Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä, pan ñaklä ka levadura ta je ke̱i sher ji̱a böiki shtä ebä. Jera chui tsa̱ku̱i wa irä ñayöle ka̱wei wà wa irä jewa te ibiketse kate maikäi si̱ ra iia̱ Jesús kolormiwa̱ ka̱yue wà kota̱nakwa̱ käi. 	 Ilikuwa siku mbili tu kabla ya sikukuu ya Pasaka na ya Mikate Isiyotiwa Chachu. Makuhani wakuu na walimu wa Sheria walikuwa wakitafuta njia ya kumtia Yesu nguvuni kwa hila wamuue.


Ata ite Pedro irä Zebedeo yabala bol irä jewa kia jámi. Jeska ra ije̱r ianawa̱, issënawa̱ shi̱ana si̱. 	 Akawachukua Petro na wana wawili wa Zebedayo, akaanza kuwa na huzuni na mahangaiko.


Jewa te duë ta wa jeke̱ksa̱ ña̱laka tapawe̱ke̱ ja̱ka̱ ki̱ka je̱katashuäklä ki̱ka; je rä Pedro kjäke̱ju̱ ra, kje ioloibä jibä tenakläwa̱ ijewa manele ja̱mi. 	 Kwa sababu hiyo, watu walikuwa wakipeleka wagonjwa barabarani na kuwalaza juu ya vitanda na mikeka ili Petro akipita, walau kivuli chake kiwaguse baadhi yao.


Jera Natanael te isha: —¿Jibä bäi je dar Nazaret ska na? Jera Felipe te ikúka: —Sä shkä isu̱ak. 	 Naye Nathanieli akamwuliza Filipo, "Je, kitu chema chaweza kutoka Nazareti?" Filipo akamwambia, "Njoo uone."


Je rä bas wa̱ mikle sä del këyake wa̱ o̱nak, yakei telewa̱ sa̱ ja̱mi ji tkerke̱ te sä wäyueke̱ wa̱, je ju̱akläksa̱, 	 Basi, acheni mwenendo wenu wa awali, yaani ule utu wenu wa kale uliokuwa unaangamizwa kwa tamaa zake danganyifu.


Ñakäi yi ssëna däkwa̱ isäkätä ye bas sha̱na ra, je kiana rä bena kjanaklä ye. 	 Anayetaka kuwa wa kwanza, sharti awe mtumishi wa wote.


Yis wa̱ ije rä su̱nak, ije rä je̱k weikäk ta̱i bas bata ki̱ka, ñakäi Laodicea wa irä Hierápolis wa irä jewa bata ki̱ka. 	 Naweza kushuhudia kwamba anafanya kazi kwa bidii kwa ajili yenu na kwa ajili ya watu wa Laodikea na Hierapoli.


Jekäi David wakei te ikia Säkekewa ni ra, ¿maikäi jera je rä iyäbei rä na? Jera chu̱li̱i̱wa̱ te iktä ssa bäi ebä. 	 "Daudi mwenyewe anamwita Kristo Bwana. Basi, Kristo atakuwaje mwanae?" Umati wa watu ulikuwa ukimsikiliza kwa furaha.


Je dämiwa̱ oloi ta ta̱i. Je kirmi rä Ji Biköle Tsa̱ta je yaba. Säkekewa Säkeklä te ije ia̱ ka̱ me̱mi je̱tkäkwa̱ sa̱ tsa̱ku̱i ye ikalí David itäri wà ni. 	 Yeye atakuwa mkuu na ataitwa Mwana wa Mungu Mkuu. Bwana Mungu atampa kiti cha mfalme Daudi, babu yake.


Jera ite isha Tomás ia̱: —Bä julasku tköwa̱ jiska; yis jula su̱o. Bä jula siköte patköwa̱ yis pare na. Ke ba ku̱ ibiketsa ka irä iyina kuna, ata ibiketsö iyina si̱ irä. 	 Kisha akamwambia Thoma, "Lete kidole chako hapa uitazame mikono yangu; lete mkono wako ukautie ubavuni mwangu. Usiwe na mashaka, ila amini!"


Jera Jesús te ijewa je̱r ku̱a jile she ja̱mi sa kiana ka̱kiäk maitjä ka shtirile ta, 	 Basi, Yesu aliwasimulia mfano kuonyesha kwamba ni lazima kusali daima bila kukata tamaa.


Mika̱ sá te je ssa ra, sá irä se̱nak je ke̱i ska wa irä te isha iia̱: —Dunasi̱ ke ma minak Jerusalénka. 	 Tuliposikia hayo, sisi na wale watu wengine waliokuwa hapo tulimsihi Paulo asiende Yerusalemu.


Jekäi yie isu̱a ra, je sa pakale ji wa̱k sa̱ se̱naklä kseka ye, je deksa̱ni rä yis duäkläwa̱ ye. 	 nami nikafa. Hiyo amri ambayo shabaha yake ilikuwa kuleta uhai, kwangu imeleta kifo.


Jera ji biketse etkabä ka ji o̱le kuna iwà, ka kiar jiye, ¿je ka ju̱ñakle ba ka je̱r ta te na? 	 Mpumbavu wee! Je, wataka kuonyeshwa kwamba imani bila matendo imekufa?


Ka irä jiye kuna ta, yis biteju̱ ka̱jöir, ka je rä ji sherke̱ yis wakei ki̱ je wa̱k kuna, ata je rä ji sherke̱ yis patkäkté ki̱ je ne wa̱k. 	 kwani nimeshuka kutoka mbinguni si kwa ajili ya kufanya matakwa yangu, ila kutimiza matakwa ya yule aliyenituma.


Jera ijewa te ichaka iia̱: —¿Mai ba ki̱ sá shena je äliwa̱k rä na? 	 Nao wakamwuliza, "Unataka tuiandae wapi?"


Jekäi bas te ditsä wädular ebä dälätse, jewa bas te Säkeklä wa̱ sa pakale ji wa̱k jawa̱ta̱na. 	 Ninyi mnaiacha amri ya Mungu na kushikilia maagizo ya watu."


Jekäi ijewa te ikúka ji̱a te isha iia̱: —Ba käpöwa̱ sá kjäka, ka̱miskla ka̱wä dewa̱ kja rä ki̱ka. Jekäi iminewa̱ju̱ ijewa kjäka käpäk. 	 lakini wao wakamsihi wakisema, "Kaa pamoja nasi, maana kunakuchwa, na usiku unakaribia." Basi, akaingia kijijini, akakaa pamoja nao.


Ikuna jekäi ra, sá rä Säkeklä ktei shäk ka̱yue wà ebä, sá te ishe Säkeklä te Cristo shki̱wa̱ka̱ni ki̱ka. Ata sä dulecha̱wa̱ wa rä ka shki̱nakka̱ni kuna ra, ka iwa̱ ishki̱neka̱ni kuna. 	 Zaidi ya hayo sisi tungekuwa mashahidi wa uongo mbele ya Mungu, maana tulisema kwamba Mungu alimfufua Kristo kutoka wafu na kumbe yeye hakumfufua--kama ni kweli kwamba wafu hawafufuliwi.


Jekäi ike̱i dewa̱ ra, ite iktä kjasha yis te sa pakta wà. Je me̱le yis ia̱ rä Säkeklä Sa̱tsa̱tkäkksa̱ te yis paka je wapaktäk ra. 	 na wakati ufaao ulipowadia, akaudhihirisha katika ujumbe wake. Mimi nilikabidhiwa ujumbe huo nuutangaze kufuatana na amri ya Mungu, Mwokozi wetu.


Jekäi dos talento kukäk deju̱té iwäki̱ te isha: ‘Säkekewa, ba te dos talento ma yis ia̱, ata ¡isu̱o! Yis te iki̱tapawa̱ni dos talento.’ 	 "Mtumishi aliyekabidhiwa talanta mbili akaja, akatoa talanta mbili faida, akisema, Bwana, ulinikabidhi talanta mbili. Chukua talanta mbili zaidi faida niliyopata.


Jeska bas te Abraham irä Isaac irä Jacob irä, ñakäi jile bata shäk wa biköle baklewa̱julu Säkeklä gobiernoí ska su̱a ra, ata bas tulunaksa̱ ra, bas ji̱ami bas kà wätiämi. 	 Ndipo mtakuwa na kulia na kusaga meno, wakati mtakapowaona Abrahamu, Isaka na Yakobo, na manabii wote wapo katika Ufalme wa Mungu, lakini ninyi wenyewe mmetupwa nje!


Ata ijewa te isu̱a ra, yis ia̱ kte baa rä me̱le bata yinak ka tene shkiri ta wa ia̱, jishtä Pedro ia̱ ime̱le bata yinak tene shkiri ta wa ia̱ käi. 	 Badala yake, walitambua kwamba Mungu alikuwa amenituma kuhubiri Habari Njema kwa watu wa mataifa mengine kama vile Petro alivyokuwa ametumwa kuihubiri kwa Wayahudi.


Idamiju̱ Galilea tipei kjä ja̱mi ra, ite Simón irä iel Andrés irä su̱a, ikla ju̱a kate tipä na, ijewa rä nima kukäk wa ki̱ka. 	 Alipokuwa anapita kando ya ziwa Galilaya, aliwaona wavuvi wawili: Simoni na Andrea ndugu yake wakivua samaki kwa wavu.


Iwa rä Saduceo wa te ishe rä shki̱neka̱ni käi, ángel wa käi, jile wikblu käi, je ka kuna. Ata fariseo wa ia̱ ra je biköle tso̱. 	 Kisa chenyewe kilikuwa hiki: Masadukayo hushikilia kwamba wafu hawafufuki, hakuna malaika, na roho nazo hazipo. Lakini Mafarisayo husadiki hayo yote matatu.


Ata Säkeklä te isha iia̱: ‘Ba rä ka je̱r ta. Ata ji jarere tuina bä duämiwa̱. Jera ji tso̱ blele ma wa̱, ¿yi te je kukemi na?’ 	 Lakini Mungu akamwambia: Mpumbavu wewe; leo usiku roho yako itachukuliwa. Na vitu vile vyote ulivyojilundikia vitakuwa vya nani?"


Je su̱ta inak wa biköle ñadulawa̱ke̱ bäi ji biköle we̱ke̱ ite ska. Ijewa te je we̱ke̱ rä corona ji̱alinakwa̱ däkläksa̱ iia̱ ki̱ka. Ata saje wa te je we̱ke̱ rä ka ji̱alinakwa̱ kuna shtä ki̱ka. 	 Wanariadha hujipa mazoezi na nidhamu kali; hufanya hivyo ili wajipatie taji iharibikayo! Lakini sisi twafanya hivyo tupate taji ya kudumu daima.


sha̱ rä Judío wa si̱, sha̱ rä ñaialecha̱wa̱ Judío wa ye, Creta wa, Arabia wa, je tso̱ jiska. Ata ñewa te Säkeklä wa̱ ji o̱le e̱e̱na si̱ ne she kate rä, ssa sa te sa wakwa ktä käi kju̱awa kju̱awa. 	 Wayahudi na watu walioongokea dini ya Kiyahudi; wengine wametoka Krete na Arabia. Sisi sote tunasikia wakisema kwa lugha zetu wenyewe mambo makuu ya Mungu."


bas wa̱ ju̱ñenak wa ka weikäk täkili wà kuna, ata se̱nak bäi je oveja wa wa̱ mablenak. 	 Msiwatawale kwa mabavu hao waliowekwa chini ya ulinzi wenu, bali muwe mfano kwa hilo kundi.


Ite isaka pakani ijewa ia̱ jile she ja̱mi: “Ka̱jöir gobiernoí rä jishtä levadura kukewa̱ alaklä te je wà ite harina mableleksa̱ mañatkä wätueka̱, je te je yaka kalabe papu̱we̱ka̱ käi.” 	 Yesu akawaambia mfano mwingine: "Ufalme wa mbinguni umefanana na chachu aliyotwaa mama mmoja, akaichanganya na unga pishi tatu, hata unga wote ukaumuka."


Je ki̱ka ke bas ku̱ ji wa̱ña ijewa ra. 	 Basi, msishirikiane nao.


Jera ekla tso̱ kju̱awaka daju̱téni, je rä Simón Cirene wa, Rufo irä Alejandro irä jewa ká, je paka guardia wa te täkili wà Jesús cruz í kpä tsa̱mi. 	 Walipokuwa njiani, walikutana na mtu mmoja aitwaye Simoni, mwenyeji wa Kurene. Yeye alikuwa baba wa Aleksanda na Rufo, na wakati huo alikuwa akitoka shambani. Basi, wakamlazimisha auchukue msalaba wa Yesu.


Ata je rä iwa ja̱mi. Cristo rä iwä säkätä käi, je ukä ska ideni ra iwakei cha wa biköle shki̱rmika̱ni ñaebä. 	 Lakini kila mmoja kwa mpango wake: Kristo kwanza, halafu wale walio wake Kristo wakati Kristo atakapokuja.


Jera je ju wakei ia̱ ishö: ‘Sapaktäk te ishaté yinak ma ia̱: ¿Mai ju ja̱r tso̱ yis wa̱ Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä ñaklä yis wa̱ dulanak wa ra rä na? 	 Mwambieni mwenye nyumba: Mwalimu anakuuliza, kiko wapi kile chumba ambamo nitakula Pasaka pamoja na wanafunzi wangu?


Je ite isha säkätä: “Bewak me̱ka̱ iräle, jile me̱ iräle, bewak däläwe̱wa̱ iräle, jile kte wa̱ sa̱ nui ki̱ iräle, ka je shene ba ki̱, ka je wà bä wäbatsane.” Jeshtä me̱ rä ka̱wei ja̱mi. 	 Kwanza alisema: "Hutaki, wala hupendezwi na dhabihu na sadaka, sadaka za kuteketezwa na za kuondoa dhambi." Alisema hivyo ingawa sadaka hizi zote hutolewa kufuatana na Sheria.


Creta wa wakwa ka̱pakäk ekla wa̱ iyile: “Creta wa rä del ka̱yuelbi wa ebä, bewak yakei wa ebä, yäkelbi ka̱nilbi wa ebä.” 	 Hata mmoja wa manabii wao, ambaye naye pia ni Mkrete, alisema: "Wakrete, husema uongo daima; ni kama wanyama wabaya, walafi na wavivu!"


Jera María Magdala wa irä, María José a̱mi irä, jewa te mai inu̱l blacha̱ ite rä je su̱a. 	 Nao Maria Magdalene na Maria mama yake Yose walipaona hapo alipolazwa.


Jira yis te ka̱wei spa̱na me̱ bas ia̱, je rä bas ñashka̱li̱blö. Jishtä yis te bas shka̱li̱bla käi, bas ñashka̱li̱blö. 	 Nawapeni amri mpya: pendaneni; pendaneni kama nilivyowapenda ninyi.


Ije juer ka̱wä ju̱r juer käi, ipaiklä rä suruu si̱ nieve käi. 	 Alionekana kama umeme na mavazi yake yalikuwa meupe kama theluji.


yis wetsanakläksa̱ Judea ska ka kte ssäk kuna wa yika, ñakäi Jerusalén ska ji tso̱ yis wa̱ me̱nak sä sikii wa ia̱ je kukäklä ijewa wa̱ je̱r baa wà, 	 Ombeni nipate kutoka salama miongoni mwa wale wasioamini walioko Uyahudi, nayo huduma yangu huko Yerusalem ipate kukubaliwa na watu wa Mungu walioko huko.


Ata Jesús te isha ijewa ia̱: —Ka jile bata shäk mane a̱ni kuna ka dälätsalewa̱ kuna käi, ata iwakei ke̱i ska, iwakei saka wa ska, iwakei ju ska ka irä dälätsalewa̱ kuna. 	 Yesu akawaambia, "Nabii hakosi heshima isipokuwa katika nchi yake, kwa jamaa zake na nyumbani mwake."


Yie ba wetsemiksa̱ Judío wa yika, ka Judío kuna wa yika, jewa ne ska jira yie ba patke mar dä, 	 Nitakuokoa na watu wa Israeli na watu wa mataifa mengine ambao mimi ninakutuma kwao.


Jera Jesús te isha iia̱: —Ma cho̱ni. Ba te ji biketsa etkabä wà ba tsa̱tkenaksa̱. Jera plaa ra ije wä wajuena, jekäi imineju̱ ira ña̱la wà. 	 Yesu akamwambia, "Nenda, imani yako imekuponya." Mara huyo kipofu akaweza kuona, akamfuata Yesu njiani.


Jera yie ángel ekla su̱a klä tkeleka̱ ka̱wä ki̱ka, je a̱naa täkii te du biköle junak ka̱sha̱ ki̱ wa ia̱ ishe: “Bas kute tapanakwa̱, Säkeklä te jile yula ta̱i kätäk. 	 Kisha nikamwona malaika mmoja amesimama katika jua. Akapaaza sauti na kuwaambia ndege wote waliokuwa wanaruka juu angani, "Njoni! Kusanyikeni pamoja kwa karamu kuu ya Mungu.


Jekäi säkekewa shtä wa kiana rä ji wa̱k tsa̱na käi, se̱nak dälätsalewa̱ ditsä wa̱ käi, ka̱biketsäk tsa̱na käi, chatkäkwa̱ ji biketsäk etkabä bäi käi, ñashka̱li̱bläk käi, ji katabläk käi. 	 Waambie wazee kwamba wanapaswa kuwa na kiasi, wawe na busara na wataratibu; wanapaswa kuwa timamu katika imani yao, upendo na uvumilivu.


Ñerä je wäsaka jäiyi wa mañal patkeleté Cesarea ska yis wäki̱, jewa demi mai sá kajali jui ska. 	 Ghafla, watu watatu waliokuwa wametumwa kwangu kutoka Kaisarea waliwasili kwenye nyumba niliyokuwa nakaa.


Ata Jerusalén ka̱sha̱ka je rä ka kololewa̱ kjanaklä ye kuna. Je ne rä saje wa a̱mi rä. 	 Lakini Yerusalemu ya juu mbinguni ni mji ulio huru, nao ni mama yetu.


Ka irä maikäi kuna ta, ka̱ däke̱ka̱ siete día ra, je rä yile iwa̱ maile: “Säkeklä te ishka̱ble biköle je̱retsawa̱, ka̱ deka̱ siete día ra.” 	 Maana Maandiko yasema mahali fulani kuhusu siku ya saba: "Mungu alipumzika siku ya saba, akaacha kazi zake zote."


Je rä ije wa̱ iju̱ñer chui tsa̱ku̱i wa je̱r ki̱ Jesús ianawa̱ rä chu̱li̱i̱ wa wäbätsäke̱ Jesús wà ijewa tsa̱ta kju̱ei, je ki̱ka ijewa te iju̱aksa̱ iia̱ rä. 	 Alisema hivyo kwa sababu alijua wazi kwamba makuhani wakuu walimkabidhi Yesu kwake kwa sababu ya wivu.


Ishe: “Ka̱ tso̱ ji biköle wa̱klä.” Ata ka ji biköle rä kianak kuna. Ishe: “Ka̱ tso̱ ji biköle wa̱klä.” Ata ka ji biköle ia̱ sa̱ ki̱wäjienak. 	 Vitu vyote ni halali, lakini si vyote vinafaa. Vitu vyote ni halali lakini si vyote vinajenga.


“Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, ji nui biköle, kteka̱ yakei Säkeklä ukä ja̱mi jini irä käi biköle, je ki̱ sä rä janakwa̱ bitaba. 	 "Kweli nawaambieni, watu watasamehewa dhambi zao zote na kufuru zao zote;


Jekäi yi dami ji rä wikblu iá ja̱mi ra, je ia̱ ji biköle wabiketsarmiksa̱, jeiräta ka yi a̱ni ia̱ ije wabiketsanakksa̱. 	 Lakini mtu aliye na huyo Roho anaweza kubainisha ubora wa kila kitu, naye mwenyewe hahukumiwi na mtu mwingine.


Yabala, bas ku̱ bas ká wa irä bas a̱mi wa irä ktä ssö Säkekewa kju̱ei, je ne rä sa̱ se̱r wämo rä ki̱ka. 	 Enyi watoto, watiini wazazi wenu Kikristo maana hili ni jambo jema.


Jekäi ñanak me̱leka̱ jile kekläí me̱i ia̱, je wà rä jikäi: Sa̱ je̱r ku̱a ite ka̱jiska jile kekläí me̱i rä ka ji a̱ni kuna, ñakäi sa̱ wa̱ iju̱ñer Säkeklä rä eklabä, ka isaka kuna. 	 Kwa hiyo, kuhusu vyakula vilivyotambikiwa sanamu, twajua kwamba sanamu si kitu duniani; twajua kwamba Mungu ni mmoja tu.


Je sha ijewa te je rä io̱naklä jishtä Jesús wa̱ iyile käi. Je sha ite rä iju̱ñenaklä jishtä iduämiwa̱ rä käi. 	 (Ilifanyika hivyo yapate kutimia maneno aliyosema Yesu kuonyesha atakufa kifo gani.)


Jera ka̱wä deka̱ las doce ra, ka̱ wätuinawa̱ itjä yee ka̱ biköle ska, mine rämi las tres kje. 	 Tangu saa sita mchana mpaka saa tisa, nchi yote ikawa katika giza.


Yis wa̱ ka iju̱ñer ije ne irä, ata yis dewa̱ sä wäukewa̱k diklä na rä ije kjayinaklä Israel wa ia̱.” 	 Mimi mwenyewe sikumfahamu, lakini nimekuja kubatiza kwa maji ili watu wa Israeli wapate kumjua."


Jekäi iká kju̱atkämi iyaba jäiyi ra, ñakäi iyaba jäiyi kju̱atkämi iká ra. Ia̱mi kju̱atkämi iyaba alaklä ra, ñakäi iyaba alaklä kju̱atkämi ia̱mi ra. Sa̱nu̱le nu̱lewa kju̱atkämi iyak ra, ñakäi iyak kju̱atkämi ije ra.” 	 Baba atakuwa dhidi ya mwanawe, mwana dhidi ya baba yake; mama dhidi ya bintiye, binti dhidi ya mama yake; mama mkwe dhidi ya mke wa mwanawe na huyo dhidi ya mama mkwe wake."


Jera ¿mane rä yis ia̱ je säkei deksa̱ rä na? Je rä yis te kte baa wapakteke̱ ra, yis te je we̱ke̱ rä ka to̱le kuna. Yis ia̱ ka̱ tso̱ ji kiäklä kte baa kju̱ei, ata yis te ka jekäi ikie kuna, je rä ka̱ tso̱ yis ia̱ ji kiäklä je ka wawa̱klä kuna yis wa̱. 	 Mshahara wangu ni kitu gani, basi? Mshahara wangu ni fursa ya kuihubiri Habari Njema bure, bila kudai haki ninazostahili kwa kuihubiri.


Ijewa mablerte weikane ta̱i wà. Ata ki̱ta si̱ ijewa ssëna a̱naa, ñakäi ijewa rä itjä ka ji a̱ni ta, je wà ijewa te ji ma̱ shka̱ja̱ si̱ ji ta ta̱i käi. 	 Waumini wa huko walijaribiwa sana kwa taabu; lakini furaha yao ilikuwa kubwa hivi hata wakawa wakarimu kupita kiasi, ingawaje walikuwa maskini sana.


Jera Jesús te ikúka: —¿Je ba te ichaka biketsa rä ba wakei te na, ata kju̱awa te ma ia̱ yis paka rä na? 	 Yesu akamjibu, "Je, hayo ni maneno yako au wengine wamekwambia habari zangu?"


Jekäi bas wa̱ iju̱ñer ije kjayina rä sa̱ wa̱ ji yakei wakblele nui tsa̱k ju̱ami; ata ije ja̱mi ka ji yakei wakble kuna. 	 Mnajua kwamba Kristo alikuja kuziondoa dhambi zetu, na kwamba kwake hamna dhambi yoyote.


Ka irä jiye kuna ta, Oveja Yaba kate sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä moska, je te ijewa kjänanemi, je te ijewa wäsikewe̱mi, diklä sa̱ se̱naklä kseka tsikinaklä ska, ñakäi Säkeklä te ijewa wäriä bena pasikemi.” 	 kwa sababu Mwanakondoo aliye katikati ya kiti cha enzi atakuwa mchungaji wao, naye atawaongoza kwenye chemchemi za maji ya uzima. Naye Mungu atayafuta machozi yote machoni mwao."


je minetse̱ iwa̱ säkätä rä Anás wäki̱, je rä Caifás nuakji ki̱ka. Jera je Caifás ne rä je año wà ra chui wa tsa̱ku̱i rä. 	 na kumpeleka kwanza kwa Anasi; Anasi alikuwa baba mkwe wa Kayafa ambaye alikuwa Kuhani Mkuu mwaka huo.


Je ne rä sa̱ je̱r pabläk sä weikarke̱ biköle ska rä, je rä je wà sa̱ ia̱ sa saka je̱r pablenaklä ji te iweikeke̱ käi, Säkeklä wa̱ sa wakwa je̱r pablele je wà, 	 Yeye hutufariji sisi katika taabu zetu zote, ili nasi tupate kuwafariji wengine katika kila taabu kwa faraja hiyohiyo tunayopokea kutoka kwa Mungu.


Ata tres día y medio ukä ska ra, si̱we̱i sa̱ se̱naklä kseka datse̱ Säkeklä ska dewa̱ni ijewa ja̱mi. Jekäi ijewa ñajaka̱ni klä ki̱. Jera isu̱ak wa suanacha̱wa̱ e̱e̱na si̱. 	 Lakini baada ya zile siku tatu na nusu pumzi ya uhai kutoka kwa Mungu iliwaingia, nao wakasimama; wote waliowaona wakaingiwa na hofu kuu.


Je ki̱ka ikuna sä te jira ji tso̱ ebä ki̱ka Cristo biketse ra, sä rä kshanala si̱ ditsä biköle sha̱na. 	 Kama matumaini yetu katika Kristo yanahusu tu maisha haya ya sasa, basi, sisi ni watu wa kusikitikiwa zaidi kuliko wengine wote duniani.


ata ka Caín käi kuna; ije rä ale yakei ja̱mi ki̱ka ite iel ktawa̱. ¿Ji kju̱ei ite iktawa̱ rä na? Je rä ije cha wa̱ke̱ rä yakei, ata iel cha wa̱ke̱ rä wämo ki̱ka. 	 Tusiwe kama Kaini ambaye, kwa kuongozwa na yule Mwovu, alimuua ndugu yake. Na, kwa nini alimuua? Kwa sababu matendo yake yalikuwa maovu, lakini yale ya ndugu yake yalikuwa mema!


Bas bluna tjabana tkawa̱, bas sua katá tkawa̱ iwak te. 	 Mali zenu zimeoza, na nguo zenu zimeliwa na nondo.


Jekäi je kja̱nei wo̱ je̱r baa wà sa̱me̱ishärä Säkekewa ia̱ käi, ata ka jishtä ditsä ia̱ käi kuna, 	 Muwe radhi kutumikia kwa ajili ya Bwana na si kwa ajili ya watu.


Jera Judío wa te Jesús kúka: —Sá te isha ba rä Samaria wa, ñakäi ba rä kololewa̱ be wa̱, ¿ka je sha sá te rä bulee na? 	 Wayahudi wakamwambia, "Je, hatukusema kweli kwamba wewe ni Msamaria, na tena una pepo?"


Jera Jesús a̱na täkii, te isha: —¡Papá, yis te yis wikblu ju̱eta̱na ba jula na! Je sha ite ra, iduawa̱. 	 Yesu akalia kwa sauti kubwa: "Baba, naiweka roho yangu mikononi mwako." Alipokwisha sema hayo, akakata roho.


Chui wa wädular dä imablä su̱ak jile wà, yibä ia̱ idäksa̱mi iminakläwa̱ Säkekewa Temploí ja̱rka ji dälänak jalar ta ja̱ma̱a̱ däläwa̱k. Jera Zacarías ia̱ ideksa̱ iminakläwa̱. 	 Zakariya alichaguliwa kwa kura, kama ilivyokuwa desturi, kuingia hekaluni ili afukize ubani.


Jekäi sá dami ji̱a ka̱ säkätä ebä ja̱mi, ka sä kjä yee. Jekjepa sá demijulu ka̱ kie Ko̱no Däkläwa̱ Bäi ska. Jeska ra alemana jukläyäkä Lasea rä. 	 Tulipita kando yake polepole tukafika mahali paitwapo "Bandari Nzuri", karibu na mji wa Lasea.


Jera plaa ijewa te isu̱a ra, ka yi juena ji̱a ijewa ra, ata Jesús wakei ebä kaldu. 	 Mara wanafunzi hao wakatazama tena, lakini hawakumwona mtu mwingine, ila Yesu peke yake pamoja nao.


Ata je ma wa̱ ji tso̱ yakei manewo̱ksa̱. Ma ka̱kiö Säkekewa ia̱, jekäirale ba jarmiwa̱ bitaba ba te ibiketsa jekäi ma je̱r ska ki̱ka. 	 Kwa hiyo, tubu ubaya wako huu na umwombe Bwana naye anaweza kukusamehe fikira kama hizo.


Iyöle katke te ishe Abraham yabala rä bol: Ekla ko̱na rä kololewa̱ ikjanaklä ye ra, ekla ko̱na rä ka kololewa̱ kuna ikjanaklä ye ra. 	 Imeandikwa katika Maandiko Matakatifu kwamba Abrahamu alikuwa na watoto wawili: mmoja kwa mwanamke mtumwa, na wa pili kwa mwanamke huru.


Cristo tso̱ ji̱a yaka ja̱mi ra, ije te Säkeklä payula, ika̱kia a̱le täkii wa, ji̱eleksa̱ wa, ale täki ta ije wetsäkksa̱ duewa̱ yika je ia̱. Jekäi je te iktä ssa ite idälätsawa̱ ki̱ka. 	 Yesu alipokuwa anaishi hapa duniani, kwa kilio kikuu na machozi, alisali na kumwomba Mungu ambaye alikuwa na uwezo wa kumwokoa kutoka kifo; naye alisikilizwa kwa sababu ya kumcha Mungu.


Ata yis kiana däkmi plaa ba su̱ak, jeska sa te ji pakemi a̱mi kje. 	 Natumaini kukuona karibuni na hapo tutazungumza ana kwa ana. (G1-15) Nakutakia amani. Rafiki zako wanakusalimu. Wasalimu rafiki zetu wote kila mmoja binafsi.


ba wakei je̱k tsa̱tköksa̱, je̱k wäyö ja̱wo̱té cruz ja̱mi. 	 Sasa, shuka msalabani ujiokoe mwenyewe!"


Ata ite ishe yis ia̱: “Ke je wa̱k. Yis dä ikja̱nei wa̱kña ba ra, ñakäi ba el wa ji bata shäk wa irä, kte yöle jí äyë ki̱ka wawa̱k wa irä, jewa ra. Ata Säkeklä ne oloitsö rä.” 	 Lakini yeye akaniambia, "Acha! Mimi ni mtumishi tu kama wewe na ndugu zako manabii na wote wanaoyatii maagizo yaliyomo katika kitabu hiki. Mwabudu Mungu!"


Je ia̱ ka̱ me̱na ji wa̱k ijuenaklä ye ikaldu bewak säkätä wäna ra, je wà ite ishäkä ki̱ka wa wäyueke̱. Jekäi ite se̱nak ishäkä ki̱ka wa paka bewak shka̱le espada wà, ata ise̱nani, je wakei ia̱ ime̱i yuäk. 	 Aliwapotosha wakazi wa dunia kwa miujiza hiyo aliyojaliwa kutenda mbele ya mnyama wa kwanza. Aliwaambia wakazi wa dunia watengeneze sanamu kwa heshima ya yule mnyama aliyekuwa amejeruhiwa kwa upanga lakini akaishi tena.


Jekäi bas bakle rä ka̱tuil ye, ata jira bas dä ka̱ oloi ye Säkekewa ja̱mi. Je ki̱ka bas shkö ka̱ oloi ye wa käi. 	 Zamani ninyi mlikuwa gizani, lakini sasa ninyi mko katika mwanga kwa kuungana na Bwana. Ishini kama watoto wa mwanga:


Pablo te ijewa ki̱ssë katke ji̱a Atenas ska bala na ra, je jukläyäkä ska jile kekläí wa me̱i yöle tso̱ e̱e̱na su̱a ite. Je te issëwa̱ dokolewa̱. 	 Paulo alipokuwa anawasubiri Sila na Timotheo huko Athene, moyo wake ulighadhibika sana alipoona jinsi mji huo ulivyokuwa umejaa sanamu za miungu.


Ke ji yakei tu̱noka̱pa ba ki̱ka. Ata ji bäi ne wà ba tu̱noka̱pa ji yakei ki̱ka rä. 	 Usikubali kushindwa na ubaya, bali ushinde ubaya kwa wema.


Bas te yis yulemi, ata ka bas ia̱ yis ko̱nak. Mai yis katke ska, ka bas däkmi. 	 Mtanitafuta lakini hamtaniona, maana pale nitakapokuwa ninyi hamwezi kufika."


Je su̱ta saje wa rä sa bakle ji̱a tsi̱dala ra, sä rä kololecha̱wa̱ ji we̱ ka̱jiska ja̱mi je wa̱ ikjanaklä ye. 	 Hali kadhalika na sisi tulipokuwa bado watoto, tulikuwa watumwa wa pepo watawala wa ulimwengu.


Jekäi sá demijulu Siracusa ska ra, jeska sá se̱na tres día. 	 Tulifika katika mji wa Sirakusa, tukakaa hapo kwa siku tatu.


Jesús te jekäi isha e̱ná ra, imineju̱ba däkka̱ Jerusalénka. 	 Yesu alisema hayo, kisha akatangulia mbele yao kuelekea Yerusalemu.


Je ne ki̱ka yie ba je̱r ja̱we̱ yis jula ma̱ka̱ ba ki̱ka wà Säkeklä wa̱ ba ia̱ ji täkili me̱le, je wäkpöka̱ ba ku̱ yökö wäkpeka̱ käi. 	 Ndio maana nakukumbusha ukiweke motomoto kile kipaji ulichopewa na Mungu wakati nilipokuwekea mikono yangu.


Jekäi sä dulecha̱wa̱ wa rä ka shki̱nakka̱ni kuna ra, ka Cristo shki̱neka̱ni kuna. 	 Maana, ikiwa ni kweli kwamba wafu hawafufuki, basi naye Kristo hakufufuka.


Säkätä ra ka ite iktä ssë, ata je ukä ska ite isha je̱k ia̱: ‘Ka yis suar Säkeklä yika, ñakäi ka yis te yi a̱ni dälätse, 	 Kwa muda mrefu huyo hakimu hakupenda kumtetea huyo mjane; lakini, mwishowe akajisemea: Ingawa mimi simchi Mungu wala simjali binadamu,


Ata iwa̱ dulanak wa once minejulumi Galileaka, ka̱ bata mai Jesús wa̱ iyile ijewa ia̱ rä ska. 	 Wale wanafunzi kumi na mmoja walikwenda Galilaya kwenye ule mlima aliowaagiza Yesu.


Je rä jishtä ekla miju̱ ka̱mii ra, ite iju ju̱eta̱na te ikjanaklä wa ia̱ ji ju̱eta̱na ju̱ñenak, te ekla ekla ia̱ shka̱ble me̱ta̱na, te ju kjä kukäk pake se̱nak wäñilee käi. 	 Itakuwa kama mtu anayeondoka nyumbani kwenda safari akiwaachia watumishi wake madaraka, kila mmoja na kazi yake; akamwambia mlinzi wa mlango awe macho.


Ata yi te iel dokoitseke̱ ra, je se̱r dä ka̱tuil na, dami rä ka̱tuil na. Je wa̱ ka iju̱ñer maka imike̱ räle, je rä ka̱tuil wa̱ irä wätuilewa̱ ki̱ka. 	 Lakini anayemchukia ndugu yake, yumo gizani; anatembea gizani, na hajui anakokwenda, maana giza limempofusha.


Yis je̱r ssëna baa sajewa Säkekewaí Cristo Jesús ale yis täkiwa̱k ra. Ka irä jiye kuna ta, ije te yis biketsa chatkelewa̱ bäi, je ki̱ka ite yis tkawa̱ ikja̱nei wa̱k ye. 	 Namshukuru Bwana wetu Yesu Kristo aliyenipa nguvu kwa ajili ya kazi yangu. Namshukuru kwa kuniona mimi kuwa ni mwaminifu, akaniteua nimtumikie,


Jekäi ijewa te nima kúkle kaku ma iia̱, ñakäi bul ña ma ite iia̱. 	 Wakampa kipande cha samaki wa kuokwa.


Jekäi je palei ju̱ñenamika̱ je ke̱i biköle ska. 	 Habari hiyo ikavuma sana katika nchi ile yote.


Jera Wikblu Sikina wa̱ Jesús dä pshilewa̱, jekäi Jordán kjä ska ibiteju̱teni, jeska Säkeklä wikblu te iwäsikami ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska. 	 Yesu alitoka katika mto Yordani akiwa amejaa Roho Mtakatifu, akaongozwa na Roho mpaka jangwani.


Je shkä dami Pablo irä sá irä itäki̱, a̱rke̱ te isheke̱: —¡Jí jäiyi wa rä Säkeklä Ji Biköle Tsa̱ta kjanaklä wa! Jewa te tsa̱tkeneksa̱ ña̱le̱i ne bata sheke̱ bas ia̱ rä. 	 Basi, huyo msichana alimfuata Paulo na sisi, akipiga kelele na kusema, "Hawa watu ni watumishi wa Mungu Mkuu. Wanawatangazieni njia ya wokovu."


Ji rä suane Säkeklä yika ka kuna ijewa wa̱.” 	 Hawajali kabisa kumcha Mungu."


Ikuna ike̱i deka̱ sábado wà yabala jäiyi wa ia̱ tene shkiri wa̱klä, jera je we̱ke̱ bas te ka̱wei me̱le Moisés wa̱ ka shiriwa̱klä ra, ¿jiye bas kju̱atkacha̱wa̱ yis da, yie ekla bäiwa̱ni bäi sábado wà ki̱ka rä na? 	 Ikiwa basi, mtu hutahiriwa hata siku ya Sabato kusudi Sheria ya Mose isivunjwe, mbona mnanikasirikia kwa sababu nimemfanya mtu kuwa mzima kabisa siku ya Sabato?


Maitjä sá te wekte sheke̱ Säkeklä ia̱ bas ki̱ka; sá te bas ktei sheke̱ sá ka̱ kiäke̱ na ka jalewa̱ ta. 	 Tunamshukuru Mungu daima kwa ajili yenu ninyi nyote na kuwakumbukeni daima katika sala zetu.


Säkekewa día í wà yis katke kololewa̱ Säkeklä wikblu wa̱, jera yis te kte ssa täkii sä shäbe kja̱neka kökö bular käi, 	 Basi, wakati mmoja, siku ya Bwana, nilikumbwa na Roho, nikasikia nyuma yangu sauti kubwa kama sauti ya tarumbeta.


Ñerä ka̱ tsa̱ku̱i je̱r ianawa̱ e̱e̱na. Ata ikabla etkabä kju̱ei, ñakäi ñatululewa̱ yäkäk ira wa kju̱ei, ka iwa̱ je wäshewa̱klei. 	 Mfalme akahuzunika sana, lakini kwa sababu ya kiapo chake, na kwa ajili ya wale wageni wake karamuni, hakutaka kumkatalia.


Ñerä ijana tulamini ra, iminejulu isaka wa tso̱ ska. Jera jiräni chui tsa̱ku̱i wa irä, sä wäkiri wa irä te isha ijewa ia̱ käi, je pakani ijewa te isaka wa ia̱. 	 Mara tu walipoachwa huru, Petro na Yohane walirudi kwa wenzao, wakawaeleza yale waliyoambiwa na makuhani wakuu na wazee.


Ka bas wa̱ ji a̱ni kirba yis kie ja̱mi, ata bas ku̱ ji kiö, jera je dämiksa̱ bas ia̱, bas ssënaklä a̱naa wa̱ si̱. 	 Mpaka sasa hamjaomba chochote kwa jina langu. Ombeni nanyi mtapata ili furaha yenu ikamilike.


Ka yis ki̱ yi sher kuna yis ktei shäk, ata yie jí sheke̱ rä bas tsa̱tkenakläksa̱. 	 Si kwamba mimi nautegemea ushahidi wa wanadamu, lakini nasema mambo haya ili mpate kuokolewa.


Jekäi el wa, bas kina rä bas se̱nakläni bakleksa̱ käi. Ata sä rä bakleksa̱ ke je wà bas ñajawa̱ sa yaka ki̱ ji sherke̱ je wa̱k kuna, ata bas ñatsa̱tkö a̱miji̱a a̱miji̱a ñashka̱li̱ble wà. 	 Ninyi, ndugu, mliitwa muwe watu huru. Lakini uhuru huo usiwe kisingizio cha kutawaliwa na tamaa za kidunia; ila mnapaswa kutumikiana kwa upendo.


Ata sä te ikúkemi ditsä ska ni ra, jera bena te sä kteche̱miwa̱ jak wà, ijewa te ibiketse iyina si̱ Juan rä jile bata shäk ni ki̱ka.” 	 Na tukisema yalitoka kwa binadamu, watu wote hapa watatupiga mawe, maana wote wanaamini kwamba Yohane alikuwa nabii."


“Jishtä tsitsi wä jè̱r dä je biketsö. Ka irä shka̱bläk kuna, ka irä sua yuäk kuna. Ata yie ishe bas ia̱, Salomón bakle je̱k pajiäk baawa̱ si̱, ka je̱k pajiene ijewa sha̱ mane a̱ni käi. 	 Angalieni maua jinsi yanavyomea. Hayafanyi kazi wala hayafumi. Hata hivyo, nawahakikishieni kwamba hata Solomoni mwenyewe na fahari zake zote hakupata kuvikwa vizuri kama ua mojawapo.


“Je ne ki̱ka mika̱ bas te isu̱e ale ji dokoitsalewa̱ ji weikäkwa̱ e̱e̱na dewa̱ ka̱ sikii ska ra, ale sha jile bata shäk Daniel te, (je kte washäk je̱r ko̱nopa je ia̱), 	 "Basi, mtakapoona Chukizo Haribifu lililonenwa na nabii Danieli limesimama mahali patakatifu, (msomaji na atambue maana yake),


Jesús dateksa̱ni jíkata ra, chu̱li̱i̱ wa ssëna a̱naa ikiäkwa̱, ijewa te iki̱ssë kate ki̱ka. 	 Yesu aliporudi upande mwingine wa ziwa, kundi la watu lilimkaribisha, kwa maana wote walikuwa wanamngojea.


Ñerä yie isu̱a, tsuitkäbi kjä na, bewak kjä na, ji bata shäk ka iyina kuna kjä na, wikblu ñá shtä deksa̱julu mañatkä, juer ta buke su̱ta. 	 Kisha nikaona pepo wabaya watatu walio kama vyura, wakitoka kinywani mwa yule joka, kinywani mwa yule mnyama, na kinywani mwa yule nabii wa uongo.


Jesús kaldu ka̱ wäkiri wäja̱mi, jera je ka̱ wäkiri te iwächakewa̱ te isha: —¿Ba ne rä Judío wa Tsa̱ku̱i rä na? Jera Jesús te ikúka: —Ba te je shaka̱. 	 Yesu alisimamishwa mbele ya mkuu wa mkoa. Basi, mkuu wa mkoa akamwuliza, "Je, wewe ndiwe Mfalme wa Wayahudi?" Yesu akamwambia, "Wewe umesema."


Jeiräta bikökje je räle mane ke̱i wà je räle, el wa, ka yis shene je yuäk ji̱a bas ia̱. 	 Ndugu, hakuna haja ya kuwaandikieni juu ya nyakati na majira yatakapotukia mambo haya.


Je ki̱ka jira ka sá te yi a̱ni biketse kuna ipa juer wà. Mikle ra sá te Cristo biketsa ipa juer wà, ata jira ka sá te ije biketse kuna ji̱a jekäi. 	 Basi, tangu sasa, sisi hatumpimi mtu yeyote kibinadamu. Hata kama kwa wakati mmoja tulimpima Kristo kibinadamu, sasa si hivyo tena.


Yi rä pauta̱nak kte wà kiana jile bäi biköle wà ipaktäk tsa̱tkäk. 	 Mwenye kufundishwa neno la Mungu na amshirikishe mwalimu wake riziki zake.


Jera je guardia eyaka wa irä, itsa̱ku̱i irä, Templo kjänanak wa patkele Judío wa wa̱ irä, jewa te Jesús kukawa̱ mu̱awa̱, 	 Kile kikosi cha askari, mkuu wake na walinzi wa Wayahudi walimkamata Yesu, wakamfunga


Yi rä blui ta Jesús biketsäk ra, ka ijewa kiar iblui wa kukäkwa̱ diekjela irä sä el wa ki̱ka. Ata ikiana rä ikja̱nei wa̱k ki̱ta, je rä iblui tsa̱tkenak iwa̱ bäi shka̱ble wà rä Jesús biketsäk ki̱ka, shka̱ta iwa̱ ki̱ka. Je kte wapaktö; ijewa pakö je wa̱k. 	 Watumwa ambao wakuu wao ni Wakristo wasiwadharau kwani ni ndugu zao. Badala yake, wanapaswa kuwatumikia hata vizuri zaidi, maana hao wanaopata faida kutokana na kazi yao ni waumini ambao wanawapenda. Unapaswa kufundisha na kuhubiri mambo haya.


Sábado etkä wà ni ra, elkje ra je jukläyäkä ska wa biköle ñatapawa̱wa̱ Säkekewa ktä ssäk. 	 Siku ya Sabato iliyofuata, karibu kila mtu katika ule mji alikuja kusikiliza neno la Bwana.


Jewa kjoyina täkii te ishe: “¡Oveja Yaba ko̱tälewa̱, je ne ia̱ oloi rä, blune rä, je̱rike rä, täkili rä, dälätsane rä, oloi kaneka̱ rä, kjeiyine rä, däkksa̱ rä!” 	 wakasema kwa sauti kuu: "Mwanakondoo aliyechinjwa anastahili kupokea uwezo, utajiri, hekima, nguvu, utukufu na sifa."


Bas te yis ktei chakäk wa patkami Juan säwäukewa̱k wäki̱, jera ije te ji rä iyina si̱ je ktei sha. 	 Ninyi mlituma ujumbe kwa Yohane naye aliushuhudia ukweli.


Jera Jesús te ikúka: —Ñaebä iyöle katke rä: ‘Ke ba ku̱ Säkekewa ba Kekläí mabla su̱a wäsi̱wa.’ 	 Yesu akamwambia, "Imeandikwa pia: Usimjaribu Bwana, Mungu wako."


Ka irä jiye kuna ta, je ekla wämo se̱na ijewa sha̱na ra, ji we̱ke̱ ijewa te ka ka̱wei ja̱mi kuna je su̱eke̱ je ssëke̱ ite, je te buliri buliri ije̱rike wämo ska issëwe̱ke̱ shi̱ana si̱. 	 Loti aliishi miongoni mwa watu hao, na kwa siku nyingi moyo wake ulikuwa katika wasiwasi mkuu aliposikia matendo yao maovu.


Jera yie ikúka: ‘Säkekewa, ijewa wa̱ iju̱ñer bäi ñapaktäklä jui saka saka ska yis te ba biketsäk wa kukeche̱ke̱wa̱ jienak, ñakäi ikpeke̱, 	 Nami nikamjibu: Bwana, wao wanajua wazi kwamba mimi ni yule aliyekuwa anapitapita katika masunagogi na kuwatia nguvuni na kuwapiga wale waliokuwa wanakuamini.


Jera chui wa tsa̱ku̱i Anás irä, Caifás irä, Juan irä, Alejandro irä, ñakäi chui tsa̱ku̱i saka wa biköle irä, jewa tapanawa̱ña ijewa ra. 	 Walikutana pamoja na Anasi, Kayafa, Yohane, Aleksanda na wengine waliokuwa wa ukoo wa Kuhani Mkuu.


“Je ji paka yie jile she ja̱mi, je wà rä jikäi: Säkeklä ktä ne rä je däli wä rä. 	 "Basi, maana ya mfano huu ni hii: mbegu ni neno la Mungu.


Jera ijewa te tapanak wa wäkiri kuka iwakwa ke̱i ja̱mi. Jekäi ika̱kia ibatsa ijewa ki̱ka e̱ná ra, ite ijewa tulaksa̱ Säkekewa ijewa wa̱ biketsanak wakei ia̱ iwa̱ ju̱ñenak. 	 Waliteua wazee katika kila kanisa kwa ajili ya waumini, na baada ya kusali na kufunga, wakawaweka chini ya ulinzi wa Bwana ambaye walikuwa wanamwamini.


Je rä bas kiana je̱k wätkewa̱k ji me̱leka̱ jile kekläí me̱i wäja̱mi irä, jile pi irä, jile kuli sikleka̱ irä, ka̱wakblewe̱ irä je yika. Bas je̱k wätkewa̱ je shtä yika ra, bas te ji wá̱ rä bäi. Bas kjöpa bäi.” 	 Msile vyakula vilivyotambikiwa sanamu; msinywe damu; msile nyama ya mnyama aliyenyongwa; na mjiepushe na uasherati. Mtakuwa mmefanya vema kama mkiepa kufanya mambo hayo. Wasalaam!"


Ata Jesús te yabala kiaté iwäki̱ te isha: —Yabala jöwa̱, ibitäklä yis wäki̱ka, ke iwätkewa̱. Ka irä jiye kuna ta, ijewa käi wa ne dämiwa̱ Säkeklä gobierno ja̱mi rä. 	 Lakini Yesu akawaita kwake akisema: "Waacheni hao watoto waje kwangu, wala msiwazuie, kwa maana Ufalme wa Mungu ni kwa ajili ya watu kama hawa.


Je ukä ki̱ ise̱naklä Elisabet bitewa̱ yaba ki̱; jera ise̱na je̱k blelewa̱ cinco mes bala na te isha: 	 Baadaye Elisabeti mkewe akapata mimba. Akajificha nyumbani kwa muda wa miezi mitano, akisema:


Manele te ji yakei wakbleke̱ juer dä tjabana ka iktei wabiketsarksa̱ba yika. Ata manele te iwe̱ke̱ juer dä je̱na je̱napa. 	 Dhambi za watu wengine huonekana waziwazi, nazo zawatangulia kwenye hukumu; lakini dhambi za wengine huonekana tu baadaye.


Ata jí sa̱ ke̱i bata je kje ra, ikta sa ra iyaba oloi ja̱mi. Je ne kuka ite ji biköle kukäkwa̱ däli ukä ye rä, je ne oloi ja̱mi ji biköle yuaksa̱ ite rä. 	 lakini siku hizi za mwisho, amesema nasi kwa njia ya Mwanae. Yeye ndiye ambaye kwa njia yake Mungu aliumba ulimwengu na akamteua avimiliki vitu vyote.


Ata je tuinei wà Säkekewa ángel ekla te sä wätiäklä jui kjäya ju̱ami, te ijewa jaksa̱, te isha: 	 Lakini usiku malaika wa Bwana aliifungua milango ya gereza, akawatoa nje, akawaambia,


Jera Jacob te issa trigo wä tso̱ Egipto ska ra, jera ite saje wa kalí wa patkami jela itju̱ak, je ne rä ijewa patkenami säkätäba rä. 	 Basi, Yakobo alipopata habari kwamba huko Misri kulikuwa na nafaka, aliwatuma watoto wake, yaani babu zetu, waende huko Misri mara ya kwanza.


Duewa̱, ¿mai rä ma tu̱nakläka̱ rä na? Duewa̱, ¿mai rä ba sul dä na?” 	 "Kifo, ushindi wako uko wapi? Uwezo wako wa kuumiza uko wapi?"


Jera Saulo je̱k duaka̱ni wäji̱atka ra, ka iwä wajuer ji̱a. Je ki̱ka ijewa te iwajiami däkmi Damasco ska. 	 Saulo aliinuka, na alipofumbua macho yake hakuweza kuona chochote; hivyo wale watu wakamwongoza kwa kumshika mkono mpaka mjini Damasko.


Je biköle rä e̱nakwa̱ iwawe̱ wà, je rä ditsä ebä wa̱ sa pakale ji wa̱k, sa pautäle ki̱ka. 	 Mambo hayo yote yanahusika na vitu vyenye kuharibika mara tu vinapotumiwa; hayo ni maagizo na mafundisho ya kibinadamu tu.


ñakäi je ne te sa̱ nia rä, ñakäi iwikblu ma̱ sa̱ ia̱ sa̱ je̱r ska sa̱ tsa̱tju̱aklä ye rä. 	 ndiye aliyetutia mhuri wa kuwa mali yake yeye na kutujalia Roho mioyoni mwetu kama dhamana ya mambo yote ambayo ametuwekea.


Ke diklä ebä ya. Ata ba te vino ye elkje bä ña dälärke̱ ki̱ka, ñakäi ba duäke̱ ka̱raa ki̱ka. 	 Usinywe maji tu, bali unywe divai kidogo kwa ajili ya tumbo lako, kwani unaugua mara kwa mara.


Jera ángel idäkläka̱ tkil te kökö bulawa̱. Jera ka̱wä kuna bala pa̱leksa̱ mañatkä ra je etka irä, tulu kuna bala pa̱leksa̱ mañatkä ra je etka irä, bekwä kuna bala pa̱leksa̱ mañayäkä ra je eyaka irä jewa shka̱na, jewa bala pa̱le mañayäkä je eyaka wätuinacha̱kläwa̱. Je ki̱ka día kuna bala pa̱le manatkä ra, je etka ka oloi ta ji̱a, je su̱ta tuina ñaebä. 	 Kisha malaika wa nne akapiga tarumbeta yake. Ndipo theluthi moja ya jua, ya mwezi na ya nyota ikapata pigo; hata mwangaza ukapoteza theluthi moja ya mng'ao wake. Theluthi moja ya mchana ikakosa mwanga, hali kadhalika na theluthi moja ya usiku.


Jera iwa̱ dulanak wa je̱r shenacha̱wa̱ pan tsa̱k, ata etababä shkä iwa̱ ko̱no na. 	 Wanafunzi walikuwa wamesahau kuchukua mikate; walikuwa na mkate mmoja tu katika mashua.


Mikle ra je shtä ja̱mi bas kja rä, mika̱ bas se̱na ji̱a je ja̱mi ke̱i kje ra. 	 Wakati mmoja ninyi pia mliishi kufuatana na mambo hayo, mlipotawaliwa nayo.


Yis wa̱ sa pakale ji katabläk je wawá̱ ba te. Je ki̱ka sa̱ mablenaklä horaí dewa̱ ra, yis te ba blemi je yika. Je rä däkwa̱ ji̱a ka̱biköle ska se̱nak ishäkä ki̱ka wa mabläk. 	 Kwa kuwa wewe umezingatia agizo langu la kuwa na uvumilivu, nami pia nitakutegemeza salama wakati ule wa dhiki inayoujia ulimwengu mzima kuwajaribu wote wanaoishi duniani.


jewa te isha: —Jí te sa pakeke̱ Säkeklä kja̱nei wa̱k ssër ta kju̱awa saje wa ka̱wei ukä ja̱mi. 	 Wakasema, "Tunamshtaki mtu huyu kwa sababu ya kuwashawishi watu wamwabudu Mungu kwa namna inayopingana na Sheria."


Jera plaa ite iwa̱ dulanak wa paka ñajiäkka̱ ko̱no ja̱rka, kjäkksa̱ba a̱mikata iwätsa̱k Betsaida ka, je dälei ja̱mi ije te je chu̱li̱i̱ wa patke kate. 	 Mara Yesu akawaamuru wanafunzi wake wapande mashua, wamtangulie kwenda Bethsaida, ng'ambo ya ziwa, wakati yeye anauaga umati wa watu.


jera ite ijewa ia̱ ichaka: —¿Yibä me̱i jí rä, yibä kie yöle ija̱mi rä na? 	 Basi, Yesu akawauliza, "Sura na chapa hii ni ya nani?"


Jekäi jeska ise̱na ji̱a un año y medio ijewa sha̱na sa paktäk Säkeklä ktä wà. 	 Basi, Paulo alikaa huko akifundisha neno la Mungu kati yao kwa muda wa mwaka mmoja na nusu.


Ñerä jewa demi Cesarea ska ra, ite äyë cha̱mi ka̱ wäkiri ia̱, ñakäi iwa̱ Pablo demitse̱ iwäja̱mi. 	 Walipofika Kaisarea walimpa mkuu wa mkoa ile barua na kumweka Paulo chini ya mamlaka yake.


Bäi si̱ ra, bas ku̱ Cristo dälätsö bas je̱r ska Säkekewa käi. Del bas se̱no kukale kja, je rä bas wa̱ yi te bas ia̱ ji ki̱ssënak bas wa̱ ktei chakeke̱ kúkäklä. Ata je wo̱ je̱k jalewa̱, dälätsalewa̱, 	 Lakini mtukuzeni Kristo kama Bwana mioyoni mwenu. Muwe tayari kumjibu yeyote atakayewaulizeni juu ya matumaini yaliyo ndani yenu,


Tkäbe si̱ yäbeila, bas dä yakei, ¿je ia̱ maikäi jile bäi yir na? Ka irä maikäi kuna ta, ji tso̱ sa̱ je̱r ska je ne ja̱mi sä kjäbata ska sä ktä rä. 	 Enyi kizazi cha nyoka! Mnawezaje kusema mambo mema hali ninyi ni waovu? Maana mtu husema kutokana na yale yaliyojaa moyoni.


Jile ta̱i juenawa̱ ka̱jöir ska ijuenaklä ye: Je rä alaklä pajielewa̱ ka̱wä wà, tulu kololewa̱ iklä niki̱ka, ñakäi bekwä doce tkeleka̱ itsa̱ku̱ ki̱ corona ye. 	 Kisha ishara kubwa ikaonekana mbinguni. Palikuwa hapo mwanamke aliyevikwa jua, na mwezi chini ya miguu yake, na taji ya nyota kumi na mbili juu ya kichwa chake!


Ata ijewa a̱ni ka je̱r ko̱ne je ia̱, je kte rä blelewa̱ ijewa yika ki̱ka. Jekäi ka ijewa je̱r na idene ji sha ite räle. 	 Lakini wao hawakuelewa hata kidogo jambo hilo; walikuwa wamefichwa maana ya maneno hayo, na hawakutambua yaliyosemwa.


Ata yie ichake: ¿Je wa̱ ka Israel wa je̱r ko̱ne na? Ñera säkätä Moisés te isha rä: “Kju̱awa ka ji ye kianak kuna wa, je wà yis te bas kju̱atkewe̱mi. Yis te ka je̱r ta kuna wa, je wà bas wätji̱we̱mi.” 	 Tena nauliza: je, yawezekana kwamba watu wa Israeli hawakufahamu? Mose mwenyewe ni kwa kwanza kujibu: "Nitawafanyeni mwaonee wivu watu ambao si taifa; nitawafanyeni muwe na hasira juu ya taifa la watu wapumbavu."


Jera je karalewa̱ te isu̱a. Ite ibiketsa ijewa te rä jile kaku ne me̱ke̱ iia̱ rä. 	 Naye akawageukia, akitazamia kupata kitu kutoka kwao.


“Jekäi el wa Abraham batala wa, ñakäi bas sha̱na Säkeklä dälätsäk wa, saje wa ne ia̱ je tsa̱tkeneksa̱ ktei patkena rä. 	 "Ndugu, ninyi mlio watoto wa ukoo wa Abrahamu, na wengine wote mnaomcha Mungu! Ujumbe huu wa wokovu umeletwa kwetu.


Ka irä jiye kuna ta, Moisés ia̱ ite isha rä: “Yis je̱r bäi shäke̱, yibä ia̱ yis je̱r bäi shäke̱ käi. Ñakäi yis je̱r shka̱rke̱, yibä ra yis je̱r shka̱rke̱ käi.” 	 Maana alimwambia Mose: "Nitamhurumia mtu yeyote ninayetaka kumhurumia; nitamwonea huruma mtu yeyote ninayetaka."


Jekäi ikjaksa̱julu demijulu Genesaret ke̱i ska. Jeska iko̱no mu̱acha̱ta̱na. 	 Walivuka ziwa, wakafika nchi ya Genesareti, wakatia nanga.


“Sä blui, ba kablele yis ia̱ je wao̱na, je ki̱ka jira yis ba kja̱nei wa̱k ia̱ ba te ka̱ me̱ iminakläju̱ bitaba. 	 "Sasa Bwana, umetimiza ahadi yako, waweza kumruhusu mtumishi wako aende kwa amani.


Jekjepa ite ichaka iel ia̱: ‘Ata ñe ba rikä ¿bikö ma nui rä?’ Jera ite ikúka: ‘Trigo wä imabläklä na däka̱ cien. Jera ite isha iia̱: ‘Jí ma nui äyëí kuköwa̱, ba ku̱ ba nui yuö ochenta ebä.’ 	 Kisha akamwuliza mdeni mwingine: Wewe unadaiwa kiasi gani? Yeye akamjibu: Magunia mia ya ngano. Yule karani akamwambia: Chukua hati yako ya deni, andika themanini.


Jekäi ite ijewa wäji̱atkewa̱ ijewa je̱r na kte yöle däkläwa̱, 	 Kisha, akaziangazia akili zao ili wapate kuelewa Maandiko Matakatifu.


Jera Pedro te ikuka te isha iia̱: —Sá je̱r ku̱o je jile she wà. 	 Petro akadakia, "Tufafanulie huo mfano."


Barrabás kate wätelewa̱ rä iwa̱ je jukläyäkä wa wäsikle kju̱atkäk ka̱wei ta wa ra kju̱ei, ñakäi irä sä ktäk kju̱ei. 	 (Baraba alikuwa ametiwa ndani kwa kusababisha uasi katika mji na pia kwa sababu ya kuua.)


Yis wätka isu̱ak ra, yie je ja̱rka bewak klä ta jula ta wa tso̱ ka̱jiska käi, bewak sälwii käi, je̱k sikäk i̱ski̱ka wa käi, du ju̱nak ka̱sha̱ka wa käi je shtä su̱a. 	 Nilichungulia ndani kwa makini nikaona wanyama wenye miguu minne, wanyama wa mwituni, wanyama watambaao na ndege wa angani.


Je su̱ta bas ku̱ ji wäkukö je̱r baa wà, bas je̱r täkiwo̱. Ka irä jiye kuna ta, Säkekewa däke̱ju̱ ke̱i tkenawa̱ alemana. 	 Nanyi pia mnapaswa kuwa na subira; imarisheni mioyo yenu, maana siku ya kuja kwake Bwana inakaribia.


Jera Judas Iscariote wa, ale doce wa sha̱ ekla, je mineju̱mi chui tsa̱ku̱i wa wäki̱ka iwa̱ Jesús ju̱akläksa̱ ijewa ia̱. 	 Kisha Yuda Iskarioti, mmoja wa wale kumi na wawili, alienda kwa makuhani wakuu ili kumsaliti Yesu.


Ike̱i dewa̱ José duäkläwa̱ ra, ji biketse etkabä ki̱ka, ite Israel batala wa rä minakksa̱ju̱lu je ktei sha, ñakäi ite ichichei mewe̱ke̱ rä je ktei shata̱na. 	 Kwa imani Yosefu alipokuwa karibu kufa, alinena juu ya kutoka kwa Waisraeli katika nchi ya Misri, na pia akawaachia maagizo kuhusu mifupa yake.


Jera je alaklä su̱anawa̱ paju̱naka̱, ije wa̱ iju̱ñer ji o̱na ije ia̱ rä ki̱ka, je deju̱ je̱tkawa̱ wakte iwäja̱mi te ji biköle shaka̱ iia̱ bulee. 	 Hapo huyo mwanamke, akifahamu yaliyompata, akajitokeza akitetemeka kwa hofu, akajitupa chini mbele ya Yesu na kusema ukweli wote.


Buliri buliri yis kaldu bas da Templo ska ra, ñera ka bas jula tkäwa̱ ta yis kukäkwa̱, ata jí ne rä bas horaí rä, ka̱tuil tsa̱ku̱i horaí rä. 	 Nilipokuwa pamoja nanyi kila siku Hekaluni hamkunitia nguvuni. Lakini, huu ndio wakati wenu hasa, ndio wakati wa utawala wa giza."


je säkekewa veinticuatro wa ñatuläke̱wa̱ wakte, ale je̱tkelewa̱ sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä ki̱ka je wäja̱mi. Jekäi jewa te ale se̱nak sa̱ ke̱i etkä etkä jekjeyemi oloitseke̱, jewa te icorona ye tuleke̱mi sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä wäja̱mi te isheke̱: 	 wale wazee ishirini na wanne hujiangusha mbele ya huyo aliyeketi juu ya kiti cha enzi na kumwabudu huyo ambaye anaishi milele na milele; na huziweka taji zao mbele ya kiti cha enzi wakisema:


Ñaebä yi a̱ni wa̱ vino blonaji̱a ka tenak bewak kjuä yöle bolsa ye nu̱l da shtä naka. Ata ikuna jekäi ra, je vino blonaji̱a te bewak kjuä tsikiwe̱ ju̱emi, jera vino irä ijui irä weikarmiwa̱. Bäi si̱ ra vino blonaji̱a tie rä bewak kjuä spa̱na ja̱rka. 	 Wala hakuna mtu atiaye divai mpya katika viriba vikuukuu. Kama akifanya hivyo, divai itavipasua hivyo viriba, nayo divai pamoja na hivyo viriba vitaharibika. Divai mpya hutiwa katika viriba vipya!"


Jeska sá te kte kukäk wa ku̱a. Jekäi sá se̱na siete día ijewa ra. Jera Säkeklä wikblu oloi ja̱mi ijewa te isheke̱ Pablo ia̱: “Ke ma minak Jerusalén ska.” 	 Tulikuta waumini huko, tukakaa pamoja nao kwa muda wa juma moja. Waumini hao wakawa waongea kwa nguvu ya Roho, wakamwambia Paulo asiende Yerusalemu.


ji tso̱ ka̱jiska wawa̱k wa ssënopa ka ite iwawe̱ si̱ kuna käi. Ka irä jiye kuna ta, jira ka̱jiska jishtä ji dami rä käi, je e̱rte. 	 nao wenye shughuli na dunia hii wawe kama vile hawana shughuli sana nayo. Maana ulimwengu huu, kama tuujuavyo, unapita.


Säkekewa wäkata ska yie bas pake jí äyë washäk sa el wa biköle ia̱. 	 Nawahimizeni kwa jina la Bwana muwasomee ndugu zetu wote barua hii.


Iwa rä sa bakle mik ke̱i kjeté jukläyäkä etkä etkä ska Moisés wa̱ ji yöle wapaktäk wa tso̱, jekäi sábado sábado wà je wayirke̱ ñapaktäklä jui ska. 	 Kwa maana kwa muda mrefu maneno ya Mose yamekuwa yakihubiriwa katika kila mji na kusomwa katika masunagogi yote kila siku ya Sabato."


Ata ka je rä ji sa̱ ma̱le̱cha̱kwa̱ käi kuna. Ka irä maikäi kuna ta, ñera Satanás wakei rä je̱k iawa̱k ka̱ oloi ángel í ye. 	 Wala si ajabu, maana hata Shetani mwenyewe hujisingizia kuwa malaika wa mwanga!


El wa, sá bala butsa̱na bas yika berbena bala ta, ka su̱le ta, ata del ssële sa̱ je̱r ska sá kajali bas da käi, jera ki̱ta sá ssërke̱ sa̱ me bas su̱awa̱ni käi. 	 Ndugu, kuachana kwetu nanyi kulikuwa kwa muda tu, tena kuachana huko kulikuwa kwa mwili tu na si kwa roho. Kitambo kifupi baadaye, tulishikwa na hamu kubwa ya kuwaoneni tena!


Ite isha ñaia̱: —¿Me sä te jí bol wa we̱ na? Tsa̱na ra iwa rä biköle se̱nak Jerusalén ska wa wa̱ ijuñer, ji kju̱awa si̱ o̱na ijuenaklä ye ijewa oloi ja̱mi, je ka shäklei sa̱ wa̱ ka̱yue irä ni. 	 Wakaulizana, "Tufanye nini na watu hawa? Kila mtu anayeishi Yerusalemu anajua kwamba mwujiza huu wa ajabu umefanyika, nasi hatuwezi kukana jambo hilo.


Je itä ki̱ Jesús irä iwa̱ dulanak wa irä dejulu Judea ke̱i ska. Jeska ise̱na ji̱a ijewa ra. Jekäi ditsä wäukewa̱ ite. 	 Baada ya hayo, Yesu alifika mkoani Yudea pamoja na wanafunzi wake. Alikaa huko pamoja nao kwa muda, akibatiza watu.


Juan wa̱ dulanak wa irä fariseo wa irä bätsäte, ñerä jewa minejulu Jesús wäki̱ te isha iia̱: —¿Jiye Juan wa̱ dulanak wa irä fariseo wa wa̱ dulanak wa irä, bätsäke̱, ata ba wa̱ dulanak wa ka bätsä kuna rä na? 	 Wakati mmoja wanafunzi wa Yohane na wanafunzi wa Mafarisayo walikuwa wanafunga. Basi, watu wakaja, wakamwuliza Yesu, "Kwa nini wanafunzi wa Yohane na wa Mafarisayo wanafunga, lakini wanafunzi wako hawafungi?"


Ata ije te isha: —Säkekewa, jekäi irä. Jeiräta chichi rä iwakei yäkäke̱ mesa ki̱ je pjoi jolorke̱ je ña ta. 	 Huyo mama akajibu, "Ni kweli, Mheshimiwa; lakini hata mbwa hula makombo yanayoanguka kutoka meza ya bwana wao."


Ñerä ekla se̱nak Jerusalén ska kie Simeón ni, je rä se̱nak wämo Säkeklä dälätsäk; je te rä Israel wa je̱r pablermi ne ki̱ssë kate, ñakäi Wikblu Sikina katke ije ja̱mi. 	 Wakati huo huko Yerusalemu kulikuwa na mtu mmoja, mwema na mcha Mungu, jina lake Simeoni. Yeye alikuwa akitazamia kwa hamu ukombozi wa Israeli. Roho Mtakatifu alikuwa pamoja naye.


Ata Säkeklä wikblu cha rä ñashka̱li̱ble käi, ssëne a̱naa käi, ssëne baa käi, ji katable je̱r baa wà käi, je̱r bäi she käi, ji rä bäi käi, ji biketse etkabä käi, 	 Lakini matokeo ya kuongozwa na Roho ni mapendo, furaha, amani, uvumilivu, wema, fadhili, uaminifu,


Jera Jesús te isha iia̱: —Chichi ka̱rbä rä ka̱ wäja̱r í ta, du ju̱nak ka̱sha̱ka rä ju ta, ata ditsä yäbei wa̱ ka ka̱ kuna mai a̱ni itsa̱ku̱ katabläkläwa̱. 	 Yesu akamjibu, "Mbweha wana mapango, na ndege wana viota; lakini Mwana wa Mtu hana mahali pa kupumzikia."


Je ki̱ka ijewa te jí yis kjatieke̱ ba ia̱ je ka yinak ijewa ia̱ iyina ye. 	 Wala hawawezi kuthibitisha mashtaka waliyotoa juu yangu.


alaklä wa si̱wa̱tiöcha̱wa̱ bitaba ñataparke̱ ska. Ka irä jiye kuna ta, ka ijewa ia̱ ka̱ kuna iktäkläka̱, ata ikiana ñajäkcha̱wa̱ jishtä ñaebä ka̱wei te ishe käi. 	 Kama ilivyo desturi katika makanisa yote ya watu wa Mungu, wanawake wakae kimya katika mikutano ya waumini. Hawana ruhusa kusema; ila wawe watii kama isemavyo Sheria.


Jekäi Judío wa saka kalabe te jekäi iwá̱ña ije ra, kje ditsä wa̱ su̱nak ebä, Bernabéje kaje je̱k jawa̱ jekäi iwa̱kña, kje su̱nak ebä. 	 Hata ndugu wengine Wayahudi walimuunga mkono Petro katika kitendo hiki cha unafiki, naye Barnaba akakumbwa na huo unafiki wao.


Ije̱k su̱a e̱ná mineju̱mi ra, plaabä ra ije̱r shenawa̱ jishtä irä ska. 	 Hujiangalia mwenyewe, kisha huenda zake, na mara husahau jinsi alivyo.


Jera plaa ra ji rä bular täkii ka̱jöir ska. Je ssër si̱wa̱ ju̱r täkii ssër käi, je bular kjaju̱ mai itso̱ ñajäklelewa̱ ska ju ja̱r kalabe na. 	 Ghafla, sauti ikasikika kutoka angani; sauti iliyokuwa kama ya upepo mkali, ikajaza ile nyumba yote walimokuwa wamekaa.


Ñakäi ite isha ijewa ia̱: —¿Baishe sä te tsi̱ni tse̱mité dunakcha̱ cajón niki̱ka iräle, ja̱ka̱ niki̱ka iräle na? ¿Ka je dueka̱ rä iduäkläka̱ ki̱ka na? 	 Yesu akaendelea kuwaambia, "Je, watu huwasha taa wakaileta ndani na kuifunika kwa pishi au kuiweka mvunguni? La! Huiweka juu ya kinara.


Jera ji wà iräle je ña̱le̱i wà chui ekla damiju̱. Je te je su̱a ra, ite iktächa̱ kjaju̱. 	 Kumbe, kuhani mmoja akawa anapita barabara ileile, akamwona, akapita kando.


Bä kute yis su̱ak mane mane ka wätkele ta. 	 Fanya bidii kuja kwangu karibuni.


Ata shka̱bläk wa te je ikjanaklä wa kukacha̱wa̱, ekla kpa ite ta̱i, ekla ktawa̱ ite, ekla tia ite jak wà. 	 Wale wakulima wakawakamata hao watumishi; mmoja wakampiga, mwingine wakamwua na mwingine wakampiga mawe.


Jekäi ite je äyë butrawa̱ni, cha̱mi ite äyë bläk ia̱, jekjepa ije̱tkawa̱ni. Jera biköle tso̱ je ñapaktäklä jui ska wa te isu̱a jaree. 	 Baada ya kusoma, akafunga kile kitabu, akampa mtumishi, kisha akaketi; watu wote wakamkodolea macho.


Ata yie ishe bas ia̱, jí maju̱ jöiwäta ka yis wa̱ jí uva diä yanakni, ma rä ike̱i dewa̱ yis wa̱ iyäkläni spa̱na bas da yis Ká gobiernoí ska kjepa. 	 Nawaambieni, sitakunywa tena divai ya zabibu mpaka siku ile nitakapoinywa mpya pamoja nanyi katika Ufalme wa Baba yangu."


Je bata ki̱ka Judío wa te Jesús weikami, sábado wà ite jekäi iwe̱ke̱ kju̱ei. 	 Kwa vile Yesu alifanya jambo hilo siku ya Sabato, Wayahudi walianza kumdhulumu.


Säkekewa bata ki̱ka bas ñajöcho̱wa̱ ditsä ka̱wei ta wa biköle yika, sa̱ tsa̱ku̱i sa patkäk yika iräle, 	 Basi, jiwekeni chini ya mamlaka yote ya kibinadamu, kwa ajili ya Bwana: utii kwa mfalme aliye mtawala mkuu,


Je ki̱ka ka bas kuna ji̱a ka̱ etkä wa käi, pë kju̱awa wa käi, ata bas dä delewa̱ña sä sikii wa ra, Säkeklä ju ska wa ye, 	 Basi, ninyi si wageni tena, wala si watu wa nje; ninyi ni raia pamoja na watu wa Mungu, na ni watu wa jamaa ya Mungu.


Ikuna manele sä el wa iräle sä kuta wa iräle tso̱ ka jienak ta, ji ñanak buliri buliri ka ta ra, 	 Tuseme kaka au dada hana nguo au chakula.


Elisabet ke̱i dewa̱ iyaba ko̱naklä ra, je ku̱a ite jäiyi. 	 Wakati wa kujifungua kwake Elisabeti ulifika, akajifungua mtoto wa kiume.


Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, ka̱ biköle ska mai kte baa wapauta̱nami käi ra, ji wá̱ ije te je ktei pakarmiña sa̱ je̱r ja̱naklä ije ska. 	 Nawaambieni kweli, popote ulimwenguni Habari Njema itakapohubiriwa, kitendo hiki alichofanya kitatajwa kwa ajili ya kumkumbuka."


Jera Felipe te ikúka te isha: —Ba te ibiketsa si̱ ra, ka̱ tso̱ ma ia̱. Jera ije te ikúka: —Yie ibiketse iyina si̱ Jesús dä Säbäkäkksa̱, je rä Säkeklä yaba. 	 Filipo akasema, "Kama unaamini kwa moyo wako wote unaweza kubatizwa." Naye akajibu, "Naam, ninaamini kwamba Yesu Kristo ni Mwana wa Mungu."


Je ukä ska sá kukana bitejulu däkka̱ Jerusalénka. 	 Baada ya kukaa pale kwa muda, tulifunga mizigo yetu, tukaendelea na safari kwenda Yerusalemu.


Jera ditsä tso̱ Jesús kjänanak wa te ija̱ñetseke̱, ñakäi ite ikpeke̱. 	 Wale watu waliokuwa wanamchunga Yesu, walimpiga na kumdhihaki.


Ñakäi yi te ji sha ditsä yäbei ukä ja̱mi ra, je rä janakwa̱ bitaba, ata yi kta Wikblu Sikina ukä ja̱mi ra, ka je rä janakwa̱ kuna bitaba, jí ke̱i ska iräle, sa̱ ke̱i däke̱wa̱ ji̱a ska iräle. 	 Tena, asemaye neno la kumpinga Mwana wa Mtu atasamehewa, lakini yule asemaye neno la kumpinga Roho Mtakatifu, hatasamehewa, wala katika ulimwengu huu, wala katika ulimwengu ujao.


Jekäi sá ki̱ ishena rä bas me ekla ekla iwa̱k ji̱a jekäi marä ibataje, bas wa̱ ki̱ssënak je däkläksa̱ bas ia̱ kalabe, 	 Hamu yetu ni kwamba kila mmoja wenu aonyeshe bidii hiyohiyo mpaka mwisho, ili yale mnayotumainia yapate kutimia.


Ata jekäi bas pakana, je rä sa̱ ñashka̱li̱bläklä iyina si̱, je̱r ssële ka nui ta käi, ji biketsale etkabä ka ime̱i ye kuna. 	 Shabaha ya amri hii ni kuhimiza mapendo yatokayo katika moyo safi, dhamiri njema, na imani ya kweli.


Jesús te je sha e̱ná ra, imineju̱mi iwa̱ dulanak wa ra diklä dochoi kie Cedrón a̱mi kata däkmi mai kal yäkä wäbala je̱le bäklä ska, je na ikjawa̱ju̱ iwa̱ dulanak wa ra. 	 Yesu alipokwisha sema hayo, alikwenda ng'ambo ya kijito Kedroni, pamoja na wanafunzi wake. Mahali hapo palikuwa na bustani, naye Yesu akaingia humo pamoja na wanafunzi wake.


Ata manele ñajaka̱ ñassäk, sa̱me̱ishärä ka yis däkmi ji̱a bas su̱ak käi. 	 Baadhi yenu wameanza kuwa na majivuno wakidhani kwamba sitakuja tena kwenu.


Jera ka iwa̱ ijewa pakane ishäk kuna yi a̱ni ia̱, ata ite ijewa uñeke̱ ja̱mi ki̱ta si̱ ijewa te ipakeke̱. 	 Yesu akawaamuru wasimwambie mtu juu ya jambo hilo. Lakini kadiri alivyowakataza, ndivyo walivyozidi kutangaza habari hiyo.


Je berbena ebä ra, isaka te isu̱a te isha: —Ba rä ijewa sha̱ ekla. Jera Pedro te isha: —Säkekewa, ka yis dä ijewa kuna. 	 Baadaye kidogo, mtu mwingine akamwona Petro, akasema, "Wewe ni mmoja wao." Lakini Petro akajibu "Bwana we; si mimi!"


Jeiräta tene shkiri ta wa wakwa si̱ ne te ka ka̱wei dälätse kuna, ata ijewa ki̱ bas shena tene shkiri wa̱k rä iñassäklä bas yaka wà. 	 Maana, hao wenyewe waliotahiriwa hawaishiki Sheria; huwataka ninyi mtahiriwe wapate kujivunia alama hiyo mwilini mwenu.


Iblui deju̱ni ra ite ikjanaklä wa ku̱a ji̱a kseka ra, bäije ijewa rä. Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, je iblui je̱k pajiämini ijile wa̱klä. Jera ite ijewa pakemi ñatuläkwa̱ yäkäk, jeska idämi ijewa chewa̱k. 	 Heri yao watumishi wale ambao bwana wao atakaporudi atawakuta wanakesha! Nawaambieni hakika, huyo bwana atajifunga mkanda kiunoni, atawaketisha mezani na kuwahudumia.


Ka irä jiye kuna ta, Säkeklä rä ka Säkeklä ji wa̱k kje pa pa shtä kuna, ata je rä Säkeklä ji wa̱k tsa̱na shtä. Jishtä sä sikii wa tapanak eyaka eyaka biköle ka̱wei rä käi, 	 Maana Mungu si Mungu wa fujo, ila wa amani.


je rä biköle ji rä iyina ka kukäk kuna kte si̱ ye, ata wäbätsäk ji yakei wà wa buka̱naklä. 	 Matokeo yake ni kwamba wote wasioamini ukweli, ila wafurahia dhambi, watahukumiwa.


ale Säkeklä eklabä, saje wa tsa̱tkäkksa̱, saje wa Säkekewaí Jesucristo oloi ja̱mi, oloi kanoka̱pa, kjeiyinopa, ktä dälätsanopa, oloitsanopa jí ke̱i yikaba irä, jira irä, sa̱ ke̱i etkä etkä bena skami irä. Amén. 	 kwake yeye aliye peke yake Mungu, Mkombozi wetu, uwe utukufu, ukuu, nguvu na mamlaka kwa njia ya Kristo Bwana wetu, tangu zama zote, sasa na hata milele! Amina.


Jekäi ijewa te Jesús kúka te isha: —Ka sá wa̱ iju̱ñer. Jera Jesús te isha ijewa ia̱: —Ñaebä ka yis wa̱ iyinak bas ia̱, yibä ka̱wei wà yis te jekäi iwe̱ke̱ rä ni. 	 Basi, wakamjibu Yesu, "Sisi hatujui." Naye Yesu akawaambia, "Nami pia sitawaambieni ninafanya mambo haya kwa mamlaka gani."


Jera ite isha iia̱: —Ma cho̱ wä paskuäkni diklä talawa̱klä kie Siloéni ska. (Je kte wà rä patkelemi). Jekäi imineju̱ wä paskuäk; je daju̱ni ra iwäbala wajuena bäi. 	 akamwambia, "Nenda ukanawe katika bwawa la Siloamu." (maana ya jina hili ni "aliyetumwa"). Basi, huyo kipofu akaenda, akanawa, kisha akarudi akiwa anaona.


Je ki̱ka ijewa juermi bas wäna rä iwärke̱ ne wà. 	 Kwa hiyo, mtawatambua kwa matendo yao.


Jera ite ibata shäk wa patkamiba iwätsa̱k, jewa minejulu kjawa̱julu Samaria ke̱i sha̱na ju tso̱ elkje shtä etka ska jile wa̱k kja iyika. 	 Basi, akawatuma wajumbe wamtangulie, nao wakaenda wakaingia kijiji kimoja cha Wasamaria ili wamtayarishie mahali.


Jera Jesús te ikúka: —Jí ne rä ibäi si̱ rä: ‘¡Israel wa, issö! Säkekewa saje wa Kekläí, je Säkekewa rä eklabä. 	 Yesu akamjibu, "Ya kwanza ndiyo hii: Sikiliza, Israeli! Bwana Mungu wetu ndiye peke yake Bwana.


Ke yi a̱ni kunapa ka̱wakbläk, ka ji dälätsäk jishtä Esaú käi. Je te ji rä me̱nak yaba säkätä ia̱ je manewa̱ksa̱ ñanakwa̱ kjelabä wà̱. 	 Jihadharini ili miongoni mwenu pasiwe na mtu mwasherati au mtu asiyemcha Mungu kama Esau, aliyeuza haki yake ya mzaliwa wa kwanza kwa mlo mmoja.


Ata ije ka̱yuawa̱ biköle wänaka te isha: —Jibä sheke̱ ba te rä ka ju̱ñer yis wa̱. 	 Petro akakana mbele ya wote akisema, "Sijui hata unasema nini."


Jekjepa Jesús demi ijewa ra ka̱ kie Getsemaní ska, jera ite isha iwa̱ dulanak wa ia̱: —Bas ñajöklöwa̱ jiska yis maju̱ a̱mi ska ka̱kiäk dälei ja̱mi. 	 Kisha Yesu akaenda pamoja nao bustanini Gethsemane, akawaambia wanafunzi wake, "Kaeni hapa nami niende pale mbele kusali."


Je kte rä delemi bas ska. Jekäi jishtä je wärte̱ kibirte̱ ka̱biköle ska, je su̱ta ñaebä io̱rte̱ bas sha̱na rä, bas te Säkeklä je̱r bäi shäke̱ ktei ssaté ju̱ñaté si̱ ke̱i kje raté, 	 Habari Njema inazidi kuzaa matunda na kuenea ulimwenguni kote kama vile ilivyofanya kwenu ninyi tangu siku ile mliposikia juu ya neema ya Mungu na kuitambua ilivyo kweli.


Jesús ale sa kablele ñaia̱ spa̱na je ktei shäk a̱miki̱ jiki̱ ska, ñakäi ije pi ji shäk bäi si̱ Abel pi te ji sha tsa̱ta, je tulule ska. 	 Mmefika kwa Yesu ambaye ameratibisha agano jipya, na ambaye damu yake iliyomwagika inasema mambo mema zaidi kuliko ile ya Abeli.


Jera ite ijewa kúka, te isha: —Iyina si̱ ra, Elías ne rä däkju̱ba ji biköle paruäkba rä. 	 Yesu akawajibu, "Kweli, Eliya atakuja kutayarisha mambo yote.


Jekäi yi je̱k wetsakleksa̱ duewa̱ yika ra, je wà iweikarmiwa̱. Ata yi je̱k ju̱aksa̱ weikanakwa̱ ra, je wà ije̱k tsa̱tkämiksa̱. 	 Yeyote anayetaka kuiokoa nafsi yake, ataipoteza; na yeyote anayeipoteza, ataiokoa.


“Je ke̱i wà ka bas wa̱ ji chakanak ji̱a yis ia̱ a̱ni. Kte si̱ kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, ji kia bas te yis kie ja̱mi Sa Ká ia̱ käi, je me̱mi ite bas ia̱. 	 Siku hiyo hamtaniomba chochote. Kweli nawaambieni, chochote mtakachomwomba Baba kwa jina langu, atawapeni.


Ñerä sá deksa̱julu bäi ebä, jera sá je̱r ku̱a ite ra, je däyë wäbala kie rä Malta ni. 	 Tulipokwisha fika salama kwenye nchi kavu, tuligundua kwamba kile kisiwa kinaitwa Malta.


Bas kalí wa te maná ña ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska, jeiräta ijewa duacha̱wa̱. 	 Wazee wenu walikula mana kule jangwani, lakini walikufa.


“Ñaebä bas ka̱kiäke̱ ra, jera ke je wa̱ ji wa̱k su̱nak ebä wa käi. Ka irä jiye kuna ta, jewa wäbätsä rä je̱k duäkka̱ ka̱kiäk ñapaktäklä jui na, ña̱la ukä shtä ska ditsä wa̱ su̱nak. Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, ijewa ia̱ je säkei rä deleksa̱ e̱ná. 	 "Mnaposali, msifanye kama wanafiki. Wao hupenda kusimama na kusali katika masunagogi na katika pembe za njia ili watu wawaone. Kweli nawaambieni, hao wamekwisha pata tuzo lao.


Jishtä sä juer dä ale yöleksa̱ ishäkä pjoi wà su̱ta; jekäi ñaebä sä juermi rä jishtä ale dar ka̱jöir ska su̱ta. 	 Kama vile tulivyofanana na yule aliyeumbwa kwa udongo, vivyo hivyo tutafanana na huyohuyo aliyetoka mbinguni.


Ata Säkeklä te isha: ‘Yis te ijewa kukäkwa̱ ikja̱naklä ye wa kpemi. Jekäi je ukä ska ijewa bitämijulu te yis kja̱nei we̱mi jí ka̱ ska.’ 	 Lakini mimi nitalihukumu taifa hilo litakalowafanya watumwa. Kisha nitawatoa katika nchi hiyo ili waje kuniabudu mahali hapa.


“Bäije kju̱atke paruäk wa rä, jewa kirmi Säkeklä yabala ni je ki̱ka. 	 Heri wenye kuleta amani, maana wataitwa watoto wa Mungu.


Ñerä María te perfume yöle nardo wak si̱ wà säkei ta doloiebä je tsa̱ksa̱ una libra. Jekäi je tkaka̱ ite Jesús klä ki̱ka, pasikani ite itsa̱ku̱ kä wà. Je te ju ja̱r kalabe jalawa̱ka̱ ja̱ma̱a̱. 	 Basi, Maria alichukua chupa ya marashi ya nardo safi ya thamani kubwa, akampaka Yesu miguu na kuipangusa kwa nywele zake. Nyumba yote ikajaa harufu ya marashi.


Sa Ká wa̱ iyaba shka̱l, jekäi ite ji biköle ju̱aksa̱ ije ia̱ iwa̱ ju̱ñenak. 	 Baba anampenda Mwana na amemkabidhi vitu vyote.


Je rä ditsä chu̱li̱i̱ wa dami itäki̱ka kjoyir dami: “Iktöwa̱” ni kju̱ei. 	 Kwa maana kundi kubwa la watu walimfuata wakipiga kelele, "Muulie mbali!"


Ata yilé te bas ia̱ ichake: ‘¿jiye bas te iwäyeke̱ rä?’ jera bas te ikúke: ‘Säkekewa ne ki̱ isherke̱ rä.’ 	 Kama mtu akiwauliza, kwa nini mnamfungua, mwambieni, Bwana ana haja naye."


Je yile rä iyina si̱. Je ne ki̱ka ijewa uño därërë, ijewa kjäklä bäi ji biketse etkabä ja̱mi, 	 Naye alitoboa ukweli kwa sababu hiyo, unapaswa kuwakaripia vikali, ili wawe na imani kamilifu.


ije̱r bäi shäklä sa ká wa bakle mikle wa ia̱, ñakäi ije̱r ja̱naklä ikablele sa̱ ia̱ bulee ska, 	 Alisema atawahurumia wazee wetu, na kukumbuka agano lake takatifu.


Jera yis je̱rikämi je̱r na: ‘Yis wa̱ däli blele tso̱ ta̱i, año kjämi ta̱i ra ka je e̱nakwa̱. We yis je̱ rä, yis ji ña, yis ji yä, yis ssër a̱naa.’ 	 Hapo nitaweza kuiambia roho yangu: sasa unayo akiba ya matumizi kwa miaka na miaka. Ponda mali, ule, unywe na kufurahi.


jera ije̱käka̱ kjanaklä wa saka kpäk, yäkäk ta̱i, ji yäk ta̱i se̱nak diyëë wa ra, 	 kisha akaanza kuwapiga watumishi wenzake, akaanza kula na kunywa pamoja na walevi,


Jera ijewa sha̱ te je kte kuka iyina ye, dewa̱ Pablo irä Silas irä ra. Ñakäi Griego wa chu̱li̱i̱ Säkeklä dälätsäk wa irä, alaklä wa palei ta bakleka̱ wa irä, dewa̱ña ka elkje kuna. 	 Baadhi yao walikubali wakajiunga na Paulo na Sila. Kadhalika, idadi kubwa ya Wagiriki waliomcha Mungu pamoja na wanawake wengi wa tabaka la juu, walijiunga nao.


Jesús te je sha e̱ná ra, jera ite isha iwa̱ dulanak wa ia̱: —Sa̱ wa̱ shka̱ta Lázaro kapawa̱, ata yis maju̱mi ishki̱wa̱kni. 	 Yesu alipomaliza kusema maneno hayo, akawaambia, "Rafiki yetu Lazaro amelala, lakini mimi nitakwenda kumwamsha."


Yi te ba ia̱ ji kia ra, je ia̱ imo; yi te ba ia̱ jile peitakle ra, ke ikúka kai ni. 	 Akuombaye mpe, na mtu akitaka kukukopa kitu usimnyime.


Cristo te ji shka̱l ssa iyaka ska, je ki̱ka bas je̱rikö ije je̱rika käi, je wà bas ñapajiöcho̱wa̱ bas kju̱atkäklä ye. Ka irä jiye kuna ta, yi te ji shka̱l ssa kja iyaka ska ra, je wa̱ ji yakei wakble rä jalewa̱, 	 Maadamu Kristo aliteseka kimwili, nanyi pia mnapaswa kujiimarisha kwa nia hiyo yake; maana mtu akisha teseka kimwili hahusiki tena na dhambi.


Ka irä jiye kuna ta, toro pi irä cabra jäyiri wa pi irä, je ia̱ ka sa̱ nui tse̱nak ju̱nami kuna. 	 Maana damu ya fahali na mbuzi haiwezi kamwe kuondoa dhambi.


Ji biketse etkabä ki̱ka ite Egipto jawa̱ta̱na, ka suale kuna ka̱ tsa̱ku̱i kju̱atkawa̱ yika, jekäi ije chatkawa̱ doloiebä sa̱me̱ishärä ite ale ka juenak kuna je su̱e rami käi. 	 Kwa imani Mose alihama kutoka nchi ya Misri bila kuogopa hasira ya mfalme; na wala hakurudi nyuma, kwani alikuwa kama mtu aliyemwona yule Mungu asiyeonekana.


Ata Jesús je̱k sikawa̱, jula tkawa̱ ijewa ja̱mi te isha: —Bas ñajöka̱ni, ke bas suana. 	 Yesu akawaendea, akawagusa, akasema, "Simameni, msiogope!"


Jekjepa iwa̱ dulanak wa te ichaka iia̱, te isha: —¿Jiye ñayöle ka̱wei wà wa te ishe Elías ne rä däkju̱ säkätäba ni rä na? 	 Kisha wanafunzi wakamwuliza, "Mbona walimu wa Sheria wanasema ati ni lazima kwanza Eliya aje?"


Maile ra bas kja yinak yakei, weikanak biköle wäna, ata maile ra bas dewa̱ña sa̱ tso̱ weikanak jekäi wa ra ñaebä. 	 Mara nyingine mlitukanwa na kufedheheshwa hadharani; mara nyingine mlikuwa radhi kuungana na wale walioteswa namna hiyohiyo.


Ñerä ije te je she kaldu ji̱a kjela bä ra, chu̱li̱i̱ patkena ñakataka, jewa wäkse ale doce wa sha̱ ekla kinak Judas ni je daju̱, je je̱k sikawa̱ Jesús wäja̱mi iwä jalassäkwa̱. 	 Alipokuwa bado anaongea, kundi la watu likaja likiongozwa na yule aliyeitwa Yuda, mmoja wa wale mitume kumi na wawili. Yuda akaenda kumsalimu Yesu kwa kumbusu.


Jewa ksäte Moisés Säkeklä kjanaklä ksä wà, ñakäi Oveja Yaba ksä wà, te ishe: “Säkekewa Säkeklä Ji Biköle Tsa̱ta, ba te ji we̱ rä e̱e̱na, sa̱ male̱cha̱kwa̱ kje. Ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa tsa̱ku̱i, del ba dami rä ji wämo, ji yina si̱ ja̱mi. 	 Walikuwa wakiimba wimbo wa Mose, mtumishi wa Mungu, na wimbo wa Mwanakondoo: "Bwana Mungu Mwenye Uwezo, matendo yako ni makuu mno! Ewe Mfalme wa mataifa, njia zako ni za haki na za kweli!


Jekäi yi wa̱ ka̱jiska je̱k se̱newa̱klä tso̱, je te iel ki̱ ji sherke̱ su̱a, ata ka ije̱r ja̱mi idäläne ra, ¿je rä sa̱ shka̱li̱bläk Säkeklä käi na? 	 Basi, mtu akiwa na mali za hapa duniani, halafu akamwona ndugu yake ana shida, lakini akawa na moyo mgumu bila kumwonea huruma, anawezaje kusema kwamba anampenda Mungu?


Jekäi cebada wä yöle pan ye cinco je ukäla ju̱leksa̱ yäkäk wa wa̱ je tapawa̱ni ijewa te, je te canasta pshiwa̱cha̱wa̱ doce. 	 Basi, wakakusanya vipande vya mikate ya shayiri walivyobakiza wale watu waliokula, wakajaza vikapu kumi na viwili.


“Yi te bas kiawa̱ ra, je te rä yis ne kiawa̱; yi te yis kiawa̱ ra, je te rä yis patkäkté ne kiawa̱ . 	 "Anayewakaribisha ninyi, ananikaribisha mimi; na anayenikaribisha mimi, anamkaribisha yule aliyenituma.


“Yi rä janakmi ra, je ma rä janakmi, yi rä ko̱ta̱nakwa̱ espada wà ra, je rä ko̱ta̱nakwa̱ espada wà.” Je ne ska sä sikii wa shena ji katabläk rä, ji biketsäk etkabä rä. 	 Waliokusudiwa kuchukuliwa mateka lazima watatekwa; waliokusudiwa kuuawa kwa upanga lazima watauawa kwa upanga. Kutokana na hayo ni lazima watu wa Mungu wawe na uvumilivu na imani."


jera jí ke̱i ska je wakei ia̱ je säkei me̱rmini cien cien, ju käi, el wa käi, kuta wa käi, a̱mi wa käi, yabala käi, ka̱ käi, jeiräta sälwi su̱neje jije; ñakäi sa̱ ke̱i däke̱wa̱ ji̱a ska, je wakei ia̱ se̱ne jekjeye me̱rmi. 	 atapokea mara mia zaidi wakati huu wa sasa nyumba, ndugu, dada, mama, watoto na mashamba pamoja na mateso; na katika wakati ujao atapokea uzima wa milele.


“Zabulón wa ke̱i irä Neftalí wa ke̱i irä, ña̱la tipä kjä ja̱mi Jordán a̱mikata, Galilea ke̱i ale ka Judío kuna wa tso̱ ska. 	 "Nchi ya Zabuloni na nchi ya Naftali, kuelekea baharini ng'ambo ya mto Yordani, Galilaya nchi ya watu wa Mataifa!


Bulirishtä ra si̱wa̱ ju̱rte ji̱a täkii te sá wäkpe kate. Je ki̱ka ijewa te däli tulami ijaboktenaklä. 	 Dhoruba iliendelea kuvuma na kesho yake wakaanza kutupa nje shehena ya meli.


Ata bas ki̱ka aceite rä tkeleka̱ ale Sikina wa̱, je wà ji biköle te bas je̱r ku̱a rä. 	 Ninyi, lakini, mlipata kumiminiwa Roho Mtakatifu na Kristo, na hivyo mnaujua ukweli.


ata ale wämo kolole yis wa̱, je se̱rmi ite ji biketsa etkabä oloi ja̱mi; ikuna imineju̱ni je̱k itä wà ra, ka yis je̱r ssënak bäi ije ra.” 	 Lakini mtu wangu aliye mwadilifu ataamini na kuishi; walakini akirudi nyuma, mimi sitapendezwa naye."


Ata ¿ka bas wa̱ iju̱ñer yi je̱k yitawa̱ alaklä pato̱nak shtä wa ja̱mi ra, je dewa̱ etka yebä ije yaka ra na? Je rä iyöle käi: “Je bol dämiwa̱ eklabä yaka ye.” 	 Maana, kama mjuavyo, anayeungana na kahaba huwa mwili mmoja naye--kama ilivyoandikwa: "Nao wawili watakuwa mwili mmoja."


“Ji pake jile she ja̱mi saka ssö: Ekla ka̱ wakei bakle, te uva yäkä je̱wa̱ bakla, kjätkaksa̱ ite shkiritke, jeska ite iwä wätuäklä bia, ñakäi ikjänanaklä yua ka̱sha̱a̱, jekäi ite je peitata̱na shka̱bläk wa ia̱, kjepa iwakei mineju̱mi ka̱ ka̱mii. 	 Yesu akasema, "Sikilizeni mfano mwingine. Mtu mmoja mwenye nyumba alilima shamba la mizabibu; akalizungushia ukuta, akachimba kisima cha kusindikia divai, akajenga humo mnara pia. Kisha akalikodisha kwa wakulima, akasafiri kwenda nchi ya mbali.


Jekäi Pablo ña̱le̱i ju̱ak wa wa̱ imine demi Atenas ska. Jera ite ijewa ia̱ Silas irä Timoteo irä ktei patkaté ibitä mane mane iwäki̱. Jera jewa bitejulu. 	 Wale ndugu waliomsindikiza Paulo walikwenda pamoja naye mpaka Athene. Kisha, wakarudi pamoja na maagizo kutoka kwa Paulo kwamba Sila na Timotheo wamfuate upesi iwezekanavyo.


Jekäi yi shka̱bla ra, ka je säkei to̱rke̱ rä me̱le iia̱ kjermita käi kuna, ata je rä nui iá. 	 Mfanyakazi hulipwa mshahara; mshahara wake si zawadi bali ni haki yake.


Cinco veces däka̱ Judío wa wa̱ yis bukle ksa bata wà däka̱ treinta y nueve veces. 	 Mara tano nilichapwa vile viboko thelathini na tisa vya Wayahudi.


Jera yie kte ssaté ka̱jöir ska te ishe: “Iyuö: ‘Bäije jí jöikwäta sä duächa̱ke̱wa̱ delewa̱ Säkekewa ja̱mi wa rä.’ ” Jera Säkeklä wikblu te ishe: “Jekäi irä, je rä ijewa wa̱ ishka̱ble ta̱i je̱retsäklä, iji wá̱ säkei kukemiwa̱ iwakwa te ki̱ka.” 	 Kisha nikasikia sauti kutoka mbinguni ikisema, "Andika! Heri watu ambao tangu sasa wanakufa wakiwa wameungana na Bwana." Naye Roho asema, "Naam! Watapumzika kutoka taabu zao; maana matunda ya jasho lao yatawafuata."


Jekjepa Juan mineju̱ Jordán ke̱i biköle sha̱na, je te sa pakta rä sa kiana wäoka̱nak sa̱ je̱k manewa̱kläksa̱, sa̱ nui janakläwa̱ bitaba ni. 	 Basi, Yohane akaenda katika sehemu zote zilizopakana na mto Yordani, akihubiri watu watubu na kubatizwa ili Mungu awaondolee dhambi.


Ñerä ite isha ijewa ia̱: —Yis je̱r ianawa̱ e̱e̱na, sä duärawa̱ kje. Bas a̱ta̱no jiska, bas wäñino. 	 Akawaambia, "Nina huzuni kubwa moyoni hata karibu kufa. Kaeni hapa mkeshe."


“Ka̱jöir gobiernoí rä jishtä ekla däli klä wakei miju̱ sa̱ñireebä shka̱bläk wa yuläk shka̱bläk iia̱ iuva yäkä sha̱na käi. 	 "Ufalme wa mbinguni unafanana na mtu mwenye shamba la mizabibu, ambaye alitoka asubuhi na mapema kuwaajiri wafanyakazi katika shamba lake.


Je itäki̱ je̱na je̱napa Félix deju̱ ise̱naklä Drusila ra, je rä Judío wa. Jekäi Félix te Pablo sha tse̱nakté. Ñerä Pablo te Cristo Jesús biketse paka, je ssa ije te. 	 Baada ya siku chache, Felisi alifika pamoja na mkewe Drusila ambaye alikuwa Myahudi. Aliamuru Paulo aletwe, akamsikiliza akiongea juu ya kumwamini Yesu Kristo.


Ñakäi alaklä wa bol jak wawä tso̱, jera ekla rä minaktse̱, iel dä ju̱nakta̱na. 	 Kina mama wawili watakuwa wanasaga nafaka, mmoja atachukuliwa na mwingine ataachwa.


Iö Macedonia wa manele miña yis da te bas ku̱ewa̱ ka inaklä yolole kuna käi. Je te sá äiwe̱miwa̱, bas wakwa ñaebä, je ale sá te bas biketse ki̱ka. 	 Isije ikawa kwamba watu wa Makedonia watakapokuja pamoja nami tukawakuta hamko tayari, hapo sisi tutaaibika--bila kutaja aibu mtakayopata ninyi wenyewe--kwa sababu tutakuwa tumewatumainia kupita kiasi.


Ata tsa̱na ra bas ku̱ ishö rä: “Ta” ni kjela, “Kai” ni kjelabä; ata sa te iki̱ sha ji̱a ra, jera je datse̱ rä ale yakei wakei ska. 	 Ukisema, Ndiyo, basi iwe Ndiyo; ukisema Siyo, basi iwe kweli Siyo. Chochote kinachozidi hayo hutoka kwa yule Mwovu.


¿Ka ba wa̱ ibiketsane iyina si̱ yis tso̱ rä Sa Ká ja̱mi, ñakäi ije tso̱ rä yis ja̱mi na? Kte yinak yis wa̱ bas ia̱, ka je she kuna yis te yis wakei je̱r wà. Ata Sa Ká se̱nak yis ja̱rka te ji tso̱ iwa̱ o̱nak je ne we̱ kate rä. 	 Je, huamini kwamba mimi niko ndani ya Baba, naye Baba yuko ndani yangu? Maneno ninayowaambieni nyote siyasemi kwa mamlaka yangu; Baba aliye ndani yangu anafanya kazi yake.


Jera Jesús te ichaka iká ia̱: —¿Bikökje jí o̱naté iukä ja̱mi rä na? Jera ite ikúka: —Iji̱a tsi̱ne raté. 	 "Amepatwa na mambo hayo tangu lini?" Naye akamjibu, "Tangu utoto wake.


Jekäi Säkeklä te kte patkaté Israel batala ia̱, je kte baa te rä ñaje̱rbäiwe̱ Jesucristo ji biköle Säkekewaí oloi ja̱mi ne bata she. 	 Huu ndio ule ujumbe Mungu alioupeleka kwa watu wa Israeli, akitangaza Habari Njema iletayo amani kwa njia ya Yesu Kristo ambaye ni Bwana wa wote.


Jesús te je su̱a ra, ite ikiaté, je ia̱ ite isha: —Sa̱nu̱le nu̱lewa, bä wetsanaksa̱ bä duë yika. 	 Yesu alipomwona, alimwita, akamwambia, "Mama, umeponywa ugonjwa wako."


Jera chu̱li̱i̱wa̱ dami ije itä ki̱. Ka irä jiye kuna ta, ijewa te isu̱a ra Jesús te duë ta wa bäiwe̱ raka̱ ijuenaklä ye. 	 Umati mkubwa wa watu ulimfuata kwa sababu watu hao walikuwa wameona ishara alizokuwa akifanya kwa kuwaponya wagonjwa.


Ikuna yis dä ditsä ka shki̱nakka̱ni kuna ra, jera yis ñakpa bewak sälwii ra Éfeso ska, ¿jiye je kiar yis ia̱? Ikuna sä dulecha̱wa̱ wa rä ka shki̱nakka̱ni ra, bäi si̱ “sä yäkä sä ji yä, ata buliabä sä duächa̱wa̱.” 	 Kama kusudi langu lingalikuwa la kibinadamu tu, kule kupigana kwangu na wanyama wakali hapa Efeso kungalinifaa kitu gani? Kama wafu hawafufuki, basi, "Tule na tunywe, maana kesho tutakufa."


Bas se̱no tsa̱na, ka mane a̱ni wa̱ Säkeklä je̱r bäi shäke̱ jäkläwa̱ ka kolole käi, ka ji a̱ni ñak kicha bächii tsikinaklä bas weikäk, je wà ka chu̱li̱i̱ ianakläwa̱ ñá ye. 	 Jitahidini sana mtu yeyote asije akapoteza neema ya Mungu. Muwe waangalifu ili mti mchungu usizuke kati yenu na kuwaua wengi kwa sumu yake.


Sä dularke̱ mane a̱ni ia̱ ka sä ssënak a̱naa sä dularke̱ ra, ata je rä sa̱ je̱r iawa̱k. Ata je ukä ska sä dulale wa ia̱ idämiksa̱ issënaklä baa ji wämo kju̱ei. 	 Kuadhibiwa si jambo la kufurahisha bali la kuhuzunisha. Lakini wale waliofunzwa kuwa na nidhamu mwishowe watavuna tuzo la amani kutoka katika maisha adili!


Jeska sá bitejuluba ko̱no ki̱ka ju̱na de Asón ska, jeska ñaku̱akni Pablo ra. Ije wa̱ ibiketsale rä jekäi, issëna bitäk däkju̱ jeska rä klä wa ki̱ka. 	 Sisi tulipanda meli tukatangulia kwenda Aso ambako tungemchukua Paulo. Ndivyo alivyopanga; maana alitaka kufika huko kwa kupitia nchi kavu.


Ka irä jiye kuna ta, “Kukjunabä ale däke̱ju̱té je däju̱ rä, ka je wätkenak. 	 Maana kama yasemavyo Maandiko: "Bado kidogo tu, na yule anayekuja, atakuja, wala hatakawia.


Ata fariseo wa te isha: —Be tsa̱ku̱i ne oloi ja̱mi ije te be kjäieke̱ksa̱ rä. 	 Lakini Mafarisayo wakawa wanasema, "Anawatoa pepo kwa nguvu ya mkuu wa pepo wabaya."


Pedro te jekäi ishe kaldu ji̱a ebä ra, Wikblu Sikina ja̱nawa̱ je kte ssäk wa biköle ki̱. 	 Wakati Petro alipokuwa bado anasema maneno hayo, Roho Mtakatifu aliwashukia wote waliokuwa wanasikiliza ujumbe huo.


Jekäi yie ishe bas ia̱, chu̱li̱i̱ bitämi ka̱wä däkläka̱ wà, ka̱wä minakläwa̱ wa, jewa ñatulämiwa̱ yäkäk ka̱jöir gobiernoí ska, Abraham irä, Isaac irä, Jacob irä, jewa ra ñara. 	 Basi, nawaambieni kwamba watu wengi watakuja kutoka mashariki na magharibi, nao wataketi karamuni pamoja na Abrahamu, Isaka na Yakobo katika Ufalme wa mbinguni.


Jeska iwa̱ isaka date Esteban kjatiäkwa̱ ka̱yue wà. Jewa te isha: —Jí ekla te jí ju sikina irä, ka̱wei irä, sheke̱ yakei ka jalewa̱ ta. 	 Walileta Barazani mashahidi wa uongo ambao walisema, "Mtu huyu haachi kamwe kusema maneno ya kupakashifu mahali hapa patakatifu na Sheria ya Mose.


Jera je horaí ebä wà, Jesús te chu̱li̱i̱ bäiwa̱ni, duë ta kju̱awa kju̱awa wa käi, duë wa̱ weikanak wa käi, wikblu yakeila wa̱ kololewa̱ wa käi, ñakäi ite ka wä wajuenak kuna wa chu̱li̱i̱ wä wajuewa̱. 	 Wakati huohuo, Yesu alikuwa anawaponya watu wengi waliokuwa wanateseka kwa magonjwa na waliopagawa na pepo wabaya, akawawezesha vipofu wengi kuona tena.


“Yie ishe bas ia̱, biköle yi te yis shaka̱ ditsä wäkata ska ra, jera ñaebä ditsä yäbei te ije shemika̱ Säkeklä ángel wa wäkata ska. 	 "Nawaambieni kweli, kila mtu anayekiri hadharani kwamba yeye ni wangu, Mwana wa Mtu naye atakiri mbele ya malaika wa Mungu kwamba mtu huyo ni wake.


Je ki̱ka sä yälilewa̱ Säkeklä wa̱ ñaja̱mi, je ke butsa ju̱ami sa̱ ku̱. 	 Basi, alichounganisha Mungu, binadamu asitenganishe."


Yis bätsä rä semana wà botäbä kicha, ñakäi ji däke̱ksa̱ yis ia̱ biköle je ja̱mi yie diez sha̱ etka tse̱ke̱ksa̱ me̱nak.’ 	 Nafunga mara mbili kwa juma, natoa zaka sehemu ya kumi ya pato langu.


Ka ije wa̱ ji yakei wakblene, ñakäi ka iwa̱ sä wäyöne ikjäbata wà. 	 Yeye hakutenda dhambi, wala neno la udanganyifu halikusikika mdomoni mwake.


Ata ka̱wä deka̱ju̱ ra, je te idäläwa̱cha̱wa̱; jera issi̱nacha̱wa̱, ka irä ñak kicha ta bäi ki̱ka. 	 Jua lilipochomoza, zilichomeka; na kwa kuwa mizizi yake haikuwa na nguvu, zikanyauka.


Jera Jesús te isha: —Ekla inaklä peitäk te ditsä bol ñawe̱ke̱; ekla ñawe̱ke̱ ite quiniento denario, iel cincuenta denario. 	 "Watu wawili walikuwa wamemkopa mtu fedha: mmoja alikuwa amekopa dinari mia tano, na mwingine hamsini.


Je kju̱ei ki̱ka sá ka̱kiäke̱ maitjä bas ki̱ka, je rä saje wa Kekläí wa̱ bas biketsäkläksa̱ kianak jiye wata ki̱ iwa̱ sä kile rä käi, itäkili oloi ja̱mi bas wa̱ ji bäi biketse o̱nak käi, ji we̱ ji biketse etkabä wà käi, je biköle wa̱klä bas wa̱ kalabe. 	 Ndiyo maana tunawaombeeni daima. Tunamwomba Mungu wetu awawezeshe muyastahili maisha aliyowaitia myaishi. Tunamwomba, kwa uwezo wake, atimize nia yenu ya kutenda mema na kukamilisha kazi yenu ya imani.


Mika̱ ite ikjä bale etkä kjäyaksa̱ ra, yie kseka wa el ktä ssa te ishe: “¡Bä kute!” 	 Kisha, Mwanakondoo akavunja mhuri wa pili. Nikamsikia yule kiumbe hai wa pili akisema, "Njoo!"


Jera ijewa te icha̱mi iia̱, jera ite ijewa ia̱ ichaka: —¿Yibä me̱i jí rä, yibä kie yöle ija̱mi rä na? Jera ijewa te ikúka: —César je̱. 	 Wakamwonyesha. Naye akawauliza, "Sura na chapa hii ni ya nani?" Wakamjibu, "Ni ya Kaisari."


Ñakäi imineju̱ ni las nueve käi. Je te isaka su̱a kje ikajali sa tapanaklä däli watju̱ak shtä ska. 	 Akatoka mnamo saa tatu asubuhi, akaona watu wengine wamesimama sokoni, hawana kazi.


Bas te itsa̱tkeke̱ je su̱a ijewa te ra, jewa te Säkeklä kjeishemi Cristo ktei baa yinak bas wa̱ je wawá̱ bas te ki̱ka, bas te ji ma̱ shka̱ja̱ ijewa ia̱ irä, biköle ia̱ irä je ki̱ka. 	 Kutokana na uthibitisho unaoonyeshwa kwa huduma hii yetu, watu watamtukuza Mungu kwa sababu ya uaminifu wenu kwa Habari Njema ya Kristo mnayoiungama, na pia kwa sababu ya ukarimu mnaowapa wao na watu wote.


Jesucristo David yäbei, Abraham yäbei, je wätsikiwa̱k wa kie äyëí yöle rä jikäi: 	 Yesu Kristo alikuwa mzawa wa Daudi, mzawa wa Abrahamu. Hii ndiyo orodha ya ukoo wake:


Ñerä ite isha iwa̱ dulanak wa ia̱: “Je ne ki̱ka yie ishe bas ia̱: Ke bas je̱r iana bas je̱k se̱newa̱klä ki̱, jibä ñe sä te, ñakäi bas yaka ki̱, jibä jie sä te. 	 Kisha Yesu akawaambia wanafunzi wake, "Kwa sababu hiyo nawaambieni, msiwe na wasiwasi juu ya chakula mnachohitaji ili kuishi, wala juu ya mavazi mnayohitaji kwa ajili ya miili yenu.


Jera Marta te isha: —Yis wa̱ iju̱ñer ije shki̱rmika̱ni rä mika̱ biköle shki̱rke̱ka̱ni sa̱ ke̱i bata jekje ska. 	 Martha akamjibu, "Najua kwamba atafufuka wakati wa ufufuo, siku ya mwisho."


Je wakei te sá täkiwa̱ ikablele spa̱na wakja̱neiwa̱k, ka kte yöle cha wakja̱neiwa̱k kuna, ata iwikblu cha wakja̱neiwa̱k. Iwa rä kte yöle te rä sä kteke̱wa̱ ebä, ata iwikblu te rä se̱ne kseka ne me̱. 	 maana yeye ndiye aliyetuwezesha kulihudumia Agano Jipya ambalo si agano la sheria iliyoandikwa, bali Agano la Roho. Maana sheria iliyoandikwa huleta kifo, lakini Roho huleta uzima.


Jera je alaklä te isha Jesús ia̱: —Yis wa̱ iju̱ñer Mesías däju̱, ale kinak Cristo ni. Mika̱ je deju̱ ra, ije te sa̱ je̱r ku̱emi ji biköle wà. 	 Huyo mama akamwambia, "Najua kwamba Masiha, aitwaye Kristo, anakuja. Atakapokuja atatujulisha kila kitu."


Jekäi sa̱ñireebä ra, chui tsa̱ku̱i wa ñaje̱rku̱a e̱ná sä wäkiri wa ra, ñayöle ka̱wei wà wa ra, Sanedrín wa biköle ra, ijewa te Jesús mu̱awa̱ tsa̱mi ju̱aksa̱ Pilato ia̱. 	 Kulipopambazuka, makuhani wakuu walifanya shauri pamoja na wazee, walimu wa Sheria na Baraza lote, wakamfunga Yesu pingu, wakampeleka na kumkabidhi kwa Pilato.


“¡Ji ba wäbätsewa̱k, je tse̱naju̱mi ba yika, ji biköle babaa käi, juer ta bäi tsa̱a̱ käi, weikanawa̱ ba yika, mik a̱ni ka je ko̱nakni itjä!” 	 Wafanyabiashara wanamwambia: "Faida yote uliyotazamia imetoweka, na utajiri na fahari vimekuponyoka; hutaweza kuvipata tena!"


Ata ba te ji tkawa̱ ra, ka je rä yaka iá idäke̱ksa̱ni käi kuna, ata je rä iwä doloi ebä, trigo iräle jile saka iräle. 	 Unachopanda ni mbegu tu, labda ya ngano au nafaka nyingine, na si mmea mzima ambao hutokea baadaye.


Ata idemi däyë tjuäke̱ a̱mi wà jí wà bala na ra, ijewa te ibawa̱wa̱ ksa̱ na. Jekäi iyik tkenawa̱ doloiebä ka wädälir ta, jera däyë tjuäte täkii te iñak butse kate. 	 Lakini walifika mahali ambapo mikondo miwili ya bahari hukutana, na meli ikakwama. Sehemu ya mbele ilikuwa imezama mchangani bila kutikisika. Sehemu ya nyuma ya meli ilianza kuvunjika vipandevipande kwa mapigo ya nguvu ya mawimbi.


Ka̱ kjaju̱ kja ta̱i ki̱ka, ñakäi ko̱no ki̱ shke rä däläna si̱ ki̱ka, ñakäi bätsäklä ke̱i kjaju̱ kja ki̱ka, Pablo te ijewa je̱r ku̱a 	 Muda mrefu ulikuwa umepita, na hata siku ya kufunga ilikuwa imekwisha pita. Sasa ilikuwa hatari sana kusafiri kwa meli. Basi, Paulo aliwapa onyo:


Jishtä Sa Ká wa̱ yis shka̱l, je su̱ta yis wa̱ bas shka̱l. Jekäi bas se̱no balewa̱ yis wa̱ bas shka̱l ja̱mi. 	 Mimi nimewapenda ninyi kama vile Baba alivyonipenda mimi. Kaeni katika pendo langu.


Ka irä jiye kuna ta, ale Oloi Ta Ta̱i te yis ia̱ ji wá̱ e̱e̱na si̱. ¡Ije kie, je rä sikii si̱! 	 Kwa kuwa Mwenyezi Mungu amenitendea makuu, jina lake ni takatifu.


Je ke̱i ebä wà fariseo wa sha̱ dejulu iwäja̱mi te isha iia̱: —Jiska ma cho̱ kju̱awa Herodes ki̱ ba shena kota̱nakwa̱ je yika. 	 Wakati huohuo, Mafarisayo na watu wengine walimwendea Yesu wakamwambia, "Ondoka hapa uende mahali pengine, kwa maana Herode anataka kukuua."


Ata ije te yis ia̱ isha: ‘Ma cho̱. Ka irä jiye kuna ta, yie ba patke mar ka̱mii ka Judío kuna wa sha̱na.” 	 Naye Bwana akaniambia: Nenda; ninakutuma mbali kwa mataifa mengine."


“¡Issö! Yie bas patke mar jishtä oveja patke tulemi lobo sha̱na käi. Je ki̱ka bas se̱no je̱r ta ta̱i tkäbe käi, ñakäi bitaba namala käi. 	 "Sasa, mimi nawatuma ninyi kama kondoo kati ya mbwa mwitu. Muwe na busara kama nyoka, na wapole kama njiwa.


Je rä kjäshtäklä ta mañatkä ka̱wä däkläka̱ wà, mañatkä norte wà, mañatkä sur wà, mañatkä ka̱wä minakläwa̱ wà. 	 Kila upande ulikuwa na milango mitatu: upande wa mashariki, milango mitatu, kaskazini milango mitatu, kusini milango mitatu na magharibi milango mitatu.


—Kju̱awa je tsa̱tkaksa̱ ite, ata iwakei ia̱ ka je̱k tsa̱tkerksa̱. ¡Ikuna ije rä Israel wa tsa̱ku̱i ra, ije̱k wäyö ja̱wo̱té cruz ja̱mi jí kje ra! Je ra sä te ije biketsemi. 	 "Aliwaokoa wengine, lakini kujiokoa mwenyewe hawezi! Eti yeye ni mfalme wa Wayahudi! Basi, sasa na ashuke msalabani, nasi tutamwamini.


Jera guardia wa te ichaka iia̱: —Ata ñe sá, ¿jibä we̱ sá te? Jera ite isha ijewa ia̱: —Ke bas ku̱ yi yika ji baka täkili wà. Ke sa kjatia ka̱yue wà. Bikö bas to̱na ra, je ku̱ bas ssëwo̱pa bäi. 	 Nao askari wakamwuliza, "Na sisi tufanye nini?" Naye akawajibu, "Msichukue vitu vya mtu yeyote kwa nguvu wala kumshtaki yeyote kwa uongo. Toshekeni na mishahara yenu."


Salatiel rä Neri yaba, Neri rä Melqui yaba, Melqui rä Adi yaba, Adi rä Cosam yaba, Cosam rä Elmadam yaba, Elmadam rä Er yaba, 	 mwana wa Melki, mwana wa Adi, mwana wa Kosamu, mwana wa Elmadamu, mwana wa Eri,


Biköle yi rä je ki̱ssäk ije ja̱mi, jewa je̱k siki tewa̱ke̱, jishtä ije rä sikii käi. 	 Basi, kila mtu aliye na tumaini hili katika Kristo, hujiweka safi kama vile Kristo alivyo safi kabisa.


Jeska ije mine ji̱a te isaka su̱ani bol ñawakwa ebä: Zebedeo yaba Jacobo irä je el Juan irä, jewa kla wä mu̱a tso̱ ko̱no ja̱rka ijewa ká Zebedeo ra ñara. Jewa kia ite. 	 Alipokwenda mbele kidogo, aliwaona ndugu wengine wawili: Yakobo na Yohane, wana wa Zebedayo. Hao walikuwa ndani ya mashua pamoja na baba yao Zebedayo, wakitengeneza nyavu zao. Basi Yesu akawaita,


Ñerä ditsä tso̱ jeska wa te je su̱a ra, biköle te Jesús sha yakei: ‘Iminewa̱ju̱ ñayuläk ji yakei wakbläk ju na.’ 	 Watu wote walipoona hayo, wakaanza kunung'unika wakisema, "Amekwenda kukaa kwa mtu mwenye dhambi."


ije kablele ka̱mikle jile bata shäk wa wa̱ iyile ja̱mi, kte dälätsalewa̱ yöle ska. 	 Hapo kale, Mungu aliwaahidia watu hii Habari Njema kwa njia ya manabii wake katika Maandiko Matakatifu.


Ñakäi Jesús irä iwa̱ dulanak wa irä kina jula kolone ki̱su̱ak. 	 naye Yesu alikuwa amealikwa arusini pamoja na wanafunzi wake.


Jera Juan te isha iia̱: —Sapaktäk, sá te ekla su̱a, je te be kjäie kaldu ba kie oloi ja̱mi. Ata ka irä sajewa ja̱mi kuna, ki̱ka sá te iwätkewa̱. 	 Yohane akamwambia, "Mwalimu, tumemwona mtu mmoja akitoa pepo kwa kulitumia jina lako, nasi tukajaribu kumkataza kwa kuwa yeye si mmoja wetu."


Jera je patkele wa minejulu te iku̱a jishtä Jesús te isha iia̱ käi. 	 Basi, wakaenda, wakakuta sawa kama alivyowaambia.


Ata ma jeköka̱ klä ki̱ka. Ka irä jiye kuna ta, yis je̱k kjasha ba ia̱ rä, ba kukäk yis kja̱nei wa̱k ye, yis ktei pakäk ye, ka ji su̱a ba te ebä ktei pakäk kuna, ata yis je̱k kjashämi ji̱a yie ba ia̱ ji kjasheke̱ na je ktei pakäk. 	 Haidhuru, inuka sasa; simama wima. Nimekutokea ili nikuweke rasmi kuwa mtumishi wangu. Utawathibitishia watu wengine mambo uliyoyaona leo na yale ambayo bado nitakuonyesha.


Mika̱ bas manele wa̱ jile ktei tso̱ iel da, jera ¿maikäi si̱ ka je ia̱ issër ta shi̱ana je ktei tsa̱kmi ka wämo kuna wa wa̱ parunakksa̱ rä na? Ata ¿jiye ka je ktei tse̱mi parunakksa̱ sä sikii wa wa̱ rä na? 	 Anathubutuje mmoja wenu kumshtaki ndugu muumini mbele ya mahakama ya watu wasiomjua Mungu badala ya kumshtaki mbele ya watu wa Mungu?


Jera Jesús te isha: —Jak tso̱ ju̱omi. Ata je duawa̱ kuta Marta te isha: —Säkekewa, ije jalanaka̱ kja nu̱u̱, je wa̱ ka̱ tso̱ cuatro día ki̱ka. 	 Yesu akasema, "Ondoeni hilo jiwe!" Martha, dada yake huyo aliyekufa, akamwambia, "Bwana, amekwishaanza kunuka; amekaa kaburini siku nne!"


Ekla paiale lepra wa̱ deju̱ iwäki̱ ka̱kiäk iia̱, je je̱tkawa̱ köchöwä ki̱, te isha: —Ba ki̱ ishena ra, ba ia̱ yis bäirmini yëë. 	 Mtu mmoja mwenye ukoma alimwendea Yesu, akapiga magoti, akamwomba, "Ukitaka, waweza kunitakasa!"


Jera Judío wa datse̱ Antioquía ska Iconio ska jewa dejulu te je chu̱li̱i̱ wa je̱rtka, jekäi jewa te Pablo tia ta̱i jak wà, sika tsa̱mi jukläyäkä ektaka, ijewa te ibiketsa iduawa̱ ni. 	 Lakini Wayahudi kadhaa walikuja kutoka Antiokia na Ikonio, wakawafanya watu wajiunge nao, wakampiga mawe Paulo na kumburuta hadi nje ya mji wakidhani amekwisha kufa.


Jera Jesús te ikúka: —¿Bas ia̱ ra julakolone diei ye ska tso̱ wa je̱r iarmiwa̱ jula kolonak kaldu ji̱a ijewa ra bala na ra na? Ata ike̱i dämiwa̱ ji̱a je jula kolonak minaklätse̱ ijewa yika, je ne kjepa ijewa bätsämi rä. 	 Yesu akawajibu, "Je, walioalikwa arusini wanaweza kuomboleza wakati bwana arusi yupo pamoja nao? La hasha! Lakini wakati utafika ambapo bwana arusi ataondolewa kati yao; wakati huo ndipo watakapofunga.


Ata jira sä duawa̱ ji wa̱ sä rä kololewa̱ je yika, je wà sä deksa̱ kjermita ka̱wei yika, sa̱ wa̱ Säkeklä kja̱nei wa̱kläni spa̱na iwikblu ja̱mi, ka mikle ikja̱nei we̱ käi kuna kte yöle ja̱mi. 	 Lakini sasa tumekuwa huru kutoka vifungo vya Sheria, kwa sababu tumekufa kuhusu lile jambo lililotufanya sisi watumwa. Sasa tunatumikia kufuatana na maisha mapya ya Roho, na si kufuatana na hali ile ya kale ya Sheria iliyoandikwa.


Sa ká wa ka̱jiska wa bakle sä dulawa̱k, jera sä te ijewa dälätsa. Ata jekäi ra, ¿ka je tsa̱ta si̱ sä shena je̱k jäwa̱ sä wikblu káí yika, sa̱ se̱naklä kseka rä na? 	 Zaidi ya hayo sisi tunawaheshimu wazazi wetu waliotuzaa hata wanapotuadhibu. Basi, tunapaswa kumtii zaidi Baba yetu wa kiroho ili tupate kuishi.


Jekäi ite iwächakewa̱ ta̱i, ata Jesús wa̱ ka ikúkane jini a̱ni. 	 Basi, akamwuliza maswali mengi kwa muda mrefu, lakini Yesu hakumjibu neno.


Yis se̱na bas sha̱na ra, jeska yis ki̱ ji shena ra, ka yis wa̱ yi a̱ni weikane jile wà, ata sä el wa Macedonia wa date te ji shena yis ki̱ je ma̱ yis ia̱. Ji biköle ska yis ji wá̱ tsa̱na, ka yis wa̱ bas weikäklä. Jekäi yie iwe̱mi ji̱a. 	 Nilipokuwa nanyi sikumsumbua mtu yeyote nilipohitaji fedha; ndugu waliotoka Makedonia waliniletea kila kitu nilichohitaji. Nilikuwa mwangalifu sana nisiwe mzigo kwa namna yoyote ile, na nitaendelea kufanya hivyo.


Je chu̱li̱i̱ wa te je kte ssa ra, moska te isha: —Iyina si̱ ije ne rä jile bata shäk däke̱ rä. 	 Baadhi ya watu katika ule umati walisikia maneno hayo, wakasema, "Kweli mtu huyu ndiye yule nabii!"


Mateo irä, Tomás irä, Jacobo ale Alfeo yaba irä; Simón ale bakle kju̱atkäk gobierno ra irä; 	 Mathayo na Thoma, Yakobo wa Alfayo na Simoni (aliyeitwa Zelote),


Jera Pablo te isha: —Juan te sä wäukewa̱ rä wäoka̱ne sa̱ je̱k manewa̱kläksa̱ shtä wà. Je te isha ditsä ia̱, sa kiana ije itäki̱ däkju̱ biketsäk, je rä Jesús. 	 Naye Paulo akasema, "Ubatizo wa Yohane ulikuwa wa kuonyesha kwamba watu wametubu. Yohane aliwaambia watu wamwamini yule ambaye alikuwa anakuja baada yake, yaani Yesu."


Je ñanera ra sa̱ nu̱l bläklä ska ijewa minejulu sualecha̱wa̱, ñakäi ssële a̱naa si̱, julunami ibata shäk iwa̱ dulanak wa ia̱. 	 Wakiwa wenye hofu na furaha kubwa, hao wanawake walitoka upesi kaburini, wakakimbia kwenda kuwaambia wanafunzi wake.


Jera chui wa tsa̱ku̱i Ananías te kajali Pablo säkätä ja̱mi wa paka ikpäk ikjäbata ki̱. 	 Hapo Kuhani Mkuu Anania akaamuru wale waliokuwa wamesimama karibu na Paulo wampige kofi mdomoni.


Jera Jesús ka̱biketsä damika̱, ikibir damika̱ ebä, ñakäi Säkeklä irä ditsä irä je̱r ssënami bäi ije ra. 	 Naye Yesu akaendelea kukua katika hekima na kimo; akazidi kupendwa na Mungu na watu.


Ijewa wa̱ iju̱ñer ji wakbläk jekäi wa biketsale Säkeklä wa̱ rä ikiana duäkcha̱wa̱. Jeiräta ka jekäi ebä ijewa te iwe̱ kuna. Ata ñaebä kju̱awa wa te iwe̱ke̱ jekäi ra, je te ijewa ssëwe̱ke̱ baa. 	 Wanajua kwamba Sheria ya Mungu yasema kwamba watu wanaoishi mithili hiyo, wanastahili kifo. Zaidi ya hayo, siyo tu kwamba wanafanya mambo hayo wao wenyewe, bali hata huwapongeza wale wanaofanya mambo hayohayo.


—¡Aaj! Jesús Nazaret wa, ¿jiye ba bite sá wäki̱ rä na? ¿Ba de rä sá weikäkcha̱wa̱ na? Yis wa̱ iju̱ñer yi ba rä; ba ne rä ale patkele Säkeklä wa̱ wämo si̱ rä. 	 "We! Yesu wa Nazareti! Kwa nini unatuingilia? Je, umekuja kutuangamiza? Ninakufahamu wewe ni nani. Wewe ni mjumbe Mtakatifu wa Mungu!"


Ñerä José shki̱naka̱ ra, ite iwá̱ jishtä je Säkekewa ángel í te ipaka iwa̱k käi. Jekäi ite ikukawa̱ ise̱naklä ye. 	 Hivyo, Yosefu alipoamka usingizini alifanya kama malaika huyo alivyomwambia, akamchukua mke wake nyumbani.


¡Ñekja blu wa! Bas ji̱o, bas kjoyino, ji bäline dämiwa̱ bas ki̱ka kju̱ei. 	 Na sasa sikilizeni enyi matajiri! Lieni na kuomboleza kwa sababu ya taabu zitakazowajieni.


Iwa rä ji dälässë sä te ji bäi we̱ ki̱ka, ikuna Säkeklä ki̱ jekäi ishena ra, je ne rä bäi si̱ ji yakei we̱ ki̱ka sa te ji dälässë tsa̱ta rä. 	 Maana ni afadhali kuteseka kwa sababu ya kutenda mema, kama Mungu akipenda, kuliko kuteseka kwa sababu ya kutenda uovu.


Mika̱ bas yolorke̱ weikanak jukläyäkä etka ska ra, jera bas julunomi iyika ietkä ska; ka irä jiye kuna ta, yie ishe bas ia̱ kte si̱ wà, ditsä yäbei däni yikaba, shke Israel wa jukläyäkäí biköle sha̱na ka e̱nakwa̱ bas ia̱. 	 "Watu wakiwadhulumu katika mji mmoja, kimbilieni mji mwingine. Kweli nawaambieni, hamtamaliza ziara yenu katika miji yote ya Israeli kabla Mwana wa Mtu hajafika.


Ka ba däba säkenawa̱ bäi käi ki̱, ke yi a̱ni ku̱ ba kuköwa̱pa diekjela, ata ma se̱no Jesús biketsäk wa wa̱ mablenak; kte ska käi, ji we̱ ska käi, ñashka̱li̱ble ska käi, ji biketse etkabä ska käi, ji wämo ska käi. 	 Usikubali mtu yeyote akudharau kwa sababu wewe ni kijana, lakini jitahidi uwe mfano kwa wanaoamini: katika usemi wako, mwenendo wako, upendo, imani na maisha safi.


Je ne ki̱ka ba ku̱ iwo̱ jí sá te isheke̱ ma ia̱ käi. Jiska sá sha̱na ditsä tso̱ cuatro kablele Säkeklä ia̱ ji wa̱k. 	 Basi, fanya kama tunavyokushauri. Tunao hapa watu wanne ambao wameweka nadhiri.


Jekäi yis Ká te yis paka ji wa̱k je ka o̱ne yis wa̱ ra, ke yis biketsa. 	 Kama sifanyi kazi za Baba yangu msiniamini.


Iyina si̱ je ke̱i ska yis kja̱nei wa̱k wa jäiyi wa käi, alaklä wa käi, jewa ki̱ka yis te yis wikblu tkeju̱emi. Jekäi ijewa ktämika̱ jile bata shäk wa ye. 	 Naam, hata watumishi wangu, wanaume kwa wanawake, nitawamiminia Roho wangu, siku zile, nao watautangaza ujumbe wangu.


Bas shkö je ja̱mi bas je̱r ko̱naklä ji te Säkekewa ssëwe̱ a̱naa rä käi. 	 Jaribuni kujua yale yanayompendeza Bwana.


Ñakäi sá te sä el ekla patkamiña ijewa ra. Ije rä ji wa̱k tsa̱na, mablele su̱le ta̱i sá wa̱ jile saka saka wà. Jekäi jira ki̱ta ije je̱r ssëna iwa̱k bäi, ite bas biketse bas dä bäi ki̱ka. 	 Basi, pamoja na ndugu hao, tumemtuma ndugu yetu mwingine ambaye mara nyingi tumempa majaribio mbalimbali, tukamwona kuwa ni mwenye hamu kubwa ya kusaidia; hata sasa amekuwa na moyo zaidi kwa sababu ana imani sana nanyi.


Jera Jesús te ijewa kúka te isha: —Yis ka̱ju̱ñe ka je rä yis wakei cha kuna, ata je me̱le rä yis patkäkté ne wa̱. 	 Hapo Yesu akawajibu, "Mafundisho ninayofundisha si yangu, bali ni yake yeye aliyenituma.


je rä ideju̱ plaa ra, ka iwa̱ bas ku̱aklä käpelecha̱wa̱. 	 Kesheni ili akija ghafla asije akawakuta mmelala.


Jekjepa Jesús te ikúka, te isha iia̱: —Sa̱nu̱le nu̱lewa, ba te ji biketse etkabä rä bäi si̱wa̱. Io̱nopa ba ia̱ maikäi ba ki̱ ishena käi. Ñerä je wäsaka ra, iyaba bäinani. 	 Hapo Yesu akamjibu, "Mama, imani yako ni kubwa; basi, ufanyiwe kama unavyotaka." Yule binti yake akapona tangu saa hiyo wakati huohuo.


Ije wa̱ itrigo wäkpäklä kala kja ijula na, je wà ite ikpäklä ke̱i ska iboroi tulemiksa̱. Ite itrigo wä tapawe̱mi ibläklä jui ska. Ata ite iboroi tulemiksa̱ dälänakcha̱wa̱ yökö ka wäita̱nak kuna mik a̱ni ja̱rka.” 	 Yeye anashika mkononi chombo cha kupuria nafaka, ili aipure nafaka yake; akusanye ngano ghalani, na makapi ayachome kwa moto usiozimika."


Jekäi yis kju̱atkawa̱ te isha etkabä: ‘Mik a̱ni ka ijewa kjäkwa̱ yis wa̱ je̱räklä tso̱ ska.’ ” 	 Basi, nilikasirika, nikaapa: Hawataingia huko ambako ningewapa pumziko."


Mañatäbä kicha yis bukle kal wà. Etaba kicha yis tena jak wà. Mañatäbä kicha ko̱no wäitäbina yis wäkseka. Etaba kicha yis kja däyë bata ki̱ka ka̱mii tuina irä ka̱piana irä. 	 Nilipigwa viboko mara tatu, nilipigwa mawe mara moja; mara tatu nilivunjikiwa meli baharini, na humo nikakesha usiku kucha na kushinda mchana kutwa.


Bas je̱k duäraka̱ ka̱kiäk ra, ikuna ji te bas kju̱atkewe̱ke̱ sa saka ra, je jöwa̱ bitaba bas ku̱, je rä ñakäi bas Ká se̱nak ka̱jöir wa̱ bas jäkläwa̱ bitaba bas shirile ki̱ka. 	 Mnaposimama kusali, sameheni kila mtu aliyewakosea chochote, ili Baba yenu aliye mbinguni awasamehe ninyi makosa yenu.


Jera Judío wa te Alejandro patkami ditsä bena wäki̱, jekäi je chu̱li̱i̱ wa moska te ije je̱r ku̱a ji shäk. Jekäi ijula tkacha̱ ijewa si̱wa̱tiächa̱kläwa̱ ije̱k wetsäklä ditsä wäna. 	 Kwa vile Wayahudi walimfanya Aleksanda ajitokeze mbele, baadhi ya watu katika ule umati walidhani kuwa ndiye. Basi, Aleksanda aliwaashiria watu kwa mkono akitaka kujitetea mbele ya ule umati wa watu.


Bas kju̱atkawa̱ ra, ke ji yakei wakbla. Ji te bas kju̱atkewe̱ke̱ ke se̱newa̱k ma rä ka̱wä mawa̱ju̱ kje, 	 Kama mkikasirika, msikubali hasira yenu iwafanye mtende dhambi, na wala msikae na hasira kutwa nzima.


Ata mane rä blu ra, je je̱k ssöpa irä oloi ja̱nakwa̱ wà, ije rä kjäkju̱ jishtä ka̱ tsitsiwäí käi ki̱ka. 	 naye tajiri anapaswa kufurahi anaposhushwa na Mungu. Maana tajiri atatoweka kama ua la porini.


Je o̱na ukä ska Pablo te ibiketsa ije̱r ska minak Jerusalénka, kjäkju̱ säkätä Macedonia irä Acaya irä wà, te isha: “Yis ñayula e̱ná Jerusalén ska ra, yis kiana ji̱a minak Roma wa su̱ak.” 	 Baada ya mambo hayo, Paulo aliamua kwenda Yerusalemu kwa kupitia Makedonia na Akaya. Alisema, "Baada ya kufika huko, itanilazimu kuona Roma pia."


Ije rä yabala busi wa ta cuatro, ka se̱le kuna. Jewa rä ji shäk jile bata shäk wa ye. 	 Alikuwa na binti watatu ambao walikuwa na kipaji cha unabii.


Jera ite ikúka: ‘Yis te ishe bas ia̱, biköle yi wa̱ ji tso̱, je ia̱ iki̱me̱rmi; ata yi wa̱ ka ji kuna, je yika ji tso̱ iwa̱ kjelabä jibä bakanamiksa̱.’ 	 Naye akawajibu: Kila aliye na kitu atapewa na kuzidishiwa. Lakini yule asiye na kitu, hata kile alicho nacho kitachukuliwa.


Jekäi biköle te ishkäke̱ su̱a, ite Säkeklä kjeisheke̱ su̱a. 	 Watu wote waliokuwa hapo walimwona akitembea na kumsifu Mungu.


Ikuna manele te ibiketse irä ka̱ju̱ñak ra, ata ka ikjä pakolone ji shäk ra, je rä iwakei je̱k wäyuä, ata ije ka̱ju̱ña rä ka wata. 	 Kama mtu akijiona kuwa ni mtu mwenye dini, lakini hawezi kuutawala ulimi wake, dini yake haifai kitu, na anajidanganya mwenyewe.


Jekäi ka yi wa̱ Tito, ale shkäña yis da, pakane tene shkiri wa̱k. Jeiräta ije rä Griego wa. 	 Lakini, hata mwenzangu Tito, ambaye ni Mgiriki, hakulazimika kutahiriwa,


ñakäi Abraham batala kalabe rä ka iyäbeila si̱ kuna. Ata ite isha rä: “Isaac ne ja̱mi ba batala kirmi rä.” 	 Wala, si wazawa wote wa Abrahamu ni watoto wake wa kweli. Ila, kama yasemavyo Maandiko Matakatifu: "Wazao wake watatokana na Isaka."


Ñakäi ite yis ia̱ ishe: “Diklä su̱a ba te ale alaklä pato̱nak katke je̱tkeleka̱ iki̱ka, je wà rä pa ta kju̱awa kju̱awa wa, chu̱li̱i̱wa̱ sa̱ tso̱ kju̱awa kju̱awa wa, ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa, ktä ta kju̱awa kju̱awa wa. 	 Malaika akaniambia pia, "Yale maji uliyoyaona pale alipokaa yule mzinzi, ni mataifa, watu wa kila rangi na lugha.


Jera chui wa tsa̱ku̱i te iwakei paiklä kshaju̱ami, te isha: —Je kta rä yakei Säkeklä ukä ja̱mi. ¿Jiye sa̱ ki̱ ikjatiäk wa shena ji̱a na? Ñera bas te ikta yakei Säkeklä ukä ja̱mi je ssa. 	 Hapo, Kuhani Mkuu akararua mavazi yake, akasema, "Amekufuru! Tuna haja gani tena ya mashahidi? Sasa mmesikia kufuru yake.


Jera ekla detse̱ iwäki̱ ialewa̱ be wa̱ ka wä wajuenak kuna, ka ktäk kuna, je bäiwa̱ni ite; je wà je ktä wäblelewa̱ ktaka̱ni, wä wajuenani. 	 Hapo watu wakamletea Yesu kipofu mmoja ambaye alikuwa bubu kwa sababu alikuwa amepagawa na pepo. Yesu akamponya hata, akaweza kusema na kuona.


Ka irä maikäi kuna ta, sä wäyuäk wa chu̱li̱i̱ minemi kja ka̱ biköle ska. Jewa rä ka ishäkka̱ kuna Jesucristo dewa̱ rä yaka ta ni. Je ne rä sä wäyuäk rä, kju̱atkäk Cristo ra rä. 	 Wadanganyifu wengi wamezuka duniani, watu ambao hawakiri kwamba Yesu Kristo amekuja kwetu akawa binadamu. Mtu asemaye hivyo ni mdanganyifu na ni Adui wa Kristo.


Jekjepa Jesús je̱k tsa̱ju̱ami tipä kjäka iwa̱ dulanak wa ra. Jera chu̱li̱i̱wa̱ dar Galilea ska minemi ira. Ñakäi Judea ska wa, 	 Yesu aliondoka hapo pamoja na wanafunzi wake, akaenda kando ya ziwa, na umati wa watu ukamfuata. Watu hao walikuwa wametoka Yerusalemu, Yudea,


Ka oveja minak kju̱awa itä ki̱, ata je yika ijewa julurtkämi, ka ijewa wa̱ kju̱awa wa ktä rä ssële kuna ki̱ka. 	 Kondoo hao hawawezi kumfuata mgeni, bali watamkimbia kwa sababu hawaijui sauti yake."


Jekäi je guardia wa te je ktei pakani iwäkiri wa ia̱. Jekäi ijewa te issá Pablo irä Silas irä jewa rä Roma wa ra, isuanacha̱wa̱. 	 Hao maofisa waliwapasha habari mahakimu juu ya jambo hilo, nao waliposikia kwamba Paulo na Sila walikuwa raia wa Roma, waliogopa.


Jera Jesús te ikúka: —¿Ka irä ka̱piana rä doce hora na? Jekäi sa̱ me shkä ka̱piana ra, ka sa klasku tkenakwa̱. Ka irä jiye kuna ta, ka̱ oloi tso̱ ka̱jiska je wà sä wä wajuerke̱. 	 Yesu akajibu, "Je, saa za mchana si kumi na mbili? Basi, mtu akitembea mchana hawezi kujikwaa kwa kuwa anauona mwanga wa ulimwengu huu.


Ka rä jiye kuna ta, Säkeklä ia̱ ra ji a̱ni ka kuna ka o̱nak käi. 	 Kwa maana hakuna jambo lisilowezekana kwa Mungu."


Ishe rä: “Ñanak rä sa̱ ñabäli ia̱, sa̱ ñabäli rä ñanak ia̱.” Ata Säkeklä te je weikemiwa̱ botkäwe ñara. Jekäi sa yaka rä ka ka̱wakblewe̱ ia̱ kuna. Ata je rä Säkekewa ia̱, ñakäi Säkekewa rä sa yaka ia̱. 	 Unaweza kusema: "Chakula ni kwa ajili ya tumbo, na tumbo ni kwa ajili ya chakula." Sawa; lakini Mungu ataviharibu vyote viwili. Mwili wa mtu si kwa ajili ya uzinzi bali ni kwa ajili ya kumtumikia Bwana, naye Bwana ni kwa ajili ya mwili.


Ata yis te ba ia̱ jí ne sheke̱ rä: yis dä yis kalí wa Kekläí kja̱nei wa̱k, jishtä Jesús ña̱le̱i kinak ijewa wa̱ ka̱ju̱ñe saka ni je kiana kja̱nei o̱nak rä je ja̱mi. Ñakäi ka̱wei irä jile bata shäk wa wa̱ iyöle irä je bena biketsäk yis dä. 	 Ninachokubali mbele yako ni hiki: Mimi ninamwabudu Mungu na wazee wetu nikiishi kufuatana na Njia ile ambayo wao wanaiita chama cha uzushi. Ninaamini mambo yote yaliyoandikwa katika vitabu vya Sheria na manabii.


ñashka̱li̱ble ñaje̱keta käi wà; ñashka̱li̱ble ñaje̱keta käi ska ra, sa̱ shka̱li̱bläk si̱ wà. 	 udugu katika uchaji wenu, na mapendo katika udugu wenu.


Ikuna rä ijewa te ike̱i jalewa̱ta̱na iwa̱ je biketse rami ji̱a ra, jera ka̱ tso̱ ijewa ia̱ idäkläni jeska. 	 Kama wangalikuwa wanaifikiria nchi walikotoka zamani, wangalipata nafasi ya kurudi huko.


Ikuna ba te je wà sä el wa pakta ra, ba rä Jesucristo kja̱nei wa̱k bäi, kibileka̱ ji biketse etkabä ktei ja̱mi, ba pautäle bäi kolole ma wa̱ je ktei ja̱mi. 	 Kama ukiwapa ndugu wote maagizo haya, utakuwa mtumishi mwema wa Kristo Yesu, ukijiendeleza kiroho kwa maneno ya imani na mafundisho ya kweli, ambayo wewe umeyafuata.


Jera Jesús te isha iia̱: —Simón, yis wa̱ jile tso̱ yinak ba ia̱. Jera Simón te ikúka: —Sapaktäk, jera ishö. 	 Yesu akamwambia huyo Mfarisayo, "Simoni, ninacho kitu cha kukwambia." Naye Simoni akamwambia, "Ndio Mwalimu, sema." Yesu akasema,


Ijewa dejulu iwäki̱ ra, ite ijewa ia̱ isha: “Bas wa̱ jishtä yis se̱le bakle del bas sha̱na, säkätä yis de Asia ska raté käi, je ju̱ñer bäi. 	 Walipofika kwake aliwaambia, "Mnajua jinsi nilivyotumia wakati wote pamoja nanyi tangu siku ile ya kwanza nilipofika Asia.


Jekäi ikuna yie ipatkamini ijuka bäli ebä ra, iö iwätuir jolormi ña̱la wà, ijewa manele dar dä ka̱mii ki̱ka. 	 Nikiwaacha waende nyumbani wakiwa na njaa watazimia njiani, maana baadhi yao wametoka mbali."


ijewa te Säkeklä kjeisheke̱. Jekäi biköle ssëna ijewa ra bäi. Jera buliri buliri Säkeklä te mane wa rä tsa̱tkenakksa̱ jewa ijewa ki̱tapawe̱ kate. 	 Walimtukuza Mungu, wakapendwa na watu wote. Kila siku Bwana aliwaongezea idadi ya watu waliokuwa wakiokolewa.


Je iwa̱ dulanak wa bol te je ssa ra, iminejulumi Jesús itä ki̱. 	 Hao wanafunzi walimsikia Yohane akisema maneno hayo, wakamfuata Yesu.