Cristo Jesús kja̱nei wa̱kña yis da Priscila irä, Aquila irä, jewa ia̱ bas te ishe yie ichakami. 	 Salamu zangu ziwafikie Priska na Akula, wafanyakazi wenzangu katika utumishi wa Kristo Yesu.


ñakäi bas ñapajiäkläni sä del spa̱na wà, ji wämo irä ji sikii irä tso̱ ji rä iyina si̱ ja̱mi, je ja̱mi yöleksa̱ Säkeklä wakei käi. 	 Vaeni hali mpya ya utu ambayo imeumbwa kwa mfano wa Mungu na ambayo hujionyesha katika maisha ya kweli ya uadilifu na utakatifu.


Jekäi ijewa dämiksa̱. Sa̱ se̱le wämo wa shki̱rmika̱ni se̱nak kseka; ata sa̱ se̱le yakei wa shki̱rmika̱ni buka̱nak. 	 nao watafufuka: wale waliotenda mema watafufuka na kuishi, na wale waliotenda maovu watafufuka na kuhukumiwa.


Je itäki̱ rä je ssëta: ‘Ba ku̱ ba saka shka̱li̱blö jishtä ba wakei je̱k shka̱l käi.’ 	 Ya pili inafanana na hiyo: Mpende jirani yako kama unavyojipenda wewe mwenyewe.


Jesús wa̱ Marta irä iel irä, Lázaro irä jewa shka̱l dä ta̱i. 	 Yesu aliwapenda Martha, dada yake na Lazaro.


Je ne rä pan biteleju̱ ka̱jöir ska rä. Ka je rä jishtä sa kalí wa wa̱ iñale bata ska ra del ijewa duacha̱wa̱ käi kuna. Ata yi te je pan ña ra, je se̱rmi ji̱a jekjeye. 	 Basi, huu ndio mkate ulioshuka kutoka mbinguni; si kama mana waliyokula babu zetu, wakafa. Aulaye mkate huu ataishi milele."


Je ki̱ ditsä biköle shena tsa̱tkenakksa̱, ñakäi je̱r ko̱nak ji rä iyina si̱ ia̱. 	 ambaye anataka watu wote waokolewe na wapate kuujua ukweli.


Ata ji ka juer ne wà sä rä Judío wa rä. Je rä sa̱ je̱r ska sä rä tene shkiri ta, o̱le Säkeklä wikblu wà ka kte yöle wà kuna. Jewa rä ka kjeiyinak kuna ditsä wa̱, ata Säkeklä ne wa̱. 	 Myahudi wa kweli ni yule aliye Myahudi kwa ndani, yaani yule ambaye ametahiriwa moyoni. Hili ni jambo la Roho, na si jambo la maandishi ya Sheria. Mtu wa namna hiyo anapata sifa, si kutoka kwa watu, bali kutoka kwa Mungu.


Ji kte rä bulee: Ikuna sa duawa̱ ije ra, jera sa̱ se̱rmini ije raña. 	 Usemi huu ni wa kweli: "Ikiwa tulikufa pamoja naye, tutaishi pia pamoja naye.


Jekäi ka̱tuina deka̱ catorce ra, sá dami ji̱a patkele si̱wa̱ wa̱ däyë kie Adriático na. Jera ka̱ sha̱sha̱ ra ko̱no ju̱akwa ia̱ issëna, sa damijulu kja alemana ishäkä ki̱ka käi. 	 Usiku wa siku ya kumi na nne, tulikuwa tunakokotwa huku na huku katika bahari ya Adria. Karibu na usiku wa manane wanamaji walijihisi kuwa karibu na nchi kavu.


Bas ia̱ ka̱wei me̱na jini ángel wa te sa paka iwa̱k käi, ata ka bas wa̱ je dälätsane kuna.” 	 Ninyi mliipokea ile Sheria iliyoletwa kwenu na Malaika, lakini hamkuitii."


Iwa rä Säkeklä te sa wabiketseksa̱ wämo ye ka je ia̱ ijewa je̱r ko̱ne, ata ite imabla su̱a iwakwa oloi ja̱mi iwabiketsanakläksa̱ wämo ye. Jekäi ka ijewa ñajäwa̱ Säkeklä te sa wabiketseksa̱ wämo ye, je wà wabiketsanakksa̱ wämo ye. 	 Maana hawakufahamu jinsi Mungu anavyowafanya watu wawe waadilifu, na wamejaribu kuanzisha mtindo wao wenyewe, na hivyo hawakuikubali njia hiyo ya Mungu ya kuwafanya wawe waadilifu.


Je ikjätkele yöle rä jaspe wà, ata jukläyäkä yöle rä oro si̱ wà, vidrio pasikle yëë su̱ta. 	 Ukuta huo ulikuwa umejengwa kwa mawe mekundu ya thamani, na mji wenyewe ulikuwa umejengwa kwa dhahabu safi, angavu kama kioo.


Jera ite isha: —Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, ka bas maneneksa̱ däkwa̱ jishtä yabala käi ra, a̱ni ka bas däkwa̱ ka̱jöir gobierno ja̱mi. 	 kisha akasema, "Nawaambieni kweli, msipogeuka na kuwa kama watoto, hamtaingia kamwe katika Ufalme wa mbinguni.


Je su̱ta sa te ji biketsa etkabä, ata ka sa̱ wa̱ iwao̱ne ra, jera sa te ji biketse etkabä je rä iwakei ebä ra dulewa̱ käi. 	 Vivyo hivyo, imani peke yake bila matendo imekufa.


Ijula wämo ja̱rka iwa̱ bekwä tso̱ siete, ikjä na espada kayale boktaka sibuu daksa̱ju̱, iwäktä rä ka̱wä oloi ñirka̱ täkii käi. 	 Katika mkono wake wa kulia, alikuwa na nyota saba, na kinywani mwake mlitoka upanga wenye makali kuwili. Uso wake uling'aa kama jua kali.


Jera ijewa te ichaka Jesús ia̱: —¿Yi ba rä na? Jera Jesús te ikúka: —Je rä jishtä säkätä yis wa̱ bas ia̱ iyileté je rami ji̱a käi. 	 Nao wakamwuliza, "Wewe ni nani?" Yesu akawajibu, "Nimewaambieni tangu mwanzo!


Zabulón wa ditsei wä doce mil, José wa ditsei wä doce mil, Benjamín wa ditsei wä doce mil. 	 kabila la Zabuloni, kumi na mbili elfu; kabila la Yosefu, kumi na mbili elfu, na kabila la Benyamini, kumi na mbili elfu.


Jekäi ijewa te ikjatele yöle wätia tka itsa̱ka, je te ishe rä: “Jí ne rä Jesús, Judío wa Tsa̱ku̱i rä.” 	 Juu ya kichwa chake wakaweka shtaka dhidi yake lilioandikwa, "Huyu ni Yesu, Mfalme wa Wayahudi."


Je ne ki̱ka el wa, bas ku̱ ji wo̱ tkelewa̱ tsa̱na, bas wa̱ bas kile, bas kolole kjashäklä iyina si̱ irä. Bas te iwá̱ jekäi ra, ka bas klasku tkenacha̱wa̱ a̱ni. 	 Kwa hiyo basi, ndugu zangu, fanyeni bidii zaidi kuufanya huo wito wenu mlioitiwa na Mungu uwe jambo la kudumu katika maisha yenu; kama mkiishi namna hiyo hamtaanguka kamwe.


ñakäi yis dämiwa̱ bas ia̱ bas Ká ye, jera bas dämiwa̱ yis yabala jäiyi wa irä alaklä wa irä ye. Jekäi Säkekewa ji biköle tsa̱ta te ishe rä.” 	 Mimi nitakuwa Baba yenu, nanyi mtakuwa watoto wangu, waume kwa wake, asema Bwana Mwenye Uwezo."


Ata yi te iktä ssa jewa chu̱li̱i̱ te je biketsa iyina ye. Jera jäiyi wa ebä deka̱ rä cinco mil kjena. 	 Lakini wengi kati ya wale waliosikia ujumbe wao waliamini, na idadi ya waumini ikawa imefika karibu elfu tano.


Festo se̱na ijewa sha̱na ocho día käi, diez día käi, jera imineju̱ni Cesareaka. Bulirishtä ra ije̱tkawa̱ sä ktei wabiketsäkläksa̱ ska, jera ite Pablo sha tse̱nakté. 	 Festo alikaa nao kwa muda wa siku nane au kumi hivi, kisha akarudi Kaisarea. Kesho yake alikwenda barazani, akaamuru Paulo aletwe ndani.


Jira yis weikarte bas kju̱ei te yis ssëwe̱ke̱ a̱naa. Ñakäi Cristo weikarke̱ ki̱sher ji̱a, je wäjieke̱ksa̱ yis te yis yaka ska ije yaka kju̱ei. Je iyaka rä tapanak wa. 	 Na sasa nafurahi kuteseka kwa ajili yenu, maana kwa mateso yangu hapa duniani, nasaidia kukamilisha kile kilichopungua bado katika mateso ya Kristo kwa ajili ya mwili wake, yaani kanisa.


Yis ka̱kiäke̱ ba ki̱, je rä ba rä ji biketsäk etkabä sá raña je wawa̱klä ba wa̱, ma je̱r ku̱a ji bäi biköle tso̱ bas wa̱ Cristo ia̱ je te ki̱ka. 	 Naomba ili imani hiyo unayoshiriki pamoja nasi ikuwezeshe kuwa na ujuzi mkamilifu zaidi wa baraka zote tunazopata katika kuungana kwetu na Kristo.


Jekäi ite isha e̱ná ra, jera ia̱ta̱na Galilea ska. 	 Alisema hayo kisha akabaki huko Galilaya.


Ije ne ktä dälätsanopa sa̱ ke̱i etkä etkä jekjeyemi rä. Amén. 	 Kwake uwe uwezo milele! Amina.


Jekäi jewa minejulumiba ña̱la wätsa̱kba te sá ki̱ssa Troas ska. 	 Hao walitutangulia na kutungojea kule Troa.


Jekäi yie ibiketsaté yis me kte baa bata shä mai ka Cristo kie yirba shtä ska, je rä ka yis wa̱ ju yuäkläka̱ kju̱awa wa̱ ju ñak tkelewa̱ e̱ná ki̱ka kuna, 	 Nia yangu imekuwa daima kuihubiri Habari Njema popote pale ambapo jina la Kristo halijapata kusikika, nisije nikajenga juu ya msingi wa mtu mwingine.


Abraham te Isaac wätsikiwa̱, Isaac te Jacob wätsikiwa̱, Jacob te Judá irä iel wa irä wätsikiwa̱. 	 Abrahamu alimzaa Isaka, Isaka alimzaa Yakobo, Yakobo alimzaa Yuda na ndugu zake,


Jesús te chu̱li̱i̱ wa tapar tso̱ ipája̱mi su̱a ra, ite iwa̱ dulanak wa patkami kjäksa̱julu tipä a̱mikata. 	 Yesu alipoona kundi la watu limemzunguka, aliwaamuru wanafunzi wake waende ng'ambo ya ziwa.


Mikle ra bas dä ka Säkeklä ktä ssäk kuna; ata jira bas ia̱ ije̱r bäi sha, je rä ijewa wa̱ ka iktä ssëne kuna ki̱ka. 	 Hapo awali ninyi mlikuwa mmemwasi Mungu, lakini sasa mmepata huruma yake kutokana na kuasi kwao.


Jekäi Säkeklä sa̱ je̱r ssëwa̱k chatkäkwa̱, sa̱ je̱r pabläk je ku̱ bas ia̱ imo̱pa bas je̱rikäklä etka yebä jishtä Jesucristo je̱rikä käi. 	 Mungu aliye msingi wa saburi na faraja yote, awajalieni ninyi kuwa na msimamo mmoja kufuatana na mfano wake Kristo Yesu,


¡Issö! Bas ju a̱ta̱nami bas ia̱ rä ja̱r ebä. 	 Haya basi, nyumba yako itaachwa mahame.


Jera iwa̱ dulanak wa sha̱ te ichaka ñaia̱: —Je ite isha: ‘Jirä berbena ra ka bas wa̱ yis su̱nak ji̱a, ata je itä ska berbena ra bas te yis su̱emini’, ¿jiräni je wà rä na? Ñakäi ite isha: ‘Yis maju̱mi Sa Ká ska,’ ¿jiräni je wà rä na? 	 Hapo baadhi ya wanafunzi wake wakaulizana, "Ana maana gani anapotwambia: Bado kitambo kidogo nanyi hamtaniona; na baada ya kitambo kidogo tena mtaniona? Tena anasema: Kwa kuwa ninakwenda kwa Baba!"


Jekäi chu̱li̱i̱ wa ñajaka̱ ka̱kiäk iwa̱ iwa̱klä ijewa ia̱ iwädular del käi. 	 Watu wengi wakamwendea Pilato wakamwomba awafanyie kama kawaida yake.


Jera je ka̱ tsa̱ku̱i te isha ikja̱nei wa̱k wa ia̱: ‘Je mu̱owa̱ ikläka ijulaka, ju̱omi ka̱ ekta yee si̱ka, jeska rä sa̱ ji̱ami, sä kà wätiämi.’ 	 Hapo mfalme akawaambia watumishi, Mfungeni miguu na mikono mkamtupe nje gizani; huko atalia na kusaga meno."


Ka irä jiye kuna ta, je patkeleté Säkeklä wa̱ je te rä Säkeklä ktä she. Je rä Säkeklä te iwikblu me̱ke̱ e̱e̱na si̱ ka mablenak kje ki̱ka. 	 Yule aliyetumwa na Mungu husema maneno ya Mungu, maana Mungu humjalia mtu huyo Roho wake bila kipimo.


Ijewa kalabe duacha̱wa̱ ji biketsale etkabä ja̱mi, Säkeklä kablele ji ma̱k ka kolole käi. Ata ijewa te je su̱a ka̱miika, te issëwa̱ baa sa damiju̱ kja iska käi. Ñakäi ijewa te isha jí ka̱ ki̱ka ra ijewa rä ka̱ etkä wa ye ni, shkäk maitjä wa ye ni. 	 Watu hawa wote walikufa wakiwa na imani. Walikufa kabla ya kupokea mambo ambayo Mungu alikuwa ameahidi, lakini kwa mbali waliyaona, wakashangilia, na kukiri wazi kwamba wao walikuwa wageni na wakimbizi duniani.


Ka irä jiye kuna ta, je wakwa te ipakeke̱ jishtä bas te sá kiawa̱ bäi käi, maikäi bas ñamanewa̱ksa̱ jile kekläí me̱i yika Säkeklä ia̱, bas wa̱ Säkeklä si̱ kseka kja̱nei wa̱klä käi, 	 Watu hao wanazungumza juu ya ziara yetu kwenu: jinsi mlivyotukaribisha, jinsi mlivyoziacha sanamu mkamgeukia Mungu aliye hai na wa kweli,


Ata ije rä patkenak ikjänanak wa wa̱ iju̱ñak wa wa̱ marä iká wa̱ ke̱i yileta̱na kje. 	 Wakati huo wote yuko chini ya walezi na wadhamini mpaka wakati ule uliowekwa na baba yake.


Jeska ra ite ibiketsami maikäi si̱ ra ka̱ dämiksa̱ iia̱ iwa̱ iju̱akläksa̱ ijewa ia̱ käi. 	 na tangu wakati huo Yuda akawa anatafuta nafasi ya kumsaliti.


Jera Pablo te ikúka: —Yis kaldu e̱ná sä ktei wabiketsäklä tkelewa̱ César wa̱ ska. Je ne ska yis kiana wabiketsanakksa̱ rä. Ka yis wa̱ ji a̱ni yakei o̱ne Judío wa ukä ja̱mi, jishtä ba wa̱ iju̱ñer bäi käi. 	 Paulo akajibu, "Nasimama mbele ya mahakama ya Kaisari na papa hapa ndipo ninapopaswa kupewa hukumu. Kama unavyojua vizuri, sikuwatendea Wayahudi ubaya wowote.


Ka irä jiye kuna ta, yis ia̱ ra wätelewa̱ patkemi ka bata yile kuna tsa̱na ji ki̱ ikjatena rä käi ra, je rä ka wata. 	 Kwa maana nadhani itakuwa kichekesho kumpeleka mfungwa bila kutaja wazi mashtaka yanayomkabili."


Elí rä Matat yaba, Matat dä Leví yaba, Leví rä Melqui yaba, Melqui rä Jana yaba, Jana rä José yaba, 	 Heli alikuwa mwana wa Mathati, mwana wa Lawi, mwana wa Melki, mwana wa Yanai, mwana wa Yosefu,


Säkätä yie wekte she yis Kekläí ia̱ bas biköle ki̱ka Jesucristo oloi ja̱mi. Je rä bas te ji biketsa etkabä palei yirke̱ ka̱ biköle ska ki̱ka. 	 Awali ya yote, namshukuru Mungu wangu kwa njia ya Yesu Kristo kwa ajili yenu nyote, kwa sababu imani yenu inasikika duniani kote.


Ata ite isha ijewa ia̱: —Yis kiana minak jukläyäkä saka saka ska Säkeklä gobierno ktei baa bata shäk, je ne ye yis patkeleté rä ki̱ka. 	 Lakini yeye akawaambia, "Ninapaswa kuhubiri Habari Njema za Ufalme wa Mungu katika miji mingine pia, maana nilitumwa kwa ajili hiyo."


Jera ijewa kjali tjua ija̱mi, te ikata kukawa̱, je wà ite ikpa ta̱i itsa̱ku̱ na. 	 Wakamtemea mate, wakauchukua ule mwanzi, wakampiga nao kichwani.


ñak kicha tkelewa̱ därërë, ki̱yöleka̱ ije ja̱mi, chatkelewa̱ ji biketsäk etkabä, jishtä bas pautäle käi, ñakäi wekte shäk iia̱ bäi si̱. 	 Mnapaswa kuwa na mizizi ndani yake, kujijenga juu yake na kuwa imara katika imani yenu kama mlivyofundishwa. Muwe na shukrani tele.


Kte yöle biköle yöle rä Säkeklä si̱we̱i ju̱a wà. Je kiar dä sa paktäklä, sa̱ uñaklä, sa paruäklä, sä dulawa̱klä ji wämo wà, 	 Maandiko yote Matakatifu yameandikwa kwa uongozi wa Mungu, na yanafaa katika kufundishia ukweli, kuonya, kusahihisha makosa, na kuwaongoza watu waishi maisha adili,


ji wa̱k bäi, blunakka̱ ji we̱ bäi wà, ji ma̱k ta̱i ka kjele ta. 	 Waamuru watende mema, wawe matajiri katika matendo mema, na wawe wakarimu na walio tayari kuwashirikisha wengine mali zao.


Je te ñaebä bas wa̱ sa̱ shka̱l Säkeklä wikblu ja̱mi paka sá ia̱. 	 Yeye alitupa habari za upendo wenu mliojaliwa na Roho.


jeiräta saje wa ia̱ ra Säkeklä si̱ rä eklabä, je rä Sa Ká. Ije ne ska ji biköle datse̱ rä, jekäi sä biköle rä ije ia̱. Ñakäi Säkekewa Jesucristo rä eklabä. Ije ne oloi ja̱mi ji biköle tso̱ rä. Ije ne oloi ja̱mi saje wa se̱r dä. 	 hata hivyo, kwetu sisi yuko Mungu mmoja tu: Baba, Muumba wa vyote, ambaye kwa ajili yake sisi tuko. Pia yuko Bwana mmoja tu, Yesu Kristo, ambaye kwa njia yake vitu vyote viliumbwa, na sisi twaishi kwa njia yake.


Mika̱ ite iku̱ani ra, ite isalibä wa irä alaklä wa saka se̱nak ipája̱mi wa irä jewa tapewe̱mi jewa ia̱ ite ishemi: ‘Bas ssënoña a̱naa yis da, yis te yis inaklä shelewa̱ ku̱ani ki̱ka.’ 	 Akiipata, atawaita rafiki na jirani zake akisema, Furahini pamoja nami, kwa sababu nimeipata ile sarafu yangu iliyopotea.


Je ka̱wei wa̱ sä rä weikalewa̱, je yika Cristo te sa bakaksa̱, ije̱k iawawa̱ weikalewa̱ saje wa ki̱ je wà, jishtä iyöle katke käi: “Bena yi rä tkeleka̱ kal ja̱mi je rä weikalewa̱.” 	 Kristo alitukomboa kutoka katika laana ya Sheria kwa kujitwalia laana hiyo kwa ajili yetu; maana Maandiko yanasema: "Yeyote aliyetundikwa msalabani amelaaniwa."


Jera Jesús te ijewa je̱r ku̱a tsa̱na si̱, ka ishäk kuna yi a̱ni ia̱. 	 Halafu Yesu akawaamuru wasimwambie mtu yeyote habari hiyo.


Ñerä ijewa wa̱ ide ja dua jakla Sanedrín wa tapar tso̱ wäja̱mi. Jera chui wa tsa̱ku̱i te iwächakewa̱, 	 Basi, wakawapeleka, wakawasimamisha mbele ya Baraza. Kuhani Mkuu akawaambia,


Säkeklä ssëna ijewa je̱r ku̱ak mane rä je kte blelewa̱ bluneí baa rä wà, ka Judío kuna wa sha̱na. Je kte rä Cristo rä bas ja̱mi, ji ki̱ssënak baawa̱ si̱. 	 Mpango wa Mungu ni kuwajulisha watu wake siri hii kuu na tukufu ambayo ni kwa ajili ya watu wote. Na, siri yenyewe ndiyo hii: Kristo yuko ndani yenu, na jambo hilo lamaanisha kwamba ninyi mtaushiriki utukufu wa Mungu.


Ata ije̱r bäi shä ki̱ta sa̱ ia̱, ki̱ ite ishe: “Säkeklä kju̱atkäke̱ je̱k ssäk wa ra, ata je̱k jäkwa̱ wa ia̱ ije̱r bäi shäke̱.” 	 Lakini, neema tunayopewa na Mungu ina nguvu zaidi; kama yasemavyo Maandiko: "Mungu huwapinga wenye majivuno lakini huwapa neema wanyenyekevu."


Jeska ite sä bäiwa̱ni chu̱li̱i̱ ki̱ka duë ta wa biköle ñapatkäke̱ täkili wà iwa̱ ipassäkläwa̱pa. 	 Alikuwa amewaponya watu wengi, na wagonjwa wote wakawa wanamsonga ili wapate kumgusa.


wäyölewa̱ ka̱yuäk wa te ji we̱ke̱ su̱nak ebä wa̱. Ijewa je̱r dä shki̱malewa̱ ia̱ ka ji a̱ni ssër kuna ji̱a yakei. 	 Mafundisho ya namna hiyo yanaenezwa na watu waongo wadanganyifu, ambao dhamiri zao ziko kama zimechomwa kwa chuma cha moto.


Jesús te jekäi ichaka iia̱ iwa̱ iju̱ñaklä jiräni iwa̱ ikúkä ta í̱, ata iwakei wa̱ iju̱ñer kja ji we̱ mar ite käi. 	 (Alisema hivyo kwa kumjaribu Filipo, kwani alijua mwenyewe atakalofanya.)


Jera ite je chu̱li̱i̱ wa paka ñajäkläkwa̱ i̱ski̱. 	 Basi, Yesu akawaamuru watu wakae chini.


je kabla etkabä, ale se̱nak sa̱ ke̱i etkä etkä jekjeyemi, ale ka̱jöir irä ji biköle tso̱ jeska irä, ishäkä irä ji biköle tso̱ jeska irä, däyë irä ji biköle tso̱ je na irä, je yuäkksa̱ wäkata ska te isha: “Ka iwätkenak ji̱a, 	 akaapa kwa jina la Mungu aishiye milele na milele, Mungu aliyeumba mbingu na vyote vilivyomo, bahari na vyote vilivyomo, dunia na vyote vilivyomo. Akasema, "Wakati wa kusubiri zaidi umekwisha!


Ka irä jiye kuna ta, ka ji yine jile bata shäk wa wa̱ iwakwa ki̱ ishena käi mik a̱ni, ata ditsä kta rä wäsikle Wikblu sikina wa̱ Säkeklä säkei ye. 	 Maana hakuna ujumbe wa kinabii unaotokana na matakwa ya binadamu, bali watu walinena ujumbe wa Mungu wakiongozwa na Roho Mtakatifu.


ñakäi iwa̱ bas je̱rikäklä wäbalaí na ka̱ oloi ñiwa̱kläka̱, bas je̱r ko̱naklä iia̱ ji ki̱ssäk bas kina rä käi, ji rä däli ukä baawa̱ si̱ je bluneí tso̱ sä sikii wa ja̱mi rä käi, 	 Namwomba Mungu aifunue mioyo yenu iweze kuuona mwanga wake, mpate kutambua lile tumaini alilowaitieni na utukufu mkuu wa zawadi alizowawekea watu wake,


Ijewa rä jishtä däyë tjuä täkii käi, ji we̱ke̱ ijewa te äina juyali tuläkksa̱. Ijewa rä jishtä bekwä shkäk jöi na dia na käi; ijewa ia̱ ka̱tuil yee rä blele jekjeyemi. 	 Watu hao ni kama mawimbi makali ya bahari, na matendo yao ya aibu yanaonekana dhahiri kama vile mapovu ya mawimbi. Wao ni kama nyota zinazotangatanga, ambao Mungu amewawekea mahali pao milele katika giza kuu.


Jera ije te ju ja̱r ta̱i yöle ietkä ki̱ka kjashemi bas ia̱, ja̱r bäile e̱ná, jile ta bäi. Jeska bas te jile äliwe̱ba sá yika. 	 Naye atawaonyesha chumba kikubwa ghorofani kilichotayarishwa na kupambwa. Tuandalieni humo."


Etäbä kicha sábado wà Jesús kjawa̱ju̱ ñapaktäklä jui na te sa pakta. Jera jeska jäiyi ekla jula wämo ssi̱lewa̱ katke. 	 Siku nyingine ya Sabato, Yesu aliingia katika sunagogi, akafundisha. Mle ndani mlikuwa na mtu ambaye mkono wake wa kuume ulikuwa umepooza.


Ka ba wa̱ aceite tkene yis tsa̱ku̱ ki̱, ata ije te yis klä ki̱ perfume tka. 	 Wewe hukunionyesha ukarimu wako kwa kunipaka mafuta kichwani, lakini huyu mwanamke amefanya hivyo kwa kunipaka mafuta miguu yangu.


Jekäi ángel saka deksa̱ju̱ Templo na a̱na täkii je je̱tkeleka̱ mo̱ bata ki̱ tsa̱ka: “¡Ba tabeli ju̱o däli tiäk. Ka irä jiye kuna ta, däli tiäklä horaí dewa̱ e̱ná, ishäkä wawäna älinawa̱ kja tenak ki̱ka.” 	 Kisha malaika mwingine akatoka Hekaluni, na kwa sauti kubwa akamwambia yule aliyekuwa amekaa juu ya wingu, "Tafadhali, tumia mundu wako ukavune mavuno, maana wakati wa mavuno umefika; mavuno ya dunia yameiva."


Ba wa̱ yis ia̱ oloi me̱le je ma̱ yie ijewa ia̱, ijewa däkläwa̱ etka yebä jishtä saje wa rä etka yebä käi. 	 Mimi nimewapa utukufu uleule ulionipa mimi, ili wawe kitu kimoja kama nasi tulivyo mmoja;


Je rä ka sa yaka bala butsa̱naklä kuna ñayika, ata je rä sä yaka wäjienaklä, jewa je̱r ja̱mi ñadälänaklä. 	 ili kusiweko na utengano katika mwili bali viungo vyote vishughulikiane.


Ata mika̱ Säkeklä Sa̱tsa̱tkäkksa̱ je̱r dä bäi, je wa̱ sa̱ shka̱l, kjayina sa̱ ia̱ ra, 	 Lakini wakati wema na upendo wa Mungu, Mwokozi wetu, ulipofunuliwa,


Ata ale ka Jesús biketsäk kuna je̱k butsaklemi ra, ijöwa̱ je̱k butsäk ju̱ami. Ije̱k butsaklemi ra, sä el iräle sä kuta iräle ka je kuna ji̱a kololewa̱, Säkeklä wa̱ sä kile rä se̱nak bitaba ki̱ka. 	 Hata hivyo, ikiwa yule asiyeamini anataka kumwacha mwenzake aliye Mkristo, basi, na amwache tu. Hapo huyo Mkristo, mume au mke, atakuwa huru. Maana Mungu amewaiteni ninyi muishi kwa amani.


Jekäi itkäkma̱ iräle, diklä tkäk iki̱ iräle, jewa rä ñaebä, ata ekla ekla to̱rmi ishka̱bla ja̱mi. 	 Yule aliyepanda na yule aliyemwagilia maji wote ni sawa, ingawa kila mmoja atapokea tuzo lake kufuatana na jitihada yake mwenyewe.


Ata fariseo wa irä ñayöle ka̱wei wà wa irä, jewa te Säkeklä wa̱ ibiketsale o̱nak ijewa wa̱, je ju̱aksa̱, ijewa ka ñame̱ne iia̱ wäoka̱nak ki̱ka. 	 Lakini Mafarisayo na walimu wa Sheria walikataa mpango wa Mungu uliowahusu wakakataa kubatizwa na Yohane.


Jera ñayöle ka̱wei wà wa sha̱ kajali ñajäklelewa̱ jeska, jewa te ibiketsa je̱r na: 	 Baadhi ya walimu wa Sheria waliokuwa wameketi hapo wakawaza mioyoni mwao,


Säbäkäkksa̱, Israel wa tsa̱ku̱i, je je̱k wäyö ja̱wo̱té cruz ja̱mi sa̱ wa̱ su̱nak, sa̱ wa̱ ibiketsäkläpa. Jera wäter tkete ije ra wa te iweika ñaebä. 	 Eti yeye ni Kristo, Mfalme wa Israeli! Basi, na ashuke msalabani ili tuone na kuamini." Hata watu wale waliosulubiwa pamoja naye walimtukana.


Jekäi yie ka̱jöir ska ijuenaklä saka su̱a e̱e̱na sa̱ maleche̱rawa̱ ite kje: Je rä ángel wa siete, sa tuawa̱kläwa̱ bata jekje ta siete, je rä Säkeklä kju̱atkäke̱wa̱ bata e̱nakläwa̱. 	 Kisha nikaona ishara nyingine mbinguni, kubwa na ya kushangaza. Palikuwa hapo malaika saba wenye mabaa makubwa saba ya mwisho. Kwa mabaa hayo makubwa saba, ghadhabu ya Mungu imekamilishwa.


Jekjepa ángel idäkläka̱ seis te kökö bulawa̱. Jera kte ssënaté jile däläwa̱klä yöle oro wà katke Säkeklä wäja̱mi je dula cuatro ska je ssa yie, 	 Kisha malaika wa sita akapiga tarumbeta yake. Nami nikasikia sauti moja kutoka katika pembe nne za madhabahu ya dhahabu iliyokuwa mbele ya Mungu.


Je isha̱ jolona dika yäkä na, jewa ne rä kte ssäk wa rä. 	 Watu wengine ni kama zile mbegu zilizoanguka penye miti ya miiba. Huo ni mfano wa wale wanaolisikia hilo neno,


Je su̱ak te je ktei she kate. Je te iktei she rä iyina si̱. Ije wa̱ iju̱ñer kte si̱ ne sheke̱ ite rä. Je rä bas wa̱ ibiketsäkläña. 	 (Naye aliyeona tukio hilo ametoa habari zake ili nanyi mpate kuamini. Na hayo aliyosema ni ukweli, tena yeye anajua kwamba anasema ukweli.)


jera bas biköle ku̱ iju̱ñopa, ñaebä Israel wa biköle ku̱ iju̱ñopa, je o̱na rä Jesucristo Nazaret wa ne kie oloi ja̱mi, je ne rä ale wäteleka̱ bas wa̱ cruz ja̱mi rä, ale Säkeklä wa̱ shki̱leka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na rä, je ne oloi ja̱mi jí ekla kaldu klä ki̱ bäi bas wäna rä. 	 basi, ninyi na watu wote wa Israeli mnapaswa kujua kwamba mtu huyu anasimama mbele yenu leo, mzima kabisa, kwa nguvu ya jina lake Yesu wa Nazareti ambaye ninyi mlimsulubisha, lakini Mungu akamfufua kutoka wafu.


Jekäi ba wakei kalabe rä wäñileka̱ ra, mai a̱ni ka ka̱ yee ta ra, jera je kalabe rä wäñinakka̱, jishtä tsi̱ni te sa̱ ñiwe̱ ioloi wà käi.” 	 Basi, kama mwili wako wote una mwanga, bila kuwa na sehemu yoyote yenye giza, mwili huo utang'aa kikamilifu kama vile taa inavyokuangazia kwa mwanga wake."


Jewa sha̱na itso̱ rä María Magdala wa, María ale Jacobo irä José irä jewa a̱mi, ñakäi Zebedeo yabala a̱mi. 	 Miongoni mwao walikuwa Maria Magdalene, Maria mama yao Yakobo na Yosefu, pamoja na mama yao wana wa Zebedayo.


Jikäi sa̱ wa̱ iju̱ñer, ka ka̱wei me̱le rä sä wämo wa ia̱ kuna, ata je me̱le rä ka ka̱wei dälätsäk kuna wa ia̱, ka sä ktä ssäk kuna wa ia̱, ka sä bäi kuna wa ia̱, ji yakei wakbläk wa ia̱, ka ji dälätsäk kuna wa ia̱, ji shi̱ana wa̱k wa ia̱, sa ká ktäkwa̱ wa ia̱, sa̱ a̱mi ktäkwa̱ wa ia̱, sä ktäk wa ia̱, 	 Lakini tunapaswa kukumbuka kwamba sheria haziwekwi kwa ajili ya watu wema, bali kwa ajili ya wahalifu na wasiotii, wasiomcha Mungu na wenye dhambi, watu wasio na dini na wa kidunia. Watu wanaowaua baba na mama zao, au wauaji wowote wale;


¿Ka bas wa̱ iju̱ñer shka̱bläk Templo ska wa te rä ji tso̱ me̱le Templo ska je ne ñe rä na? Ñakäi ¿ka bas wa̱ iju̱ñer jeska jile däläwa̱klä wakja̱neiwa̱k wa te ji me̱leka̱ ne kaku käteke̱ña rä na? 	 Je, hamjui kwamba wanaotumikia Hekaluni hupata chakula chao Hekaluni, na kwamba wanaotolea sadaka madhabahuni hupata sehemu ya hiyo sadaka?


Ñerä bulirishtä ra ite denario tsa̱ksa̱ botkä cha̱mita̱na ite käpäklä jui wakei ia̱ te isha iia̱: “Ikjänano 'sia̱. Ata ite bä ji e̱newa̱ ki̱ta ra, yis deni ra yie ma ia̱ itju̱e.” 	 Kesho yake akatoa fedha dinari mbili akampa yule mwenye nyumba, akamwambia, Muuguze mtu huyu; na chochote utakachotumia zaidi, nitakulipa nitakaporudi."


Ata isaka katke je̱tkelewa̱ wäji̱atkena jile wà ra, ale ktä kaldu kiana si̱wa̱tiäkwa̱. 	 Ikiwa mmoja anaposema mwingine wa wasikilizaji amepata ufunuo kutoka kwa Mungu, basi, yule anayesema anyamaze.


Bäije mablene katabläk wa rä. Ka irä jiye kuna ta, imablena deksa̱ e̱ná bäi ra, Säkeklä kablele se̱ne kseka ma̱k ishka̱li̱bläk wa ia̱ corona ye je dämiksa̱ iia̱. 	 Heri mtu anayebaki mwaminifu katika majaribu, kwani akisha stahimili atapewa tuzo la uzima ambalo Mungu aliwaahidia wale wanaompenda.


Ñerä ijewa deni iwa̱ dulanak wa wäki̱ ra, jera ijewa te isu̱a chu̱li̱i̱wa̱ taparte ijewa pája̱mi, ñakäi ñayöle ka̱wei wà wa te ijewa wächakewe̱ kate ta̱i. 	 Walipowafikia wale wanafunzi wengine, waliona umati mkubwa wa watu hapo. Na baadhi ya walimu wa Sheria walikuwa wanajadiliana nao.


Yie issa ra jikäi ika̱wei tso̱, je rä yis ssëna ji wämo wa̱k, ata del ji yakei ne dami yis ja̱mi rä. 	 Basi, nimegundua kanuni hii: ninataka kufanya jema, lakini najikuta kwamba lile lililo baya ndilo ninalochagua.


Je kjayina iia̱ su̱a ite ra, ñawäsaka sá kukana minakmi Macedonia, biketsale iyina si̱ Säkeklä te sá kia jeska wa ia̱ kte baa bata shäk rä ni. 	 Mara baada ya Paulo kuona ono hilo, tulijitayarisha kwenda Makedonia bila kukawia, tukiwa na hakika kwamba Mungu ametuita tuwapelekee Habari Njema.


Jera iwa̱ dulanak wa ñasikawa̱ ishki̱wa̱k te isha: —¡Säkekewa, sá tsa̱tköksa̱pa, sa tuar dawa̱ irä! 	 Wanafunzi wakamwendea, wakamwamsha wakisema, "Bwana, tuokoe, tunaangamia!"


Yi a̱ni wa̱ ka ishäklei ka̱yue irä ni. Je ne ki̱ka bas kiana si̱wa̱tiäkcha̱wa̱, ke ji wa̱k pa pa käi. 	 Hakuna anayeweza kukana mambo haya. Hivyo basi, tulieni; msifanye chochote bila hadhari.


Jekäi ijewa dejulu ñawetsa iwa̱ ijäkläwa̱ bitaba. Jera ijewa te ijaksa̱, te ipaka minak kju̱awa je jukläyäkä ska. 	 Hivyo, walikwenda kuwataka radhi na baada ya kuwatoa ndani waliwaomba watoke katika mji ule.


Je rä ka ká ta, ka a̱mi ta, ka isäkätä wa kie pakale ta, iko̱na díaí ka ju̱ñer yi wa̱, iduawa̱ díaí ka ju̱ñer yi wa̱. Jekäi irä chui jekjeye, jishtä Säkeklä yaba käi. 	 Baba yake na mama yake hawatajwi, wala ukoo wake hautajwi; haisemwi alizaliwa lini au alikufa lini. Anafanana na Mwana wa Mungu, na anaendelea kuwa kuhani daima.


“Bäije paiklä skuäkksa̱ wa rä, iia̱ ka̱ me̱naklä sa̱ se̱naklä kseka kalí wä kätäklä, ñakäi ikjäkläwa̱ jukläyäkä na ikjäshtäkläí ska. 	 Heri yao wale wanaoosha mavazi yao, kwani watakuwa na haki ya kula tunda la mti wa uzima, na haki ya kuingia mjini kwa kupitia milango yake.


Ñerä jewa jula ma̱ka̱ ijewa ki̱ka, jera Wikblu Sikina deksa̱ ijewa ia̱. 	 Basi, Petro na Yohane wakawawekea mikono hao waumini, nao wakampokea Roho Mtakatifu.


Ñerä je ka̱ oloi rä oloo si̱ te yis wäbala salawa̱wa̱. Je ki̱ka yis da shkä wa te yis wajiami 'sjulaka demiju̱ Damasco ska. 	 Kutokana na ule mwanga mkali sikuweza kuona na hivyo iliwabidi wale wenzangu kuniongoza kwa kunishika mkono mpaka nikafika Damasko.


Ata yilé ktawa̱ bäli te ra, je yäkö ijuka, ka bas ñatapawa̱klä nui kukäk ebä. Jekäi jile ktei saka tso̱ paruemi yis te mika̱ yis demiju̱ ra. 	 Na kama kuna yeyote aliye na njaa, na ale nyumbani kwake, ili kukutana kwenu kusisababishe hukumu. Lakini, kuhusu yale mambo mengine, nitawapeni maelezo nitakapokuja.


Jera, ¿jini sa te ishe na? ¿Ka̱wei rä nui ta na? ¡Ka irä jekäi kuna! Ñera ke ka̱wei kuna ra, a̱ni ka yis wa̱ iju̱ñer jibä rä yakei rä käi. Ka̱wei ku̱ ke ishöpa: “Ke sa saka däli tkenak ma ja̱mi” ni, jekäi ra ka yis wa̱ iju̱ñer ji rä sa saka däli tker sa̱ ja̱mi rä. 	 Je, tuseme basi, kwamba Sheria ni dhambi? Hata kidogo! Lakini bila Sheria, mimi nisingalijua dhambi ni kitu gani. Maana, nisingalijua ni nini hasa kutamani mabaya, kama Sheria isingalikuwa imesema: "Usitamani."


Ka irä jiye kuna ta, yis je̱r ska yis wäbatsa ta̱i Säkeklä ka̱wei wà. 	 Ndani kabisa katika moyo wangu naifurahia sheria ya Mungu.


Je ukä ska Jesús je̱tkawa̱ ofrenda jiäklä jui wäja̱mi, je te maikäi biköle te inaklä jie kate ijui naka rä je su̱e kalme. Jera blu wa chu̱li̱i̱ te ijie kate ta̱i. 	 Yesu alikuwa ameketi karibu na sanduku la hazina. Akawa anatazama jinsi watu wengi walivyokuwa wakitoa fedha na kuzitia katika hazina ya Hekalu. Matajiri wengi walitoa fedha nyingi.


Jera ijewa te ipaka ñaia̱: “Sa te ikúkemi ka̱jöir ska ni ra, tsi ite ishe rä: ‘Jekäi irä ra, ¿jiye ka bas wa̱ iktä kolone rä na?’ 	 Lakini wao wakajadiliana hivi: "Tukisema yalitoka mbinguni, yeye atatuuliza: Mbona hamkumsadiki?


Ata ji etka Säkeklä wa̱ me̱nak ki̱ssënak yis wa̱, je ebä ne ki̱ssëke̱ ñaebä ijewa te rä; je rä sä rä shki̱nakka̱ni, sä wämo wa käi, ka sä wämo kuna wa käi. 	 Mimi namtumainia Mungu, na wao wanalo tumaini hilo, kwamba watu, wema na wabaya, watafufuka.


Mai sá dami käi sá wa̱ Jesús dulewa̱ dami del sá yaka ja̱mi, je wà Jesús se̱r kseka kjayinaklä sá yaka ja̱mi. 	 Kila wakati tumekuwa tukichukua mwilini mwetu kifo cha Kristo, ili uhai wake Yesu pia udhihirike katika miili yetu.


Je rä ka yi a̱ni wa̱ jile tju̱aklä iräle iwatju̱aklä iräle, ata yi rä nile je bewak kie wà iräle, ikie númeroí wà iräle ra, jewa ebä ia̱ ka̱ tso̱. 	 Akapiga marufuku mtu yeyote kununua au kuuza kitu isipokuwa tu mtu aliyetiwa alama hiyo, yaani jina la yule mnyama au tarakimu ya jina hilo.


Je tuinei wà Säkekewa deju̱ iwäki̱ te sha iia̱: “Bä ssëno täkii. Jishtä ba te yis ktei sha Jerusalén ska, je su̱ta ba kiana yis ktei shäk Roma ska.” 	 Usiku uliofuata, Bwana alisimama karibu na Paulo, akamwambia, "Jipe moyo! Umenishuhudia katika Yerusalemu, utafanya vivyo hivyo mjini Roma."


Iwa rä ka irä sa̱ ñakukätuläke̱ rä yaka ta pita ra kuna, ata sa̱ ñakukätuläke̱ rä jile tsa̱ku̱i wa ra, ka̱wei ta wa ra, ka̱ wäkiri wa tso̱ ka̱tuil yee naka ka̱jiska jewa ra, ji wikblu iá yakei tso̱ ka̱jöir ke̱i saka saka ska jewa ra. 	 Maana vita vyenu si vita kati yetu na binadamu, bali ni vita dhidi ya jeshi ovu la ulimwengu wa roho; tunapigana na watawala, wakuu na wenye nguvu wanaomiliki ulimwengu huu wa giza.


¡Ji shäk kjäbata ebä wà wa! Bulee Isaías te bas ktei bata sha rä, je te ishe rä: 	 Enyi wanafiki! Isaya alitabiri sawa kabisa juu yenu:


Jera buliri buliri ijewa chatkawa̱ ñakjee tapanak Templo ska. Ñakäi ju etkä ju etkä ipan bala butsäke̱ ije̱r ja̱naklä Jesús dulewa̱ ska. Iyäkäke̱ ñara a̱naa ka biketsale ta, 	 Waliendelea kukutana pamoja kila siku Hekaluni. Lakini wakati wa kumega mkate, walikutana katika nyumba zao na wakakishiriki chakula hicho kwa furaha na moyo mkunjufu.


Jera ite kal taklä yönak shtä kia, je ki̱ ite iyua: “Ije kie rä Juan” ni. Je te ijewa biköle male̱cha̱cha̱wa̱. 	 Naye akaomba kibao cha kuandikia, akaandika hivi: "Yohane ndilo jina lake." Wote wakastaajabu.


¿Yibä te ijewa wabiketsemi buka̱nak rä na? Ñera Jesucristo ne duawa̱ rä. Ka je ebä kuna, ata ñakäi je ne shki̱naka̱ni katke Säkeklä jula wämo kja̱ne saje wa ktei shäk rä. 	 Ni nani atakayewahukumu? Hakuna! Maana Kristo ndiye aliyekufa, tena alifufuka kutoka wafu na anakaa upande wa kulia wa Mungu. Yeye anatuombea!


Ñerä je día ebä wà ijewa sha̱ bol dami jukläyäkä tsi̱ne kinak Emaús nika, je rä Jerusalén ska ra once kilómetro käi. 	 Siku hiyohiyo, wawili kati ya wafuasi wake Yesu wakawa wanakwenda katika kijiji kimoja kiitwacho Emau, umbali wa kilomita kumi na moja kutoka Yerusalemu.


Ata ije te ikúka te isha: —Ji tkele biköle, ka tkele kuna yis Ká se̱nak ka̱jöir wa̱, je rä yenak tuläkmi. 	 Lakini yeye akawajibu, "Kila mmea ambao Baba yangu aliye mbinguni hakuupanda, utang'olewa.


Jeska ite iki̱sha ji̱a: “Ijewa ji yakei wakblele, ijewa ji o̱le ka ka̱wei ja̱mi kuna, jeska ka yis je̱r ja̱nak ji̱a a̱ni.” 	 Kisha akaongeza kusema: "Sitakumbuka tena dhambi zao, wala vitendo vyao vya uhalifu."


Ata chu̱li̱i̱ delewa̱ isäkätä wa ye kolormiwa̱ ibatala ye, ata delewa̱ ibatala ye dämiwa̱ni rä isäkätä wa ye. 	 Lakini walio wa kwanza watakuwa wa mwisho, na walio wa mwisho watakuwa wa kwanza.


Bas wa̱ bas wäsikäk Cristo ja̱mi wa kuna diez mil da, del bas ká rä ka chu̱li̱i̱ kuna. Je rä yis ne rä bas wätsikiwa̱k Cristo Jesús ja̱mi kte baa oloi ja̱mi rä ki̱ka. 	 Maana hata kama mnao maelfu ya walezi katika maisha yenu ya Kikristo, baba yenu ni mmoja tu, kwani katika maisha ya Kikristo mimi ndiye niliyewazaeni kwa kuihubiri Habari Njema.


Je wà ijuer Säkeklä te ji wabiketseksa̱ rä bulee si̱, je wà bas kianaklä däkwa̱ Säkeklä gobiernoí ja̱mi. Je gobierno bata ki̱ka bas te ji dälässëte rä. 	 Hayo yote yanathibitisha kwamba hukumu ya Mungu ni ya haki, na matokeo yake ninyi mtastahili Utawala wake ambao kwa ajili yake mnateseka.


je rä bä jile kaku ma̱ke̱ ka ju̱ñenakläwa̱ kuna. Jera ba Ká, ji blelewa̱ su̱ak, te ba ia̱ ji me̱mi isäkei. 	 Toa msaada wako kwa siri, na Baba yako aonaye yaliyofichika, atakutuza.


Je día rä jile wa̱klä sábado yika, jera sábado dawa̱ju̱ kja irä. 	 Siku hiyo ilikuwa Ijumaa, na maandalio ya siku ya Sabato yalikuwa yanaanza.


Imineju̱ ñakie ma̱k yönak ise̱naklä María ra; je rä kablele José ra je̱k jula kukäkwa̱, ata je kaldu rä bol. 	 Alikwenda kujiandikisha pamoja na mchumba wake Maria ambaye alikuwa mja mzito.


Sä el shka̱ta sa̱ tsa̱tkäk bäi Säkekewa ja̱mi Tíquico, je te ji biköle pakemi bas ia̱ bas wa̱ iju̱ñaklä jishtä yis dami rä käi, ji we̱ kate yie rä käi. 	 Tukiko, ndugu yetu mpenzi na mtumishi mwaminifu wa Bwana, atawapeni habari zangu zote mpate kujua ninachofanya.


Jera Templo ska buey käi, oveja käi, namala käi watju̱ak wa tso̱, ñakäi inaklä manewa̱k wa tso̱ ñajäklelecha̱wa̱, jewa ku̱a Jesús te. 	 Hekaluni aliwakuta watu wakiuza ng'ombe, kondoo na njiwa, na wavunja fedha walikuwa wamekaa kwenye meza zao.


Jera ite isha täkii: —Ma je̱köka̱ je̱k duäkka̱ klä ki̱. Jera ije̱k kpaka̱ plaa shkami. 	 akasema kwa sauti kubwa, "Simama wima kwa miguu yako!" Huyo mtu aliyelemaa akainuka ghafla, akaanza kutembea.


Jekäi ijewa te isha Jesús ia̱: —Sapaktäk, jí alaklä ko̱nawa̱ ika̱wakblewa̱ke̱ ska. 	 Kisha wakamwuliza Yesu, "Mwalimu! Mwanamke huyu alifumaniwa katika uzinzi.


Ñakäi ije ja̱mi Wikblu Sikina iwa̱ me̱nak Säkeklä kablele käi je wà bas nina, bas te kte yina si̱, ale bas tsa̱tkerke̱ksa̱ ktei baa ssa ra, je biketsa ra. 	 Nanyi pia watu wa mataifa mengine, mliusikia ujumbe wa kweli yaani Habari Njema iliyowaletea wokovu, mkamwamini Kristo; naye Mungu, ili kuonyesha kuwa ninyi ni wake, akawapiga mhuri kwa kuwapeni yule Roho Mtakatifu aliyetuahidia.


Ka irä jiye kuna ta, jí rä yis pi, sa kabläklä ñaia̱ spa̱na je pií; je rä tkenakju̱mi sä chu̱li̱i̱ wa nui janakläwa̱ bitaba. 	 maana hii ni damu yangu inayothibitisha agano, damu inayomwagwa kwa ajili ya watu wengi ili kuwaondolea dhambi.


Jera Pedro te isha iia̱: —¿Jiye bas ñaje̱rku̱a Säkekewa wikblu wätji̱wa̱k rä na? Isu̱o, ma se̱naklä itäbiäk wa dajulu kja ju kjä ska; jewa te ba nu̱l tse̱mi. 	 Naye Petro akamwambia, "Mbona mmekula njama kumjaribu Roho wa Bwana? Sikiliza! Wale watu waliokwenda kumzika mume wako, sasa wako mlangoni na watakuchukua wewe pia."


Jekjepa Jesús te isha ijewa ia̱: —Ke bas suana. Ata bas cho̱ ishäk yis el wa ia̱ ima Galileaka, jeska ijewa te yis su̱emini. 	 Kisha Yesu akawaambia, "Msiogope! Nendeni mkawaambie ndugu zangu waende Galilaya, na huko wataniona."


Jera ñawäsaka Jesús kta ijewa ra te isha: —¡Bas ssëno täkii! Yis ne irä, ke bas suana. 	 Mara, Yesu akasema nao, "Tulieni, ni mimi. Msiogope!"


Je ki̱ka Jesús te isha ijewa ia̱: —Tsa̱na ra bas te ishemi yis ia̱ maikäi ishe käi: ‘Sä bäiwa̱k, ba wakei je̱k bäi wo̱.’ Tsa̱na ra bas te ishemi yis ia̱: ‘Sá te issa ji o̱na Capernaúm ska käi, je su̱ta ba ku̱ ji wo̱ jí ba kibina ska.’ 	 Naye akawaambia, "Bila shaka mtaniambia msemo huu: Mganga jiponye mwenyewe, na pia mtasema: Yote tuliyosikia umeyafanya kule Kafarnaumu, yafanye hapa pia katika kijiji chako."


Je iju̱akksa̱ wa̱ ijewa rä je̱r ko̱le e̱ná jikäi: “Mane wäjalassërawa̱ yis te ra, je ne irä; je kuköwa̱.” 	 Huyo aliyetaka kumsaliti Yesu, alikuwa amekwisha wapa ishara akisema: "Yule nitakayembusu ndiye; mkamateni."


Jera Pablo te isha iia̱: —Säkeklä te ba juer ta wämo käi kpemi. Ba je̱tkawa̱ yis ktei wabiketsäkksa̱ ka̱wei ja̱mi, ata ba te ditsä paka yis kpäk ra, ¿je wà ka ba te je ka̱wei shiriwa̱wa̱ na? 	 Basi, Paulo akamwambia, "Mungu mwenyewe atakupiga kofi wewe uliye kama ukuta uliopakwa chokaa! Unawezaje kukaa hapo ili unihukumu kisheria na huku wewe mwenyewe unaivunja Sheria kwa kuamuru nipigwe?"


Jewa ia̱ ite isheke̱ rä jekäi ra sä dämiksa̱ kjermita ni. Ata iwakwa rä kololecha̱wa̱ ji rä sa yakei tewa̱k je wa̱. Iwa rä ji wa̱ sä rä kololewa̱ ra je ne rä sa patkäk rä. 	 Huwaahidi watu wengine eti watakuwa huru, kumbe wao wenyewe ni watumwa wa upotovu--maana mtu ni mtumwa wa chochote kile kinachomtawala.


Jera iwa̱ dulanak wa te isha iia̱: —Säkekewa, ikuna ikapawa̱ irä ra, tsi ibäirka̱ni. 	 Wanafunzi wake wakamwambia, "Bwana, ikiwa amelala, basi atapona."


Yis te jí sha je rä bas ki̱ kianak; ka je rä bas wätkewa̱klä kuna, ata je rä bas se̱naklä tsa̱na, ñakäi bas wa̱ Säkekewa kja̱nei wa̱klä ka wätkelewa̱ ta. 	 Nawaambieni haya kwa faida yenu, na si kwa kuwawekeeni kizuio. Nataka tu muwe na mpango unaofaa, mpate kumtumikia Bwana kwa moyo na nia moja.


Jekäi ikuna sa̱ je̱k butsaksa̱ je shtä yika ra, jera sä dämiwa̱ jile jui kianak jile wa̱klä bäi si̱ shtä ye, siki tele, Sä Blui ia̱ iwa̱ wao̱nak, kianak ji bäi biköle wa̱klä. 	 Basi, kama mtu atajitakasa kwa kujitenga mbali na mambo hayo yote maovu, atakuwa chombo cha matumizi ya pekee, kwa sababu amewekwa wakfu, anamfaa Bwana wake na yupo tayari kwa kila kazi njema.


Ñerä ikju̱atkawa̱ te ipája̱mi tso̱ wa su̱aksa̱, ñakäi ije̱r ianawa̱ ijewa je̱r dä därërë ki̱ka. Jera ite isha je ekla ia̱: —Bä jula paruöksa̱. Jera ite iparuaksa̱, jekäi ijula bäinani. 	 Hapo akawatazama wote kwa hasira, akaona huzuni kwa sababu ya ugumu wa mioyo yao. Kisha akamwambia huyo mtu, "Nyosha mkono wako!" Naye akaunyosha mkono wake, ukawa mzima tena.


yis ki̱ka ñaebä, yis ia̱ kte me̱naklä mika̱ yis ktä mar da yis wa̱ kte baa blelewa̱ waje̱rku̱aklä ka suale kuna. 	 Niombeeni nami pia ili niongeapo Mungu anijalie cha kusema, niweze kuwajulisha watu fumbo la Habari Njema kwa uthabiti.


Jekäi yie ishe bas ia̱, Cristo dewa̱ rä tene shkiri ta wa kjanaklä ye, ji rä Säkeklä ia̱ ra iyina si̱ je wetsäk, ikablele sa ká wa ia̱ je kjashäk iyina si̱ irä, 	 Maana, nawaambieni Kristo aliwatumikia Wayahudi apate kuonyesha uaminifu wa Mungu, na zile ahadi Mungu alizowapa babu zetu zipate kutimia;


Jekäi bas bakle rä oveja shelecha̱wa̱ wa käi, ata jira bas deni bas kjänanak, bas wäsikewa̱k je wäki̱. 	 Ninyi mlikuwa kama kondoo waliokuwa wamepotea; lakini sasa mmemrudia Mchungaji na Mlinzi wa roho zenu.


ñakäi iwa̱ Säbäkäkksa̱ patkäkläté. Je rä kolole kja Säkeklä wa̱ säkätäba bas ia̱, je ne rä Jesús dä. 	 Fanyeni hivyo ili Bwana awape nyakati za kuburudika rohoni na kuwaletea yule Kristo aliyemteua ambaye ndiye Yesu.


Ata bas sha̱na ka jekäi ikiar. Ata bas sha̱na yi rä bakleka̱ bäi si̱ ra, je je̱k jöwo̱pa idulunaí ye. Jekäi yi rä sä wäsikäk, je je̱k jöwo̱pa ikjanaklä ye. 	 Lakini isiwe hivyo kati yenu; bali, yule aliye mkuu kati yenu ni lazima awe mdogo wa wote, na aliye kiongozi lazima awe kama mtumishi.


Ata el wa, yis ki̱ bas shena iju̱ñak, kte baa bata yinak yis wa̱, ka je datse̱ rä ditsä ja̱mi kuna. 	 Ndugu, napenda mfahamu kwamba ile Habari Njema niliyoihubiri si ujumbe wa kibinadamu.


Ata fariseo wa te isha ñaia̱: —¡Isu̱o! Itjä ka bas wao̱r. Ñera biköle marmi ijebä ra. 	 Basi, Mafarisayo wakaambiana, "Mnaona? Hatuwezi kufanya chochote! Tazameni, ulimwengu wote unamfuata."


Ka irä jiye kuna ta, ka Säkeklä ja̱mi kuna wa te je shtä biköle yule rami, ata bas Ká se̱nak ka̱jöir wa̱ je biköle sherke̱ bas ki̱ ju̱ñer. 	 Maana hayo yote yanahangaikiwa na watu wasiomjua Mungu. Baba yenu wa mbinguni anajua kwamba mnahitaji vitu hivyo vyote.


“Bas ñayöle ka̱wei wà wa, bas fariseo wa, bas dä ji shäk kjäbata ebä wà, ¡säli bas dä! Ka irä maikäi kuna ta, bas te ka̱jöir gobierno kjätiawa̱ sa saka yika. Ata ñera ka bas wakwa ñapatkäwa̱, ñaebä yi ñapatkäke̱wa̱ jeska, jewa ka jewa̱ bas te kjäkwa̱. 	 "Ole wenu walimu wa Sheria na Mafarisayo, wanafiki! Mnaufunga mlango wa Ufalme wa mbinguni mbele ya macho ya watu. Ninyi wenyewe hamwingii ndani, wala hamwaruhusu wanaotaka kuingia waingie.


Ñerä Säkekewa ángel í ekla kta Felipe ra, te isha: “Ma je̱köka̱, ma cho̱ sur wà ña̱la tso̱ däkksa̱ Jerusalén ma rä Gaza ska je wà.” Je kjäke̱ rä ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo kja̱ne. 	 Malaika wa Bwana alimwambia Filipo, "Jitayarishe uende kusini kupitia njia inayotoka Yerusalemu kwenda Gaza." (Njia hiyo hupita jangwani.)


Jekäi ijewa bitejuluté ishäkä ki̱ shkiritkeksa̱, je te sä sikii wa ju ji̱atkele tso̱ kjä butraksa̱, je rä ale jukläyäkä shka̱ta. Ata yökö bitewa̱ju̱té ka̱jöir ska, je te ijewa däläwa̱cha̱wa̱. 	 Walitawanyika katika nchi yote, wakaizunguka kambi ya watu wa Mungu na mji wa Mungu aupendao. Lakini moto ulishuka kutoka mbinguni, ukawaangamiza.


Jera Jesús te ikúka: —Yis ne rä ña̱la rä, ji rä iyina si̱ rä, ñakäi se̱ne kseka rä. Yi a̱ni ka däkmi Sa Ká wäki̱, ka idenewa̱ yis oloi ja̱mi ra. 	 Yesu akamjibu, "Mimi ni njia, na ukweli na uzima. Hakuna awezaye kwenda kwa Baba ila kwa kupitia kwangu.


Jera ite isha je alaklä ia̱: —Ba wa̱ ji wakblele yakei je nui rä jalewa̱ bitaba. 	 Basi, Yesu akamwambia yule mwanamke, "Umesamehewa dhambi zako."


Ka jí sa̱ shka̱ble yirmi yakei ebä rä däläna kuna, ata ñaebä säkekläí oloi ta Diana, je temploí kolormiwa̱ ka säkei ta ji̱a. Jekäi ra je oloitsanak Asia ska wa biköle wa̱, ñakäi ka̱ biköle ska wa wa̱, je oloi tsi ja̱lmarwa̱.” 	 Hivyo iko hatari kwamba biashara yetu itakuwa na jina baya. Si hivyo tu, bali pia jambo hilo linaweza kuifanya nyumba ya mungu Artemi kuwa si kitu cha maana. Hatimaye sifa zake huyo ambaye Asia na dunia yote inamwabudu, zitakwisha."


Jekäi ite sa pakte rami, Judea ke̱i ska ñapaktäklä jui etkä etkä na. 	 Akawa anahubiri katika masunagogi ya Yudea.


Ka̱sha̱ka irä i̱ski̱ka irä ji kinak säkeklä ni wa tso̱. Jekäi ji kekläí wa irä, sä säkekewaí wa irä tso̱ chu̱li̱i̱, 	 Hata kama viko vitu viitwavyo miungu duniani au mbinguni, na hata kama wako miungu na mabwana wengi,


Ñerä Jesús te isha iia̱: —Salibä, ji wa̱k bä de rä ra, je wo̱. Jera ijewa ñasikawa̱ iwäja̱mi, jula tkawa̱ Jesús ja̱mi te ikukawa̱. 	 Yesu akamwambia, "Rafiki, fanya ulichokuja kufanya." Hapo wale watu wakaja, wakamkamata Yesu, wakamtia nguvuni.


“Ditsä täkii je̱k tsa̱tkäklä ta bäi te iju kjänaneke̱ ra, jera idäli tso̱ rä bäi ebä. 	 "Mtu mwenye nguvu anapolinda jumba lake kwa silaha, mali yake yote iko salama.


Ñakäi yie ishe ba ia̱: Ba rä Pedro, je jak ki̱ka yie ñatapawa̱k yis ia̱ wa yuemika̱. Jekäi sä wikblu bläklä je kjäshtäklä ka tu̱nakka̱ iki̱ka. 	 Nami nakwambia: wewe ni Petro, na juu ya mwamba huu nitalijenga kanisa langu; wala kifo chenyewe hakitaweza kulishinda.


Jera Jesús te isha: —Ije jöwa̱ bitaba. Je bla ite rä wao̱nak yis itäbir mar díaí wà. 	 Lakini Yesu akasema, "Msimsumbue huyu mama! Mwacheni ayaweke kwa ajili ya siku ya mazishi yangu.


Ka irä maikäi kuna ta, Moisés te ka̱wei wa̱ sa pakale ji wa̱k je biköle bata sha e̱ná ditsä kalabe ia̱ ra, ite toro yabala pi irä, cabra jäyiri pi irä kukawa̱ diklä ra ñara, je tula ite oveja kä bätsëë wà, ñakäi hisopo bata wà, je iäyëí ki̱ka irä, ditsä biköle ki̱ka irä. 	 Kwanza Mose aliwatangazia watu wote amri zote kama ilivyokuwa katika Sheria; kisha akachukua damu ya ndama pamoja na maji, na kwa kutumia majani ya mti uitwao husopo na pamba nyekundu, akakinyunyizia kile kitabu cha Sheria na hao watu wote.


ñakäi bikö itäkili ta̱i bakleka̱ e̱e̱na si̱ tso̱ saje ibiketsäk wa ia̱ rä käi, ji we̱ itäkili ta̱i te ja̱mi. 	 mpate kutambua jinsi uwezo wake ulivyo mkuu mno kwa ajili yetu sisi tunaoamini. Uwezo huo unaofanya kazi ndani yetu, ni sawa na nguvu ile kuu mno


jera jewa te isha je bol wa ia̱: —¡Iyina si̱ Säkekewa shki̱naka̱ni! Ije̱k kjasha Simón ia̱. 	 wakisema, "Hakika Bwana amefufuka, amemtokea Simoni."


Jí ne wà Säkeklä shka̱li̱ble rä: Je rä sa te ije wa̱ sa pakale ji wa̱k je wawe̱. Je iwa̱ sa pakale ji wa̱k, jewa rä ka därërë kuna. 	 maana kumpenda Mungu ni kuzitii amri zake. Na, amri zake si ngumu,


Herodes bakle Judea ke̱i tsa̱ku̱i ye, je ke̱i ska ra chui ekla bakle kie rä Zacarías. Ije rä ikja̱nei wa̱kña Abías wa ra. Ise̱naklä kie rä Elisabet. Je rä Aarón batala ekla. 	 Wakati Herode alipokuwa mfalme wa Yudea, kulikuwa na kuhani mmoja jina lake Zakaria, wa kikundi cha Abia. Mke wake alikuwa anaitwa Elisabeti, naye alikuwa wa ukoo wa kuhani Aroni.


“¡Jikäi issö! Sa damika̱ rä Jerusalén ka, jeska ditsä yäbei ju̱rmiksa̱ chui tsa̱ku̱i wa irä, ñayöle ka̱wei wà wa irä ia̱, jewa te iktei wabiketsemiksa̱ duäkwa̱, kjepa ijewa te je ju̱emiksa̱ ka̱ etkä wa ia̱. 	 "Sikilizeni! Tunakwenda Yerusalemu, na huko Mwana wa Mtu atakabidhiwa kwa makuhani wakuu na walimu wa Sheria, nao watamhukumu auawe na kumkabidhi kwa watu wa mataifa.


Je rä io̱naklä jishtä iyile jile bata shäk Isaías ja̱mi te ishe käi: 	 Ndivyo lilivyotimia lile neno lililosemwa kwa njia ya nabii Isaya:


Fariseo wa te issa je chu̱li̱i̱ wa te jekäi Jesús pake tso̱ ñaia̱ ja̱lmana. Je kju̱ei chui tsa̱ku̱i wa irä, fariseo wa irä te Templo kjänanak wa patkami Jesús kukäkwa̱. 	 Mafarisayo waliwasikia watu wakinong'ona maneno hayo juu ya Yesu. Basi, wao pamoja na makuhani wakuu wakawatuma walinzi wamtie nguvuni.


Iwa rä sá se̱nak kseka wa del tulurke̱ksa̱ ko̱ta̱nakcha̱wa̱ Jesús kju̱ei, je rä Jesús se̱r kseka kjayinaklä sá yaka duäkwa̱ ja̱mi. 	 Naam, katika maisha yetu yote tunakabiliwa na kifo daima kwa ajili ya Yesu, ili uzima wake Yesu udhihirike katika miili yetu inayokufa.


Ñerä ángel dar ka̱jöir ekla juena iwäna, je te itäkili jiewa̱. 	 Hapo, malaika kutoka mbinguni, akamtokea ili kumtia moyo.


Je itäki̱ Jesús mineju̱, jera ite inaklä bäkäk wa ekla kie Leví ni je su̱a je̱tkelewa̱ inaklä bäkäklä ska, je ia̱ ite isha: —Sä shkä yis da. 	 Baada ya hayo, Yesu akatoka nje, akamwona mtoza ushuru mmoja aitwaye Lawi, ameketi ofisini. Yesu akamwambia, "Nifuate!"


¡Jikäi issö! Ba saka Elisabet dewa̱ sa̱nu̱le̱e̱i, ata ñakäi je bitewa̱ yaba ki̱. Je kile rä ka yaba su̱ak kuna ni, ata je wa̱ ka̱ tso̱ kja jira seis mes. 	 Ujue pia kwamba hata Elisabeti, jamaa yako, naye amepata mimba ingawa ni mzee, na sasa ni mwezi wa sita kwake yeye ambaye watu walimfahamu kuwa tasa.


Je ki̱ka irä delewa̱ spa̱na ra ka ikiar däkwa̱ sä wäkiri ye, je rä ka ije̱k ssäkläka̱ kuna, je wà ikolonakläwa̱ buka̱nak be tsa̱ku̱i käi. 	 Mtu ambaye hajakomaa bado katika imani asifanywe kuwa kiongozi katika kanisa, asije akajaa majivuno na kuhukumiwa kama vile Ibilisi alivyohukumiwa.


Ijewa sha̱ ekla te iktä ssë kate kie rä Lidia ni. Je rä sua siöö yëna watju̱ak, je datse̱ Tiatira ska. Je rä Säkeklä dälätsäk. Je je̱r ssëwa̱ Säkekewa te Pablo ktä kukäk tsa̱na. 	 Miongoni mwa wale waliotusikiliza alikuwa mwanamke mmoja mcha Mungu aitwaye Ludia mwenyeji wa Thuatira, ambaye alikuwa mfanyabiashara ya nguo za kitani za rangi ya zambarau. Bwana aliufungua moyo wake hata akayapokea yale maneno Paulo aliyokuwa anasema.


Je ke̱i ska, chu̱li̱i̱ te ishemi yis ia̱: ‘Säkekewa Säkekewa, ¿ka irä sá te jile bata sha ba kie ja̱mi, be kjäia ba kie ja̱mi, ji wá̱ täkili ta ba kie ja̱mi na?’ 	 Wengi wataniambia Siku ile ya hukumu: Bwana, Bwana! kwa jina lako tulitangaza ujumbe wako, na kwa jina lako tuliwatoa pepo na kufanya miujiza mingi.


Ike̱i dewa̱ ra, je kjashemi ale eklabä baawa̱ si̱ biköle tsa̱ta te, ale sa̱ tsa̱ku̱i wa je Tsa̱ku̱i, sä säkekewaí wa je Säkekewaí te, 	 Kutokea kwake kutafanyika wakati ufaao uliopangwa na Mungu mwenye heri na aliye Mtawala pekee, Mfalme wa wafalme, na Bwana wa mabwana.


“¡Issö, bas se̱no je̱rki̱i̱! Ka irä maikäi kuna ta, ka bas wa̱ bikökje je ke̱i rä ju̱ñer ki̱ka. 	 Muwe waangalifu na kesheni, maana hamjui wakati huo utafika lini.


Ñerä ije ktä kaldu ji̱a ra, ekla biteju̱ ale ñapaktäklä jui tsa̱ku̱i ju ska je deju̱ te isha: —Ba yaba duawa̱. Ke sa paktäk weika ji̱a. 	 Alipokuwa bado akiongea, Yairo akaletewa habari kutoka nyumbani: "Binti yako ameshakufa, ya nini kumsumbua Mwalimu zaidi?"


Jera ijewa te iyöle jile bata shäk Isaías wa̱ je äyëí butälewa̱ cha̱mi iia̱. Jekäi ite ikjäyaksa̱ ra, ite iyula mai jikäi iyöle katke ska: 	 Akapokea kitabu cha nabii Isaya, akakifungua na akakuta mahali palipoandikwa:


Jera ite ijewa kúka te isha: —Bas ne ku̱ ijewa chewo̱ rä. Jera ijewa te isha: —¿Sá ma pan tju̱ak säkei ta dosciento denario kje, jewa sá te ijewa chewe̱ na? 	 Lakini Yesu akawaambia, "Wapeni ninyi chakula." Nao wakamwuliza, "Je, twende kununua mikate kwa fedha dinari mia mbili, na kuwapa chakula?"


Ñakäi je guardia wa tsa̱ku̱i te äyë yuami, te ishe rä jikäi: 	 Halafu mkuu huyo wa jeshi akaandika barua hivi:


yis el wa tso̱ cinco jewa je̱r ku̱ak ka jewa däkläña kuna jí sä weikanaklä ska.’ 	 maana ninao ndugu watano, ili awaonye wasije wakaja huku kwenye mateso.


Jera Jesús te ikúka: —Ka je ñak kuna iwakei wa̱, ia̱mi wa̱, iká wa̱. Ata je rä ji o̱r Säkeklä ia̱ je kjayinaklä ije ja̱mi. 	 Yesu akajibu, "Jambo hili halikutukia kwa sababu ya dhambi zake yeye, wala dhambi za wazazi wake; ila alizaliwa kipofu ili nguvu ya Mungu ionekane ikifanya kazi ndani yake.


Bas sha̱ manele te ibiketse irä ji bata shäk iräle, ji rä wikblu iá ja̱mi iräle ra, je kiana iju̱ñak jí kte yöle yis wa̱ rä Säkekewa ne wa̱ sa pakale ji wa̱k. 	 Kama mtu yeyote anadhani kwamba yeye ni mjumbe wa Mungu au kwamba anacho kipaji cha Roho, na ajue kwamba haya ninayowaandikia ninyi ni amri ya Bwana.


Yie ibiketse iyina si̱ ba te yis ktä ssëmi. Je ne ki̱ka yie jí yuami ba ia̱, yis wa̱ iju̱ñer ba te iwe̱mi ki̱ta yie isha tsa̱ta. 	 Naandika nikitumaini kwamba utanikubalia ombi langu; tena najua kwamba utafanya hata zaidi ya haya ninayokuomba.


Yi rä kukä ta ra, ¡je ku̱ issö! 	 Mwenye masikio na asikie!


Jeska sá ñabatashata̱na ñaia̱, kjepa sá ñajiaka̱ ko̱no na. Jera ijewa minejulumini iwakwa jukani. 	 Kisha tuliagana; sisi tukapanda meli nao wakarudi makwao.


Jí ne käi yie isheke̱ rä: Ka̱wei me̱le cuatrociento treinta año ukä ska, je wa̱ ijewa kablele ñaia̱ yile kja Säkeklä wa̱ iyina, je ka tse̱neju̱mi. Ke jekäi ikuna ra, ikablele rä wäyilewa̱. 	 Ninachotaka kusema ni hiki: Mungu alifanya agano lake akalithibitisha; Sheria ambayo ilitokea miaka mia nne na thelathini baadaye, haiwezi kulitangua hilo agano wala kuibatilisha hiyo ahadi.


Jekjepa ite ijewa ia̱ ji pakami jile she ja̱mi jikäi: “Ekla te uva yäkä je̱wa̱ bakla, kjätkaksa̱ ite shkiritke, ite iwä wätuäklä bia, ñakäi ikjänanaklä yua ka̱sha̱a̱, jekäi ite je peitata̱na shka̱bläk wa ia̱, kjepa iwakei mineju̱mi ka̱ ka̱mii. 	 Yesu alianza kusema nao kwa mifano: "Mtu mmoja alilima shamba la mizabibu. Akalizungushia ukuta, na katikati yake akachimba kisima cha kusindikia divai, akajenga mnara pia. Akalikodisha shamba hilo kwa wakulima, akasafiri hadi nchi ya mbali.


Je ne ki̱ka yis te ishe bas ia̱, sä ktei wabiketsanakläksa̱ ke̱i ska ra, bas buka̱nami rä e̱e̱na si̱, Tiro wa irä Sidón wa irä buka̱nami tsa̱ta. 	 Hata hivyo nawaambieni, Siku ya hukumu, ninyi mtapata adhabu kubwa kuliko Tiro na Sidoni.


Jera ijewa kjajulu Anfípolis irä Apolonia irä wà demi julu Tesalónica ska. Jeska Judío wa ñapaktäklä jui kate. 	 Kwa kupitia Amfipoli na Apolonia, walisafiri mpaka Thesalonika ambako kulikuwa na sunagogi la Wayahudi.


Jera Pedro te ikia tsa̱mi iwakei ebä, jeska ite iuñami, te isha: —Säkekewa, ma je̱r ja̱mi je̱k dälänopa. ¡A̱ni ka je o̱nak bä ukä ja̱mi! 	 Hapo Petro akamchukua kando, akaanza kumkemea: "Isiwe hivyo Bwana! Jambo hili halitakupata!"


Yis dä ijewa ja̱mi, ba rä yis ja̱mi, je rä ijewa däkläwa̱ etka yebä si̱. Je rä ka̱jiska wa wa̱ isu̱aklä ba ne te yis patkaté rä, ijewa wa̱ isu̱aklä ba wa̱ ijewa shka̱l jishtä ba wa̱ yis shka̱l käi. 	 mimi niwe ndani yao, nawe uwe ndani yangu; naomba wakamilishwe na kuwa kitu kimoja, ili ulimwengu upate kujua kwamba wewe ulinituma, na kwamba unawapenda wao kama unavyonipenda mimi.


Ata ka biköle wa̱ jekäi iju̱ñer, je rä manele dulanaté jile kekläí me̱i ebä oloitsäk mikleté ki̱ka. Ijewa te jile me̱leka̱ jile kekläí me̱i ia̱ käte ra, je te ijewa ssëwe̱ke̱ ñá käi, tjabana ijewa ssërke̱ nui ta ki̱ka. 	 Lakini, si kila mtu anao ujuzi huu. Maana wako watu wengine waliokwisha zoea sanamu, watu ambao mpaka hivi sasa wanapokula vyakula huviona bado kama vyakula vilivyotambikiwa sanamu. Na kwa vile dhamiri zao ni dhaifu, hutiwa unajisi.


Ata ka yis wa̱ iyine rä bas kiana ñabutsäk tulämi kalabe ka̱jiska ka̱wakbläk wa käi, ji ki̱ tker sa̱ ja̱mi wa käi, sa̱ wañak wa käi, jile kekläí me̱i kja̱nei wa̱k wa käi jewa yika ni kuna. Jekäi ra bas kiana rä minakjulu ka̱jiska yika. 	 Ukweli ni kwamba sikuwa na maana ya watu wote duniani walio wazinzi, wachoyo, walaghai na wenye kuabudu sanamu. Maana, ili kuwaepa hao wote ingewalazimu ninyi kuihama dunia hii kabisa!


Je iwächakewa̱k wa rä patkele fariseo wa wa̱. 	 Hao watu walikuwa wametumwa na Mafarisayo.


Je kalabe wawo̱ ba ku̱, je ja̱mi ba chatköwa̱, biköle wa̱ ba ji wá̱ marka̱ ki̱ta ki̱ta su̱aklä. 	 Fikiri kwa makini juu ya hayo yote na kuyatekeleza kusudi maendeleo yako yaonekane na wote.


Jekjepa ángel täki ta ta̱i te jak kaka̱, jak ta̱i waunak su̱ta, je ju̱ami ite däyë na te ishe: “Jí su̱ta Babilonia jukläyäkä bäi si̱ weikarmiwa̱ sälwiwa̱, mik a̱ni ka je ko̱nakni itjä. 	 Kisha malaika mmoja mwenye nguvu sana akainua jiwe mfano wa jiwe kubwa la kusagia, akalitupa baharini akisema, "Ndivyo, Babuloni atakavyotupwa na kupotea kabisa.


“Ñakäi ka̱jöir gobiernoí rä jishtä kla ja̱we̱mi tipä naka, je ja̱rka nima biköle kolor kju̱awa kju̱awa käi; 	 "Tena, Ufalme wa mbinguni unafanana na wavu uliotupwa baharini, ukanasa samaki wa kila aina.


Jekäi jewa te iku̱a ra, ijewa te isha iia̱: —Bena te ba yule kate. 	 Walipomwona wakamwambia, "Kila mtu anakutafuta."


Jera ije te isha iia̱: —‘Ba ku̱ Säkekewa ba Kekläí shka̱li̱blö ma je̱r ska ji tso̱ kalabe wà, ba wakei kalabe wà, bä ka̱biketsä kalabe wà.’ 	 Yesu akamjibu, "Mpende Bwana Mungu wako kwa moyo wako wote, kwa roho yako yote na kwa akili yako yote.


Jera Jesús te Pedro irä Juan irä patkami, jewa ia̱ ite isha: —Bas cho̱ Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä äliwa̱k, sa̱ wa̱ iñaklä. 	 Hivyo Yesu akawatuma Petro na Yohane, akawaambia, "Nendeni mkatuandalie karamu ili tupate kula Pasaka."


Ata yie ishe bas ia̱, Elías rä deleju̱ e̱ná, je ka juene ijewa wäna, ata je ukä ja̱mi ijewa te ji wá̱ jishtä iwakwa ki̱ ishena käi. Jekäi ñaebä ditsä yäbei weikarmi ijewa jula na. 	 Lakini nawaambieni, Eliya amekwisha kuja nao hawakumtambua, bali walimtendea jinsi walivyotaka. Mwana wa Mtu atateswa vivyo hivyo mikononi mwao."


Ata ka bas wa̱ Moisés wa̱ iyöle je kolone kte si̱ ye kuna ra, ¿maikäi bas ia̱ yis ktä kolor kte si̱ ye na?” 	 Lakini hamuyaamini yale aliyoandika, mtawezaje basi, kuamini maneno yangu?"


Ata bas je̱r ianacha̱wa̱ yie isha jekäi ki̱ka. 	 Kwa kuwa nimewaambieni mambo hayo mmejaa huzuni mioyoni mwenu.


Eliud te Eleazar wätsikiwa̱, Eleazar te Matán wätsikiwa̱, Matán te Jacob wätsikiwa̱. 	 Eliudi alimzaa Eleazeri, Eleazeri alimzaa Mathani, Mathani alimzaa Yakobo,


Jekäi sá te Tito paka, bas te ji me̱ke̱ je kuke e̱newa̱kläwa̱ iwa̱, jishtä ite iwá̱mi kja käi. 	 Kwa sababu hiyo, tulimsihi Tito aliyeianza kazi hiyo awasaidieni pia muitekeleze huduma hii ya upendo miongoni mwenu.


Iwä tuinowa̱pa ka iwä wajuenaklä ji̱a, ijewa tsi̱bata bunowa̱pa maitjä.” 	 Macho yao yatiwe giza wasiweze kuona. Migongo yao ipindike kwa taabu daima!"


Je o̱na itäki̱ Atenas ska Pablo mineju̱ demiju̱ Corinto ska. 	 Baada ya hayo, Paulo aliondoka Athene, akaenda Korintho.


Bas ñajöcho̱wa̱ Säkekewa wäna, jera ije te bas oloi kemika̱. 	 Nyenyekeeni mbele ya Bwana, naye atawainueni.


Jekäi je chu̱li̱i̱ wa patkami ni ite ra, ije̱k jiaka̱ ko̱no ja̱rka, dateksa̱ni Magdala ke̱i ki̱. 	 Basi, Yesu akawaaga watu, akapanda mashua, akaenda katika eneo la Magadani.


Ata ditsä bitämi ka̱wä däkläka̱ wà irä ka̱wä minakläwa̱ wà irä, norte wà irä sur wà irä, jewa ñatulämiwa̱ yäkäk Säkeklä gobiernoí ska. 	 Watu watakuja kutoka mashariki na magharibi, kutoka kaskazini na kusini, watakuja na kukaa kwenye karamu katika Ufalme wa Mungu.


Biköle yi wätsikile Säkeklä wa̱ wa rä ka ji yakei wa̱k kuna. Ka irä jiye kuna ta, ije del tso̱ ijewa ja̱mi ki̱ka. Je ki̱ka ka jewa ia̱ ji wakblenak yakei, ijewa rä wätsikile Säkeklä wa̱ ki̱ka. 	 Kila aliye mtoto wa Mungu hatendi dhambi, maana anayo hali ya kimungu ndani yake; hawezi kutenda dhambi kwa sababu yeye ni mtoto wa Mungu.


Jera Jesús te isha ijewa ia̱: —¡Issö! Bas se̱no je̱r ki̱i̱ fariseo wa irä Saduceo wa irä jewa levadura yika. 	 Yesu akawaambia, "Muwe macho na mjihadhari na chachu ya Mafarisayo na Masadukayo!"


Ñakäi ka̱ju̱ñe epicúreo wa irä, estoico wa irä, jewa sha̱ ñaktewa̱ka̱ Pablo ra. Je rä ite ijewa ia̱ Jesús irä sa̱ shki̱rke̱ka̱ni irä ktei baa bata sheke̱ ki̱ka. Jekäi ijewa sha̱ te isha: —¿Je ktäk ka wata te jibä pakeke̱ rä na? Isaka te isha: —Issër ije te rä ka̱ etkä wa wa̱ jile kekläí wa tso̱ je ne ktei sheke̱ rä. 	 Wengine waliofuata falsafa ya Epikuro na Stoiki walibishana naye. Wengine walisema, "Anataka kusema nini huyu bwanamaneno?" Kwa kuwa Paulo alikuwa anahubiri juu ya Yesu na juu ya ufufuo, wengine walisema, "Inaonekana kama anahubiri juu ya miungu ya kigeni."


Ka irä jiye kuna ta, sa̱ kju̱atkä wà, ka sa̱ manenakksa̱ Säkeklä rä wämo käi. 	 Mwenye hasira hawezi kutimiza matakwa ya Mungu yaliyo ya haki.


Ata je wà Säkeklä te sä wäji̱atkewa̱ iwikblu oloi ja̱mi, iwikblu rä ji biköle su̱akksa̱ ki̱ka, Säkeklä je̱rike e̱e̱na su̱akksa̱ kje. 	 Hayo ndiyo mambo Mungu aliyotufunulia kwa njia ya Roho wake. Maana Roho huchunguza kila kitu hata mambo ya ndani kabisa ya Mungu.


Jera ditsä te isha: —Sá wa̱ issële ka̱wei yöle te ishe rä Säbäkäkksa̱ se̱rmi rä jekjeye. ¿Jera maikäi ba te ishe ditsä yäbei kiana tkenakka̱ ka̱sha̱ ki̱ ni na? Ata yibä je ditsä yäbei rä na? 	 Basi, umati huo ukamjibu, "Sisi tunaambiwa na Sheria yetu kwamba Kristo atadumu milele. Wawezaje basi, kusema ati Mwana wa Mtu anapaswa kuinuliwa? Huyo Mwana wa Mtu ni nani?"


ñashka̱li̱blele ekla ekla ñaje̱keta wa käi; ñadälätsalewa̱, sa saka biketsale sa wakwa tsa̱ta; 	 Pendaneni kidugu; kila mmoja amfikirie mwenzake kwanza kwa heshima.


Ji tso̱ me̱le sa̱ ia̱ rä kju̱awa kju̱awa, ata wikblu ima̱k rä eklabä. 	 Vipaji vya kiroho ni vya namna nyingi, lakini Roho avitoaye ni mmoja.


Jebä ra tso̱ kja ikpäk wa ñatsa̱tulami iyika. Ñakäi guardia wa tsa̱ku̱i je̱r ku̱a ite ra Pablo rä Roma wa, je ne mu̱awa̱ ite rä, je te isuawa̱wa̱. 	 Wale watu ambao walikuwa tayari kumchunguza Paulo walitoweka mara. Hata yule mkuu wa jeshi aliogopa alipojua kwamba Paulo ni raia wa Roma na kwamba alikuwa amekwisha mfunga minyororo.


Ata je rä jishtä yis te isha bas ia̱ käi, bas wa̱ yis su̱le, ata ka bas wa̱ yis biketsane kuna. 	 Lakini niliwaambieni kwamba ingawa mmeniona hamniamini.


Bas Corinto wa, sá kta bas da rä bulee, ji tso̱ sá je̱r ska je ja̱mi. 	 Ndugu Wakorintho, tumezungumza nanyi kwa unyofu; mioyo yetu iko wazi kabisa.


“Ñakäi bas wa̱ issële iyileta̱na sa bakle mikle wa ia̱: ‘Ba kabla etkabä ke wäshewa̱kwa̱, ata je ba kabla etkabä wawo̱ si̱ Säkekewa wäna.’ 	 "Tena mmesikia kuwa watu wa kale waliambiwa: Usivunje kiapo chako, bali ni lazima utimize kiapo chako kwa Bwana.


Ata bas se̱no je̱r ki̱i̱, yie ji biköle bata sha bas ia̱ ña̱la wätsa̱kba ki̱ka. 	 Lakini ninyi jihadharini. Mimi nimewaambieni mambo yote kabla hayajatokea.


Ñerä Säkekewa ángel í deju̱ ijewa ska, jera Säkekewa oloi te ijewa ñiwa̱tulaka̱; jekäi isuanacha̱wa̱ ta̱i. 	 Malaika wa Bwana akawatokea ghafla, na utukufu wa Bwana ukawaangazia pande zote. Wakaogopa sana.


Jera je pan ñak jäiyi wa ebä däka̱ rä cinco mil. 	 Nao waliokula hiyo mikate walikuwa wanaume elfu tano.


Ñerä idamijulu kja jukläyäkä kjäshtäklä ska ra, sa̱ nu̱l damitse̱ itäbinakwa̱. Je rä ia̱mi yaba eklabä, je ia̱mi rä chichö. Ije ra jukläyäkä wakwa dami chu̱li̱i̱. 	 Basi, alipokuwa anakaribia lango la mji, walitokea watu wamebeba maiti ya kijana mmoja, mtoto wa pekee wa mama mjane. Watu wengi wa mji ule walikuwa pamoja na huyo mama.


Jikäi sa̱ wa̱ ijuñer dä. Sä del mikle wätenaka̱ña ira, sa yaka ji yakei wakbläk weikanakläwa̱ ka kolonakläwa̱ ji̱a ji yakei kjanaklä ye. 	 Tunajua kwamba utu wetu wa kale ulisulubiwa pamoja na Kristo, ili hali ya dhambi iharibiwe, tusiwe tena watumwa wa dhambi.


Jekäi Säkekewa ne rä Säkeklä wikblu rä. Jekäi mai Säkekewa wikblu katke ra, jeska sä rä bakleksa̱. 	 Hapa "Bwana" ni Roho; na pale alipo Roho wa Bwana ndipo ulipo uhuru.


Ata ka yis je̱r kine ije kukäk ka ka̱ kile kuna ba ia̱ käi. Je rä ka ba je̱r bäi shäklä patkele täkili wà kuna, ata je̱r wà. 	 Lakini sitafanya chochote bila kibali chako. Sipendi kukulazimisha unisaidie, kwani wema wako unapaswa kutokana na hiari yako wewe mwenyewe na si kwa kulazimika.


Jera Marta te isha Jesús ia̱: —Säkekewa, ikuna ba katkepa jiska ra, ka yis jäke dunewa̱. 	 Martha akamwambia Yesu, "Bwana, kama ungalikuwa hapa, kaka yangu hangalikufa!


“Ka yi a̱ni wa̱ Sa Ká su̱le; ata ale dar Säkeklä ska, jebä ne wa̱ isu̱le rä. 	 Hii haina maana kwamba yupo mtu aliyemwona Baba, isipokuwa yule aliyetoka kwa Mungu; huyo ndiye aliyemwona Baba.


Ka irä sá te bas patke täkili wà ji biketsäk etkabä kuna. Ata sá rä bas ki̱ma̱kña bas ssënaklä a̱naa. Ka irä jiye kuna ta, ji biketse etkabä wà bas dä tkelewa̱ bäi. 	 Hatutaki kutumia mabavu juu ya imani yenu; ninyi mko imara katika imani yenu. Wajibu wetu ni kufanya kazi pamoja kwa ajili ya furaha yenu.


Je itäki̱ José te iká Jacob irä isaka wa kalabe irä kia jámi Egiptoka. Jewa däka̱ rä setenta y cinco. 	 Yosefu alituma ujumbe kwa baba yake na jamaa yote, jumla watu sabini na tano, waje Misri.


Frigia ska wa, Panfilia ska wa Egipto ska wa, Libia wa se̱nak Cirene pája̱mi wa, ñakäi deleté ñayuläk dar Roma ska wa; 	 Frugia na Pamfulia, Misri na sehemu za Libya karibu na Kurene; wengine wetu ni wageni kutoka Roma,


Ijewa je̱r ianacha̱wa̱ e̱e̱na si̱ rä, ite isha ka ijewa wa̱ isu̱nak ji̱a ki̱ka. Ñerä ijewa minemi iña̱le̱i ju̱akta̱na ko̱no ska. 	 Jambo lililowahuzunisha zaidi lilikuwa neno alilosema kwamba hawangemwona tena. Basi, wakamsindikiza hadi melini.


Jekäi sá rä shka̱bläkña ije ra ki̱ka sá te ishe bas ia̱, dunasi̱ Säkeklä je̱r bäi yile sa̱ ia̱ ke je kukawa̱ ka wata käi. 	 Basi, tukiwa wafanyakazi pamoja na Mungu, tunawasihi msikubali ile neema mliyopokea kutoka kwa Mungu ipotee bure.


¿Mane yila tjabana rä na: ‘Ma nui rä jalewa̱ bitaba’ ni iräle, ta ‘ma je̱köka̱ shkäk’ ni iräle? 	 Ni lipi lililo rahisi zaidi: kusema, Umesamehewa dhambi, au kusema, Simama utembee?


Pablo Säkeklä kjanaklä, ñakäi Jesucristo ktei bata shäk, je rä je wà Säkeklä wa̱ kolole wa wa̱ ji biketsäklä etkabä, ñakäi ijewa je̱r ko̱naklä ji rä iyina si̱ ia̱ ji wämo ja̱mi, 	 Mimi Paulo, mtumishi wa Mungu na mtume wa Yesu Kristo naandika. Mimi nimechaguliwa kuijenga imani ya wateule wa Mungu na kuwaongoza waufahamu ukweli wa dini yetu,


ka jekäi ka̱wakblewa̱k kuna, ka je wà sä el weikäk ji wa̱k iukä ja̱mi kuna. Ka irä jiye kuna ta, Säkekewa te iwakbläk jekäi wa kpemi je shtä biköle kju̱ei ki̱, jishtä sá te bas ia̱ isha käi iwaje̱rku̱a käi. 	 Basi, mtu yeyote asimkosee au kumpunja mwenzake kuhusu jambo hili. Tulikwisha waambieni hayo na kuwaonya kwamba Bwana atawaadhibu wanaofanya mambo hayo.


sa̱ je̱r ki̱ sa saka iar ijile ki̱ käi, se̱nak diyëë käi, ka̱wakbläk di kabika käi, je su̱ta jile saka wakbläk käi. Jekäi yis te bas je̱r ja̱we̱ke̱ba, jishtä yis wa̱ iyile kja käi, yi te je shtä wakbleke̱ ra, ka jewa ia̱ Säkeklä gobierno däkksa̱ däli ukä ye. 	 husuda, ulevi, ulafi na mambo mengine kama hayo. Nawaambieni tena kama nilivyokwisha sema: watu wanaotenda mambo hayo hawatakuwa na nafasi yao katika ufalme wa Mungu.


Jekäi ije̱k jiaka̱ ko̱no na, jera iwa̱ dulanak wa minejulumi ira. 	 Yesu alipanda mashua, na wanafunzi wake wakaenda pamoja naye.


Mika̱ ñayöle ka̱wei wà wa irä, fariseo wa irä te iyäkä kalme ji yakei wakbläk wa ra, inaklä bäkäk wa ra su̱a ra, ijewa te iwa̱ dulanak wa ia̱ ichaka: —¿Jiye ije yäkäke̱ inaklä bäkäk wa ra, ji yakei wakbläk wa ra rä na? 	 Basi, baadhi ya walimu wa Sheria ambao walikuwa Mafarisayo walipomwona Yesu akila pamoja na watu wenye dhambi na watoza ushuru, wakawauliza wanafunzi wake, "Kwa nini anakula pamoja na watoza ushuru na wenye dhambi?"


Ñerä yie ale bewak irä, ka̱jiska ka̱ tsa̱ku̱i wa irä, iguardia wa irä, tapanawa̱ ñakpäk je shkäk caballo suruu ki̱ka irä, iguardia wa irä jewa ra, je su̱a. 	 Kisha nikaona yule mnyama pamoja na mfalme wa dunia na askari wao wamekusanyika pamoja kusudi wapigane na yule aliyekuwa ameketi juu ya farasi, pamoja na jeshi lake.


Jera ijewa te ikúka jiräni Jesús te ishami ijewa ia̱ käi, jera ite ijewa jawa̱. 	 Wanafunzi wakajibu kama Yesu alivyokuwa amewaambia; nao wakawaacha waende zao.


Je ne ki̱ka sa̱ ñasiköwa̱ ka suale ta ije̱tkäklä sa̱ tsa̱ku̱i ye je̱r bäi shäk ska. Je rä ije̱r ja̱mi sä dälänakläwa̱, ñakäi ije̱r bäi shäklä sa̱ tsa̱tkäk ji sherke̱ wäsaka ra. 	 Basi, na tukikaribie bila hofu kiti cha enzi cha Mungu, palipo na neema, ili tukajipatie huruma na neema ya kutusaidia wakati wa lazima.


Ata säkätäba kte baa ne kiana wapauta̱nakksa̱ ka̱ biköle ska rä. 	 Lakini lazima kwanza Habari Njema ihubiriwe kwa mataifa yote.


“Yi a̱ni wa̱ ka tsi̱ni wäkanakka̱ dunakcha̱ blelewa̱ käi, cajón niki̱ka käi, ata ite idueka̱ rä iduäkläka̱ ki̱, yi däke̱wa̱ wa wa̱ oloi su̱nak. 	 "Hakuna mtu anayewasha taa na kuifunika kwa pishi, bali huiweka juu ya kinara ili watu wanaoingia ndani wapate kuona mwanga.


Jekjepa Säkekewa ktei bata shäk wa te isha iia̱: —Ba ku̱ sá tsa̱tkö ji biketsäk etkabä ki̱ta. 	 Mitume wakamwambia Bwana, "Utuongezee imani."


Ikuna bas dä dulecha̱wa̱ña Cristo ra ji we̱ ka̱jiska ja̱mi yika ra, ¿jiye bas se̱rke̱ sa̱me̱ishärä bas tso̱ ji̱a rä ka̱jiska käi, je̱k jäkwa̱ 	 Ninyi mmekufa pamoja na Kristo na kukombolewa kutoka nguvu za pepo watawala wa ulimwengu. Kwa nini, basi, kuishi tena kama vile mngekuwa wa ulimwengu huu? Ya nini kuwekewa masharti:


Ka irä maikäi kuna ta, ikuna sa dami ji̱a Säkeklä bolki wa ye käi ra, ije̱r bäinani sa ra iyaba duawa̱ oloi ja̱mi, jera je tsa̱ta si̱ sa̱ tsa̱tkermiksa̱ ise̱r kseka oloi ja̱mi Säkeklä je̱r bäinani sa ra ki̱ka. 	 Maana, tulipokuwa bado adui zake, Mungu alitupatanisha naye kwa kifo cha Mwanae. Na kwa vile sasa tumepatanishwa naye, ni dhahiri zaidi kwamba tutaokolewa kwa uzima wa Kristo.


Templo ska Jesús wä kaka̱ te blu wa te iji tso̱ me̱nak jie kate ofrenda jiäklä jui ja̱rka je su̱a. 	 Yesu alitazama kwa makini, akawaona matajiri walivyokuwa wanatia sadaka zao katika hazina ya Hekalu,


Ata jiräni Säkeklä te ije kuka rä na?: “Yis wa̱ itso̱ ji̱a kolole siete mil ka ñajäklenewa̱ kuna köchöwä ki̱ka Baal wäja̱mi.” 	 Je, Mungu alimjibu nini? Alimwambia: "Nimejiwekea elfu saba ambao hawakumwabudu Baali."


Ñerä ijewa dami ji̱a ra, guardia wa sha̱ minejulu jukläyäkä na ibata shäk chui tsa̱ku̱i wa ia̱ ji o̱na käi biköle. 	 Wale wanawake walipokuwa wanakwenda zao, baadhi ya walinzi wa lile kaburi walikwenda mjini kutoa taarifa kwa makuhani wakuu juu ya mambo yote yaliyotukia.


Pedro te sä kjäkläwa̱ kjäshtäklä bulawa̱ ra, kjanaklä ekla busi kie Rode, je deksa̱ju̱ isu̱ak yi irä í̱. 	 Petro alibisha mlango wa nje na mtumishi mmoja msichana aitwaye Roda, akaenda mlangoni kuitikia.


Ijewa kju̱atkewe̱ke̱ ji biköle te, ñakäi ijewa te biköle dälänetseke̱. Idami ji yakei tkerke̱ iwakwa ki̱ ebä wa̱k. Ikjäbata wà iktäke̱ je̱k ssë wà, ite sä kjeisheke̱ sä däkläwa̱pa ijewa ja̱mi jile däkläksa̱ iwakwa ia̱. 	 Watu hawa wananung'unika daima na kuwalaumu watu wengine. Hufuata tamaa zao mbaya, hujigamba na kuwasifu watu wengine mno kusudi wafaulu katika mipango yao.


Je mineju̱mi chui tsa̱ku̱i wa irä Templo kjänanak wa wäsikäk wa irä ra, ipakäk maikäi ra ite Jesús ju̱emiksa̱ ijewa ia̱ käi. 	 Yuda akaenda akajadiliana na makuhani wakuu na walinzi wa Hekalu kuhusu atakavyomsaliti Yesu kwao.


ite isha iia̱: —Ji kju̱ei ba kjaterke̱ rä je ssëmi yie, mika̱ ba kjatiäkwa dejulu kjepa. Jekäi ite ijewa paka ikjänanak Herodes pretorio ska. 	 akasema, "Nitasikiliza kesi yako baada ya washtaki wako kufika." Kisha akaamuru Paulo awekwe chini ya ulinzi ndani ya ukumbi wa Herode.


Ñerä biköle wäoka̱nate sha̱na ra, Jesús wäoka̱na ñaebä. Jekäi jeska ika̱kiä kaldu ji̱a ra, ka̱jöir kjä buka̱naju̱mi, 	 Watu wote walipokuwa wamekwisha batizwa, Yesu naye alibatizwa. Na alipokuwa akisali, mbingu zilifunguka,


Ijewa rä cuatro mil kjena. Jekjepa ite ijewa patka tulami. 	 Nao waliokula walikuwa watu wapatao elfu nne. Yesu akawaaga,


Jekäi bas manele ki̱ ju shena yönak ka̱sha̱a̱ ra, ¿ka irä säkätä ije kiana je̱tkäkwa̱ ibiketsäk bikö inaklä shermi iki̱ iwa̱ isu̱aklä isäkei tso̱ iwa̱ ie̱newa̱kläwa̱ iräle kai iräle käi na? 	 Kwa maana, ni nani miongoni mwenu ambaye akitaka kujenga mnara hataketi kwanza akadirie gharama zake ili ajue kama ana kiasi cha kutosha cha kumalizia?


Iwa rä ijewa je̱r ku̱a yi rä Säkeklä rä te, ata ka ijewa wa̱ ije oloi tsane Säkeklä käi, ñaebä ka ijewa wa̱ wekte yine iia̱, ata iianacha̱wa̱ je̱rikäk kje ka wata ebä, wätuilewa̱ ka ka̱ ta ji̱a ije̱r ska. 	 Ingawa wanajua kuna Mungu, lakini hawampi heshima anayostahili, wala hawamshukuru. Badala yake, fikira zao zimekuwa batili na akili zao tupu zimejaa giza.


“Mika̱ wikblu ñá shtä je̱k tsa̱ksa̱ manele ska ra, imike̱ ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska ka̱ yuläk ije̱räklä; ata ka iwa̱ iko̱ne ra, ite ishe: ‘Yis maju̱ni yis ju mai yis bitele ska.’ 	 "Pepo mchafu akifukuzwa kwa mtu fulani, huzururazurura jangwani akitafuta mahali pa kupumzikia. Asipopata, hujisemea: Nitarudi kwenye makao yangu nilikotoka.


Jesús shka jukläyäkä ta̱i ta̱i irä tsi̱dala irä je shtä naka sa paktäk. Jera idami rä Jerusalén ska. 	 Yesu alindelea na safari yake kwenda Yerusalemu huku akipitia mijini na vijijini, akihubiri.


Ata ka biköle wa̱ kte baa dälätsane kuna. Je rä jishtä Isaías te isha käi: “Säkekewa ¿yibä te ji yile sa̱ wa̱ je kuka iyina ye na?” 	 Lakini wote hawakuipokea hiyo Habari Njema. Maana Isaya alisema: "Bwana, ni nani aliyeamini ujumbe wetu?"


Jera ijewa te ichaka iia̱: —¿Me je de? Jera ite ikúka: —Ka 'swa̱ iju̱ñer. 	 Wakamwuliza, "Yeye yuko wapi?" Naye akawajibu, "Mimi sijui!"


Je ki̱ka bas dikäla, jile kekläí me̱i kja̱nei we̱ cho̱ bas ku̱. 	 Kwa hiyo, wapenzi wangu, epeni ibada za sanamu.


César Tiberio deka̱ quince año sa̱ tsa̱ku̱i ye ra, jera Poncio Pilato tso̱ kja patkele Judea ska ka̱ wäkiri ye, ata Herodes dä Galilea ke̱i tsa̱ku̱i, ñakäi itsi̱se̱k Felipe rä Iturea ke̱i irä Traconite ke̱i irä je tsa̱ku̱i, ata Lisanias dä Abilinia ke̱i tsa̱ku̱i. 	 Mwaka wa kumi na tano wa utawala wa Kaisari Tiberio, Pontio Pilato alikuwa anatawala mkoa wa Yudea. Herode alikuwa mkuu wa mkoa wa Galilaya, na Filipo, ndugu yake, alikuwa mkuu wa mikoa ya Iturea na Trakoniti. Lusania alikuwa mkuu wa mkoa wa Abilene,


Jekäi isaka diez te je ssa ra, ijewa kju̱atkacha̱wa̱ je ñael wa bol ra. 	 Wale wanafunzi wengine kumi waliposikia hayo, wakawakasirikia hao ndugu wawili.


Bas bakle rä dulecha̱wa̱ shirinak ebä, ji yakei wakbläk ebä. 	 Ninyi mlikuwa mmekufa kwa sababu ya makosa na dhambi zenu.


Jera Zacarías te isha je ángel ia̱: —¿Maikäi yie je kte kuke iyina si̱ ye na? Ñera yis dä säkibii, ñakäi yis se̱naklä rä sa̱nu̱le̱e̱i. 	 Zakariya akamwambia huyo malaika, "Ni kitu gani kitakachonihakikishia jambo hilo? Mimi ni mzee, hali kadhalika na mke wangu."


Ata manele te je jawa̱ minemi kte ka wata pake ja̱mi. 	 Watu wengine wamepotoka na kugeukia majadiliano yasiyo na maana.


“Ke bas ku̱ ibiketsa yis de rä ka̱wei yöle, ñakäi kte yile jile bata shäk wa wa̱, je ju̱akksa̱ ni. Ka yis dene rä je ju̱akksa̱ kuna, ata yis de rä iwawa̱k. 	 "Msidhani ya kuwa nimekuja kutangua Sheria ya Mose na mafundisho ya manabii. Sikuja kutangua bali kukamilisha.


Je ne ki̱ka ikuna sa saka te ishe bas ia̱: ‘¡Issö! Ikaldu ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska ni ra’, ke bas mina; je iräle ite ishe: ‘¡Issö! Ikaldu ju ja̱r etkä na ni ra’, ke iktä kuka. 	 Basi, wakiwaambieni, Tazameni, yuko jangwani, msiende huko; au, Tazameni, amejificha ndani, msisadiki;


Ata bas te ji yakei wakbla ki̱ka bas buka̱na je katabla bas te ra, ¿je wa̱ ji tso̱ bäi na? Ata ikuna bas weikana bas te ji wá̱ bäi ki̱ka, je katabla bas te ra, je ne rä Säkeklä wäna bäi rä. 	 Maana, mtapata tuzo gani mkivumilia mapigo mnayostahili kwa sababu ya makosa yenu? Lakini kama mnavumilia mateso hata ingawa mmetenda mema, Mungu atawapeni baraka kwa ajili hiyo.


Ijewa te ji shka̱l ssëke̱ shka̱le̱i karmika̱ sa̱ ke̱i etkä etkä jekjeyemi. Bewak irä ime̱i irä oloitsäk wa, ñakäi yi te ka̱ ma̱ iniaklä je kie wà wa, jewa ia̱ ka je̱re kuna ka̱piana iräle, tuina iräle.” 	 Moshi wa moto unaowatesa kupanda juu milele na milele. Watu hao waliomwabudu huyo mnyama na sanamu yake, na kutiwa alama ya jina lake, hawatakuwa na nafuu yoyote usiku na mchana."


Jera iwa̱ dulanak wa te isha iia̱: —¿Mai sä te pan tse̱ ta̱i jí ka̱ wakei ebä ska sa̱ wa̱ jí chu̱li̱i̱wa̱ kjekla chewa̱klä na? 	 Wanafunzi wakamwambia, "Hapa tuko nyikani; tutapata wapi chakula cha kuwatosha watu wengi hivi?"


Yi rä Säkeklä ja̱mi ra, je te ji sheke̱ Säkeklä te ne ssë. Ata ka bas dä Säkeklä ja̱mi kuna, je ki̱ka ka bas te ji sheke̱ ite je ssë rä. 	 Aliye wa Mungu husikiliza maneno ya Mungu. Lakini ninyi hamsikilizi kwa sababu ninyi si (watu wa) Mungu."


—Ma cho̱ni bä juka. Jeska ba te ipakeni jishtä Säkeklä te ji e̱e̱na si̱ wá̱ ma ia̱ käi. Jekäi imineju̱mi te ipaka jukläyäkä kalabe sha̱na, jishtä Jesús te ji e̱e̱na si̱ wá̱ iia̱ käi. 	 "Rudi nyumbani ukaeleze yote Mungu aliyokutendea." Basi, yule mtu akaenda akitangaza kila mahali katika mji ule mambo yote Yesu aliyomtendea.


Sa ká wa ia̱ je ju deksa̱. Jekäi ijewa te Josué ra ñara ditsei wä ta kju̱awa kju̱awa wa ke̱i bakaksa̱, jewa tulaksa̱ Säkeklä te sa ká wa ia̱, jera je ju damiña ijewa wa̱, jekäi je ju se̱na deka̱ David bakle ke̱i kje. 	 Kisha babu zetu walilipokezana wao kwa wao mpaka wakati wa Yoshua, walipoinyakua ile nchi kutoka kwa mataifa ambayo Mungu aliyafukuza mbele yao. Hapo lilikaa mpaka nyakati za Daudi.


Jeska chu̱li̱i̱wa̱ tapanawa̱ iwä ja̱mi, je ki̱ka ije̱k jiaka̱ ko̱no ja̱rka, jera ije̱tkawa̱, ata je chu̱li̱i̱ wa biköle tapar tso̱ tipä kse̱i ki̱. 	 Makundi makubwa ya watu yalimzunguka hata Yesu akapanda mashua, akaketi. Hao watu walisimama kwenye ukingo wa ziwa,


Jekäi yis te ishe bas ia̱, je ke̱i ska ra, je jukläyäkä wa buka̱nami rä e̱e̱na si̱ Sodoma wa buka̱nami tsa̱ta. 	 Hakika nawaambieni, siku ile mji huo utapata adhabu kubwa zaidi kuliko ile ya watu wa Sodoma.


je rä ka̱jiska ka yörksa̱ba yika, ite sä kuka Cristo ja̱mi däkwa̱ sikii ye, ka yakei ta iwäna iwa̱ sa̱ shka̱l ki̱ka. 	 Kabla ya kuumbwa ulimwengu, Mungu alituteua tuwe wake katika kuungana na Kristo ili tuwe watakatifu na bila hitilafu mbele yake. Kwa sababu ya upendo wake,


Jekäi iktaka̱ yakei Säkeklä ukä ja̱mi te ji sha yakei ikie ukä ja̱mi, iju wäjienak ukä ja̱mi, je rä se̱nak ka̱jöir ska wa ne ukä ja̱mi. 	 Basi, akaanza kumtukana Mungu, kulitukana jina lake, makao yake, na wote wakaao mbinguni.


Je ki̱ka jishtä bas te Cristo Jesús kuka Säkekewa ye käi ra, jekäi bas shkö ije ja̱mi, 	 Maadamu ninyi mmemkubali Kristo Yesu kuwa Bwana, basi, ishini katika muungano naye.


Jekjepa yis te ka̱jöir spa̱na, ishäkä spa̱na su̱a. Ka irä jiye kuna ta, ka̱jöir säkätä irä, ka̱jiska säkätä irä kjaju̱, ñakäi däyë ka kuna ji̱a. 	 Kisha nikaona mbingu mpya na dunia mpya. Mbingu ile ya kwanza na dunia ile ya kwanza vilikuwa vimetoweka, nayo bahari pia haikuweko tena.


Ñakäi alaklä wa bol käjäklämi jile wäk ñara, jera ekla rä minaktse̱, iel dä ju̱nakta̱na.” 	 Wanawake wawili watakuwa wakisaga nafaka pamoja; mmoja atachukuliwa na mwingine ataachwa."


Jera ijewa kjajulu guardia wa kajali säkätä ska, je itäki̱ isaka tso̱ ska. Jekäi ijewa demijulu ju kjäshtäklä yöle tabeli yaka wà sä kjäkläksa̱ju̱ jukläyäkä sha̱na ska ra, jera je kjäyena ju̱nami je̱r wà ijewa ia̱. Jekäi ijewa deksa̱julu minejulu ña̱la wà. Jeska plaa ra je ángel je̱k tsa̱ju̱ami ije yika. 	 Walipita kituo cha kwanza cha ulinzi na cha pili, halafu wakafika kwenye mlango wa chuma wa kuingilia mjini. Huo mlango ukawafungukia wenyewe, nao wakatoka nje. Wakawa wanatembea katika barabara moja na mara yule malaika akamwacha Petro peke yake.


Jekäi Saulo shka ijewa ra jöina diana Jerusalén na. 	 Basi, Saulo alikaa pamoja nao, akatembelea Yerusalemu yote akihubiri neno la Bwana bila hofu.


ji kianak ña̱la ki̱ tsa̱klä iräle, paiklä etkä iräle, sandalia iräle, kata iräle. Ka irä jiye kuna ta, shka̱bläk wa kiana rä denak. 	 Msichukue mkoba wa kuombea njiani, wala koti la ziada, wala viatu, wala fimbo. Maana mfanyakazi anastahili riziki yake.


“¡Issö! Busi ka se̱le kuna bitämiwa̱ yaba ki̱, je te yaba su̱emi rä jäiyi, je kirmi rä Emanuel” ni. (Je wà rä “Säkeklä kaldu sa ra” ni.) 	 "Bikira atachukua mimba, atamzaa mtoto wa kiume, naye ataitwa Emanueli" (maana yake, "Mungu yu pamoja nasi").


Ata je chu̱li̱i̱ wa wa̱ ka ka̱wei ju̱ñer, jewa rä weikalecha̱wa̱. 	 Lakini umati huu haujui Sheria ya Mose; umelaaniwa!"


Jera yie kte ssa täkii ka̱jöir ska, je te ishe: “Jira Säkeklä wa̱ sa̱ tsa̱tkäkläkksa̱ irä, itäkili irä, igobiernoí irä dewa̱ e̱ná, ñakäi iwa̱ kolole Säbäkäkksa̱ ye dewa̱ e̱ná ka̱wei ta sa patkäk. Ka irä jiye kuna ta, sa el wa kjatiäk, ale käruä ijewa kjatiäk saje wa Kekläí wäkata ska ka̱piana irä tuina irä, je ju̱nami. 	 Kisha nikasikia sauti kubwa kutoka mbinguni ikisema: "Sasa ukombozi utokao kwa Mungu umefika! Nguvu na Utawala wa Mungu wetu umedhihirika. Na Kristo wake ameonyesha mamlaka yake! Maana yule mdhalimu wa ndugu zetu, aliyesimama mbele ya Mungu akiwashtaki usiku na mchana, sasa ametupwa nje.


Sa Ká yis patkäkté, je wa̱ ka sä ssëne däkwa̱ yis ja̱mi ra, jera yi a̱ni ka däkwa̱ yis ja̱mi. Jekäi sa̱ ke̱i bata jekje ra, yis te yi dewa̱ yis ja̱mi wa shki̱we̱mika̱ni. 	 Hakuna mtu awezaye kuja kwangu, Baba aliyenituma asipomvuta kwangu; nami nitamfufua mtu huyo Siku ya mwisho.


Simón Pedro irä, Tomás kie etkä Ko̱lo̱ ni irä, Natanael dar Caná Galilea ke̱i ska irä, Zebedeo yabala bol irä, Jesús wa̱ dulanak wa saka bol irä, jewa tapar kajali ñara ra. 	 Simoni Petro, Thoma (aitwaye Pacha), na Nathanieli mwenyeji wa Kana Galilaya, wana wawili wa Zebedayo na wanafunzi wake wengine wawili, walikuwa wote pamoja.


Jeska ije kjawa̱ju̱ Zacarías ju naka. Jera ite Elisabet chaka. 	 Huko, aliingia katika nyumba ya Zakariya, akamsalimu Elisabeti.


Jekäi ñe ikabla irä iji sha etkabä wà irä, je ka manenakni kju̱awa, je botkä sha ite je ka yinak ije ia̱ ka̱yue ye, je botkä rä saje ñabläk ije ja̱mi wa je̱r pablenaklä ta̱i, ji tso̱ sä wätsa̱k ki̱ssënak kukäkläwa̱ sa̱ wa̱ pjoo. 	 Basi, kuna vitu hivi viwili: ahadi na kiapo, ambavyo haviwezi kubadilika na wala juu ya hivyo Mungu hawezi kusema uongo. Kwa hiyo sisi tuliokimbilia usalama kwake, tunapewa moyo wa kushikilia imara tumaini lililowekwa mbele yetu.


Buliri buliri ite sa pakteke̱ Templo ska. Ata chui tsa̱ku̱i wa irä, ñayöle ka̱wei wà wa irä, sä wäkiri wa irä, jewa te ibiketse kate maikäi ra ite iktemiwa̱. 	 Yesu akawa anafundisha kila siku Hekaluni. Makuhani wakuu, walimu wa Sheria na viongozi wa watu walitaka kumwangamiza,


Jekäi ije oloi ja̱mi sä yaka kalabe rä wäjielewa̱ balewa̱ ñaja̱mi sa̱ ja̱me̱i etkä etkä biköle wa̱, iwäjienaklä etkä etkä te ikja̱nei we̱ke̱ ja̱mi, je wà sä yaka kibirke̱ iki̱wäjienaklä ñashka̱li̱ble wà. 	 chini ya uongozi wake, viungo vyote vya mwili hushikamana pamoja, na mwili wote hutegemezwa kwa msaada wa viungo vyake. Basi, kila kiungo kikitekeleza kazi yake ipasavyo, mwili wote hukua na kujijenga katika upendo.


Ata ba bätsäke̱ ra, ma tsa̱ku̱ ki̱ aceite tköka̱, bä wä paskuö, 	 Wewe lakini unapofunga, paka kichwa chako mafuta, nawa uso wako,


Mai ite ikukawa̱ käi ra, ite ija̱we̱ke̱mi. Jera ikjali tjuäke̱ juyaa ikjä na, ikà wächichäke̱, ikararke̱wa̱ därërë. Yie isha ba wa̱ dulanak wa ia̱ ijewa wa̱ ikjäiäkläksa̱, ata ka ijewa ia̱ io̱r. 	 Kila mara anapomvamia, humwangusha chini na kumfanya atokwe na povu kinywani, akisaga meno na kuwa mkavu mwili wote. Niliwaomba wanafunzi wako wamtoe huyo pepo lakini hawakuweza."


je te Pablo ktä ssë kalme. Je wanana Pablo te jaree, ite isu̱a ra je te ji biketsa etkabä wà tsi ibäirka̱ni. 	 Mtu huyo alikuwa anamsikiliza Paulo alipokuwa anahubiri. Paulo alimtazama kwa makini, na alipoona kuwa alikuwa na imani ya kuweza kuponywa,


Jekäi ra bäije ba rä. Ka irä jiye kuna ta, ka ijewa ia̱ isäkei me̱nakni ba ia̱. Ata sä wämo wa shki̱rke̱ka̱ni ska ra, ba ia̱ je säkei me̱rmini. 	 nawe utakuwa umepata baraka, kwa kuwa hao hawana cha kukulipa. Maana Mungu atakupa tuzo lako wakati watu wema watakapofufuka."


“Bas ñayöle ka̱wei wà wa, bas fariseo wa, bas dä ji shäk kjäbata ebä wà, ¡säli bas dä! Ka irä maikäi kuna ta, bas te vaso, plato paskue ipa ki̱ka, ata ija̱rka rä ji bäke käi, ji we̱ ka wätkelewa̱ ta käi ebä ne tso̱ rä. 	 "Ole wenu walimu wa Sheria na Mafarisayo, wanafiki! Mnasafisha kikombe na bakuli kwa nje, lakini ndani mnaacha kumejaa vitu mlivyopata kwa unyang'anyi na uchoyo.


Jera je chu̱li̱i̱ wa biköle ñajaka̱, jewa wa̱ iminetse̱ Pilato wäki̱. 	 Kisha, wote kwa jumla, wakasimama, wakampeleka Yesu mbele ya Pilato.


Jera ikjanaklä wa ñasikawa̱ je ka̱ wakei wäja̱mi te ichaka iia̱: ‘Säkekewa, ¿ka irä ba te däli wä bäi ne tula ma shka̱bläklä ska rä na? Jera ¿maka cizaña tsöna rä na?’ 	 Watumishi wa yule mwenye shamba wakamwendea, wakamwambia, Mheshimiwa, bila shaka ulipanda mbegu nzuri katika shamba lako. Sasa magugu yametoka wapi?


Bäräle Säkeklä te ikju̱atkawa̱ kjashakle, ñakäi itäkili wà sa̱ je̱r ku̱akle ki̱ka ite u̱ ikju̱atkewa̱k tso̱ iwa̱ weikanakwa̱, jewa katabla ji̱a ta̱i rä, 	 Hivyo ndivyo ilivyo kwa Mungu. Alitaka kuonyesha ghadhabu yake na kujulisha uwezo wake, Basi, alikuwa na saburi sana, akiwavumilia wale ambao walikuwa lengo la ghadhabu yake, ambao walistahili kuangamizwa.


Iwa rä ka sa̱ wa̱ jiska jukläyäkä kuna tkelewa̱ jekjeye, ata saje wa te rä idäke̱wa̱ ji̱a ne yule kate rä. 	 Maana hapa duniani hatuna mji wa kudumu; lakini tunautafuta ule unaokuja.


Yis te jí yua bas Säkeklä yaba kie biketsäk wa ia̱, je rä bas je̱r ko̱naklä bas wa̱ se̱ne jekjeye tso̱ je ia̱. 	 Nawaandikieni mpate kujua kwamba mnao uzima wa milele ninyi mnaoamini kwa jina la Mwana wa Mungu.


Bas wäñino, bas ka̱kiö ka bas shirinakläwa̱ kuna. Iyina si̱ ra sä wikblu ssëna ji wa̱k, ata sa yaka rä ka täki ta. 	 Kisha akawaambia, "Kesheni na kusali ili msije mkaingia katika majaribu. Roho i radhi, lakini mwili ni dhaifu."


Säkeklä Sa Ká irä, Säkekewa Jesucristo irä, je̱r bäi shöpa bas ia̱, jewa ku̱ bas je̱r ssëwo̱pa baa. 	 Tunawatakieni neema na amani kutoka kwa Mungu Baba yetu, na kwa Bwana yesu Kristo.


Ijewa wa̱ imawa̱tse̱ kja guardia wa jui na ra, Pablo te isha guardia wa tsa̱ku̱i ia̱: —¿Ba te ka̱ me̱mi 'stäklä ba ra na? Jera ije te isha: —¿Ba wa̱ Griego wa ktä ju̱ñer na? 	 Walipokuwa wanamwingiza ndani ya ngome, Paulo alimwomba mkuu wa jeshi akisema, "Naweza kukwambia kitu?" Yule mkuu wa jeshi akamjibu, "Je unajua Kigiriki?


Jewa te Jesús yule rami. Jekäi idäke̱ Templo ska ra, ite ichakeke̱ ñaia̱: —¿Maikäi irä bas ia̱ ra? ¿Ka idäk ike̱i kjewa̱k na? 	 Basi, wakawa wanamtafuta Yesu; nao walipokusanyika pamoja Hekaluni wakaulizana, "Mwaonaje? Yaonekana kwamba haji kabisa kwenye sikukuu, au sivyo?"


Je ji su̱le ji ssële sá wa̱, je bata sheke̱ sá te bas ia̱ ñaebä, je rä bas däkläwa̱ña sá ra etka yebä. Jekäi saje wa rä delewa̱ etka yebä Sa Ká ra, ñakäi iyaba Jesucristo ra. 	 Tulichokiona na kukisikia ndicho tunachowatangazieni ninyi pia ili nanyi mpate kushirikiana nasi katika umoja tulio nao na Baba na Mwanae Yesu Kristo.


Ata jira bas wa̱ Säkeklä ju̱ñer, ata bäi si̱ ra Säkeklä ne wa̱ bas ju̱ñer dä. Jera ¿maikäi bas manermini jile we̱ ja̱lma̱lewa̱ shi̱ana je ia̱ rä na? ¿Bas je̱r ssëna kolonakwa̱ je kjanaklä ye etäbä kichani na? 	 Lakini sasa, kwa vile mnamjua Mungu, au tuseme mnajulikana na Mungu, mnawezaje tena kurudi kwa wale pepo maskini na dhaifu hata kutaka kuwatumikia tena?


Ije se̱naklä José se̱r dä wämo, je ka ssëne iäinewa̱kwa̱ biköle wäna, je ki̱ka ije te ijaklewa̱ ka ju̱ñelewa̱ kuna. 	 Yosefu, mumewe, kwa vile alikuwa mwadilifu, hakutaka kumwaibisha hadharani; hivyo alikusudia kumwacha kwa siri.


Jekäi ite ditsä patkami Juan tsa̱ku̱ tiäkksa̱ sä wätiäklä ska. 	 Basi, Herode akatuma mtu gerezani amkate kichwa Yohane.


Jera ite yaba kiaté, duacha̱ ite ijewa sha̱na. 	 Yesu akamwita mtoto mmoja, akamsimamisha kati yao,


Jera ite ikúka: ‘Kai, Papá Abraham, ikuna rä dulecha̱wa̱ wa sha̱ ekla delemipa iwäki̱ ra, ijewa ñamanewa̱miksa̱.” 	 Lakini yeye akasema: Sivyo baba Abrahamu, ila kama mtu atafufuka kutoka wafu na kuwaendea, watatubu.


Jera ekla kie Barrabás ni kate wätelewa̱ itsa̱tkäk wa ra, ijewa kju̱atka ka̱wei ta wa ra ska ijewa te sa ktacha̱wa̱ je kju̱ei. 	 Basi, kulikuwa na mtu mmoja aitwaye Baraba, ambaye alikuwa amefungwa pamoja na waasi wengine kwa kusababisha uasi na mauaji.


Jekäi kololewa̱ kjanaklä ye cha ko̱na rä sa wakwa yaka ja̱mi, ata ka kololewa̱ kjanaklä ye kuna cha ko̱na rä Säkeklä kablele oloi ja̱mi. 	 Yule wa mwanamke mtumwa alizaliwa kama kawaida, lakini yule wa mwanamke huru alizaliwa kutokana na ahadi ya Mungu.


Je biköle rä ji rä däkwa̱ ji̱a je ne kjashäk, ata iwa si̱ rä Cristo. 	 Mambo ya aina hiyo ni kivuli tu cha yale yatakayokuja; ukweli wenyewe ndiye Kristo.


jera iyaba tsi̱se̱k te isha iká ia̱: ‘Papá, däli ukä däkksa̱ yis ia̱ ba duawa̱ ra je mo kja yis ia̱ jí kje ra.’ Jekäi iká te iji biköle bala pja̱ ijewa ia̱. 	 Yule mdogo, alimwambia baba yake: Baba, nipe urithi wangu. Naye akawagawia mali yake.


Je kjelabä ka o̱nak bas ia̱ ra, jera jiye bas je̱r iawe̱ke̱ jile saka te na? 	 Basi, kama hamwezi kufanya jambo dogo kama hilo, kwa nini kuwa na wasiwasi juu ya yale mengine?


Ata je bäinani wa̱ ka iju̱ñer yi irä. Ka irä maikäi kuna ta, Jesús je̱k tsa̱ksa̱ jeska ditsä tso̱ chu̱li̱i̱ sha̱na. 	 Lakini yeye hakumjua huyo mtu aliyemponya, maana Yesu alikuwa amekwisha ondoka mahali hapo, kwani palikuwa na umati mkubwa wa watu.


Pedro irä Juan irä demika̱julu Templo ska ka̱kiäklä horaí ska. Je rä las tres. 	 Siku moja, saa tisa alasiri, Petro na Yohane walikuwa wanakwenda Hekaluni, wakati wa sala.


Ata jeska ijewa te isha ji̱a ki̱ta: —Ije te ditsä bena wätjiwe̱ke̱ ite sa pakteke̱ wà Judea ke̱i bena ska. Je te je wá̱té Galilea ke̱i skaté, je bite rä jiska kje. 	 Lakini wao wakasisitiza wakisema: "Anawachochea watu kwa mafundisho yake katika nchi yote ya Yudea; alianza Galilaya, na sasa yuko hapa."


Je ki̱ka ijula ju̱a isaka tso̱ ko̱no etäbä ki̱ jewa bitäklä itsa̱tkäk. Jekäi jewa bite iwäki̱, je botäbä we pshiwa̱cha̱wa̱ ijewa te nima wà, yewa̱ je te iwä itäbiecha̱rawa̱ kje. 	 Wakawaita wenzao waliokuwa katika mashua nyingine waje kuwasaidia. Wakaja, wakazijaza mashua zote mbili samaki, hata karibu zingezama.


Jera Jesús te ikúka: —Ka yis dä kololewa̱ kuna be wa̱. Yis te rä yis ká ne oloi keka̱. Ata bas te yis kukawa̱ diekjela. 	 Yesu akajibu, "Mimi sina pepo; mimi namheshimu Baba yangu, lakini ninyi hamniheshimu.


Pedro kalme je̱tkelewa̱ ju shäbeka juitä ki̱. Ñerä alaklä ekla jeska wa kjanaklä je̱k sikawa̱ iwäja̱mi te isha iia̱: —Ba ñaebä kalduña je Jesús Galilea wa ra. 	 Petro alikuwa ameketi nje uani. Basi, mtumishi mmoja wa kike akamwendea, akasema, "Wewe ulikuwa pamoja na Yesu wa Galilaya."


Ata yi te ije ktä wawe̱ ra, iyina si̱ ra je rä delewa̱ Säkeklä shka̱li̱bläk bäi ebä, ñakäi je wà sa̱ wa̱ ijuñer sä rä ije ja̱mi. 	 Lakini mtu yeyote anayeshika neno la Mungu, huyo ndiye aliye na upendo kamili wa Mungu ndani yake. Hivi ndivyo tunavyoweza kuwa na hakika kwamba tunaungana naye:


Ikuna yile te ishe, yis wa̱ Säkeklä shka̱l ni, ata ite iel dokoitse ra, je rä ka̱yuelbi. Ka irä jiye kuna ta, yi wa̱ iel iwa̱ su̱nak ka shka̱ta ra, ka je ia̱ Säkeklä ka iwa̱ su̱nak kuna shka̱li̱blenak. 	 Mtu akisema kwamba anampenda Mungu, hali anamchukia ndugu yake, huyo ni mwongo. Maana mtu asiyempenda ndugu yake ambaye anamwona, hawezi kumpenda Mungu ambaye hamwoni.


yökö oloo wäshtawa̱ ijewa te, espada kà cha̱ jolowa̱ ijewa te. Ijewa ja̱lmanacha̱wa̱ ska ra itäkili je̱nani. Ijewa täkina täkii ñakpäk. Ijewa te ka̱ etkä wa guardiaí wa juluwa̱ kjami. 	 Walizima mioto mikali, waliepuka kuuawa kwa upanga. Walikuwa dhaifu lakini walipata nguvu. Walikuwa hodari katika vita wakashinda majeshi ya kigeni.


Ata säkätä si̱ yie Damasco ska wa pakta. Je itäki̱ Jerusalén ska wa irä, Judea ke̱i biköle ska wa irä, ka Judío kuna wa irä, ijewa ñamanewa̱kläksa̱, iñaparuäklä Säkeklä ia̱, ji rä kianak sa̱ je̱k manewa̱ksa̱ ra o̱nak je wa̱k. 	 Ila nilianza kuhubiri kwanza kwa watu wa Damasko, halafu kwa wale wa Yerusalemu na nchi yote ya Yudea, na pia kwa watu wa mataifa mengine. Niliwahimiza wamgeukie Mungu na kuonyesha kwa vitendo kwamba wamebadilisha mioyo yao.


Jera Jerusalén wa irä, Judea wa biköle irä, Jordán kjä ja̱mi wa biköle irä, daté ije wäki̱. 	 Basi, watu kutoka Yerusalemu, kutoka mkoa wote wa Yudea na sehemu zote za kandokando ya mto Yordani, walimwendea,


jishtä ditsä yäbei käi: Ka je dene rä kjanak kuna, ata je de rä kjanaklä ye, ñakäi je̱k ju̱akksa̱ sä chu̱li̱i̱ wa tsa̱tju̱ak ju̱ami. 	 Jinsi hiyohiyo, Mwana wa Mtu hakuja kutumikiwa, bali kutumikia na kutoa maisha yake kuwa fidia ya watu wengi."


Jera ka̱wä wätuinawa̱, ñakäi sua Templo bala tkäkläksa̱ klasha̱naju̱mi moki̱. 	 na pazia lililokuwa limetundikwa Hekaluni likapasuka vipande viwili.


Jera se̱nak ka̱jiska wa biköle ka kie yölewa̱ kuna ka̱jiska yöleksa̱ skaté, äyë kalme ale Oveja yaba ko̱tälewa̱ wa̱ se̱nak kseka wa kie yuäklä je äyëí ki̱, jewa biköle te ije oloitsemi. 	 Wote waishio duniani watamwabudu isipokuwa tu wale ambao majina yao yameandikwa tangu mwanzo wa ulimwengu katika kitabu cha uzima cha Mwanakondoo aliyechinjwa.


Je ki̱ka ba ku̱ guardia wa patkömi je inu̱l blele kate ska ikjänanak ma rä tres día kje, iwa̱ dulanak wa ka däklä kuna itsa̱kmi jaki, ijewa wa̱ ishäklä ditsä ia̱ ishkinakani dulecha̱wa̱ wa sha̱na ni. Ata jekäi ra, sä wäyormi ibata ska rä e̱e̱na si̱ isäkätä tsa̱ta. 	 Kwa hiyo amuru kaburi lilindwe mpaka siku ya tatu ili wanafunzi wake wasije wakamwiba na kuwaambia watu kwamba amefufuka. Uongo huu wa mwisho utakuwa mbaya kuliko ule wa awali."


Yis iräle ijewa iräle, sá te jekäi ebä sa pakte rä. Jekäi je kte ebä ne biketsa bas te rä. 	 Lakini hata hivyo, iwe wao ndio wahubirio au mimi nihubiriye, haidhuru, hiki ndicho tunachuhubiri, na hiki ndicho mnachoamini.


Jekäi Israel wa te ka̱wei sä wabiketsanakläksa̱ wämo ye yula, ata ka iwa̱ iko̱ne. 	 hali watu wa Israeli waliokuwa wakitafuta Sheria iletayo kukubaliwa kuwa waadilifu, hawakuipata.


Ba wa̱ ji biköle ju̱ñer, je te jira sá je̱r ku̱a. Ñakäi ka jiye ba ki̱ yi sher kuna ba wächakewa̱k, je te jira sá je̱r ku̱a. Ata je ba te isha wà sá te ibiketse ba dar dä Säkeklä ska. 	 Sasa tunajua kwamba wewe unajua kila kitu, na huna haja ya kuulizwa maswali na mtu yeyote; kwa hiyo tunaamini kwamba umetoka kwa Mungu."


Jewa te je ja̱ñetsemi, ikjali tjuämi ija̱mi, te ikpemi, kjepa ijewa te iktemiwa̱. Ata je ukä ska tres día ra ishki̱rmika̱ni.” 	 Nao watamdhihaki; watamtemea mate, watampiga mijeledi na kumwua. Na baada ya siku tatu atafufuka."


Jekjepa ite isha jeska tapar tso̱ wa ia̱: ‘Je mina bököksa̱ iyika, cho̱mini mane wa̱ diez mina kate ra je ia̱.’ 	 Hapo akawaambia wale waliokuwa pale: Mnyang'anyeni hizo fedha, mkampe yule aliyepata faida mara kumi.


Ka irä maikäi kuna ta, ka je ja̱rwa̱ba ijewa mane a̱ni ki̱ka. Ata irä wäokle tulämi ebä, Säkekewa Jesús kie ja̱mi. 	 maana wakati huo Roho Mtakatifu hakuwa ameshukia yeyote kati yao; walikuwa wamebatizwa tu kwa jina la Bwana Yesu.


Jikäi ne wà bas wäna ijuermi ije ne irä; bas te yaba ku̱emi pabutälewa̱ sua wà, jielecha̱ vaca chewa̱klä ja̱rka.” 	 Na hiki kitakuwa kitambulisho kwenu: mtamkuta mtoto mchanga amevikwa nguo za kitoto, amelazwa horini."


Ñerä Pilato te isu̱a ra ka ije ia̱ ditsä wätker ji̱a, ata e̱e̱na si̱ iwätji̱r daka̱, jera ite diklä kukawa̱ wà ijula skua je chu̱li̱i̱ wa wänaka, te isha: —Ka yis dä nuita, jí wämo pi tkermi ukä ja̱mi, ata bas wakwa ne ki̱ je nui ja̱rmi rä. 	 Basi, Pilato alipotambua kwamba hafanikiwi chochote na kwamba maasi yalikuwa yanaanza, alichukua maji, akanawa mikono mbele ya ule umati wa watu, akasema, "Mimi sina lawama juu ya kifo cha mtu huyu; shauri lenu wenyewe."


“Yi te ji sha ditsä yäbei ukä ja̱mi wa biköle rä janakwa̱ bitaba. Ata yi kta yakei Wikblu Sikina ukä ja̱mi ra, ka je rä janakwa̱ kuna bitaba. 	 "Yeyote anayesema neno la kumpinga Mwana wa Mtu atasamehewa; lakini anayemkufuru Roho Mtakatifu hatasamehewa.


“Je ki̱ka ke bas suana ijewa yika. Ka irä jiye kuna ta, ka ji a̱ni kuna ki̱kololewa̱ ka juenakwa̱ kuna käi; ñakäi ka ji a̱ni kuna blelewa̱ ka ju̱ñenakwa̱ kuna käi. 	 "Basi, msiwaogope watu hao. Kila kilichofunikwa kitafunuliwa, na kila kilichofichwa kitafichuliwa.


Jekäi däli watju̱ak wa tso̱ ishäkä ki̱ka wa ji̱ami, kjoyirmi ije ki̱ka, je rä ka yi a̱ni wa̱ ijewa däli to̱nak ji̱a ki̱ka. 	 Wafanyabiashara wa dunia watalia na kumfanyia matanga, maana hakuna mtu anayenunua tena bidhaa zao;


Ata ji wikblu ka Jesús shäkka̱ kuna jekäi, jewa biköle ka datse̱ rä Säkeklä ja̱mi kuna. Je ne rä kju̱atkäk Cristo ra wikbluí rä. Je ne palei ssële bas wa̱ idäju̱ ni rä, ñakäi jira je kaldu kja ka̱jiska ni rä. 	 Lakini mtu yeyote asiyemkiri Kristo hivyo, hana huyo Roho atokaye kwa Mungu. Mtu huyo ana roho ambaye ni wa Adui wa Kristo; nanyi mlikwisha sikia kwamba anakuja, na sasa tayari amekwisha wasili ulimwenguni!


Je̱r bäi yinopa bas ia̱ ki̱ta ki̱ta, bas ssënopa baa ki̱ta ki̱ta, bikö bas je̱r ko̱r dami Säkeklä ia̱, ñakäi saje wa Säkekewaí Jesús ia̱ je ja̱mi. 	 Nawatakieni neema na amani tele katika kumjua Mungu na Yesu Bwana wetu.


je̱r ko̱le sä kololewa̱ kjanaklä ye iräle, kai iräle, te ji bäi we̱ ra, Säkekewa te ji bäi me̱mi jewa ia̱ ekla ekla. 	 Kumbukeni kwamba kila mtu mwenye kutenda mema, awe mtumwa au mtu huru, atapokea tuzo lake kutoka kwa Bwana.


Jekäi alaklä wa chichö sesenta año jöikwä ta se̱le jäiyi eklabä ra, je shtä ebä ne kiarke̱ kie yönak itsa̱tkäklä rä; 	 Usimtie katika orodha ya wajane, mjane yeyote ambaye hajatimiza miaka sitini. Tena awe amepata kuolewa mara moja tu,


Ba rikä, yis ka̱ kiäke̱ ba kjäkläpa bäi ji biköle ska, ñakäi ma se̱naklä ka dueta, jishtä ma je̱rike dami bäi käi. 	 Mpenzi wangu, nakutakia mafanikio mema ya kila aina; nakutakia afya njema ya mwili kama ulivyo nayo rohoni.


Je ne ki̱ka iká ia̱mi te isha: “Je rä säkenawa̱, je wakei ia̱ ichakö.” 	 Ndiyo maana wazazi wake walisema: "Yeye ni mtu mzima, mwulizeni."


Ikuna sa̱ se̱r dä Säkeklä wikblu ja̱mi ra, jera sä shkö Säkeklä wikblu ja̱mi. 	 Tukiishi kwa msaada wa Roho, na tuufuate mwongozo wake.


Jeiräta yis bas Paktäk bas Säkekewaí ne te bas klä paskua rä ra, je su̱ta bas kiana ñaklä paskuewa̱k. 	 Basi, ikiwa mimi niliye Bwana na Mwalimu, nimewaosha ninyi miguu, nanyi pia mnapaswa kuoshana miguu.


Jera Jesús shki̱naka̱ni ukä ska, ijewa deksa̱julu sa̱ nu̱l bläklä ska, minemi jukläyäkä dälätsalewa̱ ska, je su̱ani chu̱li̱i̱ wa te. 	 nao, baada ya kufufuka kwake, wakatoka makaburini, wakaingia katika Mji Mtakatifu, wakaonekana na watu wengi.


Mika̱ ji biköle yälinawa̱ta̱na iniki̱ka ra, jera iyaba je̱k jämiwa̱ ale ji biköle yäliwa̱kwa̱ iniki̱ka je wakei yika. Je rä Säkeklä oloi kanakläka̱ oloi ta ji biköle tsa̱ta ji biköle wäna. 	 Lakini vitu vyote vitakapowekwa chini ya Utawala wa Kristo, ndipo naye Mwana atakapojiweka chini ya Mungu, aliyeweka vyote chini ya Utawala wake; ili Mungu atawale juu ya vyote.


Bas wa̱ iju̱ñer mika̱ bas dä ka Säkeklä biketsäk kuna ra, bas ñajawa̱ sika̱nak janakmi jile kekläí me̱i ka ktäk kuna je itäki̱. 	 Mnajua kwamba, kabla ya kuongoka kwenu, mlitawaliwa na kupotoshwa na sanamu tupu.


Jekäi alaklä wa bitele Jesús da Galilea ska wa minemiña José ra te sa̱ nu̱l bläklä su̱a, ñakäi maikäi inu̱l me̱naka̱ rä käi je su̱a. 	 Wale wanawake walioandamana na Yesu kutoka Galilaya walimfuata Yosefu, wakaliona lile kaburi na jinsi mwili wake Yesu ulivyowekwa


Jekäi iwa̱k sa̱ ia̱ je rä Säkeklä, je ne te sa̱ ia̱ iwikblu ma sa̱ tsa̱tju̱aklä ye rä. 	 Mungu mwenyewe alitutayarishia mabadiliko hayo, naye ametupa Roho wake awe dhamana ya yote aliyotuwekea.


Ata ka Jesús wäyöne ijewa ia̱, jishtä ijewa biköle je̱rikä rä ju̱ñer iwa̱ ki̱ka. 	 Lakini Yesu hakuwa na imani nao kwa sababu aliwajua wote.


Ka irä jiye kuna ta, yi a̱ni rä ka iwakei yaka dokoitsäk kuna, ata je chewe̱ ite je pasu̱e ite. Je su̱ta Cristo te iwe̱ke̱ tapanak wa ia̱ rä, 	 (Hakuna mtu yeyote auchukiaye mwili wake; badala ya kuuchukia, huulisha na kuuvika. Ndivyo naye Kristo anavyolitunza kanisa,


je te ditsä chu̱li̱i̱ wa damar ssa ra, ite ichaka ji je rä. 	 Aliposikia umati wa watu ukipita aliuliza, "Kuna nini?"


Jera sä nu̱l bläklä kjäyena tulami, ñakäi sä sikii wa dulecha̱wa̱ nu̱l tso̱ jeska, jewa chu̱li̱i̱ shki̱na tulaka̱ni. 	 makaburi yakafunguka na watu wengi wa Mungu waliokufa wakafufuliwa;


Je ne ki̱ka ma je̱tkawa̱ wakte yis oloitsäk ra, je biköle rä ba ia̱. 	 Hivi vyote vitakuwa mali yako wewe, kama ukiniabudu."


Ñerä je Juan wa̱ patkele wa minejulumini ra, ite Juan ktei chaka je chu̱li̱i̱ wa ia̱: “¿Jibä su̱ak bas dasta̱na ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska rä na? ¿Kje uka wäkpeke̱ si̱wa̱ te je su̱ak na? 	 Hapo wajumbe wa Yohane walipokwisha kwenda zao, Yesu alianza kuyaambia makundi ya watu juu ya Yohane: "Mlikwenda kule jangwani, hivi mlitaka kuona kitu gani? Mlitaka kuona unyasi unaotikiswa na upepo?


Biköle ia̱ imo jishtä ishena me̱nak käi; mane te inaklä kieke̱ ka̱wei ja̱mi ra, je tju̱ak iia̱ käi; mane te inaklä bäkeke̱ me̱nak ra, je ma̱k iia̱ käi; mane yika sa kiana suanak ra, je yika suanak käi; mane kiana oloitsanak ra, je oloitsäk käi. 	 Mpeni kila mtu haki yake; mtu wa ushuru, ushuru; wa kodi, kodi; na astahiliye heshima, heshima.


Je rä jishtä Isaías te ji sha ña̱la wätsa̱kba käi: “Guardia wa tsa̱ku̱i ku̱ ke sa batala ju̱ota̱napa elkje ra, sa ianacha̱wa̱ rä jishtä Sodoma wa käi, sä weikanacha̱wa̱ rä Gomorra wa käi.” 	 Ni kama Isaya alivyosema hapo awali: "Kama Bwana Mwenye Nguvu asingalituachia baadhi ya watoto wa Israeli, tungalikwisha kuwa kama Sodoma, tungalikwisha kuwa ma Gomora."


Jekäi jira je tapawe̱ e̱newo̱ bas ku̱. Je rä jishtä bas je̱r ssëna bäi je ma̱k käi, ñaebä bas je̱r ssënaklä itapawa̱k si̱ bikö bas wa̱ ji tso̱ ja̱mi. 	 Basi, kamilisheni shughuli hiyo; na kama vile mlivyokuwa na hamu kubwa ya kusaidia, basi, fanyeni bidii vivyo hivyo, kadiri ya uwezo wenu, kuikamilisha.


Jera yie ji iräle däyë käi ja̱r ta jalána vidrio käi, ji̱akaleka̱ yökö wà su̱a, ñakäi yie tu̱leka̱ bewak ki̱ka wa, ime̱i ki̱ka wa, ikie númeroí ki̱ka wa tapar tso̱ däyë jalána ki̱ka klä ki̱, Säkeklä arpaí ta jewa su̱a. 	 Kisha nikaona kitu kama bahari ya kioo, imechanganywa na moto. Nikawaona pia wale watu waliomshinda yule mnyama na sanamu yake na ambaye jina lake lilitajwa kwa ile tarakimu. Watu hao walikuwa wamesimama kando ya hiyo bahari ya kioo, wakiwa na vinubi walivyopewa na Mungu.


je rä ikuna yis wätkenawa̱ ji̱a ra, ba wa̱ iju̱ñaklä maikäi se̱ne Säkeklä ju ska wa sha̱na rä käi. Jewa rä tapanak Säkeklä se̱nak kseka wakei ia̱ wa, ju kläkata ye ju ñak wäkukäk ye ji rä iyina si̱ wäkukäk. 	 Lakini kama nikicheleweshwa, basi, barua hii itakufahamisha mwenendo tunaopaswa kuwa nao katika nyumba ya Mungu, ambayo ni kanisa la Mungu aliye hai, na ambalo ni nguzo na msingi wa ukweli.


“¿Bas te ibiketse yis de rä sa̱ se̱naklä je̱r bäi wà ñara ka̱jiska ni na? Yie ishe bas ia̱, ka irä jekäi kuna. Ata yis de rä sa̱ ñabalabutsä tuläklämi ñayika. 	 Mnadhani nimekuja kuleta amani duniani? Hata kidogo; si amani bali utengano.


Je ne ki̱ka yis shkakleju̱ pjoo kte baa bata shäk bas tso̱ Roma ska wa ia̱ ñaebä. 	 Ndiyo maana ninatamani pia kuihubiri Habari Njema kwenu ninyi mlioko huko Roma.


Ñerä ije te je ssa ra, ije̱r ianawa̱ bäi si̱wa̱, ije rä blu ta̱i ki̱ka. 	 Lakini huyo mtu aliposikia hayo, alihuzunika sana kwa sababu alikuwa tajiri sana.


Je rä bas wa̱ saje wa Säkekewaí Jesucristo Kekläí iKá kjeishäklä ñara yileka̱ etka yebä. 	 ili ninyi nyote, kwa nia moja na sauti moja, mumtukuze Mungu, Baba wa Bwana wetu Yesu Kristo.


Jera se̱nak ipája̱mi wa irä, ñakäi yi wa̱ irä su̱nak del jile kaku kiäk irä, jewa te ichaka ñaia̱: —¿Ka je ne rä ale del kätkä jile kaku kiäk rä na? 	 Basi, jirani zake na wale waliokuwa wanajua kwamba hapo awali alikuwa maskini mwombaji, wakasema, "Je, huyu siye yule maskini aliyekuwa akiketi na kuomba?"


Jera je sa̱ tsa̱ku̱i kja̱nei wa̱k te ikúka: —Säkekewa, sä shkä ka yis yaba duäwa̱ba yika. 	 Huyo ofisa akamwambia, "Mheshimiwa, tafadhali twende kabla mwanangu hajafa."


Je ne ki̱ka bas ije biketsäk wa ia̱ ra, ije rä säkei ta ta̱i, ata ka ije biketsäk kuna wa ia̱ ra, ije rä: “Jak ju̱leksa̱ ju yuäk wa wa̱, je ne dewa̱ ju ñak wäkukäk ye rä”, 	 Kwenu ninyi mnaoamini, jiwe hilo ni la thamani kubwa; lakini kwa wale wasioamini, "Jiwe walilokataa waashi, sasa limekuwa jiwe kuu la msingi."


Je ne ki̱ka bas je̱r bäi shö sa saka ia̱, jishtä bas Ká rä je̱r bäi shäk käi. 	 Muwe na huruma kama Baba yenu alivyo na huruma.


Jera Simón Pedro te ikúka: —Säkekewa, ¿yibä ja̱mi sá mimi? Ba te ji sheke̱ ne wà sa̱ se̱rmi jekjeye rä. 	 Simoni Petro akamjibu, "Bwana, tutakwenda kwa nani? Wewe unayo maneno yaletayo uzima wa milele.


Jera Ananías te ikúka: —Säkekewa, ñera je pake ssële yis wa̱ e̱e̱na, bikö iwa̱ jile o̱le yakei ba wa̱ sikii wa tso̱ Jerusalén ska jewa ukä ja̱mi käi. 	 Lakini Anania akajibu, "Bwana, nimesikia habari za mtu huyu kutoka kwa watu wengi; nimesikia juu ya mabaya aliyowatendea watu wako huko Yerusalemu.