“Ba ku̱ tapanak Sardis ska wa ángel í ia̱ iyuö: ‘Ale Säkeklä wikblu ta siete, ñakäi bekwä ta siete, je te ishe jikäi: Yis wa̱ ji we̱ ba te rä ju̱ñer, ba yirke̱ kseka, ata ba rä dulewa̱. 	 "Kwa malaika wa kanisa la Sarde andika hivi: "Huu ndio ujumbe kutoka kwake yeye aliye na roho saba za Mungu na nyota saba. Nayajua mambo yako yote; najua unajulikana kuwa na uhai kumbe umekufa!


Jekäi Zebedeo yabala a̱mi je̱k sikawa̱ Jesús wäja̱mi iyabala ra, je̱tkawa̱ wakte jile kiäk iia̱. 	 Hapo mama yao wana wa Zebedayo alimjia Yesu pamoja na wanawe, akapiga magoti mbele yake na kumwomba kitu.


Jera Jesús te ikúka: —Ji sherke̱ Säkeklä ki̱ o̱nak je rä iwa̱ patkeleté je ebä biketsäk. 	 Yesu akawajibu, "Hii ndiyo kazi anayotaka Mungu muifanye: kumwamini yule aliyemtuma."


Je ne ki̱ka ijewa dejulu etka ye jiska ra, ka yis wa̱ iwätkene, ata bulirishtä ebä yis je̱tkawa̱ sä ktei wabiketsäkläksa̱ ska. Jera yie ije sha tse̱nakté. 	 Basi, walipofika hapa sikukawia, ila nilifanya kikao mahakamani kesho yake, nikaamuru mtu huyo aletwe.


“¿Jiye je kta jekäi rä na? Je wà ikta rä yakei Säkeklä ukä ja̱mi. ¿Yi ia̱ sa̱ nui jarmiwa̱ bitaba na? Ata Säkeklä ebä ne ia̱ sa̱ nui jarwa̱ bitaba rä.” 	 "Anathubutuje kusema hivyo? Anamkufuru Mungu! Hakuna mtu awezaye kusamehe dhambi isipokuwa Mungu peke yake."


Simón ssëna jekäi, ka jiye kuna ta, nima kolona ta̱i te Simón irä isaka tso̱ ira wa biköle male̱cha̱cha̱wa̱. 	 Simoni pamoja na wenzake wote walishangaa kwa kupata samaki wengi vile.


Jera Jesús te isha ijewa ia̱: —Je bas nima kuka jirä sha̱ jöté. 	 Yesu akawaambia, "Leteni hapa baadhi ya samaki mliovua."


Je guardia wa cien wäsikäk te je ssa ra, imine ishäk guardia wa tsa̱ku̱i ia̱: —¿Ji we̱ mar ba te rä na? Ñera ije rä Roma wa. 	 Yule jemadari aliposikia hayo, alimpasha habari mkuu wa jeshi akisema, "Unataka kufanya nini? Mtu huyu ni raia wa Roma!"


ñakäi ijewa paktäk yis wa̱ bas pakale ji wa̱k je biköle wawa̱klä ijewa wa̱. ¡Issö! Yis kaldu bas da buliri buliri ma rä sa̱ ke̱i e̱rwa̱ kje. 	 Wafundisheni kushika maagizo yote niliyowapeni. Nami nipo pamoja nanyi siku zote; naam, mpaka mwisho wa nyakati."


Jekäi ikuna chui wa ditsei wä rä manewe̱ ta ra, ika̱wei kiana manenak ñaebä. 	 Maana ukuhani ukibadilika ni lazima Sheria nayo ibadilike.


Jekäi pañuelo käi, paiklä jienak ietkä ki̱ka käi, yitäle Pablo yaka ja̱mi je mike̱ duë ta wa ia̱, jera ijewa jeke̱wa̱ta̱na duë te, ñakäi wikblu yakeila mike̱ksa̱julu ijewa yika. 	 Watu walikuwa wakichukua leso na nguo nyingine za kazi ambazo Paulo alikuwa amezitumia, wakazipeleka kwa wagonjwa, nao wakaponywa magonjwa yao; na wale waliokuwa na pepo wabaya wakatokwa na pepo hao.


Ñerä ijewa minejulu; je te iku̱a jishtä ite isha iia̱ käi. Jera ijewa te Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä je äliwa̱. 	 Basi, wakaenda, wakakuta kila kitu sawa kama Yesu alivyokuwa amewaambia; wakaandaa karamu ya Pasaka.


Ka irä maikäi kuna ta, Juan te sä wäukewa̱ rä diklä wà, ata kukjunabä ra bas dä wäoka̱nak tulämi Wikblu Sikina wà.” 	 Kwani Yohane alibatiza kwa maji, lakini baada ya siku chache, ninyi mtabatizwa kwa Roho Mtakatifu."


Ñakäi ite yis ia̱ ishe: “Ji bata yileba jí äyë ki̱ka ke je kte blawa̱. Ka irä jiye kuna ta, ike̱i tkenawa̱ kja alemana ki̱ka. 	 Tena akaniambia, "Usiyafiche kama siri maneno ya unabii yaliyomo katika kitabu hiki, maana wakati wa kutimizwa kwake umekaribia.


Jeska ijewa te kte baa bata sha. 	 wakawa wanahubiri Habari Njema huko.


“Jekäi un talento kukäk deju̱té iwäki̱, te isha: ‘Säkekewa, yis wa̱ iju̱ñer ba je̱r dä därërë; ba te däli wä kuke mai ka ba wa̱ itkene shtä ska, ñakäi ba te iwä tie mai ka ba wa̱ itulune shtä ska. 	 "Lakini yule aliyekabidhiwa talanta moja akaja, akasema, Bwana, najua wewe ni mtu mgumu; wewe huvuna pale ambapo hukupanda, na kukusanya pale ambapo hukutawanya.


Jera ijewa te ikúka: —Moisés te ka̱ ma̱ rä ñajewa̱ äyëí yuäkksa̱ ipatkäklämi. 	 Nao wakasema, "Mose aliagiza mume kumpatia mkewe hati ya talaka na kumwacha."


Jera fariseo wa te isha Jesús ia̱: —Je wà ba wakei je̱k pakäke̱, je rä ka iyina si̱ kuna. 	 Basi, Mafarisayo wakamwambia, "Wewe unajishuhudia mwenyewe; kwa hiyo ushahidi wako si halali."


Jekäi je jukläyäkä ska Samaria wa chu̱li̱i̱ te Jesús biketsa je alaklä te ji paka ijewa ia̱ ki̱ka. Ije te iktei sha rä jikäi: “Ji biköle wakblele yis wa̱ je shani ite yis ia̱.” 	 Wasamaria wengi wa kijiji kile waliamini kwa sababu ya maneno aliyosema huyo mama: "Ameniambia mambo yote niliyofanya."


Ñakäi bä wäbala te bä shiriwa̱wa̱ ra, je yöksa̱ ju̱omi. Bäi si̱ ba ia̱ ra rä bä kjäwa̱ sa̱ se̱naklä kseka ska wäbala ta etkabä, ata ka ju̱nakmi kuna wäbala bötkäwe sä tuläklämi yökö í wäkaleka̱ ja̱rka. 	 Na kama jicho lako likikukosesha, ling'oe na kulitupa mbali nawe. Ni afadhali kwako kuingia katika uzima ukiwa chongo, kuliko kutupwa katika moto wa Jehanamu ukiwa na macho yako yote mawili.


Jekäi bas te sá tsa̱tke kate ka̱kie wà. Je rä chu̱li̱i̱ wa̱ Säkeklä kjeishäklä sá ki̱ka, ije̱r bäi sha sá ia̱ chu̱li̱i̱ wa ka̱kia oloi ja̱mi ki̱ka. 	 ninyi mkiwa mnatuunga mkono kwa kutuombea. Hivyo neema tutakazokuwa tumepata kutokana na maombi ya watu wengi hivyo, ziwe sababu ya watu wengi zaidi kumshukuru Mungu kwa ajili yetu.


je wà ijewa kjäkläksa̱julupa ikololecha̱wa̱ be tsa̱ku̱i wa̱, jielecha̱wa̱ ji wa̱k jishtä iwakei ki̱ ishena käi je yika. 	 Hapo fahamu zao zitawarudia tena, wakaponyoka katika mtego wa Ibilisi aliyewanasa na kuwafanya wayatii matakwa yake.


Jera tkäbe te diklä tjua jua̱mi ikjä na diklä ta̱i käi je alaklä itäki̱, je rä je yölí wa̱ itsa̱klämi ye. 	 Basi, joka likatapika maji mengi kama mto, yakamfuata huyo mama nyuma ili yamchukue.


El wa, jira yis te bas je̱r ku̱eke̱ kte baa wapautäle yis wa̱ bas ia̱ je wà, je rä kolole e̱ná bas wa̱, je ja̱mi bas dami chatkelewa̱. 	 Sasa ndugu, napenda kuwakumbusha ile Habari Njema niliyowahubirieni nanyi mkaipokea na kusimama imara ndani yake.


Jekäi Tiro ska sá ju̱naté dejulu Tolemaida. Jeskabä sa shkata̱na kono ki̱. Jeska sá mine ji̱a sa el wa chakäk, jekäi sá se̱na ijewa ra ka̱ etka. 	 Sisi tuliendelea na safari yetu kutoka Tiro tukafika Tolemai ambapo tuliwasalimu ndugu zetu, tukakaa nao siku moja.


Sä yaka kalabe kuna wäbala ye ebä ra, ¿ji wà sä ji ssämi na? Ñakäi sa yaka kalabe kuna kukä ye ebä ra, ¿ji wà sä ji jalassämi na? 	 Kama mwili wote ungekuwa jicho, sikio lingekuwa wapi? Na kama mwili wote ungekuwa sikio, mtu angewezaje kunusa?


Jeska kjanaklä wa irä, Templo kjänanak wa irä, jewa wa̱ yökö wäkar katke ka̱ tse̱li ta̱i ki̱ka, jeska ijewa tapar tso̱ klä ki̱ bának. Je ra Pedro bár kalduña ijewa ra. 	 Watumishi na walinzi walikuwa wamewasha moto kwa sababu kulikuwa na baridi, wakawa wanaota moto. Naye Petro alikuwa amesimama pamoja nao akiota moto.


Ata ijewa kukä kjäshtacha̱wa̱ iyika. Jera ijewa kjoyina ta̱i minaka̱ iki̱. 	 Hapo, watu wote katika kile kikao cha Baraza, wakapiga kelele na kuziba masikio yao kwa mikono yao. Kisha wakamrukia wote kwa pamoja,


Je ktei bata ki̱ka yis weikarte wätelewa̱ kje, jishtä ji yakei wakbläk wa käi. Ata Säkeklä ktä rä ka wätelewa̱ kuna. 	 Kwa sababu ya kuihubiri Habari Njema mimi nateseka na nimefungwa minyororo kama mhalifu. Lakini neno la Mungu haliwezi kufungwa minyororo,


jewa kjoyina te isha: —¡Jesús, Säkekewa, ma je̱r ja̱mi sá dälänopa! 	 Wakapaza sauti wakisema, "Yesu Mwalimu, tuonee huruma!"


Jacob duärawa̱ kja ra, ji biketse etkabä wà, ite José yabala ia̱ ji bäi sha o̱nak ekla ekla iwakwa ja̱mi, ñakäi ite Säkeklä oloitsa kata ja̱mi je̱k ku̱lewa̱. 	 Kwa imani Yakobo alipokuwa karibu kufa, aliwabariki kila mmoja wa wana wa Yosefu, akamwabudu Mungu akiegemea ile fimbo yake.


Jera ijewa te jak tsa̱ju̱ami. Jera Jesús wäkaka̱ jöikje te isha: —Wekte ba ra Papá, ba te yis ktä ssa ki̱ka. 	 Basi, wakaliondoa lile jiwe. Yesu akatazama juu mbinguni, akasema, "Nakushukuru Baba kwa kuwa wewe wanisikiliza.


“Je ki̱ka shkäkña sa ra del Säkekewa Jesús shka sa̱ sha̱na jöiki̱ diaki̱ je bala naka, 	 Kwa hiyo, ni lazima mtu mwingine ajiunge nasi kama shahidi wa ufufuo wake Bwana Yesu.


Je doce wa patka Jesús te, jewa je̱r ku̱ami ite, je te isha: “Ka bas mi kuna ka Israel wa kuna ña̱le̱i wà, ka bas miwa̱ kuna Samaria wa jukläyäkäí na, 	 Yesu aliwatuma hao kumi na wawili na kuwapa maagizo haya: "Msiende kwa watu wa mataifa mengine, wala msiingie katika mji wa Wasamaria.


Jí sheke̱ yie rä yi a̱ni wa̱ ka bas wäyuäkläwa̱ kuna kte ssër ta iyina shtä wà. 	 Basi, nawaambieni, msikubali kudanganywa na mtu yeyote kwa maneno ya uongo hata kama ni ya kuvutia sana.


Säkekewa je̱r bäi shöpa Onesíforo ju ska tso̱ wa ia̱. Ka irä jiye kuna ta, je te yis je̱r täkiwa̱ ka̱raa, ka iäine yis wätelewa̱ cadena wà ki̱ka. 	 Bwana aihurumie jamaa ya Onesiforo, kwa sababu aliniburudisha rohoni mara nyingi, wala hakuona haya kwa kuwa nilikuwa kifungoni,


Jekäi ite ijewa nui paruami ra, ekla detse̱ iwäki̱ nuita diez mil talento. 	 Ukaguzi ulipoanza, akaletewa mtu mmoja aliyekuwa na deni la fedha talanta elfu kumi.


Templo siki teleni mikle je ke̱i kjewa̱klä dewa̱ni. Je rä ka̱ tse̱l ke̱i wà. 	 Huko Yerusalemu kulikuwa na sikukuu ya Kutabaruku. Wakati huo ulikuwa wa baridi.


Jera ka wä wajuenak kuna wa irä klä ialewa̱ wa irä ñasikawa̱ iwäja̱mi Templo ska; jewa bäiwa̱ni ite. 	 Vipofu na vilema walimwendea huko Hekaluni, naye Yesu akawaponya.


Sä wäbala wa̱ ka ishäklei sä jula ia̱: “Ka yis ki̱ ba sher.” Ñaebä sa̱ tsa̱ku̱ wa̱ ka ishäklei sä klä ia̱: “Ka yis ki̱ ba sher.” 	 Basi, jicho haliwezi kuuambia mkono: "Sikuhitaji wewe", wala kichwa hakiwezi kuiambia miguu: "Siwahitaji ninyi."


Jekjepa yie bewak etäbä tsikir daka̱ ishäkä na su̱a; je rä dula ta botäbä oveja yaba dula su̱ta, ñakäi iktäke̱ rä tsuitkäbi käi. 	 Kisha nikamwona mnyama mwingine anatoka ardhini. Alikuwa na pembe mbili kama pembe za kondoo, na aliongea kama joka.


Jera ñawäsaka ikukä kjäyena, ikjäktä wäkukäk jälena tulami, jera iktaka̱ni bäi ebä. 	 Mara masikio yake yakafunguka na ulimi wake ukafunguliwa, akaanza kusema sawasawa.


Bata ska ra, jishtä yaba ko̱r ike̱i kjäju̱ kjepa käi, ije̱k kjasha yis ia̱ ñaebä. 	 Baada ya wote, akanitokea hata mimi, mimi niliyekuwa kama mtu aliyezaliwa kabla ya wakati.


“Ata ka̱ tsa̱ku̱i dewa̱ju̱ yäkäk wa su̱ak ra, jeska ite ekla su̱a, je rä ka pajiele kuna ñajulakuke ska jienak shtä wà. 	 "Mfalme alipoingia kuwaona wageni, akamwona mtu mmoja ambaye hakuvaa mavazi ya arusi.


Jekäi ka ijewa wa̱ iwächakewa̱klei ji̱a. 	 Walisema hivyo kwa sababu hawakuthubutu kumwuliza tena maswali mengine.


Je te biköle male̱cha̱cha̱wa̱. Jera ijewa te isha ñaia̱: —¿Je rä mane shtä kte na? ¡Ije rä ka̱wei ta, täkili ta, je wà ite wikblu ñá shtä wa patkeke̱ksa̱, jera imajulu! 	 Watu wote wakashangaa, wakawa wanaambiana, "Hili ni jambo la ajabu, maana kwa uwezo na nguvu anawaamuru pepo wachafu watoke, nao wanatoka!"


Jekäi ije maju̱ ke̱i ta kju̱awa kju̱awa tso̱ ka̱ ñak cuatro wa wäyuäk, Gog irä, Magog irä ska tapanakwa̱ ñakpäk. Ijewa rä jishtä däyë kse̱i kje. 	 Basi, atatoka nje, ataanza kuyapotosha mataifa yote yaliyotawanyika kila mahali duniani, yaani Gogu na Magogu. Shetani atawakusanya pamoja kwa ajili ya vita; nao watakuwa wengi kama mchanga wa pwani.


Ñerä idaksa̱ju̱ ji̱a diklä na ra, ka̱jöir kjä buka̱naju̱ma su̱a ite, ñakäi ite Säkeklä wikblu su̱a idawa̱ju̱té namala käi iwäki̱. 	 Mara tu alipotoka majini, aliona mbingu zimefunguliwa, na Roho akishuka juu yake kama njiwa.


Jera Anás te ipatkami mo̱lewa̱ chui wa tsa̱ku̱i Caifás wäki̱. 	 Basi, Anasi akampeleka Yesu akiwa amefungwa, kwa Kuhani Mkuu Kayafa.


jera ka je yabala ko̱rba yika, ka ijewa wa̱ ji o̱rba bäi iräle yakei iräle ra, iyina iia̱ rä: “Ikibi dämiwa̱ itsi̱se̱k kjanaklä ye.” Je rä io̱naklä ji ye wata Säkeklä wa̱ sä biketsale kolonak ebä ki̱ka, ka je rä sa te ji we̱ ki̱ka kuna, ata iwa̱ sä kile ki̱ka. 	 Lakini, ili Mungu aonekane kwamba anao uhuru wa kuchagua, hata kabla wale ndugu hawajazaliwa na kabla hawajaweza kupambanua jema na baya,


Jekäi ijäiyi ki̱ ise̱naklä sherke̱ ra, ije̱k mo̱ iia̱; je su̱ta ialaklä ki̱ ise̱naklä sherke̱ däkwa̱ ija̱mi ra, ise̱naklä kiana iwa̱k. 	 Mume atimize wajibu alio nao kwa mkewe, naye mke atimize wajibu alio nao kwa mumewe.


Abraham mablena su̱na ra, ji biketse etkabä ki̱ka, ite Isaac ma̱ka̱. Ñe Säkeklä kablele kukäk, je wakei te iyaba eklabä ma̱ka̱. 	 Kwa imani, Abrahamu alimtoa mwanae Isaka sadaka wakati Mungu alipomjaribu. Huyo Abrahamu ndiye aliyekuwa amepokea ahadi ya Mungu, lakini, hata hivyo, alikubali kumtoa dhabihu mwanae wa pekee,


Ale vaca yaba kate onak tso̱té ktöwa̱, sä yäkö, sä ssëno a̱naa. 	 Mchinjeni ndama mnono; tule kusherehekea!


Je rä jishtä iwa̱ ibiketsale o̱nak sa̱ ke̱i etkä etkä bakle raté käi. Je wá̱ ite saje wa Säkekewaí Cristo Jesús ja̱mi. 	 Mungu alifanya jambo hilo kufuatana na azimio lake la milele ambalo amelifanya kwa njia ya Kristo Bwana wetu.


Jesús te jekäi isha e̱ná ra, jera ije̱r ianawa̱ ta̱i te ishaka̱: —Kte si̱ kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, bas sha̱ ekla te yis ju̱emiksa̱. 	 Alipokwisha sema hayo, Yesu alifadhaika sana rohoni, akasema wazi, "Kweli nawaambieni, mmoja wenu atanisaliti!"


Jekäi ijewa te jewa kjasha Jesús ktei bata shäk wa ia̱. Jera ijewa ka̱kia kjepa ijula ma̱ka̱ ijewa ki̱ka. 	 Wakawaweka mbele ya mitume, nao wakawaombea na kuwawekea mikono.


Jekäi ite iya ja̱wa̱ksa̱ ra, ite ibutrawa̱ dätsi wà, blacha̱ ite jak ker ja̱tkele sa̱ nu̱l bläklä naka, je na yi a̱ni ka blerba. 	 Kisha, akaushusha mwili huo kutoka msalabani, akauzungushia sanda ya kitani, akauweka katika kaburi lililokuwa limechongwa kwenye mwamba, ambalo halikuwa limetumika.


Je ke̱i wà ju ska Jesús mineju̱ je̱tkawa̱ tipä kjä ja̱mi. 	 Siku hiyohiyo, Yesu alitoka katika ile nyumba, akaenda na kuketi kando ya ziwa.


Jera chu̱li̱i̱ jalibashäk wa te iäyë tapawa̱wa̱ däläwa̱cha̱wa̱ biköle wäna. Je äyë kjuä säkei shtawa̱ ijewa te ra isäkei rä cincuenta mil denario. 	 Wengine waliokuwa wameshughulikia mambo ya uchawi hapo awali, walikusanya vitabu vyao, wakavichoma mbele ya wote. Walikisia gharama ya vitabu hivyo, wakaona yafikia vipande vya fedha elfu hamsini.


Jekäi Ananías te je säkei tsa̱ksa̱ta̱na elkje, ata iwa̱ iekta detse̱ cha̱mi ite Jesús ktei bata shäk wa ia̱. Jera je ju̱ñer ise̱naklä wa̱. 	 Lakini, mkewe akiwa anajua, Anania akajiwekea sehemu ya fedha alizopata na ile sehemu nyingine akawakabidhi mitume.


Ñerä yie je äyë tsi̱ne kukawa̱ ángel jula na, je katawa̱ yie. Je rä bloo yis kjä na bul ña diä käi, ata yis te ikatawa̱ ra, yis ña ssëwe̱ ite bächii. 	 Basi, nikakichukua kitabu hicho kidogo kutoka mkononi mwa huyo malaika, nikakila; nacho kilikuwa kitamu kinywani mwangu kama asali, lakini nilipokimeza kikawa kichungu tumboni mwangu.


Jera Pablo je̱r na ide Sanedrín wa moska rä saduceo wa, moska rä fariseo wa. Je ki̱ka ia̱na täkii Sanedrín wa ska: —El wa, yis dä fariseo wa, yis dä fariseo wa yäbei, yis ktei wabiketsarte rä sä dulecha̱wa̱ wa shki̱rmika̱ni je ki̱ssë kju̱ei. 	 Wakati huo Paulo alikwisha tambua kwamba sehemu moja ya wanabaraza wale ilikuwa ni Masadukayo na nyingine Mafarisayo. Basi, alipaaza sauti yake mbele ya Baraza: "Ndugu zangu, mimi ni Mfarisayo, mwana wa Mfarisayo. Mimi nimeletwa mahakamani kwa kuwa ninatumaini kwamba wafu watafufuka."


¿Bas sha̱na manele weikarke̱ na? Jera je ka̱kiö. ¿Bas manele ssëna a̱naa na? Jera je ksö salmo wà. 	 Je, pana mtu yeyote miongoni mwenu aliye na shida? Anapaswa kusali. Je, yuko mwenye furaha? Anapaswa kuimba nyimbo za sifa.


Je ki̱ka ke bas mane a̱ni ku̱ ji shka̱l ssöpa sä ktewa̱ ki̱, jakble ki̱, yakei we̱ ki̱, je̱k patke ji kju̱awa sha̱na ki̱. 	 Asiwepo mtu yeyote miongoni mwenu ambaye anapaswa kuteseka kwa sababu ni muuaji, mwizi, mhalifu au mwovu.


Jera ¿maikäi ba te ishemi bä el ia̱: ‘Ka̱ mo yis ia̱ je ka̱ pjoi tsa̱kläksa̱ bä wäbala na’ ni, ata jera ba wakei wäbala na kal kuklei kate rä na? 	 Au, wawezaje kumwambia ndugu yako, Ndugu, ngoja nikuondoe kibanzi jichoni mwako, wakati wewe mwenyewe unayo boriti jichoni mwako?


Jekäi kjanaklä ka se̱nak iblui ju na jekjeye, ata blu yaba se̱rmi iju na jekjeye. 	 Mtumwa hana makao ya kudumu nyumbani, lakini mwana anayo makao ya kudumu.


Jera je kjanaklä je̱tkawa̱ wakte iwä ja̱mi, te isha: ‘Yis ki̱ssöpa ji̱a yis wa̱ ma tju̱a ju̱aklämi kalabe.’ 	 Basi, huyo mtumishi akapiga magoti mbele yake, akasema, Unisubiri nami nitakulipa deni lote.


Jekäi ji wa̱klä tso̱ sa̱ wa̱ kju̱awa kju̱awa me̱le ije̱r bäi shäke̱ ja̱mi. Sa̱ ia̱ ime̱le sä ktäklä jile bata shäk ye ra, sa̱ ku̱ ji shö bikö sa ia̱ ji biketsar etkabä ja̱mi; 	 Basi, tunavyo vipaji mbalimbali kufuatana na neema tuliyopewa. Mwenye kipaji cha unabii na akitumie kadiri ya imani yake.


Ale weikale jekäi ji yakei wakbläk wa wa̱ je katabläk je biketsö bas ku̱ jishtä ije rä, je rä ka bas je̱r ska bas shtirinacha̱kläwa̱ kuna, ka bas wätuina jolonaklä kuna. 	 Fikirini juu ya mambo yaliyompata Yesu, jinsi alivyostahimili upinzani mkubwa kwa watu wenye dhambi. Basi, msife moyo, wala msikate tamaa.


Ata Pablo a̱na itsa̱ka: —Ke ma je̱k ktawa̱, sá biköle tapar tso̱ ji̱a jiska. 	 Lakini Paulo akaita kwa sauti kubwa: "Usijidhuru mwenyewe kwa maana sisi sote tuko hapa."


Jekäi yis ki̱ ishena ju̱ñenakwa̱ ji kju̱ei ijewa te ikjatieke̱ rä ki̱ka yis wa̱ iminetse̱ ijewa wa̱ kolole sä ktei wabiketsäkksa̱ wa ska. 	 Nilimpeleka mbele ya Baraza lao kuu nikitaka kujua kisa cha mashtaka yao.


Jekäi Säkeklä te je ktei shaña ijewa ra, ji o̱le ijuenaklä ye wà, ji ka su̱le sa̱ wa̱ wà, jile saka saka o̱le täkii wà, ji bala pa̱le Wikblu Sikina wa̱ ije ki̱ ishena ja̱mi käi. 	 Mungu pia aliongeza hapo ushahidi wake kwa kufanya kila namna ya miujiza na maajabu, na kwa kuwagawia watu vipaji vya Roho Mtakatifu kadiri ya mapenzi yake.


bas wa̱ ka̱ kjäke̱ wawa̱klä bäi, sa̱ ke̱i rä yakei ki̱ka. 	 Tumieni vizuri muda mlio nao maana siku hizi ni mbaya.


Jekäi io̱na däka̱ mañatäbä kicha, jera ñawäsaka je sua iá mineka̱tse̱ni ka̱jöir ska. 	 Jambo hili lilifanyika mara tatu, kisha ile shuka ikarudishwa juu mbinguni.


Je su̱ta manele ñamabläke̱ ine ska ra, ka je tsa̱ku̱ ki̱ ji tkenakka̱ ka iinene ika̱wei ja̱mi ra. 	 Mwanariadha yeyote hawezi kushinda na kupata zawadi ya ushindi kama asipozitii sheria za michezo.


Jekjepa yis mineju̱ Siria ke̱i ska, ñakäi Cilicia ke̱i ska. 	 Baadaye nilikwenda katika tarafa za Siria na Kilikia.


Bäije yi shki̱naka̱niña säkätä rä; je rä sikii. Duewa̱ni etäbä kicha, je ia̱ ka ijewa meräk, ata ijewa dämiwa̱ chui wa ye Säkeklä ia̱, Cristo ia̱, ñakäi ijewa dämiwa̱ sa̱ tsa̱ku̱i ye ije ra däkka̱ mil año. 	 Wameneemeka sana, tena heri yao wote wanaoshiriki ufufuo huu wa kwanza. Kifo cha pili hakitakuwa na nguvu juu yao; watakuwa makuhani wa Mungu na wa Kristo, na watatawala pamoja naye kwa miaka elfu moja.


El wa, yie ishe bas ia̱, yie bas pake se̱nak je̱r ki̱i̱ sa bala butsäk, sä wäbutrewa̱k kte kju̱awa wà ka ale bas pautäle ja̱mi kuna, jewa yika. Jewa yika bas ñabutsö tulömi. 	 Ndugu zangu, nawasihi muwafichue wote wanaosababisha mafarakano na kuwafanya watu wengine waanguke, kinyume cha mafundisho mliyofundishwa. Jiepusheni na watu hao,


Jera ijewa te ka̱ pjoi tula itsa̱ku̱ ki̱ka, ikjoyina, iji̱á, ije̱r iana jela te ishe: “¡Wekte, wekte jukläyäkä bäi si̱ rä. Jeska ko̱no ta däyë ki̱ka wa biköle ñabluwa̱ka̱ ije ji tso̱ wà. Ata una hora bala na ebä iweikanawa̱ itjä!” 	 Wakajimwagia vumbi juu ya vichwa vyao wakilia kwa sauti na kuomboleza: "Ole! Ole kwako mji mkuu! Ni mji ambamo wote wenye meli zisafirizo baharini walitajirika kutokana na utajiri wake. Kwa muda wa saa moja tu umepoteza kila kitu!"


sa̱ niki̱ ñak käi, ji wa̱k pa pa käi, je̱k biketsäk bakleka̱ käi, ji sä ssëwa̱k a̱naa je ebä biketsäk Säkeklä tsa̱ta käi, 	 watakuwa wahaini, wakaidi na waliojaa kiburi; watapenda anasa kuliko kumpenda Mungu.


sä weikanakcha̱wa̱ wa wäyuemi ite ji biköle yakei wà, ka ijewa wa̱ ji rä iyina kolone shka̱li̱blenak itsa̱tkenakläksa̱ ki̱ka. 	 na kutumia udanganyifu wa kila namna kwa wale walio katika mkumbo wa kupotea. Hao watapotea kwa sababu hawakuupokea na kuupenda ule ukweli ili waokolewe.


ñakäi sä kuta Apia ia̱, Arquipo sa̱ tsa̱tkäk kju̱atkäkña sa ra je ia̱, ñakäi tapanak ba ju ska wa ia̱. 	 na kanisa linalokutana nyumbani kwako, na wewe dada Afia, na askari mwenzetu Arkupo.


Jeska kajali wa sha̱ te je ssa ra, jewa te isha: —¡Issö! Elías ne kieke̱ ite rä. 	 Baadhi ya watu waliosimama pale waliposikia hivyo, walisema, "Sikiliza! Anamwita Eliya!"


Je je̱rika wäsi̱wa ji wa̱k saje wa ditsei wä ukä ja̱mi, te sa kalí wa weika ta̱i te ijewa paka yabala dulunala tuläkksa̱ iduächa̱kläwa̱. 	 Alilifanyia taifa letu ukatili, akawatendea vibaya babu zetu kwa kuwalazimisha waweke nje watoto wao wachanga ili wafe.


Jera Jesús te ijewa pakta oloi ja̱mi ditsä saka chu̱li̱i̱ te ibiketsa. 	 Watu wengi zaidi walimwamini kwa sababu ya ujumbe wake.


Je rä Jesús te isha kja iia̱: “¡Wikblu ñá shtä, ma je̱k tso̱ksa̱ ije ska ni!” ki̱ka. 	 (Alisema hivyo kwa kuwa Yesu alikuwa amemwambia, "Pepo mchafu, mtoke mtu huyu.")


Yabala ká wa, ke bas ku̱ bas yabala kju̱atkewa̱k. Ata ijewa kibiwo̱ dulale pautäle Säkekewa ki̱ ishena ja̱mi. 	 Nanyi akina baba, msiwachukize watoto wenu ila waleeni katika nidhamu na mafundisho ya Kikristo.


Jekäi ra, ¿jini sa te ishe na? ¿Baishe Säkeklä rä ji ka wämo kuna wa̱ ta na? ¡Ka irä jekäi kuna! 	 Basi, tuseme nini? Je, Mungu amekosa haki? Hata kidogo!


Tjabana si̱ camello kjäksa̱ju̱ tuluk wä ña̱la ja̱rka rä, ata därërë si̱ blu däwa̱ Säkeklä gobiernoí ja̱mi rä. 	 Naam, ni rahisi zaidi kwa ngamia kupita katika tundu la sindano, kuliko tajiri kuingia katika Ufalme wa Mungu."


Ñatapana e̱ná ra, Judío wa chu̱li̱i̱ irä, ñaialecha̱wa̱ Judío wa ye Säkeklä dälätsäk wa chu̱li̱i̱ irä, minemi Pablo irä Bernabé irä ra. Jekäi ijewa ka̱paka ji̱a jewa ra, ite ipaka cha̱tkäkwa̱ Säkeklä je̱r bäi shäke̱ sa̱ ia̱ je ja̱mi. 	 Mkutano huo ulipomalizika, Wayahudi wengi na watu wa mataifa mengine waliokuwa wameongokea dini ya Kiyahudi waliwafuata Paulo na Barnaba. Hao mitume waliongea nao, wakawatia moyo waendelee kuishi wakitegemea neema ya Mungu.


Ata Abraham te ibiketsa Säkeklä rä täkili ta sä shki̱wa̱kka̱ni dulewa̱ wa sha̱na, jekäi sa̱me̱ishärä jeska Isaac deksa̱ni iia̱ rä. 	 Abrahamu aliamini kwamba Mungu anaweza kuwafufua wafu: na kwa namna fulani kweli Abrahamu alimpata tena mwanae kutoka wafu.


Tres día ra jula kolone diei yana Caná Galilea ska. Jera jeska Jesús a̱mi katke. 	 Siku ya tatu kulikuwa na arusi mjini Kana, mkoani Galilaya. Mama yake Yesu alikuwapo,


¿Jiye ba te ka̱ pjoi su̱e bä el wäbala na, ata ba wakei wäbala na kal kuklei kate je ka su̱e ba te rä na? 	 Kwa nini wakiona kibanzi kilicho jichoni mwa ndugu yako, na papo hapo huioni boriti iliyoko jichoni mwako?


Ñerä Saulo damiju̱ ña̱la wà tkenawa̱ kja Damasco ska alemana ra, jera plaa ka̱jöir ska ka̱ oloi ñinaté ije ja̱mi shkiritkeksa̱. 	 Lakini alipokuwa njiani karibu kufika Damasko, ghafla mwanga kutoka angani ulimwangazia pande zote.


Ñerä je sa̱ je̱r ki̱wa̱k je̱k sikawa̱ iwäja̱mi te isha iia̱: —Ba rä Säkeklä yaba ra, jí jak wä tso̱ pakö ianakwa̱ pan ye. 	 Basi, mshawishi akamjia, akamwambia, "Ikiwa wewe ni Mwana wa Mungu, amuru mawe haya yawe mikate."


Ñakäi ite isha ji̱a: “Säkekewa ekla, yabala bakle bol jäiyi wa, 	 Yesu akaendelea kusema, "Kulikuwa na mtu mmoja mwenye wana wawili.


Je rä sä iarcha̱miwa̱ je̱r ja̱mi je̱k dälänak ebä käi, inaklä ebä biketsäk käi, ñakjeishäk käi, ñassäk ta̱i käi, ji wämo shäk yakei käi, sa ká sa a̱mi ka ktä ssäk kuna käi, ka wekte shäk kuna käi, ka ji dälätsäk kuna käi, 	 watu watakuwa na ubinafsi, wenye tamaa ya fedha, wenye majivuno, wenye kujiona, wenye kumtukana Mungu, wasiowatii wazazi wao, wasio na shukrani na waovu;


Ñakäi yie iyabala tuawe̱che̱miwa̱ duë sälwi wà. Jekäi ra biköle tapanak eyaka eyaka wa te iju̱ñemi yis ne rä sa̱ ka̱biketsä irä sa̱ je̱r ska ji tso̱ irä je su̱akksa̱ rä. Jekäi yie ji me̱mi bas ia̱ ekla ekla ji o̱le bas wakwa wa̱ je ja̱mi. 	 Tena nitawaua wafuasi wake, ili makanisa yote yatambue kwamba mimi ndiye ninayechunguza mioyo na fikira za watu.


¿maikäi ka je tsa̱ta iwikblu cha wakja̱neiwe̱ rä bakleka̱ju̱ baa si̱ kuna rä na? 	 basi, huduma ya Roho ina utukufu mkuu zaidi.


Isaka tsa̱tköpa sikleksa̱ yökö yika, isaka dälänopa bas je̱r ja̱mi ata sualewa̱ je̱k ki̱ka, ipaikläbä jibä dokoitsäkwa̱ je rä yakei telewa̱ iyaka wa̱ ki̱ka. 	 waokoeni kwa kuwanyakua kutoka motoni; na kwa wengine muwe na huruma pamoja na hofu, lakini chukieni hata mavazi yao ambayo yamechafuliwa na tamaa zao mbaya.


Jera Judío wa te ikúka: —Sá wa̱ ka̱wei tso̱, je sá ka̱wei ja̱mi ra ikiana duäkwa̱, ije̱k sha irä Säkeklä yaba ni ki̱ka. 	 Wayahudi wakamjibu, "Sisi tunayo Sheria, na kufuatana na Sheria hiyo, ni lazima afe, kwa sababu alijifanya kuwa Mwana wa Mungu."


Jera Pedro je̱r ja̱na jiräni Jesús te isha iia̱ ska: “Ka oshkoro a̱rka̱ba yikaba, ba ka̱yuämiwa̱ mañatäbä kicha, ka ba wa̱ yis su̱le ni.” Ñerä Pedro mineksa̱ju̱ jeska iji̱á e̱e̱na. 	 Petro akakumbuka maneno aliyoambiwa na Yesu: "Kabla jogoo hajawika, utanikana mara tatu." Basi, akatoka nje akalia sana.


Ijewa rä ka̱jiska ja̱mi. Je ne ki̱ka ijewa te ka̱jiska ja̱mi ji pakeke̱ rä, ñakäi ka̱jiska wa te ijewa ktä ssë rä. 	 Wao husema mambo ya ulimwengu, nao ulimwengu huwasikiliza kwani wao ni wa ulimwengu.


“Jekäi jile bata shäk wa biköle Samuel skaté jöiwäta bena yi kta käi, jewa te ji o̱na jira bata sha ñaebä. 	 Manabii wote, kuanzia Samweli na wale waliomfuata, walitangaza habari za mambo haya ambayo yamekuwa yakitendeka siku hizi.


Kjanaklä wa, bas ñajöcho̱wa̱ bas blui wa yika, ji biköle ska idälätsäk, ka irä manele rä bäi, je̱r baa ebä ki̱ka kuna, ata manele sälwii wa ñaebä. 	 Enyi watumishi wa nyumbani, watiini wakuu wenu kwa heshima yote, wawe wema na wapole au wenye kuchukiza.


Ijewa te ña̱la bulee jawa̱ minemi kju̱awa Beor yaba Balaam ña̱le̱i ja̱mi, je rä ale to̱ne ji ka wämo ki̱ säkei biketsäk. 	 Wameiacha njia iliyonyoka, wakapotoka na kuifuata njia aliyofuata Balaamu, mwana wa Beori, ambaye alipendelea kupata faida kwa kufanya udanganyifu,


Ite sä biketsaksa̱ba kolonak iwakei yabala ye Jesucristo oloi ja̱mi, ije̱r ssëna jekäi iwa̱k, iwakei ki̱ ishena ki̱ka, 	 Mungu alikuwa ameazimia tangu zamani kutuleta kwake kama watoto wake kwa njia ya Yesu Kristo. Ndivyo alivyopenda na kunuia.


—Bas chichano bas kjäkläwa̱ ju kjäshtäklä bala siklewa̱ tsi̱ne ja̱rka. Ka irä jiye kuna ta, yis te ishe bas ia̱: Chu̱li̱i̱ ñajämika̱ kjäkwa̱ jeska, jeiräta ka ikjäkwa̱ jeska. 	 Yesu akawaambia, "Jitahidini kuingia kwa kupitia mlango mwembamba; maana nawaambieni, wengi watajaribu kuingia lakini hawataweza.


Ka irä jiye kuna ta, saje wa Säkekewaí Jesucristo je̱r bäi sha ju̱ñer bas wa̱. Ije rä blu, ata bas shka̱l iwa̱ ki̱ka ije̱k iawa̱wa̱ ka ji ta, je rä bas däkläwa̱ blu wa ye, ije̱k iawa̱wa̱ ka jita oloi ja̱mi. 	 Maana, ninyi mnajua neema ya Bwana wetu Yesu Kristo: yeye, ingawa alikuwa na kila kitu, alijifanya maskini kwa ajili yenu, ili kutokana na umaskini wake, awatajirishe.


Jera ijewa te isha iia̱: ‘Säkekewa, ¡ata ije wa̱ mina tso̱ kja diez!’ 	 Nao wakamwambia: Lakini Mheshimiwa, huyo ana faida ya kiasi hicho mara kumi!


Jewa te isheke̱ ka̱tsä ia̱, jak ker ia̱: “Bas minoka̱ sá ki̱ka, sá blöpa ale je̱tkelewa̱ sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä ki̱ je wä yika, ñakäi Oveja Yaba kju̱atkawa̱ yika. 	 Wakaiambia hiyo milima na hayo majabali, "Tuangukieni, mkatufiche mbali na yeye aketiye juu ya kiti cha enzi, na mbali na ghadhabu ya Mwanakondoo!


Jekjepa Jesús ktami je chu̱li̱i̱ wa irä, iwa̱ dulanak wa irä ra, 	 Kisha Yesu akauambia umati wa watu pamoja na wanafunzi wake,


Yis wa̱ bas biköle shka̱l sä rä Cristo Jesús ja̱mi ki̱ka. Amén. 	 Mapendo yangu yawe kwenu katika kuungana na Kristo Yesu.


Jewa buka̱nami weikane jekjeye wà, tululeksa̱ Säkekewa yika, itäkili baa yika, 	 Adhabu yao itakuwa kuangamizwa milele na kutengwa mbali na utukufu wake mkuu,


ata ka ijewa je̱r ko̱ne mine rämi diklä talanaka̱ kje, jekäi je te ijewa kalabe jámi, je su̱ta io̱rmi ditsä yäbei däke̱ni ra rä. 	 Hawakujua kuna nini mpaka ile gharika ilipotokea, ikawakumba wote. Ndivyo itakavyokuwa wakati Mwana wa Mtu atakapokuja.


Jekjepa ije te ijewa kúkemi te ishemi: ‘Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, ka bas wa̱ ji o̱ne manele jí emana wa ia̱ ra, je rä ka bas wa̱ ji o̱ne yis ia̱. 	 Naye atawajibu, Nawaambieni kweli, kila mlipokataa kumtendea mambo haya mmojawapo wa hawa wadogo, mlikataa kunitendea mimi.


Je ne ki̱ka Jesús ktani ijewa ra te isha: “Kte si̱ kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, yis ne rä oveja kjäkläwa̱ rä. 	 Basi, akasema tena, "Kweli nawaambieni, mimi ni mlango wa kondoo.


Mika̱ ditsä te ji sheke̱ Felipe te ssa ra, ite jile we̱ke̱ ijuenaklä ye su̱a ra, jera ijewa te etka yëbä iktä ssa tsa̱na. 	 Watu walijiunga kusikiliza kwa makini ule ujumbe wa Filipo na kuona ile miujiza aliyoifanya.


Jera chui tsa̱ku̱i wa irä sä wäkiri bäi si̱wa̱ wa irä dejulu iwäki̱ Pablo kjatiäk. Jewa te ka̱kia Festo ia̱, 	 Makuhani wakuu pamoja na viongozi wa Wayahudi walimpa habari kuhusu mashtaka yaliyokuwa yanamkabili Paulo. Walimsihi Festo


Ijewa te ji rä Säkeklä ia̱ ra iyina si̱ je manewa̱ksa̱ ka̱yue wà. Jekäi ite ji yöleksa̱ dälätsami, kja̱nei wa̱mi iyuäkksa̱ säkei ye. Jeiräta ije ne rä kjeiyinak bäi jekjeyemi rä. Amén. 	 Wanaubadili ukweli juu ya Mungu kwa uongo; wanaheshimu na kuabudu kiumbe badala ya Muumba mwenyewe, ambaye ndiye astahiliye sifa milele! Amina.


Ñerä chui tsa̱ku̱i wa irä Sanedrín wa biköle irä jewa te Jesús kjatiäklä yula iwa̱ iktäkläwa̱, ata ka iwa̱ iko̱ne. 	 Makuhani wakuu na Baraza lote wakatafuta ushahidi wa kumshtaki Yesu wapate kumwua, lakini hawakupata.


Je ssa biköle te ra, ñakäi inaklä bäkäk wa te ra, ijewa te isha Säkeklä te ji we̱ rä wämo, ijewa rä wäokle Juan te sä wäukewe̱ ja̱mi je ki̱ka. 	 Waliposikia hayo watu wote na watoza ushuru waliusifu wema wa Mungu; hao ndio wale waliokuwa wameupokea ubatizo wa Yohane.


Jera je te ikúka te isha: ‘Ka yis minak.’ Ata jekjepa ite ibiketsaksa̱ni, jekäi imineju̱. 	 Yule kijana akamwambia, Sitaki! Lakini baadaye akabadili nia, akaenda kufanya kazi.


Fariseo wa tapar tso̱ ji̱a ra, Jesús te ichaka ijewa ia̱, 	 Mafarisayo walipokusanyika pamoja, Yesu aliwauliza,


te Pedro bar kalme su̱a ra, jera iwätka isu̱ak te isha: —Ba ñaebä kalduña je Jesús Nazaret wa ra. 	 Alipomwona Petro akiota moto, alimtazama, akamwambia, "Hata wewe ulikuwa pamoja na Yesu Mnazareti."


Jera etäbä kicha ijewa kjoyinani: —¡Iwätiöka̱ cruz ja̱mi! 	 Watu wote wakapaaza sauti tena: "Msulubishe!"


Jewa ia̱ ite ichaka: —¿Bas te Jesús biketsa ra, Wikblu Sikina me̱na bas ia̱ na? Jera ijewa te ikúka: —Ka sá wa̱ issëlebä jibä Wikblu Sikina tso̱ ni. 	 Akauliza, "Je, mlipopata kuwa waumini mlipokea Roho Mtakatifu?" Nao wakamjibu, "La! Hata kusikia kwamba kuna Roho Mtakatifu hatujasikia."


Chatkäkwa̱ del ji wa̱k bäi, ikjeiyinaklä ioloi kanakläka̱, ñakäi ka iduäkläwa̱, jewa ia̱ se̱ne jekjeye me̱rmi. 	 Wale wanaozingatia kutenda mema, kutafuta utukufu na heshima ya Mungu na kutokufa, watapata uzima wa milele.


Ata je ñapaktäklä jui tsa̱ku̱i kju̱atkawa̱ Jesús da, ite sä bäiwa̱ni sábado wà ki̱ka. Jera je te isha tapale chu̱li̱i̱ wa ia̱: —Seis día bala na sa kiana shka̱bläk rä. Je ne ki̱ka je bala na bas bitä bäinak, ata ka sábado wà kuna. 	 Lakini mkuu wa sunagogi alikasirika kwa sababu Yesu alikuwa amemponya siku ya Sabato. Hivyo akawaambia wale watu walikusanyika pale, "Mnazo siku sita za kufanya kazi. Basi, fikeni siku hizo mkaponywe magonjwa yenu; lakini msije siku ya Sabato."


Bas ssëno a̱naa maitjä. 	 Furahini daima,


Ñakäi Isaías te ietkä she: “Isaí yäbei ekla dämiwa̱, je ne je̱kämika̱ ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa patkäk rä. Ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa je̱r blämi ije ja̱mi.” 	 Tena Isaya asema: "Atatokea mtu katika ukoo wa Yese, naye atawatawala watu wa mataifa; nao watamtumainia."


Jeska sá ju̱namini, kjajulu Chipre ekta kja̱ne si̱wa̱ te sä tie ju̱eke̱ ktä cha̱k. 	 Kutoka huko tuliendelea na safari, lakini kwa kuwa upepo ulikuwa unavuma kwa kasi kutujia kwa mbele, tulipitia upande wa kisiwa cha Kupro ambapo upepo haukuwa mwingi.


Jera Jesús je̱r ja̱mi idälänacha̱wa̱, jekäi ijula tkawa̱ ijewa wäbala ja̱mi. Jera plaa ra ijewa wä wajuena, jekäi iminejulu ira. 	 Basi, Yesu akawaonea huruma, akawagusa macho yao, na papo hapo wakaweza kuona, wakamfuata.


Ata wekte Säkeklä ra. ¡Je ne te sa̱ tsa̱tke tu̱nakka̱ saje wa Säkekewaí Jesucristo oloi ja̱mi rä! 	 Lakini tumshukuru Mungu anayetupatia ushindi kwa njia ya Bwana wetu Yesu Kristo.


Bas dikäla, ke bas ku̱ ji wikblu biköle ktä kuka iyina ye. Ata bas ku̱ ji wikblu mablö su̱o, idatse̱ rä Säkeklä ja̱mi í̱. Ka irä jiye kuna ta, chu̱li̱i̱ sä wäyuäk jile bata shäk wa ye rä minelemi kja ka̱jiska. 	 Wapenzi wangu, msimsadiki kila mtu asemaye kwamba ana Roho wa Mungu, bali chunguzeni kwa makini kama huyo mtu anaongozwa na Roho wa Mungu au la, Maana manabii wengi wa uongo wamezuka ulimwenguni.


Jera wikblu ñá shtä wa̱ weikanak wa bäiwa̱ni ite. 	 Aliwaponya pia wote waliokuwa wanasumbuliwa na pepo wachafu.


Ata je un talento kukäk mineju̱ te ishäkä ja̱r bia, jeska ite iblui inaklä blawa̱. 	 Lakini yule aliyekabidhiwa talanta moja akaenda akachimba shimo ardhini, akaificha fedha ya bwana wake.


Ata ¿ka bas wa̱ iju̱ñer sa̱ je̱k ju̱ake̱ksa̱ yilé ia̱ ikjanaklä ye iktä ssäk ra, mane ktä ssëke̱ sa te, ka je ne kjanaklä sä rä na? Ji yakei wakble ia̱ sä duäkläwa̱ iräle, ata iktä ssë ia̱ sa wabiketsanakläksa̱ wämo ye iräle. 	 Mnajua kwamba mkijitolea ninyi wenyewe kama watumwa na kumtii fulani, mnakuwa kweli watumwa wake mtu huyo--au watumwa wa dhambi, na matokeo yake ni kifo, au wa utii, na matokeo yake ni kukubaliwa kuwa waadilifu.


Ke bä jula ma̱ka̱ yilé ki̱ka plaa ikukäkwa̱ sä wäkiri ye, je rä ije te ji yakei wakbla ra, ka je nui ja̱nakläka̱ña ba ki̱ka. Ma je̱k tso̱ksa̱ se̱nak wämo. 	 Usiharakishe kumwekea mtu yeyote mikono kwa ajili ya kumtumikia Bwana. Usishiriki dhambi za wengine; jiweke katika hali safi.


ka däkwa̱ni ba kjanaklä ye kuna, ata ba kjanaklä wa tsa̱ta, je rä idäkläwa̱ bä el ma wa̱ shka̱ta ye. Yis wakei ia̱ ije rä jekäi, ata bäiwa̱ si̱ ba ia̱ ra, iyaka ska irä Säkekewa ja̱mi ska irä. 	 Na sasa yeye si mtumwa tu, ila ni bora zaidi ya mtumwa: yeye ni ndugu yetu mpenzi. Na wa maana sana kwangu mimi, na kwako atakuwa wa maana zaidi kama mtumwa na kama ndugu katika Bwana.


Je ki̱ka sá te Judas irä Silas irä patkami bas wäki̱, jewa te ji shemi bas ia̱ jini jí äyë patkami sá te je te ishe ssë ta. 	 Kwa hiyo, tunawatuma Yuda na Sila kwenu; hawa watawaambieni wao wenyewe haya tuliyoandika.


Jera ijewa te isha: —Säkekewa, jiska espada tso̱ botkä. Jera ite ijewa kúka: —Bäi rä, je ebä. 	 Nao wakasema, "Bwana, tazama; hapa kuna panga mbili." Naye akasema, "Basi!"


Jesús wätenaka̱ rä jukläyäkä ska ra alemana. Je ne ki̱ka Judío wa chu̱li̱i̱ te je kte yöle katke su̱a. Je yöle rä Hebreo wa ktä wà, Latín wà, Griego wa ktä wà. 	 Wayahudi wengi waliisoma ilani hiyo, maana mahali hapo aliposulubiwa Yesu palikuwa karibu na mji. Tena ilani hiyo ilikuwa imeandikwa kwa Kiebrania, Kilatini, na Kigiriki.


Je te Jesús je̱r ku̱a ra, ite isha ijewa ia̱: —¿Jiye bas te je alaklä weike na? Ije te ji baa ne wá̱ yis ia̱ rä. 	 Yesu alitambua mawazo yao, akawaambia, "Mbona mnamsumbua huyu mama? Yeye amenitendea jambo jema.


Yi kaldu ju tsibata yöle shpatke ki̱ ra, ke je bitawa̱ni kjäkwa̱ iju na jile tso̱ tsa̱kksa̱. 	 Mtu aliye juu ya paa la nyumba asishuke kuingia nyumbani mwake kuchukua kitu.


Jekäi je tkelewa̱ Säkeklä wa̱ chui tsa̱ku̱i bäi si̱ ye, je rä jishtä Melquisedec käi. 	 naye Mungu akamteua kuwa kuhani mkuu kufuatana na utaratibu wa ukuhani wa Melkisedeki.


ssënak a̱naa wekte shäk Sa Ká ia̱. Je ne te sa̱ ia̱ ji wá̱ sä kianaklä ji däke̱ksa̱ sä sikii wa ia̱ kukäkña ka̱ oloika rä. 	 Na kwa furaha, mshukuruni Baba aliyewawezesha ninyi kuwa na sehemu yenu katika mambo yale Mungu aliyowawekea watu wake katika utawala wa mwanga.


Yie ikjashemi je ia̱ bikö ije kiana ji shka̱l ssäk yis kie kju̱ei rä käi. 	 Mimi mwenyewe nitamwonyesha mengi yatakayomlazimu kuteswa kwa ajili ya jina langu."


Je te biköle je̱r shewa̱ kajakla. Je ne ki̱ka ijewa te Säkeklä kjeisha kte bäi wà. Isuanacha̱wa̱ je yika, je ki̱ka ite isha: —Jir jile su̱a sä te, ka sa̱ wa̱ ji su̱le käi. 	 Wote wakashangaa na kushikwa na hofu; wakamtukuza Mungu wakisema: "Tumeona maajabu leo."


Tsi̱ni oloi ka ñinak ji̱a mik a̱ni ba ska. Ñaebä jula kolonak wa jäiyi iräle, alaklä iräle ka ktä ssënak ji̱a mik a̱ni ba ska. Ka irä jiye kuna ta, ba däli watju̱ak wa, jewa ne rä täki ta ka̱jiska rä ki̱ka, ñakäi ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa biköle wäyuawa̱ ba te ba jalibasha wà ki̱ka.” 	 Mwanga wa taa hautaonekana tena ndani yako; sauti za bwana arusi na bibi arusi hazitasikika tena ndani yako. Wafanyabiashara wako walikuwa wakuu duniani, na kwa uchawi wako mataifa yote yalipotoshwa!"


Je wakei te sa̱ tsa̱tkaksa̱, sa kia ji wämo wa̱k, ka je rä sä wakwa te ji wá̱ ki̱ka kuna, ata je rä ji wabiketsaleksa̱ iwakei wa̱ ki̱ka, ñakäi ije je̱r bäi sha sa̱ ia̱ Cristo Jesús ja̱mi sa̱ ke̱i bakle biköle yikaba ki̱ka. 	 Yeye alituokoa, akatuita tuwe watu wake yeye mwenyewe, si kwa sababu ya matendo yetu wenyewe bali kwa sababu ya kusudi lake na neema yake. Alitujalia neema hiyo katika Kristo Yesu kabla mwanzo wa nyakati;


Ata yis wa̱ iju̱ñer del maitjä ji biköle kieke̱ ba te Säkeklä ia̱ je me̱mi ite ba ia̱. 	 Lakini najua kwamba hata sasa chochote utakachomwomba Mungu, atakupa."


—Jí yie ishe mar ssë bas te tsa̱na: ditsä yäbei rä ju̱nakksa̱ ji̱a ditsä jula na. 	 "Tegeni masikio, myasikie mambo haya: Mwana wa Mtu anakwenda kutiwa mikononi mwa watu."


Ata ijewa patkenani etäbä kicha ra, jeska José je̱k shaka̱ iel wa ia̱. Jekjepa Faraón te José ju̱ñawa̱ mane shtä ditsei wä irä. 	 Katika safari yao ya pili, Yosefu alijitambulisha kwa ndugu zake, na Farao akaifahamu jamaa ya Yosefu.


¡Säli yis wakei rä! ¿Yi te yis wetsemiksa̱ jí sa yaka duäkwa̱ yika na? 	 Maskini miye! Nani atakayeniokoa kutoka katika mwili huu unaonipeleka kifoni?


Jekäi jishtä ditsä ekla te Säkeklä ktä weikawa̱ ki̱ka chu̱li̱i̱ ianacha̱wa̱ ji yakei wakbläk wa ye, je su̱ta ñaebä ekla te Säkeklä ktä dälätsa ki̱ka chu̱li̱i̱ dewa̱ wämo ye. 	 Na kama kwa kutotii kwa mtu mmoja watu wengi walifanywa wenye dhambi, kadhalika kutii kwa mtu mmoja kutawafanya wengi wakubaliwe kuwa waadilifu.


Jekäi pan ñaklä ka levadura ta je ke̱i kjewe̱ je e̱ná ra, Filipo ska sá ju̱naté ko̱no ki̱ka, jekäi cinco día ra sá ñaku̱ani ijewa ra Troas ska. Jeska sá se̱na siete día. 	 Sisi, baada ya sikukuu ya Mikate Isiyotiwa chachu, tulipanda meli kutoka Filipi na baada ya siku tatu tukawafikia kule Troa. Huko tulikaa kwa muda wa juma moja.


Ñerä idamiju̱ kja alemana te je jukläyäkä su̱a ra, jera ite iji̱etsa, 	 Alipokaribia zaidi na kuuona ule mji, Yesu aliulilia


Jera ite sa pakta te isha ijewa ia̱: —¿Ka iyöle katke rä: “Yis ju kirmi rä ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa biköle ka̱kiäklä jui ni na?” Ata bas te je iawa̱wa̱ jakbläk wa ñabläklä jui ye. 	 Kisha akawafundisha, "Imeandikwa: Nyumba yangu itaitwa nyumba ya sala kwa ajili ya mataifa yote! Lakini ninyi mmeifanya kuwa pango la wanyang'anyi!"


Je ki̱ka ije ka̱wä ta däkwa̱ iel wa käi ji biköle ska, idäkläwa̱ chui tsa̱ku̱i ye, je̱r ja̱mi sä dälänak shtä käi, ji rä o̱nak Säkeklä ia̱ wa̱k bäi. Je rä iwa̱ ji yakei wakblele sa̱ wa̱ je nui tsa̱tju̱a ju̱aklämi. 	 Ndiyo maana ilimbidi awe kama ndugu zake kwa kila namna, ili awe Kuhani Mkuu wao aliye mwaminifu na mwenye huruma katika kumtumikia Mungu, ili dhambi za watu ziondolewe.


Jekäi je ssa je alaklä te ra, jera ite isha iia̱: —Säkekewa, yie issa ra, ba rä jile bata shäk. 	 Huyo Mwanamke akamwambia, "Mheshimiwa, naona ya kuwa wewe u nabii.


Ka je kuna ji̱a jiska, ata ije shki̱naka̱ni. Bas je̱r ja̱no ikatke ji̱a Galilea ska ra jiräni iwa̱ iyile bas ia̱ rä jeska. 	 Hayuko hapa; amefufuka. Kumbukeni aliyowaambieni alipokuwa kule Galilaya:


Jeska sá ju̱nami däyë kjä ebä ja̱mi, demijulu Regio ska. Je bulirishtä ra si̱wa̱ ju̱naté sur wà. Jekäi böikishtä ra sá demijulu Puteoli ska. 	 Toka huko tuling'oa nanga, tukazunguka na kufika Regio. Baada ya siku moja, upepo ulianza kuvuma kutoka kusini, na baada ya siku mbili tulifika bandari ya Potioli.


Ata je̱tkäkwa̱ yis jula wämo kja̱ne yis jula shule kja̱ne, ka yis ia̱ ka̱ kuna je ma̱klä, ata je rä yi ia̱ irä yolole kja jewa ia̱. 	 Lakini ni nani atakayeketi kulia au kushoto kwangu si wajibu wangu kupanga, bali nafasi hizo watapewa wale waliotayarishiwa."


Je rä ijewa wa̱ isu̱aklä su̱le, ata ka iwäna ijuenaklä, ñakäi ijewa wa̱ issäklä ssële, ata ka ije̱r na idäkläwa̱. Je rä ka ijewa ñamanewa̱kläksa̱ ijewa nui janakläwa̱ bitaba.” 	 ili, Watazame kweli, lakini wasione. Wasikie kweli, lakini wasielewe. La sivyo, wangemgeukia Mungu, naye angewasamehe."


Ka irä jiye kuna ta, yis katke bas sha̱na ra, yis te ibiketsaksa̱ ka jile saka pakäk kuna, ata Jesucristo ebä pakäk, ije wäteleka̱ cruz ja̱mi je ebä pakäk. 	 Nilipokuwa kwenu niliamua kutojua chochote kile isipokuwa tu kumjua Yesu Kristo; naam, Kristo aliyesulubiwa.


Ata je bewak kolonawa̱, ji bata shäk ka iyina kuna je ra ñara, je ne rä ale ji wa̱k ijuenaklä ye ikaldu iwäna ra. Je wà ite sa̱ tso̱ nile bewak wa̱ sa̱ niaklä wà wa irä, ime̱i dälätsäk wa irä wäyuacha̱wa̱. Je bol wa tulunami kseka yökö tipei wäkaleka̱ azufre ra ja̱rka. 	 Lakini huyo mnyama akachukuliwa mateka, pamoja na nabii wa uongo aliyekuwa akifanya miujiza mbele yake. (Kwa miujiza hiyo, alikuwa amewapotosha wale waliokuwa na chapa ya huyo mnyama, na ambao walikuwa wameiabudu sanamu yake.) Huyo mnyama pamoja na huyo nabii walitupwa wote wawili, wakiwa wazimawazima, ndani ya ziwa linalowaka moto wa kiberiti.


Ka irä jiye kuna ta, del ka jita wa tso̱ bas sha̱na rä. Jekäi bas ki̱ ishena ra ka̱ tso̱ bas ia̱ bas wa̱ ji wa̱klä bäi ijewa ia̱. Ata yis je ka se̱nak del bas sha̱na. 	 Maskini mnao daima pamoja nanyi; mnaweza kuwasaidia wakati wowote mnaopenda. Lakini mimi sitakuwapo pamoja nanyi daima.


Ata yis te ishe bas ia̱: Bas ku̱ bas bolki wa shka̱li̱blö, bas ka̱kiö bas kukäk weikanak wa ki̱ka. 	 Lakini mimi nawaambieni, wapendeni adui zenu na kuwaombea wale wanaowadhulumu ninyi


Jera chu̱li̱i̱wa̱ Galilea ska wa, Decápolis ska wa, Jerusalén ska wa, Judea ska wa, Jordán a̱mikata wa, minemi ira. 	 Makundi mengi ya watu kutoka Galilaya, Dekapoli, Yerusalemu, Yudea na ng'ambo ya mto Yordani, walimfuata.


ñakäi bas manenakläksa̱ spa̱na ka̱biketse ska, 	 Jirekebisheni upya rohoni na katika fikira zenu.


Je rä ji bäi yile o̱nak Abraham ia̱ je däkläksa̱ ka Judío kuna wa ia̱ Cristo Jesús ja̱mi, je wà Säkeklä kablele iwikblu ma̱k je däkläksa̱ sa̱ ia̱, sa te ji biketsa etkabä oloi ja̱mi. 	 Jambo hili lilifanyika kusudi ile baraka aliyopewa Abrahamu iwashukie watu wa mataifa mengine kwa njia ya Kristo, na ili kwa imani, tumpokee yule Roho ambaye Mungu alituahidia.


Ka irä jiye kuna ta, sä wäyuäk sä bäkäkksa̱ ye wa irä, jile bata shäk ye wa irä, ñajämika̱ te ijuenaklä e̱e̱na shtä irä, ji ka su̱le sa̱ wa̱ shtä irä kjashemi, sä kolole wa kuna wäyönak ra, jewa wäyönakläwa̱pa ye. 	 Maana watatokea kina Kristo wa uongo na manabii wa uongo. Watafanya ishara kubwa na maajabu ya kuweza kuwapotosha ikiwezekana hata wateule wa Mungu.


Ijewa wä käjäklä rä manene ska ebä, ijewa te yakei wakbleke̱ ka jalewa̱ ta. Ñakäi ite ka chatkelewa̱ bäi si̱ kuna wa je̱r ki̱we̱ke̱. Ijewa rä ñadulale inaklä ebä ki̱biketsäk. Ijewa rä weikanakcha̱wa̱ wa. 	 Macho yao yamejaa uzinzi na uwezo wao wa kutenda dhambi hauna kikomo. Huwaongoza watu walio dhaifu mpaka mitegoni. Mioyo yao imezoea kuwa na tamaa ya mali. Wapo chini ya laana ya Mungu!


Jekäi ji wà ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa rä oloi kaleka̱ irä, ji ki̱ irä dälätsalewa̱ irä je tse̱mité ijewa te jeska. 	 Fahari na utajiri wa watu wa mataifa utaletwa humo ndani.


Ata Jesús te isha: —Ijöwa̱ bitaba. ¿Jiye bas te ije weike na? Ije te ji baa ne wá̱ yis ia̱ rä. 	 Lakini Yesu akawaambia, "Mwacheni; kwa nini mnamsumbua? Amenitendea jambo jema.


je te jí yue mar Timoteo ba yis yaba si̱ käi ji biketse etkabä ja̱mi je ia̱. Säkeklä Sa Ká irä, sajewa Säkekewaí Cristo Jesús irä je̱r ssënopa bäi ba ra, je̱r bäi shöpa ba ia̱, jewa ku̱ ma je̱r ssëwo̱pa baa. 	 nakuandikia Timotheo mwanangu halisi katika imani. Nakutakia neema, huruma na amani kutoka kwa Mungu Baba yetu na Kristo Yesu Bwana wetu.


ba Félix bäiwa̱ si̱, del ka̱ biköle ska, sá te isu̱a ra iyina irä, je ki̱ka sá te ba kjeishe je̱r baa wà. 	 Tunalipokea jambo hili kwa furaha daima na kutoa shukrani nyingi kwako kila mahali.


Ka yis wa̱ jí yöne bas ia̱, bas wa̱ ka ji rä iyina si̱ ju̱ñer ki̱ka kuna, ata je rä bas wa̱ je ju̱ñer ki̱ka, ñakäi ka̱yue mane shtä a̱ni ka dar dä ji iyina si̱ ska kuna ki̱ka. 	 Basi, nawaandikieni, si kwa kuwa hamuujui ukweli, bali kwa sababu mnaujua; na pia mnajua kwamba uongo wowote haupatikani katika ukweli.


Bas te Andrónico irä Junias irä ia̱ ishe yie ichakami. Ijewa rä yis saka wa, ñaebä yis da wätelewa̱ña. Ijewa ne rä Jesús ktei bata shäk wa ia̱ ra palei ta bäi rä, ñakäi Jesús biketsäk yis wätsa̱kba rä. 	 Salamu zangu kwa Androniko na Yunia, wananchi wenzangu waliofungwa gerezani pamoja nami; wao wanajulikana sana kati ya mitume; tena walikuwa Wakristo kabla yangu mimi.


Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, je biköle nui ja̱rmika̱ jira sa̱ tso̱ wa ki̱ka. 	 Nawaambieni kweli, kizazi hiki kitapata adhabu kwa sababu ya mambo haya.


Ñerä catorce año ukäki̱ kjepa yis mineka̱ni etäbä kicha Jerusalénka Bernabé ra. Ñakäi yis wa̱ Tito minetse̱ña. 	 Baada ya miaka kumi na minne, nilikwenda tena Yerusalemu pamoja na Barnaba; nilimchukua pia Tito pamoja nami.


Jera Pilato te isha iia̱: —¿Jera iyina si̱ ba rä sa̱ tsa̱ku̱i na? Jera Jesús te ikúka: —Ba te ishe yis dä sa̱ tsa̱ku̱i. Ata je ne ye yis ko̱na rä, ñakäi je ne ye yis de ka̱jiska rä, je rä yis wa̱ ji rä iyina si̱ ktei shäklä. Jekäi mane wa rä ji rä iyina si̱ ja̱mi wa biköle te yis ktä ssëke̱. 	 Hapo Pilato akamwambia, "Basi, wewe ni Mfalme?" Yesu akajibu, "Wewe umesema kwamba mimi ni Mfalme. Mimi nimezaliwa kwa ajili hiyo; na kwa ajili hiyo nimekuja ulimwenguni kuwaambia watu juu ya ukweli. Kila mtu wa ukweli hunisikiliza."


Ñerä je wäsaka ra ije deju̱ Templo ska. Jekäi ite Säkeklä kjeisha kte bäi wà. Jekäi Jerusalén ska sa bakanamiksa̱ ki̱ssäk tso̱ wa biköle ia̱ ite je yaba ktei paka. 	 Saa hiyohiyo alijitokeza mbele, akamshukuru Mungu, na akaeleza habari za huyo mtoto kwa watu wote waliokuwa wanatazamia ukombozi wa Yerusalemu.


Jekäi ka täki ta wa ska ra, yis je̱k iawa̱wa̱ ka täki ta wa käi, yis wa̱ ijewa kukäklä. Jekäi biköle ia̱ yis je̱kja ji wa̱k ijewa te ji we̱ke̱ käi, ji biköle wà yis wa̱ manele tsa̱tkäkläkksa̱. 	 Kwao walio dhaifu nimejifanya dhaifu ili niwapate hao walio dhaifu. Nimejifanya kila kitu kwa wote ili nipate kuwaokoa baadhi yao kwa kila njia.


te ishe: “¡Ke ishäkä iräle, däyë iräle, kal iräle mewa̱k, marä saje wa Kekläí kjanaklä wa niacha̱wa̱ sá te iwätsa̱ ki̱ kjepa!” 	 "Msiharibu nchi, wala bahari, wala miti, mpaka tutakapokwisha wapiga mhuri watumishi wa Mungu wetu katika paji la uso."


Sa wakei rä eklabä, ata sä wäjienaklä rä chu̱li̱i̱. Jewa rä chu̱li̱i̱, jeiräta sä wäjienaklä kalabe rä wäjielewa̱ etkayebä sä yaka ye. Je su̱ta Cristo rä. 	 Kama vile mwili ulivyo mmoja wenye viungo vingi, na viungo hivyo vyote--ingawaje ni vingi--hufanya mwili mmoja, ndivyo ilivyo pia kwa Kristo.


Ka irä maikäi kuna ta, inaklä shka̱li̱ble ne rä ji biköle yakei ñak rä. Jekäi je tkena manele ja̱mi, je kju̱ei ijewa te sa̱ wa̱ ji biketsanak etkabä jawa̱ta̱na. Je wà iwakwa te je̱r ia̱ne ta̱i kiaka̱ je̱k ki̱ka. 	 Kwa maana kupenda sana fedha ni chanzo cha uovu wote. Watu wengine wametamani sana kupata fedha hata wakatangatanga mbali na imani, na wameivunja mioyo yao kwa huzuni nyingi.


Je ju skabä bas se̱no, jekäi ji me̱rke̱ bas ia̱ käi je ño, je yö. Ka irä jiye kuna ta, shka̱bläk wa kiana rä to̱nak. Ata ka bas se̱r kuna ju etkä ju etkä. 	 Kaeni katika nyumba hiyo mkila na kunywa wanavyowapeni, maana mfanyakazi anastahili mshahara wake. Msiende mara nyumba hii mara nyumba ile.


Jera ite isha ijewa ia̱: —¿Jibä käi na? Jekäi ijewa te ikúka: —Ñe Jesús Nazaret wa je̱. Ije rä jile bata shäk, jekäi Säkeklä wäna irä, ditsä biköle wäna irä ite ji wá̱ rä täkili ta bäi si̱, ñakäi je te sa pakta rä täki ta bäi si̱. 	 Naye akawajibu, "Mambo gani?" Wao wakamjibu, "Mambo yaliyompata Yesu wa Nazareti. Yeye alikuwa nabii mwenye uwezo wa kutenda na kufundisha mbele ya Mungu na mbele ya watu wote.


Ka irä jiye kuna ta, yis yuläk deju̱, je bite rä ka̱mii, ata ka yis wa̱ ji kuna me̱nak iia̱.’ 	 kwa kuwa rafiki yangu amepitia kwangu akiwa safarini nami sina cha kumpa.


Je ne ki̱ka yis te ibiketsa bäi si̱ ra sa el wa pakäk minakba bas ska, bas kabla inaklä ma̱k je tapawa̱kba, ijuenaklä bas te ji ma̱ rä je̱r baa wà ka baklé kuna täkili wà. 	 Kwa hiyo, nimeona ni lazima kuwaomba hawa ndugu watutangulie kuja kwenu, wapate kuweka tayari zawadi yenu kubwa mliyoahidi; nayo ionyeshe kweli kwamba ni zawadi iliyotolewa kwa hiari na si kwa kulazimishwa.


Je ki̱ka ditsä yäbei, je rä sábado wäkirií. 	 Kwa hiyo, Mwana wa Mtu ni Bwana hata wa Sabato."


Jekäi je ne te ijewa jaksa̱ Egipto ska rä. Ije te ji ka su̱le sa̱ wa̱ shtä wá̱, ji kju̱awa wá̱ ijuenaklä ye Egipto ska, Däyë Bätsëë ska, ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska, cuarenta año bala na. 	 Ndiye aliyewaongoza wale watu watoke Misri kwa kufanya miujiza na maajabu katika nchi ya Misri, katika bahari ya Shamu na jangwani kwa muda wa miaka arobaini.


El wa, sá ki̱ bas shena ijuñak jishtä sá weikana Asia ska käi, sá ki̱ ji dewa̱ ka ikatabler ji̱a kje, sá te ibiketsa ka sa̱ se̱nak ji̱a kseka. 	 Ndugu, tunataka kuwajulisheni taabu zilizotupata kule Asia; taabu hizo zilitulemea kupita kiasi, hata tukakata matumaini yote ya kuendelea kuishi.


Ijewa kja ñatululeksa̱ duäkcha̱wa̱ saje wa Säkekewaí Jesucristo kie bata ki̱ka. 	 ambao wamehatarisha maisha yao kwa ajili ya jina la Bwana wetu Yesu Kristo.


jekäi ñaebä Cristo ju̱naksa̱ etaba kicha yebä iwa̱ sä chu̱li̱i̱ nui tsa̱ju̱aklämi, je itäki̱ ijuermini etäbä kicha, ka je rä sa̱ nui ki̱ka kuna, ata je rä yi te idäke̱ ki̱ssëke̱ pjoo jewa tsa̱tkäkläksa̱ iwa̱. 	 vivyo hivyo Kristo naye alijitoa dhabihu mara moja tu kwa ajili ya kuziondoa dhambi za wengi. Atakapotokea mara ya pili si kwa ajili ya kupambana na dhambi, bali ni kwa ajili ya kuwaokoa wale wanaomngojea.


ije cha wa wa̱ iju̱ñaklä ji yakei wakblele iwa̱ nui rä janakwa̱ bitaba, je wà irä tsa̱tkenakksa̱; 	 kuwatangazia watu kwamba wataokolewa kwa kuondolewa dhambi zao.


Ka irä jiye kuna ta, je su̱ta alaklä wa wämo wa bakle mikle je̱r blele Säkeklä ja̱mi, jewa je̱k ki̱tka rä je̱k jewa̱ ise̱naklä wa yika je wà. 	 Ndivyo walivyojipamba hapo kale wanawake waadilifu waliomtumainia Mungu; walijiweka chini ya mamlaka ya waume zao.


Jera Jesús te isha iia̱: —Sa̱nu̱le nu̱lewa, ¿jiye ma ji̱ake̱ rä na? ¿Yibä yuleke̱ ba te rä na? Ata María te ibiketsa ije rä je kal yäkä wäbala pasu̱ak. Je ki̱ka ite isha iia̱: —Säkekewa, ba ne te inu̱l tsa̱mi rä ra, ishö yis ia̱ mai ba te iblani rä yis wa̱ itsa̱kläténi. 	 Yesu akamwuliza, "Mama, kwa nini unalia? Unamtafuta nani?" Maria, akidhani kwamba huyo ni mtunza bustani, akamwambia, "Mheshimiwa, kama ni wewe umemwondoa, niambie ulikomweka, nami nitamchukua."


Judío wa tsa̱ku̱i wa ekla, je rä fariseo wa kie rä Nicodemo ni. 	 Kulikuwa na kiongozi mmoja Myahudi, wa kikundi cha Mafarisayo, jina lake Nikodemo.


ñakäi je wa̱ bas tsa̱ku̱ kä kalabe rä shtao̱leksa̱. Ke bas suana. Bas säkei rä du yuleila chu̱li̱i̱ säkei tsa̱ta ki̱ka. 	 Lakini hata nywele za vichwa vyenu zimehesabiwa zote. Msiogope, basi, ninyi mna thamani zaidi kuliko shomoro wengi!


Jekäi yie isu̱a ra, ángel saka ekla daka̱ju̱ ka̱wä däkläka̱ wà, Säkeklä kseka ia̱ sa̱ nia̱klä ta. Je a̱naa täkii ale ángel wa cuatro ia̱ ka̱wei me̱le ka̱jiska irä däyë irä je weikäklä jewa tsa̱ka, 	 Kisha nikamwona malaika mwingine akipanda juu kutoka mashariki akiwa na mhuri wa Mungu aliye hai. Akapaaza sauti na kuwaambia hao malaika wanne waliokabidhiwa jukumu la kuiharibu nchi na bahari,


Jera ale iel weikäk je te Moisés tia ju̱a. Jekäi ite isha iia̱: ‘¿Yi te ba kuka sa̱ tsa̱ku̱i ye sä ktei wabiketsäkksa̱ ye rä na? 	 Yule aliyekuwa anampiga mwenzake alimsukuma Mose kando akisema: Ni nani aliyekuweka wewe kuwa kiongozi na mwamuzi wa watu?


Je ne ki̱ka yi wa̱ ji we̱ bäi ju̱ñer, ata ka ite je we̱ ra, je rä ite ji yakei wakble. 	 Basi, mtu ambaye hafanyi lile jambo jema analojua kwamba anapaswa kulifanya, anatenda dhambi.


¿Jiye na? ¿Je rä ka yis wa̱ bas shka̱li̱blene na? Ñera Säkeklä wa̱ iju̱ñer yis wa̱ bas shka̱l. 	 Kwa nini nasema hivyo? Kwa sababu eti siwapendi ninyi? Mungu anajua kwamba nawapenda!


Jekäi jishtä je yabala rä yaka ta pi ta, je su̱ta ije dewa̱ña jekäi ñaebä. Je rä duewa̱ oloi ja̱mi iwa̱ ale täki ta sä weikäk duewa̱ wà je weikäkläwa̱, je rä be tsa̱ku̱i, 	 Basi, kwa vile watoto hao, kama awaitavyo, ni watu wenye mwili na damu, Yesu mwenyewe akawa kama wao na kushiriki ubinadamu wao. Alifanya hivyo ili kwa njia ya kifo chake amwangamize Ibilisi, ambaye ana mamlaka juu ya kifo,


Jekäi alaklä wa chichö wa si̱ a̱ta̱leta̱na eklabä, je je̱r bläke̱wa̱ Säkeklä ebä ja̱mi, je chatkäke̱wa̱ Säkeklä payuläk irä ka̱kiäk irä ka̱piana tuina. 	 Mwanamke mjane kweli, asiye na mtu wa kumsaidia, amemwekea Mungu tumaini lake na huendelea kusali na kumwomba msaada usiku na mchana.


Iwa rä sa̱ wa̱ ji ju̱ñer, je rä elkjebä. Ñakäi Säkeklä wa̱ ji tso̱ yinak bata she sa te, je rä elkjebä. 	 Maana ujuzi wetu si kamili, na kipaji chetu cha kutangaza neno la Mungu si kamili.


Ñerä Pablo kinaté ra, Tértulo te ikjatiami te isha: —Ba ktä wà sa̱ se̱rke̱ bitaba, ba te ji biketse tsa̱na, je wà ba te ji bäiwa̱ ta̱i jí sa̱ ke̱i ska, 	 Paulo aliitwa na Tertulo akafungua mashtaka hivi: "Mheshimiwa Felisi, uongozi wako bora umeleta amani kubwa na marekebisho ya lazima yanafanywa kwa manufaa ya taifa letu.


Simón Pedro, Jesucristo kjanaklä ñakäi iktei bata shäk, je te jí yue mar, yi ia̱ ji säkei ta biketsanak rä me̱le jishtä sá ia̱ ime̱na käi jewa ia̱. Je me̱le rä saje wa Kekläí ñakäi Sa̱tsa̱tkäkksa̱ Jesucristo je ji wämo oloi ja̱mi. 	 Mimi Simoni Petro, mtumishi na mtume wa Yesu Kristo, nawaandikia ninyi ambao, kwa wema wake Mungu wetu, na Mwokozi Yesu Kristo, mmejaliwa imani ileile ya thamani kuu tuliyojaliwa sisi.


¡Jikäi issö! Ba te ibiketsa yis te isha ba ia̱ je ka o̱nak ni. Ata mika̱ ike̱i dewa̱ ra, je o̱rmi. Je ki̱ka, bä ktä wätermiwa̱. Jekäi ba se̱rmi si̱wa̱rbe ma rä io̱na jekäi ke̱i kje. 	 Sikiliza, utakuwa bubu kwa sababu huyasadiki haya maneno yatakayotimia kwa wakati wake. Hutaweza kusema mpaka hayo niliyokuambia yatakapotimia."


Bas wa̱ mai yis maju̱ je ju̱ñer, ñakäi bas wa̱ je ña̱le̱i ju̱ñer. 	 Mnajua njia ya kwenda huko ninakokwenda."


Ka yis dämiba dälei ja̱mi, ma je̱k tso̱ksa̱ kte yöle washäk, sa paktäk, sa̱ je̱rku̱ak. 	 Tumia wakati wako na juhudi yako katika kusoma hadharani Maandiko Matakatifu, kuhubiri na kufundisha, mpaka nitakapokuja.


Yis wa̱ iju̱ñer bas dä Abraham batala. Ata bas ki̱ yis shena rä kota̱nakwa̱, ka bas ki̱ yis ktä kiar ki̱ka. 	 Najua kwamba ninyi ni wazawa wa Abrahamu. Hata hivyo, mnataka kuniua kwa sababu hamuyakubali mafundisho yangu.


Ijewa te ipaya ju̱ami, te shönak je̱k ki̱ bätsëë shtä ju̱aka̱ iki̱. 	 Wakamvua nguo zake, wakamvika joho la rangi nyekundu.


¡Bäije yi ka dokonewa̱ jishtä yis dä käi je wa̱ rä! 	 Heri mtu yule ambaye hana mashaka nami!"


Je she rami ji̱a ite ijewa ia̱ ebä ra, ñapaktäklä jui tsa̱ku̱i ekla deju̱té, je̱tkawa̱ wakte iwä ja̱mi te isha: —Ji plaa yis yaba alaklä duawa̱, ata bä kute jula ma̱kka̱ iki̱ka, jera ise̱rmi ni. 	 Yesu alipokuwa akisema hayo, ofisa mmoja Myahudi alifika, akamwinamia na kusema, "Binti yangu amekufa sasa hivi. Lakini, tafadhali njoo umwekee mkono wako naye ataishi."


Jekäi Säkeklä ktä minemi ji̱a jöiwäta. Ñakäi kte kukäk wa wanaka̱ ta̱i Jerusalén ska. Ñaebä chui wa chu̱li̱i̱wa̱ ñajacha̱wa̱ Jesús biketsäk. 	 Neno la Mungu likazidi kuenea na idadi ya waumini huko Yerusalemu ikaongezeka zaidi, na kundi kubwa la makuhani wakaipokea imani.


Yie ishe ba ia̱, ka bä däkksa̱ jeska, ata ba te ma nui tju̱a ju̱ami kalabe inaklä wäka tsi̱neje kjepa bä dämiksa̱ rä.” 	 Hakika hutatoka huko nakwambia, mpaka utakapomaliza kulipa senti ya mwisho."


Yis Ká ki̱ isherke̱ rä jikäi: je rä biköle iyaba su̱ak wa käi, ibiketsäk wa käi, jewa se̱naklä jekjeye; ñakäi sa̱ ke̱i bata jekje ra, yis wa̱ ijewa shki̱wa̱kläka̱ni. 	 Maana anachotaka Baba yangu ndicho hiki: kila amwonaye Mwana na kumwamini awe na uzima wa milele; nami nitamfufua Siku ya mwisho."


Jekäi bas ñashka̱li̱bla ra, je wà biköle te isu̱emi bas dä yis wa̱ dulanak wa. 	 Mkipendana, watu wote watajua kwamba ninyi ni wanafunzi wangu."


ñakäi sä kukäk sa̱ tsa̱ku̱i wa ye, chui wa ye, ije Kekläí iKá ia̱, je oloi kanoka̱pa, ktä dälätsanopa sa̱ ke̱i etkä etkä jekjeyemi! Amén. 	 akatufanya sisi kuwa ufalme wa makuhani, tumtumikie Mungu, Baba yake. Kwake Yesu Kristo uwe utukufu na nguvu, milele na milele! Amina.


Ka irä jiye kuna ta, ba rä teleksa̱ Olivo ka̱niki̱ka ska, je ne tkenawa̱ni Olivo bäi ja̱mi rä, ata ka jekäi iwe̱ rä kuna, jekäi ra tjabana ijula si̱ tkercha̱miwa̱ni ikalí ja̱mi rä. 	 Ninyi watu wa mataifa mengine, kwa asili ni kama tawi la mzeituni mwitu, lakini mmeondolewa huko, mkapandikizwa katika mzeituni bustanini mahali ambapo kwa asili si penu. Lakini, Wayahudi kwa asili ni kama mzeituni bustanini, na itakuwa jambo rahisi zaidi kwao kupandikizwa tena katika mti huohuo wao.


Je alaklä je̱k pajiele rä siöö yëna, ñakäi bätsëë yëna, je̱k ki̱tkele oro wà, jak säkei ta därërë wà, perla wà. Je wa̱ taza yöle oro wà kala ijula na pshilewa̱ ji dokona wà, ji ñá shtä wà. 	 Mwanamke huyo alikuwa amevaa vazi la rangi ya zambarau na nyekundu; alikuwa amejipamba kwa dhahabu, mawe ya thamani na lulu. Mkononi mwake alishika kikombe cha dhahabu ambacho kilikuwa kimejaa machukizo na mambo machafu yanayoonyesha uzinzi wake.


“Jekäi yi rä ka yis ja̱mi kuna, jewa rä kju̱atkäk yis da. Ñakäi yi rä ka ji tapawa̱k yis daña, je rä ituläk ju̱ami ebä. 	 Yeyote asiyejiunga nami, ananipinga; na yeyote asiyekusanya pamoja nami, hutawanya.


Ata bas te bas shka̱li̱bläk wa ebä shka̱li̱ble ra, ¿je säkei dämiksa̱ bas ia̱ na? ¿Ka irä je su̱ta inaklä bäkäk wa te iwe̱ rä na? 	 Je, mtapata tuzo gani kwa kuwapenda tu wale wanaowapenda ninyi? Hakuna! Kwa maana hata watoza ushuru hufanya hivyo!


“Bas Israel wa, jí kte ssöpa bas ku̱: Jesús Nazaret wa rä patkele Säkeklä wa̱ je kjasha ite bas ia̱ rä, ji wá̱ ite täkili ta wà, ji ka su̱le sa̱ wa̱ shtä wà, jile kjayile ijuenaklä ye je wà. Je wá̱ Säkeklä te ije oloi ja̱mi bas sha̱na maikäi bas wa̱ iju̱ñer käi. 	 "Wananchi wa Israeli, sikilizeni maneno haya! Yesu wa Nazareti alikuwa mtu ambaye mamlaka yake ya kimungu yalithibitishwa kwenu kwa miujiza, maajabu na ishara Mungu alizofanya kati yenu kwa njia yake, kama mnavyojua.


Ka̱ yee naka se̱nak wa te ka̱ oloi ta̱iwa̱ su̱a. Ka̱ ki̱kololewa̱ duewa̱ oloi wa̱ ska se̱nak wa ki̱ka ka̱ oloi ñinaka̱.” 	 Watu waliokaa gizani wameona mwanga mkubwa. Nao walioishi katika nchi ya giza na kivuli cha kifo, mwanga umewaangazia!"


Je ki̱ jeska ka iwa̱ ji we̱ täkili ta wa̱klei a̱ni, ata dueta wa elkje ebä bäiwa̱ni ite jula me̱leka̱ ijewa ki̱ka. 	 Hakuweza kutenda miujiza hapo, ila aliwawekea mikono wagonjwa wachache, akawaponya.


Ata biköle yi däke̱ yis wäki̱ te yis ktä ssëke̱, je wawá̱ ite ra, jishtä käi je wakei rä pake mar yie: 	 Nitawapeni mfano unaofaa kuonyesha alivyo yeyote yule anayekuja kwangu, akasikia maneno yangu na kuyatimiza:


Ñakäi yis kuna bas wächakewa̱k ra, ka bas wa̱ yis kúkanak. 	 na hata kama nikiwaulizeni swali, hamtanijibu.


¿Jini jera sa te je she na? Ikuna Säkeklä rä saje wa ra, jera ¿yi ia̱ ji o̱rmi saje wa ukä ja̱mi na? 	 Kutokana na hayo, tuseme nini zaidi? Ikiwa Mungu yuko upande wetu, nani awezaye kutupinga?


Jira sä weikar kate kju̱ei yie ibiketse bäi si̱ jäiyi wa ia̱ ra rä ise̱r jishtä idami käi. 	 Basi, kutokana na shida iliyopo sasa nadhani ingefaa mtu abaki kama alivyo.


Ata bas ki̱ ishena ji̱a yinak ra, jera je parurmi rä sa taparke̱ jile paruäk tsa̱na shtä ska. 	 Kama mna matatizo mengine, yapelekeni katika kikao halali.


Jera jewa te ikúka: —¿Jera ñaebä ba rä Galilea wa na? Ma je̱k yuö tsa̱na kte yöle ja̱mi. Je wà ba te iju̱ñemi jile bata shäk mane a̱ni ka je bitele Galilea ska kuna. 	 Nao wakamjibu, "Je, wewe pia umetoka Galilaya? Haya, kayachunguze Maandiko Matakatifu nawe utaona kwamba Galilaya hakutoki kamwe nabii!"


Je su̱ta ñakpe ska, ka kökö bulane tsa̱na ra, ¿yi kukarmi ñakpä na? 	 La mgambo likilia bila kufuata taratibu zake, nani atajiweka tayari kwa vita?


Je ke̱i wà Pedro je̱k duaka̱ sä el wa tapanawa̱ sha̱na, je tapalewa̱ wa däka̱ rä ciento veinte kjena. Jewa ia̱ ite isha: 	 Siku chache baadaye, kulikuwa na mkutano wa waumini, karibu watu mia moja na ishirini. Petro alisimama mbele yao,


Je ia̱ yie bekwä bäli ñinak ka̱ñir dawa̱ ra je me̱mi. 	 Tena nitawapa nyota ya asubuhi.


Jekäi mane wa se̱rke̱ jishtä sa yaka ki̱ isherke̱ käi, jewa te rä ji sherke̱ sa yaka ki̱ ne biketseke̱. Ata mane wa se̱rke̱ jishtä Säkeklä wikblu ki̱ ji sherke̱ käi, jewa te rä ji sherke̱ iwikblu ki̱ je ne biketseke̱. 	 Maana, wale wanaoishi kufuatana na matakwa ya mwili, hutawaliwa na fikira za mwili. Lakini wale wanaoishi kufuatana na matakwa ya Roho Mtakatifu, hutawaliwa na fikira za Roho.


Jekäi idemi jukläyäkä tso̱ etka Samaria ke̱i ki̱ kie Sicar ni ska. Je rä alemana ka̱ me̱le mikle Jacob wa̱ iyaba José ia̱ ska. 	 Basi, akafika Sukari, mji mmoja wa Samaria, karibu na shamba ambalo Yakobo alikuwa amempa mwanawe, Yosefu.


Jera imineju̱ a̱mikwäta, jeska ije̱tkawa̱ wakteka i̱ski̱. Jera ika̱kia je hora kjäkläju̱pa iki̱, ikuna io̱nopa ra. 	 Akaenda mbele kidogo, akajitupa chini kifudifudi, akasali kwamba, kama ingewezekana, asiipitie saa hiyo ya mateso.


Ikuna bas dä shki̱le tuläka̱niña Cristo ra, jera bas ku̱ ji tso̱ ka̱sha̱ka ne yulö rä, mai Cristo katke je̱tkelewa̱ Säkeklä jula wämo kja̱ne ska. 	 Basi, ikiwa mmefufuka pamoja na Kristo, panieni mambo ya juu, kule Kristo aliko, ameketi upande wa kulia wa Mungu.


Je kte wapakö, je waje̱rtäkiwo̱, je wau̱ño ka̱wei biköle ta. Ke ma je̱k ma̱k dokoitsanak yi a̱ni wa̱. 	 Basi, fundisha mambo hayo na tumia mamlaka yako yote ukiwahimiza na kuwaonya wasikilizaji wako. Mtu yeyote na asikudharau.


Ikta yakei Säkeklä ukä ja̱mi, je ssa bas te. Jekäi ra, ¿jishtä bas ia̱ ra irä na? Jera ijewa biköle te isha nui ta irä, je kiana rä duäkwa̱. 	 Mmesikia kufuru yake! Ninyi mwaonaje?" Wote wakaamua kwamba anastahili kuuawa.


Jekäi ikuna jile wata ki̱ ijewa te yis kjatieke̱ ra, bäi si̱ iwakwane shena däkjulu jiska bä wäki̱ yis kjatiäk rä, 	 Lakini kulikuwa na Wayahudi wengine kutoka mkoa wa Asia; hao ndio wangepaswa kuwa hapa mbele yako na kutoa mashtaka yao kama wana chochote cha kusema dhidi yangu.


Ñerä je ukä ska yie isu̱a ra, puerta kate kjäyeleju̱mi ka̱jöir ska. Jekäi yis te kte ssële yis wa̱ säkätä je ssa ni jishtä kökö bular käi, je kta yis da te ishe: “Bä kuteka̱ jíka, yis te jí ukä ska ji kiana o̱nak ji̱a je kjashemi ba ia̱.” 	 Baada ya hayo nilitazama nikaona mlango umefunguliwa mbinguni. Na ile sauti niliyoisikia pale awali ambayo ilikuwa kama sauti ya tarumbeta, ikasema, "Njoo hapa juu nami nitakuonyesha mambo yatakayotukia baadaye."


“Iyina si̱ yis wakei ia̱ ra yie ibiketsa jile wa̱k saka saka Jesús Nazaret wa kie ukä ja̱mi. 	 Kwa kweli mimi mwenyewe niliamini kwamba ni wajibu wangu kufanya mambo mengi kulipinga jina la Yesu wa Nazareti.


Jekäi ¿mane bas sha̱ se̱rmi ki̱ta bakleka̱ ji̱a una hora kje jikje ije̱r ianawa̱ ebä oloi ja̱mi rä na? 	 Ni nani miongoni mwenu kwa kuwa na wasiwasi sana anaweza kuuongeza muda wa maisha yake?


Ata Pedro te ikaka̱, te isha iia̱: —Ma je̱k duöka̱ni, yis dä ditsä ebä ba käi. 	 Lakini Petro alimwinua, akamwambia, "Simama, kwa maana mimi ni binadamu tu."


ka je ssëwe̱ baa ji yakei te, ata je ssëwe̱ baa rä ji rä iyina si̱ te. 	 hafurahii uovu, bali hufurahia ukweli.


Ata ba chatköwa̱ ba pautäle ja̱mi, ba te ji biketsa etkabä je ja̱mi, ba wa̱ iju̱ñer yi wa̱ ba pautäle je wà rä käi. 	 Lakini wewe dumu katika ukweli ule uliofundishwa, ukaukubali kabisa. Unawajua wale waliokuwa walimu wako.


Ata säkätä ijewa kiana rä mablenak su̱nak. Jeska ideksa̱ ka she ta ra, ikiarmi däkwa̱ sa̱ tsa̱tkäk wa ye. 	 Ni lazima kwanza wathibitishwe, na wakionekana kuwa wanafaa, basi, watoe huduma yao.


jishtä iyöle katke käi: “Säkeklä te ijewa iawa̱cha̱wa̱ ka ka̱ ta ji̱a, ka wä wajuer ta ji̱a, ka kukä wassër ta ji̱a dami ji̱a jira kje.” 	 kama yasemavyo Maandiko Matakatifu: "Mungu ameifanya mioyo yao kuwa mizito, na mpaka leo hii hawawezi kuona kwa macho yao wala kusikia kwa masikio yao."


Kjepa ite copa kukawa̱, je ki̱ ite wekte sha Säkeklä ia̱; kjepa ite ima̱ ijewa ia̱, jekäi biköle te je ya. 	 Kisha akatwaa kikombe, akamshukuru Mungu, akawapa; nao wote wakanywa katika kikombe hicho.


Ke sa kta yakei jishtä ijewa sha̱ manele kta yakei käi, je bata ki̱ka ijewa tuawa̱cha̱wa̱ sä tuawa̱kwa̱ te. 	 Wala msinung'unike kama baadhi yao walivyonung'unika, wakaangamizwa na Mwangamizi!


Ka irä jiye kuna ta, del ka jita wa tso̱ bas sha̱na rä, ata yis je ka se̱nak del bas sha̱na. 	 Maskini mnao daima pamoja nanyi, lakini mimi sitakuwapo pamoja nanyi daima.


Jera Jesús te ikúka: —Iyöle katke rä: ‘Ka pan ebä oloi ja̱mi sa̱ se̱r dä kuna.’ 	 Yesu akamjibu, "Imeandikwa: Mtu haishi kwa mkate tu."


jera jí ke̱i ska je wakei ia̱ je säkei me̱rmini ki̱ta, ñakäi sa̱ ke̱i däke̱wa̱ ji̱a ska, je ia̱ se̱ne jekjeye me̱rmi. 	 atapokea mengi zaidi wakati huu wa sasa, na kupokea uzima wa milele wakati ujao."


Kte si̱ kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, yi te yis biketsa ra, ñaebä ji we̱ke̱ yis te je we̱mi ije te. Ijewa te je we̱mi yis wa̱ ji o̱le tsa̱ta, je rä yis maju̱mi Sa Ká wäki̱ je ki̱ka. 	 Kweli nawaambieni, anayeniamini atafanya mambo ninayofanya mimi; naam, atafanya hata makuu zaidi, maana nakwenda kwa Baba.


Ata ijolona ishäkä bäi ki̱ka, je ne rä yi te kte ssëke̱ je te ije̱r ku̱eke̱ rä, jera je wärke̱ si̱, däke̱ksa̱ elka cien, ielka sesenta, ielka treinta.” 	 Ile mbegu iliyopandwa katika udongo mzuri ni mfano wa mtu ausikiaye ujumbe huo na kuuelewa, naye huzaa matunda; mmoja mia, mwingine sitini na mwingine thelathini."


Ata je je̱r ta wa te ikúka te isha: ‘Kai, jekäi ra tsi ikiarwa̱ ka däkksa̱ sá wakwa ia̱ irä bas ia̱ irä. Bäi si̱ ra bas ma itju̱ak bas wakwa ia̱ iwatju̱ak wa ska.’ 	 Lakini wale wenye busara wakawaambia, Hayatatutosha sisi na ninyi! Afadhali mwende dukani mkajinunulie wenyewe!


Jekäi ijewa jile watju̱ake̱ ka̱ käi, däli käi, je säkei bala pje̱ke̱ ite ñaia̱, yi ka jita ki̱ ji sherke̱ käi, je ja̱mi. 	 Walikuwa wakiuza mali na vitu vyao kisha wakagawana fedha kadiri ya mahitaji ya kila mmoja.


Je ne ki̱ka yie bas ia̱ ishe, yis mablö. 	 Kwa hiyo, nawasihi: fuateni mfano wangu.


Jera je ssa ka Judío kuna wa te ra, ijewa ssëna a̱naa si̱, te Säkekewa ktei kjeisha bäi ebä. Jera bil dä biketsale Säkeklä wa̱ se̱nak jekjeye jewa te Jesús biketsa. 	 Watu wa mataifa mengine waliposikia jambo hilo walifurahi, wakausifu ujumbe wa Mungu; na wale waliokuwa wamechaguliwa kupata uzima wa milele, wakawa waumini.


Iwa rä jí ji biköle o̱rke̱ sá ukä ja̱mi rä bas kju̱ei, je wà wekte yinaklä ki̱ta si̱ Säkeklä oloi kanakläka̱, chu̱li̱i̱ ia̱ ije̱r bäi shäke̱ ki̱ta ki̱ta oloi ja̱mi. 	 Yote haya ni kwa faida yenu; ili kama vile neema ya Mungu inavyoenea kwa watu wengi zaidi na zaidi vivyo hivyo watu wengi zaidi watoe shukrani nyingi kwa utukufu wa Mungu.


jera ite Jesús su̱a idamaju̱, jera Juan te isha ijewa ia̱: —¡Issö, a̱mi ne rä Säkeklä Oveja yaba rä! 	 Alipomwona Yesu akipita akasema, "Tazameni! Huyu ndiye Mwana-kondoo wa Mungu."


Jeska Jesús biteju̱ni, dáteju̱ Galilea tipei kjä ja̱mi; mineka̱ju̱ ka̱ bata ki̱ka, jeska ije̱tkawa̱. 	 Yesu alitoka hapo akaenda kando ya ziwa Galilaya, akapanda mlimani, akaketi.


Ji kätäk, je ku̱ ji ka kätäk kuna ke dokoitsa. Ñakäi ka ji kätäk kuna, je ku̱ ji kätäk ke wabiketsa yakei, Säkeklä wa̱ je rä kilewa̱ ñaebä ki̱ka. 	 Mtu ambaye hula kila kitu asimdharau yule ambaye hawezi kula kila kitu; naye ambaye hula tu mboga za majani asimhukumu anayekula kila kitu, maana Mungu amemkubali.


Jeska chu̱li̱i̱ date iwäki̱. Jera ijewa te isha: —Ñera Juan säwäukewa̱k wa̱ ka ji o̱le kju̱awa kuna ijuenaklä ye. Ata jini ije te Jesús ktei sha je biköle rä iyina si̱. 	 Watu wengi walimwendea wakasema, "Yohane hakufanya ishara yoyote. Lakini yale yote Yohane aliyosema juu ya mtu huyu ni kweli kabisa."


Jera ijewa te ishe yis ia̱: “Ba kiana ji saka o̱rmi ji̱a, pa ta kju̱awa kju̱awa wa, ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa, ktä ta kju̱awa kju̱awa wa, ka̱ tsa̱ku̱i kju̱awa kju̱awa wa chu̱li̱i̱ ukä ja̱mi, je bata shäk ji̱a.” 	 Kisha nikaambiwa, "Inakubidi tena kutangaza ujumbe wa Mungu kuhusu watu wengi, mataifa, watu wa lugha nyingi na wafalme!"


“Ka̱wei yöle, ñakäi kte yile jile bata shäk wa wa̱, je wao̱na deka̱ rä Juan deju̱ kje. Jeskaté Säkeklä gobierno ktei baa bata yinaté, jekäi biköle ñapatkäte täkili wà je ja̱mi. 	 "Sheria na maandishi ya manabii vilikuweko mpaka wakati wa Yohane mbatizaji. Tangu hapo, Ufalme wa Mungu unahubiriwa, na kila mmoja anauingia kwa nguvu.


Jera Jesús te isha iia̱: —¿Jiye ba te yis kie wämo ni na? Yi a̱ni rä ka wämo kuna, ata ekla ebä ne rä wämo rä, je rä Säkeklä. 	 Yesu akamwambia, "Mbona waniita mwema? Hakuna aliye mwema ila Mungu peke yake.


Jekäi yis tso̱ ji̱a jí ju wäjienak ja̱mi ra, yis te je wà bas je̱r ja̱we̱ke̱ bas wäshki̱naklä, yis ia̱ ra je ne rä bäi rä. 	 Nadhani ni jambo jema kwangu, muda wote niishio hapa duniani, kuwapeni moyo na kuwakumbusheni juu ya mambo haya.


Jesús te jekäi isha te Judío wa kju̱atkewa̱ka̱ ñara. Jekäi ijewa te isha ñaia̱: —¿Maikäi ije te iwakei yaka me̱mi sa̱ ia̱ kata̱nak rä na? 	 Ndipo Wayahudi wakaanza kubishana kati yao:


Ka irä jiye kuna ta, ikuna sa wabiketsanakläksa̱ nui ta wakja̱neiwe̱, je bakle rä baa ra, jera sä wabiketsa̱nakläksa̱ wämo ye wakja̱neiwe̱ rä bakleka̱ baawa̱ si̱. 	 Ikiwa basi, kulikuwa na utukufu katika huduma ile iliyoleta hukumu, ni wazi kwamba huduma ile iletayo kukubaliwa kuwa waadilifu itakuwa na utukufu mkuu zaidi.


Ñerä ka̱ñinawa̱ ra guardia wa kjoyinaka̱ ka elkje kuna me sí̱wa̱ Pedro de í̱ ki̱ka. 	 Kulipokucha, ulitokea wasiwasi mkubwa kati ya wale askari kuhusu yaliyokuwa yamempata Petro.


¿Jiye yis ia̱ jikäi io̱na, ba yis Säkekewaí a̱mi bitäklä yis wäki̱ rä na? 	 Mimi ni nani hata mama wa Bwana wangu afike kwangu?


Jekäi je je̱k sikawa̱ ija̱mi te aceite irä vino irä tka ishka̱na wäki̱, je pamu̱awa̱ ite, je tkaka̱ ite iwakei burro ki̱, kjepa iwa̱ iminetse̱ käpäklä jui ska. Jekäi ite ikjänana ji̱a. 	 Akamwendea, akamtibu majeraha yake kwa kumtia mafuta na divai; na kuyafunga halafu akampandisha juu ya punda wake akampeleka katika nyumba moja ya wageni akamuuguza.


Ka irä jiye kuna ta, je día dämiwa̱ se̱nak ka̱jiska jewa biköle ki̱. 	 Kwa maana itawajia kama mtego, wote wanaoishi duniani pote.


Jera Jesús te ikúkani: —Ba wa̱ ije su̱le kja. Je ne ktä kaldu ba ra rä. 	 Yesu akamwambia, "Umekwisha mwona, naye ndiye anayesema nawe sasa."


Je ukä ska Jesús je̱kaka̱ mineksa̱ju̱ ñapaktäklä jui ska, minewa̱ju̱ Simón ju na. Jeska Simón yak kalme wäkalewa̱ oloowa̱, jekäi ijewa te Jesús payula je kju̱ei. 	 Yesu alitoka katika lile sunagogi, akaenda nyumbani kwa Simoni. Mama mmoja, mkwewe Simoni, alikuwa na homa kali; wakamwomba amponye.


Ka irä maikäi kuna ta, bewak pi rä minakwa̱tse̱ chui tsa̱ku̱i wa̱, ija̱r dälätsalewa̱ e̱e̱na si̱ ska sa̱ nui ki̱ka, ata iyaka rä dälänakwa̱ ijewa ju ji̱atkele tso̱ ektaka. 	 Kuhani Mkuu wa Kiyahudi huleta damu ya wanyama katika Mahali Patakatifu na kuitoa dhabihu kwa ajili ya dhambi; lakini nyama za hao wanyama huteketezwa nje ya kambi.


Jekäi ijewa te iwá̱. Je cha̱mi ite Bernabé irä Saulo irä ia̱ te̱nakmi tapanak wa wäkiri wa ia̱. 	 Basi, wakafanya hivyo na kupeleka mchango wao kwa wazee wa kanisa kwa mikono ya Barnaba na Saulo.


Jera biköle yi te Säkekewa a̱netseke̱ ikie wà, jewa rä tsa̱tkenakksa̱.” 	 Hapo, yeyote atakayeomba kwa jina la Bwana, ataokolewa.


Etäbä kicha Jesús kjawa̱ju̱ni ñapaktäklä jui na, jeska jäiyi ekla jula ssi̱lewa̱ katke. 	 Yesu aliingia tena katika sunagogi na mle ndani mlikuwa na mtu aliyekuwa na mkono uliopooza.


Biköle yi rä balewa̱ ije ja̱mi, ka je rä ji yakei wakbläk kuna. Ata biköle yi te ji yakei wakble, ka je wa̱ ije su̱le, ka je wa̱ ije ju̱ñer. 	 Basi, kila aishiye katika muungano na Kristo hatendi dhambi; lakini kila mtu atendaye dhambi hakupata kamwe kumwona, wala kumjua Kristo.


Ata bas te ishe rä: ‘Yilé te ishe iká iräle ia̱mi iräle ia̱: “Jile tso̱ yis wa̱ bas tsa̱tkäklä je rä Corbán” ’ (je kte wà rä: me̱nak Säkeklä ia̱); 	 Lakini ninyi mwafundisha, Kama mtu anacho kitu ambacho angeweza kuwasaidia nacho baba au mama yake, lakini akasema kwamba kitu hicho ni Korbani (yaani ni zawadi kwa Mungu),


Ka irä maikäi kuna ta, je ne ki̱ sä dulecha̱wa̱ wa ia̱ kte baa bata yina rä, je rä ijewa yaka wabiketsanakläksa̱ ditsä käi, ata iwikblu se̱naklä Säkeklä käi. 	 Kwa sababu hiyo, hao waliokufa ambao walikuwa wamehukumiwa katika maisha yao ya kimwili kama anavyohukumiwa kila mmoja, walihubiriwa Habari Njema kusudi katika maisha yao ya kiroho waishi kama aishivyo Mungu.


Ñakäi ka iwa̱ ka̱ me̱ne kuna yi a̱ni ia̱ ikjäkläju̱ däli wäkseka Templo kja̱ne. 	 Hakumruhusu mtu yeyote kupitia Hekaluni akichukua kitu.


Jesús damiju̱ Galilea tipei kjä ja̱mi ra, ite bol ñawakwa ebä su̱a; je rä Simón, kinak Pedro ni irä, iel Andrés irä. Ijewa kla ju̱a kate tipä na, ijewa rä nima kukäk wa ki̱ka. 	 Yesu alipokuwa anatembea kando ya ziwa Galilaya, aliwaona ndugu wawili wavuvi; Simoni (aitwae Petro) na Andrea, ndugu yake; walikuwa wakivua samaki kwa nyavu ziwani.


Jera ite iki̱ sha ji̱a ijewa ia̱: “Ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa ñajämika̱ ñakpäk ñara, ka̱ tsa̱ku̱i wa ñajämika̱ ñakpäk ñara. 	 Halafu akaendelea kusema: "Taifa moja litapigana na taifa lingine, na ufalme mmoja utapigana na ufalme mwingine.


Jekäi ite sa̱ je̱r ku̱a iki̱ ji sherke̱ o̱nak tso̱ blele iwa̱ je wà, jishtä ije̱r ssëna iwa̱k biketsale o̱nak Cristo ja̱mi käi. 	 Mungu alitekeleza kile alichonuia, akatujulisha mpango wake uliofichika, ambao alikuwa ameazimia kuutekeleza kwa njia ya Kristo.


Je kalme su̱a Jesús te ra, ite iju̱ña mikle iduaté rä. Jera ite ichaka iia̱: —¿Ba ki̱ ishena ma me bäirpa na? 	 Naye alipomwona huyo mtu amelala hapo, akatambua kwamba alikuwa amekaa hapo kwa muda mrefu, akamwuliza, "Je, wataka kupona?"


Yabala rikäla, ke yi a̱ni ku̱ bas wäyuöwa̱pa. Yi te ji wämo we̱ ra, je rä wämo, jishtä ije rä wämo käi. 	 Basi, watoto wangu, msikubali kupotoshwa na mtu yeyote. Mtu atendaye matendo maadilifu ni mwadilifu kama vile Kristo alivyo mwadilifu kabisa.


Jewa ssëwa̱cha̱wa̱ iyaka te ra, ijewa te trigo tulami däyë na ko̱no jaboktenaklä. 	 Baada ya kila mmoja kula chakula cha kutosha, walipunguza uzito wa meli kwa kutupa nafaka baharini.


Jekäi arpa bulawa̱k wa irä, ji bulawa̱k wa irä, kabe bulawa̱k wa irä, kökö bulawa̱k wa irä, ka bular ssënak ji̱a mik a̱ni ba ska. Ji yuäk wao̱nak wa maneshtä a̱ni ka ko̱nak ji̱a ba ska. Jak waunak ka bular ssënak ji̱a mik a̱ni ba ska. 	 Sauti za vinubi za muziki, sauti za wapiga filimbi na tarumbeta hazitasikika tena ndani yako. Hakuna fundi wa namna yoyote ile atakayepatikana tena ndani yako; wala sauti ya jiwe la kusagia haitasikika tena ndani yako.


Ba te Prisca irä Aquila irä Onesíforo ju ska tso̱ wa irä jewa ia̱ ishe yie ichakami jela. 	 Wasalimu Priska na Akula, pamoja na jamaa ya Onesiforo.


Säkeklä wikblu ne rä se̱ne kseka ma̱k sa̱ ia̱ rä, ata sa yaka ia̱ ka sa̱ tsa̱tkenak. Yis wa̱ ji yile bas ia̱ je kte rä wikblu iá, ñakäi je rä se̱ne kseka. 	 Roho ndiye atiaye uzima; binadamu peke yake hawezi. Maneno niliyowaambieni ni Roho, ni uzima.


Je je̱k ju̱aksa̱ saje wa ki̱ka, sä bäkäkksa̱ ji we̱ ka̱wei ukä ja̱mi biköle yika, ñakäi sä siki tewa̱k iwakei ia̱ wa ye, je̱r ssënak ji bäi ebä wa̱k pjoo. 	 Yeye alijitoa mwenyewe kwa ajili yetu ili atukomboe kutoka katika uovu wote na kutufanya watu safi walio wake yeye mwenyewe, watu walio na hamu ya kutenda mema.


Jera etäbä kicha ijula tkawa̱ iwäbala ja̱mi. Jekäi ite iwasu̱a jaree, jera ibäinani; iwäna ji biköle juenani bäi ebä. 	 Kisha Yesu akamwekea tena mikono machoni, naye akakaza macho, uwezo wake wa kuona ukamrudia, akaona kila kitu sawasawa.


Jesús te jile saka wá̱ ta̱i ijuenaklä ye iwa̱ dulanak wa wäna, ata jewa ka yöne jí äyë ki̱ka. 	 Yesu alifanya mbele ya wanafunzi wake ishara nyingine nyingi ambazo hazikuandikwa katika kitabu hiki.


bas ji ñaklä, bas ji yäklä yis mesa ska, mai yis dä sa̱ tsa̱ku̱i ska, ñakäi bas ñajäkläkläwa̱ sa̱ tsa̱ku̱i wa je̱tkäklä ki̱ka, Israel wa ditsei wä doce ktei wabiketsäkksa̱.” 	 Mtakula na kunywa mezani pangu katika ufalme wangu, na mtaketi katika viti vya enzi kuyahukumu makabila kumi na mawili ya Israeli.


Ka̱jöir irä, sä sikii wa irä, Jesús ktei bata shäk wa irä, ji bata shäk wa irä, ssëno a̱naa ije ki̱ka. Ka irä jiye kuna ta, Säkeklä te ije kpa bas kju̱ei ki̱ka. 	 Furahi ee mbingu, kwa sababu ya uharibifu wake. Furahini watu wa Mungu, mitume na manabii! Kwa maana Mungu ameuhukumu kwa sababu ya mambo uliyowatenda ninyi!


Je wà rä ekla jile yuäk inaklä yaka wà kinak Demetrio ni, je te Diana temploí me̱i yueke̱ inaklä yaka wà; je wà ite ji me̱i yuäk wa bluwa̱ka̱ ka elkje kuna. 	 Kulikuwa na mfua fedha mmoja aitwaye Demetrio, ambaye alikuwa na kazi ya kutengeneza sanamu za nyumba ya mungu wa kike aitwaye Artemi. Shughuli hiyo iliwapatia mafundi faida kubwa.


Jekäi Säkeklä, Säkekewa shki̱wa̱kka̱ni, je te saje wa kemika̱ni itäkili wa ñaebä. 	 Basi, Mungu aliyemfufua Bwana kutoka wafu atatufufua nasi pia kwa nguvu yake.


Je yika ikjänanak wa suanacha̱wa̱, paju̱na tulaka̱, jolonacha̱wa̱ dulecha̱wa̱ käi. 	 Walinzi wa lile kaburi wakatetemeka kwa hofu kubwa, hata wakawa kama wamekufa.


Je ne ki̱ka bas wa̱ ji yakei wakblele shöka̱ ñaia̱, bas ka̱kiö ñaki̱ka, bas bäinakläni. Sä wämo ka̱kiäke̱ je rä täki ta jile o̱naklä bäi si̱. 	 Basi, ungamanianeni dhambi zenu, na ombeaneni, ili mpate kuponywa. Sala ya mtu mwema ina nguvu ya kutenda mengi.


Je ne ki̱ka ka je rä sa wakwa ki̱ isher ki̱ka kuna, sa wakwa chichar ki̱ka kuna, ata je rä Säkeklä ale je̱r bäi shäk sa̱ ia̱ ebä ne ki̱ka. 	 Kwa hiyo, yote hutegemea huruma ya Mungu, na si bidii au mapenzi ya mtu.


Jera Jesús je̱k manewa̱té te isu̱a ra idajulu iitä ki̱. Jera ite ichaka ijewa ia̱: —¿Ji shena bas ki̱ rä? Jera ijewa te ikúka: —Rabí, ¿mai ba katke rä? (Je wà rä Sapaktäk). 	 Basi, Yesu aligeuka, na alipowaona hao wanafunzi wanamfuata, akawauliza, "Mnatafuta nini?" Nao wakamjibu, "Rabi (yaani Mwalimu), unakaa wapi?"


Timoteo rikä, ji ju̱leta̱na ba ia̱ je wawo̱ tsa̱na, je̱k butsäleju̱mi kte shi̱ana ka wata pake yika, sa̱ ñakju̱atkewa̱klä kinak ka̱ju̱ñe ni yika. 	 Timotheo, tunza salama yote yale uliyokabidhiwa. Jiepushe na majadiliano ya kidunia na ubishi wa kipumbavu juu ya kile wanachokiita watu wengine: "Elimu".


Iwa rä jira sä wäna ji juer espejo na ji su̱e käi, ka atjä kuna. Ata je ke̱i ska ra, sä te ji su̱emi a̱mikje si̱. Jira yis wa̱ ji ju̱ñer dä elkjebä. Ata je ke̱i ska ra, yie iju̱ñemi kalabe jishtä Säkeklä wa̱ yis ju̱ñer käi. 	 Tunachoona sasa ni kama tu sura hafifu katika kioo, lakini hapo baadaye tutaona uso kwa uso. Sasa ninajua kiasi fulani tu, lakini hapo baadaye nitajua yote kikamilifu, kama vile Mungu anavyonijua mimi.


Ata Abraham te isha iia̱: ‘Moisés irä jile bata shäk wa irä wa̱ kte yöleta̱na je ju̱ñer ijewa wa̱: ¡Je ssöpa ijewa ku̱!’ 	 Lakini Abrahamu akamwambia: Ndugu zako wanao Mose na manabii; waache wawasikilize hao.


Ñerä je te ka̱ tso̱ iwa̱ watju̱a ju̱ami, je säkei detse̱ iwa̱ cha̱mi ite Jesús ktei bata shäk wa ia̱. 	 Yeye pia alikuwa na shamba lake, akaliuza; akazichukua zile fedha, akawakabidhi mitume.


Ata je ke̱i ska iduaksa̱, jekäi iduawa̱. Je nu̱l paskua isaka te, jekjepa ijewa wa̱ imineka̱tse̱ ju ja̱r etkä yöle ietkä bata ki̱ka je naka. 	 Wakati huo ikawa kwamba aliugua, akafa. Watu wakauosha mwili wake, wakauzika katika chumba ghorofani.


Sha̱ jolona ishäkä bäi ki̱ka, je wäna elka cien, ielka sesenta, ielka treinta. 	 Lakini nyingine zilianguka penye udongo mzuri, zikaota, zikazaa: nyingine punje mia moja, nyingine sitini na nyingine thelathini.


Jekäi bas wa̱ iju̱ñer jira ji te je wätkewe̱ kate käi, je rä idäkläwa̱ bikökje ike̱i dewa̱ idäkläwa̱ ra. 	 Lakini kuna kitu kinachomzuia sasa, nanyi mwakijua kitu hicho. Basi, huyo Mwovu ataonekana wakati wake ufaao.


Je ki̱ka alaklä wa kiana jile tkäkka̱ tsa̱ku̱ ki̱ ángel wa kju̱ei, ijuenaklä irä tsa̱ku̱i ta. 	 Ndiyo maana mwanamke hufunika kichwa chake, iwe ishara ya mamlaka yaliyo juu yake, na pia kwa sababu ya malaika.


Jera yabala tsi̱dala de ja iwäki̱ ijula tkäkläwa̱ ijewa ja̱mi, ata iwa̱ dulanak wa te je su̱a ra, jera ijewa te jewa uña. 	 Watu walimletea Yesu watoto wadogo ili awawekee mikono yake. Wanafunzi walipowaona, wakawazuia kwa maneno makali.


Jekjepa ideni je iwa̱ dulanak wa ska, te isha ijewa ia̱: —Ata ¿je rä bas käpä rami ji̱a, bas je̱rä dami ji̱a ebä na? ¡Issö! Ihoraí dewa̱ e̱ná. Ditsä yäbei, je rä ju̱nakksa̱ ditsä yakeila jula na. 	 Kisha akawaendea wale wanafunzi, akawaambia, "Je, mngali mmelala na kupumzika? Tazameni! Saa yenyewe imefika, na Mwana wa Mtu atatolewa kwa watu wenye dhambi.


“Jekäi ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska sa ká wa wa̱ ju wäjienak bakle ji yileta̱na yöle se̱newa̱klä. Je ju yöle rä jishtä ale ktäk Moisés da te ipaka iyuäk käi, jishtä ije ia̱ ime̱i kjayina rä je ja̱mi. 	 Kule jangwani babu zetu walikuwa na lile hema lililoshuhudia kuweko kwa Mungu. Lilitengenezwa kama Mungu alivyomwambia Mose alifanye; nakala kamili ya kile alichoonyeshwa.


ka ji tkerke̱ sa̱ ja̱mi pjoo wa̱k, jishtä ka̱ kju̱awa wa ka Säkeklä ja̱mi kuna wa te iwe̱ke̱ käi kuna, 	 na si kwa tamaa mbaya kama watu wa mataifa mengine wasiomjua Mungu.


Ñerä yie isu̱a ra, Oveja Yaba te ikjä bale siete etka kjäyaksa̱, jera yie issa ra, kseka wa cuatro ekla te ishe tala bular käi: “¡Bä kute!” 	 Kisha nikamwona Mwanakondoo anavunja mhuri mmojawapo wa ile mihuri saba. Nikasikia kimoja cha vile viumbe hai vinne kikisema kwa sauti kama ya ngurumo, "Njoo!"


“Jera ikuna yilé te ishe bas ia̱: ‘¡Issö! Säbäkäkksa̱ kaldu jiska’ ni iräle, ‘¡Issö! Ikaldu a̱mi ska’ ni iräle, jera ke iktä kuka. 	 "Basi mtu akiwaambieni, Tazama, Kristo yupo hapa! au Yupo pale! msimsadiki.


Je ra ñawäsaka yis kukawa̱ Säkeklä wikblu te. Ñerä yie isu̱a ra, sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä tkenawa̱ ka̱jöir ska, je je̱tkäklä ki̱ka ekla kalme. 	 Mara nikachukuliwa na Roho. Kumbe, huko mbinguni kuna kiti cha enzi na juu yake ameketi mmoja.


Ñerä jekäi ji rä bulana ssëna ra, jera ditsä tapanawa̱ chu̱li̱i̱, jewa je̱r shewa̱ jakla je te. Ka irä jiye kuna ta, ijewa te issa ra ijewa ktä kate rä iwakwa ktä wà kju̱awa kju̱awa. 	 Waliposikia sauti hiyo, kundi kubwa la watu lilikusanyika. Wote walishtuka sana kwani kila mmoja wao aliwasikia hao waumini wakisema kwa lugha yake mwenyewe.


kjepa bas ska ra minakju̱ Macedoniaka, je Macedonia ska ra bitäkni bas ska, bas wa̱ yis tsa̱tkäklä yis minaklä Judea ska. 	 Nilikusudia kupita kwenu nikiwa safarini kwenda Makedonia, na wakati wa kurudi pia, ili nipate msaada wenu kwa safari yangu kwenda Yudea.


Jera iwa̱ dulanak wa te ikúka: —¿Maka sä te pan tse̱ jí ka̱ wakei ebä ska sa̱ wa̱ jí wa chewa̱klä na? 	 Wanafunzi wake wakamwuliza, "Hapa nyikani itapatikana wapi mikate ya kuwashibisha watu hawa wote?"


Erasto a̱ta̱na Corinto ska; yis te Trófimo ju̱ata̱na duë ta Mileto ska. 	 Erasto alibaki Korintho, naye Trofimo nilimwacha Mileto kwa sababu alikuwa mgonjwa.


Jeiräta manele sher ji̱a kjäkwa̱ jeska, ata mane ia̱ kte baa bata yina säkätäba jewa ka baka̱newa̱ jeska, je rä ka ijewa ñajanewa̱ iktä ssäk kju̱ei. 	 Wale waliotangulia kuhubiriwa Habari Njema hawakupata pumziko hilo kwa sababu hawakuamini. Wapo, basi, wengine ambao wangejaliwa kulipata.


Jeiräta Pedro je̱kaka̱ mineju̱ tu̱lee sa̱ nu̱l bläklä ska. Jera iwätka ija̱r su̱ak ra, ite ibuträklä ebä su̱a. Jera ibiteju̱ni male̱te̱lewa̱ jekäi ji o̱na te. 	 Lakini Petro alitoka, akaenda mbio hadi kaburini. Alipoinama kuchungulia ndani, akaiona tu ile sanda. Akarudi nyumbani huku akiwa anashangaa juu ya hayo yaliyotokea.


Jera chu̱li̱i̱wa̱ ñasikawa̱ iwä ja̱mi; jewa wa̱ isaka date klä ialewa̱ wa käi, ka wä wajuenak kuna wa käi, jula medelewa̱ wa käi, ka ktäk kuna wa käi, dueta wa saka chu̱li̱i̱ wa käi. Jewa tapawa̱wa̱ ijewa te iklä kicha ja̱mi, jekäi jewa bäiwa̱ni ite. 	 Watu wengi sana wakamjia wakiwaleta vilema, vipofu, viwete, bubu na wengine wengi waliokuwa wagonjwa, wakawaweka mbele ya miguu yake, naye Yesu akawaponya.


“Yi te ialaklä jawa̱ta̱na, se̱nawa̱ni isaka ra, jera je rä imaner. Ñaebä je jalewa̱ta̱na ijäiyi wa̱ ra yi se̱nawa̱ ra, jera je rä imaner. 	 "Yeyote anayemwacha mke wake na kuoa mwingine, anazini; na yeyote anayemwoa mwanamke aliyepewa talaka, anazini.


Jeska imineju̱ shka̱ble kiäk ekla se̱nak je ke̱i ska ia̱. Jekäi je te ipatkami ika̱ka köchi chewa̱k. 	 Akaomba kazi kwa mwananchi mtu mmoja wa huko naye akampeleka shambani mwake kulisha nguruwe.


te ishemi: “¡Wekte, wekte jukläyäkä bäi si̱, je̱k pajiele dätsi bäi tsa̱a̱ wà, siöö yëna wà, bätsëë wà, je̱k ki̱tkele oro wà, jak säkei ta därërë wà, perla wà rä! 	 wakisema, "Ole! Ole kwa mji huu mkuu. Ulizoea kuvalia nguo za kitani, za rangi ya zambarau na nyekundu, na kujipamba kwa dhahabu, mawe ya thamani na lulu!


Bulirishtä ra je chu̱li̱i̱wa̱ dele Jerusalén ska ike̱i kjewa̱k jewa te iju̱ña Jesús daju̱. 	 Kesho yake, kundi kubwa la watu waliokuja kwenye sikukuu walisikia kuwa Yesu alikuwa njiani kuja Yerusalemu.


Ijewa te ji biketsa etkabä su̱a ije te ra, ite isha: —El dikä, ma nui rä jalewa̱ bitaba. 	 Yesu alipoona jinsi walivyokuwa na imani kubwa, akamwambia huyo mtu, "Rafiki, umesamehewa dhambi zako."


Ñaebä jile we̱ tso̱ rä kju̱awa kju̱awa, ata Säkeklä eklabä ne te ji biköle we̱ sä biköle ia̱ rä. 	 Kuna namna mbalimbali za kufanya kazi ya huduma, lakini Mungu ni mmoja, anayewezesha kazi zote katika wote.


Jera ña̱la wà ite higuera su̱a, jekäi imine isu̱ak, ata ka iwä juena, kä ja̱r ebä irä. Ñerä ite je ia̱ isha: —¡Ke bä wäno pa mik a̱ni! Jera ñawäsaka je higuera ssi̱nawa̱. 	 Akauona mtini mmoja kando ya njia, akauendea; lakini aliukuta hauma chochote ila majani matupu. Basi akauambia, "Usizae tena matunda milele!" Papo hapo huo mtini ukanyauka.


Ata sa̱ ku̱ ji yina si̱ wawo̱ ñashka̱li̱ble wà, sa̱ ki̱wäjienaklä ji biköle ska ale sa̱ tsa̱ku̱ ja̱mi, je rä Cristo. 	 Ila, sisi tukisema ukweli kwa moyo wa mapendo tutakua zidi katika kila jambo kulingana na Kristo ambaye ndiye kichwa;


“Je ne ki̱ka jäiyi wa rä iká irä ia̱mi irä jäkcha̱wa̱ta̱na ije̱k bawa̱kläwa̱ ise̱naklä ra, jekäi je bol dämiwa̱ eklabä yaka ye.” 	 Kama yasemavyo Maandiko Matakatifu: "Kwa hiyo, mwanamume atawaacha baba na mama yake, ataungana na mkewe, nao wawili watakuwa mwili mmoja."


Jera Jesús te isha ijewa ia̱: —Bas dar dä ka̱jiska; yis dar dä ka̱jöir ska. Bas dä ka̱jiska wa; ka yis dä ka̱jiska wa kuna. 	 Yesu akawaambia, "Ninyi mmetoka papa hapa chini, mimi nimetoka juu; ninyi ni wa ulimwengu huu, mimi si wa ulimwengu huu.


Jera iwa̱ dulanak wa ñasikawa̱ iwä ja̱mi te ichaka iia̱: —¿Jiye ba ktäke̱ ijewa ra jile she ja̱mi rä na? 	 Wanafunzi wake wakamwendea, wakamwuliza, "Kwa nini unasema na watu kwa mifano?"


“Ka yis ia̱ jile o̱nak je̱r wà. Ata yis te issëke̱ käi, je ja̱mi yie sä ktei wabiketseksa̱ rä. Je ne ki̱ka yis te sä ktei wabiketseksa̱ rä wämo ebä. Ka irä jiye kuna ta, yis te iwe̱ke̱ rä ka yis wakei ki̱ ishene o̱nak käi kuna, ata jishtä yis patkäkté ki̱ isherke̱ o̱nak käi. 	 "Mimi siwezi kufanya kitu kwa uwezo wangu mwenyewe. Mimi nina hukumu kama ninavyosikia kutoka kwa Baba, nayo hukumu yangu ni ya haki. Nia yangu si kufanya nipendavyo mwenyewe, bali apendavyo yule aliyenituma.


Säkekewa ku̱ bas wäsikewo̱pa bas je̱r ska sa̱ shka̱li̱bläk Säkeklä käi, ji katabläk je̱r baa wà Cristo käi. 	 Bwana aiongoze mioyo yenu katika upendo wa Mungu na katika uvumilivu tunaopewa na Kristo.


Ata Pedro te isha iia̱: —Ka yis dä inaklä ta, oro ta a̱ni. Ata ji tso̱ yis wa̱ je me̱ke̱ yis te ba ia̱. Jesucristo Nazaret wa kie wà ma je̱köka̱, bä shkömi. 	 Kisha Petro akamwambia, "Sina fedha wala dhahabu lakini kile nilicho nacho nitakupa. Kwa jina la Yesu Kristo wa Nazareti, tembea!"


ichakäk iia̱: —¿Ba ne rä ale däke̱ju̱ rä na, ata sa kiana isaka ki̱ssäk ji̱a na? 	 wamwulize: "Je, wewe ni yule anayekuja, au tumngoje mwingine?"


Jera Pablo te isha: —Ñera yis dä Judío wa, dar Tarso ska, je rä Cilicia ska ra jukläyäkä bäi si̱ shtä. Dunasi̱ ka̱ mo̱ 'sia̱, 'sktäklä ijewa ra. 	 Paulo akajibu, "Mimi ni Myahudi, mzaliwa wa Tarso katika Kilikia; mimi ni raia wa mji maarufu. Tafadhali, niruhusu niongee na watu.


Jikäi ije wakei kabla sa̱ ia̱ rä; je rä se̱ne jekjeye ne ma̱k. 	 Na ahadi aliyotuahidia sisi ndiyo hii: uzima wa milele.


ñakäi ditsä ia̱ ibata shäk Säkekewa je̱r ssënaklä bäi sa ra, je añoí dewa̱.” 	 na kutangaza mwaka wa neema ya Bwana."


Bas ñapajiöcha̱wa̱ je̱k tsa̱tkäklä tso̱ Säkeklä wa̱ kalabe wà, bas täkili däkläka̱ je̱k wätkäk be tsa̱ku̱i te sä wäyueke̱ yika. 	 Vaeni silaha anazowapeni Mungu mpate kuzipinga mbinu mbaya za Ibilisi.


Buliri buliri yis kaldu bas da sa paktäk Templo ska ra, ñera ka bas wa̱ yis kukäwa̱ ta. Ata jí o̱rte rä io̱naklä jishtä kte yöle te ishe käi. 	 Kila siku nilikuwa pamoja nanyi nikifundisha Hekaluni, wala hamkunikamata. Lakini sasa lazima Maandiko Matakatifu yatimie."


“¿Jiye ka bas wakwa te ibiketseksa̱ jibä rä wämo rä na? 	 "Na kwa nini hamwezi kujiamulia wenyewe jambo jema la kufanya?


Sala rä Cainán yaba, Cainán rä Arfaxad yaba, Arfaxad dä Sem yaba, Sem rä Noé yaba, Noé rä Lamec yaba, 	 mwana wa Kainani, mwana wa Arfaksadi, mwana wa Shemu, mwana wa Noa, mwana wa Lameki,


Jekäi sä rä payenak tulämi, jeiräta ka sa̱ a̱ta̱nak ju̱li̱shye. 	 Naam, tunapaswa kuvikwa namna hiyo ili tusije tukasimama mbele ya Mungu bila vazi.


Ata ka iwa̱ iktewa̱ tuläkläka̱ kuna ki̱ka, ma cho̱ tipä kjä ja̱mi biklö ja̱wa̱k. Jera ba te nima kukaka̱ säkätä ra, je kuköwa̱, kjä ji̱atkö; jeska ba te inaklä wäka ku̱emi. Je tso̱ksa̱, cho̱mi ijewa ia̱ yis dä ba irä ñatsa̱tju̱aklä. 	 Lakini kusudi tusiwakwaze, nenda ziwani ukatupe ndoana; chukua samaki wa kwanza atakayenaswa, fungua kinywa chake, na ndani utakuta fedha taslimu ya zaka. Ichukue ukawape kwa ajili yangu na kwa ajili yako."


Je ne ki̱ka Säkeklä te ijewa tulaksa̱ ji shi̱ana ebä ia̱, ji tkerke̱ ijewa ja̱mi ije̱r ska kju̱ei, iwakwa ñayaka kukäkläwa̱ äina ka dälä ta ji̱a. 	 Kwa sababu hiyo, Mungu amewaacha wafuate tamaa mbaya za mioyo yao na kufanyiana mambo ya aibu kwa miili yao.


Ka ba ia̱ ka̱ me̱nak itjä je wa̱kläña, je rä ka ba je̱rike rä bulee kuna Säkeklä wäna ki̱ka. 	 Huna sehemu yoyote wala haki katika kazi hiyo kwa maana moyo wako hauko sawa mbele ya macho ya Mungu.


Jekäi säkätäba Andrés te iel Simón ku̱a, je ia̱ ite isha: —Sá te Mesías ku̱a. (Je wà rä Cristo). 	 Andrea alimkuta kwanza Simoni, ndugu yake, akamwambia, "Tumemwona Masiha" (maana yake Kristo).


je wà ite nui kiemika̱ je̱k ki̱ka, ikablele säkätä wäshewa̱wa̱ ite kju̱ei. 	 na wataonekana kukosa uaminifu kuhusu ahadi yao ya pale awali.


Jera ite ijewa patkami Säkekewa wäki̱ ichakäk iia̱: “¿Ba ne rä ale däke̱ju̱ rä na, ata sa kiana isaka ki̱ssäk ji̱a na?” 	 aliwatuma kwa Bwana wamwulize: "Wewe ndiye yule ajaye, au tumtazamie mwingine?"


Ñerä ñayöle ka̱wei wà wa sha̱ te ibiketsa je̱r na: “Je kta rä yakei Säkeklä ukä ja̱mi.” 	 Baadhi ya walimu wa Sheria wakaanza kufikiri, "Mtu huyu anamkufuru Mungu!"


Ata iwakei ke̱i ska tso̱ wa je̱r ki̱ iianawa̱ ta̱i. Je ki̱ka ijewa te isaka patkami ije itäki̱ ibata shäk: ‘Ka sá ki̱ ije shene däkwa̱ sá tsa̱ku̱i ye.’ 	 Lakini wananchi wenzake walimchukia na hivyo wakatuma wajumbe waende wakaseme: Hatumtaki huyu atutawale.


Jekäi “wekte” idäkläka̱ botäbä kicha wa kjaju̱mi. Ata ¡issö! “Wekte” idäkläka̱ mañatäbä kicha wadämi ji̱a kukjuna. 	 Maafa ya pili yamepita; lakini tazama! Maafa ya tatu yanafuata hima.


“¡Tkäbe wa, tkäbe si̱ yäbeila! ¿Maikäi bas ia̱ buka̱ne sä tuläklämi ska je te̱rmi na? 	 Enyi kizazi cha nyoka wenye sumu! Mnawezaje kuiepa hukumu ya moto wa Jehanamu?


Jekäi sä rä ije shka̱ble, yöleksa̱ Cristo Jesús ja̱mi. Je rä sa̱ wa̱ Säkeklä wa̱ ji bäi biketsale kja sa̱ wa̱ o̱nak je wa̱klä. 	 Sisi ni viumbe vyake Mungu, na kwa kuungana na Kristo Yesu, alituumba kwa ajili ya kuishi maisha ya matendo mema aliyotutayarishia tuyatende.


“Mane jukläyäkä ta̱i iräle tsi̱ne iräle ska bas dewa̱ ra, yi se̱nak jeska bäi wa yulö, jeska ebä bas se̱r bikö bas marmi ni kje. 	 "Mkiingia katika mji wowote au kijiji, tafuteni humo mtu yeyote aliye tayari kuwakaribisheni, na kaeni naye mpaka mtakapoondoka mahali hapo.


Ñera je perfume kuna wato̱le ju̱lemi ra, je säkei deksa̱ rä tresciento denario tsa̱ta, me̱nak ka jita wa ia̱. Jekäi ijewa te je alaklä sha yakei. 	 Yangaliweza kuuzwa kwa fedha kiasi cha denari mia tatu, wakapewa maskini!" Wakamkemea huyo mama.


te isha: —Bas ku̱ shö rä: Sá kapacha̱wa̱ dälei ja̱mi iwa̱ dulanak wa dasta̱na tuina, je te inu̱l tsa̱mi jaki. 	 wakisema, "Ninyi mtasema hivi: Wanafunzi wake walikuja usiku, wakamwiba sisi tukiwa tumelala.


Jekäi bas shena rä ji katabläk, je rä bas te Säkeklä ki̱ ji shena je wá̱ e̱ná ra, je wà bas wa̱ iwakei kablele sa̱ ia̱ kukäkläwa̱. 	 Mnahitaji kuwa na uvumilivu, ili mweze kufanya anayotaka Mungu na kupokea kile alichoahidi.


Jera Pedro ktaka̱ te isha Jesús ia̱: —Säkekewa, ¡bäi ebä sa kajali jiska rä! Ba ki̱ ishena ra, yis ma ju yabala yuäk mañatkä: etka ba ia̱, etka Moisés ia̱, etka Elías ia̱. 	 Hapo Petro akamwambia Yesu, "Bwana, ni vizuri sana kwamba tupo hapa! Ukipenda nitajenga vibanda vitatu: kimoja chako, kimoja cha Mose na kimoja cha Eliya."


Jera ite ijewa kúka te isha: —Säkeklä ktä ssäk, ñakäi ikukäk wao̱nak, jewa ne rä yis a̱mi, yis el wa rä. 	 Lakini Yesu akawaambia watu wote, "Mama yangu na ndugu zangu ni wale wanaolisikia neno la Mungu na kulishika."


Ijewa te ichaka: —¿Mai Judío wa tsa̱ku̱i ko̱na kalme rä na? Iwa rä sá te ibekwäí su̱a ka̱wä däkläka̱ wà, je ki̱ka sá bitejulu ioloi tsäk. 	 wakauliza, "Yuko wapi mtoto, Mfalme wa Wayahudi, aliyezaliwa? Tumeiona nyota yake ilipotokea mashariki, tukaja kumwabudu."


Jekjepa ángel saka deksa̱ju̱ ka̱jöir Templo na, ñaebä tabeli ta kayale sibuu. 	 Kisha malaika mwingine akatoka katika Hekalu mbinguni akiwa na mundu wenye makali.


Jera ikjaju̱ je ke̱i saka saka sha̱naka, te ijewa ki̱je̱rku̱a ji̱a. Jekäi idemiju̱ Greciaka. 	 Alipitia sehemu za nchi zile akiwatia watu moyo kwa maneno mengi. Halafu akafika Ugiriki.


Jekäi pan ñaklä ka levadura ta, je ke̱i kjewa̱klä säkätä dewa̱, je ke̱i wà oveja yaba rä kota̱nakwa̱, Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä. Jekäi iwa̱ dulanak wa te ichaka iia̱: —¿Mai ba ki̱ sá shena minak jile äliwa̱k Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä, je ñaklä ba wa̱ rä na? 	 Siku ya kwanza ya sikukuu ya Mikate Isiyotiwa Chachu, wakati ambapo mwana kondoo wa Pasaka huchinjwa, wanafunzi wake walimwuliza, "Wataka tukuandalie wapi karamu ya Pasaka?"


“Jishtä Noé bakle ke̱i ska io̱le käi, je su̱ta io̱rmi ditsä yäbei däke̱ni ra rä. 	 Kwa maana kama ilivyokuwa nyakati za Noa, ndivyo itakavyokuwa kuja kwake Mwana wa Mtu.


Yis ja̱mi yi a̱ni inaklä iräle, oro iräle, sua iräle ka tkene kuna. 	 Mimi sikutamani hata mara moja fedha, wala dhahabu, wala nguo za mtu yeyote.


Ñerä idemijulu Jericó ska. Jera je Jericó ska imineju̱ iwa̱ dulanak wa irä, ditsä chu̱li̱i̱ wa irä ra, jera ekla ka wä wajuenak kuna kie Bartimeo ni, je rä Timeo yaba, katke ña̱la kjä ja̱mi inaklä kaku kiäk. 	 Basi, wakafika Yeriko, naye Yesu alipokuwa anatoka katika mji huo akiwa na wanafunzi wake pamoja na umati mkubwa wa watu, kipofu mwombaji aitwaye Bartimayo mwana wa Timayo alikuwa ameketi kando ya barabara.


Jesucristo ko̱le rä jikäi: Ia̱mi María rä kablele e̱ná José ra je̱k jula kukäkwa̱. Ata ka ijewa däwa̱ba ñaja̱mi ra, ibitewa̱ yaba ki̱ Wikblu Sikina oloi ja̱mi. 	 Basi, hivi ndivyo Yesu Kristo alivyozaliwa: Maria, mama yake, alikuwa ameposwa na Yosefu. Lakini kabla hawajakaa pamoja kama mume na mke, alionekana kuwa mja mzito kwa uwezo wa Roho Mtakatifu.


Ata iká te isha ikjanaklä wa ia̱: ‘Paiklä bäi si̱ tso̱té, mane mane je wà ipajiöwa̱, anillo jiöwa̱ ijulasku ja̱mi, sandalia jiöwa̱ iia̱. 	 Lakini baba yake akawaambia watumishi wake: Haraka! Leteni nguo nzuri mkamvike! Mvisheni pete na viatu!


Jera ijewa je̱r ianacha̱wa̱ ta̱i, te ishami iia̱ ekla ekla: —Säkekewa, ¿yis le irä? 	 Wanafunzi wakahuzunika sana, wakaanza kuuliza mmojammoja, "Bwana! Je, ni mimi?"


Ji biköle kinak Säkeklä ye wa ra, ji rä dälätsalewa̱ wa ra ikju̱atkämi, ije̱k ssämi ijewa tsa̱ta, je̱tkäkwa̱ Säkeklä Templo na je̱k shäk Säkeklä ye kje. 	 Yeye atapinga kila kitu wanachokiona watu kuwa ni mungu, au wanachokiabudu. Naam, hata ataingia na kuketi ndani ya Hekalu la Mungu akijidai kuwa Mungu.


Yi kaldu shka̱bläklä ska ra, ke ibitani shäbeka iwa̱ shönak je̱k ki̱ tsa̱k. 	 Aliye shambani asirudi nyuma kuchukua vazi lake.


Je biköle rä jira sa̱ tso̱ wa je̱r ko̱naklä, jile me̱ irä bewak me̱ka̱ irä, ka je ia̱ je ma̱k wa ssërke̱ nui ta bäi tenak. 	 Jambo hili ni mfano wa nyakati za sasa. Linaonyesha kwamba zawadi na dhabihu zinazotolewa kwa Mungu haziwezi kuifanya mioyo ya wale wanaoabudu kuwa mikamilifu,


Ñerä Perge ska ijewa minejulumi däkmi Antioquía, je rä Pisidia ke̱i. Jera sábado wà ijewa kjawa̱julu ñapaktäklä jui na, ñajaklacha̱wa̱. 	 Lakini wao waliendelea na safari toka Pisga hadi mjini Antiokia Pisidia. Siku ya Sabato waliingia ndani ya Sunagogi, wakakaa.


Je ki̱ka guardia wa tsa̱ku̱i te Pablo sha tse̱nakmi je guardia wa jui ja̱rka. Jera ite ka̱wei ma Pablo buka̱naklä ksá bata wà, jiye ditsä kjoyirte ji shäk ije ukä ja̱mi je shäkläka̱ iwa̱. 	 Mkuu wa jeshi aliwaamuru watu wake wampeleke Paulo ndani ya ngome, akawaambia wamchape viboko ili wapate kujua kisa cha Wayahudi kumpigia kelele.


Jekäi jishtä je ke̱i ska ale ko̱le sa wakwa yaka ja̱mi te ko̱le Säkeklä wikblu oloi ja̱mi kukawa̱ weikanak, je su̱ta jira io̱rke̱ ñaebä. 	 Lakini kama vile siku zile yule mtoto aliyezaliwa kwa njia ya kawaida alimdhulumu yule aliyezaliwa kwa uwezo wa Roho wa Mungu, vivyo hivyo na siku hizi.


Je ki̱ka yi te ibiketse irä chatkelewa̱ bäi, je se̱no tsa̱na, ka ishirinakläwa̱ kuna. 	 Anayedhani amesimama imara ajihadhari asianguke.


¿Ka irä yis ia̱ ka̱ tso̱ ji rä yis cha wawa̱klä maikäi 'swakei ki̱ ikiar käi na? ¿Ata ma je̱r ki̱ yis ianawa̱ yis dä je̱r bäi ki̱ka na? 	 Je, sina haki ya kufanya na mali yangu nipendavyo? Je, unaona kijicho kwa kuwa mimi ni mwema?"


¡Wekte sä shiriwa̱k shtä kju̱ei ka̱jiska wa rä! Jekäi sä shiriwa̱k shtä ka wätkenak, ata ¡wekte sä shiriwa̱k wakei rä! 	 Ole wake ulimwengu kwa sababu ya vikwazo vinavyowaangusha wengine. Vikwazo hivyo ni lazima vitokee lakini ole wake mtu yule atakayevisababisha.


Jewa minejulumi chui tsa̱ku̱i wa irä, sä wäkiri wa irä wäki̱ka te isha ijewa ia̱: —Sá rä kablele etkabä ka ji ñak kuna, ka sá wa̱ Pablo kota̱nawa̱ba yika. Ata ka je o̱ne ra sá weikanowa̱pa. 	 Basi, walikwenda kwa makuhani wakuu na wazee, wakasema, "Sisi tumeapa kwamba hatutaonja chochote kwa vinywa vyetu mpaka hapo tutakapokuwa tumemuua Paulo.


Jekäi je te ikjatiäk wa patkaté ba wäki̱, jekäi ba te iwächakewa̱ ra, ba te isu̱emi ji ni sá te ikjatieke̱ je biköle wà rä käi. 	 Kisha akaamuru washtaki wake waje mbele yako.


Jera ite ijewa kúka: —Jera ale David wa̱ ji o̱le, mika̱ ije irä shkäk ira wa irä ktacha̱wa̱ bäli te ra, ¿ka bas wa̱ je ktei wayile na? 	 Yesu akawajibu, "Je, hamjasoma alivyofanya Daudi pamoja na wenzake wakati walipokuwa na njaa?


Je ne ki̱ka yi kabla etkabä je ji däläwa̱klä wäkata ska, jera je rä ikabla etkabä ji däläwa̱klä irä, ji biköle tso̱ iki̱ka irä je wäkata ska. 	 Anayeapa kwa madhabahu ameapa kwa hiyo madhabahu, na kwa chochote kilichowekwa juu yake.


Jekäi ka̱jiska ka̱ tsa̱ku̱i wa ije ra ka̱wakblewa̱k wa, bakle ji tkenak sa̱ ja̱mi kjei ssäkña ije ra wa ji̱ami kjoyirmi ije ki̱ka, ijewa te idälärte shka̱le̱i su̱a ra. 	 Wafalme wa Dunia waliofanya uzinzi naye na kuishi naye maisha ya anasa wataomboleza na kulia wakati watakapoona moshi wa mji huo unaoteketea.


Jekäi jishtä sa yaka rä ka wikblu ta ra, sä rä dulewa̱, je su̱ta ji biketse etkabä ka ji o̱le iwà ra, je rä dulewa̱. 	 Basi, kama vile mwili bila roho umekufa, vivyo hivyo imani bila matendo imekufa.


Iyina si̱ ra, ditsä yäbei maju̱mi rä jiräni ije ktei yöle katke rä ja̱mi, ata ¡wekte ditsä yäbei ju̱akksa̱ wakei rä! Ije wakei ia̱ ra bäi si̱ rä ke iko̱nopa. 	 Naam, Mwana wa Mtu anakwenda zake kama Maandiko Matakatifu yasemavyo, lakini ole wake mtu yule atakayemsaliti Mwana wa Mtu! Ingalikuwa afadhali kwa mtu huyo kama hangalizaliwa."