Ñerä Bernabé irä Saulo irä patka ji wa̱k Jerusalén ska je wá̱ e̱ná ijewa te ra ibiterne. Jera ijewa te Juan kinak Marcos ni kiatéña. 	 Baada ya Barnaba na Saulo kutekeleza shughuli zao, walitoka tena Yerusalemu wakamchukua Yohane aitwaye pia Marko.


Jí rä sä wäji̱atkele Jesucristo wa̱. Je ma̱ Säkeklä te iia̱, iwa̱ ji kiana o̱nak kukjuna kjashäklä ikjanaklä wa ia̱. Je patka ite iángel wa̱ bata yinak, ikjanaklä Juan ia̱. 	 Hizi ni habari za mambo ambayo yalifunuliwa na Yesu Kristo. Mungu alimpa Kristo ufunuo huu ili awaonyeshe watumishi wake mambo ambayo yanapaswa kutukia karibuni. Kristo alimtuma malaika wake amjulishe Yohane, mtumishi wake, mambo hayo,


Jera ite ijewa ia̱ ichaka: —¿Je rä jibä te bas kju̱atkewe̱ tso̱ ijewa ra na? 	 Yesu akawauliza, "Mnajadiliana nini nao?"


Je ijolona dika yäkä na, je ne rä yi te kte ssa, ata jí ke̱i ska ji te sa̱ je̱r iawe̱ käi, sa̱ je̱k wäyuä blune wà käi, je te je kte ki̱tieke̱wa̱, je te iawe̱ke̱wa̱ ka wä ta. 	 Ile mbegu iliyoanguka kati ya miti ya miiba, ni mfano wa mtu asikiaye huo ujumbe, lakini wasiwasi wa ulimwengu huu na anasa za mali huusonga ujumbe huo, naye hazai matunda.


Bas mar da, sa paktö, ishö: Yëwa̱ ka̱jöir gobierno kjäkläwa̱ dewa̱. 	 Mnapokwenda hubirini hivi: Ufalme wa mbinguni umekaribia.


Jera je chu̱li̱i̱ wa sha̱ ekla te isha iia̱: —Sapaktäk, ishö yis el ia̱, sá ká däli ukä bala pje̱ ite yis ia̱ ni. 	 Mtu mmoja katika ule umati wa watu akamwambia, "Mwalimu, mwambie ndugu yangu tugawane urithi aliotuachia baba."


Jera iu̱na täkii ija̱rka te isha: —¿Jiye jira sa̱ tso̱ wa te ji kieke̱ ijuenaklä ye rä na? Ata kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, jira sa̱ tso̱ wa ia̱ ka ji a̱ni kjayinak ijuenaklä ye. 	 Yesu akahuzunika rohoni, akasema, "Mbona kizazi hiki kinataka ishara? Kweli nawaambieni, kizazi hiki hakitapewa ishara yoyote!"


mika̱ ije däni oloi kanakka̱ iwa̱ sikii wa tso̱ wa̱, su̱nak baawa̱ ibiketsäk wa biköle wa̱ ke̱i ska ra. Jekäi bas te ibiketsaña, je rä bas te sá wa̱ ji su̱le paka sá te biketsa ki̱ka. 	 wakati atakapokuja Siku ile kupokea utukufu kutoka kwa watu wake na heshima kutoka kwa wote wanaoamini. Ninyi pia mtakuwa miongoni mwao, kwani mmeuamini ule ujumbe tuliowaletea.


Je ki̱ka je̱r baa wà yis wakei ji e̱wa̱miwa̱, ñakäi yis wakei je̱k e̱wa̱miwa̱ bas wakwa ki̱ka. Jekäi yis te bas shka̱li̱bla ki̱ta ra, ¿yis dä shka̱li̱blenak ja̱lewa̱ na? 	 Mimi ni radhi kabisa kutumia nilicho nacho, na hata kujitolea mimi mwenyewe kabisa, kwa faida ya roho zenu. Je, mtanipenda kidogo ati kwa kuwa mimi nawapenda ninyi mno?


Jera ite isha yis ia̱: “Jí kte rä iyina si̱, ka wäshäkwa̱ ta. Säkekewa ale Säkeklä ji bata shäk wa je̱r ssëwa̱k ji shäk, je ne te iángel patka ikjanaklä wa ia̱ ji kiana o̱nak kukjuna kjashäkba rä.” 	 Kisha malaika akaniambia, "Maneno haya ni ya kweli na ya kuaminika. Bwana Mungu ambaye huwapa manabii Roho wake, alimtuma malaika wake awaonyeshe watumishi wake mambo ambayo lazima yatukie punde.


Ke sa̱ ñassaka̱ sa̱ ñakju̱atkewa̱klä, sa̱ je̱r ki̱ ñaianaklä. 	 Basi, tusijivune, tusichokozane wala kuoneana wivu.


te isha: —¿Ji shena ba ki̱ yis wa̱ o̱nak ba ia̱ rä na? Jera ite ikúka: —Säkekewa, yis me wä wajuerpa. 	 "Unataka nikufanyie nini?" Naye akamjibu, "Bwana, naomba nipate kuona tena."


Jekjepa Pedro je̱r na ka̱ deni ra, ije̱rika: “Jirje ite 'sje̱r ku̱a ra, iyina si̱ Säkekewa te iángel patkaté, je wà ite 'sbakaksa̱ Herodes jula naka, ñakäi Judío wa te ibiketse kate ñekäi io̱rmi yis ukä ja̱mi je yika.” 	 Hapo ndipo Petro alipotambua yaliyotukia, akasema, "Sasa najua kwa hakika kwamba Bwana amemtuma malaika wake akaniokoa kutoka katika mkono wa Herode na kutoka katika mambo yale yote watu wa Israeli waliyotazamia."


Yis te ba ju̱ata̱na Creta ska rä ba wa̱ ji sher ji̱a parunak je paruäklä, ñakäi ba wa̱ sä wäkiri wa kukäklä jukläyäkä etkä etkä ska, jishtä yis te ba paka iwa̱k käi. 	 Nilikuacha Krete ili urekebishe yale mambo ambayo hayakuwa yamekamilika bado, na kuwateua wazee wa kanisa katika kila mji. Kumbuka maagizo yangu:


Ke bas je̱r iana. Bas te Säkeklä biketse käi, bas ku̱ yis biketsö ñaebä. 	 Yesu aliwaambia, "Msifadhaike mioyoni mwenu. Mwaminini Mungu, niaminini na mimi pia.


Ishe rä: “Ka̱ tso̱ yis ia̱ ji biköle wa̱klä.” Ata ka biköle rä kianak kuna. Ishe rä: “Ka̱ tso̱ yis ia̱ ji biköle wa̱klä.” Jeiräta ka yis je̱k jäwa̱ kolonakwa̱ ji a̱ni wa̱. 	 Mtu anaweza kusema: "Kwangu mimi kila kitu ni halali." Sawa; lakini si kila kitu kinafaa. Nakubali kwamba kila kitu ni halali kwangu lakini sitaki kutawaliwa na kitu chochote.


Jera ñawäsaka jäiyi wa bol ktä tso̱ ije ra, jewa rä Moisés irä Elías irä. 	 Na watu wawili wakaonekana wakizungumza naye, nao ni Mose na Eliya,


“Jekäi yi te yis shaka̱ ditsä wäkata ska ra, jera ñaebä yis te ije shemika̱ yis Ká se̱nak ka̱jöir wäkata ska. 	 "Kila mtu anayekiri hadharani kwamba yeye ni wangu, mimi pia nitamkiri mbele ya Baba yangu aliye mbinguni.


Jera isu̱anacha̱wa̱ iö ko̱no terwa̱ jak ja̱mi, ki̱ka ite iwäkukäklä jolowa̱mi cuatro ko̱no ñak kja̱ne. Jera ijewa ia̱ issëna ka̱ me ñirwa̱pa käi. 	 Kwa sababu ya kuogopa kukwama kwenye miamba, waliteremsha nanga nne nyuma ya meli; wakaomba kuche upesi.


Je ne ki̱ka bas cho̱ sä ditsei wä kju̱awa wa biköle kukäk bas wa̱ dulanak, jekäi ijewa wäukewa̱k Sa Ká irä, iyaba irä, Wikblu Sikina irä kie ja̱mi, 	 Nendeni basi, mkawafanye watu wa mataifa yote wawe wanafunzi wangu; mkiwabatiza kwa jina la Baba, na la Mwana, na la Roho Mtakatifu.


Ñera je ktä kaldu biköle wäkata ska, ata yi a̱ni wa̱ ka ji shä ta iia̱. Bäräle sa̱ tsa̱ku̱i wa te ibiketsa iyina si̱ Säbäkäkksa̱ irä. 	 Tazameni sasa! Anawaonya hadharani, wala hakuna mtu anayemwambia hata neno. Je, yawezekana kuwa viongozi wametambua kweli kwamba huyu ndiye Kristo?


Jí kte rä bulee, kianak kinakwa̱ biköle wa̱. Je rä Cristo Jesús deju̱ ka̱jiska ji yakei wakbläk wa tsa̱tkäkksa̱. Jewa sha̱na yis ne rä ie̱e̱na si̱ rä. 	 Usemi huu ni wa kuaminika, na tena unafaa kukubaliwa kabisa: Kristo Yesu alikuja ulimwenguni kuwaokoa wenye dhambi. Nami ni mkosefu zaidi kuliko hao wote,


Je ne ki̱ka ijewa te isha Aarón ia̱: ‘Je Moisés sä jäkksa̱ Egipto ke̱i ska, me je da räle, ka sa̱ wa̱ iju̱ñer. Je ki̱ka ba ku̱ jile kekläí wa me̱i yuö sá ia̱ sä wäsikewa̱k wa ye.’ 	 Walimwambia Aroni: Tutengenezee miungu itakayotuongoza njiani, maana hatujui yaliyompata Mose huyu aliyetuongoza kutoka Misri!


Jekäi chui tsa̱ku̱i wa te ikjatia ta̱i. 	 Makuhani wakuu wakamshtaki Yesu mambo mengi.


Se̱lewa̱ wa kiana rä dälätsalewa̱ biköle wa̱; ikäpäklä shena rä sikii ka yakei tele ta. Ka irä jiye kuna ta, Säkeklä te ka̱wakblewa̱k wa irä, manenak wa irä, ktei wabiketsemiksa̱. 	 Ndoa inapaswa kuheshimiwa na watu wote, na haki zake zitekelezwe kwa uaminifu. Mungu atawahukumu waasherati na wazinzi.


Jera ite duë ta wa chu̱li̱i̱ bäiwa̱ni, sä kteke̱ duë te kju̱awa kju̱awa käi, ñakäi ite be kjäiaksa̱ chu̱li̱i̱. Jekäi ka iwa̱ ka̱ me̱ne be ia̱ iktäkläka̱, jewa wa̱ iju̱ñer yi irä ki̱ka. 	 Naye Yesu akawaponya watu wengi waliokuwa na magonjwa mbalimbali; aliwafukuza pepo wengi, lakini hakuwaruhusu kusema kitu maana walikuwa wanamjua yeye ni nani.


Iñajolowa̱ksa̱ tipä kjä ska ra, ijewa te isu̱a yökö wäkata katke, je ki̱ka nima kuka̱na kalme pan ra ñara. 	 Walipofika nchi kavu waliona moto wa makaa umewashwa na juu yake pamewekwa samaki na mkate.


Jera ijewa je̱r ianacha̱wa̱ te ichakami iia̱ ekla ekla: —¿Yis le irä? 	 Hapo wanafunzi wake wakaanza kuhuzunika, wakamwuliza mmojammoja, "Je, ni mimi?"


Ka̱jöir irä ka̱jiska irä je e̱rmiwa̱, ata yis ktä ka e̱nakwa̱ mik a̱ni. 	 Naam, mbingu na dunia zitapita, lakini maneno yangu hayatapita kamwe.


Je su̱ta je kausu̱ak wa yaka yakei tewa̱ke̱, jewa te ka̱wei ta wa dokoitseke̱, ñakäi ijewa te oloi kaleka̱ wa sheke̱ kte yakei wà. 	 Hivyo ndivyo pia walivyo watu hawa. ndoto zao huwaongoza katika kuichafua miili yao wenyewe, kuyadharau mamlaka ya Mungu na kuvitukana viumbe vitukufu vya huko juu.


Ka irä jiye kuna ta, moska ñabutsa tulami kja minakni Satanás ja̱mi. 	 Kwa maana wajane wengine wamekwisha potoka na kumfuata Shetani.


Jera Jesús te isha iia̱: —Yaba, ba te ji biketsa etkabä wà ma tsa̱tkenaksa̱. Ma cho̱ni a̱naa. 	 Yesu akamwambia, "Binti, imani yako imekuponya. Nenda kwa amani."


Jera biköle ssënacha̱wa̱ ra, Jesús te isha iwa̱ dulanak wa ia̱: —Iukäla a̱ta̱na je tapawo̱ni ka iweikanakläwa̱ kuna a̱ni. 	 Watu waliposhiba Yesu akawaambia wanafunzi wake, "Kusanyeni vipande vilivyobaki visipotee."


Jekäi io̱na jishtä iyöle te ishe käi: “Je shtanaña ji yakei wakbläk wa ra.” 	 Hapo yakatimia Maandiko Matakatifu yanayosema, "Aliwekwa kundi moja na waovu."


Iwa rä Herodes wa̱ Juan rä kololewa̱; je mu̱awa̱ ite cadena wà, patkawa̱ ite sä wätiäklä ska, iel Felipe se̱naklä Herodías kju̱ei. 	 Herode ndiye aliyekuwa amemtia Yohane nguvuni, akamfunga minyororo na kumtia gerezani kwa sababu ya Herodia, mke wa Filipo, ndugu yake. Sababu hasa ni


Ata ikiana rä sä kiäkwa̱ je̱r baa wà käi, wäbätsäk ji bäi ebä wà käi, ji wa̱k tsa̱na käi, ji wa̱k bulee käi, se̱nak wämo käi, je̱k wätkewa̱k ji ska käi, 	 Anapaswa kuwa mkarimu na anayependa mambo mema. Anapaswa kuwa mtu mtaratibu, mwadilifu, mtakatifu na mwenye nidhamu.


Jera Jesús te ikúka te isha: —¡Bas tso̱ jira wa ka ji biketsäk etkabä si̱ kuna, shirilecha̱wa̱ ebä! ¿Bikö räka̱ yis kiana ji̱a se̱nak bas da rä na, bas katabläk rä na? Ba yaba tso̱té jika. 	 Yesu akasema, "Enyi kizazi kisicho na imani, kilichopotoka! Nitakaa nanyi na kuwavumilia mpaka lini?" Kisha akamwambia huyo mtu, "Mlete mtoto wako hapa."


Sa̱tsa̱ku̱i Agripa, je ikablele ki̱ssënak sá ditsei wä doce wa wa̱, je däkläksa̱ sá ia̱ ki̱ka sá te ikja̱nei we̱ke̱ tkenawa̱ tuina, ka̱piana. Je ki̱ssë ebä ki̱ka Judío wa te yis kjatie kate rä, 	 Ahadi hiyo ndiyo ileile inayotumainiwa na makabila kumi na mawili ya taifa letu, wakimtumikia Mungu kwa dhati mchana na usiku. Mheshimiwa mfalme, Wayahudi wananishtaki kwa sababu ya tumaini hilo!


Ata bas dewa̱julu rä ka̱tsä Sión ska, Säkeklä kseka jukläyäkäí ska, Jerusalén ka̱jöir ska, ángel wa tapale a̱naa miles miles jeska, 	 Lakini ninyi mmefika katika mlima wa Sioni, kwenye mji wa Mungu aliye hai. Mmefika Yerusalemu, mji wa mbinguni, ambapo wamekusanyika malaika elfu nyingi wasiohesabika.


Sa̱ je̱k ju̱aksa̱ duäkwa̱ sa̱ wa̱ shka̱ta wa ki̱, jera je tsa̱ta ka sa̱ ia̱ ñashka̱li̱blenak ji̱a. 	 Hakuna upendo mkuu zaidi kuliko upendo wa mtu atoaye uhai wake kwa ajili ya rafiki zake.


Je tsa̱tkeneksa̱ ktei waju̱ñeke̱ wachakeke̱ pjoo, jile bata shäk wa, ale je̱r bäi yirmi bas ia̱ je bata shäkba wa te. 	 Manabii walipeleleza kwa makini na kufanya uchunguzi juu ya wokovu huo, wakabashiri juu ya neema hiyo ambayo ninyi mngepewa.


Sa̱ wa̱ iju̱ñer mane wa wa̱ Säkeklä shka̱l wa ia̱, ale sä kile iwa̱ wata ye wa ia̱, ji biköle o̱r dä ji bäi o̱naklä ye. 	 Tunajua kwamba, katika mambo yote, Mungu hufanya kazi na kuifanikisha pamoja na wote wampendao, yaani wale aliowaita kufuatana na kusudi lake.


Jera ¿je bol wa mane te iwá̱ iká ki̱ ishena käi rä na?” Jera ijewa te isha: —Ikibi te. Jera Jesús te isha ijewa ia̱: —Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, inaklä bäkäk wa irä, alaklä wa pato̱nak shtä wa irä, ñapatkäte kja bas wätsa̱k Säkeklä gobiernoí ja̱mi. 	 Je, ni nani kati ya hawa wawili aliyetimiza matakwa ya baba yake?" Wakamjibu, "Yule mtoto wa kwanza." Basi, Yesu akawaambia, "Kweli nawaambieni, watoza ushuru na waasherati wataingia katika Ufalme wa Mungu kabla yenu.


Däyë rä bäi, ata iianawa̱ ka kjei ta ji̱a ra, jera ¿jibä wà je bäirmini na? Jekäi däyë käi se̱newo̱ bas wakwa ja̱mi, ñakäi bas se̱no bitaba ñara ekla ekla.” 	 Chumvi ni nzuri, lakini ikipoteza ladha yake, itakolezwa na nini? Muwe na chumvi ndani yenu na kudumisha amani kati yenu."


Ka irä maikäi kuna ta, sa dami rä ji biketse etkabä ja̱mi, ka irä ji juerke̱ sä wäna ja̱mi kuna. 	 Maana tunaishi kwa imani, na si kwa kuona.


Jekäi ijewa mineksa̱julu ra ijewa te ipaka ñara te isha: —Ka ije wa̱ ji a̱ni o̱ne nui ta käi, iktäkläwa̱ iräle, iwätiäkläwa̱ iräle. 	 Walipokwisha ondoka, waliambiana, "Mtu huyu hakufanya chochote kinachostahili adhabu ya kifo au kifungo."


Ka̱wä deka̱ju̱ ra, ibali täkili te je ka̱kä ssi̱we̱ke̱wa̱, te iwärukjei ja̱we̱ke̱ksa̱, jera ka ijuerta ji̱a baa. Je su̱ta ñaebä blu wa ji̱alirmiwa̱, iji wa̱te sha̱na. 	 Jua huchomoza na kwa joto lake kali hukausha mimea, nayo maua yake huanguka, na uzuri wake wote huharibika. Vivyo hivyo, tajiri ataangamizwa katika shughuli zake.


te isheke̱: —¡Ba ne rä Judío wa Tsa̱ku̱i rä ra, ba wakei je̱k tsa̱tköksa̱! 	 wakisema: "Kama kweli wewe ni Mfalme wa Wayahudi, jiokoe mwenyewe."


Ñerä ekla paiale lepra wa̱ je̱k sikawa̱ je̱tkawa̱ wakte iwä ja̱mi, te isha: —Säkekewa, ba ki̱ ishena ra, ba ia̱ yis bäirmi ni yëë. 	 Basi, akaja mtu mmoja mwenye ukoma, akamsujudia akisema, "Bwana, ukitaka, waweza kunitakasa!"


Jera Jesús te ikia jaté te isha ijewa ia̱: —Bas wa̱ iju̱ñer manele rä ju̱ñenak ka̱jiska wa tsa̱ku̱i wa ye ra, jedigidagawa te ijewa patkeke̱, ñakäi ijewa sha̱na oloi ta wa te ka̱wei me̱ke̱ därërë ijewa ia̱. 	 Yesu akawaita, akawaambia, "Mnajua kwamba wale wanaofikiriwa kuwa watawala wa mataifa huwatawala watu wao kwa mabavu, na wakuu hao huwamiliki watu wao.


Jeska mane duäke̱ wa bäiwo̱, ñakäi bas ku̱ ishö ijewa ia̱: “Yëwa̱ Säkeklä gobierno kjärawa̱ bas sha̱na irä.” 	 Ponyeni wagonjwa walioko huko, waambieni watu: Ufalme wa Mungu umekaribia kwenu.


Bäi si̱ ra, we bas te ishe rä: “Ikuna Säkekewa ki̱ ishena ra, sá se̱rmi sá te ji we̱mi jikäi iräle, ñe käi iräle.” 	 Mngalipaswa kusema: "Bwana akitujalia tutaishi na tutafanya hiki au kile."


Jera Jesús te ikúka: —Sä shkä isu̱ak. Jera ijewa minemi te mai ska ikatke rä su̱a. Jera ka̱wä rä las cuatro käi. Je ki̱ka ijewa se̱na ji̱a ira je ke̱i ska. 	 Yesu akawaambia, "Njoni, nanyi mtaona." Hao wanafunzi wakamfuata, wakaona mahali alipokuwa anakaa, wakashinda naye siku hiyo. Ilikuwa yapata saa kumi jioni.


Jekäi ite she rä: “Jir iktäke̱ ssa bas te ra, ke bas je̱r doloi tiawa̱, jishtä ijewa käi, ale ijewa te yis wätji̱wa̱ ra.” 	 Maandiko yasema hivi: "Kama mkisikia sauti ya Mungu leo, msiifanye mioyo yenu kuwa migumu kama wazee wenu walivyokuwa wakati walipomwasi Mungu."


Yabala rikä wa, yis se̱rmi ji̱a berbena bas da. Bas te yis yulemi, ata yie ishe bas ia̱ jishtä yis wa̱ iyile Judío wa ia̱ käi: ‘Mai yis ma rä jeska ka bas däkmi.’ 	 "Watoto wangu, bado niko nanyi kwa muda mfupi tu. Mtanitafuta, lakini sasa nawaambieni yale niliyowaambia viongozi wa Wayahudi: Niendako ninyi hamwezi kwenda!


Je te ishe täkii: “Bas suano Säkeklä yika, bas ku̱ ioloi köka̱, ije wa̱ sä ktei wabiketsäkläksa̱ horaí dewa̱ ki̱ka. Bas ku̱ ka̱jöir irä ishäkä irä däyë irä diklä tsikinaklä irä yuäkksa̱ je oloitsö.” 	 Akasema kwa sauti kubwa, "Mcheni Mungu na kumtukuza! Maana saa imefika ya kutoa hukumu yake. Mwabuduni yeye aliyeumba mbingu na nchi, bahari na chemchemi za maji."


Jekäi “wekte” säkätä wakjaju̱mi, ata ¡issö! “Wekte” botkä washer ji̱a jí ukä ska. 	 Maafa ya kwanza yamepita; bado mengine mawili yanafuata.


Ñerä iwa̱ dulanak wa ñasikawa̱ iwä ja̱mi te isha iia̱: —Fariseo wa te je kte ssa ra, je te ikju̱atkewa̱cha̱wa̱, ¿je te ba je̱r ku̱a na? 	 Kisha wanafunzi wakamwendea, wakamwambia, "Je, unajua kwamba Mafarisayo walichukizwa waliposikia maneno yako?"


Ka irä jiye kuna ta, ka̱biketse jí sa̱ ke̱i ska rä ka wata Säkeklä wäna, jishtä iyöle katke käi: “Ije te ka̱biketsäk wa kukemiwa̱, iwakwa ñawäyuäke̱ ebä wà.” 	 Maana, hekima ya kidunia ni upumbavu mbele ya Mungu. Kwani Maandiko Matakatifu yasema: "Mungu huwanasa wenye hekima katika ujanja wao."


Ata jewa te ji ia̱ ka ije̱r ko̱ne sheke̱ yakei. Ñakäi ji te sa̱ je̱r ku̱e je̱r wà, je wà ijewa weikarcha̱ke̱wa̱, jishtä bewak ka ka̱ ta käi. 	 Lakini watu hawa hutukana chochote wasichokielewa; mambo yaleyale wanayoyajua kwa silika kama vile wanyama wanayoyajua ndiyo yanayowaangamiza.


Jera ia̱na itsa̱ka: —¡Jesús, David yäbei, ma je̱r ja̱mi yis dälänopa! 	 Naye akapaza sauti akisema, "Yesu, Mwana wa Daudi, nihurumie!"


Ñakäi je ne wà bas dä tsa̱tkeleksa̱ rä, ikuna bas chatkawa̱ yis te bas pakta ja̱mi ra. Ata bärä le bas te je kte biketsa rä ka wata. 	 Kwa njia yake mnaokolewa, ikiwa mnayazingatia maneno niliyowahubirieni, na kama kuamini kwenu hakukuwa bure.


Ñerä ijewa marmini ra, Jesús te Juan ktei chakami je chu̱li̱i̱ wa ia̱: “¿Jibä su̱ak bas dasta̱na ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska rä na? ¿Kje uka wäkpeke̱ si̱wa̱ te je su̱ak na? 	 Basi, hao wajumbe wa Yohane walipokuwa wanakwenda zao, Yesu alianza kuyaambia makundi ya watu habari za Yohane: "Mlikwenda kutazama nini kule jangwani? Je, mlitaka kuona mwanzi unaotikiswa na upepo?


Ñakäi ka̱ me̱na iia̱ iwa̱ je bewak me̱i ia̱ si̱we̱i ma̱klä, je rä je bewak me̱i ktäkläka̱, ñakäi iwa̱ ka̱wei ma̱klä biköle yi te je bewak me̱i ka oloitse ra, jewa ktächa̱kläwa̱. 	 Kisha alijaliwa kuipulizia uhai hiyo sanamu ya yule mnyama wa kwanza, hata ikaweza kuongea na kuwaua watu wote ambao hawakuiabudu.


Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, je ia̱ ite iji biköle tso̱ ju̱emiksa̱ iwa̱ ju̱ñenak. 	 Hakika atampa madaraka juu ya mali yake yote.


Pablo, Cristo Jesús ktei bata shäk Säkeklä ki̱ ishena jekäi ki̱ka, ikablele se̱ne kseka tso̱ Cristo Jesús ja̱mi ma̱k kju̱ei. 	 Mimi Paulo, ambaye Mungu alitaka niwe mtume wa Kristo Yesu ili niutangaze ule uzima tulioahidiwa katika kuungana na Kristo Yesu,


sa saka täkiwa̱klä ra, sa̱ ku̱ itäkiwo̱; jile ma̱klä sa saka ia̱ ra, sa̱ ku̱ imo ka kjele ta kuna; sa saka wäsikäklä ra, sa̱ ku̱ je wo̱ tsa̱na; sa̱ je̱r bäi shäklä ra, sa̱ ku̱ je wo̱ je̱r baa wà. 	 Mwenye kipaji cha kuwafariji wengine na afanye hivyo. Mwenye kumgawia mwenzake alicho nacho na afanye hivyo kwa ukarimu. Msimamizi na asimamie kwa bidii; naye mwenye kutenda jambo la huruma na afanye hivyo kwa furaha.


Ata sá ia̱ ka̱ tso̱ je kiäklä, ata ka sá wa̱ je kine. Ñakäi ka yis wa̱ jí äyë yöne bas wa̱ jekäi ji ma̱klä yis ia̱ kuna. ¡Bäi si̱ yis ia̱ ra yis duäwa̱ ne rä, yilé te yis je̱k ssäke̱ wäshewe̱wa̱ tsa̱ta rä! 	 Lakini, mimi sikutumia hata mojawapo ya haki hizo. Na wala siandiki nijipatie haki hizo; kwangu mimi ni afadhali kufa kuliko kumfanya yeyote aone kwamba najisifu bure.


ka je rä ji äina wakbläk kuna, ka je rä je̱k ebä biketsäk kuna, ka je rä je̱r ki̱ ji ianak plaa kuna, ka je rä ji yakei o̱le iukä ja̱mi biketsäk kuna ji̱a, 	 Mwenye upendo hakosi adabu, hatafuti faida yake binafsi, wala hana wepesi wa hasira; haweki kumbukumbu ya mabaya,


Jera yie ángel saka ju̱r kalmo ka̱sha̱ ki̱ka su̱a. Je wa̱ kte baa jekjeye shkä bata yinak se̱nak ishäkä ki̱ka wa ia̱, ñakäi ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa, ditsei wä ta kju̱awa kju̱awa wa, ktäta kju̱awa kju̱awa wa, pa ta kju̱awa kju̱awa wa biköle ia̱. 	 Kisha nikamwona malaika mwingine anaruka juu angani akiwa na Habari Njema ya milele ya Mungu, aitangaze kwa watu wote waishio duniani, kwa mataifa yote, makabila yote, watu wa lugha zote na rangi zote.


Jera ite ijewa kúka: —¿Jiye bas te yis yula rä na? ¿Ata ka bas wa̱ iju̱ñer yis kiana yis Ká wa̱ ji tso̱ o̱nak je wa̱k na? 	 Yeye akawajibu, "Kwa nini mlinitafuta? Hamkujua kwamba inanipasa kuwa katika nyumba ya Baba yangu?"


Ata ditsä yäbei deju̱, je te ji ñeke̱, ji yeke̱, ata je yirke̱ rä: ‘Isu̱o, ije rä yäkäk ta̱i, vino yäk ta̱i, je̱k bawa̱k inaklä bäkäk wa ra, ji yakei wakbläk wa ra’ ni. Ata sä rä ka̱biketsä ta ra, je juerke̱ rä sä te ji we̱ke̱ ja̱mi.” 	 Mwana wa Mtu akaja, anakula na kunywa, nao wakasema: Mtazameni huyu, mlafi na mlevi, rafiki yao watoza ushuru na wahalifu! Hata hivyo, hekima ya Mungu inathibitishwa kuwa njema kutokana na matendo yake."


Ñaebä ite Sodoma irä Gomorra irä jukläyäkäí kpa iweikanakläwa̱ muli̱tä ebä ta̱na, je rä je ukä ska mane wa se̱rmi ji̱a ka bäi kuna wa wäji̱atkäklä je wà. 	 Mungu aliadhibu miji ya Sodoma na Gomora, akaiteketeza kwa moto, akaifanya iwe mfano wa mambo yatakayowapata watu wasiomcha Mungu.


Ata chui tsa̱ku̱i wa irä sä wäkiri wa irä, jewa te je chu̱li̱i̱ wa je̱rtka iwa̱ Barrabás kiäkläksa̱ni, ata iwa̱ Jesús ju̱akläksa̱ kota̱nakwa̱. 	 Lakini makuhani wakuu na wazee wakawashawishi watu waombe Baraba afunguliwe na Yesu auawe.


Bas dä ñaebä ijewa sha̱, kile däkwa̱ Jesucristo cha ye. 	 Ninyi ni miongoni mwa watu hao; mmeitwa muwe watu wake Yesu Kristo.


José Arimatea wa deju̱. Je rä Sanedrín wa sha̱ ekla dälätsalewa̱, ñakäi je te rä Säkeklä gobiernoí ne ki̱ssë kate. Jekäi je kjawa̱ju̱ ka suale kuna Pilato wäki̱ Jesús nu̱l kiäkksa̱. 	 Hapo akaja Yosefu mwenyeji wa Armathaya, mjumbe wa Baraza Kuu, aliyeheshimika sana. Yeye pia alikuwa anatazamia kuja kwa Ufalme wa Mungu. Basi, alimwendea Pilato bila uoga, akaomba apewe mwili wa Yesu.


Elkje bala ta ba te ijewa iawa̱wa̱ ángel wa katäbäka, Ji baa wà, ikjeishe wà, ba te ijewa oloi kaka̱ icorona ye. 	 Ulimfanya kwa kitambo kidogo kuwa chini zaidi kuliko malaika; ukamvika taji ya utukufu na heshima,


Ikuna Satanás je̱kaka̱ kju̱atkäk je̱k ra, je̱k bala butsäk ra, jera je rä ka täki ta ji̱a ji wa̱k, ata jera ike̱i dewa̱ weikanakwa̱. 	 Ikiwa basi, utawala wa Shetani umegawanyika vikundivikundi hauwezi kudumu, bali utaangamia kabisa.


jewa te ishe: “¡Amén! Kjeiyine irä, oloi kaneka̱ irä, je̱rike irä, ji bäi she irä, dälätsane irä, oloi irä, täkili irä, je rä däkksa̱ saje wa Kekläí ia̱, sa̱ ke̱i etkä etkä jekjeyemi. ¡Amén!” 	 wakisema, "Amina! Sifa, utukufu, hekima, shukrani, heshima, uwezo na nguvu viwe kwa Mungu wetu, milele na milele! Amina!"


Ata ijewa te isha: —Ke sa̱ ku̱ iwa̱ ike̱i kjewe̱ sha̱na, iö ditsä wätji̱rka̱ ta̱i ki̱ka. 	 Lakini walisema, "Tusimtie nguvuni wakati wa sikukuu, watu wasije wakafanya ghasia."


Säkeklä rä wikblu iá. Je ki̱ka ioloitsäk wa kiana ioloitsäk rä wikblu wà, ñakäi ioloitsäk si̱. 	 Mungu ni Roho, na watu wataweza tu kumwabudu kweli kwa nguvu ya Roho wake."


Jera Pedro se̱na ji̱a ta̱i Jope ska Simón bewak kjuä su̱iwa̱k ju ska. 	 Petro alikaa siku kadhaa huko Yopa, akiishi kwa mtu mmoja mtengenezaji wa ngozi aitwaye Simoni.


Jera manele tso̱ jeska wa te ijewa iia̱ isha: —¿Je rä bas ji shä burro yaba yäkksa̱ na? 	 baadhi ya watu waliokuwa wamesimama hapo wakawauliza "Kwa nini mnamfungua huyo mwana punda?"


Jera ijewa te ikúka: —Iyina si̱ je rä sá yaba, iyina si̱ je ko̱le rä ka wä wajuenak kuna. 	 Wazazi wake wakajibu, "Tunajua kwamba huyu ni mtoto wetu, na kwamba alizaliwa kipofu.


Jera ijewa ñajaka̱ ishäk iia̱: —Judío wa tsa̱ku̱i, ma se̱nopa ji̱a maitjä. 	 Wakaanza kumsalimu, "Shikamoo Mfalme wa Wayahudi!"


Je ki̱ka ka ijewa ia̱ ije biketsanak. Ka irä jiye kuna ta, Isaías te ietkä sha ji̱a rä: 	 Hivyo hawakuweza kuamini, kwani Isaya tena alisema:


Jera Pedro te ishami iia̱: —Ñera sá wa̱ ji biköle rä jalewa̱ta̱na sá minaklä ba ra. 	 Petro akamwambia, "Na sisi je? Tumeacha yote, tukakufuata!"


Jir bas ia̱ Sa̱tsa̱tkäkksa̱ ko̱na David jukläyäkäí ska; je rä Säbäkäkksa̱ sä Säkekewaí. 	 Kwa maana, leo hii katika mji wa Daudi, amezaliwa Mwokozi kwa ajili yenu, ndiye Kristo Bwana.


Je ne rä ale daju̱ ji̱a yis itäka rä, ata ka yis dä bäi kuna isandalia wämu̱aklä wäyäkksa̱bä jibä. 	 Huyo anakuja baada yangu, lakini mimi sistahili hata kumfungua kamba za viatu vyake."


Je ne ki̱ka yis ktäke̱ ijewa ra jile she ja̱mi rä. Je rä ijewa te isu̱eke̱, ata ka ijewa ia̱ ijuer ki̱ka, ñakäi ijewa te issëke̱, ata ka ijewa ia̱ issër, ñaebä ka ijewa je̱r na idäwa̱ ki̱ka. 	 Ndiyo maana ninasema nao kwa mifano, kwa sababu wanatazama lakini hawaoni, wanasikiliza lakini hawasikii, wala hawaelewi.


Jera ije te iju̱ña Jesús biteju̱té Judea ska deni Galilea ska ra, imineju̱mi Jesús yuläk. Jekäi ite ikia pjoo minak iyaba bäiwa̱kni, yëë iduärawa̱ ki̱ka. 	 Basi, huyo ofisa aliposikia kuwa Yesu alikuwa ametoka Yudea na kufika Galilaya, alimwendea akamwomba aende kumponya mtoto wake aliyekuwa mgonjwa mahututi.


Ata ijula wäkpa ra tkäbe ja̱naksa̱ yökö naka, je ia̱ ka imedene. 	 Lakini Paulo alikikung'utia kile kiumbe motoni na hakuumizwa hata kidogo.


Ka jiye ite je ietkä biketsani rä kuna ta, ite ijewa uña te ishe: “Säkekewa te ishe: ‘Issö. Ike̱i dämiwa̱ ji̱a yis kabläkläni spa̱na, Israel ju ska tso̱ wa irä Judá ju ska tso̱ wa irä ra, 	 Lakini Mungu aliwalaumu watu wake aliposema: "Siku zinakuja, asema Bwana, ambapo nitafanya agano jipya na watu wa Israeli na kabila la Yuda.


Ata ditsä yakeila irä sä wäyuäk wa irä te jile wakblemika̱ ki̱ta ki̱ta. Ijewa te sä wäyuemi irä iwäyörmi irä. 	 Watu waovu na wadanyanyifu watazidi kuwa waovu zaidi na zaidi kwa kuwadanganya wengine na kudanganyika wao wenyewe.


“Yis de rä yökö ja̱wa̱kka̱ ka̱jiska ki̱. Yis ki̱ je shena pjowa̱ je kunapa rä wäkaleka̱ e̱ná käi. 	 "Nimekuja kuwasha moto duniani, laiti ungekuwa umewaka tayari!


Jera ite isaka pakani ijewa ia̱ jile she ja̱mi te isha: “Ka̱jöir gobiernoí rä jishtä ekla te däli wä bäi tula ishka̱bläklä ska käi. 	 Yesu akawaambia watu mfano mwingine: "Ufalme wa mbinguni unafanana na mtu aliyepanda mbegu nzuri katika shamba lake.


Bernabé se̱r dä bäi, Wikblu Sikina ta bäi si̱, ji biketsäk etkabä bäi si̱. Jekäi chu̱li̱i̱ ki̱wäjienami ji̱a Säkekewa ja̱mi. 	 Barnaba alikuwa mtu mwema na mwenye kujaa Roho Mtakatifu na imani. Kundi kubwa la watu lilivutwa kwa Bwana.


Ñaebä ke bas ku̱ yi a̱ni kia bas ká ni ka̱jiska. Ka irä jiye kuna ta, bas Ká rä eklabä, je se̱r dä ka̱jöir. 	 Wala msimwite mtu yeyote Baba hapa duniani, maana Baba yenu ni mmoja tu aliye mbinguni.


Ata chichi wa irä, jalibashäk wa irä, ka̱wakblewa̱k wa irä, sä ktäk wa irä, jile kekläí me̱i kja̱nei wa̱k wa irä, ñakäi biköle ka̱yue wà wäbätsäk, je wà ji wa̱k wa, jewa a̱ta̱nami ju shäbeka. 	 Lakini mbwa, wachawi, wazinzi, wauaji, waabudu sanamu na wote wanaopenda kusema uongo, watakaa nje ya mji.


Jekäi je día biketsale dewa̱ ra, jera Herodes je̱k pajiawa̱ sa̱ tsa̱ku̱i wa̱ jienak shtä wa, je̱tkawa̱ sä ktei wabiketsäklä ska. Je kta ssër ta baa ijewa ra. 	 Siku moja iliyochaguliwa, Herode akiwa amevaa mavazi rasmi na kuketi katika kiti cha kifalme aliwahutubia watu.


Bas shtirilecha̱wa̱ wa irä, ji kirii cha̱kka̱ wa irä, kalabe kute yis wäki̱, jera yis te bas je̱rewe̱mi. 	 Njoni kwangu ninyi nyote msumbukao na kulemewa na mizigo, nami nitawapumzisha.


Pablo Cristo Jesús ktei bata shäk, Säkeklä saje wa tsa̱tkäkksa̱ irä Cristo Jesús sa̱ wa̱ biketsanak irä je wa̱ ipakale jekäi iwa̱k ki̱ka, 	 Mimi Paulo, mtume wa Yesu Kristo kwa amri ya Mungu Mwokozi wetu na Yesu Kristo tumaini letu,


Säkätä ra je katke rä Säkeklä ra. 	 Tangu mwanzo Neno alikuwa na Mungu.


Je su̱a fariseo wa te ra, ite isha iia̱: —Isu̱o, ba wa̱ dulanak wa te ji rä ka o̱nak kuna sábado wà je we̱ kate. 	 Mafarisayo walipoona hayo, wakamwambia Yesu, "Tazama, wanafunzi wako wanafanya jambo ambalo si halali siku ya Sabato."


Ijewa te itia vino ji̱akaleka̱ mirra ra je wà, ata ka iwa̱ iyane. 	 Wakampa divai iliyochanganywa na manemane, lakini yeye akaikataa.


¡Wekte je ke̱i ska alaklä wa tso̱ kjä ye wa rä, ñakäi tsu ma̱ke̱ ji̱a wa rä! 	 Ole wao waja wazito na wanaonyonyesha siku hizo!


Jera imike̱ni wikblu saka siete yakei si̱ iwakei tsa̱ta, jewa kiäk jäkté iwakei ra. Jekäi ijewa dewa̱julu ra, ise̱rke̱ jeska; bata ska ra je ditsä iarke̱wa̱ e̱e̱na si̱ säkätä iialewa̱ tsa̱ta. Je su̱ta io̱rmi jira sa̱ tso̱ yakei wa ukä ja̱mi rä.” 	 huenda kuwachukua pepo wengine saba, wabaya kuliko yeye; na wote huja wakamwingia huyo mtu. Na hali ya mtu huyo sasa huwa mbaya kuliko hapo mwanzo. Ndivyo itakavyokuwa kwa watu hawa waovu."


“Bas se̱r dä balewa̱ yis ja̱mi ra, ñakäi yis ktä tso̱ rä balewa̱ bas ja̱mi ra, ji sherke̱ bas ki̱ käi je kiö bas ku̱, jera je o̱rmi bas ia̱. 	 Mkikaa ndani yangu na maneno yangu yakikaa ndani yenu, basi, ombeni chochote mtakacho nanyi mtapewa.


Bulirishtä ra Jesús te ibiketsaksa̱ minak Galilea ke̱i ska. Jera ite Felipe ku̱a. Jekäi ite isha iia̱: —Sä shkä yis da. 	 Kesho yake Yesu aliamua kwenda Galilaya. Basi, akamkuta Filipo, akamwambia, "Nifuate."


Jera ijewa te isikami je jukläyäkä ektaka, jeska ite itiami jak wà. Ikjatiäk wa paiklä tulata̱na dulaklei ekla kinak Saulo ia̱. 	 wakamtoa nje ya mji, wakampiga mawe. Wale mashahidi wakayaweka makoti yao chini ya ulinzi wa kijana mmoja jina lake Saulo.


Jera María te isha: —Yis dä Säkekewa kja̱nei wa̱k. Jishtä ba te isha käi, io̱nopa yis ia̱. Ñerä je ángel minejuni. 	 Maria akasema, "Mimi ni mtumishi wa Bwana, nitendewe kama ulivyosema." Kisha yule malaika akaenda zake.


Jekäi ije wa̱ yis minetse̱ Säkeklä wikblu oloi ja̱mi ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska. Jera yie alaklä su̱a je̱tkeleka̱ bewak bätsëë yëna, pa ta kie ebä Säkeklä shäklä yakei, tsa̱ku̱ ta siete, dula ta diez, je ki̱ka. 	 Kisha, Roho akanikumba, akaniongoza mpaka jangwani. Huko nikamwona mwanamke ameketi juu ya mnyama mwekundu. Mnyama huyo alikuwa ameandikwa kila mahali majina ya makufuru; alikuwa na vichwa saba na pembe kumi.


Jekäi sa̱ su̱ak wa tso̱ sa pája̱mi chu̱li̱i̱ mo̱ käi, je ki̱ka sa̱ ku̱ ji kirii biköle käi, ji yakei sä wäbutrewa̱k tjabana käi je tulöksa̱. Jekäi sä juluno ka jalewa̱ ta, bikö sä wätsa̱k iña̱le̱i tso̱ ji̱a je wà, 	 Sisi tunalo kundi hili kubwa la mashahidi mbele yetu. Kwa hiyo tuondoe kila kizuizi kinachotuzuia, na dhambi ile inayotung'ang'ania. Tupige mbio kwa uvumilivu katika mashindano yaliyowekwa mbele yetu.


Säkeklä te Abraham kia ra, ite ji biketsa etkabä ki̱ka ite issawa̱ mineju̱mi ka̱ me̱rke̱ iia̱ däli ukä ye ska. Jekäi imineju̱ wa̱ ka iju̱ñer mai imike̱ räle käi. 	 Kwa imani Abrahamu alimtii Mungu alipoitwa aende katika nchi ambayo Mungu angempa iwe yake. Ingawa hakujua alikokuwa anakwenda, Abrahamu alihama.


Jeska ise̱na ji̱a, jekjepa imineju̱ kjaju̱ Galacia irä Frigia irä ke̱i etkä etkä ska. Je te kte kukäk wa biköle ki̱täkiwa̱ ji̱a. 	 Alikaa huko muda mfupi, halafu akaendelea na safari kwa kupitia sehemu za Galatia na Frugia akiwatia moyo wafuasi wote.


te isha iia̱: —¡Issö! Ka bä te je she kuna yi ia̱ jini a̱ni, ata ma cho̱ chui ia̱ je̱k kjashäk. Jeska bä siki tenaklä je mo̱ Säkeklä wäna, jiräni Moisés wa̱ sa pakale iwa̱k käi, ijewa wa̱ iju̱ñaklä. 	 "Usimwambie mtu yeyote jambo hili, ila nenda ukajionyeshe kwa kuhani; kisha utoe sadaka kwa ajili ya kutakasika kwako kama alivyoamuru Mose, iwe uthibitisho kwao kwamba umepona."


Ata sä te ikúkemi ditsä ska ni ra, je rä däläna.” Je rä ijewa suanacha̱wa̱ chu̱li̱i̱ yika, biköle ia̱ ra iyina si̱ Juan rä jile bata shäk ki̱ka. 	 Na tukisema, Yalitoka kwa watu..." (Waliogopa umati wa watu maana wote waliamini kwamba Yohane alikuwa kweli nabii.)


Fariseo wa irä Saduceo wa irä, ñasikawa̱ te wäsi̱wa ipaka jile kjashäk ijewa ia̱ ka̱jöir ska ijuenaklä ye. 	 Mafarisayo na Masadukayo walimwendea Yesu, na kwa kumjaribu, wakamwomba afanye ishara itokayo mbinguni.


maikäi wäoka̱ne rä käi, maikäi jula me̱ka̱ sa saka ki̱ rä käi, maikäi sä dulecha̱wa̱ wa shki̱rke̱ka̱ni rä käi, maikäi sä rä buka̱nak jekjeye rä käi ka je pakäkni. 	 mafundisho juu ya ubatizo na kuwekewa mikono; ufufuo wa wafu na hukumu ya milele.


Jekäi jeska imineju̱mi ra, ñayöle ka̱wei wà wa irä fariseo wa irä ñajaka̱ iweikäk e̱e̱na si̱, ñakäi iwächakewa̱k wäsi̱wa jile saka saka ki̱ka. 	 Alipokuwa akitoka pale, wale Mafarisayo na walimu wa Sheria wakaanza kumshambulia vikali na kumsonga kwa maswali mengi


Jekäi duewa̱ irä, sä wikblu bläklä irä tulunami yökö tipei na. Je yökö tipei ne rä sä duäkläwa̱ni etäbä kicha rä. 	 Kisha kifo na kuzimu vikatupwa ndani ya ziwa la moto. Ziwa hili la moto ndicho kifo cha pili.


Jewa ne rä sa bala butsäk wa rä, se̱nak sä del je ja̱mi wa rä, ka Säkeklä wikblu ta wa rä. 	 Hao ndio watu wanaosababisha mafarakano, watu wanaotawaliwa na tamaa zao za kidunia, watu wasio na Roho wa Mungu.


je rä sá wa̱ iju̱ñer Säkekewa Jesús shki̱wa̱kka̱ni je wakei te ñaebä sá shki̱we̱mika̱ni Jesús da, ñakäi ite sá jäklemiwa̱ bas da ñara. 	 Tunajua kwamba yule aliyemfufua Bwana Yesu atatufufua sisi pia pamoja na Yesu na kutuweka mbele yake pamoja nanyi.


Ka je rä bas wa̱ ji o̱le ki̱ka kuna, je rä ka yi a̱ni je̱k ssäklä kuna. 	 Wala halitokani na matendo yenu wenyewe, asije mtu akajivunia kitu.


Jekäi yile patkö Jope ska Simón kinak Pedro ni kiäk tsa̱té. Je katke Simón bewak kjuä su̱iwa̱k ju ska, je rä däyë kjä ja̱mi.’ 	 Mtume mtu Yopa akamwite mtu mmoja aitwaye Simoni, kwa jina lingine Petroi; yuko nyumbani kwa Simoni mtengenezaji wa ngozi karibu na bahari.


Ka yis dene rä sä wämo wa kiäk kuna, ata yis de rä ji yakei wakbläk wa ne pakäk ñamanewakksa̱. 	 Sikuja kuwaita watu wema, bali wenye dhambi, ili wapate kutubu."


Jera iwächa̱mi ka̱ su̱ak te isha: —Yis wäna ditsä juerke̱, ata ijuer kal ne shkäke̱ rä käi. 	 Huyo kipofu akatazama, akasema, "Ninawaona watu wanaoonekana kama miti inayotembea."


Jera Jesús te isha: —Yis ne irä, je ne ktä kaldu ba ra rä. 	 Yesu akamwambia, "Mimi ninayesema nawe, ndiye."


Je sha ite rä, ijewa te isha ije ja̱mi wikblu ñá shtä tso̱ ki̱ka. 	 (Yesu alisema hivyo kwa sababu walikuwa wanasema, "Ana pepo mchafu.")


Jera Jesús te ikúka te isha: —¡Bas tso̱ jira wa ka ji biketsäk etkabä kuna, shirilecha̱wa̱ ebä! ¿Bikö räka̱ yis kiana ji̱a se̱nak bas da rä? ¿Bikö räka̱ yis kiana ji̱a bas katabläk rä na? Itso̱té 'sia̱ jika. 	 Yesu akajibu, "Enyi kizazi kisicho na imani, kilichopotoka! Nitakaa nanyi mpaka lini? Nitawavumilia ninyi mpaka lini? Mleteni hapa huyo mtoto."


Ata ijewa te ji sheke̱ rä kjäbata ebä wà te ije̱r ku̱a, jekäi ite isha ijewa ia̱: —¿Jiye bas te yis mable su̱eke̱ wäsi̱wa rä na? Denario cho̱té 'sia̱ yis wa̱ su̱nak. 	 Lakini Yesu alijua unafiki wao, akawaambia, "Mbona mnanijaribu? Nionyesheni sarafu."


Jekäi kte yöle ska iyileba rä Säkeklä te ka Judío kuna wa wabiketseksa̱ wämo ye rä ite ji biketse etkabä wà. Je ki̱ka Abraham ia̱ je kte baa bata yinaba jikäi: “Ba oloi ja̱mi ji bäi o̱rmi ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa biköle ia̱.” 	 Maandiko Matakatifu yalionyesha kabla kwamba Mungu atawakubali watu wa mataifa kuwa waadilifu kwa njia ya imani. Hivyo Maandiko Matakatifu yalitangulia kumtangazia Abrahamu Habari Njema: "Katika wewe mataifa yote yatabarikiwa."


je̱k jewa̱ käi, je̱k wätkewe̱ ji yika käi. Ka ka̱wei kuna je shtä wätkewa̱klä. 	 upole na kuwa na kiasi. Hakuna Sheria inayoweza kupinga mambo hayo.


Ñerä ite isha ijewa ia̱: —¡E̱e̱na yis ssëna jí Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä je ñak bas da ka yis wa̱ ji shka̱l ssërba yika rä! 	 Akawaambia, "Nimetamani sana kula Pasaka hii pamoja nanyi kabla ya kuteswa kwangu.


Jekäi manele ktäke̱ka̱ kte kju̱awa wà ra, je wo̱ bol kjelabä ku̱, kai ra mañal ebä ku̱, ata je ktö rä ekla ekla, ñakäi yilé kiana je kte wapakäk. 	 Wakiwepo watu wenye vipaji vya kusema kwa lugha ngeni, waseme wawili au watatu, si zaidi, tena mmojammoja; na aweko mtu wa kufafanua yanayosemwa.


Ata ka ije wa̱ bas dulane kuna ra, jera bas dä yabala ña̱la wä shtä wa, ka iyabala si̱ kuna. 	 Lakini msipoadhibiwa kama wana wengine, basi, ninyi si wanawe, bali ni wana haramu.


Mikle bite rä jira kje ka yi wa̱ issële sa̱ ko̱le ka wä wajuenak kuna je wä wajuewa̱ yi te. 	 Tangu mwanzo wa ulimwengu haijasikika kwamba mtu ameyafumbua macho ya mtu aliyezaliwa kipofu.


Jekäi iel idäkläka̱ mañal je se̱nawa̱ ira ñaebä. Jekäi ebä je siete wa biköle duacha̱wa̱ ka yabala ta; 	 na ndugu wa tatu vilevile. Mambo yakawa yaleyale kwa wote saba--wote walikufa bila kuacha watoto.


Jera jäiyi wa je̱r ta bäi wa te Esteban itäbiawa̱. Jekäi ijewa te iji̱etsa ta̱i. 	 Watu wamchao Mungu, walimzika Stefano na kumfanyia maombolezo makubwa.


Jera Pedro te isha iia̱: —Bena te bä jawa̱ ra, yis je wa̱ ka ba janakwa̱. 	 Petro akamwambia "Hata kama wote watakuwa na mashaka nawe na kukuacha, mimi sitakukana kamwe!"


Jera Pedro irä isaka Jesús ktei bata shäk wa irä jewa te ikúka: —Bäi si̱ ra Säkeklä ktä ssë rä ditsä ktä ssë tsa̱ta. 	 Hapo Petro, akiwa pamoja na wale mitume wengine, akajibu, "Lazima tumtii Mungu, na siyo binadamu.


Jishtä yis te ishe bas ia̱, jekäi biköle ia̱ yie ishe: Bas se̱no je̱r ki̱i̱.” 	 Ninayowaambieni ninyi, nawaambia wote: Kesheni!"


Ata yis ia̱ ibata yina ijewa rä ñaje̱rko̱le e̱ná iktäkwa̱ ra, ñawäsaka yie ije patkami bä wäki̱ka. Ñaebä yie ije kjatiäk wa paka minak bä wäki̱ jeka ikjatiäk.” 	 Nilipofahamishwa kwamba Wayahudi walikuwa wamefanya njama za kumuua, niliamua kumleta kwako. Nikamwambia washtaki wake walete mashtaka yao mbele yako."


Jera Pablo te guardia wa cien wäsikäk ekla kiaté, je ia̱ ite isha: —Jí dulaklei tso̱mi bas tsa̱ku̱i wäki̱, je wa̱ jile tso̱ yinak ije ia̱ ki̱ka. 	 Hapo Paulo akamwita mmoja wa askari, akamwambia, "Mchukue kijana huyu kwa mkuu wa jeshi; ana kitu cha kumwambia."


Jekäi ji ka wa̱kle yie je we̱ke̱ yis te ra, ka je rä yis wakei si̱ te kuna, ata je rä ji yakei tso̱ yis ja̱rka, je ne te je we̱ke̱ rä. 	 Basi, kama ninafanya kinyume cha matakwa yangu, hii inamaanisha kwamba si mimi ninayefanya hayo, bali ni ile dhambi iliyo ndani yangu.


Je ki̱ka sa̱ ke̱i etkä etkä bakle Tsa̱ku̱i, ka duäk kuna, ka juenak kuna, je rä Säkeklä eklabä, je oloitsanopa je oloi kanoka̱pa sa̱ ke̱i etkä etkä jekjeyemi. ¡Amén! 	 Kwake yeye aliye Mfalme wa milele na asiyekufa, yeye aliye Mungu pekee--kwake viwe heshima na utukufu milele na milele! Amina.


Jera Pilato te ichaka Jesús ia̱: —¿Jibä rä ji rä iyina si̱ rä na? Ñerä Pilato te jekäi isha e̱ná ra, ideksa̱ju̱ni Judío wa wäki̱ te isha ijewa ia̱: —Yis wäna ijuer ka irä nui ta a̱ni. 	 Pilato akamwambia, "Ukweli ni kitu gani?" Pilato alipokwisha sema hayo, aliwaendea tena Wayahudi nje, akawaambia, "Mimi sioni hatia yoyote kwake.


Jekäi yi je̱k jawa̱ jí yaba käi ra, je ne rä bakleka̱ bäi si̱ ka̱jöir gobierno ja̱mi wa sha̱na rä. 	 Yeyote anayejinyenyekesha kama mtoto huyu, huyo ndiye aliye mkubwa katika Ufalme wa mbinguni.


Bas ku̱ ibiketsö bikö je oloi kaleka̱ rä käi, sa ká Abraham wa̱ ji baka ite diezmoí ma̱klä iia̱. 	 Basi, mwaona jinsi mtu huyu alivyokuwa maarufu. Baba Abrahamu alimpa sehemu moja ya kumi ya vitu vyote alivyoteka vitani.


Jera Jesús te isha iia̱: —Yis jöwa̱. Ka irä jiye kuna ta, ka yis dämika̱ba Sa Ká wäki̱. Ata ma cho̱ yis el wa ia̱ ishäk: “Yis maka̱ju̱ yis Ká ska, bas Ká ska, yis Kekläí ska, bas Kekläí ska.” 	 Yesu akamwambia, "Usinishike; sijakwenda bado juu kwa Baba. Lakini nenda kwa ndugu zangu uwaambie: nakwenda juu kwa Baba yangu na Baba yenu, Mungu wangu na Mungu wenu."


Jera yis ja̱nawa̱ i̱ski̱, te kte ssa, te ishe yis ia̱: “Saulo, Saulo, ¿jiye ba te yis yuleke̱ weikanak rä na?” 	 Hapo nilianguka chini, nikasikia sauti ikiniambia: Saulo, Saulo! Kwa nini unanitesa?


Je itä ki̱ ijewa te isha je alaklä ia̱: —Jira sá te ije biketsa, ka irä ba te isha ebä ki̱ka kuna, ata sá wakwa te ije ktä ssa ki̱ka. Je wà sá wa̱ iju̱ñer iyina si̱ ije ne rä ka̱jiska wa tsa̱tkäkksa̱ rä. 	 Wakamwambia yule mama, "Sisi hatuamini tu kwa sababu ya maneno yako; sisi wenyewe tumesikia, na tunajua kwamba huyu ndiye kweli Mwokozi wa ulimwengu."


Jekäi ibata ska wa moska rä däkwa̱ isäkätä wa ye, ata isäkätä wa moska rä ja̱nakcha̱wa̱ta̱na ibata ska wa ye. 	 Naam, wale walio wa mwisho watakuwa wa kwanza; na wale walio wa kwanza watakuwa wa mwisho."


Jera ijewa te isu̱a ra yökö käi bala butsa̱nami juer ta kjäktä iá ja̱na iwakwa ki̱ ekla ekla. 	 Kisha, vikatokea vitu vilivyoonekana kama ndimi za moto, vikagawanyika na kutua juu ya kila mmoja wao.


Mika̱ sábado dewa̱ ra, ije te sa paktami ñapaktäklä jui ska. Jera chu̱li̱i̱ te ije ktä ssa ra, jewa male̱cha̱cha̱wa̱ je te, ki̱ka ijewa te isha: —¿Mai je te jekäi ji tsa̱ rä na? ¿Je rä mane shtä je̱rike me̱na iia̱ rä na? ¿Je rä ji täkili ta o̱na ijula wa rä na? 	 Siku ya Sabato ilipofika, alianza kufundisha katika sunagogi. Wengi waliomsikia walishangaa, wakasema, "Je, ameyapata wapi mambo haya? Ni hekima gani hii aliyopewa? Tena, anatendaje maajabu haya anayoyafanya?


Jekäi kte baa bata ki̱ka ijewa ianacha̱wa̱ Säkeklä bolki wa ye bas däkläwa̱ kju̱ei, jeiräta sä rä kolonak ki̱ka ijewa rä shka̱ta ikalí wa kju̱ei. 	 Kwa sababu wanaikataa Habari Njema, Wayahudi wamekuwa adui wa Mungu, lakini kwa faida yenu nyinyi watu wa mataifa. Lakini, kwa kuwa waliteuliwa, bado ni rafiki wa Mungu kwa sababu ya baba zao.


Jekäi sábado sábado wà ite jile pakeke̱ ñapaktäklä jui ska. Jeska ije te Judío wa irä Griego wa irä je̱r ssëwe̱ke̱ iktä kukäkwa̱. 	 Kila Sabato alifanya majadiliano katika sunagogi akijaribu kuwavuta Wayahudi na Wagiriki.


Ka jira yie bas kie kuna ji̱a kjanaklä wa ni. Ka irä jiye kuna ta, kjanaklä wa wa̱ ka iju̱ñer ji we̱ke̱ iblui te rä käi. Ata yie bas kie rä yis wa̱ shka̱ta wa ni, ji biköle yile yis ká wa̱ je ssa yis te, je shani yie bas ia̱ je ki̱ka. 	 Ninyi siwaiti tena watumishi, maana mtumishi hajui anachofanya bwana wake. Lakini mimi nimewaita ninyi rafiki, kwa sababu nimewajulisha yote ambayo nimeyasikia kutoka kwa Baba yangu.


Yabala rikäla, bas dä Säkeklä ja̱mi wa. Jekäi bas dä tu̱leka̱ ijewa ki̱ka. Ka irä maikäi kuna ta, ale kaldu bas ja̱rka rä bakleka̱, ale kaldu ka̱jiska je tsa̱ta. 	 Lakini ninyi, watoto, ni wake Mungu na mmekwisha washinda hao manabii wa uongo; maana Roho aliye ndani yenu ana nguvu zaidi kuliko roho aliye ndani ya hao walio wa ulimwengu.


Jeska Jesús mineju̱ ji̱a ra, jäiyi wa bol ka wä wajuenak kuna wa minemi iitäki̱ka, jewa a̱na jela te isha: —David yäbei, ma je̱r ja̱mi sá dälänopa. 	 Yesu aliondoka hapo, na alipokuwa anakwenda, vipofu wawili walimfuata wakipiga kelele, "Mwana wa Daudi, utuhurumie!"


Yis Ká ju ska ija̱r bala tkeleksa̱ tso̱ ta̱i. Ke ikuna jekäi ra, ka yis wa̱ iyinak. Yis maju̱ ka̱ yuläkba bas ia̱. 	 Nyumbani mwa Baba yangu mna makao mengi; la sivyo ningalikwisha waambieni. Sasa nakwenda kuwatayarishieni nafasi.


Je ki̱ka Judío wa te ikúka: —Jí ju yöle cuarenta y seis año kje, jera ¿maikäi ba ia̱ je yörmika̱ni tres día ebä ra rä na? 	 Hapo Wayahudi wakasema, "Hekalu hili lilijengwa kwa muda wa miaka arobaini na sita. Je, wewe utalijenga kwa siku tatu?"


Ata ka ije ki̱ jekäi ishene, je te itsa̱mi jiawa̱ sä wätiäklä ska, ma rä inui tju̱a ju̱ami ite kje. 	 Lakini yeye hakutaka, bali alimtia gerezani mpaka hapo atakapolipa lile deni.


Judas, Jacobo el, Jesucristo kjanaklä, je te jí yue mar sä kile wa ia̱, shka̱ta Säkeklä sa Ká ja̱mi, ñakäi kjänanenak Jesucristo wa̱, jewa ia̱. 	 Mimi Yuda, mtumishi wa Yesu Kristo, ndugu yake Yakobo, nawaandikia ninyi mlioitwa na Mungu na ambao mnaishi katika upendo wa Mungu Baba, na katika ulinzi wa Yesu Kristo.


Je ke̱i ska ite sa̱ ia̱ isäkei me̱mi ekla ekla jishtä sa̱ wa̱ io̱le ja̱mi. 	 Siku hiyo Mungu atamlipa kila mmoja kufuatana na matendo yake.


Bas dikäla, sa̱ je̱r ska sä ssërke̱ ka nui ta ji ki̱ käi ra, jera sä ssërmi ka sualewa̱ kuna Säkeklä wäna. 	 Wapenzi wangu, kama dhamiri yetu haina lawama juu yetu, basi, twaweza kuwa na uthabiti mbele ya Mungu,


Ka irä jiye kuna ta, Demas te yis jawa̱ta̱na, ije wäbatsa jí ke̱i ska ji tso̱ wà ki̱ka. Jekäi imineju̱ Tesalónica ska; Crescente mineju̱ Galacia ska; Tito mineju̱ Dalmacia ska. 	 Dema ameupenda ulimwengu huu akaniacha na kwenda zake Thesalonike. Kreske amekwenda Galatia, na Tito amekwenda Dalmatia.


¿Bas ia̱ ra, sä kolole Säkeklä wa̱ iwakei ia̱ wa te iwakei a̱netse ka̱piana irä tuina irä jewa ka tsa̱tkenak iwa̱ na? ¿Ite ijewa pakemi iki̱ssäk jaree na? 	 Je, ndio kusema Mungu hatawatetea wale aliowachagua, ambao wanamlilia mchana na usiku? Je, atakawia kuwasikiliza?


Jera ekla alaklä chichö ka jita deju̱, je te inaklä wäka botkä tsi̱dala si̱ jiawa̱, säkei ta cuadrante etka. 	 Hapo akaja mama mmoja mjane maskini, akatoa sarafu mbili ndogo za fedha.


Je duawa̱ ra, iduawa̱ rä ji yakei wakble ki̱ka etaba kichabä. Ata ise̱nani kseka ra, je rä ise̱naklä Säkeklä ia̱. 	 Hivyo, kwa kuwa alikufa--mara moja tu--dhambi haina nguvu tena juu yake; na sasa anaishi maisha yake katika umoja na Mungu.


Je bewak su̱a yis te, pa juer dä nama kitäle su̱ta, iklä ijula rä urí käi, ikjä ja̱r dä nama kjä ja̱r käi. Je ia̱ tsuitkäbi te itäkili irä, ije̱tkäklä ka̱ tsa̱ku̱i ye irä ma̱, ñakäi ite ka̱wei iwa̱ sa patkäklä ma̱ iia̱ ta̱i. 	 Mnyama huyo niliyemwona alikuwa kama chui; miguu yake ilikuwa kama ya dubu, na kinywa chake kama cha simba. Lile joka likampa huyo mnyama nguvu yake, kiti chake cha enzi na uwezo mkuu.


Iyina si̱ ra, ditsä yäbei maju̱mi rä jiräni ije ktei yöle katke rä ja̱mi, ata ¡wekte ditsä yäbei ju̱akksa̱ wakei rä! Ije wakei ia̱ ra bäi si̱ rä ke iko̱nopa. 	 Kweli Mwana wa Mtu anakwenda zake kama Maandiko Matakatifu yanavyosema juu yake; lakini, ole wake mtu yule anayemsaliti Mwana wa Mtu! Ingalikuwa afadhali kwa mtu huyo kama hangalizaliwa!"


Jekäi yis te je biköle we̱ke̱ kte baa bata ki̱ka, yis ia̱ ji bäi däkläksa̱ña. 	 Nafanya haya yote kwa ajili ya Habari Njema, nipate kushiriki baraka zake.


Ka irä maikäi kuna ta, Melquisedec mineju̱ iña̱le̱i tsa̱k ra, Leví tso̱ ji̱a rä iká yaka ska. 	 Maana Lawi hakuwa amezaliwa bado, bali ni kama alikuwa katika mwili wa baba yake, Abrahamu, wakati Melkisedeki alipokutana naye.


Ji biketse etkabä wà Isaac te Jacob irä Esaú irä ia̱ ji bäi sha o̱nak ji o̱rmi ji̱a je̱na je̱napa je ja̱mi. 	 Kwa imani Isaka aliwabariki Yakobo na Esau, wapate baraka zitakazokuja baadaye.


“El wa, yis wa̱ iju̱ñer bas te je wá̱ rä ka bas je̱r ko̱ne ki̱ka, bas wäkiri wa ñaebä. 	 "Sasa ndugu zangu, nafahamu kwamba ninyi na wakuu wenu mlitenda hayo kwa sababu ya kutojua kwenu.


Jekäi ji wäkiri wa tso̱ rä ji bäi wa̱k wa ka suawa̱k kuna, ata ji yakei wakbläk wa ne suawa̱k. ¿Ba ki̱ sa suawe̱ ka̱wei ta wa te ka sher na? Jera ba ku̱ ji bäi ebä wo̱. Jera je ki̱ ba kjeiyirmi. 	 Maana, watawala hawasababishi hofu kwa watu wema, ila kwa watu wabaya. Basi, wataka usimwogope mtu mwenye mamlaka? Fanya mema naye atakusifu;


Jekäi ale demi las cinco wa dejulu to̱nami denario wà etka etka. 	 Basi, wakaja wale walioajiriwa mnamo saa kumi na moja, wakapokea kila mmoja dinari moja.


Jera ¿jibä me̱mi sa te sa wakei je̱k tsa̱tju̱a ju̱aklämi na? 	 Ama mtu atatoa kitu gani badala ya maisha yake?


Je ke̱i ska ra, sä käjäklämi bol shka̱bläklä ska, jera ekla rä minaktse̱, iel dä ju̱nakta̱na. 	 Wakati huo watu wawili watakuwa shambani; mmoja atachukuliwa na mwingine ataachwa.


Ñerä Elisabet chaka María te je ssa ite ra, iyaba dälinaka̱ täkii isha̱ wà. Jekäi Elisabet pshiwa̱wa̱ Wikblu Sikina te. 	 Mara tu Elisabeti aliposikia sauti ya Maria, mtoto mchanga tumboni mwake Elisabeti akaruka. Naye Elisabeti akajazwa Roho Mtakatifiu,


Jera ite isha ijewa ia̱: —Jí rä yis pi, sa kabläklä ñaia̱ spa̱na je pií; je rä tkenakju̱mi sä chu̱li̱i̱ wa kju̱ei. 	 Akawaambia, "Hii ni damu yangu inayothibitisha agano la Mungu, damu inayomwagwa kwa ajili ya watu wengi.


Jekäi Pablo te ji wämo käi, je̱k wätkewe̱ ji yika käi, sä ktei wabiketsanakläksa̱ ke̱i däke̱wa̱ käi, je ktei paka ra, Félix suanawa̱ te isha iia̱: —Bäi rä, ma cho̱ni. Ata bikökje yis wä katke ra yie bä kieni. 	 Lakini wakati Paulo alipoanza kuongea juu ya uadilifu, juu ya kuwa na kiasi na juu ya siku ya hukumu inayokuja, Felisi aliogopa, akasema, "Kwa sasa unaweza kwenda; nitakuita tena nitakapopata nafasi."


Jera ijewa te je inaklä kukacha̱wa̱. Jekäi ite isha jiräni ite ipaka ishäk käi. Jekäi je yir dami ji̱a Judío wa sha̱na jira kje. 	 Wale walinzi wakazichukua zile fedha, wakafanya kama walivyofundishwa. Habari hiyo imeenea kati ya Wayahudi mpaka leo.


ijewa te kte kukäk wa ki̱täkiwa̱, iki̱pakta ji biketsäk etkabä maitjä. Ijewa te isha: —Bäi si̱ ra sa kiana weikane ta̱i dälär ssäk, sä kjäkläwa̱ Säkeklä gobiernoí ja̱mi. 	 Waliwaimarisha waumini wa miji hiyo na kuwatia moyo wabaki imara katika imani. Wakawaambia, "Ni lazima sisi sote tupitie katika taabu nyingi ili tuingie katika ufalme wa Mungu."


Je su̱ta jäiyi wa bas se̱no bas alaklä wa ra je̱r ko̱le, ijewa rä jishtä jile jui ko̱nak tjabana käi, ijewa dälätsö jishtä se̱ne kseka me̱rke̱ däli ukä ye kukäkña wa käi, je rä ji kieke̱ bas te ka̱kie wà ka wätkenaklä kuna. 	 Kadhalika nanyi waume, katika kuishi na wake zenu mnapaswa kutambua kwamba wao ni dhaifu na hivyo muwatendee kwa heshima; maana nao pia watapokea pamoja nanyi zawadi ya uzima anayowapeni Mungu. Hapo ndipo sala zenu hazitakataliwa.


ba wa̱ ji rä sherke̱ ije ki̱ ju̱ñer da, ba rä yöle ka̱wei wà ki̱ka ba wa̱ iju̱ñer jibä rä bäi si̱ ra, 	 kwa njia ya Sheria unajua matakwa ya Mungu na unaweza kuchagua jambo jema;


Jikäi yis te bas je̱r ku̱e, je ne rä bäi bas ia̱ rä ki̱ka. Jí año bakle waté bas ne te je tapawa̱miba rä, ka irä bas te je tapawa̱miba ebä kuna, ata bas wakwa ne je̱r ssënaba je ma̱k rä. 	 Kuhusu jambo hili, basi, nawapeni shauri hili: inafaa kwenu kutekeleza sasa yale mliyoanza mwaka jana. Ninyi mlikuwa wa kwanza kuchukua hatua na kuamua kufanya hivyo.


Je wà rä je jäiyi wa̱ ka̱ tso̱ cuarenta año tsa̱ta ja̱mi ji e̱e̱na kjayina je ki̱ka. 	 Huyo mtu aliyeponywa alikuwa na umri wa miaka zaidi ya arobaini.


Ñerä sá ku̱a ite Asón ska ra, ibitéju̱ña sá ra ko̱no ki̱, dejulu Mitilene ska. 	 Basi, alitukuta kule Aso, tukampandisha melini, tukaenda Mitulene.


Jekäi ijewa te iwá̱ jishtä Säkekewa ka̱wei yöle te ishe käi biköle, jekjepa ijewa bitejulu deni iwakwa jukläyäkäí Nazaret ska, Galilea ke̱i ki̱. 	 Hao wazazi walipokwisha fanya yote yaliyoamriwa na Sheria ya Bwana, walirudi makwao Nazareti, mkoani Galilaya.


Jekäi yi wa̱ ji ka o̱ne, ata ite ka sä bäi kuna wa wabiketsäkksa̱ wämo ye je biketsa ra, je ite ji biketsa etkabä wà iwabiketsarmiksa̱ wämo ye to̱ne käi. 	 Lakini mtu asiyetegemea matendo yake mwenyewe, bali anamwamini Mungu ambaye huwasamehe waovu, basi, Mungu huijali imani ya mtu huyo, na hivi humkubali kuwa mwadilifu.


idäkläka̱ cinco rä ónice wà, idäkläka̱ seis rä cornalina wà, idäkläka̱ siete rä crisólito wà, idäkläka̱ ocho rä berilo wà, idäkläka̱ nueve rä topacio wà, idäkläka̱ diez dä crisopraso wà, idäkläka̱ once rä jacinto wà, idäkläka̱ doce rä amatista wà. 	 la tano sardoniki, la sita akiki, la saba krisolito, la nane zabarijadi, la tisa topazi, la kumi krisopraso, la kumi na moja yasinto, na la kumi na mbili amethisto.


¿Je rä etäbä kicha sá wakwa ebä ña ktei shäke̱ni na? ¿Ata sá ki̱ isherke̱ rä jishtä manele käi, ktei yilemi äyë ki̱ bas ia̱ iräle, bas wa̱ iräle käi na? 	 Je, tunaanza tena kujipendekeza? Je, tunahitaji barua ya utambulisho kwenu, au kutoka kwenu, kama watu wengine?


je ne ja̱mi sä yäbeila biköle ka̱jöir ka̱jiska kju̱awa kju̱awa kile rä, 	 aliye asili ya jamaa zote duniani na mbinguni.


Tres día ra jile shkä ko̱no ia̱ kianak käi je tulami ite iwakwa jula wà. 	 Siku ya tatu, wakaanza pia kutupa majini vifaa vya meli kwa mikono yao wenyewe.


Jekäi jile bata shäk wa wa̱ ji yile je wadeksa̱ bas ia̱. Ñakäi Säkeklä kablele bas ká wa ia̱ ji wa̱k je deksa̱ bas ia̱. Je ne sha ite Abraham ia̱: ‘Ba batala oloi ja̱mi ji bäi o̱rmi ka̱jiska sä ditsei wä tso̱ biköle ia̱.’ 	 Ahadi zile Mungu alizotoa kwa njia ya manabii ni kwa ajili yenu; na mnashiriki lile agano Mungu alilofanya na babu zenu, kama alivyomwambia Abrahamu: Kwa njia ya wazawa wako, jamaa zote za dunia zitabarikiwa.


Jera Jesús te ikúka: —Kte si̱ kte si̱ wà yie ishe ma ia̱; ka sa̱ ko̱ne diklä ja̱mi, ñakäi Säkeklä wikblu ja̱mi ra, ka sä däkwa̱ Säkeklä gobierno ja̱mi. 	 Yesu akamjibu, "Kweli nakwambia, mtu asipozaliwa kwa maji na Roho, hawezi kamwe kuingia katika ufalme wa Mungu.


Gayo te bas chakami. Ije te ka̱ ma̱ yis ia̱ iju ska, ñakäi tapanak wa biköle ia̱. Erasto, jí jukläyäkä wäkiri ia̱ inaklä bläk irä, ñakäi sä el Cuarto irä, jewa te bas chakami. 	 Gayo, mwenyeji wangu, pamoja na kanisa lote linalokutana kwake, anawasalimu. Erasto, mweka hazina wa mji huu, pamoja na Kwarto, wanawasalimu.


Cristo ktä se̱nopa ki̱ta si̱ bas ja̱mi, bas ñapaktäklä bas ñaparuäklä ka̱biketse bena wà, bas kse shäklä je̱r baa wà Säkeklä ia̱ bas je̱r ska, salmo wà käi, kse wà käi, ji wikblu iá kseí wà käi. 	 Ujumbe wa Kristo ukae ndani yenu pamoja na utajiri wake wote. Fundishaneni na kushauriana kwa hekima yote. Imbeni zaburi, nyimbo na tenzi za kiroho; mwimbieni Mungu mioyoni mwenu kwa shukrani.


¡Ji shäk kjäbata ebä wà wa! Bas wädular ji juerke̱ ka̱jöir ja̱mi käi, ka̱jiska ja̱mi käi su̱akksa̱ ra, ¿maikäi ka bas wäna jishtä jira sa̱ ke̱i dami rä juer dä na? 	 Enyi wanafiki! Mnajua kutabiri hali ya hewa kwa kuangalia dunia na anga; kwa nini basi, hamwezi kujua maana ya nyakati hizi?


“¿Yi rä je̱r ko̱le Säkekewa je̱rikä ia̱ rä na? ¿Yi rä delewa̱ ije ia̱ jile shäk ye rä na? 	 "Nani aliyepata kuyajua mawazo ya Bwana? Nani awezaye kuwa mshauri wake?


ka wä wajuenak kuna wa wä wajuerke̱ni, klä ialewa̱ wa shkäke̱ni, paiale lepra wa̱ wa bäirke̱ni yëë, kukä balewa̱ wa kukä wassërke̱ni, dulecha̱wa̱ wa shki̱r tuläke̱ka̱ni, ñakäi ka jita wa ia̱ kte baa bata yirte. 	 vipofu wanaona, viwete wanatembea, wenye ukoma wanatakaswa na viziwi wanasikia, wafu wanafufuliwa na maskini wanahubiriwa Habari Njema.


Jekäi Säkekewa, ijewa te sá pau̱ña je ssö ba ku̱. Sá ba kjanaklä wa tsa̱tkö sá wa̱ ba ktä wapaktäklä ka suale ta kuna. 	 Lakini sasa, ee Bwana, angalia vitisho vyao. Utuwezeshe sisi watumishi wako kuhubiri neno lako kwa uhodari.


jí sa te ji baa ki̱ssënak, saje wa Kekläí kibiwa̱ si̱ Sa̱tsa̱tkäkksa̱ Jesucristo juermi oloi ta ta̱i je ki̱ssëke̱ dälei ja̱mi. 	 tukiwa tunangojea siku ile ya heri tunayoitumainia, wakati utakapotokea utukufu wa Mungu Mkuu na Mwokozi wetu Yesu Kristo.


Je rä Säkekewa payuläkläpa ditsä saka tso̱ ji̱a wa wa̱, ñakäi ka Judío kuna wa biköle kile yis kie ja̱mi wa wa̱. 	 Hapo watu wengine wote, watu wa mataifa yote niliowaita wawe wangu, watamtafuta Bwana.


Ata ije te ikúka te isha: “Ka̱miskla ra bas te ishe: ‘Ka̱ kjämi rä baa, ka̱jöir manaka̱ bätsëë ki̱ka,’ 	 Lakini Yesu akawajibu, "Wakati wa jioni ukifika ninyi husema: Hali ya hewa itakuwa nzuri kwa maana anga ni jekundu!


Ata fariseo wa te je ssa ra, ijewa te isha: “Ka ije wakei ia̱ be kjäienakksa̱, ata je kjäieke̱ksa̱ ite rä be tsa̱ku̱i Beelzebú ne oloi ja̱mi.” 	 Lakini Mafarisayo waliposikia hayo, wakasema, "Mtu huyu anawafukuza pepo kwa uwezo wa Beelzebuli, mkuu wa pepo."


Ije ne bata sheke̱ sá te rä. Jekäi sá te ditsä biköle parueke̱, ñakäi ditsä biköle yueke̱ ka̱biketse bena wà, sá wa̱ ditsä biköle ma̱kläksa̱ bäi ñakjee Cristo ja̱mi. 	 Kwa sababu hiyo tunamhubiri Kristo kwa watu wote; tunawaonya na kuwafundisha wote kwa hekima yote, ili tuweze kumleta kila mmoja mbele ya Mungu akiwa amekomaa katika kuungana na Kristo.


Ata sa̱ me shkä ka̱tuil na ra, jera sä rä klasku tkenakwa̱, ka sä wäna ka̱ oloi juer ki̱ka. 	 Lakini mtu akitembea usiku atajikwaa kwa maana mwanga haumo ndani yake."


Bas ka̱wei yöle te ishe rä, isu̱ak bol te ishaka̱ ra, je rä iyina si̱. 	 Imeandikwa katika Sheria yenu ya kwamba ushahidi wa watu wawili ni halali.


Jesús ka̱paka ji̱a, ktani ijewa ra jile she ja̱mi te isha: 	 Yesu alisema nao tena kwa kutumia mifano:


Ekla ia̱ irä me̱nak je wikblu oloi ja̱mi iktäklä je̱rike ta käi, ata isaka ia̱ ji ka ju̱ñer iwa̱ je rä kjayinak iwa̱ pakanak je wikblu ebä oloi ja̱mi. 	 Roho humpa mmoja ujumbe wa hekima, na mwingine ujumbe wa elimu apendavyo Roho huyohuyo.


Kjepa ite ije̱r ku̱a tsa̱na ra, ite ipatkamine plaa 	 Kisha Yesu akamwambia aende zake upesi na kumwonya vikali,


Ata dulecha̱wa̱ wa rä shki̱nakka̱ni je wapakäklä ra, Moisés wa̱ äyë yöle ki̱ ipakale, maikäi Säkeklä kta ira kal yaba ska käi, je te isha rä: ‘Yis dä Abraham Kekläí, Isaac Kekläí, Jacob Kekläí’ ni ¿je ktei ka wayíle bas wa̱ na? 	 Lakini kuhusu kufufuliwa kwa wafu, je, hamjasoma kitabu cha Mose katika sehemu inayohusu kile kichaka kilichokuwa kinawaka moto? Mungu alimwambia Mose, Mimi ni Mungu wa Abrahamu, Mungu wa Isaka, na Mungu wa Yakobo.


Ata ka je rä yie jekäi ishe iöle ba ssërmi nui ta ki̱ka kuna, ata je rä ije ssërmi jekäi ki̱ka. Ata ¿jiye yis ia̱ ka̱ tso̱ ji wa̱klä kjermita wabiketseke̱ kju̱awa te ije ssërke̱ nui ta bata ki̱ka rä na? 	 Nasema, "kwa ajili ya dhamiri," si dhamiri yenu, bali dhamiri yake huyo aliyewaambieni. Mtaniuliza: "Kwa nini uhuru wangu utegemee dhamiri ya mtu mwingine?


Ka irä jiye kuna ta, yis wa̱ iju̱ñer kukjunabä ra jí yis ju wäjienak rä janakwa̱ta̱na yis wa̱, jishtä saje wa Säkekewaí Jesucristo wa̱ yis je̱r ko̱le käi. 	 Najua kwamba karibu nitauweka kando mwili huu wenye kufa, kama Bwana alivyoniambia waziwazi.


Je rä bas se̱naklä jishtä Säkekewa ja̱mi se̱ne rä käi, issëwa̱k bäi ji biköle ska, wänak ji bäi biköle we̱ wà, kibinak je̱r ko̱ne Säkeklä ska wà, 	 Hapo mtaweza kuishi kama anavyotaka Bwana na kutenda daima yanayompendeza. Maisha yenu yatakuwa yenye matunda ya kila namna ya matendo mema na mtazidi kukua katika kumjua Mungu.


Ikjä na espada kayale sibuu daksa̱ju̱, je rä je wà iwa̱ ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa shka̱wa̱klä. Ije te ijewa wäsikemi tabeli yaka yöle kata ye wà. Ñakäi ije ne te Säkeklä Ji Biköle Tsa̱ta kju̱atkawa̱ e̱e̱na wätuäklä vino ye wawätue rä. 	 Upanga mkali hutoka kinywani mwake, na kwa upanga huo atawashinda mataifa. Yeye ndiye atakayetawala kwa fimbo ya chuma na kuikamua divai katika chombo cha kukamulia zabibu za ghadhabu kuu ya Mungu Mwenye Uwezo.


Ñakäi jewa te je ekla bäileni kaldu klä ki̱ ijewa ra je su̱a ra, jini a̱ni ka ijewa wa̱ ishäklei ji̱a. 	 Lakini walipomwona yule mtu aliyeponywa amesimama pamoja nao, hawakuweza kusema kitu.


Jera Jesús te ijewa kúka: —Jera ale David wa̱ ji o̱le, mika̱ ije irä shkäk ira wa irä ktacha̱wa̱ bäli te ra, ¿ka bas wa̱ je ktei wayile na? 	 Yesu akawajibu, "Je, hamjasoma jinsi alivyofanya Daudi pamoja na wenzake wakati walipokuwa na njaa?


Ishäkä te ka̱li̱ ja̱rke̱ iki̱ ka̱raa je yeke̱wa̱ ra, je te ji wäwe̱ kianak iwatkäk wa ia̱ ra, je ia̱ Säkeklä te ji we̱mi bäi; 	 Mungu huibariki ardhi ambayo huipokea mvua inayoinyeshea mara kwa mara, na kuotesha mimea ya faida kwa mkulima.


Ka irä jiye kuna ta, sa̱ tsa̱tkäk wa te ikja̱nei wá̱ bäi ra, ijewa dälätsarmi, ñakäi ijewa ssërmi täkii Cristo Jesús biketsäk. 	 Maana wasaidizi wanaofanya kazi yao vizuri hujipatia msimamo mzuri, na wanaweza kusema bila hofu juu ya imani yao katika Kristo Yesu.


Jeiräta kte yöle wa̱ iyile ishena rä shki̱nakka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na, ka je ia̱ ijewa je̱r ko̱rba. 	 (Walikuwa bado hawajaelewa Maandiko Matakatifu yaliyosema kwamba ilikuwa lazima afufuke kutoka wafu).


Ije rä jishtä ekla te ju yua käi. Ite ishäkä ja̱r bia ka̱mii, kjepa ite iñak wäkukäklä tkawa̱ jak ki̱ka. Jera mika̱ diklä butsa̱naté ta̱i ra, iyölí tena je ju ja̱mi, ata ka iia̱ iwäbuka̱neka̱, irä yöle bäi ebä ki̱ka. 	 Huyo anafanana na mtu ajengaye nyumba, ambaye amechimba chini na kuweka msingi wake juu ya mwamba; kukatokea mafuriko ya mto, mkondo wa maji ukaipiga nyumba ile, lakini haukuweza kuitikisa, kwa sababu ilikuwa imejengwa imara.


“Yi wa̱ iká ia̱mi shka̱l yis tsa̱ta ra, ka je rä bäi kuna däkwa̱ yis ia̱ ye; yi wa̱ iyaba jäiyi iräle, alaklä iräle shka̱l yis tsa̱ta ra, ka je rä bäi kuna däkwa̱ yis ia̱ ye; 	 "Ampendaye baba au mama yake kuliko anipendavyo mimi, hanistahili. Ampendaye mwana au binti kuliko mimi, hanistahili.


Ñerä Marta te iju̱ña Jesús daju̱ ra, jera imineju̱ iña̱le̱i tsa̱k, ata María a̱ta̱na ju ska. 	 Basi, Martha aliposikia kwamba Yesu alikuwa anakuja, akaenda kumlaki; lakini Maria alibaki nyumbani.


Jera ije te isha iia̱: —¿Jiye ba te ji rä wämo ktei chake yis ia̱ na? Ekla ebä ne rä wämo rä. Ata ba je̱r ssëna se̱nak kseka ra, sa pakale ji wa̱k je wawo̱. 	 Yesu akamwambia, "Mbona unaniuliza kuhusu jambo jema? Kuna mmoja tu aliye mwema. Ukitaka kuingia katika uzima, shika amri."


Je idula irä bewak irä diez su̱a ba te, jewa te je alaklä pato̱nak dokoitsemiwa̱. Jewa te iweikemiwa̱ itjä, paye ju̱emi ju̱li̱shye, yaka kätemiwa̱, däläwe̱miwa̱. 	 Pembe zile kumi ulizoziona na yule mnyama watamchukia huyo mzinzi. Watachukua kila kitu alicho nacho na kumwacha uchi; watakula nyama yake na kumteketeza kwa moto.


Jekjepa Simón Pedro demi iitä ki̱, kjawa̱ju̱ sa̱ nu̱l bläklä ja̱rka. Je te isu̱a ra, ibuträklä ebä kalme. 	 Simoni Petro naye akaja akimfuata, akaingia kaburini; humo akaona sanda,


Jera guardia wa te dika butra corona ye tkaka̱ itsa̱ku̱ ki̱ka, jekäi ite shönak je̱k ki̱ siöö yëna shuaka̱ iki̱. 	 Nao askari wakasokota taji ya miiba, wakamtia kichwani, wakamvika na joho la rangi ya zambarau.


Jekäi bas ñakiöwa̱ jishtä Cristo te bas kiawa̱ käi, Säkeklä oloi kanakläka̱. 	 Basi, karibishaneni kwa ajili ya utukufu wa Mungu kama naye Kristo alivyowakaribisheni.


Ñerä Moisés te je ssa ra, je ra itunami icha̱k. Jekäi ise̱na rä ka̱ etkä wa ye Madián ke̱i ska. Jeska iyabala ko̱na bol jäiyi wa. 	 Baada ya kusikia hayo Mose alikimbia, akaenda kukaa katika nchi ya Midiani na huko akapata watoto wawili.


Jekäi ite isha ki̱ka, ñawäsaka ditsä te ije kukeke̱wa̱. Ata ka yi a̱ni wa̱ ikolonewa̱ si̱, ka ike̱i däwa̱ba ki̱ka. 	 Basi, watu wakataka kumtia nguvuni, lakini hakuna mtu aliyethubutu kumkamata kwa sababu saa yake ilikuwa haijafika bado.


Ka̱jiska ka̱ tsa̱ku̱i wa ñajaka̱ kja kju̱atkäk. Sä wäkiri wa ñatapawa̱cha̱wa̱ kju̱atkäk Säkekewa ra, iwa̱ kolole Säbäkäkksa̱ ye je ra.’ 	 Wafalme wa dunia walijiweka tayari, na watawala walikutana pamoja, ili kumwasi Bwana na Kristo wake.


Ka ba te säkekewa shtä uñe kuna täkili wà, ata iparuö tsa̱na, jishtä sa ká wa ia̱ ji she käi, ñaebä dulaklei wa ia̱ ji shö jishtä sä el wa ia̱ ji she käi. 	 Usimkemee mtu mzee, bali msihi kama vile angekuwa baba yako. Watendee vijana kama ndugu zako,


Ka irä jiye kuna ta, ale yile jekäi, ka je rä jewa ditsei wä kuna. Jewa mane a̱ni rä ka bakle jile däläwa̱klä wakja̱neiwa̱k kuna. 	 Naye Bwana wetu ambaye mambo hayo yote yanasemwa juu yake, alikuwa wa kabila lingine, na wala hakuna hata mmoja wa kabila lake aliyepata kutumikia madhabahuni akiwa kuhani.


Iwa rä ikablele säkätä kuna rä ka yakei ta ra, jera ka ietkä biketsane patkenakwa̱ni kuna. 	 Maana kama lile agano la kwanza halingalikuwa na dosari, hakungalikuwa na haja ya agano la pili.


Jekäi bas dä iyabala ki̱ka, Säkeklä te iyaba wikblu patka sa̱ je̱r ska, je a̱rke̱: “Abba, Papá” ni. 	 Kwa vile sasa ninyi ni wana, Mungu amemtuma Roho wa Mwanae mioyoni mwenu, Roho ambaye hulia "Aba," yaani "Baba."


Jera Jesús je̱k manewa̱té isu̱ak te isha iia̱: —Yaba, bä ssëno täkii, ba te ji biketsa etkabä wà ba tsa̱tkenaksa̱. Jera je wäsaka je alaklä bäinani. 	 Basi, Yesu akageuka akamwona, akamwambia, "Binti, jipe moyo! Imani yako imekuponya." Mama huyo akapona saa ileile.


Jera Sa̱tsa̱ku̱i te ishemi ijula wämo kja̱ne tso̱ wa ia̱: ‘Bas kjeiyile bäi yis Ká wa̱ wa kute, bas ia̱ gobierno yolole däkksa̱ ka ka̱jiska yörksa̱ba yika, je kukö däli ukä ye. 	 "Kisha Mfalme atawaambia wale walio upande wake wa kulia, Njoni enyi mliobarikiwa na Baba yangu; pokeeni Ufalme mliotayarishiwa tangu kuumbwa kwa ulimwengu.


Jirä bäi o̱nak sa̱ je̱k manewa̱ksa̱ ra, je ja̱mi bas wäno. Ata ke bas ku̱ ibiketsa je̱r na: ‘Abraham ne rä sá ká rä’ ni; ka irä jiye kuna ta, yie ishe bas ia̱, Säkeklä ia̱ jí jak tso̱ manermiksa̱ Abraham batala ye. 	 Basi, onyesheni kwa matendo kwamba mmetubu. Msianze sasa kusema: Sisi ni watoto wa Abrahamu. Nawaambieni hakika, Mungu anaweza kuyageuza mawe haya yawe watoto wa Abrahamu!


¿Ka bas je̱r na ji däba na? ¿Ka bas je̱r ja̱ne ji̱a pan cinco wà cinco mil dele ska, ñakäi canasta bitkä na bas te ishtani rä ska na? 	 Je, hamjaelewa bado? Je, hamkumbuki nilipoimega ile mikate mitano kwa ajili ya wale watu elfu tano? Je, mlijaza vikapu vingapi vya makombo?


Ata je biköle rä weikane säkätäba, alaklä wa duäksa̱ yaba ki̱ käi. 	 Yote hayo ni kama mwanzo wa maumivu ya kujifungua mtoto.


¿Yibä te sä kolole Säkeklä wa̱ wa kjatiemika̱ na? Ñera Säkeklä ne rä sa wabiketsäkksa̱ wämo ye rä. 	 Ni nani atakayewashtaki wateule wa Mungu? Mungu mwenyewe huwaondolea hatia!


Jera ñatululewa̱ yäkäk wa sha̱ ekla te je ssa ra, ite isha Jesús ia̱: —¡Bäije yäkäk Säkeklä gobierno ska wa rä! 	 Mmoja wa wale waliokuwa wameketi pamoja na Yesu akasema, "Ana heri mtu yule atakayekula chakula katika Ufalme wa Mungu."


Je su̱ta bena yi tso̱ ji̱a kseka wa te yis biketsa ra, mik a̱ni ka jewa duäkcha̱wa̱. ¿Ba te je kte biketsa na? 	 na kila anayeishi na kuniamini, hatakufa kamwe. Je, waamini hayo?"


Jera iwa̱ dulanak wa te ikúka: —Ba te isu̱a chu̱li̱i̱ wa ne tenacha̱wa̱ ma ja̱mi rä, ¿je chaké ba te: ‘Yi te yis passa rä í̱’ ni rä na? 	 Wanafunzi wake wakamjibu, "Unaona jinsi watu wanavyokusonga; mbona wauliza nani aliyekugusa?"


Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, ka̱ biköle ska mai jí kte baa wapauta̱nami käi ra, ji wá̱ ije te je ktei pakarmiña sa̱ je̱r ja̱naklä ije ska. 	 Nawaambieni kweli, popote ambapo hii Habari Njema itahubiriwa ulimwenguni, kitendo hiki alichofanya mama huyu kitatajwa kwa kumkumbuka yeye."


Kai, ata yie ishe, jile kekläí me̱i kja̱nei wa̱k wa te ji me̱ke̱ka̱ ra, je me̱ke̱ka̱ ijewa te rä be ne ia̱, ka je rä Säkeklä ia̱ kuna. Jekäi ka yis ki̱ bas shene ñawäjiäkwa̱ be ra. 	 Hata kidogo! Ninachosema ni kwamba tambiko wanazotoa watu wasiomjua Mungu wanawatolea pepo, sio Mungu. Sipendi kamwe ninyi muwe na ushirika na pepo.


Je ukä ska ite kjanaklä el patkaténi, ata ñaebä ijewa te je kpa ta̱i weika diekjela, patkamine ite jula wäyaka. 	 Yule bwana akamtuma tena mtumishi mwingine; lakini wao wakampiga huyo vilevile na kumtendea vibaya, wakamrudisha mikono mitupu.


Etäbä kicha Jesús te sa paktamini tipä kjä ja̱mi. Jera chu̱li̱i̱wa̱ tapanawa̱ iwäja̱mi e̱e̱na, je ki̱ka ije̱k jiaka̱ ko̱no kate tipä ki̱ ja̱rka, jeska ije̱tkawa̱. Jera je chu̱li̱i̱ wa biköle tapanawa̱ tipä kjä ja̱mi. 	 Yesu alianza kufundisha tena akiwa kando ya ziwa. Umati mkubwa wa watu ulimzunguka hata ikambidi aingie katika mashua na kuketi. Watu wakawa wamekaa katika nchi kavu, kando ya ziwa.


Bas dikäla, ke bas male̱te̱nak yökö wäkarke̱ bas sha̱na bas mabläklä je yika, ibiketsäk je rä ji o̱rte 's ukä ja̱mi rä í̱ ni. 	 Wapenzi wangu, msishangae kuhusu majaribio makali mnayopata kana kwamba mnapatwa na kitu kisicho cha kawaida.


“Jile she higuera ja̱mi, je kukö bas ku̱: Mika̱ ijula dului peri jè̱r mar da, je wà bas je̱r ku̱e ite duas tker dawa̱ kja irä. 	 "Kwa mtini jifunzeni mfano huu: Mara tu matawi yake yanapoanza kuwa laini na kuchanua majani, mnajua kwamba wakati wa kiangazi umekaribia.


Je yika biköle suanacha̱wa̱ ta̱i. Jewa te Säkeklä kjeisha te isha: —Sa̱ sha̱ ekla dewa̱ jile bata shäk bäi si̱ ye. Ñakäi: —Säkeklä deju̱ iwakei cha wa wäki̱. 	 Watu wote walishikwa na hofu, wakawa wanamtukuza Mungu wakisema: "Nabii mkuu ametokea kati yetu. Mungu amekuja kuwakomboa watu wake."


Judío wa te Säkekewa Jesús irä jile bata shäk wa irä ktacha̱wa̱, ñakäi ijewa te sá tulaksa̱. Ka ijewa te Säkeklä ssëwe̱ bäi, ata ijewa kju̱atkäke̱ biköle ra. 	 ambao walimuua Bwana Yesu na manabii, wakatutesa na sisi pia. Watu hao wanamchukiza Mungu, tena ni adui za kila mtu!


Jera ije te jile shami je̱k ukä ja̱mi o̱nak shi̱ana, te isha etkabä: —Ka yis wa̱ yi sheke̱ ba te je su̱le. 	 Lakini Petro akaanza kulaani na kuapa akisema, "Mimi simjui mtu huyu mnayesema habari zake."


Jewa ia̱ ite ji o̱na biköle paka e̱ná ra, ite ijewa patka Jope ska. 	 akawaeleza yote yaliyotukia, akawatuma Yopa.


Jekäi ji yöle ka̱mikle, je yöna rä saje wa paktäklä. Jekäi sa chatkawa̱ ra, sa̱ je̱r pableke̱ kte yöle te ra, sa̱ je̱r ku̱emi ji tso̱ sa̱ wa̱ ki̱ssënak te. 	 Maana yote yalioandikwa yameandikwa kwa ajili ya kutufundisha sisi ili kutokana na saburi na faraja tupewayo na Maandiko hayo Matakatifu tupate kuwa na matumaini.


Ije te jekäi isha ra, Judío wa minejulumi, ijewa kju̱atka tulaka̱ e̱e̱na ñara ki̱ka. 	 Paulo alipokwisha sema hayo, Wayahudi walijiondokea huku wakiwa wanabishana vikali wao kwa wao.


Weikane irä je̱r iane irä, ja̱rmika̱ ji yakei wa̱k wa biköle ki̱, säkätä Judío wa ki̱ka, ñaebä Griego wa ki̱ka. 	 Mateso na maumivu yatampata binadamu yeyote atendaye uovu. Yatawapata Wayahudi kwanza, na watu wa mataifa mengine pia.


Je ne rä Jesús te ji wá̱ idäkläka̱ botäbä kicha ijuenaklä ye Galilea ska, itso̱ Judeaka deni ra rä. 	 Hii ilikuwa ishara ya pili aliyoifanya Yesu alipokuwa anatoka Yudea kwenda Galilaya.


Jera ite isha ijewa ia̱: —Bas wa̱ jí detse̱ yis wä ki̱ sa̱ je̱r tkäk käi; ata yis te iwächakewa̱ bas wäkata ska. Ñera ka yis wäna ijuer ta irä nui ta etka a̱ni bas te ikjatia käi. 	 akawaambia, "Mmemleta mtu huyu kwangu mkisema kwamba alikuwa anawapotosha watu. Sasa sikilizeni! Baada ya kuchunguza jambo hilo mbele yenu, sikumpata na kosa lolote kuhusu mashtaka yenu juu yake.


Jekjepa ite isha: —Jesús, mika̱ bä dewa̱ Sa̱tsa̱ku̱i ye ra, ma je̱r ja̱nopa yis ska. 	 Kisha akasema, "Ee Yesu! Unikumbuke wakati utakapoingia katika ufalme wako."


Ji biketse etkabä ki̱ka Noé ia̱ jile ka juerba bata yina ra, sualewa̱ wà ite ko̱no yua iju ska tso̱ wa tsa̱tkenakläksa̱. Je wà ite ka̱jiska wa kjatiawa̱, ñakäi je wà sä wabiketsarke̱ksa̱ wämo ji biketse etkabä ki̱ka deksa̱ iia̱ däli ukä ye. 	 Kwa imani Noa alionywa na Mungu juu ya mambo ya baadaye ambayo hakuweza kuyaona bado. Alimtii Mungu, akajenga ile safina ambamo aliokolewa yeye pamoja na jamaa yake. Kutokana na hayo ulimwengu ulihukumiwa, naye Noa akapokea uadilifu unaotokana na imani.


Jekäi duewa̱ ne rä ibolki bata jekje iwa̱ weikanakwa̱ rä. 	 Adui wa mwisho atakayeangamizwa ni kifo.


Ata ke ka̱ ma̱k chichö wa busi ji̱a wa ia̱ kie yönaklä. Iwa rä ji tkermi ijewa ja̱mi pjoo ra, ijewa te Cristo jemiwa̱, je̱r ssërmi se̱nakwa̱, 	 Usiwaandikishe wajane vijana, kwani kama tamaa zao za maumbile zikizidi kuwa na nguvu zaidi kuliko kujitolea kwao kwa Kristo watataka kuolewa tena,


Sá ju̱na je̱naa, ka̱ kja ta̱i, därërë sá shka kjepa sá demi Gnido wäsaka, je rä si̱wa̱ te sá wätkewe̱ kate ki̱ka, je kju̱ei sá ju̱nami Creta ekta kja̱ne icha̱k Salmón wäsaka. 	 Kwa muda wa siku nyingi tulisafiri polepole, na kwa shida tulifika karibu na Nido. Kwa sababu upepo ulikuwa bado unatupinga, tuliendelea mbele moja kwa moja tukapitia upande wa Krete karibu na rasi Salmone ambapo upepo haukuwa mwingi.


Ka irä jiye kuna ta, yis shka jí naka ra, jera yis te bas wa̱ jile yöle oloitsanak je su̱a. Ata etka yie jile ma̱kläka̱ su̱a, je ja̱mi iyöle katke te ishe rä: ‘Jí rä Säkeklä Ka Ju̱ñele Kuna je ia̱.’ Jekäi je bas wa̱ kja̱nei o̱nak ka ju̱ñele yi irä käi, je ne ktei pake mar yie bas ia̱ rä. 	 Sababu yenyewe ni kwamba katika pitapita yangu niliangalia sanamu zenu za ibada nikakuta madhabahu moja ambayo imeandikwa: Kwa ajili ya Mungu yule Asiyejulikana. Basi, huyo mnayemwabudu bila kujua, ndiye ninayemhubiri kwenu.


Ñerä ijewa ñaje̱rku̱a ñatapawa̱k. Je díaí wa ra, chu̱li̱i̱wa̱ si̱ de iwäki̱, mai ije katke ska. Jewa ia̱ ite Säkeklä gobiernoí ktei waje̱rku̱a, ktei paka, sa̱ñirebä ma rä ka̱miskla kje. Jekäi ite Jesús paka, ka̱wei me̱leta̱na Moisés wa̱ ja̱mi, ñakäi jile bata shäk wa wa̱ iyile ja̱mi, iwa̱ ijewa ssëwa̱klä ikukäkwa̱. 	 Basi, walipanga naye siku kamili ya kukutana, na wengi wakafika huko alikokuwa anakaa. Tangu asubuhi mpaka jioni Paulo aliwaeleza na kuwafafanulia juu ya Ufalme wa Mungu akijaribu kuwafanya wakubali habari juu ya Yesu kwa kutumia Sheria ya Mose na maandiko ya manabii.


Jera Judas iju̱akksa̱ te ikúka te isha: —¿Rabí, jera yis le irä? Jera ite isha ia̱: —Ba te je shaka̱. 	 Yuda, ambaye ndiye aliyetaka kumsaliti, akamwuliza, "Mwalimu! Je, ni mimi?" Yesu akamjibu, "Wewe umesema."


Baishe, ¿yis wa̱ manele patkele bas wäki̱ je wà yis te bas wäyua na? 	 Je, mimi niliwanyonyeni kwa njia ya mjumbe yeyote niliyemtuma kwenu?


“Yis ne rä oveja kjänanak bäi si̱ rä. Yis wa̱ yis oveja rä su̱nak, ñakäi yis oveja wa̱ yis dä su̱nak. 	 Mimi ni mchungaji mwema. Nawajua walio wangu, nao walio wangu wananijua mimi,


Jera ite ikúka: “El wa, 'ská wa, issö. Säkeklä baa si̱ je̱k kjasha saje wa ká Abraham ia̱ ikatke ji̱a Mesopotamia ke̱i ska, ka ibitäju̱ba Harán ska ra. 	 Naye Stefano akasema, "Ndugu zangu na akina baba, nisikilizeni! Mungu alimtokea baba yetu Abrahamu alipokuwa kule Mesopotamia kabla hajaenda kukaa kule Harani.


Ijalemi Babilonia ska ukä ska Jeconías te Salatiel wätsikiwa̱. Salatiel te Zorobabel wätsikiwa̱. 	 Baada ya Wayahudi kupelekwa uhamishomi Babuloni: Yekonia alimzaa Shealtieli, Shealtieli alimzaa Zerobabeli,


Je rä jile bata shäk wa biköle pi baklejulu säkätä ka̱jiska yöleksa̱ skaté bite rä jira kje, je nui ja̱nakläka̱ jira sa̱ tso̱ wa ki̱ka; 	 Matokeo yake ni kwamba kizazi hiki kitaadhibiwa kwa sababu ya damu ya manabii wote iliyomwagika tangu mwanzo wa ulimwengu;


ata kai ra, jí wakwa ku̱ ishöka̱, ji ku̱a ite yis wa̱ o̱le yakei käi, yis wächakena yis kaldu Sanedrín wa wäna ra rä. 	 Au, waache hawa walio hapa waseme kosa waliloliona kwangu wakati niliposimama mbele ya Baraza lao kuu,


Jekäi Säkekewa ktä minemika̱ jöiwä ebä je ke̱i biköle ska. 	 Neno la Bwana likaenea kila mahali katika sehemu ile.


Je ukä ska je̱naapa Pablo te isha Bernabé ia̱: —Sä shkäni jukläyäkä etkä etkä mai sa bakle Säkekewa ktä bata shäk jeka sä el wa su̱ak, jishtä idami ji̱a rä í̱ käi. 	 Baada ya siku kadhaa, Paulo alimwambia Barnaba, "Turudi tukawatembelee wale ndugu katika kila mji tulikolihubiri neno la Bwana tukajionee jinsi wanavyoendelea."


Jekäi je te iktewa̱ tulaka̱ te isha: —Je rä ka sa̱ wa̱ pan shkä ne ki̱ ite isheke̱ rä. 	 Wanafunzi wakaanza kujadiliana wao kwa wao, "Anasema hivyo kwa kuwa hatuna mikate."


Ijewa te sä dulawa̱ elkje bala ta, jishtä iwakwa wäna ijuer bäi käi, ata ije te sä dulawe̱ke̱ iwa̱ sa̱ tsa̱tkäklä, je rä sä däkläwa̱ña wämo iwakei ra. 	 Wazazi wetu hapa duniani walituadhibu kwa muda, kama wao wenyewe walivyoona kuwa vema; lakini Mungu anatuadhibu kwa ajili ya faida yetu wenyewe, tupate kuushiriki utakatifu wake.


Bas se̱no ekla ekla jishtä Säkeklä wa̱ bas ia̱ ime̱le ja̱mi, ñakäi jishtä bas dä mika̱ Säkeklä te bas kuka ra käi. Jekäi yis te tapanak eyaka eyaka wa pake se̱nak. 	 Kwa vyovyote kila mmoja na aishi kufuatana na vipaji alivyogawiwa na Bwana, na kama alivyoitwa na Mungu. Hili ndilo agizo langu kwa makanisa yote.


Jera Jesús ssënawa̱ni shi̱ana. Jekäi idemi sa̱ nu̱l bläklä ska. Je rä ishäkä wä ja̱r kjäitäle jak wà. 	 Basi, Yesu akiwa amehuzunika tena moyoni, akafika kaburini. Kaburi lenyewe lilikuwa pango, na lilikuwa limefunikwa kwa jiwe.


Jekäi el wa, bas dä ko̱le ikablele ki̱ka jishtä Isaac käi. 	 Sasa, basi, ndugu zangu, ninyi ni watoto wa Mungu kutokana na ahadi yake kama alivyokuwa Isaka.


Jera ite ikúka: —Ba ku̱ Säkekewa ba Kekläí shka̱li̱blö ma je̱r ska ji tso̱ kalabe wà, ba wakei kalabe wà, bä täkili kalabe wà, bä ka̱biketsä kalabe wà; ñakäi ba saka shka̱li̱blö jishtä ba wakei je̱k shka̱l käi. 	 Akamjibu, "Mpende Bwana Mungu wako kwa moyo wako wote, kwa roho yako yote, kwa nguvu zako zote na kwa akili yako yote. Na, mpende jirani yako kama unavyojipenda mwenyewe."


Jekäi ikjaksa̱julu a̱mikata Gadara wa ke̱i ki̱. 	 Basi, wakafika katika nchi ya Wagerase, ng'ambo ya ziwa.


Yie isha, bas duämiwa̱ ji yakei wakblele bas wa̱ je nuije. Ka irä jiye kuna ta, ka bas wa̱ ibiketsane yis ne ije rä ra, bas duämiwa̱ ji yakei wakblele bas wa̱ je nuije. 	 Ndiyo maana niliwaambieni mtakufa katika dhambi zenu. Kama msipoamini kwamba Mimi ndimi, mtakufa katika dhambi zenu."


Je ukä ska plaa ra Saulo te sa paktami Jesús ktei wà ñapaktäklä jui tso̱ naka. Je te isha: —Ije rä Säkeklä yaba. 	 Mara alianza kuhubiri katika masunagogi kwamba Yesu ni Mwana wa Mungu.


Yis je̱r ja̱rke̱ jishtä ba te ji biketse etkabä rä ka kje ime̱i ye kuna jeska. Je rä jishtä säkätä ma mikö Loida irä ma a̱mi Eunice irä te ji biketsa etkabä käi. Yie ibiketse iyina si̱ ba te ji biketseke̱ etkabä jekäi ñaebä. 	 Naikumbuka imani yako ya kweli, imani aliyokuwa nayo nyanya yako Loisi, na pia mama yako Eunike. Nina hakika kwamba wewe pia unayo.


“Bas dä däyë ye ka̱jiska. Ata däyë iianawa̱ ka kjei ta ji̱a ra, jera ¿jibä wà je bäirmini na? Je ka kiar ji̱a ji a̱ni ye, ata itulunaksa̱ ra wätunakwa̱ sä klä wà ebä ye ikiar dä. 	 "Ninyi ni chumvi ya dunia! Lakini chumvi ikipoteza ladha yake itakolezwa na nini? Haifai kitu tena, ila hutupwa nje na kukanyagwa na watu.


Ba wa̱ ji katablele, ji wäkolole yis kie bata ki̱ka, ata ka ba shtirinewa̱ kuna, je ju̱ñer yis wa̱. 	 Wewe unayo saburi, umestahimili taabu nyingi kwa ajili ya jina langu, wala hukuvunjika moyo.


Ka irä maikäi kuna ta, ka sá rä jishtä chu̱li̱i̱ te Säkeklä ktä watju̱e rami käi kuna. Ata sá te ji sheke̱ rä iyina si̱ wà Säkeklä säkei ye, iwakei wäkata ska Cristo ja̱mi. 	 Sisi si kama wengine ambao hufanya biashara na ujumbe wa Mungu; sisi tunahubiri kwa unyofu mbele ya Mungu, kama watu tuliotumwa na Mungu, tukiwa tumeungana na Kristo.


Jekäi ijewa yäkä tso̱ ra, ite isha: —Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, bas sha̱ ekla te yis ju̱emiksa̱. 	 Walipokuwa wakila, Yesu akasema, "Nawaambieni kweli, mmoja wenu atanisaliti."


Jekäi ite isha: “Jí rä sa kabläke̱ ñaia̱ je pií. Säkeklä te bas paka rä je sa kabläke̱ ñaia̱ wawa̱k.” 	 Mose alisema: "Hii ni damu inayothibitisha agano mliloamriwa na Mungu mlitii."


Jekäi ite ekla weikar kate su̱a, je wetsaksa̱ ite, jekäi ite ñe Egipto wa ktawa̱. Je wà ite je ale weikanak nui kpa. 	 Huko alimwona mmoja wao akitendewa vibaya, akaenda kumwokoa, na kulipiza kisasi, akamuua yule Mmisri.


Jera fariseo wa sha̱ te Jesús sha ñaia̱: —Ka je rä patkele kuna Säkeklä wa̱, ka ite sábado dälätse ki̱ka. Ata ijewa sha̱ te isha: —Ikuna ije rä ji yakei wakbläk ra, ¿maikäi ije ia̱ ji o̱r jekäi ijuenaklä ye na? Jekäi ijewa te ibiketsa kju̱awa kju̱awa. 	 Baadhi ya Mafarisayo wakasema, "Mtu huyu hakutoka kwa Mungu, maana hashiki sheria ya Sabato." Lakini wengine wakasema, "Mtu mwenye dhambi awezaje kufanya ishara za namna hii?" Kukawa na mafarakano kati yao.


Jera Pedro te biköle patka tulaksa̱. Jekjepa ije̱tkawa̱ köchöwä ki̱ka ka̱kiäk. Jekäi iwächa̱mi inu̱l su̱ak te isha iia̱: —¡Tabita, ma je̱köka̱! Jera iwäji̱atkaksa̱ni te Pedro su̱a ra, ije̱tkaka̱. 	 Petro aliwatoa nje wote, akapiga magoti, akasali. Kisha akamgeukia yule maiti, akasema, "Tabitha, amka" Naye akafumbua macho yake na alipomwona Petro, akaketi.


Ñaebä yi a̱ni wa̱ vino blona ji̱a ka tenak bewak kjuä yöle bolsa ye nu̱l da shtä naka. Ata ikuna jekäi ra, je vino blona ji̱a te bewak kjuä tsikiwe̱ ju̱emi, jera vino tkerju̱mi, ñakäi ijui weikarmiwa̱. 	 Wala hakuna mtu atiaye divai mpya katika viriba vikuukuu; kwani hiyo divai mpya itavipasua hivyo viriba, divai itamwagika, na viriba vitaharibika.


Jera ije te jile shami je̱k ukä ja̱mi o̱nak shi̱ana, te isha etkabä: —Ka yis wa̱ yi je rä su̱le. Jera je wäsaka oshkoro a̱naka̱. 	 Hapo Petro akaanza kujilaani na kuapa akisema, "Simjui mtu huyo!" Mara jogoo akawika.


Ka sá wa̱ ibiketsane ditsä me sá oloi käka̱, bas iräle kju̱awa iräle wa̱ käi. Jeiräta sá rä Cristo ktei bata shäk wa ki̱ka, sá ia̱ ka̱ tso̱ bas weikäklä ji wà. 	 Hatukutafuta sifa kutoka kwa watu, wala kutoka kwenu, wala kutoka kwa mtu yeyote,


Jekäi saje wa dami ji̱a ka täki ta ra, ike̱i dewa̱ ra, Cristo duawa̱ sä ka bäi kuna wa ki̱ka. 	 Tulipokuwa bado wanyonge, Kristo, wakati ulipotimia, alikufa kwa ajili yetu sisi waovu.


Jekäi pan ñaklä ka levadura ta je díaí dewa̱, je ke̱i wà oveja yaba kiana kota̱nakwa̱ Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä. 	 Basi, siku ya Mikate Isiyotiwa chachu ikafika. Hiyo ndiyo siku ambayo mwana kondoo wa Pasaka huchinjwa.


Bas te she sä el wa tso̱ Laodicea ska wa ia̱ irä Ninfas ia̱ irä tapanak ije ju ska wa irä ia̱ sá te ijewa chakami ni. 	 Salamu zetu kwa ndugu zetu wa Laodikea; msalimuni dada Nimfa pamoja na jumuiya yote ya waumini inayokutana nyumbani kwake.


Jera je ukäki̱ Jesús shka jukläyäkä ta̱i ta̱i irä tsi̱dala irä shtä ska Säkeklä gobierno ktei baa wapaktäk, je bata shäk. Jera ale doce wa damiña ira. 	 Baada ya hayo, Yesu alipitia katika miji na vijiji akitangaza Habari Njema za Ufalme wa Mungu. Wale kumi na wawili waliandamana naye.


Ñerä yie kte ssaté täkii Templo ska, te ishe ángel wa siete ia̱: “Bas cho̱ Säkeklä kju̱atkawa̱ tazaí siete watkä tulämi ishäkä ki̱ka.” 	 Kisha nikasikia sauti kubwa kutoka Hekaluni ikiwaambia wale malaika saba, "Nendeni mkamwage mabakuli hayo saba ya ghadhabu ya Mungu duniani."


Jekäi ikja̱nei we̱ tso̱ rä kju̱awa kju̱awa, ata je Säkekewaí rä eklabä. 	 Kuna namna nyingi za kutumikia, lakini Bwana anayetumikiwa ni mmoja.


Jera je kjänanak wa julunami te je ktei sha jukläyäkä na irä ipája̱mi na irä. Jekäi ijewa biterté ji o̱na rä su̱ak. 	 Wachungaji wa hao nguruwe walikimbia, wakatangaza jambo hilo mjini na mashambani. Watu wakafika kuona yaliyotukia.


Ata sa pakale ji wa̱k ki̱ka, ji yakei wakble te wäsi̱wa yis ssëwa̱ ji biköle tker sa̱ ja̱mi je biketsäk. Jekäi ke ka̱wei ta ra, ji yakei wakble rä dulewa̱. 	 Kwa kuitumia hiyo amri, dhambi ilipata fursa ya kuamsha kila aina ya tamaa mbaya ndani yangu. Maana, bila Sheria dhambi ni kitu kilichokufa.


Ji biketse etkabä ki̱ka ise̱na ka̱ etkä wa ye Säkeklä kablele ka̱ ma̱k iia̱ ska. Jeska ise̱na ju ji̱atkenak shtä na, jishtä Isaac irä Jacob irä se̱le käi. Jewa rä je ikablele kukäkña däli ukä ye. 	 Kwa imani aliishi kama mgeni katika nchi aliyoahidiwa na Mungu. Aliishi huko katika hema kama walivyoishi Isaka na Yakobo, ambao pia walishiriki ahadi ileile.


Ka je kuna ji̱a jiska; je shki̱naka̱ni, jiräni iwa̱ iyile käi. Bas kutewa̱ isu̱ak, jí ne ska ijewa te ima̱ka̱ rä. 	 Hayupo hapa maana amefufuka kama alivyosema. Njoni mkaone mahali alipokuwa amelala.


—Jiska dulaklei yaba kaldu wa̱ cebada wä yöle pan ye shkä cinco, ñakäi nima botäbä, ata ¿maikäi je kjela däksa̱ je chu̱li̱i̱ wa ki̱ka na? 	 "Yupo hapa mtoto mmoja aliye na mikate mitano ya shayiri na samaki wawili; lakini hivi vyatosha nini kwa watu wengi kama hawa?"


manene käi, jile ki̱tker sa̱ ja̱mi käi, ji shi̱ana käi, ñawäyue käi, ji äina tker sa̱ ja̱mi ka wätkelewa̱ ta käi, sa̱ je̱r ki̱ sa saka iar ijile ki̱ käi, sa saka sheka̱ yakei käi, je̱k ssë käi, jile we̱ ka je̱r ta käi. 	 uzinzi, uchoyo, uovu, udanganyifu, ufisadi, wivu, kashfa, kiburi na upumbavu.


Jekäi chu̱li̱i̱ te iwa̱ shönak je̱k ki̱ je shuami ña̱la ki̱, ata isaka te ka̱kä tia shuami. 	 Watu wengi wakatandaza mavazi yao barabarani; wengine wakatandaza matawi ya miti waliyoyakata mashambani.


Jera yie isha: ‘Säkeklä, yis deju̱ e̱ná ba ki̱ ji sherke̱ je wa̱k, jishtä äyë butälewa̱ ki̱ yis ktei yöle katke käi.’ ” 	 Hapo nikasema: Niko hapa ee Mungu, tayari kufanya mapenzi yako kama ilivyoandikwa juu yangu katika kitabu cha Sheria."


Je ne ki̱ka Judío wa te isha je bäinani ia̱: —Jir dä sábado. Ka ka̱ kuna bä je̱katashuäklä tsa̱klämi. 	 Kwa hiyo baadhi ya Wayahudi wakamwambia huyo mtu aliyeponywa, "Leo ni Sabato, si halali kubeba mkeka wako."


Ite isha rä ditsä yäbei shena ju̱nakksa̱ ditsä yakeila wa jula na wätenakka̱ cruz ja̱mi, ata tres día ra shki̱nakka̱ni. 	 Ni lazima Mwana wa Mtu atolewe kwa watu waovu, nao watamsulubisha, na siku ya tatu atafufuka."


Jera chui wa tsa̱ku̱i te isha Esteban ia̱: —¿Je ba kjaterke̱ rä iyina si̱ na? 	 Basi, Kuhani Mkuu akamwuliza, "Je, mambo haya ni kweli?"


Jera, ¿jibä su̱ak bas dasta̱na rä na? ¿Ekla jile bata shäk na? Tsa̱na ra jekäi irä, ata yie ishe bas ia̱, ka ije rä jile bata shäk ebä kuna. 	 Basi, mlikwenda kuona nini? Nabii? Naam, hakika ni zaidi ya nabii.


Jera jäiyi ekla ko̱le ka shkäk kuna je däke̱tse̱ buliri buliri ju̱nakta̱na Templo kjäshtäklä kie Baa Si̱ ni ska inaklä kaku kiäk yi kjäke̱wa̱ Templo na jewa ia̱. 	 Na pale karibu na mlango wa Hekalu uitwao "Mlango Mzuri", palikuwa na mtu mmoja, kiwete tangu kuzaliwa. Watu walimbeba huyo mtu kila siku na kumweka hapo ili aombe chochote kwa wale waliokuwa wakiingia Hekaluni.


Je ukä ki̱ka María kukana mineju̱mi mane mane ka̱ bata tso̱ Judea ke̱i sha̱na jukläyäkä etka ska. 	 Siku kadhaa baadaye, Maria alifunga safari akaenda kwa haraka hadi mji mmoja ulioko katika milima ya Yuda.


Jekäi Säkeklä ka meräk kuna je oloi baa manewa̱ksa̱ ijewa te jile me̱i ebä wà, ditsä duäkwa̱ käi, du iá käi, bewak iá käi, je̱k sikäk iá käi ebä wà. 	 Wanaacha kumwabudu Mungu aishiye milele, na badala yake, wanaabudu sanamu zilizo mfano wa binadamu ambaye hufa, mfano wa wanyama, ndege, au wanyama watambaao.


Ata ke iktä kuka. Ka jiye kuna ta, ijewa sha̱ jäiyi wa cuarenta tsa̱ta te iki̱ssë kate kota̱nakwa̱. Ijewa kabla etkabä ñashaksa̱ weikanakwa̱ Säkeklä wa̱, iji ñawa̱ iji yawa̱ ka iwa̱ Pablo kota̱nawa̱ba yika ra. Jekäi ijewa rä kukale kja iwa̱k, ata ijewa te rä ba kabläke̱ ipatkäkmi ebä ne ki̱ssëke̱. 	 Lakini wewe usikubali kwa maana kuna watu zaidi ya arobaini walio tayari kumvamia. Wameapa kutokula wala kunywa mpaka watakapokuwa wamemuua. Sasa wako tayari, wanangojea tu uamuzi wako."


Je chaka ite Jesús ia̱ wäsi̱wa jiräni iwa̱ ikúkä ta í̱ ki̱ka, jewa ijewa wa̱ ije kjatiäkläwa̱pa. Ata Jesús je̱k buawa̱ te ishäkä yua ijulasku bata wà. 	 Walisema hivyo kumjaribu, wapate kisa cha kumshtaki. Lakini Yesu akainama chini, akaandika ardhini kwa kidole.


Je sha̱na bas kjami rä, bas dami ji̱a ji tso̱ ka̱jiska ja̱mi ra, ñakäi ji ka̱wei ta ka̱sha̱ka tsa̱ku̱i ja̱mi ra, ale jira ka kte ssäk kuna wa ssëwa̱k ji wa̱k je wikbluí ja̱mi ra. 	 Wakati ule mliishi kufuatana na mtindo mbaya wa ulimwengu huu, mkawa mnamtii mtawala wa pepo wenye nguvu wa anga, pepo ambao huwatawala sasa watu wasiomtii Mungu.


Ite jekäi isha ra, ite ijewa wäkju̱a te isha ijewa ia̱: —Wikblu Sikina döksa̱pa bas ia̱. 	 Alipokwisha sema hayo, akawapulizia na kuwaambia, "Pokeeni Roho Mtakatifu.


Ata Jesús te isha: —Yi jula tkawa̱ buey wà ka̱ biäk, ata jeska iwächa̱mini ji tso̱ sä itä wà je su̱ak ra, je shtä ka kiar kolonak Säkeklä gobierno ia̱. 	 Yesu akamwambia, "Yeyote anayeshika jembe tayari kulima na huku anaangalia nyuma, hafai kwa Ufalme wa Mungu."


¿Jiye bas manele te ka ibiketse Säkeklä ia̱ dulecha̱wa̱ wa rä shki̱nakka̱ni rä na? 	 Kwa nini ninyi mnaona shida sana kuamini kwamba Mungu huwafufua wafu?


Jera Pablo irä Bernabé irä se̱na ji̱a Antioquía ska. Jeska ijewa te sa pakta Säkekewa ktä wà, ñakäi kte baa bata sha ite isaka chu̱li̱i̱ wa ra ñara. 	 Paulo na Barnaba walibaki huko Antiokia kwa muda; wakafundisha na kuhubiri neno la Bwana, pamoja na watu wengine wengi.


Ñerä ijewa te sä dulewa̱ shki̱naka̱ni ktei ssa ra, manele te ija̱ñetsa. Ata manele te isha: —Je ba te ipakeke̱ je ssëmi ji̱a sá te mai skalepa. 	 Walipomsikia Paulo anasema juu ya jambo la kufufuka kwa wafu, wengine wao waliangua kicheko; lakini wengine walisema, "Tunataka kukusikia tena juu ya jambo hili!"


Sä wäkiri wa rä sä wäsikewa̱k bäi ra, jewa rä tsa̱tkenak shka̱ja̱ si̱, ata bäi si̱ ra rä manele shka̱bläk därërë kte shäk käi, sa paktäk käi. 	 Wazee wanaowaongoza watu vizuri wanastahili kupata riziki maradufu, hasa wale wanaofanya bidii katika kuhubiri na kufundisha.


¿Yi rä bas sha̱na ka̱biketsäk, ñakäi je̱r ko̱le rä na? Je ku̱ irä ji wa̱k bäi kjashö ise̱r bäi wà, ka̱biketsä ta je̱k jalewa̱. 	 Je, ni nani mwenye hekima na akili miongoni mwenu? Basi, aonyeshe jambo hilo kwa mwenendo wake mzuri na kwa matendo yake mema yanayofanyika kwa unyenyekevu na hekima.


Ijewa kjäbata ska ka ka̱yue kuna, ijewa rä ka yakei ta. 	 Hawakupata kamwe kuwa waongo; hawana hatia yoyote.


Jekäi sä ji biketsäk etkabä wa ia̱ ji bäi o̱rke̱ Abraham ale ji biketsäk etkabä ra ñara. 	 Basi, wale walio na imani wanabarikiwa pamoja na Abrahamu aliyeamini.


‘Ata jikäi yis kablämini Israel ju ska tso̱ wa ra je ke̱i kjaju̱ ukä ska ra rä: Yis te yis ka̱wei tkemiwa̱ ijewa je̱rike ska, yie je yuetkemi ijewa je̱r ska. Jekäi yis dämiwa̱ ijewa Kekläí ye, ijewa dämiwa̱ yis ia̱ wa ye.’ Jekäi Säkekewa te ishe rä. 	 Na hili ndilo agano nitakalofanya na watu wa Israeli siku zijazo, asema Bwana: Nitaweka sheria zangu akilini mwao, na kuziandika mioyoni mwao. Mimi nitakuwa Mungu wao, nao watakuwa watu wangu.


Ata yis te kte si̱ she mar bas ia̱: Yis maju̱ni je rä kianak bas ia̱. Ka irä jiye kuna ta, ka yis minene ra, ka Sa̱ Tsa̱tkäk däkju̱ bas ska. Ata yis mineju̱ ra, jera yie ipatkemi bas ia̱. 	 Lakini, nawaambieni ukweli: afadhali kwenu mimi niende zangu, maana nisipokwenda Msaidizi hatakuja kwenu. Lakini nikienda, basi, nitamtuma kwenu.


Ata ka bas tsa̱ku̱ kä etaba a̱ni weikanakwa̱. 	 Lakini, hata unywele mmoja wa vichwa vyenu hautapotea.


Je kte yöle washe rami ite, je te ishe rä: “Ije mineletse̱ rä oveja tse̱mi kota̱nakwa̱ käi. Jishtä oveja yaba kä tieke̱ ra, ka ia̱r kuna ikä tiäk wäna käi, je su̱ta ka iwa̱ ji a̱ni yine. 	 Basi, sehemu ya Maandiko Matakatifu aliyokuwa anasoma ilikuwa hii: "Alikuwa kama kondoo anayepelekwa kuchinjwa; kimya kama vile mwana kondoo anaponyolewa manyoya, yeye naye hakutoa sauti hata kidogo.


Je deju̱, te äyë kukawa̱ ale je̱tkelewa̱ sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä ki̱ka je jula wämo naka. 	 Mwanakondoo akaenda, akakitwaa hicho kitabu kutoka mkono wa kulia wa yule aliyeketi juu ya kiti cha enzi.


Jera Natanael te isha Jesús ia̱: —Rabí, ba ne rä Säkeklä yaba rä. Ba ne rä Israel wa tsa̱ku̱i rä. 	 Hapo Nathanieli akamwambia, "Mwalimu, wewe ni Mwana wa Mungu. Wewe ni Mfalme wa Israeli!"


Jera Templo kjänanak wa tsa̱ku̱i mineju̱ ikla wa ra, te ijámini. Ata ka iwa̱ iweikane täkili wà, isu̱anacha̱wa̱ iö ditsä te ikteche̱wa̱ jak wà ki̱ka. 	 Hapo mkuu wa walinzi wa Hekalu pamoja na watu wake walikwenda Hekaluni, akawaleta. Lakini hawakuwakamata kwa kutumia nguvu, maana waliogopa kwamba watu wangewapiga mawe.


Ka irä maikäi kuna ta, sá te issa bas manele dami rä ka ji a̱ni wa̱k kuna, ka shka̱bläk kuna, je̱k patkäk kju̱awa ji o̱rke̱ na. 	 Tunasema mambo hayo kwa sababu tumesikia kwamba wako baadhi yenu ambao ni wavivu na ambao hawafanyi chochote, isipokuwa tu kujiingiza katika mambo ya watu wengine.


Je alaklä rä Sirofenicia wa delewa̱ Griego wa ye, je ka̱kia iia̱ iwa̱ iyaba ki̱ka be kjäiäkläksa̱. 	 Mama huyo alikuwa Mgiriki, mwenyeji wa Sirofoinike. Basi, akamwomba Yesu amtoe binti yake pepo mchafu.


Jera ijewa te ikúka: —¿Yi te ma ia̱ isha: ‘Bä käpäklä köka̱, ma cho̱’ ni rä na? 	 Nao wakamwuliza, "Huyo mtu aliyekwambia: Chukua mkeka wako, tembea, ni nani?"


Ale ibolki je ituläk, je ne rä be tsa̱ku̱i rä. Je itiäklä ke̱i, je ne rä sa̱ ke̱i e̱nakläwa̱ ke̱i rä; je itiäk wa, je ne rä ángel wa rä. 	 Adui aliyepanda yale magugu ni Ibilisi. Mavuno ni mwisho wa nyakati na wavunaji ni malaika.


Je däli wä tkäk te rä Säkeklä ktä ne tula. 	 Mpanzi hupanda neno la Mungu.


Jeska Jesús mineju̱ ji̱a ra, ite ekla kie Mateo ni su̱a je̱tkelewa̱ inaklä bäkäklä ska, je ia̱ ite isha: —Sä shkä yis da. Jera je je̱kaka̱ mineju̱ ira. 	 Yesu aliondoka hapo, na alipokuwa anakwenda zake, alimwona mtu mmoja aitwaye Mathayo, ameketi katika ofisi ya ushuru. Basi, Yesu akamwambia, "Nifuate." Naye Mathayo akainuka, akamfuata.


Bä el kolole Säkeklä wa̱ je yabala te ba chakami. 	 Watoto wa dada yako mteule wanakusalimu.


Ka irä jiye kuna ta, ikuna bas se̱rke̱ sa yaka ki̱ isherke̱ käi ra, bas dä duäkcha̱wa̱. Ata ikuna iwikblu oloi ja̱mi bas te sa yaka ki̱ isherke̱ wawe̱ weikawa̱ ra, bas se̱rmi ji̱a. 	 Kwa maana, kama mkiishi kufuatana na matakwa ya maumbile ya kibinadamu, hakika mtakufa. Lakini, kama kwa njia ya Roho mnayaua matendo yenu maovu, basi, mtaishi.


Ipaiklä wäñinaka̱ oloo suruuwa̱ si̱, ka̱jiska sua skuäk wa ia̱ ka isuka̱nak je kjekla surulita. 	 mavazi yake yakang'aa, yakawa meupe sana, jinsi dobi yeyote duniani asingeweza kuyafanya meupe.


Salmón te Rahab ra Booz wätsikiwa̱. Booz te Rut da Obed wätsikiwa̱. Obed te Isaí wätsikiwa̱. 	 Salmoni alimzaa Boazi (mama yake Boazi alikuwa Rahabu). Boazi na Ruthi walikuwa wazazi wa Obedi, Obedi alimzaa Yese,


Jekäi je su̱ta bas shena ji wa̱k rä tsa̱na. Ji rä me̱nak iwikblu wa̱ tkerke̱ bas ja̱mi bäi si̱ ra, bas chichano rä tapanak wa ki̱wäjienaklä je ne wawa̱k bäi si̱. 	 Hali kadhalika na ninyi, maadam mna hamu ya kupata vipaji vya Roho, jitahidini hasa kujipatia vile vinavyosaidia kulijenga kanisa.


jekäi ite perla säkei ta därërë etka ku̱aksa̱ ra, imiju̱ ni te iji tso̱ biköle watju̱e tulemi, je ra ite itju̱eksa̱ käi. 	 Alipopata lulu moja ya thamani kubwa, alienda akauza yote aliyokuwa nayo, akainunua lulu ile.


Jekäi sá te jí sheke̱ bas ia̱ Säkekewa ktä wà, saje tso̱ ji̱a kseka wa, a̱ta̱le Säkekewa däke̱ni kje, jewa ka minakmiba sä tso̱ käpelecha̱wa̱ wa yika. 	 Hili tunalowaambieni ni fundisho la Bwana; sisi tulio hai, ambao tutakuwa tumebaki, wakati Bwana atakapokuja, hakika hatutawatangulia wale waliokwisha fariki dunia.


¿Bas te ji shka̱l ssa ta̱i rä kje ka wata na? ¿Iyina ka irä wata na? 	 Je, mambo yale yote yaliyowapata ninyi yamekuwa bure tu? Haiwezekani!


Je rä jishtä Sa Ká wa̱ yis dä su̱nak, ñakäi yis wa̱ ije rä su̱nak käi. Jekäi yis dä je̱k ju̱akksa̱ duäkwa̱ yis oveja tsa̱tkenakläksa̱. 	 kama vile Baba anijuavyo, nami nimjuavyo Baba. Mimi nayatoa maisha yangu kwa ajili yao.


Jesús bitewa̱ju̱ni ijewa ra dewa̱ni ka̱ kje̱i ki̱. Jeska iwa̱ dulanak wa chu̱li̱i̱wa̱ tapana iwakei ra, ñakäi Judea ke̱i kalabe ska wa, Jerusalén ska wa, ñakäi Tiro irä Sidón irä däyë kjäí ska se̱nak wa, jewa date chu̱li̱i̱wa̱ iktä ssäk irä, ijewa kteke̱ duë te bäinaklä irä. 	 Baada ya kushuka mlimani pamoja na mitume, Yesu alisimama mahali palipokuwa tambarare. Hapo palikuwa na kundi kubwa la wanafunzi wake na umati wa watu waliotoka pande zote za Yudea na Yerusalemu na pwani ya Tiro na Sidoni. Wote walifika kumsikiliza Yesu na kuponywa magonjwa yao.


Jesús deksa̱ju̱ Templo ska je damiju̱ ra, jera iwa̱ dulanak wa ñasikawa̱ iwäja̱mi Templo ska ju yöle tso̱ kjashäk iia̱. 	 Yesu alitoka Hekaluni, na alipokuwa akienda zake, wanafunzi wake walimwendea, wakamwonyesha majengo ya Hekalu.


Jekäi ite ichaka ñaia̱: —¿Je berbena sheke̱ ite je wà rä jiräni na? Ji sheke̱ ite je ia̱ ka sa̱ je̱r ko̱ne. 	 Basi, wakawa wanaulizana, "Ana maana gani anaposema: Bado kitambo kidogo? Hatuelewi anaongelea nini."


Ñerä iyakani ra, itäkinani. Jekäi ise̱na ji̱a elkje kte kukäk wa tso̱ Damasco ska jewa ra. 	 Na baada ya kula chakula, nguvu zake zikamrudia. Saulo alikaa siku chache pamoja na wafuasi huko Damasko.


ekla duäke̱ ia̱ ji o̱na bäi ki̱ka jir bas te sá wächa̱kewe̱ke̱, ji wà ibäinani räí̱ ni ra, 	 Ikiwa mnatuuliza leo juu ya kile kitendo chema alichofanyiwa yule mtu aliyekuwa kiwete na jinsi alivyopata kuwa mzima,


Sa pakö je wa̱k, sa paktö je wà. 	 Wape maagizo hayo na mafundisho hayo.


Ata biköle yi te jí yie ishe datse̱ ssa, ata ka iwa̱ iwao̱ne ra, je rä jishtä ditsä ka je̱r ta te iju yua kje ksa̱ ki̱ka käi. 	 "Lakini yeyote anayesikia maneno yangu haya bila kuyazingatia, anafanana na mtu mpumbavu aliyejenga nyumba yake juu ya mchanga.


Jera ijewa suanacha̱wa̱ e̱e̱na si̱ te ichaka ñaia̱: —¿Jera yi si̱ ije rä, je ktä ssë si̱wa̱ te tipä te rä na? 	 Nao wakaogopa sana, wakawa wanaulizana, "Huyu ni nani basi, hata upepo na mawimbi vinamtii?"


Jeska ijewa te iwätiaka̱ cruz ja̱mi. Ditsä saka bol wätena tulaka̱ña ije ra cruz saka ja̱mi, ekla ijula wämo kja̱ne, ekla ijula shule kja̱ne. Ata Jesús dä ijewa moska. 	 Hapo ndipo walipomsulubisha, na pamoja naye waliwasulubisha watu wengine wawili; mmoja upande wake wa kulia na mwingine upande wake wa kushoto, naye Yesu katikati.


Jekäi ra mika̱ oveja kjänanak wa wäkirií si̱ juena ra, bas ia̱ corona baa ka ji̱alinak kuna me̱rmi. 	 Na wakati Mchungaji Mkuu atakapotokea, ninyi mtapokea taji ya utukufu isiyofifia.


Jekäi yis suanawa̱ ba yika, je ki̱ka yis mine te ba talento blacha̱ ishäkä naka, ata ¡isu̱o! Yis wa̱ je rä ba cha je shkäni.’ 	 Niliogopa, nikaificha fedha yako katika ardhi. Chukua basi mali yako.


Ñakäi yi te vino shko̱lewa̱ kja ya ssa ra, ka je je̱r ki̱nak ji̱a iblona wa̱, ata je te ishemi rä: ‘Shkolewa̱ kja ne rä bäi si̱ rä.’ 	 Wala hakuna mtu ambaye hutamani kunywa divai mpya baada ya kunywa ya zamani, kwani husema: Ile ya zamani ni nzuri zaidi."


Kjanaklä wa kiana rä je̱k jäkwa̱ iblui wa yika ji biköle ska, ji wa̱k iwa̱ iblui ssëwa̱klä bäi, ka ikúkäk kuna ikjäbata ja̱mi, 	 Watumwa wanapaswa kuwatii wakuu wao na kuwapendeza katika mambo yote. Wasibishane nao,


Jera ka̱ñir dawa̱ kja ra, Pablo te ijewa biköle paka yäkäk, te isha ijewa ia̱: —Jir da catorce día bala na bas se̱na rä wäñile ebä, bäli ebä, ka ji a̱ni ñale kuna. 	 Karibu na alfajiri, Paulo aliwahimiza wote wale chakula: "Kwa siku kumi na nne sasa mmekuwa katika mashaka na bila kula; hamjala kitu chochote.


Ata ije te ijewa kúka te isha: ‘Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, ka yis wa̱ bas su̱le.’ 	 Lakini yeye akawajibu, Nawaambieni kweli, siwajui ninyi."


Ka irä jiye kuna ta, ñakpäklä sá wa̱ wao̱nak sá kju̱atkäklä, je rä ka ji yaka iá shtä wà kuna, ata jewa rä täkili ta Säkeklä ja̱mi ji täkili ta mia̱tkäkläwa̱, 	 Maana, silaha tunazotumia katika vita vyetu si silaha za kidunia, ila ni nguvu za Mungu zenye kuharibu ngome zote. Tunaharibu hoja zote za uongo,


¡Bas ñajöka̱, sä shkä! ¡Isu̱o! Yis ju̱akksa̱ daju̱té e̱ná. 	 Amkeni, twendeni zetu. Tazameni, yule atakayenisaliti amekaribia."


Jekjepa iblui te ikiaté, je ia̱ ite isha: ‘¡Kjanaklä yakei si̱! Ale ba nui biköle wäshewa̱ wa̱ yis te bitaba, ba te yis ia̱ ka̱kia ki̱ka; 	 Hapo yule bwana alimwita huyo mtumishi, akamwambia, Wewe ni mtumishi mbaya sana! Uliniomba, nami nikakusamehe deni lako lote.


Jera yis je̱r ja̱na Säkekewa wa̱ iyile ska, ale ite isha: ‘Juan te sä wäukewa̱ rä diklä wà, ata bas dä wäoka̱nak tulämi Wikblu Sikina wà.’ 	 Hapo nilikumbuka yale maneno Bwana aliyosema: Yohane alibatiza kwa maji, lakini ninyi mtabatizwa kwa Roho Mtakatifu.


Jera yie ji ssa, jishtä chu̱li̱i̱wa̱ kjoyir ssër käi, jishtä diklä ta̱i bular käi, jishtä tala bular täkii käi, je te ishe: “¡Aleluya! Ka irä jiye kuna ta, Säkekewa saje wa Kekläí ji biköle tsa̱ta, je te sa patke kate. 	 Kisha nikasikia kitu kama sauti ya umati mkubwa wa watu na sauti ya maji mengi na ya ngurumo kubwa, ikisema, "Haleluya! Maana Bwana Mungu wetu Mwenye Uwezo ni Mfalme!


Jera ¿yibä Apolos dä na? Ñakäi ¿yibä Pablo rä na? Ñera ijewa rä kjanaklä wa ebä, jewa ne oloi ja̱mi bas te ji biketsa etkabä rä. Ijewa te iwe̱ rä jiräni Säkekewa te ima̱ iia̱ o̱nak käi. 	 Apolo ni nani? na Paulo ni nani? Sisi ni watumishi tu ambao tuliwaleteeni ninyi imani. Kila mmoja wetu anafanya kazi aliyopewa na Bwana.


—¿Ka irä sa̱ ka̱wei te ishe, säkätä yi rä kjatele kiana ktä ssënak iju̱ñaklä ji wá̱ ite käi, kjepa iktei wabiketseke̱ksa̱ rä na? 	 "Je, Sheria yetu humhukumu mtu kabla ya kumsikia kwanza na kujua anafanya nini?"


Jera ite ikúka: —Säkekewa, jekäi irä, yis te ibiketsa iyina si̱ ba ne rä Säbäkäkksa̱ rä, Säkeklä yaba rä, ale däke̱ju̱ ka̱jiska rä. 	 Martha akamwambia, "Ndiyo Bwana! Naamini kwamba wewe ndiwe Kristo, Mwana wa Mungu, yule ajaye ulimwenguni."


El wa, yis je̱k ssäke̱ bas wa sä Säkekewaí Cristo Jesús ja̱mi je wà yis te ishe, buliri buliri yëë yis kota̱narawa̱ rä. 	 Ndugu, mimi nakikabili kifo kila siku! Fahari niliyo nayo juu yenu katika kuungana na Kristo Yesu Bwana wetu inanifanya nitangaze jambo hili.


Jeiräta ji elkje kju̱ei yie ba u̱ñeke̱: je rä jeska ba wa̱ Balaam ka̱ju̱ñe ja̱mi wa tso̱. Je Balaam te Balac je̱r ku̱a iwa̱ Israel batala wäbutrewa̱kläwa̱, ijewa wa̱ ji me̱leka̱ jile kekläí me̱i wäna je kätäkläpa, ñakäi ika̱wakblewa̱kläpa. 	 Lakini ninayo machache dhidi yako: baadhi yenu ni wafuasi wa Balaamu aliyemfundisha Balaki kuwatega wana wa Israeli wale vyakula vilivyotambikiwa sanamu za kufanya uzinzi.


ji shena o̱nak tsa̱na, je wa̱k ka ka̱niblele ta kuna, je̱r ssële täkii, o̱le Säkekewa ia̱ käi, 	 Msilegee katika bidii, muwe wachangamfu rohoni katika kumtumikia Bwana.


Jesús a̱mi irä, ia̱mi el irä, María Cleofas se̱naklä irä, María Magdala wa irä, jewa kajali Jesús wätenaka̱ cruz ja̱mi ska. 	 Karibu na msalaba wake Yesu walikuwa wamesimama mama yake, na dada ya mama yake, Maria mke wa Kleopa, na Maria Magdalene.


Jekäi ijewa patkami Wikblu Sikina te ki̱ka iminejulu Seleucia ska. Jeska ijunami ko̱no ki̱ka demi Chipre ska. 	 Basi, Barnaba na Saulo walipokwisha tumwa na Roho Mtakatifu, walishuka hadi Seleukia, na kutoka huko walipanda meli hadi kisiwa cha Kupro.


Jekäi ji yöleksa̱ rä kololewa̱ ji ka wata wa̱, ka je o̱ne rä iwakei ki̱ ishena jekäi ki̱ka kuna, ata je rä ikukäkwa̱ ne te je wá̱ rä, ite ibiketsa 	 Kwa maana, viumbe viliwekwa katika hali ya kutojiweza kabisa, si kwa hiari yao, ila vilifanywa hivyo kwa mapenzi ya Mungu. Hata hivyo yapo matumaini,


Ka irä jiye kuna ta, iyöle katke rä: “Yis te ka̱biketsäk wa ka̱biketse weikemiwa̱. Yis te je̱r ta wa wa̱ ji ju̱ñer ju̱emiksa̱.” 	 Maana Maandiko Matakatifu yasema: "Nitaiharibu hekima yao wenye hekima, na elimu ya wataalamu nitaitupilia mbali."


Je rä ka̱ tsa̱ku̱i wa käi, guardia tsa̱ku̱i wa käi, täki ta wa käi, caballo irä iki̱ shkäk wa irä käi, ditsä biköle ka kololewa̱ kuna wa käi, kololewa̱ kjanaklä ye wa käi, emana wa käi, bakleka̱ wa käi, je yaka kätäklä bas wa̱.” 	 Njoni mkaitafune miili ya wafalme, ya majemadari, ya watu wenye nguvu, ya farasi na wapanda farasi wao; njoni mkaitafune miili ya watu wote: walio huru na watumwa, wadogo na wakubwa."


Ka irä jiye kuna ta, Säkeklä je̱r bäi shäke̱ sa̱ tsa̱tkäkksa̱ je juena sä biköle wäna. 	 Maana neema ya Mungu imedhihirishwa kwa ajili ya wokovu wa watu wote.


Jeska imineju̱ demiju̱ ijewa ñapaktäklä jui ska. 	 Yesu alitoka hapo, akaenda katika sunagogi lao.


Yabala rikä wa, etäbä kicha yis shi̱akäte ma rä Cristo kibina bas ja̱rka kje. 	 Watoto wangu, kama vile mama mja mzito anavyotaabika wakati wa kujifungua, mimi nataabika tena kwa ajili yenu mpaka hapo hali yake Kristo itakapoundwa ndani yenu.