Je ki̱ jeska ka iwa̱ ji we̱ täkili ta wa̱klei a̱ni, ata dueta wa elkje ebä bäiwa̱ni ite jula me̱leka̱ ijewa ki̱ka. 	 Tuˈn ntiˈtaq kynimbˈiljo t‑xjalil tiˈj, nya niml bˈant tuˈn, noq jteˈbˈinl yabˈ kubˈ tqˈoˈn tqˈobˈ kyibˈaj, ex i kubˈ tqˈanin; me oˈkqexjo attaq kynimbˈil tiˈj.


ka ñashka̱li̱bläk kuna käi, ka je̱r bäinak kuna sa saka ra käi, sa saka ki̱yuäk kte wà käi, ji wa̱k ka wätkelewa̱ ta käi, sälwii käi, ji wämo dokoitsäk käi; 	 Mi ntzaj qˈaqˈin kykˈuˈj kyiˈj txqantl, aj qˈojilqe, iqil yolqe, mibˈin chi tzyuˈn kyibˈ, kuj kyanmin, ikyˈil tiˈj tkyaqiljo bˈaˈn,


Je iwa̱ dulanak wa bol te je ssa ra, iminejulumi Jesús itä ki̱. 	 Tej kybˈinte t‑xnaqˈtzbˈin Juan yol ikyjo, bˈeˈx i xi lipe tiˈj Jesús.


Ata je bewak kolonawa̱, ji bata shäk ka iyina kuna je ra ñara, je ne rä ale ji wa̱k ijuenaklä ye ikaldu iwäna ra. Je wà ite sa̱ tso̱ nile bewak wa̱ sa̱ niaklä wà wa irä, ime̱i dälätsäk wa irä wäyuacha̱wa̱. Je bol wa tulunami kseka yökö tipei wäkaleka̱ azufre ra ja̱rka. 	 Me anteˈ ma tij txuk bˈeˈx xi tzyuˈn junx tukˈa a txuk, a yolil nikyˈj yol, a otaq bˈant nimku techil toj tbˈi tkabˈ txuk, noq tuˈn kykubˈ tsbˈuˈn txqan xjal, ayeˈ otaq txi kyqˈoˈn kyibˈ tuˈn tok kyechil, a techiljo ma tij txuk, ex tuˈn kykˈulin twutzjo twutzbˈiyil. Atzin ma tij txuk tukˈaxjo txuk nikyˈil yol, bˈeˈx xi xoˈn itzˈqe toj ttxuyil qˈaqˈ, a nkˈant tukˈa tkˈokˈjil tzˈeˈnaq.


Jera Jesús da kajali wa te ji o̱r mar su̱a ra, ijewa te ichaka iia̱: —Säkekewa, ¿sä te ijewa bike espada wà na? 	 Ayetaqtzin kyeˈ, a iteˈtaq tukˈa Jesús, tej tok kykaˈyin, ex tok kybˈiˈn a nbˈajtaq, xi kyqanin kyjaluˈn: Taa, ¿Oktzin kchi okil qtxˈeˈmiˈn tuˈn qkxbˈila, tuˈn tkleta?


Jekäi je Jesús shki̱wa̱ka̱ni Säkeklä te. Sá biköle rä je su̱ak wa. 	 quˈn ate qMan Dios jaw anqˈsinte juntl majl Jesús, a Kolil; ex awotziˈn o lonte, ex nqo yolin tiˈj jaˈlin qa itzˈ te jun majx, chi Pegr.


Lida ska ra Jope rä kukjuna. Jera kte kukäk wa te ijuña Pedro katke jeska ni, jera ijewa te bol patkami ishäk iia̱: “Bä shkä sá wäki̱ mane mane.” 	 Tej kybˈinte nimil qa antza taˈyetaq Pegr toj Lida, ex quˈn tuˈn nqayintaq iteˈye, xi kychqˈoˈn kabˈe ichin qˈmalte te: Liwey ku tzaja qukˈiy toj Jope, chi chiˈ.


Je ki̱ka sa wakwa je̱k wabiketsöksa̱ ekla ekla, je ne kjepa je pan ñeke̱ je copa wayeke̱ rä. 	 Tuˈnpetziˈn, teyile junjun tuˈn t‑xpichˈin tiˈj tchwinqil, qa at jun tkyˈi twutz Dios, a naˈmxtaq twaˈn ex tkˈwan tiˈjjo Xjan Wabˈj.


Yie ji she iyina si̱ Cristo ja̱mi, ka yis ka̱yuä kuna, ji ssërke̱ yis je̱r ska je te yis ktei sheke̱ña isu̱ak ye Säkeklä wikblu sikina ja̱mi, 	 Twutzxix kxel nqˈmanjiˈy luˈn, quˈn nimilqiˈn tiˈj Crist, ex nya noq njaw bˈant wuˈn, ex ax Xewbˈaj Xjan toj wanmiˈn nkujsinte qa twutzxixjo nyola luˈn:


Ata bas dikäla, bas je̱r ja̱no saje wa Säkekewaí Jesucristo ktei bata shäk wa wa̱ iyileta̱na ska. 	 Ayetzin kyeˈ, werman, kˈuˈjlinqiˈy wuˈn, kynaˈntzjiˈy yol, a kyij kyqˈmaˈn tsanjil qAjaw Jesucrist ojtxe.


Jera ite isha bena ia̱: —Yilé shkakle yis ja̱mi ra, ke je je̱k biketsa, ata je cruz kpöka̱ buliri buliri, minak yis da. 	 Xitzin tqˈmaˈn kye kykyaqilx: Ankye jun taj tuˈn tok te nxnaqˈtzbˈiˈn, il tiˈj tuˈn tel tiˈn toj tkˈuˈj tkyaqil tajbˈil, ex tuˈn t‑xi tqˈoˈn tibˈ tuˈn t‑xi lipe wiˈja tkyaqil qˈij, exla qa ma kyim twutz cruz.


Ba wa̱ bä Wikblu Sikina oloi ja̱mi sa ká David ba kjanaklä kjäbata ska iyile: ‘¿Jiye ditsei wä ta kju̱awa kju̱awa wa wätji̱naka̱ rä, jiye ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa te wäsi̱wa jile biketseke̱ ka wata rä na? 	 ay qˈmante tuˈn Xewbˈaj Xjan, ex tzˈibˈiˈn tuˈn taqˈnila David kyjaluˈn: ¿Tiquˈn ma chi jaw tiljjo tnam aj il? ¿Ex tiquˈn nkubˈ kyximin kyxim ntiˈ tnabˈl?


Ata jira yis maju̱ Jerusalén, sä sikii wa ki̱ma̱k jile wà. 	 Me nej, ma chinka toj Jerusalén tuˈn t‑xi wiˈn jun oˈnbˈil kye nimil antza.


Jekäi sa̱ je̱r ki̱we̱ ji yakei te je shka̱l ssa ije wakei te, je ki̱ka ije rä täki ta sa̱ je̱r ki̱we̱ke̱ ji yakei te jewa tsa̱tkäk. 	 Ikyˈx tkyaqil yajbˈil ex nimku tiˈ tuˈn, tuˈntaq tkubˈ tzˈaq toj il, me mix kubˈe tiˈj. Tuˈntzintzjo, nqˈaqˈin tkˈuˈj qiˈj, ex ntzaj tqˈoˈn jun oˈnbˈil qe, tuˈn mina qo kubˈ tzˈaq toj il.


Ka irä jiye kuna ta, je wäsaka ra sä weikarmi e̱e̱na si̱, ka jekäi weikane bakle mik a̱ni säkätä ka̱jiska yöleksa̱ skaté bite rä jira kje, ñakäi je su̱ta ji ka o̱nakni mik a̱ni. 	 Quˈn nimkux jun kyixkˈoj kkyˈelix kyuˈnxjal, a bˈajxi kylaˈye tukˈaxjo tzajlin xkye twutz txˈotxˈ, ex mixla kqlaˈbˈil juntl majl, aj tjapin bˈaj tkyaqil.


Ñakäi bas te bas el wa ebä chake ra, ¿je rä ji bäi si̱ wá̱ bas te na? ¿Ka irä je su̱ta ka Judío kuna wa te iwe̱ rä na? 	 Ex qa oˈkqex ẍi ok kyqˈolbˈinjiˈy aye nimil, ¿Tiˈtzin chˈin wen nbˈant kyuˈn ikyjo? Quˈn ikypen kye xjaljo nbˈant kyuˈn, ayeˈ nya ojtzqiˈn Dios kyuˈn.


Je wakwa je̱r bäi sha sá ia̱ baa, jewa te sá biköle kiawa̱ bäi ebä, jewa te yökö wäkawa̱ka̱ sá bánaklä, ka̱li̱ ja̱rte ta̱i, ka̱ tse̱lí̱ ta̱i kju̱ei. 	 Toj tbˈanil oke kaˈyiniˈy qkyaqilxa kyuˈn xjal najleqetaq antza, ex tuˈn tzuntaq nkubˈ jbˈal, ex nimku cheˈw, bˈeˈx kubˈ kykchoˈn qˈaqˈ, exsin o xi txkoˈntza kykˈatz.


Ata Jesús je̱r ku̱a ite ra, wäsi̱wa ijewa te iwächakewe̱ke̱ rä, jekäi ite isha ijewa ia̱: 	 Ex bˈeˈx el te Jesús tnikyˈ te, qa nya bˈaˈntaqjo kyximxjal anetziˈn. Tuˈnpetziˈn, xi ttzaqˈwin kyjaluˈn:


Je ne ki̱ka ka sá tjuäkcha̱wa̱. Sá pa ki̱ka sá e̱r dami, jeiräta sá ja̱rka sá spa̱na terke̱ni buliri buliri. 	 Tuˈnpetziˈn, mi qo tzaj numj. Exla qa a qxmilil lajoˈn tuˈn tbˈaj, me mete qanmin noq kyja tuˈn t‑xi kuˈxinix teˈ junjun qˈij.


Jera ijewa te ikjatiami te isha: “Sá te jí ku̱a dua. Ije te sá ke̱i ska tso̱ wa je̱r tkeke̱ ta̱i, ije te ishe ka sa kiar César ia̱ inaklä ma̱k, ñakäi ite ishe iwakei rä Säbäkäkksa̱ ni, je wà rä irä sa̱ tsa̱ku̱i.” 	 Twutz Jesús i bˈaj ok ten stzˈimilte jniˈ yol tiˈj. Chi chiˈ kyjaluˈn: Ma tzˈel jyetjo ichin quˈn lo, a tokxix tilil tuˈn, tzeˈn tuˈn kyjawe naje qxjalila. Tok qˈmalte kyexjal, qa nya il tiˈj tuˈn t‑xi kychjoˈn kˈaybˈil teˈ nmaq kawil, ex tzunxix ntzaj tqˈmaˈn, qa aku a Crist, a skˈoˈnxix tuˈn Dios, ex qa nmaq kawil.


Jera Natanael te ichaka iia̱: —¿Mai ba wa̱ yis su̱le na? Jera Jesús te ikúka: —Ka Felipe wa̱ ba kirba ra, jera yis te ma su̱a ba kalme higuera niki̱na. 	 Tej tbˈinte Natanael ikyjo, xi tqanin te Jesús kyjaluˈn: ¿Tzeˈntzin tten el tnikyˈa wiˈja? Xi tqˈmaˈn Jesús te: Quˈn ma nliˈy tokxtaqa t‑xe tqan iw, tej naˈmtaq tok kˈulbˈin tuˈn Lip.


Je yika ma se̱no je̱r ki̱i̱, je te ta̱i saje wa ktä wätkewa̱ ki̱ka. 	 Bˈaˈnx kaˈyin tibˈa te, quˈn nimxix nqˈojin tiˈjjo qxnaqˈtzbˈil jaˈlin.


Ñakäi ite isha ijewa ia̱: —Sábado yönaksa̱ rä ditsä ia̱, ata ka ditsä yöneksa̱ rä sábado ia̱ kuna. 	 Ex xi tqˈmaˈntl Jesús kyjaluˈn: Atziˈn qˈij te ajlabˈl ma kubˈ bˈinchit tuˈn tajbˈin kyexjal, ex nya qexjal tuˈn kyajbˈin te.


Jera ijewa te isha iia̱: ‘Säkekewa, ¡ata ije wa̱ mina tso̱ kja diez!’ 	 Ayetzin kyej xjal xi kyqˈmaˈn kyjaluˈn: Taa, me lajaj maj teˈ pwaq at tukˈa.


Jekäi jeska wa biköle ñajaka̱ kju̱atkäk ijewa ra. Jera iwäkiri wa te ipaya tulami kjepa ite isha buka̱nak kata wà. 	 Tuˈntzin ikyjo, bˈeˈx jaw tiljxjal kyiˈj, exsin tzaj kyqˈmaˈn kawil, tuˈn teljo kyxbˈalin, ex tuˈn kyok jubˈin tuˈn tze.


Jekäi io̱na jishtä iyile jile bata shäk Jeremías ja̱mi te ishe käi: 	 Quˈn ikytzin japin bˈajjo, a kubˈ ttzˈibˈin Jeremías, a yolil Tyol Dios ojtxe. Chiˈ kyjaluˈn:


Ñerä Jesús te ichaka ñayöle ka̱wei wà wa irä fariseo wa irä ia̱ te isha: —¿Ka̱ tso̱ sä bäiwa̱klä sábado wà na, ata kai? 	 Xitzin tqanin Jesús kyeˈ xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil junx kyukˈa jniˈ Parisey. Chiˈ kyjaluˈn: ¿Bˈaˈnpela toj kywutza, tuˈn tkubˈ qˈanit jun yabˈ toj qˈij te ajlabˈl, mo minaj?


Idami ji̱a ra, Jesús kapawa̱. Ñerä si̱wa̱ ju̱naté täkii te tipä tjuewa̱ka̱ ta̱i, yëwa̱ iwä itäbircha̱rawa̱ däläna si̱. 	 Ex tzmataq nchi bˈet tibˈaj aˈ, bˈeˈx ikyˈ ktan Jesús. Ex bˈeˈx ok ten txqan kyqˈiqˈ jumil tibˈajileˈ nijabˈ anetziˈn, ex atzin tej bark kyjaˈtaq tnoj teˈ tuˈn aˈ. Ex tuˈn ikyjo, chˈixtaq t‑xi mulqˈaj toj nijabˈ.


Jesús te issa ijewa te iju̱aksa̱, kjepa ite je ku̱ani ra, ite ichaka iia̱: —¿Ba te ditsä yäbei biketsa na? 	 Atzaj teˈ tbˈinte Jesús, qa otaq tzˈex lajoˈn tej ichin toj ja te naˈbˈl Dios, el tkˈulbˈin tibˈ tukˈa, ex xi tqanin te: ¿Niminxsiˈn Tkˈwal Ichin tuˈn?


Yis te Tito paka minak, jekäi yie sä el patka ije ra. Jera ¿Tito te bas wäyua na? Ata ¿ka sá te ji we̱ rä ñaebä kuna na, je̱rikä ta ñaebä kuna na? 	 In kubˈsin nwutza te Tito tuˈn t‑xiˈ lol kyeˈy, ex xi nchqˈoˈn juntl erman tukˈa, tuˈn kyqanin jun mojbˈil kye erman toj Jerusalén. ¿Ma maˈtzin chi kubˈ sbˈuˈn tuˈn Tito, noq tuˈn ttzaj tiˈn kypwaqa weˈy? ¡Mina! ¿Ma nyapela junx qten tukˈa Tito, ex jun qbˈisa, ex tzˈaqle qanmiˈn toj tkyaqil?


Je deju̱, te äyë kukawa̱ ale je̱tkelewa̱ sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä ki̱ka je jula wämo naka. 	 Me atzin teˈ tal Tal rit xiˈ, ex jaw ttzyuˈn uˈj toj tman qˈobˈ a qˈuqletaq toj qˈuqbˈil.


Cristo Jesús kja̱nei wa̱kña yis da Priscila irä, Aquila irä, jewa ia̱ bas te ishe yie ichakami. 	 Kˈaˈ chex kyqˈolbˈiˈn Priscila ex Aquila, quˈn ayetziˈn wukˈajiˈy toj taqˈin Crist, a Jesús.


Ka̱jiska ka̱ tsa̱ku̱i wa ñajaka̱ kja kju̱atkäk. Sä wäkiri wa ñatapawa̱cha̱wa̱ kju̱atkäk Säkekewa ra, iwa̱ kolole Säbäkäkksa̱ ye je ra.’ 	 Ayeˈ nmaq kawil twutz txˈotxˈ i qˈojin, ex i ok kychmoˈn kyibˈ, tuˈn kyximin tiˈtaqjo tuˈntaq tbˈant kyuˈn tiˈjjo qMan Dios, ex tiˈjjo Crist, a qˈoˈntz te Kolil.


Ijewa ñatulawa̱ yäkä tso̱ ra, Jesús te isha: —Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, bas sha̱ ekla yäkäk yis da te yis ju̱emiksa̱. 	 Tej kykanin, bˈeˈx i ok ten waˈl. Me nchi bˈaj waˈntaq, teˈ t‑xi tqˈmaˈn Jesús kye: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, at jun kyeˈ, a luˈ nwaˈn wukˈiy k‑okil meltzˈaj wiˈja, ex kchin xel tkˈayiˈn.


Je wakja̱neiwa̱k yis kolona rä. Je ji me̱le yis ia̱ Säkeklä je̱r bäi shäke̱ ja̱mi, je me̱le yis ia̱ rä itäkili te ji we̱ oloi ja̱mi. 	 Ex noq tuˈn nimxix tipin t‑xtalbˈil qMan, ma chin ok tqˈoˈn te taqˈnil tiˈjjo Tbˈanil Tqanil lo.


ñakäi bas je̱r ku̱emi ji rä iyina si̱ te. Jekäi ji rä iyina si̱ te bas bäkemiksa̱. 	 Ex k‑elilxix kynikyˈa tiˈjjo a twutzxix, ex atzin twutzxix ktzaqpil kyeˈy.


Jekäi sá te ibiketse bas chatkämiwa̱ si̱. Ka irä jiye kuna ta, sá wa̱ iju̱ñer jishtä bas weikarke̱ña, je su̱ta bas je̱r pablerke̱ña. 	 Tuˈnpetziˈn, qˈuqlexix qkˈuˈja kyiˈja, quˈn bˈiˈn quˈn qa ikyx n‑ikyˈxjo kyuˈn tzeˈnku qeˈ, exsin ikyxjo tojjo chewsbˈil qanmin.


Je ki̱ka yie ishe ka se̱naklä ta wa ia̱, ñaebä alaklä wa chichö wa ia̱, bäi si̱ ijewa se̱nopa eklabä yis käi. 	 Atzin jaˈlin kxel nqˈmaˈn kyejo ichin, a o kyim kyxuˈjil, exqetziˈn qya, a o kyim kychmil: Bˈaˈntla tuˈn mi chi mejeyitl tzeˈnku weˈ.


Jewa te idälärte shka̱le̱i su̱a ra, ijewa kjoyina te ishe: “¿Mane jukläyäkä rä je jukläyäkä bäi si̱ su̱ta rä na?” 	 Ex aj t‑xi kykaˈyin tsbˈeljo qˈaqˈ te yuchˈbˈil tiˈjjo tnam, kxel kyẍchˈiˈn: ¿Ma attaqtzin juntl tnam attaq tzeˈnku a nim tnam lo?


Je ne ki̱ka bas ñajöwa̱ Säkeklä yika. Bas kju̱atkö be tsa̱ku̱i ra, jera ije tu̱rmi bas yika. 	 Tuˈntziˈn, kyqˈonxsin kyibˈtza toj tqˈobˈ qMan Dios, ex kyiˈjlemila tajaw il. Ikytziˈn, k‑elil oqjo kyiˈja.


Jera Judío wa kajali María ra ju naka ije̱r pabläk te isu̱a ije̱kaka̱ plaa mineju̱ ra, jera ijewa minejulumi iitä ki̱. Ijewa te ibiketsa imineju̱ rä sa̱ nu̱l bläklä ska ji̱ak. 	 Atzaj teˈ tok kaˈyin Mariy kyuˈn qˈuqbˈil kykˈuˈj iteˈtaq tuja, tej tex ajqelin, bˈeˈx bˈaj xi lipe tiˈj, quˈn kubˈ kyximin qa tuˈntaq t‑xiˈ oqˈil tibˈajjo muqbˈin te Lázaro.


¡Issö! Yis Ká kabla ji ma̱k, je patkemi yis te däkwa̱ bas ja̱mi. Ata bas a̱ta̱no jí jukläyäkä ska täkili datse̱ ka̱sha̱ ki̱ je wà bas pajiena kje. 	 Ayinku weˈ aku chin tzaj smaˈn teˈ a saj tziyin kyeˈy tuˈn nMaˈn. Me il tiˈj, tuˈn kykyija tzaluˈn tojjo tnam te Jerusalén, ex tzmaxi aku chi exjiˈy, aj kykˈmoˈntejiˈy tipin, a ktzajil toj kyaˈj.


Ke bas ku̱ iwa̱ ijewa käi. Ka irä jiye kuna ta, bas Ká wa̱ ji sherke̱ bas ki̱ je ju̱ñer kja ka bas wa̱ ji kirba iia̱ yika. 	 Mitzin chi oka tzeˈnqekuˈ xjal xmiletzˈ anetziˈn, quˈn noqtzin chi oktza tzeˈnqe nya nimil. Quˈn ex ojtzqiˈnl te kyMan tuˈn, naˈmxtaq txi kyqaniˈn alkye ntiˈ kyeˈy.


“Ata bäi si̱ ra bas ku̱ rä Säkeklä gobiernoí ne yulö rä, jera je shtä ki̱dämiksa̱ bas ia̱. 	 Kyjyomtziˈn Tkawbˈil qMan Dios, ex ok ktzajil tqˈoˈn tkyaqiljo at tajbˈin kyeˈy.


Ata ka yis wa̱ ba weikäklä issäk jaree ki̱ka yis te ba ia̱ ka̱kieke̱ ba rä je̱r bäi ki̱ka ba wa̱ sá ktä ssäklä berbena. 	 Me nya waja tuˈn tel wiˈn nim ambˈil tey, chtej Tértulo. Chin kubˈsil nwutza tey jaˈlin, tuˈn qtzaj tbˈiˈn chˈin tukˈa twenila.


Jera isaka te wäsi̱wa ije paka jile wa̱k ka̱jöir ska ijuenaklä ye. 	 Me iteˈl txqantl xjal xi kyqanin te Jesús, tuˈn tkubˈ tbˈinchin jun yekˈbˈil tipin toj kyaˈj. Xi kyqanin ikyjo, quˈn kyajtaqjo xjal tuˈn tel kynikyˈ te, a qa antza tzajniˈn tipin Jesús toj kyaˈj mo minaj.


Jekäi Caldea wa ke̱i ska ije̱k tsa̱ksa̱ mineju̱mi se̱ná Harán ska. Iká duawa̱ ukä ska ra Säkeklä te ipatkaté se̱nak jí ka̱ ska. Je ne ska bas se̱r jira rä. 	 Bˈeˈxsin etz Abraham tojjo txˈotxˈ te Caldey, tuˈn t‑xiˈ najal toj Harán. Antza kyime ttata, ex a Dios ul qˈiˈnte Abraham tojjo txˈotxˈ lo, Canaán tbˈi, ja najleqiˈy jaˈlin.


Je balana tapanak eyaka eyaka wa Judea ska irä, Galilea ska irä, Samaria ska irä, kja bäi. Jekäi ijewa täkili je̱na. Ijewa dami sualecha̱wa̱ Säkekewa yika, ñakäi ijewa tsa̱tke dami Wikblu Sikina te ki̱ka ijewa war ebä. 	 Tuˈn ntiˈtaq tqˈoj Saulo kyiˈj, chˈiyjo Ttanim Dios toj tkyaqil txˈotxˈ te Judey, Galiley ex Samaria. Nimx i tzalaj, ex chˈiyjo kynimbˈil, ex najleqetaq tukˈa kymutxbˈil kyibˈ twutz qMan Dios, quˈn tuˈn nimintaq kyuˈn, ex attaq tchewil Dios kyiˈj. Tuˈn ikyjo, ex tukˈa tmojbˈil Xewbˈaj Xjan, chˈiye kybˈaj.


Jeska ise̱na deka̱ Herodes duawa̱ kje, je rä io̱naklä jishtä Säkekewa wa̱ iyile jile bata shäk ja̱mi te ishe käi: “Yis yaba katke Egipto ska je kiaté ni yis te.” 	 Antza i tene, tzmaxiˈ tej tkyim Herodes. Bˈant ikyjo, noq tuˈn tjapiˈn a tqˈma qAjaw tuˈn yolil Tyol Dios ojtxe. Chiˈ kyjaluˈn: Tzmax Egipto, ktzajil ntxkon weˈ nkˈwalch.


Jekäi ra jí alaklä Abraham bata mo̱lewa̱ Satanás wa̱ dieciocho año kjekla, ¿ka irä je kiana wäyenakksa̱ jí imolewa̱ yika sábado ke̱i wà na? 	 ¿Yajtzin teˈ qyatz lo, a tzajnintzx tyajil tiˈj qtzan Abraham, exsin wajxaqlajajtaq abˈqˈe otaq tzˈok xkye yabˈil tiˈj tuˈn tajaw il? ¿Ma nyapetzila iltaq teˈ tiˈj, tuˈn tel tzaqpet tjaqˈ tyabˈil toj qˈij te ajlabˈl?


Jera ite isha ijewa ia̱: —Bas wa̱ iju̱ñer shi̱ana si̱ sá Judío wa je̱k bawá̱ kju̱awa wa ra iräle, däwa̱ kju̱awa wa ra etka yebä iräle rä. Ata Säkeklä te yis ia̱ ikjasha ka yis kiar yi a̱ni shäk irä ñá ka sikina kuna ni käi. 	 Xi tqˈmaˈn Pegr kye: Bˈiˈn kyeˈ kyuˈn, qa nya wen toj qkawbˈila awoˈy Judiyqoˈy, tuˈn tok qmujbˈin qibˈa kyukˈa xjal nya Judiyqe, tzeˈnku ayiˈy, ex nya wen tuˈn qokxa toj kyja. Me ante Dios ma tzaj xnaqˈtzinte weˈy toj jun wutzikyˈ, qa nya bˈaˈn tuˈn tel wikyˈiˈn jun aˈla, mo tuˈn tok nqˈoˈn te nya wen.


—Bas chichano bas kjäkläwa̱ ju kjäshtäklä bala siklewa̱ tsi̱ne ja̱rka. Ka irä jiye kuna ta, yis te ishe bas ia̱: Chu̱li̱i̱ ñajämika̱ kjäkwa̱ jeska, jeiräta ka ikjäkwa̱ jeska. 	 Kyqˈonk kyeˈ tilil tuˈn kyokxa tojjo tal tjpel ja tal muchˈ te chwinqil. Ex twutzx kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa nimx xjal k‑okil tilil kyuˈn, tuˈn kyokx, me nlay chi okx.


Ñakäi Agripa te isha Festo ia̱: —Ije rä wäyenaksa̱ni kjermita, ke iku̱ ka̱ kiöpa ktei wabiketsanakksa̱ César wa̱ ra. 	 Atzin te Agripa xi tqˈmaˈn te Festo: Matla txi tzaqpet te ichin lo, noqit nya ax saj qaninte, tuˈn tok toj paˈbˈin twutz Augusto César, a tnejilxix kawil te Rom.


Ka yis ki̱ bas kiar je̱r ianak ji ki̱. Jäiyi wa ka se̱lewa̱ kuna te Säkekewa ki̱ ji sherke̱ biketse, ñakäi maikäi ra ite Säkekewa ssëwe̱mi bäi käi. 	 Tuˈnpetziˈn, wajatlaˈy tuˈn tok kyqˈoˈn tilil tuˈn kyaqˈnin toj taqˈin qAjaw, ex nya oˈkx tuˈn tok naj kynabˈla tiˈjjo twutz txˈotxˈ. Ikytziˈn tzeˈnku jun ichin ntiˈ t‑xuˈjil, oˈkx nximin tiˈj tzeˈn tuˈn ttzalaj Dios tiˈj.


“Yis ne rä ‘Alfa’ rä, ‘Omega’ rä, ale kaldu jira irä, bakleju̱ irä, se̱rmi ji̱a irä, ji biköle tsa̱ta rä”, jekäi Säkekewa Säkeklä te ishe rä. 	 Ayin weˈ ẍin kubˈ bˈinchinte ojtxe, ex kbˈajil tkyaqil wuˈn, a itzˈ te jun majx, a attaq ex tzul kanin, chi qAjaw, a Dios nimxix tipin.


Jera Jesús te isha iia̱: —Simón, yis wa̱ jile tso̱ yinak ba ia̱. Jera Simón te ikúka: —Sapaktäk, jera ishö. 	 Atziˈn te Jesús bˈeˈx kanin teˈ tiˈj t‑xim Parisey. Tuˈntziˈn, iky xi tqˈmaˈn kyjaluˈn: Ay Simun, at jun weˈ tuˈn t‑xi nqˈmaˈn tey. Atzin te Parisey xi ttzaqˈwin kyjaluˈn: Kutzin, Xnaqˈtzil. Qˈmantza.


“Ata ¿jibä ja̱mi yis te jira sa̱ tso̱ wa pakemi na? Ijewa rä jishtä yabala käjäklä sa tapanaklä däli watju̱ak shtä ska, jewa a̱r isaka tsa̱ka käi, 	 Kˈwel nqˈoˈn jun techil tzeˈnqe xjal jaˈlin: Ikyqetziˈn tzeˈnqekuˈ tal kˈwal nchi kubˈ qe saqchal toj kˈaybˈil. Ex nxi kyẍchˈin te kyukˈa, tuˈn kysaqchaˈn junx, ex nxi kyqˈmaˈn:


Jekjepa ite isha ijewa ia̱: —Bas se̱no tsa̱na, jile saka saka ki̱ tker sa̱ ja̱mi yika. Ka irä jiye kuna ta, ka sa̱ se̱r dä sa̱ wa̱ jile tso̱ ta̱i oloi ja̱mi kuna. 	 Ex xi tqˈmaˈnl kyjaluˈn: Kykaˈyink kyibˈa; mi pon kyeˈ kykˈuˈj tiˈj qˈinimil, quˈn nya tzmaxi ktenbˈil kyejiˈy kychwinqil, qa ma ten kyqˈinimila.


Jera je kjanaklä ikjä kukäk te ichaka Pedro ia̱: —¿Ka ba rä ije wa̱ dulanak wa sha̱ ekla kuna na? Jera ite isha: —Ka yis dä jewa kuna. 	 Me ante txin, a xqˈuqil tjpel ja, xi tqanin te Pegr: ¿Ma nyapela ajin jun t‑xnaqˈtzbˈin xjal lo? Xi ttzaqˈwin Pegr: Mina, nyaqin wejiˈy.


Jesucristo David yäbei, Abraham yäbei, je wätsikiwa̱k wa kie äyëí yöle rä jikäi: 	 Atzin te luˈn atzin tajlal t‑xeˈchil Jesucrist, a tzajnin tiˈj qtzan David ex tiˈj qtzan Abraham:


Yie ibiketse Säkekewa Jesús ki̱ka Timoteo patkäkmi plaa bas wäki̱, jekäi yie bas palei ju̱ña ra je wà yis täkinaklä ñaebä. 	 Atzin jaˈlin, qa iky tajbˈil qAjaw Jesús, nchin ximin tuˈn t‑xi smet Timotey liweyku te lol kyeˈy. Ex qa bˈaˈn iteˈyiˈy, ikytzin k‑ajbˈile kyqaniljiˈy te jun tzaljbˈil te weˈy.


Mika̱ bas te ipalei ssa ñabukanate, sä gobiernoí buka̱nate ta̱i ra, ke bas suana je yika. Ka irä jiye kuna ta, je rä kjäkju̱ säkätäba, ata ka sa̱ ke̱i e̱nakwa̱ plaa.’ 	 Ajtzin t‑xi kybˈiˈn kyeˈ tqanil jniˈ qˈoj, ex aj kyjaw tzaqpaj xjal tuˈn kyjyon qˈoj kyxolile, mina chi jaw xobˈa, quˈn tuˈn nej kbˈajiljo jniˈ lo kyxolxjal. Me naˈmtaqx tpon tqˈijil tuˈn tjapin bˈaj tkyaqil.


Ñera, bas wakwa ñakjatiäke̱ ebä wà bas weikanawa̱ e̱ná. Wë ¿jiye ka sä te ji yakei o̱rke̱ sä ukä ja̱mi dälässë na? ¿Jiye ka sa̱ je̱k jäwa̱ wañanak na? 	 Ex noq tiˈjjo kyjoybˈiˈn qˈoja kyxoliliˈy, n‑el tnikyˈtzajil qa ma kubˈ kyiˈja tuˈn nya bˈaˈn. ¿Ma nyapetzintla bˈaˈn tuˈn tikyˈx chˈin nya bˈaˈn kyuˈn, a n‑ok bˈinchin kyiˈja, ex tuˈn tikyˈx elqˈbˈin kyuˈn?


Jera ka̱wei yöle irä, jile bata shäk wa wa̱ iyöle irä je wayina e̱ná ra, je ñapaktäklä jui tsa̱ku̱i wa te isha ijewa ia̱ yinak: —El wa bas wa̱ kte sä täkiwa̱klä tso̱ yinak ra, jera ishö. 	 Kybˈajlinxi uˈjitjo uˈj te kawbˈil exsin uˈj kyij tzˈibˈin kyuˈn yolil Tyol Dios ojtxe, i xi txkoˈn Pabl ex Bernabé kyuˈn qeˈ tnejil kawil toj ja te naˈbˈl Dios, ex xi kyqˈmaˈn: Ayiˈy nxjalil, qa at jun tumil kyuˈn kyexjal, tuˈn kynimsin kykˈuˈj, kyqˈmantza jaˈlin.


Ije se̱naklä José se̱r dä wämo, je ka ssëne iäinewa̱kwa̱ biköle wäna, je ki̱ka ije te ijaklewa̱ ka ju̱ñelewa̱ kuna. 	 Me ante Jse, a tuˈn toktaq te tchmil, tej tok tkaˈyin qa otaq tzˈok tzˈaq tal Mariy, kubˈ t‑ximin tuˈn tkubˈ tpaˈn tibˈ tukˈa, quˈn jun ichin tzˈaqle, ex kubˈ t‑ximin qa noq otaq skˈon Mariy tal. Me tkyˈeˈtaq tuˈn tel tqanil kywutzxjal, tuˈntzintla mi kubˈ kybˈinchinxjal mibˈin tiˈj Mariy; qalaˈ kubˈ t‑ximin tuˈn chebˈetaq tuˈn tkubˈ tpaˈn tibˈ tukˈa toj ewajil.


Je yile rä iyina si̱. Je ne ki̱ka ijewa uño därërë, ijewa kjäklä bäi ji biketse etkabä ja̱mi, 	 Ex twutzxixjo, a o tqˈma. Tuˈnpetziˈn, il tiˈj tuˈn kyxi kawit, tuˈntzin kyel wen toj kynimbˈil tiˈj qMan Dios,


Juan te sä wäukewa̱, ¿je datse̱ rä mai ska? ¿Ka̱jöir ska na, ata ditsä ska na? Jera ijewa te ipaka ñaia̱ te isha: “Sa te ikúkemi ka̱jöir ska ni ra, tsi ite ishe sa̱ ia̱ rä: ‘Jekäi irä ra, ¿jiye ka bas wa̱ iktä kolone rä na?’ 	 ¿Ankye tzaj chqˈoˈnte qtzan Juan tuˈn kykuˈxxjal tuˈn toj aˈ te jawsbˈil aˈ? ¿Apela Dios, mo noq ayexjal? Bˈeˈx i bˈaj jaw yolin kyxolx, ex kyqˈma: Qa ma txi qqˈmaˈn a Dios, bˈeˈx ktzajil tqˈmaˈn qe, ¿Tin quˈn mi nxi kynimintza? chilaˈ.


Jí ne wà Säkeklä shka̱li̱ble rä: Je rä sa te ije wa̱ sa pakale ji wa̱k je wawe̱. Je iwa̱ sa pakale ji wa̱k, jewa rä ka därërë kuna. 	 Atzin tuˈn kykubˈ nimitjo tnukˈbˈil; ex ayetziˈn tnukˈbˈil, nya jun iqtzqe.


Del ike̱i kjewa̱klä sha̱na ra, ije te sä wätelewa̱ wa ekla wäyeke̱ksa̱ni ditsä ia̱, mane kieke̱ ijewa te iia̱ käi. 	 Me ante Pilat, a aj kawil, aj tikyˈ junjun Xjan Qˈij, kukx nxi ttzaqpiˈntaq jun xjal, a tkuˈxtaq toj tze. Me nejtaq nxi tqanin alkye kyajxjal tuˈn t‑xi tzaqpet.


“Ata mika̱ ike̱i tkenawa̱ kja Säkeklä kablele Abraham ia̱ je o̱naklä ra, jera ijewa wanaka̱ ta̱i Egipto ska, 	 Tbˈajlinxitziˈn ilaˈ abˈqˈe, otaq chˈiy kybˈaj aj Israel, a tyajil Jacob, toj txˈotxˈ te Egipto, tej chˈixtaq tul kanin tqˈijiljo, a jaˈ tuˈntaq ttzaj tqˈoˈn Dios txˈotxˈ kye tyajil Abraham, a tzeˈn otaq tqˈma.


Ñerä je je̱tkeleka̱ mo̱ bata ki̱ tabeli ju̱a ishäkä ki̱ka, je ra däli wä tena tkawa̱ ishäkä ki̱ka. 	 Anteˈ qˈuqlekxtaq tibˈaj muj, bˈeˈx xi tnuqpin tqˈobˈ tibˈaj txˈotxˈ, ex jaw tchmoˈn nimil.


Jekäi sa wakei ju ska tso̱ wabä manermika̱ sä bolki ye. 	 Ikytziˈn, teyile junjun at qˈoj kyiˈj tojx tja.


Jekäi je día skami ijewa te ibiketsaksa̱ Jesús ktäkwa̱. 	 Tuˈnpetziˈn, ax qˈijjo anetziˈn, bˈeˈx i kyij aj kawil toj wen, tuˈn tkubˈ kybˈyoˈn Jesús.


Säkeklä te David batala ekla patkaté Israel wa tsa̱tkäkksa̱ ye, jishtä ikablele käi, je rä Jesús. 	 Ex ax David, ojtxe t‑xeˈchil Jesús, chi Pabljo, a tzaj tchqˈoˈn qMan Dios, tuˈn tkˈuˈl kolil qiˈj, awo aj Israel. Ikyxjo tzeˈnku otaq tzaj qˈmaˈn kyuˈn yolil Tyol Dios.


Ñakäi bas ka̱kiö sá ki̱ka ka̱ me̱naklä sá ia̱ kte shäklä, sá wa̱ Cristo ktei blelewa̱ wapakäklä. Je ne kju̱ei yis kate wätelewa̱ rä. 	 Ex ikyxjo chi naˈn Dios qiˈja, tuˈn ttzaj tqˈoˈn Dios ambˈil te qeˈy, tuˈn qyoliˈn Tbˈanil Tqanil kolbˈil, ex tuˈn tpjetjo yol quˈn tukˈaxix tumil, a ewintaq tiˈj Crist. Ex chi naˈn Diosa wiˈja, tuˈn tbˈant nyoliˈn toj tumilxix, quˈn tuˈntzin tpajjo yol luˈn, intinkuxiˈy toj tze.


Jera ijewa te tapanak wa wäkiri kuka iwakwa ke̱i ja̱mi. Jekäi ika̱kia ibatsa ijewa ki̱ka e̱ná ra, ite ijewa tulaksa̱ Säkekewa ijewa wa̱ biketsanak wakei ia̱ iwa̱ ju̱ñenak. 	 Ex jaw skˈoˈn tojjo Ttanim Dios, ilaˈ ichin tuˈn kyok te tnejil kyxol nimil, ex tej kybˈaj paˈn waˈyaj te naˈj Dios, bˈeˈx xi oqxenin toj tqˈobˈ tAjaw Tkyaqil, ayeˈ otaq chi nimin.


Ka bas kuna delewa̱ rä ka̱tsä passënakwa̱ ska, yökö wäkaleka̱ ska, ka̱tuilewa̱ yee ska, ka̱ tuii ska, si̱wa̱ täkii ska, 	 Ayetziˈn jaˈlin erman, o chi pon laqˈey tkˈatz Dios tuˈn kynimbˈila, me nya tzeˈnku toj Tuˈjil Tyol Dios ojtxe. Quˈn nyolin toj Tuˈjil Tyol Dios tiˈj jun wutz tzaluˈn twutz txˈotxˈ, a jaˈ kutze yoline Dios te Moisés, tej ttzaj tqˈoˈn tkawbˈil. A wutz anetziˈn, at qˈaqˈ njulintaq tibˈaj, ex kubˈ qxope wen, ex tinin tzeˈn qˈankyaq.


Je te sa̱ je̱r ku̱e ji shi̱ana käi, ka̱jiska ji yakei tkerke̱ sa̱ ja̱mi käi je jäkwa̱, sa̱ se̱naklä jí ke̱i ska ra tsa̱na, wämo, bulee, 	 Ajo xtalbˈil lo ntzaj tyekˈin qe, tuˈn tkyij qtzaqpiˈn tkyaqiljo nya bˈaˈn, a tajjo ojtxe qten, ex tuˈn qbˈet‑xix toj qchwinqil jikyinxix wen tukˈa qnabˈl, ex tukˈa jun tumil tuˈn qximin tiˈj qMan Dios toj tkyaqil.


¿ka irä ba kiana ñaebä kjanaklä saka ia̱ je̱r bäi shäk, jishtä yis je̱r bäi sha ba ia̱ käi na?’ 	 Ikytzintla tejiy matla tzaj qˈaqˈin tkˈuˈja tiˈj tukˈiy, tzeˈnku weˈ saj qˈaqˈin nkˈuˈja tiˈja.


“Ba dami ba kjatiäk ra, jera ña̱la wà ebä iparuöksa̱ iia̱ plaa, ata kai ra, tsi je ba kjatiäk te ma ju̱eksa̱ sä ktei wabiketsäk ia̱, jera sä ktei wabiketsäk te ma ju̱eksa̱ guardia ia̱, jeska ra bä rä wätenakwa̱. 	 Ikytziˈn, qa at jun taj tuˈn t‑xiˈ patil tey twutz kawil, qˈonka tilil, tuˈn tkyija toj wen tukˈa axsa toj bˈe, tuˈntzin mi txi qˈiˈn tuˈn twutz kawil. Quˈn qa mina, kxel qˈoˈn toj kyqˈobˈ xqˈuqil, tuˈn tkux jpuˈn toj tze.


Jera ite ichaka ijewa ia̱: —Ata ¿ñe jini bas te ishe, yi yis dä na? Jera Pedro te ikúka: —Ba ne rä kolole Säkeklä wa̱ Säbäkäkksa̱ ye rä. 	 ¿Yajtzin kye toj kywutz? ¿Ankyeqiˈn? Ate Pegr xi tzaqˈwinte kyjaluˈn: A tejiy Crist, a skˈoˈnxix tuˈn Dios, tuˈn tul tzaluˈn twutz txˈotxˈ, chiˈ.


Ata yis ka̱kia ba ki̱ ba wa̱ ji biketsäklä etkabä ji̱a ka shirilewa̱ ta. Jekäi ba dewa̱ni ra, ba ku̱ ba el wa täkiwo̱. 	 Me ayin weˈ ma chin kubˈsin nwutz tiˈja te Dios, tuˈntzintla mina kubˈ numja toj tnimbˈila. Ex ajtzin tmeltzˈaj juntl majla toj tnimbˈila, wetzin mojintltza kyukˈa tukˈiy, tuˈn kyweˈxix wen toj kynimbˈil, chi Jesús te Pegr.


Ñakäi yie je alaklä su̱a, ialewa̱ di yëë sä sikii wa irä, Jesús ktei shäkka̱ wa irä pi wa̱. Ñerä yie je su̱a ra yis male̱te̱nawa̱ e̱e̱na si̱. 	 Ex el nnikyˈa te qa otaq txˈujte qya tuˈn kychkyˈeljo nimil tiˈj Jesús, ayeˈ a otaq chi kyim, noq tuˈn tpajjo i yolin tiˈj. Atzaj teˈ tok nkaˈyinjiˈy luˈn, bˈeˈx in jaw kaˈylaja.


Iwa rä ka sá te jile saka yue kuna kju̱awa bas ia̱, ka bas ia̱ iwayir käi, ka bas je̱r ko̱r iia̱ käi. Jekäi yis ia̱ issër bas me je̱r ko̱rpa iia̱ kalabe, 	 Tuˈnpetziˈn, mi xi qtzˈibˈiˈn junjun nmaq tumil, a nlay tzˈel kynikyˈa te, noq te qnimsbˈil qibˈa. Qalaˈ, kukx nqo tzˈibˈinjiˈy kyojjo quˈja tukˈa jun yol, a nya kuj tuˈn tja kyuˈjiˈn, ex tuˈn tel pjet toj kynabˈla. Ex kqebˈil qkˈuˈja tiˈj,


Je ne ki̱ka el wa, yis dasta̱na Säkeklä ktei blelewa̱ bata shäk bas ia̱ ra, ka yis wa̱ iyine kte ssërta baa shtä wà iräle, sa wakwa ka̱biketsä wà iräle kuna. 	 Tuˈnpetziˈn werman, tej nkaniˈn kyukˈiy qˈmalte Tbˈanil Tqanil tiˈj Dios, mix in kaniniˈy tukˈa jun yol mo tukˈa jun nabˈl nimxix kywutzxjal.


Sä el Apolos pake rä jikäi. Yis te ije kuka pjoo minak bas wäki̱ sä el wa ra, ata itjä ka issëne minak jíkje ra. Jeiräta iwä deksa̱ ra iminaju̱mi ji̱a. 	 Atzin jaˈlin, kxel nqˈmaˈn tiˈjjo qerman Apolos. Wajxixtaqa tuˈn t‑xiˈ kyukˈa erman lol kyeˈy. Me mi xttziye tuˈn t‑xiˈ jaˈlin, me okla kxeˈl, aj tten ambˈil tiˈj.


Jera imineju̱ te Decápolis ska ji e̱e̱na wá̱ Jesús te iia̱ je pakami; je te biköle male̱cha̱cha̱wa̱. 	 Bˈeˈx xiˈ ichin, ex ok ten qˈmalte kyxolile jniˈ xjal kye tnam te Decápolis tkyaqiljo a otaq tbˈinchin Jesús tiˈj. Tkyaqiljo jniˈ xjal bˈeˈxtaq nbˈajel kyim tuˈn ikyjo.


Jekäi ra bäije ba rä. Ka irä jiye kuna ta, ka ijewa ia̱ isäkei me̱nakni ba ia̱. Ata sä wämo wa shki̱rke̱ka̱ni ska ra, ba ia̱ je säkei me̱rmini. 	 Tuˈn ikyjo, nimx tzeˈjbˈil ktenbˈil tey, quˈn exla qa nlay bˈant tchjetjo wabˈj, a kxel toyin kye xjal anetziˈn, me nimxix tumil t‑xel ok ktzajil qˈoˈn tey tuˈn Dios tojjo qˈij, jaˈ kchi jawitze anqˈin juntl majljo xjal, a tzˈaqleqe.


Ka suane kuna ñashka̱li̱ble ska. Ata ñashka̱li̱ble si̱ te su̱ane ju̱eksa̱. Iwa rä sa suarke̱ rä, sä rä buka̱nak ki̱ka. Jekäi yi suanawa̱ ra, ka irä deleksa̱ kuna bäi ñashka̱li̱ble ska. 	 Qa nqo kˈuˈjlin kyiˈj txqantl, ntiˈ xobˈajil, tuˈn qok twutz qMan toj paˈbˈin, quˈn qa ma tzqetjo qkˈuˈjbˈil qibˈ, ntiˈpen te xobˈajiltz. Quˈn atzin xobˈajil ntqˈmaˈn qa nya wen qo elile toj paˈbˈin. Tuˈnpetziˈn, qa at jun a tzunx nxobˈ, apente naˈm ttzqet tkˈuˈjbˈiljo.


Ka irä jiye kuna ta, ikuna yis ka̱kiä kte saka wa ra, je rä yis wikblu ne ka̱kia, ata yis je̱rike wà ka yis wa̱ ji yine kuna. 	 Quˈn qa ma chin naˈn Dios toj junxil yol, ex qa mi n‑el nnikyˈa te, okla chin naˈla Dios toj wanmiˈn, me tukˈa nnabˈla, mina.


Sá se̱na ta̱i ka yakle kuna. Je ki̱ka Pablo je̱k duaka̱ ijewa sha̱na te isha: —Bas dikäla, bas ku̱ yis ktä ssöpa ra, ka sä bitenejulu Creta ska, jera ka sä weikar kate kuna, ñakäi ka däli weikanewa̱. 	 Quˈn tuˈn ilaˈtaq qbˈaja naˈmxtaq qwaˈn toj ilaˈ qˈij, jawtzin weˈ Pabl kyxolxjal, ex tqˈma kyjaluˈn: Ayiˈy tata, noqit ma kubˈ kyniminjiˈy a xi nqˈmaˈn kyeˈy, tuˈn mina tuˈn qetz toj Creta, minatla sikyˈxjo jniˈ mibˈin quˈn.


Bas wakwa ku̱ iwabiketsö, ¿alaklä wa ka̱kiä Säkeklä ia̱ ka tsa̱ku̱ ki̱tele kuna, je rä bäi na? 	 Quˈn ayex kyeˈ aku chi qˈmante, qa nya wen tuˈn tnaˈn jun qya Dios toj tja Dios tzeˈnku jun ichin, a mi njax kutxbˈil twiˈ, quˈn il tiˈj jun txˈixpibˈl kyxol ichin ex qya.


Jera Pedro ktaka̱ te isha Jesús ia̱: —Säkekewa, ¡bäi ebä sa kajali jiska rä! Ba ki̱ ishena ra, yis ma ju yabala yuäk mañatkä: etka ba ia̱, etka Moisés ia̱, etka Elías ia̱. 	 Xi tqˈmante Pegr te Jesús: WAjaw, tbˈanilx teˈ otoˈ tzaluˈn. Qa taja tuˈn tkubˈ nbˈinchiˈn oxe tal pach; jun te, ex jun te Moisés, ex jun te Elías.


bas däkläwa̱ ka shirile ta, ka ka̱ taba käi, Säkeklä yabala, ka yakei ta jira sa̱ tso̱ shirilecha̱wa̱ yakei telecha̱wa̱ sha̱na. Jewa sha̱na bas wäñirte ji wäñinak ye ka̱jiska. 	 tuˈntzin ntiˈ kyila kywutzxjal, a nya nimilqe ex bˈinchil ilqe. Qalaˈ chi okxita tkˈwal qMan Dios, ex ntiˈtla kytzˈilila toj kychwinqila. Qalaˈ chi okxa tzˈaqle wen, tzeˈnqe cheˈw nchi qoptzˈaje toj qnikyˈin; ex ikyxqetzintla kyejiˈy tukˈaˈ kybˈinchbˈin toj kynimbˈila kyxoljo nya nimil, a toj qxopin iteˈye,


Jera ite ijewa kúka: —Jera ale David wa̱ ji o̱le, mika̱ idamiju̱ ka jita, ije irä shkäk ira wa irä, ktacha̱wa̱ bäli te ra, ¿ka bas wa̱ je ktei wayile na? 	 Xi tqˈmaˈn Jesús kye: ¿Ma naˈmtzin tkux kyuˈjin kyejiˈy bˈant jun maj tuˈn qtzan David, a nimx toklin, tej ttzaj waˈyaj tiˈj kyukˈa tukˈa?


“Yis wa̱ itso̱ ji̱a ta̱i yinak bas ia̱, ata jí kje ra ka bas täki ta iwä kukäk. 	 Atx nimxku tuˈn t‑xi nqˈmaˈn kyeˈy, me nlay tzˈel kynikyˈa te jaˈlin.


Ata chichi wa irä, jalibashäk wa irä, ka̱wakblewa̱k wa irä, sä ktäk wa irä, jile kekläí me̱i kja̱nei wa̱k wa irä, ñakäi biköle ka̱yue wà wäbätsäk, je wà ji wa̱k wa, jewa a̱ta̱nami ju shäbeka. 	 Me ayetzin kye aj ilqe: Aye yuẍqe, exqetziˈn jniˈ kyˈaˈjil, exqetziˈn bˈyol xjal, ex tkyaqil nchi kˈulin twutzjo twutzbˈiyil, ex jniˈqe sbˈulqe ntiˈ kyoklin tiˈj tkyaqiljo bˈaˈn tukˈa Ttanim Dios.


Bas te jile su̱e rä ipa juer ebä wà. Ikuna yilé je̱k biketsä irä Cristo cha ni ra, je wakei ku̱ ibiketsö jikäi: Ije rä Cristo cha ra, je su̱ta sá rä ñaebä. 	 At kabˈe kykˈuˈja wiˈja, quˈn noqx nchi yolbˈiˈn wiˈja tzeˈnqeku xjal te twutz txˈotxˈ. Me qa nkynaˈn qa te Cristqiˈy, exsin ikyx qejiˈy, te Cristqoˈy.


Ata bas ki̱ka aceite rä tkeleka̱ ale Sikina wa̱, je wà ji biköle te bas je̱r ku̱a rä. 	 Me metzin kyeˈ, a ayiˈy nimil twutzxix, ma tzaj qˈoˈn Xewbˈaj Xjan toj kyanmiˈn tuˈn Klolqe Jesús, ex kykyaqil kyeˈ ma tzˈel kynikyˈa tiˈj tkyaqiljo luˈn.


Jewa dejulu te isha iia̱: —Sapaktäk, sá wa̱ iju̱ñer ba ktä rä bulee, jekäi ba ia̱ ra yi irä käi, ka je rä ji iá kuna. Ka irä jiye kuna ta, ka ba te sa̱ su̱e rä sa pa juer ebä wà kuna, ata ba te sa pakteke̱ rä bulee maikäi shke Säkeklä ja̱mi rä je ktei wà. Jekäi ¿ka̱ tso̱ inaklä ma̱klä César ia̱ na, ata kai? ¿Sá te ime̱ na, ata ka sá te ime̱? 	 Teˈ kykanin, xi kyqanin: Ay, xnaqˈtzil, noq samiy, bˈiˈn qe quˈn, qa nyolin te twutzxix, ex nxnaqˈtziˈn noq tiˈjjo tbˈeyil chwinqil tuˈn qxiˈ tukˈa qMan Dios. Ex nya noq lipcheka tiˈjjo nkyqˈmaˈnxjal, ex mi nchi kubˈ tniminjiy aye nim kyoklin, quˈn toj twutza, junx kyoklinxjal kykyaqil. Tuˈnpetziˈn, ¿Wenpela tuˈn t‑xi qchjonjiˈy kˈaybˈil te kawil te Rom, mo minaj? Xi kyqanin ikyjo quˈn kykyˈeˈtaq Parisey tuˈn t‑xi chjet kˈaybˈil, me ayetzin kyukˈa Herodes, kyajtaq. Ikytzin iltaq tiˈj tuˈn tkubˈ tzˈaq Jesús kyuˈn toj til kywutzjo jun chˈuq xjal lo. Tuˈnpetziˈn, xi kyqˈmaˈn te: ¿Okpela kxel qchjoˈntza, mo minaj?


Jekäi yilé ka Jesús biketsäk kuna te bas kieke̱ yäkäk ra, jera bas ssëna minak ra, ji tapawa̱ ite bas wäja̱mi käi kätö, ka chakale kuna iö sä ssërmi nui ta kju̱ei. 	 Atzin jaˈlin, qa at jun nya nimil, nxi txkon kyeˈy waˈl tja; ex qa kyajtaqkuy tuˈn kyxiˈy, bˈaˈn tuˈn kyxiˈy, ex bˈaˈn tuˈn kynikyˈbˈiˈn tiˈchaqx kubˈ qˈoˈntz kywutza, ex nya wen tuˈn tkubˈ kybˈisiˈn, mo tuˈn t‑xi kyqaniˈn, qa nej xkubˈ bˈyet twutz jun twutzbˈiyil.


Ata säkätä si̱ yie Damasco ska wa pakta. Je itäki̱ Jerusalén ska wa irä, Judea ke̱i biköle ska wa irä, ka Judío kuna wa irä, ijewa ñamanewa̱kläksa̱, iñaparuäklä Säkeklä ia̱, ji rä kianak sa̱ je̱k manewa̱ksa̱ ra o̱nak je wa̱k. 	 Tnejilxix, xi nqˈmaˈnjiˈy Tbˈanil Tqanil kyeˈ iteˈtaq toj Damasco. Tbˈajlinxiˈ ikyjo, xi nqˈmaˈn kyeˈ iteˈtaq toj Jerusalén, ex te tkyaqil xjal toj tkyaqil txˈotxˈ te Judey. Ex majxjo kyeˈ nya Judiyqe, i tzaj ntxkoˈn, tuˈntzintla kynimin, tuˈn kymeltzˈaj tukˈa Dios, exsin tuˈntla bˈaˈnjo kybˈinchbˈin te yekˈil teˈ kynimbˈil.


Je biköle o̱na rä io̱naklä jishtä Säkekewa wa̱ iyile jile bata shäk ja̱mi je te ishe käi: 	 O bˈaj tkyaqiljo lo, noq tuˈn tjapiˈn yol tzaj tqˈmaˈn qAjaw tuˈn yolil Tyol Dios ojtxe, tej tqˈma:


Ñakäi ite yis ia̱ ishe: “Ji bata yileba jí äyë ki̱ka ke je kte blawa̱. Ka irä jiye kuna ta, ike̱i tkenawa̱ kja alemana ki̱ka. 	 Ex ikyxjo, tzaj tqˈmaˈn weˈy, tuˈn mi kubˈ njpunjiy t‑xilin Tyol Dios tzˈibˈinku tojxjo uˈj lo, quˈn tuˈn chˈix tjapin bˈaj tqˈijil tkyaqiljo twutz txˈotxˈ.


Je jukläyäkä ki̱ ka̱wä irä tulu irä ka sher kuna iñiwa̱k. Ka irä jiye kuna ta, Säkeklä oloi ne te iñiwe̱ rä, ñakäi Oveja Yaba ne rä itsi̱ni rä. 	 Ex anteˈ tnam ntiˈ tajbˈin qˈij te ex xjaw, tuˈn kyqopin tibˈaj, quˈn ate tqoptzˈajiyil Dios nqoptzˈinte. Ex ajo tal Tal rit ma tzˈok te tspikyˈemil.


Ñakäi ite isha: —Säkeklä gobiernoí rä jishtä ekla te däli wä tule ka̱ ki̱ka käi. 	 Ex xi tqˈmaˈn Jesús juntl t‑xnaqˈtzbˈil tiˈjjo Tkawbˈil Dios. Chiˈ kyjaluˈn: Atzin nbˈant tuˈn Dios twutz txˈotxˈ ikytziˈn tzeˈnku jun ichin ok tchtoˈn ttriy. Aj tbˈaj tchtoˈn, tiˈchaqx txiˈtz bˈinchilte.


Jirä bäi o̱nak sa̱ je̱k manewa̱ksa̱ ra, je ja̱mi bas wäno. Ata ke bas ku̱ ibiketsa je̱r na: ‘Abraham ne rä sá ká rä’ ni; ka irä jiye kuna ta, yie ishe bas ia̱, Säkeklä ia̱ jí jak tso̱ manermiksa̱ Abraham batala ye. 	 Quˈn ojtzqiˈn kyuˈn kykyaqilxjal, qa axjo kybˈinchbˈiˈn nyekˈinte qa naˈm tajtz tiˈj kyanmiˈn. ¿Tzeˈntzin tten nkubˈ kyximiˈn kyxola, qa aku chi kleta noq tuˈn Judiyqiˈy, a tyajil qtzan Abraham, ex nya tuˈn tajtz tiˈj kyanmiˈn? Tunpetziˈn, kxel nqˈmaˈn kyeˈy, noqpetzin at kolbˈiltz ikyjo, majqexpetla kyeˈ abˈj luˈn, aku chi ok tqˈoˈn Dios te tyajil Abraham, tuˈn kyklet.


Je ne ki̱ka ijewa dejulu etka ye jiska ra, ka yis wa̱ iwätkene, ata bulirishtä ebä yis je̱tkawa̱ sä ktei wabiketsäkläksa̱ ska. Jera yie ije sha tse̱nakté. 	 Tuˈnpetziˈn, chi Festo, tej kyulj Judiy tzaluˈn, mix kubˈe n‑ayoˈn chˈintla, qalaˈ noqx teˈ qsqix, bˈeˈx in kubˈ qey tojjo wokliˈn, ex xi nqˈmaˈn, tuˈn t‑xi iqˈbˈajjo xjal anetziˈn.


Ata ijewa biköle ñajaka̱ ñawetsäk ekla ekla. Isäkätä te isha: ‘Yie ma ia̱ ka̱ kieke̱ ba wa̱ 'sjäkläwa̱pa. Iwa rä yie ka̱ tju̱a, je su̱ak 'skiana minak pjoo.’ 	 Me kykyaqilxjo txokenj i qˈmante qa ntiˈtaq ambˈil kyiˈj tuˈn kykanin tojjo nintz waˈn. Atzin teˈ tnejil iky tqˈma kyjaluˈn: Chjonte te, me nlay chin kaniˈn, tzmaxix ma nloqˈa chˈin ntxˈotxˈa, ex il tiˈj tuˈn nxiˈy lolte; noqx cheˈwx tkˈuˈja wiˈja, chichkujiˈy.


Alaklä wa kiana ipauta̱nake̱ ssäk bitaba, je̱k jalewa̱ bäi si̱. 	 Ayejo qya, aj kyok toj xnaqˈtzbˈil tiˈj Tyol qMan toj tja Ttanim Dios, bˈaˈn tuˈn kykubˈ nume, ex tuˈn mutxin kyten.


Ñerä ijewa ñaje̱rku̱a ñatapawa̱k. Je díaí wa ra, chu̱li̱i̱wa̱ si̱ de iwäki̱, mai ije katke ska. Jewa ia̱ ite Säkeklä gobiernoí ktei waje̱rku̱a, ktei paka, sa̱ñirebä ma rä ka̱miskla kje. Jekäi ite Jesús paka, ka̱wei me̱leta̱na Moisés wa̱ ja̱mi, ñakäi jile bata shäk wa wa̱ iyile ja̱mi, iwa̱ ijewa ssëwa̱klä ikukäkwa̱. 	 Tuˈntziˈn ikyjo, ok kyjyoˈn jun qˈij, jaˈ i chmete txqan xjal, jaˈ najletaq Pabl. Tojjo qˈij anetziˈn, yolin Pabl tiˈj Tkawbˈil qMan Dios. Xi xkye qlixje wen, ex tzmaxi te qqoqix, ok tilil tuˈn Pabl, tuˈn tkubˈ kykˈuˈj, qa twutzxixjo Tyol Dios tzˈibˈin kyuˈn yolil Tyol.


Ñakäi yie ishe ba ia̱: Ba rä Pedro, je jak ki̱ka yie ñatapawa̱k yis ia̱ wa yuemika̱. Jekäi sä wikblu bläklä je kjäshtäklä ka tu̱nakka̱ iki̱ka. 	 Ex kxel nqˈmaˈn tey, qa a tbˈiy Pegr, a abˈj tzˈelpine. Ex tibˈajjo abˈj lo kjawile nbˈinchiˈn Ntanima. Ex nlayx kubˈ tiˈj tuˈn tkyaqil tipin kyimin.


Jekäi ji wà yis dä je̱r ko̱le, je ne wà yie bas pakta säkätä rä. Je rä Cristo duawa̱ rä sa̱ wa̱ ji yakei wakblele nui ki̱ka, jiräni kte yöle wa̱ iyile käi; 	 Kxel nqˈmaˈn qa a Tbˈanil Tqanil kolbˈil, a tzaj nkˈmoˈn, a xi nqˈmaˈnjiˈy kyeˈy: Ajo t‑xilin yol lo: Bˈeˈx kyim Crist te chojbˈilte qil, tzeˈnku ntqˈmaˈn toj Tyol Dios;


Ñerä Jesús ktei kukäk se̱nak Jope ska wa ekla alaklä kie rä Tabita ni. Je manelé sä ktä wà ra, je rä Dorcas ni. Ije rä ji wa̱k bäi del, ka jita wa tsa̱tkäk del. 	 Kyojjo qˈij anetziˈn, attaq jun qya nimil toj tnam te Jope, Tabita tbˈi; atzin toj griego, Dorcas tzˈelpine. Atzaj qya anetziˈn oˈkxtaq taqˈiˈn tuˈn tbˈinchin jun bˈaˈn, ex tuˈn tmojin kyukˈa yaj.


Ka bas wa̱ ji a̱ni kirba yis kie ja̱mi, ata bas ku̱ ji kiö, jera je dämiksa̱ bas ia̱, bas ssënaklä a̱naa wa̱ si̱. 	 Tzmax tzaluˈn, ntiˈ jun tiˈ o txi kyqaniˈn noq toj tumil nbˈiˈy. Me atziˈn jaˈlin, kyqaninxa, ex ok ktzajil tqˈoˈn, tuˈntzin kynoja tukˈa tzaljbˈil.


Ata je ángel te isha iia̱: —Zacarías, ke ba suana. Ka irä jiye kuna ta, ba wa̱ kinak Säkeklä ia̱ je rä ssële e̱ná. Ma se̱naklä Elisabet te ba ia̱ yaba su̱emi jäiyi; ba te ikiemi rä Juan ni. 	 Me bˈeˈx xi tqˈmaˈn angel te: ¡Zakariy! Mina tzaj xobˈa, quˈn atziˈn tnaˈj Diosa, ma tzaj ttzaqˈwin Dios. Atzin t‑xuˈjila tzul jun tal, ex atzin tbˈi k‑okil tqˈoˈn, Juan.


Je itäki̱ iel deju̱, te isha: ‘Säkekewa, ba te mina ma yis ia̱ je ki̱tapana deka̱ cinco.’ 	 Tej tul kanin juntl, iky xi tqˈmaˈn kyjaluˈn: Taa, atzin te tpwaq jweˈ maj ma tzˈalin teˈ.


“Jekäi yi te yis shaka̱ ditsä wäkata ska ra, jera ñaebä yis te ije shemika̱ yis Ká se̱nak ka̱jöir wäkata ska. 	 Ankye teˈ mi kubˈ tewin kywutzxjal, qa nimil wiˈja, ex ikyx wejiˈy mi kubˈ wewiˈn twutz nMaˈn, a at toj kyaˈj.


Ka irä jiye kuna ta, Säkekewa wäbala kalme rä sä wämo wa ska, ñakäi ikukä kalme rä ijewa ka̱kiäke̱ ska, ata Säkekewa wäki̱ ji wa̱k yakei wa iarke̱.” 	 Quˈn axte qAjaw nkaˈyin kye, a tzˈaqleqe, ex nkubˈ tbˈiˈn kynaˈj Dios. Me ayetzin kye nchi bˈinchin nya bˈaˈn, nqˈojle qAjaw kyiˈj.


Jekäi je ne te ijewa jaksa̱ Egipto ska rä. Ije te ji ka su̱le sa̱ wa̱ shtä wá̱, ji kju̱awa wá̱ ijuenaklä ye Egipto ska, Däyë Bätsëë ska, ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska, cuarenta año bala na. 	 Ex ate Moisés etz qˈinkye ojtxe qxjalil toj txˈotxˈ Egipto, ex tuˈn bˈant nim techil tipin Dios tojjo txˈotxˈ anetziˈn, ex toj ttxuyil aˈ, Chikyˈ tbˈi, ex tojjo tzqij txˈotxˈ, jaˈ ntiˈ najbˈil. Jotxjo luˈn bˈant toj kaˈwnaq abˈqˈe.


Je su̱ta iyaká e̱ná ra, ite copa kukawa̱ te isha: —Jí copa ne rä sa kabläklä ñaia̱ spa̱na ji wa̱k yis pi wà rä; je rä tkenakju̱mi bas kju̱ei. 	 Ikyx kubˈ tbˈinchin Jesúsjo tukˈa kˈwabˈj, kybˈajlinxiˈ waˈn. Chiˈ kyjaluˈn: Ajo kˈwabˈj lo, atzin jun akˈaj tumiljo, a bˈantnin tiˈj tuˈn Dios, tuˈn kykyijxjal toj wen tukˈa. Ajo nchkyˈela, a k‑elil chitj te kolbˈil kyeˈy, atzin k‑okiljo te kujsbˈilte yol anetziˈn.


Ata yie ishe bas ia̱, Elías rä deleju̱ e̱ná, je ka juene ijewa wäna, ata je ukä ja̱mi ijewa te ji wá̱ jishtä iwakwa ki̱ ishena käi. Jekäi ñaebä ditsä yäbei weikarmi ijewa jula na. 	 Me kxel nqˈmaˈn kyeˈy, o tzul te Elías, me mi s‑el kynikyˈxjal te. Ex ma tzikyˈx tuˈn, tzeˈnkuxtaq kyajxjal tiˈj. Exsin ikyx wejiˈy, a ayiˈn Tkˈwal Ichin, nimx kkyˈelix wuˈn toj kyqˈobˈxjal.


Jera ite isha Tomás ia̱: —Bä julasku tköwa̱ jiska; yis jula su̱o. Bä jula siköte patköwa̱ yis pare na. Ke ba ku̱ ibiketsa ka irä iyina kuna, ata ibiketsö iyina si̱ irä. 	 Ex jun paqx xi tqˈmaˈn te Tmas: Qˈomix twiˈ tqˈobˈa tzaluˈn, ex kaˈyinqetzjiy nqˈobˈa. Ex nuqpinxjiy tqˈobˈa, ex qˈomixa toj nxukˈa. Mi jawje tkˈuˈja; qalaˈ tzˈokxa jun nimil twutzxix.


Jekäi yi te je pan ña, je Säkekewa copaí waya, ka oloitsale kuna ra, je rä nui ta Säkekewa yaka irä ipi irä ukä ja̱mi. 	 Tuˈnpetziˈn, alkye jun kxel waˈn teˈ wabˈj ex kxel kˈwan teˈ kˈwabˈj luˈn, ex nya toj tumil, at til tiˈj, quˈn n‑el tikyˈin t‑xmilil ex tchkyˈel qAjaw, a xi tqˈoˈn te chojbˈil il.


Jera Jesús te isha: —Yis ne rä pan sa̱ se̱naklä kseka rä. Jekäi yi däke̱wa̱ yis ja̱mi, je ka kota̱nak ji̱a bäli wa̱ mik a̱ni. Yi te yis biketsa, je ka je̱r bának ji̱a mik a̱ni. 	 Bˈeˈx xi tqˈmaˈn Jesús kye: Ayin wejiˈy a Wabˈj, a qˈolte chwinqil. Ankye teˈ ma tzaj lipey wiˈja nlayxpen tzaj te waˈyaj tiˈj; ex ankye teˈ knimil wiˈja, ex nlayxpen tzaj te kˈwaj tiˈj.


Je ne ma̱ksa̱ Säkeklä te sa̱ nui wäshewa̱kwa̱ sa te ipi biketsa ki̱ka, je wà iwa̱ irä wämo kjashäklä. Je kju̱ei ji yakei wakblele kja sa̱ wa̱ jawa̱ ite bitaba, ije rä ji katabläk ki̱ka. 	 Ma tzˈajbˈin tchkyˈel Jesucrist tuˈn qMan Dios te chojbˈil qil, tej tkyim twutz cruz te qxel, aj qa ma qo nimin tiˈj. Ma bˈantjo luˈn noqtzin tuˈn tyekˈin qa ate Dios tzˈaqlexix. ¿Me tiˈn xbˈaj kyukˈa xjal ojtxe, tej naˈmtaq tkyim Jesús? Ma tzikyˈx tnaˈljtz il tuˈn Dios, a otaq bˈant kyuˈnxjal ojtxe, aye a xi kynimin qa iltaq tiˈj tuˈn tul Kolil.


“Jekäi kal bäi rä ka wänak kuna wä ta yakei, ñaebä kal yakei rä ka wänak kuna wä ta bäi. 	 Nya tuˈn kyxi lipeˈy kyiˈjjo xnaqˈtzil, a nya wen, quˈn noq tiˈjjo kybˈinchbˈin k‑elile kynikyˈa kyiˈj. Quˈn ikytziˈn tzeˈnku jun tze, a nya wen, nlay tzˈel twutz, a wen te lobˈj. Ex ikyxjo, jun tze, a tbˈanil, nlay tzˈel twutz, a nya wen.


Jeska ijewa sha̱ te ibiketse iwakwa oloi ja̱mi irä delewa̱ je̱rikäk wämo ni, je ki̱ ijewa te isaka bena dokoitse, je kju̱ei jewa ia̱ Jesús te ji paka jile she ja̱mi jikäi: 	 Ex kubˈ tyolinl Jesúsjo juntl techil lo kyiˈj junjuntl xjal, a tzuntaq n‑ok kyqˈoˈn kyibˈ te tbˈanilx, me tzuntaq nchi el kyikyˈiˈn jniˈ txqantl. Chiˈ kyjaluˈn:


Jera je jukläyäkä ska äyë yuäk te je chu̱li̱i̱ wa paka si̱wa̱tiäkcha̱wa̱ ra, ite isha: “Bas Éfeso wa, ¿baishe yi je wa̱ ka iju̱ñer Éfeso jukläyäkäí ska wa ne rä Diana ale oloi ta, temploí irä ime̱i ja̱leté ka̱jöir ska irä je kjänanak wa rä ni na? 	 Atzin teˈ aj tzˈibˈil te tnam, tej kyxmoxit‑xjal tuˈn, tqˈma: Noq sameqiˈy, ayiˈy xjal te Éfeso. Tkyaqil xjal te twutz txˈotxˈ bˈiˈn tuˈn, qa a tnam lo, atzin qˈoˈnkjo te xqˈuqil te ja te naˈbˈlte Artemisa, a qdios nimxix toklin, ex te kaˈyil teˈ twutzbˈiyil, a tzaj tzˈaq toj kyaˈj.


Ata jira bas ku̱ je shtä we̱ jöwa̱ kalabe: kju̱atke käi, sälwi tkewe̱ käi, ji we̱ wäsi̱wa käi, ji wämo she yakei käi, kte yakei she bas kjäbata ska käi. 	 Me atziˈn jaˈlin, kytzaqpinkjiˈy kykyaqiljo lo: Jniˈ qˈoj, ex tkyaqil achbˈil ex jniˈ nya wen, junx tukˈa yasbˈil exqetziˈn kykyaqiljo yol nya bˈaˈn.


Jeska ñakäi jile bata shäk kie Ana kalme. Je rä Fanuel yaba, Aser batala sha̱ ekla. Je rä sa̱ nule̱i. Ije ji̱a busi ra, irä se̱lewa̱ ise̱naklä ra deka̱ siete año. 	 Ex attaq jun tal bˈiˈẍ antza, Ana tbˈi, tkˈwaltaq Fanuel tzajnin tiˈj qtzan Aser, nyolintaq tiˈj tbˈi Dios. Txinxtaq wen, teˈ tok meje tukˈa tchmil, ex noq wuq abˈqˈe i ten junx, teˈ tkyij mebˈe, quˈn bˈeˈx kyim tchmil.


Ke bas suana yi rä sä ktäk, ata ka iia̱ sä wikblu duäk jewa yika. Ata bäi si̱ ra, bas suano rä yi ia̱ sä wikblu irä sa yaka irä weikarmiwa̱ sä tuläklämi ja̱rka je wakei yika. 	 Ex mi chi xobˈa kye aku kubˈ bˈyonte kyxmilila, quˈn me kye kyanmin nlay kyim kyuˈn. Qalaˈ kxel nqˈmaˈn kyeˈy, antza chi xobˈa kyeˈ te Dios, quˈn nya noq kyxmilila aku kyim tuˈn, qalaˈ ikytzin majx kyanmiˈn. Ex nya noq oˈkxjo, qalaˈ ikytzin ajxi kykyim tuˈn, aku cheˈx tqˈoˈn toj qˈaqˈ te jun majx.


Jera ijewa te ikúkemi te ishemi: ‘Säkekewa, ¿bikökje sá te ma su̱a bäli te ba ktawa̱ käi, ma je̱r banawa̱ käi, ba kjaju̱ ka̱ etkä wa käi, ju̱li̱shye käi, ba duärawa̱ käi, ba kate wätelewa̱ käi, jeska ka sá wa̱ ma tsa̱tkene rä na?’ 	 Tuˈnpetziˈn, kxel kyqanin: Tata, ¿Jtojetzin xqlontiˈy tukˈa waˈyaj mo qa tukˈa kˈwaj, ex tzeˈn jun bˈetin xjal, mo qa ntiˈ t‑xbˈalinja, ex qa yabˈja mo qa toj tze, ex mix qo mojiˈn tiˈja?


Ñakäi ite isha ikiäk ia̱: —Mika̱ ba te jile äliwa̱ sa saka kiäklä ka̱wä wà iräle ka̱miskla iräle ra, ke ba ku̱ ba salibä wa iräle, ba el wa iräle, ba saka wa iräle, blu wa se̱nak ba pája̱mi wa iräle, jewa kia, iö ijewa te ba kieni nui ki̱ yäkäk kju̱ei, jera je rä ba ia̱ isäkei deksa̱ e̱ná. 	 Ex ikyx xi tqˈmaˈn Jesúsjo te Parisey, a xi txkonte, tuˈn t‑xiˈ tja. Chiˈ kyjaluˈn: Aj tbˈaj jun nim waˈn toj tjay, mina chi tzaj ttxkoˈnjiy jniˈ tukˈiy, ex mina qeˈ jniˈ ttzikya ex titzˈiˈn ex qeˈ jniˈ xjal, a at tlonte tibˈa kyukˈa, exqetziˈn jniˈ t‑xjalila tiˈjiliy, a qˈininqe. Quˈn aye xjal lo, bˈeˈx aku txi txkoˈnla waˈl kyukˈa, tuˈntzin bˈeˈx kchjetiljo wabˈj, a otaq txi toyiˈn kye.


Je ukä ska Jesús je̱k baklawa̱ yäkäk ije ju ska. Jera inaklä bäkäk wa irä, ji yakei wakbläk wa irä chu̱li̱i̱ ñatulawa̱ yäkäk Jesús irä, iwa̱ dulanak wa irä ra, je rä chu̱li̱i̱ wa dami ira ki̱ka. 	 Me jun maj nwaˈntaq Jesús tja Matey kyukˈa txqantl xjal peyil pwaq te kˈaybˈil te Rom, junx kyukˈa nim xjal aj il qˈuqejqetaq tiˈj meẍ junx tukˈa Jesús, ex kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin, quˈn ma nintzxtaq txqan xjal lipchektaq tiˈj.


Iwa rä Säkeklä ia̱ ra, sá rä Cristo jalar ja̱ma̱a̱ käi, sa̱ tsa̱tkenakksa̱ wa sha̱na irä, sä weikanakcha̱wa̱ wa sha̱na irä. 	 Quˈn ikyx tzeˈnku te Crist, xiˈ yolil Tbˈanil Tqanil kyxol tkyaqil xjal, tzeˈnku jun tkˈokˈjil bˈaˈn twutz Dios; exsin ikyxjo qe, nqo yolin Tyol kyxoljo ayeˈ kchi kletil ex aye kchi najil.


Ata wabiketsaneksa̱ wämo ye sa te ka̱wei wawe̱ ki̱ka, ka je rä ji biketse etkabä ki̱ka wabiketsaneksa̱ käi kuna. Ata ietkä te ishe rä: “Yi te jekäi iwawa̱ ra, je se̱rmi je oloi ja̱mi.” 	 Me metzin te ojtxe kawbˈil nya tuˈn qnimbˈil teˈ, qalaˈ ntqˈmaˈn kyjaluˈn: Aye xjal, a kyaj tuˈn tjapin bˈaj kawbˈil kyuˈn, tuˈn kykanbˈin tkabˈ chwinqil, il tiˈj tuˈn kybˈet tjaqˈ kawbˈil, ex tuˈn tjapin bˈaj kyuˈn jotx tkyaqilx.


Jekäi ijewa chatkawa̱ se̱nak jiräni Jesús ktei bata shäk wa te ipakteke̱ ja̱mi, se̱nak ñara etka yebä irä, pan bala butsäk ije̱r ja̱naklä Jesús dulewa̱ ska irä, ka̱kiäk irä. 	 Kykyaqilxix qˈiˈntaq kyibˈ tuˈn tkubˈ bˈinchitjo kyyol tsanjil. Ex nkymojin kyibˈ kyxolilex, i naˈn Dios, ex ok kychmoˈn kyibˈ tuˈn tkubˈ ikyˈsitjo Xjan Wabˈj.


Jekäi däyë te sä dulecha̱wa̱ wa tso̱ ina tulaksa̱ni, ñakäi duewa̱ irä, sä wikblu bläklä irä te sä dulecha̱wa̱ wa tso̱ ijewa ska tulaksa̱ni. Jekäi jewa ktei wabiketsanaksa̱ ekla ekla ji o̱le iwa̱ je ja̱mi. 	 Ex ajo ttxuyil aˈ i tzaj tqˈoˈnjo kyimnin, a iteˈtaq toj. Ex ikyxjo kynajbˈil kyimnin bˈeˈx i tzaj tqˈoˈn aye kyimnin iteˈkxtaq toj. Ex kykyaqilx i kawajtz teyile junjun tzeˈnkuxjo kybˈinchbˈin.


Ata jira yis ki̱ bas shena ijuñak Cristo rä jäiyi wa biköle tsa̱ku̱i. Je su̱ta jäiyi wa rä alaklä wa tsa̱ku̱i, ñakäi Säkeklä rä Cristo tsa̱ku̱i. 	 Me waja tuˈn tel kynikyˈa te, qa ate Crist nejinel te ichin, ex atzin te ichin nejinel te kya, ikytzin tzeˈnku te Dios nejinel te Crist. Tuˈnpetziˈn at jun txˈixpibˈl kyxol kyoklin ichin tukˈa Crist, ex kyxol qya tukˈa ichin, ex kyxol Crist tukˈa qMan Dios.


Jera chu̱li̱i̱wa̱ ñasikawa̱ iwä ja̱mi; jewa wa̱ isaka date klä ialewa̱ wa käi, ka wä wajuenak kuna wa käi, jula medelewa̱ wa käi, ka ktäk kuna wa käi, dueta wa saka chu̱li̱i̱ wa käi. Jewa tapawa̱wa̱ ijewa te iklä kicha ja̱mi, jekäi jewa bäiwa̱ni ite. 	 Ex nimxjal bˈaj chmet jaˈ taˈyetaq. Ex qˈimila junjun kox kyuˈn, junjun moẍ, ex ilaˈkul mibˈintaq chi bˈet ex mibˈintaq chi yolin, ex nimku txqantl yabˈ bˈaj xi qˈiˈn twutz Jesús. Ex bˈeˈx i kubˈ tqˈanin.


Mika̱ ka Judío kuna wa ka ka̱wei ta wa te ji we̱ je̱r wà ka̱wei te sa pake ja̱mi ra, ka ijewa rä ka̱wei ta, jeiräta je ebä dewa̱ iwakwa ia̱ ika̱wei ye. 	 Ex ikyxjo tukˈa tkawbˈil qMan Dios. Quˈn aye xjal nya Judiyqe, a ntiˈ bˈiˈn tkawbˈil Moisés kyuˈn; iˈchaqxla nya bˈiˈntz kyuˈn, me atku maj nkubˈ kybˈinchin wen, tzeˈnkuxjo ntqˈmaˈn kawbˈil, ex at maj qa mina. Quˈn ax kynabˈl nqˈmante alkye wen tuˈn kybˈinchinte, ex alkye nya wen. Atzintzjo luˈn nyekˈinte qa at jun kawbˈil kyukˈa toj kyanmin.


Yaba Timoteo, yie ba ia̱ jí ka̱wei me̱ta̱na jiräni ba bata yile kja je ja̱mi, ma ñakpö guardia wa ñakpäk bäi käi, 	 Atzin jaˈlin, Timotey, ay nkˈwala, kxel woqxeninjiˈy nukˈbˈil lo tey: Tzˈokxit tilil tuˈn, tuˈn tbˈet‑xixa wen toj tnimbˈila ex tukˈa tnabˈla, tuˈntzin tjapin tuˈn, tzeˈnkuxjo yolajtz tiˈja ojtxe toj tbˈi qMan Dios.


Ñerä ite iwa̱ dulanak wa kia jaté iwäja̱mi, jewa ia̱ ite isha: —Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, je chichö ka jita te ijia rä biköle te ijieke̱ ofrenda jiäklä jui ja̱rka je tsa̱ta. 	 I tzaj ttxkoˈn Jesúsjo t‑xnaqˈtzbˈin, ex xi tqˈmaˈn kye: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy; ajo tal qya lo, nim chˈintljo toyaj ma kux tqˈoˈn kywutzjo txqantl,


Jile bata shäk wa biköle te ije ktei sha rä yi te ije biketsa ra, jewa biköle nui jarmiwa̱ bitaba ije kie oloi ja̱mi. 	 Me kykyaqiljo yolil Tyol Dios ojtxe otaq chi yolin tiˈj Jesús, ex otaq kyqˈma qa aye kchi nimil tiˈj, ok kˈwel najsin kyil tuˈn.


Ata ji biköle tsa̱ta bas ku̱ rä Säkeklä gobiernoí, iji wämoí ne yulö rä, jera je shtä biköle ki̱dämiksa̱ bas ia̱. 	 Tuˈnpetziˈn, kyjyomtziˈn Tkawbˈil qMan toj kyaˈj te tnejil, ex kybˈinchinkujiˈy a tzˈaqle toj twutz, ex okpetzin ktzajil kykˈmoˈntza tkyaqiljo txqantl.


Ata yie ishe, ¿yibä ba rä, je te Säkeklä kúke jekäi rä na? Baishe jile yönak te ishemi iyuäk ia̱: “¿Jiye ba te yis yua jikäi rä ni na?” 	 Me, ¿Tiˈtzin toke te tuˈn t‑xoˈn yol tiˈj qMan Dios? Quˈn ma akupela tqˈma jun kˈwil te bˈinchilte, ¿Tiquˈn ẍin kubˈ tbˈinchiˈn ikyjo?


Jekäi sá te ibiketsa ji wa̱k tsa̱na ka Säkekewa ebä wäna kuna, ata ñakäi ditsä wäna. 	 Quˈn tok tilil quˈn, tuˈn qbˈinchiˈn tkyaqil tojxix tumil twutz Dios ex kywutzxjal.


Jekäi jishtä bas biköle ñajawa̱ kte sssäk, ñakäi jishtä bas te ije kiawa̱ sualewa̱ wà, paju̱leka̱ wà, jeska ije̱r ja̱rke̱ ra ije je̱r ja̱mi bas dälärke̱ e̱e̱na si̱. 	 Ex nimxix tkˈuˈj Tito kyiˈja, aj ttzaj tnaˈn tzeˈn xi kyniminjiˈy tyol, ex tzeˈn xkˈmete kyuˈn tukˈa jun kymutxbˈil kyibˈa, ex tukˈa nim tchewil qMan Dios kyukˈiy.


ka ji jakibläk kuna, ata ji biköle wa̱k bäi tsa̱na. Je rä ji biköle wà ijewa wa̱ Säkeklä Sa̱tsa̱tkäkksa̱ ktei wapautäle je kjashäklä baa si̱ irä. 	 Ex tuˈn mi chi elqˈin jun tiˈ exla qa tal netzˈ, qalaˈ tuˈn kyokx jikyinxix wen toj tkyaqil, tuˈn tel kynikyˈxjal, qa a xnaqˈtzbˈil tiˈj Dios ex Klolqe Jesús, tbˈanilxix.


Jekäi iña jakla eyaka eyaka kju̱awa kju̱awa cien cien käi, cincuenta cincuenta käi. 	 I kubˈtzin qe junjun chˈuq te junjun jweˈ kˈal ex junjuntl te lajaj toj ox kˈal,


Je ne bata ki̱ka bas sha̱na chu̱li̱i̱ wa tso̱ duë ta rä, ja̱lma̱lecha̱wa̱ rä, ñakäi chu̱li̱i̱ wa duacha̱wa̱ rä. 	 Tuˈn tpajjo ikyjo, nimku kyxola ntiˈ kyipin, ex yabˈqe, ex ilaˈ o kyim.


Jera Jesús te ikúka: —Ñaebä iyöle katke rä: ‘Ke ba ku̱ Säkekewa ba Kekläí mabla su̱a wäsi̱wa.’ 	 Me xi ttzaqˈwin Jesús: Ex ikyxjo ntqˈmaˈn toj Tyol Dios kyjaluˈn: Mi tzˈok tqˈonjiy qAjaw, a tDiosa toj joybˈil tiˈjch.


Jekäi ijewa te iwá̱ sá te ibiketsa tsa̱ta. Jera säkätä iwakwa ñatulaksa̱ Säkekewa ia̱, jekjepa sá ia̱, Säkeklä ki̱ ishena jekäi ki̱ka. 	 Quˈn nimxixtl bˈant kyuˈn, tzeˈnkuljo qeˈ kubˈ qbˈisin nej; xi kyqˈoˈn kyibˈ tuˈn kyajbˈin te Dios, ex kyaqˈ kyibˈ tuˈn kyajbˈin qeˈy, tzeˈnku taj qMan.


Yi te ji yakei we̱ ra, je datse̱ rä be tsa̱ku̱i ja̱mi. Ka irä jiye kuna ta, be tsa̱ku̱i rä ji yakei wakbläk isäkätä skaté ki̱ka. Je ne ki̱ka Säkeklä yaba kjayina rä, je rä iwa̱ be tsa̱ku̱i te ji we̱ke̱ weikäkläwa̱. 	 Me atziˈn a bˈinchil il, te tajaw ilx teˈ, quˈn ate tajaw il bˈinchin il te tnejil. Tuˈntzin ikyjo, ul Tkˈwal Dios tzaluˈn twutz txˈotxˈ tuˈn t‑xititjo tkyaqil taqˈin tajaw il.


Jekäi ije̱k ja̱wa̱teni mane mane te ikiami a̱naa ijuka. 	 Jun paqx kuˈtz te Zakey, ex bˈeˈx xi tkˈmoˈn Jesús tukˈa tkyaqil tanmin.


Jekäi je je̱k sikawa̱ ija̱mi te aceite irä vino irä tka ishka̱na wäki̱, je pamu̱awa̱ ite, je tkaka̱ ite iwakei burro ki̱, kjepa iwa̱ iminetse̱ käpäklä jui ska. Jekäi ite ikjänana ji̱a. 	 Ok laqˈe tkˈatzjo xjal kyˈixbˈine, jatz tiˈn t‑aseyt exsin vin te qˈanbˈil, exsin ok tentz suˈlte tiˈjileˈ jniˈ tkyˈixlbˈin xjal. Atzaj teˈ tbˈaj tsuˈn, ok tqˈoˈn bˈuˈẍ te potzbˈilte, exsin jax tqˈoˈntz tibˈajjo tchej. Xi tiˈn toj jun ja, jaˈ ntzaje qˈoˈn qkuẍbˈil, exsin axsa kubˈe tene kaˈyilte.


Je wäsaka Jesús te isha je chu̱li̱i̱ wa ia̱: —¿Bas bite espada ta, kal wälbe ta yis kukäkwa̱ jishtä jakbläk wa kukewa̱ käi na? Buliri buliri yis je̱tkawa̱ sa paktäk Templo ska ra, ñera ka bas wa̱ yis kukäwa̱ ta. 	 Ex bˈeˈx xi tqanin Jesús kye jniˈ xjal: ¿Tiquˈn ma chi ula tukˈa kykxbˈila ex jniˈ kytzeˈy, tuˈn nxi qititiˈn kyuˈn nyakuj jun ileqˈqiˈn toj kywutza? ¿Ma nyatzin nchin xnaqˈtziˈn kyxola toj tnejil ja te naˈbˈl Dios tkyaqil qˈij? ¿Tiquˈn mix in ele qititintza kyuˈn antza?


Ke yis ku̱ ji ka o̱le kuna yi a̱ni wa̱ je wo̱pa ijewa sha̱na ra, jera ka ijewa rä nui ta kuna. Ata jira ijewa te je su̱a, jeiräta jewa te yis irä yis Ká irä je dokoitsa. 	 Ex ntiˈxitla kypaj, noqit ntiˈx jun tiˈ ma bˈant wuˈn kyxol, a mix aˈl juntl aku bˈant tuˈn. Me exla qa ma kyli tkyaqiljo xbˈant wuˈn, me n‑ok tilil kyuˈn tuˈn wel kyikyˈiˈn, ex ma tzˈel kyikyˈin nMaˈn.


Jeska ijewa ka̱kia te isha: “Säkekewa, ba wa̱ sä biköle je̱rike ju̱ñer. Ikjashö jí bol mane rä kolole ba wa̱ rä 	 Tej kyskˈetjo aye kabˈe, i naˈn Dios kyjaluˈn: Noq samiy, qAjaw, ate ojtzqilte kyanmin kykyaqil xjal. Yekˈintziˈn alkye taja,


Yis oveja wa te yis ktä ssëke̱; ñakäi yis wa̱ ijewa rä su̱nak. Jekäi ijewa mike̱ yis itä ki̱. 	 Quˈn noqit o chi oka te nrita, matla txi kybˈiˈn tqˈajqˈojil nwiˈy. Quˈn wojtzqiˈnqejiˈy weˈ, ex nchi ok lipe wiˈja toj tkyaqil.


“Yis ka̱kiäke̱ rä ijewa ki̱ka. Ka yis ka̱kiä kuna rä ka̱jiska wa ki̱ka kuna. Ata yis ka̱ kieke̱ rä ba wa̱ me̱le yis ia̱ wa ki̱ka, jewa rä ba cha ki̱ka. 	 Nchin kubˈsin nwutza teˈy kyiˈj, ex nya kyiˈj kykyaqilxjal twutz txˈotxˈ; qalaˈ noq kyiˈjjo ma chi tzaj tqˈoˈn weˈy, quˈn teqiy.


Jera ijewa te ipaka ñaia̱ te isha: “Sa te ikúkemi ka̱jöir ska ni ra, tsi ite ishe rä: ‘Jekäi irä ra, ¿jiye ka bas wa̱ iktä kolone rä na?’ 	 Bˈeˈxsin bˈaj ok tentz yolil kyxolile, ex kyqˈma: Qa ma txi qqˈmaˈn a Dios, bˈeˈx ktzajil tqˈmaˈn qe, ¿Tin quˈn mi xi kynimintza? chilaˈ.


Jera ijula tkacha̱ iwa̱ dulanak wa kja̱ne te isha: —¡Isu̱o! Jí wa ne rä yis a̱mi rä, yis el wa rä. 	 I tzaj tyekˈin tukˈa tqˈobˈ qibˈaja, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin, ex xi tqˈmaˈn: Ayetzin wejiˈy nnana ex witzˈin lo.


Jera Jesús te ikúka: —Ka̱ oloi ñirmi ji̱a elkje bas sha̱na. Jekäi ka̱ oloi tso̱ ji̱a ra, bas shkä ebä, ka ka̱tuil wa̱ bas kukäkläwa̱ kuna. Ata yi shkäke̱ ka̱tuil na ra, ka iwa̱ iju̱ñer maka imar dä. 	 Xi tqˈmaˈn Jesús kye: Ayin weˈ spikyˈin loqiˈn intiˈnx kyxola. Me noq te jun paql intiˈn kyukˈiy. Tuˈnpetziˈn, chi lipeka tiˈjjo spikyˈin, tuˈntzin mi chi kyijiˈy toj qxopin. Quˈn ankye teˈ nbˈet toj qxopin, ntiˈ bˈiˈn tuˈn jaˈtzin t‑xiye.


Ata jeska ijewa te isha ji̱a ki̱ta: —Ije te ditsä bena wätjiwe̱ke̱ ite sa pakteke̱ wà Judea ke̱i bena ska. Je te je wá̱té Galilea ke̱i skaté, je bite rä jiska kje. 	 Me noqx jaw kyinx kyibˈ, tej kybˈin teˈ ikyjo, ex xi kyqˈmaˈn kyjaluˈn: Me noqx ma chi jaw najx kyexjal tojjo tnam lo kyuˈnjo jniˈ t‑xnaqˈtzbˈil. Antza tzaje xkyeye tuˈn toj txˈotxˈ te Galiley, exsin luˈltz lajoˈn tuˈn tojjo txˈotxˈ lo te Judey.


Jera ite ijewa kúka: —Sä shkä ka̱ kju̱awaka jukläyäkä saka tso̱ tsi̱dala ska, ñaebä yis wa̱ sa paktäklä jeska, je ne ye yis de rä ki̱ka. 	 Xi ttzaqˈwin Jesús kye: Qoˈqe toj junjuntl tnam qˈmal Tyol Dios, quˈn tuˈnpetziˈn ẍin tzaja weˈ.


Jera jewa ka pakane iwa̱ yi ije rä je shäkka̱. 	 Ex xi tqˈmaˈnxix Jesús, tuˈn mi chi yoline tiˈj kywutzxjal.


Ata moska te isha: —Ikuna ije rä kololewa̱ be wa̱ ra, jera ka ije ia̱ uta̱nak jekäi. ¿Maikäi be ia̱ ka wäbala wajuenak kuna bäirni na? 	 Me junjuntl qˈmante: Mina, quˈn ¿Ma akutzin yolin jun xjal, a at jun taqˈnil tajaw il toj tanmin ikyjo? ¿Akutzin bˈant kykaˈyin moẍ tuˈn jun taqˈnil tajaw il?


Ka irä jiye kuna ta, Pedro täkiwa̱k Jesús ktei bata shäk tene shkiri ta wa ia̱, je te ñaebä yis täkiwa̱ Jesús ktei bata shäk ka Judío kuna wa ia̱. 	 Quˈn ax te Dios tzaj smaˈn qey qkabˈila tuˈn qoka te tsanjil: Ante Pegr kyukˈa aj Judiy; ayintzin weˈ kyukˈa nya aj Judiyqe.


Mika̱ mil año deka̱ju̱ ra, Satanás wäyermiksa̱ni ikate wätele ska. 	 Ajtzin tjapin bˈajjo mil abˈqˈe, atzin satanás k‑elil tzaqpet jaˈ kˈloˈme,


sa saka täkiwa̱klä ra, sa̱ ku̱ itäkiwo̱; jile ma̱klä sa saka ia̱ ra, sa̱ ku̱ imo ka kjele ta kuna; sa saka wäsikäklä ra, sa̱ ku̱ je wo̱ tsa̱na; sa̱ je̱r bäi shäklä ra, sa̱ ku̱ je wo̱ je̱r baa wà. 	 Qa ma tzaj qˈoˈn tuˈn qoksin kykˈuˈj txqantl, bˈaˈn tuˈn tok tilil quˈn; qa ma tzaj qˈoˈn qoklin tuˈn qsipin chˈin tiˈjjo at qe, qqˈonx tukˈa tkyaqil qanmin. Ex qa ma tzaj qˈoˈn qoklin te nejinel, bˈaˈn tuˈn tjapin bˈajx quˈn toj tumil; ex qa ma tzaj qˈoˈn qoklin tuˈn tqˈaqˈin qkˈuˈj tiˈj jun qukˈa, qˈaqˈinx qkˈuˈj tukˈa tzaljbˈil.


Ka irä jiye kuna ta, jäiyi ne rä ise̱naklä tsa̱ku̱ rä, jishtä Cristo rä tapanak wa tsa̱ku̱ käi. Ije ne rä iwakei yaka ekta tsa̱tkäkksa̱ rä. 	 Quˈn ate chmilbˈaj nejinel te t‑xuˈjil, ikyx tzeˈnku te Crist, a nejinel te Ttanim, a t‑xmilil, ex xi tqˈoˈn tibˈ te klolte.


Je rä bas je̱r ja̱naklä jile bata shäk wa sikii wa wa̱ ji yile ska, ñakäi jini Säkekewa Sa̱tsa̱tkäkksa̱ wa̱ sa pakale ji wa̱k ktei sha bas ia̱ iktei bata shäk wa te käi. 	 Ex kynaˈntzinjiˈy kyyoljo xjan yolil Tyol Dios, aye i kˈmonte Tyol ojtxe, kyiˈjjo xnaqˈtzil nya wen, ex ikyxjo atzin nukˈbˈil kyij tqˈoˈn qAjaw ex Klolqe Jesús noq kyuˈn tsanjil, a qˈuqle kykˈuˈja kyiˈj.


Jekäi bas biköle ia̱ ji bata yirmiwa̱ ekla ekla, je rä biköle pauta̱naklä, ñakäi biköle ssënaklä chatkäkwa̱. 	 Ikytziˈn, tkyaqil a ma tzaj tyekˈin Dios jun tumil, bˈaˈn tuˈn kyyolin toj kˈulbˈil, me junjun maj te junjun, tuˈntzin tkyaqilx tuˈn t‑xnaqˈtzajtz, ex tuˈn tnimsit kykˈuˈj toj kynimbˈil.


jile kekläí me̱i kja̱nei we̱ käi, jalibashe käi, ñasu̱e sälwii käi, ñakpe käi, jile kju̱eiketse käi, kju̱atke käi, je̱k ssë tu̱leka̱ käi, ñabalabutse käi, ka̱ju̱ñe kju̱awa wawe̱ käi, 	 Nchi kˈulin twutzjo twutzbˈiyil jun tiˈ; nchi tyuẍin; nchi yasin kyxolx; nchi ikyˈin; nchi xkyˈaqlin kyiˈj kyukˈa; jun paqx ntzaj kyqˈoj kyiˈj kyukˈa, noqx nchi ximin kyiˈjx, expe n‑el kypaˈn kyibˈ; ex jun paqx nchex lipe tiˈj jun xnaqˈtzbˈil nya bˈaˈn.


Ata Saulo täkinami ki̱ta. Jekäi ite ikjasha Judío wa se̱nak Damasco ska wa ia̱ iyina si̱ Jesús ne rä Säbäkäkksa̱ rä. Je wà ite ijewa kpacha̱wa̱. 	 Me ante Saulo, njaw tinxix tibˈ tuˈn tyolin, ex tukˈa tkyaqil tipin tqˈma qa a Jesúsjo Crist, a Kolil. Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx i jaw naj Judiy tuˈn, a najleqetaq toj Damasco.


Ata bas sha̱na ka jekäi ikiar. Ata bas sha̱na yi rä bakleka̱ bäi si̱ ra, je je̱k jöwo̱pa idulunaí ye. Jekäi yi rä sä wäsikäk, je je̱k jöwo̱pa ikjanaklä ye. 	 Me ayetzin kyeˈ, mina chi ok kyeˈ ikyjo. Quˈn alkyeˈ nim chˈintl toklin kyxola, il tiˈj tuˈn tok tqˈoˈn tibˈ nyakutlaj jun kuˈxin. Ex alkye teˈ, a ktzajil qˈoˈn toklin te nejinel kyxol txqantl, il tiˈj tuˈn tok tqˈoˈn teˈ tibˈ te aqˈnil.


Ñakäi ije kiana palei yile bäi ka delewa̱ kuna wa wa̱, je wà ka iyinakläka̱ kuna ikolonakläwa̱ be tsa̱ku̱i wa̱ sä kukäkläwa̱ wà. 	 Ex il tiˈj tuˈn tnimajtz kyuˈnxjal nya nimilqe, noq tuˈn nbˈet toj tumil, tuˈntzin mi tzˈele toj ttxˈixew, ex tuˈn mi kubˈ tzˈaq toj tqˈobˈ tajaw il.


Jera, ¿ji we̱ yis te na? Ñera yis ka̱kiämi yis wikblu wà, ata ñaebä yis ka̱kiämi yis je̱rike wà. Yis ksämi yis wikblu wà, ata ñaebä yis ksämi yis je̱rike wà. 	 ¿Tzeˈntzin k‑okiltz wuˈn? Nyala tzeˈntz; qa ma chin naˈn Dios toj wanmiˈn, me il tiˈj tuˈn tel nnikyˈa te titziˈn nxi nqaniˈn; ex qa ma chin bˈitziˈn tukˈa wanmiˈn, ex il tiˈj tuˈn tel nnikyˈa te titziˈn nxi nbˈitziˈn.


Ike̱i tkenawa̱ kja ikinakläwa̱ ka̱jöir da, ite ibiketsaksa̱ etkabä minak däkmi Jerusalén ska. 	 Atzaj teˈ chˈixtaq tul kanin qˈij, jaˈ tuˈn taje Jesús toj kyaˈj, okxix tilil tuˈn, tuˈn tkanin tzmax Jerusalén.


Je biköle rä jira sa̱ tso̱ wa je̱r ko̱naklä, jile me̱ irä bewak me̱ka̱ irä, ka je ia̱ je ma̱k wa ssërke̱ nui ta bäi tenak. 	 Tkyaqiljo luˈn n‑ajbˈin te jun yekˈbˈil te qe jaˈlin, quˈn ayej oyaj ex tkyaqil chojbˈil, ayeˈ ncheˈxtaq te Dios, ntiˈx tajbˈin te saqsil kyanmin xjal, ayeˈ nchi kˈulin ikyjo.


Jera moska te isu̱e tso̱ wäsi̱wa iwa̱ je bäiwa̱ ta sábado wà í̱ ki̱ka, iwa̱ ikjatiäkläwa̱pa. 	 Ex attaq junjun nchi bˈaj ẍlukˈintaq tiˈj Jesús, qa tuˈntaq tkubˈ tqˈanin yabˈ toj jun qˈij te ajlabˈl, noq tuˈn kystzˈimin tiˈj qa otaq kubˈ tzˈaq toj til, quˈn nya wentaq toj kywutz tuˈn tkubˈ bˈinchit jun tiˈ toj qˈij te ajlabˈl.


Jera ijewa te icha̱mi iia̱, jera ite ijewa ia̱ ichaka: —¿Yibä me̱i jí rä, yibä kie yöle ija̱mi rä na? Jera ijewa te ikúka: —César je̱. 	 Xi kyyekˈin te, ex xi tqanin Jesús kye: ¿An qwutzbˈiyiljo lo, ex an qbˈi tzˈibˈink twutz? Xi kytzaqˈwinxjal: Te nmaq kawil te Rom, chi chiˈ.


Jekäi ka̱wei wa̱ sa pakale ji wa̱k saka saka je wäshewa̱wa̱ ite, je wà je boyäkä wa yuäkläksa̱ iwakei ja̱mi eklabä ye spa̱nani, ijewa je̱r bäinaklä ñara, 	 Ex noq tuˈnjo tkyimlin Crist, ma tzˈel tipin kawbˈil tukˈa tkyaqil nukˈbˈil ex jniˈ jikysbˈil qchwinqil, a noq tuˈn kykyijxjal toj wen tukˈa Dios. Ex atzin jaˈlin, ma chi ok tmujbˈin kabˈe tnam, ayeˈ aj Judiy junx kyukˈa nya Judiy, tuˈn kyok akˈaj junx tukˈa, tuˈntzin at qmujbˈil qibˈ qkyaqilx.


Jekäi Säkekewa Jesús ja̱mi yis wa̱ iju̱ñer, yis je̱r ku̱a ite, ka ji kuna iale ñá käi iwakei je̱r wà. Ata ibiketsäk jile rä ñá käi, je ia̱ ra irä jekäi. 	 Quˈn bˈiˈn wuˈn tuˈn qAjaw Jesús, qa ntiˈx jun tiˈ nya wen tuˈnx tibˈx, quˈn a nya wen ntzaj noq tuˈn qxim. Tuˈnpetziˈn, qa at jun tiˈ nya wen toj twutz jun xjal, exla nya wentz tuˈn tkubˈ tbˈinchin.


Jera ñawäsaka lepra tse̱naju̱nami ija̱mi, jekäi ibäinani yëë. 	 Texjo paq anetziˈn, bˈeˈx qˈanitkux te jun majx, ex bˈeˈx el qolpajjo txˈaˈk tiˈj.


Jera Jesús te isu̱a jaree, jekäi ije̱r ja̱mi idälänawa̱ te isha iia̱: —Etka ska bä sher ji̱a: ma cho̱ bä ji tso̱ biköle watju̱ak tulämi, je säkei mo ka jita wa ia̱, jekäi ra ba ia̱ ji säkei ta dämiksa̱ ka̱jöir ska. Je ukä ska bä kute minak yis da. 	 Xi tkaˈyin Jesús tukˈa tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj, ex xi ttzaqˈwin: Noq junchˈintl tuˈn tbˈant tuˈn: Kux txiˈy kˈayil teˈ tkyaqiljo jniˈ at teˈy, ex oyinxjiy jniˈ tpwaqa kye yaj. Ikytzin ktenbˈila tqˈinimiljiy toj kyaˈj. Exsin ku tzajtza lipeka wiˈja.


Jera ko̱no saka dar Tiberias ska dejulu mai ale Säkekewa te wekte sha Säkeklä ia̱ e̱ná ra, ijewa te pan ña ska. 	 Ex ax qˈijjo i kanin junjun bark, a tzajninqe toj tnam Tiberias, nchi pon kanin ttzi txˈotxˈ, nqayin jaˈ o qo bˈaj waˈniˈy, tej t‑xi tqˈoˈn Jesús chjonte kyiˈj wabˈj.


Ka irä jiye kuna ta, ike̱i dämiwa̱ sa pauta̱nake̱ ji bäi wà ka ssäklä ji̱a ijewa wa̱. Ata ipablowe̱mika̱ ji ssëte ki̱ka ijewa te sa paktäk wa tapawe̱mi ipaktäk ji tkerke̱ iwakwa ja̱mi je wà. 	 Quˈn tzul kanin jun qˈij, a jaˈ mi kubˈ kybˈiˈnxjal xnaqˈtzbˈil toj tumil, ex noq tuˈn tachbˈil ojtxe kyten, kchi jyol kyiˈj txqantl xnaqˈtzil, tuˈn kyxnaqˈtzin kyiˈj, a wen toj kywutz tuˈn kybˈinchin tzeˈnkuxjo kyaj tuˈn kybˈinchinte.


Jera Jacob te issa trigo wä tso̱ Egipto ska ra, jera ite saje wa kalí wa patkami jela itju̱ak, je ne rä ijewa patkenami säkätäba rä. 	 Me atzaj teˈ tbˈinte Jacob, qa attaq triy toj Egipto, bˈeˈx i xi tchqˈoˈn qe tkˈwal, aye qxeˈchil, antza. Me toj tnejil kybˈe tzma Egipto, i yolin tukˈa Jse, me mix ele kynikyˈ te, qa ataqjo kyitzˈin.


Sá ki̱yörke̱ ra, sá te je kúkeke̱ je̱r bäi wà. Sá rä tululeksa̱ ka̱ boroi ye ka̱jiska wa wa̱, ji ju̱leksa̱ biköle wa̱ käi, bite rä jira kje. 	 ex chebˈe nxi qtzaqˈwiˈn, tzeˈnku nchi yolbˈin nya wen qiˈja. Ex ikyxjo jaˈlin, ikytzin ma qo okejiˈy kywutzxjal, tzeˈnku jun tiˈ, a ntiˈx tajbˈin, noq tuˈn t‑xi xoyit toj tzˈis.


ata ale wämo kolole yis wa̱, je se̱rmi ite ji biketsa etkabä oloi ja̱mi; ikuna imineju̱ni je̱k itä wà ra, ka yis je̱r ssënak bäi ije ra.” 	 Tuˈn ikyjo, a xjal, a bˈaˈn taˈye; noq tuˈn tnimbˈil, at jun tchwinqil, a nlay bˈaj, quˈn nchin tzalaja tiˈj. Me qatzin qa ma tzˈaj meltzˈaja tiˈjxiy, mina nchin tzalaja tiˈja, chi Diosjo.


Sha̱ jolona dika yäkä na; je kibina ñara, ata je dika yäkä te iki̱tiacha̱wa̱. 	 Atx txqantl ijaj pon chitj kyxol txˈiˈx; ex ul kyeˈ kywiˈ. Me noq i jaw xkyˈiˈsix, quˈn tuˈn bˈeˈx i xi bˈaj kyxoljo kˈul, a at kytxˈiˈxil.


Ata ka sä däwa̱ ji̱a iwäja̱mi chu̱li̱i̱ tapanawa̱ kju̱ei, je ki̱ka ijewa te ju tsi̱bata ja̱r kpaja̱wa̱ Jesús kaldu wämo. Ijewa te ija̱r tkaja̱wa̱, kjepa je karalewa̱ ja̱wa̱mi ijewa te ije̱katashuäklä naka. 	 Me mix bˈante kyokx kyxolxjal. Tuˈnpetziˈn, jyet jun ttxolil kyuˈn, ex i jax tibˈajxi ja. Exsin jaw kypoˈqˈin toj twiˈ ja, noq tuˈn tkuˈxkuˈ yabˈ tzma tkˈatz Jesús, quˈn qˈuqlektaq kykˈuˈj tiˈj, tuˈn tqˈanit kyyabˈ.


Ñera yis te wekte sha je ñanak ki̱ka ra, ¿jiye yis yirke̱ yakei ji ki̱ yis te Säkeklä kjeisha kju̱ei rä na? 	 Quˈn qa ma xi nqˈoˈn chjonte te Dios tiˈjjo a nxi nchyoˈn, ¿Tiquˈntzin nyolbˈin wiˈja tuˈn xi nchyoˈn?


Ije ka̱wä ta kjäkju̱ Samaria ke̱i wà. 	 Me ilx tiˈj nej tuˈn tikyˈ toj ttxˈotxˈ Samaria.


Ata je rä iwa ja̱mi. Cristo rä iwä säkätä käi, je ukä ska ideni ra iwakei cha wa biköle shki̱rmika̱ni ñaebä. 	 Me teyilex te junjun toj ttxolil. Quˈn ate Crist xjatz anqˈin tnejil. Atzin qetz, awo o qo nimin tiˈj, tzmaxi aj tul Crist juntl majl toj tqˈijil,


Jí ne rä se̱ne jekjeye rä, je rä ijewa ñayitäklä ba Säkeklä si̱ eklabä ja̱mi, ñakäi Jesucristo patkeleté ba wa̱ je ja̱mi. 	 Ex atzin chwinqiljo, tuˈn tel kynikyˈxjal teˈy, qa akuy Dios twutzxix, ex tuˈn tel kynikyˈ weˈy, ayiˈn Jesucrist, a saj tchqˈoˈn.


Yie bas ia̱ äyë yuami, ka bas ñabawa̱ kuna ka̱wakbläk yakei wa ra. 	 Tojjo juntl wuˈja, xi nqˈmaˈn tuˈn mina tzˈok kymujbˈina kyibˈa kyukˈa aj kyˈaˈjil,


Ñakäi ietkä te ishe: “Ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa, bas ssëno a̱naa ije cha wa ra ñara.” 	 Ex juntl majl ntqˈmaˈn: Chi tzalajxa, ayiˈy nya Judiyqiˈy, junx kyukˈa Ttanim qMan Dios.


“Ba ku̱ tapanak Esmirna ska wa ángel í ia̱ iyuö: ‘Ale isäkätä irä, ibata irä, ale dulewa̱ se̱nani kseka, je te ishe jikäi: 	 Tzˈibˈinkujiy lo te nejinel toj Ttanim Dios toj tnam Esmirna: Ikytzin ntqˈmaˈn Jesús, a attaq te tnejil ex tibˈaj tkyaqil, a kyim, ex a jaw anqˈin juntl majl:


Ka je rä ji yöleksa̱ ebä te kuna. Ata ñakäi saje wa Säkeklä wikblu ta me̱le sa̱ ia̱ jile wä säkätä käi, jewa u̱rte sa wakwa je̱r ska, sa te iki̱ssëte pjoo sä kolonakläwa̱ Säkeklä yabala ye, sa yaka bakanakläksa̱ je bala na. 	 Ex nya oˈkxjo tchˈiysbˈin Dios, qalaˈ ikyxjo qe, exla qa ma tzaj tqˈoˈn Xewbˈaj Xjan toj qanmin te jun kujsbˈilte tiˈj a ktzajil qkˈmoˈn toj kyaˈj, nqo tˈiˈnin toj qanmin, ex nqo ayon tiˈj tqˈijil, tuˈn t‑xi tqˈmaˈn kywutzx tkyaqil xjal, qa o tzaj qˈoˈn qoklin te tkˈwal Dios, ex tuˈn tkotpit qxmilil tjaqˈjo qanbˈil.


Ije te sä yaka shi̱ana manewe̱miksa̱ni yaka ta baa ije cha su̱ta wà, itäkili iwa̱ ji kukäkläwa̱ iwakei niki̱ka te ji we̱ wà. 	 Atzin kjawil txˈixpinte qxmililjo, a qˈiˈntaq quˈn twutz txˈotxˈ tzaluˈn, tuˈn tok tzeˈnku t‑xmilil Jesús toj kyaˈj, a tbˈanilx wen. Ex nya oˈkx kbˈantiljo tuˈn Jesús, qalaˈ okpe kbˈantil tetz tuˈn, tuˈn tokx tkyaqil tjaqˈ tkawbˈil, tuˈnxjo tipin.


Maikäi iKá te sa̱ shki̱we̱ke̱ka̱ni sa̱ se̱naklä kseka je su̱ta iyaba te se̱ne kseka me̱ke̱ yi ia̱ issëna ima̱k käi. 	 Quˈn ikyjo tzeˈnkuˈ te Dios, nchi jaw anqˈin kyimnin tuˈn, tuˈn t‑xi tqˈoˈn kychwinqil, exsin ikyx wejiˈy, a ayiˈn Tkˈwal Dios, aku txi nqˈoˈn chwinqil noq alqe wajiˈy tuˈn t‑xi nqˈoˈn.


Jera Jesús te isha iia̱: —Yaba, ba te ji biketsa etkabä wà ma tsa̱tkenaksa̱. Ma cho̱ni a̱naa. 	 Xitzin tqˈmaˈn Jesús tej qya kyjaluˈn: Nkˈwal, axjo tnimbˈila ma kubˈ qˈanin tey. Kuxsin txiˈtza jaˈlin tukˈa tzaljbˈil.


Jekäi ka̱tuir dawa̱ ra, ije wäki̱ kololewa̱ be wa̱ wa chu̱li̱i̱ de ja. Jera ite ji sheke̱ ebä wà ite ji wikbluí kjäiatulaksa̱, ñaebä duë ta wa biköle bäiwa̱ni ite. 	 Tej qok yupj, ax txqan xjal i ul qˈanil kyyabˈ, ayeˈ tzyuˈnqetaq tuˈn taqˈnil tajaw il. Ex junchˈinx Tyol xi tqˈmaˈn kye taqˈnil tajaw il, ex bˈeˈx i bˈaj ex toj kyanmin, ex nimku txqantl yabˈ bˈeˈx i bˈaj qˈanit tuˈn.


Je ke̱i ska sábado wà Jesús damiju̱ trigo tkele sha̱na, jera iwa̱ dulanak wa kteche̱rawa̱ bäli te. Jekäi ijewa te je wä butse rami, käte rami. 	 Kyojjo qˈij anetziˈn, toj jun qˈij te ajlabˈl, nqo bˈettaqa tukˈa Jesús toj jun bˈe n‑extaq toj triy. Tzaj qˈaqˈin qkˈuˈja, o ok teˈn xbˈoqil triy, exsin el qxqˈuchin te qwaˈy.


“Bäije sa̱ ki̱ ji wämo sherke̱ pjoo jishtä sä kte bäli te käi, sa̱ je̱r bárke̱ te käi wa rä, jewa ia̱ ime̱rmi ki̱ka. 	 Kyˈiwlinqexixjo ayeˈ kyajxix tuˈn kybˈinchin a taj qMan Dios, quˈn axte Dios ktzajil oninkye tuˈn tbˈant kyuˈn.


Jera ekla tso̱ kju̱awaka daju̱téni, je rä Simón Cirene wa, Rufo irä Alejandro irä jewa ká, je paka guardia wa te täkili wà Jesús cruz í kpä tsa̱mi. 	 Attaq jun ichin aj Cirene, Simun tbˈi, ttata Lejantr ex Ruf, n‑ikyˈkutaq antza tzajnin toj tbˈe. Teˈ tok kykˈulbˈin, ok kyqˈoˈn il tiˈj tuˈn t‑xi tiqin tcruz Jesús.


Ka irä jiye kuna ta, jí kte ne ssële bas wa̱ säkätä skaté rä: Sa̱ ñashka̱li̱blö, 	 Atzin yoljo lo, a kybˈiy atxix ojtxe: Tuˈn tok qkˈuˈjlin qibˈ qxolilex.


Ata bas te ishe rä: ‘Yilé te ishe iká iräle, ia̱mi iräle ia̱: “Jile tso̱ yis wa̱ bas tsa̱tkäklä, je rä yis wa̱ me̱nak Säkeklä ia̱” ni; 	 Me ayetzin kyeˈ nchi qˈmante, qa bˈaˈn tuˈn t‑xi qqˈmaˈn te qtata mo te qnana kyjaluˈn: Matla txi nmojiˈn, noqit nya tkyaqiljo at weˈy jaˈlin, ma txi nqˈoˈn te Dios, tuˈn tajbˈin te, aj nkyima. Tuˈnpetziˈn, ntiˈx tuˈn nmojiˈn tiˈja, exla qa at tajbˈin teˈy. Ex bˈaˈnjo lo toj kywutza.


Je ne kju̱ei Judío wa te yis kukawa̱ Templo ska yëë ite 'sterawa̱. 	 Noq tuˈn nyoliˈn kyukˈa nya aj Judiy, chi Pabl, in ok tzyuˈn kyuˈn Judiy toj tnejil ja te naˈbˈl Dios toj Jerusalén, ex kyajtaq tuˈn nkubˈ kybˈyoˈn.


“¡Säkeklä oloi kanoka̱pa ka̱sha̱wa̱ si̱ ska! Ñakäi ka̱jiska manele je̱r ssërke̱ bäi jewa biköle se̱nopa bitaba ñara!” 	 Noqit nkˈant tqoptzˈajiyil Dios toj kyaˈj, ex jun tzaljbˈil kyxolxjal toj tkyaqil twutz txˈotxˈ, a nkubˈ kybˈinchin taj Dios.


Ka irä jiye kuna ta, Säkeklä gobierno rä ka ji pake iá kuna. Ata je rä täkili iá. 	 Quˈn a t‑xilin Tkawbˈil Dios, nya noq qtzi, qalaˈ il tiˈj tuˈn tyekˈin qa at tipin Dios qukˈa.


Je ne ki̱ka ji we̱ ka̱jiska ja̱mi ktöwa̱ bas ku̱ bas yaka wäjienaklä ska, ka̱wakblewe̱ käi, ji rä shi̱ana käi, tärene käi, ji yakei ebä sherke̱ sa̱ ki̱ käi, ji ki̱tker sa̱ ja̱mi käi. Je rä jile kekläí me̱i kja̱nei we̱ ebä. 	 Tuˈnpetziˈn, kytzaqpinkjiˈy tkyaqiljo nya bˈaˈn tzaluˈn twutz txˈotxˈ: Ex mina chi kyˈaˈjiˈn, ex mina chi kubˈ kybˈinchinjiˈy kykyaqiljo nya bˈaˈn ex jniˈ achbˈil, a ikyxjo tzeˈnku ntqanin ojtxe kyteˈn; ex mina pon kykˈuˈja tiˈjjo nimku tiˈ at tzaluˈn twutz txˈotxˈ, quˈn qa ma txi kyqˈoˈn kyibˈa tojjo luˈn, ok k‑okil te kydiosa ikyx tzeˈnku tuˈn kykˈulin twutzjo twutzbˈiyil.


Säkeklä sa̱ je̱r ssëwa̱k baa, je ku̱ bas biköle wapeblöpa. Amén. 	 Noqit ax qMan Dios, a tAjaw tkyaqil nukˈbˈil, ten junx kyukˈiy. Ikyxit tzˈele.


Jera ale je̱tkelewa̱ sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä ki̱ka te isha: “¡Issö! Yie ji biköle yuemi spa̱na.” Jera ite ishe: “Iyuö. Ka irä jiye kuna ta, jí kte rä iyina si̱, ka wäshäkwa̱ ta.” 	 Tuˈnpetziˈn, a qˈuqletaq toj tqˈuqbˈil tzaj tqˈmaˈn: ¡Kaˈyinxa! Tkyaqilx ma tzˈok te akˈaj wuˈn. Ex ikyxjo tqˈma: Tzˈibˈinkujiy lo, quˈn ayetzin yol luˈn, twutzqexix kyeˈ, ex bˈaˈn tuˈn tok qe kykˈuˈja kyiˈj.


Jera Jesús te ikúka: —Sa̱nu̱le nu̱lewa, yis ktä kukö. Ike̱i dämiwa̱ ji̱a bas wa̱ Sa Ká oloitsäklä ka jí ka̱tsä ska kuna, ñakäi ka Jerusalén ska kuna. 	 Xitzin tqˈmaˈn Jesús te: Ay qya, noqit aku chinx tnimiˈn, quˈn tzul kanin jun qˈij, jaˈ tuˈn kykˈuliniy twutz qMan Dios, nya noq oˈkx twiˈ wutz lo, ex nya noq toj Jerusalén; qalaˈ toj tkyaqil twutz txˈotxˈ.


Yi rä kukä ta ra, ¡je ku̱ issö!” 	 Ankye taj tuˈn tkubˈ tbˈiˈn nyola, in tkubˈ tbˈiˈntz, tuˈntzintla tkubˈ tbˈinchin.


Isaka tsa̱tköpa sikleksa̱ yökö yika, isaka dälänopa bas je̱r ja̱mi ata sualewa̱ je̱k ki̱ka, ipaikläbä jibä dokoitsäkwa̱ je rä yakei telewa̱ iyaka wa̱ ki̱ka. 	 Tuˈnpetzintzjo luˈn, kux chi etz kyiˈn tojjo xnaqˈtzbˈil nya wen, quˈn ncheˈxxjal toj qˈaqˈ tuˈn. Ex qˈaqˈin kykˈuˈja tiˈj junjuntl aj il. Me kyikyˈimila ajo kybˈinchbˈin nya wen. Ten kyxobˈila, tuˈn mina cheˈx poqjiˈy kyxol, quˈn iky tteˈn luˈn tzeˈnku jun xbˈalin nyaj tuˈn tzˈil.


Jera Jesús te isha iia̱: —Ka bas te iwätkewe̱ kuna. Ka irä jiye kuna ta, yi rä ka kju̱atkäk kuna bas da, jewa rä bas da. 	 Xitzin ttzaqˈwin Jesús kyjaluˈn: Mina txi kymiyoˈn kyeˈ, quˈn atziˈn luˈn nya qiˈjbˈinxi taˈ, qukˈa taˈ teˈ.


Jekjepa ñayöle ka̱wei wà wa irä fariseo wa irä sha̱ te ikúka te isha: —Sapaktäk, sá ssëna ba te ji we̱ ijuenaklä ye su̱ete. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, xi kyqanin junjun Parisey, exqetziˈn xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil te Jesús: Xnaqˈtzil, qaja tuˈn qlontiˈy jun techil tipiˈn, a tbˈanilxix.


Jera Pablo te guardia wa cien wäsikäk ekla kiaté, je ia̱ ite isha: —Jí dulaklei tso̱mi bas tsa̱ku̱i wäki̱, je wa̱ jile tso̱ yinak ije ia̱ ki̱ka. 	 Tej tbˈinte Pabl ikyjo, bˈeˈxsin tzaj tqˈolbˈintz jun xoˈl qˈaqˈ, ex xi tqˈmaˈn te: Qˈinxjiy kuˈxin qˈa lo twutz tnejil xqˈuqil, quˈn at jun tyol tuˈn t‑xi tqˈmaˈn.


Ba ji wá̱ irä, ma shka̱ble ta̱i irä, ba te ji katable irä, ñakäi ka ba wäbätsä sä yakeila ji wa̱ wà irä, je ju̱ñer yis wa̱, ñakäi je̱k shäk yis ktei bata shäk wa ye ata ka irä jekäi kuna, jewa mabla su̱a ba te, jekäi ba te isu̱a ra, ijewa rä ka̱yuelbi wa. 	 Wojtzqinjiˈy tkyaqil kybˈinchbˈiˈn, a kyaqˈnbˈiˈn kujxix, ex qa ma chi weˈxixa toj kynimbˈila twutz tkyaqil ma tzikyˈx kyuˈn. Ex ojtzqiˈn wuˈn qa mi xi kyqˈoˈn ambˈil kyeˈ nya wenqe, a ma tzˈok kyqˈoˈn kyibˈ te nsanjila. Me teˈ t‑xi kyqaniˈn tzeˈn t‑xilin kynimbˈil, antza k‑elile kynikyˈa kye qa nya twutzxix nsanjilqiˈy; qalaˈ sbˈulqe.


Jekäi yie ishe bas ia̱ jishtä yabala ia̱ ji she käi, bas je̱r ssënopa bäi sá ra nui ki̱. 	 Nimxix tqˈaqˈbˈil nkˈuˈja kyiˈja tzeˈnku jun manbˈaj kyiˈj tkˈwal. Tuˈnpetziˈn, nchin kubˈsin nwutza kyeˈy, tuˈntzintla kykˈuˈjliˈn wiˈja, tzeˈnku weˈ at nkˈuˈja kyiˈja.


Jeiräta yis bas Paktäk bas Säkekewaí ne te bas klä paskua rä ra, je su̱ta bas kiana ñaklä paskuewa̱k. 	 Exsin qa ayinjiˈy Xnaqˈtzil ex kyAjawa, a ma tzˈel ntxjoˈn kyqaˈn, ikyqexsin kyejiˈy, bˈaˈntla tuˈn tel kytxjoˈn kyqaˈn jun tukˈa juntl.


Ka irä maikäi kuna ta, sä biköle rä shirir ta saka saka. Ikuna ka yilé shirine ite ji sheke̱ ska ra, je rä deleksa̱ bulee, je ia̱ je̱k wätkermi iyaka kalabe ska. 	 Ikytziˈn, qkyaqilx nimku jaˈ nqo bˈinchine nya wen tukˈa qyol. Ikyettziˈn, atit jun ntiˈx ntxalpaje tukˈa tyol, atzin jun xjaljo ntiˈx tkyˈi toj tchwinqil, ex at tipin tuˈn ttzyuˈnte tibˈ twutz tkyaqil il.


Yis da tso̱ wa biköle te ba chakami. Sa̱ shka̱li̱bläk ijewa rä ji biketsäk etkabä ki̱ka, jewa chakami yie. Je̱r bäi yinopa bas biköle ia̱. 	 Tkyaqiljo nimil tzaluˈn wukˈiy, nxi kysmaˈn jun qˈolbˈil tey. Ex atzin te, qˈonxa jun qˈolbˈil kye kykyaqil tukˈiy, aye nimil, kˈuˈjlinqe quˈn. Axitjo t‑xtalbˈil qMan Dios kyukˈiy.


Judá rä Joanán yaba, Joanán rä Resa yaba, Resa rä Zorobabel yaba, Zorobabel rä Salatiel yaba, 	 Ataqtzin te Judá kˈwalbˈajtaq teˈ te Joanán, a tkˈwaltaq Resa, a tkˈwaltaq Zorobabel, a tkˈwaltaq Salatiel, a tkˈwaltaq Neri.


Jera ite ikúka, te isha: —Yabala yika pan bäkeksa̱ ju̱nakmi chichi ia̱, ka je rä bäi kuna. 	 Me ante Jesús xi tqˈmaˈn te: Yonkuy nej, tuˈn kyxi nmojinjiˈy nxjalila, quˈn nya wen tuˈn tel kywaˈ tal kˈwal, exsin tuˈn t‑xiˈ kye chit, quˈn nej tuˈn kybˈaj waˈn tal kˈwal, exsin kxel xiljo kye chittz. Ikyqintzin wejiˈy kyukˈa nxjalila; nej chi okil nkaˈyiˈn, ex kxel nqˈoˈnjiˈy a ntiˈ at kye.


Ata ka̱ sha̱sha̱ ra Pablo irä Silas irä ka̱kiäte, ijewa ksäte Säkeklä ia̱. Jera je ssë tso̱ wätelecha̱wa̱ wa te. 	 Me otaqla tzˈok nikyˈjin aqˈwil ikyjo, tzmataq nnaˈn Pabl Dios junx tukˈa Silas, ex nchi bˈitzintaq bˈitz te Dios. Ayetzin kye txqantl xjal, a iteˈkuxtaq toj tze, tzuntaq nchi bˈin kyeˈ.


Sá rä ji biköle wá̱ ije te, Judea ke̱i ska käi, Jerusalén ska käi je su̱ak wa. Je ne ktawa̱ ijewa te wäteleka̱ kal ja̱mi rä. 	 Ex ma qliˈy tkyaqiljo xbˈant tuˈn Jesús toj txˈotxˈ te Judey ex toj Jerusalén. Tbˈajlinxiˈ ikyjo, bˈeˈx jaw yoˈbˈin ex kubˈ bˈyoˈn twutz cruz.


Jera je sa̱ tsa̱ku̱i kja̱nei wa̱k te ikúka: —Säkekewa, sä shkä ka yis yaba duäwa̱ba yika. 	 Me atzin tej aqˈnil jun paqx xi tqˈmaˈn te: Ay Tata, ku tzaja jaˈlinxix; chˈix tkyim weˈ nkˈwal.


Ata Festo kiana Judío wa je̱r ssëwa̱k bäi ki̱ka ite ichaka Pablo ia̱: —¿Ba ssëna minak Jerusalénka, jeska ktei wabiketsanakksa̱ yis wäna jí ktei ki̱ka na? 	 Me quˈn tuˈn tajtaq te Festo, tuˈn tkanbˈitjo kyajbˈil Judiy tuˈn, xitzin tqanintz te Pabl kyjaluˈn: ¿Tajtzin te tuˈn t‑xiy tzma Jerusalén, tuˈntzintla toka toj xjelbˈil antza?


Jekäi idemiju̱ jeska ra, ite isha ijewa ia̱: —Bas ka̱kiö ka bas shirinakläwa̱ kuna. 	 Atzaj teˈ kykanin, iky xi tqˈmaˈn kye kyjaluˈn: Kux chi naˈnqiˈy Dios, tuˈntzintla mina chi kubˈ tzˈaqa toj tqˈobˈ tajaw il.


busi ekla ka se̱le kuna wäki̱, je kie rä María. Ije rä kablele e̱ná je̱k jula kukäkwa̱ jäiyi ekla kie José ra; je rä David yäbei ekla. 	 tuˈn t‑xiˈ yolil tukˈa jun txin, a naˈmtaq tlonte jun ichin. Atzin txin, Mariy tbˈi. Otaq ja yolin tuˈn tja meje tukˈa jun ichin, Jse tbˈi, tzajnin tiˈj tyajil qtzan nmaq kawil David.


Ijewa te je ssa ra, ikju̱atkacha̱wa̱ e̱e̱na, kjoyina te isha: “Diana Éfeso wa kekläí je ne rä oloi ta ta̱i rä.” 	 Tej kybˈinte xjal ikyjo, bˈeˈx jaw kyikyˈinxix, ex jaw kyẍchˈin kyjaluˈn: Nimxix toklin Artemisa, a qdios a awo aj Éfeso.


Jera Jesús te isha ijewa ia̱: —Iyäköka̱ tso̱mi iwatiäk tsa̱ku̱i ia̱. Jera ijewa te itsa̱mi iia̱. 	 Ex xi tqˈmaˈnl kye: Kypluˈnktz chˈin, ex kyinxa te tnejil nukˈil. Ex kubˈ kybˈinchin ikyjo.


jishtä iyöle katke käi: “Yi te ikuka ta̱i ka je ia̱ iwä ukä deneksa̱, yi te ikuka elkje ka je ki̱ iki̱shene ji̱a.” 	 ikyxjo tzeˈnku ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios tiˈjjo maná, a xi tqˈoˈn Dios kye aj Israel: Ayeˈ ilaˈ kybˈaj ex nim o chmet kyuˈn, bˈaˈn tuˈn tkubˈ kypaˈn kyxolx, ex jun elnin tuˈn tele. Ex ayeˈ nya ilaˈ kybˈaj, ex nya nim o chmet kyuˈn, exla qa noq kyinchaqjo teyile junjunch.


Jera Marta te isha Jesús ia̱: —Säkekewa, ikuna ba katkepa jiska ra, ka yis jäke dunewa̱. 	 Tej tkanin tkˈatz Jesús, xi tqˈmaˈn Mart te: Tata, noqit attaqa tzaluˈn, mitla xkyim weˈ nxibˈin,


Ikuna yi yis dä ku̱ bas je̱r ku̱opa ra, jera ñaebä yi rä yis Ká rä te bas je̱r ku̱emi; ata jirami bas je̱r ku̱a ite, ñakäi bas te ije su̱a e̱ná. 	 Qa ma tzˈel kynikyˈa wiˈja, ex ok k‑elil kynikyˈa tiˈj nMaˈn. Ex ma tzˈel kynikyˈa tiˈj jaˈlin, quˈn kukx nchin ok kykaˈyinjiˈy.


“Jeiräta ije kolona sa̱ tsa̱ku̱i ye. Je dene ra, ikjanaklä wa ia̱ iwa̱ inaklä me̱le jewa kia jaté ite, iwa̱ ichakäklä ji wá̱ ite inaklä wà rä käi. 	 Me bˈeˈx tzaj qˈoˈnx tetz toklin te nmaq kawil, ex bˈeˈx ajtz tuˈn tul kanin toj ttanim. Atzaj teˈ tul, bˈeˈx i tzaj ttxkoˈn ayej aqˈnil, a jaˈ otaq txi tqˈoˈne pwaq, tuˈntzintla tbˈinte jteˈn otaq tkanbˈe junjun.


Ata je ñapaktäklä jui tsa̱ku̱i kju̱atkawa̱ Jesús da, ite sä bäiwa̱ni sábado wà ki̱ka. Jera je te isha tapale chu̱li̱i̱ wa ia̱: —Seis día bala na sa kiana shka̱bläk rä. Je ne ki̱ka je bala na bas bitä bäinak, ata ka sábado wà kuna. 	 Atzin tej kynejil xqˈuqil muˈẍ ja te kynaˈbˈl Judiy Dios bˈeˈx tzaj teˈ tqˈoj, quˈn tuˈn toj jun qˈij te ajlabˈl, kubˈe tqˈanin Jesúsjo qya. Xitzin tqˈmaˈn kyexjal kyjaluˈn: Qaq qˈij qˈoˈntz tuˈn qaqˈnin. Tuˈnpetziˈn, chi ul kyeˈ qˈanil kyibˈa kyojjo qˈij anetziˈn, ex nya toj jun qˈij te ajlabˈl.


Je su̱ta bas Ká se̱nak ka̱jöir je ki̱ jí tsi̱dala wa mane a̱ni ka kiar weikanakwa̱. 	 Ikytziˈn te kyTatajiˈy, a at toj kyaˈj. Nya taj tuˈn tnaj jun kyeˈ, exla qa jun tal muchˈ kˈwal tzeˈnku lo.


Ka irä jiye kuna ta, je ekla wämo se̱na ijewa sha̱na ra, ji we̱ke̱ ijewa te ka ka̱wei ja̱mi kuna je su̱eke̱ je ssëke̱ ite, je te buliri buliri ije̱rike wämo ska issëwe̱ke̱ shi̱ana si̱. 	 Quˈn atzin ichin bˈaˈn, a najle kyxol, tzun nbˈisintaq toj tanmin junjun qˈij tiˈj tkyaqil il n‑ok tkaˈyintaq, ex n‑ok tbˈiˈntaq kyuˈnxjal, ayeˈ a nya tzyuˈn kyibˈ.


Jera ijewa te iwakei oloitsa e̱ná ra, iminejulu ni Jerusalén ka ssële a̱naa si̱. 	 Tej kybˈaj kˈulin twutz, bˈeˈxsin i meltzˈajtz toj tnam te Jerusalén, me ox chi tzalajx wen.


Ba ku̱ Säkeklä rä je̱r bäi, ñakäi irä sä kpäk därërë je biketsö. Ale jololecha̱wa̱ wa kpa ite därërë, ata ije je̱r dä bäi ba ia̱, ikuna ba chatkawa̱ ije̱r dä bäi ja̱mi ra. Ata ka jekäi kuna ra, ba rä tenakksa̱ ñaebä. 	 Quˈn tzˈelku kynikyˈa te: Wenxix te Dios kyukˈaˈ waˈlqe toj kynimbˈil; me kujxix kyukˈa nchi kubˈ tzˈaq. Ex ayetzin kyeˈ, il tiˈj tuˈn tkubˈ kybˈinchinjiˈy wen, ex tuˈn kyxi lipeˈy tiˈj qMan Dios, quˈn qa mina, ex ikyx kyejiˈy aku chi el txˈemiˈn tuˈn.


Jera ijewa te kte ssa täkii ka̱jöir, je te ishe ijewa ia̱: “¡Bas kuteka̱ jíka!” Jekäi ijewa mineka̱julu ka̱jöir mo̱ naka, je su̱a ibolki wa te. 	 Ex ayetzin kabˈe kujsil yol, xi kybˈiˈn jun tqˈajqˈojil wibˈaj toj kyaˈj, ex ntqˈmaˈn: Ku kyjatza tzaluˈn. Ex bˈeˈx i xiˈ toj muj, tuˈn kykanin toj kyaˈj. Ex iwle kyuˈn kyajqˈoj.


Jera Pablo te Sanedrín wa su̱a jaree te isha: —El wa, yis se̱naté Säkeklä wäna ji biköle ska je̱r ssële ka nuita däka̱ jira kje. 	 Xitzin tkaˈyin Pabl toj kywutzjo tkyaqil Sanedrín, ex xi tqˈmaˈn: Ayiˈy werman, atxix ojtxe ex loqin lo, bˈaˈn o chin anqˈiniˈy twutz qMan Dios, ex ntiˈx ma kux chyoˈn toj wanmiˈn.


Ata chu̱li̱i̱ te je ju̱ñawa̱ ra, ijewa minemi iitäki̱, jera ite ijewa kiawa̱; jewa ia̱ ite Säkeklä gobierno ktei paka, ñakäi yi ki̱ bäine sherke̱ jewa bäiwa̱ni ite. 	 Me atzaj teˈ kybˈinte txqantl xjal, qa otaq cheˈx Jesús kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin tzma Betsaida, bˈeˈxsin i xi lipetz kyiˈj. I kubˈ tziyin tuˈn Jesús tej kykanin; xi chikyˈbˈin Tkawbˈil qMan Dios kye, ex i kubˈ tqˈanin jniˈ yabˈ.


Jera ijewa dajuluni ka̱tsä ja̱mi ra, Jesús te ijewa ia̱ isha ka ijewa kiar ji su̱a ite shäk kuna yi a̱ni ia̱, ata ditsä yäbei shki̱rke̱ka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na kjepa. 	 Teˈ kymeltzˈaj twiˈ wutz, xi toqxeninxix Jesús kyeˈ kyjaluˈn: Mix alqe kxele kyqˈmaˈnjiˈy a ma kyliy, tzmaxi aj njatz anqˈin, a ayiˈn Tkˈwal Ichin, kyxol kyimnin, chiˈ.


Ata se̱lecha̱wa̱ wa ia̱ yie ka̱wei me̱, ka yis si̱ te kuna ata Säkekewa te, ka alaklä wa kiar ise̱naklä jäkwa̱ta̱na. 	 Me ayetziˈn nimil, a o chi meje, kxel nqˈmaˈn kyeˈ qya, tuˈn mi kyij kytzaqpiˈn kychmil. Quˈn atziˈn nukˈbˈil lo, nya wuˈn, qalaˈ tuˈn qAjaw.


Jera chui tsa̱ku̱i wa irä ñayöle ka̱wei wà wa irä, jewa te ibiketse kate maikäi si̱ ra iia̱ Jesús dämiksa̱ kota̱nakwa̱ käi, je rä isuanachawa̱ ditsä yika ki̱ka. 	 Ayeˈ kynejil pale exqetziˈn xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil nchi jyontaq tumil, tzeˈn tten, tuˈn tkyimetaq Jesús kyuˈn, quˈn tuˈn attaq kyxobˈil kyiˈjxjal tuˈn kyxi lipe tiˈj.


Jekjepa ditsä yäbei kjayirmi ka̱jöir ska ijuenaklä ye. Jera ditsei wä ta kju̱awa kju̱awa biköle tso̱ ka̱jiska ji̱ami ta̱i, jewa te ditsä yäbei dawa̱ju̱té ka̱jöir mo̱ bata ki̱ka oloi ta, wäñileka̱ ta̱i su̱emi. 	 Ex kylaˈbˈila twutz kyaˈj a techiljo ayiˈn Tkˈwal Ichin, aj wula. Tkyaqil xjal twutz txˈotxˈ kchi bˈaj jawil oqˈ, aj nxi kykaˈyin a ayiˈn Tkˈwal Ichin, aj ntzaja toj muj twutz kyaˈj tukˈa tkyaqil wipiˈn ex jniˈ nqoptzˈajiyila.


Ata idemi däyë tjuäke̱ a̱mi wà jí wà bala na ra, ijewa te ibawa̱wa̱ ksa̱ na. Jekäi iyik tkenawa̱ doloiebä ka wädälir ta, jera däyë tjuäte täkii te iñak butse kate. 	 Me attaq txqan tzˈawin punle antza. Antza, oke takpaje, ex bˈeˈx xi yuqˈjjo ttxaˈn bark toj tzˈawin. Tuˈn ikyjo, mix bˈante tyekj, ex atzin tzma tiˈjxi bark bˈeˈx n‑ok yuchˈjtaq, tzeˈn ntzaj piqˈj aˈ tiˈj.


Je su̱a fariseo wa te ra, ite isha iia̱: —Isu̱o, ba wa̱ dulanak wa te ji rä ka o̱nak kuna sábado wà je we̱ kate. 	 Atzaj teˈ tok kykaˈyin Parisey ikyjo, xi kyqˈmaˈn te Jesús: Kaˈyinqektzinjiy t‑xnaqˈtzbˈiˈn, a nchi bˈinchin jun tiˈ, a nya wen tuˈn tkubˈ bˈinchit toj qˈij te ajlabˈl.


Jekäi iminejulu iwakwa ebä ko̱no ki̱, ka̱ wakei ebä ska. 	 Bˈeˈxsin xiˈ Jesús kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin toj jun bark toj jun najbˈil jaˈ ntiˈyetaq xjal.


Jekäi ite ijewa wäji̱atkewa̱ ijewa je̱r na kte yöle däkläwa̱, 	 Kubˈsin tyolin Jesúsjo lo, tuˈntzintla tel kynikyˈjo t‑xnaqˈtzbˈin tiˈjjo jniˈ tzˈibˈin toj Tuˈjil Tyol Dios


Jera iwa̱ dulanak wa te isha ñaia̱: —Bäräle yilé wa̱ jile de iia̱ iwa̱ ñanak. 	 Awotzin qeˈ o ok teˈn qanilte qxolilixa: ¿Ma atpela jun aˈla ma tzaj qˈinte twa?


Jekäi yis el wa, bas ssëno a̱naa Säkekewa ja̱mi. Yie iyueni bas ia̱ jiräni yis wa̱ iyöle kja käi, je rä ka yis ia̱ därërë kuna, je rä bas wetsäkläksa̱. 	 Atzin jaˈlin, werman, chi tzalajxa tuˈn kymujbˈil kyibˈa tukˈa Jesús, a tAjaw Tkyaqil. Te weˈy, ntiˈ tkyˈi tuˈn t‑xi nnaˈnjiˈy a o kyij ntzˈibˈiˈn; ikytzin nim tajbˈin te kyeˈy:


Ka irä maikäi kuna ta, mika̱ ije kjeisha, ioloi kaka̱ Sa Ká Säkeklä te ra, ale Oloi Ta E̱e̱na Si̱ te ishaté ije ia̱: “Jí rä yis yaba shka̱ta, je ra yis ssëna a̱naa.” 	 Quˈn qliˈy qa nimxix toklin Jesús, ex nimx tqoptzˈajiyil, teˈ t‑xi tqˈmaˈn Dios, a wenxix ex nimxix tbˈi: Apen wejiˈy nkˈwal, kˈuˈjlin wuˈn, a nchin tzalaja tiˈjch.


Jera etäbä kicha be tsa̱ku̱i wa̱ imineka̱tse̱ ka̱tsä kaleka̱ ka̱sha̱a̱ si̱ bata ki̱ka. Jeska ite ka̱jiska ka̱ tsa̱ku̱i wa ke̱i biköle irä, ji baa tso̱ iska biköle irä kjasha iia̱. 	 Ex juntl majl, xi tiˈn tajaw il Jesús tibˈaj jun wutz, ma nimxix tweˈ, ex xi tyekˈin tajaw il tkyaqil tnam twutz txˈotxˈ te, ex tkyaqiljo qˈinimil toj.


bas ktäklä ñara salmo wà irä, Säkeklä ksei wà irä, ji wikblu iá kseí wà irä, bas ksäklä, kse shäklä Säkeklä ia̱ bas je̱r ska, 	 Ex chi yoliˈn kyxoliliy tukˈa Tyol Dios, ex ilaˈ bˈitz te qnimbˈil. Ex chi bˈitziˈn, ex chi nimsiˈn tbˈi qAjaw tukˈa tkyaqil kyanmiˈn.


Jera ite isha ijewa ia̱: —Bas ne ku̱ ijewa chewo̱ rä. Jera ijewa te ikúka: —Ñera ka sá ji ta, ata pan cinco irä nima botäbä irä je ebä. Ata bä rä sá ma ñanak tju̱ak jí ditsä wa biköle chewa̱klä. 	 Xitzin ttzaqˈwin Jesús: Kyqˈonxa kywa. Me ayetzintljo t‑xnaqˈtzbˈin xi kytzaqˈwin kyjaluˈn: Ntiˈ qe wabˈj qˈiˈn quˈn, oˈkxjo jweˈ tal wabˈj exsin kabˈe tal netzˈ kyiẍ. ¿Ma man qoˈxtza laqˈolte txqantl wabˈj te tkyaqiljo xjal lo? chi chiˈ.


jishtä kte baa me̱le Säkeklä baawa̱ si̱ wa̱ yis ia̱ rä käi. 	 Ex atziˈn xnaqˈtzbˈil luˈn ikyxjo tzeˈnku ntqˈmaˈn Tbˈanil Tqanil tzˈaqlexix, a oqxenintz weˈy tuˈn qMan Dios, nimxixjo tbˈi.


Ata ditsä yäbei deju̱, je te ji ñeke̱ ji yeke̱, ata bas te je she rä: ‘Isu̱o, ije rä yäkäk ta̱i, vino yäk ta̱i, je̱k bawa̱k inaklä bäkäk wa ra ji yakei wakbläk wa ra’ ni. 	 Ex ma chin ula, ayiˈn Tkˈwal Ichin jaˈlin, a nchin waˈn ex nchin kˈwan kyukˈa noq tiˈchaqku xjal, me nkyqˈmaˈnla wiˈja qa loˈlqiˈn, ex jun kyukˈa peyil pwaq ex kyukˈa aj il. Ex ayetzin kye, ¿Tiˈxsila kyajtza?


te isha: —Säbäkäkksa̱, ¡yi si̱ te ba kpa rä shöka̱ sá ia̱ jile bata shäk ye! 	 ex xi kyqanin te: Qa ajiy Crist, a skˈoˈnxix tuˈn Dios, pontzin tiˈj, ankyeˈ s‑ok tzˈajchintiy.


Jera je ka̱ tsa̱ku̱i te isha ikja̱nei wa̱k wa ia̱: ‘Je mu̱owa̱ ikläka ijulaka, ju̱omi ka̱ ekta yee si̱ka, jeska rä sa̱ ji̱ami, sä kà wätiämi.’ 	 Bˈeˈx xi tqˈmaˈn kawil kye aqˈnil nchi bˈaj bˈinchintaq meẍ te wabˈl: Kykˈlonqekuy tqan ex tqˈobˈ, ex kyqˈomixa tzma toj qxopin peˈn, a jaˈ okx k‑oqˈile, ex kchi juˈchˈile tste tuˈn nim kyixkˈoj.


Ata ji etka Säkeklä wa̱ me̱nak ki̱ssënak yis wa̱, je ebä ne ki̱ssëke̱ ñaebä ijewa te rä; je rä sä rä shki̱nakka̱ni, sä wämo wa käi, ka sä wämo kuna wa käi. 	 Ex at jun weˈ oybˈil we tiˈj qMan Dios, tzeˈnkuxjo kye Judiy, qa chi jawil anqˈin juntl majljo kyimnin, aye tbˈanil xbˈant kyuˈn, exqetziˈn nya bˈaˈn xbˈant kyuˈn.


Ata ije te ikúka te isha: “Ka̱miskla ra bas te ishe: ‘Ka̱ kjämi rä baa, ka̱jöir manaka̱ bätsëë ki̱ka,’ 	 Me xi ttzaqˈwin Jesús kye: ¿Tzeˈntzin tten n‑el kynikyˈa tiˈjjo qˈij? Quˈn qa manyor chikyˈx twutz kyaˈj qale, nkyqˈmaˈn qa tbˈanilx qˈij nchiˈj.


Judá rä Jacob yaba, Jacob dä Isaac yaba, Isaac rä Abraham yaba, Abraham rä Taré yaba, Taré rä Nacor yaba, 	 Ataqtzin te Judá kˈwalbˈajtaqtzin teˈ te Jacob, a tkˈwaltaq Isaac, a tkˈwaltaq Abraham, a tkˈwaltaq Taré, a tkˈwaltaq Nacor,


Jekäi buliri buliri Templo ska, ju etkä ju etkä ska, ijewa te Jesús dä Säbäkäkksa̱ ktei baa bata she rami wapakte rami ka jalewa̱ta kuna. 	 Me nya tuˈn ikyjo, mix i yoliniltl, qalaˈ kykyaqil qˈij, i xnaqˈtzin, ex i yolin toj tnejil ja te naˈbˈl Dios ex kyojile junjun ja, tiˈjjo Tbˈanil Tqanil kolbˈil tiˈj Jesús, a Crist.


¿Bas sha̱na manele duäke̱ na? Jera je ku̱ ñatapawa̱k wäkiri wa kiöté ka̱kiäk iki̱ka, aceite tkäkka̱ iki̱ Säkekewa kie oloi ja̱mi. 	 Ex qa at jun ma yabˈte kyxola, bˈaˈn tuˈn kytzaj ttxkoˈn nejinel kyxol Ttanim Dios, tuˈn kynaˈn Dios tiˈj, ex tuˈn tkyij kysuˈn chˈin aseyt tiˈj tplajjo yabˈ toj tbˈi qAjaw.


Jera ijewa wänaka Elías juena Moisés da ñara, jewa ka̱pakä tso̱ Jesús da. 	 Iwletzin Jesús kyuˈn t‑xnaqˈtzbˈin nchi yolintaq kyukˈa Elías ex Moisés.


Je ne ki̱ka sa te isheke̱ ka suale ta: “Säkekewa ne rä yis tsa̱tkäk rä. Ka yis suanakwa̱. ¿Ji we̱mi ditsä te yis ukä ja̱mi na?” 	 Tuˈnpetziˈn, qexix qkˈuˈj tiˈjjo tmojbˈil Dios qiˈj, tuˈn t‑xi qqˈmaˈn: Ate Dios onil weˈy. Tuˈntzin ikyjo, nlay chin tzaj xobˈa tuˈn tkyaqiljo aku tzˈok kybˈinchin xjal wiˈja.


Ka irä jiye kuna ta, iyaba alaklä eklabä doce año kjena yëwa̱ je duärawa̱ irä ki̱ka. Jera Jesús damiju̱ ji̱a ra, chu̱li̱i̱ ter dami ija̱mi. 	 quˈn tuˈn chˈixtaq tkyimjo jun tkˈwal txin, a junchˈinxtaq, bˈalaqa te kabˈlajaj tabˈqˈe. Tzmataq nbˈet Jesús, tuˈn tkanin tja Jayr, tej tok jitzˈle kyxolxjal, quˈn tuˈn nimxtaq xjal lipcheqetaq tiˈj.


Ijewa demijulu Jerusalén ska ra, jera tapanak wa irä iwäkiri wa irä Jesús ktei bata shäk wa irä jewa te ijewa kiawa̱. Jekäi ijewa te ji wá̱ Säkeklä te ijewa ia̱ je biköle paka. 	 Tej kykanin Pabl ex Bernabé toj Jerusalén, i kˈmet tukˈa tzaljbˈil kyuˈn tsanjil, junx kyukˈa jniˈ nejinel ex tkyaqil Ttanim Dios. Xitzin kyyolintz tkyaqiljo otaq bˈant kyuˈn, noq tiˈj tbˈi Dios.


Kte si̱ kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, ke trigo wädoloi ja̱nowa̱pa ishäkä ki̱ka duäkwa̱ ra, jera maitjä irä etka wä ebä. Ata iduawa̱ ra, jera ije̱rmika̱ wänak ta̱i. 	 Quˈn twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, ikytzin wejiˈy tzeˈnku jun twutz triy. Qa mix xkux miqet toj txˈotxˈ, nlay chˈiy, qalaˈ oˈkxjo tal junchˈin ex ntiˈ tajbˈin. Me qa ma kux miqet toj txˈotxˈ tuˈn tkyim, ok chmetil txqantl twutz.


Jekäi imineju̱mii Jordán a̱mi kata mai Juan wa̱ sä wäokle säkätä ska. Jeka ise̱na. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, meltzˈaj Jesús tjlajxi Nim Aˈ Jordán. Antza kyije ten tojjo txˈotxˈ, a jaˈ nchi kuxa tqˈoˈntaq Juan xjal toj aˈ te jawsbˈil aˈ.


Jeiräta jí kju̱ei yie ba uñeke̱, je rä ka ba wa̱ yis shka̱ta ji̱a säkätä käi ki̱ka. 	 Me at jun kyila nwutza: Chebˈe xkyij kytzaqpinjiˈy kykˈuˈjbˈila wiˈja ex kyxoliliy, a attaq ojtxe, tej t‑xi kynimiˈn.


Jera je patkele wa minejulu te iku̱a jishtä Jesús te isha iia̱ käi. 	 I xiˈtzin kyej t‑xnaqˈtzbˈin antza, exsin el knetj tal bur kyuˈn, tzeˈnkuxjo otaq txi qˈmaˈn kye tuˈn Jesús.


Ñerä yie isu̱a ra, Oveja Yaba kate Sión kichei ki̱ka. Ije ra ciento cuarenta y cuatro mil tapar tso̱; jewa wätsa̱ ki̱ ije kie irä iKá kie irä tso̱ yöle. 	 Ex ikyxjo, xi nkaˈyinjiˈy tal Tal rit, ajo Jesús, waˈltaq twiˈ wutz Sion, junx kyukˈa 144,000 xjal, a toktaq tbˈi tal Tal rit tiˈj kyplaj ex tbˈi Ttata.


Jera ite je pan cinco irä, nima botäbä irä kukawa̱, jera iwä kaka̱ jöikje ka̱kia iki̱, kjepa je pan bala butsa ma ite iwa̱ dulanak wa ia̱ ijewa wa̱ wadenak, ñakäi je nima botäbä bala butsa ma ite biköle ia̱. 	 exsin i jaw ttzyuˈn Jesúsjo jweˈ wabˈj exqetziˈn kabˈe tal kyiẍ. Jax kaˈyin toj kyaˈj, ex xi tqˈoˈn chjonte te Dios, ex bˈaj xi tsipin kye t‑xnaqˈtzbˈin, tuˈn tbˈaj kubˈ kysipin kye jniˈ xjal.


Jera ite isha ijewa ia̱: —Bas cho̱ni ishäk je chichi ka̱rbä ia̱: ‘¡Jikäi issö! Jir irä bulia irä yis te be kjäie, ñakäi sä bäiwe̱. Ata tres día ra yis te ie̱newa̱wa̱.’ 	 Xitzin ttzaqˈwin Jesús kyjaluˈn: Kux cheˈxa, ex kˈaˈ txi kyqˈmaˈn te Herodes, a sbˈulxix tnam, qa jaˈlin ex nchiˈj ok kchi elitz taqˈnil tajaw il wuˈn toj kyanminxjal, ex qa ok kchi kˈwel nqˈaniˈn yabˈ. Ex kabˈjxi japin bˈaj wuˈn.


Je ki̱ka je talento bököksa̱ iyika, cho̱mini mane wa̱ diez talento kate ra je ia̱. 	 Ex xi tqˈmaˈn kyeˈ iteˈtaq antza: Kyimiljiˈy ajo mil pwaq te, ex kyqˈonxa te a at lajaj mil tukˈa.


Ata yi wa̱ ka jekäi io̱ne ra, je rä ka wä wajuenak kuna, wä wajuenak alemana ebä, ñakäi je̱r shelewa̱ irä siki tele iwa̱ ji yakei wakblele mikle ki̱ka jeska. 	 Me ayetzin xjal, exla qa jun nimil, a ntiˈjo lo kyukˈa, noq oˈkx n‑el kynikyˈ tiˈjjo te twutz txˈotxˈ, ex ma tzˈok kyjpuˈn kywutz tiˈj Dios, ex ma tzˈel naj toj kykˈuˈj, qa o chi txjet tojjo kyil.


Jera ña̱la wà ite higuera su̱a, jekäi imine isu̱ak, ata ka iwä juena, kä ja̱r ebä irä. Ñerä ite je ia̱ isha: —¡Ke bä wäno pa mik a̱ni! Jera ñawäsaka je higuera ssi̱nawa̱. 	 Ok tkaˈyin jun tqan iw ttzi bˈe, ex bˈeˈx xiˈ t‑xe tqan. Me ntiˈx jun twutzjo tze knet tuˈn, noq txqan t‑xaq. Tuˈntziˈn ikyjo, xi tqˈmaˈn te tqan iw: Mixla jtojx tuˈn tel twutza te kyloˈxjal. Ex antej tqan iw jun paqx jaw tzqij.


Mika̱ ditsä te ji sheke̱ Felipe te ssa ra, ite jile we̱ke̱ ijuenaklä ye su̱a ra, jera ijewa te etka yëbä iktä ssa tsa̱na. 	 Ok kychmoˈnxjal kyibˈ, ex kykyaqilx i bˈinxix wen tiˈjjo tqˈma Lip, quˈn ok kykaˈyin nim techil tipin Dios bˈant tuˈn.


Ata Abraham te isha iia̱: ‘Moisés irä jile bata shäk wa irä wa̱ kte yöleta̱na je ju̱ñer ijewa wa̱: ¡Je ssöpa ijewa ku̱!’ 	 Tzajtzin ttzaqˈwinl Abraham: Nya il tiˈj tuˈn t‑xi qˈumbˈaj kye, quˈn tzˈibˈin taˈ tuˈn Moisés, ex kyuˈn kyyol yolil Tyol Dios. Tuˈnpetziˈn, bˈaˈn tuˈn t‑xi kynimiˈn yol anetziˈn.


Jera Jesús te isha iia̱: —Ba espada patköwa̱ni ikjuä na. Ka irä maikäi kuna ta, biköle espada sikäkksa̱ wa rä kota̱nakcha̱wa̱ espada wà. 	 Me xi tqˈmaˈn Jesús: Qˈonkux tkxbˈila toj tkubˈil. Quˈn kykyaqilxjo nchi bˈujin tukˈa kxbˈil, ex tukˈa kxbˈil kchi kyimile.


Jekäi ikuna rä yis te ji weikawa̱ta̱na je yueke̱ka̱ni ra, jera je wà ijuer yis dä ka̱wei shirinewa̱k. 	 Me qa ma kyij tiˈjliˈn tnimbˈila noq tuˈn t‑xiˈy juntl majl bˈinchil teˈ a ntqˈmaˈn ojtxe kawbˈil, tuˈn tnimsin tibˈa, axa at tpaj tiˈjxa. Atziˈn luˈn ikytzin tzeˈnku jun xjal nkubˈ tyuchˈin jun tiˈ, ex njaw tbˈinchin juntl majl. Ntiˈ tnabˈljo ikyjo. Ikytziˈn xi nqˈmanjiˈy te Pegr.


Ata yis ia̱ ibata yina ijewa rä ñaje̱rko̱le e̱ná iktäkwa̱ ra, ñawäsaka yie ije patkami bä wäki̱ka. Ñaebä yie ije kjatiäk wa paka minak bä wäki̱ jeka ikjatiäk.” 	 Me ma nbˈiˈy, qa ma chi kyij Judiy toj wen tuˈn tkubˈ bˈyet. Tuˈntziˈn, ma txi nchqˈoˈn twutza, ex ma txi nqˈmaˈn kye nchi stzˈimin tiˈj, tuˈn t‑xi kychikyˈbˈin twutza, a tiˈ kyaj tiˈj.


Jera eunuco te carreta sha wäkolonakwa̱. Ñerä Felipe irä eunuco irä minewa̱julu bolwe diklä na. Jekäi ite iwäukewa̱ ju̱ami. 	 Xitzin tqˈmaˈn tuˈn tkubˈ weˈ karwaj. I kuˈx toj aˈ kykabˈilx, te jawsbˈil aˈ tuˈn Lip.


Ke bas ka̱yua ñaukä ja̱mi. Ka irä jiye kuna ta, sä del këyake wa̱ o̱nak je rä ju̱leksa̱ bas wa̱ ki̱ka. 	 Mina chi sbˈuˈn tukˈa juntl, quˈn o chi tzaqpaja toj ojtxe kyteˈn ex tkyaqiljo nya bˈaˈn, a nkubˈ kybˈinchintaqa ojtxe.


Jewa kjoyina täkii te ishe: “¡Oveja Yaba ko̱tälewa̱, je ne ia̱ oloi rä, blune rä, je̱rike rä, täkili rä, dälätsane rä, oloi kaneka̱ rä, kjeiyine rä, däkksa̱ rä!” 	 Ex nkyqˈmaˈn tukˈa tqˈajqˈojil kywiˈ kujxix wen: Ajo tal Tal rit, a kubˈ bˈyoˈn, nimxix toklin tuˈn tkˈmonte tkyaqil tipin, ex jniˈ tqˈinimil, ex tkyaqil tnabˈl ex tkujil, junx tukˈa jniˈ toklin, nimsbˈil tbˈi, ex bˈitz te.


Ñakäi ka iwa̱ ka̱ me̱ne kuna yi a̱ni ia̱ ikjäkläju̱ däli wäkseka Templo kja̱ne. 	 Ex mix ttziye tuˈn kyokx juntl majljo kˈayil.


Jekäi dulanak dewa̱ ipaktäk ra ñaebä ra, ñakäi kjanaklä dewa̱ iblui ra ñaebä ra, je ne kjela isherke̱ rä. Ijewa te ju wakei kia Beelzebú ni ra, jera je tsa̱ta si̱ ijewa te iju ska tso̱ wa shemi. 	 Quˈn qa ma tzikyˈx te xnaqˈtzil tuˈn ¿Tzeˈntzin tteˈntz tuˈn mi tzikyˈxa kyuˈn nchi xnaqˈtzin kyibˈ? Ex ikyxjo te aqˈnil tukˈa tajaw aqˈuntl. Xi nqˈmaˈn ikyjo, quˈn ikyqintzin wejiˈy tzeˈnku jun manbˈaj toj ja. Quˈn mape tzˈok kyqˈmaˈn kyexjal weˈy qa tajaw ilqiˈn, a Beelzebú; ¿Yajtzilaˈ kyetza?


Iwa̱ ji o̱le ijula wà rä e̱e̱na si̱. Je̱k ssäk wa wa̱ ji biketsale ije̱r ska, ata ite ijewa bala butsa tulami. 	 Tukˈa tkyaqil tipin, nchi el tiˈn nimsil kyibˈ toj kytxˈixew, ex n‑ok tyupiˈn kybˈis.


Elkje bala ta ba te ijewa iawa̱wa̱ ángel wa katäbäka, Ji baa wà, ikjeishe wà, ba te ijewa oloi kaka̱ icorona ye. 	 Tnejil, tzaj tqˈoˈn kye xjal jun tqoptzˈajiyil tipin, ex jun kyoklin tibˈaj tkyaqil twutz txˈotxˈ. Tkyaqiljo lo tzaj tqˈoˈn tuˈn tkawit kyuˈn xjal. Ex ntiˈtaq jun tiˈ o kyij naj toj kykawbˈil. Me atzin jaˈlin, noq te kabˈe qˈij, o tzaj tqˈoˈn kyoklin, me nyaleˈ tzeˈn kye angel, chi Tuˈjil Tyol Diosjo. Tuˈnpetzintzjo, ntiˈ o qli, tuˈn tnimitjo luˈn.


Ikuna Satanás je̱k bala butsä kju̱atkäk je̱k ebä ra, jera ¿maikäi je gobierno tkermiwa̱ ji̱a idël ye na? Yis te jekäi ishe, je rä bas te ishe yis te be kjäieke̱ rä Beelzebú oloi ja̱mi ni ki̱ka. 	 Ikytzin taˈye te satanásjo, a tajaw il. Qa ma tzˈetz tlajoˈn tibˈ tuˈnx tibˈx kyoj kyanminxjal, paˈnla ttentz tiˈjx, ex atzin tkawbˈil nlay chˈiy. ¿Ma man kubˈ numjjo tipintz? Nxi nqˈmaˈn weˈ ikyjo, quˈn loqiˈy nchi yolin kyxoliliˈy aj qa noq tuˈn tipin Beelzebú, a tajaw il, nchi etz nlajonjiˈy taqˈnil. ¿Ma akutzin tzˈok meltzˈaj tajaw iltz kyiˈjxjo taqˈnil?


je je̱r ko̱nopa, yi te yakei wakbläk tsa̱tka idami shirilewa̱ ska idäkläwa̱ni ra, je rä ite iwetsaksa̱ duewa̱ yika, ñakäi je rä ite ji yakei wakblele iwa̱ ta̱i je wäshewa̱wa̱. 	 Bˈiˈnku kyuˈn qa at jun kyeˈ kxel onil tiˈjjo ma txiˈ toj bˈe nya wen, kkletil tanmin xjal tuˈn, ex mi kyim tukˈa til. Atzin jniˈ til kˈwel najsin ikyjo tuˈn Dios.


Je ne rä pan biteleju̱ ka̱jöir ska rä. Ka je rä jishtä sa kalí wa wa̱ iñale bata ska ra del ijewa duacha̱wa̱ käi kuna. Ata yi te je pan ña ra, je se̱rmi ji̱a jekjeye. 	 Ayin wejiˈy wabˈj, a twutzxix, a kuˈtz toj kyaˈj te qˈol chwinqil te jun majx. Mikyxiˈ tzeˈnku te maná, a qˈol chwinqil te twutz txˈotxˈ, a xi kywaˈn qtzan qtaˈẍ. Quˈn ayetzin qtaˈẍ, exla qa i waˈn tiˈj, me bˈeˈx i bˈaj kyim. Me ankye te kwaˈl tiˈjjo wabˈj lo, atpen teˈ chwinqil te jun majx.


Je rä sä iarcha̱miwa̱ je̱r ja̱mi je̱k dälänak ebä käi, inaklä ebä biketsäk käi, ñakjeishäk käi, ñassäk ta̱i käi, ji wämo shäk yakei käi, sa ká sa a̱mi ka ktä ssäk kuna käi, ka wekte shäk kuna käi, ka ji dälätsäk kuna käi, 	 Quˈn iteˈ xjal k‑okil qe kykˈuˈj kyiˈjx ex tiˈj pwaq, nimsil kyibˈqe, ex laˈjilqe, xoˈl yolqe tiˈj Dios, k‑elil kyiˈjlin kytata ex mi txi kyqˈoˈn chjonte kye, ex nya wenqe.


Jera Pedro je̱r ja̱na te isha Jesús ia̱: —Rabí, isu̱o. Je higuera ia̱ ba te ji yakei sha o̱nak, je ssi̱nawa̱. 	 Ante Pegr, teˈ tok tkaˈyin, tzaj tnaˈn tiˈjjo tqˈma Jesús tiˈjjo tqan iw, ex xi tqˈmaˈn: Aj Xnaqˈtzil, ¡Kaˈn! Ma tzqij tej tqan iw, aj kyij tqˈoˈn qanbˈil tiˈj.


“Jekäi ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska sa ká wa wa̱ ju wäjienak bakle ji yileta̱na yöle se̱newa̱klä. Je ju yöle rä jishtä ale ktäk Moisés da te ipaka iyuäk käi, jishtä ije ia̱ ime̱i kjayina rä je ja̱mi. 	 Ayetziˈn ojtxe qxjalil, kyojjo qˈij anetziˈn, tkubˈtaqjo jun ja te naˈbˈl Dios kyuˈn, a xbˈalin tten, a iqintaq kyuˈn, tej kyok ten bˈetil tojjo tzqij txˈotxˈ jaˈ ntiˈ najbˈil. Atziˈn ja, kubˈ bˈinchin tzeˈnkuxjo tzaj tqˈmaˈn Dios te Moisés tuˈn tkubˈ bˈinchit, tzeˈnkuxjo a otaq tzˈiwle tuˈn Moisés twiˈ wutz Sinaí.


Ata bas dikäla, etka ska ka bas je̱r sher kuna: Säkekewa ia̱ ra un día rä mil año käi, ñakäi mil año rä un día käi. 	 Ex ayiˈy werman, mi tzˈel naj toj kykˈuˈja, quˈn toj twutz qAjaw jun qˈij iky n‑ele tzeˈnku mil abˈqˈe, ex mil abˈqˈe iky n‑ele tzeˈnku jun qˈij.


“Jekäi je ebä we̱ ki̱ka yis damiju̱ Damascoka patkelemi chui tsa̱ku̱i wa wa̱ ka̱wei me̱le wà. 	 Ay, Agripa, chi Pabl, noq tuˈn nbˈisa ikyjo, bˈeˈx xi wiˈn wibˈa, tuˈn nkaniˈn tojjo tnam Damasco; chqˈoˈn in xiyiˈy tuˈn kykawbˈil kynejil pale.


Jera je alaklä su̱anawa̱ paju̱naka̱, ije wa̱ iju̱ñer ji o̱na ije ia̱ rä ki̱ka, je deju̱ je̱tkawa̱ wakte iwäja̱mi te ji biköle shaka̱ iia̱ bulee. 	 Me atziˈn qya nluˈlin wen tuˈn t‑xobˈil, tuˈn nqanlajtaq Jesús alkye otaq tzˈok mikonte, bˈeˈx kubˈ meje twutz, ex xi tqˈmaˈn tkyaqiljo jniˈ otaq bˈaj tiˈj, qa otaq weˈ.


Ata kte kukäk wa ssëna a̱naawa̱ si̱, ñakäi ijewa rä pshilewa̱ Wikblu Sikina wa̱ bäi si̱. 	 Me ayetzin kyeˈ nimil nojnintaq kyeˈ kyanmin tukˈa tzaljbˈil ex tukˈa Xewbˈaj Xjan.


ba wakei je̱k tsa̱tköksa̱, je̱k wäyö ja̱wo̱té cruz ja̱mi. 	 Klomiltzin tibˈa jaˈlin, ex qˈinkutz tibˈa twutz cruz, chi chiˈ.


Je ke̱i ska Juan säwäukewa̱k je̱kaka̱ sa paktäk Judea ke̱i ki̱ ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska. 	 Tbˈajlinxiˈ ilaˈ abˈqˈe, ul Juan, a Jawsil Aˈ, tojjo tzqij txˈotxˈ, jaˈ ntiˈ kynajbˈilxjal toj, tojx ttxˈotxˈ Judey. Me bˈeˈx i xiˈ nim xjal bˈilte, quˈn nyolintaq Juan tiˈj Tyol Dios,


Ata je cien wa wäsikäk te ikúka, te isha iia̱: —Säkekewa, ka yis dä bäi kuna je ju na ka ba däkleiwa̱. Ata ba ku̱ ishö yile ebä, jera yis kjanaklä bäirmini. 	 Ex xi ttzaqˈwin nejinel: WAjaw, ntiˈx weˈ woklin, tuˈn tokxa toj njaˈy. Qalaˈ noq qˈmaˈnx jun Tyola, ex bˈeˈx kweˈbˈil weˈ waqˈnil.


Jekäi Pedro te isha ije ia̱: —Jesucristo te bä bäiwe̱ke̱ni. Ma jeköka̱; ma ja̱ka̱ ki̱shuöni. Jera ñawäsaka ije̱kaka̱ni. 	 Xitzin tqˈmaˈn Pegr te kyjaluˈn: Eneas, ate Jesucrist kˈwel qˈanin tey. Kux jaw weˈksa, ex chmoˈnks tal tkuẍbˈila. Bˈeˈxsin jaw weˈks Eneas,