Jera guardia wa te ibiketsaksa̱ kololecha̱wa̱ wa ktäkcha̱wa̱, yi a̱ni ka minaklä okle tkuäk tulämi. 	 Ayetzin kyej xoˈl qˈaqˈ, kyajtaq kyeˈ tuˈn tkubˈ kybˈyoˈn jotxjo jniˈ xjal, a tzajninqe toj tze, tuˈn mina chi tzaqpaje, aj kyok tentaq xaˈlil aˈ.


Iwa rä ikuna sa te ibiketse iyina si̱ Jesús duawa̱ ishki̱naka̱ni ra, je su̱ta Säkeklä te sä käpelecha̱wa̱ Jesús ja̱mi wa jetémi ira. 	 Quˈn bˈiˈn quˈn qa kyim Jesucrist, ex jatz anqˈin juntl majl. Exsin ikyqexjo nimil, aye nchi kyim, kchi jawitz anqˈin juntl majl tuˈn Dios, ex kchi tzajil tiˈn tukˈa Jesús, aj tul juntl majl.


Ba ji shäk kjäbata ebä wà, säkätä ba ku̱ ba wakei wäbala na kal kuklei tso̱ksa̱. Jekäi ra ba wä wajuermi bäi, ba wa̱ ka̱ pjoi kate bä el wäbala na je tsa̱kläksa̱. 	 Xmiletzˈa. Il tiˈj tuˈn tetz tiˈnjiy te nej a ma tij tze tokx toj twutza, tuˈntzin tlontejiy tal netzˈ tzˈis tokx toj twutz termana.


Bata ska ra, el wa, ji rä iyina käi, ji rä kianak käi, ji rä wämo käi, ji rä sikii käi, ji rä sä ssëwa̱k bäi käi, ji rä palei ta bäi käi, jekäi ikuna ji baa tso̱ ra, ikuna ji kjeiyinak bäi tso̱ ra, je ne biketsö bas ku̱ rä. 	 Tuˈnpetziˈn werman, chi ximinqiˈy tiˈj tkyaqiljo a twutzx, ex tiˈj tkyaqiljo a at tajbˈin, ex tiˈj tkyaqiljo jikyin taˈye, ex tiˈj tkyaqiljo a tzˈaqlexix, ex tiˈj tkyaqiljo wen, ex tiˈj tkyaqiljo at tokin twutz qMan Dios. Atzin kyejiˈy kyximbˈitz, quˈn tuˈntzin wen kyyol xjaltz kyiˈja, ex okpela kˈwel kynimsin tbˈi Dios tuˈn ikyjo.


Ka irä jiye kuna ta, ije te jukläyäkä ñak wäkukäklä ta bäi si̱ ne ki̱ssa rä. Je ju me̱i yuäkksa̱, ñakäi iyuäkka̱ rä Säkeklä. 	 Me atziˈn te Abraham noqx xi tqˈuqbˈinx teˈ tkˈuˈj tiˈjjo juntl tnam te najbˈil te jun majx, a at toj kyaˈj, a kubˈ tnaˈbˈlin Dios, ex kubˈ tbˈinchin. Tuˈnpetziˈn, kubˈ tbˈisin Abraham tuˈn tnajan tzeˈnku jun bˈetin xjal kyojileˈ tnam tzaluˈn twutz txˈotxˈ.


Bas wakwa je̱k biketsöksa̱, bas wa̱ isu̱aklä bas dä ji biketsäk etkabä iräle kai iräle. Bas wakwa je̱k mablö. Ata ¿ka bas wakwa je̱k ju̱ñer na? ¿Ka bas wa̱ iju̱ñer Cristo ne katke bas ja̱rka rä na? ¡Ata ka irä jekäi kuna ra, ka bas dä deleksa̱ kuna bäi! 	 Chi bˈisiˈn kyiˈjxa qa twutzx qa nimilqexixa. Tuˈn ikyjo, k‑elil nnikyˈtzajila qa jun twutzxix tsanjil Jesúsqiˈn, quˈn xi kynimiˈn tuˈn nyola. ¿Ma nyapela ojtzqiˈn kyuˈn qa itzˈ Crist toj kyanmiˈn? Quˈn qa ntiˈ Crist toj kyanmiˈn, nya twutzxix nimilqiˈy. Ikytziˈn, qˈuqle nkˈuˈja tuˈn tel kynikyˈa te, qa twutzxix tsanjil Jesúsqoˈy.


Je däli wä tkäk te rä Säkeklä ktä ne tula. 	 Atzin teˈ awal triy ikytziˈn tzeˈnku yolil Tyol Dios.


Bas wa̱ ji tso̱ watju̱o, je säkei kaku mo ka jita wa ia̱. Bas ku̱ inaklä bläklä jui ka kënak kuna shtä yuö bas wakwa ia̱. Je ne rä ji säkei ta ka e̱nak kuna ka̱jöir ska rä, mai jakbläk ka däkwa̱, mai ji wak wa̱ ka iweikanakwa̱ kuna ska. 	 Kykˈayinxjiˈy tkyaqil at kyeˈy, ex kyqˈonxa kyeˈ jniˈ yaj. Ikytziˈn kchmetila kyqˈinimiljiˈy twutz Dios toj kyaˈj, a nlay bˈaj. Tzˈok tilil kyuˈn tuˈn tkubˈ kybˈinchinjiˈy a taj Dios tzaluˈn twutz txˈotxˈ, quˈn atzin k‑okiljo te kyqˈinimila, a kˈwel tkˈuˈn Dios toj kyaˈj, a jaˈ nlay tzˈokxi ileqˈ elqˈil, ex nlay bˈajjo qˈinimil anetziˈn tuˈn pokˈ.


Je ki̱ka mika̱ Jacobo irä Cefas irä Juan irä, ale palei ta ju kata ye wa, jewa te isu̱a jekäi yis ia̱ täkili me̱le rä ra, ijewa jula wämo ma̱ yis irä Bernabé irä ia̱ ijuenaklä sá rä etka ye ebä, sá wa̱ ibata shäklä ka Judío kuna wa ia̱, ata ije wa wa̱ ibata shäklä tene shkiri ta wa ia̱. 	 Tuˈnpetziˈn, ate Santyaw, Pegr ex Juan, aye nejinelqe te Ttanim Dios toj Jerusalén, el kynikyˈ te, qa a Dios tzaj qˈoˈnte wokliˈn tuˈn nyoliˈn Tyol kyxol nya aj Judiy. Ex noq tuˈn tok te jun yekˈbˈil qa otaq qo oka te kyukˈa, tzaj kyqˈoˈn kyqˈobˈ weˈy ex te Bernabé. Ex kubˈ kykˈuˈj, tuˈn qaqˈniˈn kyxoljo nya aj Judiyqe, ex ayetzin kyetz, kyxol qxjalila, aye Judiy.


Ata je biköle we̱ke̱ rä je wikblu ebä te; je te ime̱ sa̱ ia̱ ekla ekla jishtä iwakei te ibiketse ja̱mi. 	 Me tkyaqiljo qoklin lo, ax Xewbˈaj Xjan ntzaj qˈoˈnte teyile junjun, noq alkyex wen toj twutz.


Jekäi ikuna yis te be kjäieke̱ Beelzebú oloi ja̱mi ra, jera ¿yi oloi ja̱mi bas ktä ssäk wa te be kjäie rä na? Ñera je wà tsu ijewa te bas kjashewa̱. 	 Ex noqit ikyjo tzeˈnku nkyqˈmaˈn, qa tuˈn tipin Beelzebú nchi etza taqˈnil tajaw il toj kyanminxjal wuˈn, ¿Yajqetzin kyeˈ, a lipcheqek kyiˈja? ¿Ankye kye tzaj qˈoˈnte kyipin tuˈn tetz kylajoˈn taqˈnil tajaw il toj kyanminxjal, qa nya ax Dios? Tuˈnpetziˈn, ayexjo kyukˈiy kchi qˈmalte qa nya toj tumil kyyola tiˈjjo lo.


Ale iyina Moisés ia̱: “¿Yi te ba kuka sa̱ tsa̱ku̱i ye, sä ktei wabiketsäkksa̱ ye rä?”, je wà ijewa te iju̱aksa̱. Ata je ne kuka Säkeklä te däkwa̱ ijewa tsa̱ku̱i ye ibäkäkksa̱ ye rä. Je kolona rä ale ángel je̱k kjayile iia̱ kal yaba ja̱mi je oloi ja̱mi. 	 Ax te Moisésjo, a el kyikyˈin ojtxe qxjalil, a aye iteˈxtaq toj Egipto, ex otaq tzaj qˈmaˈn te: ¿Ankyenaj te s‑ok qˈonte te nim toklin ex te kawil qxola? Exla qa otaq tzˈel iˈjlin kyuˈn aj Israel, chi Esteban, me ate Dios, tuˈn angel, a ok tyekˈin tibˈ toj tqˈaqˈil tqan txˈiˈx, xi chqˈonte Moisés, tuˈn tok te nimxix toklin, ex te tzaqpilkye aj Israel toj Egipto.


Je rä Jesús Nazaret wa ki̱ maikäi Säkeklä te Wikblu Sikina irä täkili irä tkaju̱até rä käi. Jekäi mai idami käi je te ji wá̱ bäi, sä weikalecha̱wa̱ diekjela be tsa̱ku̱i wa̱ wa, je biköle bäiwa̱ni ite, Säkeklä kaldu ije ra ki̱ka. 	 Ex bˈiˈn kyeˈ kyuˈn, qa xi qˈoˈn nim ipbˈil te Jesús te Nazaret, ex qa nojsit tanmin tuˈn Xewbˈaj Xjan. Ex qa ma bˈet Jesús bˈinchil bˈaˈn, ex i qˈanit kykyaqiljo xjal, a n‑ikyˈxtaq nya bˈaˈn kyuˈn tjaqˈ tkawbˈil tajaw il. I bˈantjo luˈn tuˈn, quˈn tuˈn attaq Dios tukˈa.


Jekjepa Jesús te isha ijewa ia̱: —Ke bas suana. Ata bas cho̱ ishäk yis el wa ia̱ ima Galileaka, jeska ijewa te yis su̱emini. 	 Ex xi tqˈmaˈn Jesús kye: Mi chi xobˈa. Ku kyxiˈy qˈmalte kye txqantl, ayej lipcheqektaq wiˈja, tuˈn kyxiˈ tzmax toj txˈotxˈ te Galiley. Antza kchin okile kykaˈyiˈn.


Jera fariseo wa te isha Jesús ia̱: —Isu̱o. ¿Jiye ijewa te ji rä ka o̱nak kuna sábado wà, je weke̱ rä na? 	 Tej kylonte Pariseyjo ikyjo, xi kyqanin te Jesús: ¡Bˈiˈnkutziˈn! Tojjo qˈij te ajlabˈl, jaˈ mix aˈl jun tuˈn tja aqˈnin, ¿Me tiquˈnqe t‑xnaqˈtzbˈiˈn nchi xbˈoqin triy?


Ka irä jiye kuna ta, je shki̱leka̱ni bata ki̱ka Judío wa chu̱li̱i̱ ñabutsäte ijewa yika Jesús biketsäk. 	 quˈn noq tuˈn tpaj Lázaro, nimx Judiy otaq tzˈel kypaˈn kyibˈ kyiˈj, noq tuˈn kyxi lipe tiˈj Jesús.


ji tso̱ ka̱jiska wawa̱k wa ssënopa ka ite iwawe̱ si̱ kuna käi. Ka irä jiye kuna ta, jira ka̱jiska jishtä ji dami rä käi, je e̱rte. 	 Ayetziˈn n‑ok tilil kyuˈn, tuˈn kykanbˈin tkyaqil twutz txˈotxˈ, tuˈn mi kubˈe kyiˈj tuˈn, nyakuxtlaj ntiˈ at kye. Quˈn tkyaqiljo n‑ok qkaˈyin tzaluˈn twutz txˈotxˈ, kyjaˈ tbˈaj.


Bas sha̱ manele te ibiketse irä ji bata shäk iräle, ji rä wikblu iá ja̱mi iräle ra, je kiana iju̱ñak jí kte yöle yis wa̱ rä Säkekewa ne wa̱ sa pakale ji wa̱k. 	 Qa at jun njaw tnimin tibˈ yolil Tyol Dios, ex qa at Xewbˈaj Xjan toj tanmin, bˈaˈn tuˈn tel tnikyˈ te, qa ajo nkubˈ ntzˈibˈiˈn axjo tnukˈbˈil qMan Dios.


Je ne ki̱ka ñaebä bas se̱no kukale kja, je rä ditsä yäbei je däju̱ni rä mane hora ka biketsale kuna bas wa̱ ska ki̱ka. 	 Tuˈntzintzjo ikyjo, kybˈinchinku kyibˈa, quˈn ntiˈkux toj kynabˈla aj wula, ayiˈn Tkˈwal Ichin.


Jera ángel idäkläka̱ tkil te kökö bulawa̱. Jera ka̱wä kuna bala pa̱leksa̱ mañatkä ra je etka irä, tulu kuna bala pa̱leksa̱ mañatkä ra je etka irä, bekwä kuna bala pa̱leksa̱ mañayäkä ra je eyaka irä jewa shka̱na, jewa bala pa̱le mañayäkä je eyaka wätuinacha̱kläwa̱. Je ki̱ka día kuna bala pa̱le manatkä ra, je etka ka oloi ta ji̱a, je su̱ta tuina ñaebä. 	 Atzin tkyajin angel xi toqˈsin tchun, ex bˈeˈx kyˈixbˈe toxin tnej qˈij ex toxin tnej yaye, ex toxin tnej cheˈw. Ikytziˈn jun toxin tnej kye nchi kˈant toj kyaˈj bˈeˈx i kyij toj qxopin. Tuˈn ikyjo, ntiˈtaq tqoptzˈajiyil toj toxin qˈij ex toj toxin qnikyˈin.


Jekäi sä wäsikewa̱k rä Säkeklä ji wakja̱neiwa̱k ki̱ka je kiana rä ka palei ta, ka je̱k ssäk kuna tu̱leka̱ käi, ka kju̱atkäk kuna tjabana käi, ka se̱nak kuna di yëë käi, ka ñakpäk kuna käi, ka wäbätsäk kuna sä wäyuäk jile wà sa̱ ia̱ inaklä däkläksa̱pa wà käi. 	 Quˈn ayetzin xjal luˈn at‑xix kyoklin tuˈn kyok te nejinel toj Ttanim qMan Dios, ex ma tzaj tabˈtzin Dios jniˈ taqˈin kye. Tuˈnpetziˈn, il tiˈj tuˈn tten jun kychwinqil jikyin wen. Ex nya wen tuˈn tok jpet kynabˈl, ex nya aj qˈojilqe, ex nya txˈujtinelqe, ex nya aj yasilqe, ex mina pon kykˈuˈj tiˈj jun kykanebˈ nyaxix toj tumil.


“Je ke̱i wà ka bas wa̱ ji chakanak ji̱a yis ia̱ a̱ni. Kte si̱ kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, ji kia bas te yis kie ja̱mi Sa Ká ia̱ käi, je me̱mi ite bas ia̱. 	 Tojtziˈn qˈij anetziˈn, mi tzaj kyqanintla jun tiˈ weˈy, qalaˈ teku nMaˈn kxele kyqaniˈn. Ex ok ktzajil tqˈoˈn tkyaqiljo ok kxel kyqaniˈn toj tumil nbˈiˈy.


Jekäi ke bas ku̱ ji wa̱k ji rä bas ia̱ ra bäi je yinaklä yakei. 	 Ex mi txi tqˈoˈn ambˈil, tuˈn kyyolbˈin tiˈja, noq tuˈn tpajjo wen n‑ele toj twutza.


Jeska Judas deju̱ guardia eyaka wa wäkse, ñakäi Templo kjänanak wa patkele chui tsa̱ku̱i wa wa̱, fariseo wa wa̱ jewa wäkse, tsi̱ni ta, kal bata wäkaleka̱ ta, ñakpäklä ta. 	 Tuˈnpetziˈn, kanin Judas tukˈa jun chˈuq xoˈl qˈaqˈ, ex junjun xqˈuqil tnejil ja te naˈbˈl Dios, a chqˈoˈnqe kyuˈn kynejil pale exqetziˈn Parisey; qˈimile kytze, chˈut twiˈ, ex kymachet; ex qˈimile kytzaj ex kykandil njulin wen.


Ñerä Pilato wa̱ ditsä ssëwa̱klä bäi ki̱ka ite Barrabás wäyaksa̱ni ijewa ia̱. Ata ite Jesús ju̱aksa̱ buka̱nak ksa bata wà, kjepa wätenakka̱ cruz ja̱mi. 	 Tkyˈeˈtaq Pilat tuˈn ttzaj kyqˈoj xjal tukˈa. Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx xi ttzaqpiˈn Barrabás, ex bˈeˈx xi tqˈoˈn Jesús kye xqˈuqil te aj Rom, tuˈn tok kypejkˈin twutz cruz tuˈn tkyim.


Idemijulu Capernaúmka. Jera plaa ebä ikjawa̱ju̱ sábado wà ñapaktäklä jui na sa paktäk. 	 Tej kykanin Capernaum, okx Jesús qˈol jun xnaqˈtzbˈil toj jun qˈij te ajlabˈl toj jun muˈẍ ja te kynaˈbˈl Dios aj Judiy.


“Yi wa̱ iká ia̱mi shka̱l yis tsa̱ta ra, ka je rä bäi kuna däkwa̱ yis ia̱ ye; yi wa̱ iyaba jäiyi iräle, alaklä iräle shka̱l yis tsa̱ta ra, ka je rä bäi kuna däkwa̱ yis ia̱ ye; 	 Quˈn ankye teˈ k‑okil tkˈuˈjlin ttata ex tnana nimxixtl tzeˈnku weˈ, ntiˈ toklin tuˈn tok te weˈy. Ex ankye teˈ k‑okil tkˈuˈjlin tkˈwal qˈa mo qa txin nimxixtl tzeˈnku weˈ, ntiˈ toklin tuˈn tok te weˈy.


Jekäi ite ikukawa̱ jiawa̱ sä wätiäklä ska ra, jera ite iju̱aksa̱ kjänanenak guardia wa eyaka cuatro eyaka cuatro däka̱ cuatro jewa wa̱. Jekäi ite ibiketsa tse̱nakksa̱ni Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä kjaju̱ ukä ska wabiketsanakksa̱ ditsä wäkata ska. 	 Atzaj teˈ ttzyet Pegr, kux qˈoˈn toj tze tuˈn Herodes, jaˈ xqˈuqete kyuˈn kyaje chˈuq xoˈl qˈaqˈ, a kyajkyajchaq kybˈaj tojile junjun chˈuq. Otaq kubˈ tbˈisin Herodes tuˈn tkubˈ bˈyettaq kywutz Judiy, aj tbˈajtaq nintz qˈij te Waˈj Pan.


sa̱ je̱r ki̱ sa saka iar ijile ki̱ käi, se̱nak diyëë käi, ka̱wakbläk di kabika käi, je su̱ta jile saka wakbläk käi. Jekäi yis te bas je̱r ja̱we̱ke̱ba, jishtä yis wa̱ iyile kja käi, yi te je shtä wakbleke̱ ra, ka jewa ia̱ Säkeklä gobierno däkksa̱ däli ukä ye. 	 Ex noq nloˈchj kykˈuˈj; bˈyol xjalqe; twiˈ txˈujtilqe; ma txi kytolinx kyibˈ toj tkyaqil achbˈil; ex nchi bˈinchin tkyaqil wiq il. Kxel nqˈmaˈn kyeˈy tzeˈnkuxjo xi nqˈmaˈn kyeˈy ojtxe: Kykyaqiljo iky nbˈantjo kyuˈn, ntiˈx kyoklin tiˈj Tbˈanil Tkawbˈil qMan Dios.


Ata Samaria wa ekla damiju̱ je ña̱la wà. Je deju̱ isäkätä ja̱mi te isu̱a ra, jera je je̱r ja̱mi idälänawa̱. 	 Ex attaq juntl ichin, a aj Samaria, jun kyxol xjal manyor ikyˈin kyuˈn aj Judiy, a tzuntaq nbˈet tojxjo bˈe anetziˈn. Ajo ichin anetziˈn, bˈeˈx tzaj chyoˈnx tanmin tiˈjjo xjal, a otaq kyˈixbˈe kyuˈn ileqˈ.


Ata bas dikäla, bas te ji biketse etkabä sikina si̱ wäjiö ki̱ta, ñakäi bas ka̱kiö Wikblu Sikina oloi ja̱mi. 	 Me metzin kyeˈ, werman, kˈuˈjlinqiˈy wuˈn, chi weˈxixa tojjo kynimbˈila, a xjanxix wen. Chi naˈn Diosa, tzeˈnxjo tajbˈil Xewbˈaj Xjan kyukˈiy.


¡Ma se̱no je̱r ki̱i̱! Ba wa̱ ji tso̱ ji̱a duärawa̱ yëë je täkiwo̱. Ka irä jiye kuna ta, ka yis wa̱ ba wa̱ o̱nak ko̱ne e̱le̱wa̱ bäi yis Kekläí wänaka. 	 ¡Kysakˈpintz kyibˈa! Ex kykujsinqetzjiˈy aye chˈintl, a bˈaˈn chˈintl iteˈye, quˈn chˈix kykubˈ naja te jun majx. Quˈn ayetzin kybˈinchbˈiˈn nya tzˈaqleqe twutz qMan Dios.


Yis katke ji̱a bas da ra, yis te je sha bas ia̱, ¿je ka ju̱ñer ji̱a bas wa̱ na? 	 ¿Mitzin naˈn kyuˈn, tej t‑xi nqˈmaˈn kyeˈy tiˈj tkyaqiljo lo, tej intinxtaqa kyukˈiy?


Jekäi ite ichaka ñaia̱: —¿Je berbena sheke̱ ite je wà rä jiräni na? Ji sheke̱ ite je ia̱ ka sa̱ je̱r ko̱ne. 	 Me ok tentl qe labˈtil, ex qqˈmaˈy: ¿Tzeˈnxsila tzˈelpineˈ, noq te jun paqkutl? qo chijiˈy. Nlayx tzˈelx qnikyˈ te tiˈ qiˈjil nyoline.


mani ite u̱yaka yuäk ka̱ tju̱aklä, jishtä Säkekewa te yis paka iwa̱k käi.” 	 Tuˈntzintzjo lo, tzaj kylaqˈoˈn jun txˈotxˈ, a ttxˈotxˈil bˈinchil kˈwil, tzeˈnkuxjo tqˈma tAjaw Tkyaqilch.


Bas ñakiöwa̱ ju naka ka ñayile ta jini yakei. 	 Kykˈmomtzin kyibˈa toj kyjay jun tukˈa juntl, ex mi jawje kykˈuˈja kyxolxa.


Saje wa rä jile däläwa̱klä ta kju̱awa, ata ju wäjienak wakja̱neiwa̱k wa ia̱ ka ka̱ kuna je wame̱leka̱ kätäk. 	 Ikytziˈn tzeˈnku tkawbˈil tnejilxix pale ojtxe, iltaq tiˈj tuˈn t‑xi tqˈoˈn kychkyˈel aluˈmj tojjo ojtxe tja Dios te chojbˈil kyilxjal. Me ntiˈtaq kyoklin pale tuˈn kychyoˈn tiˈjjo kychibˈjil aluˈmj anetziˈn. Quˈn atziˈn kychibˈjil, iltaq tiˈj tuˈn tkubˈ patit te jun majx ttxaˈn tnam. Me metzin qe jaˈlin, at junqe chojbˈil qil, a t‑xmilil Jesús ex tchkyˈel, ex ntiˈ kyoklin pale tiˈj, ikyjo tzeˈnku ntiˈtaqjo kyoklin tiˈj kychibˈjil aluˈmj ojtxe.


Jekäi je sä el maju̱ña sá ra ka yi a̱ni wa̱ sá shäklä kuna je inaklä ta̱i dami sá wa̱ ki̱ka. 	 Nkubˈ qbˈinchinjiˈy lo, quˈn qkyˈeˈy tuˈn kyyolbˈinxjal qiˈja, qa ma kubˈ qyupin chˈin tiˈjjo oyaj ktzajil kyqˈoˈn qeˈy.


Jera ijewa te ichaka iia̱: —¿Jí rä bas yaba na? ¿Jí ne rä bas wa̱ yinak iko̱le rä ka wä wajuenak kuna ni rä na? Jera ¿maikäi jira iwä wajuerke̱ na? 	 Xi kyqanin kye: ¿Atzin kykˈwaljiˈy lo, a nkyqˈmaˈn qa moẍtaq te titzˈje? ¿Tzeˈntzin ttentz ma bˈant tkaˈyin?


“¡Säli bas fariseo wa rä! Ka irä maikäi kuna ta, bas te menta käi, ruda käi, ka̱kä saka tkele käi, jewa kä diezmoí me̱ke̱, ata ji wabiketse wämo käi, Säkeklä shka̱li̱ble käi je jawa̱ bas te; jera je ne kiana o̱nak rä, ñaebä je isaka ka jäkwa kuna. 	 Bˈisbˈajilxla kyeˈy, ayiˈy Parisey. Quˈn nxi kyqˈoˈn twutz Dios tlajajin tnej tal menta, tal rud ex tkyaqil wiq itzaj, tzeˈnkuxjo ntqˈmaˈn toj ojtxe kawbˈil. Me mi nxi kyqˈoˈn ambˈil tiˈjjo xnaqˈtzbˈil, a nimxixtl toklin toj kawbˈil: A tuˈn kynajaˈn tzˈaqle, ex tukˈa tqˈaqˈbˈil kykˈuˈja tiˈj Dios. Atzin tuˈn tbˈantjo kyuˈn, ex tuˈn mi kyij kytzapinjiˈy txqantl.


Jera Tomás te ikúka: —¡Yis Säkekewaí, yis Kekläí! 	 Tuˈnpetziˈn, xi ttzaqˈwin Tmas te: Ay wAjaw, ex nDiosa.


Ite ishaka̱ bulee, ka iwa̱ iblenewa̱. Ata bulee ite ishaka̱ rä: —Ka yis dä Säbäkäkksa̱ kuna. 	 I xitzin ttzaqˈwin; ntiˈx kubˈ tewin, ex twutzxix xi tqˈmaˈn: Nyaqin wejiˈy a Crist, a at toklin tuˈn Dios.


Jekäi ikuna sä dewa̱ Cristo ja̱mi dulewa̱ ije käi ra, je su̱ta sa̱ shki̱rmika̱ni ije käi. 	 Quˈn qa ma tzˈok qmujbˈin qibˈ junx tukˈa Crist tojjo tkyimlin, tej qkuˈx toj aˈ te jawsbˈil aˈ, ex ikyxjo ma tzˈok qmujbˈin qibˈ tojjo akˈaj chwinqil, tuˈn tjawlintz anqˈin juntl majl.


Jekäi si̱wa̱ ju̱nami sur wami ra, jera ijewa te ibiketsa je rä bäi sá minaklämi. Jera ijewa te tabeli yaka ko̱no wäkukäklä je sikaka̱, te ko̱no ju̱ami Creta säkätä ja̱mi alemana. 	 Kubˈ kybˈisin, qa akutaq txi qiˈn qbˈeˈy, quˈn noq chˈin njumintaq kyqˈiqˈ tzajnin kubˈl. O etza, ex bˈet bark qjaqˈa toj ttxuyil aˈ ttxlajile Creta.


Ata ike̱i tkenawa̱ kja Judío wa wa̱ Ju Yabala Yuäklä je ke̱i kjewa̱klä ra, 	 Chˈixtaq tul kanin nintz qˈij kye aj Judiy, a jaˈ nchi najan toj tal pach toj kˈul, noq te jun naˈbˈl tiˈjjo tej kyten qtzan qtaˈẍ toj tzqij txˈotxˈ ojtxe.


Je niki̱na duë ta wa tso̱ tapalewa̱ ta̱i diklä wäbuka̱nake̱ ki̱ssäk: ka wä wajuenak kuna wa käi, klä ialewa̱ wa käi, karalewa̱ wa käi. 	 Antza kuẍejqe txqan yabˈ: Moẍ, kox, ex junjun noq o tzˈel kyim t‑xmilil. Nchi ayoˈn tiˈj, tuˈn tja yekj aˈ toj tkubˈil.


Yi te ishe: “Yis wa̱ ije ju̱ñer”, ata ka ite ije wa̱ sa pakale ji wa̱k je wawe̱ ra, je rä ka̱yuelbi, ka je ja̱mi ji rä iyina si̱ kuna. 	 Me qa at jun xjal ntqˈmaˈn qa ojtzqiˈn Dios tuˈn, me mi nkubˈ tnimin tnukˈbˈil Dios, nikyˈil yol teˈ, ex ntiˈ yol twutzxix toj tanmin.


Je itäki̱ je̱na je̱napa Félix deju̱ ise̱naklä Drusila ra, je rä Judío wa. Jekäi Félix te Pablo sha tse̱nakté. Ñerä Pablo te Cristo Jesús biketse paka, je ssa ije te. 	 Otaqxi bˈaj jun jteˈbˈin qˈij, tej tkanin juntl majl Félix junx tukˈa t‑xuˈjil, aj Judiytaq, Drusila tbˈi, exsin xi tqˈmaˈntz, tuˈn t‑xi txokbˈaj Pabl, ex antza kubˈe tbˈiˈne, tej tok ten Pabl yolil tiˈjjo qnimbˈil tiˈj qAjaw Jesucrist.


Judas te je pan ñara, jera ñawäsaka Satanás kjawa̱ Judas ja̱rka. Jera Jesús te isha Judas ia̱: —Ji we̱ke̱ ba te, je wo̱ mane mane. 	 Tbˈajlinxiˈ twaˈn Judas, bˈeˈx okx tajaw il toj tanmin. Tuˈnpetziˈn, xi tqˈmaˈn Jesús te: Atzin tuˈn tkubˈ tbˈinchiˈn, bˈinchinkutziˈn jaˈlinxix.


Bas kiäk rä ji wa̱k bulee, je ne te je we̱mi rä. 	 Quˈn tzˈaqlexix teˈ, a ma txkon kyeˈy, tuˈn tjapin bˈaj Tyol, tzeˈnkuxjo ma tzaj tqˈmaˈn kyeˈy.


Bas wa̱ ji o̱na Judea ke̱i biköle ska ju̱ñer. Je o̱nami rä Galilea ska, Juan te sa pakta wäoka̱ne ktei wà je itä ska. 	 Me bˈiˈn kyeˈ kyuˈn, tiˈ xbˈaj toj tkyaqil kytxˈotxˈ Judiy. Tzaj xkye toj txˈotxˈ te Galiley, tej tbˈajlinxi tqˈma Juan, qa iltaq tiˈj tuˈn kykuˈxxjal toj aˈ te jawsbˈil aˈ.


ijewa te kte kukäk wa ki̱täkiwa̱, iki̱pakta ji biketsäk etkabä maitjä. Ijewa te isha: —Bäi si̱ ra sa kiana weikane ta̱i dälär ssäk, sä kjäkläwa̱ Säkeklä gobiernoí ja̱mi. 	 Ex kyojjo najbˈil anetziˈn, i nimsin kykˈuˈj nimil, ex xi kyqˈmaˈn kye, tuˈn kyok lipe jikyin wen tojjo kynimbˈil. Ex kubˈ qˈmaˈn kyxol, qa il tiˈj tuˈn tikyˈx nya bˈaˈn kyuˈn, qa kyajtaq tuˈn tkawin qMan Dios toj kyanmin ex toj kychwinqil, ex qa kyajtaq tuˈn kykanin tukˈa Dios toj kyaˈj.


Je ki̱ka mika̱ yis te isu̱a ka ijewa dami rä ji rä iyina si̱ tso̱ kte baa ja̱mi je ja̱mi kuna ra, yie isha Pedro ia̱ biköle wäkata ska: “Ba rä Judío wa ne se̱r jishtä ka Judío kuna wa käi ra, jera ¿jiye ba te ka Judío kuna wa pake se̱nak Judío wa käi rä na?” 	 Atzaj teˈ kyok nkaˈyiˈn mitaq nchi bˈet toj tumil, a tzeˈnxtaqjo a ntyekˈin Tbˈanil Tqanil, bˈeˈx xi nqˈmaˈn te Pegr kywutz tkyaqil nimil. Nchijiˈy kyjaluˈn: Noq samiˈy Pegr, me mi nbˈeta toj tumil tuˈn t‑xima tojjo lo. Quˈn tnejil, nbˈeta ikyx tzeˈnku jun nimil, a nya Judiy, exsin nya ikyjo tzeˈnku jun Judiy, a nbˈettaq tzeˈnku ojtxe qkawbˈil. Ex wentaqjo ntbˈinchiˈn ikyjo, quˈn junchˈin kyoklin tkyaqil nimil twutz Dios, exla qa Judiy mo nya Judiy. Me qa ikyjo, ¿tiquˈniltz n‑ok tqˈoˈn il kyiˈjjo ayeˈ nya Judiyqe, tuˈn t‑xi kyiˈn tzeˈnqe aj Judiy? Ntiˈ tumila tojjo lo.


Jera Säkekewa wä manewa̱té Pedro su̱ak, jera Pedro je̱r ja̱na Säkekewa ktä ska, je te isha iia̱ rä: “Jir ebä ka oshkoro a̱rka̱ba yikaba, ba ka̱yuämiwa̱ mañatäbä kicha, ka ba wa̱ yis su̱le ni.” 	 Tzaj meltzˈaj te tAjaw Tkyaqil, exsin xi kyimtz toj twutz Pegr. Bˈeˈxpen i ul julkˈaj tej tyol Jesús toj tkˈuˈj Pegr, aj otaq chex tqˈmaˈn te kyjaluˈn: A naˈmxtaq toqˈ tman ekyˈ, ok kchin kˈwel tewiˈn oxe maj.


Ka irä jiye kuna ta, del ka jita wa tso̱ bas sha̱na rä. Jekäi bas ki̱ ishena ra ka̱ tso̱ bas ia̱ bas wa̱ ji wa̱klä bäi ijewa ia̱. Ata yis je ka se̱nak del bas sha̱na. 	 Quˈn bˈapeˈ kye yaj kukx kyeˈ kytenku kyxola, bˈaˈn kyxi kymojiˈn alkye qˈij kyaja, qalatzin weˈ nya axsi chin kˈwel teniy kyxola.


Mika̱ bä bitäju̱ ra, ba te yis je̱k ki̱ shönak ju̱ata̱na Troas ska, Carpo ju ska je tse̱té 'sia̱. Ñakäi ba te yis äyë butäle wa jeté 'sia̱, bäi si̱ ra yöle bewak kjuä ki̱ka wa. 	 Aj ttzaja, liwey tzikyˈa qˈilte ntxoˈwa, aj kyij nqˈoˈn toj tnam Troas toj tja Carpo. Ex kˈaˈ chi tzaj tiˈnjiy wuˈja, exqetziˈn ojtxe uˈj, quˈn ayetzin at‑xix kyajbˈin weˈy.


Ata jeska kajali wa ekla espada sikaksa̱, je wà ite chui wa tsa̱ku̱i kjanaklä bika, kukä tia ju̱ami. 	 Me attaq jun xjal, teˈ tok tkaˈyin txi qˈiˈn Jesús, bˈeˈx jatz tiˈnku tkxbˈil tuˈn tel tjaspin tẍkyin jun taqˈniljo tnejilxix kypale aj Judiy.


Ke bas ñadulawa̱k jira ji tso̱ ja̱mi, ata bas je̱rikäke̱ spa̱na ja̱mi bas ñamanewo̱ksa̱ni. Je ne ra ji sherke̱ Säkeklä ki̱ te bas je̱r ku̱emi rä, ji rä bäi käi, ji rä kianak käi, ji rä deleksa̱ bäi käi. 	 Ikytziˈn, mi chi ok lipeˈy tiˈjjo kynabˈlxjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ; qalaˈ kytxˈixpinks kynabˈla, tuˈntzin ttxˈixpitjo kychwinqila, tuˈn tokjo kynabˈla saqxix wen. Quˈn ikytzin k‑elile kynikyˈjiˈy te tajbˈil qMan Dios, a tbˈanilx, a tzˈaqlexix, a ntzalaj Dios tiˈj.


Je bekwä kie rä Was Kä ni. Jera diklä kuna bala pa̱le mañayäkä ra, je eyaka ianawa̱ bächii. Jekäi ditsä chu̱li̱i̱ tuanacha̱wa̱ diklä bächinacha̱wa̱ kju̱ei. 	 Atzin tbˈi cheˈw, Tkˈayil. Ex atzin toxin tnej aˈ bˈeˈx ok kˈa. Noq tuˈn tpajjo tkˈayil aˈ, bˈeˈx i kyim nimku xjal.


Ñerä Pilato te je ssa ra, ije te Jesús tsa̱ksa̱ ju shäbeka. Jekäi ije̱tkawa̱ iwa̱ sä ktei wabiketsäkläksa̱ ska. Je juitä kie rä Wätele Jak Wa ni. Hebreo wa ktä wà je kie rä Gábata ni. 	 Atzaj teˈ tok tbˈin Pilat ikyjo, xi tqˈmaˈn kye, tuˈn tetz kyiˈn Jesús tzma peˈn toj jun kol ja bˈinchin toj tuˈn abˈj, a Gabata n‑ele toj kyyol aj Judiy, ex antza kubˈ qeˈ tojjo qˈuqbˈil te kawbˈil.


jera je ka kiar ji̱a iká dälätsäk’. Ñera je wà bas te Säkeklä ktä wäshewa̱wa̱ bas wakwa wädular ebä kju̱ei. 	 Quˈn qa ikyjo, nlayxpen bˈanttz tuˈn tmojin tiˈj ttata ex tiˈj tnana, chi chijiˈy. Quˈn ma kyij kytzaqpinjiˈy Tkawbˈil Dios, noq tuˈn kyxi lipekuy tiˈjjo kyeˈ kyxnaqˈtzbˈin.


Papá, ba kie oloi köka̱pa.” Jera kte ssënaté ka̱jöir, te isha: —Yis te ioloi kaka̱ kja, ata yis te ioloi kemika̱ni etäbä kicha. 	 Tata, nimsinks tbˈiy wiˈja. Tekuxjo xi tqˈmaˈn yol anetziˈn, bˈijte jun tqˈajqˈojil wibˈaj toj kyaˈj, a tqˈma: O jaw nnimsiˈn nbˈiy, ex kjawil nnimsiˈn juntl majla.


“Jekäi cuarenta año ukäki̱ ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ka̱tsä Sinaí ska ángel ekla je̱k kjasha Moisés ia̱ kal yaba wäkaleka̱ oloo je wäkataí ja̱rka. 	 Tbˈajlinxiˈ kaˈwnaq abˈqˈe antza, tej tok tyekˈin jun angel tibˈ toj tqˈaqˈil tqan txˈiˈx tzunxtaq nkˈant wen, tojjo jun tzqij txˈotxˈ ja ntiˈ najbˈil, a at tkˈatzjo wutz, Sinaí tbˈi.


Jesús deksa̱ju̱ni ko̱no ki̱ tipä jíkata ra, chu̱li̱i̱wa̱ te ipamanewa̱cha̱. Jera ije kaldu tipä kjä ja̱mi. 	 Teˈ tjlajintz Jesús tjlajtzaqtz nijabˈ kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin toj bark, ul chmet txqan xjal tiˈj.


Cristo Jesús kjanaklä wa Pablo irä Timoteo irä te jí yue mar biköle sä sikii wa Cristo Jesús ja̱mi tso̱ Filipo ska jewa ia̱, ñakäi sä wäsikewa̱k wa irä sa̱ tsa̱tkäk wa irä jewa ia̱. 	 Ayiˈn Pabl, nxi ntzˈibˈinjiˈy uˈj luˈn junx tukˈa wukˈiy, Timotey. Awoˈy taqˈnil Crist, a Jesús, ex nxi qtzˈibˈiˈn te kyeˈy, kykyaqila nimilqiˈy, junx kyukˈa aye nejinel ex aye mojil kyxola, ayiˈy Ttanim qMan Diosqiˈy toj tnam te Filipos, ex at kymujbˈil kyibˈa tukˈa Jesús, a skˈoˈnxix tuˈn qMan Dios te Klolqe.


Jekäi ikjawa̱ju̱ Jerusalén ska ra, je jukläyäkä wa biköle malete̱nacha̱wa̱, te isha: —¿Yi je rä na? 	 Atzaj teˈ tokx Jesús toj Jerusalén, bˈeˈx i bˈaj jaw najxjal, ex nimx qˈmante: ¿Ankye teˈ xjal lo?


Jera je chu̱li̱i̱ wa biköle ñajaka̱, jewa wa̱ iminetse̱ Pilato wäki̱. 	 I jaw weˈ kykyaqilx, exsin xi kyiˈn Jesús tzmax twutz Pilat.


Ata yis te sa el wa patkami, je rä ka je sá ña ssäke̱ bas wà däkläksa̱ kuna ka wata käi, ata je rä bas wa̱ inaklä yuläklä kja, jishtä yie bas pake dami käi. 	 Me ma chex nchqˈonjiˈy erman lo, quˈn nya noq kukxjo nchin yoliˈn kyiˈja kywutzjo txqantl tiˈjjo lo. Qalaˈ tuˈntzintla noqx iteˈkula tzeˈnkuxjo o txi nqˈmaˈn kyeˈy.


Jekäi ite je äyë butrawa̱ni, cha̱mi ite äyë bläk ia̱, jekjepa ije̱tkawa̱ni. Jera biköle tso̱ je ñapaktäklä jui ska wa te isu̱a jaree. 	 Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, bˈeˈx kubˈ tjpuˈn Jesúsjo uˈj, exsin xi tqˈoˈntz teˈ mojil tojjo muˈẍ ja te kynaˈbˈl Judiy Dios, ex bˈeˈx kubˈ qe. Kykyaqilxjo iteˈtaq antza, noqx otaq chi ok kyim tiˈj.


Ñerä iwa̱ dulanak wa te iwá̱ jishtä Jesús te ipaka iwa̱k käi. Jera ijewa te Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä je äliwa̱. 	 Ex kubˈ kybˈinchin junjun qxola, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin, tzeˈnkuxjo tzaj tqˈmaˈn. Ex kubˈ kybˈinchin wabˈj te Xjan Qˈij.


Jekjepa ijewa te jakbläk wa bol wätia tulaka̱ña ira cruz saka ja̱mi, ekla ijula wämo kja̱ne, ekla ijula shule kja̱ne. 	 Ex i jaw pejkˈinl kabˈe ileqˈ tukˈa twutz cruz, jun toj tman qˈobˈ ex jun toj tẍnayaj.


Ka irä maikäi kuna ta, je ukä ska ra bas wa̱ iju̱ñer ije̱r ssëna ji bäi yirmi o̱nak je kukäkwa̱ däli ukä ye, ata iju̱naksa̱. Ite je kia ji̱a ji̱eleksa̱ wà, jeiräta ka iia̱ ideneksa̱pa, ka iwa̱ ka̱ ko̱ne ji̱a ije̱k manewa̱kläksa̱ ki̱ka. 	 Quˈn bˈiˈn kyuˈn, a tej tjapin bˈaj ambˈil te, tuˈntaq ttzaj tqˈoˈn ttata tkyˈiwbˈil tibˈaj, mix xaˈ tqˈoˈntl. Ex ntiˈtaql tumil tuˈn tetzinte majl, mixla qa kubˈsin twutz, ex oqˈ wen twutz ttata; me ntiˈtaql tumil tuˈn tkubˈ tkˈuˈj ttata tuˈn.


Jera ka je rä bas wakwa si̱ ktä kuna, ata bas Ká wikblu je ne ktäke̱ bas ja̱mi rä. 	 Quˈn nyaqe kyeˈ kchi yolil, qalaˈ ate Xewbˈaj Xjan, a T‑xew kyMaˈn, k‑yolil kyiˈja.


Yi je̱r ja̱mi je̱k dälänawa̱ ra, je wà iweikarmiwa̱. Ata yi je̱k ju̱aksa̱ weikanakwa̱ yis kju̱ei ra, je wà ije̱k tsa̱tkämiksa̱. 	 Ankye teˈ k‑okil tkˈuˈjlin tchwinqil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ok knajil teˈ te jun majx. Me ankye teˈ k‑elil tiˈjlin tkyaqiljo achbˈil te twutz txˈotxˈ noq tuˈn npaja, okpin knetil teˈ tchwinqil tuˈn te jun majx.


Jekäi ite sa pakte rami ji̱a te isha: “Bas se̱no je̱r ki̱i̱ ñayöle ka̱wei wà wa yika. Jewa ssërke̱ rä shkäk paiklä so̱lo̱rbe wà, ijewa wäbätsä rä ime chakarpa sa tapanaklä däli watju̱ak shtä ska wà, 	 Nxnaqˈtzintaq Jesús kye jniˈ xjal, ex xi tqˈmaˈn: Kykaˈyink kyibˈa, tuˈn mina chi ok lipeˈy kyiˈjjo xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil. Nbˈaj kubˈ kyyekˈin kyibˈ te tnejinel tnam, ex nbˈaj ok kyqˈoˈn kyxbˈalin tbˈanilx, manyor xqerx wen, noq tuˈn kyokku kaˈyin kyuˈnxjal. Ex kyajxix, tuˈn kyok qˈolbˈit wen jaˈchaq nchi bˈete.


Jera Jesús te ikúka: —Kte si̱ kte si̱ wà yie ishe ma ia̱, ka sa̱ ko̱neni spa̱na ra, ka sa̱ wa̱ Säkeklä gobierno su̱nak. 	 Xi ttzaqˈwin Jesús: Twutzxix kxel nqˈmaˈn teˈy: Ankye teˈ mi tzˈitzˈje juntl majl, nlayx tzˈel tnikyˈ tiˈjjo Tkawbˈil Dios.


Ikuna gobierno eyaka ñabalabutsa kju̱atkäk ñawakwabä ra, jera jewa rä ka täki ta ji̱a ji wa̱k. 	 Qa jun tnam xjal paˈmile kyten, ex kyajqˈoj kyibˈ, noqx aku chi kubˈ kyimx tuˈn qˈoj.


Jekäi yi äinawa̱ yis ki̱ka, yis te ji sheke̱ ki̱ka, jí sa̱ tso̱ jira manenak wa ebä, ji yakei wakbläk wa ebä wäna ra, jera ñaebä je wakei ki̱ka ditsä yäbei äirmiwa̱ mika̱ je daju̱ni oloi kaleka̱ iKá oloi wà, ángel sikii wa ra ñara ke̱i ska ra. 	 Ikytziˈn, aj qa at jun saj txˈixwe wiˈja ex tiˈjjo nyola kywutzjo jniˈ xjal aj il, ex ikyx wejiˈy, ayiˈn Tkˈwal Ichin, ex ok kchin tzajil txˈixwe weˈ te, aj wula tukˈa nkawbˈila ex tukˈa tkyaqil tqoptzˈajiyil nMaˈn junx kyukˈa jniˈ xjan angel.


Ata Jesús te isha iia̱: —Sä shkä yis da, ata tsu dulecha̱wa̱ wa te isaka dulecha̱wa̱ wa itäbie. 	 Me xi ttzaqˈwin Jesús: Lipeka wiˈja jaˈlin. Chi tenku kyeˈ, a kyimninqe toj kynimbˈil, kˈaˈ kux kymuquˈn kyeˈ kyibˈ.


Chu̱li̱i̱ wa dami Jesús da, jera iwämanewa̱té je te isha ijewa ia̱: 	 Nimku xjal ok lipe tiˈj Jesús, ex ajtz meltzˈaj tiˈjxi, ex xi tqˈmaˈn kye kyjaluˈn:


Jera ite je chu̱li̱i̱ wa paka ñajäkläkwa̱ i̱ski̱. Jera ite je pan siete kukawa̱, je ki̱ ite wekte sha Säkeklä ia̱, kjepa je bala butsa ma ite iwa̱ dulanak wa ia̱, jewa wa̱ wadenak. Jekäi ijewa te je chu̱li̱i̱ wa chewa̱ iwa. 	 Xi tqˈmaˈn Jesús kye jniˈ xjal, tuˈn kybˈaj kubˈ qe, ex i jaw ttzyuˈn wabˈj toj tqˈobˈ. Xi tqˈoˈn chjonte te Dios kyiˈj, bˈaj kubˈ tpiẍin, exsin ok ten sipilte kye t‑xnaqˈtzbˈin, tuˈn tbˈaj kubˈ kysipin kyxoljo jniˈ xjal.


Yabala káí wa, yie iyueke̱ bas ia̱, bas wa̱ ale kaldu kja säkätä skaté je ju̱ñer ki̱ka. Dulaklei wa, yie iyueke̱ bas ia̱, bas dä tuleka̱ ale yakei ki̱ka kju̱ei. Yabala rikäla, yie iyua bas ia̱, bas wa̱ Sa Ká ju̱ñer je ki̱ka. 	 Ex nxi ntzˈibˈiˈn kyeˈy nyakuj tij xjalqiˈy, quˈn tuˈn o tzˈel kynikyˈa tiˈj qAjaw, a atxtaq te tnejil. Ex nxi ntzˈibˈiˈn kyeˈy nyakuj kuˈxinqiˈy, quˈn tuˈn ma kubˈ tiˈj tajaw il kyuˈn.


Bas te María ia̱ ishe yie ichakami. Ije rä shka̱blele ta̱i bas bata ki̱ka. 	 Kyqˈolbˈinxa Mariy, quˈn nimx o tzˈaqˈnin kyiˈja.


Je te ishe täkii: “Bas suano Säkeklä yika, bas ku̱ ioloi köka̱, ije wa̱ sä ktei wabiketsäkläksa̱ horaí dewa̱ ki̱ka. Bas ku̱ ka̱jöir irä ishäkä irä däyë irä diklä tsikinaklä irä yuäkksa̱ je oloitsö.” 	 Ex nyolintaq tukˈa jun tqˈajqˈojil twiˈ kuj, ex chiˈ kyjaluˈn: Chi xobˈa te Dios, ex kynimsinksa tbˈi, quˈn ma kanin tqˈijil, tuˈn kyok tkyaqilxjal toj paˈbˈin twutz. Chi kˈuliˈn twutzjo ax kubˈ bˈinchinte kyaˈj ex txˈotxˈ, ttxuyil aˈ, ex jniˈ xlokˈ aˈ.


Yi a̱ni wa̱ paiklä nu̱l da ka wäbatsa̱nak sua kukä spa̱na wà, ata ikuna jekäi ra, je sua kukä spa̱na te inu̱l sikemi ti̱nii, je te iki̱kshe ju̱emi e̱e̱na si̱. 	 Ex waja tuˈn t‑xi nqˈmaˈn kabˈe tumil kyeˈy: Tnejil, qa kyaja tuˈn tkubˈ kyslepiˈn jun xbˈalin ttxˈaqin, nlay kubˈ kyqˈoˈn jun slepbˈilte saq, quˈn ajtzin tkuˈx txjetjo saq, bˈeˈx k‑okil jukˈpaj, exsin bˈeˈx k‑elix laqj txqantljo ttxˈaqin.


Ka irä jiye kuna ta, yi kjawa̱ Säkeklä wa̱ je̱räklä tso̱ ska ra, je te rä ishka̱ble ne je̱retseke̱, jishtä Säkeklä cha je̱retsa käi. 	 Quˈn alkye teˈ knimil tiˈj Dios, k‑okix teˈ tojjo ajlabˈl qˈoˈn tuˈn Dios, quˈn ntiˈ nqe tkˈuˈj tiˈj taqˈnbˈin tuˈn tel wen twutz. Tuˈnpetziˈn, ma tzˈajlan tiˈjjo taqˈnbˈin, ikyxjo tzeˈnku te Dios n‑ajlan teˈ, quˈn o japin bˈaj taqˈin tiˈj tkyaqil tchˈiysbˈin.


Mileto ska Pablo te yile patkami Éfeso ska tapanak wa wäkiri wa kiäk jäté. 	 Tej attaq Pabl toj tnam te Mileto, i tzaj tqˈolbˈinjo jniˈ nejinel kyxol Ttanim Dios toj Éfeso.


Jekäi plaa ebä alaklä ekla te iju̱ñawa̱. Je yaba alaklä rä kololewa̱ wikblu ñá shtä wa̱. Je deju̱ je̱tkawa̱ wakte iklä kicha ja̱mi. 	 quˈn el tqanil toj twiˈ jun qya aj Sirofenisia, jun qya nya Judiy. Me atziˈn qya attaq jun ttxin tokxtaq jun taqˈnil tajaw il toj tanmin. Teˈ tkanin, kubˈ meje twutz Jesús, ex kubˈsin twutz te, tuˈn tex tlajoˈn taqˈnil tajaw il toj tanmin tal.


Je te kte shemi ba ia̱ maikäi ra ba irä ba ju ska tso̱ wa kalabe irä tsa̱tkermiksa̱ käi.’ 	 Atzin ktzajil qˈmante tey tzeˈn kkletiliy, junx kyukˈa tkˈwala ex t‑xuˈjila.


Jera ángel wa siete, taza ta siete pshileka̱ sa tuawa̱kläwa̱ bata siete wà, je ekla deju̱té kta yis da te ishe: “Bä kute, yie ba ia̱ busi jula kolonak, Oveja Yaba se̱nakläí kjashemi.” 	 Ex nliy jun angel, a attaq kyxoljo wuq angel, ayeˈ qˈiˈntaq wuq laq kyuˈn, nojninqe kyukˈa wuq kyˈixsbˈajil te bˈisbˈajil tyabˈ twiˈ Dios. Ex tzaj tqˈmaˈn weˈy: Ku tzaja. Ex kxel nyekˈinjiˈy txin tey, a bˈantnin tten tuˈn tok meje, a t‑xuˈjiljo tal Tal rit.


Ata yie ishe bas ia̱, jí maju̱ jöiwäta ka yis wa̱ jí uva diä yanakni, ma rä ike̱i dewa̱ yis wa̱ iyäkläni spa̱na bas da yis Ká gobiernoí ska kjepa. 	 Me kxel nqˈmaˈn kyeˈy, mi chin kˈwaˈntla tiˈjjo kˈwabˈj luˈn tzmaxiˈ aj qkˈwan junx kyukˈiy tzma toj Tkawbˈil nMaˈn toj kyaˈj.


Ka irä maikäi kuna ta, ka̱ däke̱ka̱ siete día ra, je rä yile iwa̱ maile: “Säkeklä te ishka̱ble biköle je̱retsawa̱, ka̱ deka̱ siete día ra.” 	 Ex toj Tuˈjil Tyol Dios, tqˈma kyjaluˈn tiˈjjo twuqin qˈij: Ajlan te Dios toj twuqin qˈij, tej bˈantjo tkyaqil taqˈin.


Ñerä je alaklä te ikúka: —Ka yis dä se̱naklä ta. Jera Jesús te isha iia̱: —Bäi ba te isha rä, ka yis dä se̱naklä ta ni. 	 Tzajtzin ttzaqˈwin qya: Ntiˈ weˈ nchmil. Ex xi tqˈmaˈn Jesús te: Twutzx te ma tzaj tqˈmaˈn qa ntiˈ tchmila.


Ata yilé te bas ia̱ ishe: ‘Je rä bas ji shä’ í̱ ni ra, bas te ikúke: ‘Säkekewa ne ki̱ isherke̱ rä, ata jirä ite ipatketéni.’ 	 Qa at jun aˈla saj qaninte kyeˈy. ¿Tiquˈnil n‑el kypjuˈn? qa chiˈ. At k‑okile te qAjaw, chichkujiˈy, me jaˈlinx tzˈajtz qqˈoˈntla.


Ata ji biköle wà sá te ikjashe rami sá rä Säkeklä kja̱nei wa̱k wa, ji katable ta̱i wà, weikane wà, sá ki̱ ji sherke̱ wà, je̱r ia̱ne ssë wà, 	 Qalaˈ, qaja tuˈn tkubˈ qyekˈiˈn toj tkyaqil, qa jun bˈaˈn aqˈnilqoˈy te Dios, quˈn noqx paˈn tkyaqil wiq yajbˈil quˈn; ex atku maj ntiˈx chˈin at qey, ex atku maj nim bˈis ntzaj toj qchwinqila;


“Jekjepa yis deni Jerusalén ska, je ka̱kiä katke Templo na ra, yis je̱r na ka̱ shena itjä. 	 Atzaj teˈ nmeltzˈaja, chi Pabl, tuˈn wula toj Jerusalén, in xtaˈja tojjo tnejil ja te naˈbˈl Dios, tuˈn nnaˈn Dios. Nliˈy ikyjo, tzeˈnku jun wutzikyˈ.


Je ke̱i ska ra kte kukäk wa wanaka̱ ta̱i. Jera Judío wa ktäk Griego wa ktä wà, jewa te ktäk Hebreo wa ktä wà wa dälänetsa, je rä buliri buliri jile waderke̱ ra, ktäk Griego wa ktä wà sha̱ alaklä wa chichö wa ka der kuna ñakjee kju̱ei. 	 Kyojjo qˈij anetziˈn, liwey i chˈiy kybˈajjo nimil. Tuˈntzintzjo, ayetzaj nchi yolintaq griego jaw wulj kyiˈjjo nchi yolintaq ebrey, ex kyqˈma qa minataq ntzaj qˈoˈnxix kyokliˈn qya mebˈe, ayeˈ iteˈtaq kyxol, tzeˈnku nkubˈ paˈntaqjo mojbˈil, a ntzaj qˈoˈn kyuˈn tsanjil te junjun qˈij.


Ije ne rä ale jak ju̱leksa̱ bas ju yuäk wa wa̱, je ne dewa̱ ju ñak wäkukäk bäi si̱ ye rä. 	 Ex ayiˈy ikyqejiˈy tzeˈnku bˈinchil ja, a nxi kyxoˈn jun abˈj nya wen toj kywutza, me axixpete abˈjjo ma tzˈokin te tqˈuqil tẍkyin, a nimxix toklin toj aqˈuntl. Atzin Jesúsjo a abˈj s‑el kyikyˈiˈn.


Jekäi sa te caballo kà jie rä iwa̱ sä ktä ssäklä, je ra je wà sa te iwakei kalabe wäsike. 	 Kaˈntzin te chejila; tuˈn tkubˈ nimin tuˈn chej, k‑okix tqˈoˈn kxbˈil tal netzˈ toj ttzi, tuˈn tqˈoˈnte tibˈ, ex tuˈn t‑xiˈ jaˈ taje chejil.


Ba te ishe, ka manener ni ra, ¿jiye ba manerke̱ na? Ba te jile kekläí me̱i dokoitse ra, ¿jiye ba jakbläke̱ je shtä me̱i jui na rä na? 	 Ex ay, a nqˈmaˈnte qa nya wen tuˈn qkyˈaˈjin, ¿Tiquˈn akul te nkubˈ bˈinchinte nej? Ex ay, a nqˈmaˈnte qa nya wen tuˈn qkˈulin kywutzjo twutzbˈiyil juntl dios, ¿Me akupe te ma tzˈokx elqˈil toj tja kydiosxjal?


Pablo, Jesucristo ktei bata shäk Säkeklä ki̱ ishena jekäi ki̱ka, je te sä el Timoteo ra ñara, 	 Ayiˈn Pabl, jun tsanjil Jesucristqiˈn, noq tuˈn tajbˈil qMan Dios. Nxi ntzˈibˈinjiˈy uˈj luˈn junx tukˈa qerman Timotey.


Jeiräta ite ji we̱ke̱ bäi iwakei je̱k kjashäklä ye ka janewa̱ iwa̱, bas ia̱ ka̱li̱ patkäk ka̱jöir ska käi, däli wäwa̱k iwänaklä ke̱i ska käi, ji ñanak yanak biköle ma̱k käi, ñakäi bas je̱r ssëwa̱k a̱naa käi. 	 Me mina xkyij ttzaqpiˈn te Dios tuˈn tyekˈin te tibˈ, noq tuˈn tbˈanil nbˈanttaq tuˈn. Quˈn atzin nxi qˈonte jbˈal kyibˈaja, exsin tbˈanil awal, ex a ntzaj qˈonte tkyaqil tuˈntzintla kywaˈn, ex tuˈn kytzalaja.


saje wa Säkekewaí Jesucristo je Kekläí, Sa Ká baa si̱, je wa̱ bas je̱r ku̱aklä ka̱biketse wà, wäji̱atkene wà, bas te ije ju̱ñe dami jöiwäta ska ra, 	 Kukx nxi nqaninjiˈy te qMan, a tDios qAjaw Jesucrist, a nimxix tbˈi, tuˈn ttzaj tqˈoˈn kynabˈla toj kyanmiˈn, tuˈn tel kynikyˈa tiˈjjo jniˈ t‑xilin.


Ji sha yis te bas ia̱ ka̱ yee na, je shöni ka̱ oloi ka; ji ssa bas te yile ja̱lmana käi, je shöka̱ni ju tsi̱bata yöle shpatke ki̱ka. 	 Atziˈn kxel nqˈmaˈn kyeˈy, kyqˈmanxa kye kykyaqil. Ex ankyeˈ noq kxel njaskˈiˈn kyeˈy jaˈlin, kyẍchˈinxa tzmax toj twiˈ ja, tuˈntzin tbˈijte kyuˈn kykyaqilxjal.


Ata jira bas je̱k ssäke̱ bas je̱k ki̱käke̱ka̱ wà. Ata je shtä je̱k ssë biköle rä yakei. 	 Me metzin kye kyuˈn, tzunxix nchi labˈte kyeˈ, tuˈn kyyolbˈiˈn, ex tuˈn tbˈant kyuˈn kyjunala. Tkyaqilxjo luˈn, a nja kyiˈn kyibˈa, nya wen ikyjo.


Jera ditsä dami chu̱li̱i̱ iitä ki̱, ñakäi alaklä wa damiña jewa te iji̱etse dami, kjoyir dami. 	 Ma nintz texjal i ok lipe tiˈj Jesús, ex ma nintz teqya ox chi oqˈx, ex ox chi weqinx, tuˈn kybˈisbˈin tiˈj.


Jekäi Cristo ktei yirte rä ishki̱naka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na, jera ¿jiye bas sha̱na manele te ishe dulecha̱wa̱ wa rä ka shki̱nakka̱ni kuna ni rä na? 	 Atzin jaˈlin, qa jun elnin qyola tiˈjjo tanqˈbˈil Crist juntl majl kyxol kyimnin, ¿Tiquˈntzin at junjun kyxola nqˈmaˈnte qa nlay chi jatz anqˈintl juntl majl kyimnin?


Ata Judío wa wa̱ ka ibiketsane ije rä ka wä wajuenak kuna, je ne wä wajuena rä, ata ijewa te je wä wajuele a̱mi irä iká irä kiajaté wächakenak kjepa ijewa te ibiketsa ije ne irä. 	 Me ayetzin kye Judiy kykyˈeˈtaq tuˈn txi kynimiˈn, qa ataqjo a moẍtaq otaq bˈant tkaˈyin, tzmaxix xi kyniminxjo, teˈ kytzaj kytxkoˈn ttataˈ a moẍtaq.


Je wà ite ijewa je̱r ku̱a, ijewa ia̱ ikjasha Säbäkäkksa̱ kiana ji shka̱l ssäk, ñakäi shki̱nakka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na. Jera ite isha: —Jesús ale ktei yinak yis wa̱ bas ia̱, je ne rä Säbäkäkksa̱ rä. 	 kubˈ tchikyˈbˈin Pabl kywutz Judiy, qa ilxix tiˈjtaq tuˈn tkyim Crist, a Kolil, ex tuˈn tjatz anqˈin juntl majl. Ex tqˈma: Ax Jesúsjo lo, a nchin yolin tiˈj kyeˈy, axsin Cristjo.


Jekäi alaklä te iu̱yaka wi̱ duacha̱ta̱na. Jekäi imineju̱ jukläyäkä na. Jera ite isha ditsä ia̱: 	 Ex jun paqx kyij ttzaqpiˈn tej qya tẍoqˈ, ex bˈeˈx xi rinin tzmax toj tnam qˈmalte kyexjal.


Je rä Satanás wa̱ ka saje wa wäyuächa̱kläwa̱ kuna ye, sa̱ wa̱ ji we̱ ite rä ju̱ñer ki̱ka. 	 Quˈn qa ma kubˈ qnajsin til juntl, mi qo kubˈ tuˈn tajaw il, quˈn bˈiˈn quˈn, qa ilaˈ tumil tzeˈn tten tuˈn qkubˈ tsbˈuˈn.


Je ki̱ka chui tsa̱ku̱i wa irä, fariseo wa irä, jewa te Sanedrín wa tapawa̱wa̱. Jeska ijewa te ichaka ñaia̱: —¿Me sa te iwe̱ na? Ije te ji we̱ke̱ ta̱i ijuenaklä ye. 	 Tuˈnpetziˈn, aye Parisey exqetziˈn kynejinel pale, bˈeˈx ok kychmoˈn kyibˈ kyukˈa jniˈ Judiy aj kawil. I ok ten yolil kyxol: ¿Tiˈtzin kbˈantil quˈn tiˈjjo maˈ xjal lo? Nimku techil nbˈant tuˈn, tuˈn kykaˈylajxjal tiˈj.


Je rä io̱nakläpa jishtä jile bata shäk Isaías te isha käi. Je te isha: “Säkekewa, ¿yi te sä ktä kuka na? Säkekewa, ¿yi ia̱ ba jula täkili kjayile rä na?” 	 Tukˈajo lo, japin bˈajjo tyol Isaías, a yolil Tyol Dios ojtxe, tej tkubˈ ttzˈibˈin: Tata, ¿Ankye ma txi niminte Tbˈanil Tqanil tiˈja, a ma txi qqˈmaˈn? ¿Altzila qe xaye tyekˈin tAjaw Tkyaqil toklin Tkawbˈil kyibˈaj?


Ba Fariseo ka wä wajuenak kuna, ba ku̱ vaso ja̱r ne paskuöksa̱ba rä, jekäi ra ipa ki̱ka juermi yëë. 	 Ayiˈy Parisey moẍqiˈy, kytxjonktzjiˈy tojxi tkˈwel kˈwabˈj nej ex tojxi laq. Quˈn ikytzin kyjela saqixjo tiˈjxi.


Jeiräta Säkekewa ja̱mi ra, ka jäiyi wa tso̱ rä iwakwa je̱r wà kuna, ata je tso̱ rä alaklä wa ne oloi ja̱mi, ñakäi ka alaklä wa tso̱ rä iwakwa je̱r wà kuna, ata je tso̱ rä jäiyi wa ne oloi ja̱mi. 	 Me toj Ttanim Dios il tiˈj kykabˈil, quˈn ntiˈ ichin qa ntiˈ qya, ex ikyxjo qya ntiˈ, qa ntiˈ ichin.


Ñerä ijewa ñajiaka̱ ko̱no ja̱rka ra, si̱wa̱ wätkenawa̱. 	 Me atzaj teˈ kyjax toj bark, bˈeˈx kubˈ qen tej kyqˈiqˈ.


Jera Jesús te ikúka: —Bas kuna ka wä wajuenak kuna ra, jera ka bas dä nui ta. Ata bas te ishe: ‘Sá wä wajuer’, je ki̱ka bas dä nui ta ji̱a. 	 I xi ttzaqˈwin Jesús: Noqpetzin ma tzˈel kyetz kynikyˈ tiˈj qa moẍqiˈy toj kyanmiˈn, matla kubˈ najsit kyetza kyil. Me tuˈn njaw kynimsin kyibˈa, ex noq tuˈn kyqˈmaˈn qa n‑el kynikyˈa te tkyaqil, at kye kypaj tuˈn kyila.


Jekäi yi se̱rke̱wa̱ busi ira kablele ra, je te iwa̱ rä bäi; ata ka ise̱newa̱ ra, je ne rä bäi si̱ rä. 	 Tuˈnpetziˈn, qa ma tzˈok meje tukˈa jaˈ ma yoline, bˈaˈn kbˈantil tuˈn ikyjo. Ex qa mi xjaw meje tukˈa, tbˈanilxix ikyjo.


Säkeklä te Abraham kia ra, ite ji biketsa etkabä ki̱ka ite issawa̱ mineju̱mi ka̱ me̱rke̱ iia̱ däli ukä ye ska. Jekäi imineju̱ wa̱ ka iju̱ñer mai imike̱ räle käi. 	 Ex ikyxjo te Abraham, kubˈ tnimin teˈ, tej ttzaj qˈolbˈin tuˈn Dios, ex bˈeˈx xiˈ tuˈn tkanin tojjo jun txˈotxˈ, a tuˈntaq ttzaj qˈoˈn te tuˈn Dios te jun oyaj, tuˈn tnajan antza. Tuˈn ikyjo, etz Abraham toj ttanim, me ntiˈtaq bˈiˈn tuˈn, jaˈ tuˈntaq tkanine.


Jekäi yie Judío wa irä ka Judío kuna wa irä ia̱, je̱k manewe̱ksa̱ Säkeklä ia̱ ktei paka, saje wa säkekewaí Jesús biketse ktei paka. 	 Aye Judiy exqetziˈn a nya Judiy, ma txi nqˈmaˈn kye, tuˈn kymeltzˈaj tukˈa Dios, ex tuˈn t‑xi kynimiˈn Tyol qAjaw Jesús, a Klolqe.


jewa ia̱ bas manele te ishe: “Bas kjöpa bäi, bas je̱k pajiöpa baana, bas ji ñopa bäi”, ata ji sherke̱ iyaka ki̱ ka me̱ne bas wa̱ iia̱ ra, jera ¿jiye je kiar? 	 ex qa at jun kyeˈ xi qˈmaˈnte: Kˈaˈ tli tibˈa. Qˈonk t‑xbˈaliˈn, ex kˈaˈ waˈn wen, noq tzeˈn taja. Ex qa mina xi tqˈoˈn a tililx tiˈj te t‑xmilil, ¿Titzin k‑ajbˈila ikyjo?


Pafos ska Pablo irä shkäk ira wa irä jewa ju̱nami ko̱no ki̱ka, demijulu Perge ska, je rä Panfilia ke̱i. Ata jeska Juan te ijewa jawa̱ biteju̱ni Jerusalén. 	 Ex Pabl toj Pafos toj bark kyukˈa tukˈa, tuˈn kykanin tzma Perge tojjo txˈotxˈ te Panfilia. Me atzin te Juan Marks, bˈeˈx meltzˈaj teˈ, tuˈn tpon toj Jerusalén.


Ikuna ideni wäñine säkätä itäki̱ wà iräle, wäñine däkka̱ mañatäbä kicha wà iräle, jera ite iku̱ani ijewa te iki̱ssë tso̱ ji̱a ra, bäije je kjanaklä wa rä. 	 Jun tzaljbˈilx te kyeˈ aqˈnil, a qa itzˈqe aj kyel jyet tuˈn tajaw aqˈuntl, jniˈchaqxla ortz kanin, exla qa nikyˈjin aqˈwil mo chˈixtaq qsqixj.


Bas dä ñaebä ijewa sha̱, kile däkwa̱ Jesucristo cha ye. 	 Tuˈnpetziˈn, ikyqex kyejiˈy, o chi txokliˈy tuˈn qMan Dios, tuˈn kyoka teku qAjaw Jesucrist.


ñakäi sä kukäk sa̱ tsa̱ku̱i wa ye, chui wa ye, ije Kekläí iKá ia̱, je oloi kanoka̱pa, ktä dälätsanopa sa̱ ke̱i etkä etkä jekjeyemi! Amén. 	 Ex o tzaj tqˈoˈn qoklin, tuˈn qok te Ttanim, ex tuˈn qok te pale toj taqˈin qMan Dios, a Ttata. Nimxit tbˈi ex te teˈ tkyaqil tipin jaˈlin, ex te jun majx. Ikyxitjo.


Ñerä guardia wa te iwá̱ jishtä ipakana iwa̱k käi. Jewa wa̱ Pablo minetse̱ tuina demi Antípatris ska. 	 Xitzin xkoˈn Pabl, ex xi qˈiˈn toj qnikyˈin kyuˈn xoˈl qˈaqˈ, tuˈn kykanin toj Antípatris, tzeˈnkuxjo otaq tzaj qˈmaˈn kye.


Jewa te je ja̱ñetsemi, ikjali tjuämi ija̱mi, te ikpemi, kjepa ijewa te iktemiwa̱. Ata je ukä ska tres día ra ishki̱rmika̱ni.” 	 Kchin okil kyxmayiˈn, kbˈajil kytzubˈin wiˈja, kchin okil kylankˈiˈn, exsin kchin kˈwel kybˈyoˈn. Me toj toxin qˈij, kchin jawil anqˈiˈntla. Ikytzin bˈaj tyolin Jesúsjo kywutz t‑xnaqˈtzbˈin.


Jera ikjaju̱ je ke̱i saka saka sha̱naka, te ijewa ki̱je̱rku̱a ji̱a. Jekäi idemiju̱ Greciaka. 	 Antza, bˈaj tqˈolbˈine kyoj kykyaqiljo najbˈil, ex qˈuqbˈin kykˈuˈjjo nimil kyukˈa tyol. Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, kanin tzma Grecia.


Jera Jesús te isha iia̱: —Yis jöwa̱. Ka irä jiye kuna ta, ka yis dämika̱ba Sa Ká wäki̱. Ata ma cho̱ yis el wa ia̱ ishäk: “Yis maka̱ju̱ yis Ká ska, bas Ká ska, yis Kekläí ska, bas Kekläí ska.” 	 Xi tqˈmaˈn Jesús te: Mi tzalaja noq tuˈn ma chin tliˈy, ex ma chin ok tmekoˈn qa ayinjiˈy, quˈn naˈmx njaxa tukˈa nMaˈn. Quˈn aj njaxa toj kyaˈj, tzul jun tzaljbˈil nimxix te teˈy, aj tul Xewbˈaj Xjan toj tanmiˈn te jun majx. Me kux txiˈy, ex qˈmaˈnxa tqanil kye nxnaqˈtzbˈiˈn, a kˈuˈjlinqexix wuˈn. Chkujiy kyjaluˈn: Kchin jawixa tkˈatz Dios, a nMaˈn ex kyMaˈn. Ex ma chin kaniˈn tukˈa nDiosa, a axjo kyDiosa.


Ñerä si̱wa̱ ju̱naté ta̱i, je täkili te tipä tjuewa̱ka̱ ko̱no ja̱rka. Je te ko̱no pshiwe̱rawa̱. 	 Atzaj teˈ kyxiˈ, ok ten qˈankyaq tinil qoptzˈajiyil tukˈa txqan kyqˈiqˈ; jniˈ nijabˈ ox lipin, ex okx chitj toj bark.


Sä duäkläwa̱ wakja̱neiwe̱ ktei tale jak ki̱ka je bakle rä baa, ka Israel batala wä däwa̱ Moisés su̱ak iwäktä ki̱ kje, ije wäktä wäñinaka̱ oloo ki̱ka, jekäi je oloi shenami je̱na je̱na. Jekäi irä ra, 	 Atzin jaˈlin, qo ximin chˈin tiˈjjo ojtxe kawbˈil, a te kyimin, a ok tzˈibˈin twutz abˈj. Atzinjo lo ul kyxol aj Israel tukˈa txqan tqoptzˈajiyil Dios. Me ayetzin aj Israel mix kypaˈye tuˈn kykaˈyin twutz Moisés, noq tuˈn tpajjo tqoptzˈajiyil Dios pon kanin tiˈj, a chebˈe kubˈ bˈaj tqan.


Jekjepa ite isha iwa̱ dulanak wa ia̱: —Maiskale ra bas ia̱ issërmi sa̱ me ditsä yäbei ke̱i bakle su̱awa̱ un díabä jibä käi, ata ka bas wa̱ isu̱nak. 	 Xitzin tqˈmaˈn Jesús kye t‑xnaqˈtzbˈin kyjaluˈn: Pon kanin jun te qˈij, jaˈ kyajiˈy tuˈn wok kykaˈyiˈn, a ayiˈn Tkˈwal Ichin, iˈchaqxpetla noq jun qˈijtz, chichkulajiˈy, me nlayx kylontiˈy.


Ata sa wakei je̱k wabiketsaksa̱ tsa̱na ra, jera ka sä buka̱nak kuna. 	 Quˈn noqit nqo xpichˈin wen tiˈjjo qchwinqil, ex noqit nkubˈ qbˈinchin tzeˈnkux taj Dios, nlaytla tzaj tqˈoˈn tkawbˈil qibˈaj.


ñakäi iitäbinawa̱, jeska tres día ra ishki̱naka̱ni jiräni kte yöle wa̱ iyile käi; 	 ex kux muqet, ex toj toxin qˈij, bˈeˈx jaw anqˈintl juntl majl, tzeˈnku ntqˈmaˈn toj Tyol Dios.


Jera Andrés te Simón kia tsa̱mi Jesús wäki̱. Je su̱a Jesús te ra, jera ite isha iia̱: —Ba rä Simón, Jonás yaba, ata ba kirmi rä Cefas ni. (Je kte wà rä Pedro). 	 Bˈeˈxsin xi kˈleˈn Simun tuˈn Andrés tkˈatz Jesús. Tetziˈn tok kaˈyin teˈ tuˈn Jesús, xi tqˈmaˈn te: Simun, ay tkˈwal Jonás. Me atzin jaˈlin k‑okil nqˈoˈn juntl tbˈiy, a Cefas, a ntqˈmaˈ, abˈj toj qyol, mo Pegr.


Iwa rä ije oloi ja̱mi je boyäkä wa ia̱ ka̱ tso̱ ikjäkläwa̱ Sa Ká wäki̱ Wikblu eklabä wà. 	 Ex noq tuˈn Crist, ma jqet jun akˈaj tumil, tuˈn qkyij qkyaqilx toj wen tukˈa Manbˈaj, noq tuˈn Xewbˈaj Xjan.


Pablo Säkeklä kjanaklä, ñakäi Jesucristo ktei bata shäk, je rä je wà Säkeklä wa̱ kolole wa wa̱ ji biketsäklä etkabä, ñakäi ijewa je̱r ko̱naklä ji rä iyina si̱ ia̱ ji wämo ja̱mi, 	 Ayiˈn Pabl, nxi ntzˈibˈinjiˈy uˈj luˈn, quˈn jun taqˈnil qMan Diosqiˈn, ex jun tsanjil Jesucrist, chqˈoˈnqiˈn tuˈn, tuˈn kyniminxjal, a skˈoˈnqe tuˈn Dios; ex tuˈntzin tel kynikyˈ tiˈj Tyol, a twutzxix, noq tuˈn kukx tuˈn kyximiˈn tiˈj Dios.


Jera yie isu̱a ra, ángel täkili ta ta̱i te ichake täkii: “¿Yibä rä kianak bäi si̱ äyë kjäyäk ja̱wa̱ irä ikjä bale kshäk tuläkmi rä na?” 	 Ex xi nkaˈyiˈn jun angel at‑xix tipin nxi tqanin tukˈa tqˈajqˈojil twiˈ kujxix wen: ¿Alkye jun at toklin tzˈaqlexix wen tuˈn tjaw laqetjo jupbˈilte, ex tuˈn tjqetjo uˈj?


Jekäi ijewa biköle ji̱a jela e̱e̱na si̱, ijewa te Pablo kuka yita ikuli kichaka te iwä jalassa. 	 Jotx i bˈaj oqˈ, bˈaj kychleˈn kyibˈ, ex el kymaˈtzin Pabl.


Jekäi ite ijewa ia̱ kte paka jile she ja̱mi saka saka jí ite ishe dar käi, bikö ijewa ia̱ issërke̱ ja̱mi. 	 Ikytziˈn nchi bˈaj kubˈe t‑xnaqˈtzintaqjo t‑xnaqˈtzbˈil tukˈa techil tiˈchaqku tiˈ. Noqtaq nbˈaj kubˈ tyolin tuˈn tbˈajel kynikyˈxjal te.


Jesús ktei bata shäk wa irä, sa el wa tso̱ Judea ska wa irä te issa ka Judío kuna wa te Säkeklä ktä kukawa̱. 	 Aye tsanjil exqe nimil, a iteˈtaq toj txˈotxˈ te Judey, kybˈi tqanil qa otaq chi nimiˈn nya Judiyqe tiˈj Tyol Dios.


Adán skaté ibatala bite deka̱ siete kie Enoc ni, je te ijewa bata shaba, te isha: “¡Issö! Säkekewa deju̱ iwa̱ sikina wa tso̱ miles miles wa ra, 	 A twuqin tyajil Adán, Enoc tbˈi, ok qˈoˈn toj twutz tuˈn Xewbˈaj Xjan kyiˈjjo xjal luˈn, ex kyij ttzˈibˈin kyjaluˈn: Kybˈintziˈn jaˈlin. Ma tzul te qAjaw junx kyukˈa Ttanim xjanxix, nimxixjo kybˈaj; nlay bˈant tajlet.


Je su̱ta Sodoma irä, Gomorra irä, jukläyäkä saka tso̱ ipája̱mi irä, jewa ka̱wakblewa̱, minemi ji yakei ka sä wädular del käi kuna ja̱mi, ijewa käi ñaebä. Jekäi ijuenaklä ye jewa te buka̱ne shka̱l ssa yökö jekjeye wà. 	 Ex ikyxjo, kynaˈntzintza kyiˈj xjal aj tnam Sodoma ex aj Gomorra, junx kyukˈa jniˈ xjal kyojjo txqantl muchˈ tnam kykˈatz. Ex i bˈinchin il, tzeˈnku kyej angel, tuˈnjo ẍi ok ten bˈinchil tkyaqil wiq il, ex i kyˈaˈjin kykyaqilx, ex ikyqex kye xjaljo xkubˈ kybˈinchin aj pajil; ichin tukˈa ichin ex qya tukˈa qya. Tuˈntzin tpajjo il luˈn, bˈeˈx i ja tyupin Diosjo tnam tukˈa qˈaqˈ. Atzin qˈaqˈ luˈn n‑ajbˈin te jun yekˈbˈil te qe jaˈlin, qa at jun najin tukˈa qˈaqˈ te jun majx te chojbˈil kye nchi bˈinchin il.


¿Ka bas wa̱ iju̱ñer saje wa ne te ángel wa ktei wabiketsemiksa̱ rä na? Jera tjabana si̱ ji tso̱ jira wabiketsarksa̱ rä. 	 ¿Ma mitzin bˈiˈn kyuˈn qa aye nimil kchi kawil kyiˈj angel? ¿Yajtzila teˈ junjun tal tiˈ tzaluˈn twutz txˈotxˈ?


Bäräle Säkeklä te ikju̱atkawa̱ kjashakle, ñakäi itäkili wà sa̱ je̱r ku̱akle ki̱ka ite u̱ ikju̱atkewa̱k tso̱ iwa̱ weikanakwa̱, jewa katabla ji̱a ta̱i rä, 	 Ikytzin te Diosjo. Taj tuˈn tyekˈin teˈ tyabˈ twiˈ ex tkyaqil tipin kyukˈa aye bˈantnintaq kyiˈj, tuˈn kyxiˈ toj najin. Me n‑ikyˈx tuˈn, quˈn n‑ayon kyiˈj tuˈn kymeltzˈaj. Me qatzin qa mi ẍi meltzˈajxtz, kchi xeˈl toj najin te jun majx.


Jekäi chu̱li̱i̱ te je ssa ra, ijewa male̱te̱nacha̱wa̱, ije te sa pakteke̱ te. 	 Atzaj teˈ kybˈinte xjaljo ikyjo, kykyaqilx i bˈaj jaw kaˈylaj tiˈjjo t‑xnaqˈtzbˈil.


Jekäi yis ktami ra, Wikblu Sikina ja̱nawa̱ ijewa ki̱ka, jishtä ija̱le säkätä saje wa ki̱ka käi. 	 Atzaj teˈ wok teˈn yolil kye, chi Pegr, bˈeˈx tyekˈeku Xewbˈaj Xjan, qa bˈeˈx okx toj kyanmin, ikyxjo tzeˈnku tyekˈe qxol te tnejil.


Je ne ki̱ka sa kajali ji̱a ra iräle ka sa kuna ji̱a ra iräle, sa ja̱mi ije ssëwa̱k baa ne tkerke̱ rä. 	 Tuˈnpetziˈn, qqˈonktzin tilil tuˈn qel wen twutz qMan Dios, exla qa otoˈ tojjo qxmilil tzaluˈn, mo qa ma qo aj tukˈa.


Je Felipe rä Betsaida wa. Je jukläyäkä ska Andrés irä Pedro irä se̱r dä. 	 Antza najle te Lip toj Betsaida, axjo ttanim Andrés tukˈa Pegr.


Ñaebä bas wa̱ iju̱ñer ka yis wa̱ ji sherke̱ yinak kianak bas ki̱ wätkenewa̱ a̱ni, bas paktäk bena wäkata ska, ju etkä ju etkä ska je a̱ni ka yine yis wa̱ ka yie je she ni. 	 Me mina ẍin kubˈ numja, tuˈn tqˈmet kyxolxjal exsin toj kyjaˈy, a bˈaˈnxix te kyeˈy.


Säkeklä wikblu te ishe bulee sa̱ ke̱i bata je kje ra, manele te sa̱ wa̱ ji biketsanak etkabä jemiwa̱ta̱na, iwa̱ wikblu sä wäyuäk wa irä be wa̱ sa paktäklä irä je ssäklä, 	 Twutzxix ntqˈmaˈn Xewbˈaj Xjan, qa aj chˈixtaq tjapin bˈaj tqˈijil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, at junjun kyjel ttzaqpiˈn tnimbˈil, tuˈn t‑xi lipe kyiˈj taqˈnil tajaw il, tukˈa kyxnaqˈtzbˈil, a noq te sbˈuˈbˈl.


Ata ke ka̱ ma̱k chichö wa busi ji̱a wa ia̱ kie yönaklä. Iwa rä ji tkermi ijewa ja̱mi pjoo ra, ijewa te Cristo jemiwa̱, je̱r ssërmi se̱nakwa̱, 	 Me mi kux tzˈibˈit kybˈi qya, a kuˈxinqe, a o kyim kychmil, quˈn aku chi ja meje juntl majl tukˈa jun ichin nya nimil, mo aku tzˈel kypaˈn kyibˈ tiˈj Crist, noq tuˈn tajbˈil kyxmilil.


Jera fariseo wa te je su̱a ra, ijewa te iwa̱ dulanak wa ia̱ ichaka: —¿Jiye bas paktäk yäkäke̱ inaklä bäkäk wa ra ji yakei wakbläk wa ra rä na? 	 Atzaj teˈ tok kykaˈyin Parisey ikyjo, i bˈaj jaw qanlaj kyxolile, ex xi kyqanin qeˈy, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin: ¿Tzeˈntzin toke ikyjo? A kyxnaqˈtzila nwaˈn kyukˈa aj peyil pwaq, ex kyukˈa noq tiˈchaqku maˈ xjal aj il, chi chiˈ.


jewa te ma tse̱mi jula na, ka bä klä tkenaklä kuna jak ja̱mi.’ 	 Ex kjawil qˈiˈn kyuˈn toj kyqˈobˈ, tuˈntzintla mi kyˈixbˈiy twiˈ abˈj.


ñak kicha tkelewa̱ därërë, ki̱yöleka̱ ije ja̱mi, chatkelewa̱ ji biketsäk etkabä, jishtä bas pautäle käi, ñakäi wekte shäk iia̱ bäi si̱. 	 Jun nimil ikyjo, ikyx tzeˈnku jun tze, a nimxix ma txaˈye tlokˈ toj txˈotxˈ, tuˈn tchˈiy wen, ex tuˈntzin mi yekje. Ex ikytzin jun nimiljo qa ma qexix tkˈuˈj tiˈjjo nimbˈil twutzxix, a tzaj xnaqˈtzin te, nlay jaw kaˈmin tkˈuˈj tojjo tnimbˈil, ex kukx nqˈoˈn chjonte te qMan Dios.


Jera ijewa sha̱ ekla je̱k su̱a ibäinani ra, jeska ibiteju̱teni shäbeka, je te Säkeklä kjeishami a̱le täkii. 	 Tej tnaˈnte jun, qa otaq kubˈ qˈanin, bˈeˈx aj meltzˈaj, ex jaw tnimsiˈn tbˈi qMan Dios tukˈa tqˈajqˈojil twiˈ kujxix wen.


Yis te ji pake bas ia̱ ka̱jiska ji tso̱ ja̱mi, je ka kuke bas te kte si̱ ye ra, yis me ji pakä bas ia̱ ka̱jöir ji tso̱ ja̱mi ra, ¿maikäi bas ia̱ je kolor kte si̱ ye na? 	 Ex qa mina xi tniminjiy a xbˈaj nqˈmaˈn tey tiˈjjo kyqˈiqˈ te twutz txˈotxˈ, ¿Tzeˈntzin ttentz tuˈn t‑xi tniminjiˈy, a kxel nqˈmaˈn tiˈjjo te toj kyaˈj?


Jekjepa ijewa je̱r ja̱na iwa̱ iyile ska. 	 Bˈeˈxpetziˈn, i ul julkˈajjo tyol Jesús toj kykˈuˈj.


Iwa rä Säkeklä wikblu oloi ja̱mi sä te sä wabiketsarke̱ksa̱ wämo ye ki̱ssëke̱ sa te ji biketseke̱ etkabä ki̱ka. 	 Me metzin qeˈ, noq tuˈn qnimbˈila, a tzajnin tiˈj Xewbˈaj Xjan, qˈuqle qkˈuˈja tuˈn qoka tzˈaqle twutz Dios.


Iwa rä yi wa̱ ji tso̱, je ia̱ iki̱ me̱rmi ukä bakleka̱. Ata yi wa̱ ka ji kuna, je yika ji tso̱ iwa̱ kjelabä jibä bakanamiksa̱. 	 Tuˈnpetziˈn, ankyeˈ xjal at tnimbˈil wiˈja, ktzajil qˈoˈn txqantl, tuˈntzin tchˈiyxixjo tnimbˈil. Ex ankyeˈ xjal noq nkaˈmin tkˈuˈj tiˈj tnimbˈil, kyjaˈpe k‑elil qˈiˈne teˈ chˈin at.


Jekäi Herodes te Jesús su̱a ra, issëna a̱naa. Ka irä jiye kuna ta, mikleté ije̱r ssëna ime isu̱awa̱ käi, iwa̱ ije palei ssële ta̱i ki̱ka, ñakäi iia̱ issërke̱ ime ite jile we̱ ijuenaklä ye su̱awa̱ käi. 	 Bˈeˈx jaw tzalaj te Herodes, tej tiwle Jesús tuˈn, quˈn ilaˈxi maj tajtaq tuˈn tlonte, quˈn tuˈn nimku tqanil otaq tbˈi tiˈj Jesús, ex tajtaq tuˈn tlonte jun techil tipin.


Ite iángel wa she rä: “Iángel í wa iawe̱ ite si̱wa̱ ye, ikja̱nei wa̱k wa iawe̱ ite yökö wäkaleka̱ ye.” 	 Ex toj Tuˈjil Tyol Dios, chitzin Diosjo kyiˈj angel kyjaluˈn: O chi kubˈ tbˈinchin Dios angel, tuˈn kyok te tsan, ex tzunxix nchi ajqelin wen tuˈn kyajbˈinxix te, tzeˈnku qˈaqˈ nimxix n‑ajbˈin kyexjal.


Jekäi Jesús mineju̱ ijewa ra. Ata idamiju̱ kja iju ska alemana ra, je guardia wa wäsikewa̱k te isalibä wa moska patkaté Jesús wäki̱ ishäk iia̱: —Säkekewa, ke ma je̱k weika bitäk, ka yis dä bäi kuna je ju na ka ba däkleiwa̱. 	 Bˈeˈxsin xi lipe te Jesús kyiˈjjo xjal anetziˈn. Atzaj teˈ chˈixtaq kypon kanin, bˈeˈxsin i ul oybˈaj kyuˈn jun jteˈbˈin tukˈa nejinel, tuˈn t‑xi kyqˈmaˈn jun kyyol te Jesús. Chi chiˈ kyjaluˈn: Taa, nya ilxix tiˈj tuˈn tula tzma tja nejinel, quˈn tuˈn ntiˈ weˈ woklin tuˈn toktza toj njaych.


Ñerä yie isu̱a ra, bewak tsikir daka̱ däyë naka, dula ta diez, tsa̱ku̱ ta siete; je idula ja̱mi wätsa̱ ki̱ tkenakka̱ tso̱ diez, je itsa̱ku̱ ja̱mi ikie tso̱ Säkeklä shäklä yakei. 	 Ex xi nkaˈyiˈn toj ttxuyil aˈ jatz juntl txuk ikytziˈn tzeˈnku a ma tij. At wuq twiˈ ex lajaj tkach. Ex kyibˈaj junjun tkach, attaq jun toj kywiˈ tzeˈnku te nmaq kawil. Ex kyibˈaj junjun kywiˈ, attaq jun bˈibˈaj tok tiˈj, te yasbˈil tiˈj Dios.


Yabala rikäla, hora bata jekje dewa̱. Jekäi bas te issa kju̱atkäk Cristo ra daju̱. Jera jishtä bas te issa käi, jira kju̱atkäk Cristo ra wa tso̱ kja chu̱li̱i̱; je wà sa̱ je̱r ku̱a ite hora bata jekje dewa̱ irä. 	 Ayiˈy werman, a nyakuj nkˈwalqiˈy; chˈix tjapin bˈaj tqˈijil twutz txˈotxˈ. Tuˈn ikyjo, o tzˈok kybˈiˈn tiˈj jun jyol qˈoj tzul kanin, kjawil tnimsin tibˈ twutz Klolqe Jesús. Me atzin jaˈlin, ma chi bˈaj yekˈin ilaˈ jyol qˈoj tiˈj Klolqe. Ex tuˈn ikyjo, bˈiˈn quˈn qa chˈix tjapin bˈaj tqˈijil twutz txˈotxˈ.


Iwa rä sa te je ña je ya kjermita ka biketsale kuna je rä Säkekewa yaka ni ra, je rä sä te weikane ne ñawa̱ yawa̱ sa wakei je̱k ia̱ rä. 	 Quˈn alkye nwaˈn ex nkˈwan, qa mi s‑aj qˈaqˈin tkˈuˈj tiˈj Ttanim Dios, a t‑xmilil qAjaw, ax nqaninte jun tkawbˈil Dios tibˈajx kujxix wen.


Pablo, kolole Jesús ktei bata shäk ye, ka ditsä wa̱ kuna, ka ditsä oloi ja̱mi kuna, ata Jesucristo wa̱, ñakäi Säkeklä Sa Ká ale ishki̱wa̱kka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na je wa̱, 	 Ayiˈn Pabl jun tsanjil Jesús, ex nya qexjal ma chi jaw skˈoˈn weˈy, ex ma tzˈok qˈoˈn te wokliˈn, qalaˈ a qAjaw Jesucrist, junx tukˈa qMan Dios, axjo jaw anqˈsinte Jesús kyxol kyimnin.


Ángel wa rä bakleka̱ oloi ta täkili ta ijewa tsa̱ta, ata ka jewa wa̱ oloi kaleka̱ wa kjatene kte yakei wà Säkekewa wäna. 	 Me meqetzin kyeˈ t‑angel Dios, exla qa nimxix kyoklin ex nimxix kyipin, ntiˈ n‑okx kyqˈoˈn kyibˈ tuˈn kypatin, ex tuˈn kyyasin kyiˈjjo tajaw il ex jniˈ nmaq tkawbˈil.


“Jile she higuera ja̱mi, je kukö bas ku̱: Mika̱ ijula dului peri jè̱r mar da, je wà bas je̱r ku̱e ite duas tker dawa̱ kja irä. 	 Kykaˈyinkjiˈy techil tiˈj tqan iw: Aj ttzaj xulin tal tqˈobˈ, ex aj tzaj poqˈle t‑xaq, antza k‑elile kynikyˈa te, qa chˈix tul kanin tqˈijil.


Bä kute yis su̱ak mane mane ka wätkele ta. 	 Bˈaˈnx jyoˈn tumil tzeˈn tten tuˈn tula lol weˈy liweyxix,


¿Bas manele kina rä tene shkiri ta kja na? Jera ke je bawa̱kwa̱ni. ¿Bas manele kina rä ka tene shkiri ta käi na? Jera ke tene shkiri wa̱k. 	 Qa at jun otaq tzˈok techil kyuˈn xjal tiˈj tchibˈjil tej tnimin, bˈaˈn tuˈn tkyij ten ikyjo; ex qa at juntl nya tok techil, ex bˈaˈn. Nya il tiˈj tuˈn tok techil jaˈlin.


Jera isu̱anacha̱wa̱ iö ko̱no terwa̱ jak ja̱mi, ki̱ka ite iwäkukäklä jolowa̱mi cuatro ko̱no ñak kja̱ne. Jera ijewa ia̱ issëna ka̱ me ñirwa̱pa käi. 	 Tuˈn chˈixtaq qkaniˈn tkˈatzjo txˈotxˈ, bˈeˈx tzaj kyxobˈiljo aqˈnil, qa akutaq tzˈok takpajjo bark kyiˈj ma tij abˈj, ex toj qxopin. Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx kux kyqˈoˈn kyaje kxbˈil tiˈjxi bark, tuˈn mina bˈetl. Tbˈajlinxiˈ ikyjo, i ja naˈn Dios, ex xi kyqanin tuˈn liwey tuˈn qsqix.


Jekäi ijewa bata ki̱ka yis je̱k ju̱ake̱ksa̱, je rä ijewa siki tenaklä ji rä iyina si̱ wà. 	 Ex noq tuˈn kypaj, ma tzˈel npaˈn we wibˈ wuˈnx wibˈxa, tuˈn wajbˈiˈn teˈy; ikyxintla kyetz tuˈn tel kypaˈn kyibˈ noq tuˈn Tyola twutzxix, tuˈn kyajbˈin teˈy.


Jishtä Sa Ká wa̱ yis shka̱l, je su̱ta yis wa̱ bas shka̱l. Jekäi bas se̱no balewa̱ yis wa̱ bas shka̱l ja̱mi. 	 Tzun nchi ok nkˈuˈjlin kyeˈ, ikytziˈn tzeˈnku te nMaˈn nchin ok tkˈuˈjliˈn. Kukx chi lipekjiˈy tiˈjjo tqˈaqˈbˈil nkˈuˈja, a at kyiˈja.


Ñaebä ka tsi̱ni wäkawe̱ rä dunakcha̱ cajón niki̱ka kuna, ata je dueka̱ rä iduäkläka̱ ki̱, jekäi ra ioloi te yi tso̱ ju ja̱rka kalabe ñiwe̱mi. 	 Ex nlay bˈant tuˈn tok txqet jun tzaj, exsin tuˈn tokx ewitl tjaqˈ jun kax; qalaˈ il tiˈj tuˈn tjax tibˈaj xtankoˈl, tuˈntzin tspikyˈemix tkyaqil tuja tuˈn.


Yie ikjashemi je ia̱ bikö ije kiana ji shka̱l ssäk yis kie kju̱ei rä käi. 	 Ok kxel nyekˈin te, tkyaqiljo qa nimx tuˈn tikyˈx tuˈn, noq tuˈn npaja.


¡Yi rä kukä ta ra, je ku̱ issö ji sheke̱ Säkeklä wikblu te tapanak eyaka eyaka wa ia̱ rä käi! Yi tu̱naka̱ je ia̱ yie maná blelewa̱ me̱mi. Ñakäi jak wä tsi̱ne suruu me̱mi, je jak wä ki̱ ikie spa̱na katke yöle, je ka ju̱ñer yi a̱ni wa̱, ata ikukäkwa̱ ebä wa̱.’ 	 Aˈlchaqx kyetz k‑okil bˈinte a ntqˈmaˈn Xewbˈaj Xjan kye wuq chˈuq Ttanim Dios, bˈaˈn tuˈn tkubˈ kybˈinchin. Ankye qe, kchi weˈbˈil twutz tkyaqiljo lo, kchin kolila kyiˈj tuˈn jun kolbˈil a ewintaq, ikyxjo tzeˈnku xi nqˈoˈn wabˈj maná kye aj Judiy ojtxe. Ex kxel nqˈoˈn jun abˈj sjanin wen, a jaˈ tzˈibˈinku jun akˈaj bˈibˈaj, a mix aˈl ojtzqilte, qalaˈ oˈkxjo a kxel tzyuˈnte.


Iwa rä Saduceo wa te ishe rä shki̱neka̱ni käi, ángel wa käi, jile wikblu käi, je ka kuna. Ata fariseo wa ia̱ ra je biköle tso̱. 	 quˈn ayetzin kye Sadusey nkyqˈmaˈn, qa mina nchi jatz anqˈin juntl majl kyimnin, ex qa ntiˈqe t‑anjel Dios exqetziˈn jniˈ xewbˈaj. Me ayetzin kye Parisey nimin tkyaqiljo luˈn kyuˈn.


Saje wa irä, ijewa irä ka su̱ne iwa̱ kju̱awa kju̱awa kuna. Ka irä maikäi kuna ta, ji biketse etkabä ki̱ka ijewa je̱rike siki tewa̱ ite. 	 Tuˈntzintzjo, junx qten kyukˈa twutz Dios, quˈn o txˈixpit kychwinqil noq tuˈn kynimbˈil, ikyxjo tzeˈnku qe.


Ji yakei wakbla ite bä ukä ja̱mi día wà däka̱ siete vece ra, jekjepa idaju̱ni ishäk ba ia̱ día wà siete vece: ‘Ka yis te jekäi iwe̱ kuna ji̱a ni,’ jera ba ku̱ ije jöwa̱ bitaba.” 	 Expela qa wuq maj xbˈinchin il tiˈja toj jun qˈij, me qatzin ma tzul wuq majltz qˈmalte tey kyjaluˈn: Noqx cheˈwx tkˈuˈja wiˈja kyuˈn nbˈinchbˈiˈn nya bˈaˈn tiˈja, me nlay chi kubˈ nbˈinchiˈntla chitjo, il tiˈj tuˈn kykubˈ tnajsiˈn til.


Ata ijolona ishäkä bäi ki̱ka, je ne rä yi te kte ssëke̱ je te ije̱r ku̱eke̱ rä, jera je wärke̱ si̱, däke̱ksa̱ elka cien, ielka sesenta, ielka treinta.” 	 Me atziˈn ijaj, a kux awet toj tbˈanil txˈotxˈ, ikytziˈn tzeˈnqe xjal nxi kynimin nyola, ex nkubˈ kybˈinchin tzeˈnku nqˈmaˈn. Nchi chˈiy toj kynimbˈil, tzeˈnku triy, a s‑el jweˈ kˈal twutz junjun, ex junjuntl el ox kˈal, ex junjuntl el lajaj toj kaˈwnaq.


Ka yis wakei ki̱ ishene yis me oloi karka̱pa. Ata ekla kaldu je ki̱ ishena rä yis me oloi karka̱pa. Jekäi ije rä sä ktei wabiketsäkksa̱. 	 Me mi ẍin ula noq tuˈn njaw kynimsiˈn; me metzin te Dios, taj teˈ tuˈn njaw nimsita. Ex aku kkawil kyibˈaja, ayiˈy nchi el iˈjlin weˈy.


“Jekäi ditsä eklabä wà ite ditsei wä ta kju̱awa kju̱awa wa biköle wawa̱ka̱ rä, ijewa se̱naklä ka̱jiska ke̱i biköle ska. Jekäi bikö ijewa se̱rmi, mai ijewa ka̱ kukä kjämi ise̱naklä käi, je rä wabiketsaleksa̱ba iwakei wa̱. 	 Noq tuˈn tnejil ichin, kubˈ tbˈinchin Dios ẍi chˈiye kykyaqil nmaq tnam ex kykyaqil xjal, tuˈntzintla kyanqˈin toj tkyaqil twutz txˈotxˈ. Ex o txi tyekˈin jtoj, ex jaˈ, tuˈn kyanqˈine;


Je ki̱ka je jukläyäkä ska wa ssëna a̱naawa̱ si̱. 	 Tuˈn ikyjo, nim tzaljbˈil ten toj kyanmin xjal teˈ tnam anetziˈn.


Manele te iel kjatieke̱, je rä ka bäi kuna. Ata shi̱ana si̱ ne rä iñakjatiäke̱ ka Jesús biketsäk kuna wa wäna. 	 Ex nya noq nchi bˈaj ja jyoˈn qˈoj kyxolxa, qalaˈ ex liweyxix ncheˈxa chikyˈbˈil kyibˈa kywutzjo kawil nya nimilqe. ¿Ma mixsin aˈl jun kyxola, a ayiˈy nyakuj aj nabˈlqiˈy, tukˈaxpetla jun, a at chˈin tnabˈl tuˈn tnikˈetjo jun tiˈ kyxoljo nimil?


Je bol te isha ijewa ia̱: —Bas galilea wa, ¿jiye bas ñaduatulaka̱ iweibläk ji̱a ka̱jöir ska rä na? Je Jesús minetse̱ bas yika ka̱jöir ska, je wakei dämiju̱ni jishtä imineju̱ ka̱jöir ska su̱a bas te su̱ta. 	 ex xi kyqˈmaˈn: Ayiˈy aj Galiley, ¿Tiquˈn nxi kykaˈyiˈn twutz kyaˈj? Axte Jesúsjo, a ten kyukˈiy, ex ma txi qˈiˈn toj kyaˈj, ikytzin tzule juntl majljo, tzeˈnku ma kyliˈy, teˈ xiˈ.


Jekäi sa yaka wäjienaklä rä chu̱li̱i̱, ata je kalabe ka wao̱r dä ñaebä kuna. 	 Quˈn ikytziˈn tzeˈnku qe, at jun qxmilil, ilaˈ elnin; ex nya ax toklin junjun.


Jekäi ji wakja̱neiwa̱k wa kiana iwawa̱k bulee ekla ekla. 	 Ikytziˈn, alkye kxel tziyinte jun oqxenj, il tiˈj tuˈn tkubˈ tyekˈin qa at tqˈuqbˈil kˈuˈjbˈaj tiˈj.


Je rä ijewa wa̱ Säkeklä yuläkläpa ka̱ passe wà ji wà, je rale ite iku̱emiksa̱. Ata ka ikaldu rä ka̱mii kuna sa wakwa ska. 	 tuˈntzintla kyjyon tiˈjjo Dios, ex qape jyet kyuˈn iˈchaqxtla ikyjo tzeˈnku nxmakin jun xjal toj qxopin. Me twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa nya najchaq taˈye qMan Dios tukˈile junjun,


Jekjepa Juan wa̱ dulanak wa demi ije wäki̱ te ichaka iia̱: —¿Jiye sá irä fariseo wa irä jewa bätsäke̱ ka̱raa, ata ba wa̱ dulanak wa ka bätsä kuna rä na? 	 Jun maj, i pon t‑xnaqˈtzbˈin Juan, a Jawsil Aˈ, tkˈatz Jesús, ex xi kyqanin te: ¿Tzeˈntzin tten qeˈ exqetziˈn Parisey noqx nqo paˈnkuy waˈyaj tuˈn qnaˈn Dios, ex ayetzin kyeˈ t‑xnaqˈtzbˈiˈn mina?


Je ja̱rka bewak klä ta jula ta wa käi, je̱k sikäk i̱ski̱ka wa käi, du ju̱nak ka̱sha̱ka wa käi, biköle tso̱ saka saka. 	 Tojjo iqbˈil anetziˈn, attaq ilaˈ wiq txuk kyukˈa kyaje kyqan, junx kyukˈa kan, exqe txuk bˈaˈn chi lipin.


Ñerä je alaklä mineju̱ni ijuka ra, ite iyaba ku̱a ikalme ja̱ka̱ ki̱, jalewa̱ e̱ná be wa̱. 	 Atzin teˈ tkanin qya tja, kuẍletaqjo tal twiˈ twatbˈil, quˈn otaq tzˈexjo taqˈnil tajaw il toj tanmin.


Ata bas ki̱ aceite rä tkeleka̱ ije wa̱, je dami ji̱a bas ja̱mi, jekäi ka bas ki̱ yi a̱ni sher kuna bas paktäk. Ata je ji tkeleka̱ ebä te bas pakte ji biköle wà, ñakäi je rä iyina si̱, ka je rä ka̱yue kuna; jekäi bas se̱no ije ja̱mi balewa̱, jini ite bas pakta käi. 	 Me at Xewbˈaj Xjan toj kyanmiˈn, a tzajnin tiˈj Klolqe Jesús. Tuˈnpetziˈn, nya il tiˈj tuˈn kytzaj xnaqˈtziˈn tuˈn junl aˈla tiˈjjo luˈn, quˈn axte Xewbˈaj Xjan ktzajil xnaqˈtzin kyeˈy tiˈj tkyaqil. Quˈn a xnaqˈtzbˈil anetziˈn twutzxix, ex nya nikyˈj yol. Ex atzin xnaqˈtzbˈil luˈn, tuˈn kytenxixa kuj toj kynimbˈila.


Ka̱jiska ji te sa yakei tewe̱ke̱, je cha̱k jolowa̱k wa, saje wa Säkekewaí Sa̱tsa̱tkäkksa̱ Jesucristo ju̱ñe wà, jewa wäbuta̱nacha̱wa̱ni, ñakäi ikolonacha̱wa̱ni ra, ijewa iarmiwa̱ rä e̱e̱na si̱ isäkätä tsa̱ta. 	 Me ayetzin kyeˈ, a o tzˈel kynikyˈ te qAjaw ex Klolqe Jesucrist, ma chi tzaqpaj kyeˈ te tkyaqiljo nya wen te twutz txˈotxˈ. Me qatzin qa ma txi kyqˈoˈn kyibˈ tuˈn kymeltzˈaj juntl majl toj il, ma chi kubˈ tuˈn, ex nimxixla tqanbˈil Dios kyibˈaj, a tzeˈnku tej naˈmtaq kynimin.


¡Issö! Yis kaldu minakju̱mi kja bas ska idäkläka̱ mañatäbä kicha. Ata ka yis wa̱ bas jile kinak. Ka irä jiye kuna ta, ka yie bas jile payule kuna, ata bas wakwa ne sherke̱ yis ki̱ rä. Yabala ka shene rä iká wa ia̱ jile ki̱tapawa̱k kuna, ata iká wa ne rä je wa̱k iyabala ia̱ rä. 	 Atzin jaˈlin, ma bˈant tiˈj tuˈn nxiˈy lol kyeˈy toj tox majin, ex mi chin qaniˈn twiˈ nkˈuˈja kyeˈy, quˈn nya wejiˈy njyoˈn a kypwaqa; qalaˈ waja tuˈn kyel wena twutz qMan Dios, quˈn ma chin oka te kytatiˈy toj kynimbˈila. Ikytziˈn tzeˈnku jun manbˈaj ipbˈilxix toke, tuˈn tknet pwaq kye tkˈwal, ex nyaqe kˈwalbˈaj nchi lipin tuˈn tjyet pwaq te kytata.


Jera je ángel te yis ia̱ ishe: “Iyuö: ‘Bäije kile Oveja Yaba jula kolorke̱ ska yäkäk wa rä.’ ” Ñakäi ite ishe yis ia̱: “Jí ne rä Säkeklä ktä yina si̱ rä.” 	 Ex ajo angel tzaj tqˈmaˈn weˈy: Tzˈibˈinkujiy luˈn: Kyˈiwlinqexixjo aye ma txi txokle tojjo nintz qˈij te mejebˈlin tejo tal Tal rit. Ex tzaj tqˈmaˈn weˈy: Ayetzin yol luˈn twutzxix te Diosqe.


Yi rä Säkeklä ja̱mi ra, je te ji sheke̱ Säkeklä te ne ssë. Ata ka bas dä Säkeklä ja̱mi kuna, je ki̱ka ka bas te ji sheke̱ ite je ssë rä. 	 Quˈn ayetzin kye xjal te Diosqe, nkubˈ kybˈiˈn kyeˈ Tyol; me ayetzin kyeˈ nya te Diosqiˈy. Tuˈntziˈn, kykyˈeˈy tuˈn tkubˈ kybˈiˈn Tyol, chi Jesúsjo kye.


Ata fariseo wa mineksa̱julu ra, iñaje̱rku̱a ji wa̱k Jesús ukä ja̱mi iwa̱ iweikäkläwa̱pa. 	 Me ayetzin kyeˈ Parisey, bˈeˈx i ok ten jyol tumil tzeˈn tuˈn tkubˈe kybˈyoˈne Jesús.


Jera ite isha ijewa ia̱: —Yi wa̱ paiklä tso̱ botkä ra, je ku̱ etka momi yi wa̱ ka ikuna shtä wa ia̱; ñakäi yi wa̱ ñanak tso̱ ra, je ku̱ ikaku mo yi wa̱ ka ikuna shtä wa ia̱. 	 Xitzin ttzaqˈwin Juantz: Ankye teˈ at kabˈe t‑xbˈalin, il tiˈj tuˈn t‑xi tqˈoˈn jun teˈ a ntiˈ at te; ex ankye teˈ at twa, il tiˈj tuˈn t‑xi tqˈoˈn chˈin teˈ a ntiˈ.


jera ite isha ijewa ia̱: —Jikäi iyöle katke rä: Säbäkäkksa̱ rä weikanak kjepa tres día ra shki̱nakka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na, 	 Chiˈ kyjaluˈn: Tzˈibˈin taˈ teˈ, qa iltaq tiˈj tuˈn nkyima, ayiˈn Crist, me toj toxin qˈij, iltaq tiˈj tuˈn njatz anqˈiˈn juntl majl kyxol kyimnin.


Yis wa̱ ka iju̱ñer ije ne irä, ata yis dewa̱ sä wäukewa̱k diklä na rä ije kjayinaklä Israel wa ia̱.” 	 Ex nya wojtzqiˈnl weˈ twutz, me nchi kux nqˈoˈn xjal toj aˈ te jawsbˈil aˈ, tuˈntzin tel kynikyˈ aj Israel te, tzeˈnku tzaluˈn:


yis ki̱ka ñaebä, yis ia̱ kte me̱naklä mika̱ yis ktä mar da yis wa̱ kte baa blelewa̱ waje̱rku̱aklä ka suale kuna. 	 Ex ikyxjo, chi naˈn Diosa wiˈja, tuˈntzintla ttzaj tqˈoˈn Dios jun nyola, aj nyoliˈn, ex tuˈntzintla at wipiˈn tuˈn t‑xi nyekˈinjiˈy jniˈ t‑xilin Tbˈanil Tqanil kolbˈil, a ewintaq ojtxe.


Jira yis ssëna a̱naa. Ka je rä bas je̱r ianacha̱wa̱ ki̱ka kuna, ata je rä bas je̱r ianacha̱wa̱ bas ñamanewa̱ tulaksa̱ kje ki̱ka, je rä bas je̱r ianacha̱wa̱ jishtä Säkeklä ki̱ ishena käi ki̱ka, je wà ka sá wa̱ bas mewa̱klä kuna. 	 Tuˈnpetziˈn, nchin tzalaja, nya tuˈn bˈis tzaj toj kyanmiˈn; quˈn atziˈn bˈis ma tzˈajbˈin tuˈn tajtz tiˈj kyanmiˈn, ex tuˈn kybˈinchinte kyteˈn twutz Dios. Ma tzikyˈx chˈin bˈis kyuˈn, me nya noq kukxjo, quˈn ma tzikyˈx kyuˈn tzeˈnku taj qMan Dios; ex nya noq taj kˈaˈnil qkˈuˈja kyiˈja.


ñakäi bikö itäkili ta̱i bakleka̱ e̱e̱na si̱ tso̱ saje ibiketsäk wa ia̱ rä käi, ji we̱ itäkili ta̱i te ja̱mi. 	 ex tuˈn tel kynikyˈa tiˈjjo nimxix tipin Dios, a nbˈant tuˈn qukˈa, awo nimilqo. Atzin tipin lo ikyxjo tzeˈnkuxjo xkubˈ tyekˈin,


Pablo, Jesucristo kjanaklä, kile däkwa̱ iktei bata shäk ye, tse̱leksa̱ Säkeklä ktei baa wapaktäk ye, 	 Ayiˈn Pabl jun taqˈnil qAjaw Jesucristqiˈn, ex txkonqiˈn tuˈn qMan Dios tuˈn woka te tsanjil. Ax Dios o tzˈel paˈn weˈy, tuˈn nyoliˈn Tbˈanil Tqanil kolbˈil.


Jekäi ijewa te ije̱r me̱ kate ki̱ka ijewa te isaka patkami iwäki̱, juer ta sä wämo wa käi, iwächakewa̱k wäsi̱wa, jiräni iwa̱ ishä ta í̱ ki̱ka, ijewa wa̱ iju̱akläksa̱ ka̱ wäkiri ia̱, me ite iwe̱ käi, jini ite biketseksa̱ käi. 	 I ok ten Parisey jyolte tumil, tzeˈn tuˈn tkubˈe tzˈaqetaq Jesús toj til kyuˈn. Tuˈnpetziˈn, i xi kychqˈoˈn jun jteˈbˈin xjal bˈilte tyol Jesús. Ayejo xjal anetziˈn ok kyqˈoˈn kyibˈ te tbˈanil, me oˈkxtaq kyajjo tuˈn tkubˈ tzˈaq Jesús kyuˈn tuˈnxjo tyol.


Jera ije te isha ijewa ia̱: —¿Bas ka ji biketsäk etkabä si̱ kuna wa, jiye bas suarke̱ rä na? Ñerä ije je̱kaka̱ te si̱wa̱ irä, tipä irä uña, jera iwäkolonawa̱ bii. 	 Ex tzaj ttzaqˈwin Jesús qeˈy: ¿Tiquˈn nchi tzaj xobˈa? Noqxla tal chˈin kye kynimbˈil wiˈja. Tej tbˈaj tqˈmaˈn ikyjo, jaw weˈks Jesús, ex nxiku tqˈmaˈn te kyqˈiqˈ ex te aˈ, tuˈn kykubˈ qen. Ex texjo paq, bˈeˈx bˈaj kubˈ nume tkyaqil.


Ijewa te je bekwä su̱a ra, ijewa ssëna a̱naawa̱ si̱. 	 Tej kylonte aj nabˈljo cheˈw tkubˈ weˈ, bˈeˈxsin i jaw tzalaj nimxix.


Jera Jesús te ipája̱mi wa su̱a, jera ite isha iwa̱ dulanak wa ia̱: —Blu wa ia̱ ra därërë si̱ dewa̱ Säkeklä gobiernoí ja̱mi rä. 	 Teˈ tajjo qˈinin tja, jaw kaˈylaj Jesús tiˈjile, exsin xi tqˈmaˈntz kye t‑xnaqˈtzbˈin: Kujx teˈ luˈn kye qˈinin, tuˈn kyokx toj Tkawbˈil Dios.


te isha: —Jí te isha: ‘Yis dä täki ta Säkeklä Temploí miwa̱tkäkwa̱, ata tres día ra iyuäkka̱ni.’ 	 Atzin ichin lo o tqˈma, qa tuˈntaq tkubˈ tyuchˈin tnejil ja te qnaˈbˈl Dios, ex toj oxe qˈij noq bˈantninl t‑xel tuˈnch.


Ka irä jiye kuna ta, Säkeklä wa̱ ka sa̱ ia̱ wikblu sa pakäk suanak shtä me̱ne, ata ite sa̱ ia̱ wikblu sä täkiwa̱k, sä ssëwa̱k ñashka̱li̱bläk, sä ssëwa̱k ji wa̱k tsa̱na shtä ne ma̱. 	 Quˈn nya jun xewbˈaj te xobˈajil ma tzaj tqˈon Dios teˈy, qalaˈ a Xewbˈaj Xjan, a xi tqˈon teˈy nim tipin, nim tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj, ex nim toklin tuˈn tbˈant ttzyuˈnte tibˈa wen.


Jera ite ijewa kúka: —Ji ka o̱nak ditsä ia̱, je o̱r dawa̱ Säkeklä ia̱. 	 Xi ttzaqˈwin Jesús kyjaluˈn: Nlay bˈant tuˈn kyklet‑xjal kyuˈnx kyibˈx. Me mete Dios kbˈantil teˈ tuˈn tkyaqil.


Ite jekäi isha ra, ite ijula irä iklä irä kjasha ijewa ia̱. 	 Tej tbˈaj tqˈmaˈn ikyjo, bˈeˈxsin i xi tyekˈintzjo tqˈobˈ exqetziˈn tqan.


Ka irä maikäi kuna ta, bas te ji me̱ke̱ je wá ka sä sikii wa ki̱ ji shërke̱ ebä däke̱ksa̱ kuna, ata je ki̱ wekte yirke̱ ki̱ta Säkeklä ia̱. 	 Quˈn atziˈn kyoyaja kxel kysmaˈn at kabˈe tumil: Tnejil, tiˈjjo onbˈil a kxel kysmaˈn, ex tkabˈ, te aqˈbˈil chjonte te qMan Dios. Quˈn atziˈn kyoyaja k‑okil te jun yekˈbˈil kywutz txqantl, qa ma kubˈ kynimiˈn Tbˈanil Tqanil tiˈj Crist tukˈa tkyaqil kyanmiˈn, ex kjawil kynimsin tbˈi qMan Dios tuˈn kyoyaja, a kxel kyqˈoˈn kye, ex kye txqantl.


Ikjawa̱ju̱ Säkeklä ju na, te pan tso̱ me̱leka̱ je kukacha̱wa̱, ñawa̱ ite, ma ite shkäk ira wa ia̱. Ata ka ka̱ kuna je ñaklä, ata je ñe rä chui wa ebä te. 	 Bˈeˈx okx toj ojtxe tja Dios, exsin i etz tiˈn wabˈj, a otaq chi kubˈ kyˈiwlit te oyaj twutz Dios. Ex i xi twaˈn, exsin xi tqˈoˈntz kyeˈ tukˈa, a ntiˈtaq kyoklin tiˈj tuˈn t‑xi kywaˈn, qalaˈ oˈkqextaq pale.


Ata ji tse̱leksa̱ ka̱ oloika ra, je kalabe rä juenakwa̱. Iwa rä ka̱ oloi ne rä ji biköle juewa̱kwa̱ rä ki̱ka. 	 Me qa ma kubˈ qchikyˈbˈin tqan qˈijil, kyjel qˈanchaˈlix jaˈ ntzaje.


Yie Tíquico patkami Éfeso ska. 	 Atzin te Tíquico, ma txi nsmaˈn toj Éfeso.


Ikuna yie yis ji tso̱ kalabe bala pja̱ ka jita wa ia̱, ñakäi ikuna yis je̱k ju̱aksa̱ dälänakwa̱, ata ka yis wa̱ sa̱ shka̱l da, ka jiye je kiar yis ia̱. 	 Ex qa ma txi qsipin tkyaqiljo at qe kye tal yaj, ex qa ma t‑xi qqˈoˈn qibˈ tuˈn qkyim tuˈn tpaj qnimbˈil, me qa ntiˈ qkˈuˈj kyiˈj qukˈa, ntiˈx k‑ajbˈile qe, aj qok toj paˈbˈin twutz qMan Dios.


Kjanaklä wa, bas ku̱ bas wakwa blui wa ktä ssö ji biköle ska, ka ji wa̱k sa̱ su̱rke̱ ebä ra kuna, jishtä manele te ditsä ebä ssëwe̱ke̱ bäi käi, ata ji wa̱k tsa̱na je̱r baa wà, sualewa̱ Säkeklä yika. 	 Ex ayetziˈn aqˈnil, kyniminqekutzinjiˈy tajaw aqˈuntl toj tkyaqil, a at toklin kyibˈaja tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ex nya noq oˈkx tuˈn kykyija wen kyukˈa, tzeˈnku nchi kaˈyin kyiˈja; qalaˈ kybˈinchinkuy tukˈa tkyaqil kyanmiˈn, ex tukˈa tkyaqil ambˈil kyiˈja, nyakaxtlaj te qAjaw Jesús nchi aqˈniniˈy, ex nya noq oˈkx texjal, quˈn bˈiˈn kyuˈn a qAjaw nkaˈyin kyiˈja.


Jekäi “wekte” idäkläka̱ botäbä kicha wa kjaju̱mi. Ata ¡issö! “Wekte” idäkläka̱ mañatäbä kicha wadämi ji̱a kukjuna. 	 Ma bˈaj te tkabˈ bˈisbˈajil lo. Me atx juntl chˈix tul kanin.


Jera ijula tkawa̱ je jula ja̱mi, jera iwäkarke̱ oloo tse̱naju̱mi. Jekäi ije̱kaka̱ni te ijewa pasu̱a jile wà. 	 Ok tmikoˈn Jesús tqˈobˈ, ex bˈeˈx ul Dios te, ex njawku weˈ, ex n‑ok tenku bˈinchil chˈin tiˈ kye.


¡Bäije yi ka dokonewa̱ jishtä yis dä käi je wa̱ rä! 	 Kyˈiwlinqexixjo a mi njawje kykˈuˈj wiˈja.


Jekäi alaklä wa yaka rä ka iwakei ia̱ kuna, ata je rä ise̱naklä ne ia̱. Je su̱ta jäiyi wa yaka rä ka iwakei ia̱ kuna, ata je rä ise̱naklä ne ia̱. 	 Quˈn ntiˈ teqya toklin tiˈjx t‑xmilil, qalaˈ a tchmil. Ex ikyxjo te ichin, ntiˈ toklin tiˈjx t‑xmilil, qalaˈ a t‑xuˈjil.


Jera ite ijewa patkami Belén ska, te isha ijewa ia̱: “Bas ma je yaba ktei ju̱ñak bulee; ata bas te je yaba ku̱a ra, plaa bas te ibata sheni yis ia̱ yis minakläña ioloi tsäk.” 	 Ex bˈeˈxsin i xi tchqˈoˈn tzmax Belén, ex xi tqˈmaˈn kye: Ku kyxiˈy antza, ex kyxjelinxa wen tiˈjjo tal neˈẍ. Ajtzin knet kyuˈn, kysmaˈntza tqanil weˈy, tuˈntzin ex ikyx wejiˈy tuˈn nxiˈy kˈulil twutz.


Jera Jesús te ichaka ijewa ia̱: —¿Jí kjepa bas te yis biketsa rä na? 	 Tzaj ttzaqˈwin Jesús: Tuˈnpetziˈn, ¿Ma man txi kynimintza?


¿Ka bas wa̱ iju̱ñer bas yaka rä Cristo yaka wäjienaklä na? ¿Jera yis te Cristo wäjienaklä kukewa̱ tkenakwa̱ alaklä wa pato̱nak shtä wa wäjienaklä ye na? ¡Ka irä jekäi kuna! 	 ¿Ma nyapela bˈiˈn kyuˈn qa ajo qxmilil ma tzˈok te jun tnej t‑xmilil Crist? ¿Ma akutzin tzˈel wiˈnjiˈy jun tnej t‑xmilil Crist, tuˈn tok mujbˈit tukˈa jun kyˈaˈjil? Ntiˈx tumil ikyjo.


Tkäbe si̱ yäbeila, bas dä yakei, ¿je ia̱ maikäi jile bäi yir na? Ka irä maikäi kuna ta, ji tso̱ sa̱ je̱r ska je ne ja̱mi sä kjäbata ska sä ktä rä. 	 Ayetzin kyeˈ manyor tyajil kanqiˈy; ntiˈx kyajbˈiˈn. ¿Ma akutzin bˈant kyyoliˈn jun yol toj tumil, a ayekuy nya wenqe? Quˈn atziˈn nya bˈaˈn at toj kyanmiˈn, atzin nkyqˈmanjiˈy.


Ike̱i dewa̱ ijewa siki tenakläni Moisés ka̱wei ja̱mi ra, ijewa te je yaba tsa̱mi Jerusalénka kjayinak Säkekewa ia̱, 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, tjapin kanin qˈij, jaˈ tuˈn kyxiˈye txjol tiˈj nana, tuˈn tsaqix tuˈn titzˈjlin neˈẍ, tzeˈnku ntenetaq toj tkawbˈil Dios. Ex xi kyiˈn neˈẍ tzma Jerusalén, tuˈn t‑xi kyqˈoˈn toj tqˈobˈ Dios.


Jí käi ne wà ikjayina sa̱ ia̱ Säkeklä wa̱ sa̱ shka̱l ni rä: Je rä ite iwakei yaba eklabä patkaté ka̱jiska sä se̱naklä ije oloi ja̱mi. 	 Ex atzin te Dios tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj ma tzaj tyekˈin qe, noq tuˈn Tkˈwal, a junchˈin, exsin tzaj tchqˈoˈn twutz txˈotxˈ. Ex noq tuˈn, at qchwinqil te jun majx.


Je ite sha: “Etäbä kichani,” je wà rä ji rä wäbuka̱nak rä tse̱nakju̱mi, je rä ji yöleksa̱. Je rä ji ka wäbuka̱nak kuna a̱ta̱nakläta̱na. 	 Atziˈn t‑xilin yol, a juntl majl, ntqˈmaˈn qa il tiˈj tuˈn tyuchˈj tkyaqiljo bˈaˈn luˈlin, a tchˈiysbˈin Dios noq tuˈn Tyol, quˈn tuˈn ntiˈ tqˈuqil, ex quˈn tuˈn kykyij ten tkyaqiljo, ayeˈ mibˈin chi luˈlin.


“Mika̱ bas te isu̱a guardia wa te Jerusalén kjä kukaksa̱ shkiritke ra, bas je̱r ku̱opa iku̱ ike̱i dewa̱ e̱ná iweikanakläwa̱. 	 Ajtzin t‑xi kykaˈyinjiˈy tnam Jerusalén, aj tok kytxolbˈin xoˈl qˈaqˈ kyibˈ tiˈjile, bˈiˈnkutzintz kyuˈn, qa chˈixtaq tkubˈ yuchˈin.


Je doce wa patka Jesús te, jewa je̱r ku̱ami ite, je te isha: “Ka bas mi kuna ka Israel wa kuna ña̱le̱i wà, ka bas miwa̱ kuna Samaria wa jukläyäkäí na, 	 Ex bˈeˈx o xi tsmaˈn Jesús tukˈa jun nukˈbˈil kyjaluˈn: Mi cheˈxa toj kytanim nya aj Judiyqe; ex mi chi okxa toj kytanim aj Samaria.


jeiräta saje wa ia̱ ra Säkeklä si̱ rä eklabä, je rä Sa Ká. Ije ne ska ji biköle datse̱ rä, jekäi sä biköle rä ije ia̱. Ñakäi Säkekewa Jesucristo rä eklabä. Ije ne oloi ja̱mi ji biköle tso̱ rä. Ije ne oloi ja̱mi saje wa se̱r dä. 	 Me metzin qetz, ntiˈ juntl dios, qa nya oˈkxjo Dios, a qMan, a ttxuyil tkyaqil, ex noq te, ok qo ajbˈila. Ex junchˈinx qAjaw, a Jesucrist, a kubˈ bˈinchinte tkyaqil, ex noq tuˈn, nqo anqˈine.


Jekäi je siete wa wa̱ ibakle ialaklä ye ra, jera sa̱ shki̱rke̱ka̱ni ska ra, ¿mane si̱ se̱naklä ye je alaklä dämiksa̱ni rä na? 	 Me atzin jaˈlin, ¿Tzeˈntzila tteˈn tuˈn tjaw anqˈintl kyimnin? Quˈn, qa ikyjo, aj kyjaw itzˈje juntl majl, ¿Tiˈtzila kbˈajiltz? ¿Altzila kye k‑okil te tchmiljo qya kyxoljo wuq ichin, quˈn kykyaqilx i ok meje tukˈa?


jera je kjanaklä blui dämiju̱ni ka ite ike̱i ki̱ssë kate kuna ska, ka hora ju̱ñele kuna iwa̱ ska, 	 Me ntiˈkux toj tnabˈl, tej tpon tajaw ja, quˈn ntiˈxtaq bˈiˈn tuˈn.


Bas dikäla, sá te jekäi isheke̱, jeiräta sá te bas biketse bas wa̱ rä ji bäi ne tso̱, je ki̱ bas tsa̱tkermiksa̱. 	 Atzin jaˈlin werman, nqˈaqˈin nkˈuˈja kyiˈja, iˈchaqx qo yolin tiˈjjo txˈotxˈ nya wen, me qˈuqle nkˈuˈja kyiˈja, qa ayejiˈy tzeˈnku txˈotxˈ kyˈiwlin tuˈn Dios. Tuˈn ikyjo qˈuqle nkˈuˈja kyiˈja, ayiˈy ma chi kleta te jun majx tuˈn qMan Dios.


Jekäi ite ikjä bale idäkläka̱ siete kjäyaksa̱ ra, ka̱ ssëna kejje ka̱jöir ska, bala ta media hora käi. 	 Tej tjaw tlaqin tal Tal rit twuqin jupbˈilte uˈj, bˈeˈx kubˈ nume toj kyaˈj nikyˈjin or.


Ata bas je̱r ianacha̱wa̱ yie isha jekäi ki̱ka. 	 Qalaˈ noqx ma chi jaw bˈisiˈn tuˈn xi nqˈmaˈn tkyaqiljo luˈn kyeˈy.


Jekäi io̱na ijewa ia̱ jishtä Isaías wa̱ jile bata yile te ishe rä käi: ‘Bas te issëmi ssële, ata a̱ni ka bas je̱r na idäk, Bas te isu̱emi su̱le, ata a̱ni ka bas wäna ijuenak, 	 Quˈn ikytzin kbˈajiljo tzeˈn tqˈma Isaías, a yolil Tyol Dios ojtxe, tej tqˈma: Mix tuˈn tzˈok kybˈin, mi n‑okx toj kywiˈ. Mix tuˈn tzˈok kykaˈyin, mi n‑el kynikyˈ te.


Mika̱ je te äyë kukawa̱ ra, je kseka wa cuatro irä, je säkekewa veinticuatro wa irä ñatulawa̱ wakte Oveja Yaba wäja̱mi. Jewa rä arpa ta, taza oro shtä ta ekla ekla, pshilecha̱wa̱ ji dälänak jalar ta ja̱ma̱a̱ wà; je ne rä sä sikii wa ka̱kiäke̱ rä. 	 Tej tjaw ttzyuˈnjo uˈj, ayetzin kyaje ajbˈil exqetziˈn kyaje toj kaˈwnaq nejinel i kubˈ meje twutzjo tal Tal rit. Teyile junjun nejinel attaq jun tchinibˈ, ex qˈiˈntaq junjun laq kyuˈn, bˈinchin tuˈn qˈanpwaq, ex nojnintaq tukˈa storak, a yekˈbˈil tiˈj naˈj Dios kyejo aye nimil tiˈj.


Jirä bäi o̱nak sa̱ je̱k manewa̱ksa̱ ra, je ja̱mi bas wäno. 	 Quˈn ojtzqiˈn kyuˈn kykyaqilxjal, qa axjo kybˈinchbˈiˈn nyekˈinte qa naˈm tajtz tiˈj kyanmiˈn.


te isha: —Säkekewa, ma je̱r bäi shöpa yis yaba dulaklei ia̱; je kteke̱ wäiane te, je te je weikerawa̱ e̱e̱na si̱; jera ka̱raa je te ija̱we̱ke̱mi yökö na, ñakäi diklä naka. 	 Tata, qˈaqˈintz tkˈuˈja tiˈj nkˈwala. Quˈn atku ntzaj luˈlin tiˈj, tuˈn jun taqˈnil tajaw il, ex nimx kyixkˈoj ma tzikyˈx tuˈn. Ilaˈku maj o txi lankˈaj tuˈn toj qˈaqˈ ex toj aˈ.


Ma wa̱ ibakle cinco, ata jira ma wa̱ itso̱ je rä ka ma se̱naklä si̱ kuna. Jekäi ba te isha rä iyina si̱. 	 Quˈn jweˈ tchmila o tzikyˈ, ex atziˈn mujle tukˈiy jaˈlin nya tchmilkuy. Twutzx te ma tzaj tqˈmaˈn.


Salmón te Rahab ra Booz wätsikiwa̱. Booz te Rut da Obed wätsikiwa̱. Obed te Isaí wätsikiwa̱. 	 Ante Salmón tukˈa Rahab, ayeˈ ttata Booz, ex ante Booz tukˈa Rut, ayeˈ ttata Obed, a ttata Isaí.


Jera je Jesús wa̱ dulanak wa bol bitejuluténi isaka wa tso̱ ska. 	 Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx o aja qjay.


Jí sheke̱ yie rä yi a̱ni wa̱ ka bas wäyuäkläwa̱ kuna kte ssër ta iyina shtä wà. 	 Tkyaqiljo luˈn nxi nqˈmaˈn kyeˈy, tuˈn mina chi kubˈ sbˈuˈn tuˈn juntl xnaqˈtzbˈil, a tbˈanilxnaj tqˈumle, me nya twutzx.


Yis wa̱ iju̱ñer bas dä Abraham batala. Ata bas ki̱ yis shena rä kota̱nakwa̱, ka bas ki̱ yis ktä kiar ki̱ka. 	 Bˈiˈn weˈ wuˈn qa tyajil Abrahamqe kyeˈ, me ¿Tiquˈniltz n‑ok tilil kyuˈn tuˈn nkubˈ kybˈyoˈn? ¿Tinquˈn mi nxi kyniminjiˈy nyola?


Jekäi ka̱kä je̱nak ka̱ ki̱ka jir ebä, ata bulia ra irä tulunakmi yökö ye pan kukäklä ja̱rka, je pajie Säkeklä te jekäi ra, jera je tsa̱ta si̱ ¿ka iwa̱ bas ka ji biketsäk etkabä si̱ kuna wa pajienak na? 	 Qatzin qa nchi ok tktxuˈn Diostzjo tal t‑xmakil kˈul ikyjo, a loqe tzunx nchi milinx toj kojbˈil jaˈlin, me meljo nchiˈj bˈeˈx kchi kˈwel bˈolj tuˈn qˈaqˈ; ¿Yajxsila kyetza? ¿Nyapela kchi okil ktxuˈn kyeˈ tuˈn Dios? Quˈn qa noq oˈkxtza nchi bˈisiniˈy tiˈjjo tkyaqiljo lo, antza nyekˈine qa noq tal chˈin kynimbˈila.


Ka irä jiye kuna ta, del ka jita wa tso̱ bas sha̱na rä, ata yis je ka se̱nak del bas sha̱na. 	 Quˈn bˈapeˈ kye yaj loqe kye iteˈ axsa kyxola, me metzin weˈ, mi chin tenl weˈ kyukˈiy.


Sábado etkä wà ni ra, elkje ra je jukläyäkä ska wa biköle ñatapawa̱wa̱ Säkekewa ktä ssäk. 	 Toj junxil qˈij te ajlabˈl, bˈalaqa kykyaqil xjal te toj tnam, ok kychmoˈn kyibˈ, tuˈn tok kybˈiˈn Tbˈanil Tqanil.


¿Jiräni yie isheke̱ wà rä? ¿Ji me̱leka̱ jile kekläí me̱i ia̱ rä ji säkei ta käi na? ¿Jile kekläí me̱i rä ji säkei ta käi na? 	 Me nya tuˈn lo nxi nqˈmaˈn qa at tipin jun twutzbˈiyil ex qa a chibˈj, a n‑okx oyit twutzjo twutzbˈiyil, nimxixtl toklin tzeˈnku txqantl chibˈj.


Jekäi ije a̱na täkii te isha: —Jesús, Säkeklä Ji Biköle Tsa̱ta yaba, ¿jiye ba bite yis wäki̱ rä na? Yie ma ia̱ ka̱kie pjoowa̱ si̱ Säkeklä ki̱ka, ¡ke yis paka ji shka̱l ssäk! 	 Jaw ẍchˈin, ex tqˈma: ¿Tiˈn taja wukˈiy? Ay Jesús Tkˈwal Dios, a nimx toklin tkawbˈil. Chin kubˈsil nwutza tey, tuˈn mina chin kubˈ tyajinxa.


Yabala rikäla, ke yi a̱ni ku̱ bas wäyuöwa̱pa. Yi te ji wämo we̱ ra, je rä wämo, jishtä ije rä wämo käi. 	 Ayiˈy werman, mix aˈl jun kubˈ sbˈun kyeˈy. Quˈn ankye teˈ wenx nbˈant tuˈn, ex wenx teˈ, ikyx tzeˈnku te Jesús wenxix teˈ.


Jera Nicodemo te ichaka iia̱: —¿Maikäi je o̱r na? 	 Xi tqanin juntl majl te Jesús: ¿Tzeˈntzin ttxoliljo ikyjo?


Jera Jesús te ishani ijewa ia̱: —Bas ssënopa baa. Jishtä Sa Ká te yis patkaté käi, je su̱ta yis te bas patkeke̱. 	 Liwey tzaj tqˈmaˈn Jesús juntl majl qeˈy: Qexit kykˈuˈja, ex tzalajxit kyanmiˈn. Ikytziˈn tzeˈnku weˈ, ma chin tzaj tchqˈoˈn nMaˈn bˈinchil tajbˈil, ex ikyx kyejiˈy, kchi xel nchqˈoˈn.


Jera yie kte ssa täkii ka̱jöir ska, je te ishe: “Jira Säkeklä wa̱ sa̱ tsa̱tkäkläkksa̱ irä, itäkili irä, igobiernoí irä dewa̱ e̱ná, ñakäi iwa̱ kolole Säbäkäkksa̱ ye dewa̱ e̱ná ka̱wei ta sa patkäk. Ka irä jiye kuna ta, sa el wa kjatiäk, ale käruä ijewa kjatiäk saje wa Kekläí wäkata ska ka̱piana irä tuina irä, je ju̱nami. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, xi nbˈiˈn jun tqˈajqˈojil kujxix toj kyaˈj. Ex tqˈma: Ma kanin kolbˈil jaˈlin, tukˈa nim tipin ex Tkawbˈil qMan Dios, jaˈ tuˈn tkawine Crist te jun majx. Quˈn ma tzˈetz xoˈn ajo patil kye nimil, ajo npatintaq kyiˈj twutz Dios qˈijl ex qnikyˈin.


Je su̱ta ji bata shäk wa ktö bol iräle mañal iräle. Isaka ku̱ je wabitketsö iyina iräle kai iräle. 	 Atzin jaˈlin kyiˈjjo aye nchi yolin Tyol Dios, bˈaˈn tuˈn kyyolin kabˈe mo oxe, ex ayetzin txqantl toj kˈulbˈil bˈaˈn tuˈn kyximinxix tiˈjjo a nqˈumle.


Jekäi ji wà ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa rä oloi kaleka̱ irä, ji ki̱ irä dälätsalewa̱ irä je tse̱mité ijewa te jeska. 	 Ex ayetziˈn jniˈ nmaq kawil te tkyaqil twutz txˈotxˈ kxel kyqˈoˈn kyqˈinimil ex kyqoptzˈajiyil antza.


Ka iwa̱ jeska ka̱ me̱ne iia̱ idäli ukä ye iklä tkäkläwa̱ kjelabä kabä. Ije rä ka yaba ta jeiräta Säkeklä kabla je ka̱ ma̱k iwakei ia̱ irä, ibatala ia̱ irä iwakwa cha ye. 	 Me tojjo txˈotxˈ lo, mix xi qˈoˈne chˈin ttxˈotxˈ, iˈchaqpetla noq chˈin netzˈ, jaˈ tuˈn tkubˈe weˈ, quˈn nya te te Abrahamjo txˈotxˈ lo, qalaˈ xi ttziyin Dios, tuˈn t‑xi tqˈoˈn kye tyajil, me tzmaxitaqjo aj tkyim. Ex naˈmtaqpe kyul te Abraham tkˈwal, tej tyolajtzjo lo.


ikjawa̱ju̱ ju tso̱ elkje shtä na ra, jeska jäiyi wa diez paiale lepra wa̱ wa bitejulu iwäki̱, ñawäkukacha̱wa̱ beshyeka, 	 Atzaj teˈ tkanin toj jun kojbˈil, bˈeˈx i tzaj laqˈe lajaj ichin tkˈatz, ayeˈ yabˈqetaq tuˈn txˈaˈk, a noq n‑el lemimin. Najchaq i tzaje weˈye,


Jera Jesús te isha ijewa ia̱: —Bas kute yis da minak. Yis te bas dulawe̱mi däkwa̱ ditsä kukäk nima säkei ye. 	 Xi tqˈmaˈn Jesús kye: Chi lipeka wiˈja. Quˈn ayetzin kyeˈ nchi chmoˈn kyiẍ jaˈlin, me kchi xel nxnaqˈtziˈn tzeˈn tten tuˈn tbˈant kychmoˈn xjal, tuˈn kyklet.


Ata sa ia̱ ikja̱nei wa̱klä me̱na ekla ekla iwa ja̱mi jishtä Cristo te imabla me̱nak sa̱ ia̱ käi. 	 Me teyile junjunqe, exla qa junchˈin t‑xtalbˈil Crist, ma tzaj qˈoˈn junxilchaq qoklin, a tzeˈnkuxjo taj.


Yi kaldu ju tsi̱bata yöle shpatke ki̱ ra, ke je bitawa̱ni jile tso̱ iju na tsa̱kksa̱. 	 Ex atzin xjal, a tokxtaq twiˈja, nlay taqˈ ambˈil tuˈn tkuˈtz qˈilte jun tiˈ te tuja.


Ata bas cho̱ ishäk iwa̱ dulanak wa ia̱, ñakäi Pedro ia̱: ‘Ije maju̱ba bas wätsa̱k Galileaka; jeska bas te isu̱emini, jiräni iwa̱ iyile bas ia̱ käi.’ 	 Ku kyxiˈtziˈn kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin, exsin kˈaˈ txi kyqˈmaˈn kye ex te Pegr. Chichkujiˈy kye kyjaluˈn: Nej kanin Jesús kywutza tzma Galiley, tuˈntzin tbˈajjo aj kyij tqˈmaˈn kyeˈy.


Jekäi bas dä je ji o̱na biköle su̱a bas te je pakäk wa. 	 Aye kyeˈ aku chi ok te kujsil teˈ tkyaqiljo lo.


idäkläka̱ cinco rä ónice wà, idäkläka̱ seis rä cornalina wà, idäkläka̱ siete rä crisólito wà, idäkläka̱ ocho rä berilo wà, idäkläka̱ nueve rä topacio wà, idäkläka̱ diez dä crisopraso wà, idäkläka̱ once rä jacinto wà, idäkläka̱ doce rä amatista wà. 	 ex tjweˈyin ónice, ex tqaqin tuˈn cornelina, ex twuqin crisólito, exsin twajxaqiyin berilo, ex tbˈeljiyin topacio, ex tlajajin crisopraso, ex tjunlajajin jacinto, ex tkabˈlajajin amatista.


jewa te ishe: “¡Amén! Kjeiyine irä, oloi kaneka̱ irä, je̱rike irä, ji bäi she irä, dälätsane irä, oloi irä, täkili irä, je rä däkksa̱ saje wa Kekläí ia̱, sa̱ ke̱i etkä etkä jekjeyemi. ¡Amén!” 	 ex kyqˈma: ¡Ikyxitjo! Qqˈonx bˈitz te nimsbˈil tbˈi Dios, ex jniˈ qnabˈl, ex tkyaqil aqˈbˈil chjonte, junx tukˈa nim qoklin, qipin ex qkujil, jaˈlin ex te jun majx. ¡Ikyxitjo!


Je iwa̱ dulanak ne te jí ipakale je ktei she iyina si̱ irä. Je ne te je yua rä. Jekäi sa̱ wa̱ iju̱ñer je te je ktei sha rä iyina si̱. 	 Ex ayinxjiˈy jun t‑xnaqˈtzbˈin Jesús, a ma nliˈy tkyaqiljo o bˈaj, ex nxi nqˈoˈn tqanil tiˈj, ex bˈiˈn wuˈn qa twutzxixjo tkyaqiljo ma kyij ntzˈibˈiˈn.


Ata ite isha ijewa ia̱: —Mane bas sha̱ tso̱ oveja ta etaba, je kuna ja̱nakmi ishäkä wä ja̱rka sábado wà ra, ¿ka ije jula tkäkwa̱ itsa̱kka̱ni na? 	 Xi ttzaqˈwin Jesús: Ankye jun kyeˈ, qa akux xi tzˈaq jun trit toj jun jul toj jun qˈij te ajlabˈl, ¿Ma nlaypela aku jatz kyiˈn? ¿Ma atpela kyila tiˈjjo ikyjo?


Ka irä jiye kuna ta, jekäi ikablele bas ia̱ rä, bas yabala ia̱ rä, biköle se̱nak ka̱mii wa ia̱ rä, biköle yi kieke̱ Säkekewa saje wa Kekläí te käi jewa ia̱ rä. 	 Tzaj ttziyin Dios Xewbˈaj Xjan ex jun najsbˈil kyila te kyeˈy, ex te kykˈwala ex te kykyaqiljo iteˈ najchaq; a yol luˈn te kykyaqilxjo ayeˈ taj qMan Dios tuˈn kytxket, ex tuˈn kynimin Tyol.


Etaba kicha Jesús ka̱kiä katke kju̱awaka, jera iwa̱ dulanak wa kajali ira. Ñerä ite ichaka ijewa ia̱: —Jiräni chu̱li̱i̱ te ishe yi yis dä na? 	 Jun majjo ikyjo, tjunalxtaq Jesús at kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin; naˈn Dios nej, exsin xi tqanin kyeˈ t‑xnaqˈtzbˈin. Chiˈ kyjaluˈn: ¿Ankyeqiˈn toj kywutzjo jniˈ xjal?


“Bas ñayöle ka̱wei wà wa, bas fariseo wa, bas dä ji shäk kjäbata ebä wà, ¡säli bas dä! Ka irä maikäi kuna ta, bas te alaklä wa chichö wa ju bäke ju̱eke̱mi, ñakäi bas ka̱kiäke̱ jaree kje juenak ebä. Je kju̱ei bas buka̱nami e̱e̱na si̱. 	 Bˈisbˈajilxla kyeˈy, ayiˈy xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil exqetziˈn Parisey xmiletzˈ. Quˈn n‑el kyinjiˈy kyja tal qya, a o kyim kychmil, ex noq tuˈn kyjaw niminkuy kyuˈnxjal, nchi naˈnnaja Dios kyiˈj nimxix tqan, tuˈn tmojin ex tuˈn tkolin kyiˈj, ex otaq tzˈel kyiˈn tal kyja. Tuˈn ikyjo nimxix tkawbˈil Dios kˈwel kyibˈaja kujxix wen.


Ka irä maikäi kuna ta, Melquisedec mineju̱ iña̱le̱i tsa̱k ra, Leví tso̱ ji̱a rä iká yaka ska. 	 Quˈn kykyaqilx naˈmxtaq kyel itzˈje, ex iteˈkxtaq tiˈj t‑xmilil Abraham tej tchjetjo tkanebˈ. Ex tuˈn ikyjo, nimxixtl toklin Melquisedec kyibˈaj pale, ayeˈ tzajninqe tiˈj Leví.


Jekäi iñabalabutsämi ji rä iyina si̱ yika, minakmi kje ka̱pake ka wata ja̱mi. 	 Ex kxel kymeltzˈin kyiˈj teˈ xnaqˈtzbˈil twutzxix, tuˈn t‑xi kyqˈoˈn ambˈil teˈ xnaqˈtzbˈil, a tzajnin te ojtxe, a ntiˈ tajbˈin.


Je rä Säkeklä te sä wabiketseksa̱ wämo ye rä sa te Jesucristo biketse ki̱ka. Je rä biköle ia̱, yi te ibiketse käi, ka sa̱ kuna kju̱awa kju̱awa ki̱ka. 	 Ma qo ok tzˈaqle qkyaqilx, a awo o qo nimin tiˈj Jesucrist, exla qa aj Judiy ex qa mina; quˈn twutz Dios jun elninqo qkyaqilx.


Jekäi biköle te ishkäke̱ su̱a, ite Säkeklä kjeisheke̱ su̱a. 	 Kykyaqilxjo lonte tej tbˈet, ex tej tnimsin tbˈi Dios,


Je ki̱ka Jesús te isha ijewa ia̱: “Kte si̱ kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, Säkeklä yaba je wakei ia̱ ka ji o̱nak, ata iKá te ji we̱ke̱ je su̱eke̱ ije te, je ja̱mi ebä ije te ji we̱ke̱. Jekäi ji we̱ke̱ iKá te käi, ñaebä je we̱ke̱ iyaba te. 	 Tuˈnpetziˈn, xi tqˈmaˈn Jesús kye: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa ayiˈn Tkˈwal Dios, nlay bˈant tuˈn nbˈinchiˈn jun tiˈ noq wuˈnx wibˈxa; qalaˈ oˈkx nkubˈ nbˈinchinjiˈy a n‑ok nkaˈyiˈn te nMaˈn. Quˈn tkyaqilxjo nbˈant tuˈn nMaˈn, ex ikyxjo nbˈant wuˈn, ayiˈn Tkˈwal.


Bas ku̱ ibiketsö bikö je oloi kaleka̱ rä käi, sa ká Abraham wa̱ ji baka ite diezmoí ma̱klä iia̱. 	 Atzin jaˈlin, kykaˈyinktzintza jniˈtzin toklin Melquisedec kywutzjo txqantl pale, ayeˈ tzajninqe tiˈj Leví. Quˈn tuˈn Abraham, a ojtxe qxeˈchil, ex nim toklin, xi tqˈoˈn te Melquisedec a tlajajin tkanebˈ tiˈjjo otaq tkanbˈe toj jyoj qˈoj kyukˈa aye kawil.


Ñerä yie sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä ta̱i suruu su̱a, ñakäi je ki̱ je̱tkelewa̱ su̱a, je wä yika ishäkä irä, ka̱jöir irä julunami. Jekäi ka ka̱ ko̱ne ji̱a jewa ia̱. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, nliy jun ma tij qˈuqbˈil, a sjanin kaˈyin, ex nliy Crist qˈuqletaq toj. Ex ajo txˈotxˈ ex kyaˈj bˈeˈx kchi kˈwel naj twutz Crist, ex mi chi knet te jun majx.


Jekjepa iblui te ikiaté, je ia̱ ite isha: ‘¡Kjanaklä yakei si̱! Ale ba nui biköle wäshewa̱ wa̱ yis te bitaba, ba te yis ia̱ ka̱kia ki̱ka; 	 Bˈeˈxsin xi tqˈmaˈn kawil, tuˈn ttzaj txketjo tnejil aqˈnil, ex xi tqˈmaˈn te: Ay aqˈnil manyor aj ilxa. Ma kubˈ nnajsin weˈ tkyaqil tkˈasa, noq tuˈn xkubˈ mejey nwutza.


Jekäi ite iji biköle e̱wa̱wa̱ ra, jera däli wäsika̱nawa̱ e̱e̱na si̱ je ke̱i ki̱. Je ukä ska ije ki̱ jile shenami ta̱i. 	 Me atzaj teˈ tel bˈajjo tpwaq, ul kanin nim waˈyaj tojjo tkyaqil nmaq tnam anetziˈn. Tuˈnpetziˈn, nimx waˈyaj ikyˈx tuˈn.


Jera ite ikúka: “El wa, 'ská wa, issö. Säkeklä baa si̱ je̱k kjasha saje wa ká Abraham ia̱ ikatke ji̱a Mesopotamia ke̱i ska, ka ibitäju̱ba Harán ska ra. 	 Xi ttzaqˈwin Esteban kyjaluˈn: Ayiˈy nxjalil, ex noq sameqiˈy tata, kybˈinkuy nyola. A qMan Dios, a nimxix toklin, xi tyekˈin tibˈ te ojtxe qxeˈchil Abraham, tej najletaq toj txˈotxˈ te Mesopotamia, atxix tej naˈmtaq t‑xiˈ najal toj txˈotxˈ te Harán,


je rä bas se̱naklä tsa̱na ka delewa̱ kuna wa ra, ñakäi ka bas ki̱ ji shenaklä kuna. 	 tuˈntzintla kykubˈ nimiˈn kyuˈnxjal, a nya nimil, ex tuˈntzin ntiˈ atx taj kyeˈy.


Ata bas sha̱na ka jekäi ikiar, ata yi ssëna deka̱ te bäi si̱ bas sha̱na ra, je kiana rä bas kjanaklä ye. 	 Me atzin kyxola, nya iky teˈ. Qalaˈ ankye teˈ taj tuˈn tok te nim toklin kyxola, il tiˈj tuˈn tajbˈin kye txqantl.


Jera fariseo wa ñasikawa̱ iwäja̱mi te iwächakewa̱ wäsi̱wa: —¿Ka̱ tso̱ jäiyi wa wa̱ ise̱naklä jäkläwa̱ na? 	 Kyxoltziˈn xjal, i kanin junjun Parisey, tuˈn t‑xi kyqanin jun tumil, tzeˈn tten tuˈn tkubˈ tzˈaq toj til tiˈjjo t‑xnaqˈtzbˈil. Chi chiˈ kyjaluˈn: ¿Wenpetzila, tuˈn tkubˈ tpaˈn jun ichin tibˈ tukˈa t‑xuˈjil?


Ikuna ike̱i deka̱ sábado wà yabala jäiyi wa ia̱ tene shkiri wa̱klä, jera je we̱ke̱ bas te ka̱wei me̱le Moisés wa̱ ka shiriwa̱klä ra, ¿jiye bas kju̱atkacha̱wa̱ yis da, yie ekla bäiwa̱ni bäi sábado wà ki̱ka rä na? 	 Me atziˈn jaˈlin, qa nchi aqˈniˈn toj jun qˈij te ajlabˈl noq tuˈn tjapin bˈaj tkawbˈil Moisés tiˈjjo tuˈn tqitit tal netzˈ techil tiˈjjo t‑xmilil jun tal qˈa, ¿Tiquˈntzin nchi qˈojleˈy wiˈja, noq tuˈn xqˈanit tkyaqil t‑xmilil jun xjal wuˈn toj qˈij te ajlabˈl?


Jera Jesús te ijewa kuka te isha: —We irä; ijöwa̱. Jera ijula tkawa̱ ikukä ja̱mi te ibäiwa̱ni. 	 Me ante Jesús xi tqˈmaˈn kyjaluˈn: Kukxjo, chi tenku xjaljo. Ok tmekoˈn te Jesús tẍkyinj aqˈnil anetziˈn, ex bˈeˈx qˈanit tej xjal te jun majx.


Jera ije te isha: —Säkekewa, ¿yi ba rä na? Jera ite ikúka: —Yis dä Jesús je ne yuleke̱ ba te weikanak rä. 	 Xitzin tqanin Saulo: ¿Ankye te, Tata? Tzajtzin ttzaqˈwin: Ayin wejiˈy, Jesús; ayinxjiˈy, a ma chin el tikyˈiˈn. Axa n‑ok qˈoˈnte jun mibˈin tiˈjxa, ikyx tzeˈnku jun wakx nkjoˈn, aj tok twaˈbˈiˈn jun ma juchˈ kxbˈil, ex aj qa nya tumiljo nbˈant tuˈn.


Yilé te ibiketse iwa̱ jile ju̱ñer ta̱i ni ra, jera ka iwa̱ ji a̱ni ju̱ñerba jishtä ikiana ju̱ñenak käi. 	 A qˈuqlek tkˈuˈj tiˈjjo a n‑el tnikyˈ te, nya tumil taˈye tnabˈl twutz Dios.


—“Sá ia̱ ishö: ¿bikökje jile o̱rmi jekäi rä na? ¿Jibä juermi säkätäba ijuenaklä ye je biköle o̱r mar kja irä na?” 	 ¿Jtojtzin bˈaˈn tbˈajjo ikyjo, ex tiˈchaqtzin txqantl kbˈajil, aj chˈixtaq tkˈul kaniˈn ikyjo? chi chiˈ.


Jekäi ijewa te jewa kjasha Jesús ktei bata shäk wa ia̱. Jera ijewa ka̱kia kjepa ijula ma̱ka̱ ijewa ki̱ka. 	 Tej kybˈaj skˈoˈn wuq ichin kyxol nimil, bˈeˈx i xi qˈiˈn jaˈ iteˈtaq tsanjil. Tej kykanin antza, kubˈ kyqˈoˈn tsanjil kyqˈobˈ kyibˈaj, ex i naˈn Dios.


Jera ije te ju ja̱r ta̱i yöle ietkä ki̱ka kjashemi bas ia̱, ja̱r bäile e̱ná. Jeska bas te ji äliwe̱ba. 	 Ktzajil tyekˈin jun ja kyeˈy, chebˈex bˈinchin wen tibˈajxi juntl. Kˈaˈ kubˈ kybˈinchinjiˈy qwa antza.


Jera ite isha iia̱: —¡Ba rä sä wäyuäk ebä, ji biköle yakei ebä tso̱ ma wa̱! ¡Ba rä be tsa̱ku̱i yäbei, kju̱atkäk ji wämo biköle ra. Ba te Säkekewa ña̱le̱i bulee je shiriwe̱ke̱ ¿je ka je ba te na? 	 ex xi tqˈmaˈn: ¡Ay, txalpil yol, ma najxa, kˈwalbˈaja te tajaw il, ex ajqˈoja tiˈj tkyaqil bˈaˈn! ¿Tiquˈn mina nkyij ttzaqpiˈn, tuˈn tnajsin tnabˈljo nmaq kawil, a taj tuˈn tbˈet tojjo tbˈeyil Dios jikyin wen?


Jera Jesús te ijewa ia̱ isha tsa̱na, je ka kiar ju̱ñenakwa̱ yi a̱ni wa̱. 	 Me ante Jesús xi toqxeninxix kye, tuˈn mix aˈl qe txi kyqˈmaˈne a otaq bˈant tiˈjjo txin. Ex xi tqˈmaˈn kye, tuˈn t‑xi kyqˈoˈn twa.


Jera Judío wa male̱cha̱cha̱wa̱ ije te ji sheke̱ te. Je ki̱ka ijewa te ichaka ñaia̱: —Ka ije rä yöle kuna. ¿Jera maikäi ije wa̱ ji ju̱ñer bäi na? 	 Ex nimx aj Judiy jaw kaˈylaj tiˈj t‑xnaqˈtzbˈil, ex kyqˈma: ¿Tzeˈntzin tten nimx tumil toj tnabˈl ichin lo, ex ntiˈ o tzˈokx toj xnaqˈtzbˈil?


Je te ijewa male̱cha̱cha̱wa̱ je̱r shewa̱ kajakla te isha ñaia̱: —¿Je rä ji? ¿Ka je ktä tso̱ wa kalabe rä Galilea wa na? 	 Ex bˈeˈx jaw kˈant kywutz, ex jaw yolin kyxolx: ¿Me nyan te Galiley qe xjal nchi yolin?


Jekäi ije mawa̱ju̱ kja ko̱no ja̱rka ra, ale säkätä ra wäialeksa̱ be wa̱ te ka̱kia pjoo iia̱ iminakläña ira. 	 Teˈ tmeltzˈaj Jesús kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin toj bark, atzaj ichin, a tzyuˈntaq kyuˈn taqˈnil tajaw il, xi tqanin, tuˈn t‑xi tkˈleˈn Jesús tukˈa, quˈn otaq tzˈel wen.


Ka je ebä kuna, ata jira ji biköle biketsaksa̱ yie rä ka säkei ta a̱ni yis Säkekewaí Cristo Jesús biketse baa si̱ kju̱ei. Ije bata ki̱ka yis ji biköle weikanawa̱. Je biketsa yie kje jile boroila ye Cristo kukäkläwa̱ yis wa̱ ye, 	 Quˈn, qa ma tzˈok nmujbˈin nchwinqila jaˈlin tukˈa ojtxe, ntiˈx tajbˈin nchwinqila ojtxe tzeˈnku jaˈlin, a ma tzaj tqˈoˈn Crist, a Jesús. Tuˈntzintzjo, tkyaqiljo a ojtxe, ma kyij nnajsin jaˈlin, ex ma kyij nqˈoˈn tzeˈnku tzˈis, quˈn tuˈn tbˈanilxix juntl nchwinqila o tzaj tqˈoˈn wAjawiˈy, a Jesucrist.


Blu wa, bas ku̱ bas kjanaklä wa ia̱ ji wo̱ wämo, ñakjee, bas wa̱ iju̱ñer bas dä blui ta ñaebä ka̱jöir ska ki̱ka. 	 Ex ikyx kyejiˈy, ayiˈy tajaw aqˈuntl; chi oka tzˈaqle ex toj tumil kyukˈa kyaqˈnila, quˈn bˈiˈn kyuˈn qa ikyqex kyejiˈy at jun kyeˈ kyAjaw toj kyaˈj, a nkaˈyin kyiˈja.


Ata säkätä ijewa kiana rä mablenak su̱nak. Jeska ideksa̱ ka she ta ra, ikiarmi däkwa̱ sa̱ tsa̱tkäk wa ye. 	 Me il tiˈj tuˈn kyok kaˈyit nej, ex qa ntiˈ chˈin kykyˈi, bˈaˈn tuˈn kyok te mojil toj Ttanim Dios.


iju ska tso̱ wa wäsikewa̱k bäi, iyabala dulawa̱k iktä ssäk dälätsale ji biköle ska. 	 Ex bˈaˈn kawin toj tja, bˈaˈn chi nimin tkˈwal tukˈa mutxbˈil.


Jera ijewa suanacha̱wa̱ e̱e̱na si̱ te ichaka ñaia̱: —¿Jera yi si̱ ije rä, je ktä ssë si̱wa̱ te tipä te rä na? 	 Me naˈmxtaq tel kyxobˈil, i bˈaj ja yolin kyxolile: ¿Alxsila kye xjal ikyjo? A ajin kyqˈiqˈ ex aˈ ma kubˈ niminte.


Jera ijewa te ikúka: ‘Ñera yi a̱ni wa̱ ka shka̱ble ma ta sá ia̱.’ Jera ite isha ijewa ia̱: ‘Jera bas cho̱ña yis uva yäkä sha̱na.’ 	 Me ankyeˈ xjal xi kyqˈmaˈn: Quˈn mix aˈl jun ma tzaj qˈmante qaqˈiˈn. Ex xi tqˈmaˈn ichin kye: Ku kyxiˈy aqˈnil toj wawala, ex kˈaˈ txi nchjoˈn twiˈ kykˈuˈja toj tumil tzˈaqle.


Ñerä ije te je she kaldu ji̱a kjela bä ra, Judas ale doce wa sha̱ ekla je deju̱té chu̱li̱i̱wa̱ wa ra, espada ta, kal wälbe ta, patkele chui tsa̱ku̱i wa wa̱ irä, je ke̱i ska sä wäkiri wa wa̱ irä. 	 Tzmataq nyolin Jesús, teˈ tul Judas, a jun t‑xnaqˈtzbˈin. Ex lipcheqektaq txqan xjal tiˈj, qˈimile jniˈ kykxbˈil, a at kyste te bˈiˈybˈil, ex jniˈ kytze te kybˈujbˈil. Aye xjal luˈn otaq chi tzaj kychqˈoˈn kynejil pale ex kyuˈn nejinel kyxol aj Judiy.


“Ji pake jile she ja̱mi saka ssö: Ekla ka̱ wakei bakle, te uva yäkä je̱wa̱ bakla, kjätkaksa̱ ite shkiritke, jeska ite iwä wätuäklä bia, ñakäi ikjänanaklä yua ka̱sha̱a̱, jekäi ite je peitata̱na shka̱bläk wa ia̱, kjepa iwakei mineju̱mi ka̱ ka̱mii. 	 Ex xi tqˈmaˈn Jesús: Kybˈinkujiˈy juntl techil lo: Attaq jun tajaw txˈotxˈ ok tawin tqan uv. Ok tqˈoˈn jun chˈlaj tiˈjile, kubˈ tbˈinchin jun bˈinchbˈil taˈl uv, ex jaw twaˈbˈin jun xkyaqˈte te tzajbˈilte. I kyij bˈant kyukˈa jteˈbˈin aqˈnil tuˈn kymanin tiˈj, exsin xiˈtz toj jun tbˈe najchaq wen.


Bas je̱r iawa̱k biköle jöwa̱ ije wa̱ ju̱ñenak. Ka irä jiye kuna ta, ije je̱r ja̱mi bas dälärke̱ ki̱ka. 	 Kyoqxeninxjiˈy tkyaqiljo nbˈaj kykˈuˈja tiˈj toj tqˈobˈ Dios, quˈn nqˈaqˈin tkˈuˈj Dios kyiˈja.


Je ñashtawe̱ säkätä o̱na rä Cirenio kaldu gobernador ye Siria ke̱i ska ke̱i kje. 	 Ajo tajlal lo tnejil maj tuˈn tel tqanil jniˈ xjal at twutz txˈotxˈ. Ataq Sirenio toktaq te kawil toj Siria.


Jera je kte ssëna e̱ná ra, Jesús wakei ebä kaldu. Jekäi ijewa te iblawa̱ je balana, ka iwa̱ iyine yi a̱ni ia̱ ji su̱a ite rä käi. 	 Tej tbˈaj kybˈiˈn yol, a etz qˈmaˈn toj muj, iwle Jesús kyuˈn, ex kyli qa tjunalxtaq waˈl. Ntiˈ chˈin i jaw yolin, ex mix aˈl qe xi kyqˈmaˈne tiˈjjo otaq kyli.


Jekäi jewa te iku̱a ra, ijewa te isha iia̱: —Bena te ba yule kate. 	 Atzaj teˈ tjyet kyuˈn, xi kyqˈmaˈn te: Tkyaqil xjal njyon tiˈja, chi chiˈ.


Bas kukäkwa̱ weikanak wa ia̱ ji bäi shö o̱nak. Ji bäi shö o̱nak ijewa ia̱, ata ke ijewa shaksa̱ iweikanowa̱pa. 	 Mi txiˈ kyqaniˈn qanbˈil kyibˈajjo nchi bˈinchin mibˈin kyiˈja, qalaˈ kyqaninxa tkyˈiwbˈil Dios kyibˈaj.


Jera Anás te ipatkami mo̱lewa̱ chui wa tsa̱ku̱i Caifás wäki̱. 	 Kˈloˈnxtaql te Jesús, tej t‑xi tsmaˈn Anás Jesús twutz Caifás, a tnejil pale, quˈn otaq kubˈ kykˈloˈn, ex mix ele kytzaqpiˈn.


Jekäi je kjanaklä wa minejulu ña̱la wà, te biköle yi ku̱a ite käi tapawa̱cha̱wa̱, sä bäi bäi wa käi, sa yakeila wa käi. Jekäi jula kolone diei yäklä ska ju pshiwa̱wa̱ yäkäk wa te. 	 Bˈeˈxsin i bˈaj xiˈ aqˈniltz chmol kyeˈ jniˈ xjal kyojile jniˈ nim bˈe, tzeˈnchaqextz, exla qa wen, mo minaj, tzmaxitzin noj teˈ ma tij ja kyuˈn xjal.


Ka jí sa̱ shka̱ble yirmi yakei ebä rä däläna kuna, ata ñaebä säkekläí oloi ta Diana, je temploí kolormiwa̱ ka säkei ta ji̱a. Jekäi ra je oloitsanak Asia ska wa biköle wa̱, ñakäi ka̱ biköle ska wa wa̱, je oloi tsi ja̱lmarwa̱.” 	 Nya wenjo luˈn, quˈn bˈalaqa nlay bˈant tikyˈjo qkˈaẍjil. Bˈapetla teˈ, qalaˈ bˈala majxjo ja te naˈbˈlte qdios, a Artemisa, okla knajsitiljo tbˈanil yolbˈilte, ex tuˈntzintzjo, bˈeˈxla k‑elil iˈjlin nim toklin qdios anetziˈn, a kˈuˈjlinxix tzaluˈn toj Asia ex toj tkyaqil twutz txˈotxˈ.


Je je̱rika wäsi̱wa ji wa̱k saje wa ditsei wä ukä ja̱mi, te sa kalí wa weika ta̱i te ijewa paka yabala dulunala tuläkksa̱ iduächa̱kläwa̱. 	 Atej kawil anetziˈn i kubˈ tsbˈuˈn, ex i ok tyisoˈn ojtxe qxeˈchil, quˈn nim kybˈaj. Ex xi tqˈmaˈn kye tuˈn tkyij kykoliˈn kyneˈẍ, a aye qˈa, tuˈn kykyim, a aˈkxtaq kyitzˈje.


Jera je ikjänanak te je shani Pablo ia̱: —Sá wäkiri wa te ishaté yis ia̱ bas wäyeksa̱ni. Je ki̱ka bas cho̱ni ka ji biketsale käi. 	 Tuˈn ikyjo, xi tqˈmaˈn xqˈuqil tze te Pabl kyjaluˈn: Ma tzaj qˈmaˈn weˈy kyuˈn kawil, tuˈn kyxi tzaqpeta; kuxsin cheˈxtza toj tbˈanil, ex mina chi xobˈa.


Ka irä jiye kuna ta, kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, jile bata shäk wa bakle chu̱li̱i̱, sä wämo wa bakle chu̱li̱i̱, jewa ia̱ issëna ime isu̱awa̱ bas te isu̱ete käi, ata ka iwa̱ isu̱nepa; ñakäi ime issäwa̱ bas te issëte käi, ata ka iwa̱ issënepa. 	 Quˈn twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa nimjo yolil Tyol Dios ojtxe, ex nim xjal wen kyajtaq tuˈn kylon teˈ a kyeˈ ma kyli jaˈlin, ex tuˈn kybˈin teˈ a kyeˈ ma kybˈi jaˈlin, me mix bˈaje ikyjo.


Ñerä jeska Jesús demi ra, iwä kaka̱ jöikje te isu̱a, je te isha iia̱: —Zaqueo, bä kutewa̱ni mane mane i̱ski̱, jir yis kiana käpäk bä kjä ka ki̱ka. 	 Atzaj teˈ tikyˈ Jesús antza, bˈeˈx jaw kaˈyin jawl, jaˈ tokxitaq Zakey, ex xi tqˈmaˈn kyjaluˈn: Kux tkuˈtza Zakey, quˈn il tiˈj tuˈn nkyija toj tjay jaˈlin.


Jekäi ka̱ñinawa̱ ra ka ijewa wäna ijuene mai ke̱i ta itso̱ rä. Ata däyë kjä kololewa̱ ka̱ bala na bäi kse̱i ta atjä su̱a ijewa te, je biketsa ijewa te tsile sä dämi jeska, je ki̱ka ijewa te ko̱no ju̱ami däkmi jeska. 	 Atzaj teˈ qsqix, mix ele kyej aqˈnil kynikyˈ te txˈotxˈ anetziˈn. Me kyli txqan tzˈawin attaq ttxaˈn jun tqan aˈ. Tuˈnpetziˈn, kubˈ kybˈisin tuˈn t‑xi kyqˈoˈn tumil kyqˈiqˈ, tuˈntzin t‑xi limoˈn qbarka antza.


Je biköle rä ji rä däkwa̱ ji̱a je ne kjashäk, ata iwa si̱ rä Cristo. 	 Quˈn kykyaqiljo luˈn n‑ajbˈintaq ojtxe noq te jun techil tiˈjjo akˈaj tumil, a iltaq tiˈj tuˈn tul, tuˈn kykyijxjal toj wen tukˈa Dios. Quˈn tkyaqiljo luˈn, a tzajnin toj ojtxe kawbˈil, ikytziˈn tzeˈnku jun t‑xlekemil, a jun paqx n‑ikyˈ. Me atziˈn jaˈlin, ate Crist, a twutzxix, o tzul te jun majx, ex tkyaqiljo txqantl, nlay chi mojin qukˈa toj qnimbˈil.


Ije te sä wetsaksa̱ ka̱tuil wa̱ sa̱ tso̱ kololewa̱ yika, jaklamini ite iyaba shka̱ta je gobiernoí ja̱mi. 	 Quˈn ma qo klet tuˈn Dios tjaqˈ tipin tkawbˈil il, a qxopin toj qanmin, ex ma qo tzaqpet te tipin tkyaqil nya bˈaˈn, tuˈn qpon tiˈn toj Tkawbˈil Tkˈwal, a kˈuˈjlin tuˈn.