Bas chichar ji bäi wa̱k pjoo ra ¿yi te ji we̱mi yakei bas ukä ja̱mi na? 	 ¿Ma atpela jun aku tzˈok bˈinchin te jun nya bˈaˈn kyiˈja, qa kukx tok tililjo kyuˈn, tuˈn tkubˈ kybˈinchinjiˈy wen?


“Ka irä jiye kuna ta, ka̱jöir gobiernoí rä jishtä ekla miju̱ ka̱mii ra ite ikjanaklä wa kie jeté, jewa ia̱ ite iji tso̱ ju̱eta̱na käi; 	 Ex ikyxjo, a Tkawbˈil Dios toj kyaˈj, tzeˈnku jun xjal, tuˈntaq t‑xiˈ toj jun tbˈe najchaq. I tzaj ttxkoˈn taqˈnil, ex xi toqxenin tpwaq kye.


Jeska ije te ipaka jishtä ángel de kaldu su̱a ite iju naka te isha iia̱ käi: ‘Yile patkö Jope ska Simón kinak Pedro je kiäk tsa̱té. 	 a tzaj qˈmante qeˈy tzeˈn tten, tej tlonte jun angel waˈltaq, ex tqˈma te kyjaluˈn: Chqˈonxa jun aˈla toj tnam te Jope, tuˈntzin ttzaj Simun, ojtzqiˈn tukˈa juntl tbˈi, Pegr.


Je ktä ebä wà je ke̱i ska wa weikanacha̱wa̱ ki̱telewa̱ diklä wa̱. 	 Me tuˈnxjo aˈ, kubˈ tyuchˈin Dios tkyaqil.


Bas te Filólogo irä, Julia irä, Nereo irä, ikuta irä, Olimpas irä, biköle sä sikii wa tso̱ ijewa ra irä jewa ia̱ ishe yie ichakami ni. 	 Ex ikyxjo kyqˈolbˈinxa Filólogo, Julia ex Nereo tukˈax tanebˈ Olimpas, ex jniˈ kykyaqil nimil iteˈ kyukˈa.


Jekäi iktä kukäk wa wäoka̱na tulami. Jekäi je ke̱i wà sä ki̱tapana deka̱ tres mil kjena. 	 Ikytzin bˈajjo, ayetziˈn kubˈ kynimin tyol Pegr, bˈeˈx i kuˈx toj aˈ te jawsbˈil aˈ. Tojjo qˈij anetziˈn, bˈalaqa oxe mil xjal ok kychmoˈn kyibˈ kyukˈa txqantl nimil.


Ka imiju̱ba ra ite ikjanaklä wa kiaté diez, jewa ia̱ ite mina ma diez, kjepa jewa ia̱ ite isha: ‘Bas ji wo̱ iwa ka yis däba dälei ja̱mi.’ 	 I tzaj ttxkoˈnj nmaq xjal anetziˈn, lajaj taqˈnil tej naˈmxtaq t‑xiˈ, exsin nimx tpwaqtz xi tqˈoˈn teyile junjun, ex xi tqˈmaˈn kye kyjaluˈn: Kyqˈonku chˈin kyeˈ tal kykˈaẍjil tukˈa pwaq lo, aˈkxitla n‑alin aj wula.


jewa ia̱ ite isha: —Bas cho̱ a̱mi bas wäsaka jukläyäkä tsi̱ne juerke̱ ska. Jera ñawäsaka bas te burro ku̱emi mo̱lewa̱ yaba ta. Je yeksa̱, jeté bas te 'sia̱. 	 ex xi tqˈmaˈn kye: Ku kyxiˈy tojjo tal kojbˈil jlajxi. Antza kjyetila jun tal bur kyuˈn, kˈloˈn tukˈa tal tal. ¡Kypjumila, exsin kyintza tzaluˈn!


Jekäi jishtä bas dä bakleka̱ biköle ska, ji biketse etkabä ska käi, kte ska käi, ji ju̱ñe ska käi, ji biköle we̱ tsa̱na ska käi, sá shka̱li̱bläk ki̱ta ska käi, je su̱ta bas ku̱ je ji me̱ je mo̱ bakleka̱. 	 Quˈn ikytziˈn tzeˈnkuxjo nchi chˈiya wen toj tkyaqil: Tzeˈnku toj kynimbˈila, ex jniˈ kyxnaqˈtzbˈila, ex at‑xix kynabˈla, ex o tzˈok tilil kyuˈn tuˈn kyela wen toj nwutza, ex nim kykˈuˈja qiˈja; ikyxsintzjo tojjo tbˈanil onbˈil lo, ok kchi elila twutz.


Je ki̱ka sá ssëna minak bas ska. Jekäi yis Pablo te imabla botäbä kicha mañatäbä kicha, ata Satanás te sá wätkewa̱wa̱. 	 Ex tzeˈnku weˈ, ilaˈ maj kubˈ nbˈisiˈn tuˈn nxiˈy lol kyeˈy. Me a tajaw il miyon weˈy tuˈn nxiˈy.


Ata Pedro te ikaka̱, te isha iia̱: —Ma je̱k duöka̱ni, yis dä ditsä ebä ba käi. 	 Me ante Pegr xi tqˈman te, tuˈn tjaw weˈks. Chiˈ kyjaluˈn: Weˈksa, quˈn ex ichinqin weˈ tzeˈnkuxjo ay.


Ata ji tso̱ bas wa̱ ebä kuköwa̱ därërë ma rä yis däni kje. 	 qalaˈ, chi bˈet‑xixsintza toj kynimbˈila tzmaxiˈ aj wula.


Jekäi ji me̱nak, ka je rä ale ekla wa̱ ji wakblele käi kuna. Ka irä maikäi kuna ta, je ji etka yakei o̱le bata ki̱ka sä rä ktei wabiketsanakksa̱ buka̱nak. Ata je ji me̱nak sa̱ ia̱, je wà sä shirile ta̱i wabiketsanakksa̱ wämo ye. 	 Quˈn anteˈ til Adán, nya ikyjo tzeˈnku kolbˈil, a tzaj tqˈoˈn qMan Dios. Quˈn noq tuˈn jun il, tzaj tkawbˈil Dios kujxix wen qibˈaj qkyaqilx. Me metzin teˈ oyaj, a tzaj tqˈoˈn Dios, tuˈn tnajsit nim il, ex tuˈn qok tzˈaqle twutz.


Ñakäi Jesús te ipaka iwa̱ dulanak wa ia̱ jikäi: “Ekla blu däli su̱ak kjatena iblui ia̱ idäli wawa̱k yakei käi. 	 Kubˈ tqˈmaˈn Jesús jun techil kye t‑xnaqˈtzbˈin kyjaluˈn: Attaq jun xjal n‑aqˈnintaq te kaˈyilte taqˈin jun qˈinin. Me bˈeˈx xtaj patbˈaj kyuˈnxjal teˈ tajaw aqˈuntl, quˈn tuˈn otaq tzˈok ten yajil teˈ tqˈinimil tajaw aqˈuntl.


“¡Issö! Yis däju̱ rä jakbläk wa käi. Bäije yi wäñirke̱, je̱k pajiele ji̱a, ka ishkäklä ju̱li̱shye, ka ijuenaklä äina kuna rä.” 	 Tuˈnpetziˈn, tzaj tqˈmaˈn Jesús: Kykaˈyinktziˈn, loqin chin ul, a ntiˈ bˈiˈn kyuˈn, tzeˈnku jun ileqˈ. Tuˈnpetziˈn, kyˈiwlinqexixla kyeˈ, ayeˈ ma chi tzaj sakˈpaj toj kynimbˈil, ex ma bˈant kyten, tuˈntzin mi chi ele toj kytxˈixew, tzeˈnku jun xjal nbˈeteje ẍbˈiq kywutz txqantl.


Maile ke̱i ta ska wa te ka bas kiewa̱ ra, ñakäi ka bas ktä ssë ra, jera jeska bas maksa̱julu ra, bas klä ktä pjoi pakpöta̱na, bas wa̱ jishtä ijewa rä kjashäklä ijewa ia̱. 	 Me metziˈn, aj qa at jun najbˈil, a jaˈ kykyˈeˈyexjal kyiˈja, bˈeˈx liwey chi etza antza. Me bˈeˈx kˈaˈ tzˈel kychtoˈn quq tiˈj kyqaˈn kywutzjo xjal tojjo tnam anetziˈn, tuˈn tajbˈin te techil kye, qa mina xkubˈ kybˈiˈn Tyol Dios.


Je ne ki̱ka sa̱ ñasiköwa̱ ka suale ta ije̱tkäklä sa̱ tsa̱ku̱i ye je̱r bäi shäk ska. Je rä ije̱r ja̱mi sä dälänakläwa̱, ñakäi ije̱r bäi shäklä sa̱ tsa̱tkäk ji sherke̱ wäsaka ra. 	 Tuˈnpetziˈn tkyaqiljo luˈn, qo laqˈex tukˈa tkyaqil qanmin toj qnaˈj Dios twutz tkawbˈil at toj kyaˈj; jaˈ knetile tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj qiˈj, ex jun t‑xtalbˈil te onbˈilqe toj qchwinqil.


sa saka tsa̱tkäklä ra, sa̱ ku̱ itsa̱tkö; sa paktäklä ra, sa ku̱ sa paktö; 	 Ex qa ma tzaj tqˈoˈn tuˈn qajbˈin kye txqantl, qo okin bˈaˈnxix; ex qa ma tzaj tqˈoˈn tuˈn qxnaqˈtzin, qqˈonk tilil, tuˈn qxnaqˈtzin wen.


Mikle sa bakle wa ke̱i ska sä ditsei wä biköle jawa̱ Säkeklä te shkäk iwakwa ki̱ ji shena ja̱mi. 	 Exla qa kyoj junxil qˈij te ojtxe, ma tzaj ttziyin te Dios, tuˈn t‑xi tiˈn teyile junjun tumil tbˈe nya wen.


Ñakäi sá te sä el ekla patkamiña ijewa ra. Ije rä ji wa̱k tsa̱na, mablele su̱le ta̱i sá wa̱ jile saka saka wà. Jekäi jira ki̱ta ije je̱r ssëna iwa̱k bäi, ite bas biketse bas dä bäi ki̱ka. 	 Ex junx kyukˈa Tito, ma txi qsmaˈn juntl qerman, ex o tzˈok qkaˈyiˈn qa saqxix toj tkyaqil taqˈin Dios. Ex tajxix tuˈn tmojin tojjo lo, majxpe a jaˈlin qˈuqlekxix tkˈuˈj kyiˈja.


Jekäi ite ijewa paktami ditsä yäbei kiana weikanak ta̱i, ju̱nakksa̱ sä wäkiri wa wa̱, chui tsa̱ku̱i wa wa̱, ñayöle ka̱wei wà wa wa̱, ñakäi kota̱nakwa̱, ñakäi je ukä ska tres día ra shki̱nakka̱ni. 	 Ok tenl Jesús xnaqˈtzil kye t‑xnaqˈtzbˈin. Xi tqˈmaˈn kye: Ayiˈn, a Tkˈwal Ichin, a skˈoˈnxix tuˈn Dios, nimx kykyˈelix wuˈn, ex ok kchin elil iˈjliˈn kyuˈn kynejilxjal ex kyuˈn kynejil pale junx kyukˈa tkyaqil xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil. Kchin kˈwel bˈyoˈn kyuˈn, me toj toxin qˈij kchin jawil anqˈintla juntl majl.


Yie ijewa ia̱ se̱ne jekjeye me̱ke̱. Je ki̱ka ka ijewa rä weikanakcha̱wa̱ kuna mik a̱ni; ñakäi yi a̱ni ia̱ ka ijewa bakanakksa̱ yis jula na. 	 Ex kxel nqˈoˈn kychwinqil te jun majx, ex nlayx chi kyij naj. Ex mix aˈlx aku tzˈel qˈinkye toj nqˈobˈa.


ñashka̱li̱ble ñaje̱keta käi wà; ñashka̱li̱ble ñaje̱keta käi ska ra, sa̱ shka̱li̱bläk si̱ wà. 	 ex atzin kyximbˈila, tuˈn kymujbˈil kyibˈa kyxolxa, ex atzin kymujbˈil kyibˈa, tuˈn kykˈuˈjlintiˈy tkyaqil.


Ata ideka̱ doce año ra, imineju̱ ijewa ra Jerusalénka, jishtä iwädular ike̱i kjewa̱k käi. 	 Teˈ tel Jesús kabˈlajaj abˈqˈe, i xtaˈj kykyaqilx Jerusalén tzeˈnxtaq ntene kyuˈn.


Jera Jesús te ichaka iwa̱ dulanak wa doce ia̱: —¿Je su̱ta bas je̱r ssëna yis jäkwa̱ na? 	 Tuˈnpetziˈn, tzaj tqanin Jesús qeˈy, a awoˈy kabˈlajaj t‑xnaqˈtzbˈin: ¿Yajtziˈn kyeˈ, majqexpela kye kchi xel lipe kyiˈj?


Jera ka̱ biköle wa taparmiwa̱ ije wäja̱mi, je bala butsemi ite kju̱awa kju̱awa, jishtä oveja kjänanak wa te oveja bala butse cabra yika käi. 	 Ex tkyaqil xjal toj tkyaqil twutz txˈotxˈ kchi ul chmet nwutza, ex kchi elil npaˈnjiˈy xjal jun tukˈa juntl, tzeˈnku jun kyikˈlel nchi el tpaˈn rit kyxol chiv.


Jekäi ije̱k sikawa̱ te isha iel ia̱, je ssëta. Jera ije te ikúka te isha: ‘Bäirä säkekewa, yis maju̱.’ Ata ka iminene. 	 Atzaj teˈ t‑xiˈ lol teˈ juntl, ex ikyx xi tqˈmaˈn te: Kutzin tata. Kˈaˈ chiˈn chinaj teˈ, exsin mix xaˈyiltz.


Yis Ká ijewa ma̱k yis ia̱, je rä biköle tsa̱ta. Je ki̱ka yi a̱ni ia̱ ijewa ka bakanakksa̱ Sa Ká jula na. 	 Ma chi tzaj tqˈoˈn nMaˈn weˈy, a nimxix toklin tibˈaj tkyaqil. Quˈn tkyaqiljo a ma tzaj lipe wiˈja teqe nMaˈn, ex mix aˈlx aku tzˈel qˈinkye toj tqˈobˈ.


Ñerä ite isha ijewa ia̱: —Yis je̱r ianawa̱ e̱e̱na, sä duärawa̱ kje. Bas a̱ta̱no jiska, bas wäñino yis da. 	 ex xi tqˈmaˈn kye: Ma tzajx txqan bˈis toj wanmiˈn, nyakutzaj chin kyimila. Chi tenkjtziˈn tzaluˈn, me noq tzaj kywatla.


Jekäi ikuna sa̱ je̱k butsaksa̱ je shtä yika ra, jera sä dämiwa̱ jile jui kianak jile wa̱klä bäi si̱ shtä ye, siki tele, Sä Blui ia̱ iwa̱ wao̱nak, kianak ji bäi biköle wa̱klä. 	 Ikyxsin otoˈke tzeˈn kye laq: Qa qaj tuˈn ttzaj qˈoˈn qoklin tbˈanil tuˈn qMan Dios, il tiˈj tuˈn tel qpaˈn qibˈ tiˈj tkyaqil nya bˈaˈn, tuˈntzintla qajbˈin te Dios toj tkyaqiljo wen.


Ñerä je chu̱li̱i̱ wa sha̱na fariseo wa tso̱ te isha Jesús ia̱: —Sapaktäk, ma wa̱ dulanak wa uño. 	 Ayeqetziˈn junjun Parisey, a iteˈtaq kyxolxjal, xi kyqˈmaˈn te Jesús kyjaluˈn: Ay Xnaqˈtzil, miyonqexjiy xjal, a noq nchi ẍchˈin tiˈja.


Jera je däli su̱ak te ibiketsa je̱r na: ‘Jira ¿ji we̱ yie na? Yis blui te ka yis pake idäli su̱ak ji̱a. Jera ka yis ia̱ shka̱blenak pala wà, ñakäi yis äinawa̱ jile kaku kiäk. 	 Bˈeˈx kubˈ mutxe tej kaˈyil aqˈuntl ximilte. Chiˈ kyjaluˈn toj tnabˈl: ¿Tiˈtzila wetza kˈwel nbˈinchiˈn jaˈlin, qa ma tzˈel qˈin waqˈiˈn lo tuˈn tajaw aqˈuntl? Ntiˈ weˈ wipin tuˈn taqˈnit txˈotxˈ, ex bˈeˈx aku chin tzaj txˈixwiˈy tuˈn nxiˈy moˈl.


Mane jukläyäkä ska bas kjawa̱julu, ñakäi bas kinawa̱ ra, ji me̱ke̱ ite bas ia̱ käi, je ño. 	 Ajtzin kyokxa toj jun tnam, ex qa ma chi kubˈ tziyiˈn kyuˈnxjal antza, wen tuˈn t‑xi kywanjiˈy a ktzajil qˈoˈn kyeˈy.


Ije te ibiketsa Säbäkäkksa̱ kju̱ei weikane rä blune ta̱i, ji säkei ta tso̱ Egipto ska biköle tsa̱ta, ije wä raa rä ji tso̱ däkksa̱ ska ki̱ka. 	 ¿Ex tiquˈn? Quˈn kubˈ t‑ximin Moisés, qa nimxixtl toklin twutz Dios tuˈn tikyˈx yajbˈil tuˈn noq tuˈn tpaj Crist, tzeˈnku tuˈn t‑xi tqˈoˈn tibˈ toj jniˈ qˈinimil toj txˈotxˈ Egipto. Kubˈ t‑ximin Moisés ikyjo, quˈn qˈuqletaq tkˈuˈj tiˈjjo chojbˈil, a tziyintz tuˈn Dios toj kyaˈj.


Ñerä etäbä kicha Judío wa te Jesús kukeke̱wa̱, ata ikjaksa̱ju̱ ijewa yika. 	 Antza tuˈn toketaq kytzyuˈn juntl majl, me chebˈe el tzaqpaj toj kyqˈobˈ.


Etäbä kicha Jesús kjawa̱ju̱ni ñapaktäklä jui na, jeska jäiyi ekla jula ssi̱lewa̱ katke. 	 Toj juntl qˈij te ajlabˈl, okx Jesús toj jun muˈẍ ja te naˈbˈl Dios. Me attaq jun ichin ntiˈtaq tanmin tqˈobˈ, teˈ tokpin naˈl Dios.


Jekäi ijewa te iju̱aksa̱ uva yäkä ektaka, jeska ite iktawa̱. “Jera ¿je uva yäkä wakei te me ijewa we̱mi na? 	 Ikytziˈn, tzaj kytzyuˈn, ex kyiˈn tzma ttxaˈn txˈotxˈ, ex kubˈ kybˈyoˈn. ¿Tzeˈntzin chˈin kyeˈ toj kywutz? ¿Tiˈtzila kbˈajil teˈ tajaw txˈotxˈ kyiˈjjo manil anetziˈn?


Ñerä ka̱ tsa̱ku̱i je̱r ianawa̱, ata ikabla etkabä kju̱ei, ñakäi ñatululewa̱ yäkäk ira wa kju̱ei, ite ika̱wei ma je me̱naklä iia̱. 	 Tej tbˈinte Herodes ikyjo, bˈeˈx jaw bˈisin. Me quˈn tuˈn otaq kubˈ tqˈmaˈn tbˈi Dios tiˈj tyol, ex kywutz kykyaqiljo txokenj, qa akutaq txi tqˈoˈn noq alkyetaqjo tajjo txin, kubˈ t‑ximin qa iltaq tiˈj tuˈn tbˈajjo tyol.


Iwa rä ikablele säkätä kuna rä ka yakei ta ra, jera ka ietkä biketsane patkenakwa̱ni kuna. 	 Noqit i kyijxjal toj wen tukˈa Dios te tnejil, tuˈn tsaqix kyanmin te jun majx kyuˈn ojtxe pale, nyatla il tiˈj tuˈn tul Jesús tukˈa juntl tumil nimxixtl wen.


Jewa te isheke̱ ka̱tsä ia̱, jak ker ia̱: “Bas minoka̱ sá ki̱ka, sá blöpa ale je̱tkelewa̱ sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä ki̱ je wä yika, ñakäi Oveja Yaba kju̱atkawa̱ yika. 	 Ex xi kyqˈmaˈn kye wutz ex kye piky: Ku kytzaj tzˈaqa qibˈaja, tuˈn qewita kyuˈn twutzjo ajo qˈuqle toj qˈuqbˈil toj kyaˈj, ex twutzjo tyabˈ twiˈ tal Tal rit.


Jera je ibiketsanaksa̱ te chu̱li̱i̱ wa biköle je̱r ssëwa̱ bäi. Jekäi ijewa te Esteban kuka. Ije rä Säkeklä biketsäk bäi si̱, Wikblu Sikina ta bäi si̱. Ñakäi ijewa te Felipe, Prócuro, Nicanor, Timón, Parmenas, Nicolás jewa kuka. Nicolás dä Antioquía wa je̱k ialewa̱ Judío wa ye. 	 Kykyaqilx i kyij toj wen tiˈjjo tumil, ex jaw skˈoˈn Esteban, jun ichin nojnin tanmin tukˈa Xewbˈaj Xjan ex nim tnimbˈil; junx tukˈa Lip; Prócoro; Nicanor; Timón; Parmenas; ex Nicolás, a tzajnin te Antyokiy. A ichin lo, otaq nimin tiˈj kynimbˈil Judiy, me nya jun Judiy te titzˈjlin.


Jekäi jäiyi ekla Cristo ja̱mi su̱le yis wa̱ je mineletse̱ ka̱jöir etkä je etkä idäkläka̱ mañatkä ska. Je wa̱ ka̱ tso̱ catorce año. Imineletse̱ rä yakaje iräle, ka yakaje iräle, ka yis wa̱ je ju̱ñer. Säkeklä ne wa̱ je ju̱ñer dä. 	 Ojtzqiˈn jun ichin wuˈn, nimilxix tiˈj Crist. Ma bˈant kyajlajaj abˈqˈe, t‑xilin qˈiˈn toj toxin kyaˈj, jaˈ taˈye Dios. Ntiˈ bˈiˈn wuˈn qa tukˈax t‑xmilil xi qˈiˈn mo minaj, oˈkx Dios ojtzqilte.


Je biköle o̱na rä sä wäji̱atkäklä ye, ka sa̱ ja̱mi ji yakei tkenaklä jishtä ijewa ja̱mi itkena käi. 	 Atzin jaˈlin erman, bˈaj tkyaqiljo lo te jun yekˈbˈil, tuˈn mi pon qkˈuˈj tiˈjjo nya wen tzeˈnku pon kye kykˈuˈj tiˈj.


Jekäi ba yis tsa̱tkäkña bäi, je ia̱ yie ishe ba ku̱ ijewa ki̱mo̱. Ijewa te kte baa wetsaña yis da, ñakäi Clemente irä yis da shka̱bläkña saka kie yöle tso̱ se̱nak kseka wa äyëí ki̱ wa irä ra ñara. 	 Ex ikyx te tey, chin kubˈsil nwutza, a ay wukˈaxixa toj aqˈuntl, tuˈn tmojin kyukˈaxjo qya luˈn; ikytziˈn, ma chi aqˈnin kyeˈ qya lo kuj wen junx wukˈiy, tuˈn tqˈmet Tbˈanil Tqanil kolbˈil, junx tukˈa erman Clement, ex kyukˈa txqantl erman. Quˈn ikytzin o kyij tzˈibˈin kybˈi teyile junjun toj tuˈjil chwinqil te jun majx.


Ji tkenak dulaklei wa ja̱mi, je cho̱ ba ku̱. Ata ji wämo käi, ji biketse etkabä käi, ñashka̱li̱ble käi, se̱ne bitaba käi, male̱yuö ba ku̱ Säkekewa a̱netsäk je̱rike bulee wà wa raña. 	 Tuˈnpetziˈn, ku tel oqa te tkyaqiljo achbˈil kye kuˈxin nya wen, ex lipeka tiˈjjo a tzˈaqlexix, ex tiˈj tnimbˈila, tkˈuˈjbˈila, ex tmujbˈil tibˈa junx kyukˈa aye nchi nimsin tbˈi Dios tukˈa kyanmin saqxix.


Jeiräta ka sá ñajanewa̱ kuna a̱ni ijewa yika una horabä jibä. Je rä ji rä iyina si̱ kte baa ja̱mi, je a̱ta̱naklä ji̱a bas ia̱. 	 mix kubˈe qniminjiˈy kyyol, quˈn qajtaqa tuˈn kukx tten Tbˈanil Tqanil kyukˈiy tzˈaqlexix, ex ntiˈ chˈintl tuˈn tok tzˈaqsit.


Ka irä jiye kuna ta, iyöle katke rä: “Yis dä kseka, je ne wà Säkekewa te ishe, biköle ñajäklämiwa̱ köchöwä ki̱ka yis wäja̱mi, biköle te ishemika̱ yis dä Säkeklä.” 	 Quˈn ikytziˈn ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: Twutzxix itzˈqin weˈ, chi qAjaw. Ex twutzxix qa tkyaqil xjal kˈwel meje, ex kˈwel tpaˈn tbˈinchbˈin nwutza, qa wen ex qa minajch.


Je ne ki̱ka yis shkakleju̱ pjoo kte baa bata shäk bas tso̱ Roma ska wa ia̱ ñaebä. 	 Tuˈnpetziˈn, waja tuˈn nxiˈy qˈmalte Tbˈanil Tqanil kolbˈil kyeˈy, a ayiˈy iteˈ toj tnam Rom.


“Bas wa̱ issële iyileta̱na sa bakle mikle wa ia̱: ‘Ke sa ktawa̱,’ ñakäi: “Yi te sa ktawa̱ ra, je ki̱ nui rä ja̱nakka̱ sä ktei wabiketsäkläksa̱ ska. 	 Quˈn bˈiˈn kyuˈn tiˈ qˈumj kye ojtxe qxeˈchil: Mi chi bˈiyiˈn, quˈn qa ma bˈiyin, at til twutz kawbˈil te twutz txˈotxˈ.


Ikuna ka̱kä je̱nak ka̱ ki̱ka jir ebä, ata bulia ra irä tulunakmi yökö ye pan kukäklä ja̱rka, je pajie Säkeklä te jekäi ra, jera je tsa̱ta si̱ ite bas ka ji biketsäk etkabä si̱ kuna wa pajiemi. 	 Qatzin qa nchi ok tktxuˈn Diostzjo tal t‑xmakil kˈul ikyjo, a loqe tzunx nchi milinx toj kojbˈil jaˈlin, me meljo nchiˈj, bˈeˈx kchi kˈwel bˈolj tuˈn qˈaqˈ; ¿Yajxsila kyetza? ¿Nyapela kchi okil ktxuˈn kyeˈ tuˈn Dios? Quˈn qa noq oˈkxtza nchi bˈisiniy tiˈjjo tkyaqiljo lo, atzin nyekˈine qa noq tal chˈin kynimbˈila.


¿Ata ka u̱ yaka yuäk ia̱ ka̱ kuna je u̱ yakabä wà u̱ yuäklä wao̱nak bäi si̱ ye na, ñakäi isaka yuäk wao̱nak kjermita ye na? 	 ¿Ma nyapela at tokliˈn bˈinchil xoqˈl, tuˈn tkubˈ tbˈinchin noq tzeˈnchaqku taj? Aku kubˈ tbˈinchin qa taj tuˈn tkubˈ tbˈinchin jun kˈwil tbˈanilx wen, ex juntl noq te tkˈwel tzˈis.


Säkekewa Jesucristo je̱r bäi shöpa bas ia̱, Säkeklä ku̱ bas shka̱li̱blöpa, Wikblu sikina ku̱ bas wäjiewo̱pa etka yebä ija̱mi. 	 Noqit a t‑xtalbˈil qAjaw Jesucrist ten kyukˈiy, junx tukˈa tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj qMan Dios, ex tukˈa kymujbˈil kyibˈa tuˈn Xewbˈaj Xjan. Ikyxitjo.


Jekäi je ji wakja̱neiwa̱klä tso̱ yöle ji tso̱ ka̱jöir je ja̱mi kiana rä siki tenak jekäi ji we̱ wà, ata ji tso̱ ka̱jöir ia̱ ibäi si̱ ne sherke̱ me̱nakka̱ rä, je iwe̱ jekäi tsa̱ta. 	 Tuˈnpetziˈn tkyaqiljo lo, iltaq tiˈj tuˈn tok chtet chikyˈ kyiˈj kykyaqil tiˈ qa nchi ajbˈin tzaluˈn twutz txˈotxˈ, noq te kˈulbˈilte qMan Dios. Me ayetziˈn tiˈ anetziˈn, noq oˈkx nchi ajbˈin te yekˈbˈil teˈ a iteˈ toj kyaˈj. Tuˈn ikyjo, tuˈn kyok qˈoˈn tzˈaqlexix kykyaqil a iteˈ toj kyaˈj, iltaq tiˈj jun chikyˈ nimxixtl tipin kywutzjo kychkyˈel aluˈmj.


Jera ite ikúka: ‘Aceite cien pichinga.’ Jera ite isha iia̱: ‘Jí ma nui äyëí kuköwa̱, ma je̱tköwa̱ mane mane, ba ku̱ ba nui yuö cincuenta ebä.’ 	 Bˈapetzin wetza, jun jweˈ kˈal ma tij ẍoqˈ aseyt weˈ nkˈas, chiˈ. Twutzx, chtej kaˈyiltaq aqˈuntl, quˈn ikyxjo tzˈibˈin toj uˈjch. Qekuy jaˈlin, exsin bˈinchinkul juntl tuˈja, nya jun jweˈ kˈal tkˈasa kˈwelix tqˈon, qalaˈ noq lajaj toj ox kˈal.


Jekäi ijewa yäkä tso̱ ra, ite isha: —Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, bas sha̱ ekla te yis ju̱emiksa̱. 	 Ex tzmataq nqo waˈn, tzaj tqˈmaˈn Jesús qeˈy: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, at jun kyeˈ kxel qˈoˈn weˈy toj kyqˈobˈxjal, chiˈ.


Jera ¿Säkeklä rä Judío wa kekläí na? ¿Ka ije rä ñaebä ka Judío kuna wa kekläí na? Ñera ije rä jewa kekläí ñaebä, 	 Quˈn ex bˈiˈnxix quˈn qa a qMan Dios te tkyaqil xjal, ex nya noq oˈkx kye aj Judiy.


Ijewa te ipaya ju̱ami, te shönak je̱k ki̱ bätsëë shtä ju̱aka̱ iki̱. 	 Ex bˈeˈx el kyiˈn t‑xbˈalin, ex ok kyqˈoˈn juntl xbˈalin tiˈj, kyaq kaˈyin, tzeˈnku kyxbˈalin jun nmaq kawil.


¡Issö! Shka̱bläk wa te bas ka̱ ki̱ däli wä tia, je säkei ka me̱ne bas wa̱ ijewa ia̱ je kjoyir kate, ñakäi je däli wä kukäk wa a̱r ssëna deka̱ guardia wa Säkekewaí ska kje. 	 Nchi qanbˈin kyaqˈnila kyiˈja, tuˈnjo mi ẍi ex kychjoˈn, tej tjaw kyawala. Ex ma chi bˈijtey tuˈn Dios, a tAjaw Tkyaqil.


Je wakei ku̱ ke ibiketsa Säkekewa te ji me̱mi iia̱ ni. 	 Qa at jun xjal iky t‑ximjo, qa nlay tzaj qˈoˈn te tuˈn qAjaw,


Jekäi ka̱wakblewe̱ cho̱ bas ku̱. Ji yakei wakble saka biköle je we̱ sa te rä ka sa yaka ska kuna. Ata sa̱ ka̱wakblewa̱ ra, je rä sä te iwakbla sa wakei yaka ukä ja̱mi. 	 Tuˈnpetziˈn, ku kyel oqa teˈ jniˈ kyˈaˈjin. Nxi kyqˈmaˈn qa tkyaqil kyila, mi nchi bˈinchin mibˈin kyiˈja. Me mina werman, quˈn tkyaqiljo il nbˈinchin mibˈin qiˈj, ex a xjal nbˈinchin kyˈaˈjin, nbˈinchin il tiˈjx t‑xmilil.


Jera ka wä wajuenak kuna wa irä klä ialewa̱ wa irä ñasikawa̱ iwäja̱mi Templo ska; jewa bäiwa̱ni ite. 	 Ex tojxjo tnejil ja te naˈbˈl Dios, i bˈaj tzaj laqˈe junjun moẍ ex kox tkˈatz Jesús, ex bˈeˈx i bˈaj kubˈ tqˈanin.


Jera Jesús jula tkawa̱ ija̱mi te isha: —Yis ki̱ ishena; bä bäinoni yëë. Jera ñawäsaka lepra tse̱naju̱mi ija̱mi. 	 Noq ok tmekoˈn Jesús, ex xi tqˈmaˈntz te: Waja. Bˈeˈx ma qˈanita jaˈlin. Texjo paq anetziˈn, bˈeˈx qˈanitkux te jun majx.


Ata Jesús te isha: —Yabala jöwa̱ ibitäklä yis wäki̱ka, ke iwätkewa̱. Ka irä jiye kuna ta, ijewa käi wa ne dämiwa̱ ka̱jöir gobierno ja̱mi rä. 	 Me tzaj tqˈmaˈn Jesús qeˈy: Kytzaqpinqetzjiˈy tal kˈwal, tuˈn kybˈaj tzaj laqˈe nkˈatza. Mi chi kubˈ kymeqoˈn, quˈn kykyaqiljo kˈwel kymutxsin kyibˈ tzeˈnqe tal kˈwal lo, ayepen kye kchi okixjo toj Tkawbˈil Dios.


Ikta e̱ná ijewa ra ukä ska ra, Säkekewa Jesús minetse̱mi ka̱jöir ska. Je je̱tkawa̱ Säkeklä jula wämo kja̱ne. 	 Teˈ tbˈaj tqˈmaˈn ikyjo, bˈeˈx aj toj kyaˈj. Teˈ tjapin, ok qe ttxlaj Dios toj tman qˈobˈ kawil tukˈa.


¿Mane jile bata shäk wa ka weikane bas kalí wa wa̱ rä na? Jewa te ale wämo däke̱ju̱ bata shäkba wa ktacha̱wa̱. Ñakäi jira je ju̱aksa̱ bas te, ktawa̱ bas te. 	 Tkyaqilx yolil Tyol Dios ojtxe, ayeˈ i yolin tiˈjjo tulil Jesús, a xjanxix, i ok yisoˈn kyuˈn ojtxe qxjalil, ex ayeˈ i kubˈ bˈyon kye. Me ayetzin kyeˈ, mix ele kynikyˈa te, qa nya tumiljo anetziˈn, quˈn atzin teˈ tul Jesús, i ok meltzˈaja tiˈj, ex bˈeˈx kubˈ kybˈyoˈn.


Ata ba je̱r dä därërë kju̱ei, ñakäi ka ma je̱rike manewa̱ksa̱ kju̱ei, Säkeklä kju̱atkäklä irä, sa wabiketsanakläksa̱ bulee kjayinaklä irä, je ke̱i ska ra, ba te kju̱atke kiemika̱ je̱k ki̱ka. 	 Ex noq tuˈn tchˈuẍil tanmiˈn, ma txi tkujsin tibˈa. Me tuˈn ikyjo, njax ttilinjiˈy tila tibˈajxa. Oktzin ktlabˈila, aj tul tqˈijiljo tkawbˈil Dios kujxix wen, ex aj tjapin kanin tqˈijil, jaˈ tuˈn tokiˈy toj paˈbˈin twutz Dios toj tumilxix.


Je skaté Jesús te iwa̱ dulanak wa je̱r ku̱ami ije kiana minakju̱ Jerusalén ska weikanak ta̱i, sä wäkiri wa wa̱, chui tsa̱ku̱i wa wa̱, ñayöle ka̱wei wà wa wa̱, ñakäi kota̱nakwa̱, ñakäi tres día ra shki̱nakka̱ni je wà. 	 Axsa, oke ten Jesús xnaqˈtzil qeˈy, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin, qa iltaq tiˈj tuˈn t‑xiˈ toj Jerusalén, ex iltaq tiˈj tuˈn tikyˈx tuˈn antza kyuˈn kynejil xjal ex kyuˈn kynejil pale junx kyukˈa xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil. Ex tzaj tqˈmaˈn qeˈy, qa iltaq tiˈj tuˈn tkubˈ bˈyoˈn kyuˈn. Me toj toxin qˈij, bˈeˈxtaq tuˈn tjatz anqˈin juntl majl.


Iwa rä chu̱li̱i̱ te ikjatia ka̱yue wà, jeiräta ite ikjatia rä ka ñasse ta kuna. 	 At junjun noq tiˈchaqku bˈaj ja bˈant tuˈn tiˈj, me ayeˈ txqantl, mina nkytziyintaq.


Ke bas wakwa ebä ji biketsa, ata sa saka ki̱ ji sherke̱ je biketsö ñaebä. 	 Mix aˈl jun kyeˈ, tuˈn tkubˈ tbˈinchin jun tiˈ, noq tuˈn tknetjo a te teku, qalaˈ noq tuˈn tel wenku te tkyaqilx.


Jekäi ijewa te ije̱r ku̱a Jesús Nazaret wa ne damaju̱ rä. 	 Xitzin qˈmaˈn te, qa ataq Jesús, a te aj Nazaret, tuˈn tikyˈ antza.


Ijewa te iktä ssëke̱ tsa̱na, mikleté iwa̱ ijewa male̱teleté ka̱ chake wà ji we̱ke̱ ite wà ki̱ka. 	 Ex nkubˈ nimintaq, quˈn tuˈn ttyuẍbˈin otaq sbˈun kyiˈj toj ilaˈ abˈqˈe.


Ata bas te ji yakei wakbla ki̱ka bas buka̱na je katabla bas te ra, ¿je wa̱ ji tso̱ bäi na? Ata ikuna bas weikana bas te ji wá̱ bäi ki̱ka, je katabla bas te ra, je ne rä Säkeklä wäna bäi rä. 	 Me qatzin qa ma kubˈ kybˈinchinjiˈy nya wen, exsin qa ma chi ok laqtziˈn tuˈn tpajjo lo, ¿Ma okpela chi ela wena twutz Dios tuˈn tikyˈx kyuˈn? Me qa chebˈe nkubˈ kypaˈnjiˈy yajbˈil, noq tuˈn kybˈinchinjiˈy wen, axixpente wenjo twutz qMan Dios.


Jera ite ichaka ijewa ia̱: —¿Bikö ka̱wä ra ija̱lmanani rä na? Jera ijewa te ikúka: —Yiki la una ipatse̱nani rä. 	 Atzin teˈ ichin xi tqanin kyeˈ taqˈnil jniˈ or tchewx kyaq tiˈj. Ewe tikyˈlinxi kabˈlaj, chi chiˈ.


Jekäi yis je̱r ska issër ka yis dä nui ta ji ki̱ka käi, ata ka je ebä ki̱ka yis wabiketsanakksa̱ wämo ye. Ata Säkekewa ne rä yis wabiketsäkksa̱ rä. 	 Te weˈy, bˈaˈn waqˈnbˈiˈn, me nya tuˈnjo luˈn, kchin eliliˈy wen twutz Dios. Quˈn oˈkx te Dios lol weˈy, qa bˈaˈn nteˈn mo minaj.


Due ta wa bäiwo̱, dulecha̱wa̱ wa shki̱wo̱ tulöka̱, paiale lepra wa̱ wa bäiwo̱ ni yëë, be kjäiöksa̱. Bas ia̱ ideksa̱ kjermita, je wawo̱ kjermita. 	 Kyqˈaninqekujiˈy yabˈ; kˈaˈ chi jaw kyanqˈsiˈn kyimnin juntl majl; kyqˈaninqekujiˈy yabˈqe tuˈn nim txˈaˈk; ex kylajomilqexjiˈy taqˈnil tajaw il toj kyanminxjal. Noq ma txi oyitjo kyokliˈn lo noq kukxjo, ex mi txi kyqanin twiˈ kykˈuˈja tiˈjjo kbˈantil kyuˈn tukˈa.


Jera ka̱ wäkiri te je äyë washa, jera ite ichaka mai ke̱i ta ska idar dä. Ite iju̱ña Pablo rä Cilicia wa ni ra, 	 Tbˈajlinxiˈ uˈjin uˈj, xi tqanin Félix te, jaˈtaq tzajnin Pabl. Atzaj teˈ tbˈinte, qa te Ciliciataq,


Iwa rä käpäk wa käpä rä tuina. Di wà je̱k ktäk wa je̱k ktä rä tuina. 	 Quˈn ayetzin kyeˈ, a nchi bˈet toj qxopin, ex nya tok tilil kyuˈn tiˈj qMan Dios, ikyx tzele tzeˈnku jun xjal nktan qnikyˈin. Ntiˈ bˈin kyuˈn tiˈ kbˈajil. Ex ikyx tzeˈnku aye nchi txˈujte, toj qnikyˈin nchi txˈujte.


Je ukä ki̱ elkjebä ra iyaba tsi̱se̱k te ji me̱na iia̱ jaksa̱ kalabe. Jekäi imineju̱ ka̱mii ka̱ kju̱awaka jeka ite iji bena e̱wa̱wa̱ ji ka wata bata ki̱ka. 	 Nyataq ilaˈ qˈij otaq tzikyˈ, tej t‑xi tkˈayin tej itzˈinbˈaj ajo tetzbˈil, a otaq tzaj qˈoˈn, exsin bˈeˈx xiˈtz toj junxil nmaq tnam najchaq wen. Ex antza bˈaje tyajineˈ jotxjo jniˈ pwaq, a otaq tzaj qˈoˈn te, tej t‑xi tkˈayin tetzbˈil, quˈn noqx ok ten achil tojjo nya bˈaˈn te twutz txˈotxˈ.


Ata tres día ra Säkeklä te ishki̱wa̱ka̱ni, ikjashani, 	 Me a Dios jatz anqˈsinte juntl majl toj toxin qˈij, ex ax kubˈ yekˈinte qxola.


Ata yis el wa, ji e̱e̱na si̱ ka o̱nak kuna ne rä, ke bas kabla etkabä ka̱jöir wäkata ska iräle, ka̱jiska wäkata ska iräle, kable etkabä saka wà iräle, ata bas kiana ishäk rä “ta” ra ta, “kai” ra kai, je rä ka bas ktei wabiketsanakläksa̱ kuna buka̱nak. 	 Me atzin jaˈlin, toj tkyaqil, ilxix tiˈj tuˈn qyolin toj ttxolil. Mi tzaj qqˈolbˈin tbˈi kyaˈj, ex tbˈi txˈotxˈ, ex mix aˈl tbˈi juntl, tuˈn qqˈmante qa twutzx jun qyol. Qalaˈ, qa twutzxtaq jun tiˈ, ex twutzx qyoltz; ex qa nya twutzx, exsinx minaxtz, tuˈntzin mi qo tzaj tkawin qMan Dios.


Bas ku̱ bas wäsikäk wa ktä dälätsö, jewa yika bas ñajöcha̱wa̱. Ka irä jiye kuna ta, ijewa te bas su̱eke̱ tsa̱na, ijewa ka̱wä ta je̱k ktei shäk ji̱a jishtä ishkabla rä käi ki̱. Jekäi ijewa ktä dälätsö ijewa wa̱ iwa̱klä ssële a̱naa wà, ka kteleka̱ ta. Ata ka jekäi kuna ra, ka jiye je kiar bas ia̱. 	 Kyniminqekutzinjiˈy ayeˈ nejinel kyxola toj Ttanim Dios, ex kybˈinkujiˈy kykawbˈil; ayetzin xqˈuqil kyejiˈy, tuˈn mi naje kyanmiˈn te jun majx toj qˈaqˈ. Quˈn bˈiˈn kyuˈn nejinel, qa at jun qˈij, jaˈ kyqˈaˈbˈile tqanil kyiˈja twutz Dios. Tuˈntzin ikyjo, kyniminqekutziˈn, tuˈn kyxqˈuqin kyiˈja tukˈa tzaljbˈil, ex nya tukˈa bˈis, quˈn qa tukˈa bˈis, ntiˈxla chˈin tajbˈin te kyeˈy.


Iwa rä ka iwa̱ ángel wa kolone tsa̱tkenak kuna, ata ite rä Abraham batala ne kuka tsa̱tkenak. 	 Mi s‑ul Jesús tzeˈnku jun angel tuˈn kyklet angel, qalaˈ ma tzul tzeˈnku jun xjal aj Judiy, a tzajnin tyajil tiˈj Abraham, tuˈn kyklet kykyaqil xjal tuˈn.


Ata ijewa ñashä tulämika̱ ale kaldu e̱ná, sä kseka wa irä sä dulecha̱wa̱ wa irä ktei wabiketsäkksa̱ je ia̱. 	 Me nya yajku kchi okil toj paˈbˈin twutzjo Dios, a Kawil kyibˈajjo tkyaqil kyimnin, ex aye itzˈqextaq.


Isaías te jekäi isha rä. Ka irä jiye kuna ta, ite ije oloi su̱a ki̱ka, jekäi ite ije paka. 	 Kyij ttzˈibˈin Isaías ikyjo, quˈn otaq tli nimx toklin Jesús, exsin nyolintaq tiˈj, a naˈmtaq tul kanin Jesús twutz txˈotxˈ.


Ocho día deka̱ ra ike̱i dewa̱ je yaba matsu kjuä tiäklä, jekäi ije kinawa̱ Jesús ni, jishtä ángel wa̱ iyileta̱na ia̱mi ka bitäwa̱ba iki̱ka ra käi. 	 Atzaj teˈ tbˈaj wajxaq qˈij titzˈjlin neˈẍ, bˈeˈx ul aqˈbˈaj techil tiˈj, tzeˈnkuxtaqjo ntene, exsin tuˈn tok tbˈi. Atziˈn tbˈi ok qˈoˈn Jesús, quˈn ikyxtaq tbˈi tuˈn tok, a xi tqˈmaˈn angel te Mariy, te naˈmxtaq tok tzˈaq tiˈj.


Jera ite isha iia̱: —Bena te sä tieke̱ säkätä rä vino bäi si̱ shtä wà, ata ijewa te iya kja ta̱i ra, jekjepa ite vino ka bäi si̱ kuna shtä tse̱ke̱ksa̱. Ata ba te vino bäi si̱ shtä tsa̱ta̱na watenak jí kjepa. 	 ex xi tqˈmaˈn te: Kykyaqil xjal nxi kysipin nej a tbˈanilx vin; ex ajtzin kybˈaj kˈwaˈn txokenj toj jun mejebˈlin, nxi kysipin vin, a nya wiyil, tuˈntzin mi kynaˈye ttxutxjil. Me atzin te, ma kubˈ tkˈuˈn tejiy vin tbˈanilxix, tuˈn tokin tzmax tzaluˈn.


Jera bulirishtä ra ijewa demi Cesarea ska, jeska Cornelio te iki̱ssë kate, je te isaka wa irä isalibä wa irä tapawa̱wa̱ kja iyika. 	 Tojxi tkabˈ qˈij, i kanin toj Cesarea, jaˈ nyontaq Cornelio kyiˈj, junx tukˈa jun chˈuq t‑xjalil ex qeˈ tukˈa, ayeˈ otaq chi tzaj ttxkoˈn.


Ata ¿jiräni iyöle te ishe rä na?: “Je kjanaklä ju̱oksa̱ iyaba ra ñara. Ka irä jiye kuna ta, je kjanaklä yaba ia̱ ka däli ukä däkksa̱ kuna ka kololewa̱ kuna kjanaklä ye yaba ra ñara.” 	 Me bˈiˈn quˈn a ntqˈmaˈn Tuˈjil Tyol Dios tuˈn tex lajet Agar, a qya noq aqˈnil exsiˈn tal, quˈn atzin tal Agar ntiˈtaq toklin tiˈj tkyaqiljo at te ttata, tzeˈnkul teˈ tal Sara, a qya xuˈjilkuxix, ex at tzaqpibˈl, quˈn nya noq aqˈnil.


Je sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä wäja̱mi däyë käi kate ja̱r ta jalána vidrio su̱ta; je sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä moska irä, ipája̱mi shkiritke irä, ji kseka wa kajali cuatro wäbala ebä, iwä kja̱ne irä, ishäbe kja̱ne irä. 	 Ex twutz qˈuqbˈil, attaq jun tiˈ tzeˈnku ttxuyil aˈ, a ẍtilin twutz, tzeˈnku jun kaˈybˈil wutzbˈaj. Ex toj tanmin kyaˈj ex tiˈjile qˈuqbˈil, attaq kyaje ajbˈil te Dios, aye ikyx chi kaˈyin tzeˈnku txuk, me nojnin kyiˈj tukˈa tbˈaqˈ kywutz.


Jekäi je jukläyäkä ska ditsä bitejulu Jesús su̱ak. 	 Ex jun paqx i bˈajetzxjal toj tnam, ex i xiˈ jaˈ taˈye Jesús.


Ka irä jiye kuna ta, sä biköle ka̱wä ta däkmi Cristo wa̱ sä ktei wabiketsäkläksa̱ ska, ekla ekla sa̱ to̱naklä ji o̱le sa̱ wa̱ sa yaka wà je ja̱mi bäi iräle, yakei iräle. 	 Me il tiˈj tuˈn qok twutz Tkawbˈil Crist, tuˈn qok toj paˈbˈin tiˈjjo qbˈinchbˈin tukˈa qxmilil tzaluˈn twutz txˈotxˈ; qa bˈaˈn, mo minaj.


Ijewa je̱r ssëna je wa̱k rä ijewa rä nui ta ijewa ra ki̱ka. Ka irä jiye kuna ta, ka Judío kuna wa ia̱ Judío wa däli wikblu iá shtä rä deleksa̱ña. Je ki̱ka ijewa ka̱wä ta Judío wa tsa̱tkäk däli yaka iá wà. 	 Ex kubˈ kybˈinchin tukˈa tzaljbˈil, ex axtaq jun tumiljo, quˈn ikytziˈn tzeˈnqeku nimil aj Judiy, kubˈ kysipin a at kye toj kynimbˈil kyukˈaˈ nya Judiyqe; exsin ikyxtzjo, il tiˈj tuˈn kyonin, ayeˈ nya Judiyqe, kyukˈa nimil Judiy tukˈa at kye tzaluˈn twutz txˈotxˈ.


Je ukä ki̱ be tsa̱ku̱i wa̱ iminetse̱ jukläyäkä dälätsalewa̱ ska te iduaka̱ Templo bata si̱ ki̱ka. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, bˈeˈx xi tiˈn tajaw il Jesús toj xjan tnam te Jerusalén. Jax tkˈleˈn tzmax toj tjuchˈiljo tnejil ja te naˈbˈl Dios, a nimxix tweˈ.


Jera ekla alaklä chichö ka jita deju̱, je te inaklä wäka botkä tsi̱dala si̱ jiawa̱, säkei ta cuadrante etka. 	 Ex kanin jun qya, a otaq kyim tchmil, yajxix wen. Kux tqˈoˈn kabˈe tal netzˈ pwaq.


Ata ite issa Lázaro duärawa̱ ra, jera ise̱na ji̱a ka̱ böiki ikatke ska. 	 me tej tbˈinte Jesús, qa yabˈtaq Lázaro, axsa kyije tenl kabˈe qˈij, a jaˈ taˈyetaq.


“¡Säkekewa, Israel wa Kekläí, je kjeiyinopa! Ka irä jiye kuna ta, idewa̱ iwakei cha wa tsa̱tkäk, ñakäi ibäkäkksa̱. 	 Kyˈiwlinxixjo tbˈi Dios te Israel, a tAjaw Tkyaqil, quˈn ma tzul klol teˈ Ttanim.


Esteban ra Säkeklä rä je̱r ssële bäi si̱, ije ia̱ täkili rä me̱le bäi si̱. Jekäi ije te ji ka su̱le sa̱ wa̱ shtä we̱ke̱, ji kju̱awa we̱ke̱ ite ijuenaklä ye sa̱ sha̱na. 	 Nkubˈ tbˈinchintaq Esteban techil tipin Dios kyxolxjal, quˈn tuˈn nojnintaq tanmin tuˈnxjo tipin ex tkyˈiwbˈil Dios.


Jera bas te ishemi ije ia̱: ‘Sá yaká sá ji ya ba wäna; ba te sá pakta sá wakwa ña̱la ki̱.’ 	 Me ayetzin kyetza okla kchi okil teˈn qˈmalte kyjaluˈn: Taa, ¿Ma nyatzin ma qo waˈn, ex ma qo kˈwaˈn junx tukˈiy? Ex ma qo bˈaj t‑xnaqˈtziˈn kyojjo jniˈ bˈe, a iteˈ toj qtanima.


Ijewa te ji yakei ki̱ka ji yakei shka̱l ssëke̱ to̱ne käi. Je rä ijewa te ibiketse baawa̱ si̱ ji ssërke̱ sa̱ ia̱ baa wakble ka̱piana rä. Bas taparke̱ yäkäk ska ra, ijewa te sä wäyueke̱ ji ssërke̱ iia̱ baa wà, jekäi je wà ite sa pache̱ke̱ sa yakei tewe̱ke̱. 	 Ok ktzajil nya wen kyibˈaj tuˈn Dios, tuˈn kybˈinchbˈin nya wen. Quˈn toj kywutz, jun tzaljbˈil tuˈn nxi kyqˈoˈn kyibˈ jun paqx tzeˈnku ntqanin tachbˈil kyxmilil. Ayejo xjal luˈn, jun txˈixwejil ex jun tzˈil kyxola, quˈn exla qa nchi waˈn kyukˈiy kyxol Ttanim Dios, me nchi jyoˈn tumil tuˈn kyok lipe tiˈj bˈinchj il.


Jekäi Säkeklä ne rä sá kukäkña bas da Cristo ia̱, ñakäi sa̱ ki̱ iaceiteí tkäkju̱até rä, 	 Quˈn axte Dios ma qˈonte qe, tuˈn qweˈ wen toj qnimbˈil tiˈj Crist, ex o qo jaw tskˈoˈn, tuˈn qbˈinchin taqˈin tzaluˈn twutz txˈotxˈ.


Alaklä wa, bas ñajöwa̱ bas se̱naklä wa yika jishtä ishena o̱nak Säkekewa ja̱mi käi. 	 Atzin jaˈlin, ayetziˈn xuˈjlbˈaj, kyniminqekutzinjiˈy kychmila, ikyx tzeˈnku taj Dios kyukˈiy.


Jera ijewa te iyöle jile bata shäk Isaías wa̱ je äyëí butälewa̱ cha̱mi iia̱. Jekäi ite ikjäyaksa̱ ra, ite iyula mai jikäi iyöle katke ska: 	 Xi qˈoˈn tuˈj Isaías te, aj yolil Tyol Dios. Atzaj teˈ tjaw tjqoˈn Jesús, antza jatze jyete jun tnej yol tuˈn, tzˈibˈinku kyjaluˈn:


Jera idemijuluni Jerusalén ka, kjawa̱ju̱ Templo na. Jera ije̱kaka̱ jile watju̱ak wa, jile tju̱ak wa tso̱ Templo ska patkä tuläkksa̱ je ektaka, ñakäi ite inaklä manewa̱k wa mesa irä, namala watju̱ak wa kalwá irä, je manewa̱ tulami. 	 Atzaj teˈ tkanin Jesús juntl majl kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin Jerusalén, okx tojjo tnejil ja te naˈbˈl Dios. Bˈajetz tlajoˈn jniˈ xjal nchi bˈaj kˈayintaq, ex nchi bˈaj loqˈintaq toj. Bˈaj jaw tpichˈkin jniˈ kymeẍjo nchi bˈaj txˈexbˈintaq pwaq, jniˈ kyqˈuqiljo nchi bˈaj kˈayintaq palom, a aye nchi bˈaj ajbˈintaq te aqˈbˈil chjonte te Dios.


Jera ite isha ijewa ia̱: —¿Bas te ji biketse etkabä me ra na? Jera ijewa suanacha̱wa̱ malete̱nacha̱wa̱; jekäi ite ichaka ñaia̱: —¿Jera yi si̱ ije rä, je te si̱wa̱ irä tipä irä patke, jera ite iktä ssë rä na? 	 Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, xitzin tqˈmaˈn Jesús kyeˈ t‑xnaqˈtzbˈin kyjaluˈn: ¿Jaˈtzin saqˈekuˈ kynimbˈila? Ayetzin kyej t‑xnaqˈtzbˈin otaq chi xobˈ, ex i jaw kaˈylaj. Tuˈntziˈn, jaw qanlaj kyxolx kyjaluˈn: ¿Alxsila kye xjal ikyjo? A ajin kyqˈiqˈ ex aˈ ma kubˈ niminte.


Jekäi Israel wa te ka̱wei sä wabiketsanakläksa̱ wämo ye yula, ata ka iwa̱ iko̱ne. 	 Me ayetzin kyeˈ Judiy, a kyajtaq tuˈn kyok te Ttanim Dios, ex tuˈn kyok te tzˈaqle twutz, noq tuˈn tjapin bˈaj ojtxe kawbˈil kyuˈn, mi ẍi ok.


Kjepa ite ije̱r ku̱a tsa̱na ra, ite ipatkamine plaa 	 Me bˈeˈx aj tchqˈoˈn Jesús, me nej xiˈ toqxenin te kyjaluˈn:


Ata jir yis ktei wabiketsarte Säkeklä kablele sá kalí wa ia̱ ki̱ssë kju̱ei. 	 Ex atzin jaˈlin, ma chin tzaj qˈiˈn toj paˈbˈin noqxix tuˈn at jun qˈuqbˈil qkˈuˈja tiˈjjo o tzaj tqˈmaˈn qMan Dios kye ojtxe qxjalila.


ñakäi iwakei kie wà sä ditsei wä kju̱awa wa biköle rä pauta̱nak säkätäba jí Jerusalén skami sa kiana ñamanewakksa̱ sa̱ nui janakläwa̱ bitaba. 	 Ex qa toj tumil nbˈiˈy, il tiˈj tuˈn t‑xi yolit kyeˈ jniˈ xjal, a iteˈ toj tkyaqil twutz txˈotxˈ, qa il tiˈj tuˈn tajtz tiˈj kyanminxjal tukˈa Dios, tuˈntzintla tkubˈ nnajsiˈn jniˈ kyil. Antza tuˈn ttzaj xkye tqˈumle yol lo toj txˈotxˈ te Jerusalén.


Jera Jesús palei ju̱ñenamika̱ plaa Galilea ke̱i pája̱mi biköle. 	 Ex jun paqx tel tqanil Jesús toj tkyaqil Galiley.


Je te issa Jesús Nazaret wa ne irä ra, ia̱nami te isha: —¡Jesús, David yäbei, ma je̱r ja̱mi yis dälänopa! 	 Teˈ tbˈiˈnte qa ataq Jesús aj Nazaret, bˈeˈx ok ten ẍchˈil: Jesús, tyajil David, qˈaqˈintz tkˈuˈja wiˈja.


Ikuna kju̱awa wa ia̱ ka̱ tso̱ bas ji kiäklä ra, ¿ka irä bäi si̱ sá ne ia̱ ka̱ tso̱ rä na? Sá ia̱ ka̱ tso̱ je kiäklä, ata ka sá wa̱ je kine, ata sá te ji biköle katabla ka ji a̱ni wa̱ Cristo ktei baa wätkewa̱klä kuna. 	 Qa at kyoklin junjuntl tiˈjjo ikyjo, ¿Yajtzilaˈ qetza? Me mina nkubˈ qbˈinchin qeˈ ikyjo. Quˈn loqotziˈn, ma qo jawil qitj tzma tzaluˈn, me qil qibˈxa, quˈn tuˈntzin mix aˈl jun jaw yolbˈin qiˈja, qa noq tuˈn qkanbˈin pwaq tiˈj Tbˈanil Tqanil tiˈj Crist.


Jekäi yis tso̱ ji̱a yis yaka ska ra, je rä kianak yis ia̱ yis shka̱bläklä, iwadäkläksa̱. Jera mane kukewa̱ yie rä, ka ju̱ñer yis wa̱. 	 Qa atx toj nqˈija tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ok chin ajbˈilx weˈ toj taqˈin qAjaw. ¿Me tzeˈntzila k‑okile aqˈuntltz qa ma chin kyima? Ntiˈ n‑el nnikyˈa tuˈn ikyjo.


Sá te ibiketse Säkekewa ki̱ka, jini sá te bas paka iwa̱k käi, je we̱te bas te, je we̱mi ji̱a bas te. 	 Ex qˈuqle qe qkˈuˈj tiˈj qAjaw, quˈn atziˈn xi qqˈmaˈn kyeˈy, ax nkubˈ kybˈinchinjiˈy, ex noqit kukx kubˈ kybˈinchinjiˈy.


Jekäi io̱na deka̱ mañatäbä kicha, kjepa je kalabe mineka̱tse̱ni ka̱jöir ska. 	 Oxe maj yolin ikyjo, chi Pegr. Tbˈajlinxiˈ ikyjo, bˈeˈx jax likyˈikyˈin juntl majljo iqbˈil toj kyaˈj.


Ata jí ne rä iyile jile bata shäk Joel ja̱mi rä: 	 Mikyxi teˈ ante nbˈaj jaˈlin, aj tyole Joel, a yolil Tyol qMan Dios ojtxe, tej tqˈmante:


Je ki̱ka ka yi a̱ni wa̱ ishäklei ije̱k wäokle rä yis kie ja̱mi ni. 	 Tuˈnpetziˈn, mix aˈl juntl kyeˈ aku qˈmante qa tiˈj nbˈiˈy ẍi kuxiy toj aˈ. Quˈn ex noqit ma chi kuxa wuˈn toj aˈ, nyatla tiˈj nbˈiˈy xjawe wiˈn, qalaˈ tiˈjxitla tbˈi qMan Dios, ex Tkˈwal, exsin Xewbˈaj Xjan.


Ijewa te ibiketsa idamiña saka chu̱li̱i̱ shkä sha̱na. Je ki̱ka ijewa shka un día kje, jekjepa ijewa te Jesús yulami isaka wa sha̱na iwa̱ su̱nak wa sha̱na. 	 Ikyla te kye qa ajintaq Jesús lipchek kyiˈj kyxoljo jniˈ xjal. Me atzaj teˈ tok kykaˈyin, ex tbˈaj kyjyoˈn kyxoljo jniˈ xjal ex kyxoljo jniˈ aye kyojtzqiˈntaq, ntiˈl; exsin jun qˈij otaq txi kybˈetin.


“Juan säwäukewa̱k ke̱i skaté bite rä jira kje, ka̱jöir gobiernoí weikaté ji sälwii te; jekäi yi rä sälwi wa ne te je bäkeke̱ksa̱ rä. 	 Quˈn tukˈaxiˈ tulil Juan, a Jawsil Aˈ, ex tzmax tzaluˈn, nimxjal tok tilil kyuˈn, tuˈn tchˈiy Tkawbˈil Dios, a tzajnin toj kyaˈj. Ex nimxjal tok tilil kyuˈn, tuˈn tkubˈ bˈaj.


Ata je ka̱ oloi tso̱ ji̱a bas sha̱na ra, jera je ka̱ oloi biketsö bas ku̱ bas däkläwa̱ je ka̱ oloi yäbeila ye. Jesús te isha e̱ná jekäi ra, ije̱k butsaju̱mi je̱k blawa̱ ditsä yika. 	 Tuˈnpetziˈn, kyniminxjiˈy spikyˈin, a luˈ atx chˈintl kyukˈiy, tuˈntzin kyoka te jun xjal aj spikyˈin. Tbˈajlinxiˈ tqˈmaˈn Jesús ikyjo, bˈeˈx el tewin tibˈ kywutz.


Sa wakei rä eklabä, ata sä wäjienaklä rä chu̱li̱i̱. Jewa rä chu̱li̱i̱, jeiräta sä wäjienaklä kalabe rä wäjielewa̱ etkayebä sä yaka ye. Je su̱ta Cristo rä. 	 Qkaˈyinktzin tiˈjjo qxmilil. Junxchˈin, me ilaˈ elnin. Me exla qa ilaˈ elnin, me junxchˈin xmilil at. Exsin ikyxjo tukˈa Ttanim Crist.


“Jera ikuna yilé te ishe bas ia̱: ‘¡Issö! Säbäkäkksa̱ kaldu jiska’ ni iräle, ‘a̱mi ska’ ni iräle, jera ke iktä kuka. 	 Qa at jun saj qˈmante kyeˈy kyojjo qˈij anetziˈn: Lu Crist lo, mo qa: Luˈ at tzachiˈn, qa chiˈ, mi txi kynimiˈn.


Jekäi ikuna sá rä yule telewa̱ ra, je rä Säkeklä ne ia̱, ata sá rä ka̱ ta ra, je rä bas ne ia̱. 	 Qa ma qo ikyˈa tibˈajjo tumil toj twutz junjun kyeˈ tiˈj taqˈin Dios, ala Dios ojtzqilte. Me nya ikyjo; qalaˈ nchin yoliˈn tojxix tumil tuˈntzin kyel wena.


Jekäi ike̱i dewa̱ ra, ite iktä kjasha yis te sa pakta wà. Je me̱le yis ia̱ rä Säkeklä Sa̱tsa̱tkäkksa̱ te yis paka je wapaktäk ra. 	 Me atzin jaˈlin, ma kanin tqˈijil tuˈn tyekˈin te Diosjo Tyol kyexjal, noq tuˈn xi nyolinjiˈy Tyol, a oqxenintz weˈy tuˈn, a Klolqe te jun majx.


Ata sä wämo wa oloi ñirmika̱ ka̱wä käi, ijewa Ká gobiernoí ska. Yi rä kukä ta ra, ¡je ku̱ issö! 	 Me ayetzin kyeˈ, a kubˈ kybˈinchin tzeˈnkuxjo ntqˈmaˈn Dios, ok kchi qoptzˈajiyil kye tzeˈnku tqan qˈij toj Tkawbˈil Dios, a kyTata. Ankyeˈ at tẍkyiˈn tuˈn tok tbˈiˈn, in tok tbˈiˈn, ex in tkubˈ tbˈinchin tzeˈnkuxjo ntqˈmaˈn.


Ite jekäi isha ra, jera Templo kjänanak wa ekla kaldu jeska, je te Jesús kpa jula wà te isha iia̱: —¿Jiye ba te chui wa tsa̱ku̱i kúke jekäi rä na? 	 Atzaj teˈ tbˈaj tqˈmaˈn Jesús ikyjo, attaq jun xqˈuqil ja te naˈbˈl Dios antza, okx ttzˈajchin toj twutz, ex xi tqˈmaˈn te: ¿Ma ikytzin ma txi ttzaqˈwinjiy te tnejil pale?


Ñerä Templo bala tkäkläksa̱ suaí klasha̱na ju̱nami mo̱ki̱ atjä wakwäté. Ñakäi ka̱ wäbuka̱naka̱, jak ker bala tsikina tulami. 	 Atzin xbˈalin tokxtaq tojjo tnejil ja te naˈbˈl Dios, bˈeˈx kubˈ laqj te kabˈe; tzaj xkye tiˈjjo ttxaˈn jawl, tuˈn tkˈuˈl kanin tiˈjjo juntl ttxaˈn. Ex tzaj luˈlin txˈotxˈ, ex jniˈ abˈj bˈeˈx bˈaj kubˈ kaˈmin,


Jekäi rale tsi yis shki̱rka̱ni sä dulewa̱ wa sha̱na. 	 Ex atzin jaˈlin, at jun qˈuqbˈil nkˈuˈja tiˈj jun tkabˈ chwinqil, a tbˈanilx wen, aj kyjatz anqˈin kyimnin.


Jera ñayöle ka̱wei wà wa sha̱ te ikúka te isha: —Sapaktäk, bulee ba te isha rä. 	 Iteˈ junjun xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil xi qˈmante te Jesús kyjaluˈn: Ay Xnaqˈtzil, bˈaˈn te tumil tyol.


Iwa rä biköle ji yakei wakbläk wa te je ka̱ oloi dokoitseke̱, ñakäi ka je je̱k yitäwa̱ je ka̱ oloi ja̱mi. Je rä ite ji yakei we̱ke̱ ka je juenaklä ye. 	 Quˈn tkyaqilxjo nchi bˈinchin nya wen, n‑el kyiˈjlin spikyˈin, ex kykyˈeˈ tuˈn kytzaj laqˈe tkˈatz, tuˈntzin mi tzˈele tnikyˈtzajiljo kybˈinchbˈin nya wen.


Jekäi bas wa̱ iju̱ñer jishtä yabala pakte iká te käi, sá te bas je̱r täkiwa̱, bas je̱r pabla, 	 Ex ojtzqiˈn kyuˈn tzeˈn xqo nimsiniˈy kykˈuˈja teyile junjun, ex tzeˈn xqo yoliniˈy tuˈn tajtz tiˈj kyanmiˈn, ikyxjo tzeˈnku jun manbˈaj kyukˈa tkˈwal. Ex ma txi qoqxeniˈn kyeˈy, tuˈn kybˈeta tzeˈnku taj Dios toj kychwinqila, a ma tzaj txkon kyeˈy tuˈn kyokxa tojjo Tkawbˈil Dios tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ex tzmax tojjo kyaˈj, a jaˈ nqoptzˈaje tkyaqil tipin Dios.


Ke bas ianakcha̱wa̱ jile kekläí me̱i kja̱nei wa̱k, jishtä ijewa sha̱ käi, jishtä iyöle katke käi: “Ditsä ñajaklawa̱ yäkäk ji yäk, jekäi iñajaka̱ inak.” 	 Tuˈnpetziˈn, mi chi kˈuliˈn kywutzjo kywutzbˈiyil dios tzeˈnku kye txqantl, tzeˈn ntqˈmaˈn Tuˈjil Tyol Dios: Aye xjal i kubˈ qe waˈl ex kˈwal twutzjo kywutzbˈiyil dios. Exsin tej kybˈaj waˈntz, noq tiˈchaqku bˈaj bˈant kyuˈn kywutz.


¿Ka bas je̱r na ji däba na? ¿Ka bas je̱r ja̱ne ji̱a pan cinco wà cinco mil dele ska, ñakäi canasta bitkä na bas te ishtani rä ska na? 	 Naˈmxsin tel kynikyˈa te. ¿Ma mitzin naˈn kyuˈn kyiˈj jweˈ wabˈj, ayej i kubˈ nsipiˈn kyxoljo jweˈ mil xjal? ¿Jteˈn chiˈl jaw chmet, tej kybˈaj waˈnxjal?


Jera Jesús te issa ra je ka̱wei wà sä yuäk te ikúka rä je̱r ta käi, jera ite isha iia̱: —Ka ba rä butsäleju̱mi kuna ka̱mii Säkeklä gobiernoí yika. Jeska ra ka yi a̱ni wa̱ iwächakewa̱klei ji̱a. 	 Teˈ tok tbˈiˈn Jesús, teˈ otaq txi ttzaqˈwin xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil toj tumil, xi tqˈmaˈn te: Noq chˈintl tuˈn tel te tnikyˈ teˈ Tkawbˈil Dios. Tbˈajlinxiˈ ikyjo, mix aˈl juntl el t‑xobˈil, tuˈn t‑xi tqanin juntl t‑xjelbˈitz te Jesús.


Ata ba chatkelewa̱ Säkeklä ja̱mi, je ku̱ je shtä wa cho̱. Ata ba shkö ji wämo itä ki̱, ji bäi käi, ji biketse etkabä käi, ñashka̱li̱ble käi, ji katable käi, se̱ne bitaba käi, je itä ki̱. 	 Me atzin te, ma tzˈoka jun ichin te Dios. Tuˈnpetziˈn, tzaqpinkjiy tkyaqil anetziˈn, ex weˈkuxixa jikyin toj tchwinqila, toj tbˈinchbˈiˈn bˈaˈn, toj tnimbˈila, toj tqˈaqˈbˈil tkˈuˈja, ex kukx tuˈn tayoˈn tajbˈil qMan toj tkyaqil, ex mutxinku tten.


Iwa rä ka sá ia̱ ji su̱le ji ssële sá wa̱ je pake janak. 	 quˈn nlay bˈant tuˈn mina qo yoliˈn tiˈjjo a o qbˈiˈy ex o qliˈy.


Ka rä jiye kuna ta, Säkeklä ia̱ ra ji a̱ni ka kuna ka o̱nak käi. 	 quˈn ntiˈx te Dios nlayit bˈant tuˈn.


Ka sá ñakjeo̱ne bas yika, ata bas ne ñakjewa̱ke̱ bas wakwa je̱r ska rä. 	 Twutzxix teˈ qa at nim qkˈuˈja kyiˈja, me ayetzin kyeˈ, ntiˈ kykˈuˈja qiˈja.


Je biköle o̱na ijewa ukä ja̱mi rä sä wäji̱atkäklä ye, je katke yöle rä saje wa tso̱ jí sa̱ ke̱i etkä etkä bakle bata jekje ska wa je̱r ko̱naklä. 	 Bˈaj tkyaqiljo lo, ex bˈeˈx kyij tzˈibˈit toj Tuˈjil Tyol Dios te jun yekˈbˈil te qe, ex te jun aqˈbˈil qnabˈl, tuˈntzin mina kubˈ qbˈinchinqe ikyjo, a awo nqo anqˈin kyojjo qˈij jaˈlin, a chˈix tjapin bˈaj tkyaqil.


Je te itsa̱tkaksa̱ iweikana biköle yika. Jekäi ite Egipto ke̱i tsa̱ku̱i Faraón je̱r ssëwa̱ ira bäi, ñakäi je̱rike ma ite iia̱ iktäklä Faraón ra. Je ne kuka Faraón te Egipto ke̱i wäkiri ye rä, iju wäkiri ye rä. 	 Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx tzaqpaj toj tkyaqil bˈisbˈajil, ex tzaj qˈoˈn tumil tnabˈl. Tuˈntziˈn, ok kˈuˈjlin tuˈn Faraón, a tnejil kawil toj Egipto, ex ok qˈoˈn te tkabˈ kawil toj tkyaqil Egipto ex tojjo nmaq ja kye kawil.


Jera yie isu̱a ra mo̱ suruu kate, je mo̱ bata ki̱ ekla katke je̱tkeleka̱ ditsä yäbei su̱ta, tsa̱ku̱ ki̱ corona yöle oro wà tkeleka̱, tabeli ta kayale sibuu ijula na. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, xi nkaˈyiˈn jun muj sjanin wen, ex qˈuqlekxtaq jun xjal tibˈaj, a ikyx kaˈyin tzeˈnku Tkˈwal Ichin. Ex tokxtaq jun toj twiˈ, a bˈinchin tuˈn qˈanpwaq, te jun yekˈbˈil, qa otaq kubˈ tiˈj tkyaqil tuˈn. Ex qˈintaq jun semil tuˈn, a at tste wen.


Ijewa wa̱ iminetse̱ ka̱ kie Gólgota ni ska, (je wà rä “Tsa̱ku̱ Chichei Ke̱i”). 	 Pon kyin toj jun najbˈil Gólgota tbˈi, atzin tzˈelpine bˈibˈaj ikyjo: Ja taˈ tbˈaqil twiˈ kyimnin.


Ñaebä yi a̱ni wa̱ vino blona ji̱a ka tenak bewak kjuä yöle bolsa ye nu̱l da shtä naka. Ata ikuna jekäi ra, je vino blona ji̱a te bewak kjuä tsikiwe̱ ju̱emi, jera vino tkerju̱mi, ñakäi ijui weikarmiwa̱. 	 Ex tkabˈ, tzeˈn aj tkux bˈinchit vin; nlay kuˈx bˈinchit toj jun ttxˈaqin tzˈuˈn, quˈn ajtzin tloqlin, bˈeˈx aku tzˈex laqj, ex noq aku chi kubˈ najx kykabˈil.


ñakäi sá wetsanakläksa̱ ditsä sälwii yakei shtä wa yika. Iwa rä biköle rä ka ji biketsäk etkabä kuna ki̱ka. 	 Ex chi naˈn Diosa qiˈja tuˈn qkleta toj kyqˈobˈxjal piˈsqe ex aj ilqe, quˈn nya tkyaqilxjal nimilqe tiˈj Tyol Dios.


ji wa̱k bäi, blunakka̱ ji we̱ bäi wà, ji ma̱k ta̱i ka kjele ta. 	 Ex qˈmaˈnxa kye tuˈn tkubˈ kybˈinchiˈn wen, ex tuˈn kyok te soˈj.


Jekäi ite sa̱ je̱r ku̱a iki̱ ji sherke̱ o̱nak tso̱ blele iwa̱ je wà, jishtä ije̱r ssëna iwa̱k biketsale o̱nak Cristo ja̱mi käi. 	 Ex ma tzaj tchikyˈbˈiˈn qe a t‑xilin t‑xim, a ewintaq ojtxe, a otaq kubˈ t‑ximin Dios tuˈn tjapin bˈaj noq tuˈn Crist.


Jikäi yis ia̱ ra irä: Ale ji bäi wa̱kmiba bas ja̱mi, je te je e̱newe̱mi ji̱a ma rämi Jesucristo díaí dewa̱ kje. 	 Qˈuqle nkˈuˈja tiˈj qMan Dios, a kubˈ xikyˈbˈinte aqˈuntl lo toj kyanmiˈn; ex ax nbˈinchin teˈ nimxixl aqˈuntl te tzˈaqtzbˈilte kyeˈy, tzmax ajxi tul Jesucrist juntl majl.


Kal ka wänak kuna wä ta bäi wa biköle rä tenak tulämi tulunakka̱ yökö ki̱. 	 Quˈn tkyaqiljo tze, qa nya wen twutz s‑el, kjawil txˈemit, ex k‑okix toj qˈaqˈ.


Jeska tsi̱ni tso̱ wäkale chu̱li̱i̱ ju ja̱r yöle ka̱sha̱ ki̱ mai sá tapar kate ska. 	 Otaq qo chmeta toj toxin kol ja, a jaˈ txqoˈnqetaq txqan tzaj.


Je ne rä Jesús shki̱leka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na ukä ska ra ije̱k kjasha deka̱ mañatäbä kicha iwa̱ dulanak wa ia̱ rä. 	 Atzin toxin majjo kubˈ tyekˈin Jesús tibˈ qwutza, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin, a otaqxi jaw anqˈin kyxol kyimnin.


Ji wämo wäí je rä tkenak bitaba ji paruäk wa wa̱. 	 Atzin jaˈlintz, ayeqetziˈn kyaj tuˈn tanqˈin jun nukˈbˈil kyxol, ilxix tiˈj tuˈn kybˈinchin wen, tuˈntzin kykˈmonte a kyumil wen.


Isaí te sa̱ tsa̱ku̱i David wätsikiwa̱. David te Salomón wätsikiwa̱, Urías alaklä ra. 	 Ante Isaí, ttata David, a nmaq kawiltaq. Ante David ttata Salomón, a taljo t‑xuˈjlbˈin Urías.


Ñerä Säkekewa ángel í deju̱ ijewa ska, jera Säkekewa oloi te ijewa ñiwa̱tulaka̱; jekäi isuanacha̱wa̱ ta̱i. 	 Ntiˈkux toj kynabˈl, teˈ tkubˈ qoptzˈaj kyiˈjile tuˈn tspikyˈemil tipin Dios, exsin pon jun t‑angel Dios kykˈatz. Tuˈn ikyjo, bˈeˈx i xobˈxjo kyikˈlel.


Je ne duawa̱ saje wa ki̱ rä, je rä sa̱ tso̱ ji̱a kseka iräle, sa kapacha̱wa̱ iräle ra, sa̱ se̱naklä etkayebä iwakei ra. 	 a o kyim te qxel, tuˈn qanqˈin junx tukˈa, qa itzˈqoxtaq, ex qa otaq qo kyim.


Sha̱ jolona jak yäkä na; jekäi je tsikinaka̱, ata issi̱nacha̱wa̱ni, ka ka̱ rä chi̱i̱ kuna ki̱ka. 	 Ex ilaˈkul ijaj i pon tzˈaq kyxol abˈj. Ulpin kyeˈ kywiˈ, me liweyxix i jaw tzqij, quˈn tuˈn ntiˈtaq takˈiljo txˈotxˈ anetziˈn.


Ata je wi̱na ji wá̱ ite yakei ki̱. Je rä bewak watse̱nak ka ktäk kuna, je ktaka̱ ditsä käi, je te je jile bata shäk yuletenawa̱ wätkewa̱wa̱. 	 Me bˈeˈx ok miyoˈn tuˈn Dios tiˈjjo til, noq tuˈn tyoljo bur, a mibˈin yolin. Me tuˈn Dios, bˈant tyolin tzeˈnku jun xjal noq tuˈn tweˈ a kabˈe tkˈuˈj Balaam.


Ata ka irä sä däwa̱ bäi Säkeklä ia̱ rä ñanak ki̱ka kuna. Jekäi ka sä rä ja̱lewa̱ kuna ka sa̱ wa̱ ji ñane ki̱ka, ñaebä ka sä rä bakleka̱ kuna sä te ji ña ki̱ka. 	 Me twutzx tetz, qa nya tuˈn qwa, ma qo ele wen twutz qMan Dios. Quˈn qa ma txi qchyoˈn ex qa mina, ntiˈ tajbˈinjo lo twutz Dios.


Ka irä jiye kuna ta, ñakpäklä sá wa̱ wao̱nak sá kju̱atkäklä, je rä ka ji yaka iá shtä wà kuna, ata jewa rä täkili ta Säkeklä ja̱mi ji täkili ta mia̱tkäkläwa̱, 	 Quˈn atzin qipiˈn, nya ikyjo tzeˈnku kyexjal nya nimil te twutz txˈotxˈ. Quˈn a qipiˈn tzajnin te Dios, tuˈn tkubˈ tiˈjjo jniˈ tipin tajaw il,


Ñerä jewa jula ma̱ka̱ ijewa ki̱ka, jera Wikblu Sikina deksa̱ ijewa ia̱. 	 Kubˈtzin kyqˈoˈn Pegr ex Juan kyqˈobˈ kyibˈajxjal aj Samaria; ikytziˈn, bˈeˈx okx Xewbˈaj Xjan toj kyanmin.


ime chakarpa sa tapanaklä däli watju̱ak shtä ska wà, ime kirpa ditsä wa̱ ‘Rabí’ ni wà. 	 Ex kyaj tuˈn tkubˈ kymutxbˈinxjal kywiˈ kywutz, aj kyok qˈolbˈin noq jaˈ toj bˈe, ex tuˈn kyok qˈolbˈin te xnaqˈtzil.


Je a̱na täkii jishtä nama a̱r käi. Je a̱na ra, tala siete wa ktaka̱ ibular wà. 	 Ex jaw ẍchˈin tukˈa tqˈajqˈojil twiˈ kujxix wen, tzeˈnku jun bˈalun nweqj. Tej tjaw ẍchˈin angel, bˈeˈx bˈijte kywiˈ wuq qˈankyaq.


Jekäi ije te isäkätä ja̱mi tso̱ wa su̱a, yi te iwa̱ räí̱ ki̱ka. 	 Mix qeyix tkˈuˈj ikyjo. Nkaˈylajtaq wen tiˈjile aˈltaq kyeˈ otaq tzˈok mikonte.


Ata Judas ne wa̱ ijewa inaklä jui tso̱ rä, je ki̱ka ijewa manele te ibiketsa Jesús te isheke̱ iia̱ rä: “Jile sherke̱ sa̱ wa̱ ike̱i kjewa̱klä je tju̱o” iräle, ata ite ipatkeke̱ jile ma̱k ka jita wa ia̱ iräle. 	 Quˈn ataq Judas qˈilte chˈuˈẍ tkˈwel pwaq, at junjunqe kubˈ ximinte, qa xi tqˈmaˈn tuˈntaq txiˈ Judas laqˈolte chˈin qwaˈy tuˈn tajbˈin toj nintz qˈij, moj qa tuˈn t‑xiˈ qˈol chˈin pwaq kye tal yaj.


Yis ka̱kiäke̱ ba ki̱, je rä ba rä ji biketsäk etkabä sá raña je wawa̱klä ba wa̱, ma je̱r ku̱a ji bäi biköle tso̱ bas wa̱ Cristo ia̱ je te ki̱ka. 	 Nchin kubˈsin nwutza tiˈja, tuˈn tok tilil tuˈn, tuˈn tkubˈ tchikyˈbˈinjiy qnimbˈil, tuˈntzintla tel tnikyˈa te tkyaqiljo kyˈiwbˈil, a at qe, noq tuˈn Crist, a Jesús.


Jekäi Säkeklä sä ssëwa̱k baa, sä kablele ñaia̱ jekjeye pií ki̱ka, saje wa Säkekewaí Jesús, ale oveja kjänanak bäi si̱, je tsa̱ktéka̱ sä dulecha̱wa̱ wa sha̱na, 	 O tzaj tqˈoˈntl Dios jun akˈaj tumil tuˈn qkyij toj wen tukˈa te jun majx, noq tuˈn tchkyˈel Jesús, a qAjaw. Jaw anqˈin juntl majl kyxol kyimnin tuˈn Dios, ex ok qˈoˈn te Tbˈanil Kyikˈlel nimxix toklin tibˈaj tkyaqiljo nimil tiˈj Dios, a nikˈulte tkyaqil, ikyxjo tzeˈnku taj.


Pedro kalme je̱tkelewa̱ ju shäbeka juitä ki̱. Ñerä alaklä ekla jeska wa kjanaklä je̱k sikawa̱ iwäja̱mi te isha iia̱: —Ba ñaebä kalduña je Jesús Galilea wa ra. 	 Ex qˈuqletaq Pegr twiˈ peˈn, tej t‑xi laqˈe jun txin tkˈatz, a bˈinchil wabˈj. Ex xi tqˈmaˈn te: Ex ikyx tejiy; ajintaq te nbˈettaq tukˈa Jesús aj Galiley.


Jí äyë rä bas tso̱ Roma ska shka̱ta Säkeklä wa̱, kile iwakei wa̱ däkwa̱ sikii wa ye jewa ia̱. Säkeklä Sa Ká irä Säkekewa Jesucristo irä je̱r bäi shöpa bas ia̱, jewa ku̱ bas je̱r ssëwo̱pa baa. 	 Nxi ntzˈibˈinjiˈy uˈj luˈn kyeˈy, kykyaqila ayiˈy nimil toj tnam Rom, aye kˈuˈjlinqiˈy tuˈn qMan Dios, ex ma chi txoklajtza tuˈn, tuˈn kyoka tzˈaqlexix toj kychwinqila. Noqxit ten t‑xtalbˈil ex tnukˈbˈil qMan Dios junx tukˈa qAjaw Jesucrist kyibˈaja toj tkyaqil.


Ata yis ia̱ ra ji säkei ta je ke̱i kje ra je biketsaksa̱ni yie ka säkei ta ji̱a Cristo shka̱l ja̱mi. 	 Tkyaqilxjo a anetziˈn, tbˈanilxtaq te weˈy. Me atzin jaˈlin, ntiˈl tajbˈin te weˈy, quˈn tuˈn o chin nimin tiˈj Crist.


Jekäi ka täki ta wa ska ra, yis je̱k iawa̱wa̱ ka täki ta wa käi, yis wa̱ ijewa kukäklä. Jekäi biköle ia̱ yis je̱kja ji wa̱k ijewa te ji we̱ke̱ käi, ji biköle wà yis wa̱ manele tsa̱tkäkläkksa̱. 	 Ex tej ẍin bˈeta kyxol xjal, ayeˈ ntiˈxix kyoklin kyxoljo nmaq xjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ma tzˈok nqˈoˈn wibˈa tzeˈn jun kye, tuˈn tok kybˈiˈnku wiˈja, ex tuˈn t‑xi kyniminku Tbˈanil Tqanil. Waja tuˈn woka tzeˈnku tkyaqil wiq xjal, noq tuˈn tok kybˈiˈnku wiˈja, ex tuˈn t‑xi kyniminku Tbˈanil Tqanil kolbˈil.


Bas te ishe sä sikii wa Cristo Jesús ja̱mi biköle ia̱ yis te ijewa chakami. Sä el wa kajali yis da wa te bas chakami. 	 Kyqˈolbˈinqexa toj nbˈiˈy kykyaqil nimil tiˈj Crist, a Jesús. Ex ikyqex ermanjo, a iteˈ wukˈiy tzaluˈn toj Rom, junx kyukˈa tkyaqil erman nchi aqˈnin toj ja te tkawbˈil César, a nmaq kawil, nxi kyqˈoˈn jun qˈolbˈil kyeˈy.


Jera chui wa tsa̱ku̱i te iwakei paiklä ksha ju̱ami, te isha: —¿Jiye sa̱ ki̱ ikjatiäk wa shena ji̱a na? 	 Teˈ tqˈmante ikyjo, noqx el kyimjo kynejilxix pale, ex bˈeˈx xi lipin laqil kye t‑xbˈalin tuˈn tqˈoj, ex tqˈma: ¿Tiˈ qe txqantl tstiyil qe?


Je ne kjepa iwa̱ dulanak wa je̱r ku̱a ite ra, Juan säwäukewa̱k ne sha ite rä. 	 Bˈeˈxsin el kynikyˈtzjo t‑xnaqˈtzbˈin te, qa tiˈjtaq Juan, a Jawsil Aˈ, nyoline Jesús.


Bas ka̱se̱newa̱ jekäi sä el ukä ja̱mi, issërke̱ tjabana nui ta je yakei tewa̱kwa̱ ra, jera je rä bas ka̱se̱newa̱ yakei Cristo ne ukä ja̱mi. 	 Quˈn qa noq tuˈn kypaja, kchi jawile tzˈaq kyermana, ma kuˈx kyila ikyjo twutz Crist.


Bas ssëno a̱naa maitjä. 	 Kukxit chi tzalajiˈy.


Bas wa̱ iju̱ñer yie kte baa sha säkätä bas ia̱ rä, yis duaksa̱ bata ki̱ka. 	 Ikytzin tzeˈnku bˈiˈn kyuˈn, te tnejil, in kyija kyukˈiy noq tuˈn tpaj jun yabˈil tzaj wiˈja, ex in yoliˈn Tbˈanil Tqanil kyeˈy.


Je su̱a Pedro te ra, jera ite ichaka Jesús ia̱: —Säkekewa, ¿ata me ije dämiwa̱ rä na? 	 Atzaj teˈ wok kaˈyiˈn tuˈn Pegr, xi tqanin te Jesús: WAjaw, ¿Yajtzin teˈ lo? ¿Tiˈtzila teˈ kbˈajil tiˈj?


Jekäi Säkeklä te kte patkaté Israel batala ia̱, je kte baa te rä ñaje̱rbäiwe̱ Jesucristo ji biköle Säkekewaí oloi ja̱mi ne bata she. 	 Bˈiˈntzintz kyuˈn, qa nyolin Dios kye aj Israel, ex tqˈma jun yol te tbˈanil tuˈn Jesucrist, a tAjaw kykyaqil xjal.


Jekäi bas cho̱ni plaa ishäk iwa̱ dulanak wa ia̱: ‘Ishki̱naka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na. Jikäi issö: Ije maju̱ba bas wätsa̱k Galileaka; jeska bas te isu̱emini.’ ¡Issö! Je ebä ne sheke̱ta̱na yis te bas ia̱ rä. 	 Ex jun paqx ku kyxiˈy qˈmalte kyeˈ t‑xnaqˈtzbˈin, qa ma jaw anqˈintl kyxol kyimnin, ex ok knejil kywutza toj txˈotxˈ te Galiley. Ex antza k‑okile kykaˈyiˈn. Ataqtzin tuˈn t‑xi nqˈmaˈnjiˈy kyeˈy. Atzin jaˈlin, ¡Ma kybˈiˈy!


Jekäi bas ñakiöwa̱ jishtä Cristo te bas kiawa̱ käi, Säkeklä oloi kanakläka̱. 	 Tuˈnpetziˈn, kymujbˈinktzin kyibˈa kyxolxa, tzeˈnku te Crist ma tzˈok tmujbˈin tibˈ qukˈa, te nimsbˈil tbˈi qMan Dios.


Ikuna rä ka̱wei ja̱mi wa ne ia̱ däli ukä däke̱ksa̱ rä ra, ji biketse etkabä wadäke̱ksa̱ rä ka wata, ñakäi ikablele rä wäshäkwa̱. 	 Quˈn noqit tzmaxi at qoklin tiˈjjo etzbˈil, aj tjapin bˈajjo ojtxe kawbˈil quˈn, ntiˈtla tajbˈintzjo qnimbˈil, exsintla ntiˈ tajbˈintzjo a tziyin tuˈn Dios qe, quˈn ikytzintla quˈnx qibˈtz aku qo klet, ex nya tuˈn qMan.


Jera Jesús te Pedro irä Juan irä patkami, jewa ia̱ ite isha: —Bas cho̱ Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä äliwa̱k, sa̱ wa̱ iñaklä. 	 I xiˈtzin chqˈoˈn Pegr exsin Juan tuˈn Jesús, ex xi tqˈmaˈn kye kyjaluˈn: Kux cheˈx kyeˈ bˈinchilte wabˈj te Xjan Qˈij.


Jekjepa Jesús demi ijewa ra ka̱ kie Getsemaní ska, jera ite isha iwa̱ dulanak wa ia̱: —Bas ñajöklöwa̱ jiska yis maju̱ a̱mi ska ka̱kiäk dälei ja̱mi. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, bˈeˈx xiˈ Jesús qukˈiy toj jun najbˈil, Getsemaní tbˈi. Tej qkaniˈn antza, tzaj tqˈmaˈn Jesús qeˈy: Ku kykyij qeˈy tzaluˈn. Ma chinka naˈl Dios tzachiˈn.


Je mineju̱ Pilato wäki̱ Jesús nu̱l kiäkksa̱ iia̱. 	 Tuˈnpetziˈn, xiˈ jyolte Pilat, exsin xi tqanintz t‑xmilil Jesús.


Jekäi Jesús ktei bata shäk wa jula wà ijuenaklä ye käi o̱rke̱, ji ka su̱le sa̱ wa̱ shtä käi o̱rke̱ saka saka ditsä sha̱na. Jekäi biköle däke̱wa̱ etka yebä Salomón ju jarbe ska. 	 Noq kyuˈn tsanjil i bˈante nim techil te yekˈbˈil tipin Dios kyxol xjal. Ex kykyaqil nimil ok kychmoˈn kyibˈ toj tnejil ja te naˈbˈl Dios twiˈ peˈn, Salomón tbˈi.


Bas je̱r ja̱no wätelecha̱wa̱ ska, sa̱me̱ishärä bas dä wätelecha̱wa̱ña ijewa ra käi, ñakäi sä weikarke̱ wa ska, sa̱me̱ishärä bas wakwa yaka ne weikarke̱ rä käi. 	 Kynaˈnqetzinjiˈy jpuˈnqekux toj tze, nyakuxtlaj ajinqiˈy iteˈkux junx kyukˈa. Ex qˈaqˈinx kykˈuˈja kyiˈjjo ayeˈ nim ma tzikyˈx kyiˈj, quˈn nyakutlaj ajinqiˈy n‑ikyˈx kyuˈn kyukˈa.


Yi ka se̱ne balewa̱ yis ja̱mi ra, je rä ju̱nakksa̱ ka kianak ji̱a ijula ye. Je rä ssi̱nakwa̱ kita̱nakni tulunakka̱ yökö ki̱ka dälänakwa̱. 	 Ankye te tkyˈeˈ tuˈn tok tmujbˈin tibˈ wukˈiy, okpin k‑elix xoyit teˈ, tuˈn ttzqij kyukˈa txqantl tqˈobˈ tze, a tzqij tuˈn kyxi chmet, ex tuˈn kytzˈeˈy tuˈn qˈaqˈ te jun majx.


—Bas wa̱ iju̱ñer Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä sher ji̱a ka̱ böiki ebä. Jeska ditsä yäbei rä ju̱nakksa̱ wätenakka̱ cruz ja̱mi. 	 Ikytziˈn tzeˈnku bˈiˈn kyuˈn, noq kabˈe qˈij chˈintl, tuˈn tbˈajjo nintz qˈij te Xjan Qˈij, ex ayintzin weˈ, a Tkˈwal Ichin, kchin xel qˈoˈn toj kyqˈobˈxjal, tuˈn nkubˈ kybˈyoˈn twutz cruz, chi Jesús.


Inaklä tapawe̱ me̱nak sä sikii wa ia̱ je rä jikäi. Bas ku̱ iwo̱ jishtä yis te tapanak eyaka eyaka Galacia ke̱i ska wa paka iwa̱k käi. 	 Atzin jaˈlin, kxel nqˈmaˈn tiˈjjo oyaj, tuˈn t‑xiˈ kye nimil: Kybˈinchinkuy tzeˈnkuxjo xi nqˈmaˈn kye Ttanim Dios toj txˈotxˈ te Galacia.


Bulirishtä ra ijewa te caballo ki̱ shkä wa ebä patkami ira, ata iwakwa bitejuluni guardia wa juika. 	 Ayetzin kyej xoˈl qˈaqˈ, aye i xiˈ tuˈn kyqan, bˈeˈx i meltzˈaj kyeˈ toj Jerusalén, tej qsqix. Ayetzin kyej, a iteˈkxtaq kyibˈaj chej, bˈeˈx xi kyiˈn kyeˈ kybˈe, junx tukˈa Pabl.


Je ukä ki̱ seis día ra, Jesús te Pedro irä Jacobo irä iel Juan irä kia jámi iwakwa ebä, ka̱tsä bata ka̱miika. 	 Tbˈajlinxiˈ qaq qˈij, xi tkˈleˈn Jesús Pegr tukˈa Santyaw ex Juan, a kyitzˈin kyibˈ, exsin i xiˈtz tzma twiˈ jun ma tij wutz.


Jera ijewa te ikúka: —Ñera ka sá ji ta jiska, ata pan cinco irä nima botäbä irä je ebä. 	 Me atzin qeˈ xi qqˈmaˈn: Ntiˈ qe wabˈj qˈiˈn quˈn. Noq tal jweˈ wabˈj, ex kabˈe tal netzˈ kyiẍ.


Jekäi ikuna sa duawa̱ Cristo ra, jera sa te ibiketse iyina si̱ sa̱ se̱rmi iwakei ra. 	 Ex qa o qo kyim junx tukˈa Crist tiˈj tkyaqil nya wen toj qanmin, ma qe qkˈuˈj tiˈj, qa ok qo najal tukˈa te jun majx toj kyaˈj.


Sa yaka ja̱mi sa te ji we̱ je juer dawa̱. Je rä ka̱wakblewe̱ käi, ji shi̱ana käi, ji äina tker sa̱ ja̱mi ka wätkelewa̱ ta käi, 	 Quˈn qˈanchaˈlqex kyeˈ xjal nya bˈaˈn ntqanin ojtxe kyten tzeˈnku: Tuˈn kyjyon juntl kyxuˈjil tiˈjbˈinxi kyxuˈjilku mo tiˈjlbˈinxi kychmilku; ex jniˈqe kyˈaˈjil; ex aye nchi bˈinchin tkyaqil tzeqbˈajil, a nya bˈaˈn.


Zabulón wa ditsei wä doce mil, José wa ditsei wä doce mil, Benjamín wa ditsei wä doce mil. 	 Ex kyxoljo tyajil Zabulón, kabˈlajaj mil; ex kyxoljo tyajil Jse, kabˈlajaj mil; ex kyxoljo tyajil Benjamín, kabˈlajaj mil.


“Ñerä je blu te isha iia̱: ‘Jera Papá, dunasi̱ ba ku̱ Lázaro patkömi yis ká ju ska, 	 Xitzin ttzaqˈwinljo qˈinintz kyjaluˈn: Ay, Tata Abraham, okx chin kubˈsil weˈ nwutz tey; chqˈonsin te Lázaro tzmax tja ntatiy,


Je ktei te yilé kju̱atkewa̱kle ra, je je̱r ko̱nopa jekäi ebä saje wädular dä, tapanak Säkeklä ia̱ eyaka eyaka wa ñaebä. 	 Me ex tiˈj tkyaqiljo luˈn, qa at jun kyxola taj tuˈn tjaw yolbˈin wiˈja tuˈn tpajjo lo, kxel nqˈmaˈn, qa ntiˈ juntl tumil ojtzqiˈn quˈn, ex toj tkyaqil Ttanim Dios.


Je ki̱ka bäi si̱ ra bas kiana ijäkwa̱ bitaba, ñakäi ije̱r pabläk, je rä je̱r iane e̱e̱na wa̱ ka iweikäkläwa̱. 	 Qalaˈ bˈantla tuˈn tkubˈ kynajsiˈn til, ex tuˈn kynimsiˈn tkˈuˈj, tuˈntzintla mi kubˈ numje tuˈn txqan bˈis.


Yis Pablo te jí yue yis wakei jula wà, yis te je tju̱emi. Ata bäi si̱ ra, ba ne rä nui ta yis ia̱ rä. 	 ex ayinkuy kchin xel chjonte tey. Tuˈnpetziˈn, ayiˈn Pabl nkubˈ ntzˈibˈinjiˈy luˈn, te jun kujsbˈilte nyola, tuˈn t‑xi nchjoˈn. ¿Me ex ikyx tejiy? ¿Ma nyatzin kˈasbˈiniy weˈy, tej xnimiˈn tiˈj Tbˈanil Tqanil wuˈn?


Jera ije te isha iia̱: —Yis maju̱ ibäi wa̱k ni. 	 Xi tqˈmaˈn Jesús te: Kˈaˈ chinka qˈanilte.


Yi te ishe, ise̱r dä ka̱ oloika ni, ata ite iel dokoitse ra, je tso̱ ji̱a rä ka̱tuil na. 	 Me qa at jun nimil, a ntqˈmaˈn qa at spikyˈin toj tchwinqil, exsin n‑ikyˈin yol tiˈj juntl, nya twutzx tyol, quˈn toj qxopin taˈye.


Jeska ite iki̱sha ji̱a: “Ijewa ji yakei wakblele, ijewa ji o̱le ka ka̱wei ja̱mi kuna, jeska ka yis je̱r ja̱nak ji̱a a̱ni.” 	 Ex ikyxjo tqˈma: Nlayx tzaj nnaˈntljiˈy kyil ex tkyaqil kybˈinchbˈin nya wen.


Ijewa te iwätiaka̱ cruz ja̱mi ra, ijewa ina su̱a jile wà ijewa wa̱ ji jienak iwa̱ bala pja̱klä ñaia̱, 	 Atzaj teˈ tbˈaj kypejkˈin twutz cruz, ayetziˈn xoˈl qˈaqˈ i bˈaj ok ten saqchal tiˈjjo t‑xbˈalin Jesús; ex bˈaj jaw kyxoˈn kyxol, ex ankye tuˈn tkanbˈin tiˈj. Quˈn iltaq tiˈj tuˈn tjapiˈn a kubˈ ttzˈibˈin yolil Tyol Dios ojtxe: Kubˈ kysipin nxbˈaliˈn kyxol, ex i bˈaj saqchan tiˈjch.


Lucas, ale sä bäiwa̱k shka̱ta sa̱ wa̱ irä Demas irä, jewa te bas chakami. 	 Ex ikyx te Lucas, a qˈanil, ex kˈuˈjlin quˈn, junx tukˈa Demas ncheˈx qˈolbˈiˈn kyuˈn.


Ñerä jukläyäkä na sä kjäkläwa̱ ska Zeus temploí kate, je chui te toro jaté, tsitsia wä butäle ksá ja̱mi jaté je jukläyäkä kjäshtäklä ska. Jera ditsä chu̱li̱i̱ wa ra ñara issëna je ma̱kka̱ ijewa wäna. 	 Atzin ja te naˈbˈl Zeus attaq ttxaˈn tnam, ex atzin tpale i tzaj tiˈn tman wakx ex jun pkˈoj t‑xmakil kˈul. Ex atzin pale, junx kyukˈa kykyaqil xjal, kyajtaq tuˈn tkubˈ kybˈyoˈn tman wakx, ex kyajtaq tuˈn kykˈulin kywutz Pabl ex Bernabé, aye tsanjil.


Ka irä jiye kuna ta, Cristo Jesús ja̱mi se̱ne kseka tso̱ Säkeklä wikblu oloi ja̱mi, je ka̱wei te yis bakaksa̱ ji yakei wakble kju̱ei sä rä duäkwa̱, je ka̱wei yika. 	 Quˈn a tumil, a tzajnin tuˈn Xewbˈaj Xjan, ntzaj tqˈoˈn akˈaj chwinqil qe, noq tuˈn qmujbˈil qibˈ tukˈa Crist, a Jesús, ex ma qo tzaqpaj tjaqˈjo tumil tuˈn il ex te kyimin.


Je rä ijewa wa̱ iwa̱klä jishtä ba te ka̱ ma̱ kja iwa̱klä käi, jiräni ba wa̱ iwabiketsaleksa̱ba o̱nak käi. 	 Ikypetziˈn, kubˈ kybˈinchin tkyaqiljo a otaq tqˈmay qa iltaq tiˈj tuˈn tbˈaj.


Juan te sä wäukewa̱, ¿je datse̱ rä ka̱jöir ska na, ata ditsä ska na? 	 ¿Ankye tzaj chqˈoˈnte qtzan Juan tuˈn kykuˈxxjal tuˈn toj aˈ te jawsbˈil aˈ? ¿Apela Dios, mo noq ayexjal?


Jera Jesús te isha ijewa ia̱: —Yie ichake bas ia̱: ¿Sábado wà ka̱ tso̱ ji bäi wa̱klä, ta ji yakei wa̱klä? ¿Sa̱ tsa̱tkäkläksa̱, ta sä ktäkläwa̱? 	 Atzin te Jesús xi tqˈmaˈn kyeˈ xjal kyjaluˈn: At jun weˈ tuˈn t‑xi nqanin kyeˈy: ¿Ma tzuntzin ntqˈmaˈn tuˈn tkubˈ bˈinchitjo nya wen, mo a wenj; tuˈn tklet tchwinqil jun xjal, mo tuˈn tok kaˈyitj tuˈn tkubˈ kyim?


Je ne rä sa̱ shki̱na tulaka̱ni säkätä rä. Ata iekta dulecha̱wa̱ wa ka se̱neni kseka, ata mil año deka̱ kjepa. 	 (Me ayetzin kye txqantl kyimnin, mix i jawe anqˈintl tzmaxiˈ aj tjapin mil abˈqˈe.) Atzin tnejil anqˈbˈiljo.


Jeiräta ijewa je̱r doloi tenacha̱wa̱. Ka irä maikäi kuna ta, sa kablele ñaia̱ mikle Säkeklä ra yöle wayirke̱ ra, je sua ebä wa̱ ijewa dami ji̱a wä ki̱telecha̱wa̱, däka̱ jira kje. Je rä ka tse̱leju̱mi kuna ijewa ki̱ka. Ka irä jiye kuna ta, Cristo ebä oloi ja̱mi je tse̱rju̱mi rä. 	 Ex ikyxjo tzeˈnku jaˈlin, atzin kynabˈlxjal ma tzˈok juple nyakuj tuˈn jun kutxbˈil. Quˈn ajtzin tja kyuˈjin xjaljo Tuˈjil Tyol Dios, mi n‑el kynikyˈ te t‑xilin tumil, quˈn oˈkxjo tuˈn kynimbˈil tiˈj Crist, aku tzˈel qˈinte kutxbˈil kywutz tok, tuˈn tel kynikyˈ te.


Jekäi ebä je siete wa biköle duacha̱wa̱ ka yäbei a̱ta̱leta̱na kuna; bata jekje ra je alaklä duawa̱ ñaebä. 	 ex ikyx bˈajjo kyiˈjjo txqantl. Ex bˈeˈx kyimljo qya.


Jishtä bas dä säkätä ra jeska bas je̱r ja̱no. Bas wäji̱atkena ukä ska ra, bas te weikane sälwii ji ki̱ je wäkuka. 	 Atzin jaˈlintz, tuˈn mina tzikyˈ kyiˈja ikyjo, tenkutzintz toj kynabˈla, tej kyjaw nimiˈn. Quˈn kyojjo qˈij anetziˈn, ma tzikyˈx kyuˈn tukˈa tkyaqil kyipiˈn, jniˈ nya bˈaˈn sul kanin toj kychwinqila.


Jeiräta kte yöle wa̱ iyile ishena rä shki̱nakka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na, ka je ia̱ ijewa je̱r ko̱rba. 	 Quˈn naˈmtaq tel qnikyˈa te a ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios, qa iltaq tiˈj tuˈn tjaw anqˈintl Jesús kyxol kyimnin.


Jera ángel el te kökö bulawa̱. Jera jiräle ka̱tsä ta̱i käi wäkaleka̱ oloo psenaju̱mi däyë na. Je te däyë kuna bala pa̱le mañayäkä ra je eyaka iawa̱wa̱ pi ye. 	 Atzin tkabˈ angel xi toqˈsin tchun, ex bˈeˈx tzaj tzˈaq toj ttxuyil aˈ jun tiˈ tzeˈnku jun tij wutz, a njulin wen tukˈa taqˈ qˈaqˈ. Ex atzin toxin tnej ttxuyil aˈ bˈeˈx kubˈ chikyˈix;


Je ne ki̱ka ijewa chu̱li̱i̱ te Jesús biketsa. Griego wa chu̱li̱i̱ jäiyi wa irä, alaklä wa palei ta bakleka̱ wa irä jewa te ibiketsa ñaebä. 	 Tuˈntziˈn ikyjo, ilaˈx i jaw nimin, junx kyukˈa ichin ex qya nim kyoklin te aj Grecia.


Iwa rä je Melquisedec, Salem tsa̱ku̱i, ñakäi Säkeklä Ji Biköle Tsa̱ta je chuií, je mineju̱ Abraham tu̱naka̱ ka̱ tsa̱ku̱i wa ki̱ka je daju̱ kjani ña̱le̱i tsa̱k, te ji bäi sha iia̱ o̱nak. 	 ¿Ex altzin kyeˈ Melquisedec? Atzin nmaq kawil te Salem ex tnejilxix tpale qMan Dios, a Dios nimxix toklin. Tej tmeltzˈaj Abraham jyol qˈoj, ex otaq chi kubˈjo aj kawil tuˈn, etz Melquisedec kˈlulte toj bˈe, ex kubˈ tqˈoˈn jun kyˈiwbˈil tibˈaj.


Ata iwakei rä ka ñak kicha ta bäi, ki̱ka ka ise̱nak shka̱ja̱; jera mika̱ weikane iräle, sälwi su̱ne iräle dewa̱ kte kju̱ei ra, plaa ite ijeke̱wa̱. 	 Me quˈn tuˈn ntiˈxix kykˈuˈj tiˈj, mi nchi kujix toj kynimbˈil. Qa akux saj jun tiˈ toj kychwinqil, mo qa akux ẍi ok lipinxjal kyiˈj noq tuˈn tpajjo nyola, bˈeˈx kchi kˈwel tzˈaq toj kynimbˈil.


Jekäi Jesús te ipaka ditsä ia̱ jile she ja̱mi, ata ka ijewa je̱r ko̱ne ji sha ite rä ia̱. 	 Kubˈ tqˈoˈn Jesúsjo techil lo kywutzxjal, me mix ele kynikyˈ te, tiˈtaq tzˈelpineˈ tyol ikyjo.


Ata iwakei ke̱i ska tso̱ wa je̱r ki̱ iianawa̱ ta̱i. Je ki̱ka ijewa te isaka patkami ije itäki̱ ibata shäk: ‘Ka sá ki̱ ije shene däkwa̱ sá tsa̱ku̱i ye.’ 	 Me ikyˈintaq twutzjo xjal lo, kyuˈnxjo t‑xjalil. Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx i xi smaˈn jun jteˈbˈin xjal qˈmalte tiˈjbˈinxe. Ikytaq kyyoljo kyjaluˈn: Qkyˈeˈ qeˈ tuˈn tokjo ichin lo te kawil qibˈaja.


Zacarías te isu̱a ra, imale̱te̱nawa̱ isuanawa̱ iyika ka itäkita ji̱a kje. 	 Teˈ tlonte Zakariy angel, noq jaw kaˈylaj, ex bˈeˈx tzaj xobˈ.


Jera ite isha ijewa ia̱: —Kte si̱ wà yis te ishe bas ia̱, yi te iju iräle, ise̱naklä iräle, iel wa iräle, iká wa iräle, iyabala iräle, je jawa̱ta̱na Säkeklä gobiernoí bata ki̱ka ra, 	 Xitzin ttzaqˈwin Jesús kyjaluˈn: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, a qa at jun xjal ma kyij ttzaqpiˈn tja, exqe ttata, ex t‑xuˈjil, exqe titzˈin, exqe ttziky, exqe tkˈwal, noq tuˈn tpaj Tkawbˈil qMan Dios,


Ite ijewa ia̱ jile paka jile she ja̱mi jikäi: “Higuera irä kal biköle irä su̱o. 	 Ex kubˈ tqˈmaˈn Jesúsjo juntl techil lo: Kykaˈyinka jun tqan iw mo qa aˈlchaqx kye juntl tzetz.


Ñera je rä ka kjäkwa̱ kuna däkmi sa̱ je̱r ska, ata je däke̱mi rä sa̱ ñabäli ska, kjäkksa̱ni ñá jui na. Jekäi je wà ite sa̱ je̱r ku̱a ñanak biköle rä sikina. 	 quˈn toj tkˈuˈj nbˈaj kupine, ex nya toj tanmin, ex tqanku n‑exl? (Antza ntqˈmaˈne qa a jniˈ nxi tnikyˈbˈin jun xjal, ntiˈ tkyˈi.)


“Yis ne rä oveja kjänanak bäi si̱ rä. Yis wa̱ yis oveja rä su̱nak, ñakäi yis oveja wa̱ yis dä su̱nak. 	 Ayin weˈ Tbˈanil Kyikˈlel. Ikytziˈn tzeˈnku te nMaˈn ojtzqiˈnqiˈn tuˈn, ex ojtzqiˈn nMaˈn wuˈn; ikytzin wejiˈy ojtzqiˈnqe we nrit, ex ojtzqiˈnqiˈn kyuˈn. Ok kxel nqˈoˈn weˈ nchwinqil noq tuˈn kypaj.


Jeiräta bikökje je räle mane ke̱i wà je räle, el wa, ka yis shene je yuäk ji̱a bas ia̱. 	 Atzin jaˈlin erman, nya il tiˈj tuˈn t‑xi nqˈmaˈn tijjo tqˈijil mo tiˈjjo jtoj tuˈn tul Jesús juntl majl tzaluˈn twutz txˈotxˈ,


Jera biköle suanacha̱wa̱ ta̱i, Jesús ktei bata shäk wa te ji ka su̱le sa̱ wa̱ wá̱ rä ta̱i ijuenaklä ye ki̱ka. 	 Jaw kaˈylaj kykyaqilx, tuˈn nim techil ex nim kybˈinchbˈin tsanjil otaq bˈant, tuˈn tyekˈit tipin Dios.


Mika̱ ite ikjä bale idäkläka̱ tkitkä kjäyaksa̱ ra, yie kseka wa el idäkläka̱ tkil ktä ssa te ishe: “¡Bä kute!” 	 Tej tjaw tlaqin tal Tal rit tkyajin jupbˈilte, nbˈiy tkyajin ajbˈil ntqˈmaˈn: Ku tzajach.


¿Jiräni iyöle te ishe rä na? “Abraham te Säkeklä biketsa, je wà iwabiketsanaksa̱ wämo ye to̱ne käi.” 	 Quˈn ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios kyjaluˈn: Ma niminte Abraham tiˈj Dios. Ex noq tuˈn ikyjo, ma tzˈok qˈoˈn tzˈaqle tuˈn Dios.


Ka jiye yis sher sä sikii wa tsa̱tkäklä pake yuäk bas ia̱. 	 Atzin tiˈjjo oyaj tuˈn t‑xiˈ kye erman nimil toj Jerusalén, nyatla il tiˈj tuˈn t‑xi ntzˈibˈiˈn kyeˈy,


Jera se̱nak Jerusalén ska wa sha̱ te isha ñaia̱: —¿Ka je Jesús ne kteke̱wa̱ ijewa te rä na? 	 Attaq junjun xjal najleqe tojx Jerusalén i ok ten qanilte kyxol: ¿Nyapetzilaˈ ichin lo a nchi jyoˈnxjal tiˈj, tuˈn tkubˈ kybˈyoˈn?


Mane wa rä Säkeklä yabala rä, mane wa rä be tsa̱ku̱i yabala rä, je juer dä jí ne wà: Biköle yi ka ji wämo wa̱k kuna wa, ka datse̱ rä Säkeklä ja̱mi kuna, ka iel shka̱li̱bläk kuna wa ñaebä. 	 Quˈn bˈiˈn quˈn alkye qeˈ tkˈwal Dios, ex alkye qeˈ tkˈwal tajaw il: Quˈn aye, a nya bˈaˈn kybˈinchbˈin, ex mi n‑ok kykˈuˈjliˈn txqantl nimil, nya teqe te Diosjo.


Je ke̱i ska Moisés ko̱na. Je juena Säkeklä wäna baa si̱. Jekäi je se̱nena tres mes balana ika ju ska. 	 Tojjo kawbˈil anetziˈn itzˈje Moisés, chi Esteban. Tbˈanilx ele qˈa anetziˈn twutz Dios, ex jaw chˈiy oxe xjaw toj tja ttata.


Jekäi yis ssëna ikukäkwa̱ yis da, iwa̱ yis tsa̱tkäklä ba säkei ye jí yis wäter kate kte baa ki̱ka jeska. 	 Wajatlaˈy tuˈn tten mojil wukˈiy te t‑xela, quˈn loqinxa intinkux toj tze, tuˈn tpaj Tbˈanil Tqanil.


Jekäi ikjaksa̱julu demijulu Genesaret ke̱i ska. Jeska iko̱no mu̱acha̱ta̱na. 	 Tkanin Jesús kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin toj jun najbˈil, Genesaret tbˈi. Teˈ kykanin, ok kykˈloˈn bark ttzi nijabˈ tiˈj jun tze.


Sa̱ñireebä imineju̱ni jukläyäkä sha̱na ra, iktawa̱ bäli te. 	 Toj juntl qlixje, kyjaˈtaq qxiˈy Jerusalén, tzaj waˈyaj tiˈj Jesús.


Ata ije te isha ijewa ia̱: —¿Jiye bas male̱te̱nachawa̱ rä na? ¿Jiye bas je̱r ska bas je̱rika jekäi rä na? 	 Me atzin te Jesús iky xi tqˈmaˈn kye kyjaluˈn: ¿Titzin quˈn ma chi jaw xobˈa? ¿Ex tiˈtzin quˈn ma jaw kaˈmin kyanmiˈn?


Ka irä maikäi kuna ta, wikblu eklabä wà sä biköle wäoka̱na däkwa̱ ekla yaka ye, Judío wa iräle Griego wa iräle, kololewa̱ kjanaklä ye wa iräle ka kololewa̱ kuna wa iräle, jekäi sä biköle ia̱ je wikblu eklabä me̱na yanak. 	 Quˈn tuˈn Xewbˈaj Xjan, qkyaqilx nqo kuˈx toj aˈ te jawsbˈil aˈ, tuˈn qok te junchˈin Ttanim, a t‑xmilil Crist. Exla qa Judiy mo minaj, exla qa aqˈnil te jun majx, mo tzaqpiˈnj, ma qo ok te junchˈin Ttanim noq tuˈn Xewbˈaj Xjan, a ma tzaj qkˈmoˈn.


Je rä wikblu ñá shtä ta wa chu̱li̱i̱ ja̱mi je wikblu mike̱ksa̱julu ra ia̱rke̱ täkii, ñakäi karalewa̱ wa irä, klä ialewa̱ wa irä chu̱li̱i̱ bäirke̱ni ki̱ka. 	 At txqan xjal attaq taqˈnil tajaw il toj kyanmin, bˈeˈx i qˈanit, ex ayetzaj taqˈnil tajaw il tzunxtaq chi ẍchˈin wen, tej kyetz. Ex ikyxjo, nimxtaq xjal otaq tzˈel kyim tanmin kyqan ex kyqˈobˈ, junx kyukˈa kox, bˈeˈx i qˈanit.


Je rä ji biköle ska bas blunaka̱ ije oloi ja̱mi kte bena wà, ñakäi ka̱ju̱ñe bena wà ki̱ka. 	 Quˈn noq tuˈn, ma tzaj tqˈoˈn Dios tkyaqil qˈinimil kyeˈy toj kynimbˈila, tzeˈnku tuˈn kyyola ex kyojtzqibˈla.


Ba ku̱ Säkekewa ba Kekläí shka̱li̱blö ma je̱r ska ji tso̱ kalabe wà, ba wakei kalabe wà, bä ka̱biketsä kalabe wà, bä täkili kalabe wà.’ 	 Tuˈnpetzintzjo, kˈuˈjlinkxixa tukˈa tkyaqil tanmiˈn ex tukˈa tkyaqil tnabˈla ex tukˈa tkyaqil tipiˈn.


Jekäi je shäkka̱ wa rä mañatkä: 	 Quˈn at oxe nqˈonte tqanil qa ax Diosjo Jesús:


Jekjepa tuinaka ra Säkekewa te isha Pablo ia̱ ji kjayile na: “Ke ba su̱ana. Ata bä ktö ji̱a. Ke ma si̱wa̱tiawa̱. 	 Jun qnikyˈin ikyjo, tej tok jun twutzikyˈ Pabl, ex yolin tAjaw Tkyaqil te kyjaluˈn: Mina tzaj xobˈa, ex kux yolin tiˈj Tbˈanil Tqanil, ex mina kubˈ numja,


Ñerä idejuluni Capernaúm ska. Jekäi ikajali ju ska ra, Jesús te ijewa chaka: —¿Jibä te bas ktewe̱ dar ña̱la wà rä na? 	 Kykaninxitzin toj Capernaum; i okx toj jun ja, ex xi tqanin Jesús kye: ¿Titziˈn nkyyolintaqa toj bˈe?


Jekäi jishtä sä biköle ia̱ ka̱ me̱na sä duäkläwa̱ etaba kicha yebä, je ukä ska sä rä ktei wabiketsanakksa̱, 	 Quˈn tuˈn tkyaqil texjal bˈantnin tiˈj tuˈn tkyim noq jun maj; ex ikyx te Jesús, iltaq tiˈj tuˈn tkyim. Me awo xjalqo, aj qkyim, qo okix toj paˈbˈin. Me metzin te Jesús, tej tkyim, bˈeˈx el tiˈn qil ex kyiljo xjal, a o chi nimin ex kchi nimil tiˈj, tuˈntzintla wen qo ele toj paˈbˈin. Ex tzul kanin juntl majl te Jesús, me nya tuˈn tchjetl qil, qalaˈ tuˈn qxi tiˈn toj kyaˈj te jun majx, a awo nqo ayoˈn tiˈj.


Jekäi ije te ji biketsa etkabä ka shtirilewa̱ ta. Jeiräta ije je̱r ku̱a ite ra iyaka rä dulewa̱ käi, ije rä cien año käi ki̱ka, ñakäi ise̱naklä Sara rä wakjuä dulewa̱ kja käi ki̱ka. 	 Tuˈn ikyjo, mix kubˈe numje Abraham toj tnimbˈil, exla qa otaq tijin. Ntiˈtaq jun tkˈwal otaq tzul tukˈa t‑xuˈjil, ex chˈixtaq tjapin te jweˈ kˈal abˈqˈe. Ex ikyxjo te Sara, a t‑xuˈjil, ex mibˈin tzˈalin, ex manyor bˈiˈẍ.


Jekäi ra ijewa te ji säkei ta ta̱i blemi iwakwa ia̱ kianak je̱nanapa. Je rä ijewa wa̱ se̱ne kseka si̱ kukäkläwa̱pa. 	 Quˈn tukˈaˈ ikyjo, kxel kyxikybˈin jun qˈinimil te jun majx toj kyaˈj, ex jun chwinqil, a mixla jtojx tuˈn tbˈaj.


El wa, bas se̱no tsa̱na bas mane a̱ni ka je̱r yakei tenakläwa̱ ñabutsäkksa̱ Säkeklä kseka yika ka ibiketsäk kuna ji̱a käi. 	 Werman, tuˈnpetziˈn tkyaqiljo lo, kyajsintz tiˈj kyanmiˈn, tuˈn mina chi txalpajiˈy toj kynimbˈila tiˈj qMan Dios.


Sa̱ je̱k ju̱aksa̱ duäkwa̱ sa̱ wa̱ shka̱ta wa ki̱, jera je tsa̱ta ka sa̱ ia̱ ñashka̱li̱blenak ji̱a. 	 Ex ante qkˈuˈjbˈiljo nimxix toklin, tuˈn t‑xi qqˈoˈn qchwinqil noq tuˈn tpaj qukˈa.


Jera plaa ijewa te ko̱no irä iká irä jawa̱ta̱na minejulumi ira. 	 ex bˈeˈx kyij kytzaqpiˈn kybark tukˈax kytata, ex bˈeˈx i ok lipe tiˈj.


Jera ijewa kjoyina täkii: —¡Iweiköwa̱! ¡Iweiköwa̱! ¡Iwätiöka̱ cruz ja̱mi! Jera Pilato te ichaka ijewa ia̱: —¿Jera yis kiana bas tsa̱ku̱i wätiäkka̱ cruz ja̱mi na? Ata chui tsa̱ku̱i wa te ikúka: —Ka sá wa̱ sa̱ tsa̱ku̱i saka kuna, ata César ebä. 	 Me ayetzin Judiy xi kyẍchˈiˈn: ¡Kyimkuj! ¡Kyimkuj! ¡Pejkˈinksa twutz cruz! Xi tqˈmaˈn Pilat kye: ¿Mej qa ayin weja, tuˈn njaw pejkˈinte kynmaq kawila twutz cruz? Me ayetzin kyeˈ kynejinel pale xi kytzaqˈwin: ¿Mejqa at juntl qeja qnmaq kawil? Qalaˈ oˈkx César, a nmaq kawilxix toj Rom.


Pedro irä Juan irä demika̱julu Templo ska ka̱kiäklä horaí ska. Je rä las tres. 	 Jun qˈij, i xtaˈj Pegr ex Juan toj tnejil ja te naˈbˈl Dios, teˈ tok oxe or te qale, quˈn antaq orjo te naˈbˈl Dios.


El wa, saje wa Säkekewaí Jesucristo je̱r bäi shöpa bas ia̱ bas je̱rikä ska. Amén. 	 Ayiˈy werman, axit qAjaw Jesucrist qˈonte t‑xtalbˈil tojile kyanmiˈn kykyaqilxa. Ikyxitjo.


Bas dikäla, ke bas ku̱ yi kukawa̱ nui ki̱, ata je jöwa̱ Säkeklä kju̱atkäklä ira. Ka irä jiye kuna ta, iyöle katke: “Yis ne rä sä kukäkwa̱ nui ki̱ rä; yis ne te je nui kpemi rä.” Jekäi Säkekewa te ishe rä. 	 Ayiˈy werman, kˈuˈjlinqiˈy wuˈn; mi txi kyqˈoˈn t‑xeljo nya wen tukˈa nya wen; qalaˈ kyqˈonkja tukˈa Dios, quˈn ate Dios kkawil. Quˈn ikytziˈn ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: Quˈn ayin weˈ at woklin tuˈn nkawiˈn; ex wukˈa weˈ kxelile, chi qAjaw.


Iwa rä ji biköle yöleksa̱ Säkeklä wa̱, je rä bäi ebä. Ka ji a̱ni kiar ju̱nakksa̱ kuna, sa̱ ia̱ ideksa̱ ki̱ sa te wekte sha ra. 	 Quˈn tkyaqiljo tchˈiysbˈin Dios wen teˈ. Ex ntiˈ tumil tuˈn tel qikyˈin; quˈn qa ma txi qqˈoˈn chjonte te Dios tiˈj, kˈwel tkyˈiwlin Dios tkyaqil.


Jekäi yie ka̱jöir ska ijuenaklä saka su̱a e̱e̱na sa̱ maleche̱rawa̱ ite kje: Je rä ángel wa siete, sa tuawa̱kläwa̱ bata jekje ta siete, je rä Säkeklä kju̱atkäke̱wa̱ bata e̱nakläwa̱. 	 Xi nkaˈyiˈn juntl techil nimxix toj kyaˈj, tuˈn kyjaw kaˈylajxjal tiˈj. Atzin techiljo lo: Wuq angel tukˈa wuq kyˈixsbˈajil, a jaˈ tuˈn tjapin bˈaj tyabˈ twiˈ Dios twutz txˈotxˈ.


Yis te bas kju̱eitketse jishtä Säkeklä te sa̱ kju̱eitketse käi. Ka irä jiye kuna ta, yis dä kablele bas ma̱kksa̱ jäiyi eklabä ia̱, jishtä busi ka se̱le kuna käi. Je rä Cristo ia̱. 	 qa chebˈe tok nwutza kyiˈja tzeˈnku jun xkyˈaqil, mo tzeˈnku jun manbˈaj tiˈj tkˈwal. Me a xkyˈaqlin luˈn nya weˈy; qalaˈ te Dios, quˈn ma txi ntziyiˈn, tuˈn kyoka te Crist, ikyxjo tzeˈnku jun txin, tuˈn tjaw meje tukˈa tchmil.


Bäije ale sa ká David gobiernoí däke̱wa̱ ji̱a rä. ¡Hosana ikjeiyinopa ka̱sha̱a̱ si̱ ska! 	 Kyˈiwlinxixa, a ma tzul kaniˈn, ay tyajil David, tuˈn tkawiˈn qxola. Nimxitjo toklin tbˈiy toj tnajbˈila.


Je kjelabä ka o̱nak bas ia̱ ra, jera jiye bas je̱r iawe̱ke̱ jile saka te na? 	 Qatzin nlay bˈant tuˈn t‑xi laqˈe chˈintljo kychwinqila kyuˈn, ¿Tiˈtzin quˈniltz nchi jaw melja, tuˈn tbˈantjo a txqantl kyuˈn?


“¡Issö! Busi ka se̱le kuna bitämiwa̱ yaba ki̱, je te yaba su̱emi rä jäiyi, je kirmi rä Emanuel” ni. (Je wà rä “Säkeklä kaldu sa ra” ni.) 	 Jun tal txin, a naˈmxtaq tlonte ichin, ex tzul itzˈje jun tal tal qˈa. Ex k‑okil juntl tbˈi Emanuel, a ntqˈmaˈn qa Dios qukˈa.


Ka irä maikäi kuna ta, bas wakwa wa̱ iju̱ñer bäi, Säkekewa díaí dämiwa̱ rä jishtä jakbläk wa däju̱ tuina käi. 	 quˈn bˈin kyuˈn qa il tiˈj tuˈn tul qAjaw, me mix aˈl bˈilte jtoj bˈaˈn tul, qalaˈ ikytziˈn tzeˈnku jun ileqˈ n‑ul qnikyˈin.


Jikäi iwa rä: Sä te ji ña iräle, ji ya iräle, jile saka wá̱ iräle, jera je biköle wo̱ rä Säkeklä oloi kanakläka̱. 	 Oˈkxsin kxel nqˈmaˈnjiˈy kyeˈy, qa ma chi waˈn, qa ma chi kˈwaˈn, mo qa tiˈ juntl tiˈ xkubˈ kybˈinchiˈn, kybˈinchinkuy te nimsbˈil tbˈi qMan Dios.


Ata Silas ia̱ issëna bäi ime a̱ta̱na jeka käi. 	 Me bˈeˈx kyij Silas antza.


Bas wäñino, bas ka̱kiö ka bas shirinakläwa̱ kuna. Iyina si̱ ra sä wikblu ssëna ji wa̱k, ata sa yaka rä ka täki ta. 	 Kyimil kywatla, ex kux chi bˈaj naˈn Diosa, tuˈn mina chi kubˈ tzˈaqa toj tqˈobˈ tajaw il, quˈn kyaja tuˈn tkubˈ kybˈinchinjiˈy a taj Dios, me alkyetz kuj n‑ele te kyeˈy tuˈn tbˈant.


Ata Jesús je̱r na ide jiräni ijewa je̱rikä tso̱ käi, jera ite yaba kukawa̱, duacha̱ ite iwakei säkätä ja̱mi, 	 Me atzaj teˈ tel tnikyˈ Jesús tiˈjjo nbˈajtaq kyxol, tzaj tkˈleˈn jun kˈwal, exsin kubˈ twaˈbˈintz kyxol,


¿Je rä etäbä kicha sá wakwa ebä ña ktei shäke̱ni na? ¿Ata sá ki̱ isherke̱ rä jishtä manele käi, ktei yilemi äyë ki̱ bas ia̱ iräle, bas wa̱ iräle käi na? 	 ¿Ma tzunpela nja qnimsin qibˈa tukˈa yol lo? ¿Mo ilpela tiˈj tuˈn t‑xi qqˈoˈn jun uˈj kyeˈy te oqxenbˈil qeˈy, noq tuˈn qkubˈ kyxkˈamiˈn; mo tuˈn ttzaj kyqˈoˈn jun uˈj qeˈy te oqxenbˈil qeˈy, jaˈ tuˈn qponiˈy? Quˈn ikytzin tumiljo kyuˈnxjal, a nya wen, ayeˈ nchi bˈet suqil Tyol qMan.


Ka irä maikäi kuna ta, yie ipalei ssa ba te Säkekewa Jesús shka̱li̱bleke̱, ibiketseke̱, ñakäi ba wa̱ sä sikii wa biköle shka̱l. 	 quˈn tuˈn nxi nbˈiˈn tiˈjjo nim tkˈuˈja at, ex tnimbˈila tiˈj qAjaw Jesús, ex kyukˈaˈ kykyaqil nimil.


Jera yie isha: ‘Säkeklä, yis deju̱ e̱ná ba ki̱ ji sherke̱ je wa̱k, jishtä äyë butälewa̱ ki̱ yis ktei yöle katke käi.’ ” 	 Tuˈn ikyjo, xi nqˈmaˈn tey: Ay, nMan Dios, loqiˈn ma chin ul bˈinchil teˈ tajbˈila, ikyxjo tzeˈn kyij tzˈibˈit wiˈja toj Tuˈjil Tyola.


Ka irä maikäi kuna ta, yis te kte baa ne bata sheke̱ rä ra, ka yis je̱k kjeishäklei, je rä je we̱ke̱ yis te rä yis dä kolole iwa̱k ki̱ka. Ata ka yis wa̱ je kte baa bata yine ra, ¡säli yis dä! 	 Tzeˈnku weˈ, nya noq tuˈn teˈ yolil Tyol Diosqiˈn, kjawil nimsin wibˈa; qalaˈ quˈn ilx tiˈj tuˈn tkubˈ nbˈinchinjiˈy aqˈuntl, quˈn jun waqˈin wejiˈy ma tzaj tqˈoˈn Dios. Quˈn qa mina xkubˈ nbˈinchiˈn, ktzajil tqˈoj Dios wiˈja.


Sä rä ka̱biketsä ta ra, jí wà sa̱ je̱r ko̱rmi. Je itsa̱ku̱ siete wà rä ka̱tsä siete, jewa ne bata ki̱ka je alaklä katke je̱tkelewa̱ rä, 	 Me taj te luˈn jun nim nabˈl kyeˈ kyaj tuˈn tel kynikyˈ te: Ayetziˈn wuq twiˈ, ntyekˈin wuq wutz, a jaˈ qˈuqle qya tibˈaj. Ex ikyxjo nyekˈin wuq nmaq kawil.


Jekäi ñakäi iKá wa̱ ka yi a̱ni ktei wabiketsanakksa̱, ata iyaba ne kuka ite sä ktei wabiketsäkksa̱ rä. 	 Ex nya te Dios tuˈn tkawin toj qˈij te paˈbˈin; qalaˈ tzaj tqˈoˈn Dios wokliˈn tuˈn nkawiˈn tibˈaj tkyaqil.


¡Yi rä kukä ta ra, je ku̱ issö ji sheke̱ Säkeklä wikblu te tapanak eyaka eyaka wa ia̱ rä käi! Yi tu̱naka̱, je ka meräk sä duäkläwa̱ etäbä kicha wa̱.’ 	 Aˈlchaqx kyetz k‑okil bˈin te a ntqˈmaˈn Xewbˈaj Xjan kye wuq chˈuq Ttanim Dios, bˈaˈn tuˈn tkubˈ kybˈinchin. Ankye qe kchi weˈbˈil twutz tkyaqiljo lo, mi chi kyim toj tkabˈ majin toj qˈaqˈ.


Ba ku̱ ji yakei wakblele sá wa̱ je nui jöwa̱pa bitaba, je rä sá te nui ta sá ra wa biköle jeke̱wa̱ bitaba ki̱ka. Ke ba ku̱ sá jawa̱ je̱r kinak sa̱ me ji yakei wakbläk käi. Ata ba ku̱ sá wetsöksa̱ ale yakei yika.” 	 Ex najsinkujiy qila, ikyxjo tzeˈnku qeˈ, nkubˈ qnajsiˈn kyilxjal, a nchi bˈinchin mibˈin qiˈja. Mi ttziyiy tuˈn qkubˈ tzˈaqa toj jun joybˈil, aj ttzaj qiˈja.


Jekäi jí kjanaklä ka bäi kuna ju̱omi ka̱ ekta yee si̱ka, jeska rä sa̱ ji̱ami, sä kà wätiämi. 	 Ex atziˈn aqˈnil ntiˈ tajbˈin, kyqˈomixa tzma peˈn toj qxopin kyukˈa jniˈ nya nimil, a jaˈ kchi oqˈile ex jaˈ kchi juˈchˈile kyste tuˈn kyixkˈoj.


Ata ijewa sha̱ Chipre wa, Cirene wa minejulu Antioquía ska. Jeska ijewa te Säkekewa Jesús ktei baa bata sha Griego wa ia̱. 	 Me metziˈn, i kanin ilaˈ nimil te Chipre ex te Cirene toj tnam te Antyokiy, ex i yolin kyeˈ xjal, a nya Judiyqe, ex kyqˈma yol te Tbˈanil Tqanil tiˈj Jesús, a tAjaw Tkyaqil.


Yi a̱ni wa̱ ka Säkeklä rä su̱le kuna mik a̱ni, ata iyaba eklabä kalme yitälewa̱ Sa Ká ja̱mi, je ne te ipaka sa̱ ia̱ rä. 	 Mix aˈlx o tli jun maj twutz Dios, me ma tzaj tchqˈoˈn Tkˈwal, tuˈn tyekˈin te qe, tzeˈn t‑xilin tten, quˈn ax Diosjo.


Ñakäi be kjäienaksa̱ chu̱li̱i̱ ki̱ka. Ijewa a̱rke̱ täkii te isheke̱: —¡Ba ne rä Säkeklä yaba rä! Ata ka iwa̱ ka̱ me̱ne ijewa ia̱ iktäkläka̱, je rä ijewa wa̱ iju̱ñer ije rä Säbäkäkksa̱ ki̱ka. 	 Nimku yabˈil bˈaj qˈanit, ex nimx taqˈnil tajaw il bˈajetz tlajoˈn toj kyanminxjal. Aye taqˈnil tajaw il i bˈaj jaw ẍchˈin, ex kyqˈma kyjaluˈn: ¡Axixa Tkˈwal Dios! Me bˈeˈx nchi bˈaj ok tmiyoˈntaq Jesús, ex mina nchi kubˈtaq twutzlin tuˈn kyjawtaq yolin, quˈn bˈintaq kyuˈn, qa axtaq Jesúsjo Tkˈwal Dios, a Crist.


Jekäi sä klä kuna ishäk: “Ka yis dä jula kuna ki̱ka ka yis dä sä yaka ekta kuna” ni, jera ¿je ebä ki̱ka ka irä iyaka ekta kuna na? 	 Ikytzintlaˈ chit qanbˈajjo kyjaluˈn: Tuˈn nya qˈobˈajqiˈn, ntiˈ wokliˈn tiˈjjo xmilil, chitjo. Me nya tuˈn ikyjo, ntiˈt toklin tiˈj qxmilil.


Ka irä jiye kuna ta, Säkekewa wa̱ ji yile o̱nak, je we̱ mar plaa ite täkili wà ka̱jiska.” 	 Quˈn jun paqx japin bˈaj te Dios Tyol twutz txˈotxˈ te jun majx.


Yis Pablo te bas chakami yölemi yis wakei jula wà. 	 Ayinkuy Pabl, nkubˈ ntzˈibˈinjiˈy qˈolbˈil luˈn tuˈn nqˈobˈkuy.


“Je ne ki̱ka ijewa kajali Säkeklä je̱tkäklä sa̱ tsa̱ku̱i ye wäja̱mi rä, jewa te ije kja̱nei we̱te ka̱piana irä tuina irä iwakei templo naka. Jekäi ale je̱tkelewa̱ sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä ki̱ka, je te iju ji̱atkecha̱mi ijewa ki̱ka. 	 Tuˈnpetziˈn, loqe iteˈ twutz tqˈuqbˈil Dios qˈijl ex qnikyˈin. Nchi ajbˈin toj tja te kˈulbˈil. Ex atzin te a qˈuqle toj qˈuqbˈil, ok kchi kletil tuˈn, quˈn ktenbˈil kyukˈa te jun majx.


Ata Säkekewa ktä rä tkelewa̱ jekjeye.” Je kte ne rä kte baa bata yile bas ia̱ rä. 	 Me metzin teˈ Tyol qAjaw ktenbˈil teˈ te jun majx. Ex atzin yol lo, a Tbˈanil Tqanil kolbˈil, a nyolajtz kyxola.


Jeska ijula ma̱ka̱ je alaklä ki̱ka, jera ñawäsaka ije̱k paruaka̱ni te Säkeklä kjeisha kte bäi wà. 	 Bˈeˈxsin i kubˈ tqˈoˈn Jesús tqˈobˈ tibˈaj, ex texjo paq anetziˈn, bˈeˈx jikyimix tej qya tzkyel tiˈj, ex bˈeˈxsin ok tentz nimsil tbˈi Dios.


Je inaklä wäka me̱nak kjashö 'sia̱. Jera ijewa te denario cha̱mi iia̱, 	 Kyyekˈintzin jun pwaq weˈy, a n‑ajbˈin te chojbˈil kˈaybˈil te kawil te Rom. Ex tzaj kyiˈn jun pwaq.


Watalé itu̱nami ba yika berbena bala ta rä, je rä idäkläwa̱ni ba ia̱ jekjeye, 	 Bˈalaqa iky tajbˈil Diosjo, tuˈn tel tpaˈn Onésimo tibˈ tiˈja jun jteˈbˈin qˈij, noq tuˈn tok te jun termana te jun majx, a kˈuˈjlin tuˈn, ex nya noq oˈkx te jun taqˈnila te jun majx toj tjaˈy. Quˈn wajxixa tiˈj, me bˈaˈntla tuˈn tok tkˈuˈjlin wen tzeˈnku weˈ, nya noq jun ichinxi toj tjaˈy, qalaˈ tzeˈnku jun nimil tiˈj tAjaw Tkyaqil.


Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, ka yis wa̱ uva diä yanakni, ma rä ike̱i dewa̱ yis wa̱ iyäkläni Säkeklä gobiernoí ska kjepa. 	 Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, mi chin kˈwantla tiˈjjo kˈwabˈj luˈn, tzmaxiˈ aj qkˈwan junx kyukˈiy tzma toj Tkawbˈil nMaˈn toj kyaˈj.


Jekäi ra mika̱ oveja kjänanak wa wäkirií si̱ juena ra, bas ia̱ corona baa ka ji̱alinak kuna me̱rmi. 	 Quˈn tuˈntzin aj tul Crist, ajo Tnejilxix Kyikˈlel, ktzajil kytzyuˈn jun oyaj tbˈanilx, a mi bˈaj, qalaˈ kqoptzˈajiyil te jun majx.


Jera ite ishani: “¿Ji käi ja̱mi yie Säkeklä gobierno pake na? 	 Xi tqˈmaˈn Jesús juntl majl kyjaluˈn: ¿Anqukˈa aku tzˈok qmujbˈineˈ Tkawbˈil qMan Dios?


“Iyina si̱ yis wakei ia̱ ra yie ibiketsa jile wa̱k saka saka Jesús Nazaret wa kie ukä ja̱mi. 	 Ex ikyxtaq wejiˈy nnabˈl ojtxe, chi Pabl, qa iltaq tiˈj tuˈn tkubˈ bˈinchit ilaˈ mibˈin kyiˈjjo kykyaqil, a lipcheqetaq tiˈj tbˈi Jesús aj Nazaret.


Tsa̱na ta iöle ka̱ oloi tso̱ ma ja̱mi rä ka ka̱ oloi si̱ kuna, ata ka̱ yee ebä irä. 	 Kykaˈyinktzin kyibˈa tuˈn mi qe kykˈuˈja tiˈj jun kyanmiˈn nya wen, quˈn kchi kˈwel sbˈuˈn tuˈn, tuˈn kyxi tiˈn toj manyor qxopin.


Bäije bas dä mika̱ bas yirke̱ yakei, bas kolorke̱ weikanak, bas ki̱yörke̱ ji yakei biköle wà ka̱yue ebä wà yis kju̱ei ki̱ka ra rä. 	 Kyˈiwlinqexix kyeˈ, qa ma chi xoˈnxjal yol kyiˈja, ex qa ma tzikyˈx yajbˈil kyuˈn, ex tkyaqil nya bˈaˈn, a kjawil bˈant kyuˈnxjal kyiˈja, noq tuˈn npaja.


Ata ma jeköka̱ klä ki̱ka. Ka irä jiye kuna ta, yis je̱k kjasha ba ia̱ rä, ba kukäk yis kja̱nei wa̱k ye, yis ktei pakäk ye, ka ji su̱a ba te ebä ktei pakäk kuna, ata yis je̱k kjashämi ji̱a yie ba ia̱ ji kjasheke̱ na je ktei pakäk. 	 Weˈksa jaˈlin, quˈn ma tzˈok nyekˈin wibˈa tey tuˈntzin tajbˈiˈn weˈy, ex tuˈn tokin te qˈmal teˈ a ma tliy jaˈlin, exsin a naˈmx tlontiy wiˈja.


Jekäi bas wetsanaksa̱ ji yakei wakble yika, je dewa̱ni ji wämo kjanaklä ye. 	 O chi tzaqpaja te tipin il; atziˈn jaˈlin ma chi oka te taqˈnil bˈaˈn.


Bas wakwa se̱no tsa̱na, sa̱ shka̱bla säkei ka weikanakläwa̱ kuna, ata ji rä däkksa̱ kukäkläwa̱ bas wa̱ kalabe. 	 Tuˈnpetziˈn, kykaˈyinktzin kyibˈa, tuˈn mi kyij najjo a chojbˈil kyaqˈnbˈiˈn, a tzeˈnku taj qMan, qalaˈ tuˈntzintla kykanbˈintejiˈy tkyaqiljo a at kyoklin tiˈj.


Jekäi yie ishe bas ia̱: Kale ije̱käkka̱ isalibä irä ki̱ka kuna, ata ikjana ikiäk iia̱ ta̱i ki̱ka tsi ije̱kämika̱ ima̱k iia̱ bikö iki̱ isherke̱ käi. 	 Kxel nqˈmaˈn kyeˈy, exla qa mi xjaw weˈks, noq tuˈn kyukˈa kyibˈ, me noq tuˈn tzunxix nlabˈte wen, kjawil weˈks qˈolte noq alkye ntqanin.


Ata mika̱ sa̱ ñamanewa̱ksa̱ni Säkekewa ia̱ ra, je sua rä tse̱nakju̱mi. 	 Me qatzin qa ma nimin jun xjal tiˈj qAjaw, atzin kutxbˈil bˈeˈx k‑elil.


Ñakäi ji sikina Wikbluí oloi ja̱mi ije kjayina ji täkii wà ije rä Säkeklä yaba ni, je rä ishki̱naka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na je wà. Je rä saje wa Säkekewaí Jesucristo. 	 Ex tkabˈ, Tkˈwal Dios teˈ, quˈn aku Xewbˈaj Xjan kubˈ yekˈinte tukˈa tkyaqil tipin, tej tjaw anqˈin Jesús juntl majl tuˈn kyxol kyimnin.


Ata jí yie ishe mar bas ia̱, je ki̱ka ka yis wa̱ bas kjeiyinak. Ka irä jiye kuna ta, ka bas ñatapawa̱ke̱ rä ñaki̱bäiwa̱k kuna, ata ñaki̱iawa̱k ebä. 	 Atzin jaˈlin, kxel nqˈmaˈn kyeˈy tiˈjjo aj tikyˈsit Xjan Wabˈj kyuˈn, nya wen kybˈinchbˈiˈn toj nwutza, ex nya toj tumil ikyjo.


Je rä Jesús te isha kja iia̱: “¡Wikblu ñá shtä, ma je̱k tso̱ksa̱ ije ska ni!” ki̱ka. 	 Ja yolin ichin ikyjo, quˈn tuˈn t‑xi tqˈmaˈn Jesús, tuˈn kyexjo taqˈnil tajaw il toj tanmin.


Bas ka̱kiö itso̱ ye. 	 Mi txi kytzaqpiˈn tuˈn kynaˈn Dios.


Ata ijewa ia̱ iktä ssër ka wata käi, je ki̱ka ka iwa̱ iktä kolone kuna. 	 Me kykyˈeˈtaq kye t‑xnaqˈtzbˈin tuˈn t‑xi kynimin, quˈn toj kynabˈl nyakuj noq toj kywiˈtaqjo qya otaq tzˈokx.


‘Je ki̱ka bas cho̱ ña̱la ukä shtä ska, yi ku̱a bas te käi jewa kiäk jula kolone diei yäk.’ 	 Ku kyxiˈ toj xkyˈich bˈe, ex kyojileˈ jniˈ nim bˈe toj tnam, ex kytxkonqetza aˈlchaqx kye xjaltz jaˈlin, tuˈn kytzaj toj mejebˈlin.


Biköle ji̱ate, je̱r iarte jela je yaba ki̱ka. Ata ite isha: —Ke bas ji̱a. Ka ije rä dulewa̱ kuna, ata ikapawa̱ irä. 	 Tej kyokx tuja, kykyaqilxjal tzuntaq nchi oqˈ tuˈn bˈisbˈajil tiˈjjo tal txin, a otaq kyim. Me atzin te Jesús xi qˈmante kye kyjaluˈn: Mina chi oqˈ kyeˈ, quˈn nya ma kyim tetxin, qalaˈ luˈ noq nktan.


Je kseka wa säkätä juer dä nama su̱ta, je itäki̱ rä vaca yaba jäyiri su̱ta, idäkläka̱ mañal je wäktä rä ditsä wäktä käi, idäkläka̱ cuatro je rä pju̱ ju̱r su̱ta. 	 Atzin tnejil ajbˈil iky kaˈyin tzeˈnku bˈalun; atzin tkabˈ tzeˈnku jun tal wakx, atzin toxin attaq twutz tzeˈnku jun xjal, ex atzin tkyajin, iky kaˈyin tzeˈnku jun tˈiw nlipin.


Jera chui tsa̱ku̱i wa irä, sä wäkiri wa irä, Sanedrín wa biköle irä, jewa te Jesús kjatiäklä ka̱yue wà yula ijewa wa̱ iktäkläwa̱. 	 Ayetziˈn kynejil pale exqetziˈn kynejilxjal, ex kykyaqilxjo txqantl kawil nchi bˈaj jyontaq tumil exla qa nya twutz, tzeˈn tten tuˈn tkubˈtaq tzˈaq toj jun til, tuˈn tkyim.


Ji bäi ju̱leta̱na ba ia̱ je kjänano Wikblu Sikina se̱nak saje wa ja̱mi je oloi ja̱mi. 	 Ex tukˈa onbˈil tuˈn Xewbˈaj Xjan toj qanmin, niminkutzinjiy tbˈanil xnaqˈtzbˈil, a ma kyij woqxeniˈn teˈy.


Jí ne rä ñashka̱li̱ble rä, je rä sa̱ se̱r jiräni ije wa̱ sa pakale ji wa̱k käi. Jí ne rä ije wa̱ sa pakale iwa̱k rä, je rä bas shkö ñashka̱li̱ble ja̱mi, jishtä bas wa̱ issële säkätä skaté käi. 	 Atzin qkˈuˈjbˈil qibˈjo, a tuˈn qbˈet toj qchwinqil tzeˈnkux tnukˈbˈil Dios kyij ttzˈibˈin toj Tyol. Ex atzin tnukˈbˈil qMan Diosjo lo, a o tzˈok kybˈiˈn atxix ojtxe: Tuˈn qbˈet tukˈa tqˈaqˈbˈil qkˈuˈj qxolx.


Jera ite isha: —Yis ne rä ekla a̱nak ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska rä. Je te ishe: ‘Ña̱la paruöksa̱ Säkekewa yika’, jishtä Isaías jile bata shäk wa̱ iyile rä käi. 	 I xitzin ttzaqˈwin Juan: Ayin wejiˈy tqˈajqˈojil wibˈaj, a kyij ttzˈibˈin Isaías, a yolil Tyol Dios ojtxe, tej tqˈma: Ex bˈijte tqˈajqˈojil twiˈ jun aˈla kujxix wen tojjo tzqij txˈotxˈ, jaˈ ntiˈye kynajbˈilxjal toj, a chiˈ kyjaluˈn: Kybˈinchim kyteˈn twutz qAjaw, quˈn chˈix tul tzaluˈn twutz txˈotxˈ.


Jekäi iel idäkläka̱ cinco te itaza watka ju̱ami bewak je̱tkäklä sa̱ tsa̱ku̱i ye ki̱ka. Jera mai ije rä sa̱ tsa̱ku̱i ye ska ka̱tuinawa̱ yee. Jera ijewa kjäktä kua idälär ssäk. 	 Ex atzin tjweˈyin angel xi tqonjo tlaq tibˈaj tqˈuqbˈiljo ma tij txuk ex atzin tkawbˈil bˈeˈx kyij toj qnikyˈin. Ex ayetzin xjal i ok ten bˈaˈlte kyaqˈ tuˈn tkyixkˈojil,


Je ia̱ ka̱wä wà las tres käi, Säkeklä ángel ekla kjayina je su̱a ite su̱lewa̱ si̱, je dewa̱ ije wäja̱mi te isha iia̱: —¡Cornelio! 	 Jun maj, bˈalaqa otaq tzˈok oxe or te qale, ok jun twutzikyˈ. Tlixixjo jun t‑angel Dios n‑okxtaq tojjo ja, jaˈ taˈyetaq, ex ntqˈmaˈntaq kyjaluˈn: ¡Cornelio!


Ata ka̱pake shi̱ana käi, sa̱nu̱le nu̱le wa wa̱ pakanak shtä käi, tulöksa̱ ba ku̱. Ata ba je̱k dulawo̱ ji rä wämo ia̱. 	 Ikyˈimiljiy tkyaqil kyyolxjal nya tumil, ex jniˈ kylaˈjxjal, a nya bˈaˈn. Qalaˈ qˈonka tilil, tuˈn tajbˈin te Dios.


Je ki̱ka yis te bas je̱r ku̱e, yi ktäkka̱ Wikblu Sikina oloi ja̱mi je a̱ni wa̱ ka iyinak: “Jesús weikanowa̱pa” ni, ñakäi yi a̱ni ia̱ ka iyinak: “Jesús ne rä Säkekewa rä”, ata je rä Wikblu Sikina ebä ne oloi ja̱mi. 	 Qalaˈ te Jesús aku tAjaw Tkyaqil. Tuˈnpetziˈn, waja tuˈn kybˈintiˈy qa mix aˈl jun aku qˈmante aj kˈa te Jesús, a qa at Xewbˈaj Xjan tukˈa. Ex ikyxjo, mix aˈl juntl aku qˈmante tukˈa tkyaqil tanmin qa ate Jesús tAjaw Tkyaqil, a qa mina nyolin tuˈn Xewbˈaj Xjan.


—¿Ka irä sa̱ ka̱wei te ishe, säkätä yi rä kjatele kiana ktä ssënak iju̱ñaklä ji wá̱ ite käi, kjepa iktei wabiketseke̱ksa̱ rä na? 	 ¿Ma nyatzin ntqˈmaˈn toj qkawbˈil nlay txi qqˈmaˈn tiˈj jun xjal qa nya wen, a naˈmxtaq qbˈinte nej tiˈtzin t‑xilin t‑xnaqˈtzbˈil?


Je ke̱i ska sä yäkä rami, sä ji yä rami, sa̱ se̱r dami, sa̱ ñama rami se̱nakwa̱, mine rämi Noé minewa̱ ko̱no ja̱rka día ska kje. Jeska ra diklä talanaka̱ te sa tuawa̱cha̱wa̱ kalabe. 	 Mi xi kyqˈoˈn ambˈil te Dios, qalaˈ nchi waˈntaq kyexjal aj ilqe; nchi kˈwantaq; nchi jaw mejetaq, ex nxi kyqˈoˈntaq kyal toj mejebˈlin, tzmaxi tej tokx Noé toj ma tij bark tuˈn kyklet. Ayetzin kyej txqantl xjal jotx i kyim tuˈn qˈaqabˈil.


Jekäi Moisés wa̱ bas pakale tene shkiri wa̱k, ata ka je rä Moisés te kuna, ata je rä sa kalí wa te. Ñera sábado wà yabala jäiyi wa ia̱ bas te tene shkiri we̱ rawa̱. 	 Kxel nyekˈiˈn jun tiˈ kyeˈy: Ate Moisés kyij qˈmante kyeˈy tuˈn tok qitit kyechiljo tal qˈa toj twajxaqin qˈij titzˈjlin. Ex qa toj qˈij te ajlabˈl xjapine ikyjo, me nkubˈ kybˈinchiˈn, noq tuˈn tjapin tkawbˈil Moisés kyuˈn (me nya tuˈn Moisés tzajniˈn tumil lo, qalaˈ tuˈn Abraham exqetziˈn txqantl qtzan qtaˈẍ ).


Jekäi ka̱ñinawa̱ ra, chui tsa̱ku̱i wa irä, je ke̱i ska wäkiri wa irä jewa biköle ñaje̱rku̱a jile wa̱k Jesús ukä ja̱mi iwa̱ iktäkläwa̱. 	 Atzaj teˈ qsqix, kykyaqiljo kynejil pale ex jniˈ nejinel kye Judiy i bˈaj kyij bˈant, tuˈn tkubˈ bˈyet Jesús.


Ije pakana jekäi iwa̱k ra, ite ijewa patkawa̱ sä wätiäklä jui ja̱r etkä doloiebä ja̱rka, wätiacha̱wa̱ ikläka cepo wà. 	 Tej tbˈinte xqˈuqil ikyjo, bˈeˈxsin i okx qˈoˈntz tzma txeje, ex kubˈ yiqˈoˈn kyqan, tuˈn mina chi jaw yekj.


Ata ije te ijewa kúka te isha: ‘Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, ka yis wa̱ bas su̱le.’ 	 Me atziˈn xi tqˈmaˈn tajaw ja kye: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, ntiˈ kyokliˈn tuˈn kyoktza, chiˈ.


Jekäi duewa̱ ne rä ibolki bata jekje iwa̱ weikanakwa̱ rä. 	 Ex atziˈn tchˈibˈil tajqˈoj, a kˈwel yuchˈit te jun majx, atziˈn kyimin.


Je ne ki̱ka yi te je ju̱aksa̱ ra, je rä ka iwa̱ ditsä ju̱neksa̱ kuna, ata Säkeklä, iwikblu Sikina ma̱k bas ia̱, je ne ju̱aksa̱ ite rä. 	 Ikytziˈn, qa at jun n‑el ikyˈin teˈ xnaqˈtzbˈil lo, nya noq jun ichin n‑el tikyˈin, qalaˈ aku qMan Dios, a tzaj qˈonte Xewbˈaj Xjan toj qanmin.


Ka irä jiye kuna ta, “Kukjunabä ale däke̱ju̱té je däju̱ rä, ka je wätkenak. 	 Quˈn chitzin Diosjo kyjaluˈn toj Tyol: Chˈix tuljo a at tulil. Ex nya najchaq taˈye.


Ije te Israel batala chu̱li̱i̱ je̱r ssëwe̱mi ñamanewakksa̱ Säkekewa ijewa Kekläí ia̱. 	 Nimx aj Judiy kˈwel kybˈinchin kyten twutz Dios tuˈn.


Ata Säkeklä te yaka me̱ iia̱ jishtä iki̱ ishena käi, jishtä iwä doloi rä je ja̱mi. 	 Me ate Dios ntzaj qˈonte tqan awal, tzeˈnkuxjo taj, ex teyile junjun wiq ijaj noqx alkye kaˈyin.


Je kju̱ei ki̱ka ¡jikäi issö! Yis te jile bata shäk wa irä ka̱biketsäk wa irä sa paktäk wa irä patke mar bas wäki̱. Ata bas te moska kteche̱miwa̱, isaka wätiemika̱ cruz ja̱mi, isaka kpemi bas ñapaktäklä jui na, isaka yulemi weikanak jukläyäkä etkä etkä ska. 	 Tuˈnpetziˈn, kchi tzajil nsmaˈn weˈ yolil Tyol Dios, exqetziˈn aj nabˈl, ex xnaqˈtzil. Me kchi kˈwel kybˈyoˈn junjun, ex kchi jawil kypejkˈiˈn junjuntl twutz cruz tuˈn kykyim, ex kchi bˈajil kybˈyoˈn junjuntl toj ja te naˈbˈl Dios, exsin kchi okil teˈn lajolkye tojile junjun tnam.


Jera Jesús je̱k buawa̱ itsa̱ka te iwäkarke̱ oloo uña, jera ipatse̱nawa̱ni. Jera plaa ije̱kaka̱ te ijewa pasu̱a jile wà. 	 Kubˈ kˈweˈ Jesús, tuˈn tok tkaˈyinj yabˈ, exsin xi tqˈmaˈntz teˈ nim kyaq, tuˈn teltaq tpaˈn tibˈ tiˈjjo qya. Texjo paq anetziˈn, bˈeˈx xi chewx kyaq, ex bˈeˈx jaw weˈks tej qya, ex n‑ok tentz bˈinchil chˈin tiˈ kye.


Ata je chu̱li̱i̱ patkena tulaksa̱ ra, iwakei kjawa̱ju̱ te je yaba kukawa̱ ijulaka, jera ije̱kaka̱ni. 	 Me bˈeˈx i bˈajetz tlajoˈn xjal peˈn. Atzaj teˈ tokpin Jesús tuja, ex jaw ttzyuˈn tqˈobˈjo tal txin, ex bˈeˈx jaw weˈks.


Je su̱ta mika̱ bas te jekäi ji biköle su̱a ra, jera je ku̱ bas je̱r ku̱opa ike̱i tkenawa̱ kja alemana ju kjä ska irä. 	 Ikyxsintzjo, aj tok kykaˈyiˈn tkyaqiljo luˈn, tzˈelku kynikyˈa te, qa chˈix tpon tqˈijil tuˈn wula juntl majl.


Ñerä ideksa̱ju̱ ra, ka iia̱ ktener ji̱a ijewa ra. Jera ijewa je̱r na ide jile kjayina su̱a ite Templo ja̱rka rä. Jera ije kta ijewa ra ka̱ kjayile ebä wà, ka iktä däka̱ ji̱a ki̱ka. 	 Atzaj teˈ tetz, mix bˈantil tyolin kyukˈa jniˈ xjal, noq tqˈobˈqe i xi tyekin, tuˈn tyekˈinte jun tiˈ. Tuˈntziˈn ikyjo, bˈeˈx el kynikyˈjo jniˈ xjal te, qa attaq jun otaq tli, quˈn kukx xaˈye mix bˈantil tyolin.


Ata yi wa̱ Säkeklä shka̱l da, je wakei ju̱ñer Säkeklä wa̱. 	 Me metzin teˈ, a n‑ok kˈuˈjlin kye txqantl, apente toj tumil taˈye tnabˈljo.


Ñakäi ije oloi ja̱mi je̱r bäi yina sa̱ ia̱, sa te ibiketsa etkabä ki̱ka. Je ja̱mi sä rä chatkelewa̱. Jekäi Säkeklä ji baa ki̱ssënak sa̱ wa̱ ki̱ka sa̱ ñassäke̱. 	 Quˈn noq tuˈn qnimbˈil tiˈj Jesús, ma tzaj tqˈoˈn Dios t‑xtalbˈil qe, a tuˈn waˈlqoxix toj qnimbˈil. Ex nqo tzalaj tuˈn qˈuqle qkˈuˈj tiˈj, tuˈn at qoklin tuˈn qpon kanin toj kyaˈj, jaˈ taˈ tqoptzˈajiyil qMan Dios.


Ata Jesús mineju̱mi Olivo Yäkä Bata ska. 	 Ex ikyxjo te Jesús bˈeˈx xiˈ twiˈ wutz Olivos.


Jera yie kte ssaté ka̱jöir ska te ishe: “Iyuö: ‘Bäije jí jöikwäta sä duächa̱ke̱wa̱ delewa̱ Säkekewa ja̱mi wa rä.’ ” Jera Säkeklä wikblu te ishe: “Jekäi irä, je rä ijewa wa̱ ishka̱ble ta̱i je̱retsäklä, iji wá̱ säkei kukemiwa̱ iwakwa te ki̱ka.” 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, xi nbˈiˈn jun tqˈajqˈojil tzaj toj kyaˈj tqˈma weˈy: Tzˈibˈinkujiy luˈn: Kyˈiwlinqexixjo aye kchi kyimil jaˈlin ex yajxi, ayeˈ nimilqe tiˈj qAjaw. Twutzxixjo lo, chi Xewbˈaj Xjan. Ok chi ajlal tiˈjjo kyaqˈinch. Ex ajo kyaqˈin k‑yekˈil teˈ kynimbˈil, aj kyxiˈ toj paˈbˈin twutz Dios.


Ka irä jiye kuna ta, Säkeklä rä ka ji wa̱k sa̱ ia̱ kju̱awa kju̱awa kuna. 	 Ikytziˈn, ntiˈ n‑ok tkaˈyin Dios kyxeˈchilxjal, quˈn tkyaqilxjal junx toklin twutz.


‘Bas jukläyäkä na ka̱ pjoi bana sá klä ja̱mi je bena kpe tuleke̱ta̱na sá te ijuenaklä bas dä dokoitsalewa̱. Ata bas je̱r ku̱opa iku̱ yëwa̱ Säkeklä gobierno kjärawa̱ irä.’ 	 Majxpe quq tiˈj qqaˈn k‑elil qchtoˈn te jun yekˈbˈil kyiˈja, qa kykyˈeˈy tiˈj Tyol Dios. Me bˈiˈnkuxix kyuˈn, a Tkawbˈil Dios ma tzul laqˈe kykˈatza.


Je ne rä sa pakale ji wa̱k bäi si̱ rä, isaka tsa̱ta rä. 	 Atzin tnejil kawbˈiljo ex nimxix toklin.


Ka irä jiye kuna ta, bas te Cristo ktäke̱ yis ja̱mi si̱ irä í̱ je juenaklä yule kate. Ka ije rä ja̱lma̱lewa̱ kuna bas sha̱na, ata ije rä täkii bas sha̱na. 	 Quˈn ayexa nchi qaninte jun yekˈbˈil weˈy, qa twutzxix jun yolil Tyol Cristqiˈn, quˈn nyapen noq alkyeku te Crist aj tkawin kyiˈja; qalaˈ okpin kˈwel tyekˈin tipintz kyxola.


Ata sa̱ ia̱ gobierno ka wäbuka̱nak kuna rä deleksa̱. Je ki̱ka sa̱ ku̱ wekte shö del, je wà sa̱ ku̱ Säkeklä kja̱nei wo̱ iwäbätsäklä, dälätsalewa̱ sualecha̱wa̱. 	 Ex atzin Tkawbˈil qMan Dios ntzaj tqˈoˈn toj qanmin ex toj qchwinqil, nlay tzaj luˈlin, quˈn tuˈn at tqˈuqil, a Jesús, a Tkˈwal qMan. Tuˈnpetziˈn, qqˈoˈnx chjonte tuˈn tkyaqiljo luˈn, ex qo nimsin tbˈi qMan Dios tukˈa tkyaqil qanmin ex tukˈa tchewil Dios qiˈj, tuˈntzin ttzalaj Dios qiˈj.


Jera ite je ka wä wajuenak kuna kukawa̱ ijulaka, minetse̱ iwa̱ je jukläyäkä tsi̱ne ektaka. Jeska ikjali tjua iwäbala ja̱mi ra, ijula ma̱ka̱ iki̱ka. Ñerä ite ichaka iia̱: —¿Jile juer ta bä wäna? 	 ex bˈeˈx xi t‑xkoˈn Jesúsjo moẍ ttxanxi tnam. Teˈ kykanin antza, i ok takˈsin twutzjo moẍ tukˈa taˈl ttzi, ex kubˈ tqˈoˈn tqˈobˈ tibˈaj, ex xi tqanin te qa otaq tli jun tiˈ.


Pedro te jekäi ishe kaldu ji̱a ebä ra, Wikblu Sikina ja̱nawa̱ je kte ssäk wa biköle ki̱. 	 Tzunxtaq nyolin Pegr, tej tul Xewbˈaj Xjan toj kyanminjo xjal, ayeˈ i txokin tiˈj Pegr exqetziˈn kyukˈa.


Jekäi ikjoyinaka̱, ipaiklä tulami, ijewa te ishäkä pjoi tula ka̱sha̱ ki̱ka. 	 Ex i oktzin tentz ẍchˈil, ex xolpil teˈ kytxoˈw, ex jaw kychtoˈn quq toj kyqˈiqˈ.


Ka irä maikäi kuna ta, sä wäyuäk wa chu̱li̱i̱ minemi kja ka̱ biköle ska. Jewa rä ka ishäkka̱ kuna Jesucristo dewa̱ rä yaka ta ni. Je ne rä sä wäyuäk rä, kju̱atkäk Cristo ra rä. 	 Ma kyij ntzˈibˈinjiˈy luˈn, quˈn at nim sbˈul xjal tzaluˈn, aye nxi kyqˈmaˈn qa mi s‑ok Jesucrist te ichin, tej tul twutz txˈotxˈ. Ayetzin sbˈul xjaljo, aye ajqˈojqe tiˈj Klolqe Jesús.


Ikuna Satanás wakei je̱k kjäiaksa̱ ra, je rä ije̱k bala butsä kju̱atkäk je̱k ebä ra. Jekäi ra, ¿maikäi je gobierno tke̱rmiwa̱ ji̱a idël ye na? 	 Ikytzin taˈye te satanásjo, a tajaw il. Qa ax s‑etz lajonte tibˈ toj kyanminxjal, ax n‑ok meltzˈaj tiˈjx ikyjo, ex atzin tkawbˈil nlay chˈiy. ¿Ma man kubˈ numjjo tipintz?


Je kju̱ei ijewa ñajaka̱ te iju̱aksa̱ jukläyäkä ektaka. Je jukläyäkä rä yöle ka̱ ukä ki̱ka. Jekäi ite itsa̱mi ju̱nakmi ka̱ ktäka. 	 Tuˈntziˈn ikyjo, bˈeˈxsin i bˈaj jaw weˈks, exsin tuˈn tex kylajoˈntaq Jesús. Xitzin kyiˈntz twiˈ jun tij wutz, jaˈ bˈinchinkutaqjo kytanim, tuˈntziˈn ttzajtaq kyxoˈn tzmantza.


Ñakäi ijewa tso̱ sa tapanaklä däli watju̱ak shtä ska je däke̱ni ka oka̱ne ra, ka iyäkä kuna. Jekäi jile saka chu̱li̱i̱ kuka ite dälätsanak, vaso paskue käi, jarro paskue käi, jile saka wao̱nak yöle bronce yaka wà paskue käi, ji ñaklä ja̱ke̱i käi.) 	 Ex tzeˈnku nchi meltzˈaj loqˈil, nlay cheˈx waˈl, qa mina ẍi txˈajin. Ex atx txqantl, tzeˈnku tuˈn tbˈaj ja txjet jniˈ tkˈwel kykˈwaˈ, jniˈ kyxar, jniˈ kylaq kxbˈil ex jniˈ kywatbˈil.


Ikuna ijewa shirinacha̱wa̱ bata ki̱ka ka̱jiska wa bluna tulaka̱, ñakäi ijewa weikanacha̱wa̱ ki̱ka ka Israel wa kuna bluna tulaka̱ ra, je tsa̱ta si̱ ijewa dewa̱ni kalabe ra sä blurmi. 	 Tuˈntzin tej kykubˈ tzˈaq aj Judiy, bˈeˈx tzaj tqˈoˈn qMan Dios kolbˈil kye txqantl, aye nya Judiyqe. Exsin qa nimx tkyˈiwbˈil qMan Diostz tzaj kyibˈaj kykyaqil xjal tuˈn ikyjo, ¿Mixla yaˈtzjo aj kymeltzˈaj aj Judiy tuˈn kyok te Ttanim Dios junx kyukˈaˈ txqantl xjal, a nya Judiyqe?


je wà je boyäkä wa je̱r bäinaklä Säkeklä ra däkwa̱ ekla yaka yebä cruz oloi ja̱mi. Je wà ite je ñasu̱e sälwii ktawa̱. 	 Ikytzin tumiljo, noq tuˈn tkyimlin Crist twutz cruz, ma kubˈe tiˈjjo qˈoj, a attaq kyxoljo kabˈe tnam, ex ma chi kyij toj wen tukˈa Dios, ex ma chi ok qˈoˈn te junchˈin Ttanim.


Ata mika̱ bas tulunaksa̱ ra, jera ke bas je̱r ianak maikäi iräle, ji ni iräle bas te ishemi käi; ata je wäsaka ra bas ia̱ ime̱rmi jini bas kiana ishäk rä käi. 	 Me ajtzin kyxi qˈoˈn toj kyqˈobˈ aj kawil, mina chi jaw bˈisiˈn tiˈ kxel kyqˈmaˈn, ex tzeˈn tuˈn tbˈant kyyoliˈn. Quˈn ajtzin kyok ten yolil, ax Dios ktzajil qˈoˈnte ttxolil kyyola.


Jera se̱nak ipája̱mi wa irä, ñakäi yi wa̱ irä su̱nak del jile kaku kiäk irä, jewa te ichaka ñaia̱: —¿Ka je ne rä ale del kätkä jile kaku kiäk rä na? 	 Ayetziˈn t‑xjalil najleqetaq nqayin tkˈatz tja exqetziˈn jniˈ ojtzqilte, tej nmoˈntaq, i jaw yolin kyxolx: ¿Ma nyapetzilaˈ xjal lo a moẍtaq, a nkubˈ qe qanil tmobˈitz?


te isha iia̱: —¿Ijewa te ishe kate ssa ba te na? Jera Jesús te ikúka: —Taa. ¿Ata ka bas wa̱ iyöle jikäi su̱le na? ‘Ba te yabala tsi̱dala irä, tsu yäke̱ ji̱a wa irä, kjä ki̱ka bä kjeishe tkawa̱.’ 	 ex xi kyqˈmaˈn te Jesús: ¿Ma tzuntzin tbˈiˈnjiy nkyqˈmaˈn maˈ kˈwal tiˈja? chi chiˈ. Xi ttzaqˈwin Jesús: Tzuntzin. ¿Ma naˈmxsin tkux kyuˈjiˈn toj Tuˈjil Tyol Dios, a ntqˈmaˈn tiˈjjo lo kyjaluˈn: Ma tzaj tqˈmaˈn, tuˈn tjaw nimsin tbˈiy, tuˈn kybˈitzjo tal kˈwal, majxpe kyuˈn tzma qe nchi miˈẍin?


Jera etäbä kicha Jesús te ichakani iia̱: —Simón, Jonás yaba, ¿ba wa̱ yis shka̱l na? Jera Pedro te ikúka: —Säkekewa, jekäi irä. Ba wa̱ iju̱ñer yis wa̱ ba shka̱l. Jera Jesús te isha iia̱: —Jera yis oveja wa kjänano ba ku̱. 	 Xi tqanin juntl majl Jesús te Pegr: Simun, ay tkˈwal Juan, ¿Tzuntzin nchin ok tkˈuˈjliˈn? Xi ttzaqˈwinl Pegr: Ikytziˈn wAjaw, ojtzqiˈn tuˈn qa nimx waja tiˈja. Xi tqˈmaˈn Jesús te: Kaˈyinqektzinjiy nimil, tzeˈnku jun kyikˈlel kyiˈj trit.