Ekla a̱rke̱ ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska: ‘Ña̱la bäiwo̱ Säkekewa yika, iña̱le̱i paruöksa̱ bulee.” 	 Sauti ya mtu imesikika jangwani: Mtayarishieni Bwana njia yake, nyoosheni mapito yake."


Ka yis te je she sa patkäk täkili wà käi, ata je rä bas mablä su̱aklä kju̱awa te ji we̱ ja̱mi, bas wa̱ sa̱ shka̱l si̱ í̱. 	 Siwapi ninyi amri, lakini nataka tu kuonyesha jinsi wengine walivyo na bidii ya kusaidia ili nipate kujua jinsi upendo wenu ulivyo wa kweli.


Ke yi a̱ni ku̱ isha mika̱ ije̱r kinawa̱ ji yakei wakbläk ra: “Säkeklä ne te yis je̱r ki̱wa̱ iwa̱k rä ni.” Ka irä jiye kuna ta, ka ji a̱ni yakei ia̱ Säkeklä je̱r kinak, ñakäi ka irä yi a̱ni je̱r kiwa̱k ji yakei wa̱k kuna. 	 Kama mtu akijaribiwa, asiseme: "Ninajaribiwa na Mungu." Maana Mungu hawezi kujaribiwa na uovu, wala yeye hamjaribu mtu yeyote.


¡Bas manenak wa! ¿Ka bas wa̱ iju̱ñer sa̱ je̱k bawa̱wa̱ ji tso̱ ka̱jiska ra, jera je rä sa̱ kju̱atkä Säkeklä ra na? Yi kianakle je̱k bawa̱k ji tso̱ ka̱jiska ra, je iarmiwa̱ Säkeklä bolki ye. 	 Ninyi ni watu msio na uaminifu kama wazinzi. Je, hamjui kwamba kuwa rafiki wa ulimwengu ni kuwa adui wa Mungu? Yeyote anayetaka kuwa rafiki wa ulimwengu anajifanya adui wa Mungu.


Je se̱r dä sa̱ nu̱l bläklä ska. Yi a̱ni ia̱ ka imo̱r, cadena wà ji wà a̱ni. 	 Mtu huyo alikuwa akiishi makaburini wala hakuna mtu aliyeweza tena kumfunga kwa minyororo.


Jera ijewa te ikjatiami te isha: “Sá te jí ku̱a dua. Ije te sá ke̱i ska tso̱ wa je̱r tkeke̱ ta̱i, ije te ishe ka sa kiar César ia̱ inaklä ma̱k, ñakäi ite ishe iwakei rä Säbäkäkksa̱ ni, je wà rä irä sa̱ tsa̱ku̱i.” 	 Wakaanza kumshtaki wakisema: "Tulimkuta mtu huyu akiwapotosha watu wetu, akipinga kulipa kodi kwa Kaisari na kujiita ati yeye ni Kristo, Mfalme."


Ata etka iyöle ska yilé wa̱ iktei yile te ishe: “¿Jibä ditsä rä, ba je̱r ja̱naklä ijewa ska rä na? ¿Jibä ditsä yäbei rä, ba wa̱ ijewa biketsäklä rä na? 	 Tena yasemwa mahali fulani katika Maandiko: "Mtu ni nini ee Mungu, hata umfikirie; mwanaadamu ni nini hata umjali?


¿Baishe diklä tsikirke̱ ska ebä, idäksa̱mi tse̱e̱ irä bächii irä na? 	 Je, chemchemi moja yaweza kutoa maji matamu na maji machungu pamoja?


Ata iwa̱ su̱nak wa kajali ka̱miika, ñakäi alaklä wa biteleté ira Galilea ska jewa te ji o̱r te su̱e tso̱. 	 Marafiki zake wote pamoja na wale wanawake walioandamana naye kutoka Galilaya, walisimama kwa mbali kutazama tukio hilo.


Jí ne ye Cristo duawa̱ shki̱naka̱ni kseka rä: je rä ije däkläwa̱ sä dulecha̱wa̱ wa irä sä kseka wa irä jewa Säkekewaí ye. 	 Maana Kristo alikufa, akafufuka ili wapate kuwa Bwana wa wazima na wafu.


Je ke̱i wà bas ssëno a̱naa, bas ka̱ssö jaboo, bas ia̱ ji säkei ta tso̱ däkksa̱ ta̱i ka̱jöir ska ki̱ka. Ata je su̱ta ijewa kalí wa te jile bata shäk wa ukä ja̱mi iwá̱ rä. 	 Wakati hayo yatakapotokea, furahini na kucheza, maana hakika tuzo lenu ni kubwa mbinguni. Kwa maana wazee wao waliwatendea manabii vivyo hivyo.


Ata mika̱ iwikblu ktäk bulee si̱ dewa̱ ra, jera ite bas je̱r ku̱emi ji rä iyina si̱ biköle wà. Ka irä maikäi kuna ta, ka iwa̱ ji yinak iwakei je̱r wà kuna, ata ji ssa ite käi je biköle shemi ite, ñakäi ji dämi ji̱a sa̱ ki̱ka je bata shemi ite bas ia̱. 	 Lakini atakapokuja huyo Roho wa kweli atawaongoza kwenye ukweli wote; maana hatasema kwa mamlaka yake mwenyewe, bali atawaambieni yote atakayosikia, na atasema mambo yatakayokuwa yanakuja.


Jera ite isha ijewa ia̱: —Jí ne yile yis wa̱ bas ia̱ yis kaldu ji̱a bas da ra rä, ishena o̱nak biköle jishtä yis ktei yöle Moisés ka̱wei ki̱ka irä, jile bata shäk wa wa̱ irä, Salmos ki̱ka irä te ishe rä käi. 	 Halafu akawaambia, "Hii ndiyo maana ya maneno niliyowaambia nilipokuwa pamoja nanyi: kwamba ilikuwa lazima kukamilisha yote yaliyoandikwa juu yangu katika Sheria ya Mose na katika vitabu vya manabii na katika kitabu cha Zaburi."


Jera chu̱li̱i̱ wa tso̱ ñajäklelewa̱ Jesús pája̱mi, jewa te isha iia̱: —¡Issö! Ma a̱mi irä bä el wa irä, bä kuta wa irä de kajali jí sa̱ tso̱ wa ektaka, jewa te ba yuleke̱. 	 Umati wa watu ulikuwa umekaa hapo kumzunguka. Basi, wakamwambia, "Mama yako na ndugu zako wako nje, wanataka kukuona."


Yie isu̱a ra, ka̱jöir kjä buka̱na ju̱nami. Ñerä caballo suruu kate, je ki̱ je̱tkeleka̱ kie rä Chatkelewa̱ Ji Wa̱k Ka Wäyilewa̱ Ta ni, Ji Rä Iyina Si̱ ni. Ije te ji wämo ja̱mi sä ktei wabiketseksa̱ rä, je ja̱mi ikju̱atkäke̱ rä. 	 Kisha nikaona mbingu zimefunguliwa; na huko alikuwako farasi mmoja mweupe, na mpanda farasi wake aliitwa "Mwaminifu" na "Kweli". Huyo huhukumu na kupigana kwa ajili ya haki.


Kjepa ite isha ijewa ia̱: —Bas Israel wa, ji we̱ mar bas te ijewa ukä ja̱mi je biketsö tsa̱na. 	 Kisha akawaambia wale wajumbe wa Baraza, "Wananchi wa Israeli, tahadhari kabla ya kutekeleza hicho mnachotaka kuwatenda watu hawa!


Ata mika̱ Judío wa se̱nak Tesalónica ska wa te iju̱ña Pablo te sa pakte kate Säkeklä ktä wà Berea ska ñaebä, jera ijewa bitejulu dejulu jeska. Jekäi jeska ijewa te biköle wätji̱wa̱ tulaka̱ ikju̱atkächa̱kläwa̱. 	 Lakini, Wayahudi wa Thesalonika walipogundua kwamba Paulo alikuwa anahubiri neno la Mungu huko Berea, walikwenda huko, wakaanza kufanya fujo na kuchochea makundi ya watu.


Ijewa te iwätiaka̱ cruz ja̱mi ra, ijewa ina su̱a jile wà ijewa wa̱ ji jienak iwa̱ bala pja̱klä ñaia̱, 	 Walimsulubisha, kisha wakagawana mavazi yake kwa kuyapigia kura.


je su̱ta sa̱ñir da ra bas te ishe: ‘Jir ka̱ iarmiwa̱, ka̱jöir manaka̱ bätsëë, mo̱ janawa̱ tuii ki̱ka.’ Bas wädular ji juerke̱ ka̱jöir ja̱mi su̱akksa̱, ata jishtä sa̱ ke̱i dami rä je juenaklä ka juer bas wäna. 	 Na alfajiri mwasema: Leo hali ya hewa itakuwa ya dhoruba, maana anga ni jekundu na tena mawingu yametanda! Basi, ninyi mnajua sana kusoma majira kwa kuangalia anga, lakini kutambua dalili za nyakati hizi hamjui.


—¿Bas te je su̱a na? Ike̱i dämiwa̱ ji̱a jak etka a̱ni ka a̱ta̱naklä isaka bata ki̱ka, ka miletkäwa̱ kuna käi. 	 "Haya yote mnayoyaona--zitakuja siku ambapo hakuna hata jiwe moja litakalosalia juu ya lingine; kila kitu kitaharibiwa."


Jekäi sa pakale ji wa̱k ki̱ka, wäsi̱wa ji yakei wakble te yis wäyuawa̱, jekäi je wà ite yis ktawa̱. 	 Maana, dhambi ilichukua fursa iliyopatiwa na amri hiyo, ikanidanganya na kuniua.


Jera ije te yis ia̱ ishe: ‘Sa ká wa Kekläí wa̱ ba rä kolole ña̱la wätsa̱kba ije ki̱ ji sherke̱ o̱nak je wà je̱r ko̱nak, ba wa̱ ale wämo su̱aklä, ji sheke̱ ite ssäklä. 	 Halafu Anania akasema: Mungu wa babu zetu amekuchagua upate kujua matakwa yake na kumwona yule mtumishi wake mwadilifu na kumsikia yeye mwenyewe akiongea.


Je ne bakle ijewa tapalecha̱ sha̱na ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska rä, je ne bakle ángel ale ktäk ira ka̱tsä Sinaí ska ra rä, je ne bakle sa ká wa ra rä. Ije ia̱ kte kseka me̱na iwa̱ yinakni sa̱ ia̱. 	 Wakati watu wa Israeli walipokutana pamoja kule jangwani, Mose ndiye aliyekuwako huko pamoja nao. Alikuwa huko pamoja na babu zetu na yule malaika aliyeongea naye mlimani Sinai; ndiye aliyekabidhiwa yale maneno yaletayo uzima atupe sisi.


“Ñerä je blu te isha iia̱: ‘Jera Papá, dunasi̱ ba ku̱ Lázaro patkömi yis ká ju ska, 	 Huyo aliyekuwa tajiri akasema: Basi baba, nakuomba umtume aende nyumbani kwa baba yangu,


Sá ká wa mikle wa te Säkeklä oloitsa rä jí ka̱tsä bata ska, ata bas te ishe Säkeklä oloitsäklä ke̱i rä Jerusalén ska ebä. 	 Babu zetu waliabudu juu ya mlima huu, lakini ninyi mwasema kwamba mahali pa kumwabudu Mungu ni kule Yerusalemu."


Je ijolona jak yäkä na, jewa ne rä manele te kte ssa ra, ite ikuke je̱r ssële a̱naa rä. Ata iwakwa rä ka ñak kicha ta bäi, ki̱ka je kukemi ite elkje bala ta; ata mika̱ imabler su̱rke̱ ra, ije̱k tsa̱raksa̱. 	 Zile zilizoanguka penye mawe zinaonyesha watu wale ambao wanaposikia juu ya lile neno hulipokea kwa furaha. Hata hivyo, kama zile mbegu, watu hao hawana mizizi maana husadiki kwa kitambo tu, na wanapojaribiwa hukata tamaa.


Jekjepa Jesús te ji paka jile she ja̱mi: “Ekla wa̱ higuera tker kalme iuva yäkä sha̱na, je wä yuläk imineju̱, ata ka iwa̱ iwä ko̱ne. 	 Kisha, Yesu akawaambia mfano huu: "Mtu mmoja alikuwa na mtini katika shamba lake. Mtu huyu akaenda akitaka kuchuma matunda yake, lakini akaukuta haujazaa hata tunda moja.


Je te ji biköle dälässë, je te ji biköle biketse rä iyina ye, je te ji biköle o̱nak ji̱a ki̱ssë, je te ji biköle wäkuke. 	 Mwenye upendo huvumilia yote, huamini yote, na hustahimili yote.


Bulirishtä, ijewa deni ka̱tsä ñak ska ra, chu̱li̱i̱wa̱ demi ije wäki̱. 	 Kesho yake walipokuwa wakishuka kutoka kule mlimani, kundi kubwa la watu lilikutana na Yesu.


“Yis Claudio Lisias, je te iyuami ba ka̱ wäkiri bäiwa̱ si̱ Félix ia̱: Ba se̱nopa bäi. 	 "Mimi Klaudio Lusia ninakuandikia wewe Mheshimiwa Felisi, mkuu wa mkoa. Salamu!


Sa̱ tsa̱tkäk wa kiana rä alaklä ta eklabä, iyabala irä iju ska tso̱ wa irä jewa wäsikewa̱k bäi. 	 Msaidizi katika kanisa lazima awe na mke moja tu, na awezaye kuongoza vema watoto wake na nyumba yake.


Je ukä ki̱ Jesús je̱k kjashani etäbä kicha iwa̱ dulanak wa ia̱ tipä Tiberias kjä ja̱mi. Ije̱k kjasha rä jikäi: 	 Baada ya hayo Yesu aliwatokea tena wanafunzi wake kando ya ziwa Tiberia. Aliwatokea hivi:


Ke bas yaka wäjienaklä tulaksa̱ ji yakei ia̱ iwa̱ wao̱nak ji ka wämo kuna wa̱klä. Ata bas ñatulöksa̱ Säkeklä ia̱ shki̱le tuläka̱ni kseka dulecha̱wa̱ wa sha̱na käi, ñakäi bas wäjienaklä tulöksa̱ ije ia̱, iwa̱ wao̱nak ji wämo wa̱klä. 	 Wala msitoe hata sehemu moja ya miili yenu iwe chombo cha kutenda uovu na dhambi. Badala yake, jitoleeni ninyi wenyewe kwa Mungu kama watu waliofufuliwa kutoka wafu; toeni nafsi zenu zote kwa Mungu kwa ajili ya uadilifu.


Bas kuna rä ka̱jiska wa ye ra, jewa te bas shka̱li̱blemi bas dä ijewa ja̱mi ki̱ka. Ata ka bas dä ka̱jiska wa kuna, ata ka̱jiska wa sha̱na yis wa̱ bas kolole, je ne ki̱ka ka̱jiska wa je̱r ki̱ bas iarke̱ rä. 	 Kama mngalikuwa watu wa ulimwengu, ulimwengu ungaliwapenda ninyi kama watu wake. Lakini kwa vile ninyi si wa ulimwengu, ila mimi nimewachagueni kutoka ulimwenguni, kwa sababu hiyo ulimwengu unawachukieni.


äyë kiäkksa̱ te̱nakmi iwa̱ ñapaktäklä jui tso̱ Damasco ska je wakwa ia̱. Je rä ikuna ite Jesús ña̱le̱i wà minak wa ku̱a ra, je äyë wà iwa̱ ijewa kukä jäkläté jäiyi wa iräle, alaklä wa iräle, wätenakcha̱wa̱ Jerusalén ska. 	 akaomba apatiwe barua za utambulisho kwa masunagogi ya Kiyahudi kule Damasko, ili akikuta huko wanaume au wanawake wanaofuata Njia ya Bwana, awakamate na kuwaleta Yerusalemu.


ñakäi: “Je jak ianawa̱ rä iklasku tkenaklä ye, ijolowa̱kcha̱wa̱ ye.” Ijewa klasku tkerke̱, ijewa rä ka kte ssäk kuna ki̱ka. Je ne ye ijewa bitele rä. 	 Tena Maandiko yasema: "Jiwe hilo ni jiwe la kujikwaa, mwamba wa kuwaangusha watu." Watu hujikwaa kwa sababu hawauamini ule ujumbe; na ndivyo walivyopangiwa tangu mwanzo.


Jera ite ijewa chaka: —¿Bitäbä bas wa̱ pan shkä rä? Bas cho̱ isu̱ak. Jera ijewa te isu̱a ra, ite isha iia̱: —Cinco, ñakäi nima botäbä. 	 Yesu akawauliza, "Mnayo mikate mingapi? Nendeni mkatazame." Walipokwisha tazama, wakamwambia, "Kuna mikate mitano na samaki wawili."


Jekäi Leví wa diezmo kukäk wa te sa̱me̱ishärä Melquisedec ia̱ diezmo ma̱ Abraham ra käi. 	 Twaweza, basi, kusema kwamba Abrahamu alipotoa sehemu moja ya kumi, Lawi (ambaye watoto wake hupokea sehemu moja ya kumi) alitoa sehemu moja ya kumi pia.


Jeiräta itkenawa̱ ra, ikibir mar ta̱i isaka tkele biköle tsa̱ta, ijula je̱rke̱ ta̱i du ju̱nak ka̱sha̱ka ju yör dawa̱ ijula na kje.” 	 Lakini ikisha pandwa, huota na kuwa mmea mkubwa kuliko mimea yote ya shambani. Matawi yake huwa makubwa hata ndege wa angani huweza kujenga viota vyao katika kivuli chake."


Ata yie ibiketse sä weikarke̱ jí ke̱i ska je ja̱mi ji baawa̱ si̱ kjayir mar sa̱ ja̱mi ka je pakanak bäi. 	 Naona kuwa mateso ya wakati huu wa sasa si kitu kamwe kama tukiyafananisha na ule utukufu utakaodhihirishwa kwetu.


Jewa minekajulu kju̱awa ji rä iyina si̱ yika. Jekäi jewa te isheke̱ sä rä shki̱leka̱ e̱ná kja. Je wà ijewa te ji biketsäk etkabä wa manele yakei tewe̱ke̱. 	 Hawa wamepotoka kabisa mbali na ukweli, na wanatia imani ya watu wengine katika wasiwasi kwa kusema ati ufufuo wetu umekwisha fanyika.


Jekäi ale palei ta bakleka̱ käi wa wa̱ ka ji ki̱ yine ji̱a yis ia̱. Mikle ra ijewa rä bakleka̱ räle ka je wa̱ ji kuna yis ia̱, Säkeklä te ka sa wabiketseksa̱ rä sa pajuer ebä wà kuna. 	 Lakini watu hawa wanaosemekana kuwa ni viongozi--kama kweli walikuwa hivyo au sivyo, kwangu si kitu, maana Mungu hahukumu kwa kuangalia mambo ya nje--watu hawa hawakuwa na kitu cha kuongeza katika Habari hii Njema kama niihubirivyo.


Ata oveja kjänanak to̱nak, ka je rä iwakei si̱ kuna, ka je rä ikjänanak si̱ kuna. Jekäi mika̱ je te lobo su̱a idaju̱ ra, ite oveja jeke̱wa̱ta̱na, iturke̱mi iyika. Jekäi lobo te oveja kteke̱, je te isaka juluwe̱tkeke̱mi iyika. 	 Mtu wa kuajiriwa ambaye si mchungaji, na wala kondoo si mali yake, anapoona mbwa mwitu anakuja, huwaacha kondoo na kukimbia. Kisha mbwa mwitu huwakamata na kuwatawanya.


Jekjepa ite isha je ekla ia̱: —Bä jula paruöksa̱. Jera ite iparuaksa̱, jekäi je bäinani bäi ietkä käi. 	 Kisha akamwambia yule mtu, "Nyosha mkono wako." Akaunyosha, nao ukawa mzima kabisa kama ule mwingine.


Ke sa̱ ku̱ ñatapawe̱ jawa̱, jishtä moska wädular käi, ata bäi si̱ ra bas ñaje̱rtäkiwo̱. Jekäi sa̱ ku̱ je wo̱pa ki̱ta si̱ sa te ike̱i dawa̱ju̱ kja su̱a ki̱ka. 	 Tusiache ile desturi ya kukutana pamoja, kama vile wengine wanavyofanya. Bali tunapaswa kusaidiana kwani, kama mwonavyo, Siku ile ya Bwana inakaribia.


Ata yis shki̱naka̱ni ra, yis maju̱ bas wätsa̱kba Galileaka. 	 Lakini nikisha fufuka, nitawatangulieni kule Galilaya."


Moska ia̱ ra, sá jalar dä ji nu̱l käi iduäkläwa̱, ata isaka ia̱ ra, sá jalar dä ji kseka käi, ise̱naklä kseka. Jekäi ¿yibä ia̱ je kja̱nei o̱rmi bäi na? 	 Kwa wale wanaopotea, harufu hiyo ni kifo; lakini kwa wale wanaookolewa, harufu hiyo ni uhai. Nani basi, awezaye kushiriki katika kazi ya namna hiyo?


Ke bas ku̱ Säkeklä wikblu wäshtawa̱. 	 Msimpinge Roho Mtakatifu;


Ka irä maikäi kuna ta, mika̱ ije kjeisha, ioloi kaka̱ Sa Ká Säkeklä te ra, ale Oloi Ta E̱e̱na Si̱ te ishaté ije ia̱: “Jí rä yis yaba shka̱ta, je ra yis ssëna a̱naa.” 	 Sisi tulikuwapo wakati alipopewa heshima na kutukuzwa na Mungu Baba, wakati sauti ilipomjia kutoka kwake yeye aliye Utukufu Mkuu, ikisema: "Huyu ni Mwanangu mpenzi, nimependezwa naye."


Jera ijewa te ikúka: —Guardia wa cien wäsikäk kie Cornelio ni, je rä wämo, Säkeklä dälätsäk, palei ta bäi Judío wa biköle wa̱, je paka ángel sikina te ba kiäkmi iju ska, ji tso̱ ba wa̱ yinak je ssäklä iwa̱.” 	 Wao wakamjibu, "Jemadari Kornelio ambaye ni mtu mwema, mcha Mungu na mwenye kuheshimika mbele ya Wayahudi wote ametutuma. Aliambiwa na malaika mtakatifu akualike nyumbani kwake ili asikilize chochote ulicho nacho cha kusema."


Jesús je̱r ku̱a ite ijewa te ichakakle iki̱ka. Je ki̱ka ite isha ijewa ia̱: —Je yie isha: ‘Jirä berbena ra ka bas wa̱ yis su̱nak ji̱a, ata je itä ska berbena ra bas te yis su̱emini’, ¿je ne chakeke̱ bas te ñaia̱ rä na? 	 Yesu alijua kwamba walitaka kumwuliza, basi akawaambia, "Je, mnaulizana juu ya yale niliyosema: Bado kitambo kidogo nanyi hamtaniona; na baada ya kitambo kidogo tena mtaniona?


Iwä älinaklä ke̱i ska ra, ite kjanaklä ekla patkaté je shka̱bläk wa wäki̱, uva yäkä wä moska kukäk. 	 Wakati wa mavuno, alimtuma mtumishi wake kwa wale wakulima akamletee sehemu ya mazao ya shamba lake.


je ki̱ka mika̱ yis maju̱mi España ska ra, yie ibiketsa kjäkju̱ bas kja̱ne bas su̱ak. Jeska sa̱ ñasu̱a bäi e̱ná ra, bas te yis tsa̱tke jile wà yis minakläju̱. 	 natumaini kufanya hivyo sasa. Ningependa kuwaoneni nikiwa safarini kwenda Spania na kupata msaada wenu kwa safari hiyo baada ya kufurahia kuwa kwa muda pamoja nanyi.


—Sapaktäk, Moisés te isha: ‘Ikuna yile duawa̱ ka yabala ta ra, iel se̱rwa̱ni je alaklä ra, yaba su̱ak iel yäbei ye.’ 	 Basi, wakamwambia, "Mwalimu, Mose alisema mtu aliyeoa akifa bila kuacha watoto, lazima ndugu yake amwoe huyo mama mjane, amzalie ndugu yake watoto.


Ije de rä ji rä iwakei cha ska, ata iwakei ia̱ wa wa̱ ka ikinewa̱ kuna. 	 Alikuja katika nchi yake mwenyewe, nao walio wake hawakumpokea.


Jera ijewa te isha ñaia̱: —¿Jiye sa̱ ki̱ ikjatiäk wa shena ji̱a na? Ñera sa wakwa te ji sha ite iwakei kjäbata wa rä je ssa. 	 Nao wakasema, "Je, tunahitaji ushahidi mwingine? Sisi wenyewe tumesikia akisema kwa mdomo wake mwenyewe."


Jewa te ichaka iia̱: —¿Yibä ka̱wei wà ba te jekäi iwe̱ke̱ rä na? ¿Yi te ba ia̱ ka̱wei ma ba wa̱ jekäi iwa̱klä rä na? 	 wakamwuliza, "Unafanya mambo haya kwa mamlaka gani? Nani aliyekupa mamlaka ya kufanya mambo haya?"


Jekäi yis dä wäteleka̱ña cruz ja̱mi Cristo ra. Ka yis se̱r kuna ji̱a, ata Cristo ne se̱rke̱ni yis ja̱mi rä. Jira yis se̱rke̱ ji̱a yaka ja̱mi ra, yis se̱r dä yis te Säkeklä yaba ale yis shka̱li̱bläk, je̱k ju̱leksa̱ yis ki̱ka, je biketse oloi ja̱mi. 	 na sasa naishi, lakini si mimi tena, bali Kristo anaishi ndani yangu. Maisha haya ninayoishi sasa naishi kwa imani, imani katika Mwana wa Mungu aliyenipenda hata akayatoa maisha yake kwa ajili yangu.


Ata Jesús te isha: —Yilé te yis passa. Iwa rä yie issa ra, yis yaka ska täkili kjaksa̱ju̱. 	 Lakini Yesu akasema, "Kuna mtu aliyenigusa, maana nimehisi nguvu imenitoka."


Je mineju̱ Pilato wäki̱ Jesús nu̱l kiäkksa̱ iia̱. 	 Basi, yeye alikwenda kwa Pilato, akaomba apewe mwili wa Yesu.


“Bäije sä weikanak ji wämo ki̱ka wa rä, jewa ia̱ ka̱jöir gobiernoí rä ki̱ka. 	 Heri wanaoteswa kwa sababu ya kufanya atakavyo Mungu, maana ufalme wa mbinguni ni wao.


Jera Säkekewa wä manewa̱té Pedro su̱ak, jera Pedro je̱r ja̱na Säkekewa ktä ska, je te isha iia̱ rä: “Jir ebä ka oshkoro a̱rka̱ba yikaba, ba ka̱yuämiwa̱ mañatäbä kicha, ka ba wa̱ yis su̱le ni.” 	 Bwana akageuka na kumtazama Petro, naye Petro akakumbuka yale aliyokuwa ameambiwa na Bwana: "Leo kabla jogoo hajawika, utanikana mara tatu."


Jera Jesús te isha iia̱: —Kte si̱ wà yie ishe ba ia̱, jir tuina ebä ka oshkoro a̱rka̱ba botäbä kicha yikaba, ba ka̱yuämiwa̱ mañatabä kicha ka ba wa̱ yis su̱le ni. 	 Yesu akamwambia, "Kweli nakwambia, usiku huu, kabla jogoo hajawika mara mbili, utanikana mara tatu."


Jera ko̱no saka dar Tiberias ska dejulu mai ale Säkekewa te wekte sha Säkeklä ia̱ e̱ná ra, ijewa te pan ña ska. 	 Mashua nyingine kutoka Tiberia zilifika mahali hapo watu walipokula ile mikate, Bwana alipokwisha mshukuru Mungu.


Jekäi iianacha̱wa̱ ji biköle wakbläk, ji ka wämo kuna käi, ji shi̱ana käi, ji ki̱tker sa̱ ja̱mi käi, ji we̱ wäsi̱wa käi, je̱r ki̱ sa saka iane ijile ki̱ käi; ñakäi ñaktewa̱ wa̱, kju̱atke wa̱, ñawäyue wa̱, ñaweike wa̱, ñaki̱yue wa̱, je ebä wa̱ ijewa rä kololecha̱wa̱. 	 Wamejaa kila aina ya uovu, dhuluma, ulafi na ufisadi. Wamejaa wivu, uuaji, ugomvi, udanganyifu na nia mbaya; husengenya,


Ka bas kuna delewa̱ rä ka̱tsä passënakwa̱ ska, yökö wäkaleka̱ ska, ka̱tuilewa̱ yee ska, ka̱ tuii ska, si̱wa̱ täkii ska, 	 Ninyi hamkuwasili mlimani Sinai, ambao unaweza kushikika kama walivyofanya watu wa Israeli, hamkufika kwenye moto uwakao, penye giza, tufani,


—Sapaktäk, Moisés wa̱ iyöleta̱na sa̱ ia̱ rä: ‘Ikuna manele el duawa̱ te ise̱naklä ju̱ata̱na, ka yaba a̱ta̱leta̱na kuna ra, iel se̱rwa̱ni je alaklä ra, yaba su̱ak iel yäbei ye.’ 	 "Mwalimu, Mose alituagiza hivi: Mtu akifa na kuacha mke bila mtoto, ndugu yake lazima amchukue huyo mama mjane amzalie watoto ndugu yake marehemu.


Ka irä jiye kuna ta, ka sa̱ wa̱ ji a̱ni dene kuna ka̱jiska. Jekäi ka sa̱ ia̱ ji a̱ni minak tse̱mi kuna. 	 Maana hatukuleta kitu chochote hapa duniani, wala hatutachukua chochote.


El wa, sá te bas ia̱ ishe shka̱bläk bas sha̱na wa, bas wäsikewa̱k Säkekewa ja̱mi wa, bas paruäk wa, jewa dälätsö, 	 Ndugu, tunawaombeni muwastahi wale wanaofanya kazi kati yenu, wale wanaowaongoza na kuwafundisheni kuhusu maisha ya Kikristo.


Bas irä, Säkeklä irä, jewa rä sá su̱ak, jishtä sá se̱na bas ji biketsäk etkabä wa sha̱na bulee, wämo, ka palei ta yakei käi. 	 Ninyi mnaweza kushuhudia, na Mungu pia ni shahidi, jinsi mwenendo wetu kati yenu ninyi mnaoamini ulivyokuwa mzuri, mwadilifu na usio na lawama.


Jera chui wa tsa̱ku̱i je̱kaka̱ te isha iia̱: —Ata ¿ka ba te ikúke na? ¿Jiräni ijewa te ba kjatieke̱ wà rä na? 	 Kuhani Mkuu akasimama, akamwuliza Yesu, "Je, hujibu neno? Watu hawa wanashuhudia nini dhidi yako?"


Jera itu̱namini Simón Pedro irä Jesús wa̱ dulanak el shka̱ta iwa̱ irä jewa wäki̱, te isha ijewa ia̱: —Ijewa te sa̱ nu̱l bläklä ska Säkekewa nu̱l tsa̱mi, ata ka sä wäna ijuene mai ijewa te iblani räle. 	 Basi, akaenda mbio hadi kwa Petro na yule mwanafunzi mwingine ambaye Yesu alimpenda, akawaambia, "Wamemwondoa Bwana kaburini, na wala hatujui walikomweka."


Ata ijewa wäbäli wà ka Säkeklä wäbatsa̱ne. Je ne ki̱ka ijewa tuana nu̱la tulunata̱na ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska rä. 	 Hata hivyo, wengi wao hawakumpendeza Mungu, na maiti zao zilisambazwa jangwani.


Iwa rä yëwa̱ yis tkerju̱ mar kja ji tkenakju̱ Säkeklä wäna käi, ike̱i dewa̱ yis minakläju̱. 	 Kwa upande wangu mimi, niko karibu kabisa kutolewa dhabihu na wakati wa kufariki kwangu umefika.


Jera chu̱li̱i̱wa̱ tapanawa̱, ñakäi jukläyäkä etkä etkä ska wa date Jesús wäki̱, jewa ia̱ ite ji paka jile she ja̱mi: 	 Kundi kubwa la watu lilikuwa linakusanyika, na watu walikuwa wanamjia Yesu kutoka kila mji. Naye akawaambia mfano huu:


“Tjabana si̱ ka̱jöir irä ka̱jiska irä e̱rmiwa̱, ka̱wei yöle äyë wäí tsa̱tkelebä jibä wäte̱rju̱mi tsa̱ta. 	 Lakini ni rahisi zaidi mbingu na dunia kupita, kuliko hata herufi moja ya Sheria kufutwa.


Säkätä yis je̱k wetsa ra, yi a̱ni wa̱ ka yis tsa̱tkene kuna; ata kalabe te yis jawa̱. Ata ke je nui ja̱noka̱pa ijewa ki̱ka. 	 Wakati nilipojitetea kwa mara ya kwanza hakuna mtu aliyesimama upande wangu; wote waliniacha. Mungu asiwahesabie kosa hilo!


Ata ikuna yie ji wá̱ yakei nui ta ki̱ka yis shena kota̱nakwa̱ ra, ka yis wa̱ iyinak ke 'sktawa̱. Ata je yis kjatieke̱ ijewa te je ktei rä ka iyina si̱ kuna ra, yi a̱ni ia̱ ka ka̱ kuna yis ju̱akläksa̱ ijewa ia̱. Je ki̱ka yis ia̱ ka̱ mo̱ ktei wabiketsanakksa̱ César wakei wa̱. 	 Basi, ikiwa nimepatikana na kosa linalostahili adhabu ya kifo, siombi kusamehewa adhabu hiyo. Lakini kama hakuna ukweli katika mashtaka waliyotoa watu hawa, hakuna awezaye kunikabidhi kwao. Nakata rufani kwa Kaisari!"


Je ne ki̱ka ke bas ñama̱ yinak yi a̱ni wa̱ yakei ji ñe ki̱ka, ji ye ki̱ka, jile ke̱i kjewe̱ ki̱ka, tulu spa̱na ke̱i kjewe̱ ki̱ka, sábado ke̱i kjewe̱ ki̱ka. 	 Kwa hiyo, basi, msikubali kupewa masharti na mtu yeyote kuhusu vyakula au vinywaji, siku za sherehe, sikukuu ya Mwezi mpya au Sabato.


Pablo irä, Silvano irä, Timoteo irä, jewa te jí yue mar Tesalónica ska tapanak Säkeklä Sa Ká ja̱mi Säkekewa Jesucristo ja̱mi jewa ia̱. Je̱r bäi yinopa bas ia̱, bas je̱r ssënopa baa. 	 Mimi Paulo, Silwano na Timotheo tunawaandikia ninyi jumuiya ya kanisa la Thesalonike, ambao ni watu wake Mungu Baba, na wa Bwana Yesu Kristo.


Jewa te idälärte shka̱le̱i su̱a ra, ijewa kjoyina te ishe: “¿Mane jukläyäkä rä je jukläyäkä bäi si̱ su̱ta rä na?” 	 na walipouona moshi wa moto ule uliouteketeza, wakalia kwa sauti: "Hakujapata kuwako mji kama mji huu mkuu!"


Jera yi tso̱ Judea ska wa julunomipa ka̱tsä naka iyika, yi tso̱ je jukläyäkä na wa julunoksa̱pa iyika, yi tso̱ jile tkäklä sha̱na ke bita je jukläyäkä ja̱rka. 	 Hapo walioko Yudea wakimbilie milimani; wale walio mjini watoke; na wale walio mashambani wasirudi mjini.


Ata ka sä däwa̱ ji̱a iwäja̱mi chu̱li̱i̱ tapanawa̱ kju̱ei, je ki̱ka ijewa te ju tsi̱bata ja̱r kpaja̱wa̱ Jesús kaldu wämo. Ijewa te ija̱r tkaja̱wa̱, kjepa je karalewa̱ ja̱wa̱mi ijewa te ije̱katashuäklä naka. 	 Kwa sababu ya huo umati wa watu, hawakuweza kumpeleka karibu na Yesu. Basi, wakatoboa sehemu ya dari iliyokuwa juu ya mahali alipokuwa Yesu. Walipokwisha pata nafasi, wakamteremsha huyo mtu akiwa amelala juu ya mkeka.


“Ba ku̱ tapanak Laodicea ska wa ángel í ia̱ iyuö: ‘Ale Amén, ale chatkelewa̱ ji shäkka̱ bulee, ale ji yöleksa̱ Säkeklä wa̱ je ñak säkätä, je te ishe jikäi: 	 "Kwa malaika wa kanisa la Laodikea andika hivi: "Huu ndio ujumbe kutoka kwake yeye aitwaye Amina. Yeye ni shahidi mwaminifu na wa kweli, ambaye ni chanzo cha viumbe vyote alivyoumba Mungu.


Jera jeska jäiyi jieleka̱ nu̱l katke iwäja̱mi. 	 Mbele yake Yesu palikuwa na mtu mmoja aliyekuwa na ugonjwa wa kuvimba mwili.


Ke bas ña ma̱ yi a̱ni ia̱ wäyönak kte ka wata wà. Ka irä jiye kuna ta, je ne shtä kju̱ei Säkeklä kju̱atkawa̱ ke̱i däke̱wa̱ ka iktä ssäk kuna wa ki̱ka rä. 	 Msikubali kudanganywa na mtu kwa maneno matupu; maana, kwa sababu ya mambo kama hayo ghadhabu ya Mungu huwajia wote wasiomtii.


Je juitä ki̱ ijewa te yökö wäkawa̱ka̱ je kjä ja̱mi iña jakla̱wa̱, jera Pedro je̱tkawa̱ña ijewa ra. 	 Moto ulikuwa umewashwa katikati ya ua, nao wakawa wameketi pamoja Petro akiwa miongoni mwao.


Jera iblui deju̱ni te iku̱a ite ikja̱nei we̱te jekäi ra, bäije je kjanaklä rä. 	 Heri yake mtumishi huyo ikiwa bwana wake atakaporudi atamkuta akifanya hivyo.


Jera Félix dä je̱r ko̱le tsa̱na Jesús ña̱le̱i ktei wa̱. Je ki̱ka ite iwätkewa̱wa̱, te isha: —Mika̱ guardia wa tsa̱ku̱i Lisias deju̱ ne kjepa yie bas te isheke̱ biketsemiksa̱ tsa̱na rä. 	 Hapo, Felisi, ambaye mwenyewe alikuwa anaifahamu hiyo Njia vizuri, aliahirisha kesi hiyo. Akawaambia, "Nitatoa hukumu juu ya kesi hiyo wakati Luisa, mkuu wa jeshi, atakapokuja hapa."


ijewa te bas se̱r wämo, dälätsalewa̱ su̱a ra. 	 kwani wataona jinsi mwenendo wenu ulivyo safi na wa kumcha Mungu.


Jekäi el wa, ikuna yis demi bas ska, jera yis ktaka̱ kte kju̱awa wa ra, ¿jiye je kiar bas ia̱ na? Ata yis te ji kjayile iräle, ji ju̱ñe iräle, ji bata she iräle, sa pakte iräle, je paka bas ia̱ ra, jera je rä kianak bas ia̱. 	 Hivyo, ndugu zangu, kama nikija kwenu na kusema nanyi kwa lugha ngeni itawafaa nini? Haitawafaa chochote, isipokuwa tu kama nitawaelezeni ufunuo wa Mungu au ujuzi fulani au ujumbe wa Mungu au mafundisho fulani.


Jekäi ite ijewa paktami ditsä yäbei kiana weikanak ta̱i, ju̱nakksa̱ sä wäkiri wa wa̱, chui tsa̱ku̱i wa wa̱, ñayöle ka̱wei wà wa wa̱, ñakäi kota̱nakwa̱, ñakäi je ukä ska tres día ra shki̱nakka̱ni. 	 Yesu alianza kuwafundisha wanafunzi wake: "Ni lazima Mwana wa Mtu apatwe na mateso mengi na kukataliwa na wazee na makuhani wakuu na walimu wa Sheria. Atauawa na baada ya siku tatu atafufuka."


Ñera bas wakwa wa̱ iju̱ñer jishtä käi bas kiana sá mabläk rä. Iwa rä ka sá se̱ne bas sha̱na ka ji o̱le ta käi, 	 Ninyi wenyewe mnajua kwamba mnapaswa kufuata mfano wetu. Sisi tulipokuwa nanyi hatukuwa wavivu;


ka irä maikäi kuna ta, ijewa te issa ra, ijewa ktäke̱ kte saka wa irä, ite Säkeklä kjeishete irä. Jera Pedro te isha: 	 maana waliwasikia wakiongea kwa lugha mbalimbali wakimtukuza Mungu. Hapo Petro akasema,


Yis te ibiketse ji biköle we̱mi bas te bäi, ji irä käi. Je te yis ssëwe̱ a̱naa. 	 Nafurahi sana kwamba naweza kuwategemea ninyi kabisa katika kila jambo.


Je ne kjepa je ka ka̱wei dälätsäk kuna dämiwa̱ rä. Ata Säkekewa Jesús te ije ktemiwa̱ iwakei si̱we̱i wà wäkju̱le, weikemiwa̱ ite idaju̱ juerke̱ wà. 	 Hapo ndipo Mwovu atakapotokea; lakini Bwana Yesu anapokuja atamuua kwa pumzi ya kinywa chake na kumwangamiza kwa mng'ao wa kuja kwake.


Je ki̱ka el wa, bas kile Säkeklä wa̱ biketsö bas ku̱. Ka bas chu̱li̱i̱ rä ka̱biketsä ta kuna ka̱jiska wa ia̱ ra, ka chu̱li̱i̱ rä oloi ta wa kuna, ka chu̱li̱i̱ rä ko̱le bakleka̱ wa käi kuna. 	 Ndugu, kumbukeni wakati mlipoitwa: wengi wenu hawakuwa wenye hekima hata kwa fikira za binadamu; wengi hawakuwa wenye nguvu au watu wa tabaka ya juu.


Jekäi bas dä wätsikileni spa̱na, ka je rä jile wä tjabanak shtä wà kuna, ata je rä ji ka tjabanak kuna shtä wà, je rä Säkeklä ktä kseka jekjeye wà. 	 Maana kwa njia ya neno hai la Mungu, ninyi mmezaliwa upya, si kama watoto wa baba awezaye kufa, bali baba asiyekufa milele.


¡Bas ñajöka̱, sä shkä! ¡Isu̱o! Yis ju̱akksa̱ daju̱té e̱ná. 	 Amkeni, twendeni zetu. Tazameni! Anakuja yule atakayenisaliti."


Ata ka̱wä deka̱ju̱ ra, je te idäläwa̱cha̱wa̱, jera issi̱nacha̱wa̱, ka irä ñak kicha ta bäi ki̱ka. 	 Jua lilipochomoza, zikachomeka; na kwa kuwa mizizi yake haikuwa na nguvu, zikanyauka.


Jekäi ije de ra, jera ite ka̱jiska wa ia̱ ikjashemi ijewa rä nui ta, ñakäi ji wämo kjashemi ite iia̱, ñakäi ktei wabiketsaneksa̱ je kjashemi ite iia̱. 	 Naye atakapokuja atawathibitishia walimwengu kwamba wamekosea kuhusu dhambi, uadilifu na hukumu ya Mungu.


Iwa rä Atenas wa irä ka̱ etkä wa se̱nak jeska wa irä te ka ji saka we̱ kuna. Ata ijewa ssër dä jile pake spa̱na je ebä pakäk, je ebä ssäk. 	 Wananchi wa Athene na wakazi wengine wa huko walikuwa wanatumia wakati wao wote kuhadithiana na kusikiliza habari mpyampya.


Juan te sä wäukewa̱, ¿je datse̱ rä ka̱jöir ska na, ata ditsä ska na? Yis kúkö bas ku̱. 	 Je, mamlaka ya Yohane ya kubatiza yalitoka mbinguni ama kwa watu? Nijibuni."


Jera yie bil ijewa rä je ssa: guardia wa shkäk caballo ki̱, däka̱ rä dosciento millone. 	 Nilisikia idadi ya majeshi wapanda farasi ilikuwa milioni mia mbili.


Je te biköle male̱cha̱cha̱wa̱, jera ijewa ñachaka iki̱, te isha: —¿Je rä ji jekäi na? ¿Je rä mane shtä ka̱ju̱ñe spa̱na na? Ije rä ka̱wei ta je wà ite wikblu ñá shtä wa patkeke̱ksa̱, jera jewa te iktä ssëke̱. 	 Watu wote wakashangaa, wakaulizana, "Ni mambo gani haya? Je, ni mafundisho mapya? Mtu huyu anayo mamlaka ya kuamuru hata pepo wachafu, nao wanamtii!"


Jekäi ijewa bol te Jesús nu̱l butrawa̱ sua suruu wà ijalawa̱klä ja̱ma̱a̱ ra ñara, jishtä Judío wa wädular sa̱ nu̱l bläk käi. 	 Basi, waliutwaa mwili wa Yesu, wakaufunga sanda pamoja na manukato kufuatana na desturi ya Wayahudi katika kuzika.


“Ka bas wa̱ oro iräle inaklä iräle cobre iräle mi kuna bas kipa ja̱mi, 	 Msichukue mifukoni mwenu dhahabu, wala fedha, wala sarafu za shaba.


Jekäi iyina si̱ ra ka̱wei wawe̱ ki̱ka ka yi a̱ni wabiketsanakksa̱ wämo ye Säkeklä wäna. Ka irä jiye kuna ta, iyöle katke rä: “Sä wämo se̱rmi ite ji biketsa etkabä oloi ja̱mi.” 	 Ni dhahiri kwamba Sheria haiwezi kumfanya mtu akubaliwe kuwa mwadilifu; maana Maandiko Matakatifu yasema: "Mwadilifu kwa imani ataishi."


Ka irä jiye kuna ta, jikäi Säkeklä ki̱ ishena rä: Ji we̱ bäi, je wà bas wa̱ ka je̱r ta wa wa̱ ka ji ju̱ñer, jewa siwa̱ tiewa̱kläwa̱. 	 Maana Mungu anataka mweze kuyakomesha maneno ya kijinga ya watu wasio na akili kwa matendo mema mnayofanya.


Jesús je̱r na ide ditsä datse̱ kja iwäki̱ itsa̱kmi täkili wà kolonakwa̱ ijewa tsa̱ku̱i ye. Je ki̱ka ije mineka̱ju̱ni eklabä ka̱ bata ki̱ka. 	 Yesu akajua ya kuwa watu walitaka kumchukua wamfanye mfalme, akaondoka tena, akaenda mlimani peke yake.


Jekäi je bata ki̱ka, yie bas kiaté yis wa̱ bas su̱aklä, yis ktäklä bas da. Ka irä jiye kuna ta, Israel wa wa̱ ki̱ssënak kju̱ei yis kaldu mo̱lewa̱ jí cadena wà rä. 	 Ni kwa sababu hiyo nimeomba kuonana na kuongea nanyi, maana nimefungwa minyororo hii kwa sababu ya tumaini lile la Israeli."


Jeiräta ite ji we̱ke̱ bäi iwakei je̱k kjashäklä ye ka janewa̱ iwa̱, bas ia̱ ka̱li̱ patkäk ka̱jöir ska käi, däli wäwa̱k iwänaklä ke̱i ska käi, ji ñanak yanak biköle ma̱k käi, ñakäi bas je̱r ssëwa̱k a̱naa käi. 	 Hata hivyo, Mungu hakuacha kujidhihirisha kwa mambo mema anayowatendea: huwanyeshea mvua toka angani, huwapa mavuno kwa wakati wake, huwapa chakula na kuijaza mioyo yenu furaha."


“Jera ¿jibä we̱mi je uva yäkä wakei te na? Je bitämi te je shka̱bläk wa weikeche̱miwa̱, kjepa ite uva yäkä me̱mini isaka ia̱. 	 "Basi, mwenye shamba atafanya nini? Atakuja kuwaangamiza hao wakulima na kulikodisha hilo shamba la mizabibu kwa watu wengine.


Je katke ekla bewak kjuä su̱iwa̱k kie Simón ni je ju ska. Je ju katke rä däyë kjä ja̱mi. 	 Yeye yumo nyumbani kwa Simoni mtengenezaji wa ngozi ambaye nyumba yake iko karibu na bahari."


Ikuna yilé dami bas wäki̱, ata ka iwa̱ jí sa pautäle shä ta ra, ke ikiawa̱ ju naka, ñakäi ke isha: “Bäije bä deju̱ rä ni.” 	 Basi, kama mtu akija kwenu bila kuwaleteeni mafundisho hayo, msimkaribishe nyumbani kwenu, wala msimsalimu.


Jera je yaba wikblu deni; jera ñawäsaka ije̱kaka̱. Jekäi Jesús te ijewa paka ichewa̱k jile wà. 	 Roho yake ikamrudia, akaamka mara. Yesu akaamuru wampe chakula.


Jekäi jeska ka iwa̱ ji o̱ne täkili ta shka̱ja̱, ijewa te ka ibiketse kju̱ei. 	 Kwa hiyo, hakutenda miujiza mingi pale kwa sababu ya kutoamini kwao.


Jekäi bas yis saka wa, sá te bas ia̱ isheke̱, bas pakeke̱ Säkekewa Jesús ja̱mi, ji kolole bas wa̱ sá ja̱mi, je rä jishtä bas kiana se̱nak käi, Säkeklä ssëwa̱k bäi käi, je wa̱k ki̱ta jishtä bas te iwe̱ kate käi, 	 Hatimaye, ndugu zangu, mmejifunza kutoka kwetu namna mnavyopaswa kuishi ili kumpendeza Mungu. Na kweli mmekuwa mnaishi hivyo. Sasa tunawaombeni na kuwasihi kwa jina la Bwana Yesu mfanye vema zaidi.


Bas dä janakmi ka̱ wäkiri wa wäki̱, sa̱ tsa̱ku̱i wa wäki̱ yis kju̱ei, bas wa̱ yis ktei shäklä ijewa ia̱, ñakäi ka Judío kuna wa ia̱. 	 Mtapelekwa mbele ya watawala na wafalme kwa sababu yangu, mpate kutangaza Habari Njema kwao na kwa mataifa.


Biköle ji̱ate, je̱r iarte jela je yaba ki̱ka. Ata ite isha: —Ke bas ji̱a. Ka ije rä dulewa̱ kuna, ata ikapawa̱ irä. 	 Watu wote walikuwa wakilia na kuomboleza kwa ajili yake. Lakini Yesu akawaambia, "Msilie, kwa maana mtoto hajafa, amelala tu!"


Jekäi yi ia̱ ji biköle rä, ñakäi yi oloi ja̱mi ji biköle tso̱ rä, je ia̱ ra bäi rä tsa̱tkeneksa̱ biketsäkksa̱ iyabala ia̱ wakei paruäkksa̱ bulee weikane wà, iwa̱ yabala chu̱li̱i̱ wäsikäklämi oloi kanakka̱. 	 Ilikuwa haki tupu kwamba Mungu, ambaye huumba na kutegemeza vitu vyote, alimfanya Yesu kuwa mkamilifu kabisa kwa njia ya mateso, ili awalete watoto wengi waushiriki utukufu wake. Maana Yesu ndiye anayewaongoza kwenye wokovu.


Ata iekta ko̱ta̱nacha̱wa̱ espada däke̱ksa̱ ale je̱tkeleka̱ caballo ki̱ kjä na wà. Jekäi jewa yaka te du biköle ssëwa̱cha̱wa̱. 	 Majeshi yao yaliuawa kwa upanga uliotoka kinywani mwa yule anayepanda farasi. Ndege wote wakajishibisha kwa nyama zao.


¿Ata ka u̱ yaka yuäk ia̱ ka̱ kuna je u̱ yakabä wà u̱ yuäklä wao̱nak bäi si̱ ye na, ñakäi isaka yuäk wao̱nak kjermita ye na? 	 Mfinyanzi anaweza kuutumia udongo apendavyo na kufinyanga vyungu viwili kwa udongo uleule; kimoja kwa matumizi ya heshima, na kingine kwa matumizi ya kawaida.


Ñakäi ka bas wa̱ ije ktä kuna bas je̱r na del ye. Ka irä jiye kuna ta, ka bas wa̱ ale patkeleté ije wa̱ je biketsane ki̱ka. 	 na ujumbe wake haukai ndani yenu maana hamkumwamini yule aliyemtuma.


Ijewa minejulubä ra, ekla detse̱ iwäki̱ ktä wäblelewa̱ be wa̱. 	 Watu walipokuwa wanakwenda zao, wengine walimletea Yesu mtu mmoja aliyekuwa bubu kwa sababu alikuwa amepagawa na pepo.


Jera ka̱wä ju̱naka̱, ka̱ bulanaka̱, tala bulanaka̱; ñakäi ka̱ wäbuka̱naka̱ e̱e̱na si̱, a̱ni ka je kjekla täkili ta ka̱ wäbukle ditsä se̱le̱té ishäkä ki̱ka kje. 	 Kukatokea umeme, kelele, ngurumo na tetemeko kubwa la ardhi ambalo halijapata kutokea tangu Mungu alipomuumba mtu.


Ñakäi yi te ka yis sheka̱ ditsä wäkata ska ra, jera ñaebä yis wa̱ ka ije yinakka̱ yis Ká se̱nak ka̱jöir wäkata ska. 	 Lakini yeyote atakayenikana hadharani, nami nitamkana mbele ya Baba yangu aliye mbinguni.


Je ki̱ka mika̱ yis te isu̱a ka ijewa dami rä ji rä iyina si̱ tso̱ kte baa ja̱mi je ja̱mi kuna ra, yie isha Pedro ia̱ biköle wäkata ska: “Ba rä Judío wa ne se̱r jishtä ka Judío kuna wa käi ra, jera ¿jiye ba te ka Judío kuna wa pake se̱nak Judío wa käi rä na?” 	 Basi, nilipoona kuwa msimamo wao kuhusu ukweli wa Habari Njema haukuwa umenyooka, nikamwambia Kefa mbele ya watu wote: "Ingawa wewe ni Myahudi, unaishi kama watu wa mataifa mengine na si kama Myahudi! Unawezaje, basi kujaribu kuwalazimisha watu wa mataifa mengine kuishi kama Wayahudi?"


Jekäi io̱na jishtä iyile jile bata shäk Jeremías ja̱mi te ishe käi: 	 Ndivyo yalivyotimia maneno yaliyosemwa kwa njia ya nabii Yeremia:


Ata yis te isu̱a ra, ka ije wa̱ ji a̱ni o̱ne nui ta käi iktäkläwa̱, ata ije ka̱kia ktei wabiketsanakksa̱ Augusto wakei wa̱. Je ne ki̱ yie ibiketsa patkenakmi je wäki̱. 	 Lakini mimi sikuona kuwa alikuwa ametenda chochote kibaya hata astahili kupewa adhabu ya kifo. Lakini, kwa vile Paulo mwenyewe alikata rufani kwa Kaisari, niliamua kumpeleka.


Yis te wekte she Säkeklä ia̱, yis ktä rawa̱ kte kju̱awa wà bas biköle tsa̱ta ki̱ka. 	 Namshukuru Mungu kwamba mimi nasema kwa lugha ngeni zaidi kuliko ninyi nyote.


Guardia wa tso̱ ka̱jöir ska dami iitä ki̱ caballo suruu wa ki̱ka, pajiele dätsi bäitsa̱a̱ suruu yëë wà. 	 Majeshi ya mbinguni yalimfuata yakiwa yamepanda farasi weupe na walikuwa wamevaa mavazi ya kitani, meupe na safi.


Tjabana si̱ camello kjäksa̱ju̱ tuluk wä ña̱la ja̱rka rä, ata därërë si̱ blu däwa̱ Säkeklä gobiernoí ja̱mi rä. 	 Ni rahisi zaidi ngamia kupenya katika tundu la sindano, kuliko tajiri kuingia katika Ufalme wa Mungu."


Jeshtä sha̱na sä biköle bakle rä, sa yaka ki̱ ji sherke̱ ja̱mi, sa yaka ia̱ issërke̱ irä, sa̱ je̱r ska ji ssërke̱ irä je wa̱k, jera je wà sä rä Säkeklä kju̱atkäklä wa, jishtä ditsä saka biköle käi. 	 Na hata sisi sote tulikuwa kama wao; tuliishi kufuatana na tamaa zetu za kidunia na kufanya tu mambo yale yaliyoipendeza miili na akili zetu. Kidunia, sisi kama vile pia wao, tulistahili ghadhabu ya Mungu.


Ikuna yi yis dä ku̱ bas je̱r ku̱opa ra, jera ñaebä yi rä yis Ká rä te bas je̱r ku̱emi; ata jirami bas je̱r ku̱a ite, ñakäi bas te ije su̱a e̱ná. 	 Ikiwa mnanijua mimi mnamjua na Baba yangu pia. Na tangu sasa, mnamjua, tena mmekwisha mwona."


Jekäi bas cho̱ni plaa ishäk iwa̱ dulanak wa ia̱: ‘Ishki̱naka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na. Jikäi issö: Ije maju̱ba bas wätsa̱k Galileaka; jeska bas te isu̱emini.’ ¡Issö! Je ebä ne sheke̱ta̱na yis te bas ia̱ rä. 	 Basi, nendeni upesi mkawaambie wanafunzi wake kwamba amefufuka kutoka wafu, na sasa anawatangulieni kule Galilaya; huko mtamwona. Haya, mimi nimekwisha waambieni."


Je ki̱ka ishka̱li̱ble sa̱ je̱r ska ji tso̱ kalabe wà, sa̱ je̱rikäke̱ kalabe wà, sa wakei kalabe wà, sä täkili kalabe wà, ñakäi sa saka shka̱li̱ble jishtä sa wakei je̱k shka̱l käi, je rä jile däläwe̱, jile me̱ka̱ iwänaka bena tsa̱ta. 	 Na ni lazima mtu kumpenda Mungu kwa moyo wote, kwa akili yote, na kwa nguvu zote, na kumpenda jirani yake kama anavyojipenda mwenyewe. Jambo hili ni muhimu zaidi kuliko dhabihu na sadaka zote za kuteketezwa."


Ata je biköle tsa̱ta bas ñapajiö ñashka̱li̱ble wà, je ne wà sa̱ ñawäjiämi bäi si̱ rä. 	 Zaidi ya hayo yote, zingatieni upendo kwani upendo huunganisha kila kitu katika umoja ulio kamili.


Jera Jesús te isha iia̱: —Chichi ka̱rbä rä ka̱ wäja̱r í ta, du ju̱nak ka̱sha̱ ki̱ rä ju ta, ata ditsä yäbei wa̱ ka ka̱ kuna mai a̱ni itsa̱ku̱ katabläkläwa̱. 	 Yesu akasema, "Mbweha wana mapango, na ndege wana viota; lakini Mwana wa Mtu hana mahali pa kupumzikia."


Ata sa̱ ia̱ gobierno ka wäbuka̱nak kuna rä deleksa̱. Je ki̱ka sa̱ ku̱ wekte shö del, je wà sa̱ ku̱ Säkeklä kja̱nei wo̱ iwäbätsäklä, dälätsalewa̱ sualecha̱wa̱. 	 Sisi basi, na tushukuru kwani tunapokea utawala usiotikisika. Tuwe na shukrani na kumwabudu Mungu kwa namna itakayompendeza, kwa ibada na hofu;


Jekäi je bena ju̱ñer kja bas wa̱, ata yis ssëna bas je̱r ja̱wa̱k. Je rä Säkekewa te ije cha wa tsa̱tkaksa̱ Egipto ke̱i ska ra, je ukä ska ite ka ibiketsäk kuna wa weikacha̱wa̱. 	 Nataka kuwakumbusheni mambo fulani ambayo mmekwisha yajua: kumbukeni jinsi Bwana alivyowaokoa watu wa Israeli na kuwatoa katika nchi ya Misri, lakini baadaye aliwaangamiza wale ambao hawakuamini.


Jera Pilato te isha ijewa ia̱: —¿Jera ji wá̱ ije te yakei rä na? Ata ijewa kjoyina ki̱ta si̱: —Iwätiöka̱ cruz ja̱mi. 	 Lakini Pilato akawauliza, "Kwa nini! Amefanya kosa gani?" Lakini wao wakazidi kupaaza sauti, "Msulubishe!"


Jekäi yie ji we̱mi tkenawa̱, je rä yis mineju̱mi ukä ska ra, bas je̱r ja̱naklä ji̱a del jeska. 	 Basi, nitajitahidi kuwapatieni njia ya kuyakumbuka mambo haya kila wakati, baada ya kufariki kwangu.


Ka irä jiye kuna ta, ishäkä rä Säkekewa cha, ji tso̱ iki̱ biköle ñaebä. 	 maana Maandiko yasema: "Dunia na vyote vilivyomo ni mali ya Bwana."


Itsa̱ku̱ irä, itsa̱ku̱ kä irä je rä suruu oveja kä suruu käi, nieve käi; iwäbala rä yökö wäkarka̱ käi; 	 Nywele zake zilikuwa nyeupe kama pamba safi, kama theluji; macho yake yalimetameta kama moto;


Ñakäi Isaías ka suane ishäk: “Ka yis yuläk kuna wa, jewa te yis ku̱a; Ka yis ktei chakäk kuna wa, jewa ia̱ yis je̱k kjasha.” 	 Tena Isaya anathubutu hata kusema: "Wale ambao hawakunitafuta wamenipata; nimejionyesha kwao wasiouliza habari zangu."


Je ukä ska be tsa̱ku̱i wa̱ iminetse̱ ka̱tsä kaleka̱ ka̱mii bata ki̱ka. Jeska ite ka̱jiska ka̱ tsa̱ku̱i wa ke̱i biköle kjasha iia̱ plaa kjelabä. 	 Kisha Ibilisi akamchukua hadi mahali pa juu, akamwonyesha kwa mara moja falme zote za ulimwengu. Huyo Shetani akamwambia,


Je te ijewa wäsikemi tabeli yaka yöle kata ye wà. Jewa rä ko̱nak tkäwa̱, jishtä u̱ yöle u̱ yaka wà rä ko̱nak tkäwa̱ käi. Je ia̱ yie ka̱wei me̱mi jishtä yis Ká wa̱ ime̱le yis ia̱ käi. 	 Naam, nitawapa uwezo uleule nilioupokea kwa Baba: yaani, watayatawala mataifa kwa fimbo ya chuma na kuyavunjavunja kama chombo cha udongo.


¡Jikäi issö! Yis chakaka̱ ba te je ssa yis te ra, je wäsaka yis yaba dälinaka̱ täkii, yis sha̱ wà issëna a̱naa ki̱ka. 	 Nakwambia, mara tu niliposikia sauti yako, mtoto mchanga tumboni mwangu aliruka kwa furaha.


Bas kukäkwa̱ weikanak wa ia̱ ji bäi shö o̱nak. Ji bäi shö o̱nak ijewa ia̱, ata ke ijewa shaksa̱ iweikanowa̱pa. 	 Watakieni baraka wote wanaowadhulumu ninyi; naam, watakieni baraka na wala msiwalaani.


Ata jishtä yie sa pakte käi, yis wädular se̱nak käi, ji wata yie ji we̱ rä käi, yie ji biketse etkabä käi, yie ji katable käi, yie sa̱ shka̱li̱ble käi, yis chatkäwa̱ käi, je ja̱mi ba rä chatkelewa̱, 	 Wewe lakini, umeyafuata mafundisho yangu, mwenendo wangu, makusudi yangu katika maisha, imani yangu, uvumilivu wangu, upendo wangu, subira yangu,


Iwa rä yis ia̱ issër sá Jesús ktei bata shäk wa jaksa̱ Säkeklä te kjayinak ibata ska, jishtä tululeksa̱ kota̱nakcha̱wa̱ wa käi. Sá ianacha̱wa̱ kje jile su̱nakbä käi ka̱jiska wa wa̱, ángel wa wa̱ irä ditsä wa̱ irä. 	 Nafikiri Mungu ametufanya sisi mitume tuwe watu wa mwisho kabisa, kama watu waliohukumiwa kuuawa, maana tumekuwa tamasha mbele ya ulimwengu wote, mbele ya malaika na watu.


“Jekäi kal bäi rä ka wänak kuna wä ta yakei, ñaebä kal yakei rä ka wänak kuna wä ta bäi. 	 "Mti mwema hauzai matunda mabaya, wala mti mbaya hauzai matunda mazuri.


Ñerä Jesús je̱k wäkukawa̱ te yilé paka itsa̱kté iwäki̱. Idetse̱ ra, ite ichaka iia̱ 	 Yesu alisimama, akaamuru wamlete mbele yake. Yule kipofu alipofika karibu, Yesu akamwuliza,


Ata yi te jí kte ka kuke ra, je wakei rä ka ktä kolonak kuna. 	 Lakini mtu asiyetambua hayo, basi, mtu asimjali mtu huyo.


iju ska tso̱ wa wäsikewa̱k bäi, iyabala dulawa̱k iktä ssäk dälätsale ji biköle ska. 	 anapaswa awe mtu awezaye kuongoza vema nyumba yake, na kuwafanya watoto wake wawe watii kwa heshima yote.


Jekäi je dulaklei minetse̱ni ijewa wa̱ kseka. Jekäi ijewa je̱r pablena ta̱i. 	 Wale watu walimchukua yule kijana nyumbani akiwa mzima kabisa, wakapata kitulizo kikubwa.


Ka irä jiye kuna ta, je wa̱ saje ditsei wä shka̱l, ñakäi ije te sa̱ ia̱ ñapaktäklä jui yuacha̱. 	 maana analipenda taifa letu, na ndiye aliyetujengea lile sunagogi."


Jekäi yis te ishe bas ia̱ je su̱ta ji yakei wakbläk wa ekla je̱k manewa̱ksa̱ ra, jera Säkeklä ángel wa wäja̱mi tso̱ wa ssërke̱ a̱naa ije ki̱ka.” 	 Kadhalika nawaambieni, ndivyo watakavyofurahi malaika wa Mungu kwa sababu ya mwenye dhambi mmoja anayetubu."


Jekäi ijewa te kte wapakta Perge ska, kjepa imineni Atalia ska. 	 Baada ya kuhubiri ule ujumbe huko Perga, walikwenda Atalia.


Je sha ite ukä ki̱ ocho día kjena ra, ite Pedro irä Juan irä Jacobo irä kiamiña, jekäi imineka̱ju̱ ka̱tsä bata ki̱ ka̱kiäk. 	 Yapata siku nane baada ya kusema hayo, Yesu aliwachukua Petro, Yohane na Yakobo, akaenda nao mlimani kusali.


Ijewa si̱we̱i ña̱la rä sa̱ nu̱l bläklä kjäyelecha̱ käi. Ijewa kjäktä wà ite sä wäyueke̱. Ijewa kjäbata ska rä tkäbe kablali ne tso̱. 	 Makoo yao ni kama kaburi wazi, ndimi zao zimejaa udanganyifu, midomoni mwao mwatoka maneno yenye sumu kama ya nyoka.


Jekäi bas dä ijula bäile kja, kte yile yis wa̱ bas ia̱ oloi ja̱mi. 	 Ninyi mmekwisha kuwa safi kwa sababu ya ule ujumbe niliowaambieni.


Je rä sá däkläksa̱ ka̱kiäk irä, kte wapaktäk irä. 	 Sisi, lakini, tutashughulika na sala na kazi ya kuhubiri neno la Mungu."


bas wa̱ iyaba däke̱ ka̱jöir ki̱ssäklä, ale shki̱leka̱ni iwa̱ dulecha̱wa̱ wa sha̱na. Je rä Jesús, je ne te sä bäkeksa̱ Säkeklä kju̱atkawa̱ ke̱i däke̱wa̱ yika rä. 	 na sasa mwamngojea Mwanae ashuke kutoka mbinguni, Yesu, ambaye Mungu alimfufua kutoka wafu, na ambaye anatuokoa katika ghadhabu ya Mungu inayokuja.


Jera ñawäsaka iwäbala na jile jolonaksa̱ nima kjuä käi, jekäi iwä wajuenani kjepa ije̱kaka̱ wäoka̱na ju̱nami. 	 Mara vitu kama magamba vikaanguka kutoka macho ya Saulo, akaweza kuona tena. Akasimama, akabatizwa.


Bas se̱no tsa̱na ka delewa̱ kuna wa ra, bas wa̱ ka̱ kjäke̱ wawa̱klä bäi. 	 Muwe na hekima katika uhusiano wenu na watu wasioamini, mkitumia vizuri kila nafasi mliyo nayo.


Ke yi a̱ni ku̱ ji we̱ bäi je̱k ia̱ biketsa, ata je ku̱ ji rä bäi isaka ia̱ ne biketsö rä. 	 Mtu asitafute faida yake mwenyewe, ila faida ya mwenzake.


Ñerä Jesús te sa paktami Templo na. Jekäi ite isha täkii: —Bas wa̱ yis su̱le, ñakäi bas wa̱ iju̱ñer mai yis dar dä. Ata ka yis dene rä yis wakei je̱r wà kuna. Yis patkäkté ka su̱le bas wa̱, je te ji we̱ rä bulee. 	 Basi, Yesu alipokuwa anafundisha Hekaluni alipaaza sauti na kusema, "Ati mnanijua; hata nilikotoka mnakujua! Hata hivyo, sikuja kwa mamlaka yangu mwenyewe; ila yeye aliyenituma mimi ni wa kweli, nanyi hamumjui.


Maile ke̱i ta ska wa te ka bas kiewa̱ ra, ñakäi ka bas ktä ssë ra, jera jeska bas maksa̱julu ra, bas klä ktä pjoi pakpöta̱na, bas wa̱ jishtä ijewa rä kjashäklä ijewa ia̱. 	 Mahali popote ambapo watu watakataa kuwakaribisheni au kuwasikiliza, ondokeni hapo na kuyakung'uta mavumbi miguuni mwenu kama onyo kwao."


Jera Jesús te isha iia̱: —Ata ¿ka yis wa̱ iyine ma ia̱ ma je̱r ja̱no ra, ba te Säkeklä te ji we̱ baa su̱emini na? 	 Yesu akamwambia, "Je, sikukwambia kwamba ukiamini utaona utukufu wa Mungu?"


Jekäi Jesús te isha ijewa ia̱: —¿Ata kte yöle jikäi rä ka wayile kuna bas wa̱ na? ‘Jak ju̱leksa̱ ju yuäk wa wa̱, je ne rä delewa̱ ju ñak wäkukäk bäi si̱ ye rä. Säkekewa ne wa̱ je o̱le rä, juer ta baa si̱ sä wäna rä. 	 Hapo Yesu akawaambia, "Je, hamkusoma jambo hili katika Maandiko Matakatifu? Jiwe walilokataa waashi sasa limekuwa jiwe kuu la msingi. Bwana ndiye aliyefanya jambo hili, nalo ni la ajabu sana kwetu!


Jekäi ikjawa̱ju̱ Jerusalén ska ra, je jukläyäkä wa biköle malete̱nacha̱wa̱, te isha: —¿Yi je rä na? 	 Yesu alipokuwa anaingia Yerusalemu, mji wote ukajaa ghasia. Watu wakawa wanauliza, "Huyu ni nani?"


Jera ijewa te Pablo kuka ji̱a se̱nak, ata ka ikolor ji̱a. 	 Walimwomba akae nao muda mrefu zaidi, lakini hakupenda.


Je kte rä bulee, ki̱ka yis ki̱ ba shena ijewa paktäk je wà tkelewa̱ därërë, je rä Säkeklä biketsäk wa ssënaklä ji bäi ebä wa̱k. Je rä bäi ebä kianak ditsä biköle ia̱. 	 Jambo hili ni kweli. Ninakutaka uyatilie mkazo mambo haya, ili wale wanaomwamini Mungu, wawe na hamu ya kuutumia wakati wao katika kutenda mema, ambayo ni mambo mazuri na ya manufaa kwa watu.


Jekjepa ijewa te ichaka iia̱ te isha: —¿Jiye ñayöle ka̱wei wà wa te ishe Elías ne rä däkju̱ säkätäba ni rä na? 	 Wakamwuliza Yesu, "Mbona walimu wa Sheria wanasema kwamba ni lazima Eliya aje kwanza?"


Ikuna Abraham wabiketsanaksa̱ wämo ye rä ije te ji wá̱ ki̱ka ra, ije ia̱ ka̱ tso̱ je̱k ssäklä je ki̱, ata ka Säkeklä wänaka kuna. 	 Kama Abrahamu alikubaliwa kuwa mwadilifu kutokana na matendo yake, basi, anacho kitu cha kujivunia mbele ya Mungu.


je wakei ku̱ bas je̱r pablewo̱pa, bas je̱r täkiwo̱pa, ji biköle bäi wa̱klä shäklä bas wa̱. 	 aifariji mioyo yenu na kuwaimarisheni ili mweze daima kutenda na kusema yaliyo mema.


Iwa rä ije rä wämo, ka nui ta, ka ñá telewa̱ kuna, je̱k butsäleju̱mi ji yakei wakbläk wa yika, bakleka̱ ka̱jöir etkä etkä ekta wà. Jeshtä chui tsa̱ku̱i ne kiarke̱ sa̱ ki̱ rä. 	 Basi, Yesu ndiye Kuhani Mkuu ambaye anatufaa sana katika mahitaji yetu. Yeye ni mtakatifu, hana hatia wala dhambi ndani yake; hayumo katika kundi la wenye dhambi na ameinuliwa mpaka juu mbinguni.


Jekäi yie ishe bas äinakläpa. ¿Ata bas sha̱na ekla a̱ni ka kuna ka̱biketsä ta iel wa ñaktewa̱ke̱ ji wà paruäk na? 	 Aibu kwenu! Ndiyo kusema hakuna hata mmoja miongoni mwenu mwenye hekima kiasi cha kuweza kutatua tatizo kati ya ndugu waumini?


Jekäi ale pokolemi Esteban ko̱tälewa̱ ke̱i ska weikane dewa̱ kju̱ei jewa minemi Fenicia ska, Chipre ska, Antioquía ska. Jekäi ka ijewa wa̱ Jesús ktei pakane yi a̱ni ia̱, ata Judío wa ebä ia̱ ite ipaka rä. 	 Kutokana na mateso yaliyotokea wakati Stefano alipouawa, waumini walitawanyika. Wengine walikwenda mpaka Foinike, Kupro na Antiokia wakihubiri ule ujumbe kwa Wayahudi tu.


Ka ije shene kuna bewak ma̱kka̱ buliri buliri säkätä iwakei nui ki̱ka, kjepa ditsä nui ki̱ka kuna, jishtä chui tsa̱ku̱i wa saka te iwe̱ käi. Ka irä jiye kuna ta, ije te je wá̱ etaba kicha yebä iwakei je̱k ju̱aksa̱ wà. 	 Yeye si kama wale makuhani wakuu wengine; hana haja ya kutoa dhabihu kila siku, kwanza kwa ajili ya dhambi zake mwenyewe, kisha kwa ajili ya dhambi za watu. Yeye alifanya hivyo mara moja tu wakati alipojitoa yeye mwenyewe, na hiyo yatosha kwa nyakati zote.


Sä el wa tso̱ Listra ska, Iconio ska, jewa te ije sha ipalei rä bäi. 	 Timotheo alikuwa na sifa kubwa kati ya wale ndugu wa Lustra na Ikonio.


Ije ne rä saje wa wa̱ ji yakei wakblele nui wäshewa̱kwa̱ rä; ka je rä saje wa ebä nui wäshewa̱kwa̱ kuna, ata je rä ñaebä ka̱jiska wa biköle nui wäshewa̱kwa̱. 	 Kristo ndiye sadaka iondoayo dhambi zetu; wala si dhambi zetu sisi tu, bali pia dhambi za ulimwengu wote.


Jekäi bas se̱nak yakei wa wa̱ iju̱ñer ji bäine me̱ bas yabala ia̱ rä ra, jera je tsa̱ta si̱ bas Ká se̱nak ka̱jöir te Wikblu Sikina me̱mi je kiäk iwakei ia̱ wa ia̱.” 	 Ninyi, ingawa ni waovu, mnajua kuwapa watoto wenu vitu vizuri. Basi, baba yenu wa mbinguni atafanya zaidi; atawapa Roho Mtakatifu wale wanaomwomba."


Säkeklä sa̱ je̱r ssëwa̱k baa te plaa ebä Satanás wätuemiwa̱ bas klä niki̱ka. Saje wa Säkekewaí Jesús je̱r bäi shöpa bas ia̱. 	 Naye Mungu aliye chanzo cha amani hatakawia kumponda Shetani chini ya miguu yenu. Neema ya Bwana wetu Yesu Kristo iwe nanyi.


Jekäi je te oveja tapawe̱mi ijula wämo kja̱ne, ata je te cabra tapawe̱mi jula shule kja̱ne. 	 Atawaweka kondoo upande wake wa kulia na mbuzi upande wake wa kushoto.


Jewa rä jäiyi wa däka̱ doce kjena. 	 Wote jumla, walikuwa watu wapatao kumi na wawili.


bas ktäklä ñara salmo wà irä, Säkeklä ksei wà irä, ji wikblu iá kseí wà irä, bas ksäklä, kse shäklä Säkeklä ia̱ bas je̱r ska, 	 Zungumzeni kwa maneno ya Zaburi, nyimbo na tenzi za kiroho; mwimbieni Bwana nyimbo na zaburi kwa shukrani mioyoni mwenu.


Jera ijewa te ipaka ñaia̱ te isha: “Sa te ikúkemi ka̱jöir ska ni ra, tsi ite ishe rä: ‘Jekäi irä ra, ¿jiye ka bas wa̱ iktä kolone rä na?’ 	 Wakaanza kujadiliana, "Tukisema, Yalitoka mbinguni, atatuuliza, Basi, mbona hamkumsadiki?


Jera Jesús te ikúka: —Ke ba ia̱ ka̱wä me̱nopa ka̱jöir skaté ra, ka ba ia̱ ji o̱nak yis ia̱. Je ne ki̱ka yis ju̱akksa̱ ba ia̱, je rä nui ta ba tsa̱ta. 	 Yesu akamjibu, "Hungekuwa na mamlaka yoyote juu yangu kama hungepewa na Mungu. Kwa sababu hiyo, yule aliyenikabidhi kwako ana dhambi kubwa zaidi."


“Issö, bas ji ja̱ñetsäk wa, bas male̱te̱nopa, bas weikanowa̱pa. Ka irä jiye kuna ta, yis te ji we̱ mar bas tso̱ ji̱a kseka ke̱i sha̱na. Yilé kuna je ji o̱rmi pakäkba bas ia̱, jera ka bas wa̱ ikolonak iyina ye.” 	 Sikilizeni enyi wenye madharau, shangaeni mpotee! Kwa maana kitu ninachofanya sasa, nyakati zenu, ni kitu ambacho hamtakiamini hata kama mtu akiwaelezeni."


Ata ikuna rä sa te iyula sä wabiketsanakläksa̱ wämo ye Cristo ja̱mi ra, jeiräta sä deksa̱ rä ji yakei wakbläk wa ye ra, baishe ¿Cristo rä ji yakei wakble kja̱nei wa̱k na? ¡Ka irä jekäi kuna! 	 Sasa, ikiwa katika kutafuta kukubaliwa kuwa waadilifu kwa kuungana na Kristo sisi tunaonekana kuwa wenye dhambi, je, jambo hili lina maana kwamba Kristo anasaidia utendaji wa dhambi? Hata kidogo!


Je ne käi Sara te Abraham dälätsa rä, je kia ite rä säkekewa ni. Jekäi bas dämiwa̱ ije yabala ye, ikuna bas te ji wá̱ bäi ra, ñakäi ikuna ka bas suar kuna sa pawi̱rke̱ mane a̱ni yika ra. 	 Sara kwa mfano alimtii Abrahamu na kumwita yeye bwana. Ninyi mmekuwa sasa binti zake kama mkitenda mema bila kuogopa tisho lolote.


Ñakäi Säkekewa ku̱ bas ssëwo̱pa ki̱ta jöiwäta ñashka̱li̱bläk, ñakäi biköle shka̱li̱bläk, jishtä sá wa̱ bas shka̱l käi, 	 Bwana awawezeshe ninyi kupendana na kuwapenda watu wote zaidi na zaidi, kama vile sisi tunavyowapenda ninyi.


Ka irä maikäi kuna ta, yis te kte baa ne bata sheke̱ rä ra, ka yis je̱k kjeishäklei, je rä je we̱ke̱ yis te rä yis dä kolole iwa̱k ki̱ka. Ata ka yis wa̱ je kte baa bata yine ra, ¡säli yis dä! 	 Ikiwa ninaihubiri Habari Njema, hilo si jambo la kujivunia; hilo ni jukumu nililopewa. Na, ole wangu kama sitaihubiri Habari Njema!


Ba ku̱ Säkeklä rä je̱r bäi, ñakäi irä sä kpäk därërë je biketsö. Ale jololecha̱wa̱ wa kpa ite därërë, ata ije je̱r dä bäi ba ia̱, ikuna ba chatkawa̱ ije̱r dä bäi ja̱mi ra. Ata ka jekäi kuna ra, ba rä tenakksa̱ ñaebä. 	 Kumbuka, basi, jinsi Mungu alivyo mwema na mkali. Yeye ni mkali kwa wale walioanguka, na ni mwema kwako wewe ikiwa utaendelea katika wema wake; la sivyo, nawe pia utakatwa.


Ka irä jiye kuna ta, ji we̱ke̱ ijewa te jakika, je pakeka̱bä jibä rä äina. 	 Mambo yanayotendwa kwa siri ni aibu hata kuyataja.


Mika̱ iwä älinaklä ke̱i dewa̱ ra, ije te ikjanaklä wa patkaté je shka̱bläk wa wäki̱, iwä kukäk. 	 Wakati wa mavuno ulipofika, aliwatuma watumishi wake kwa wale wakulima, ili wakachukue sehemu ya mavuno yake.


Ñerä etäbä kicha Judío wa te Jesús kukeke̱wa̱, ata ikjaksa̱ju̱ ijewa yika. 	 Wakajaribu tena kumkamata lakini akachopoka mikononi mwao.


Jekäi ditsä kjuäya ka̱ balii e̱e̱na te, jera ijewa te Säkeklä ka̱wei ta je sa tuawa̱kläwa̱ ja̱wa̱kka̱ je kie sha yakei, ka iñamaneneksa̱ ikjeishäk. 	 Basi, watu wakaunguzwa vibaya sana; wakamtukana Mungu aliye na uwezo juu ya mabaa hayo makubwa. Lakini hawakuziacha dhambi zao na kumtukuza Mungu.


Jekäi manele te yis su̱a ra, je rä sa̱me̱ishärä yis patkäkté ne su̱a ite rä käi. 	 Anayeniona mimi anamwona pia yule aliyenituma.


Ata yis el wa, ji e̱e̱na si̱ ka o̱nak kuna ne rä, ke bas kabla etkabä ka̱jöir wäkata ska iräle, ka̱jiska wäkata ska iräle, kable etkabä saka wà iräle, ata bas kiana ishäk rä “ta” ra ta, “kai” ra kai, je rä ka bas ktei wabiketsanakläksa̱ kuna buka̱nak. 	 Zaidi ya hayo yote, ndugu zangu, msiape kwa mbingu, wala kwa dunia, wala kwa kitu kingine chochote. Semeni "Ndiyo" kama maana yenu ni ndiyo, na "La" kama maana yenu ni la, na hapo hamtahukumiwa na Mungu.


Jera caballo etäbä deksa̱ju̱ bätsëë. Je ki̱ je̱tkeleka̱ je ia̱ ka̱wä me̱na sa̱ se̱r bitaba ñara tsa̱ ju̱aklämi ka̱jiska, sa̱ ñaktächa̱kläwa̱; ñakäi iia̱ espada ta̱i me̱na. 	 Nami nikatazama na kumbe palikuwapo farasi mwingine hapo, mwekundu. Mpanda farasi wake alikabidhiwa jukumu la kuondoa amani duniani, watu wauane, akapewa upanga mkubwa.


Jesús kta e̱ná ra, fariseo wa ekla te ikiami yäkäk ira, jekäi Jesús dewa̱ju̱ iju ja̱rka je̱k baklawa̱ yäkäk. 	 Yesu alipokuwa akiongea, Mfarisayo mmoja alimkaribisha chakula nyumbani kwake, naye akaenda, akaketi kula chakula.


Isaka te iwabiketsaksa̱ irä, ijewa te iwa̱ irä, je ia̱ ka issëne bäi. Ije rä Judea jukläyäkäí Arimatea wa, je te Säkeklä gobiernoí ki̱ssë kate. 	 Alikuwa akitazamia kuja kwa Ufalme wa Mungu. Ingawa alikuwa mmoja wa Baraza kuu la Wayahudi, hakuwa amekubaliana nao katika kitendo chao.


Je ne ki̱ka el wa, bas chatköwa̱ därërë, sá wa̱ bas dulale kte wà käi äyë wà käi je kuköwa̱ därërë. 	 Basi, ndugu, simameni imara na zingatieni yale mafundisho tuliyowafundisheni kwa mahubiri yetu na barua zetu.


Ka irä maikäi kuna ta, bas wakwa wa̱ iju̱ñer bäi, Säkekewa díaí dämiwa̱ rä jishtä jakbläk wa däju̱ tuina käi. 	 Maana ninyi wenyewe mwajua kwamba Siku ya Bwana itakuja kama mwizi ajavyo usiku.


Jeska tsi̱ni tso̱ wäkale chu̱li̱i̱ ju ja̱r yöle ka̱sha̱ ki̱ mai sá tapar kate ska. 	 Katika chumba tulimokuwa, ghorofani, kulikuwa na taa nyingi zinawaka.


Ñerä alaklä ekla jeska wa kjanaklä te ije su̱a ikalme yökö kjä ja̱mi. Jera ite isu̱a jaree te isha: —Ñera ije ne kalduña Jesús da rä. 	 Mjakazi mmoja alipomwona Petro ameketi karibu na moto, akamkodolea macho, akasema, "Mtu huyu alikuwa pia pamoja na Yesu."


Ata ba te jile kaku me̱ke̱ ra, je wo̱ blelewa̱, ba jula wämo te jile wá̱ ka ju̱ñele kuna ba jula shule wa̱ käi; 	 Lakini wewe unapomsaidia maskini, fanya hivyo kwamba hata rafiki yako asijue ufanyalo.


Jekäi ijewa ñabatashata̱na ra, iminejulu Antioquía, jeska ijewa te Jesús biketsäk wa tapawa̱wa̱ ra, jera ite je äyë cha̱mi ijewa ia̱. 	 Baada ya kuwaaga, hao wajumbe walielekea Antiokia ambako waliita mkutano wa waumini, wakawapa hiyo barua.


Jera je kte ssëna e̱ná ra, Jesús wakei ebä kaldu. Jekäi ijewa te iblawa̱ je balana, ka iwa̱ iyine yi a̱ni ia̱ ji su̱a ite rä käi. 	 Baada ya hiyo sauti kusikika, Yesu alionekana akiwa peke yake. Wanafunzi walikaa kimya juu ya tukio hilo, na wakati ule hawakumwambia mtu yeyote mambo hayo waliyoyaona.


Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, yi wa̱ ka Säkeklä gobierno kinewa̱ jishtä yaba käi ra, a̱ni ka idäkwa̱ je ja̱mi. 	 Nawaambieni kweli, mtu yeyote asiyeupokea Ufalme wa Mungu kama mtoto mdogo, hataingia katika Ufalme huo."


Ji biketse etkabä wà Abel te ji bäi si̱ ma̱ka̱ Säkeklä ia̱ Caín cha tsa̱ta. Je wà ije yina ije rä wämo ni, je rä ji ma̱ka̱ ite je sha Säkeklä te bäi. Iwakei rä dulewa̱, ata ije te ji biketsa etkabä wà ije ktäke̱ ji̱a. 	 Kwa imani Abeli alimtolea Mungu dhabihu iliyokuwa bora zaidi kuliko ile ya Kaini. Kwa imani yake alikubaliwa na Mungu kuwa mwadilifu; Mungu mwenyewe alizikubali sadaka zake. Kwa imani yake ingawa amekufa, bado ananena.


Bas wakwa ku̱ iwabiketsö, ¿alaklä wa ka̱kiä Säkeklä ia̱ ka tsa̱ku̱ ki̱tele kuna, je rä bäi na? 	 Amueni wenyewe: Je, inafaa mwanamke kumwomba Mungu bila kuvaa kitu kichwani?


¿Ijewa rä Hebreo wa na? Ñera yis ñaebä. ¿Ijewa rä Israel wa na? Ñera yis ñaebä. ¿Ijewa rä Abraham batala na? Ñera yis ñaebä. 	 Je, wao ni Waebrania? Hata mimi. Je, wao ni Waisraeli? Hata mimi. Wao ni wazawa wa Abrahamu? Hata mimi.


Je ne ki̱ka je ditsä chu̱li̱i̱ minejulumi Jesús ña̱le̱i tsa̱k rä. Ka irä jiye kuna ta, jewa te issa Jesús te jekäi iwá̱ ijuenaklä ye ki̱ka. 	 Kwa hiyo umati huo wa watu ulimlaki, maana wote walisikia kwamba Yesu alikuwa amefanya ishara hiyo.


Ata je fariseo te isu̱a ra ka ijula suka̱ne iyäkä mar yika, je te ima̱le̱cha̱wa̱. 	 Huyo Mfarisayo alistaajabu kuona kwamba alikula chakula bila kunawa.


Jera fariseo wa te isha: —¿Bas wakwa ñajawa̱ wäyönakcha̱wa̱ ñaebä na? 	 Mafarisayo wakawauliza, "Je, nanyi pia mmedanganyika?


Yis ssëna a̱naa si̱, yis je̱r pabla ba wa̱ sa̱ shka̱l te. Ka irä jiye kuna ta, el dikä, sä sikii wa je̱r ssëwa̱ni bäi ba te ki̱ka. 	 Ndugu, upendo wako yameniletea furaha kubwa na kunipa moyo sana! Nawe umeichangamsha mioyo ya watu wa Mungu.


Ka irä jiye kuna ta, ite ishe: “Ike̱i dewa̱ bäi ra, yis te ba ktä ssa. Sa̱ tsa̱tkenakläksa̱ díaí wà ra, yis te ba ki̱ma.” ¡Issö! Jira ike̱i dewa̱ bäi, jira ne rä sa̱ tsa̱tkenakläksa̱ díaí rä. 	 Mungu asema hivi: "Wakati wa kufaa nimekusikiliza, wakati wa wokovu nikakusaidia." Basi, sasa ndio wakati wa kufaa, sasa ndiyo siku ya wokovu!


Jekjepa ijewa te jakbläk wa bol wätia tulaka̱ña ira cruz saka ja̱mi, ekla ijula wämo kja̱ne, ekla ijula shule kja̱ne. 	 Wanyang'anyi wawili walisulubishwa pia pamoja naye, mmoja upande wa kushoto na mwingine upande wa kulia.


bas ñajäkläwa̱ ñayika, Cristo dälätse bata ki̱ka, 	 Kila mmoja amstahi mwenzake kwa sababu ya kumcha Kristo.


Ka̱ bala pa̱le cuatro je eyaka tsa̱ku̱i Herodes te ji o̱r kate biköle je palei ju̱ña. Ata ka ije̱r ko̱r iia̱. Ka irä jiye kuna ta, manele te isheke̱ Juan ne shki̱naka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na rä. 	 Sasa, mtawala Herode, alipata habari za mambo yote yaliyokuwa yanatendeka, akawa na wasiwasi kwa vile walikuwa wakisema: "Yohane amefufuka kutoka wafu!"


Jera Jesús te isu̱a jaree, jekäi ije̱r ja̱mi idälänawa̱ te isha iia̱: —Etka ska bä sher ji̱a: ma cho̱ bä ji tso̱ biköle watju̱ak tulämi, je säkei mo ka jita wa ia̱, jekäi ra ba ia̱ ji säkei ta dämiksa̱ ka̱jöir ska. Je ukä ska bä kute minak yis da. 	 Yesu akamtazama, akampenda, akamwambia, "Umepungukiwa na kitu kimoja: nenda ukauze vitu ulivyo navyo, uwape maskini, nawe utakuwa na hazina mbinguni; kisha njoo unifuate."


¿Ijewa rä Cristo kja̱nei wa̱k wa na? Ñera yis dä ijewa tsa̱ta. Je rä yis ktäke̱ yuletelewa̱ käi. Yis shka̱blele ki̱ta. Yis wätele ki̱ta. Yis bukle ki̱ta. Yis bakle ka̱raa duewa̱ sha̱na. 	 Wao ni watumishi wa Kristo? Hata mimi--nanena hayo kiwazimu--ni mtumishi wa Kristo zaidi kuliko wao. Mimi nimefanya kazi ngumu zaidi, nimekaa gerezani mara nyingi zaidi, nimepigwa mara nyingi zaidi na nimekaribia kifo mara nyingi.


Ka irä jiye kuna ta, yis dä ja̱lewa̱ Jesús ktei bata shäk wa katäbäka. Ka yis kiar kinak Jesús ktei bata shäk ni. Je rä yis wa̱ tapanak Säkeklä ia̱ wa yolole weikanak ki̱ka. 	 Maana mimi ni mdogo kabisa miongoni mwa mitume na wala sistahili kuitwa mtume, kwa sababu nililidhulumu kanisa la Mungu.


Ata Jesús je̱r ku̱a ite ra, wäsi̱wa ijewa te iwächakewe̱ke̱ rä, jekäi ite isha ijewa ia̱: 	 Yesu alitambua mtego wao, akawaambia,


Jera ite isha ji̱a ijewa ia̱: —Bäi si̱ ra bas te Säkeklä wa̱ sa pakale ji wa̱k ju̱aksa̱ rä bas wakwa wädular ebä tkenakläwa̱ ji̱a. 	 Yesu akaendelea kusema, "Ninyi mnajua kuepa kwa ujanja sheria ya Mungu kwa ajili ya kufuata mapokeo yenu.


Jera ite je ángel su̱a jaree, jekäi isu̱anawa̱ iyika te isha iia̱: —¿Ji irä Säkekewa? Jera ite ikúka: —Ba ka̱ kiäke̱ irä, ba te ka jita wa tsa̱tkeke̱ irä, je demika̱ Säkeklä wäki̱, je te ije̱r ja̱wa̱ ba ska. 	 Kornelio alimkodolea macho huyo malaika kwa hofu, akamwambia, "Kuna nini Mheshimiwa?" Huyo malaika akamwambia, "Mungu amezipokea sala na sadaka zako kwa maskini.


Je te jí yue mar ba Timoteo yis yaba shka̱ta je ia̱. Säkeklä Sa Ká irä, saje wa Säkekewaí Cristo Jesús irä je̱r ssënopa bäi ba ra, jewa je̱r bäi shöpa ba ia̱, jewa ku̱ ma je̱r ssëwo̱pa baa. 	 nakuandikia wewe mwanangu mpenzi Timotheo. Nakutakia neema, huruma na amani kutoka kwa Mungu Baba na Kristo Yesu Bwana wetu.


Jewa ne rä saje wa rä, ale kile iwa̱, ka je rä Judío wa sha̱na ebä kuna, ata ka Judío kuna wa sha̱na ñaebä. 	 Maana sisi ndio hao aliowaita, si tu kutoka miongoni mwa Wayahudi bali pia kutoka kwa watu wa mataifa mengine.


plaabä sä wätiä pishä kjelabä, kökö bata jekje bulanak bulana ra. Ka irä maikäi kuna ta, kökö bularmi, jera dulecha̱wa̱ wa rä shki̱nak tuläkka̱ni ka tjabanakwa̱ni, ñakäi saje wa rä manenakksa̱ni. 	 wakati wa mbiu ya mwisho, kwa nukta moja, kufumba na kufumbua. Maana mbiu itakapolia, wafu watafufuliwa katika hali ya kutoweza kufa tena, na sisi tutageuzwa.


Ñera je kuna wato̱le ju̱lemi ra, je säkei deksa̱ rä shka̱ja̱, me̱nak ka jita wa ia̱. 	 Marashi haya yangaliweza kuuzwa kwa bei kubwa, maskini wakapewa hizo fedha."


Ñerä ije̱k jiaka̱ña ijewa ra ko̱no ja̱rka, jera si̱wa̱ wätkenawa̱. Jera ijewa male̱te̱nacha̱wa̱ e̱e̱na si̱. 	 Kisha akapanda mashuani walimokuwa, na upepo ukatulia. Nao wakashangaa sana.


Je berbena ebä ra, jeska kajali wa ñasikawa̱ Pedro wäja̱mi te isha iia̱: —Iyina si̱ ra ba rä ijewa sha̱, bä ktä rä ijewa ktä ssëta ki̱ka. 	 Baadaye kidogo, watu waliokuwa pale wakamwendea Petro, wakamwambia, "Hakika, wewe pia ni mmoja wao, maana msemo wako unakutambulisha."


“Jekäi je ebä we̱ ki̱ka yis damiju̱ Damascoka patkelemi chui tsa̱ku̱i wa wa̱ ka̱wei me̱le wà. 	 "Kwa mujibu huohuo, nilikwenda Damasko wakati mmoja, nikiwa na mamlaka na maagizo kutoka kwa makuhani wakuu.


Ka irä maikäi kuna ta, biköle te rä iwa̱ ji tso̱ ta̱i wäukäla ne jia rä, ata je ka jita te rä ji tso̱ iwa̱ kalabe, ije̱k se̱newa̱klä kalabe ne jia rä. 	 Maana wote walitoa kutokana na ziada ya mali zao, lakini huyu mama, ingawa ni maskini, ametoa yote aliyokuwa nayo, ametoa kila kitu alichohitaji kwa kuishi."


Jera Judío wa te isha ñaia̱: —¿Ije̱k ktäke̱wa̱ le irä? ¿Jiye ite isha: ‘Mai yis maju̱ jeska ka bas däkmi’ ni rä? 	 Basi, viongozi wa Wayahudi wakasema, "Je, atajiua? Mbona anasema: Niendako ninyi hamwezi kufika?"


Jera je alaklä te isha: —Säkekewa, je diklä mo̱ 'sia̱ ka yis je̱r bánaklä ji̱a, ñakäi ka yis däklä ji̱a jiska diklä wayäkäk. 	 Huyo mwanamke akamwambia, "Mheshimiwa, nipe maji hayo ili nisione kiu tena; nisije tena mpaka hapa kuteka maji."


Jera iwa̱ dulanak wa te isha iia̱: —Jekäi jäiyi wa kiana se̱nak ialaklä wa ra rä ra, jera we ke sa̱ se̱nak. 	 Wanafunzi wake wakamwambia, "Ikiwa mambo ya mume na mkewe ni hivyo, ni afadhali kutooa kabisa."


Bulirishtä ra sá bitejulu de Cesarea ska, dejulu Felipe kte baa bata shäk ju ska. Je rä ale kolole siete wa sha̱ ekla. Je kjäka sá se̱na. 	 Kesho yake tuliondoka tukaenda Kaisarea. Huko Kaisarea tulikwenda nyumbani kwa mhubiri Filipo. Yeye alikuwa mmoja wa wale saba waliochaguliwa kule Yerusalemu.


Jekäi se̱nak Lida ska wa irä Sarón ska wa irä biköle te je su̱a, jera ijewa biköle ñamanewa̱kksa̱ Säkekewa ia̱. 	 Wakazi wote wa Luda na Saroni walimwona Enea, na wote wakamgeukia Bwana.


Ji biketse etkabä wà, Jericó kjätkäklä minatkawa̱, ijewa te ipamanewa̱ deka̱ siete día ska ra. 	 Kwa imani kuta za mji wa Yeriko zilianguka watu wa Israeli walipokwisha zunguka kwa muda wa siku saba.


Yie isha yis dä Sa Ká ja̱mi, ñakäi Sa Ká rä yis ja̱mi, je kukö bas ku̱ kte si̱ ye. Ata ka bas wa̱ ikolone kte si̱ ye ra, bas ku̱ yis ktä kukö kte si̱ ye ji o̱le yis wa̱ kju̱awa je ki̱ka. 	 Mnapaswa kuniamini ninaposema kwamba mimi niko ndani ya Baba naye Baba yuko ndani yangu. Ama sivyo, aminini kwa sababu ya mambo ninayofanya.


ka jeska wa biköle ia̱ kuna, ata iwa̱ kolole ña̱la wätsa̱k isu̱ak wa ye jewa ebä ia̱ ite ikjasha rä, sá yäkäk ji yäk ije ra ishkileka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na ukä ska jewa ia̱. 	 si kwa watu wote ila kwa wale Mungu aliokwisha wachagua wawe mashahidi wake, yaani sisi tuliokula na kunywa pamoja naye baada ya kufufuka kwake kutoka wafu.


Cainán rä Enós yaba, Enós dä Set yaba, Set dä Adán yaba, Adán rä Säkeklä yaba. 	 mwana wa Enosi, mwana wa Sethi, mwana wa Adamu, aliyekuwa wa Mungu.


Ata ia̱mi te isha: —Kai. Ije kir mar dä Juan ni. 	 Lakini mama yake akasema, "La, sivyo, bali ataitwa Yohane."


Je bitämi te je shka̱bläk wa weikeche̱miwa̱, kjepa ite uva yäkä me̱mini isaka ia̱.” Ijewa te jekäi issa ra, ite isha: —¡Ke jekäi si̱ io̱nopa rä! 	 Atakuja kuwaangamiza wakulima hao, na atawapa wakulima wengine hilo shamba la mizabibu." Watu waliposikia maneno hayo, walisema: "Hasha! Yasitukie hata kidogo!"


Jera yi kjäke̱mi iwä ja̱mi jewa te isheke̱ wäsi̱wa, tsa̱ku̱ wäbuträke̱, te isheke̱: —¡Issö! Ba, Templo mia̱tkäkwa̱, tres día ra iyuäkka̱ni, 	 Watu waliokuwa wanapita mahali hapo walimtukana, wakitikisa vichwa vyao na kusema, "Aha! Wewe mwenye kuvunja Hekalu na kulijenga kwa siku tatu!


Je rä jishtä mostaza wä kukewa̱ ekla te tkeme̱ ite ijuitä ki̱ käi, je kibina deka̱ kal kje, jekäi du ju̱nak ka̱sha̱ka ju yua ijula na.” 	 NI kama mbegu ya haradali aliyotwaa mtu mmoja na kuipanda shambani mwake; ikaota hata ikawa mti. Ndege wa angani wakajenga viota vyao katika matawi yake."


Jera idemiju̱ Betsaidaka. Jera ekla ka wä wajuenak kuna detse̱ isaka wa̱ iwäki̱. Jekäi ijewa ka̱kia iia̱, ijula tkäkläwa̱ ija̱mi. 	 Yesu alifika Bethsaida pamoja na wanafunzi wake. Huko watu wakamletea kipofu mmoja, wakamwomba amguse.


Yis Pablo te bas chakami yölemi yis wakei jula wà. 	 Mimi Paulo nawasalimuni, nikiandika kwa mkono wangu mwenyewe.


Jera ite isha ijewa ia̱: —Kte si̱ wà yis te ishe bas ia̱, yi te iju iräle, ise̱naklä iräle, iel wa iräle, iká wa iräle, iyabala iräle, je jawa̱ta̱na Säkeklä gobiernoí bata ki̱ka ra, 	 Yesu akawaambia, "Kweli nawaambieni, mtu yeyote aliyeacha nyumba au mke au kaka au wazazi au watoto kwa ajili ya Ufalme wa Mungu,


Jekäi ka̱kie biketsale etkabä wà ra, duë ta tsa̱tkermiksa̱. Jera Säkekewa te ije̱kewe̱mika̱ni. Ñakäi iwa̱ ji yakei rä wakblele ra, je rä janakwa̱ bitaba. 	 Wakiomba kwa imani mgonjwa ataponyeshwa; Bwana atampatia nafuu, na dhambi alizotenda zitaondolewa.


sä wetsäkksa̱ sä bolki wa yika, sa̱ wa̱ iwakei kja̱nei wa̱klä ka suale kuna ji yika, 	 tukombolewe kutoka adui zetu, tupate kumtumikia bila hofu,


Ditsä yäbei te iángel wa patkemi igobiernoí ska sä shirinewa̱k wa irä, ji wa̱k ka̱wei ukä ja̱mi wa irä jewa kalabe shtäkksa̱, 	 Mwana wa Mtu atawatuma malaika wake wawakusanye kutoka katika Ufalme wake wale wote wenye kusababisha dhambi, na wote wenye kutenda maovu,


Ka irä jiye kuna ta, yi je̱k tsa̱tkakleksa̱ ra, je wà iweikarmiwa̱. Ata yi je̱k ju̱aksa̱ weikanakwa̱ yis kju̱ei ra, je wà ije̱k tsa̱tkämiksa̱. 	 Maana, mtu anayetaka kuyaokoa maisha yake mwenyewe, atayapoteza; lakini atakayeyapoteza maisha yake kwa ajili yangu, atayaokoa.


Jera ije te isha ijewa ia̱: —Jera ¿maikäi Säkeklä wikblu oloi ja̱mi David te ije kia Säkekewa ni rä na? Je te ishe rä: 	 Yesu akawaambia, "Basi, inawezekanaje kwamba kwa nguvu ya Roho Mtakatifu Daudi anamwita yeye Bwana? Maana alisema:


Ke bas shka̱bla ñanak weikanakwa̱ shtä ebä yuläk, ata wë bas shka̱blö rä ñanak sa̱ se̱newa̱k jekjeye ka weikanakwa̱ kuna shtä je ne yuläk. Ditsä yäbei je te bas chewe̱mi je shtä wà. Ka irä jiye kuna ta, Sa Ká Säkeklä te rä ije ne nia ioloi wà. 	 Msikishughulikie chakula kiharibikacho; kishugulikieni chakula kidumucho kwa ajili ya uzima wa milele. Mwana wa Mtu ambaye Baba amemthibitisha atawapeni chakula hicho."


Ata jira bas ku̱ je shtä we̱ jöwa̱ kalabe: kju̱atke käi, sälwi tkewe̱ käi, ji we̱ wäsi̱wa käi, ji wämo she yakei käi, kte yakei she bas kjäbata ska käi. 	 Lakini sasa mnapaswa kuachana na mambo haya yote: hasira, tamaa, uovu; kufuru au maneno yasiyofaa yasitoke kamwe vinywani mwenu.


Jeskami ije te iki̱ssëte ma rä ibolki wa tulunacha̱wa̱ iklä tkäkläka̱ ye kje. 	 Huko anangoja mpaka adui zake watakapowekwa kama kibao chini ya miguu yake.


Ka̱wä mawa̱ju̱ kja ra, ale doce wa ñasikawa̱ Jesús wäja̱mi te isha iia̱: —Jí chu̱li̱i̱ wa patkö ijewa minaklä sa pája̱mi jukläyäkä tsi̱dala shtä ska, ju tso̱ elkje shtä ska, käpäklä yuläk, ñanak yuläk, jiska sa̱ tso̱ rä ka yi kuna shtä ska ki̱ka. 	 Jua lilipokuwa linaanza kutua, wale kumi na wawili walimwendea wakamwambia, "Waage watu waende kwenye vijiji na mashamba ya karibu, wakajipatie chakula na mahali pa kulala, kwa maana hapa tulipo ni nyikani."


Je ne ki̱ka sa̱ ku̱ sa paktäklä säkätä Cristo ktei wà jöwa̱ta̱na, sa̱ minaklä jöikwä ta ma rä sä kënacha̱wa̱ kje, ka iñak tkäkwa̱ kunani spa̱na maikäi sä te ji we̱ ki̱ sä rä duäkwa̱ je yika je̱k manewe̱ksa̱ rä käi, maikäi Säkeklä biketse rä käi, 	 Basi, tusonge mbele kwa yale yaliyokomaa na kuyaacha nyuma yale mafundisho ya mwanzo ya Kikristo. Hatuhitaji kuweka msingi tena kwa kurudia yale mafundisho ya mwanzo kama vile kuachana na matendo ya kifo, kumwamini Mungu;


Ata sa̱ se̱naklä kseka ska sä kjäkläwa̱ je kjäshtäklä ja̱r dä siklewa̱ tsi̱ne, je ña̱le̱i bala rä siklewa̱ tsi̱ne; jekäi elkjebä te je ku̱emi rä. 	 Lakini njia inayoongoza kwenye uzima ni nyembamba, na mlango wa kuingilia humo ni mwembamba; ni watu wachache tu wanaoweza kuigundua njia hiyo.


Jera Satanás kjawa̱ Judas kinak Iscariote wa ni je je̱r na; ije rä ale doce wa sha̱ ekla. 	 Basi, Shetani akamwingia Yuda aitwae Iskarioti, mmoja wa wale mitume kumi na wawili.


Ñerä idokonawa̱ je kte yika, imineju̱mi je̱r ialewa̱, ije rä jile ta ta̱i ki̱ka. 	 Aliposikia hayo, alisikitika, akaenda zake akiwa na huzuni, kwa maana alikuwa na mali nyingi.


Ekla ekla saje wa kiana ji we̱ bäi wà sa saka ssëwa̱k bäi iki̱wäjienaklä. 	 Kila mmoja wetu anapaswa kumpendeza jirani yake kwa wema ili huyo apate kujijenga katika imani.


Jera ibitejuluni ibata shäk isaka ia̱, ata ñaebä ka ijewa wa̱ iktä kolone. 	 Nao pia wakaenda wakawaambia wenzao. Hata hivyo hawakuamini.


“Yi te jí tsi̱dala yis biketsäk wa manele shiriwa̱wa̱ ra, bäi si̱ ije ia̱ ra rä je wakei kuli kicha ja̱mi jak waunak burro wà shtä mo̱noka̱pa, jekäi iwakei ju̱nomipa däyë naka. 	 "Mtu yeyote atakayemfanya mmoja wa hawa wadogo wanaoniamini atende dhambi, ingekuwa afadhali kwa mtu huyo kufungiwa shingoni mwake jiwe kubwa la kusagia na kutupwa baharini.


Jera ite ikúka: —Yis wa̱ ji tso̱ ñanak ka ju̱ñer bas wa̱. 	 Lakini Yesu akawaambia, "Mimi ninacho chakula msichokijua ninyi."


Jera Pedro ktami te isha: —Iyina si̱ yis je̱r ku̱a ite ra ka Säkeklä te ji we̱ rä kju̱awa kju̱awa sa wakwa ja̱mi kuna. 	 Hapo Petro akaanza kusema: "Sasa nimetambua kwamba hakika Mungu hana ubaguzi.


saje wa Säkekewaí Jesucristo je Kekläí, Sa Ká baa si̱, je wa̱ bas je̱r ku̱aklä ka̱biketse wà, wäji̱atkene wà, bas te ije ju̱ñe dami jöiwäta ska ra, 	 ili Mungu wa Bwana wetu Yesu Kristo Baba mtukufu, awajalieni Roho wake atakayewapa hekima na kuwafunulieni Mungu mpate kumjua.


Je ebä ra Jesús da kajali wa sha̱ ekla jula tkawa̱ te iespada sikaksa̱, je wà ite chui wa tsa̱ku̱i kjanaklä bika, kukä tia ju̱ami. 	 Mmoja wa wale waliokuwa pamoja na Yesu akanyosha mkono, akauchomoa upanga wake, akampiga mtumishi wa Kuhani Mkuu, akamkata sikio.


Ije wakei te iyaka ska sa̱ nui tsa̱mi kal ja̱mi, jeska ra sä duäkläwa̱ sa̱ nui yika, sa̱ se̱nakläni ji wämo ia̱. Jekäi ije shka̱le wà bas dä bäileni. 	 Yeye mwenyewe alizibeba dhambi zetu katika mwili wake juu ya msalaba, tupate kufa kuhusu dhambi, na kuishi kwa ajili ya uadilifu. Kwa majeraha yake, ninyi mmeponywa.


Ñerä isaka wa te je ssa ra, jera ijewa te Säkeklä a̱netsa täkii etka yebä te isha: “Sä blui, ba ne te ka̱jöir irä ka̱jiska irä däyë irä, ji biköle tso̱ jeska käi jewa yuaksa̱ rä. 	 Waliposikia habari hiyo waliungana pamoja katika kumwomba Mungu wakisema, "Bwana, wewe ni Muumba wa mbingu na nchi, bahari na vyote vilivyomo!


Jera Jesús te isu̱a chu̱li̱i̱ ñayitä bitä kja ra, ite je wikblu ñá shtä uña te isha iia̱: —Wikblu sä ktä wäblewa̱kwa̱, sä kukä banewa̱kwa̱, yis te ba ia̱ ishe, ma cho̱ksa̱ ije yika, mik a̱ni ka ba däwa̱ kunani ija̱mi. 	 Yesu alipouona umati wa watu unaongezeka upesi mbele yake, alimkemea yule pepo mchafu, "Pepo unayemfanya huyu mtoto kuwa bubu-kiziwi, nakuamuru, mtoke mtoto huyu wala usimwingie tena!"


ata etkabä ne rä shenak sa̱ ki̱ bäi si̱ rä. María te ibäi ne kuka rä, ka je bakanakksa̱ ije yika. 	 Kitu kimoja tu ni muhimu. Maria amechagua kitu bora zaidi ambacho hakuna mtu atakayemnyag'anya."


“Mika̱ bas te ipalei ssa ñabukanate iräle, ñabukana mar iräle, jera ke bas je̱r ianak. Ikiana o̱nak rä jekäi, jeiräta ka sa̱ ke̱i e̱rwa̱ba. 	 Mtakaposikia juu ya vita na fununu za vita, msifadhaike. Mambo hayo lazima yatokee, lakini mwisho wenyewe ungali bado.


Ka irä jiye kuna ta, yie ishe bas ia̱, jile bata shäk wa bakle chu̱li̱i̱, sa̱ tsa̱ku̱i wa bakle chu̱li̱i̱ jewa ia̱ issëna ime isu̱awa̱ bas te isu̱ete käi, ata ka iwa̱ isu̱nepa; ñakäi ime issäwa̱ bas te issëte käi, ata ka iwa̱ issënepa.” 	 Hakika, manabii na wafalme walitamani kuona yale mnayoyaona ninyi wasiyaone, na kusikia yale mnayoyasikia wasiyasikie."


Chui wa biköle käjäklä rä buliri buliri ikja̱nei wa̱k, bewak me̱nakka̱ ka̱raa ebä ma̱kka̱, ata je ia̱ mik a̱ni ka sa̱ nui tse̱nak ju̱nami kuna. 	 Kila kuhani Myahudi humhudumia Mungu kila siku, akitoa dhabibu zilezile mara nyingi, dhabibu ambazo haziwezi kuondoa dhambi.


Jera Jesús te ijewa kúka: —Ka bas je̱r ko̱ne kte yöle ia̱, ñakäi Säkeklä täkili ia̱; ¿ka irä je ne ki̱ bas shirinacha̱wa̱ rä na? 	 Yesu akawaambia, "Ninyi mmekosea sana, kwa sababu hamjui Maandiko Matakatifu wala nguvu ya Mungu.


Jekäi yi se̱rke̱wa̱ busi ira kablele ra, je te iwa̱ rä bäi; ata ka ise̱newa̱ ra, je ne rä bäi si̱ rä. 	 Kwa maneno mengine: yule anayeamua kumwoa huyo mchumba wake anafanya vema; naye anayeamua kutomwoa anafanya vema zaidi.


Jekäi ije̱k buawa̱ te isu̱a ra ibuträklä suruu ebä kalmeta̱na. Ata ka iminenewa̱ ija̱rka. 	 Alipoinama na kuchungulia ndani, aliona sanda, lakini hakuingia ndani.


Jera Nicodemo te ichaka iia̱: —¿Maikäi je o̱r na? 	 Nikodemo akamwuliza, "Mambo haya yanawezekanaje?"


Jera ijewa jula tka̱wa̱ ija̱mi te ikukawa̱. 	 Basi, hao watu wakamkamata Yesu, wakamtia nguvuni.


Jera issëna iktäkwa̱, ata isuanawa̱ ditsä yika, ijewa ia̱ ra Juan rä jile bata shäk ki̱ka. 	 Herode alitaka kumwua Yohane, lakini aliogopa watu kwa sababu kwao Yohane alikuwa nabii.


Je rä io̱naklä jishtä iyile jile bata shäk Isaías ja̱mi te ishe käi: 	 ili yale aliyosema nabii Isaya yatimie:


¿Mane wa ia̱ Säkeklä kabla etkabä ka ijewa kjäkwa̱ iwa̱ je̱räklä tso̱ ska ni rä na? ¿Ka je rä ale ka iktä dälätsäk kuna wa ia̱ na? 	 Mungu alipoapa: "Hawataingia huko ambako ningewapa pumziko," alikuwa anawasema akina nani? Alikuwa anasema juu ya hao walioasi.


Ata ka sá kiar je̱r shenak kuna ka jita wa ska ebä sha ijewa te rä. Jera je ne wa̱k yis ssërke̱ pjoo rä. 	 Wakatuomba lakini kitu kimoja: tuwakumbuke maskini; jambo ambalo nimekuwa nikijitahidi kutekeleza.


Je ite iwa̱ je palei ju̱ñena Judea ke̱i biköle ska, ñakäi je ke̱i pája̱mi biköle ska. 	 Habari hizo zikaenea kote katika Uyahudi na katika nchi za jirani.


Jera chu̱li̱i̱ tapar tso̱ iki̱ su̱ak wa biköle te ji o̱na su̱a ra, iminejuluni je̱r bata pakpä rami jela. 	 Watu wale wote waliokuwa wamekusanyika hapo kwa ajili ya tukio hilo, walipoona hayo yaliyotukia, walirudi makwao wakijipiga vifua kwa huzuni.


Ata ka bas ssëne däkwa̱ yis ja̱mi bas se̱naklä kseka. 	 Hata hivyo, ninyi hamtaki kuja kwangu ili mpate uzima.


Jera je ángel wa siete, taza ta siete sha̱ ekla deju̱ yis wäki̱, kta yis da te ishe: “Bä kute; yie ma ia̱ alaklä pato̱nak palei ta ta̱i je̱tkeleka̱ diklä ta̱iwa̱ ki̱ka buka̱na mar kjashemi. 	 Mmoja wa wale malaika saba waliokuwa na bakuli akaja, akaniambia, "Njoo, mimi nitakuonyesha adhabu aliyopewa yule mzinzi mkuu, mji ule uliojengwa juu ya maji mengi.


Iwa rä chu̱li̱i̱ te ikjatia ka̱yue wà, jeiräta ite ikjatia rä ka ñasse ta kuna. 	 Watu wengi walitoa ushahidi wa uongo juu ya Yesu, lakini ushahidi wao haukupatana.


Jera yie bil je nile wa däka̱ rä je ssa: je nile wa rä ciento cuarenta y cuatro mil Israel batala ditsei wä kalabe sha̱na; 	 Kisha nikasikia idadi ya hao waliopigwa mhuri: Watu mia moja arobaini na nne elfu wa makabila yote ya watu wa Israeli.


Je ne ki̱ka jishtä Wikblu Sikina te ishe käi: “Jir bas te iktäke̱ ssa ra, 	 Kwa hiyo, basi, kama asemavyo Roho Mtakatifu: "Kama mkisikia sauti ya Mungu leo,


Yi te ishe, ise̱r dä ka̱ oloika ni, ata ite iel dokoitse ra, je tso̱ ji̱a rä ka̱tuil na. 	 Yeyote asemaye kwamba yumo katika mwanga, lakini anamchukia ndugu yake, mtu huyo bado yumo gizani.


Ka irä jiye kuna ta, yis ia̱ ka̱ deksa̱ ta̱i yis wao̱naklä. Ata ditsä chu̱li̱i̱ ñapatka yis na̱me̱i ye. 	 Mlango uko wazi kabisa kwa ajili ya kazi yangu muhimu hapa, ingawa wapinzani nao ni wengi.


Jera ite ikúka: —Bäi si̱ ra bäije Säkeklä ktä ssäk wa je wawa̱k wa ne rä. 	 Lakini Yesu akasema, "Lakini heri zaidi wale wanaolisikia neno la Mungu na kulishika."


Jeska ra Pilato te ibiketsami maikäi ra ite Jesús yemiksa̱ kjermita. Ata Judío wa te isha täkii Pilato ia̱: —¡Ba te ije yaksa̱ni kjermita ra, ka ba rä César ja̱mi kuna! ¡Yi je̱k kukäke̱ sa̱ tsa̱ku̱i ye ra, jewa mar dä César bolki ye! 	 Tangu hapo, Pilato akawa anatafuta njia ya kumwachilia, lakini Wayahudi wakapiga kelele: "Ukimwachilia huyu mtu, wewe si rafiki yake Kaisari; kila mtu anayejifanya kuwa Mfalme humpinga Kaisari!"


Yis dewa̱ rä ijewa kja̱nei wa̱k ye, Säkeklä te yis ia̱ ima̱ kja̱nei o̱nak bas ia̱ käi, yis wa̱ Säkeklä ktä wawa̱kläksa̱ kalabe. 	 Nami nimefanywa kuwa mtumishi wa kanisa kufuatana na mpango wake Mungu ambao alinikabidhi kwa faida yenu. Mpango wenyewe ni kuutangaza kwa ukamilifu ujumbe wake,


Ata ka jäiyi wa kiar itsa̱ku̱ ki̱tiäkwa̱. Ka irä jiye kuna ta, jäiyi wa ne rä Säkeklä wakei me̱i rä, ñakäi ijewa ne rä ioloi käkka̱ rä, ata alaklä wa ne rä jäiyi wa oloi käkka̱ rä. 	 Haifai mwanamume kufunika kichwa chake, kwa kuwa yeye ni mfano wa Mungu na kioo cha utukufu wake Mungu; lakini mwanamke ni kioo cha utukufu wa mwanamume.


Yis wa̱ iju̱ñer mika̱ yis demi ba ska ra, yis dämiju̱ rä tsa̱tkele ta̱i Cristo je̱r bäi shäke̱ sa̱ ia̱ je wà. 	 Najua ya kuwa nikija kwenu nitawaletea wingi wa baraka za Kristo.


Yi tu̱naka̱ je tkemiwa̱ yie yis Kekläí Templo kachikií ye. Mik a̱ni ka je ju̱naksa̱ni jeska. Je ja̱mi yis te yis Kekläí kie yuemi, ñakäi yis Kekläí jukläyäkäí kie yuemi. Je rä Jerusalén spa̱na, bitäke̱ju̱té ka̱jöir ska, patkele yis Kekläí wa̱. Ñakäi yis kie spa̱na yuemi yie ija̱mi. 	 "Wale wanaoshinda nitawafanya wawe minara katika Hekalu la Mungu wangu, na hawatatoka humo kamwe. Pia nitaandika juu yao jina la Mungu wangu na jina la mji wa Mungu wangu, yaani Yerusalemu mpya, mji ambao utashuka kutoka juu mbinguni kwa Mungu wangu. Tena nitaandika juu yao jina langu jipya.


Ka irä jiye kuna ta, ikuna wäsi̱wa sa te ji yakei wakble sa te ji rä iyina ju̱ña ukä ska ra, ka ji kuna ji̱a me̱nakka̱ sa̱ nui ki̱. 	 Maana, tukiendelea kutenda dhambi makusudi baada ya kufahamu ukweli, hakuna dhabihu iwezayo kutolewa tena kwa ajili ya kuondoa dhambi.


Jera je Jesús wa̱ dulanak wa bol bitejuluténi isaka wa tso̱ ska. 	 Basi, hao wanafunzi wakarudi nyumbani.


Je rä jira tapanak wa ja̱mi, Säkeklä ka̱biketse ta̱i kju̱awa kju̱awa kjayinaklä jile tsa̱ku̱i wa käi, ka̱wei ta wa käi tso̱ ka̱jöir ke̱i saka saka ska jewa ia̱. 	 kusudi, sasa kwa njia ya kanisa, wakuu na wenye enzi wa mbinguni wapate kuitambua hekima ya Mungu iliyo ya namna nyingi.


“Yis Ká wa̱ ji biköle rä ju̱leksa̱ yis ia̱. Yi a̱ni ka je̱r ko̱r yi rä iyaba rä ia̱, ata iKá ebä je̱r ku̱a ite rä. Ñakäi yi a̱ni ka je̱r ko̱r yi rä iKá rä ia̱, ata iyaba ebä je̱r ku̱a ite rä, ñakäi yi wäji̱atkewa̱kle iyaba te, jewa ebä je̱r ku̱eke̱ ite rä.” 	 Kisha akasema, "Baba yangu ameweka yote mikononi mwangu. Hakuna amjuaye Mwana ni nani ila Baba, wala amjuaye Baba ni nani ila Mwana, na yeyote yule ambaye Mwana anataka kumfunulia hayo."


Jekäi Säkeklä saje wa Säkekewaí Jesús Ká, ale kjeiyinak bäi jekjeyemi wa̱ iju̱ñer ka irä yis ka̱yuä kuna. 	 Mungu na Baba wa Bwana Yesu--jina lake litukuzwe milele--yeye anajua kwamba sisemi uongo.


Jera Pedro je̱kaka̱ mineju̱ ijewa ra. Ñerä idemiju̱ ra, ijewa te ikiaka̱ ju ja̱r etkäka. Jeska alaklä wa chichö wa biköle ñayitawa̱ Pedro wäja̱mi. Jewa ji̱a tso̱, te paiklä käi dätsi käi, yöle Dorcas wa̱ ijewa ia̱ ikatke ji̱a ijewa ra ra, je kjasha ije ia̱. 	 Basi, Petro akaenda pamoja nao. Alipofika alipelekwa ghorofani katika kile chumba. Huko wajane wengi walimzunguka Petro wakilia na kumwonyesha makoti na nguo ambazo Dorka alikuwa akitengeneza wakati alipokuwa hai.


¡Issö! Yis kaldu minakju̱mi kja bas ska idäkläka̱ mañatäbä kicha. Ata ka yis wa̱ bas jile kinak. Ka irä jiye kuna ta, ka yie bas jile payule kuna, ata bas wakwa ne sherke̱ yis ki̱ rä. Yabala ka shene rä iká wa ia̱ jile ki̱tapawa̱k kuna, ata iká wa ne rä je wa̱k iyabala ia̱ rä. 	 Sasa niko tayari kabisa kuja kwenu mara ya tatu, na sitawasumbua. Maana ninachotafuta si mali zenu, bali ni ninyi wenyewe. Ni kawaida ya wazazi kuwawekea watoto wao akiba, na si watoto kuwawekea wazazi wao.


Je ne ki̱ka yis te issa, bas te Säkekewa Jesús biketsa si̱ ra, bas te biköle sä sikii wa shka̱li̱bleke̱ ra, 	 Kwa sababu hiyo, tangu niliposikia juu ya imani yenu kwa Bwana Yesu na mapendo yenu kwa watu wa Mungu,


Ata ije rä jile bata shäk. Jekäi iwa̱ iju̱ñer Säkeklä kabla iia̱ etkabä ji she etkabä wà ibatala sha̱ ekla tkäkwa̱ ije̱tkäklä ki̱ iitäri wà sa̱ tsa̱ku̱i ye. 	 Lakini kwa vile Daudi alikuwa nabii, alijua kuwa Mungu alimwapia kiapo kwamba atamtawaza mmoja wa uzawa wake kuwa mfalme mahali pake.


Ka iwa̱ ji pakane ijewa ia̱ ka yile kuna jile she ja̱mi käi, ata iwakwa ebä ra, ite iwa̱ dulanak wa je̱r ku̱eke̱ je biköle wà. 	 Hakuongea nao chochote bila kutumia mifano; lakini alipokuwa pamoja na wanafunzi wake peke yao alikuwa akiwafafanulia kila kitu.


Jeska ije te ipaka jishtä ángel de kaldu su̱a ite iju naka te isha iia̱ käi: ‘Yile patkö Jope ska Simón kinak Pedro je kiäk tsa̱té. 	 Yeye alitueleza jinsi alivyokuwa amemwona malaika amesimama nyumbani mwake na kumwambia: Mtume mtu Yopa akamwite mtu mmoja aitwaye Simoni, kwa jina lingine Petro.


Je rä ka maikäi kuna ta, “¿Yibä wa̱ ji ni Säkeklä je̱rikäke̱ ju̱ñer na? ¿Yi ia̱ ije pauta̱nami na?” Ata saje wa wa̱ Cristo je̱rike ne tso̱ rä. 	 Maandiko yasema: "Nani awezaye kuifahamu akili ya Bwana? Nani awezaye kumshauri?" Lakini sisi tunayo akili ya Kristo.


Je tso̱ ji̱a sa̱ wa̱ yinak ta̱i, ata je waje̱rku̱e rä därërë, je rä bas ianacha̱wa̱ ka je̱r ko̱nak kuna tjabana ki̱ka. 	 Tunayo Mengi ya kusema juu ya jambo hili, lakini ni vigumu kuwaelezeni, kwa sababu ninyi si wepesi wa kuelewa.


Ka irä jiye kuna ta, sä wäyuäk sä bäkäkksa̱ ye wa irä, jile bata shäk ye wa irä, ñajämika̱ te ijuenaklä shtä irä, ji ka su̱le sa̱ wa̱ shtä irä kjashemi, sä kolole wa kuna wäyönak ra, jewa wäyönakläwa̱pa ye. 	 Maana watatokea kina Kristo wa uongo na manabii wa uongo, watafanya ishara na maajabu, ili kuwapotosha wateule wa Mungu, kama ikiwezekana.


Jera ¿ba te ishemi ba kjanaklä ia̱: ‘Wekte ba ra’ ni, ite iwá̱ jishtä ipakana iwa̱k käi ki̱ka na? 	 Je utamshukuru huyo mtumishi kwa sababu ametimiza aliyoamriwa?


Jekäi itkäkma̱ iräle diklä tkäk iki̱ iräle, jewa rä kje, ata Säkeklä ije̱newa̱k ne rä ibäi si̱ rä. 	 Wa maana si yule aliyepanda mbegu, au yule aliyemwagilia maji; wa maana ni Mungu aliyeiwezesha mbegu kuota.


Ata sä te sa̱ wa̱ ji yakei wakblele sheke̱ka̱ ra, ije rä chatkelewa̱, ñakäi ji wa̱k wämo, je ki̱ka ite sä jemiwa̱ bitaba sa yakei ki̱, ñakäi ji o̱le sa̱ wa̱ ka wämo kuna, je biköle paskue ju̱emi ite. 	 Lakini tukiziungama dhambi zetu, basi Mungu ni mwaminifu na mwadilifu, naye atatusamehe dhambi zetu na kututakasa na uovu wote.


“Jera iyaba kibi tso̱ shka̱bläk, ata mika̱ je daju̱ kjani ju ska alemana ra, ite ditsä bularte ta̱i iklä ju̱ate ta̱i ssa. 	 "Wakati huo kaka yake alikuwa bado shambani. Alipokuwa akirudi na kukaribia nyumbani akasikia vifijo na ngoma.


ba wa̱ iju̱ñer je shtä rä yakei telewa̱, je te rä ji yakei wakbleke̱ ki̱ka. Je wakei rä je̱k ktei wabiketsaleksa̱ buka̱nak. 	 Wajua kwamba mtu wa namna hiyo amepotoka kabisa, na dhambi zake zathibitisha kwamba amekosea.


Je rä bas yäkä mar da, biköle te ikukeke̱ba je̱k ia̱. Jera manele kte kate bäli te, ata isaka tso̱ kja di yëë. 	 Maana mnapokula kila mmoja hukikalia chakula chake mwenyewe, hata hutokea kwamba baadhi yenu wana njaa, na wengine wamelewa!


Etaba kicha sá damijuluni ka̱kiäkläka ra, sá wäki̱ kjanaklä busi ekla deju̱, je rä wikblu ji ju̱ñakksa̱ shtä ta. Je ite ji ju̱ñeke̱ksa̱ wà inaklä däke̱ksa̱ ta̱i iblui wa ia̱. 	 Siku moja, tulipokuwa tunakwenda mahali pa kusali, msichana mmoja aliyekuwa na pepo mwenye uwezo wa kuagua alikutana nasi. Msichana huyo alikuwa anawapatia matajiri wake fedha nyingi kwa uaguzi wake.


Jekäi dulecha̱wa̱ wa rä ka shki̱nakka̱ni kuna ra, ñaebä ka Cristo rä shki̱leka̱ni kuna. 	 Kama hakuna ufufuo wa wafu, basi, Kristo naye hakufufuka;


Je ukä ska ijewa kju̱atkaka̱ ñara yi rä bäi si̱ rä ki̱. 	 Kulitokea ubishi kati ya hao mitume kuhusu nani miongoni mwao anayefikiriwa kuwa mkuu zaidi kuliko wengine.


Biköle yaká, jekäi issënacha̱wa̱. Jera ijewa te iukäla a̱ta̱na shtani canasta na doce pshipshii. 	 Watu wote wakala, wakashiba. Kisha wanafunzi wakakusanya mabaki, wakajaza vikapu kumi na viwili.


Jera Jesús te ikúka te isha iia̱: —Iyöle katke rä: “Säkekewa ba Kekläí oloitsö ba ku̱; je ebä kja̱nei wo̱ ba ku̱.” 	 Yesu akamjibu, "Imeandikwa: Utamwabudu Bwana Mungu wako, na utamtumikia yeye peke yake."


Jekjepa Juan wa̱ dulanak wa demi ije wäki̱ te ichaka iia̱: —¿Jiye sá irä fariseo wa irä jewa bätsäke̱ ka̱raa, ata ba wa̱ dulanak wa ka bätsä kuna rä na? 	 Kisha wanafunzi wa Yohane mbatizaji walimwendea Yesu, wakamwuliza, "Sisi na Mafarisayo hufunga mara nyingi; mbona wanafunzi wako hawafungi?"


Jekäi Wikblu Sikina te je yaba ká Zacarías pshiwa̱wa̱ bäi si̱. Jera ite ji bata sha jikäi: 	 Zakariya, baba yake mtoto, akajazwa Roho Mtakatifu, akatamka ujumbe wa Mungu:


Jera ite iwa̱ dulanak wa doce kiaté, jewa ia̱ ite ka̱wei ma̱ wikblu ñá shtä kjäiäkläksa̱ iwa̱, ñakäi sä kteke̱ duë te biköle bäiwa̱klä iwa̱, ji duëi biköle käi. 	 Yesu aliwaita wanafunzi wake kumi na wawili, akawapa uwezo wa kutoa pepo wachafu na kuponya magonjwa na maradhi yote.


Ñerä fariseo wa te ichaka Jesús ia̱: —¿Bikökje Säkeklä gobiernoí kjämiwa̱ rä na? Jera ite ikúka: —Ka Säkeklä gobiernoí kjäkwa̱ rä juenakwa̱ kuna. 	 Wakati mmoja, Mafarisayo walimwuliza Yesu, "Ufalme wa Mungu utakuja lini?" Naye akawajibu, "Ufalme wa Mungu hauji kwa namna itakayoweza kuonekana.


je je̱r ku̱a Pedro te julasku bata wà iwa̱ ichakäklä Jesús ia̱ manebä sha ite rä í̱. 	 Basi, Simoni Petro akamwashiria na kusema: "Mwulize anasema juu ya nani."


Jera ñabuka̱nami ka̱jöir ska. Miguel irä, iángel wa irä ñakpami tsuitkäbi ra, ñakäi tsuitkäbi irä iángel wa irä ñakpami ijewa ra, 	 Kisha kukazuka vita mbinguni: Mikaeli na malaika wake walipigana na hilo joka, nalo likawashambulia pamoja na malaika wake.


Jera idemijulu jukläyäkä tsi̱ne na mai ijewa mike̱ ska ra, ije juer imaju̱ ji̱a käi. 	 Walipokikaribia kile kijiji walikokuwa wanakwenda, Yesu akafanya kana kwamba anaendelea na safari;


Ba Fariseo ka wä wajuenak kuna, ba ku̱ vaso ja̱r ne paskuöksa̱ba rä, jekäi ra ipa ki̱ka juermi yëë. 	 Mfarisayo kipofu! Kisafishe kikombe ndani kwanza na nje kutakuwa safi pia.


Lida ska ra Jope rä kukjuna. Jera kte kukäk wa te ijuña Pedro katke jeska ni, jera ijewa te bol patkami ishäk iia̱: “Bä shkä sá wäki̱ mane mane.” 	 Yopa si mbali sana na Luda; kwa hiyo wafuasi waliposikia kwamba Petro alikuwa Luda, wakawatuma watu wawili kwake na ujumbe: "Njoo kwetu haraka iwezekanavyo."


Jera ite ijewa pakta tsa̱na, te isha: —¡Issö! Bas se̱no je̱r ki̱i̱ fariseo wa levadura yika irä, Herodes levadura yika irä. 	 Yesu akawaonya, "Angalieni sana! Jihadharini na chachu ya Mafarisayo na chachu ya Herode."


Sa̱ sha̱na sä wäyuäk jile bata shäk wa ye bakle, je su̱ta bas sha̱na sä wäyuäk sa paktäk wa ye, ñajämika̱ te jakika sä wäyuemi ka̱ju̱ñe kju̱awa sä weikanakläwa̱ wà, je bata ska ra, ijewa te Sä Blui itju̱akksa̱ dokoitsemiwa̱ kje. Je wà ijewa te weikane kiemika̱ däkwa̱ plaa iwakwa ki̱ka. 	 Palitokea manabii wa uongo kati ya watu, na vivyo hivyo walimu wa uongo watatokea kati yenu. Watu hao wataingiza mafundisho maharibifu na kumkana Bwana aliyewakomboa, na kwa njia hiyo watasababisha ghafla maangamizi yao wenyewe.


Je su̱ta iyina si̱ ra bas pa juer wämo ditsä wäna, ata bas ja̱rka rä kje sä wäyue ebä, ji rä ka ka̱wei ja̱mi kuna ebä ne tso̱. 	 Hali kadhalika ninyi mnaonekana na watu kwa nje kuwa wema, lakini kwa ndani mmejaa unafiki na uovu.


Ka irä jiye kuna ta, ka̱wei biköle ñak rä jí kte etka: “Ba saka shka̱li̱blö jishtä ba wakei je̱k shka̱l käi.” 	 Maana Sheria yote hutimizwa katika kushika amri hii moja: "Mpende jirani yako kama unavyojipenda mwenyewe."


Je patkeke̱ yie sä el shka̱ta chatkelewa̱ bäi Onésimo ale bas wa ekla je ra. Jewa te ji o̱rte jiska rä je biköle pakemi bas ia̱. 	 Anakuja pamoja na Onesimo, ndugu yetu mpenzi na mwaminifu, ambaye ni mwananchi mwenzenu. Watawapeni habari za mambo yote yanayofanyika hapa.


Ata jí yie ishe mar bas ia̱, je ki̱ka ka yis wa̱ bas kjeiyinak. Ka irä jiye kuna ta, ka bas ñatapawa̱ke̱ rä ñaki̱bäiwa̱k kuna, ata ñaki̱iawa̱k ebä. 	 Nikiwa bado nawapeni maagizo haya, siwezi hata kidogo kuwapa ninyi hongera kuhusu haya yafuatayo: mikutano yenu ninyi waumini yaleta hasara zaidi kuliko faida.


Ata Pedro te isha: —Ka yie ka̱ me̱ ba wa̱ yis klä paskuäklä mik a̱ni. Jera Jesús te ikúka: —Ka yis wa̱ ba klä pasuka̱ne ra, jera ka ba rä yis ja̱mi kuna. 	 Petro akamwambia, "Wewe hutaniosha miguu kamwe!" Yesu akamjibu, "Nisipokuosha hutakuwa na uhusiano nami tena."


Jekjepa Leví te iju ska jile äliwa̱ ta̱i Jesús yika. Jeska inaklä bäkäk wa irä, ditsä saka irä jewa chu̱li̱i̱wa̱ ñatulawa̱ yäkäk ijewa ra. 	 Kisha Lawi akamwandalia Yesu karamu kubwa nyumbani mwake; na kundi kubwa la watoza ushuru na watu wengine walikuwa wameketi pamoja nao.


Jekäi jäiyi ekla Cristo ja̱mi su̱le yis wa̱ je mineletse̱ ka̱jöir etkä je etkä idäkläka̱ mañatkä ska. Je wa̱ ka̱ tso̱ catorce año. Imineletse̱ rä yakaje iräle, ka yakaje iräle, ka yis wa̱ je ju̱ñer. Säkeklä ne wa̱ je ju̱ñer dä. 	 Namjua mtu mmoja Mkristo, ambaye miaka kumi na minne iliyopita alinyakuliwa mpaka katika mbingu ya tatu. (Sijui kama alikuwa huko kwa mwili au kwa roho; Mungu ajua.)


Jera Jesús ktei bata shäk wa irä, tapanak wäkiri wa irä, tapanak wa biköle irä ia̱ issëna bäi isha̱ manele kukäk patkenak Antioquía ska Pablo irä Bernabé irä ra. Jera Judas kinak Barsabás ni irä, Silas irä kuka ijewa te. Jewa rä palei ta bakleka̱ sä el wa sha̱na. 	 Mitume, wazee na kanisa lote waliamua kuwachagua watu fulani miongoni mwao na kuwatuma Antiokia pamoja na Paulo na Barnaba. Basi, wakamchagua Yuda aitwaye pia Barsaba, na Sila ambao wote walikuwa wanajulikana zaidi kati ya ndugu.


Ñerä je ángel dewa̱ju̱ ije katke ska ra, ite isha iia̱: —Bä ssënopa a̱naa. Säkeklä je̱r bäi sha ba ia̱ ta̱i. Säkekewa kaldu ba ra. 	 Malaika akamwendea, akamwambia, "Salamu Maria! Umejaliwa neema nyingi! Bwana yu pamoja nawe."


ata je te dika yäkä ebä kual yäkä ebä je̱we̱ke̱ ra, je rä ju̱nakksa̱, je tso̱ kja rä yinakksa̱ yakei, bata ska ra je rä dälänakwa̱. 	 Lakini kama ardhi hiyo ikiota miti ya miiba na magugu, haina faida; karibu italaaniwa na Mungu na mwisho wake ni kuchomwa moto.


Jekäi Säkekewa ktä minemika̱ täkii jöikwä jöikwä ki̱ta ki̱ta. 	 Kwa namna hiyo, neno la Bwana lilizidi kuenea na kuwa na nguvu zaidi.


Jera Jesús te isha iia̱: —Ka yis te ishe ba ia̱ siete vece ebä, ata setenta vece däka̱ siete. 	 Yesu akamjibu, "Sisemi mara saba tu, bali sabini mara saba.


Jekäi je día skami ijewa te ibiketsaksa̱ Jesús ktäkwa̱. 	 Basi, tangu siku hiyo viongozi wa Wayahudi walifanya mipango ya kumwua Yesu.


Ji bitele isäkätä skaté, ji ssële sá wa̱, ji su̱le sá wa̱ sá wäbala wà, ji su̱lewa̱ sá wa̱ tsa̱na, ñakäi ji passële sá wa̱ sá jula wà, je rä ale se̱ne kseka ktei; 	 Habari hii ya yahusu Neno la uzima lililokuwako tangu mwanzo. Sisi tumepata kulisikia na kuliona kwa macho yetu wenyewe; tulilitazama na kulishika kwa mikono yetu wenyewe.


Je ebä wata ki̱ka yis shka̱bläke̱ rä, chichale itäkili te ji we̱ yis ja̱mi bäi si̱ je wà. 	 Kwa madhumuni hayo mimi nafanya kazi na kujitahidi nikiitumia nguvu kuu ya Kristo ifanyayo kazi ndani yangu.


Ñakäi ietkä rä: “Säkekewa wa̱ iju̱ñer ka̱biketsäk wa je̱rike rä ka wata.” 	 Na tena: "Bwana ajua kwamba mawazo ya wenye hekima hayafai."


Säkekewa ne wa̱ je o̱le rä, juer ta baa si̱ sä wäna rä.’ ” 	 Bwana ndiye aliyefanya jambo hili, nalo ni la ajabu sana kwetu."


Jera ijewa suanacha̱wa̱ wäbuacha̱wa̱ i̱ski̱. Jera je jäiyi wa te isha ijewa ia̱: —¿Jiye bas te yi rä kseka yuleke̱ dulecha̱wa̱ wa sha̱na rä na? 	 Hao wanawake wakaingiwa na hofu, wakainama chini. Ndipo wale watu wakawaambia, "Kwa nini mnamtafuta aliye hai kati ya wafu?


Bas te yis saka kie Herodión ia̱ ishe yie ichakami. Bas te Narciso ska wa manele rä Säkekewa ja̱mi wa ia̱ ishe yie ichakami. 	 Salamu zangu kwa Herodiana, mwananchi mwenzangu; na kwa jamaa yote ya Narkisi iliyojiunga na Bwana.


Alejandro, ale cobre yaka wà jile yuäk, te jile yakei wá̱ ta̱i yis ukä ja̱mi. Je ki̱ka Säkekewa te ije tju̱emi ite ji wá̱ ja̱mi. 	 Yule sonara aitwaye Aleksanda amenitendea maovu mengi; Bwana atamlipa kufuatana na hayo matendo yake.


ji wa̱k yakei, ka ukä ja̱mi ji wa̱kni yakei, sä shäk sälwii, ka ukä ja̱mi ji shäkni sälwii, ata tsa̱na ra, ji bäi shäk iia̱ o̱nak. Ata je ne ye bas kile rä, je rä ji bäi yileta̱na o̱nak kukäkläwa̱ bas wa̱ däli ukä ye. 	 Msiwalipe watu ovu kwa ovu, au tusi kwa tusi; bali watakieni baraka, maana ninyi mliitwa na Mungu mpate kupokea baraka.


¿Yi rä tu̱nakka̱ ka̱jiska ji tso̱ ki̱ rä na? Je rä yi te ibiketsa Jesús dä Säkeklä yaba ni wa. 	 Nani, basi, awezaye kuushinda ulimwengu? Ni yule anayeamini kwamba Yesu ni Mwana wa Mungu.


Säkekewa te yis wetsemiksa̱ ji yakei biköle o̱rke̱ yika; ije te yis tsa̱tkemi däkmi ka̱jöir igobiernoí ska. Ije oloi kanoka̱pa sa̱ ke̱i etkä etkä jekjeyemi. Amén. 	 Bwana ataniokoa na mambo yote maovu, na kunichukua salama mpaka katika Utawala wake wa mbinguni. Kwake uwe utukufu milele na milele! Amina.


ka se̱nak diyëë kuna, ka sälwii kuna, ata se̱nak bitaba, ka kju̱atkäk kuna, ka inaklä ki̱biketsäk kuna, 	 asiwe mlevi au mtu wa matata, bali awe mpole, apendaye amani; asiwe mtu wa kupenda fedha;


Yis oveja wa te yis ktä ssëke̱; ñakäi yis wa̱ ijewa rä su̱nak. Jekäi ijewa mike̱ yis itä ki̱. 	 Kondoo wangu huisikia sauti yangu; mimi nawajua, nao hunifuata.


Ata mika̱ Pedro demi Antioquía ska ra, yis te iu̱ña a̱mikje iwäna, ije rä nui ta ki̱ka. 	 Lakini Kefa alipofika Antiokia nilimpinga waziwazi maana alikuwa amekosea.


Jera Jesús te isha iia̱: —Ma je̱köka̱, ma je̱katashuäklä kuköwa̱, bä shkömi. 	 Yesu akamwambia, "Inuka, chukua mkeka wako utembee."


Yi je̱r ja̱mi je̱k dälänawa̱ ra, je wà iweikarmiwa̱. Ata yi je̱k ju̱aksa̱ weikanakwa̱ yis kju̱ei ra, je wà ije̱k tsa̱tkämiksa̱. 	 Anayeyashikilia maisha yake, atayapoteza; lakini anayeyapoteza maisha yake kwa ajili yangu, atayapata.


“Jishtä yis se̱r yis ji̱a dulaklei raté, ale yis se̱na yis ditsei wä wa sha̱na Jerusalén ska ra, je ju̱ñer Judío wa biköle wa̱. 	 "Wayahudi wanajua habari za maisha yangu tangu utoto, jinsi nilivyoishi tangu mwanzo kati ya taifa langu huko Yerusalemu.


Jera ijewa te ikúka: —Moska te ishe ba rä Juan säwäukewa̱k ni; isaka te ishe ba rä Elías ni; ata isaka te ishe ba rä jile bata shäk wa bakle sha̱ ekla ni. 	 Wakamjibu, "Wengine wanasema wewe ni Yohane Mbatizaji, wengine Eliya na wengine mmojawapo wa manabii."


Je dewa̱ je̱k duawa̱ yis wäja̱mi, te ishe yis ia̱: “El dikä Saulo, bä wä wajueno.” Jera ñawäsaka yie ije su̱a. 	 Yeye alikuja kuniona, akasimama karibu nami, akasema: Ndugu Saulo! Ona tena. Papo hapo nikaona tena, nikamwangalia.


Je ra yis ji̱a ta̱i, ka yi a̱ni ko̱ne kianak je äyë kjäyä ja̱wa̱k iräle, isu̱akbä jibä iräle ki̱ka. 	 Basi, mimi nikalia sana kwa sababu hakupatikana mtu aliyestahili kukifungua, au kukitazama ndani.


Jekäi sä ktäka̱ kte kju̱awa wà rä ka ijuenaklä ye Jesús biketsäk wa ia̱ kuna, ata je rä ka Jesús biketsäk kuna wa ne ia̱. Ata ji bata she rä ka ijuenaklä ye ka Jesús biketsäk wa ia̱ kuna, ata je rä Jesús biketsäk wa ne ia̱. 	 Hivyo basi, kipaji cha kusema lugha ngeni ni ishara, si kwa ajili ya watu wenye imani, bali kwa ajili ya wale wasioamini; lakini kipaji cha kutangaza ujumbe wa Mungu ni kwa ajili ya wale wanaoamini na si kwa ajili ya wasioamini.


Ñera mikté bas dä tsi bas kianawa̱ sa paktäk ye, jeiräta bas sher ji̱a pauta̱nakni yilé wa̱ Säkeklä wa̱ ji yile je ñak säkätä wà. Bas ianacha̱wa̱ ki̱ rä tsu ne sherke̱, ka ji ñanak därërë shtä kuna. 	 Sasa mngalipaswa kuwa tayari walimu, lakini mnahitaji bado mtu wa kuwafundisheni mafundisho ya mwanzo ya ujumbe wa Mungu. Badala ya kula chakula kigumu, mnapaswa bado kunywa maziwa.


Ata jira yie bas ia̱ iyue ka bas ñabawa̱ kuna yi a̱ni je̱k shäk sä el ni ra, ata je wakei rä ka̱wakbläk iräle, ji ki̱ tker sa̱ ja̱mi biketsäk iräle, jile kekläí me̱i kja̱nei wa̱k iräle, sa̱ ki̱yuäk iräle, se̱nak di yëë iräle, sa wañak iräle. Je shtä wa ra ka bas kiar ji ñakbä jibä. 	 Nilichoandika ni hiki: msishirikiane na ndugu Mkristo aliye mzinzi, mchoyo, mwenye kuabudu sanamu, mchongezi mlevi na mlaghai. Mtu wa namna hiyo, hata kula msile naye.


Je ia̱ ka̱ me̱na ikju̱atkäklä sä sikii wa ra, itunakläka̱ ijewa ki̱ka. Ñakäi iia̱ ka̱wei me̱na, ditsei wä ta kju̱awa kju̱awa wa, pa ta kju̱awa kju̱awa wa, ktä ta kju̱awa kju̱awa wa, ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa biköle patkäklä. 	 Aliruhusiwa kuwapiga vita na kuwashinda watu wa Mungu. Alipewa mamlaka juu ya watu wa kila kabila, ukoo, lugha na taifa.


Jeiräta delewa̱ kja bäi wa sha̱na sá te ka̱biketse därërë pakeke̱, ata je ka̱biketse ka bitele rä jira tso̱ wa ska kuna, jira oloi ta wa ska kuna, jewa wätuir kate kja ki̱ka. 	 Hata hivyo, sisi tunatumia lugha ya hekima kwa wale waliokomaa kiroho; lakini hekima hiyo si ya hapa duniani, wala si ya watawala wa dunia hii ambao wako katika mkumbo wa kupotea.


Säkeklä sa̱ je̱rike su̱ak, je te Wikblu Sikina ma̱ ijewa ia̱, saje wa ia̱ ite ima̱ käi. Je wà ite ikjasha ijewa rä kolole iwa̱. 	 Naye Mungu anayejua mioyo ya watu, alithibitisha kwamba amewakubali kwa kuwapa nao Roho Mtakatifu kama alivyotupa sisi.


Ka irä jiye kuna ta, sá ia̱ ka̱wei me̱le sa patkäklä. Ikuna je wà yis je̱k ssäke̱ka̱ elkje ji̱a ra, jera ka je ia̱ yis äinakwa̱. Je rä me̱le Säkekewa wa̱ sá ia̱ sá wa̱ bas ki̱wäjiäklä, ka je rä bas weikäkläwa̱ kuna. 	 Hata kama nimezidi katika kujivuna kwangu juu ya ule uwezo aliotupa--uwezo wa kuwajenga na sio wa kubomoa--hata hivyo sijutii hata kidogo.


Jeiräta ke ikukawa̱ sä bolki käi ata iparuö tsa̱na sä el käi. 	 Lakini msimtendee mtu huyo kama adui, bali mwonyeni kama ndugu.