Yis de rä yis Ká kie ja̱mi, ata ka bas wa̱ yis kinewa̱, ata yilé me bitäk iwakei kie ja̱mi ra, jera je kiemiwa̱ bas te. 	 Mimi nimekuja kwa mamlaka ya Baba yangu, lakini hamnipokei; bali mtu mwingine akija kwa mamlaka yake mwenyewe, mtampokea.


Je su̱ta bas kta kte ka ssër sa̱ ia̱ shtä wà ra, ¿maikäi sa̱ je̱r ko̱rmi ji yirke̱ ia̱ na? Je rä jishtä bas ktä si̱wa̱ ra käi. 	 Hali kadhalika na ninyi, kama ulimi wenu hausemi kitu chenye kueleweka, nani ataweza kufahamu mnayosema? Maneno yenu yatapotea hewani.


Jekäi yis ia̱ ka̱wä tso̱ Cristo ja̱mi ba pakäk ji kiana o̱nak wa̱k, 	 Kwa sababu hiyo, ningeweza, kwa uhodari kabisa, nikiwa ndugu yako katika Kristo, kukuamuru ufanye unachopaswa kufanya.


Ata yie ishe bas ia̱, Elías je rä deleju̱ e̱ná; je ukä ja̱mi ijewa te ji wá̱ jishtä iwakwa ki̱ ishena käi, jishtä iyöle katke wa̱ ije ktei yile käi. 	 Lakini nawaambieni, Eliya amekwisha kuja, nao wakamtendea walivyotaka kama ilivyoandikwa juu yake."


Jera dulaklei ekla kie Eutico ni je kalme je̱k tkelewa̱ ventana kjä ki̱ka, käpärawa̱ yëë. Jera Pablo ka̱pakä dami ji̱a sha̱na je dulaklei kapawa̱ kee, buka̱na ja̱naté ju yöle ñabata ki̱ka mañatkä ska ja̱nani i̱ski̱ka. Jera ijewa te ikaka̱ dulewa̱. 	 Kijana mmoja aitwaye Eutuko alikuwa ameketi dirishani wakati Paulo alipokuwa anaendelea kuhutubu. Eutuko alianza kusinzia kidogokidogo na hatimaye usingizi ukambana, akaanguka chini kutoka ghorofa ya tatu. Wakamwokota amekwisha kufa.


“Ikuna bas sha̱ manele wa̱ oveja tso̱ cien, je sha̱ etaba shenawa̱ ra, ¿ka iwa̱ noventa y nueve tulunakta̱na tala ki̱ iminaklä je shenawa̱ itäki̱ iko̱nani kje na? 	 "Hivi, mtu akiwa na kondoo mia, akigundua kwamba mmoja wao amepotea, atafanya nini? Atawaacha wale tisini na tisa mbugani, na kwenda kumtafuta yule aliyepotea mpaka ampate.


Jishtä yis dami rä je biköle pakemi bas ia̱ sá el shka̱ta sa̱ tsa̱tkäk bäi, Säkekewa kjanakläña yis da Tíquico te. 	 Ndugu yetu mpenzi Tukiko, mfanyakazi mwaminifu na mtumishi mwenzetu katika kazi ya Bwana, atawapeni habari zangu zote.


Ka irä jiye kuna ta, ije ne oloi ja̱mi ji biköle tso̱ ka̱jöir irä ka̱jiska irä jewa yöleksa̱ rä, ji juenak käi, ji ka juenak kuna käi, ji wäkiri wa iräle, sa patkäk wa iräle, jile tsa̱ku̱i wa iräle, ka̱wei ta wa iräle, je biköle yöleksa̱ rä ije ne oloi ja̱mi iwakei ia̱. 	 Maana kwa njia yake vitu vyote viliumbwa duniani na mbinguni, vitu vinavyoonekana na visivyoonekana: wenye enzi, watawala, wakuu na wenye mamlaka. Vyote viliumbwa kwa njia yake na kwa ajili yake.


Jera ijewa te ikia jaténi; jekäi ite ka̱wei ma̱ ijewa ia̱ ka ijewa wa̱ Jesús kie pakäklä ji̱a, wapaktäklä ji̱a itjä. 	 Kwa hiyo wakawaita tena ndani, wakawaonya wasiongee tena hadharani, wala kufundisha kwa jina la Yesu.


Jera Jesús te isha iia̱: ¿Jiye ba te yis kie wämo ni na? Yi a̱ni rä ka wämo kuna, ata ekla ebä ne rä wämo rä, je rä Säkeklä. 	 Yesu akamjibu, "Mbona unaniita mwema? Hakuna aliye mwema ila Mungu peke yake.


Ñakäi Jesús te ipaka iwa̱ dulanak wa ia̱ jikäi: “Ekla blu däli su̱ak kjatena iblui ia̱ idäli wawa̱k yakei käi. 	 Yesu aliwaambia wanafunzi wake: "Tajiri mmoja alikuwa na karani wake. Huyu karani alichongewa kwamba alitumia ovyo mali ya tajiri wake.


Jera Jesús te ichaka ijewa ia̱: —¿Bitäbä bas wa̱ pan shkä rä na? Jera ijewa te ikúka: —Siete, ñakäi nima tsi̱dala elkje. 	 Yesu akawauliza, "Mnayo mikate mingapi?" Wakamjibu, "Saba na visamaki vichache."


“Jekäi ditsä eklabä wà ite ditsei wä ta kju̱awa kju̱awa wa biköle wawa̱ka̱ rä, ijewa se̱naklä ka̱jiska ke̱i biköle ska. Jekäi bikö ijewa se̱rmi, mai ijewa ka̱ kukä kjämi ise̱naklä käi, je rä wabiketsaleksa̱ba iwakei wa̱. 	 Kutokana na mtu mmoja aliumba mataifa yote na kuyawezesha kuishi duniani kote. Aliamua na kupanga kabla kabisa lini na wapi mataifa hayo yangeishi.


“Je ke̱i wà ra ka̱jöir gobiernoí rä jishtä busi wa diez te itsi̱ni kukeche̱wa̱ mijulu dulaklei jula kolonak ña̱le̱i tsa̱k käi. 	 "Wakati huo, Ufalme wa mbinguni utafanana na wasichana kumi waliochukua taa zao, wakaenda kumlaki bwana arusi.


Jekäi ite ijewa ia̱ kte paka jile she ja̱mi saka saka jí ite ishe dar käi, bikö ijewa ia̱ issërke̱ ja̱mi. 	 Yesu aliwahubiria ujumbe wake kwa mifano mingine mingi ya namna hiyo; aliongea nao kadiri walivyoweza kusikia.


Yie ba pakeke̱ ka̱ yuläk yis se̱naklä. Ka irä jiye kuna ta, yie ibiketse bas ka̱kiäke̱ ki̱ka yis dämiksa̱ni bas ia̱. 	 Pamoja na hayo, nitayarishie chumba kwani natumaini kwamba kwa sala zenu, Mungu atanijalia niwatembeleeni.


ijewa wa̱ se̱ne jekjeye ki̱ssäklä. Säkeklä ka ka̱yuäk kuna, kabla je ma̱k sa̱ ke̱i bakle biköle yikaba. 	 ambayo msingi wake ni tumaini la kupata uzima wa milele. Mungu ambaye hasemi uongo, alituahidia uzima huo kabla ya mwanzo wa nyakati,


Ñakäi yi ssëna däkwa̱ isäkätä ye bas sha̱na ra, je kiana rä bas kjanaklä ye, 	 na anayetaka kuwa wa kwanza kati yenu sharti awe mtumishi wenu.


Jesús te doce wa kiami iwakwa ebä, jewa ia̱ ite isha: —¡Jikäi issö! Sa damika̱ rä Jerusalén ka. Jeska io̱rmi biköle jishtä jile bata shäk wa wa̱ ditsä yäbei ktei yöle te ishe rä käi. 	 Yesu aliwachukua kando wale kumi na wawili, akawaambia, "Sikilizeni! Tunakwenda Yerusalemu na huko kila kitu kilichoandikwa na manabii kuhusu Mwana wa Mtu kitakamilishwa.


¿Bas ia̱ ra ka yis ia̱ ka̱ kuna jile wa̱klä kjermita na? ¿Ka yis dä Jesús ktei bata shäk kuna na? ¿Ka yis wa̱ Jesús saje wa Säkekewaí su̱le na? ¿Ka irä bas ne rä yis shka̱ble Säkekewa ia̱ rä na? 	 Je, mimi si mtu huru? Je, mimi si mtume? Je, mimi sikumwona Yesu Bwana wetu? Je, ninyi si matokeo ya kazi yangu kwa ajili ya Bwana?


Jera ijewa te ikúka: —Je yakeila wa weikemi ite e̱e̱na si̱, kjepa ite uva yäkä peitemini shka̱bläk wa saka ia̱, mane wa te iwä kukäklä ke̱i ska iwä me̱mi iia̱ jewa ia̱. 	 Wao wakamjibu, "Atawaangamiza vibaya hao waovu, na lile shamba atawapa wakulima wengine ambao watampa sehemu ya mavuno wakati wa mavuno."


Jekäi iel se̱nawa̱ni ira, ata ñaebä je duawa̱ ka yaba a̱ta̱leta̱na kuna. Je su̱ta iel idäkläka̱ mañal ukä ja̱mi io̱na ñaebä. 	 Ndugu wa pili akamwoa huyo mjane, naye pia akafa bila kuacha mtoto; na ndugu watatu hali kadhalika.


Bas ka̱kiö sá ki̱ka. Sá te ibiketse sá je̱r ssër dä bäi ka nui ta, jekäi sá ssëna ñawäsikäk bäi ji biköle ska. 	 Tuombeeni na sisi. Tuna hakika kwamba tunayo dhamiri safi, maana twataka kufanya lililo sawa daima.


Ji rä ba cha kuköwa̱, ma cho̱ ni, ata yis ssëna jí ibata jekje tju̱ak ba käi ñaebä. 	 Chukua haki yako, uende zako. Napenda kumpa huyu wa mwisho sawa na wewe.


Ite sa pakte rami ijewa ñapaktäklä jui saka saka ska. Jera biköle te ije kjeisheke̱ bäi. 	 Naye akawa anawafundisha watu katika masunagogi yao, akasifiwa na wote.


Iwa̱ dulanak wa te je su̱a ra, je te ijewa male̱cha̱cha̱wa̱, te isha: —¿Maikäi je higuera ssi̱nawa̱ plaa rä na? 	 Wanafunzi walipouona walishangaa wakisema, "Kwa nini mtini huu umenyauka ghafla?"


Ata ijewa ñashä tulämika̱ ale kaldu e̱ná, sä kseka wa irä sä dulecha̱wa̱ wa irä ktei wabiketsäkksa̱ je ia̱. 	 Lakini watapaswa kutoa hoja juu ya jambo hilo mbele yake Mungu aliye tayari kuwahukumu wazima na wafu!


Jekäi yi te je Säkeklä temploí weikawa̱ ra, Säkeklä te je wakei weikemiwa̱, je rä Säkeklä templo rä sikii ki̱ka. Jera je ne rä bas dä. 	 Basi, mtu akiliharibu hekalu la Mungu, Mungu atamharibu; maana hekalu la Mungu ni takatifu, na hekalu hilo ni ninyi wenyewe.


Jekäi Pablo demiju̱ Derbe ska, je itäki̱ Listra ska. Jera jeska kte kukäk ekla kaldu kie rä Timoteo ni. Je rä ekla alaklä Judío wa Jesús biketsäk yaba, ata iká rä Griego wa. 	 Paulo alifika Derbe na Lustra, ambako aliishi mfuasi mmoja aitwaye Timotheo. Mama yake ambaye pia alikuwa mfuasi, alikuwa Myahudi; lakini baba yake alikuwa Mgiriki.


Jera Jesús te ichaka ijewa ia̱: —¿Jí kjepa bas te yis biketsa rä na? 	 Yesu akawajibu, "Je, mnaamini sasa?


Ijewa te iwá̱ biköle jishtä iyöle wa̱ ije ktei yile ja̱mi, kjepa ijewa te inu̱l wäya ja̱wa̱té kal ja̱mi, bla ite sa̱ nu̱l bläklä ska. 	 Na baada ya kutekeleza yote yaliyokuwa yameandikwa kumhusu yeye, walimshusha kutoka msalabani, wakamweka kaburini.


Jera Simón Pedro te isha Jesús ia̱: —Säkekewa, ¿maka ba maju̱ rä? Jera Jesús te ikúka: —Mai yis ma rä, jeska ka ba kjäk yis itä ki̱ jira, ata je̱na je̱na ra bä kjämi yis itä ki̱ jeska. 	 Simoni Petro akamwuliza, "Bwana, unakwenda wapi?" Yesu akajibu, "Niendako huwezi kunifuata sasa, lakini utanifuata baadaye."


Je ki̱ iyile rä: “Imineka̱ju̱ ka̱sha̱ ki̱ ra, koloneche̱wa̱ je tsa̱ju̱ami ite ñakäi ite jile ma̱ ditsä ia̱.” 	 Kama yasemavyo Maandiko: "Alipopaa mbinguni juu kabisa, alichukua mateka; aliwapa watu zawadi."


Je a̱na täkii jishtä nama a̱r käi. Je a̱na ra, tala siete wa ktaka̱ ibular wà. 	 na kuita kwa sauti kubwa kama ya mngurumo wa simba. Alipopaaza sauti, ngurumo saba ziliitikia kwa kishindo.


Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, yi te ishe jí ka̱tsä ia̱: “Bä tse̱no ju̱nomi däyë naka” ni ra, ka biketsale kuna ije̱r ska kaile ni ra, ata ite ibiketsa ji sha ite je o̱rmi si̱ ra, jera je o̱rmi iia̱. 	 Nawaambieni kweli, mtu akiuambia mlima huu: Ng'oka ukajitose baharini bila kuona shaka moyoni mwake, ila akaamini kwamba mambo yote anayosema yanafanyika, atafanyiwa jambo hilo.


Papá wämo si̱, yi ba rä je ia̱ ka̱jiska wa ka je̱r ko̱ne. Ata yi ba rä je te yis je̱r ku̱a, ñakäi jí wa je̱r ku̱a ite ba ne te yis patkaté rä. 	 Baba Mwema! Ulimwengu haukujui, lakini mimi nakujua. Hawa nao wanajua kwamba wewe ulinituma.


Ideju̱ Capernaúm ska ra, ekla guardia wa cien wäsikäk je̱k sikawa̱ iwäja̱mi ka̱kiäk iia̱, 	 Yesu alipokuwa anaingia mjini Kafarnaumu, ofisa mmoja Mroma alimwendea, akamsihi


je rä Abel pi bakleju̱ bite rä Zacarías pi bakleju̱ kje, ale kotälewa̱ Templo irä jile däläwa̱klä irä moska. Yie ishe bas ia̱, jekäi irä, je nui ja̱rmika̱ jira sa̱ tso̱ wa ki̱ka. 	 tangu kumwagwa damu ya Abeli mpaka kifo cha Zakariya ambaye walimuua kati ya madhabahu na mahali patakatifu. Naam, hakika kizazi hiki kitaadhibiwa kwa matendo haya.


je wà jira sá se̱rmi ji̱a kseka, bas dami tkelewa̱ därërë Säkekewa ja̱mi ki̱ka. 	 kwani sasa tunaishi kweli ikiwa ninyi mnasimama imara katika kuungana na Bwana.


—Ñakäi mika̱ yie pan siete bala butsa cuatro mil wa ia̱ ra, ¿bitkä canasta pshina bas te iukäla shtani ra rä na? Jera ijewa te ikúka: —Siete. 	 "Na nilipoimega ile mikate saba na kuwapa watu elfu nne, mlikusanya makapu mangapi ya makombo?" Wakamjibu, "Saba."


Jera fariseo wa sha̱ tso̱ Jesús säkätä ja̱mi wa te je ssa ra, ijewa te ichaka iia̱: —Jera ¿sá rä ka wä wajuenak kuna na? 	 Baadhi ya Mafarisayo waliokuwa pamoja naye walisikia maneno hayo, wakamwuliza, "Je, sisi pia ni vipofu?"


Jera Pedro te isha: “Ka irä jekäi kuna Säkekewa! Ñera jile ñá käi, ka sikina kuna käi, mik a̱ni ka katäle yis wa̱.” 	 Petro akajibu, "La, Bwana; mimi sijaonja kamwe chochote ambacho ni najisi au kichafu."


Ata Säkeklä ktä kibinami wanami. 	 Neno la Mungu likazidi kuenea na kukua.


Jekäi Jesús te je ktei biköle sha e̱ná ikukei ssäk wa ia̱ ra, imineju̱ Capernaúmka. 	 Baada ya kusema yale aliyotaka watu wasikie, Yesu alikwenda Kafarnaumu.


¿Ka bas wa̱ iju̱ñer ji biköle kjäkwa̱ sä kjä na mike̱ rä sa̱ ñabäli ska, je rä kjäkksa̱ni ñá jui naka na? 	 Je, hamwelewi kwamba kila kinachoingia kinywani huenda tumboni na baadaye hutupwa nje chooni?


Iwa rä sá te sa pakte rä ka kte shirilewa̱ wà kuna, ji shi̱ana wà kuna, sä wäyue wäsi̱wa wà kuna. 	 Jambo tunalosisitiza kwenu si jambo linalotegemea uongo au nia mbaya; wala hatupendi kumdanganya mtu yeyote.


Jera ije̱kaka̱ te plaa ije̱katashuäklä kukawa̱, kjaksa̱ju̱ biköle wäna. Je te biköle male̱cha̱cha̱wa̱. Jera jewa te Säkeklä kjeisha te isha: —Ka sa̱ wa̱ ji a̱ni su̱le jekäi. 	 Mara, watu wote wakiwa wanamtazama, huyo mtu akainuka, akauchukua mkeka wake, akaenda zake. Watu wote wakashangaa na kumtukuza Mungu wakisema, "Hatujapata kamwe kuona jambo kama hili."


Jirä bäi o̱nak sa̱ je̱k manewa̱ksa̱ ra, je ja̱mi bas wäno. 	 Onyesheni basi kwa matendo, kwamba mmetubu kweli.


Je niki̱na duë ta wa tso̱ tapalewa̱ ta̱i diklä wäbuka̱nake̱ ki̱ssäk: ka wä wajuenak kuna wa käi, klä ialewa̱ wa käi, karalewa̱ wa käi. 	 Humo barazani mlikuwa na wagonjwa wengi wamekaa: vipofu, viwete na waliopooza. Walikuwa wakingojea maji yatibuliwe,


Jekäi ijewa te iktä ssa deka̱ ite jekäi ishaka̱ ska ra, ijewa kjoyina täkii te isha: —Je ditsä weiköwa̱, je shtä ka kiar ji̱a se̱nak ka̱jiska. 	 Mpaka hapa, wale watu walikuwa wanamsikiza, lakini aliposema maneno haya, walianza kusema kwa sauti kubwa, "Mwondoe duniani! Mtu wa namna hiyo hastahili kuishi."


Jesús te jekäi isha ra, jera chu̱li̱i̱ te ije biketsa. 	 Baada ya kusema hayo watu wengi walimwamini.


Jera Jesús te ikúka: —Yis dä sa̱ tsa̱ku̱i ka je ke̱i rä ka̱jiska kuna. Ata yis kuna sa̱ tsa̱ku̱i ye ka̱jiska ra, jera yis tsa̱tkäk wa kju̱atkämi ka yis ju̱nakläksa̱ kuna Judío wa ia̱. Ata yis dä sa̱ tsa̱ku̱i ka je ke̱i rä ka̱jiska kuna. 	 Yesu akamjibu, "Ufalme wangu si wa ulimwengu huu. Kama ufalme wangu ungekuwa wa ulimwengu huu watumishi wangu wangenipigania nisitiwe mikononi mwa Wayahudi. Lakini sasa ufalme wangu si wa hapa."


Ibiketsö, je su̱ta ko̱no rä, irä ta̱i minaktse̱ si̱wa̱ täkii wa̱. Jeiräta je rä wämanewa̱klä ta tsi̱ne, je wà iju̱ak te iju̱eke̱ mai iki̱ ishena minak käi. 	 Meli nazo pia, ingawa ni kubwa sana, na husukumwa na upepo mkali, huweza kugeuzwa kwa usukani mdogo sana, zikaelekea kokote nahodha anakotaka.


Ata yie ishe bas ia̱, yi te ialaklä jawa̱ta̱na, ata ka irä ika̱wakblewa̱ ki̱ka kuna ra, je wakei se̱nawa̱ni isaka ra, jera je rä imaner. 	 Lakini haikuwa hivyo tangu mwanzo. Basi nawaambieni, yeyote atakayemwacha mke wake isipokuwa kwa sababu ya uzinzi, akaoa mke mwingine, anazini."


Ka bas wa̱ ije su̱le, ata yis wa̱ ije su̱le. Yis kuna ishäk ka yis wa̱ ije su̱le ni ra, jera yis dä ka̱yuäk bas käi. Ata yis wa̱ ije su̱le, ñakäi yis te iktä wawe̱. 	 Ninyi hamjapata kumjua, lakini mimi namjua. Na, nikisema simjui, nitakuwa mwongo kama ninyi. Mimi namjua na ninashika neno lake.


Dulaklei jula kolonak busi ra, je ne ia̱ je busi rä däkksa̱ rä. Jekäi je dulaklei tsa̱tkäk kaldu te iktä ssa ra, jera issërke̱ a̱naa, iktä ssërke̱ ki̱ka. Jekäi jira yis ssëna a̱naawa̱. 	 Bibiarusi ni wake bwanaarusi, lakini rafiki yake bwana arusi, anayesimama na kusikiliza, hufurahi sana anapomsikia bwana arusi akisema. Ndivyo furaha yangu ilivyokamilishwa.


Säkätä ra Kte ne tso̱ rä. Je Kte katke rä Säkeklä ra, ñakäi je Kte rä Säkeklä. 	 Hapo Mwanzo, Neno alikuwako; naye alikuwa na Mungu, naye alikuwa Mungu.


¿Jiye na? Je rä ka iwa̱ iyolone rä ji biketse etkabä wà ki̱ka, ata ite iyula rä biketsale je dämiksa̱ rä ji we̱ wà ki̱ka. Jekäi ijewa klasku tkenacha̱wa̱ ale jak sa klasku tkenaklä je ja̱mi, 	 Kwa nini? Kwa sababu walitegemea matendo yao badala ya kutegemea imani. Walijikwaa juu ya jiwe la kujikwaa


ssële ñara etka yebä, ka je̱k ssële ta sa saka tsa̱ta, ata je̱r ssële bäi emana wa ra. Ke bas je̱k biketsa ka̱biketsäk ta̱i ni. 	 Muwe na wema uleule kwa kila mtu. Msijitakie makuu, bali jishugulisheni na watu wadogo. Msijione kuwa wenye hekima sana.


Je ne te ji yile Säkeklä wa̱, ji yile Jesucristo wa̱ isu̱ak ye, ji su̱a ite biköle käi, je she iyina si̱ irä. 	 naye Yohane, ameyasema yote aliyoyaona. Na hii ndio taarifa yake kuhusu ujumbe wa Mungu na ukweli uliofunuliwa na Yesu Kristo.


je te ishe bas ia̱ yis demiju̱ katke bas da ra, ke yis paka ji shäk därërë manele te ibiketse sá dami rä sa yaka ki̱ isherke̱ käi ni wa ia̱, jishtä yis wa̱ itso̱ biketsale kja ijewa u̱ña̱k ka suale kuna käi. 	 Nawaombeni msinisababishe kuwa mkali wakati nitakapokuja, maana nina hakika naweza kuwa mkali kwa wote wale wanaotudhania kwamba tunaishi kidunia.


Sá se̱na ta̱i ka yakle kuna. Je ki̱ka Pablo je̱k duaka̱ ijewa sha̱na te isha: —Bas dikäla, bas ku̱ yis ktä ssöpa ra, ka sä bitenejulu Creta ska, jera ka sä weikar kate kuna, ñakäi ka däli weikanewa̱. 	 Baada ya kukaa muda mrefu bila kula chakula, Paulo alisimama kati yao, akasema, "Waheshimiwa, ingalikuwa afadhali kama mngalinisikiliza na kuacha kusafiri kutoka Krete. Kama mngalifanya hivyo tungaliiepuka shida hii na hasara hizi zote.


Ka bas ia̱ Säkekewa copaí irä be copaí irä wayanak. Ka bas ia̱ Säkekewa mesaí irä be mesaí irä wañanak. 	 Hamwezi kunywa kikombe cha Bwana na kikombe cha pepo; hamwezi kushiriki katika meza ya Bwana na katika meza ya pepo.


Sá ka̱kiäke̱ bas ki̱ka ra, del sá te Säkeklä saje wa Säkekewaí Jesucristo Ká je ia̱ wekte sheke̱. 	 Daima tunamshukuru Mungu, Baba wa Bwana wetu Yesu Kristo, wakati tunapowaombea.


Ka irä jiye kuna ta, bas duacha̱wa̱, jekäi bas se̱ne kseka tso̱ rä blele Cristo ra Säkeklä ja̱mi. 	 Maana ninyi mmekufa na uzima wenu umefichwa pamoja na Kristo katika Mungu.


Jera ite ikiami kju̱awa chu̱li̱i̱ wa tso̱ yika. Ñerä ijulasku patkawa̱ ikukä na, ikjali tjuaksa̱ kjepa ikjäktä passawa̱ ite. 	 Yesu akamtenga na umati wa watu, akamtia vidole masikioni, akatema mate na kumgusa ulimi.


Ba gobierno kjöwa̱pa. Jishtä ka̱jöir ji o̱rke̱ ba wakei ki̱ isherke̱ käi, je su̱ta ji o̱nopa ka̱jiska. 	 Ufalme wako ufike. Utakalo lifanyike duniani kama mbinguni.


isaka ia̱ rä ji wa̱klä täkili ta, isaka ia̱ rä Säkeklä wa̱ ji tso̱ yinak bata shäklä, isaka ia̱ rä isu̱aklä mane wikblu oloi ja̱mi ji o̱rke̱ ji yirke̱ iräle käi, isaka ia̱ rä iktäkläka̱ kte kju̱awa saka saka wà, isaka ia̱ rä je kte kju̱awa wapakäklä. 	 humpa mmoja kipaji cha kufanya miujiza, mwingine kipaji cha kusema ujumbe wa Mungu, mwingine kipaji cha kubainisha vipaji vitokavyo kwa Roho na visivyo vya Roho; humpa mmoja kipaji cha kusema lugha ngeni, na mwingine kipaji cha kuzifafanua.


Ije te ibiketsa Säbäkäkksa̱ kju̱ei weikane rä blune ta̱i, ji säkei ta tso̱ Egipto ska biköle tsa̱ta, ije wä raa rä ji tso̱ däkksa̱ ska ki̱ka. 	 Alitambua kwamba kuteseka kwa ajili ya Masiha kuna faida kubwa zaidi kuliko utajiri wote wa nchi ya Misri, maana alikuwa anatazamia tuzo la baadaye.


Jera Jesús te ikúka: —Mane ia̱ yis te pan nu̱we̱ che̱ mar da ra, je ne irä. Jekäi ite pan nu̱wa̱cha̱, cha̱mi ite Judas, ale Simón Iscariote wa yaba ia̱. 	 Yesu akajibu, "Yule nitakayempa kipande cha mkate nilichochovya katika sahani, ndiye." Basi, akatwaa kipande cha mkate, akakichovya katika sahani, akampa Yuda, mwana wa Simoni Iskarioti.


Bäi si̱ ra, ke ji wa̱k sä el wäbuta̱nakläwa̱, ji yaka käte wà iräle, vino ye wà iräle, jile saka wà iräle. 	 Afadhali kuacha kula nyama, kunywa divai, au kufanya chochote ambacho chaweza kumsababisha ndugu yako aanguke.


Je palei ssäk wa biköle te ibiketse rami je̱r na: “¿Jibä ye je yaba dämiwa̱ rä na?” Ka irä jiye kuna ta, iyina si̱ Säkekewa te iki̱ me̱ kate. 	 Wote waliosikia mambo hayo waliyatafakari mioyoni mwao wakisema: "Mtoto huyu atakuwa mtu wa namna gani?" Maana, hakika nguvu ya Bwana ilikuwa pamoja naye.


Ñakäi ikuna ijula manele klashäleksa̱ jewa itäri ska ba rä Olivo ka̱niki̱ka tkenawa̱, banawa̱ña je ñak kicha ja̱mi, idiä baa ja̱mi ra, 	 Naam, baadhi ya matawi ya mzeituni bustanini yalikatwa, na mahali pake tawi la mzeituni mwitu likapandikizwa. Ninyi watu wa mataifa mengine ndio hilo tawi la mzeituni mwitu; na sasa mnashiriki nguvu na utomvu wa mzeituni bustanini.


Säkekewa kablele ji wa̱k ka wätkewe̱ kuna ite, jishtä manele te ibiketse ite iwätkewe̱ irä ni käi. Ata ije te bas katableke̱ je̱r baa wà. Iwa rä ka ije ki̱ yi a̱ni sher weikanakwa̱, ata ije ki̱ biköle shena rä ñamanewa̱ksa̱. 	 Bwana hakawii kutimiza yale aliyoahidi kama watu wengine wanavyofikiri kuwa atakawia. Yeye ana saburi kwa ajili yenu, maana hapendi hata mmoja wenu apotee, bali huwavuta wote wapate kutubu.


Jera Jesús te isha iia̱: —Bä jäke shki̱rmika̱ni. 	 Yesu akamwambia, "Kaka yako atafufuka."


Ka irä je ebä kuna. Ata bas tso̱ kja̱ne irä sá tso̱ kja̱ne irä, je moska ka̱ kjlöi ka̱mii jalecha̱ta̱na kate; je rä jí kja̱ne wa shkakle bas kja̱ne ra ka jewa kjäkläksa̱, ñakäi a̱mi kja̱ne wa ka däkläksa̱ jí kja̱ne.” 	 Licha ya hayo, kati yetu na ninyi kumewekwa shimo kubwa, ili wanaotaka kuja kwenu kutoka huku wasiweze, wala wanaotaka kutoka kwenu kuja kwetu wasiweze.


Ñakäi ije ja̱mi bas ia̱ tene shkiri o̱na, tene shkiri ka o̱le kuna jula wà, ata tene shkiri o̱le Cristo wakei wa̱, sa yaka ska sa patkäk ji wa̱k ju̱leksa̱. 	 Katika kuungana na Kristo ninyi mlitahiriwa, lakini si kwa tohara ifanywayo na watu, bali inayofanywa na Kristo mwenyewe, na ambayo inahusikana na kukombolewa kutoka katika utu wa dhambi.


Jera ije̱k butsa ju̱ami ijewa yika sä te jak ju̱e dämi kjena. Jeska ije̱tkawa̱ köchöwä ki̱ ka̱kiäk, 	 Kisha akawaacha, akaenda umbali wa mtu kuweza kutupa jiwe, akapiga magoti, akasali:


Jesús te María ji̱ake̱ su̱a, ñaebä Judío wa de ira wa ji̱ate jela su̱a ra, issënawa̱ shi̱ana, ije̱r ianawa̱ ta̱i. 	 Yesu alipomwona analia, na wale Wayahudi waliokuja pamoja naye wanalia pia, alijawa na huzuni na kufadhaika moyoni.


Bas wakwa se̱no tsa̱na, sa̱ shka̱bla säkei ka weikanakläwa̱ kuna, ata ji rä däkksa̱ kukäkläwa̱ bas wa̱ kalabe. 	 Basi, jihadharini ninyi wenyewe ili msije mkapoteza kile mlichokishugulikia, bali mpate tuzo lenu kamili.


Jí käi ne wà ikjayina sa̱ ia̱ Säkeklä wa̱ sa̱ shka̱l ni rä: Je rä ite iwakei yaba eklabä patkaté ka̱jiska sä se̱naklä ije oloi ja̱mi. 	 Na Mungu alionyesha upendo wake kwetu kwa kumtuma Mwanae wa pekee ulimwenguni, ili tuwe na uzima kwa njia yake.


Ka irä jiye kuna ta, jile me̱le etkabä wà, ite iwa̱ siki tenak wa parua bulee, del ye. 	 Basi, kwa dhabihu yake moja tu, amewafanya kuwa wakamilifu milele wale wanaotakaswa dhambi zao.


Jera, ¿ji ki̱ssëke̱ ji̱a ba te rä na? Ma je̱k wäukewo̱, ia̱netsö ikie wà ba yakei pasuka̱naklä.” 	 Sasa basi, ya nini kukawia zaidi? Simama ubatizwe na uondolewe dhambi zako kwa kuliungama jina lake.


Jera ite jekäi ishäk iia̱ kúka, te isha: —¿Mane rä yis a̱mi rä, mane wa rä yis el wa rä na? 	 Lakini Yesu akamjibu mtu huyo, "Mama yangu ni nani? Na ndugu zangu ni kina nani?"


Ata ije ne rä ale ktei yöle katke jikäi rä: ‘¡Issö! Yie yis ktei bata shäk patkemi bä wätsa̱kba. Je te ma ña̱le̱i bäiwe̱miba bä yika.’ 	 Huyu Yohane ndiye anayesemwa katika Maandiko Matakatifu: Hapa ni mtumishi wangu, asema Bwana; ninamtuma akutangulie, akutayarishie njia."


Ata ije ka̱yuawa̱ni. Berbena ebä ra jeska kajali wa te ishani etäbä kicha Pedro ia̱: —Iyina si̱ ra ba rä ijewa sha̱ ekla, ba rä Galilea wa ki̱ka. 	 Petro akakana tena. Baadaye kidogo, watu waliokuwa wamesimama hapo wakamwambia Petro, "Hakika wewe ni mmoja wao, maana wewe ni Mgalilaya."


Jekäi ijewa wäkatulaka̱ isu̱ak ra, ka yi juena ji̱a; ata Jesús wakei ebä kaldu. 	 Walipoinua macho yao hawakumwona mtu, ila Yesu peke yake.


jishtä kte baa me̱le Säkeklä baawa̱ si̱ wa̱ yis ia̱ rä käi. 	 Mafundisho hayo hupatikana katika Habari Njema ambayo mimi nimekabidhiwa niihubiri, Habari Njema ya Mungu mtukufu na mwenye heri.


Jekäi Cristo ka baka̱newa̱ ju ja̱r dälätsalewa̱ e̱e̱na si̱ yöle jula wà ja̱rka kuna. Je rä iwa si̱ me̱i ebä. Ata ikjawa̱ rä ka̱jöir si̱ ska, jira je̱k kjashäk Säkeklä wäna saje wa ki̱ka, 	 Maana Kristo hakuingia Mahali Patakatifu palipojengwa kwa mikono ya watu, ambapo ni mfano tu wa kile kilicho halisi. yeye aliingia mbinguni kwenyewe ambako sasa anasimama mbele ya Mungu kwa ajili yetu.


“Ñerä año kja ta̱i ukä ska yis deni inaklä ju̱ak yis ditsei wä sha̱ ka jita wa ia̱, ñakäi jile ma̱k Säkeklä ia̱. 	 "Baada ya kukaa mbali kwa miaka kadhaa, nilirudi Yerusalemu ili kuwapelekea wananchi wenzangu msaada na kutoa dhabihu.


Jekäi rä ra, ¿jiye ba te ba el wabiketseksa̱ rä na? Ñakäi, ¿jiye ba te ba el dokoitse rä na? Ata sä biköle rä jäklenakwa̱ Säkeklä wa̱ sä ktei wabiketsäkläksa̱ ska. 	 Kwa nini, basi wewe wamhukumu ndugu yako? Nawe, kwa nini wamdharau ndugu yako? Sisi sote tutasimama mbele ya kiti cha hukumu cha Mungu.


Jekäi jí mañatkä rä ka e̱nakwa̱ kuna, je rä ji biketse etkabä irä, ji bäi däke̱ ji̱a ki̱ssë irä, ñashka̱li̱ble irä. Ata ibäi si̱ rä ñashka̱li̱ble. 	 Sasa yanadumu haya matatu: imani, tumaini na upendo; lakini lililo kuu kupita yote ni upendo.


Ata je ebä wà bas ñakjatiacha̱wa̱ bas dä je jile bata shäk wa ktäkcha̱wa̱ wa yäbeila. 	 Hivyo mnathibitisha ninyi wenyewe kwamba ninyi ni watoto wa watu waliowaua manabii.


Ñerä ite isha iwa̱ dulanak wa ia̱, jewa wa̱ ko̱no yulächa̱klä kja ije ia̱, iöle je chu̱li̱i̱ wa terwa̱ ija̱mi yika. 	 Yesu akawaambia wanafunzi wake wamtayarishie mashua moja, ili umati wa watu usije ukamsonga.


¡Issö! Yis kaldu ju kjä ska te ju kjä bulawe̱te. Yile te yis ktä ssa, je ju kjäya ra, yis kjämiwa̱ ije ska; yis yäkämi ije ra, ije yäkämi yis da. 	 Sikiliza! Mimi nasimama mlangoni na kubisha hodi. Mtu akisikia sauti yangu na kufungua mlango, nitaingia nyumbani kwake na kula chakula pamoja naye, naye atakula pamoja nami.


Jera ñawäsaka je ka̱ tsa̱ku̱i te guardia ekla patkami Juan tsa̱ku̱ tsa̱kté, jekäi je mineju̱ te itsa̱ku̱ tiaksa̱ sä wätiäklä ska. 	 Basi, mfalme akamwamuru askari kukileta kichwa cha Yohane. Askari akaenda, akamkata kichwa Yohane mle gerezani,


Bas ka̱se̱newa̱ jekäi sä el ukä ja̱mi, issërke̱ tjabana nui ta je yakei tewa̱kwa̱ ra, jera je rä bas ka̱se̱newa̱ yakei Cristo ne ukä ja̱mi. 	 Kama mkiwakosesha ndugu zenu jinsi hiyo na kuzijeruhi dhamiri zao dhaifu, mtakuwa mmemkosea Kristo.


“Jeiräta ije kolona sa̱ tsa̱ku̱i ye. Je dene ra, ikjanaklä wa ia̱ iwa̱ inaklä me̱le jewa kia jaté ite, iwa̱ ichakäklä ji wá̱ ite inaklä wà rä käi. 	 "Huyo mtu mashuhuri alirudi nyumbani baada ya kufanywa mfalme, na mara akaamuru wale watumishi aliowapa zile fedha waitwe ili aweze kujua kila mmoja amepata faida gani.


Jekäi sa̱ ku̱ ibiketsö maikäi ra sa̱ ñaje̱rssëwa̱mi ñashka̱li̱bläk käi, ji bäi wa̱k käi. 	 Tujitahidi kushughulikiana kwa ajili ya kuongezeana bidii ya kupendana na kutenda mema.


“¡Säli bas ñayöle ka̱wei wà wa rä! Ka irä maikäi kuna ta, bas te sa̱me̱ishärä llave baka sa saka yika, ka ikjäkläwa̱ kuna iwa si̱ ju̱ñakksa̱. Ata ñera ka bas wakwa ñapatkenewa̱, ñaebä yi ñapatkäke̱wa̱, je wätkewa̱wa̱ bas te.” 	 "Ole wenu ninyi walimu wa Sheria, kwa sababu mmeuficha ule ufunguo wa mlango wa elimu; ninyi wenyewe hamkuingia na mmewazuia waliokuwa wanaingia wasiingie."


Ñerä Jesús te pan kukawa̱. Jera ite wekte sha Säkeklä ia̱, kjepa ite ibala butsa ma̱ ditsä tso̱ ñajäklelecha̱wa̱ wa ia̱. Je su̱ta ite nima bala butsa bikö ijewa ki̱ isherke̱ käi. 	 Yesu akaitwaa ile mikate, akamshukuru Mungu, akawagawia watu waliokuwa wameketi; akafanya vivyo hivyo na wale samaki, kila mtu akapata kadiri alivyotaka.


Ata ije mineju̱ te ji o̱na ktei sha, je pakani ite ta̱i. Je kju̱ei Jesús ka däkleiwa̱ ji̱a jukläyäkä na juenakwa̱ käi, ata ise̱na je ektaka ka yi kuna shtä ska. Ata ka̱ biköle ska wa däke̱ ije wäki̱. 	 Lakini huyo mtu akaenda, akaanza kueneza habari hiyo kila mahali na kusema mambo mengi hata Yesu hakuweza tena kuingia katika mji wowote waziwazi; ikamlazimu kukaa nje, mahali pa faragha. Hata hivyo, watu wakamwendea kutoka kila upande.


Ata ditsä yäbei deju̱, je te ji ñeke̱ ji yeke̱, ata bas te je she rä: ‘Isu̱o, ije rä yäkäk ta̱i, vino yäk ta̱i, je̱k bawa̱k inaklä bäkäk wa ra ji yakei wakbläk wa ra’ ni. 	 Akaja Mwana wa Mtu; anakula na kunywa, mkasema: Mwangalieni mlafi huyu na mlevi; rafiki ya watoza ushuru na wenye dhambi!


Ñerä bol ka wä wajuenak kuna wa kajali ña̱jki̱ ña̱la kjä ja̱mi te issa Jesús damaju̱ ra, ijewa a̱na jela te isha: —¡Säkekewa, David yäbei, ma je̱r ja̱mi sá dälänopa! 	 Basi, kulikuwa na vipofu wawili wameketi kando ya njia, na waliposikia kwamba Yesu alikuwa anapitia hapo, walipaaza sauti: "Mheshimiwa, Mwana wa Daudi, utuhurumie!"


Jera imineju̱ a̱mikwäta, jeska ije̱tkawa̱ wakteka, je ka̱kia te isha: “Papá rikä, io̱nopa ra, jí copa kjäju̱pa yis ki̱ka. Ata ka je rä yis wakei ki̱ ishena käi kuna, ata jishtä ba ki̱ ishena käi.” 	 Basi, akaenda mbele kidogo, akaanguka kifudifudi, akasali: "Baba yangu, kama inawezekana, aacha kikombe hiki cha mateso kinipite; lakini isiwe nitakavyo mimi, ila utakavyo wewe."


Jekäi je ne we̱mi sä te rä, ikuna Säkeklä te ka̱ ma̱ ra. 	 tusonge mbele! Hayo tutayafanya, Mungu akitujalia.


Ata ka ite ijewa ktä ssë ra, jera ishö ñatapawa̱k wa ia̱; ata ka ite ñatapawa̱k wa ktä ssë ra, jera ikuköwa̱ ka Säkeklä ja̱mi kuna wa käi, inaklä bäkäk wa käi. 	 Asipowasikia hao, liambie kanisa. Na kama hatalisikia kanisa, na awe kwako kama watu wasiomjua Mungu na watoza ushuru.


Ije wa̱ ji biköle tso̱, je ja̱mi sä biköle ia̱ ideksa̱. Ije je̱r bäi sha sa̱ ia̱ ra, jeska ki̱ta ije je̱r bäi sha ji̱a sa̱ ia̱. 	 Kutokana na ukamilifu wake sisi tumepokea neema mfululizo.


Ka irä jiye kuna ta, maiskale maiskale ra, ángel bitäke̱ju̱té te diklä wäkpeke̱. Jekäi je diklä wäbuka̱nake̱ ukä ska yi je̱k ja̱wa̱cha̱ba säkätä ija̱rka ra, jera mane shtä duë te ikteke̱ käi je rä bäinakni. 	 maana mara kwa mara malaika alishuka majini nyakati fulani na kuyatibua. Mtu yeyote aliyekuwa wa kwanza kuingia majini baada ya maji kutibuliwa, alipona ugonjwa wowote aliokuwa nao.


Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, yi wa̱ ka Säkeklä gobiernoí kinewa̱ jishtä yaba käi ra, a̱ni ka idäkwa̱ je ja̱mi. 	 Nawaambieni kweli, mtu yeyote asiyeupokea Ufalme wa Mungu kama mtoto mdogo hataingia katika Ufalme huo."


Jera se̱nak ishäkä ki̱ka wa ssërmi a̱naa ijewa duacha̱wa̱ ki̱ka, ijewa ssërmi baa te jile patkemi ñaia̱. Je rä je ji bata shäk wa bol te se̱nak ishäkä ki̱ka wa paka ji shka̱l ssäk e̱e̱na si̱ ki̱ka. 	 Watu waishio duniani watafurahia kifo cha hao wawili. Watafanya sherehe na kupelekeana zawadi maana manabii hawa wawili walikuwa wamewasumbua mno watu wa dunia.


Ata mane yika bas kiana suanak rä, je she mar yie bas ia̱: Bas suano rä yi te sa ktawa̱ ukä ska ra, irä ka̱wei ta sä tuläk sä tuläklämi ja̱rka je wakei yika. Yis te ishe bas ia̱ jekäi irä, je ne yika bas suano rä. 	 Nitawaonyesheni yule ambaye ni lazima kumwogopa: mwogopeni yule ambaye baada ya kuua ana uwezo wa kumtupa mtu katika moto wa Jehanamu. Naam, ninawaambieni, mwogopeni huyo.


Jekäi je tapanak wa wa̱ patkele wa kjajulu Fenicia wa, Samaria wa, jewa te ipaka maikäi ka Judío kuna wa dewa̱ Jesús biketsäk wa ye. Je te sä el wa biköle ssëwa̱ baawa̱ si̱. 	 Basi, kanisa liliwaaga, nao walipokuwa wanapitia Foinike na Samaria waliwaeleza watu jinsi mataifa mengine yalivyomgeukia Mungu. Habari hizo zikawafurahisha sana ndugu hao wote.


Jera ite ijewa kúka: —Yis te isha kja bas ia̱, ata ka bas wa̱ issëne. Jera ¿jiye bas te issakle ni? Ata ¿bas ssëna däkwa̱ña ije wa̱ dulanak wa ye na? 	 Huyo mtu akawajibu, "Nimekwisha waambieni, nanyi hamkusikiliza; kwa nini mwataka kusikia tena? Je, ninyi pia mnataka kuwa wafuasi wake?"


“Ñerä uva yäkä wakei te isha: ‘¿Ji we̱ ji̱a yie na? Wë yis ma yis yaba shka̱ta patkäkmi, bäräle je dälätsemiwa̱ ijewa te.’ 	 Yule mwenye shamba akafikiri: Nitafanya nini? Nitamtuma mwanangu mpenzi; labda watamjali yeye.


Ji täkili tso̱ ma wa̱, me̱le ma ia̱ sä wäkiri wa te ji bata sha oloi ja̱mi, jula me̱leka̱ wà, ke je weikawa̱ ba ku̱. 	 Usiache kukitumia kile kipaji cha Kristo ndani yako ulichopewa kwa maneno ya manabii na kwa kuwekewa mikono na wazee.


Jekäi ijewa batsa, ika̱kia, jera ijewa jula ma̱ka̱ jewa ki̱ka, kjepa ite ijewa patkami. 	 Basi, baada ya kusali na kufunga zaidi, wakawawekea mikono, wakawaacha waende zao.


Jera Jesús te ko̱no su̱a botäbä tipä kjä ja̱mi; je na nima kukäk wa ñajolowa̱ksa̱ kja, te ikla paskue tso̱. 	 Akaona mashua mbili ukingoni mwa ziwa; wavuvi wenyewe walikuwa wametoka, wanaosha nyavu zao.


Jekäi ijewa te ije̱r ku̱a Jesús Nazaret wa ne damaju̱ rä. 	 Wakamwambia, "Yesu wa Nazareti anapita."


Jera jewa te ichakani iia̱: —¿Me ma wá̱ ite rä na? ¿Maikäi ba wäbala wajuewa̱ ite rä na? 	 Basi, wakamwuliza, "Alikufanyia nini? Alikufumbuaje macho yako?"


Jeska ijewa ñatapawa̱ tapanak wa ra un año kalabe. Jekäi ijewa te chu̱li̱i̱ pakta. Je Antioquía ne ska kte kukäk wa kina säkätä “Cristo ja̱mi wa” ni rä. 	 Alipompata, alimleta Antiokia. Nao wote wawili walikaa na lile kanisa kwa mwaka wote mzima wakifundisha kundi kubwa la watu. Huko Antiokia, ndiko, kwa mara ya kwanza, wafuasi waliitwa Wakristo.


Jekäi tapanak eyaka eyaka wa ki̱täkir damika̱ ji biketsäk etkabä, ñakäi buliri buliri ijewa wanamika̱. 	 Hivyo, yale makanisa yalizidi kuwa imara katika imani, na idadi ya waumini ikaongezeka kila siku.


Ka irä jiye kuna ta, iyöle katke rä: ‘Ba bata ki̱ka ite iángel wa patkemi bä wetsäk, 	 kwa maana imeandikwa: Atawaamuru malaika wake wakulinde,


Ata sä te ji ka juerba je ne ki̱ssëke̱ rä ra, sa te iki̱ssëmi pjoo ka shtirile ta. 	 Kama tunakitumaini kile ambacho hatujakiona bado, basi, tunakingojea kwa uvumilivu.


¡Issö! Yis te je bata sha bas ia̱ ña̱la wätsa̱kba. 	 Sikilizeni, nimekwisha kuwaonya kabla ya wakati.


Jera ditsä biköle te ikúka, te isha: —¡Je pi tkermi nui ja̱noka̱pa sa wakwa ki̱ka, sa batala ki̱ka! 	 Watu wote wakasema, "Damu yake na iwe juu yetu na juu ya watoto wetu!"


Ata ¡issö! Je bas je̱r ianacha̱wa̱ jishtä Säkeklä ki̱ ishena käi, je wadeksa̱ bas ia̱ bäi, bas ssëna pjoo je̱k wetsäk e̱e̱na, äinakwa̱ e̱e̱na, suanakwa̱ e̱e̱na, sä biketsäk e̱e̱na, ji bulee wa̱k pjoo, ji paruäk pjoo. Je biköle wà bas te ikjasha ka bas wa̱ ji nui kuna. 	 Sasa mnaweza kuona matokeo ya kuona huzuni jinsi Mungu atakavyo: ninyi mmepata kuwa sasa watu wenye jitihada, wenye hoja, mnashtuka na kuogopa, mna bidii na mko tayari kuona kwamba haki yatekelezwa. Ninyi mmethibitisha kwa kila njia kwamba hamna hatia kuhusu jambo hili.


Ñerä Pablo je̱k wetsä dami ji̱a jekäi ra, Festo te isha täkii: —Pablo, ba yuletenawa̱, ba je̱k yua ta̱i, je te ba yuletewa̱wa̱. 	 Paulo alipofika hapa katika kujitetea kwake, Festo alisema kwa sauti kubwa, "Paulo! Una wazimu! Kusoma kwako kwingi kunakutia wazimu!"


Saje wa ñashka̱l dä, ije te sa̱ shka̱li̱bla säkätä ki̱ka. 	 Sisi tuna upendo kwa sababu Mungu alitupenda kwanza.


Bas dikäla, yie bas pake jishtä ka̱ etkä wa käi, shkäk kju̱awa ye wa käi, ñabutsäkksa̱ ji tkerke̱ sa yaka ja̱mi kju̱atkäke̱ sa wakei ra je yika. 	 Wapenzi wangu, nawasihi ninyi kama wageni na wakimbizi hapa duniani! Achaneni na tamaa za mwili ambazo hupingana na roho.


Je ebä ra ipi ju̱rke̱ wäkolonawa̱, jera iia̱ issëna iyaka ska iweikarke̱ biköle bäinani. 	 Mara chemchemi ya damu yake ikakauka, akajisikia mwilini mwake kwamba ameponywa ugonjwa wake.


Ata jí yis kaldu ji̱a ka̱jiska ra, jera yis dä ka̱ oloi ye ka̱jiska wa ia̱. 	 Wakati ningali ulimwenguni, mimi ni mwanga wa ulimwengu."


Ka yis wa̱ jikäi iyöne rä bas äiwa̱cha̱kläwa̱ kuna, ata je rä bas paruäklä jishtä yis wakei yabala shka̱ta wa käi. 	 Siandiki mambo haya kwa ajili ya kuwaaibisha ninyi, bali kwa ajili ya kuwafundisheni watoto wangu wapenzi.


Ka irä jiye kuna ta, ka sá täkili däkka̱ je̱k pakäk iräle, je̱k shäk iräle, manele je̱k ebä ktei shäke̱ wa ra. Ata ijewa ñamabläke̱ iwakwa skabä, ijewa ñapakäke̱ iwakwa ja̱mibä, jekäi ijewa rä ka je̱r ta. 	 Kwa vyovyote hatungethubutu kujiweka au kujilinganisha na wale watu wanaojisifia wenyewe. Watu wenye kujifanya wao kuwa kipimo cha kujipimia, na watu wanaojilinganisha wenyewe kwa wenyewe, ni wapumbavu.


Jera Tomás te isha iia̱: —Säkekewa, ka sá wa̱ iju̱ñer maka ba maju̱ rä, jera ¿maikäi sá wa̱ je ña̱le̱i ju̱ñer na? 	 Thoma akamwuliza, "Bwana, hatujui unakokwenda, tutawezaje basi, kuijua hiyo njia?"


Ata Herodes wa̱ itsa̱kläksa̱ kja ra, je tuinei wà Pedro kapawa̱ guardia wa bol moska mo̱lewa̱ ijewa ja̱mi cadena botäbä wà. Ata guardia wa saka kajali sä wätiäklä jui kjä ska ikjänanak. 	 Usiku, kabla ya siku ile ambayo Herode angemtoa Petro hadharani, Petro alikuwa amelala kati ya askari wawili. Alikuwa amefungwa minyororo miwili, na walinzi walikuwa wanalinda lango la gereza.


Je rä io̱naklä jishtä iyile jile bata shäk ja̱mi te ishe käi: “Yis ktämika̱ jile she ja̱mi. Jile blelewa̱ ka̱jiska yöleksa̱ skaté, shemika̱ yis te.” 	 ili jambo lililonenwa na nabii litimie: "Nitasema kwa mifano; nitawaambia mambo yaliyofichika tangu kuumbwa ulimwengu."


Jesús te iwa̱ dulanak wa doce tapawa̱wa̱. Jewa ia̱ ite täkili ma ka̱wei ma be biköle kjäiäkläksa̱ iwa̱, ñakäi sä kteke̱ duë te bäiwa̱klä iwa̱. 	 Yesu aliwaita wale kumi na wawili, akawapa uwezo juu ya pepo wote, na uwezo wa kuponya wagonjwa.


Ke bas ñakjewa̱k ñayika, ata ñaje̱rko̱le elkje bala ta ka̱kie kju̱ei ebä ra ka̱ tso̱ ñabutsäkläksa̱ ñayika. Jekjepa bas däwa̱ni ñara, ka bas je̱r ki̱wa̱kläwa̱ kuna Satanás wa̱, ji ssërke̱ bas yaka ska ka wätker bas ia̱ ki̱ka. 	 Msinyimane haki zenu, isipokuwa kama mnaafikiana kufanya hivyo kwa kitambo tu, ili mpate nafasi nzuri ya kusali. Kisha rudianeni tena mara, ili Shetani asije akawajaribu kwa sababu ya udhaifu wenu.


Jera ije te isha: —Säkekewa, ¿yi ba rä na? Jera ite ikúka: —Yis dä Jesús je ne yuleke̱ ba te weikanak rä. 	 Naye Saulo akauliza, "Ni nani wewe Bwana?" Na ile sauti ikajibu, "Mimi ni Yesu ambaye wewe unamtesa.


Ijewa te iwä pamu̱awa̱, jera ite isheke̱ iia̱: —¡Yi si̱ te ba kpa rä shöka̱ jile bata shäk ye! 	 Walimfunga kitambaa usoni, wakawa wanamwuliza, "Ni nani aliyekupiga? Hebu bashiri tuone!"


Ñakäi ijewa wa̱ nima tsi̱dala shkä elkje. Je ki̱ ika̱kia, kjepa ite ijewa paka iwachewa̱k. 	 Walikuwa pia na visamaki vichache. Yesu akavibariki, akaamuru vigawiwe watu vilevile.


ñakäi bas je̱r ku̱emi ji rä iyina si̱ te. Jekäi ji rä iyina si̱ te bas bäkemiksa̱. 	 Mtaujua ukweli, nao ukweli utawapeni uhuru."


Jeiräta del Jesús wa̱ ka ikúkane jini a̱ni, je te Pilato male̱cha̱wa̱. 	 Lakini Yesu hakujibu neno, hata pilato akashangaa.


Ikuna gobierno eyaka ñabalabutsa kju̱atkäk ñawakwabä ra, jera jewa rä ka täki ta ji̱a ji wa̱k. 	 Ikiwa utawala mmoja umegawanyika makundimakundi yanayopigana, utawala huo hauwezi kudumu.


Yi te iyaba biketsa ra, je se̱rmi jekjeye. Ata yi wa̱ ka iyaba ktä ssëne ra, je ka se̱nak ji̱a, ata je ra Säkeklä kju̱atkämiwa̱. 	 Anayemwamini Mwana anao uzima wa milele; asiyemtii Mwana hatakuwa na uzima wa milele, bali ghadhabu ya Mungu hubaki juu yake."


Jera ite isha je ekla jula ssi̱lewa̱ ia̱: —Ma je̱k duöka̱ klä ki̱, biköle sha̱na. 	 Yesu akamwambia huyo mtu aliyekuwa na mkono uliopooza, "Njoo hapa katikati."


Jekäi ije̱k sikawa̱ te ikukawa̱ ijulaka, kaka̱ ite. Jera iwäkarke̱ oloo tse̱naju̱mi, kjepa ite ijewa pasu̱a jile wà. 	 Yesu akamwendea huyo mama, akamshika mkono, akamwinua. Na ile homa ikamwacha, akaanza kuwatumikia.


Jera Jesús palei ju̱ñenamika̱ je ke̱i pája̱mi biköle. 	 Habari zake zikaenea mahali pote katika mkoa ule.


je rä Säkeklä rä eklabä ki̱ka. Jebä te tene shkiri ta wa wabiketseksa̱ wämo ye ijewa te ji biketsa etkabä oloi ja̱mi, ñakäi ka tene shkiri ta wa wabiketseksa̱ wämo ye ijewa te ji biketsa etkabä oloi ja̱mi. 	 Mungu ni mmoja, naye atawakubali Wayahudi kuwa waadilifu kwa imani yao, na watu wa mataifa mengine pia kwa imani yao.


Je ssa ijewa te ra, ijewa je̱r ssënawa̱ shi̱ana si̱. Je ne ki̱ka ijewa te ichaka Pedro irä isaka Jesús ktei bata shäk wa irä, jewa ia̱: —El wa, ¿ji we̱ sá te na? 	 Basi, watu waliposikia hayo, walichomwa moyo, wakawauliza Petro na wale mitume wenzake: "Ndugu zetu, tufanye nini?"


bas paka shkäk kianak Säkeklä ja̱mi käi. Je ne te bas kia däkwa̱ iwakei gobierno ja̱mi oloi kanakka̱ ije ra. 	 Tuliwapeni moyo, tuliwafarijini na kuwahimiza ili mpate kuishi maisha yampendezayo Mungu ambaye aliwaiteni mshiriki Utawala na utukufu wake.


Ma wa̱ ibakle cinco, ata jira ma wa̱ itso̱ je rä ka ma se̱naklä si̱ kuna. Jekäi ba te isha rä iyina si̱. 	 Maana umekuwa na waume watano, na huyo unayeishi naye sasa si mume wako. Hapo umesema kweli."


Je ne ki̱ka yi te sa pakale ji wa̱k etka tsi̱nebä jibä jawa̱ ka wao̱le kuna, ñakäi sa saka pakte ite jekäi iwa̱k ra, jera ka̱jöir gobiernoí ska je kirmi rä bena katäbäka. Ata yi te je wawá̱ ra, je wapakta ra, jera ka̱jöir gobiernoí ska je kirmi rä bakleka̱. 	 Basi, yeyote atakayevunja hata amri moja ndogo kuliko zote, na kuwafundisha wengine wafanye hivyo, huyo atakuwa mdogo kabisa katika Ufalme wa mbiguni. Lakini yule atakayezishika na kuwafundisha wengine, huyo atakuwa mkubwa katika Ufalme wa mbinguni.


Jera idemijuluni Jerusalén ka, kjawa̱ju̱ Templo na. Jera ije̱kaka̱ jile watju̱ak wa, jile tju̱ak wa tso̱ Templo ska patkä tuläkksa̱ je ektaka, ñakäi ite inaklä manewa̱k wa mesa irä, namala watju̱ak wa kalwá irä, je manewa̱ tulami. 	 Basi, wakafika Yerusalemu. Yesu akaingia Hekaluni, akaanza kuwafukuza nje watu waliokuwa wanauza na kununua vitu humo ndani. Akazipindua meza za wale waliokuwa wakibadilishana fedha na viti vya wale waliokuwa wakiuza njiwa.


Jekäi ji bata shäk wa ssërke̱ ji shäk je wätkermi iia̱. 	 Kipaji cha kutangaza ujumbe wa Mungu ni lazima kitawaliwe na huyo mwenye hicho kipaji.


Mika̱ sä el wa te je ju̱ña ra, ijewa te itsa̱mi Cesareaka. Jeska ite ipatkami Tarso ska. 	 Wale ndugu walipogundua jambo hilo walimchukua Saulo, wakampeleka Kaisarea, wakamwacha aende zake Tarso.


Jera Jesús te isha: —¡María! Jera María je̱k manewa̱ni te isha iia̱ Hebreo ktä wà: —¡Raboni! (Je wà rä Sapaktäk.) 	 Yesu akamwambia, "Maria!" Naye Maria akageuka, akamwambia kwa Kiebrania, "Raboni" (yaani "Mwalimu").


Je ne kju̱ei Judío wa te yis kukawa̱ Templo ska yëë ite 'sterawa̱. 	 Kwa sababu hiyo, Wayahudi walinikamata nikiwa Hekaluni, wakajaribu kuniua.


Je su̱ta mika̱ si̱wa̱ datse̱ sur wà ra, bas te ishe rä, ‘tsi ka̱ bárka̱ ta̱i ni.’ Jera jekäi io̱rke̱. 	 Mnapoona upepo wa kusi unavuma, mwasema Kutakuwa na hali ya joto na ndivyo inavyokuwa.


Isu̱o, jikäi yis te iyue mar bas ia̱ äyë wä ta ta̱i ta̱i wà, yis wakei jula wà. 	 Tazameni jinsi nilivyoandika kwa herufi kubwa, kwa mkono wangu mwenyewe.


Je rä Säkeklä Wikblu ne sha ite. Je rä däkksa̱ Jesús biketsäk wa ia̱. Ata je ke̱i wà ka Säkeklä Wikblu Sikina me̱rba, ka Jesús oloi karka̱ba ki̱ka. 	 (Alisema hayo kumhusu Roho ambaye wale waliomwamini yeye watampokea. Wakati huo Roho alikuwa hajafika kwa sababu Yesu alikuwa hajatukuzwa bado.)


“Säkekewa wikblu katke yis ja̱mi. Ka irä jiye kuna ta, ite yis kuka yis wa̱ ka jita wa ia̱ kte baa bata shäklä. Je te yis patka ishäk wätelewa̱ wa ia̱, jewa rä wäyenakksa̱ni, ñakäi ishäk ka wä wajuenak kuna wa ia̱ jewa rä wä wajuenakni, ñakäi sä weikalecha̱wa̱ wa bäkäkksa̱ni, 	 "Roho wa Bwana yu juu yangu, kwani amenipaka mafuta niwahubirie maskini Habari Njema. Amenituma niwatangazie mateka watapata uhuru, vipofu watapata kuona tena; amenituma niwakomboe wanaoonewa,


ata ángel el idäkläka̱ siete bularmi ke̱i ska, ikökö bulawa̱ mar da Säkeklä ji blelewa̱ je o̱rmi jishtä iwa̱ iyile ikjanaklä ji bata shäk wa ia̱ käi.” 	 Lakini wakati ule malaika wa saba atakapotoa sauti yake, wakati atakapopiga tarumbeta yake, Mungu atakamilisha mpango wake wa siri kama alivyowatangazia watumishi wake manabii."


Ata sualbi wa irä, ka ji biketsäk etkabä kuna wa irä, dokonala wa irä, sä ktäk wa irä, ka̱wakblewa̱k wa irä, jalibashäk wa irä, jile kekläí me̱i kja̱nei wa̱k wa irä, ñakäi ka̱yuäk wa biköle irä, jewa ia̱ yökö tipei wäkaleka̱ azufre ra ne rä däkksa̱ rä. Je ne rä sä duäkläwa̱ etäbä kicha rä.” 	 Lakini watu waoga, wasioamini, wapotovu, wauaji, wazinzi, wachawi, waabudu sanamu, na waongo wote, mahali pao patakuwa ndani ya lile ziwa linalowaka moto na kiberiti; hicho ndicho kifo cha pili."


Jera Felipe te ipaktami je iyöle skaté. Jekäi ite Jesús ktei baa sha iia̱. 	 Basi, Filipo akianzia na sehemu hiyo ya Maandiko Matakatifu, akamweleza Habari Njema juu ya Yesu.


Ka irä jiye kuna ta, biköle wätsikile Säkeklä wa̱ wa rä tu̱nakka̱ ka̱jiska ji tso̱ ki̱. Jí ne wà tu̱neka̱ rä, je ne wà sä rä tu̱le̱ka̱ ka̱jiska ji tso̱ ki̱ rä: je rä saje wa te ji biketse etkabä ne wà. 	 maana kila aliye mtoto wa Mungu anaweza kuushinda ulimwengu. Hivi ndivyo tunavyoushinda ulimwengu: kwa imani yetu.


Ñerä ije ktä rami ji̱abä ra, ijewa ki̱kukawa̱ mo̱ wäñileka̱ oloo te. Jera kte ssëna mo̱ ja̱rka, je te ishe: “Jí ne rä yis yaba shka̱ta rä, je ra yis ssëna baa. Je ne ktä ssö rä.” 	 Alipokuwa bado anasema hivyo, wingu jeupe likawafunika, na sauti ikasikika kutoka katika hilo wingu: "Huyu ni Mwanangu mpendwa, ninayependezwa naye, msikilizeni."


Jekäi Felipe te Natanael ku̱a ra, ite isha iia̱: —Ekla ktei yöle Moisés wa̱ ka̱wei ska, ñakäi ktei yöle jile bata shäk wa wa̱, je wakei ku̱a sá te. Je rä ale José yaba, Jesús Nazaret wa. 	 Naye Filipo akamkuta Nathanieli, akamwambia, "Tumemwona yule ambaye Mose aliandika juu yake katika kitabu cha Sheria, na ambaye manabii waliandika habari zake, yaani Yesu Mwana wa Yosefu, kutoka Nazareti."


Ata saje wa Säkekewaí je̱r bäi shä deksa̱ yis ia̱ e̱e̱na si̱, Cristo Jesús ja̱mi ji biketse etkabä irä, ñashka̱li̱ble irä tso̱, jera ñara. 	 Lakini Bwana wetu alinijalia neema yake kwa wingi, akanipa imani na upendo katika kuungana na Kristo Yesu.


Ata Pilato te Jesús wäyakleksa̱, je ki̱ iktani etäbä kicha ijewa ra, 	 Pilato alitaka kumwachilia Yesu, hivyo akasema nao tena;


Jera ijewa dajuluni ka̱tsä ja̱mi ra, Jesús te ijewa ia̱ isha ka ijewa kiar ji su̱a ite shäk kuna yi a̱ni ia̱, ata ditsä yäbei shki̱rke̱ka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na kjepa. 	 Walipokuwa wakishuka mlimani, Yesu aliwakataza wasimwambie mtu yeyote mambo waliyoyaona, mpaka Mwana wa Mtu atakapokuwa amefufuka kutoka wafu.


Ata Jesús te isha ijewa ia̱: —Ka jiye ijewa sher kuna minak, bas ne ku̱ ijewa chewo̱ rä. 	 Yesu akawaambia, "Si lazima waende, wapeni ninyi chakula."


Je ne ki̱ka idewa̱ju̱ ka̱jiska ra, ite isha: “Bewak me̱ka̱ iräle jile me̱ iräle ka je shene ba ki̱, ata ba te yis ia̱ yaka ma̱. 	 Ndiyo maana Kristo alipokuwa anakuja ulimwenguni, alimwambia Mungu: "Hukutaka dhabihu wala sadaka, lakini umenitayarishia mwili.


Saulo mineju̱ deka̱ Jerusalén ska ra, ije ssëna je̱k bawa̱k kte kukäk wa ra. Jeiräta ijewa biköle su̱anacha̱wa̱ iyika, ijewa wa̱ ka ibiketsane ije rä Jesús ktei kukäk si̱ ki̱ka. 	 Saulo alipofika Yerusalemu alijaribu kujiunga na wale wanafunzi. Lakini wote walimwogopa, na hawakuweza kuamini kwamba yeye amekuwa mfuasi.


Bas se̱na ka̱jiska rä jile ta ji wà bas wäbätsä käi. Ji tkena bas ja̱mi käi je wá̱ bas te ka wätkelewa̱ ta. Bas je̱r ska bas ñaowa̱tulaka̱ sä ktächa̱kläwa̱ díaí ska. 	 Mmeishi duniani maisha ya kujifurahisha na ya anasa. Mmejinenepesha tayari kwa siku ya kuchinjwa.


Jí jöiwätami ke yi a̱ni ku̱ yis weika ji̱a. Je rä Jesús shka̱le käi yis shka̱le, je itäri tso̱ yis yaka ja̱mi ki̱ka. 	 Basi, sasa mtu yeyote asinisumbue tena, maana alama nilizo nazo mwilini mwangu ni zile za Yesu.


Jera Jesús te ijewa su̱a, jera ite isha: —Ditsä ia̱ ka je o̱nak, ata Säkeklä ia̱ ka irä jekäi kuna. Ka irä jiye kuna ta, Säkeklä ia̱ ji biköle o̱r dawa̱. 	 Yesu akawatazama, akawaambia, "Kwa binadamu haiwezekani, lakini kwa Mungu si hivyo, maana kwa Mungu mambo yote huwezekana."


Ije̱k ki̱ shönak ja̱mi, ipja̱ ja̱mi ikie katke yöle: SA̱ TSA̱KU̱I WA TSA̱KU̱I SÄ SÄKEKEWAI WA SÄKEKEWAI 	 Juu ya vazi lake, na juu ya mguu wake, alikuwa ameandikwa jina: "Mfalme wa wafalme na Bwana wa mabwana."


Je ne ki̱ka bas ñapajiö je̱r ja̱mi ñadäläne wà, je̱r bäi she wà, je̱k jewa̱ wà, se̱ne bitaba wà, ji katable wà, jishtä sä kolole Säkeklä wa̱ wa käi, sikii, shka̱ta iwa̱ wa käi. 	 Ninyi ni watu wake Mungu; yeye aliwapenda na kuwateua. Kwa hiyo basi, vaeni moyo wa huruma, wema, unyenyekevu, upole na uvumilivu.


Bas to̱naksa̱ säkei ta doloiebä; je ki̱ka ke bas ñamakksa̱ ditsä ia̱ kolonakwa̱ ikjanaklä ye. 	 Nyote mmenunuliwa kwa bei; kwa hiyo msiwe tena watumwa wa watu.


Jera Jesús te ikúka: —Ka̱ oloi ñirmi ji̱a elkje bas sha̱na. Jekäi ka̱ oloi tso̱ ji̱a ra, bas shkä ebä, ka ka̱tuil wa̱ bas kukäkläwa̱ kuna. Ata yi shkäke̱ ka̱tuil na ra, ka iwa̱ iju̱ñer maka imar dä. 	 Yesu akawaambia, "Mwanga bado uko nanyi kwa muda mfupi. Tembeeni mngali mnao huo mwanga ili giza lisiwapate; maana atembeaye gizani hajui aendako.


Jera je däli su̱ak te ibiketsa je̱r na: ‘Jira ¿ji we̱ yie na? Yis blui te ka yis pake idäli su̱ak ji̱a. Jera ka yis ia̱ shka̱blenak pala wà, ñakäi yis äinawa̱ jile kaku kiäk. 	 Yule karani akafikiri: Bwana wangu amenifukuza kazi ya ukarani; nitafanya nini? Kwenda kulima siwezi; kwenda kuombaomba kama maskini ni aibu.


Judío tsa̱ku̱i wa ekla te ichaka iia̱ te isha: —Sapaktäk se̱nak wämo, ¿ji we̱mi yie yis ia̱ se̱ne jekjeye däkläksa̱ däli ukä ye rä na? 	 Kiongozi mmoja, Myahudi, alimwuliza Yesu, "Mwalimu mwema, nifanye nini ili niweze kuupata uzima wa milele?"


Ka irä jiye kuna ta, iyöle katke rä: “Yis dä kseka, je ne wà Säkekewa te ishe, biköle ñajäklämiwa̱ köchöwä ki̱ka yis wäja̱mi, biköle te ishemika̱ yis dä Säkeklä.” 	 Maana Maandiko yanasema: "Kama niishivyo, asema Bwana kila mtu atanipigia magoti, na kila mmoja atakiri kwamba mimi ni Mungu."


Jera ite ijewa ia̱ ichaka: —Ata ¿ñe jini bas te ishe, yi yis dä na? Jera Pedro te ikúka te isha iia̱: —Ba ne rä Säbäkäkksa̱ rä. 	 Naye akawauliza, "Na ninyi je, mnasema mimi ni nani?" Petro akamjibu, "Wewe ndiwe Kristo."


Jera Pablo je̱k wetsa te isha: —Ka yis wa̱ ji a̱ni o̱ne nui ta käi, Judío wa ka̱wei ukä ja̱mi iräle, Templo ukä ja̱mi iräle, César ukä ja̱mi iräle. 	 Kwa kujitetea, Paulo alisema, "Mimi sikufanya kosa lolote kuhusu Sheria ya Wayahudi, wala kuhusu Hekalu, wala kumhusu Kaisari."


Je ukä ska ra yie ángel saka dawa̱ju̱té ka̱jöir ska su̱a, ka̱wei ta sa patkäk bäi si̱. Je oloi te ka̱jiska ñiwa̱ka̱. 	 Baada ya hayo, nilimwona malaika mwingine akishuka kutoka mbinguni. Alikuwa na uwezo mkuu, na dunia ikamulikwa na mng'ao wake.


je rä ba pautäle ju̱ñaklä ba wa̱ iyina si̱ irä ni. 	 ili nawe uweze kujionea mwenyewe ukweli wa mambo yale uliyofundishwa.


Ijewa te je bekwä su̱a ra, ijewa ssëna a̱naawa̱ si̱. 	 Walipoiona hiyo nyota, walifurahi mno.


Mika̱ yilé te gobierno ktei ssa, ata ka ije̱r ko̱r iia̱ ra, jera ale yakei si̱ däke̱ju̱, te ji tkelewa̱ ije̱r ska tse̱ju̱eke̱mi; je ne rä ale iwä jolona ña̱la ki̱ka käi rä. 	 Yeyote asikiaye ujumbe wa ufalme bila kuuelewa, ni kama zile mbegu zilizoanguka njiani; yule Mwovu huja na kunyakua kile kilichopandwa moyoni mwake.


ji wa̱k tsa̱na, se̱nak sikii, ñakäi jile wa̱k ju ska, ji wa̱k bäi, ñajäkcha̱wa̱ ise̱nakläí wa yika. Je rä ka Säkeklä ktä yinaklä kuna. 	 wawe na kiasi na safi, waangalie vizuri mambo ya nyumbani, na wawatii waume zao, ili ujumbe wa Mungu usije ukadharauliwa.


“Bäije sä ssërke̱ sa̱ je̱r ska shi̱ana ka jita käi wa rä, jewa ne ia̱ ka̱jöir gobiernoí rä ki̱ka. 	 "Heri walio maskini rohoni, maana ufalme wa mbinguni ni wao.


Jera ite itsa̱mi guardia wa tsa̱ku̱i wäki̱, te isha iia̱: —Pablo, ale wätelewa̱ te yis kiami, jekäi ite yis paka jí dulaklei tsa̱kté bä wäki̱, ije wa̱ jile tso̱ yinak ba ia̱ ki̱ka. 	 Askari akamchukua huyo kijana, akamwongoza mpaka kwa mkuu wa jeshi, akasema, "Yule mfungwa Paulo ameniita akaniomba nimlete kijana huyu kwako kwa maana ana jambo la kukwambia."


Ka irä jiye kuna ta, Säkeklä te ji me̱ irä ite sä kie irä, je rä ka tse̱nakju̱mi kuna mik a̱ni. 	 Maana Mungu akisha wapa watu zawadi zake na kuwateua, hajuti kwamba amefanya hivyo.


Ñakäi yi wa̱ ka icruz buka̱neka̱ bitäk yis da ra, ka je donak yis wa̱ dulanak ye. 	 Mtu asipochukua msalaba wake na kunifuata hawezi kuwa mwanafunzi wangu.


Ata yie ichake, ¿baishe ra, ka ijewa wa̱ je ssëne na? Ñera je ssa ite. “Ka̱biköle ska ijewa ktä ssëna demi, ji sha ite demi ishäkä wätkenawa̱ kje.” 	 Lakini nauliza: je, hawakuusikia huo ujumbe? Naam, waliusikia; kama Maandiko Matakatifu yasemavyo: "Sauti yao imeenea duniani kote; maneno yao yamefika mpaka kingo za ulimwengu."


Ata Abraham irä, Isaac irä, Jacob irä Kekläí, sa ká wa Kekläí, je te iwakei kja̱nei wa̱k Jesús oloi kaka̱. Je ne ju̱aksa̱ bas te, je ne sha bas te Pilato ia̱ ka sá ki̱ isher, ale Pilato te ibiketsa wäyenakksa̱ni ra rä. 	 Mungu wa Abrahamu, Isaka na Yakobo, Mungu wa baba zetu amemtukuza Yesu mtumishi wake. Yeye ndiye yuleyule mliyemtia mikononi mwa wakuu na kumkataa mbele ya Pilato hata baada ya Pilato kuamua kumwacha huru.


Jera Jesús te ijewa kúka: —Ata ¿ka bas ka̱wei ki̱ka iyöle te ishe rä: ‘Yie isha bas dä säkeklä wa ni na?’ 	 Yesu akawajibu, "Je, haikuandikwa katika Sheria yenu: Mimi nimesema, ninyi ni miungu?


Ji a̱ni ka kuna kjäkwa̱ sä kjä na sa iawa̱kwa̱ ñá ye, ata ji däke̱ksa̱ sa̱ je̱r ska je ne te sa iawe̱ ñá ye rä. 	 Hakuna kitu kinachoingia ndani ya mtu toka nje ambacho chaweza kumtia mtu najisi. Lakini kinachotoka ndani ya mtu ndicho kinachomtia mtu najisi."


Jera guardia wa te ko̱no tsi̱ne ksei tia tulaksa̱, jawa̱ ijewa te weikanakwa̱. 	 Hapo wale askari walizikata kamba zilizokuwa zimeshikilia ule mtumbwi, wakauacha uchukuliwe na maji.


Ke sa̱ ku̱ Cristo wätji̱wa̱k jishtä ijewa sha̱ manele te iwätji̱wa̱ käi, je bata ki̱ka ijewa tuawa̱cha̱wa̱ tkäbe te. 	 Tusimjaribu Bwana kama baadhi yao walivyomjaribu, wakauawa na nyoka.


Semana día säkätä wà aleji̱a ka̱ ji̱a yee ra, María Magdala wa demiju̱ sa̱ nu̱l bläklä ska. Ñerä ite isu̱a ra, jak sa̱ nu̱l bläklä kjäshtäklä tse̱na ju̱nami. 	 Alfajiri na mapema Jumapili, kukiwa bado na giza, Maria Magdalene alikwenda kaburini, akaliona lile jiwe limeondolewa mlangoni pa kaburi.


Je ne ki̱ka del sa te ibiketse, ñakäi sa̱ wa̱ iju̱ñer, sa̱ se̱rke̱ ji̱a sa yaka ja̱mi ra, ka sa kajali kuna Säkekewa ra. 	 Tuko imara daima. Tunajua kwamba kuishi katika mwili huu tu ni kukaa mbali na Bwana.


Jekäi Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä sher ji̱a seis día ra, Jesús demiju̱ Betania ska mai Lázaro katke ska. Ije ne rä ale shki̱leka̱ni Jesús wa̱ dulecha̱wa̱ wa sha̱na rä. 	 Siku sita kabla ya sikukuu ya Pasaka, Yesu alifika Bethania alikoishi Lazaro ambaye Yesu alikuwa amemfufua kutoka wafu.


“Sä Säkekewaí, saje wa Kekläí, ba ne rä oloi kanakka̱ rä, dälätsanak rä, täkili kanakka̱ rä, ba te ji biköle yuaksa̱ ki̱ka. Ba ki̱ ishena ki̱ka itso̱ rä, ñakäi iyöleksa̱ rä.” 	 "Wewe ni Bwana na Mungu wetu, unastahili utukufu na heshima na nguvu; maana wewe uliumba vitu vyote, na kwa matakwa yako kila kitu kimepewa uhai na uzima."


je mineju̱ Pilato wäki̱ Jesús nu̱l kiäkksa̱, jera Pilato te inu̱l sha ju̱nakksa̱ iia̱. 	 Akamwendea Pilato, akaomba apewe mwili wa Yesu. Basi, Pilato akaamuru apewe.


Ka irä maikäi kuna ta, ji yöleksa̱ te Säkeklä yabala kjayirmi ki̱ssëte pjoo. 	 Viumbe vyote vinatazamia kwa hamu Mungu awadhihirishe watoto wake.


Yabala rikäla, yie jí yueke̱ bas ia̱, je rä bas wa̱ ji yakei wakblele rä jalewa̱ bitaba ije kie kju̱ei ki̱ka. 	 Ninawaandikieni ninyi watoto, kwa kuwa dhambi zenu zimeondolewa kwa jina la Kristo.


Jera ite itsa̱tkäk wa bol Timoteo irä Erasto irä patkami Macedoniaka. Ata ije se̱na ji̱a elkje Asia ska. 	 Hivyo, aliwatuma wawili wa wasaidizi wake, Timotheo na Erasto, wamtangulie kwenda Makedonia, naye akabaki kwa muda huko Asia.


Bas je̱r iano, bas kjoyino, bas ji̱o. Bas ja̱ñe manewo̱ksa̱ ji̱e wà; ñakäi bas ssër a̱naa manewo̱ksa̱ je̱r iane wà. 	 Oneni huzuni, lieni na kuomboleza; kicheko chenu na kiwe kilio; na furaha yenu iwe huzuni kubwa.


Jekäi ikuna alaklä manele Jesús biketsäk rä yështä ta chichö wa ra, je kiana ijewa tsa̱tkäk, ka je ja̱wa̱kka̱ tapanak wa ki̱ka. Je rä ijewa wa̱ chichö si̱ wa tsa̱tkäklä bäi. 	 Lakini kama mama Mkristo anao wajane katika jamaa yake, yeye anapaswa kuwatunza na si kuliachilia kanisa mzigo huo, ili kanisa liweze kuwatunza wajane wale waliobaki peke yao kabisa.


Säli yis te jile sheke̱ yuletene wà katablöpa elkje. Jekäi irä, bas te yis katable ji̱a. 	 Laiti mngenivumilia kidogo, hata kama mimi ni mjinga kiasi fulani! Naam, nivumilieni kidogo.


Ata bas wakwa wa̱ iju̱ñer yis shka̱bla jí yis wakei jula wà ji sherke̱ yis ki̱ irä yis da shkäk wa ki̱ irä je däkläksa̱ sá ia̱. 	 Mnajua ninyi wenyewe kwamba nimefanya kazi kwa mikono yangu mwenyewe, ili kujipatia mahitaji yangu na ya wenzangu.


Je kte ne wà Säkeklä te sä wabiketseksa̱ wämo ye juenawa̱ rä, sa te ji biketse etkabä oloi ja̱mi, sa̱ wa̱ ji biketsäklä etkabä, jishtä iyöle katke käi: “Yi rä wämo se̱rmi rä ji biketse etkabä oloi ja̱mi.” 	 Kwa maana Habari Njema inaonyesha wazi jinsi Mungu anavyowakubali watu kuwa waadilifu; jambo hili hufanyika kwa imani, tangu mwanzo mpaka mwisho. Kama ilivyoandikwa: "Mwadilifu kwa imani ataishi."


Jera ijewa te ichaka Jesús ia̱: —¿Jibä wa̱k sá kiana sá wa̱ ji sherke̱ Säkeklä ki̱ o̱nak je wa̱klä rä na? 	 Wao wakamwuliza, "Tufanye nini ili tuweze kuzitenda kazi za Mungu?"


Ñaebä jishtä io̱na Lot bakle ke̱i ska je su̱ta io̱rmi: Sä yäkä rami, sä ji yä rami, sä ji tju̱a rami, sä ji watju̱a rami, sä däli tkä rami, sä ju yuä rami. 	 Itakuwa kama ilivyotokea wakati wa Loti. Watu waliendelea kula na kunywa, kununua na kuuza, kupanda mbegu na kujenga.


Jekäi ji bäi sherke̱ yis ki̱ o̱nak, je ka we̱ yie, ata ji yakei ka sher kuna yis ki̱ o̱nak, je ebä we̱ke̱ yie. 	 Yaani, badala ya kufanya lile jambo jema ninalotaka, nafanya lile baya nisilotaka.


Ka irä jiye kuna ta, ale ishäk: “Ke ma manenak”, je te ñaebä isha: “Ke sa ktawa̱.” Jekäi ka ba manene, ata ba te sa ktawa̱ ra, ba ianawa̱ rä ka ka̱wei dälätsäk kuna käi. 	 Maana yuleyule aliyesema: "Usizini," alisema pia "Usiue". Kwa hiyo, hata ikiwa hukuzini lakini umeua, wewe umeivunja Sheria.


Säkeklä te David batala ekla patkaté Israel wa tsa̱tkäkksa̱ ye, jishtä ikablele käi, je rä Jesús. 	 Kutokana na ukoo wake mtu huyu, Mungu, kama alivyoahidi, amewapelekea watu wa Israeli Mwokozi, ndiye Yesu.


Ata ji rä ka̱jiska wa ia̱ ra ka wata, je ne kuka Säkeklä te iwa̱ ka̱biketsäk wa äiwa̱cha̱kläwa̱ rä, je su̱ta ji rä ka̱jiska wa ia̱ ra ka täki ta, je ne kuka Säkeklä te iwa̱ täkili ta wa äiwa̱cha̱kläwa̱ rä. 	 Ndiyo kusema, Mungu aliyachagua yale ambayo ulimwengu huyaona ni upumbavu, ili awaaibishe wenye hekima; na aliyachagua yale ambayo ulimwengu huyaona ni dhaifu, ili awaaibishe wenye nguvu.


Ba ku̱ ñanak sherke̱ sá ki̱ buliri buliri je mopa sá ia̱ jir. 	 Utupe leo chakula chetu tunachohitaji.


Ata bikö bas weikarke̱ña Cristo weikana käi ra, je ja̱mi bas ssëno a̱naa. Je rä bas weikana je ja̱mi bas ssënaklä a̱naawa̱ si̱, ije oloi kjayirke̱ ra. 	 Ila furahini kwamba mnashiriki mateso ya Kristo ili mweze kuwa na furaha tele wakati utukufu wake utakapofunuliwa.


Ata Pablo ka ssëne bäi ikiäkmiña. Ka irä jiye kuna ta, je te ijewa jawa̱ta̱na Panfilia ska ka shkene ji̱a ijewa ra Säkeklä kja̱nei wa̱k ki̱ka. 	 Lakini Paulo hakupendelea kumchukua Marko, ambaye awali aliwaacha kule Pamfulia na kukataa kushiriki katika kazi yao.


bäi si̱ ra minak sa yaka ja̱mi ji tkerke̱ te sa yakei tewe̱ke̱ ja̱mi wa irä, ka̱wei ta wa dokoitsäk wa irä jewa ne ble bukanak ju̱ñer iwa̱ rä. Ijewa rä ka suanak kuna ji yika, je̱k ssäk tuleka̱, ka paju̱nak kuna oloi kaleka̱ wa shäk kte yakei wà. 	 hasa wale wanaofuata tamaa mbaya za mwili na kupuuza mamlaka. Watu hao ni washupavu na wenye majivuno, huvitukana na hawaviheshimu viumbe vitukufu vya juu.


“Ñekja, bas ku̱ je ji pake däli tkäk ja̱mi je ssö. 	 "Basi, ninyi sikilizeni maana ya mfano huo wa mpanzi.


Je bol te isha ijewa ia̱: —Bas galilea wa, ¿jiye bas ñaduatulaka̱ iweibläk ji̱a ka̱jöir ska rä na? Je Jesús minetse̱ bas yika ka̱jöir ska, je wakei dämiju̱ni jishtä imineju̱ ka̱jöir ska su̱a bas te su̱ta. 	 wakasema, "Enyi wananchi wa Galilaya! Mbona mnasimama mkitazama angani? Yesu huyu ambaye amechukuliwa kutoka kwenu kwenda mbinguni atakuja tena namna hiyohiyo mliivyomwona akienda mbinguni."


Jera iwächa̱mi je alaklä su̱ak ra, ite isha Simón ia̱: —¿Ba te jí alaklä su̱a na? Yis dewa̱ju̱ bä ju na ra, ka ba wa̱ diklä me̱ne yis ia̱ yis klä paskuäklä, ata ije te yis klä nu̱wa̱ iwakei wäriä wà, je pasikani ite itsa̱ku̱ kä wà. 	 Halafu akamgeukia yule mwanamke na kumwambia Simoni, "Unamwona huyu mwanamke, sivyo? Basi, mimi nilipoingia hapa nyumbani kwako hukunipa maji ya kunawa miguu yangu; lakini mwanamke huyu ameniosha miguu yangu kwa machozi yake na kunipangusa kwa nywele zake.


Jeska sá minemi Filipo ska. Je ne rä jukläyäkä bäi si̱ Macedonia ke̱i ska rä. Je ka̱ ne kolole Roma wa wa̱ ise̱naklä rä. Jeska sá se̱na ju̱aju̱ana. 	 Kutoka huko, tulikwenda mpaka Filipi, mji wa wilaya ya kwanza ya Makedonia, na ambao pia ni koloni la Waroma. Tulikaa katika mji huo siku kadhaa.


Jekäi Säkeklä kablele rä Abraham ia̱ ñakäi iyäbei bata ia̱. Ka iwa̱ iyine, “Ibatala ia̱” sa̱me̱ishärä chu̱li̱i̱ ia̱ käi kuna, ata eklabä ia̱. Ite isha rä: “Ba yäbei bata ia̱”, je rä Cristo. 	 Basi, Abrahamu alipewa ahadi, yeye pamoja na mzawa wake. Maandiko hayasemi: "Na wazawa wake," yaani wengi, bali yasema, "Na mzawa wake," yaani mmoja, naye ndiye Kristo.


Jera Jesús te ichaka iwa̱ dulanak wa doce ia̱: —¿Je su̱ta bas je̱r ssëna yis jäkwa̱ na? 	 Basi, Yesu akawauliza wale kumi na wawili, "Je, nanyi pia mwataka kwenda zenu?"


Bas te yi nui jawa̱ bitaba ra, je rä jalewa̱ bitaba Säkeklä wa̱. Jekäi ka bas wa̱ yi nui janewa̱ bitaba ra, ka je rä jalewa̱ bitaba kuna. 	 Mkiwasamehe watu dhambi zao, wamesamehewa; msipowaondolea, hawasamehewi."


Ka yis wa̱ iju̱ñer ije ne irä, ata Säkeklä yis patkäk sä wäukewa̱k diklä na je wa̱ iyile yis ia̱: “Yi ja̱mi ba te isu̱e Säkeklä Wikblu dawa̱ju̱ se̱nak iki̱ka ra, je ne rä sä wäukewa̱k Wikblu Sikina wà rä.” 	 Mimi sikumjua, lakini yule aliyenituma nikabatize watu kwa maji alikuwa ameniambia: Mtu yule utakayemwona Roho akimshukia kutoka mbinguni na kukaa juu yake, huyo ndiye anayebatiza kwa Roho Mtakatifu.


Ata ikuna kte baa yinak sá wa̱ je rä ki̱telewa̱ ra, je rä ki̱telewa̱ weikanakcha̱wa̱ wa yika. 	 Maana, kama Habari Njema tunayohubiri imefichika, imefichika tu kwa wale wanaopotea.


Jekäi ijewa te iki̱ssa iwa̱ jile shäkläpa yakei iwa̱ ikjatiäkläwa̱pa iki̱ka. 	 ili wapate kumnasa kwa maneno yake.


Jera ite jukläyäkä mai iwa̱ ji täkili ta o̱le ta̱i ska wa uña, ka ijewa ñamaneneksa̱ kuna ki̱ka: 	 Kisha Yesu akaanza kuilaumu miji ambayo, ingawaje alifanya miujiza mingi humo, watu wake hawakutaka kubadili nia zao mbaya:


Iwa rä sa te ji sherke̱ sa yaka ki̱ biketseke̱ ra, je rä sa̱ kju̱atkäke̱ Säkeklä ra. Je rä ka sa̱ je̱k jäwa̱ Säkeklä ka̱wei yika ki̱ka, ñakäi ka sa̱ ia̱ io̱nak. 	 Maana, mwenye kutawaliwa na fikira za mwili ni adui wa Mungu; haitii sheria ya Mungu, wala hawezi kuitii.


Je te ka̱ñiwe̱mi sa̱ se̱nak ka̱ yee naka wa ki̱ka, ñakäi yewa̱ sä duärawa̱ jewa ki̱ka, iwa̱ sa wajiäklä mane ña̱la wà sä kjämi bäi je wà.” 	 na kuwaangazia wote wanaokaa katika giza kuu la kifo, aongoze hatua zetu katika njia ya amani."


Ke ba ku̱ sá jawa̱ je̱r kinak sa̱ me ji yakei wakblä käi, ata ba ku̱ sá wetsöksa̱ ale yakei yika. Je rä ba ne rä sa̱ tsa̱ku̱i, ba ne rä täkili ta, ba ne rä oloi kaleka̱ jekjeyemi rä ki̱ka. Amén.’ 	 Usitutie katika majaribu, lakini utuokoe na yule Mwovu. is Baadhi ya makala za zamani zina; Kwa kuwa ufalme ni wako, na nguvu, na utukufu, hata milele. Amina.


Jeiräta yie ji yua maile därërë ka suale ta je rä bas je̱r ja̱nakläni jeska. Ka irä jiye kuna ta, Säkeklä te yis ia̱ ji ma̱, 	 Lakini nimewaandikia hapa na pale katika barua hii bila woga, nipate kuwakumbusheni juu ya mambo fulani. Nimefanya hivyo kwa sababu ya neema aliyonijalia Mungu


Jekäi ba ku̱ yile patkö jíkje ra Jope ska ekla kie Simón kinak Pedro ni je kiäk tsa̱té jika. 	 Sasa, watume watu Yopa wakamwite mtu mmoja aitwaye Simoni, kwa jina lingine Petro.


Ka irä jiye kuna ta, saje wa Säkekewaí bitele rä Judá ditsei wä ja̱mi je ju̱ñer sa̱ wa̱ rä bäi, jewa ka yine Moisés wa̱ däkwa̱ chui ye. 	 Inafahamika wazi kwamba yeye alizaliwa katika kabila la Yuda ambalo Mose hakulitaja alipokuwa anasema juu ya makuhani.


Jera ite ikjanaklä wa patkami ibata shäk kile jula kolone diei yäk wa ia̱, ata ka ijewa je̱r ssëne bitäk. 	 Basi, akawatuma watumishi kuwaita walioalikwa waje arusini, lakini walioalikwa hawakutaka kufika.


Je o̱na rä cuatrociento cincuenta año bala na kjena. Je ukä ska ra ite manele kuka ijewa ia̱ ji ktei paruäk ye mine dämi jile bata shäk Samuel dewa̱ kje. 	 Miaka mia nne na hamsini ilipita, halafu akawapatia waamuzi wawaongoze mpaka wakati wa nabii Samweli.


Je ki̱ka ijewa te däyë ja̱r mabläklä ksaí ja̱wa̱mi, jera ite isu̱a ra ija̱r dä sä jula ji̱atkä ja̱mi däka̱ veinte. Ite ipatka ji̱a a̱miwäta ra, ite ksá ja̱wa̱mini, jera ite isu̱a ra, ija̱r dä sä jula ji̱atkä ja̱mi däka̱ quince. 	 Hivyo walitafuta kina cha bahari kwa kuteremsha kamba iliyokuwa imefungiwa kitu kizito, wakapata kina cha mita arobaini. Baadaye wakapima tena wakapata mita thelathini.


Jekäi el wa, Säkeklä je̱r bäi sha sa̱ ia̱ ki̱ka, yie bas pake bas yaka tuläkksa̱ jishtä ji me̱leka̱ kseka käi, sikina, Säkeklä wäbätsäklä bäi. Je ne rä bas te ikja̱nei we̱ si̱ rä. 	 Kwa hiyo, ndugu zangu, maadam Mungu ni mwenye huruma nyingi, nawasihi kwa moyo wote: jitoleeni nafsi zenu kwa Mungu kama tambiko iliyo hai, takatifu na yenye kupendeza. Hii ndiyo njia yenu halisi ya kumwabudu.


Manele tena jak wà, manele tenaksa̱ serrucho wà, manele mablena su̱na, manele kota̱nacha̱wa̱ espada wà. Ijewa kja jöina diana pajiele oveja kjuä cabra kjuä ebä wà, ka jita, weikalecha̱wa̱, su̱nak sälwii. 	 Walipigwa mawe, walipasuliwa vipandevipande, waliuawa kwa upanga. Walizungukazunguka wakiwa wamevaa ngozi za kondoo na ngozi za mbuzi, walikuwa watu maskini, walioteswa na kudhulumiwa.


Jesús te je ssa ra, ite isha ijewa ia̱: —Sa̱ tso̱ bäi wa ki̱ ka sä bäiwa̱k sher kuna, ata sä duäke̱ wa ne ki̱ isherke̱ rä. 	 Yesu aliwasikia, akasema, "Watu wenye afya hawahitaji daktari; wanaomhitaji ni wale walio wagonjwa. Sikuja kuwaita watu wema, ila wenye dhambi.


Ata ite isaka paka minakmi moska tabla taklä ki̱ka, moska jile saka tso̱ ko̱no na ki̱ka. Jekäi biköle deksa̱julu bäi ebä ka̱ pjota ki̱. 	 na wengine wafuate wakijishikilia kwenye mbao au kwenye vipande vya meli iliyovunjika. Ndivyo sisi sote tulivyofika salama pwani.


“¡Säli bas Corazín wa rä! ¡Säli bas Betsaida wa rä! Ka irä jiye kuna ta, bas sha̱na ji o̱na täkili ta ta̱i je kuna rä o̱le Tiro irä Sidón irä ska ra, mik ijewa ñamaneneksa̱, ñapajiene sua yönak saco ye shtä wà, ñajäklenewa̱ muli̱tä ja̱rka. 	 "Ole wako Korazini! Ole wako Bethsaida! Maana, kama miujiza iliyofanyika kwenu ingalifanyika kule Tiro na Sidoni, watu wake wangalikwishavaa mavazi ya gunia kitambo, na kukaa katika majivu kuonyesha kwamba wametubu.


Ijewa rä iwakei yaka, wäjielewa̱ kalabe ji biköle wäjiäkwa̱ kalabe wakei wa̱. 	 Kanisa ni mwili wa Kristo, na ukamilifu wake yeye anayekamilisha vitu vyote kila mahali.


Sha̱ jolona ishäkä bäi ki̱ka; je kibinaka̱ ra, iwäna cien cien.” Je she kate ite ra, ia̱na täkii: “Yi rä kukäta wassënak ra, ¡je ku̱ issö!” 	 Nyingine zilianguka katika udongo mzuri, zikaota na kuzaa asilimia mia." Baada ya kusema hayo, akapaaza sauti, akasema, "Mwenye masikio na asikie!"


Ikuna ka̱kä je̱nak ka̱ ki̱ka jir ebä, ata bulia ra irä tulunakmi yökö ye pan kukäklä ja̱rka, je pajie Säkeklä te jekäi ra, jera je tsa̱ta si̱ ite bas ka ji biketsäk etkabä si̱ kuna wa pajiemi. 	 Lakini, kama Mungu hulivika vizuri jani la shambani ambalo leo liko na kesho latupwa motoni, je, hatawafanyia ninyi zaidi? Enyi watu wenye imani haba!


jera ka bas te ka̱ me̱ kuna ji̱a iia̱ jile wa̱klä iká irä ia̱mi irä ia̱. 	 basi, halazimiki tena kuwasaidia wazazi wake.


Yile rä kukäta wassënak ra, ¡issö! 	 Mwenye masikio na asikie!"


Je ne ki̱ka ke sa kapa jishtä ditsä saka käi, ata sa̱ se̱no kseka je̱r ta. 	 Basi, tusilale usingizi kama wengine; tunapaswa kukesha na kuwa na kiasi.


Bas ji wa̱ke̱ bas te ji biketsa etkabä ki̱ka, bas shka̱bläke̱ ñashka̱li̱ble wà, bas chatkäke̱wa̱ saje wa Säkekewaí Jesucristo ki̱ssäk, jeska sá je̱r ja̱rke̱ Säkeklä Sa Ká wäna. 	 Maana, mbele ya Mungu Baba yetu, twakumbuka jinsi mnavyoonyesha imani yenu kwa matendo, jinsi upendo wenu unavyowawezesha kufanya kazi kwa bidii, na jinsi tumaini lenu katika Bwana wetu Yesu Kristo lilivyo thabiti.


ñakäi iwakei kie wà sä ditsei wä kju̱awa wa biköle rä pauta̱nak säkätäba jí Jerusalén skami sa kiana ñamanewakksa̱ sa̱ nui janakläwa̱ bitaba. 	 na kwamba ni lazima, kwa jina lake, mataifa yote kuanzia na Yerusalemu yahubiriwe juu ya kutubu na kusamehewa dhambi.


“Ata bas te bas shka̱li̱bläk wa ebä shka̱li̱ble ra, ¿je wa̱ ji tso̱ bäi bas ia̱ na? Ñera je su̱ta ji yakei wakbläk wa te ishka̱li̱bläk wa shka̱li̱ble rä. 	 "Na ikiwa mnawapenda tu wale wanaowapenda ninyi, je, mtapata tuzo gani? Hakuna! Kwa maana hata wenye dhambi huwapenda wale wanaowapenda wao.


Ikuna ideni wäñine säkätä itäki̱ wà iräle, wäñine däkka̱ mañatäbä kicha wà iräle, jera ite iku̱ani ijewa te iki̱ssë tso̱ ji̱a ra, bäije je kjanaklä wa rä. 	 Heri yao watumishi hao ikiwa bwana wao atawakuta wanakesha hata ikiwa atarudi usiku wa manane au alfajiri.


Biköle yi rä iyaba ju̱akksa̱, je rä ka delewa̱ kuna iKá ja̱mi. Ata yibä rä iyaba shäkka̱ ije irä ni ra, je rä delewa̱ iKá ja̱mi. 	 Maana yeyote anayemkana Mwana, anamkana pia Baba; na yeyote anayemkubali Mwana, anampata Baba pia.


Ditsä bäi te ije̱r ska ji säkei ta bäi tso̱ ne ja̱mi ji bäi tse̱ksa̱ rä. Ata ditsä yakei te ji yakei ne ja̱mi ji yakei tse̱ksa̱ rä. Iwa rä sa̱ je̱r ska ji tso̱, je ne ja̱mi sä kjäbata ska sä ktä rä. 	 Mtu mwema hutoa yaliyo mema kutoka katika hazina bora iliyo moyoni mwake; na mtu mbaya hutoa yaliyo mabaya katika hazina mbaya iliyo moyoni mwake, kwa maana mtu huongea kutokana na yale yaliyojaa moyoni mwake.


Je däli watju̱ak wa ñabluwa̱ka̱ je alaklä ia̱ ji watju̱e wà, jewa ñajäklämiwa̱ beshyeka su̱alecha̱wa̱ ije te ji shka̱l ssë kate ki̱ka, ji̱ami, je̱r iarmi, 	 Wafanya biashara waliotajirika kutokana na mji huo, watasimama mbali kwa sababu ya hofu ya mateso yake, watalalamika na kuomboleza,


Ñerä Säkekewa te je dulewa̱ a̱mi su̱a ra, ije̱r ja̱mi idälänawa̱, jera ite isha iia̱: —Ke ma ji̱a. 	 Bwana alipomwona mama huyo, alimwonea huruma, akamwambia, "Usilie."


Jera bulirishtä ra ijewa demi Cesarea ska, jeska Cornelio te iki̱ssë kate, je te isaka wa irä isalibä wa irä tapawa̱wa̱ kja iyika. 	 Siku ya pili yake, walifika Kaisarea na huko Kornelio alikuwa anawangojea pamoja na jamaa na marafiki aliokuwa amewaalika.


Säkeklä te isha ikabläke̱ni spa̱na. Je ite isha “spa̱na,” je wà ra ite isäkätä ju̱aksa̱ ka je kiar ji̱a. Jekäi ji rä këlewa̱ ialewa̱ miklee, je tso̱ kja rä wätuinakwa̱. 	 Kwa kusema juu ya agano jipya, Mungu alilichakaza lile la kwanza; na chochote kinachochakaa na kuwa kikuukuu kitatoweka karibuni.


Jikäi iwa rä: Sä te ji ña iräle, ji ya iräle, jile saka wá̱ iräle, jera je biköle wo̱ rä Säkeklä oloi kanakläka̱. 	 Basi, chochote mfanyacho iwe ni kula au kunywa, fanyeni yote kwa ajili ya utukufu wa Mungu.


Yis te itkama̱, Apolos te diklä tka iki̱; ata Säkeklä ne te ije̱wa̱ rä. 	 Mimi nilipanda mbegu, Apolo akamwagilia maji; lakini aliyeiotesha mbegu ni Mungu.


te isha: —Säkekewa, ma je̱r bäi shöpa yis yaba dulaklei ia̱; je kteke̱ wäiane te, je te je weikerawa̱ e̱e̱na si̱; jera ka̱raa je te ija̱we̱ke̱mi yökö na, ñakäi diklä naka. 	 akasema, "Mheshimiwa, mwonee huruma mwanangu kwa kuwa ana kifafa, tena anateseka sana; mara nyingi yeye huanguka motoni na majini.


Jera Jesús te ichaka iia̱: —¿Jiräni ba kie rä? Jera ite ikúka: —Yis kie rä chu̱li̱i̱ ni, sá rä chu̱li̱i̱ ki̱ka. 	 Basi, Yesu akamwuliza, "Jina lako nani?" Naye akajibu, "Jina langu ni Jeshi, maana sisi tu wengi."


Je kte rä bulee, je rä kianak kinakwa̱ biköle wa̱. 	 Usemi huo ni wa kusadikika kabisa na unastahili kukubaliwa.


Ñerä je guardia tsa̱ku̱i te guardia wa cien wäsikäk kiaté bol te isha ijewa ia̱: —Tuina las nueve ra guardia wa kukanewo̱, dosciento shkäk klä wà, setenta shkäk caballo ki̱, dosciento ukabata ta, minakmi Cesareaka, 	 Basi, mkuu wa jeshi aliwaita askari wawili akawaambia, "Wekeni tayari askari mia mbili, wapanda farasi sabini na askari mia mbili wa mikuki, waende Kaisarea; muwe tayari kuondoka kabla ya saa tatu leo usiku.


ñakäi kololecha̱wa̱ suane wa̱ ikjanaklä ye suane duewa̱ yika wa̱ bikö ise̱rke̱ käi, je yika iwa̱ jewa bäkäkläksa̱. 	 na hivyo awaokoe wale waliokuwa watumwa maisha yao yote kwa sababu ya hofu yao ya kifo.


Je kju̱ei ka yis minakleiwa̱ ba wäki̱ ka yis dä bäi kuna ki̱ka. Ata ba ku̱ ishö yile ebä, jera yis kjanaklä bäirmini. 	 Ndio maana sikujiona nastahili hata kuja kwako; amuru tu, na mtumishi wangu atapona.


Jekäi ¿ka̱ tso̱ sá ia̱ inaklä ma̱klä César ia̱ na, ata kai? 	 Basi, twambie kama ni halali, au la, kulipa kodi kwa Kaisari!"


Jera Pedro te isha iia̱: —Säkekewa, yis kaldu kja minakña ba ra ka sä wätiäklä ska ebä kuna, ata duäkwa̱ña. 	 Naye Petro akamjibu, "Bwana, mimi niko tayari kwenda pamoja nawe gerezani, na hata kufa."


Yi te ji yakei wakbla ba ukä ja̱mi, je ukä ja̱mi ke ji yakei wakbla nui ki̱. Bas ñajöksa̱ se̱nak wämo biköle wäna. 	 Msilipe ovu kwa ovu. Zingatieni mambo mema mbele ya wote.


Jewa ne rä olivo bolka kajali, ñakäi tsi̱ni duä tuläkläka̱ botkä kajali ka̱ kalabe Säkekewaí wäja̱mi wa rä. 	 Hao mashahidi wawili ni miti miwili ya Mizeituni na taa mbili zinazosimama mbele ya Bwana wa dunia.


Ata ki̱ta Herodes te ji yakei wakbla, je rä ite Juan jiawa̱ sä wätiäklä ska. 	 Kisha Herode akazidisha ubaya wake kwa kumtia Yohane gerezani.


Yëë imawa̱ju̱ kja Olivo Yäkä Bata ktä ja̱mi ra, jera iwa̱ dulanak wa chu̱li̱i̱ biköle ssëna a̱naa, te Säkeklä kjeishami täkii ji o̱le täkili ta su̱le ijewa wa̱ je biköle ki̱ka. 	 Alipofika karibu na Yerusalemu, katika mteremko wa mlima wa Mizeituni, umati wote na wanafunzi wake, wakaanza kushangilia na kumtukuza Mungu kwa sauti kubwa, kwa sababu ya mambo makuu waliyoyaona;


Jera moska te isu̱e tso̱ wäsi̱wa iwa̱ je bäiwa̱ ta sábado wà í̱ ki̱ka, iwa̱ ikjatiäkläwa̱pa. 	 Humo baadhi ya watu walimngojea amponye mtu huyo siku ya sabato ili wapate kumshtaki.


Jera ijewa te ichaka iia̱: —¿Jí rä bas yaba na? ¿Jí ne rä bas wa̱ yinak iko̱le rä ka wä wajuenak kuna ni rä na? Jera ¿maikäi jira iwä wajuerke̱ na? 	 Basi, wakawauliza hao wazazi, "Je, huyu ndiye mtoto wenu ambaye ninyi mwasema alizaliwa kipofu? Sasa amepataje kuona?"


Ñerä ijewa te je ssa ra, jera ijewa si̱wa̱tiacha̱wa̱ te Säkeklä kjeisha, te isha: —¡Ñera Säkeklä te ka̱ ma̱ ka Judío kuna wa ia̱ ñaebä iñamanewa̱kläksa̱ ise̱naklä kseka! 	 Waliposikia hayo, waliacha ubishi, wakamtukuza Mungu wakisema, "Mungu amewapa watu wa mataifa mengine nafasi ya kutubu na kuwa na uzima!"


Je rä jishtä iyöle katke käi: “Jacob shka̱li̱bla yis te, ata Esaú dokoitsa yis te.” 	 Kama Maandiko Matakatifu yasemavyo: "Yakobo nilimpenda, lakini Esau nilimchukia."


Jera ñawäsaka ibäinani. Jekäi ite ije̱katashuäklä kukawa̱, shkami. Ata je o̱na rä sábado wà. 	 Mara huyo mtu akapona, akachukua mkeka wake, akatembea. Jambo hili lilifanyika siku ya Sabato.


Jekäi jeska imine kjaju̱ Siria wa, Cilicia wa. Jeska ite tapanak eyaka eyaka wa ki̱täkiwa̱. 	 Katika safari hiyo alipitia Siria na Kilikia akiyaimarisha makanisa.


Ka irä maikäi kuna ta, ¿yibä wa̱ ji tso̱ sa̱ je̱r ska ju̱ñer na? Ata sä wikblu katke sa wakei ja̱mi ebä wa̱ je ju̱ñer dä. Je su̱ta yi a̱ni wa̱ ka Säkeklä wa̱ ji biketsale ju̱ñer, ata Säkeklä wikblu ebä wa̱ je ju̱ñer dä. 	 Nani awezaye kujua mambo ya ndani ya mtu isipokuwa roho yake mtu huyo? Hali kadhalika, hakuna ajuaye mambo ya Mungu isipokuwa Roho wa Mungu.


Iwa rä kal biköle juer dä iwä ne wà. Ñera ka higuera wä shte rä dika yäkä kicha ja̱mi kuna, ñakäi ka uva kicha tie rä ka̱kshe̱i ja̱mi kuna. 	 Watu huutambua mti kutokana na matunda yake. Ni wazi kwamba watu hawachumi tini katika michongoma, wala hawachumi zabibu katika mbigili.


Ata ditsä saka mane a̱ni ka däwa̱ ijewa ska isuanacha̱wa̱ ki̱ka, jeiräta biköle te ijewa sheke̱ bäi ebä. 	 Mtu yeyote mwingine ambaye hakuwa mwamini hakuthubutu kujiunga nao. Hata hivyo, watu wengine wasiokuwa wa imani hiyo waliwasifu.


Jishtä bas wa̱ iju̱ñer käi, ka sá wa̱ bas kjeiyine ji ki̱ bas wa̱ sá ktä ssäkläpa kuna, ka sá wa̱ ji o̱ne jile däkläksa̱ sá ia̱ ebä ki̱ka kuna. Säkeklä te je su̱a. 	 Ninyi mnajua kwamba sisi hatukuja kwenu na maneno matamu ya kubembeleza wala hatukutumia maneno ya kijanja ya kuficha ubinafsi fulani; Mungu ni shahidi!


Je wà rä jí maju̱ jöikwä ta ikuna el jui ta wa rä cinco ra, jewa ñabalabutsämi ñayika. Mañal kju̱atkämi bol da, ñakäi bol kju̱atkämi mañal da. 	 Na tangu sasa, jamaa ya watu watano itagawanyika; watatu dhidi ya wawili, na wawili dhidi ya watatu.


Jekäi Leví wa ekla damiju̱ jeska te je su̱a ra, ite iktächa̱ kjaju̱ ñaebä. 	 Hali kadhalika na Mlawi mmoja, alipofika mahali akamwona, akapita kando.


Jera Pilato male̱cha̱wa̱ iduawa̱ kja te. Jekäi ite guardia wa cien wäsikäk kia te je ia̱ ite ichaka iduawa̱ si̱ irä í̱ ki̱ka. 	 Pilato alishangaa kusikia kwamba Yesu alikuwa amekwisha kufa. Basi, akamwita jemadari, akamwuliza kama Yesu alikuwa amekufa kitambo.


Jekäi si̱wa̱ ju̱nami sur wami ra, jera ijewa te ibiketsa je rä bäi sá minaklämi. Jera ijewa te tabeli yaka ko̱no wäkukäklä je sikaka̱, te ko̱no ju̱ami Creta säkätä ja̱mi alemana. 	 Basi, upepo mzuri wa kusi ulianza kuvuma, nao wakadhani wamefanikiwa lengo lao; hivyo wakang'oa nanga, wakaiendesha meli karibu sana na pwani ya Krete.


Jekäi Jesús kjawa̱ju̱ Jericó ska, jera je sha̱na idamiju̱. 	 Yesu aliingia mjini Yeriko, akawa anapita katika njia za mji huo.


Ata ¿sä te Säkekewa kju̱atkewe̱mi sa ra na? ¿Sä rä täkili ta ije tsa̱ta na? 	 Au je, tunataka kumfanya Bwana awe na wivu? Mnadhani tuna nguvu zaidi kuliko yeye?


Jera Pilato te isha ijewa ia̱: —Bas wakwa ku̱ itso̱mi ktei wabiketsöksa̱ bas wakwa ka̱wei ja̱mi. Jera Judío wa te isha iia̱: —Ata ka sá ia̱ ka̱wei kuna yi a̱ni ktäkläwa̱. 	 Pilato akawaambia, "Haya, mchukueni ninyi wenyewe, mkamhukumu kufuatana na Sheria yenu." Wayahudi wakamjibu, "Sisi hatuna mamlaka ya kumwua mtu yeyote."


El wa, yis te Apolos irä yis wakei irä ja̱mi ji pake, je rä bas ñadulawa̱klä sá ja̱mi, ka ji shäk kju̱awa ka kte yöle ja̱mi kuna. Je rä bas mane a̱ni ka je̱k ssäklä ekla kju̱ei, ata iel kukäkwa̱ diekjela kuna. 	 Ndugu, hayo yote niliyosema juu ya Apolo na juu yangu, ni kielelezo kwenu: kutokana na mfano wangu mimi na Apolo nataka mwelewe maana ya msemo huu: "Zingatieni yaliyoandikwa." Kati yenu pasiwe na mtu yeyote anayejivunia mtu mmoja na kumdharau mwingine.


Jekäi bitäbä kicha bas te je pan ñeke̱ käi, je copa wayeke̱ käi, jera je wà bas te Säkekewa dulewa̱ bata sheke̱ marä ije däni kje. 	 Maana kila mnapokula mkate huu na kunywa kikombe hiki, mwatangaza kifo cha Bwana, mpaka atakapokuja.


“Yis te je sha bas ia̱ yis kaldu ji̱a bas sha̱na ra. 	 "Nimewaambieni mambo haya nikiwa bado pamoja nanyi


Ka irä jiye kuna ta, Säkekewa kjanaklä ka kiar kju̱atkelbi ye, ata je kiana rä je̱r bäi biköle ra, dulale sa paktäk bäi, ji katabläk je̱r baa wà, 	 Mtumishi wa Bwana asigombane. Anapaswa kuwa mpole kwa watu wote, mwalimu mwema na mvumilivu,


Moisés kënawa̱ ra, ite ji biketsa etkabä ki̱ka, ka iki̱ ishene kinak ji̱a ka̱ tsa̱ku̱i yaba alaklä je yaba ni. 	 Kwa imani Mose alipokuwa mtu mzima, alikataa kuitwa mwana wa binti Farao.


Judá rä Jacob yaba, Jacob dä Isaac yaba, Isaac rä Abraham yaba, Abraham rä Taré yaba, Taré rä Nacor yaba, 	 mwana wa Yakobo, mwana wa Isaka, mwana wa Abrahamu, mwana wa Tera, mwana wa Nahori,


Ije te Israel batala chu̱li̱i̱ je̱r ssëwe̱mi ñamanewakksa̱ Säkekewa ijewa Kekläí ia̱. 	 Atawaelekeza wengi wa watu wa Israeli kwa Bwana Mungu wao.


Jekäi bas te manele díaí käi, tuluí käi, jile ke̱i käi, jile añoí käi, ke̱i kjewe̱. 	 Bado mnaadhimisha siku, miezi na miaka!


Ñerä je burro yaba detse̱ ijewa wa̱ Jesús wäki̱, je ki̱shuawa̱ ijewa te iwakwa wa̱ shönak je̱k ki̱ wà, je ki̱ ije̱tkaka̱. 	 Wakampelekea Yesu huyo mwana punda. Wakatandika mavazi yao juu ya huyo mwana punda, na Yesu akaketi juu yake.


Je ki̱ka bas kiana ñajäkcha̱wa̱ ije yika, ka je rä ite bas kpemi ebä ki̱ka kuna, ata ñakäi ka bas je̱r ssënaklä nui ta ye. 	 Kwa hiyo ni lazima kuwatii wenye mamlaka, si tu kwa sababu ya kuogopa ghadhabu ya Mungu, bali pia kwa sababu dhamiri inadai hivyo.


Jekäi Säkeklä ishäk: “Ka̱ñinoka̱ ka̱ yee na”, je wakei ne oloi ñina saje wa je̱r ska ka̱ oloi ye rä, sa̱ je̱r ko̱naklä Säkeklä oloi ñirke̱ Jesucristo wäktä ska je ia̱. 	 Mungu ambaye alisema, "Mwanga na uangaze kutoka gizani," ndiye mwenye kuiangaza mioyo yetu, na kutupatia mwanga wa ujuzi wa utukufu wa Mungu uangazao katika uso wa Kristo.


Jekäi ijewa te ji su̱le iwa̱ je ktei paka e̱ná ra, ñakäi ijewa te Säkekewa ktä paka e̱ná ra, jera ibitejuluténi Jerusalénka. Jewa te Samaria wa ke̱i sha̱na jukläyäkä tsi̱dala tso̱ saka saka ska kte baa bata sha. 	 Baada ya Petro na Yohane kutoa ushuhuda wao na kuutangaza ujumbe wa Bwana, walirudi Yerusalemu. Walipokuwa wanarudi walihubiri Habari Njema katika vijiji vingi vya Samaria.


Jera ite isha: —Yis ne rä ekla a̱nak ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska rä. Je te ishe: ‘Ña̱la paruöksa̱ Säkekewa yika’, jishtä Isaías jile bata shäk wa̱ iyile rä käi. 	 Yohane akawajibu, "Mimi ndiye yule ambaye nabii Isaya alisema habari zake: Sauti ya mtu imesikika jangwani: Nyoosheni njia ya Bwana."


Je ne te sá bakaksa̱ yëë sá ko̱ta̱nacha̱rawa̱ yika rä, je te sá bäkeke̱ksa̱ ji̱a, ñakäi ije ne biketse sá te, ite sá bäkemiksa̱ ji̱a rä. 	 Yeye alituokoa katika hatari kubwa ya kifo, na anaendelea kutuokoa; sisi tumemwekea tumaini letu kwamba atatuokoa tena,


Mikle sa bakle wa ke̱i ska sä ditsei wä biköle jawa̱ Säkeklä te shkäk iwakwa ki̱ ji shena ja̱mi. 	 Zamani Mungu aliruhusu kila taifa lifanye lilivyopenda.


Je balana tapanak eyaka eyaka wa Judea ska irä, Galilea ska irä, Samaria ska irä, kja bäi. Jekäi ijewa täkili je̱na. Ijewa dami sualecha̱wa̱ Säkekewa yika, ñakäi ijewa tsa̱tke dami Wikblu Sikina te ki̱ka ijewa war ebä. 	 Wakati huo kanisa likawa na amani popote katika Yudea, Galilaya, na Samaria. Lilijengwa na kukua katika kumcha Bwana, na kuongezeka likitiwa moyo na Roho Mtakatifu.


Jekäi Judío wa demi chu̱li̱i̱ Marta irä María irä je̱r pabläk, ijäke duawa̱ ki̱ka. 	 Wayahudi wengi walikuwa wamefika kwa Martha na Maria kuwafariji kwa kifo cha kaka yao.


Je ki̱ka ka Jesús shkene ji̱a su̱nak yile wa̱ käi Judío wa sha̱na, ata ije̱k tsa̱ju̱ami kju̱awa demi jukläyäkä kie Efraín ska. Je ke̱i rä alemana ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska. Jeska ise̱na iwa̱ dulanak wa ra. 	 Kwa hiyo, Yesu hakutembea tena hadharani kati ya Wayahudi, bali alitoka hapo, akaenda mahali karibu na jangwa, katika mji uitwao Efraimu. Akakaa huko pamoja na wanafunzi wake.


jishtä iyöle katke käi: “Ite ji bala pja̱. Ite ji ma̱ ka jita wa ia̱. Ije rä ji wa̱k wämo, je te jekäi ji we̱mi ji̱a jekjeye.” 	 Kama yasemavyo Maandiko Matakatifu: "Yeye hutoa kwa ukarimu, huwapa maskini, wema wahudumu milele."


Watalé itu̱nami ba yika berbena bala ta rä, je rä idäkläwa̱ni ba ia̱ jekjeye, 	 Labda Onesimo aliondoka kwako kwa kitambo tu, kusudi uweze tena kuwa naye daima.


Jeska wa rä ji ssäk tjabana Tesalónica wa tsa̱ta. Ka irä maikäi kuna ta, ijewa te je ktei kuka je̱r bäi wà, iñayuäke̱ buliri buliri kte yöle wà iwa̱ isu̱aklä ji yirke̱ rä iyina si̱ í̱ ki̱ka. 	 Watu wa huko walikuwa wasikivu zaidi kuliko wale wa Thesalonika. Waliupokea ule ujumbe kwa hamu kubwa, wakawa wanayachunguza Maandiko Matakatifu kila siku, ili kuona kama yale waliyosema Paulo na Sila yalikuwa kweli.


je pshinawa̱ ra, ite isikeksa̱ tipä kse̱i ki̱ka, ñajäkläwa̱ te ibäi bäi shtekksa̱ jienak jile na, ata iyakeila tuleksa̱ käi. 	 Ulipojaa, watu waliuvuta pwani, wakaketi, wakachagua samaki wazuri wakawaweka ndani ya vikapu vyao, na wabaya wakawatupa.


Sá rä weikale ji biköle ska, ata ka medele ta; je̱r iale, ata ka ji biketsale ta, 	 Daima twapata taabu, lakini hatugandamizwi; twapata mashaka, lakini hatukati tamaa;


Jera ijewa te ikúka: —Säkekewa ne ki̱ isherke̱ rä. 	 Nao wakawajibu, "Bwana anamhitaji."


Ata ijewa biköle ñajaka̱ ñawetsäk ekla ekla. Isäkätä te isha: ‘Yie ma ia̱ ka̱ kieke̱ ba wa̱ 'sjäkläwa̱pa. Iwa rä yie ka̱ tju̱a, je su̱ak 'skiana minak pjoo.’ 	 Lakini wote, kwa namna moja, wakaanza kuomba radhi. Wa kwanza akamwambia mtumishi: Nimenunua shamba, kwa hiyo sina budi kwenda kuliangalia; nakuomba uniwie radhi.


Je su̱ta bas oloi ñiwo̱ka̱ ditsä wäna, ji we̱ bas te bäi su̱aklä ijewa wa̱, je oloi ja̱mi ijewa wa̱ bas Ká se̱nak ka̱jöir kjeishäklä. 	 Vivyo hivyo, ni lazima mwanga wenu uangaze mbele ya watu, ili wayaone matendo yenu mema, wamtukuze Baba yenu aliye mbinguni."


Jeska Säkekewa jula täkili te ijewa tsa̱tka ki̱ka chu̱li̱i̱ te je ktei kuka iyina ye, jewa ñamanewa̱ksa̱ Säkekewa ia̱. 	 Bwana aliwasaidia na idadi kubwa ya watu iliamini na kumgeukia Bwana.


Bas ñakatablö; yilé kju̱atkäke̱ isaka ra, jera bas ñajöwa̱ bitaba. Jishtä Säkekewa te bas jawa̱ bitaba käi, je su̱ta bas ku̱ iwo̱. 	 Vumilianeni na kusameheana iwapo mmoja wenu analo jambo lolote dhidi ya mwenzake. Mnapaswa kusameheana kama Bwana alivyowasamehe ninyi.


Je biköle ukä ska, je alaklä duawa̱ ñaebä. 	 Baada ya ndugu hao wote kufa, akafa pia yule mama.


Ka irä jiye kuna ta, Adán ne yönaksa̱ säkätäba rä, je ne kjepa Eva rä. 	 Maana Adamu aliumbwa kwanza, halafu Hawa.


Jera ¿ka ba rä Egipto wa ekla kju̱atkäk sa̱ tsa̱ku̱i ra ale bajaa sä ktäk wa jäkmi cuatro mil ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska je kuna na? 	 Kwani wewe si yule Mmisri ambaye hivi majuzi alianzisha uasi na kuwaongoza majahili elfu nne hadi jangwani?"


Jera ite isha ijewa ia̱: —Bas cho̱ jera. Jekäi ijewa kjaksa̱julu minejulumi köchi ja̱mi, ñerä je köchi kalabe ñatka jolowa̱mi ka̱ ukä ki̱ tipä na, tuanacha̱wa̱ diklä na. 	 Yesu akawaambia, "Haya, nendeni." Hapo wakawatoka watu hao, wakawaingia nguruwe. Kundi lote la nguruwe likaporomoka kwenye ule mteremko mkali, likatumbukia ziwani; nguruwe wote wakafa maji.


Ata ikiäkwa̱ wa, ñakäi ikie biketsäk wa, jewa ia̱ ite ka̱ ma̱ idäkläwa̱ Säkeklä yabala ye. 	 Lakini wale wote waliompokea na kumwamini, hao aliwapa uwezo wa kuwa watoto wa Mungu.


Jera je Samaria wa te ikúka: —¿Ba rä Judío wa, ata yis dä alaklä Samaria wa, maikäi je ia̱ ba te diklä kie yanak na? Je sha ite rä, ka jiye kuna ta, Judío wa irä, Samaria wa irä, jewa rä ka däkwa̱ kuna ñaska. 	 Lakini huyo mwanamke akamwambia, "Wewe ni Myahudi; mimi ni mwanamke Msamaria! Unawezaje kuniomba maji?" (Wayahudi hawakuwa na ushirikiano na Wasamaria katika matumizi ya vitu.)


Je rä jishtä iyöle katke käi: “Ka̱raa ba kju̱ei yewa̱ sá kota̱na tulä mar; sá rä biketsa̱leksa̱ jishtä oveja tso̱ kja iktäklä ska käi.” 	 Kama Maandiko Matakatifu yasemavyo: "Kwa ajili yako, twakikabili kifo kutwa kucha: tunatendewa kama kondoo wa kuchinjwa."


Jewa je̱r bata ki̱tiäklä rä jishtä tabeli yaka yöle je̱r bata ki̱tiäklä käi. Jewa pik bular dä jishtä caballo chu̱li̱i̱ julur carreta wäkse ñakpe ska bular ssëta. 	 Vifua vyao vilikuwa vimefunikwa kitu kama ngao ya chuma. Sauti ya mabawa yao ilikuwa kama sauti ya msafara wa magari ya farasi wengi wanaokimbilia vitani.


Aram te Aminadab wätsikiwa̱, Aminadab te Naasón wätsikiwa̱, Naasón te Salmón wätsikiwa̱. 	 Rami alimzaa Aminadabu, Aminadabu alimzaa Nashoni, Nashoni alimzaa Salmoni,


Jera Jesús je̱k manewa̱té te isha iwa̱ dulanak wa wakwa ebä ia̱: “Yi te isu̱a bas te isu̱ete jira käi, bäije jewa wäbala rä. 	 Halafu akawaelekea wafuasi wake akawaambia, "Heri wanaoona yale mnayoyaona ninyi!


Jekäi ka ba rä kololewa̱ ji̱a kjanaklä ye kuna, ata ba rä iyaba. Jekäi ba rä iyaba ra, jera ba rä däli ukä kukäkña Säkeklä oloi ja̱mi. 	 Basi, wewe si mtumwa tena, bali mwana. Na ikiwa ni mwana, basi, wewe utapokea yote Mungu aliyowawekea watoto wake.


Ñerä si̱wa̱ ju̱naté ta̱i te tipä tjuewa̱ka̱ ta̱i. 	 Ziwa likaanza kuchafuka kwa sababu upepo mkali ulikuwa unavuma.


jera Egipto tsa̱ku̱i saka dewa̱ni. Ata ka je wa̱ José pake ju̱ñer. 	 Mwishowe, mfalme mmoja ambaye hakumtambua Yosefu alianza kutawala huko Misri.


Ata jeshtä be kjäier dä ka̱kie irä bätse irä ebä ne wà. 	 "Pepo wa namna hii hawezi kuondolewa ila kwa sala na kufunga."


Ite jekäi isha ra, jera Templo kjänanak wa ekla kaldu jeska, je te Jesús kpa jula wà te isha iia̱: —¿Jiye ba te chui wa tsa̱ku̱i kúke jekäi rä na? 	 Alipokwisha sema hayo mlinzi mmoja aliyekuwa amesimama hapo akampiga kofi akisema, "Je, ndivyo unavyomjibu Kuhani Mkuu?"


¿Jiräni yie isheke̱ wà rä? ¿Ji me̱leka̱ jile kekläí me̱i ia̱ rä ji säkei ta käi na? ¿Jile kekläí me̱i rä ji säkei ta käi na? 	 Nataka kusema nini, basi? Kwamba chakula kilichotambikiwa sanamu ni kitu zaidi ya chakula? Na hizo sanamu, je, ni kitu kweli zaidi ya sanamu?


Ata moska te isha: —Ije te ale ka wä wajuenak kuna je wä wajuewa̱ ra, ¿maikäi ka je ia̱ ji o̱r ka Lázaro duäkläwa̱ ye rä na? 	 Lakini baadhi yao wakasema, "Je, huyu aliyemfumbua macho yule kipofu, hakuweza kumfanya Lazaro asife?"


Ite jekäi isha e̱ná ra, ije̱tkawa̱ köchöwä ki̱ ka̱kiäk ijewa biköle ra. 	 Baada ya kusema hayo, Paulo alipiga magoti pamoja nao wote, akasali.


Ka sa̱ wa̱ ji biketsane etkabä ra, ka sa̱ ia̱ Säkeklä wäbätsenak. Ka irä jiye kuna ta, yi ñasikäke̱wa̱ Säkeklä ja̱mi wa, jewa kiana ibiketsäk ije kaldu si̱, ñakäi ije ne rä ipayuläk wa ia̱ ji ma̱k rä. 	 Basi, pasipo imani haiwezekani kumpendeza Mungu. Kwa maana kila mtu anayemwendea Mungu ni lazima aamini kwamba Mungu yuko, na kwamba huwatuza wale wanaomtafuta.


Säkeklä wäna sá te ibiketse jekäi irä, Cristo oloi ja̱mi. 	 Tunaweza kusema hayo kwa sababu ya tumaini letu tulilo nalo kwa Mungu kwa njia ya Kristo.


Jekäi sá te ji rä wikblu iá tkawa̱ bas sha̱na kjepa sá te ji yaka iá wä kuke bas sha̱na ra, ¿je rä she ta na? 	 Ikiwa sisi tumepanda mbegu ya kiroho kati yenu, je, ni jambo kubwa tukichuma kwenu faida ya kidunia?


Ñerä Pilato wa̱ ditsä ssëwa̱klä bäi ki̱ka ite Barrabás wäyaksa̱ni ijewa ia̱. Ata ite Jesús ju̱aksa̱ buka̱nak ksa bata wà, kjepa wätenakka̱ cruz ja̱mi. 	 Pilato alitaka kuuridhisha huo umati wa watu; basi, akamwachilia Baraba kutoka gerezani. Akaamuru Yesu apigwe viboko, kisha akamtoa asulubiwe.


Jekäi Jesús mineju̱ ijewa ra. Ata idamiju̱ kja iju ska alemana ra, je guardia wa wäsikewa̱k te isalibä wa moska patkaté Jesús wäki̱ ishäk iia̱: —Säkekewa, ke ma je̱k weika bitäk, ka yis dä bäi kuna je ju na ka ba däkleiwa̱. 	 Basi, Yesu akaenda pamoja nao. Alipokuwa karibu kufika nyumbani kwa yule jemadari Mroma, yule jemadari aliwatuma marafiki zake wamwambie Yesu: "Bwana, usijisumbue zaidi, maana mimi sistahili uingie nyumbani mwangu.


Ji biköle we̱ke̱ bas te käi, je wo̱ ñashka̱li̱ble wà. 	 Kila mfanyacho kifanyike kwa upendo.


Jera ite isha ijewa ia̱: —¿Jera ji wá̱ ije te yakei rä na? Ata ijewa kjoyina ki̱ta si̱, te isha: —¡Iwätiöka̱ cruz ja̱mi! 	 Pilato akauliza, "Kwa nini? Amefanya kosa gani?" Wao wakazidi kupaaza sauti: "Asulubiwe!"


Sa̱ ñashka̱l da, ka sa̱ wa̱ ji o̱nak yakei sa saka ukä ja̱mi. Je ne ki̱ka sa̱ wa̱ sa saka shka̱l da, je rä sä te ka̱wei wawá̱. 	 Ampendaye jirani yake hamtendei vibaya. Basi, kwa mapendo Sheria yote hutimizwa.


Je kju̱ei yis maju̱ ba ska ra, yie sa̱ je̱r ku̱emi ite ji we̱ kate wà, je rä ite kte yakei wà sá sheke̱ sälwi wà. Ka je ebä te issëwe̱ kuna bäi, ata ñakäi ka ite sa el wa kiewa̱ kuna, ñakäi yi te ikiaklewa̱ jewa wätkewe̱ke̱ ite, tu̱leke̱ksa̱ ite ñatapawe̱ ska. 	 Basi, nitakapokuja nitayafichua mambo yote anayofanya, maneno mabaya anayotutolea na uongo anaosema juu yetu. Isitoshe, yeye hukataa kuwakaribisha hao ndugu walio safarini, na hata huwazuia watu wengine wanaotaka kuwakaribisha, na hujaribu kuwafukuzia nje ya kanisa.


Ñerä plaa ra ka̱ wäbuka̱naka̱ ta̱i, sä wätiäklä jui ñak katabläklä wäkpaka̱ kje. Jera ñawäsaka ju kjäyena tulami kalabe, cadena wà sa̱ tso̱ mo̱lecha̱wa̱ wa biköle wäyena tulami. 	 Ghafla, kulitokea mtetemeko mkuu wa ardhi ambao uliitikisa misingi ya gereza. Mara, milango yote ikafunguka na minyororo iliyowafunga hao wafungwa ikaachana.


Yie ba ktä ma̱ ijewa ia̱. Ata ka̱jiska wa te ijewa dokoitsa ka ijewa rä ka̱jiska wa kuna ki̱ka, jishtä ka yis dä ka̱jiska wa kuna käi. 	 Mimi nimewapa neno lako, nao ulimwengu ukawachukia, kwa sababu wao si wa ulimwengu kama vile nami nisivyo wa ulimwengu.


Jera ijewa te ikúka: ‘Ñera yi a̱ni wa̱ ka shka̱ble ma ta sá ia̱.’ Jera ite isha ijewa ia̱: ‘Jera bas cho̱ña yis uva yäkä sha̱na.’ 	 Wakamjibu: Kwa sababu hakuna mtu aliyetuajiri. Yeye akawaambia, Nendeni nanyi mkafanye kazi katika shamba la mizabibu.


Jekäi bas ñadulawa̱wa̱ sá irä Säkekewa irä mabläk. Bas te kte kuka weikane ta̱i sha̱na ssële a̱naa Wikblu Sikina oloi ja̱mi. 	 Ninyi mlifuata mfano wetu, na kumwiga Bwana. Ingawa mliteswa sana, mliupokea ujumbe huo kwa furaha itokayo kwa Roho Mtakatifu.


Ijewa te isu̱emi iwäktä ki̱. Ije kie yör tkämi ijewa wätsa̱ ja̱mi. 	 Watauona uso wake, na jina lake litaandikwa juu ya paji za nyuso zao.


Etaba kicha Jesús te sa pakte kaldu Templo ska, ñakäi ite kte baa bata she kate. Ñerä chui tsa̱ku̱i wa irä, ñayöle ka̱wei wà wa irä, sä wäkiri wa irä jewa demijulu Jesús wäki̱. 	 Siku moja, Yesu alipokuwa akiwafundisha watu Hekaluni na kuwahubiria juu ya Habari Njema, makuhani wakuu na walimu wa Sheria pamoja na wazee walifika,


Bata jekjepa ike̱i dewa̱ iia̱. Mika̱ Herodes ki̱ año deka̱ ra, je diei yäklä ye ite jile yula itsa̱tkäk bäi bäi wa irä, iguardia wa tsa̱ku̱i wa irä, Galilea ska blu wa irä ia̱. 	 Ikapatikana nafasi, wakati wa sikukuu ya kuzaliwa kwake Herode. Herode aliwafanyia karamu wazee wa baraza lake, majemadari na viongozi wa Galilaya.


Ñerä iwa̱ dulanak wa kjaksa̱julu a̱mikata, jera ijewa je̱r shenacha̱wa̱ pan tsa̱k. 	 Wanafunzi wake walipokwisha vukia upande wa pili wa ziwa, walijikuta wamesahau kuchukua mikate.


Ke yis ku̱ ji ka o̱le kuna yi a̱ni wa̱ je wo̱pa ijewa sha̱na ra, jera ka ijewa rä nui ta kuna. Ata jira ijewa te je su̱a, jeiräta jewa te yis irä yis Ká irä je dokoitsa. 	 Kama nisingalifanya kwao mambo ambayo hakuna mtu mwingine amekwisha yafanya wasingalikuwa na hatia; lakini sasa wameona niliyoyafanya wakinichukia mimi, wakamchukia na Baba yangu pia.


Ñerä ka̱ tsa̱ku̱i je̱r ianawa̱, ata ikabla etkabä kju̱ei, ñakäi ñatululewa̱ yäkäk ira wa kju̱ei, ite ika̱wei ma je me̱naklä iia̱. 	 Mfalme alihuzunika, lakini kwa sababu ya kile kiapo chake na kwa sababu ya wale wageni karamuni, akaamuru apewe.


Ji biköle ki̱ wekte shö. Ka irä jiye kuna ta, je ne käi Säkeklä ki̱ bas sherke̱ iwa̱k Cristo Jesús ja̱mi rä. 	 na muwe na shukrani katika kila hali. Hayo ndiyo anayotaka Mungu kwenu katika kuungana kwenu na Kristo Yesu.


Yis irä Sa Ká irä je rä etka yebä. 	 Mimi na Baba, tu mmoja."


Je ne ki̱ka sa te isheke̱ ka suale ta: “Säkekewa ne rä yis tsa̱tkäk rä. Ka yis suanakwa̱. ¿Ji we̱mi ditsä te yis ukä ja̱mi na?” 	 Ndiyo maana tunathubutu kusema: "Bwana ndiye msaada wangu, sitaogopa. Binadamu atanifanya nini?"


¿Mane wa ra ikju̱atkawa̱ cuarenta año bala na rä na? ¿Ka je rä ale ji yakei wakbläk wa, ale nu̱lda jololeta̱na ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska wa ra na? 	 Mungu aliwakasirikia akina nani kwa miaka arobaini? Aliwakasirikia wale waliotenda dhambi, maiti zao zikatapakaa kule jangwani.


Je je̱k tso̱ksa̱ ji yakei yika, je ku̱ ji bäi wo̱; je ku̱ se̱ne bitaba yulö, ichatköwa̱ je ja̱mi. 	 Na ajiepushe na uovu, atende mema, atafute amani na kuizingatia.


¿Mane wa te Säkeklä ktä ssa kjepa ite iwätji̱wa̱ ni rä na? ¿Ka je rä ale mineleksa̱julu Egipto ska Moisés oloi ja̱mi kuna na? 	 Ni akina nani basi, waliosikia sauti ya Mungu wakamwasi? Ni wale wote walioongozwa na Mose kutoka Misri.


Ata ba yis yaba, Cristo Jesús je̱r bäi shäke̱ wà ba ssëno täkii. 	 Basi, wewe mwanangu, uwe na nguvu katika neema tunayopata katika kuungana na Kristo Yesu.


Ata sa tapar tso̱ e̱e̱na sha̱na chu̱li̱i̱ te ije biketsa. Jekäi ite isha ñaia̱: —Mika̱ Säbäkäkksa̱ de ra, jera ¿je te ji we̱mi kju̱awa ijuenaklä ye ije tsa̱ta na? 	 Wengi katika ule umati wa watu walimwamini, wakasema, "Je, Kristo akija atafanya ishara kubwa zaidi kuliko alizozifanya huyu?"


Jekäi Jesús te je paka e̱ná ra, ije̱k tsa̱ksa̱ Galilea ska mineju̱ Judea ke̱i ki̱ Jordán a̱mikata kja̱neka. 	 Yesu alipomaliza kusema maneno hayo, alitoka Galilaya, akaenda katika mkoa wa Yudea, ng'ambo ya mto Yordani.


Jera ijewa ñasikäke̱wa̱ jirä jirä iwäja̱mi te isheke̱ iia̱: —Judío wa tsa̱ku̱i, ma se̱nopa ji̱a maitjä. Ñakäi ite itieke̱ jula wà. 	 Wakawa wanakuja mbele yake na kusema: "Shikamoo, Mfalme wa Wayahudi!" Wakampiga makofi.


Ije oloi ja̱mi sá ia̱ täkili me̱na, sá kolona iktei bata shäk ye, sá wa̱ ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa biköle je̱r ku̱aklä, ijewa ñajächa̱kläwa̱ ji biketsäk etkabä ije kie kju̱ei. 	 Kwa njia yake, mimi nimepewa neema ya kuwa mtume, ili kwa ajili yake niwaongoze watu wa mataifa yote wapate kuamini na kutii.


Jekäi bas te je ju̱ña, je wawá̱ bas te ra, bäije bas dä. 	 Basi, ikiwa mwayajua hayo, mtakuwa na heri mkiyatekeleza.


Jera chui tsa̱ku̱i wa irä, sä wäkiri wa irä, Sanedrín wa biköle irä, jewa te Jesús kjatiäklä ka̱yue wà yula ijewa wa̱ iktäkläwa̱. 	 Basi, makuhani wakuu na Baraza lote wakatafuta ushahidi wa uongo dhidi ya Yesu wapate kumwua,


Ka irä jiye kuna ta, iKá wa̱ iyaba shka̱l ta̱i. Jekäi ji we̱ke̱ ite je kjasheke̱ ite iyaba ia̱. Ata ji o̱le iwa̱ je tsa̱ta iKá te ikjashemi iyaba ia̱ iwa̱ o̱nak. Je te tsi bas male̱che̱che̱wa̱. 	 Baba ampenda Mwana, na humwonyesha kila kitu anachokifanya yeye mwenyewe, tena atamwonyesha mambo makuu kuliko haya, nanyi mtastaajabu.


Jekäi ite ka̱wei ma Juan el Jacobo ktäkläwa̱ espada wà. 	 Alimwua kwa upanga Yakobo ndugu yake Yohane.


Jekäi yis tsa̱mi ite Säkeklä wikblu oloi ja̱mi ka̱tsä ta̱i ka̱sha̱a̱ bata ki̱ka. Jekäi ite jukläyäkä sikii Jerusalén dawa̱ju̱té ka̱jöir Säkeklä skaté kjasha yis ia̱, 	 Basi, Roho akanikumba, naye malaika akanipeleka juu ya mlima mrefu sana. Akanionyesha mji mtakatifu, ukishuka kutoka kwa Mungu mbinguni,


Ka jiye kuna ta, yis wa̱ iju̱ñer yis maju̱ itä ska ra, lobo sälwii wa dämiwa̱ bas sha̱na, jewa wa̱ je oveja wa ka janakwa̱ bitaba. 	 Nafahamu vizuri sana kwamba baada ya kuondoka kwangu mbwa mwitu wakali watawavamieni, na hawatakuwa na huruma kwa kundi hilo.


Jeska ijewa te jile äliwa̱ Jesús ia̱. Je wachewa̱ Marta te. Jeska Jesús da ñatululewa̱ yäkäk wa sha̱na Lázaro kalmeña. 	 Huko walimwandalia chakula cha jioni, naye Martha akawa anawatumikia. Lazaro alikuwa mmoja wa wale waliokuwa mezani pamoja na Yesu.


Je rä Juan te isheke̱ Herodes ia̱: “Je ma wa̱ bä el se̱naklä katke, ka jekäi ma ia̱ ka̱ kuna,” je ki̱ka. 	 Yohane alikuwa amemwambia Herode, "Si halali kwako kumchukua mke wa ndugu yako."


Yis yugo jiöka̱mi je̱k ki̱ka, bas ñadulawo̱ yis ja̱mi; yis dä jurbä, ñakäi yis je̱r ska yis dä je̱k jalewa̱ ki̱ka. Jera bas te je̱räklä ku̱emi bas wakwa ia̱. 	 Jifungeni nira yangu, mkajifunze kwangu, maana mimi ni mpole na mnyenyekevu wa moyo, nanyi mtatulizwa rohoni mwenu.


Je ke̱i wà jile bata shäk wa sha̱ minejulu Jerusalén ska jewa demijulu Antioquía ska. 	 Wakati huohuo, manabii kadhaa walikuja Antiokia kutoka Yerusalemu.


“Je ne ki̱ka mika̱ ba te jile kaku me̱ke̱ ra, ke ipalei bulawa̱k kökö bular ssër käi, jishtä ji wa̱k su̱nak ebä wa te iwe̱ke̱ käi, ñapaktäklä jui na irä ña̱la wà irä, ditsä wa̱ ikjeishäklä ebä. Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, ijewa ia̱ je säkei rä deleksa̱ e̱ná. 	 "Basi, unapomsaidia maskini, usijitangaze. Usifanye kama wanafiki wafanyavyo katika masunagogi na njiani ili watu wawasifu. Kweli nawaambieni, hao wamekwisha pata tuzo lao.


Jekäi Herodes te Jesús su̱a ra, issëna a̱naa. Ka irä jiye kuna ta, mikleté ije̱r ssëna ime isu̱awa̱ käi, iwa̱ ije palei ssële ta̱i ki̱ka, ñakäi iia̱ issërke̱ ime ite jile we̱ ijuenaklä ye su̱awa̱ käi. 	 Herode alifurahi sana alipomwona Yesu. Alikuwa amekwisha sikia habari zake, na hivyo alikuwa anatazamia kwa muda mrefu kumwona kwa macho yake mwenyewe. Zaidi ya hayo, alikuwa anatumaini kumwona Yesu akitenda mwujiza.


Ijewa kjoyinaka̱ ñasha̱na kju̱awa kju̱awa, jekäi je tapalewa̱ wa je̱r shena kajakla, ñakäi iwäbäli wa wa̱ ka ijuñer jiye itapar tso̱ räle. 	 Wakati huo, kila mtu alikuwa anapayuka; wengine hili na wengine lile, mpaka hata ule mkutano ukavurugika. Wengi hawakujua hata sababu ya kukutana kwao.


Ka irä jiye kuna ta, yis wa̱ iju̱ñer bas je̱r ssër dä bäi ji ma̱k, je ne rä yis wa̱ kjeiyinak bäi Macedonia wa ia̱ jikäi rä: “Acaya wa rä itapawa̱k kja año bakle waté.” Jekäi bas ssëna ji ma̱k pjoo, je ne te ijewa wäbäli ssëwa̱ je wa̱k rä. 	 Ninajua jinsi mlivyo na moyo wa kusaidia, na nilijivuna juu yenu kuhusu jambo hilo mbele ya watu wa Makedonia. Niliwaambia: "Ndugu zetu wa Akaya wako tayari tangu mwaka jana." Hivyo, moto wenu umekwisha wahimiza watu wengi zaidi.


Ka̱wä oloi rä kju̱awa, tulu oloi rä kju̱awa, ñakäi bekwä oloi rä kju̱awa. Jekäi bekwä oloi ñir dä kju̱awa kju̱awa. 	 Uko uzuri wa jua, wa mwezi na wa nyota; hata nyota nazo huhitilafiana kwa uzuri.


Yis dasta̱na itäki̱ yis dasta̱nani ra, yie ji sha kja. Jekäi jira ka yis katke kuna ra, yie ji sheke̱ni ji yakei wakbläk mikle wa ia̱ irä isaka biköle ia̱ irä, ikuna yis damiju̱ni etäbä kicha ra, ka yis wa̱ yi janakwa̱ kuna. 	 Nilikwisha sema, na kama ilivyokuwa safari ya pili, sasa nasema tena nikiwa mbali: wale wote waliotenda uovu bila kutubu, na pia wale wengine, nitakapokuja, watakiona cha mtema kuni.


Pablo ssëna minak je chu̱li̱i̱ wa wäki̱, ata kte kukäk wa wa̱ ka iia̱ ka̱ me̱ne. 	 Paulo mwenyewe alitaka kuukabili huo umati wa watu, lakini wale waumini walimzuia.


Ñerä ekla karalewa̱ detse̱ ditsä wa̱ je̱k katashuäklä ja̱rka. Jera ijewa kiana itsa̱kmiwa̱ bäklenakwa̱ Jesús wäja̱mi. 	 Mara watu wakaja wamemchukua mtu mmoja aliyepooza maungo, amelala kitandani; wakajaribu kumwingiza ndani wamweke mbele ya Yesu.