Jekäi mika̱ bas ma jar tulunakksa̱ ra, ke bas je̱r ianak jini bas te ishemi käi. Ata je wäsaka ji me̱rke̱ bas ia̱ yinak käi, je shö bas ku̱. Ka irä jiye kuna ta, ka je rä bas wakwa ktäke̱ kuna, ata je rä Wikblu Sikina ne ktäke̱ ki̱ka. 	 Me mina chi jaw bˈisin kyeˈ, aj kyxi qˈiˈn kywutzjo nmaq kawil, ex tiˈ tuˈn txi kyqˈmaˈn kye, quˈn nyaqe kyeˈ kchi yolil, qalaˈ ikytzin ate Xewbˈaj Xjan k‑yolil kyiˈja.


Iyina si̱ ra bas te je we̱te sä el wa biköle tso̱ Macedonia ke̱i kalabe ska wa ia̱. Ata el wa, sá te bas pake je wa̱k ki̱ta ki̱ta, 	 Ex nkubˈ kybˈinchiˈn ikyjo kyukˈa jniˈ nimil toj tkyaqil txˈotxˈ te Macedonia. Me qo kubˈsil qwutza kyeˈy, erman, tuˈn tchˈiyxixjo kykˈuˈjbˈil kyibˈa.


Iwa rä iyöle te ishe rä: “Ke buey ia̱ ikjä pamu̱aklä jiaka̱ isika̱nake̱ trigo wä butsäk ra.” Etkä rä: “Shka̱bläk wa rä to̱nak.” 	 Quˈn ntqˈmaˈn Tyol Dios: Mi tzˈok kykˈloˈn ttxaˈn wakx, qa nwaˈbˈin triych. Ex ikyxjo ntqˈmaˈn: Jun aqˈnil at toklin tuˈn t‑xi chjet twiˈ tkˈuˈjch.


ka ianakcha̱wa̱ kuna ka̱nilbi wa ye, ata Säkeklä kablele ji ma̱k je kukäk däli ukä ye ji biketse etkabä oloi ja̱mi, ji katable oloi ja̱mi jewa mabläk. 	 Nya qaja tuˈn kyoka kyˈaj toj kynimbˈila, qalaˈ tuˈn kybˈinchiˈn ikyxjo tzeˈnqeku nimil, a o chi kyim; ayej i ajbˈin te yekˈilte qe, qa kukx tuˈn qweˈ tojjo qnimbˈil, tzmaxi aj qten tukˈa qAjaw. Qatzin ma bˈantjo luˈntz quˈn, oktzin ktzajil qkˈmoˈn tkyaqiljo a at qoklin tiˈj tzaluˈn twutz txˈotxˈ ex toj kyaˈj te jun majx, a o tzaj tqˈmaˈn Dios, ex a o tzaj kykˈmoˈn ayej i kubˈ niminte ojtxe.


Jekäi ijewa ñabalabutsa Jesús kju̱ei. 	 Tuˈntziˈn ikyjo, bˈeˈx bˈaj kubˈ kypaˈnxjal kyibˈ noq tuˈn tpaj Jesús.


Ata ale Säkeklä wa̱ shki̱leka̱ni ka je tjabanewa̱ kuna. 	 Me atzin teˈ t‑xmilil Jesús, a jatz anqˈin juntl majl tuˈn Dios; mix ele puqˈj teˈ, quˈn nya te kyimin teˈ.


Je ki̱ka Jesús shki̱naka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na ra, jera iwa̱ dulanak wa je̱r ja̱na iwa̱ je ktei yileba ska. Jekjepa kte yöle irä, Jesús wa̱ iyile irä, je kuka ijewa te iyina si̱ ye. 	 Me yajxi, tej tjaw anqˈin Jesús juntl majl kyxol kyimnin, ul julkˈaj toj qkˈuˈja, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin, tiˈjjo yol lo, a otaq tzaj tqˈmaˈn qeˈy. Ex tuˈn ikyjo, xi qnimiˈn a Tuˈjil Tyol Dios ex tkyaqil tyol Jesús.


Jekäi Säkeklä te sä biköle iawa̱cha̱wa̱ ka iktä ssäk kuna, ije̱r bäi shäklä biköle ia̱. 	 Quˈn tkyaqil xjal o tzˈok tqˈoˈn Dios tjaqˈ tqanbˈil, tuˈn tel kyiˈjlin, ex tuˈn ntzaj qˈaqˈinl tkˈuˈj Dios kyiˈj kykyaqil xjal tuˈntzintla kyklet, aye aj Judiy ex nya Judiy.


“Bäije kju̱atke paruäk wa rä, jewa kirmi Säkeklä yabala ni je ki̱ka. 	 Kyˈiwlinqexixjo ayeˈ tok tilil kyuˈn, tuˈn kymujbˈin texjal kyibˈ kyxolile, quˈn axte Dios k‑okil qˈonte kybˈi te kˈwalbˈaj.


Jekäi Israel wa biköle tsa̱tkermiksa̱ jishtä iyöle katke te ishe käi: “Säbäkäkksa̱ bitämi Sión ska. Ji ka bäi kuna tse̱ ju̱emi ite Jacob ki̱ka. 	 Ajtzin tbˈajjo ikyjo, kykyaqilx aj Israel kchi kletil, tzeˈnku ntqˈmaˈn Tuˈjil Tyol Dios: Tzul Kolil toj Sion qˈol tzaqpibˈl kye aj Judiy. Ex k‑elil paˈn tkyaqil nya wen kyiˈj aj Israel.


Ke yi a̱ni kunapa ka̱wakbläk, ka ji dälätsäk jishtä Esaú käi. Je te ji rä me̱nak yaba säkätä ia̱ je manewa̱ksa̱ ñanakwa̱ kjelabä wà̱. 	 Tuˈnpetziˈn, kykaˈyinktzin kyibˈa tuˈntzintla ntiˈ jun twiˈ kyˈaˈjil, a bˈinchil il, kyxola. Quˈn kaˈnpejiy te Esaú toj Tuˈjil Tyol Dios. Noq tuˈn tpaj jun twa, el tiˈjlin a otaq tzaj tqˈoˈn Dios te, a nim toklin te tnejil tkˈwaljo ttata.


Jeska ite sä bäiwa̱ni chu̱li̱i̱ ki̱ka duë ta wa biköle ñapatkäke̱ täkili wà iwa̱ ipassäkläwa̱pa. 	 Quˈn nimxtaq txqan yabˈ otaq chi bˈaj tqˈanin; noq tuˈn aj kybˈaj ok tmikontaq, bˈeˈx bˈaj ul Dios kye. Tuˈntzin ikyjo, kykyaqilxjo jniˈ yabˈ kyajtaq tuˈn kypon kanin tkˈatz.


Ka yi wa̱ iyinak: ‘¡Isu̱o! Jiska itso̱, a̱mi ska itso̱’; ata tsa̱na ra Säkeklä gobiernoí katke kja bas sha̱na. 	 Mix aˈl jun teˈ kqˈmalte kyjaluˈn: Luˈ lo, chitjo, mo luˈ chiˈn, chitljo; quˈn ajo Tkawbˈil qMan Dios luˈ noql at toj kyanmin nimil.


Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, je biköle o̱rmi jira sa̱ tso̱ wa ka tuarcha̱wa̱ba yika. 	 Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, a naˈmxtaq kybˈaj kyimxjal, a iteˈ tojjo tqˈijil jaˈlin, aj t‑xi xkyejo jniˈ luˈn.


Ata sa̱ ku̱ ji yina si̱ wawo̱ ñashka̱li̱ble wà, sa̱ ki̱wäjienaklä ji biköle ska ale sa̱ tsa̱ku̱ ja̱mi, je rä Cristo. 	 Atzin qe, qo yolin tiˈjjo twutzxix tukˈa jun yol te tqˈaqˈbˈil kˈuˈjbˈaj, tuˈntzin qchˈiy toj tkyaqil tumil, mujleqo tukˈa Crist, ajo nejinel tibˈaj Ttanim, a t‑xmilil.


jí yue mar bas sä el wa sikii wa chatkelewa̱ bäi Cristo ja̱mi tso̱ Colosas ska wa ia̱. Säkeklä saje wa Ká, je̱r bäi shöpa bas ia̱, je ku̱ bas je̱r ssëwo̱pa baa. 	 Nxi ntzˈibˈiˈn kyeˈy, ayiˈy werman te aj Colosa, a waˈlqiˈy toj kynimbˈila tiˈj Crist, a skˈoˈnxix tuˈn Dios. Axte qMan Dios ktzajil qˈonte jun t‑xtalbˈil kyibˈaja, ex jun kymujbˈil kyibˈa toj tkyaqil.


Iwa rä yi te ibiketse irä bakleka̱ bäi si̱, ata ka irä jekäi kuna ra, je rä kje iwakei je̱k wäyuä. 	 Me qa at jun kyeˈ tkyˈeˈ tuˈn tkubˈ tbˈinchiˈn lo, noq tuˈn tnimsin tibˈ, ntiˈ tajbˈin ikyjo, ex ax nkubˈ sbˈunte tibˈ.


Jera Jesús te ikúka: —Pedro, yie ishe ba ia̱, jir ebä ka oshkoro a̱rka̱ba yikaba, ba ka̱yuämiwa̱ mañatabä kicha ka ba wa̱ yis su̱le ni. 	 Xi ttzaqˈwin Jesús kyjaluˈn: Ay Pegr, twutzxix kxel nqˈmaˈn tey, texjo qnikyˈin lo, a naˈmtaqx toqˈ tman ekyˈ, kchin kˈwel tewiˈn oxe maj kywutzxjal, ex kxel tqˈmaˈn, qa nya ojtzqiˈnqiˈn tuˈn.


Jera Wikblu Sikina te Esteban pshiwa̱wa̱. Jekäi iwäkaka̱ ka̱jöir su̱ak, jeska ite Säkeklä oloi ñir kate su̱a. Ñakäi Jesús kaldu Säkeklä jula wämo kja̱ne je su̱a ite. 	 Me ante Esteban, quˈn nojnintaq teˈ tanmin tukˈa Xewbˈaj Xjan, xi tkaˈyin toj kyaˈj, ex tli tqoptzˈajiyil Dios, junx tukˈa Jesús, waˈltaq toj tman qˈobˈ Dios.


Ije ne ja̱mi ji säkei ta biköle, ka̱biketse käi, ji ju̱ñe käi je tso̱ blele rä. 	 Quˈn noq tuˈn Jesús, o tzˈele pjet tkyaqiljo tqˈinimil t‑xilin nabˈl ex jniˈ ojtzqibˈl.


Jekäi ra, ¿ji wà sa̱ je̱k ssämi na? Je rä ju̱leksa̱. ¿Jibä ka̱wei wà na? ¿Jile we̱ ka̱wei wà na? Kai. Ata ji biketse etkabä ne ka̱wei wà. 	 ¿Ma oktzin kjawil qnimsin qibˈ tiˈjjo kolbˈilqe? Mina. Quˈn atzin kolbˈil nya quˈnx, ex nya tuˈn tjapin bˈajjo a ntqˈmaˈn ojtxe kawbˈil quˈn, qalaˈ noq tuˈn qnimbˈil.


Jera ¿je bol wa mane te iwá̱ iká ki̱ ishena käi rä na?” Jera ijewa te isha: —Ikibi te. Jera Jesús te isha ijewa ia̱: —Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, inaklä bäkäk wa irä, alaklä wa pato̱nak shtä wa irä, ñapatkäte kja bas wätsa̱k Säkeklä gobiernoí ja̱mi. 	 ¿Ankyeˈ kubˈ nimin teˈ tajtaq manbˈaj kyxoljo kabˈe kˈwal lo? Xi kyqˈmaˈn: A tnejil, chi chiˈ. Xi tqˈmaˈn Jesús kye: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy; ayepe kyeˈ peyiltaq pwaq, ayeˈ iˈjlin kyuˈnxjal, exqetziˈn aj kyˈaˈjilqetaq kchi okix toj Tkawbˈil Dios toj kyaˈj, tuˈn kynimbˈil. ¿Yajtzin kyetza?


Jera Judío wa te ishaña je biköle rä iyina si̱. 	 Kykyaqiljo Judiy a iteˈtaq antza, xi kymujtzˈin qa twutzxjo a otaq bˈaj qˈmet.


Jekäi ikuna sä wäjienaklä kalabe rä etkabä ra, ¿me sa yaka ekta dämi rä na? 	 Quˈn noqit junx tnej tkyaqil, ntiˈtla teˈ qxmilil.


“Ata mika̱ bas te isu̱e ale ji dokoitsalewa̱ ji weikäkwa̱ e̱e̱na je dewa̱ mai ka ikiar däkwa̱ shtä ska ra (je kte washäk je̱r ko̱nopa je ia̱), jera yi tso̱ Judea ska julunomipa ka̱tsä naka iyika. 	 Ajtzin t‑xi kykaˈyinjiˈy ajo ichin, a kˈwel tbˈinchin a tixqex toj najbˈil xjanxix (aj tkux kyuˈjinjiˈy luˈn, tzˈelku kynikyˈa te). Ajtzin tok kykaˈyin xjaljo tkyaqiljo lo, ayeˈ iteˈ toj txˈotxˈ te Judey, bˈeˈx kchi xel oq toj kˈul.


“Jile she higuera ja̱mi, je kukö bas ku̱: Mika̱ ijula dului peri jè̱r mar da, je wà bas je̱r ku̱e ite duas tker dawa̱ kja irä. 	 Kykaˈyinkjiˈy techil tiˈj tqan iw: Aj ttzaj xulin tal tqˈobˈ, ex aj tzaj poqˈle t‑xaq, antza k‑elile kynikyˈa te, qa chˈix tul kanin qˈijil.


Ata yaba, ba kirmi rä ale Ji Biköle Tsa̱ta wa̱ kolole ji bata shäk ye ni. Ka irä jiye kuna ta, ba minami Säkekewa wätsa̱k ña̱la paruäkba iyika, 	 Atziˈn te, mil: Yolil Tyol Dios teˈ tbˈi k‑okil, a Dios nimxix toklin. Quˈn ay kˈwel nej twutzjo Kolil qˈmalte tuˈn tkubˈ kybˈinchinxjal kyibˈ twutz.


Yis je̱r ja̱rke̱ ba ji̱ele ska ra, yis ia̱ issër yis me ba su̱awa̱ni käi, yis ssënaklä a̱naa. 	 Nimxix waja tuˈn tok nkaˈyiˈn juntl majl, ex tuˈn njaw ntzalaja wen tiˈja, quˈn tzunx ntzaj nnaˈnjiˈy, tzeˈnku tej tel qpaˈn qibˈ tukˈiy, quˈn ex ox tzˈoqˈxa wen wiˈja.


Ñekja bas ishäk: “Jir iräle bulia iräle, sä marmi ñe jukläyäkä ska, jeska sä ji wa̱mi un año; sä jile watju̱ami sä blurmi,” 	 Atzin jaˈlin, kybˈintzinjiˈy luˈn te kyeˈy, ayiˈy nchi qˈmante kyjaluˈn: Me me qeˈ, qo kyˈel qeˈ jaˈlin mo nchiˈj tuˈn qxiˈy toj jun tnam. Ex antza qo tenbˈiliy jun abˈqˈe tuˈn qkˈayiˈn, ex tuˈn qkanbˈiˈn txqan qpwaqa, chi chijiˈy.


Jera guardia wa tsa̱ku̱i deju̱ iwäja̱mi te isha iia̱: —Ishö 'sia̱ ¿ba rä Roma wa na? Jera ije te ikúka: —Taa. 	 Atzin tej tnejil xqˈuqil, bˈeˈx ok laqˈe tkˈatz Pabl, ex xi tqanin: ¿Ma twutzxsiˈn qa at toklin kyxol aj Rom? Twutzx teˈ, chi Pabljo.


Semana día säkätä wà aleji̱a ka̱ ji̱a yee ra, María Magdala wa demiju̱ sa̱ nu̱l bläklä ska. Ñerä ite isu̱a ra, jak sa̱ nu̱l bläklä kjäshtäklä tse̱na ju̱nami. 	 Toj tnejil qˈij te seman, xiˈ Mariy aj Xleˈn ttzi jul, a naˈmtaqx chˈintl qel sqix. Xi tkaˈyin qa otaq tzˈel te abˈj, a toktaq te jupil ttzi jul.


Je su̱ta bas ssëno a̱naa, ñakäi bas ssënoña a̱naa yis da. 	 Nya tuˈn ikyjo, qa ma chin kyima, chi kˈwela numjiˈy, qalaˈ chi tzeˈjexixa tzeˈnku weˈ.


Ñerä idamiju̱ kja alemana te je jukläyäkä su̱a ra, jera ite iji̱etsa, 	 Tej chˈixtaq tkanin Jesús toj tnam Jerusalén, atzaj teˈ tiwlej tnam tuˈn, bˈeˈx jaw oqˈ tiˈj,


Jera Pilato te ishani idäkläka̱ mañatäbä kicha: —¿Jera ji wá̱ ije te yakei rä na? Ka yis wäna ijuer ta nui ta irä, iktäkläwa̱ iki̱ka käi kuna. Ata yis te ikpemi ksa bata wà kjepa yis te iwäyemiksa̱ni. 	 Toj tox majin, xi tqˈmaˈn Pilat kye kyjaluˈn: Qalaˈ, ¿Tiˈxixsin iltz ma bˈant tuˈn? Ntiˈx wetza til ma jyet wuˈn, a atit kyimin tiˈj. Ok kˈwel jubˈchit tetz, me bˈeˈx kxel ntzaqpiˈn, aj tbˈaj jubˈchit.


te isha: “Papá, ma je̱r ssëwo̱pa iku̱ ra, jí copa tso̱ ju̱omipa yis yika. Ata we ka yis ki̱ ishena käi kuna, ata jishtä ba ki̱ ishena käi io̱nopa.” 	 Chiˈ kyjaluˈn: NMaˈn, chin tklomila teˈ tkyaqil jniˈ kkyˈelix wuˈn; me noqit nya a tzeˈnku waja, qalaˈ atla tzeˈnkuxjo taja.


Yëë imawa̱ju̱ kja Olivo Yäkä Bata ktä ja̱mi ra, jera iwa̱ dulanak wa chu̱li̱i̱ biköle ssëna a̱naa, te Säkeklä kjeishami täkii ji o̱le täkili ta su̱le ijewa wa̱ je biköle ki̱ka. 	 Tej chˈixtaq kypon kanin tuˈn kyxi pichˈkaj t‑xe Wutz Olivos, jotqexjo jniˈ xjal, a lipcheqetaq tiˈj, ox chi ẍchˈinx tuˈn kytzaljbˈil, ex i nimsin tbˈi qMan Dios, tuˈn otaq kylon teˈ jotxjo jniˈ tbˈinchbˈin Jesús, a noqx nchi jaw kaˈylajxjal tuˈn.


Ñakäi itsa̱ka iyör katke te ishe rä: “Jí ne rä Judío wa Tsa̱ku̱i rä.” 	 Ex attaq jun yol tzˈibˈink tibˈajxi twiˈ, a ikytaq ntqˈmaˈn kyjaluˈn: Ate Jesúsjo, a Nmaq Kawil kye aj Judiy.


Ata ditsä bitämi ka̱wä däkläka̱ wà irä ka̱wä minakläwa̱ wà irä, norte wà irä sur wà irä, jewa ñatulämiwa̱ yäkäk Säkeklä gobiernoí ska. 	 Iteˈ xjal kyjaˈ kchi tzajile jawnix, kumnix, elnix ex oknix, ex ok kchi ul, tuˈntzin kyoq qetz waˈl tiˈj meẍ tojjo Tkawbˈil Dios.


Jera ijewa te ikúka: —Je yakeila wa weikemi ite e̱e̱na si̱, kjepa ite uva yäkä peitemini shka̱bläk wa saka ia̱, mane wa te iwä kukäklä ke̱i ska iwä me̱mi iia̱ jewa ia̱. 	 Ex xi kytzaqˈwin: Bˈalaqa kchi kˈwel tbˈyoˈn te jun majx. Ex bˈalaqa kxel tqˈoˈn ttxˈotxˈ te kymajin txqantl taqˈnil, ayeˈ chi chojil manbˈil txˈotxˈ tojxix tqˈijil.


Jeska ijewa nui shaka̱ ra, ite ijewa wäukewa̱ tulami Jordán na. 	 Me ayetziˈn jatz kypaˈn kyil twutz Dios, bˈeˈx i kux tqˈoˈn Juan toj nim aˈ, te jawsbˈil aˈ.


Sá rä je ji su̱le sá wa̱ je ktei pakäk wa, ñaebä Wikblu Sikina rä je ktei pakäk. Je rä me̱le Säkeklä wa̱ mane wa te iktä ssëke̱ jewa ia̱. 	 Tkyaqiljo lo o qliˈy, ex nqo yoliˈn tiˈj, junx tukˈa Xewbˈaj Xjan, a o tzaj tqˈoˈn qMan Dios kyeˈ nchi kubˈ niminte, chi chiˈ.


Jera Säkekewa te isha iia̱: —Ma cho̱. Ije rä yis wa̱ kolole wao̱nak, yis kie bata shäk, ka Judío kuna wa ia̱ irä, ka̱ tsa̱ku̱i wa ia̱ irä Israel batala ia̱ irä. 	 Me ante tAjaw Tkyaqil xi tqˈmaˈn: Kux txiˈy, quˈn ma skˈetjo ichin wuˈn, tuˈn tyolin wiˈja kye xjal te junxil txˈotxˈ, kye nmaq kawil, exsin kyeˈ aj Israel.


Ijewa te däli mu̱eke̱ kirii ka kjäk kje, je kpeke̱ka̱ ite sa saka bak ki̱ka, ata ka iwakwa ssër kuna je käkka̱ña ijulasku batabä jibä wà. 	 Ax txqan nukˈbˈil nbˈaj xi kyqˈoˈn, manyor kujqex wen, ikytziˈn tzeˈn junjun tij iqtz, a mix aˈl aku kyˈisje tuˈn. Noq iteˈk qˈmalte kyexjal, tuˈn tjaw kyiqin, me ayetzin kyetz noqittzin aku jaw kyonin chˈin, iˈchaqxpetla noq jun twiˈ kyqˈobˈ xi aqˈle tiˈj.


Jera ijewa te ka̱ pjoi tula itsa̱ku̱ ki̱ka, ikjoyina, iji̱á, ije̱r iana jela te ishe: “¡Wekte, wekte jukläyäkä bäi si̱ rä. Jeska ko̱no ta däyë ki̱ka wa biköle ñabluwa̱ka̱ ije ji tso̱ wà. Ata una hora bala na ebä iweikanawa̱ itjä!” 	 Ex jax kychtoˈn quq tibˈaj kywiˈ te jun yekˈbˈil tiˈjjo labˈil, ex nchi oqˈ, ex nchi jaw ẍchˈin: Ay, bˈisbˈajil tejo nim tnam. Tuˈn nim tqˈinimila, ma chi qˈinimix tkyaqiljo a attaq kybark toj ttxuyil aˈ. Ex noq toj jun paqx, ma kubˈ yuchˈj te jun majx.


Je ke̱i ebä wà saduceo wa ñasikawa̱ iwä ja̱mi. Jewa te ishe rä ka sä rä shki̱nakka̱ni kuna; jewa te ichaka iia̱, te isha: 	 Tojxjo qˈij anetziˈn, at junjun Sadusey ul kanin tkˈatz Jesús tukˈa jun kyxjelbˈitz. Toj kywutz nlay chi jatz anqˈintl juntl majl kyimnin. Tuˈnpetziˈn, xi kyqanin te Jesús:


Jesús te iwa̱ dulanak wa doce ia̱ isha e̱ná o̱nak ra, jera jeska imineju̱mi sa̱ je̱r ku̱ak irä, sa paktäk irä, ijewa jukläyäkäí ska. 	 Tej tbˈaj tnikˈuˈn Jesús qeˈy, awoˈy kabˈlajaj t‑xnaqˈtzbˈin, bˈeˈx xiˈ kyojjo tnam toj txˈotxˈ te Galiley xnaqˈtzil ex yolil Tyol Dios.


Je botkä sa pakale ji wa̱k, je ne ja̱mi ika̱wei yöle biköle irä ji yile jile bata shäk wa wa̱ irä bite rä. 	 Ayetzin kabˈe kawbˈiljo lo, ayetziˈn tqˈuqil tkyaqil t‑xilin kawbˈil ex jniˈ t‑xilin kyxnaqˈtzbˈil yolil Tyol Dios ojtxe.


Ka irä maikäi kuna ta, yi te ji tkawa̱ iyaka ia̱ ra, je te iyaka ska tjabanewa̱ ne kukemi iwä ye rä. Ata yi te ji tkawa̱ Säkeklä wikblu ia̱ ra, je te je Wikblu ska se̱ne jekjeye ne kukemi iwä ye rä. 	 Altzin kye kˈwel bˈinchinte jun tiˈ nya bˈaˈn, a tzeˈnku ntqanin ojtxe tten, ikytzin t‑xeljo ktlaˈbˈil, ex kkyimil teˈ te jun majx. Me atzin teˈ a kˈwel tbˈinchin bˈaˈn, a tzeˈnku taj Xewbˈaj Xjan, ktlaˈbˈil tuˈn Xewbˈaj Xjan jun tchwinqil te jun majx.


Ñakäi ángel wa wa̱ jibä tsa̱ku̱i ye ikolole rä ka dälätsane, ata ite iwakwa ke̱i si̱ jawa̱ta̱na. Jekäi jewa tso̱ iwa̱ wätelewa̱ sä wätiäklä jekjeye ska ka̱tuil yee naka, sä ktei wabiketsarke̱ksa̱ je ke̱i e̱e̱na si̱ ki̱ssäk. 	 Ex ikyxjo, bˈiˈn quˈn qa aye angel nya wen kyij kytzaqpiˈn kyoklin exjo kynajbˈil toj kyaˈj quˈn mina kubˈ kynimin Dios. Ex tuˈntzintzjo luˈn, i kyij tqˈoˈn Dios toj najin, ex i kyij tkˈloˈn tukˈa kuj kxbˈil te jun majx toj qxopin, ajxi tjapin nim qˈij te paˈbˈin.


Je itäki̱ ite isha: “Yis deju̱ e̱ná ba ki̱ ji sherke̱ je wa̱k.” Jekäi ije te isäkätä tsa̱ju̱ami iwa̱ ietkä tkäkläwa̱ni. 	 Ex tkabˈ: Tqˈma Jesús kyjaluˈn: Ay, nMan Dios, loqiˈn ma chin ul bˈinchil teˈ tajbˈila. Tuˈntziˈn kabˈe tumil tyol Jesús lo, bˈiˈn quˈn qa aye aluˈmj te chojbˈil ex te oyaj, o chi kyij naj tuˈn Dios, noq tuˈn tok tqˈoˈn Jesús te t‑xeljo chojbˈil anetziˈn.


Jera ka Judío kuna wa irä Judío wa irä ñaje̱rku̱a iwäkiri wa ra ijewa weikäk diekjela irä, itiäk jak wà irä. 	 Tuˈnpetziˈn, i kyij toj wen a xjal Judiy exqetziˈn nya Judiy, junx kyukˈa kawil toj tnam, tuˈn kyok yiset Pabl ex Bernabé, ex tuˈn kyok xoyit tukˈa abˈj.


Mika̱ ñayöle ka̱wei wà wa irä, fariseo wa irä te iyäkä kalme ji yakei wakbläk wa ra, inaklä bäkäk wa ra su̱a ra, ijewa te iwa̱ dulanak wa ia̱ ichaka: —¿Jiye ije yäkäke̱ inaklä bäkäk wa ra, ji yakei wakbläk wa ra rä na? 	 Tej tok kykaˈyin Parisey exqetziˈn xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil nwaˈntaq Jesús kyxolxjo xjal anetziˈn, xi kyqanin kye t‑xnaqˈtzbˈin: ¿Tzeˈntzin toke ikyjo, a kyxnaqˈtzila nwaˈn kyukˈa xjal peyil pwaq, ex kyukˈa noq tiˈchaqku maˈ xjal, a ntiˈ tajbˈin? chi chiˈ.


Ñakäi ite isha: ‘Je bata ki̱ka jäiyi wa rä iká irä ia̱mi irä jäkwa̱ta̱na ije̱k bawa̱kläwa̱ ialaklä ra. Jekäi je bol wa dämiwa̱ eklabä yaka ye.’ 	 Ex ikyxjo tqˈma: Tuˈnpetziˈn, kyjel ttzaqpiˈn te ichin ttata ex tnana, noq tuˈn tok meje tukˈa t‑xuˈjil. Ex kykabˈilx kchi okil te junchˈin.


Ata ikabla iwa̱k ki̱ka, sa te ka̱jöir spa̱na, ishäkä spa̱na ki̱ssëke̱, jeska rä ji wämo ebä ne tso̱. 	 Me metzin qe tzun nqo ayoˈn tiˈj jun akˈaj kyaˈj ex jun akˈaj txˈotxˈ, a o tqˈma Dios, a jaˈ ktenbˈileˈ tkyaqiljo wen te jun majx.


jewa te ishe: ‘Sá bulana bas ia̱ kabe wà, ta ka bas klä ju̱a ta; sá kjoyina sä dulewa̱ ji̱etsäklä shtä wà, ta ka bas ji̱á ta.’ 	 Ma qo chinbˈiˈn kyukˈa xux, tuˈntzintla qsaqchan, ex tuˈn kytzalaja, ex tuˈn kybˈixiˈn, me mi ẍi bˈixiˈn. Tuˈnpetziˈn, ma txi qbˈitziˈn bˈitz te bˈisbˈajil, tuˈntzintla qsaqchan, ex tuˈn kyoqˈa, me mix aˈl s‑oqˈ. ¿Tiˈxsin kyajtza? chi chiˈ.


Jekäi ka̱jiska ka̱ tsa̱ku̱i wa ije ra ka̱wakblewa̱k wa, bakle ji tkenak sa̱ ja̱mi kjei ssäkña ije ra wa ji̱ami kjoyirmi ije ki̱ka, ijewa te idälärte shka̱le̱i su̱a ra. 	 Ayetziˈn nmaq kawil twutz txˈotxˈ, ayeˈ ẍi kyˈaˈjin ex ẍi ten tojjo tzeqbˈil kyukˈa xjal toj tnam Babilonia, okxla kchi oqˈil, ex kchi labˈil tiˈj, aj t‑xi kykaˈyin tsbˈeljo tnam, aj tbˈaj tuˈn qˈaqˈ.


Jera ite chu̱li̱i̱ wa kia jaté iwa̱ dulanak wa ra ñara, jewa ia̱ ite isha: —Yilé shkakle yis ja̱mi ra, ke je je̱k biketsa, ata je cruz kpöka̱, minak yis da. 	 Bˈeˈxsin i xi ttxkoˈn Jesús t‑xnaqˈtzbˈin exsin jniˈ xjal, ex xi tqˈmaˈn kye: Ankye jun taj tuˈn tok te nxnaqˈtzbˈiˈn, il tiˈj tuˈn tel tiˈn toj tkˈuˈj tkyaqil tajbˈil, ex tuˈn t‑xi tqˈoˈn tibˈ, tuˈn t‑xi lipe wiˈja toj tkyaqil, exla qa ma kyim twutz cruz.


El wa, bas wakwa wa̱ iju̱ñer, sá dasta̱na bas ska ka deneksa̱ rä kje ka wata käi kuna. 	 Ojtzqiˈn kyuˈn, erman, tej qkaniˈn kyukˈiy, nya noqx kukx o kaninjiˈy.


“Ka̱jiska tso̱ wa je̱r ki̱ bas iana ra, bas ku̱ iju̱ñopa säkätä ra yis ne iana ijewa je̱r ki̱ rä. 	 Ex tzaj tqˈmaˈnl Jesús qeˈy, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin: Qa ma chi el ikyˈiˈn kyuˈnxjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ, bˈiˈnku kyuˈn qa ayiˈn nej ma chin el kyikyˈin.


Ata jir yie isheni bas ia̱, bas ssëno täkii. Bas sha̱ mane a̱ni ka duäkwa̱, ata ko̱no ebä ne weikarmiwa̱ rä. 	 Me atzin jaˈlin, mina chi tzaj xobˈa, quˈn ma tzˈok tyekˈin jun t‑angel Dios tibˈ weˈy qnikyˈin, a saj chqˈoˈn tuˈn Dios, a at wokliˈn te, ex nchin ajbˈiˈn te.


Jekäi etaba kicha Jesús yäkä kalme ijewa ra ra, ite isha ijewa ia̱ rä: “Ke bas minakksa̱julu Jerusalén ska, ata Sa Ká kablele ji ma̱k, ale yis wa̱ iyile ssële bas wa̱ je ki̱ssö bas ku̱. 	 Tej atxtaq Jesús kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin, xi tqˈmaˈn kye, tuˈn mina chi ikyˈ toj Jerusalén. Chiˈ kyjaluˈn: Kyyonkuy ajxi tbˈantjo a tzaj tqˈmaˈn nMaˈn kyeˈy, ex ax xi nqˈmanjiˈy kyeˈy:


Jekäi yie ishe bas jäiyi wa kiana bas se̱naklä wa shka̱li̱bläk, jishtä bas wakwa je̱k shka̱l käi, ñakäi alaklä wa kiana ise̱naklä wa dälätsäk. 	 Tuˈnpetziˈn, kxel nqˈmaˈn juntl majl kyeˈy, ayiˈy chmilbˈaj, qa teyile junjun kye tuˈn tok kykˈuˈjliˈn kyxuˈjila tzeˈnkuxjo ayiˈy, ex ikyx te qya, tuˈn tkubˈ kynimin kychmil.


Jera ¿mane yila tjabana rä na: ‘Ma nui rä jalewa̱ bitaba’ ni iräle, ta ‘ma je̱köka̱ shkäk’ ni iräle? 	 ¿Ankye junx tzˈele, tuˈn t‑xi qˈmet; tuˈn tkubˈ najsit til jun xjal, a tzeˈnkuljo tuˈn t‑xi qˈmet: Weˈksa, ex kux bˈeta? ¿Ma nyapela a te kujxixjo a tuˈn tnajsit til jun xjal?


Je itäki̱ rä je ssëta: ‘Ba ku̱ ba saka shka̱li̱blö jishtä ba wakei je̱k shka̱l käi.’ 	 Ex atzin tkabˈ chˈime ikyxjo tzeˈnku tnejil, tuˈn tok tkˈuˈjlin t‑xjalila, tzeˈnkux n‑ok tkˈuˈjlin tibˈa.


Jera yie ángel saka ju̱r kalmo ka̱sha̱ ki̱ka su̱a. Je wa̱ kte baa jekjeye shkä bata yinak se̱nak ishäkä ki̱ka wa ia̱, ñakäi ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa, ditsei wä ta kju̱awa kju̱awa wa, ktäta kju̱awa kju̱awa wa, pa ta kju̱awa kju̱awa wa biköle ia̱. 	 Ex ikyxjo, xi nkaˈyiˈn jun angel nlipin twutz kyaˈj, ex xi tqˈmaˈn Tbˈanil Tqanil qMan kye kykyaqil xjal, aˈlchaqx kye kytxˈotxˈ, kyxeˈchiltz, kyyoltz, ex kytanim.


Ite sa pakte rami ijewa ñapaktäklä jui saka saka ska. Jera biköle te ije kjeisheke̱ bäi. 	 Xnaqˈtzin te Jesús kyojile muˈẍ ja te kynaˈbˈl Judiy Dios tojile junjun najbˈil, ex tkyaqil xjal i jaw nimsin teˈ tbˈi Jesús.


Juan te jí yua tapanak eyaka eyaka däka̱ siete Asia ska wa ia̱. Ale kaldu jira irä, bakleju̱ irä, se̱rmi ji̱a irä, ñakäi Wikblu kajali siete ije je̱tkäklä sa̱ tsa̱ku̱i ye wäja̱mi wa irä, ñakäi Jesucristo chatkelewa̱ ji ktei shäkka̱, bitele dulecha̱wa̱ wa ska itsa̱ säkätä ye, ka̱ tsa̱ku̱i wa je wäkiri, jewa je̱r bäi shöpa bas ia̱, jewa ku̱ bas je̱r ssëwo̱pa baa. Sa̱ shka̱li̱bläk, sa̱ wa̱ ji yakei wakblele nui yika sä wetsäkksa̱ ipi wà, 	 Ayiˈn Juan, nxi ntzˈibˈinjiˈy uˈj luˈn te kyeˈy, ayiˈy wuq Ttanim Dios toj txˈotxˈ Asia. Noqit xtalbˈil ex jun nukˈbˈil kyukˈiy, aye tzajnin te qMan Dios, a itzˈ te jun majx, a attaq, ex tzul kanin; ex tuˈn Xewbˈaj Xjan, a tzˈaqlexix;


“Ke bas ku̱ ibiketsa yis de rä ka̱wei yöle, ñakäi kte yile jile bata shäk wa wa̱, je ju̱akksa̱ ni. Ka yis dene rä je ju̱akksa̱ kuna, ata yis de rä iwawa̱k. 	 Mi kubˈ kyximiˈn qa ma chin ula yupil teˈ tkawbˈil Moisés exqetziˈn kyxnaqˈtzbˈin yolil Tyol Dios ojtxe. Quˈn nya ma chin ula yupilte tkyaqiljo luˈn, qalaˈ tuˈn tjapin wuˈn tkyaqil t‑xilin.


Ñerä ijewa te Gamaliel ktä ssawa̱. Jera ijewa te Jesús ktei bata shäk wa kia jaténi, jewa kpa ijewa te ksa bata wa, jera ka iwa̱ ijewa pakane Jesús kie pakäk ji̱a. Jekäi ijewa te ijatulami. 	 I tzajtzin qˈolbˈiˈn tsanjil, ok jubˈchin, ex xi qˈmaˈn kye, tuˈn ntiˈxl tuˈn kyyolin tiˈj tumil tbˈi Jesús. Tbˈajlinxitzin ikyjo, i xi tzaqpiˈn.


Juan kate wätelewa̱ ska ite Säbäkäkksa̱ te ji we̱ke̱ je palei ju̱ña ra, ite iwa̱ dulanak wa patkami iwäki̱, 	 Tkuˈxtaq Juan, a Jawsil Aˈ, toj tze, me tej tbˈin teˈ jniˈtaqjo nbˈant tuˈn Crist, bˈeˈx i xi tchqˈoˈn kabˈe t‑xnaqˈtzbˈin lolte.


Ñerä chui tsa̱ku̱i wa irä Sanedrín wa biköle irä jewa te Jesús kjatiäklä yula iwa̱ iktäkläwa̱, ata ka iwa̱ iko̱ne. 	 Ayetziˈn kynejil pale exqetziˈn kawil, tzunx nkyjyoˈntaq til Jesús tzeˈn tten tuˈn tbˈaj, me mix ja njyetetaq tumil kyuˈn.


Ka irä jiye kuna ta, yi je̱k tsa̱tkakleksa̱ ra, je wà iweikarmiwa̱. Ata yi je̱k ju̱aksa̱ weikanakwa̱ yis kju̱ei irä kte baa bata ki̱ka irä ra, je wà ije̱k tsa̱tkämiksa̱. 	 Ikytziˈn, alkye taj noq tuˈn tkubˈ tbˈinchin tajbˈil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, kxeˈl toj najin te jun majx. Ex alkye kˈwel tzyuˈn tibˈ tiˈj tkyaqiljo at tajbˈin kyexjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ, noq tuˈn npaja ex tuˈn tpajjo Tbˈanil Tqanil kolbˈil, ktenbˈil tchwinqil te jun majx.


Jera yi tso̱ Judea ska wa julunomipa ka̱tsä naka iyika, yi tso̱ je jukläyäkä na wa julunoksa̱pa iyika, yi tso̱ jile tkäklä sha̱na ke bita je jukläyäkä ja̱rka. 	 Tuˈnpetziˈn, jniˈ xjal, ayeˈ iteˈ toj txˈotxˈ Judey, il tiˈj tuˈn kyex oq toj kˈul. Ex ayetzin kyeˈ, a iteˈ toj tnam te Jerusalén, il tiˈj tuˈn kyetz oq. Ex ayetzin xjal iteˈtaq toj kojbˈil, mi tuˈn kymeltzˈaj toj tnam.


Silvano, ale sä el yis ia̱ ra chatkelewa̱ bulee, je te yis tsa̱tka jí äyë yuäk elkje bas ia̱, je wà yis wa̱ bas pakäklä ji wa̱k, ñakäi iktei shäklä bas ia̱, jí ne rä Säkeklä je̱r bäi shä si̱ rä. Je ja̱mi bas chatköwa̱ därërë. 	 Ma kubˈ ntzˈibˈinjiˈy kabˈe tal nyola lo, noq tuˈn Silvano, jun tbˈanil erman toj nwutza. Noq chˈin nyola, tuˈn t‑xi nnimsiˈn kykˈuˈja, ex tuˈn nkujsinte nyola, qa twutzxixjo a t‑xtalbˈil Dios. Tuˈnpetziˈn, chi weˈkuxixa toj.


Ka irä jiye kuna ta, yis dä ja̱lewa̱ Jesús ktei bata shäk wa katäbäka. Ka yis kiar kinak Jesús ktei bata shäk ni. Je rä yis wa̱ tapanak Säkeklä ia̱ wa yolole weikanak ki̱ka. 	 Quˈn ayin weˈ ntiˈtaq wajbˈiˈn kywutzjo txqantl tsanjil Jesús, ex ntiˈtaq chˈin wokliˈn tuˈn woka te tsanjil, quˈn ma chin jyoˈn qˈoj tiˈj Ttanim Dios.


Ata ije te ishemi: ‘Yie ishe bas ia̱, ka yis wa̱ iju̱ñer mai bas dar dä. Bas ji wakbläk ka̱wei ukä ja̱mi wa biköle cho̱ kju̱awa yis yika.’ 	 Me metzin weˈ, a ayiˈn tajaw ja, a k‑elitz ntzaqˈwiˈn kyjaluˈn: Ma txi nqˈmaˈn kyeˈy, qa nya bˈiˈn wuˈn jaˈ tzajninqiˈy. Tuˈnpetziˈn, kypaˈmil kyibˈa wiˈja, ayiˈy, bˈinchil il.


Je ji su̱le ji ssële sá wa̱, je bata sheke̱ sá te bas ia̱ ñaebä, je rä bas däkläwa̱ña sá ra etka yebä. Jekäi saje wa rä delewa̱ etka yebä Sa Ká ra, ñakäi iyaba Jesucristo ra. 	 Ex nxi qchikyˈbˈinjiˈy luˈn kyeˈy, a o qliˈy, ex o qbˈiˈy, noq tuˈn kymujbˈin te kyibˈa junx qukˈiy, ikyxjo tzeˈnku nqmujbˈin qe qibˈ tukˈa qMan ex tukˈa Tkˈwal, a Jesucrist.


Je ki̱ka jishtä bas te Cristo Jesús kuka Säkekewa ye käi ra, jekäi bas shkö ije ja̱mi, 	 Ikytziˈn tzeˈnku xi xkye akˈaj kychwinqila tukˈa qAjaw Jesucrist te tnejil noq tuˈn kynimbˈila; ikytzin tuˈn kybˈetejiˈy jaˈlin tukˈa, toj tkyaqil.


Ka irä maikäi kuna ta, sá te issa ite isheke̱ rä je Nazaret wa, ale Jesús je te jí ju weikemiwa̱, sä wädular ju̱leta̱na Moisés wa̱ je manewe̱miksa̱. 	 O qbˈi qeˈ, tej tqˈma qa ok kˈwel tyuchˈin Jesús te Nazaret tnejil qja te qnaˈbˈl Dios, ex kjawil ttxˈixpin tzeˈn nqo anqˈina tzeˈnkux tzaj tqˈmaˈn Moisés.


Ata yi a̱ni ia̱ ka sä kjäktä jurbä tenak. Je rä ji iräle yakei ka wätkenak kuna, päpäli sä ktäkwa̱ ebä. 	 Me metzin te qaqˈ mix aˈlx nxkye tiˈj tuˈn tajtz tiˈj. Oˈkx jun jyol qˈojjo; mina ntqˈoˈn tibˈ tuˈn tajtz tiˈj; nyakuj nojnin tukˈa bˈiˈybˈil te jun majx.


Yis ja̱lewa̱ biköle sä sikii wa katäbäka, je ia̱ je ji we̱ me̱na, yis wa̱ ka Judío kuna wa ia̱ Cristo blune e̱e̱na si̱ ka yinak kje je ktei baa bata shäklä, 	 Toj nwutza, ntiˈ wokliˈn kywutzjo tkyaqil txqantl toj Ttanim Dios. Me noq tuˈn t‑xtalbˈil qMan, ma tzaj tqˈoˈn wokliˈn, tuˈn t‑xi nqˈmanjiˈy Tbˈanil Tqanil jniˈ t‑xilin tqˈinimil Crist, a ntiˈ tbˈajil, kye nya Judiyqe.


Iyina si̱ ra je juer dä je̱rike ta̱i käi, ka̱ju̱ñe ta̱i käi, je̱kje ta̱i käi, yaka ska je̱k weike ta̱i käi. Ata ka jiye je kiar ji ssërke̱ sa yaka ia̱ je wätkewa̱k. 	 Tkyaqiljo xnaqˈtzbˈil lo nyakuj at tumil, quˈn tuˈn nkubˈ kymutxsin kyibˈ tuˈn, ex nkubˈ kykyˈixbˈin kyxmilil tuˈn, ex kujxixjo lo tuˈn tjapin. Me tkyaqiljo luˈn ntiˈ tumil tuˈn ttxˈixpit qanmin tuˈn, tiˈj tkyaqiljo nya wen, a ntqanin ojtxe qten.


Ke bas ña ma̱ yi a̱ni ia̱ wäyönak kte ka wata wà. Ka irä jiye kuna ta, je ne shtä kju̱ei Säkeklä kju̱atkawa̱ ke̱i däke̱wa̱ ka iktä ssäk kuna wa ki̱ka rä. 	 Mi txi kyqˈoˈn kyibˈa tuˈn kykubˈ sbˈuˈn tuˈn kyyolxjal, a nkyxnaqˈtzin qa wen tuˈn tkubˈ qbˈinchin jniˈ tzeqbˈil. Me tuˈnpetzin tpajjo jniˈ lo, tzuljo kujxix tkawbˈil Dios kyibˈajjo a mibˈin chi nimin.


Ata ika̱yuawa̱ te isha: —Ka yis wa̱ ije su̱le; jibä sheke̱ ba te rä ka ju̱ñer yis wa̱. Jera imineksa̱ju̱ sä däkläwa̱ ska ra, oshkoro a̱naka̱. 	 Me bˈeˈx kubˈ tewin, ex xi tqˈma: Nya wojtzqiˈn weˈ Jesús, ex ntiˈ bˈiˈn wuˈn tiˈ qiˈjil nyoliniych. Ex bˈeˈx etz peˈn, ex n‑oqˈku tman ekyˈ.


Jeska ite ijewa pakta saka saka, jile she ja̱mi. Sa pakte kate ite ra ite isha ijewa ia̱: 	 Exsin ok tentz xnaqˈtzil noq tukˈa techil tiˈchaqku tiˈ; ok ten yolil tiˈj jun awal exsin tqˈma:


Iblui deju̱ni ra ite ikjanaklä wa ku̱a ji̱a kseka ra, bäije ijewa rä. Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, je iblui je̱k pajiämini ijile wa̱klä. Jera ite ijewa pakemi ñatuläkwa̱ yäkäk, jeska idämi ijewa chewa̱k. 	 Jun tzaljbˈilx teˈ kyeˈ taqˈniljo xjal, aj qa itzˈqe, ex qa nchi ayon, aj tpoˈn tajaw aqˈuntl. Kxel nkujsin kyeˈy, aj qa bˈeˈx aku txi qˈmaˈn kyeˈ tal aqˈnil anetziˈn tuˈn tajaw aqˈuntl, tuˈn kyok qe waˈl tiˈj meẍ, ex axla tajaw aqˈuntl aku txi sipinte kywa.


Ata ite isha ijewa ia̱: —Yis kiana minak jukläyäkä saka saka ska Säkeklä gobierno ktei baa bata shäk, je ne ye yis patkeleté rä ki̱ka. 	 Me atzin te Jesús xi tqˈmaˈn kye: ¡Mina! Quˈn il tiˈj tuˈn t‑xi nqˈmaˈnjiˈy Tbˈanil Tqanil tiˈj Tkawbˈil Dios kyoj kykyaqil txqantl tnam, quˈn apen wiljiˈy ẍin tzaj chqˈoˈn.


Ije̱k su̱a e̱ná mineju̱mi ra, plaabä ra ije̱r shenawa̱ jishtä irä ska. 	 Ma ntlon tetz tzeˈn iky twutz, me ajtzin tel bˈet, ma tzˈel naj kaˈyin twutz toj tkˈuˈj. Ikytzin Tyol Diosjo tzeˈnku kaˈybˈil wutzbˈaj.


Iwa rä biköle te ji yakei wakbla, je ki̱ka ijewa kianawa̱ta̱na ka deneka̱ Säkeklä rä baa käi. 	 Quˈn qkyaqilx o qo bˈinchin il, ex toj qanmin najchaq otoˈ tkˈatz tqoptzˈajiyil qMan Dios.


Jera Jesús a̱na täkii, te isha: —¡Papá, yis te yis wikblu ju̱eta̱na ba jula na! Je sha ite ra, iduawa̱. 	 Jaw tiˈnxix te Jesús tqˈajqˈojil twiˈ. Chiˈ kyjaluˈn: Ay Taa, toj tqˈobˈa kxel woqxenin weˈ wanim. Tej tbˈaj tqˈmaˈn tyol ikyjo, bˈeˈx el kyim.


jera ¿maikäi ale Sa Ká wa̱ kolole patkeleté iwa̱ ka̱jiska, je she bas te iktäke̱ yakei Säkeklä ukä ja̱mi, je ite isha: ‘Yis dä Säkeklä yaba’ ni je bata ki̱ka rä na? 	 ¿Tiˈtzin quˈntz ma tzaj kyqˈmaˈn weˈy, qa nchin xoˈn yol tiˈj Dios, noq tuˈn xi nqˈmaˈn qa ayiˈn Tkˈwal Dios? Quˈn ax Dios el paˈn weˈy tuˈn ntzaj tchqˈoˈn tzaluˈn twutz txˈotxˈ.


Ñakäi Isaías te ietkä she: “Isaí yäbei ekla dämiwa̱, je ne je̱kämika̱ ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa patkäk rä. Ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa je̱r blämi ije ja̱mi.” 	 Ex ikyxjo kubˈ ttzˈibˈin Isaías: K‑itzˈjil juntl tiˈjjo tyajil Isaí, tzeˈnkuˈ t‑xul tze. Ex kkawil tibˈaj tkyaqil xjal, a nya Judiyqe, ayeˈ k‑okil qe kykˈuˈj tiˈjch.


Ata je chu̱li̱i̱ wa wa̱ ka ka̱wei ju̱ñer, jewa rä weikalecha̱wa̱. 	 Me oˈkqexjo maˈ xjal, a mi n‑el kynikyˈ te Tuˈjil Tyol Dios; bˈaˈn tuˈn kyxiˈ toj najin te jun majx.


Jí ne käi yie isheke̱ rä: Ka̱wei me̱le cuatrociento treinta año ukä ska, je wa̱ ijewa kablele ñaia̱ yile kja Säkeklä wa̱ iyina, je ka tse̱neju̱mi. Ke jekäi ikuna ra, ikablele rä wäyilewa̱. 	 Atzin t‑xilin yol lo: Ma bˈant tiˈj tuˈn Dios tukˈa Abraham, ex ma kubˈ tkujsin Dios tyol te jun majx. Tbˈajlinxiˈ 430 abˈqˈe, ul tkawbˈil Moisés. Me nlay bˈant tyupitjo tnejil yol, a bˈant tiˈj tuˈn Dios tukˈa Abraham, quˈn tuˈn ma tkujse Dios tnejil tyol te jun majx.


Ñerä Iconio ska ijewa kjawa̱julu Judío wa ñapaktäklä jui ska. Jeska ijewa te sa pakta ssër ta bäi ebä, je ki̱ka chu̱li̱i̱ wa te Jesús biketsa, Judío wa irä Griego wa irä. 	 Tej kykanin toj Iconio, junx i okx Pabl tukˈa Bernabé toj ja te kynaˈbˈl Dios aj Judiy, ex i ok ten yolil toj tumilxix. Tuˈntziˈn, nimku xjal i nimin, aye Judiy ex qe nya Judiy.


Je ne rä sa̱ je̱r pabläk sä weikarke̱ biköle ska rä, je rä je wà sa̱ ia̱ sa saka je̱r pablenaklä ji te iweikeke̱ käi, Säkeklä wa̱ sa wakwa je̱r pablele je wà, 	 Ex ax ntzaj qˈonte chewsbˈil qanmin toj tkyaqiljo a n‑ikyˈx quˈn, tuˈntzintla tbˈantqe qchewsinte kyanmiˈnjo noq tiˈchaqku n‑ikyˈx kyuˈn, tuˈnxjo chewsbˈil anmin, a ma tzaj qˈon qe tuˈn Dios.


Yis da wätelewa̱ña Aristarco te bas chakami, Bernabé el Marcos te ñaebä. Je ktei rä yilemi kja bas ia̱. Idamiju̱ ra, bas te ikiewa̱. 	 Ex ikyxjo, nxi tqˈoˈn Aristarco jun qˈolbˈil kyeˈy, quˈn a ichin lo, luˈ tkuˈx wukˈiy toj tze. Ex ikyxjo ncheˈx qˈolbˈiˈn tuˈn Marks, a tkˈwal titzˈin ttata Bernabé. Ex bˈiˈn jun tqanil kyuˈn tiˈj Marks. Tuˈnpetziˈn, qa ma pon kanin kyukˈiy, kykˈmoma tukˈa tkyaqil kyanmiˈn.


Je ukä ska sá kukana bitejulu däkka̱ Jerusalénka. 	 Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, bˈaj qbˈinchin qibˈa, tuˈn qtzaja tzma Jerusalén.


Jera etäbä kicha Pilato te ichakani te isha ijewa ia̱: —¿Jera ji shena bas ki̱ yis wa̱ o̱nak, jí bas wa̱ kinak Judío wa Tsa̱ku̱i ni, je ukä ja̱mi rä na? 	 Xitzin tqanin Pilat kye: ¿Titzin kyajtza tuˈn tok nbˈinchiˈn tiˈjjo ichin luˈn, a tok tbˈi kyuˈn te nmaq kawil kye Judiy?


Jera Simón Pedro te ikúka: —Säkekewa, ¿yibä ja̱mi sá mimi? Ba te ji sheke̱ ne wà sa̱ se̱rmi jekjeye rä. 	 Me ante Pegr xi ttzaqˈwin: Tata, ¿Altzin qiˈj qo xela lipeˈy? Quˈn noq oˈkx te at t‑xnaqˈtzbˈil, a ntzaj tqˈoˈn qchwinqila te jun majx.


Ka̱ dochoi biköle wätermika̱ ñakjee. ka̱ bata biköle ka̱ ukä biköle paja̱rmiwa̱ ñakjee, ña̱la wäbutälewa̱ parurmiksa̱ bulee, ña̱la wäkuchi ebä birmiksa̱ ñakjee. 	 Tkyaqiljo a nya bˈaˈn toj kychwinqila, il tiˈj tuˈn ttxˈixpit; ikyxjo tzeˈnku jun bˈe, a tuˈn tjikyimixjo, a ma txlaẍ taˈye, ex tuˈn tnojsitjo jniˈ jul at toj, ex tuˈn tbˈaj jaw pixkˈitjo ma tij jawnin, aj tul jun nimx toklin. Ikytziˈn, il tiˈj tuˈn qbˈinchinte tkyaqil, tuˈntzin bˈantnin qten, aj tul qAjaw.


Issër bas wakwa ia̱ ra ji sherke̱ bas ki̱ tso̱ e̱ná bas wa̱ käi, bas bluna tulaka̱ e̱ná käi, bas dewa̱ kja sa̱ tsa̱ku̱i ye käi, ata ka sá rä delewa̱ña sa̱ tsa̱ku̱i ye. Säli bas döwa̱pa si̱ sa̱ tsa̱ku̱i wa ye sá däkläwa̱ña sa̱ tsa̱ku̱i wa ye bas da. 	 Quˈn toj kywutza, nyakuj ntiˈ atx taj kyeˈy. Quˈn ma chi noja ex ma chi qˈinimixa. Ex ma tzˈok kyqˈoˈn kyibˈa tzeˈn jun kawil, ex ma qo kyij kyqˈoˈn kyiˈjbˈinxiˈy. Tbˈanilxitla ikyjo, me naˈmx tkanin tqˈijiljo anetziˈn. Quˈn noqit ikyjo, ajinqotlaˈy nqo kawin kyukˈiy.


Yis el wa, je rä bas palei sha yis ia̱ Cloé saka wa te, bas sha̱ manele kju̱atkäke̱ ñara ni. 	 Quˈn o nbˈiˈy jun tqanil kyiˈja kyuˈn jniˈ tbˈaj Kloé, qa at qˈoj kyxola.


Je su̱ta manele ñamabläke̱ ine ska ra, ka je tsa̱ku̱ ki̱ ji tkenakka̱ ka iinene ika̱wei ja̱mi ra. 	 Ex ikyxjo tzeˈn jun rinil, nlay kanbˈin jun chojbˈil, qa mi s‑ok tqˈoˈn tilil, tuˈn tjapin tuˈn, tzeˈnkuxjo nukˈbˈil.


Ka je kiar ishäkä waje̱wa̱klä iräle, ji̱abika̱nak bewak ñá ra ishäkä bäiwa̱klä iräle, ata je rä tulunakmi ebä. Yi rä kukä ta wassënak ra, ¡je ku̱ issö!” 	 Quˈn qa ntiˈ aku tzˈokine atzˈin, nlay tzˈokin te txˈotxˈ, ex nlay tzˈokin te tzˈis. Oˈkxjo noq tuˈn t‑xi xoˈyit. Ankyeˈ iteˈ tẍkyin, in tok tbˈiˈn nyola, ex in tkubˈ tbˈinchin.


Ata ijewa kjoyina tkelewa̱ täkii ipakäk iwätiäkka̱ cruz ja̱mi. Ñerä ijewa kjoyina wà itu̱naka̱. 	 Noq i bˈaj jaw tiljx kyexjal tuˈn kyẍchˈin. Nchi qanlaj tiˈj tuˈn tkubˈ bˈyoˈn Jesús twutz cruz. Nimx i ẍchˈin tzmaxi kubˈ qeˈn, tej ttzaj tziyiˈn a nkyqanintaq.


Je ne ki̱ka Jesús te ji shka̱l ssa rä jukläyäkä kjäshtäklä ektaka, je wà iwa̱ ditsä siki tewa̱klä iwakei pi wà. 	 Quˈn ikyjo tzeˈnku bˈaj kyiˈj aluˈmj ojtxe, ikyx te Jesúsjo iltaq tiˈj tuˈn tkyim teˈ ttxaˈn tnam, tuˈn ttxjet kyiljo jniˈ xjal, noq tuˈn tchkyˈel.


Je je̱k tso̱ksa̱ ji yakei yika, je ku̱ ji bäi wo̱; je ku̱ se̱ne bitaba yulö, ichatköwa̱ je ja̱mi. 	 Bˈaˈn tuˈn tel tpaˈn tibˈ tiˈjjo nya bˈaˈn, tuˈn tkubˈ bˈinchitjo wen, ex tuˈn tok tilil tuˈn, tuˈn tknetjo nukˈbˈil toj tchwinqil, ex tuˈn tok lipe tiˈj.


Ata yis te ishe bas ia̱; bena yi te alaklä wa su̱a je tkena ija̱mi ra, jera je rä imanena e̱ná ira ije̱r ska. 	 Me metzin weˈ kxel nqˈmaˈn kyeˈy, ankyeˈ qa ma txi tkaˈyin jun qya, ex qa ma pon tkˈuˈj tiˈj, ma bˈinchin aj pajil tukˈa toj tanmin twutz Dios.


Ñerä ángel te itabeli ju̱a ishäkä ki̱ka, te uva kicha tia tkawa̱ ishäkä ki̱ka, wä tulami ite Säkeklä kju̱atkawa̱ je wätuäkläí ta̱i ja̱rka. 	 Ex bˈeˈx xi tnuqpin tqˈobˈ tibˈaj txˈotxˈ, ex jaw tchmoˈn xjal anetziˈn, ex bˈeˈx i kux tqˈoˈn toj jyoj qˈoj, tzeˈnku jun jitzˈbˈil taˈl twutz uv, tuˈn tex yitzˈet. Ajo jitzˈbˈil lo jun yekˈbˈil tiˈj tyabˈ twiˈ Dios.


ji wämo wà, ji ju̱ñe wà, ji katable wà, ji we̱ je̱r baa wà wà, Wikblu Sikina wà, ñashka̱li̱ble si̱ wà, 	 Me tojjo lo, nkubˈ qbˈinchiˈn tkyaqil tukˈa jun qanmiˈn saqxix, ex tukˈa nim qnabˈla tiˈjjo twutzxix, ex ikyxjo tukˈa jun qanmiˈn tuˈn qxi laqˈeˈy toj qnimbˈila, ex tuˈn qbˈinchiˈn bˈaˈn kywutz kykyaqil, tuˈn Xewbˈaj Xjan toj qanmiˈn, ex tuˈn tqˈaqˈbˈil qkˈuˈja twutzxix.


Jera Pilato te ichaka Jesús ia̱: —¿Jibä rä ji rä iyina si̱ rä na? Ñerä Pilato te jekäi isha e̱ná ra, ideksa̱ju̱ni Judío wa wäki̱ te isha ijewa ia̱: —Yis wäna ijuer ka irä nui ta a̱ni. 	 Xi ttzaqˈwin Pilat: ¿Tiˈtziˈn a twutzxix? Tbˈajlinxiˈ tqaniˈn ikyjo, etz Pilat juntl majl yolil kyukˈa Judiy, ex tqˈma: Ntiˈx jun tiljo ichin ma knet wuˈn lo.


Jera Jesús te isha ijewa ia̱: —¿Bas bite espada ta, kal wälbe ta yis kukäkwa̱ jishtä jakbläk wa kukewa̱ käi na? 	 Xi tqˈmaˈn Jesús kye jniˈ xjal: ¿Tiquˈn ma chi ula tzaluˈn kyukˈa jniˈ kykxbˈila ex jniˈ kytzeˈy wiˈja nyakuj ileqˈqiˈn toj kywutza?


Ka irä maikäi kuna ta, Judío wa te rä jile we̱ ijuenaklä ye ne kieke̱ rä, Griego wa te rä ka̱biketse ne yuleke̱ rä. 	 Quˈn ayetzin kye Judiy nchi qanin tiˈj jun techil tipin Dios, tuˈn tyekˈin qa twutzxixjo Tbˈanil Tqanil. Ex ayetzin aj uˈjil te Grecia, nchi jyoˈn txqan tumil tbˈanilx kywutz xjal.


Jesús te rä Lázaro duawa̱ ne sha, ata ijewa te je biketsa ite rä sä käpä si̱ ne sha. 	 Me atzin tzˈelpineˈ tyol Jesús ikyjo, qa otaq kyim. Me awotzin qe, kubˈ qximiˈn qa nyolintaq tiˈjjo watl te qxmilil.


Je ijolona ña̱la ki̱, jewa ne rä kte ssäk wa rä, ata je ukä ska be tsa̱ku̱i däke̱ju̱ te je kte tse̱ju̱eke̱mi ije̱r ska, ka iwa̱ ikukäklä itsa̱tkenakläksa̱ ye. 	 Atziˈn ijaj, a xpon chitj toj bˈe, antza nyoline teˈ kyiˈjjo xjal, a nchi bˈin tiˈj Tyol qMan Dios, me liwey n‑ul kanin tajaw il najsilte toj kyanmin, tuˈntzintla mina txi kynimin, ex mina chi klet.


Jekäi ka̱tuir dawa̱ ra, ekla blu kie José ni je rä Arimatea wa je deju̱, je rä je̱k patkeleña Jesús ja̱mi, 	 Tej qok yupj, kanin Jse aj Arimatey, jun ichin qˈinin, a otaq tzˈok lipe tiˈj Jesús.


ñakäi ijewa biköle te rä ñanak wikblu iá ebä ne ña, 	 Ex kykyaqilx i waˈn tiˈjjo xjan wabˈj, tej kywaˈn tiˈj maná, a tzaj tqˈoˈn Dios, ex tej kykˈwan tiˈjjo aˈ etz toj piky tuˈn Dios. Me atziˈn piky luˈn nyolin tiˈj Crist, a attaq kyukˈa toj tzqij txˈotxˈ.


Je ne ki̱ka Jesús dewa̱ rä sä kablele bäi si̱ ñaia̱, je shäk iyina si̱ je o̱rmi ni. 	 Quˈn atxix ojtxe, bˈantnin tiˈj tuˈn Dios tuˈn kykyijxjal toj wen tukˈa, noq kyuˈn pale, ayeˈ tzajninqe tiˈj Leví. Me tkyaqiljo lo mix ele wen. Ex atzin jaˈlin, tuˈn Jesús at juntl tbˈanil tumil nimxixtl toklin tzeˈnkuˈ ojtxe.


Jewa ñakpämi Oveja Yaba ra. Ata je Oveja Yaba tu̱rmika̱ ijewa ki̱ka. Ka irä jiye kuna ta, ije ne rä sä säkekewaí wa jewa Säkekewaí rä, sa̱ tsa̱ku̱i wa jewa Tsa̱ku̱i rä. Ñakäi ije ra wa rä sä kile wa, sä kolole wa, sä chatkelewa̱ wa.” 	 Ex ok chi qˈojil tiˈjjo Jesús, a tal Tal rit. Me ante Jesús kˈwel kyiˈj tuˈn, quˈn a teˈ Tajaw kyibˈaj tkyaqil tajaw, ex Kawil tibˈaj tkyaqil kawil. Ex ayetziˈn iteˈ tukˈa o chi txket, ex o chi jaw skˈoˈn tuˈn Dios, ex o chi ok lipe tiˈj te jun majx.


te isha: “Ike̱i dewa̱ e̱ná. Yëwa̱ Säkeklä gobierno kjärawa̱ irä. Bas ñamanewo̱ksa̱, kte baa kukö.” 	 Chi Jesúsjo kyjaluˈn: Ma tzul kanin tqˈijil, jaˈ tuˈn tkawine Dios kyxola. Tuˈntzintzjo, kybˈinchinku kyibˈa, kytzaqpinkjiˈy jniˈ nya bˈaˈn, ex kyniminxjiˈy Tbˈanil Tqanil.


“Bata jekje ra ite iwakei yaba patkaté ijewa wäki̱, te isha: ‘Yis yaba je dälätsemiwa̱ ijewa te.’ 	 Me kubˈ tbˈisin tajaw txˈotxˈ tuˈn t‑xi tchqˈoˈn a tkˈwalkuxix, quˈn kubˈ t‑ximin, nyapela kˈwel kynimin nkˈwalach.


Jera be tsa̱ku̱i te isha iia̱: —Yie ba ia̱ ka̱ me̱mi ba däkläwa̱ je ke̱i biköle tsa̱ku̱i ye, ñakäi ji baa tso̱ iska biköle me̱miksa̱ yie ba ia̱. Ka irä jiye kuna ta, je biköle rä ju̱leksa̱ yis ia̱ ki̱ka. Jekäi yis te je me̱ke̱ yi ia̱ yis ssëna ima̱k käi. 	 exsin xi tqˈmaˈntz kyjaluˈn: Kxel nqˈoˈn tkyaqiljo kyoklin jniˈ tnam tzaluˈn twutz txˈotxˈ, tuˈn tkawiˈn kyibˈaj, junx tukˈa tkyaqil kynimsbˈil kyibˈ. Quˈn weˈy o tzaje qˈoˈneˈ luˈn, ex noq alqe wajiˈy tuˈn t‑xi nqˈoˈn.


Jeiräta Säkeklä wa̱ ju ñak wäkukäk tkelewa̱ rä därërë. Je ja̱mi kte tale katke rä: “Säkekewa wa̱ iju̱ñer mane rä iwakei ia̱ wa rä,” ñakäi: “Biköle Säkekewa a̱netsäk ikie wà wa ñabutsö tulöksa̱ ji yakei yika.” 	 Me ate Dios o kubˈ qˈoˈnte tqˈuqiljo Ttanim, a nlay yekj, quˈn ate Dios o kujsin teˈ kabˈe Tyol lo: Tnejil, tojtzqiˈnqexix te Diosjo, aye o chi ok te te; ex tkabˈ; kykyaqiljo o chi nimin tiˈj, il tiˈj tuˈn tel kypaˈn kyibˈ tiˈj il.


Jekäi ka Cristo wa̱ yis patkene sä wäukewa̱k, ata kte baa bata ne shäk, ka je kte rä sa wakwa ka̱biketsä wà kuna, ka cruz pake ianakläwa̱ ka kianak kuna käi. 	 Quˈn nya ma chin tzaj smaˈn tuˈn Crist noq tuˈn kykuˈx xjal toj aˈ wuˈn te jawsbˈil aˈ, qalaˈ tuˈn t‑xi nqˈmaˈn Tbˈanil Tqanil kolbˈil. Tuˈnpetziˈn, mi ẍin yoliˈn kyukˈiy tukˈa nmaq yol tbˈanilx kywutzxjal, tzeˈnku jun aj uˈj, noq tuˈn kyxi lipekuy wiˈja, qalaˈ tuˈn kyxi lipey tiˈjjo t‑xilin nyola, a at tipin tuˈn qklet, a tkyimlin Crist twutz cruz te qxel.


Je ukä ki̱ ise̱naklä Elisabet bitewa̱ yaba ki̱; jera ise̱na je̱k blelewa̱ cinco mes bala na te isha: 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, n‑okku tzˈaq taljo t‑xuˈjil. Teˈ tok tzˈaq tal, ex jweˈ xjaw mix etz bˈete toj tja, ex tqˈma:


Jera manele datse̱ Judea ska te sä el wa pakta, “Moisés wa̱ sa pakale tene shkiri wa̱k ka o̱ne bas wa̱ ra, ka bas tsa̱tkenakksa̱.” 	 Tojjo ambˈil anetziˈn, jun jteˈbˈin xjal otaq cheˈx toj txˈotxˈ te Judey, tuˈn kykanin toj tnam Antyokiy, ex xi kyxikybˈin jun xnaqˈtzbˈil kye nimil, ex kyqˈma qa nlay chi klet, qa mina s‑ok kyqitin jun kyechil tiˈj kytzˈumil, tzeˈnkuxjo otaq tqˈma Moisés toj Tuˈjil Tyol Dios.


Jekäi pan ñaklä ka levadura ta je ke̱i kjewe̱ je e̱ná ra, Filipo ska sá ju̱naté ko̱no ki̱ka, jekäi cinco día ra sá ñaku̱ani ijewa ra Troas ska. Jeska sá se̱na siete día. 	 Atzaj teˈ tbˈajjo nintz qˈij te Waˈj Pan, a ntiˈ txˈamsbˈilte tkuˈx, o exa toj bark toj tnam te Filipos, ex toj jun qˈij, o kaniˈn toj Troas, jaˈ atetaqjo Timotey ex txqantl nimil tukˈa. Antza, o kyijiˈy wuq qˈij kyukˈa.


“Ditsä täkii je̱k tsa̱tkäklä ta bäi te iju kjänaneke̱ ra, jera idäli tso̱ rä bäi ebä. 	 Qa at jun xjal nimxix tipin, a at kxbˈil te kolbˈilte kywutz ileqˈ, exsin tzunxix nxqˈuqintz tiˈj tja, nlay tzˈex qˈiˈn a at toj, ex ntiˈxla aku bˈajte.


Mika̱ ji biköle yälinawa̱ta̱na iniki̱ka ra, jera iyaba je̱k jämiwa̱ ale ji biköle yäliwa̱kwa̱ iniki̱ka je wakei yika. Je rä Säkeklä oloi kanakläka̱ oloi ta ji biköle tsa̱ta ji biköle wäna. 	 Me ajtzin tjapin bˈajjo luˈn, k‑okil tqˈoˈn Crist tkyaqiljo otaq bˈant tuˈn, tjaqˈ tkawbˈil qMan Dios te jun majx, tuˈntzin tyekˈin qa a Dios twutzxix, qa a tAjaw Tkyaqil ex Tibˈaj Tkyaqil.


Ata mai ka bas kirwa̱ ra, je jukläyäkä ska bas maksa̱julu ra, bas klä pjoi pakpöta̱na ijuenaklä ijewa rä dokoitsalewa̱. 	 Me metziˈn, aj qa at jun tnam, a jaˈ kykyˈeˈyexjal kyiˈja, bˈeˈx kˈaˈ chi etza antza. Me bˈeˈx kˈaˈ tzˈel kychtoˈn quq tiˈj kyqaˈn kywutzjo xjal tojjo tnam anetziˈn, tuˈn tajbˈin te techil kye, tuˈn mina xkubˈ kybˈiˈn Tyol Dios.


Ñerä Esteban duawa̱, je te Saulo ssëwa̱ bäi. Je ke̱i ska tapanak Jerusalén ska wa sälwi su̱ami ditsä te e̱e̱na. Jera biköle pokonami, jewa minemi Judea ke̱i ska, Samaria ke̱i ska. Ata Jesús ktei bata shäk wa ebä a̱ta̱na ji̱a jeska. 	 Nmojintaq te Saulo antza tukˈa tumil, tzeˈn tuˈn tkyime Esteban. Iteˈ junjun nimil i kyij muqulte, ex ox chi oqˈxix wen tiˈj. Tojxjo qˈij anetziˈn, xi xkye jun joybˈil qˈoj tiˈj Ttanim Dios, a attaq toj Jerusalén. Kykyaqilx nimil xi kysipin kyibˈ toj tkyaqil txˈotxˈ te Judey ex Samaria. Oˈkqex tsanjil i kyij toj Jerusalén.


Ata yis ju̱akksa̱ je wakei kalmeña yis da mesa ska. 	 Me ajo xjal, a kxel kˈayin weˈy, lu qˈuqlik junx wukˈiy tiˈj meẍ.


Jera Jesús te isha iia̱: —Ma je̱köka̱, ma je̱katashuäklä kuköwa̱, bä shkömi. 	 Ante Jesús xi tqˈmaˈn te: Kux jaw weˈksa, qˈinqeksjiy tkuẍila, ex kux bˈeta.


Chu̱li̱i̱ ña kjeishäke̱ iyaka wà. Je kju̱ei yis maju̱ je̱k kjeishäk ñaebä. 	 Ilaˈku kyxola njaw tnimsin tibˈ, tzeˈnkuxnaj jun aˈla nimxix toklin te twutz txˈotxˈ. Ex ikyx wejiˈy, kjawil nnimsin chˈin weˈ wibˈ.


Ñatapana e̱ná ra, Judío wa chu̱li̱i̱ irä, ñaialecha̱wa̱ Judío wa ye Säkeklä dälätsäk wa chu̱li̱i̱ irä, minemi Pablo irä Bernabé irä ra. Jekäi ijewa ka̱paka ji̱a jewa ra, ite ipaka cha̱tkäkwa̱ Säkeklä je̱r bäi shäke̱ sa̱ ia̱ je ja̱mi. 	 Otaq xi tzˈel bˈaj kychmobˈl kyibˈ toj ja te naˈbˈl Dios, txqankux Judiy exqetziˈn Judiyqe noq tuˈn kynimbˈil, i xi lipe tiˈj Pabl ex Bernabé. Ex tzaj qˈmaˈn jun tumil kye, tuˈn kyten jikyinxix wen tojjo txokbˈil otaq tzaj qˈmaˈn kye tojjo Tbˈanil Tqanil te tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj Dios.


Jekäi bulirishtä ra Pablo kjawa̱ju̱ña sá ra Jacobo su̱ak. Jeska ñatapawa̱k wa wäkiri wa biköle tapanawa̱. 	 Tojxi junxil qˈij, xtaˈj Pabl qukˈiy qˈolbˈil teˈ Santyaw; ex antza, iteˈyetaqjo kykyaqil nejinel kyxol Ttanim Dios.


Jera ite ijewa kúka: —Je shtä rä ji a̱ni wà ka kjäienaksa̱ kuna, ata je kjäierksa̱ rä ka̱kie irä bätse irä ebä ne wà. 	 I xi ttzaqˈwin Jesús: Atzin taqˈnil tajaw il ikyjo, nbˈant tlajet noq tukˈa naˈj Dios.


Jekjepa Pedro je̱k sikawa̱ te isha iia̱: —Säkekewa, ¿yis el te ji wakbla yis ukä ja̱mi ra bitäbä kicha däka̱ yis kiana je jäkwa̱ bitaba rä na? ¿Siete vece kjë na? 	 Atzin te Pegr xi laqˈe, ex xi tqanin te Jesús: WAjaw, ¿Jteˈ maj kˈwel nnajsin til jun wukˈiy, qa ma kubˈ tbˈinchin jun nya wen wiˈja? ¿Ma noqpela wuq maj?


Yi wa̱ ka Säkekewa shka̱l da, je wakei weikanowa̱pa. Maranata. 	 Qa at jun, a mi s‑ok kˈuˈjlin te qAjaw, kyjel tjaqˈ tqanbˈil qMan Dios. Ay qAjaw, txok txontxxa.


Je ne ki̱ka ba kina ra, we bäi si̱ ma je̱tkö je̱k tkäklä shi̱ana si̱ ki̱ka, je rä bä kiäk deju̱ ra iwa̱ ishäklä ma ia̱: ‘El dikä, ma je̱tköwa̱ ji je̱tkäklä baa si̱ ki̱ka.’ Jekäi jeska bä juermini oloi ta, bena ñajäklelewa̱ tso̱ yäkäk ba ra wa wäna. 	 Qalaˈ qa ma txi txkon tuˈn jun aˈla, antza we kubˈe qe te kyibˈajjo qˈuqbˈil, a iteˈku tzma tiˈjxi, quˈn tuˈntzin aj tuljo a xi txkontiy, aku tzaj qˈmaˈn tey kyjaluˈn: Ay wukˈa, ku tikyˈtz te qebˈil kyibˈajjo tbˈanil qˈuqbˈil loch. Ikytzin kjawil nimsinjiˈy kywutzjo jniˈ txqantl xjal, a kchi okil qe tukˈiy tiˈj meẍ.


Jeiräta je kte ia̱ ka ijewa je̱r ko̱ne, ñakäi ijewa suanacha̱wa̱ je chakäk iia̱. 	 Minataq n‑el kynikyˈ te tiˈtaq tzˈelpine yol ikyjo, quˈn nchi xobˈtaq tuˈn t‑xi kyqanin.


Ata sa pakale ji wa̱k ki̱ka, ji yakei wakble te wäsi̱wa yis ssëwa̱ ji biköle tker sa̱ ja̱mi je biketsäk. Jekäi ke ka̱wei ta ra, ji yakei wakble rä dulewa̱. 	 Me noq tuˈn nukˈbˈil lo, ate il xkubˈ tzyuˈn weˈy, tuˈn tel wanmiˈn tiˈj tkyaqil. Quˈn noqit ntiˈ jun kawbˈil, ntiˈtla il.


Jera ji biketse etkabä ka ji o̱le kuna iwà, ka kiar jiye, ¿je ka ju̱ñakle ba ka je̱r ta te na? 	 Ay, ntiˈ tnabˈla ikyjo. Quˈn qa noq oˈkx tuˈn bˈiˈn quˈn, ex qa nya il tiˈj tuˈn tyekˈit tuˈn qbˈinchbˈin, ntiˈ te jun nimbˈil tajbˈin ikyjo.


Ata Pablo a̱na itsa̱ka: —Ke ma je̱k ktawa̱, sá biköle tapar tso̱ ji̱a jiska. 	 Me bˈeˈx jaw ẍchˈin Pabl, ex tqˈma: Mi kubˈ tbˈyoˈn te tibˈ. Loqo qeˈ otoˈ qkyaqilxa tzaluˈn.


Je rä jishtä iwa̱ ibiketsale o̱nak sa̱ ke̱i etkä etkä bakle raté käi. Je wá̱ ite saje wa Säkekewaí Cristo Jesús ja̱mi. 	 Quˈn ikyx t‑xim Diosjo atxix te tnejil, a naˈmtaq tkubˈ tbˈinchin tkyaqil. Ajo xim lo ma japin tuˈn qAjaw Jesucrist.


Jera iwa̱ dulanak wa te ikúka: —Ba te isu̱a chu̱li̱i̱ wa ne tenacha̱wa̱ ma ja̱mi rä, ¿je chaké ba te: ‘Yi te yis passa rä í̱’ ni rä na? 	 Me ayetzin t‑xnaqˈtzbˈin i xi tzaqˈwinte: ¡Kaˈyinktziˈn! Jniˈxsiˈn txqan xjal ntlimoˈn tibˈ tiˈja, exsin ntzaj tqaniˈn, ¿Alkye s‑ok mikontiy?


Jera je pokonami wa te kte baa bata shami mai imine rä käi. 	 Me ayetzin kyej tuˈntaq kyex toj Jerusalén, bˈeˈx ok ten qˈmalte Tyol Dios te kolbˈil, jaˈchaqjo nchi bˈete.


Säkekewa Jesús je̱r bäi shöpa bas ia̱. 	 Noqit tten t‑xtalbˈil qAjaw Jesús kyukˈiy.


Zorobabel te Abiud wätsikiwa̱, Abiud te Eliaquim wätsikiwa̱, Eliaquim te Azor wätsikiwa̱. 	 a ttata Abiud, a ttata Eliaquim, a ttata Azor,


Iwa rä mika̱ saje wa Säkekewaí Jesús däni ra, ¿ji ki̱ssëmi sá te, ji ki̱ka sá ssërmi a̱naa, ji tkemika̱ sá te tsa̱ku̱ ki̱ corona ye sá je̱k ssäklä ije wäna rä na? ¿Ka bas ne je rä na? 	 ¿Me tiquˈn qaja tuˈn qxiˈy lol kyeˈy? Quˈn tuˈn ayiˈy o chi oka te jun qˈuqbˈil qkˈuˈja tiˈjjo a nqo ayoˈn tiˈj, aj tul Jesucrist, a qtzaljbˈila ex a qˈuqbˈil qkˈuˈja toj kyaˈj.


Jekäi bas te jile kia yis ia̱ yis kie ja̱mi ra, yie je we̱mi. 	 Kˈwel nbˈinchiˈn tiˈchaqx txi kyqanintza tiˈj tumil nbˈiˈy.


Jera je duë ta te ikúka: —Säkekewa, diklä wäbuka̱nake̱ ra ka yis wa̱ yi kuna yis tsa̱kmiwa̱ diklä na, ata yis je̱käke̱ka̱ minakwa̱ diklä na ra, jera kju̱awa ebä kjäke̱wa̱ yis wätsa̱kba. 	 Tzajtzin ttzaqˈwiˈn yabˈ: Ay Tata, mix aˈl jun mojil weˈ, tuˈn nkuˈxa toj tkubˈil aˈ, aj tjaw yekj. Ajtzin tjaw yekjjo aˈ, waja tuˈn t‑xi nxoˈn wibˈa toj, me junxil nxi t‑xoˈn tibˈ nej.


Je bol julunami ñara. Ata iel tu̱na rä Pedro tsa̱ta, demi säkätäba sa̱ nu̱l bläklä ska. 	 Junx nqo rinintaqa, me nej in kaniˈn chˈintl weˈ ttzi jul tzeˈnkuˈ te Pegr.


“Ikuna bas sha̱ manele wa̱ oveja tso̱ cien, je sha̱ etaba shenawa̱ ra, ¿ka iwa̱ noventa y nueve tulunakta̱na tala ki̱ iminaklä je shenawa̱ itäki̱ iko̱nani kje na? 	 Altzin jun kyeˈ, a atit jun jweˈ kˈal trit exsin txi najit juntz, ¿Ma nyapetzila nej kchi okil tchmoˈn bˈeljajlajaj toj jweˈ kˈal trit, tuˈn kywaˈn junx toj chqˈajlaj, exsin kxeˈltz jyol teˈ tal trit, a otaq txi naj? ¿Ex ma nyapetzila tzmaxi kmeltzˈajiljo aj tjyet tuˈn?


ata jishtä iyöle katke käi: “Yi ia̱ ka ije rä bata yile kuna wa wäji̱atkermi; Yi wa̱ ka kte ssële kuna wa je̱r ko̱rmi.” 	 Qalaˈ, tzeˈnku ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: Aye xjal, a naˈm tpon tqanil kye, kchi jawil kaˈylaj. Exqetziˈn a naˈm kybˈiˈnte, k‑elil kynikyˈ te.


Ka irä jiye kuna ta, Säkeklä gobierno rä ka ñanak yanak kuna, ata je rä ji wämo, ji bitaba, ji a̱naa Wikblu Sikina ja̱mi. 	 Quˈn a Tkawbˈil qMan Dios, nya noq tuˈn qwaˈn ex tuˈn qkˈwan; qalaˈ tuˈn tten jun qchwinqil tzˈaqle, ex jun qmujbˈil qibˈ tukˈa qtzaljbˈil tuˈn Xewbˈaj Xjan.


“Ka kjanaklä ekla a̱ni ia̱ blu wa bol kja̱nei o̱nak. Ka irä maikäi kuna ta, ite ekla dokoitsemi, ata ite iel shka̱li̱blemi, ite ekla bawe̱mi, ata iel iarmi ije̱r ki̱. Jekäi ka bas ia̱ Säkeklä irä blune irä kja̱nei o̱nak ñara.” 	 Mix aˈl jun aqˈnil aku tzˈajbˈin te kabˈe tajaw aqˈuntl. Quˈn k‑elil tiˈjlin tnejil, ex k‑okil tkˈuˈjlin tkabˈ; mo k‑okilj tzˈaqle tukˈa tnejil, me bˈeˈx aku tzˈel tiˈjliˈnljo tkabˈ. Nlayx bˈant tuˈn tokin te Dios ex te pwaq.


Ata ba yis yaba, Cristo Jesús je̱r bäi shäke̱ wà ba ssëno täkii. 	 Ay Timotey, tzeˈnku jun nkˈwala, qˈinks tibˈa tuˈn xtalbˈil tzaj tqˈoˈn teˈy tuˈn Dios, tuˈn tmujbˈil tibˈa tukˈa Crist, a Jesús.


Ka irä je ebä kuna. Ata bas tso̱ kja̱ne irä sá tso̱ kja̱ne irä, je moska ka̱ kjlöi ka̱mii jalecha̱ta̱na kate; je rä jí kja̱ne wa shkakle bas kja̱ne ra ka jewa kjäkläksa̱, ñakäi a̱mi kja̱ne wa ka däkläksa̱ jí kja̱ne.” 	 Ex nya noq oˈkx teˈ, qalaˈ at jun tij xaq, a jun tijx t‑xe tkuˈx qxol. Tuˈnpetziˈn, mix tuˈn kyajku kyeˈ, a iteˈ tzaluˈn tuˈn kyikyˈx tzachiˈn, nlay chi ikyˈx. Ex nlay bˈant tuˈn kyikyˈtzjo a iteˈ tzachiˈn tzaluˈn.


Ata wekte Säkeklä ra, je wa̱ sá dami del tu̱leka̱ ji biköle ki̱ka Cristo oloi ja̱mi, ñakäi ite je̱r ko̱ne yi ije rä ia̱, je kjasheke̱ ka̱biköle ska, ji jalar ta ja̱ma̱a̱ käi sá oloi ja̱mi. 	 Me chjonte qMan Dios, tuˈn txolin qten te ikyˈsbˈil teˈ tzaljbˈil, junx kyukˈa ma kubˈ tiˈj il kyuˈn, ikyxjo tzeˈnqeku xoˈl qˈaqˈ nchex txolin kyten te ikyˈsilte tzaljbˈil, aj kykanbˈin toj jyoj qˈoj. Ma qo kanbˈin tuˈn qAjaw Crist, a Jesús, quˈn ma tzaj tqˈoˈn Tbˈanil Tqanil qe. Ma kanin Tbˈanil Tqanil kyxol tkyaqil xjal quˈn, ikyxjo tzeˈnku tkˈokˈjil storak nja jupin toj kyqˈiqˈ toj nintz qˈij te xoˈl qˈaqˈ.


Ata Jesús te ijewa kúka: —Yis ma etka bas chakäk, bas te yis kúka ra, yie ishemi bas ia̱ yibä ka̱wei wà yie jekäi iwe̱ke̱ rä käi. 	 I xi ttzaqˈwin Jesús: Ex ikyx wejiˈy, kxel nqaniˈn jun nxjelbˈitza kyeˈy.


Ata sá ia̱ ka̱ tso̱ je kiäklä, ata ka sá wa̱ je kine. Ñakäi ka yis wa̱ jí äyë yöne bas wa̱ jekäi ji ma̱klä yis ia̱ kuna. ¡Bäi si̱ yis ia̱ ra yis duäwa̱ ne rä, yilé te yis je̱k ssäke̱ wäshewe̱wa̱ tsa̱ta rä! 	 Me tzeˈnku weˈ, ntiˈ nchin qaniˈn kyeˈy, tuˈn ttzaj kyqˈoˈnjiˈy onbˈil weˈy. Ex nya ma txi ntzˈibˈiˈn wejiˈy luˈn kyeˈy, a tuˈn t‑xi kyxikybˈin tuˈn ttzaj kyqˈoˈn onbˈil weˈ. Bˈaˈntla qa wen tuˈn nkyim weˈ, tzeˈnku a tuˈn ttzaj ntzyuˈnjiˈy onbˈil kyeˈy. Quˈn tuˈn ttzaj ntzyuˈnjiˈy onbˈil, ax nyola kˈwel tzˈaq wibˈaja.


Je su̱ta sa̱nu̱le nu̱le wa shtä wa kiana se̱nak rä tsa̱na Säkeklä dälätsäk, ka sa̱ ki̱yuäk kuna, ka vino yäk kuna ta̱i, ata sa paktäk ji bäi wà. 	 Ex ikyxjo, qˈmanxa kye tij qya tuˈn kybˈet‑xix toj tumil toj kychwinqil, tuˈn mi chi ok iqil yol, ex tuˈn mi chi txˈujte.


Jekäi Wikblu Sikina te je yaba ká Zacarías pshiwa̱wa̱ bäi si̱. Jera ite ji bata sha jikäi: 	 Zakariy, a ttata neˈẍ, noj tanmin tuˈn Xewbˈaj Xjan, ex ok ten yolil tuˈn, ex chiˈ kyjaluˈn:


bas te Säkeklä díaí ki̱ssëke̱ ra na, ñakäi bas ji wa̱ke̱ je ke̱i däkläwa̱pa plaa dälei ja̱mi ra na? Je díaí kju̱ei ka̱jöir wäkarmika̱ weikarmiwa̱, ñakäi ji tso̱ käi dälärmi idiarju̱mi. 	 Ex kyyonkutzinjiˈy tqˈijil Dios tukˈa tzaljbˈil, ex kybˈinchinkuy tajbˈil, tuˈntzintla tzaj laqˈe tqˈijil, jaˈ tuˈn tbˈaje kyaˈj tuˈn qˈaqˈ, ex tkyaqiljo at, k‑elil oqˈ toj taqˈ qˈaqˈ.


Je ne ki̱ka iblui te ikiaté te isha ia̱: ‘Yie ba palei ssa, ¿je rä ji? Jishtä ba te ji wá̱ rä je äyëí kjashö yis ia̱. Ka irä jiye kuna ta, ka ka̱ kuna ji̱a ba wa̱ yis däli su̱aklä.’ 	 Tzajtzin txkoˈn tej kaˈyil, exsin xi qˈmaˈntz te kyjaluˈn tuˈn tajaw aqˈuntl: ¿Tzeˈntzin tzˈelpine a ma bˈaj kyqˈmaˈnxjal weˈy tiˈja? Qˈonqetzjiy jniˈ uˈj nchi ajbˈin tuˈn, ex qˈmantza tzeˈn taˈye jniˈ aqˈuntl, quˈn atziˈn jaˈlin nlay tzˈokla teˈ kaˈyilte waqˈiˈn.


Ata mika̱ Judío wa se̱nak Tesalónica ska wa te iju̱ña Pablo te sa pakte kate Säkeklä ktä wà Berea ska ñaebä, jera ijewa bitejulu dejulu jeska. Jekäi jeska ijewa te biköle wätji̱wa̱ tulaka̱ ikju̱atkächa̱kläwa̱. 	 Me atzaj teˈ kybˈinte Judiy te Tesalónica, qa tzuntaq nyolin Pabl toj Berea tiˈj Tyol Dios, bˈeˈxsin i xiˈtz antza, ex nimku bˈant kyuˈn, tuˈn kyjaw tiljxjal.


Jekäi Säkeklä sa̱ je̱r ssëwa̱k chatkäkwa̱, sa̱ je̱r pabläk je ku̱ bas ia̱ imo̱pa bas je̱rikäklä etka yebä jishtä Jesucristo je̱rikä käi. 	 Noqit ax qMan Dios, a tzaj qˈoˈnte t‑xel kyeˈy toj kynimbˈila ex Qˈuqbˈil kykˈuˈja, aku tzaj mojin kyeˈy, tuˈn kybˈeta toj tbˈanil kyxolxa, tzeˈnku xkyij tyekˈin Crist, a Jesús,


Jekjepa ite je chu̱li̱i̱ wa patkami ra, ijewa te je ikatke ko̱no na käi itsa̱mi. Ñakäi ko̱no saka shkäteña ira. 	 Bˈeˈx i bˈaj kyij kytzaqpiˈn t‑xnaqˈtzbˈin jniˈ xjal attaq, exsin i jax tukˈa Jesús toj bark, ex i xiˈ. Me bˈeˈx i xi lipe jniˈ xjal kyiˈj toj junjuntl bark.


“Bäije paiklä skuäkksa̱ wa rä, iia̱ ka̱ me̱naklä sa̱ se̱naklä kseka kalí wä kätäklä, ñakäi ikjäkläwa̱ jukläyäkä na ikjäshtäkläí ska. 	 Kyˈiwlinqexixjo aye ma txjet toj kyanmin, tzeˈnku jun xbˈalin sjanin wen. At kyoklin tiˈjjo Tze te Chwinqil, ex tuˈn kyokx tojjo Tnam te Dios.


Jekäi ka saje wa wa̱ ka̱jiska ji wikbluí kolone kuna, ata ale wikblu dar Säkeklä ska. Je rä je oloi ja̱mi sa̱ je̱r ko̱naklä ji me̱le Säkeklä wa̱ sa̱ ia̱ kjermita je ia̱. 	 Ex awotzinqe, nya ma tzaj qkˈmoˈn jun xewbˈaj, a tzajnin te twutz txˈotxˈ, qalaˈ a Xewbˈaj Xjan, a tzajnin te Dios, tuˈntzin tel qnikyˈ te tkyaqiljo a o tzaj tqˈoˈn noq tuˈn t‑xtalbˈil.


Ata ije te isha: —Säkekewa, jekäi irä. Jeiräta chichi rä iwakei yäkäke̱ mesa ki̱ je pjoi jolorke̱ je ña ta. 	 Ex xi ttzaqˈwin qya: Ikyx te tten, Tata. Me kaˈnqetzin kyejiˈy tal chit nchi waˈn kye tjaqˈ meẍ tiˈjjo tbˈuchil wabˈj nbˈajel tzˈaq kyuˈn kyajaw. Ikyqintzintlaˈ wejiˈy, qˈontz chˈin weˈ tiˈjjo nxi tqˈoˈn kye t‑xjalila.


Ije wa̱ ji biköle tso̱, je ja̱mi sä biköle ia̱ ideksa̱. Ije je̱r bäi sha sa̱ ia̱ ra, jeska ki̱ta ije je̱r bäi sha ji̱a sa̱ ia̱. 	 Quˈn tuˈn qkyaqilx ma qo kˈmonte nimx tkyˈiwbˈil qAjaw, noq tuˈn nim t‑xtalbˈil qiˈj.


Ijewa rä diklä tsikinaklä ka diklei ta käi, mo̱ ju̱e si̱wa̱ te käi. Ijewa ia̱ ka̱tuil yee tso̱ blele e̱ná. 	 Me ayetzin xnaqˈtzil nya wen luˈn ikyqetziˈn tzeˈnku jun xoch ntiˈ aˈ toj, quˈn ntiˈ Tyol qMan kyukˈa; ex tzeˈnku jun muj iqin tuˈn kyqˈiqˈ, a jun paqx n‑ikyˈ. Me ma kubˈ tqanbˈil Dios kyibˈaj, a tuˈn kyten toj manyor qxopinx te jun majx.


Ijewa te ji rä Säkeklä ia̱ ra iyina si̱ je manewa̱ksa̱ ka̱yue wà. Jekäi ite ji yöleksa̱ dälätsami, kja̱nei wa̱mi iyuäkksa̱ säkei ye. Jeiräta ije ne rä kjeiyinak bäi jekjeyemi rä. Amén. 	 Kubˈ kybˈinchin ikyjo, quˈn mix kubˈe kynimin Tbˈanil Tqanil Dios, qalaˈ xi kyqˈoˈn kyibˈ tuˈn kysbˈet, ex tuˈn kykˈulin kywutzjo tchˈiysbˈin Dios, ex nya twutzjo Dios, a kubˈ bˈinchinte tkyaqil, ax qMan Dios nimxix toklin jaˈlin ex te jun majx. Ikyxitjo.


Ka irä jiye kuna ta, ka Säkeklä wa̱ sä kile rä ji shi̱ana wa̱k kuna, ata sikii tenak. 	 Quˈn aku te qMan Dios o txkonqe tuˈn qanqˈin saqxix toj tkyaqil, ex nya tukˈa jun nya bˈaˈn toj qchwinqil.


Ka yis te ka̱ me̱ alaklä wa ia̱ sa paktäklä iräle, jäiyi wa patkäklä iräle. Ata ikiana kätkäk bitaba. 	 Mi chin qˈoˈn qya xnaqˈtzbˈil kyibˈaj ichin, ex nya tuˈn kykawin kyibˈaj. Qalaˈ, noq tuˈn tkubˈ kybˈiˈn, ex nya tuˈn kychˈotj.


Bas ku̱ yis mablö jishtä yis te Cristo mable käi. 	 Tuˈnpetziˈn, chi lipeka tiˈjjo nkubˈ nyekˈiˈn, tzeˈnku weˈ lipcheqiˈn tiˈjjo tyekˈbˈil Crist.


Jera idemi Nazaret mai ikibile ska. Jekäi sábado wà ikjawa̱ju̱ ñapaktäklä jui na iwädular käi. Jeska ije̱k duaka̱ äyë washäk. 	 Xiˈ te Jesús tojjo tnam Nazaret, a jaˈ jawe chˈiye. Tzeˈnkuxtaqjo n‑oke tuˈn, okx tojjo muˈẍ ja te kynaˈbˈl Judiy Dios toj tqˈijil ajlabˈl, ex jawtzin weˈtz uˈjil teˈ Tyol Dios.


Jekäi ijewa dami ji̱a ña̱la wà ra, idemijulu diklä balakli ska ra, je eunuco te isha: —Diklä su̱o. ¿Ji tso̱ yis wätkewa̱k ka yis wäoka̱naklä kuna na? 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, tej kypon kanin toj jun txˈotxˈ jaˈ attaq aˈ, xitzin tqˈmaˈn tej aj Etiopía kyjaluˈn: Atpe te aˈ tzaluˈn. ¿Atpela tkyˈi tuˈn nkuˈxa toj aˈ te jawsbˈil aˈ?


Jikäi yie bas pake iwa̱k rä: Bas ñashka̱li̱blö, jishtä yis te bas shka̱li̱bla käi. 	 Atzin nnukˈbˈiljiˈy lo, tuˈn kykˈuˈjlin te kyibˈa kyxolxa, tzeˈnku we nchi ok nkˈuˈjliˈn.


Iyina si̱ ra, ditsä yäbei maju̱mi rä jiräni ije ktei yöle katke rä ja̱mi, ata ¡wekte ditsä yäbei ju̱akksa̱ wakei rä! Ije wakei ia̱ ra bäi si̱ rä ke iko̱nopa. 	 Ayiˈn Tkˈwal Ichin, ok kbˈajilx wiˈja tzeˈn ntqˈmaˈn Tyol Dios, tuˈn nxi kˈayiˈn, me atziˈn kxel kˈayin weˈ, wenxpetla noqit mina s‑ul itzˈje twutz txˈotxˈ.


Ñerä ijewa marmini ra, Jesús te Juan ktei chakami je chu̱li̱i̱ wa ia̱: “¿Jibä su̱ak bas dasta̱na ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska rä na? ¿Kje uka wäkpeke̱ si̱wa̱ te je su̱ak na? 	 Tej kymeltzˈajjo t‑xnaqˈtzbˈin Juan, bˈeˈx ok ten Jesús yolil tiˈj Juan kyukˈaxjal. Xi tqˈmaˈn kye kyjaluˈn: Tej kyxiˈy lolte Juan toj tzqij txˈotxˈ, ¿Tiˈtaqtzin wiq ichin kyajtaqa tuˈn kylontiˈy? ¿Ma noqpe jun ichin kabˈe tkˈuˈj, tzeˈnku jun ajlaj meltzˈaje tuˈn kyqˈiqˈ?


Je su̱ta sa te ji biketsa etkabä, ata ka sa̱ wa̱ iwao̱ne ra, jera sa te ji biketse etkabä je rä iwakei ebä ra dulewa̱ käi. 	 Ikytzin nbˈajjo toj qnimbˈil; kyimnin taˈye, ex ntiˈ tajbˈin, qa noq xkubˈ qyolin, ex qa mi xkubˈ qyekˈin tukˈa qbˈinchbˈin.


Sä sikii wa ia̱ ra ji biköle rä sikii, ata sa yakei telecha̱wa̱ wa ia̱ ra, sä ka ji biketsäk etkabä kuna wa ia̱ ra, ka ji a̱ni kuna sikina, je rä ijewa rä ialewa̱ ije̱rike ska ñá ye ki̱ka, ka jewa ia̱ ji ssër ta ji̱a ki̱ka. 	 Me metzin kye nimil, a tzˈaqle taˈ kynabˈl, wen teˈ te kye tkyaqil. Me ayetzin kye nya tzˈaqle toj kynabˈl, tkyaqil n‑ok kyqˈoˈn te nya wen, tuˈn ma naj kyanmin ex kynabˈl tuˈn il.


Säkekewa biketsäk wa ki̱tapar damika̱ jöikwäta ta̱iwa̱, jäiyi wa irä alaklä wa irä. 	 Tuˈntziˈn, chmet kybˈaj, quˈn ilaˈ ichin ex qya kubˈ kynimin Tyol tAjaw Tkyaqil.


Jekäi iel idäkläka̱ seis te itaza watka ju̱ami diklä ta̱i Eufrates ki̱ka. Jera je diklä ssi̱nawa̱, je rä ña̱la yönakläksa̱ sa̱ tsa̱ku̱i wa dar ka̱wä däkläka̱ wà jewa ia̱. 	 Ex atzin tqaqin angel xi tqonjo tlaq tibˈajjo ma tij nim aˈ, Eufrates tbˈi, ex atzin nim aˈ, bˈeˈx tzqij, tuˈn tjqet jun bˈe kye nmaq kawil, junx kyukˈa kyxoˈl qˈaqˈ, ayeˈ i tzaj te elnix.


Je bata ki̱ka Judío wa te Jesús weikami, sábado wà ite jekäi iwe̱ke̱ kju̱ei. 	 Tuˈntzin ikyjo, tzaj kyqˈoj tiˈj Jesús, ex kyajtaq tuˈn tkubˈ kybˈyoˈn, quˈn tuˈn nchi kubˈ tqˈanin xjal toj qˈij te ajlabˈl.


“Kte si̱ kte si̱ wà yie ishe bas ia̱: Yi te yis ktä ssa ra, ñakäi yis patkäkté biketsa ra, je se̱rmi jekjeye. Ka je rä ktei wabiketsanakksa̱ kuna buka̱nak, ata je rä deleksa̱ duewa̱ ska, baklewa̱ni se̱ne kseka ska. 	 Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy: Ankye teˈ nkubˈ tbˈin nyola tukˈa tkyaqil tanmin, ex kˈwel tnimin a saj chqˈon weˈy, atpen teˈ tchwinqil te jun majx. Ex nlay txi qˈoˈn toj najin, quˈn o txˈixpit tanmin te kyime tuˈn tok te chwinqil.


Jera Jesús te isha iia̱: —¡Issö! Ka bä te je she kuna yi a̱ni ia̱, ata ma cho̱ chui ia̱ je̱k kjashäk. Jeska ji rä me̱nak je mo̱ Säkeklä wäna, jiräni Moisés wa̱ sa pakale iwa̱k käi, ijewa wa̱ isu̱aklä. 	 Ex xi tqˈmaˈntl Jesús te: Bˈiˈnkuy. Mi txi tqˈmaˈn te aˈla. Qalaˈ ku txiˈy, ex yekˈinx tibˈa te kypale aj Judiy, ex qˈonxa jun oyaj te aqˈbˈil chjonte, tuˈn ma tzul Dios tey, a tzeˈnkuxjo kubˈ ttzˈibˈin Moisés ojtxe, tuˈntzin kybˈin texjal qa ma qˈanita.


Ka irä jiye kuna ta, bas te je shtä wá̱, ñakäi bas te je wá̱ ki̱ta ki̱ta ra, je wa̱ ka bas ianakwa̱ ka ji wa̱k kuna, ka wänak kuna käi, saje wa Säkekewaí Jesucristo ju̱ñe ja̱mi. 	 Qa ma chˈiy tkyaqiljo lo toj kychwinqila, nimxix kyajbˈiˈn te qMan Dios, ex nyaxla noq kukx s‑el kynikyˈa tiˈj qAjaw Jesucrist.


Jera Simón te ikúka: —Yie ibiketse, nui ta̱i jalewa̱ te. Jera Jesús te isha iia̱: —Ba te ibiketsa rä bulee. 	 Xitzin ttzaqˈwin Simun kyjaluˈn: Toj nwutza, bˈalaqa a ichin, a nimxixtaq chˈintljo tkˈas. Twutzx teˈ, chi Jesúsjo. Ikypen teˈ tzeˈnku ma tzaj tqˈmaˈn.


Jekäi Jesús te isha ijewa ia̱: —¿Ata kte yöle jikäi rä ka wayile kuna bas wa̱ na? ‘Jak ju̱leksa̱ ju yuäk wa wa̱, je ne rä delewa̱ ju ñak wäkukäk bäi si̱ ye rä. Säkekewa ne wa̱ je o̱le rä, juer ta baa si̱ sä wäna rä. 	 Ex xi ttzaqˈwin Jesús kye: ¿Ma naˈmtzin tkux kyuˈjiˈn toj Tuˈjil Tyol Dios, jaˈ ntqˈmaˈne kyjaluˈn: A abˈj, a xi kyxoˈn bˈinchil ja, a nyakuj ntiˈtaq tajbˈin, me axixpente abˈjjo ma tzˈokin te tqˈuqil tẍkyin ja, a nimxix toklin. Atziˈn tbˈanilxjo ma tzaj tqˈoˈn tAjaw Tkyaqil qe, ex ma qo jaw kaˈylajx tiˈj?


je rä saje wa Kekläí je̱r ja̱mi sä dälänawa̱ ki̱ka, jekäi wà ka̱ñir biter oloi te sä yulemi ka̱jöir skaté. 	 Quˈn a Dios tukˈa tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj qiˈj, ktzajil tqˈoˈn jun tzaj toj kyaˈj tzeˈnku tqan qˈij,


Tiro ke̱i ska Jesús biteju̱ni Sidón wa, dáteju̱ Decápolis ke̱i sha̱na, deni Galilea tipei kjä ja̱mi. 	 Etz Jesús tojjo txˈotxˈ, jaˈ i ponin kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin, ex i ikyˈku tojjo najbˈil Sidón, tuˈn kykanin juntl majl toj ttxˈotxˈ Decápolis, ttzi Nijabˈ te Galiley.


Ije te yaba su̱emi jäiyi, je kiemi ba te rä Jesús ni. Ka irä jiye kuna ta, ite ije cha wa tsa̱tkemiksa̱ inui yika.” 	 Quˈn k‑itzˈjil jun tal qˈa, ex k‑okil tqˈoˈn tbˈi Jesús. K‑okil tbˈi ikyjo, quˈn kchi kletil xjal toj il tuˈn.


Jera ijewa te isha iia̱: —¿Jiye jera Moisés te sa paka ñajewa̱ äyëí cha̱kmi ipatkäklämi rä na? 	 Xi kyqanin juntl majl: ¿Tzeˈntzin tten te Moiséstz ttziye, tuˈn t‑xiˈ jun uˈj te qya, jaˈ ntqˈmaˈne qa o paˈyit tukˈa tchmil?


Ñakäi ikuna ite oshkoro si̱a kia ra, ¿bas te bächi me̱mi iia̱ na? 	 ¿Mo qa aku txi tqˈoˈn jun sichil, qa ma tzaj tqanin jun tchiˈ jos? ¡Nlayla! chi Jesúsjo.


Ka irä jiye kuna ta, säkätä ditsä patkele Jacobo wa̱ ka däba yika, ije yäkäke̱ ka Judío kuna wa ra. Ata ijewa dejulu ra, ije je̱k butsa ju̱ami ka däkwa̱ ji̱a ijewa ra. Je rä isuanawa̱ sa pakäk tene shkiri wa̱k wa yika kju̱ei. 	 Quˈn tnejil, nwaˈntaq Pegr junx kyukˈa xjal nya Judiyqe. Me atzaj teˈ kyul kanin junjun xjal, a tzajninqe kyxol junjun tukˈa Santyaw, tukˈa jun kyximxjal, qa nyaxix toj tumiltaq a nbˈanttaq tuˈn Pegr. Tuˈn ikyjo, bˈeˈx el tpaˈn Pegr tibˈ kyiˈj nimil, a nya Judiyqe, tuˈn twaˈntaq kyukˈa. Quˈn bˈeˈx tzaj t‑xobˈil kye xjal Judiyqe, a kyajxix tuˈn tjapin bˈajjo tkyaqil tkawbˈil Moisés.


Jera ije̱kaka̱ te plaa ije̱katashuäklä kukawa̱, kjaksa̱ju̱ biköle wäna. Je te biköle male̱cha̱cha̱wa̱. Jera jewa te Säkeklä kjeisha te isha: —Ka sa̱ wa̱ ji a̱ni su̱le jekäi. 	 Antej yabˈ, texjo paq ja weˈks, etz tiˈn iqbˈilte, exsin etz kywutzileˈ jniˈ xjal. Tuˈnxsiˈn ikyjo, bˈeˈx jaw kaˈylajx kywutzjo xjal tkyaqil. Exsin i bˈaj ja nimsin tbˈi Dios kykyaqilx, ex kyqˈma: Bˈajxpen qlaˈyix teˈ ikyjo, chi chiˈ.


Jera ikalme ji̱a je̱tkelewa̱ sä ktei wabiketsäkläksa̱ ska ra, ise̱naklä te ishaté iia̱: “Ka ba te je wämo me we̱ kuna a̱ni. Ka irä jiye kuna ta, jir tuina yis weikana e̱e̱na kausu̱e na, ije kju̱ei ki̱ka.” 	 Me tzmataq tokx Pilat toj tkawbˈil, tej t‑xi tsmaˈn t‑xuˈjil tqanil te: Mi tzˈok tqˈoˈn tibˈa tiˈj Jesús, a tzˈaqle, quˈn ma tzˈok jun nwutzikyˈa atximay qnikyˈin, me tixqex wen, noq tuˈn tpajjo ichin anetziˈn.


Jera Pablo mineka̱ju̱ni. Jekäi ite pan bala butsa ma̱ sa̱ je̱r ja̱naklä Jesús dulewa̱ ska. Jekäi ite je ña e̱ná ra, ika̱paka ji̱a ma̱ rä ka̱ñir suruu. Jekjepa ibiteju̱. 	 Texjo or anetziˈn, bˈeˈx jax Pabl juntl majl tuja, kubˈ tpiẍin wabˈj, ex i waˈn, ex ok tenl yolil ex tzmaxi kubˈ qeˈn te qsqix. Tbˈajlinxiˈ ikyjo, bˈeˈx xiˈ tzma Asia.


Jera Jesús te ijewa kúka: —Ka bas je̱r ko̱ne kte yöle ia̱, ñakäi Säkeklä täkili ia̱; ¿ka irä je ne ki̱ bas shirinacha̱wa̱ rä na? 	 I xi ttzaqˈwin Jesús: Najninx iteˈya kyeˈ. ¿Naˈmxsin tel kynikyˈa te Tyol Dios, ex te jniˈ tipin?


Ikuna Abraham wabiketsanaksa̱ wämo ye rä ije te ji wá̱ ki̱ka ra, ije ia̱ ka̱ tso̱ je̱k ssäklä je ki̱, ata ka Säkeklä wänaka kuna. 	 Quˈn noqit tuˈn tbˈinchbˈin Abraham s‑oke tzˈaqle twutz Dios, atitla tumil tuˈn tnimsin tibˈ, quˈn tuˈnxitla tibˈtz xtkanbˈe kolbˈil. Me twutz Dios ntiˈx tumiljo ikyjo.


Ijewa yäkä kajali ji̱a ra, Jesús te pan kukawa̱, je ki̱ ika̱kia, kjepa je butsa ma̱ ite iwa̱ dulanak wa ia̱, te isha: —A̱ju̱, jí ño. Jí rä yis yaka. 	 Nqo waˈntaqa, tej tjaw ttzyuˈn Jesús jun pan, ex xi tqˈoˈn chjonte te Dios tiˈj; ex kubˈ tpiẍin, ex xi tsipin qeˈy, awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin, ex tzaj tqˈmaˈn: Kywanxjiˈy lo, quˈn atzin nxmililjiˈy.


Jera yis te jukläyäkä sikii Jerusalén spa̱na dawa̱ju̱té ka̱jöir Säkeklä skaté su̱a, jishtä busi jula kolonak je̱k ki̱tkele e̱ná ijäiyi yika käi. 	 Ex nlijiˈy tnam xjan, a akˈaj Jerusalén, a tzaj te Dios toj kyaˈj. Ajo tnam bˈantnin tten tzeˈnku jun txin otaq bˈaj ok t‑xbˈalin, tuˈn t‑xiˈ tukˈa tchmil.


Ke bä jula ma̱ka̱ yilé ki̱ka plaa ikukäkwa̱ sä wäkiri ye, je rä ije te ji yakei wakbla ra, ka je nui ja̱nakläka̱ña ba ki̱ka. Ma je̱k tso̱ksa̱ se̱nak wämo. 	 Mi kubˈ tqˈoˈn tqˈobˈa jun paqx tibˈaj jun aˈla tuˈn tok te nejinel toj Ttanim Dios, qa naˈmxtaq tok tkaˈyin tbˈinchbˈin. Quˈn yajtzilaˈ, qa nyataqku wen tbˈinchbˈin, ajin kxel bˈlen toj til. Qalaˈ kaˈyinkxix tibˈa wen.


Jera ijewa ñatapawa̱wa̱ sä wäkiri wa ra, ñaje̱rku̱a te inaklä ma̱ ta̱i je guardia wa ia̱, 	 Tuˈnpetziˈn, aye kynejil pale bˈeˈx ok kychmoˈn kyibˈ kyukˈa nejinel kyxol aj Judiy, tuˈn tkyij bˈant kyuˈn, tuˈn mi tzˈele tqanil. Ex xi kyqˈoˈn nim pwaq kye xoˈl qˈaqˈ,


Jera Jesús te iwa̱ dulanak wa kia jaté, jewa ia̱ ite isha: —Yis je̱r ja̱mi jí chu̱li̱i̱ wa dälänacha̱wa̱. Ka irä jiye kuna ta, tres día kana ijewa se̱naté yis da, ijewa wa̱ ji a̱ni ka kuna ñanak. Ka yis ssëne ijewa patkäkmini bäli ebä, iö iwätuir jolormi ña̱la wà ki̱ka. 	 O tzaj ttxkoˈn Jesús a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin, ex tzaj tqˈmaˈn qeˈy: Nchyoˈn nkˈuˈja kyiˈjjo xjal lo, quˈn ma bˈant‑xi oxe qˈij kytenbˈile qukˈa, ex ntiˈx chˈin o txi kywaˈn. Ex nkyˈeˈy tuˈn kyaj nchqˈoˈn kyja kukxjo, quˈn aku chi kubˈ numj toj bˈe tuˈn waˈyaj.


Yis patkäkté ki̱ isherke̱ rä jikäi: Yi me̱le ije wa̱ yis ia̱, ka jewa mane a̱ni weikanakläwa̱ kuna yis ukä ja̱mi, ata sa̱ ke̱i bata jekje ra yis wa̱ ijewa shki̱wa̱kläka̱ni kseka. 	 Ex atziˈn taj nManjiˈy, a saj smaˈn weˈy, tuˈn mi naje jun xjal, ayeˈ ma chi tzaj tqˈoˈn weˈy; qalaˈ tuˈn kyjaw anqˈin wuˈn, aj tjapin bˈaj tqˈijil tzaluˈn twutz txˈotxˈ.


Imineju̱ ñakie ma̱k yönak ise̱naklä María ra; je rä kablele José ra je̱k jula kukäkwa̱, ata je kaldu rä bol. 	 Xiˈ tzˈibˈil tbˈi junx tukˈa Mariy, a tuˈn tmejetaq tukˈa, ex chˈixtaq tul tal.


Chui wa tsa̱ku̱i kjanaklä ekla, je rä ale Pedro wa̱ kukä teleju̱mi je saka wa, je te iwächakewa̱: —¿Ka ba ne su̱a yis te kal yäkä wäbala na Jesús da rä na? 	 Tuˈnpetziˈn, xi tqanin jun aqˈnil te tnejil pale, a attaq kylonte kyibˈ tukˈa ichin, a otaq tzˈel txˈemin tẍkyin tuˈn Pegr: ¿Ma nyatzin o nliˈy toj chˈlaj te awbˈil tqan lobˈj tukˈa?


Ba ku̱ sá nui jöwa̱pa bitaba, jishtä sá te nui ta sá ra wa jawa̱ bitaba käi. 	 Ex najsimjiy qila, a o bˈant quˈn, tzeˈnku qeˈ, nkubˈ qnajsiˈn kyilxjal nchi bˈinchin mibˈin qiˈja.


Jera ñawäsaka je yaba je̱kaka̱ shkamini. Jera je rä doce año. Je te ijewa male̱cha̱cha̱wa̱ e̱e̱na si̱. 	 Noqx teˈ t‑xi tqˈmaˈn ikyjo te txin, bˈeˈx jaw weˈks, ex el bˈet, quˈn te kabˈlajaj abˈqˈetaqjo txin, a otaq kyim. Jotxjo jniˈ xjal bˈeˈx i bˈaj jaw kaˈylaj, tuˈn kylonte ikyjo.


Ata ka̱wä deka̱ju̱ ra, je te idäläwa̱cha̱wa̱; jera issi̱nacha̱wa̱, ka irä ñak kicha ta bäi ki̱ka. 	 Me atzaj teˈ tok qˈijil, bˈeˈx jaw tzqij, quˈn nya nim xaˈye tlokˈ.


Bekwä su̱a ba te siete yis jula wämo ja̱rka, ñakäi tsi̱ni duäkläka̱ yöle oro wà siete, jewa rä blelewa̱. Je bekwä siete ne rä tapanak eyaka eyaka siete jewa ángel í wa rä. Je tsi̱ni ne rä tapanak eyaka eyaka siete wa rä. 	 Atzin t‑xilin a wuq cheˈw, a qˈiˈn toj nman qˈobˈa, nkyyekˈin kyejo wuq nejinel xqˈuqil kye Ttanim Dios kyojjo wuq tnam qˈumle. Ex atziˈn t‑xilin wuq xtankoˈl bˈinchin tuˈn qˈanpwaq nkyyekˈin kyiˈjjo wuq chˈuq Ttanim Dios.


Jera Pedro je̱kaka̱ mineju̱ ijewa ra. Ñerä idemiju̱ ra, ijewa te ikiaka̱ ju ja̱r etkäka. Jeska alaklä wa chichö wa biköle ñayitawa̱ Pedro wäja̱mi. Jewa ji̱a tso̱, te paiklä käi dätsi käi, yöle Dorcas wa̱ ijewa ia̱ ikatke ji̱a ijewa ra ra, je kjasha ije ia̱. 	 Bˈeˈxsin xiˈ Pegr kyukˈa. Atzaj teˈ tkanin, bˈeˈx jax kˈleˈn tojjo ja, jaˈ taˈyetaq t‑xmilil Dorcas. Ex bˈeˈx xi laqˈe. Ilaˈ mebˈe qya nchi oqˈ wen, ex xi kyyekˈin jniˈ xbˈalin ex txoˈwbˈaj, a otaq chi bˈant tuˈn Dorcas, teˈ itzˈtaq.


Ijewa wä käjäklä rä manene ska ebä, ijewa te yakei wakbleke̱ ka jalewa̱ ta. Ñakäi ite ka chatkelewa̱ bäi si̱ kuna wa je̱r ki̱we̱ke̱. Ijewa rä ñadulale inaklä ebä ki̱biketsäk. Ijewa rä weikanakcha̱wa̱ wa. 	 Quˈn tkyaqil qya, aj tok kykaˈyin, n‑el kyanmin kyiˈj tuˈn kykyˈaˈjin kyukˈa, ex mi nchi sikyte tuˈn kybˈinchin aj pajil. Ex kukx nchi xmoxin kyiˈjjo a nya kujqe toj kynimbˈil. At‑xix kynabˈl tuˈn tpon kykˈuˈj tiˈj tiˈchaqku, me at tqanbˈil Dios kyibˈajjo xjal luˈn.


Ata sä te ishe ka sa̱ wa̱ ji yakei kuna ni ra, je rä sa wakei je̱k wäyuä, ñakäi ka sa̱ ja̱mi ji rä iyina si̱ kuna. 	 Qa ma txi qqˈmaˈn jaˈlin qa ntiˈ il toj qchwinqil, nkubˈ qsbˈuˈn qibˈ quˈnx qibˈ, quˈn atzin Yol twutzxix ntiˈ toj qanmin.


Ka irä jiye kuna ta, je ke̱i ska sä weikarmi, ka jekäi weikane bakle mik a̱ni säkätä ji yöleksa̱ yuaksa̱ Säkeklä te skaté bite rä jira kje, ñakäi je su̱ta ji ka o̱nakni mik a̱ni. 	 Quˈn nimkux jun kyixkˈoj kkyˈelix kyuˈn, a bˈajxi kylaˈy tukˈaxjo tzajlin xkye twutz txˈotxˈ, ex mixla kqlaˈbˈil juntl majl, aj tjapin bˈaj tkyaqil.


Jera je Samaria wa te ikúka: —¿Ba rä Judío wa, ata yis dä alaklä Samaria wa, maikäi je ia̱ ba te diklä kie yanak na? Je sha ite rä, ka jiye kuna ta, Judío wa irä, Samaria wa irä, jewa rä ka däkwa̱ kuna ñaska. 	 Me atzin teˈ qya xi tqˈmaˈn te: ¿Tiˈtzin quˈn ntzaj tqaniˈn tkˈwaˈy cheˈwe weˈy? Quˈn aj Judiy te, ex ayintzin weˈ jun qya aj Samaria (quˈn kyojjo qˈij anetziˈn nimxtaq qˈoj at kyxol aj Judiy ex aj Samaria).


Je ne ki̱ka ke bas ñama̱ yinak yi a̱ni wa̱ yakei ji ñe ki̱ka, ji ye ki̱ka, jile ke̱i kjewe̱ ki̱ka, tulu spa̱na ke̱i kjewe̱ ki̱ka, sábado ke̱i kjewe̱ ki̱ka. 	 Tuˈnpetziˈn, mi txi kyqˈoˈn ambˈil kyexjal tuˈn kyyolbˈin kyiˈja noq tuˈn tpaj ojtxe kawbˈil, tzeˈnku tiˈ tuˈn t‑xi kywaˈn, ex tiˈ tuˈn kyxi kykˈwaˈn; ex tuˈn tpajjo nintz qˈij nchi ikyˈsit, mo kyiˈjjo xim tiˈj neˈẍ yaye, mo tuˈn tpajjo tuˈn tbˈant jun tiˈla kyuˈn toj qˈij te ajlabˈl.


Pablo wa̱ ibiketsale kja rä kjäkju̱ kju̱awa, ka Éfeso wa kuna, ka iwätkenaklä kuna Asia ska. Ka irä jiye kuna ta, ikiana däkmi mane mane Jerusalén ska Pentecostés díaí ke̱i kjewa̱kña, ikuna rä io̱nopa ra. 	 Ikytzin bˈantjo, quˈn tkyˈeˈtaq Pabl tuˈn tkyijtaq ilaˈ qˈij toj txˈotxˈ te Asia, ex mix ttziye, tuˈn t‑xiˈ tzma Éfeso, quˈn tajtaq tuˈn tkanin liwey tzma Jerusalén qa akutaq pon kanin, tuˈn tikyˈsitjo nintz qˈij te Pentecostés.


Iwa rä sá te sa pakte rä ka kte shirilewa̱ wà kuna, ji shi̱ana wà kuna, sä wäyue wäsi̱wa wà kuna. 	 Tej t‑xi qqˈmaˈn Tbˈanil Tqanil kyeˈy, nya najninqotaqa tiˈj, ex nya tuˈn kabˈe qkˈuˈja, ex ntiˈtaq jun qxima tuˈn kykubˈ qsbˈuˈn.


Mikle ra bas dä ka yi cha wa kuna, ata jira bas dä Säkeklä cha wa. Bas ia̱ ka je̱r bäi rä yile kuna, ata jira bas ia̱ je̱r bäi yina. 	 Quˈn ojtxe, ntiˈtaq kymujbˈil kyibˈa, me atzin jaˈlin, ma chi oka te Ttanim Dios. Ex ojtxe, naˈmtaq tuˈn tyekˈin te Dios tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj kyiˈja, me atzin jaˈlin ma tzaj qˈaqˈin tkˈuˈj kyiˈja.


Iyina si̱ ra, ditsä yäbei maju̱mi rä jiräni ije ktei yöle katke rä ja̱mi, ata ¡wekte ditsä yäbei ju̱akksa̱ wakei rä! Ije wakei ia̱ ra bäi si̱ rä ke iko̱nopa. 	 Okx kbˈajilx wiˈja, ayiˈn Tkˈwal Ichin, tzeˈn ntqˈmaˈn Tyol Dios, tuˈn nxi kˈayiˈn. Me atzin kxel kˈayin weˈy, noqxpet mi s‑ul itzˈje twutz txˈotxˈ.


Jeska ángel wa siete, sa tuawa̱kläwa̱ ta siete daksa̱julu, ñapajiele dätsi yëë wäñileka̱ wà, je̱r bata pamu̱aklä ta yöle oro wà. 	 Ex tojjo ja, bˈeˈx i etz wuq angel, a qˈintaqjo wuq kyˈixsbˈajil kyuˈn. Ex toktaq kyxbˈalin tzˈumin ex tbˈanilx wen. Ex toktaq tkˈalbˈil kykˈuˈj bˈinchin tuˈn qˈanpwaq ex japine tzma ttzi kykˈuˈj.


“¡Issö! ¡Yis däju̱ rä plaa! ¡Bäije yi te ji bata yile jí äyë ki̱ka je kte wawá̱ rä!” 	 ¡Kaˈyinxa! Chˈix tuˈn wula juntl majl, chi Jesús. Kyˈiwlinqexixjo a nkubˈ kynimin Tyol Dios, a kyij tzˈibˈin tojjo uˈj lo, a il tiˈj tuˈn tjapin bˈaj.


Bas se̱no je̱rki̱i̱ chichi käi wa yika. Bas se̱no je̱rki̱i̱ shka̱bläk yakei wa yika. Bas se̱no je̱rki̱i̱ sä yaka wäbikäk wa yika. 	 Kykaˈyink kyibˈa kye xjal, a nya bˈaˈn nbˈant kyuˈn, a nya toj ttxolil nxaˈye kynabˈl. Noq kyaj tuˈn tok kyqitin jun techil tiˈj ttzˈumil kychibˈjila, tuˈn kyoka te kye, ex tuˈn kybˈinchiˈn jun tiˈ tibˈaj kynimbˈila tiˈj qAjaw Jesús.


Bas te Asíncrito irä, Flegonte irä, Hermas irä, Patrobas irä, Hermes irä, ñakäi sa el wa tso̱ ijewa ra irä jewa ia̱ ishe yie ichakami ni. 	 Kyqˈolbˈinqexa Asíncrito, Flegonte, Hermes, Patrobas, ex Hermas, junx kyukˈa kykyaqil nimil iteˈ kyukˈa.


Jekäi ije deksa̱ bulee ra, idewa̱ rä iktä dälätsäk wa biköle ia̱ tsa̱tkeneksa̱ jekjeye ma̱k ye. 	 Me atzaj tej tjapin bˈaj tkyaqiljo luˈn tuˈn, bˈeˈx ok te Kolil te jun majx kyiˈj kykyaqiljo ayeˈ kchi kˈwel niminte.


Ata je shka̱bläk wa te isha ñaia̱: ‘Ije ne ia̱ iká däli ukä rä däkksa̱ rä; je ki̱ka sä shkä iktäkwa̱, jera ji rä däkksa̱ iia̱ je dämiksa̱ saje cha ye.’ 	 Atzin teˈ t‑xi kykaˈyin manil txˈotxˈ teˈ ttzajjo kˈwalbˈaj, bˈeˈx i bˈaj ja yolin kyxolile: Ate luˈn kyjel te tajaw txˈotxˈ. Tuˈnpetzintzjo, qbˈyoˈnku, tuˈntzin qkyij te tajaw.


Jekäi iñasikitewa̱klä siete día e̱r dawa̱ kja ra, Judío wa dar Asia ska wa te isu̱a Templo na. Jera ijewa te ditsä biköle wätji̱wa̱ka̱. Jekäi ijewa te ikukawa̱, 	 Chˈixtaq kyjapin bˈajjo wuq qˈij, jun jteˈbˈin Judiy tzajninqetaq toj txˈotxˈ te Asia, iwle Pabl kyuˈn, toj tnejil ja te naˈbˈl Dios, ex bˈeˈx i ja najxjal kyuˈn, ok tzyuˈn Pabl kyuˈn,


—Bas kia yile te jula kolone diei yäk ra, ke ma je̱tka sä bakleka̱ wa je̱tkäklä ki̱ka, ata iöle isaka bakleka̱ ba tsa̱ta rä kile iwa̱, 	 Aj qa at jun xi txkontiy toj jun nintz qˈij te mejebˈlin, nya bˈaˈn tuˈn tkubˈ qey tibˈaj jun tbˈanil qˈuqbˈil, quˈn yajtzaj qa xpon kaninku juntl txokenj, a nim chˈintl toklin tzeˈnku te,


Ata ikuna kte baa yinak sá wa̱ je rä ki̱telewa̱ ra, je rä ki̱telewa̱ weikanakcha̱wa̱ wa yika. 	 Exla qa at junjun mi n‑el kynikyˈ teˈ Tbˈanil Tqanil kolbˈil, quˈn ayelaˈ kyjaˈ kyxiˈ toj najin.


Ata Jesús a̱na täkii, jera iduawa̱. 	 Jaw ẍchˈin Jesús kujxix, ex bˈeˈx el kyim.


“¡Säli bas fariseo wa rä! Ka irä jiye kuna ta, bas wäbätsä rä ñapaktäklä jui ska ra, oloi ta wa je̱tkäklä wà, bas me chakarpa sa tapanaklä däli watju̱ak shtä ska wà. 	 Bˈisbˈajilxla kyeˈy, ayiˈy Parisey. Quˈn oˈkx kyajiˈy tuˈn kykubˈ qeˈy kyibˈajjo meẍ tbˈanilqex wen, aj kyxiˈy toj muˈẍ ja te naˈbˈl Dios. Ex kyaj tuˈn kyqˈolbˈinxjal kyeˈy tukˈa kymutxbˈil kyibˈ kyojile bˈe.


Ka ijewa rä ka̱jiska wa kuna, jishtä ka yis dä ka̱jiska wa kuna käi. 	 Quˈn nya te twutz txˈotxˈqin weˈ, ex ikyqex kyeˈ, nya te twutz txˈotxˈqe.


Iwa̱ dulanak wa te je su̱a ra, je te ijewa male̱cha̱cha̱wa̱, te isha: —¿Maikäi je higuera ssi̱nawa̱ plaa rä na? 	 Atzaj teˈ tok qkaˈyiˈn noq tzqijl tej tze, xi qqaniˈn te Jesús: ¿Tzeˈntzin tten teˈ tze jun paqx xjaw tzqij? qo chijiˈy.


Ale ji yakei wakbläk wa wäter tkete je ekla te Jesús weika te isha: —¡Ba ne rä Säbäkäkksa̱ rä ra, ba wakei je̱k tsa̱tköksa̱, ñaebä sá tsa̱tköksa̱! 	 Atzin teˈ jun bˈinchil il, a yoˈbˈinkstaq twutz cruz, tzuntaq nxmayintaq teˈ tiˈj Jesús kyjaluˈn: A qa axixjiy Crist, a Kolil, a skˈoˈnxix tuˈn Dios, klomtzin tibˈtza tilx tibˈa, ex majqoxpe qeˈ, qo tkloma.


Jeska ise̱na tres día ka wä wajuele kuna, ka ji a̱ni ñale yale kuna. 	 Antza tene oxe qˈij, me mix kaˈyine, mix waˈne, ex ntiˈ chˈin tkˈwaˈ bˈaj.


Jí kte rä bulee, kianak kinakwa̱ biköle wa̱. Je rä Cristo Jesús deju̱ ka̱jiska ji yakei wakbläk wa tsa̱tkäkksa̱. Jewa sha̱na yis ne rä ie̱e̱na si̱ rä. 	 Twutzxix teˈ luˈn, ex tkyaqil tuˈn t‑xi niminte: Qa a Crist, a Jesús, ul twutz txˈotxˈ tuˈn kykletjo aj il, ex ayinkuy nimxix wila tzeˈnku kye txqantl.


Jera Pedro deka̱ni Jerusalén ska ra, sa pakäk tene shkiri wa̱k wa kju̱atkaka̱ ira, 	 Tuˈnpetziˈn, tej tmeltzˈaj juntl majl Pegr toj Jerusalén, jaw yolbˈil tiˈj, kyuˈn jun jteˈbˈin nimil aj Judiy.


Jera Jesús te isha iia̱: —Chichi ka̱rbä rä ka̱ wäja̱r í ta, du ju̱nak ka̱sha̱ ki̱ rä ju ta, ata ditsä yäbei wa̱ ka ka̱ kuna mai a̱ni itsa̱ku̱ katabläkläwa̱. 	 Xitzin ttzaqˈwin Jesús kyjaluˈn: ¿Ma twutzxixsin tey qa aku txi lipey wiˈja? Me majx kxel nqˈmaˈn tey: At kye wech kyjul te kynajbˈil; ex at kye pichˈ kypaqbˈil. Me metzin weˈ, a Tkˈwal Ichin, nipe jaˈ tuˈn nxi qˈejeye chˈiˈn, ntiˈ.


¿Ka ikuta wa bena tso̱ rä jí sajewa sha̱na kuna na? Jekäi ra, ¿maka je te je biköle tsa̱ rä na? 	 ¿Ma nyaqetzin tanebˈjo najleqe qxol? ¿Jaˈtzin xbˈante tkyaqiljo luˈn tuˈn? chi chiˈ.


Jekäi alaklä wa ka tsa̱ku̱ ki̱tiakle ra, itsa̱ku̱ kä tiö ju̱omi kalabe. Ata alaklä wa ia̱ ra tsa̱ku̱ kä tie iräle isike ju̱emi iräle je rä äina ra, je ku̱ iki̱tiöwa̱. 	 Tuˈnpetziˈn, qa at jun qya, tkyˈeˈ jax tktxuˈn twiˈ toj tja Dios, bˈaˈntla tuˈn tel tmitzoˈn twiˈ, tuˈn tok tzeˈnku jun ichin te jun majx. Me jun tij ttxˈixewjo qya aku tzˈel ikyjo tuˈn tkyij twiˈ tzeˈn twiˈ jun ichin. Tuˈnpetziˈn, ilx tiˈj tuˈn tjax tktxuˈn twiˈ toj tja Dios.


Ka ji a̱ni wà sá te yi a̱ni dokowe̱ kuna, jí sá te ikja̱nei we̱ke̱ ka je yinaklä jini a̱ni. 	 Mi nkubˈ qbˈinchiˈn jun tiˈ toj qchwinqila tuˈn mi jaw tolpaj jun aˈla toj tnimbˈil, tuˈntzin mi chi yolbˈinxjal tiˈj qaqˈnbˈiˈn.


Jekäi yis tso̱ ji̱a jí ju wäjienak ja̱mi ra, yis te je wà bas je̱r ja̱we̱ke̱ bas wäshki̱naklä, yis ia̱ ra je ne rä bäi rä. 	 Quˈn at wokliˈn tuˈn kyxi nkˈasiˈn toj kynimbˈila kyuˈnjo tumil lo, a naˈmxtaq nkyima,


Je te biköle male̱cha̱cha̱wa̱, jera ijewa ñachaka iki̱, te isha: —¿Je rä ji jekäi na? ¿Je rä mane shtä ka̱ju̱ñe spa̱na na? Ije rä ka̱wei ta je wà ite wikblu ñá shtä wa patkeke̱ksa̱, jera jewa te iktä ssëke̱. 	 Kykyaqilxjo jniˈ xjal bˈaj jaw kaˈylaj, ex i bˈaj jaw yolin kyxolile. Chi chiˈ kyjaluˈn: ¿Titziˈn ikyjo? A xnaqˈtzbˈil luˈn bˈajxi qlaˈye juntl ikyjo, a ajin qeˈ taqˈnil tajaw il ma cheˈx niminte.


Jekäi ikuna alaklä manele Jesús biketsäk rä yështä ta chichö wa ra, je kiana ijewa tsa̱tkäk, ka je ja̱wa̱kka̱ tapanak wa ki̱ka. Je rä ijewa wa̱ chichö si̱ wa tsa̱tkäklä bäi. 	 Qa at jun qya nimil at juntl qya toj tja, a o kyim tchmil, bˈaˈn tuˈn t‑xi tmojin, tuˈn mi tzˈoke te tkˈaˈch Ttanim Dios; tuˈntzin tonin Ttanim Dios kyiˈjjo qya, a o kyim kychmil, ayeˈ ntiˈx jun itzˈ kyiˈj.


Jera Jesús te isha: —Yis ne irä, je ne ktä kaldu ba ra rä. 	 Xitzin tqˈmaˈn Jesús te: Ayin wejiˈy Crist, a nchin yoliˈn tukˈiy.


Jera iwächa̱mi je alaklä su̱ak ra, ite isha Simón ia̱: —¿Ba te jí alaklä su̱a na? Yis dewa̱ju̱ bä ju na ra, ka ba wa̱ diklä me̱ne yis ia̱ yis klä paskuäklä, ata ije te yis klä nu̱wa̱ iwakei wäriä wà, je pasikani ite itsa̱ku̱ kä wà. 	 Xitzin kaˈyin Jesús toj twutzjo qya, exsin xi tqˈmaˈntz te Simun kyjaluˈn: ¿Man tzˈiwle qya lo tuˈn, a ma chi el ttxjoˈn nqaˈn tukˈa taˈl twutz, ex ma chi el tsuˈn kyukˈa tsmal twiˈ tuˈntzintla kytzqijtz? Me metziˈn te, ma chin tzaj ttxkoˈn tuˈn woktza toj tjay, me ntiˈ chˈin aˈ saj tqˈoˈn te txˈajbˈilkye nqaˈn.


Jekäi jishtä ditsä ekla te Säkeklä ktä weikawa̱ ki̱ka chu̱li̱i̱ ianacha̱wa̱ ji yakei wakbläk wa ye, je su̱ta ñaebä ekla te Säkeklä ktä dälätsa ki̱ka chu̱li̱i̱ dewa̱ wämo ye. 	 Quˈn noq tuˈn s‑el tiˈjlin Adán Tyol Dios, ma chi kyijxjal toj najin tuˈn kyil. Exsin ikyxjo, noq tuˈn xkubˈ tnimin Jesús Tyol Dios, nimku ma chi ok tzˈaqle twutz.


Jekäi ite sa pakte rami, Judea ke̱i ska ñapaktäklä jui etkä etkä na. 	 Ikytzin nkubˈetaq tyolin Jesúsjo Tyol Dios kyojileˈ muˈẍ ja te kynaˈbˈl Judiy Dios, tojx ttxˈotxˈ Judey.


Ije je̱r bäi sha sa̱ ia̱ ukä bakleka̱ ka̱biketse bena wà je̱rike bena wà. 	 a noqx ma tzaj tchitin qibˈaj, tuˈn ttzqet‑xix qnabˈl ex qojtzqibˈl.


Jekäi isaka kolonawa̱ ja̱ñetsanak, buka̱nak ksabata wà, ka je ebä kuna, ata imo̱na cadena wà, iwätena sä jiäklä ska. 	 Ex ikyxjo, noq tuˈn tpaj kynimbˈil, iteˈ junjuntl i ok yisoˈn, ex i bˈaj jubˈchin. Ex ilaˈ maj, i kubˈ kˈloˈn tukˈa kxbˈil, ex i kuˈx toj tze.


Jekäi iel se̱nawa̱ni ira, ata ñaebä je duawa̱ ka yaba a̱ta̱leta̱na kuna. Je su̱ta iel idäkläka̱ mañal ukä ja̱mi io̱na ñaebä. 	 Atzintzjo tkabˈ jaw meje tukˈa t‑xuˈjil kyij, me ikyxljo, ntiˈ jun tkˈwal kyij, teˈ tkyim. Ex ikyxl bˈajjo tiˈjjo toxin,


Jekäi semana día säkätä wà sa̱ñiree ka̱wä deka̱ju̱bä ra, ijewa minejulu sa̱ nu̱l bläklä ska. 	 Qlixje wen, teˈ kyxiˈ, jun tnejil qˈij te seman, jaˈ okx muqet Jesús noqxix njawilku qˈij,


Je rä sá däkläksa̱ ka̱kiäk irä, kte wapaktäk irä. 	 Qalaˈ, awotzintla qeˈ tuˈn qnaˈn Dios, ex tuˈn qyoliˈn tiˈjjo Tyol, chi chiˈ.


Yis te ishe bas ia̱, ije bitewa̱ju̱ni ijuka wabiketsaleksa̱ wämo ye, je iel säkei ye. Ka irä jiye kuna ta, yi je̱k oloi kaka̱ ra, je rä ja̱nakwa̱ni; ata yi je̱k jawa̱ ra, je rä oloi kanakka̱.’ 	 Kxel nqˈmaˈn kyeˈy, chi Jesúsjo, qa tej taj meltzˈajjo peyil pwaq tja, otaq kubˈ najsit til tuˈn Dios. Me metzil tej Parisey mix kubˈ najsin teˈ til; quˈn qa at jun xjal njaw tnimsin tibˈ, ok kˈwel mutxsin teˈ. Me atzil teˈ, a kˈwel tmutxsin tibˈ, ok kjawil nimsin teˈ.


Ata jira Cristo rä shki̱leka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na, käpelecha̱wa̱ wa shki̱rke̱ni wä säkätä käi. 	 Me twutzxix tetz, qa ate Crist xjatz anqˈin kyxol kyimnin, tzeˈnku tnejil twutz awal, te jun yekˈbˈil te qe, qa il tiˈj tuˈn qjatz anqˈinqe.


Jikäi sa̱ wa̱ ijuñer dä. Sä del mikle wätenaka̱ña ira, sa yaka ji yakei wakbläk weikanakläwa̱ ka kolonakläwa̱ ji̱a ji yakei kjanaklä ye. 	 Quˈn bˈiˈn quˈn, qa a ojtxe qten ntiˈ tipin qibˈaj, quˈn nyakuj o jaw pejkˈit twutz cruz junx tukˈa Crist tuˈn tkyimlin, tuˈntzintla ntiˈ tipin il toj qchwinqil jaˈlin, ex tuˈntzintla mi qo okine te taqˈnil il tuˈn qil,


ale kseka rä. Yis dulewa̱, ata issö, yis se̱r dä sa̱ ke̱i etkä etkä jekjeyemi. Yis wa̱ duewa̱ irä sä wikblu bläklä irä, je llaveí tso̱. 	 Ayin wejiˈy, itzˈqiˈn; bˈaˈnxi in kyima, me atziˈn jaˈlin, itzˈqin weˈ te jun majx. Ayin weˈ at wokliˈn, tuˈn kyjatz kyimnin te chwinqil, mo tuˈn kyxiˈ toj kynajbˈil kyimnin te jun majx.


Ka irä jiye kuna ta, ije te iwa̱ dulanak wa pakteke̱, te isheke̱ ijewa ia̱: —Ditsä yäbei rä ju̱nakksa̱ ditsä jula na, jeska jewa te iktemiwa̱, ata iduawa̱ ukä ska tres día ra ishki̱rmika̱ni. 	 quˈn nchex t‑xnaqˈtzintaqjo t‑xnaqˈtzbˈin. Ex nxitaq tqˈmaˈn kye: Ayintziˈn Tkˈwal Ichin, skˈoˈnqiˈn tuˈn Dios, kchin xel qˈoˈn kyeˈ xjal, tuˈn nkubˈ kybˈyoˈn, chiˈ. Aj nkyima, me toj toxin qˈij, kchin jawitz anqˈin juntl majl.


Iwa rä yie je yua bas ia̱ rä je̱r ialewa̱ ta̱i, je̱r ssëlewa̱ shi̱ana, wä riä bakle ta̱i, je rä ka bas je̱r ianaklä kuna, ata je rä bas wa̱ iju̱ñaklä bikö yis wa̱ bas shka̱l dä käi. 	 Xi ntzˈibˈinjiˈy wuˈja kyeˈy tukˈa txqan bˈis, ex labˈil toj wanmiˈn, ex in jaw oqˈa tuˈn ikyjo. Me nya tuˈn kyjaw bˈisiˈn, qalaˈ tuˈntzintla tel kynikyˈa te qa nimxix nkˈuˈja kyiˈja.


“Jekäi ikuna sä wämo ne rä elkje ra ka tsa̱tkenakksa̱ kuna rä ra, ¿jera ka sä bäi kuna wa irä, sä yakei wakbläk irä, me dämi rä na?” 	 Qa kuj ẍi klete kyeˈ tzˈaqleqe, ¿Yajtzila kye nya wenqe ex bˈinchil ilqe?


Ata yilé te ishemi: “¿Jishtä dulecha̱wa̱ wa shki̱rke̱ka̱ni rä na? ¿Mane shtä yaka wà idämini rä na?” 	 Nlayla txi kynimiˈn tiˈjjo anqˈbˈil kye kyimnin, quˈn at junjun kyxola aku txi tqˈmaˈn: ¿Tzeˈntzilaˈ qxmilil aj qjatz anqˈin kyxol kyimnin?


Bäi si̱ ra, ke ji wa̱k sä el wäbuta̱nakläwa̱, ji yaka käte wà iräle, vino ye wà iräle, jile saka wà iräle. 	 Tuˈnpetziˈn, mi txi tchyonjiˈy chibˈj, ex mi txi tkˈwanjiy vin, qa nya wen toj twutz termana, quˈn yaj qa noq tuˈn tpajjo ikyjo xkubˈe tzˈaq termana toj il, mo saj numj toj tnimbˈil.


Ale vaca yaba kate onak tso̱té ktöwa̱, sä yäkö, sä ssëno a̱naa. 	 Ex kyintzjiˈy tal wakx, a maˈ qˈeˈsxix, exsin kybˈyonkutza. Okxpetzin qo waˈlxte, ex ok qo ikyˈsil nintz qˈij,


ba Félix bäiwa̱ si̱, del ka̱ biköle ska, sá te isu̱a ra iyina irä, je ki̱ka sá te ba kjeishe je̱r baa wà. 	 Ay, Félix, tnejilxix kawil, jotxjo luˈn, n‑ok qajbˈin toj tkyaqil qtxˈotxˈa tukˈa nimxix aqˈbˈil chjonte.


Jekäi yis te ishe bas ia̱, je su̱ta ji yakei wakbläk ekla je̱k manewa̱ksa̱ ra, jera ka̱jöir ska wa ssërmi a̱naawa̱ si̱ ije ki̱ka, isaka wämo wa noventa y nueve ki̱ je̱k manewe̱ksa̱ ka sher kuna jewa tsa̱ta. 	 Noq jun techil teˈ lo, chi Jesúsjo. Me kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa nimxixtl teˈ tzaljbˈil kbˈajil toj kyaˈj tiˈj jun aj il qa ma nimin, tzeˈnkuljo kyiˈjjo bˈeljajlajaj toj jweˈ kˈal xjal, a bˈaˈn kyten toj kywutz.


Ijewa te je ssë tso̱ ji̱a ra, ite iki̱ paka jile she ja̱mi. Ka irä jiye kuna ta, idami kja alemana Jerusalénka, ñakäi ditsä te ibiketse tso̱ plaawa̱ Säkeklä gobiernoí kjämiwa̱ rä. 	 Tzuntaq nchi bˈin kyexjal tiˈj Tyol Jesús. Tej chˈixtaq tpon kanin Jesús Jerusalén, kubˈ tyolinljo jun techil lo, quˈn tzuntaq nchi ximinxjal qa chˈixtaq tul kaniˈn Tkawbˈil qMan Dios twutz txˈotxˈ, ex bˈiˈntaq kyuˈn qa iltaq tiˈj tuˈn tkawin Kolil te jun majx toj tnam Jerusalén.


Je su̱ta iyina si̱ ra bas pa juer wämo ditsä wäna, ata bas ja̱rka rä kje sä wäyue ebä, ji rä ka ka̱wei ja̱mi kuna ebä ne tso̱. 	 Ikyqetzinjiˈy, quˈn tbˈanilx nbˈant kyuˈn kywutzxjal, me toj kyanmiˈn, nojnin taˈye tukˈa ttzˈilil ex tkyaqil wiq il.


Jekäi idemiju̱ ra, ise̱na jukläyäkä kie Nazaretka. Je rä io̱naklä jishtä iyile jile bata shäk wa ja̱mi te ishe käi: Ije kirmi rä Nazaret wa ni. 	 Atzaj teˈ tkanin antza, bˈeˈx i xiˈ najal toj tnam Nazaret toj txˈotxˈ te Galiley, tuˈntzin tjapin bˈajjo a kyqˈma yolil Tyol Dios ojtxe, qa tuˈn toktaq tbˈi Jesús, Aj Nazaret.


Ata yie ibiketse Säkekewa oloi ja̱mi kukjunabä yis minaju̱mi bas ska. 	 Me qˈuqle weˈ nkˈuˈj tiˈj qAjaw, tuˈn njatza tzaluˈn toj tze, ex loqinl weˈ, liweyku chin poˈn lol kyeˈy.


Jera ñayöle ka̱wei wà wa ekla deju̱, je te ijewa ñawächake̱wa̱ tso̱ je ssa. Jera je te isu̱a ite ijewa kúka rä bäi ra, je te ichaka iia̱: —¿Sa pakale ji wa̱k etkä etkä biköle ska ra, mane rä isaka tsa̱ta rä na? 	 Teˈ tok tbˈiˈn jun xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil ikyjo, tuˈn toj tumil i xi ttzaqˈwine Jesús, xi laqˈe tkˈatz ex xi tqanin: ¿Ankyeˈ tkawbˈil Dios nimxix toklin kyxoljo txqantl?


Jí yis maju̱ bas ska ne rä idäkläka̱ mañatäbä kicha rä. Ji biköle wabiketsarke̱ksa̱ rä ktei yile isu̱ak wa bol wa̱ iräle mañal wa̱ iräle. 	 Atziˈn tox majin luˈn tuˈn nxiˈy lol kyeˈy. Ex chin ponbˈila tukˈa kawbˈil tzeˈnku ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: Aj tkubˈ kawit jun il, il tiˈj kabˈe mo oxe tstiyil, a otaq kyli il anetziˈnch.


Ke bas ñawäyua. Ka Säkeklä rä wäyönakwa̱ kuna. Ata ji tkawa̱ sa te, je ne wäkukemi sa te rä. 	 Mi kubˈ kysbˈuˈn kyibˈa ayexa. Quˈn mix aˈlx te Dios aku kubˈ sbˈunte, quˈn tzeˈnxjo kbˈantil tuˈnxjal, ikyx t‑xeljo ktlaˈbˈil.


Ata ka jäiyi wa kiar itsa̱ku̱ ki̱tiäkwa̱. Ka irä jiye kuna ta, jäiyi wa ne rä Säkeklä wakei me̱i rä, ñakäi ijewa ne rä ioloi käkka̱ rä, ata alaklä wa ne rä jäiyi wa oloi käkka̱ rä. 	 Quˈn tzeˈnku te ichin, nya wen tuˈn tjax tktxuˈn twiˈ toj tja Dios tzeˈnku jun qya, quˈn twutzbˈiyil Dios teˈ, ex jun yekˈbˈil tiˈjjo tqoptzˈajiyil t‑xilin Dios. Ex ikyxjo teqya, jun yekˈbˈil tiˈjjo tqoptzˈajiyil t‑xilin ichin.


Jera ite itsa̱tkäk wa bol Timoteo irä Erasto irä patkami Macedoniaka. Ata ije se̱na ji̱a elkje Asia ska. 	 Tuˈntzintzjo, bˈeˈx i xi tchqˈoˈn kabˈe mojilte, Timotey ex Erasto, tzmax Macedonia te qˈolte tqanil antza. Atzin tetz, axsi kyije jun jteˈbˈin qˈijl toj Éfeso, jun tnam toj txˈotxˈ te Asia.


Jekäi Jesús damiju̱ ña̱la wà ra, ekla ko̱le ka wä wajuenak kuna su̱a ite. 	 Tej kyjaˈtaq tikyˈx Jesús toj jun bˈe, xi tkaˈyin jun ichin moẍ toj titzˈjlin.


ka sä shäk kuna yakei, ka kju̱atkäk kuna, se̱nak je̱r baa, ji biköle ska se̱nak ñajalecha̱wa̱ ditsä biköle ra. 	 ex tuˈn mi chi yolbˈin tiˈj aˈla, qalaˈ tuˈn kymujbˈinte kyibˈ tukˈa tkyaqil, ex tuˈn kyyekˈinte kymutxbˈil kyibˈ, a twutzxix wen, kywutz kykyaqil xjal.


“¡Issö! Yie bas patke mar jishtä oveja patke tulemi lobo sha̱na käi. Je ki̱ka bas se̱no je̱r ta ta̱i tkäbe käi, ñakäi bitaba namala käi. 	 ¡Kaˈn! Kchi xel nsmaˈn tzeˈnqekuˈ rit kyxol xoˈj. Me chi okxixa ẍtij tzeˈnku jun kan, ex bˈuninxix tzeˈnku jun tal palom.


Jekäi bas te sá ktä dälätsawa̱ kalabe ra, sá tso̱ kja rä yi te ka sá ktä ssë jewa biköle kpäk. 	 Nchin kubˈsin nwutza kyeˈy, tuˈn kynimiˈn nyola toj tkyaqil, quˈn qa mina, kchi xel nkawiˈn kujxix wen.


Eliud te Eleazar wätsikiwa̱, Eleazar te Matán wätsikiwa̱, Matán te Jacob wätsikiwa̱. 	 a ttata Eleazar, a ttata Matán, a ttata Jacob,


Ma je̱k su̱o tsa̱na jishtä ba dami rä käi, jishtä ba te sa pakte rä käi, je ja̱mi ba chatköwa̱. Ka irä jiye kuna ta, je wá̱ ba te ra, ma je̱k tsa̱tkämiksa̱, ñakäi bä ktä ssäk wa tsa̱tkemiksa̱ ba te. 	 Ex kaˈyinkxix tibˈa tuˈn tbˈeta, ex tuˈn t‑xnaqˈtziˈn tukˈa tumil. Weˈkuxixa toj tkyaqil. Quˈn qa ma bˈant ikyjo tuˈn, ok kletila exqetziˈn nchi bˈiˈn tiˈja.


Jera Felipe mineju̱ je bata shäk Andrés ia̱. Jekäi Andrés mineju̱ Felipe ra je bata shäk Jesús ia̱. 	 Bˈeˈxsin xiˈ Lip, ex xi tqˈmaˈn te Andrés, ex kykabˈilx i xiˈ qˈmalte te Jesús.


Ñakäi Jesús irä iwa̱ dulanak wa irä kina jula kolone ki̱su̱ak. 	 Ex ikyx te Jesúsjo kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin i tzaj txkoˈn toj mejebˈlin.


Je ssa Jesús te ra, ite isha ijewa ia̱: —Sa̱ tso̱ bäi wa ki̱ ka sä bäiwa̱k sher kuna, ata sä duäke̱ wa ne ki̱ isherke̱ rä. Ka yis dene rä sä wämo wa kiäk kuna, ata yis de rä ji yakei wakbläk wa ne kiäk. 	 Tej tbˈinte Jesúsjo anetziˈn, xi tqˈmaˈn kye: Ayetziˈn bˈaˈnqe ntiˈ kye tajbˈin qˈanil kye; meqetziˈn yabˈqe, atpen kyeˈ tajbˈin kye. Tuˈnpetzintzjo, nya ma chin tzaj weˈ txkol kye xjal nbˈaj kubˈ kybˈisin qa bˈaˈn kyten; qalaˈ ayin wejiˈy ma chin tzaj txkolkye ayeˈ bˈinchil ilqe. Tuˈnpetziˈn, ma chin ula kyxol.


Jera iu̱na täkii ija̱rka te isha: —¿Jiye jira sa̱ tso̱ wa te ji kieke̱ ijuenaklä ye rä na? Ata kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, jira sa̱ tso̱ wa ia̱ ka ji a̱ni kjayinak ijuenaklä ye. 	 Tzaj tbˈis Jesús tuˈn ikyjo, ex xi tqˈmaˈn kye: ¿Tiˈtzila quˈn ntzaj kyqanin xjal techil jun tiˈ, tuˈn tkubˈ nbˈinchiˈn? Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy; mixla juntl techil kˈwel nqˈoˈn.


Ñaebä ite Lot ale wämo je wetsaksa̱. Je dokonawa̱ ka ka̱wei dälätsäk kuna wa te ji äina tker sa̱ ja̱mi ka wätkelewa̱ ta we̱ke̱ je yika. 	 Me oˈkx Lot klet kyxol, a jun ichin wentaq, quˈn ma tzaj tbˈis, teˈ tok tkaˈyin kychwinqiljo xjal aj ilqe.


Ji wà bas pauta̱na, ji kuka bas te, ji ssa bas te, ji su̱a bas te yis ja̱mi käi, je wà bas ñadulawo̱. Jera Säkeklä sä ssëwa̱k baa käruämi bas da. 	 Kybˈinchinkutzinjiˈy a o bˈaj nyekˈiˈn, ex o txi nxnaqˈtziˈn kyeˈy, ex n‑ok kybˈiˈn, tzeˈn nxi nqˈmaˈn, ex o tzˈok kykaˈyiˈn toj nbˈinchbˈiˈn. Atzin kybˈinchinkujiˈy, ex atzin qMan Diosjo, a tAjaw tkyaqil nukˈbˈil, ktenbˈil kyukˈiy toj tkyaqil.


El wa, ¿jera maikäi iwe̱ rä na? Mika̱ bas taparke̱ ra, jera manele ksä salmo wà, manele te sa pakte, manele te sä wäji̱atkele pake, manele ktäka̱ kte kju̱awa wà, manele te je kte wapakeka̱. Je biköle wo̱ rä sa̱ ki̱wäjienaklä. 	 Tuˈnpetziˈn werman, aj qa ma tzˈok kychmoˈn kyibˈa, i tbˈitzin junjun jun bˈitz, mo i tqˈoˈn junjun jun xnaqˈtzbˈil, mo jun tumil tzajnin te Dios, mo juntl tumil toj noq tzeˈnchaqku yol, mo jun pujbˈil kye yol ayeˈ. Bˈaˈn teˈ ikyjo, me noqit tkyaqil tzˈajbˈin te chˈiysbˈilte Ttanim Dios toj kynimbˈil.


Je ne rä yis kabläke̱ ijewa ra, mika̱ ijewa nui tsa̱ju̱ami yis te ra rä.” 	 Atzin wejiˈy Nyol kyijlin bˈant tiˈj kyukˈa, aj tel wiˈn kyilch.


Ka irä jiye kuna ta, manele bakle wäji̱atkele käi, ji me̱nak ka̱jöir skaté kjei ssäk käi, delewa̱ Wikblu Sikina kukäkña käi, 	 Qqˈonktzintz tilil, tuˈn mina tzˈel qiˈjlin qnimbˈil, a ma tzaj tqˈoˈn Dios qe. Quˈn qa iteˈ junjun ẍi nimin ojtxe, ex qa tzaj kytzyuˈn toyaj qMan Dios, ex qa ma kynaˈ Xewbˈaj Xjan toj kyanmin,


Bas te ji we̱ke̱ sa saka ukä ja̱mi, bas te sa saka wañeke̱, je rä ka bäi kuna. Jeiräta je we̱ke̱ bas te rä sä el wa ebä ukä ja̱mi, je ne rä shi̱ana si̱ rä. 	 Qalaˈ ayex kyeˈ nchi bˈaj jaw bˈinchinte noq tiˈchaqku tiˈ kyxolxa, mo nchi bˈaj elqˈiˈn.


Je ne ki̱ka sä ktei wabiketsanakläksa̱ ke̱i ska ra, bas buka̱nami rä e̱e̱na si̱, Tiro wa irä Sidón wa irä buka̱nami tsa̱ta. 	 Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, toj tqˈijil paˈbˈin twutz Dios, kujxixtl kye tkawbˈil Dios ktzajil kyibˈaj, tzeˈnku kye aj Tiro ex Sidón.


Jekäi Jesús demini Caná Galilea ska, ale iwa̱ diklä ialewa̱ vino ye ska. Jekäi Capernaúm ska sa̱ tsa̱ku̱i kja̱nei wa̱k ekla yaba jäiyi duärawa̱. 	 Ul meltzˈaj jun majl Jesús toj tnam Caná, toj ttxˈotxˈ Galiley, jaˈ o txˈixpit aˈ te vin tuˈn. Ex tkˈatz Caná at juntl tnam, Capernaum tbˈi. Antza taˈye jun xjal nim toklin, te taqˈnil nmaq kawil, ex at jun tkˈwal iltaq taˈ tuˈn yabˈil.


Ikuna jile ki̱ka yis te bas kjeisha bäi ije ia̱ ra, ka yis äine kuna. Je rä jishtä ji biköle yile sá wa̱ bas ia̱ rä kte si̱ wà, je su̱ta sá te bas kjeisha bäi Tito ia̱, je deksa̱ rä iyina si̱. 	 Quˈn otaq nqˈmay te Tito, tej naˈmxtaq txiˈ kyukˈiy, qa tbˈanil xjalqetaqa. Ex twutzx nya noq ẍin ela toj ntxˈixewa tiˈjjo nqˈmay kyiˈja. Qalaˈ, tzeˈnkuxjo nqˈmaˈy kyeˈy, twutzxix s‑ele teˈ, ex tkyaqiljo xi nqˈmaˈn kyiˈja te Tito, ex twutzxix s‑ele.


Jekäi ite ija̱wa̱mi ra, nima kolona ta̱i, je te ijewa kla ja̱r butse raksa̱ kje. 	 Atzaj teˈ tkux kyxoˈn kypa toj aˈ, nimx kyiẍ tzyet kyuˈn. Ayetzin kyej pa noqx tuˈn kybˈajeltaq laqj tuˈn kyiẍ.


¿Mane yila tjabana jí karalewa̱ ia̱ rä na: ‘Ma nui rä jalewa̱ bitaba’ ni iräle, ta ‘ma je̱köka̱, ma je̱katashuäklä kuköwa̱, bä shkömi’ ni iräle? 	 ¿Ankye junx tzˈele; tuˈn t‑xi qˈmet tuˈn tkubˈ najsit til jun xjal, a tzeˈnkuljo tuˈn t‑xi qˈmet: Weˈksa, ex kux bˈeta? ¿Ma nyapela ate kujxixtljo a tuˈn tnajsit til jun xjal?


Sábado kjaju̱, ñinaksa̱ni semana säkätä ke̱i wà ra, María Magdala wa irä María saka irä jewa minejulu sa̱ nu̱l bläklä su̱ak. 	 Tbˈajlinxiˈ qˈij te ajlabˈl, kyjaˈtaq qsqix toj tnejil qˈij te seman, ate Mariy, aj Xleˈn, tukˈaxjo juntl Mariy, i xiˈ tzma ttzi jul lolte.


Je su̱ta iel ukä ja̱mi io̱na ñaebä. 	 Atzintzjo tkabˈ jaw meje tukˈa t‑xuˈjil kyij, me ikyxljo, ntiˈ jun tkˈwal kyij, teˈ tkyim. Ex ikyxl bˈajjo tukˈa toxin. Ex kykyaqiljo wuq i ok meje tukˈa, me ntiˈ jun kykˈwal kyij, teˈ kykyim.


Jera je ju wakei ia̱ ishö: ‘Sapaktäk te ishaté yinak ma ia̱: ¿Mai ju ja̱r tso̱ yis wa̱ Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä ñaklä yis wa̱ dulanak wa ra rä na? 	 Ex kˈaˈ txi kyqˈmaˈn te tajaw ja kyjaluˈn: Chitzin Xnaqˈtziljo kyjaluˈn: ¿Altzin kyeˈ ja ktzajil tqˈoˈn, a jaˈ tuˈn nwaniy junx kyukˈa nxnaqˈtzbˈiˈn tuˈn tikyˈsit Xjan Qˈij quˈn, chichkujiˈy?


Jera je jukläyäkä wa biköle tapanawa̱ ju kjä ska. 	 Bˈaj pon chmet txqan xjal ttzi ja,


“Yis ia̱ ra bäije jir yis ia̱ ka̱ tso̱ je̱k wetsäk ba Sa̱tsa̱ku̱i Agripa ia̱, ji kju̱ei Judío wa te yis kjatieke̱ rä je biköle yika, 	 Noq same, tata. Tzunx nchin tzalaja jaˈlin, ay, nmaq kawil Agripa, tuˈn nim toklin, tuˈn kchin yolila twutza, ex tuˈn tbˈant nklonte wibˈa, tiˈj tkyaqiljo nya bˈaˈn, a ma bˈaj kyqˈmaˈn Judiy wiˈja.


Jishtä ba te yis patkaté ka̱jiska wa sha̱na, jekäi ñaebä yis te ijewa patkami ka̱jiska wa sha̱na. 	 Ikyxjo tzeˈnku ma chin tzaj tchqˈoˈn kyxolxjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ex ikyx kchi xel nchqˈonjiˈy kyxolxjal qˈmalte Tyola.


Jeiräta, ka yis ssëne bäi yis je̱r ska, ka yis wa̱ yis el Tito ko̱ne ki̱ka. Je ki̱ka yis je̱k bata sha ijewa ia̱, jekäi 'smineju̱ Macedonia. 	 Me attaq jun bˈis toj wanmiˈn tiˈj Tito, quˈn naˈntaq tul tukˈa tqanil kyiˈja. Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx i kyij ntzaqpiˈn erman antza toj Troas, tuˈntziˈn bˈeˈx in xiˈy jyolte toj txˈotxˈ te Macedonia.


Ka irä jiye kuna ta, iyöle katke rä: “Yis te ka̱biketsäk wa ka̱biketse weikemiwa̱. Yis te je̱r ta wa wa̱ ji ju̱ñer ju̱emiksa̱.” 	 Tuˈnpetziˈn, ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: K‑okil nyupiˈn kynabˈljo aj nabˈl; ex k‑elil wiˈjliˈn kyojtzqibˈljo aj uˈjil.


Iwa rä ji dälässë sä te ji bäi we̱ ki̱ka, ikuna Säkeklä ki̱ jekäi ishena ra, je ne rä bäi si̱ ji yakei we̱ ki̱ka sa te ji dälässë tsa̱ta rä. 	 Quˈn tbˈanilx teˈ, tuˈn tikyˈx quˈn, noq tuˈn qbˈinchbˈin wen, qa iky taj Diosjo, ex nya tuˈn qbˈinchbˈin nya bˈaˈn.


Ka ba wa̱ je ka̱ wato̱rju̱ba yika ra, jera ¿ka irä ba cha kuna na? Ñakäi ba te iwatju̱a ju̱ami itä ska ra, jera ¿ka je säkei rä ba wakei ji wá̱ iwà käi kuna na? ¿Jiye ba te ibiketsa jekäi ma je̱r ska iwa̱k rä na? Ka ba ka̱yöne rä ditsä ukä ja̱mi kuna, ata Säkeklä ne ukä ja̱mi ba ka̱yua rä. 	 ¿Ma nyatzin tetaqa txˈotxˈ? ¿Exsin teˈ xi tkˈayiˈn, ma nyatzin tetaqtza tkyaqil pwaq? ¿Tiquˈn xkubˈ tewin qeˈy? ¿Ex tiquˈnil xkubˈ t‑ximin tuˈn tkubˈ bˈinchitjo ikyjo, noq te yekˈbˈil tibˈa, qa jun tbˈanil nimila? Me tojjo lo, nya kye ichin ma nikyˈiniy yol, qalaˈ te Dios.


“Jile kjayirmi ka̱wä ja̱mi tulu ja̱mi bekwä ja̱mi; ñakäi ka̱jiska sä ditsei wä biköle je̱r iarcha̱miwa̱, je rä däyë tjuämika̱ ta̱i bularmi ta̱i te imale̱che̱che̱miwa̱ ki̱ka. 	 Iteˈ techil ok kchi okil tiˈj qˈij ex tiˈj yaye ex kyiˈj cheˈw. Ex atzin teˈ twutz txˈotxˈ noqx kchi jawil najx kyexjal, ex nim kyxobˈil ktzajil, quˈn tuˈn okx ktinilxjo ttxuyil aˈ, aj tok ten puljil.


Ijewa rä jishtä däyë tjuä täkii käi, ji we̱ke̱ ijewa te äina juyali tuläkksa̱. Ijewa rä jishtä bekwä shkäk jöi na dia na käi; ijewa ia̱ ka̱tuil yee rä blele jekjeyemi. 	 Ex aye xjal ikyqexjo tzeˈn aˈ te ttxuyil aˈ; aj tul pulj tukˈa tplutil nim tzˈil toj. Ikytziˈn kybˈinchbˈin xjal luˈn nya wen. Iky qe xjal luˈn tzeˈnku cheˈw ntzaj tzˈaq. N‑el yupj toj qxopin te jun majx.


Jekäi ije te bas kukemiwa̱ ma rä ibata jekje, je wà ka ji a̱ni nui ja̱nakläka̱ kuna bas ki̱ Säkekewa Jesucristo däke̱ni día í wà. 	 Ex axte Dios kˈwel waˈbˈin kyeˈy jikyinxix wen toj kynimbˈila te jun majx, tuˈntzin mix aˈl jun tzˈokx ẍchˈinte jun tiˈ toj kywutza, aj tpon tqˈijil tuˈn tul qAjaw Jesucrist.


Jera ijewa minejulumi ka̱ biköle ska sa paktäk. Jekäi Säkekewa te iwe̱teña ijewa ra je kte ki̱ kjashäk jile juerke̱ kju̱awa shtä wà. 	 Ayetziˈn t‑xnaqˈtzbˈin bˈeˈx i xiˈku qˈmal teˈ Tyol Dios te kolbˈil kyexjal kyojile jniˈ najbˈil. Tbˈanilx bˈaj bˈant kyuˈn, quˈn ax Dios kubˈ yekˈinte tiˈchaqku tiˈ te yekˈbˈilte qa twutzxtaqjo nbˈaj kyqˈmaˈntaq.


Jera kte ssënani, je te ishe iia̱: “Ji rä siki tele Säkeklä wa̱, ke je sha ñá irä” ni. 	 Yolin juntl majljo tqˈajqˈojil twiˈ jun aˈla, ex tqˈma: Me ante jaˈlin, wen tchyoˈljtzjo, a nya wentaq tchyoˈljtz ojtxe, quˈn ate Dios o qˈmante qa wen. Tuˈnpetziˈn, mina tzˈok tqˈoˈn te nya wen.


Jekäi kjanaklä ka se̱nak iblui ju na jekjeye, ata blu yaba se̱rmi iju na jekjeye. 	 Jun aqˈnil ntiˈ toklin tuˈn tok tajlal jun chˈuq xjal toj kyja. Me metzin te kˈwalbˈaj at teˈ toklin toj ja te jun majx.


Ata ije ne rä ale ktei yöle katke jikäi rä: ‘¡Issö! Yie yis ktei bata shäk patkemi bä wätsa̱kba. Je te ma ña̱le̱i bäiwe̱miba bä yika.’ 	 Quˈn ikytzin tqˈmaˈn Dios tiˈj toj Tuˈjil Tyol kyjaluˈn: Kxel nchqˈoˈn weˈ nsan twutza qˈmalte tqanil tulila, tuˈn tkubˈ kybˈinchinxjal kyibˈ twutza.


Jekäi sa̱ wa̱ iju̱ñer ji biköle yöleksa̱ u̱rte etka yebä, ñakäi etka yebä ji dälär ssërte iia̱ alaklä wa duäksa̱ yaba ki̱ dälär käi, dami ji̱a jira kje. 	 Quˈn bˈiˈn quˈn, qa jaˈlin tkyaqil tchˈiysbˈin Dios ntˈinin, ex n‑ikyˈx tuˈn, tzeˈnku n‑ikyˈx tchyoˈn kˈwal tuˈn jun qya, aj tja qˈiˈn.


Ikuna bas dä shki̱le tuläka̱niña Cristo ra, jera bas ku̱ ji tso̱ ka̱sha̱ka ne yulö rä, mai Cristo katke je̱tkelewa̱ Säkeklä jula wämo kja̱ne ska. 	 Me ayetzin kyeˈ o chi kyima kyoj kykyaqiljo lo, ex o chi jaw anqˈin junx tukˈa Crist. Tuˈnpetziˈn, kyjyomtziˈn tkyaqiljo twutzxix, a at toj kyaˈj, a jaˈ qˈuqle Jesús toj tman qˈobˈ qMan Dios kawil junx tukˈa.


Ka sá ña ssä kuna bakleka̱ ji̱a ki̱ta kju̱awa shka̱ble wà. Ata bas te ji biketse etkabä marka̱ ki̱ta ki̱ta ja̱mi, bas sha̱na sá ia̱ ime̱rmi kja̱nei o̱nak ki̱ta ki̱ta, sá ia̱ ibala pa̱le ja̱mi, je ne ssër sá ia̱ ra ime̱ o̱rpa rä. 	 Ex mi nja qnimin qibˈa tukˈa taqˈnbˈin juntl, tuˈn tok qqˈoˈn te qeˈy; qalaˈ noqx qˈuqle qkˈuˈja tiˈj, tuˈn tchˈiy kynimbˈila, ex tuˈn tchˈiyjo qaqˈiˈn kyxola,


je te ditsä chu̱li̱i̱ wa damar ssa ra, ite ichaka ji je rä. 	 Atzaj teˈ tok tbˈiˈn, qa attaq nimxku xjal n‑ikyˈik antza, xitzin tqanintz tiˈtaqjo nbˈaj.


Jäiyi wa, bas se̱naklä wa shka̱li̱blö, jishtä Cristo te tapanak wa shka̱li̱bla käi, je ki̱ka ije̱k ma̱ksa̱ ijewa bata ki̱ka, 	 Exsin ikyx kyejiˈy chmilbˈaj, kykˈuˈjlimqektzinjiˈy kyxuˈjila, tzeˈnku te Crist s‑ok tkˈuˈjlin Ttanim, ex xi tqˈoˈn tchwinqil tuˈn tpaj.


Je ukä ska Jesús wa̱ dulanak wa ktewa̱ka̱ ñara mane ijewa sha̱ rä bakleka̱ bäi si̱ rä te. 	 Texjo paq anetziˈn, bˈeˈx i ok ten kyej t‑xnaqˈtzbˈin Jesús chˈotjil kyxolile, quˈn kyajtaq tuˈn kybˈinte alkyexixjo nimxixtl toklin kyxol.