Bulirishtä ra Juan te Jesús su̱a idaju̱ iwäki̱. Jera ite isha ditsä ia̱: “¡Issö, a̱mi ne rä Säkeklä Oveja yaba, ka̱jiska wa te ji yakei wakble nui tsa̱k ju̱ami rä! 	 Toj junxil qˈij, xi tkaˈyin Juan Jesús kyjataq ttzaj laqˈe tkˈatz, ex xi tqˈmaˈn Juan kyexjal: Kykaˈyinxa. Kyja tzaj laqˈeˈ tal Tal Trit Dios, a k‑elil qˈinte kyilxjal toj tkyaqil twutz txˈotxˈ, tzeˈnqeku tal tal rit, a kubˈ kybˈyoˈnxjal, atxix ojtxe te chojbˈil kyil.


Yis el wa, ikuna bas sha̱ manele mineju̱ kju̱awa ji rä iyina si̱ yika ra, manele te iki̱ma idäkläwa̱ni ra, 	 Ayiˈy werman, qa at jun o tzˈel txalpaj tiˈjjo tumil twutzxix, il tiˈj tuˈn ttzaj onit, tuˈn tajtz meltzˈaj.


¿Bas ia̱ ra, sä kolole Säkeklä wa̱ iwakei ia̱ wa te iwakei a̱netse ka̱piana irä tuina irä jewa ka tsa̱tkenak iwa̱ na? ¿Ite ijewa pakemi iki̱ssäk jaree na? 	 A qa ikyjo ntqˈmaˈn, ¿Ma nyapetzila aku kolin te Diostz kyiˈjjo jniˈ, a o chi jaw tskˈoˈn, a qa ma chi kubˈsin kywutz qˈijl ex qnikyˈin? ¿Okpetzila kxel qˈmaˈn kye, tuˈn kykubˈ ten ayolte nim tqan, tzeˈnkuˈ tenaj tal mebˈe qya?


Jera ite jekäi ishäk iia̱ kúka, te isha: —¿Mane rä yis a̱mi rä, mane wa rä yis el wa rä na? 	 Me ante Jesús xi tqˈmaˈn te a xi qˈmante ikyjo: ¿Ankyeqe weˈ nnana, ex ankyeqe weˈ witzˈin?


Jí saje Israel wa Kekläí te sa kalí wa kuka. Ijewa bakle Egipto ke̱i ska kju̱awa wa ye ra, ite ijewa oloi kaka̱. Jeska ite ijewa jaksa̱ iwakei jula tkacha̱ wa. 	 A kyDios tnam te Israel, xjaw skˈoˈn kyeˈ ojtxe qxeˈchil. Ma chi ok tmujbˈin, tuˈn kyok te bˈetin xjal, a ma nintz kybˈaj, teˈ iteˈxtaq toj txˈotxˈ te Egipto. Ex ax, tukˈa tkyaqil tipin, s‑etz qˈinkye tojjo txˈotxˈ anetziˈn.


Ikuna ba te je wà sä el wa pakta ra, ba rä Jesucristo kja̱nei wa̱k bäi, kibileka̱ ji biketse etkabä ktei ja̱mi, ba pautäle bäi kolole ma wa̱ je ktei ja̱mi. 	 Qatzin qa ma txi t‑xnaqˈtzinjiy anetziˈn kye nimil, tbˈanil aqˈnilpetzintza te qAjaw Jesucrist, ex nojnin tuˈn yol nimin quˈn, a tbˈanil xnaqˈtzbˈil, ma tzˈok lipey tiˈj.


“Yi a̱ni ka kjäkwa̱ ditsä täkii ju naka idäli jakibläk, iwakei ka mo̱newa̱ iwa̱ säkätä ra. Jekäi ebä ne ra ite iju wajemiksa̱ rä. 	 Atx juntl tumil: Qa taj jun ileqˈ tzˈokx elqˈil toj tja jun xjal nim tipin, nlay bˈant telqˈin, qa mi xkubˈ kˈlet tajaw ja nej. Ikytzin toke tajaw iljo tzeˈnku tajaw ja lo, quˈn a tajaw jniˈ xjal aye tzyuˈnqe tuˈn. Me ayin weˈ ma chin kanbˈin tiˈj tajaw il. Tuˈnpetziˈn, nchi ex nlajonjiˈy taqˈnil toj kyanmin xjal.


Je ki̱ka ite Jesús tsa̱miwa̱ni etäbä kicha Pretorio na. Jeska ite ichaka Jesús ia̱: —¿Mai ba dar dä? Jera Jesús wa̱ ka ikúkane. 	 Okx juntl majl Pilat toj ja te kawbˈil, exsin xi tqanin juntl majl te Jesús: ¿Jaˈxixsin tumil tzajnintza? Me ntiˈx te Jesús xi ttzaqˈwin.


Ata ji bata shäk, je ktäke̱ rä ditsä ra ijewa ki̱wäjienaklä, issënaklä chatkäkwa̱, ñakäi ije̱r pablenaklä. 	 Me metzin kye nchi yolin Tyol Dios, nchi mojin tuˈn kychˈiyjo txqantl toj kynimbˈil, ex tuˈn tnimsit kykˈuˈj, ex tuˈn tqe kykˈuˈj tiˈj.


Ka irä jiye kuna ta, ba te yis ia̱ kte ma̱, je ma̱ni yis te ijewa ia̱. Ijewa te je kuka, ijewa je̱r ku̱a ite si̱ yis bite rä ba ska, jekäi ijewa te ibiketsa ba ne te yis patkaté rä. 	 Quˈn ma txi nqˈonjiˈy tqanil, a saj tqˈoˈn weˈy, ex ma txi kynimin, ex ma tzˈel kynikyˈ te, qa twutzxix tukˈiy ẍin tzajiˈy, ex qa ay saj chqˈoˈn weˈy.


Jera jí Säkeklä gobierno ktei baa wapauta̱nami ka̱ biköle ska sä ditsei wä biköle wa̱ ju̱ñenak, je ne kjepa sa̱ ke̱i e̱rmiwa̱ rä. 	 Aj telpin bˈaj tyolajtzjo Tbˈanil Tqanil Tkawbˈil Dios tkyaqil twutz txˈotxˈ, tuˈntzin ntiˈx jun chˈuqxjal, a mit tzˈel tnikyˈ tiˈj. Atzin qˈijjo japin bˈaj tqˈijil tkyaqil.


Je ne ki̱ka Judío wa te isha je bäinani ia̱: —Jir dä sábado. Ka ka̱ kuna bä je̱katashuäklä tsa̱klämi. 	 Tuˈnpetziˈn, xi kyqˈmaˈn Judiy te ichin otaq qˈanit: Qˈij te ajlabˈl te jaˈlin. Nya wen teˈ toj kawbˈil, tuˈn tkubˈ qbˈinchin jun tiˈ, ex tuˈn tjaw tiqiˈn tkuẍila.


Ata bena yi me̱ke̱ Sa Ká te yis ia̱, jewa ne rä däkwa̱ yis ja̱mi. Ñakäi yi däke̱wa̱ yis ja̱mi, je ka ju̱naksa̱ yis wa̱ mik a̱ni. 	 Quˈn tkyaqiljo o tzaj tqˈoˈn qMan Dios weˈy, ktzajil lipe wiˈja; ex ajo ktzajil lipe wiˈja, nlayx chi ex nlajoˈn.


Jekäi iká kju̱atkämi iyaba jäiyi ra, ñakäi iyaba jäiyi kju̱atkämi iká ra. Ia̱mi kju̱atkämi iyaba alaklä ra, ñakäi iyaba alaklä kju̱atkämi ia̱mi ra. Sa̱nu̱le nu̱lewa kju̱atkämi iyak ra, ñakäi iyak kju̱atkämi ije ra.” 	 Okpe k‑elil tiˈjlin te manbˈaj tkˈwal, ex ikyx te kˈwalbˈajjo tiˈj tman. Ex okpe k‑elil tiˈjlin tetxin ttxu, ex ikyx te txubˈajjo tiˈj tal. Ex okpe k‑elil tiˈjlinte ilibˈj ilibˈilte, ex ikyx te ilibˈiljo tiˈj tlibˈ.


Jishtä ale yöleksa̱ ishäkä pjoi wà wakei rä, je su̱ta ishäkä pjoi wà yöleksa̱ wa rä. Ñakäi jishtä ale dar ka̱jöir ska wakei rä, je su̱ta ka̱jöir ja̱mi wa rä. 	 Ma qo ok tzeˈnku te Adán, a te twutz txˈotxˈ, ex qo okil tzeˈnku te Crist, a te toj kyaˈj.


Ata kje sä ktewe̱ke̱ kte ka wata te, ji ia̱ ka sa̱ je̱r ko̱r te, ke je kiawa̱ ba ku̱, sa̱ wa̱ iju̱ñer je te rä kju̱atke ne wätsikiwe̱ ki̱ka. 	 Mi tzˈok tbˈinjiy jniˈ chˈotjbˈil, a ntiˈ tumil, ex ntiˈ tnabˈl, quˈn bˈiˈn tuˈn, qa noq te joybˈil qˈojjo anetziˈn.


Ata mika̱ ka bas wa̱ Säkeklä ju̱ñerba ra, bas te rä tsa̱na ra ji rä ka säkekläí wa kuna ne kja̱nei wá̱ rä. 	 Me atzin kye ojtxe, tuˈn naˈmtaq tel kynikyˈa te Dios, ma chi ajbˈiˈn kye dios, aye nya Diosqe.


Bas ká Abraham ssëna a̱naa si̱, ije te yis díaí su̱emi ki̱ka. Jekäi ite je su̱a; je te issëwa̱ a̱naa. 	 Me ante Abraham, a qtzan kytaˈẍa, nimx o jaw tzalaj tuˈn tlontetaq wulila. Ex o tli noq tuˈnjo tnimbˈil, ex o noj tukˈa tzaljbˈil.


Ideju̱ Cesareaka ra, imineju̱ däkka̱ Jerusalénka tapanak wa chakäk. Je itä ki̱ka imineju̱ Antioquíaka. 	 Tej tbˈajjo ikyjo, bˈeˈx okx toj bark, ex bˈeˈx ex toj tnam te Éfeso, tuˈn tkanin tzma Cesarea. Tej tkanin antza, bˈeˈx xiˈ toj Jerusalén qˈolbˈil kye nimil toj Ttanim Dios antza. Tej tbˈajjo ikyjo, bˈeˈx xiˈ toj tnam te Antyokiy.


El wa, sá te bas pake, ka shka̱bläk kuna wa uñak; ka täki ta wa je̱r pabläk; ja̱lma̱lewa̱ wa ki̱ma̱k; ditsä biköle katabläk je̱r bäi wà. 	 Ex ikyxjo erman, nqo kubˈsin qwutza kyeˈy, tuˈn kyxi kykawinjiˈy ayeˈ kykyˈeˈ tuˈn kyaqˈnin, ex tuˈn kynimsin kykˈuˈjjo ayeˈ kyjaˈ kykubˈ numj, ex tuˈn kymojiˈn kyukˈa a ntiˈxixl kyipin. Chebˈe chi ayoˈn tajbˈil qMan Dios kyukˈa kykyaqil.


Jekäi ñakäi jira ijewa rä ka iktä ssäk kuna, je wà ije̱r bäi shäklä bas ia̱, kjepa ije̱r bäi shäklä ijewa ia̱. 	 Exsin ikyxjo jaˈlin, ma tzˈel kyiˈjlin aj Israel Dios, tuˈn ttzaj qˈaqˈin tkˈuˈj kyiˈj, ikyxjo tzeˈnku kyeˈ.


Ka David mineneka̱ ka̱jöir, ata ite isha rä: “Säkekewa te isha yis Säkekewaí ia̱: ‘Ma je̱tköwa̱ yis jula wämo kja̱ne, 	 Nya te David jaw twutz kyaˈj, quˈn ikytzin tqˈma kyjaluˈn: Xi tqˈmaˈn qMan Dios te wAjawa: Qekuy toj nman qˈobˈa kawil wukˈiy,


Jera ije te isha ijewa ia̱: —Bas je̱r dä därërë ki̱ Moisés te ka̱ ma̱ bas ia̱ bas wa̱ bas se̱naklä wa jäkläwa̱, ata säkätä ra ka irä jekäi kuna. 	 Xi ttzaqˈwin Jesús: Noq tuˈn tpajjo manyor kujx kyanmiˈn ja xi ttziyin Moisés, tuˈn tkubˈ tpaˈn ichin tibˈ tukˈa t‑xuˈjil. Me me teˈ te tnejil, nya iky teˈ tten.


Jekäi ijewa ksa etka ra, iminejulumi Olivo Yäkä Bataka. 	 I bˈaj bˈitzin jun bˈitz nej kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin, exsin i xiˈ twiˈ wutz Olivos.


Ka irä jiye kuna ta, ale ishäk: “Ke ma manenak”, je te ñaebä isha: “Ke sa ktawa̱.” Jekäi ka ba manene, ata ba te sa ktawa̱ ra, ba ianawa̱ rä ka ka̱wei dälätsäk kuna käi. 	 quˈn axsin Diosjo xqˈmante tuˈn mina kyˈaˈjiˈn ex mi bˈiyiˈn. Atzin jaˈlintz, qatzin mi nkyˈaˈjiˈn, exsin qa ma bˈiyiˈn, ma tzˈel tiˈjlintza tkawbˈil Dios, ex mina nkubˈ tnimiˈn.


Ñerä Festo te ipaka itsa̱tkäk wa ra, jekäi ite isha: —Ba te ka̱kia ktei wabiketsanakksa̱ César wakei wa̱, jera je wäki̱ ba ma rä. 	 Tbˈajlinxiˈ tqanin Festo kye qˈolte tumil te, tiˈjjo otaq tqˈma Pabl, tzaj tqˈmaˈn kyjaluˈn: Quˈn axa ma tzaj qaninte, tuˈn toka toj xjel tuˈn César toj Rom, mala txiˈtza antza.


Ata mika̱ iwikblu ktäk bulee si̱ dewa̱ ra, jera ite bas je̱r ku̱emi ji rä iyina si̱ biköle wà. Ka irä maikäi kuna ta, ka iwa̱ ji yinak iwakei je̱r wà kuna, ata ji ssa ite käi je biköle shemi ite, ñakäi ji dämi ji̱a sa̱ ki̱ka je bata shemi ite bas ia̱. 	 Me aj tul Xewbˈaj Xjan, ok ktzajil t‑xnaqˈtzin kyeˈy kykyaqiljo a twutzxix, quˈn nlay yolin tuˈnx tibˈx; qalaˈ oˈkx ktzajil tqˈmaˈn kykyaqiljo n‑ok tbˈiˈn weˈy. Atziˈn ktzajil tqˈman kyeˈy tiˈ kbˈajil.


Mai sá dami käi sá wa̱ Jesús dulewa̱ dami del sá yaka ja̱mi, je wà Jesús se̱r kseka kjayinaklä sá yaka ja̱mi. 	 Ikyxjo tzeˈnku bˈaj tiˈj Crist, a qxmilil te twutz txˈotxˈ il tiˈj tuˈn tkyim. Me ma jatz anqˈin Jesús juntl majl tukˈa nimxix tipin. Ex nqo bˈet jaˈlin kywutzxjal tukˈa tipin Jesús toj qchwinqil.


“Ke ibiketsa yis de rä sa̱ se̱naklä je̱r bäi wà ñara ka̱jiska ni. Ka yis dene rä sa̱ se̱naklä je̱r bäi wà kuna, ata yis de rä sa̱ ñakpäkläka̱ espada wà. 	 ¿Tzeˈntzintz toj kywutza? ¿Ma man chin kˈuˈl wetza noq tuˈn kytzalajxjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ? ¡Me twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, aj qa mina! Qalaˈ ma chin kˈuˈl weˈ noq tuˈn nqˈoˈn qˈoj kyxolxjal.


Ite Abraham paka tene shkiri wa̱k, je wà ikabläklä ñaia̱. Je su̱ta iyaba Isaac ko̱na ra, ocho día ra ite imatsu̱ kjuä tia ju̱ami. Je su̱ta Isaac te iwá̱ Jacob ia̱. Jekäi Jacob te iwá̱ sa kalí wa doce ia̱. 	 Tej tkyij bˈant tiˈjjo yol luˈn, chi Esteban, xi tqˈmaˈn Dios te Abraham, tuˈn tok qitit kyechiljo qˈa tiˈj kytzˈumil, te jun techil qa te teqetaq Dios. Tuˈnpetziˈn, tojxi twajxaqin qˈij titzˈjlin tkˈwal Abraham, Isaac tbˈi, ex bˈeˈx kubˈ qitin ttzˈumil te techil tuˈn ttata. Ex ikyx bˈantjo tuˈn Isaac tukˈa tkˈwal, Jacob tbˈi. Ex ikyx bˈantjo tuˈn Jacob kyukˈa kabˈlajaj tkˈwal qˈa, ayej i ok te qxeˈchil awo, a o tokx kyojjo kabˈlajaj chˈuq xjal te Israel. Me lajajtaqjo tkˈwal Jacob, a nchi xkyˈaqlintaq tiˈj kyitzˈin, Jse tbˈi, tuˈn kˈuˈjlinxixtaq tuˈn manbˈaj, ex bˈeˈx xi kˈayin kye xjal aj Egiptoqetaq. Me attaq tkyˈiwbˈil Dios tibˈaj Jse.


Ije ja̱mi ju kalabe wäjierte, kibinakka̱ templo sikii ye Säkekewa ja̱mi. 	 Noq tuˈn Crist, ajo ma tij ja kyja tjaw chˈiy toj ttxolil, tuˈn tok te jun ja te naˈbˈl Dios, a xjanxix tiˈj qAjaw.


Jekäi jishtä sa yaka rä ka wikblu ta ra, sä rä dulewa̱, je su̱ta ji biketse etkabä ka ji o̱le iwà ra, je rä dulewa̱. 	 Ikytzin tetzjo luˈn; tzeˈnku ntiˈ tajbˈin jun xmilil qa ntiˈ t‑xew toj, quˈn kyimnin taˈye; ikytzin jun nimbˈiljo qa ntiˈ tbˈinchbˈin tukˈa.


Ñerä kte ssënaté ka̱jöir je te ishe: “Jí ne rä yis yaba shka̱ta rä, je ra yis ssëna baa.” 	 Ex qˈajqˈojin jun yol toj kyaˈj. Chiˈ kyjaluˈn: Axixpen wejiˈy Nkˈwal kˈuˈjlin wuˈn, a o jaw nskˈoˈn.


Je ne ki̱ka yi wa̱ ji we̱ bäi ju̱ñer, ata ka ite je we̱ ra, je rä ite ji yakei wakble. 	 Tuˈnpetziˈn, ankye teˈ, a bˈaˈn bˈinchin wen, ex qa mix kubˈ tbˈinchin, ma kux te til ikyjo.


Ata yis wa̱ iju̱ñer del maitjä ji biköle kieke̱ ba te Säkeklä ia̱ je me̱mi ite ba ia̱. 	 quˈn bˈiˈn weˈ wuˈn qa ntzaj tqˈoˈn Diosjo tkyaqilx nxi tqaniˈn te.


Ñerä iwa̱ dulanak wa minemi kjawa̱julu jukläyäkä naka, te iku̱a jishtä ite isha iia̱ käi. Jera ijewa te Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä je äliwa̱. 	 Bˈeˈxsin i xiˈkuxjo t‑xnaqˈtzbˈin. Teˈ kykanin toj tnam, ikyx bˈajjo tzeˈnku bˈaj tqˈmaˈn Jesús kye. Kyij kybˈinchin wabˈj, exsin i xiˈ juntl majl jaˈ iteˈyetaq Jesús.


Ika̱kiä katke käi ije̱kaka̱ deni iwa̱ dulanak wa ska ra, ite ijewa ku̱a käpelecha̱wa̱, je rä ije̱r ianacha̱wa̱ ki̱ka. 	 Tbˈajlinxitzin naˈn Dios, jawtzin weˈkstz, exsin aj meltzˈaj kykˈatzjo t‑xnaqˈtzbˈin, me noqtaql nchi ktanl kyeˈ tuˈn bˈisbˈajil, tej kyel jyet.


Jera plaa je dulaklei ká a̱na te isha: —Yis te ji biketse etkabä, ata yis tsa̱tköpa ka yis ia̱ ji biketsar etkabä ki̱ka. 	 Atzin ttata qˈa jaw ẍchˈin, ex xi tqˈmaˈn: Qˈuqle weˈ nkˈuˈj tiˈja. Me chin tmojintza tuˈn tok qexix wen.


Saje cha wa kiana rä dulanak ji wa̱k bäi, yi ki̱ ji sherke̱ pjoo jewa tsa̱tkäklä iwa̱, ka ijewa ianakläwa̱ kuna ka ji me̱le ta käi. 	 Ex xnaqˈtzinxa kye qukˈa, a nimil, tuˈn tkubˈ kybˈinchin wen, ex tuˈn kyonin kyiˈjjo a ntiˈ at kye, tuˈntzintla kyajbˈinxix kye txqantl.


Ata sa tapar tso̱ e̱e̱na sha̱na chu̱li̱i̱ te ije biketsa. Jekäi ite isha ñaia̱: —Mika̱ Säbäkäkksa̱ de ra, jera ¿je te ji we̱mi kju̱awa ijuenaklä ye ije tsa̱ta na? 	 Me nimxxjal i nimin tiˈj, ex kyqˈma: Ax twutz ate Cristjo. ¿Ma akupela bˈant nim techil tipin juntl, tzeˈnku teˈ ichin lo?


Yilé ssëna yis kja̱nei wa̱k ra, je kiana minak yis da. Jekäi ra mai yis katke ska, yis kja̱nei wa̱k kätkämiña. Yilé te yis kja̱nei we̱ke̱ ra, jera yis Ká te je oloi kemika̱. 	 Ex ankye jun n‑ok tilil tuˈn, tuˈn tajbˈin weˈy, bˈaˈn tuˈn tok lipe wiˈja, tuˈn tten junx wukˈiy toj tkyaqil. Ex ankye te n‑ajbˈin weˈy, apente kjawil nimsiˈn tuˈn nMaˈn.


Jekjepa ite isha je ekla ia̱: —Bä jula paruöksa̱. Jera ite iparuaksa̱, jekäi je bäinani bäi ietkä käi. 	 Ex xi tqˈmaˈn Jesús te yabˈ: Nuqpinx tqˈobˈa. Bˈeˈx nuqpajkux tqˈobˈjo tal yabˈ, ex bˈeˈx bˈant tzeˈnkuxjo juntl.


Jera ije̱r ianawa̱ e̱e̱na si̱. Je ne ki̱ka ika̱kia ji̱a ki̱ta, jera iparina pi käi wäta ta̱i ta̱i jolona ishäkä ki̱ka. 	 Nimx jaw bˈisin Jesús tuˈn nimxtaqjo kyixkˈoj tuˈn tikyˈx tuˈn. Me tuˈn ikyjo, jaw tiˈnxix tqˈajqˈojil twiˈ tuˈn tnaˈn Dios. Tuˈnpetziˈn, ox txˈuljinx aˈ tiˈj, nchi kubˈik tzˈaq twutz txˈotxˈ, ex ikytaq chi kaˈyin tzeˈnku chikyˈ.


Jekäi bas ñassäke̱ bäi si̱, ata tsa̱na ra ¿jiye ka bas je̱r ianecha̱wa̱ rä na? Jekäi ra ji wakbläk jekäi ju̱neksa̱ bas wa̱ bas sha̱na. 	 Majqexpe kyeˈ, nchi tzalaj, ex njaw kynimin kyibˈa tiˈjjo ikyjo. ¿Nyapetla ma tzaj kybˈisa tuˈn ikyjo? ¿Ex matla tzˈex kylajoˈn kyxola?


ma rä iminetse̱ ka̱jöir ke̱i kje. Jekäi ka imitse̱ba yika, ite ji shata̱na Wikblu Sikina oloi ja̱mi iwa̱ kolole iktei bata shäk ye wa ia̱ ijewa wa̱ o̱nak. 	 ex pon bˈaj, tej tjaw Jesús twutz kyaˈj. Me nej, i jaw tskˈoˈn tsanjil, ex xi tqˈoˈn tumil kye tuˈn Xewbˈaj Xjan, a tiˈtaqjo tuˈn tkubˈ kybˈinchin toj tumil.


Je chu̱li̱i̱ wa su̱a Judío wa te ra, jewa ianacha̱wa̱ ijewa je̱r ki̱. Jera ijewa te Pablo te ji sheke̱ sha yakei, je kukawa̱ diekjela. 	 Me atzaj teˈ tok kykaˈyin aj Judiyjo txqan xjal, bˈeˈx i ja xkyˈaqlin, ex bˈeˈxsin i ok tentz yolbˈil, ex yasil tiˈj Pabl ex Bernabé.


Ata jira sä duawa̱ ji wa̱ sä rä kololewa̱ je yika, je wà sä deksa̱ kjermita ka̱wei yika, sa̱ wa̱ Säkeklä kja̱nei wa̱kläni spa̱na iwikblu ja̱mi, ka mikle ikja̱nei we̱ käi kuna kte yöle ja̱mi. 	 Me atzin jaˈlin, ma qo kyim tjaqˈ tipin ojtxe kawbˈil, ex mi txi qqˈoˈn qibˈ tuˈn qbˈinchinl il tzeˈnkuxjo ntqanin qxmilil. Tuˈnpetziˈn, ma qo tzaqpaj tuˈn qajbˈin te qMan Dios tuˈnjo akˈaj tumil, a tzaj tqˈoˈn Xewbˈaj Xjan, ex nya tuˈn ojtxe kawbˈil, a kyij tzˈibˈin.


Etäbä kicha yie ishe ni bas ia̱, tjabana si̱ camello kjäksa̱ju̱ tuluk wä ña̱la ja̱rka rä, ata därërë si̱ blu däwa̱ Säkeklä gobiernoí ja̱mi rä. 	 Kxel nqˈmaˈn juntl majl kyeˈy: Jun paqxla aku tzˈex jun chej toj toyajil jun bˈaq te slepbˈil bˈuˈẍ, tzeˈnkul teˈ tuˈn tokx jun qˈinin toj Tkawbˈil Dios.


Ka irä jiye kuna ta, sa kablä etkabä rä yi rä bakleka̱ sa̱ tsa̱ta ne ktä wà. Jekäi sa kablä etkabä ijuenaklä iyina si̱ irä, je rä ka ji ki̱ sa̱ ñaktewa̱klä kuna ji̱a ki̱ka. 	 Tzeˈnkutziˈn kye xjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ, qa kyaj tuˈn kyqˈman tiˈj jun tiˈ, qa twutzx mo minaj, il tiˈj tuˈn kykujsinte kyyol tiˈj tbˈi jun aˈla, a nimxixtl toklin tzeˈnku kye. Ex noq tuˈn kyyol ikyjo, bˈeˈx nkubˈ kykˈuˈj.


Ijewa te iwä pamu̱awa̱, jera ite isheke̱ iia̱: —¡Yi si̱ te ba kpa rä shöka̱ jile bata shäk ye! 	 Ok kymaqsiˈn twutz Jesús, exsin xi kyqanin te kyjaluˈn: Kanintzin tiˈj. ¿Ankye s‑ok bˈyoˈntiych?


Jera ite isha ijewa ia̱: —Bas kute yis da minak, jera yis te bas dulawe̱mi ditsä kukäk nima säkei ye. 	 xi tqˈmaˈn Jesús kye: Chi lipeka wiˈja. Quˈn ayetzin kyeˈ nchi chmoˈn kyiẍ jaˈlin, me kchi xel nxnaqˈtziˈn tzeˈn tten tuˈn tbˈant kychmoˈn xjal tuˈn kyklet.


Je demiju̱ te isu̱a maikäi Säkeklä je̱r bäi shä kate iwa̱k käi ra, jera ije ssëna a̱naa. Jekäi ite ijewa täkiwa̱ chatkäkwa̱ je̱r ssële tkelewa̱ del Säkekewa ja̱mi. 	 Tej tkanin Bernabé antza, el tnikyˈ teˈ tkyˈiwbˈil Dios, a otaq tzaj tqˈoˈn kyibˈajjo otaq chi nimin, ex ox tzalajx wen. Xi tqˈmaˈn jun tumil kye kykyaqilx, quˈn tuˈn tbˈanilxtaq te Bernabé, ex nojnintaq tanmin tukˈa Xewbˈaj Xjan ex nimtaq tnimbˈil. Tuˈn ikyjo, xi tqˈmaˈn, tuˈn kybˈet jikyin wen toj kychwinqil, ex tuˈn kynimin tukˈa tkyaqil kyanmin tiˈj tAjaw Tkyaqil. Tuˈnpetziˈn, at txqan xjal nimin tiˈj qAjaw.


Jekäi ite ijewa patkamini ra, imineka̱ju̱ ka̱ bata ki̱ka ka̱kiäk. 	 Teˈ kybˈaj kykyij tqˈolbˈin, bˈeˈx xiˈkux naˈl Dios twiˈ jun wutz.


Je ne yile iyöle ska: “¡Issö! Yie jak ju ñak wäkukäk, yolole säkei ta ta̱i, je tkawa̱ Sión ska; yi te ije biketsa ra, jera a̱ni ka je äinakwa̱.” 	 Quˈn ikytziˈn ntqˈmaˈn Dios toj Tuˈjil Tyol kyjaluˈn: Kˈwel nqˈonjiˈy Abˈj toj tnam Sion, a nimxix toklin te tqˈuqiljo ja. Atzin Abˈj lo, skˈoˈnxix wuˈn ex tbˈanilxix. Alkyejo knimil tiˈj, nlay tzˈel toj txˈixewch.


Jera Jesús te isha iwa̱ dulanak wa ia̱: —Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱; blu wa ia̱ ra därërë dewa̱ ka̱jöir gobiernoí ja̱mi rä. 	 Ante Jesús tzaj tqˈmaˈn qeˈy: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy: Kujx teˈ, tuˈn tokx jun qˈinin toj Tkawbˈil Dios.


“Däli tkäk ekla mineju̱ idäli wä tuläk. Jekäi ite itule rami ra, iwä sha̱ jolona ña̱la ki̱, jewa wätunacha̱wa̱, jera du ju̱nak ka̱sha̱ka te ikatacha̱wa̱. 	 Jun maj, attaq jun xjal ex, awal triy. Atzaj teˈ t‑xi tchtoˈn tijaj, ilaˈku ijaj i pon tzˈaq toj bˈe. Tuˈntziˈn, bˈeˈx i bˈaj kywaˈbˈinxjal, ex bˈeˈx jaw kywaˈn pichˈ.


yolole weikanak, ata ka jalewa̱ sá wakwa ebä kuna, jololecha̱wa̱, ata ka weikalecha̱wa̱ kuna. 	 exla qa ma qo el kyikyˈinxjal, me me te Dios, nlay qo kyij tkolin; exla qa tiˈ xbˈant kyuˈnxjal qiˈj, nlay qo kubˈ tuˈn.


Ñerä je te ijewa male̱che̱ kajali ra, ñawäsaka jäiyi wa bol ñajaklaka̱ ijewa wäja̱mi ñapajiele wäñileka̱ olóo. 	 Bˈeˈx i jaw xobˈ, ex ntiˈ tumil jyet kyuˈn tiˈtaqjo tuˈn tkubˈ kybˈinchinl. Ex jun paqx, kyli kabˈe ichin, a waˈlqetaq kykˈatz, a tzunxtaq tilkˈajjo kyxbˈalin.


¡Bas ka je̱r ta wa, ka wä wajuenak kuna wa! ¿Mane rä bäi si̱ rä, oro, ata Templo je oro siki tewa̱k na? 	 ¡Ntiˈ kynabˈla, ex moẍqiˈy! ¿Ankyeˈ nimxixtl toklin? ¿Apela qˈanpwaq, mo qa a tnejil ja te naˈbˈl Dios, a s‑ok qˈonte toklin pwaq te xjanxix toj taqˈin Dios?


Jera Säkeklä wikblu te isha Felipe ia̱: “Ma je̱k siköwa̱ je carreta säkätä ja̱mi.” 	 Xi tqˈmaˈn Xewbˈaj Xjan te Lip kyjaluˈn: Kux txiˈy, ex laqˈeka tkˈatzjo karwaj.


Jekäi säkätäba Andrés te iel Simón ku̱a, je ia̱ ite isha: —Sá te Mesías ku̱a. (Je wà rä Cristo). 	 Jun paqx, xiˈ Andrés jyolte Simun. Tetziˈn tknet tuˈn, xi tqˈmaˈn te: Ma jyet Crist quˈn, a skˈoˈnxix tuˈn Dios.


Mika̱ bas taparke̱ ra, ka je rä ji ñak bas je̱r ja̱naklä Säkekewa dulewa̱ ska kuna. 	 Me kxel nqˈmaˈn qa ajo paˈbˈl lo ntiˈ tajbˈin, ex ajo Xjan Wabˈj, a nchi waˈn tiˈj, nyaxla xjan twutz qAjaw.


“Ka yis kätkäk ji̱a ka̱jiska, ata ijewa käjäklämi ji̱a ka̱jiska, jekäi yis maju̱mi ba ska. Papá sikina si̱, ba ku̱ ijewa kjänanopa ba kie me̱le ba wa̱ yis ia̱ je oloi ja̱mi, ijewa däkläwa̱ etka yebä jishtä saje wa rä etka yebä käi. 	 Mi chin kyij teˈn weˈ tzaluˈn twutz txˈotxˈ, me metzin kyetz axsa chi kyjele tene tzaluˈn. Me metzin weˈ, ma chin aj weˈ, tuˈn nteˈn tukˈiy. Ay Tata xjanxix, tuˈnpetziˈn, klomqetziˈn tukˈa tkyaqil tipiˈn, a aye ẍi tzaj tqˈoˈn weˈy, tuˈntzintla kukx kymujbˈin kyibˈjo tzeˈnku qe tukˈiy.


Ji biketse etkabä wà sa̱ je̱r ku̱a ite ji ke̱i biköle yöleksa̱ rä Säkeklä ktä wà, jekäi ji juenak je yöleksa̱ rä ji ka juenak kuna je ebä wà. 	 Ex ikyxjo qe, bˈiˈn quˈn noq tuˈn qnimbˈil, qa a qMan Dios kubˈ bˈinchin teˈ tkyaqil, noq tuˈn Tyol. Ex ikyxjo, bˈiˈn quˈn tuˈn qnimbˈil, qa tkyaqiljo a nqloˈn jaˈlin, antza tzajnin tiˈjjo a nya qˈanchaˈl.


Ata mika̱ yis tkenaka̱ ka̱sha̱ ki̱ka ra, yie biköle ssëwe̱mi däkwa̱ yis ja̱mi. 	 Quˈn ajtzin njaw qˈoˈn twutz tze tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ktzajil nchmoˈn kykyaqil xjal wuˈnx wibˈxa.


Jekäi sá sha̱na ñael wa ebä bakle siete; ikibi si̱ se̱nawa̱, ata je duawa̱ ka yäbei a̱ta̱leta̱na kuna, jekäi je alaklä a̱ta̱na iel ia̱. 	 Quˈn ikytzin qejiˈy qxol, attaq wuq ichin kyitzˈimile kyibˈ. Atziˈn kytziky knet t‑xuˈjil, me ntiˈ jun tkˈwal kyij, teˈ tkyim. Atzin t‑xuˈjil kyij, bˈeˈx jaw meje tukˈa titzˈin.


Ñerä Jesús demini Galilea ska, Säkeklä wikblu täkili ta. Jekäi ije palei ju̱ñenami je ke̱i biköle ska. 	 Nojnintaq te Jesús tuˈn tipin Xewbˈaj Xjan, tej tmeltzˈaj toj ttxˈotxˈ Galiley, ex nimxtaq nyolajtz tqanil toj kykyaqiljo tnam iteˈtaq tiˈjileˈ txˈotxˈ anetziˈn.


Je ukä ska ite yis ia̱ diklä kataka kjasha wäñileka̱ vidrio käi, je rä sa̱ se̱naklä kseka diklei. Je daksa̱ju̱ rä Säkeklä irä Oveja Yaba irä je̱tkäklä sa̱ tsa̱ku̱i ye ska. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, tzaj tyekˈin angel jun nim aˈ ẍqiyin wen, a aˈ te chwinqil, a tzajnin tiˈj tqˈuqbˈil Dios ex tiˈjjo teˈ tal Tal rit.


Ñerä ite isha iwa̱ dulanak wa ia̱, jewa wa̱ ko̱no yulächa̱klä kja ije ia̱, iöle je chu̱li̱i̱ wa terwa̱ ija̱mi yika. 	 Tuˈntzin ikyjo, xi tqˈmaˈn Jesús kye t‑xnaqˈtzbˈin, tuˈn noqx tkubˈl jun bark kyuˈn ttzi nijabˈ, tuˈn t‑xi toj, ex tuˈn tokx laqˈe chˈin tojxi aˈ, tuˈn mina tzˈok jitzˈletaq kyxol xjal.


Ikuna yilé te yis je̱r iawa̱wa̱ ra, ka je wa̱ yis ebä je̱r iane kuna, ata bäi si̱ ra, ka yis wa̱ iki̱talawa̱klä ra, bas kalabe je̱r iawa̱ ite ñaebä. 	 Atzin jaˈlin, a xjal, aj xbˈinchin il, s‑ok qˈoˈnte jun bˈis wiˈja tuˈn tbˈinchbˈin nya bˈaˈn. Me nya noq oˈkqinxa, qalaˈ toj juntl tumil, majqexa.


Jekäi ¿jibä wà yis te bas biketsa tapanak eyaka eyaka wa saka katäbäka rä na? Ata ka yis wa̱ bas weikane jile kie wà ki̱kale irä. ¡Yis jöwa̱ bitaba je yie iwa̱ yakei ki̱ka! 	 Quˈn ikyx nkubˈ nbˈinchinjiˈy kyxol tkyaqil Ttanim Dios. Ex mi ẍi ok nqˈoˈn noq chˈin kyokliˈn, a tuˈn mi xi nqaniˈn twiˈ nkˈuˈja kyeˈy. Qa nyaxix wen toj kywutza ikyjo, kynajsinkuy wila.


Ka irä maikäi kuna ta, sä Judío wa rä ka sä juer jekäi ebä ki̱ka kuna, ñakäi tene shkiri rä ka juenak sa yaka ska ebä kuna. 	 Quˈn nyaqeku kye Ttanim Diosjo, a Judiy, a at kyechil tiˈjtzaqtz kychibˈjil, quˈn nya te qechiljo twutzxix, a n‑ok tiˈjtzaqtz qchibˈjil.


Jera Jesús te isha ijewa ia̱: —Bas biköle te yis jemiwa̱ta̱na. Ka irä maikäi kuna ta, iyöle katke rä: ‘Yie oveja kjänanak ktemiwa̱, jera oveja butsa̱nami iyika.’ 	 Teˈ kykanin antza, xi tqˈmaˈn Jesús kye: Kykyaqilxa k‑elil kyiˈn tqˈuqbˈil kykˈuˈja wiˈja, quˈn ikytzin ntqˈmaˈn Tyol Dios toj Tuˈjil: Kˈwel nbˈyonjiˈy kyikˈlel, ex ayetzin rit kchi bˈajelil tilj, chiˈ.


Jera María je̱r kalme del je biköle ska, je biketseke̱ ite maitjä. 	 Ante Mariy mix jaw yoline; noq kubˈ tbˈisin tkyaqiljo nkyqˈmaˈntaq.


Ñerä Jesús je̱k wäkukawa̱ te yilé paka itsa̱kté iwäki̱. Idetse̱ ra, ite ichaka iia̱ 	 Bˈeˈx kubˈ weˈ Jesús, exsin xi tqˈmaˈn, tuˈn ttzaj qˈinj moẍ jaˈ taˈyetaq. Tejtzin tpon qˈiˈn moẍ nqayin tkˈatz, xitzin tqanin te kyjaluˈn:


Ata jira yie bas ia̱ iyue ka bas ñabawa̱ kuna yi a̱ni je̱k shäk sä el ni ra, ata je wakei rä ka̱wakbläk iräle, ji ki̱ tker sa̱ ja̱mi biketsäk iräle, jile kekläí me̱i kja̱nei wa̱k iräle, sa̱ ki̱yuäk iräle, se̱nak di yëë iräle, sa wañak iräle. Je shtä wa ra ka bas kiar ji ñakbä jibä. 	 Qalaˈ a wejiˈy nxi nqˈmaˈn, tuˈn mi tzˈoka kymujbˈin kyibˈa tukˈa jun, a ntqˈmaˈn qa nimil, me qa nkyˈaˈjin, mo qa n‑el kyanmin tiˈj txqan tiˈ, mo qa nkˈulin kywutzjo twutzbˈiyil, mo qa iqil yolj, mo qa txˈujtinelj, mo qa ileqˈj. Mixpe tuˈn t‑xi kytzyuˈn jun kywaˈy tukˈa xjal ikyjo.


Ata yis te ishe bas ia̱, ke a̱ni bas kabla kable etkabä wà ka̱jöir wäkata ska iräle, je rä Säkeklä je̱tkäklä sa̱ tsa̱ku̱i ye ki̱ka; 	 Me metzin weˈ kxel nqˈmaˈn: Mi tzaj kytxkoˈn tbˈi jun aˈla mo tbˈi jun tiˈ toj kyyola; tzeˈnku tbˈi kyaˈj, quˈn atzin tqˈuqbˈil Diosjo;


Ata Jerusalén ka̱sha̱ka je rä ka kololewa̱ kjanaklä ye kuna. Je ne rä saje wa a̱mi rä. 	 Me atzin te Sara juntl techil Jerusalén, me toj kyaˈj, a tzaqpiˈn tjaqˈ ojtxe kawbˈil. Atzin tnam luˈn ok qˈoˈn nyakuj te qnana, awo nimilqo, quˈn tzaqpiˈnqo ikyx tzeˈnku te Sara.


Ka irä jiye kuna ta, sä wäyuäk sä bäkäkksa̱ ye wa irä, jile bata shäk ye wa irä, ñajämika̱ te ijuenaklä e̱e̱na shtä irä, ji ka su̱le sa̱ wa̱ shtä irä kjashemi, sä kolole wa kuna wäyönak ra, jewa wäyönakläwa̱pa ye. 	 Quˈn chi ul sbˈul k‑okil kyqˈoˈn kyibˈ te Crist, mo te jun xjal tzeˈnku jun yolil Tyol Dios ojtxe. Ex okpe kˈwel kybˈinchin nim techil kyipin, noq tuˈn kysbˈetkuxjal kyuˈn. Ex okpela k‑okil kynikyˈin tuˈn kykubˈjo skˈoˈnqe tuˈn Dios, me nlay chi kubˈ.


Jera ite isha ijewa ia̱: —Bas dä ka ji biketsäk etkabä si̱ kuna ki̱ka. Ka irä jiye kuna ta, kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, bas kuna ji biketsäk etkabä mostaza wä doloi kjelabä ra, bas te ishemi jí ka̱tsä ia̱: ‘Ma je̱k tso̱ ju̱omi jeska’, jera je tse̱rju̱mi. Jekäi ka ji a̱ni kuna ka bas ia̱ o̱nak käi. 	 Tzaj ttzaqˈwin Jesús: Quˈn tuˈntziˈn noq chˈin kynimbˈila wiˈja. Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, noqit at kynimbˈila wiˈja iˈchaqxpetla kyintzjo tzeˈnku jun tal twutz mistas, akutla txi kyqˈmaˈn te wutz lo: Ku tela tzaluˈn, ex ku txiˈy tzachiˈn. Ex bˈeˈxitla aku tzikyˈ. Quˈn ntiˈxitla jun tiˈ nlay bˈant kyuˈn, noqit at kynimbˈila wiˈja.


Jekäi ijewa te ikjatele yöle wätia tka itsa̱ka, je te ishe rä: “Jí ne rä Jesús, Judío wa Tsa̱ku̱i rä.” 	 Ok kypejkˈin jun tzˈlan tibˈaj twiˈ, jaˈ tzˈibˈinke tiquˈnil kubˈ kybˈyoˈne. Chiˈ kyjaluˈn: Ate Jesúsjo, a Nmaq Kawil kye aj Judiy.


Iwa̱ dulanak wa te je ssa ra, ijewa ñatulacha̱wa̱ wakte, isuanacha̱wa̱ e̱e̱na. 	 Tej kybˈin teˈ t‑xnaqˈtzbˈin ikyjo, bˈeˈx i bˈaj kubˈ mutzqˈaj twutz txˈotxˈ tuˈn kyxobˈil.


Jera ite isha ijewa ia̱: —Bas cho̱ jera. Jekäi ijewa kjaksa̱julu minejulumi köchi ja̱mi, ñerä je köchi kalabe ñatka jolowa̱mi ka̱ ukä ki̱ tipä na, tuanacha̱wa̱ diklä na. 	 Ex xi ttzaqˈwin Jesús kyjaluˈn: Kux cheˈxtza, chi Jesús kye. Bˈeˈxsin i bˈajetz toj kyanmin ichin, ex i bˈaj okx kyoj kyanmin kuch. Me ayetziˈn tal kuch bˈeˈx i bˈaj xiˈ tolil kyibˈ twiˈ xaq, ex nqayinkutaql toke jun tij nijabˈ. Bˈeˈx i bˈaj jiqˈwe antza.


Jera wikblu ñá shtä wa̱ weikanak wa bäiwa̱ni ite. 	 Majqexpekyej xjal i qˈanit, ayeˈ nimxtaq n‑ikyˈx kyuˈn, noq kyuˈn taqˈnil tajaw il.


Iwa rä ka sa̱ wa̱ jiska jukläyäkä kuna tkelewa̱ jekjeye, ata saje wa te rä idäke̱wa̱ ji̱a ne yule kate rä. 	 Quˈn a tzaluˈn twutz txˈotxˈ ntiˈ jun qtanim tuˈn qten te jun majx, qalaˈ nqo jyoˈn, ex nqo ayoˈn tiˈj qtanim toj kyaˈj.


Ka irä maikäi kuna ta, Juan säwäukewa̱k deju̱ wa̱ pan ka ñane, vino ka yane, ata bas te ishe: ‘Ije rä kolole wa̱ be wa̱’ ni. 	 Ikytzin kyejiˈy, chi Jesús. Quˈn tej tul Juan, a mix waˈn pan ex mix kˈwan vin kyukˈa txqantl, ex xi kyqˈmaˈn qa attaq taqˈnil tajaw il toj tanmin.


sälwi su̱nak weikanak jishtä yis ki̱ idewa̱ Antioquía ska, Iconio ska, Listra ska käi. Jekäi bikö yis wa̱ sälwi su̱ne wäkolole räle, ata je biköle yika Säkekewa te yis wetsaksa̱. 	 twutz tkyaqiljo nya bˈaˈn ex jniˈ yajbˈil s‑ul kanin wiˈja kyuˈnxjal. Ojtzqiˈnl tuˈn, tiˈ s‑ikyˈx wiˈja kyojjo tnam Antyokiy, a Iconio ex Listra. Me toj tkyaqiljo luˈn, ma chin kleta tuˈn qAjaw Jesús.


Jekäi Säkeklä wa̱ ji tso̱ ssër ta ka wata käi, je rä wata ditsä cha tsa̱ta. Ñakäi Säkeklä wa̱ ji tso̱ ssër ta ka täki ta käi, je rä täkili ta ditsä cha tsa̱ta. 	 Tuˈnpetziˈn, a tzajnin te Dios, a ntiˈ tajbˈin kywutz xjal, nimxixtl toklin tzeˈnku tkyaqil kynabˈlxjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ. Ex atziˈn a nyakuj ntiˈ tipin kywutzxjal, nimxixtl teˈ tipin tzeˈnku tkyaqil kyipin xjal.


Yis wa̱ je ekla su̱le je mineletse̱ ale ka̱ baa ska. Jeska je te kte baa ka yinak kje ssa, ata ka sa̱ ia̱ ka̱ me̱ne je shäkläka̱. Je mineletse̱ rä yakaje iräle, ka yakaje iräle, ka yis wa̱ je ju̱ñer. Säkeklä ne wa̱ je ju̱ñer dä. 	 Me atziˈn bˈiˈn wuˈn ajo ichin, qa tukˈa t‑xmilil mo minaj; oˈkx Dios ojtzqilte,


Ji kätäk, je ku̱ ji ka kätäk kuna ke dokoitsa. Ñakäi ka ji kätäk kuna, je ku̱ ji kätäk ke wabiketsa yakei, Säkeklä wa̱ je rä kilewa̱ ñaebä ki̱ka. 	 Ayetzin kye nxiˈ tkyaqil kyuˈn, nya wen tuˈn kyyolbˈiˈn kyiˈjjo aye noq itzaj nxiˈ kyuˈn. Ex ayetzin kye noq itzaj nxiˈ kyuˈn, nya wen tuˈn kyyolbˈin kyiˈjjo aye nxi kychyoˈn tkyaqil. Quˈn kykyaqiljo luˈn ma chi ok te tkˈwal Dios.


Ata Jesús te ikúka: —Ka bas te iwätkewe̱ kuna. Ka irä jiye kuna ta, yi te jile wá̱ täkili ta yis kie oloi ja̱mi ra, jera ka je ia̱ je itä ki̱ka yis yinak yakei. 	 Me ante Jesús xi tqˈmaˈn kye: ¡Mina txi kyqˈmaˈn kye ikyjo! Quˈn alkyeˈ nkubˈ tbˈinchin jun tiˈ wen nimx toklin tiˈj nbˈiˈy, nya ajqˈoj wiˈja, ex nlay jaw yolbˈin wiˈja.


Je ia̱ ka̱ me̱na ikju̱atkäklä sä sikii wa ra, itunakläka̱ ijewa ki̱ka. Ñakäi iia̱ ka̱wei me̱na, ditsei wä ta kju̱awa kju̱awa wa, pa ta kju̱awa kju̱awa wa, ktä ta kju̱awa kju̱awa wa, ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa biköle patkäklä. 	 Ex xi qˈoˈn ambˈil tuˈn tqˈojin kyiˈj nimil, ex tuˈn tkubˈ kyiˈj tuˈn. Ex xi qˈoˈn toklin tibˈaj tkyaqil xjal, aˈlchaqx kye kyxeˈchiltz, kytanim, kyyol, ex kytxˈotxˈ.


Ka irä maikäi kuna ta, ka sá rä jishtä chu̱li̱i̱ te Säkeklä ktä watju̱e rami käi kuna. Ata sá te ji sheke̱ rä iyina si̱ wà Säkeklä säkei ye, iwakei wäkata ska Cristo ja̱mi. 	 ¡Nya noq aˈlchaqku! Qalaˈ oˈkqexjo ayeˈ junxchˈin tumil qˈiˈn kyuˈn twutz Dios, ex nchi yolin tuˈn, tiˈj Crist. Ex nya ikyxjo tzeˈnqeku txqantl, aye nchi suqin Tyol Dios noq tuˈn kykanbˈin pwaq tiˈj.


Ata tres día y medio ukä ska ra, si̱we̱i sa̱ se̱naklä kseka datse̱ Säkeklä ska dewa̱ni ijewa ja̱mi. Jekäi ijewa ñajaka̱ni klä ki̱. Jera isu̱ak wa suanacha̱wa̱ e̱e̱na si̱. 	 Me tbˈajlinxiˈ oxe qˈij tukˈa nikyˈjin, ax Dios xi qˈoˈnte kychwinqil, ex bˈeˈx i jaw weˈks juntl majl. Ex ayetziˈn nchi kaˈyintaq kyiˈj, bˈeˈx tzaj nim kyxobˈil.


Ije oloi ja̱mi sa̱ ia̱ ka̱ tso̱ sä kjäkläwa̱ Säkeklä wäki̱ ka suale ta, ka ji biketsale ta, sa te ije biketsa ki̱ka. 	 Atzin jaˈlin, at jun akˈaj tumil ma jqet, tuˈn qkyij qkyaqilx toj wen tukˈa Dios, noq tuˈn qnimbˈil tiˈj Crist, ex tuˈnjo qˈuqbˈil qkˈuˈj tiˈj.


Ata sä rä biketsä ta ra, je juerke̱ rä sä te biköle ji we̱ke̱ ja̱mi.” 	 Kxel nqˈmaˈn qa atzin k‑elile kynikyˈa tiˈjjo naˈbˈl ntzaj tuˈn Dios tiˈjjo qbˈinchbˈiˈn.


Ka irä maikäi kuna ta, biköle yi tsu yäke̱ ji̱a wa, jewa rä ka dulale kte wämo wà, ijewa rä dulunala ji̱a ki̱ka. 	 Ex ayetzinjiˈy tzeˈnku neˈẍ, me toj kynimbˈila, quˈn mi nbˈant kyximiˈn tzeˈnku jun tij xjal, a n‑el tnikyˈ te alkye wen ex alkye nya wen.


Jesús te je ssa ra, ite isha ijewa ia̱: —Sa̱ tso̱ bäi wa ki̱ ka sä bäiwa̱k sher kuna, ata sä duäke̱ wa ne ki̱ isherke̱ rä. 	 Me tej tbˈinte Jesús ikyjo, xi tqˈmaˈn kye: Ayetziˈn bˈaˈnqe ntiˈ kye tajbˈin qˈanil kye; meqetziˈn yabˈqe, atpen kyeˈ tajbˈin kye.


Simón Pedro te ipaka maikäi säkätä Säkeklä je̱r ssëna ka Judío kuna wa sha̱ kukäk iwakei ia̱ ye kinak ije kie ja̱mi rä käi. 	 Ma tzaj tqˈmaˈn Pegr qe, tzeˈn tten xi tqˈoˈn Dios kyoklin ayeˈ nya Judiyqe exqotzintz, tuˈn qok qkyaqilx te Ttanim Dios.


Iwa rä jile bata shäk wa biköle irä ka̱wei yöle irä te je bata sha Juan deju̱ kje. 	 Tkyaqiljo jniˈ t‑xilin kyxnaqˈtzbˈil yolil Tyol Dios ojtxe exsin ojtxe kawbˈil, noq jun tqanil tiˈjjo Tkawbˈil Dios, a tuˈntaq tul, tzeˈnku ma tzul Juan chikyˈbˈilte.


jakbläk wa iräle, ji ki̱tker sa̱ ja̱mi wa iräle, se̱nak diyëë wa iräle, sa̱ ki̱yuäk wa iräle, sä wañak wa iräle, jewa ia̱ Säkeklä gobierno ka däkksa̱ däli ukä ye. 	 exqetziˈn ileqˈ, exqetziˈn npon kykˈuˈj tiˈj nimku tiˈ, exqetziˈn txˈujtinel, ex xoˈl yol, ex jniˈ sbˈul.


Ke sa̱ ku̱ ñatapawe̱ jawa̱, jishtä moska wädular käi, ata bäi si̱ ra bas ñaje̱rtäkiwo̱. Jekäi sa̱ ku̱ je wo̱pa ki̱ta si̱ sa te ike̱i dawa̱ju̱ kja su̱a ki̱ka. 	 Ex mi t‑xi qtzaqpiˈn tuˈn tok qchmoˈn qibˈ, tzeˈnku n‑oke kyuˈn junjun, a ma chi niqˈet ikyjo; qalaˈ kukx qkujsin te qibˈjo qxolx. Axixpen te, il tiˈjjo luˈn jaˈlin, quˈn nqatzxix taˈ tqˈijil tuˈn tul juntl majl qAjaw, ex tuˈn tbˈaj tkyaqiljo luˈn twutz txˈotxˈ.


Saje wa te ibiketse ra, ji wämo ktei blelewa̱ rä e̱e̱na si̱, je rä: Ije ne kjayina yaka ta, sha bäi Säkeklä wikblu te, su̱a ángel wa te, ktei wapauta̱na ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa sha̱na, biketsana ka̱jiska, mineka̱tse̱ ka̱ baawa̱ si̱ ska. 	 Tuˈnpetziˈn, bˈiˈnxix quˈn, qa nimxix t‑xilin qnimbˈil, ikyxjo tzeˈnku nqqˈmaˈn: Tzaj tyekˈin Dios tibˈ qe noq tuˈn Jesús, a Tkˈwal, tej tok te xjal. Ex tzaj tchikyˈbˈin Xewbˈaj Xjan qa twutzx, qa a Diosjo; ex iwle kyuˈn angel. O yolajtz kyexjal tkyaqil twutz txˈotxˈ, ex nim xjal o nimin tiˈj. Ex jax qˈiˈn toj kyaˈj, jaˈ nqoptzˈaje qMan Dios te jun majx.


Ata ikuna rä ka Cristo shki̱neka̱ni ra, sá te sa pakta rä ka wata, ñaebä bas te ji biketsa etkabä rä ka wata. 	 Ex noqit mi xjatz anqˈin te Crist, ntiˈxitla tajbˈiˈn qyola, ex ntiˈxitla tajbˈin kynimbˈila.


Jera ite ijewa ia̱ ichaka: —Ata ¿ñe jini bas te ishe, yi yis dä na? Jera Pedro te ikúka te isha iia̱: —Ba ne rä Säbäkäkksa̱ rä. 	 ¿Yajtzin kye toj kywutz? ¿Ankyeqiˈn? chi Jesúsjo. Xi ttzaqˈwin Pegr: A tejiy Crist, a skˈoˈnxix tuˈn Dios, tuˈn tul tzaluˈn twutz txˈotxˈ, chiˈ.


Bas dikäla, ke bas ku̱ ji wikblu biköle ktä kuka iyina ye. Ata bas ku̱ ji wikblu mablö su̱o, idatse̱ rä Säkeklä ja̱mi í̱. Ka irä jiye kuna ta, chu̱li̱i̱ sä wäyuäk jile bata shäk wa ye rä minelemi kja ka̱jiska. 	 Ayiˈy werman, nimxix nkˈuˈja kyiˈja. Mi chex kyniminjiˈy xjal qa: Nchin bˈeta yolil Tyol Dios, qa chiˈ. Qalaˈ nejxix, k‑okil kybˈiˈn qa toj tumil nyoline, ex qa tukˈa Xewbˈaj Xjan nxnaqˈtzine, mo qa t‑xnaqˈtzbˈil tajaw il qˈiˈn tuˈn. Nxi nqˈmanjiˈy ikyjo, quˈn nimx te xjal sbˈul nbˈeteje yolil tiˈj qMan Dios, a nya tukˈa Xewbˈaj Xjan.


Jera ñawäsaka Jesús jula tkacha̱ te ikukawa̱, je te isha iia̱: —¡Ba rä ka ji biketsäk etkabä si̱ kuna, jiye ka ba wa̱ ibiketsane rä na? 	 Ex jun paqx jaw tjkˈuˈn Jesús tukˈa tqˈobˈ, ex xi tqˈmaˈn te: Ay, noq tal chˈin tnimbˈila wiˈja. ¿Tiquˈn xjaw kaˈmin tkˈuˈja?


Je te isu̱a ka̱miika ra, ijewa chicharte ko̱no ju̱ak, si̱wa̱ te ijewa patke kate shäbeka ki̱ka. Ñerä sä wäñinaklä tuina idäkläka̱ cuatro wa ra, idaju̱ ijewa wäki̱ klä wà tipä bata ki̱. Jekäi issëna ijewa ktä cha̱k kjäkju̱ba. 	 Chebˈe nchi bˈet, teˈ kyxi tkaˈyin, quˈn kyjaˈtaq ntzaje kyqˈiqˈ tumil kybˈe. Qnuminx wen, teˈ t‑xi bˈet Jesús tibˈaj aˈ, nyakuj tuˈn tnej kywutz.


Demetrio rä yile biköle wa̱ bäi, ñakäi ji yina si̱ wà ijuer ije rä bäi, ñakäi sá te ije sheke̱ bäi, jekäi ba wa̱ iju̱ñer sá ktä rä iyina si̱. 	 Tkyaqil nimil tzaluˈn nkyqˈmaˈn tqanil tiˈj Demetrio, qa bˈaˈn taˈye toj tkyaqil, qa ikyx nbˈantjo tuˈn, tzeˈnkuxjo ntqˈmaˈn Tyol Dios, a twutzxix. Ex ajinqoˈy nqo qˈmante, ex tzeˈn te bˈiˈn tuˈn, twutzx qeˈ qo yolin.


Sha̱ jolona dika yäkä na, jera je dika yäkä kibina te iki̱tiacha̱wa̱. 	 Ex at pon chitj kyxol txˈiˈx. Me atzin txˈiˈx jun paqx tchˈiy; atzin te triy noq jaw xkyˈiˈsix.


Ijewa yaká, jekäi issënacha̱wa̱. Jera iukäla a̱ta̱na kita̱nani canasta na siete. 	 Noqx jniˈ i bˈaj waˈn kykyaqilx. Atziˈn teˈ tbˈaj jaw chmetjo jniˈ tbˈuchil, bˈant wuq chiˈl.


Ñakäi bä klä te bä shiriwa̱wa̱ ra, je tiö ju̱omi. Bäi si̱ ba ia̱ ra rä bä kjäwa̱ sa̱ se̱naklä kseka ska klä ialewa̱, ata ka ju̱nakmi kuna klä botkäwe sä tuläklämi ska, yökö ka wäita̱nak kuna ja̱rka, 	 Ikyxjo qa tuˈn tpaj tqan, aku kubˈ tzˈaqiy toj il, bˈantla tuˈn tel ttxˈemin, exsin tuˈn tokxa toj kyaˈj noq tukˈa junchˈin tqan, tzeˈnkuljo tuˈn t‑xiˈy toj qˈaqˈ tukˈa kykabˈilx,


Je patkeke̱ yie sä el shka̱ta chatkelewa̱ bäi Onésimo ale bas wa ekla je ra. Jewa te ji o̱rte jiska rä je biköle pakemi bas ia̱. 	 Ex ikyxjo ok kxeˈl Onésimo tukˈa, a kˈuˈjlin quˈn, ex waˈlxix wen toj tnimbˈil. Atziˈn erman luˈn jun kyxjalila; ex ayetziˈn kchi xel qˈinte tqaniljo tiˈj tkyaqiljo a nbˈaj tzaluˈn.


Sá, ale ko̱le Judío wa ye, ka je rä ji yakei wakbläk wa tso̱ ka Judío kuna wa sha̱na käi kuna, 	 Quˈn awotzinqe Judiyqo toj qitzˈjlintz, ex nya tzajninqo kyxol xjal, aye mi ojtzqiˈn Dios kyuˈn.


Jekäi cebada wä yöle pan ye cinco je ukäla ju̱leksa̱ yäkäk wa wa̱ je tapawa̱ni ijewa te, je te canasta pshiwa̱cha̱wa̱ doce. 	 Atzaj teˈ tjaw bˈaj quˈn, i noj kabˈlajaj chiˈl tiˈjjo tbˈuchil jweˈ wabˈj kybˈajlin xi waˈn kykyaqil xjal.


Jera ijewa te ichaka iia̱: —¿Mai ba ki̱ sá shena je äliwa̱k rä na? 	 Ayetzin kyetz xi kyqaniˈn kyjaluˈn: ¿Jaˈtzin tajiy tuˈn tkubˈ qbˈinchinjiˈy wabˈj?


ñakäi je ne te sa̱ nia rä, ñakäi iwikblu ma̱ sa̱ ia̱ sa̱ je̱r ska sa̱ tsa̱tju̱aklä ye rä. 	 Ex o tzˈok tqˈoˈn jun qechil toj qanmin, a Xewbˈaj Xjan, tuˈn tyekˈin qa o qo ok te te. Quˈn atziˈn Xewbˈaj Xjan jun kujsbˈil Tyol tiˈjjo ktzajil tqˈoˈn qe toj kyaˈj.


Jera jí ne käi iyile rä: Säkeklä te sa̱ ia̱ se̱ne jekjeye ma; je se̱ne tso̱ rä iyaba ja̱mi. 	 Ex atzin tqaniljo lo: Qa ate Dios o tzaj qˈoˈnte qchwinqil te jun majx, ex atziˈn chwinqil luˈn a tzaj tqˈoˈn noq tuˈn Tkˈwal.


Je ne ki̱ka bas ije biketsäk wa ia̱ ra, ije rä säkei ta ta̱i, ata ka ije biketsäk kuna wa ia̱ ra, ije rä: “Jak ju̱leksa̱ ju yuäk wa wa̱, je ne dewa̱ ju ñak wäkukäk ye rä”, 	 Atzin jaˈlin, ayiˈy, a ma chi nimiˈn tiˈj, atzin Abˈjjo tbˈanilxix, me ankye qe, a mi chi nimin tiˈj, kchi okil tzeˈnku ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: Atzin Abˈj, a s‑el kyiˈjlin bˈinchil ja, ma tzˈok te nimxix toklin te tqˈuqil tẍkyin,


Ata ¿ka ite ishemi iia̱ rä: ‘Ba ku̱ jile äliwo̱ yis ia̱, je ukä ska ma je̱k pajiö ma wa̱ yis pasu̱aklä. Yis ji ña yis ji ya e̱ná kjepa bä ji ña bä ji yä’ ni na? 	 Nlay txi tqˈmaˈn ikyjo. Ikyla aku txi tqˈmaˈn kyjaluˈn: Bˈinchim tibˈa, tuˈn tkubˈ tbˈinchiˈn nwaˈy te qale, ex tenkuy nkˈatza tuˈntzintla ttzaj tseˈnjiy jotxjo jniˈ k‑ajbˈil weˈy. Ajxitzin nbˈaj waˈntza ex nbˈaj kˈwantza, kˈaˈpen txiˈ tetza waˈl ex kˈwal.


Jekäi je chu̱li̱i̱ wa patkami ni ite ra, ije̱k jiaka̱ ko̱no ja̱rka, dateksa̱ni Magdala ke̱i ki̱. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, bˈeˈx i aj tchqˈoˈn Jesúsjo xjal kyja, ex bˈeˈx o okxa toj bark, tuˈn kyxiˈy toj txˈotxˈ te Magadán.


Je duawa̱ ra, iduawa̱ rä ji yakei wakble ki̱ka etaba kichabä. Ata ise̱nani kseka ra, je rä ise̱naklä Säkeklä ia̱. 	 Quˈn tej tkyim Crist, bˈeˈx chjet til tkyaqil xjal tuˈn, a kchi nimil tiˈj. Tej tjatz anqˈin, lu nnajle tukˈa Dios jaˈlin.


ekla ia̱ ite ima̱ cinco talento, iel ia̱ dos talento, iel ia̱ un talento, iwakwa ia̱ iwao̱r ja̱mi ekla ekla. Jekäi imineju̱ ka̱mii. 	 Te jun, xi tqˈoˈn jweˈ mil; te juntl kabˈe mil, ex te juntl, noq jun mil, teyile junjun xi tqˈoˈn tzeˈnkux kynabˈl. Ex bˈeˈxsin xiˈtz toj tbˈe.


Ka̱raa je te ija̱we̱ke̱mi yökö na, ñakäi diklä naka, iwa̱ iktäkläwa̱ ye. Ata ba ia̱ ji o̱nopa ra, ¡ma je̱r ja̱mi sá dälänopa, sá tsa̱tkäk! 	 Ilaˈ maj o txiˈxi tzˈaq toj qˈaqˈ ex toj aˈ tuˈn tkyim. Qa aku bˈant jun tiˈ tuˈn tiˈj, qˈaqˈintzin tkˈuˈja qiˈja; qˈaninkutzin chˈin.


Jewa ne rä saje wa rä, ale kile iwa̱, ka je rä Judío wa sha̱na ebä kuna, ata ka Judío kuna wa sha̱na ñaebä. 	 Ma qo txoklajtz tuˈn qMan Dios tuˈn qok te Ttanim, exla qa Judiyqo ex qa mina.


Ijewa sha̱ ekla te iktä ssë kate kie rä Lidia ni. Je rä sua siöö yëna watju̱ak, je datse̱ Tiatira ska. Je rä Säkeklä dälätsäk. Je je̱r ssëwa̱ Säkekewa te Pablo ktä kukäk tsa̱na. 	 Lidiataq teˈ jun tbˈi, te aj Tiatira, ex jun kˈayiltaq tbˈanil xbˈalin, a wiˈyilxix. Ajo qya lo, a bˈaˈnxixtaq kˈulin twutz Dios, ex nbˈintaq tiˈjjo nyolajtztaq. Ok tyekin Dios tanmin, tuˈn tok tbˈiˈnxixjo, a nqˈumletaq tuˈn Pabl.


Bas dikäla, ke bas male̱te̱nak yökö wäkarke̱ bas sha̱na bas mabläklä je yika, ibiketsäk je rä ji o̱rte 's ukä ja̱mi rä í̱ ni. 	 Ayiˈy werman, at nkˈuˈja kyiˈja. Mi chi jaw kaˈylaja tuˈn tkyaqiljo n‑ikyˈx kyiˈja, nyakuj jun tiˈ, a ntiˈtaq tbˈajil.


jera yie wekte sheke̱ ka jalewa̱ ta bas ki̱ka, yis te bas ktei sheke̱ yis ka̱kiäke̱ ra, 	 kukx nchin qˈonjiˈy chjonte te Dios kyiˈja, ex kukx nchi tzaj nnaˈnjiˈy toj nnaˈj Diosa.


Jekäi Abel, ale wämo pi bakleju̱ je ke̱i skaté sä wämo wa biköle pi baklejulu ishäkä ki̱ bite rä Zacarías Berequías yaba pi bakleju̱ kje, ale ktawa̱ bas te Templo irä jile däläwa̱klä irä moska, je biköle nui ja̱rmika̱ bas ki̱ka. 	 Me ktzajil tkawbˈil Dios kyibˈaja kujxix wen, noq tuˈn tpaj kychkyˈeljo qtzan xjal tzˈaqleqe, ayeˈ i kubˈ bˈyoˈn atxix tiˈj Abel, a tzˈaqle, ex Zakariy, a tkˈwal Berequías, a kubˈ kybˈyoˈn, ayiˈy Judiy, tojx tnejil ja te naˈbˈl Dios ex twutz t‑altar qMan.


Jekäi ikuna yis te be kjäieksa̱ Beelzebú oloi ja̱mi ra, jera ¿yi oloi ja̱mi bas ktä ssäk wa cha kjäiäksa̱ rä na? Ñera je wà tsu ijewa te bas kjashewa̱. 	 Ex noqit ikyjo tzeˈnku nkyqˈmaˈn, qa tuˈn tipin Beelzebú nchi etze taqˈnil tajaw il toj kyanminxjal wuˈn, ¿Altzila kye ntzaj qˈoˈnte kyipin aye lipcheqek kyiˈja, tuˈn tetz taqˈnil tajaw il toj kyanminxjal kyuˈn, qa nya ax Dios? Tuˈnpetziˈn, ayexjo kyukˈiy kchi qˈmalte qa nya toj tumil kyyola tiˈjjo lo.


shka̱ble ta̱i sha̱na, chichane jaree sha̱na, wäñine ta̱i sha̱na, bäli irä je̱r ba ne irä ssë sha̱na, ka ji ña̱le kuna sha̱na, ka̱ tse̱e̱ irä ka pajiele kuna irä sha̱na. 	 Ex nimxix ma chin aqˈniˈn tukˈa sikytlin toj taqˈin qMan. Ex nimku maj, mi nchin ktaˈn, ex ma tzikyˈx waˈyaj ex kˈwaj wuˈn. Ex nimku maj o kubˈ npaˈn waˈyaj tuˈn woka toj naˈj Dios, ex o tzikyˈx cheˈw wuˈn, ex ntiˈtaq nxbˈaliˈn.


Yis te ibiketse ji biköle we̱mi bas te bäi, ji irä käi. Je te yis ssëwe̱ a̱naa. 	 Tuˈnpetziˈn, nchin tzalaja, quˈn ma qe nkˈuˈja kyiˈja toj tkyaqil.


Ka irä jiye kuna ta, ¿yi te bas oloi kaka̱ sa saka tsa̱ta rä na? ¿Ji tso̱ bas wa̱ ka me̱le bas ia̱ käi rä na? Ata bas ia̱ irä me̱le ra, ¿jiye bas ñassä bas wakwa te je tsa̱ käi rä na? 	 ¿Ma atzin teˈ nimxix toklin tzeˈnqeˈ txqantl? ¿Ma nyatzin ax qMan Diostz ma tzaj qˈoˈnte tkyaqilxjo at teˈy? Ex qa ma tzaj tqˈoˈn teˈy, ¿Tiquˈniltz njaw tnimsin tibˈa, nyakuj tuˈnx tibˈxa ma jyeta tkyaqil?


Jekäi ra, ¿je yile bäi wa rä tene shkiri ta wa ebä na? ¿Ka irä ka tene shkiri ta wa ñaebä na? Iwa rä sa te ishe datse̱ rä Abraham te ji biketsa etkabä wà iwabiketsanaksa̱ wämo ye to̱ne käi. 	 Ma qo yolin tiˈj, qa a Dios ok qˈoˈnte Abraham te tzˈaqle twutz, noq tuˈn tnimbˈil. A kyˈiwbˈil lo ¿Ma noqpela kyeku xjal aj Judiy, a aye tok kyechil tiˈj kychibˈjil, mo qa ikyxjo kyeˈ aye ntiˈ kyechil tok?


ikuna bas te je ssa si̱ ra, ñakäi ikuna bas yöna ije ja̱mi ji rä iyina si̱ tso̱ Jesús ja̱mi wà ra. 	 Qalaˈ ma tzˈok kybˈiˈn te, ex ma chi xnaqˈtzajtza, a tzeˈnkuxjo twutzxix, a at tiˈj Crist.


Jekäi je shka̱bläk wa ra iñaje̱rku̱a un día wà to̱nak denario etka. Jera ite ipatkami iuva yäkä sha̱na. 	 I kyijku bˈant kyukˈa, tuˈn t‑xi chjet jun pwaq twiˈ kykˈuˈj junjun qˈij, exsin i xi tchqˈoˈntz tzma toj ttxˈotxˈ, tuˈn kyaqˈnin.


Jeska sá se̱na shka̱ja̱, bala na ekla jile bata shäk kie Agabo ni biteju̱té Judea ska. 	 Otaq xi bˈaj ilaˈ qˈij quˈn antza, tej tul jun ichin, a yolil Tyol Dios, Agabo tbˈi, tzajnintaq toj txˈotxˈ Judey.


Ke ba ku̱ sá jawa̱ je̱r kinak sa̱ me ji yakei wakblä käi, ata ba ku̱ sá wetsöksa̱ ale yakei yika. Je rä ba ne rä sa̱ tsa̱ku̱i, ba ne rä täkili ta, ba ne rä oloi kaleka̱ jekjeyemi rä ki̱ka. Amén.’ 	 Mi ttziyiy tuˈn qkubˈ tzˈaqa toj jun joybˈil, aj ttzaj qiˈja; qalaˈ qo tkloma toj tqˈobˈ tajaw il. Quˈn tex te tkyaqil Tkawbˈil, ex nimx te tipin, ex jniˈ tqoptzˈajiyila jaˈlin, ex te jun majx.


Je día rä jile wa̱klä Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewe̱ mar yika. Jera ka̱wä rä las doce käi. Jera Pilato te isha Judío wa ia̱: —¡Jí bas tsa̱ku̱i su̱o! 	 Ajo qˈij, a naˈmtaq chˈintl tuˈn tjapin kanin nintz qˈij te Xjan Qˈij, ex bˈalaqa tzmataq kabˈlaj or. Xi tqˈmaˈn Pilat kye Judiy: Lu kynmaq kawila lo.


Ije de rä ji su̱le iwa̱ je ktei shäk ye, iwa̱ je ka̱ oloi ktei shäklä, je wà biköle wa̱ je biketsäkläpa. 	 Atziˈn ichin ul qˈmal tqanil Jesús, ex nkubˈ tyolin kywutzxjal qa ax Jesúsjo a spikyˈin, ex qa il tiˈj tuˈn kyxi lipe tiˈj.


Ñaebä ite isu̱a alaklä chichö ka jita te jeska inaklä wäka botkä tsi̱dala si̱ jiawa̱. 	 Ex ok tkaˈyin Jesús jun tal qya yajxix, a kyimnin tchmil, tej tkux tqˈoˈn kabˈe tal netzˈ pwaq te toyaj.


Andrés irä, Felipe irä, Bartolomé irä, Mateo irä, Tomás irä, Jacobo Alfeo yaba irä, Tadeo irä, Simón ale bakle kju̱atkäk gobierno ra irä, 	 Ayetzin txqantl: Andrés; Lip; Bartolomey; Matey; Tmas, ante Santyaw, a tkˈwal Alpey; tukˈax Tadey; ex Simun, a toktaqljo qˈolbˈite te Celote;


Je ne ki̱ka yie ichake, ¿baishe, Säkeklä te iwakei cha wa tulaksa̱ na? ¡Ka irä jekäi kuna! Ñera yis rä ñaebä Israel wa, Abraham batala, Benjamín ditsei wä wa. 	 Atzin jaˈlin, ¿Mapela tzˈel tiˈjlin te qMan Diosjo Ttanim te jun majx, ayeˈ aj Judiy? ¡Mina! Quˈn ikyqinx wejiˈy, aj Judiyqiˈn, ex antza tzajnin nyajila tiˈj Abraham ex tiˈjjo chˈuq xjal, a tzajnin tiˈj Benjamín, a tkˈwal Israel. Me nya ma chin el tiˈjlin Dios.


Ata ko̱no rä banakwa̱ maile däyë wäbala kjä ja̱mi alemana. 	 Me il tiˈj tuˈn tok takpajjo bark tiˈj chˈin txˈotxˈ toj ttxuyil aˈ.


Ata Pablo te ka̱kia ia̱ta̱naklä wätelewa̱ Augusto wa̱ wabiketsanakksa̱ ji̱a. Jekäi yie ka̱wei ma ise̱naklä wätelewa̱, bikökje yie ipatkeke̱ César wäki̱ kje. 	 Me atzinte Pabl otaq tqane teˈ, tuˈn t‑xi nsmaˈn tzma Rom tukˈa tnejilxix kawil tuˈn tok toj xjelbˈil. Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx xi nqˈmaˈn tuˈn tten toj tze, tzmaxi aj tten ambˈil weˈy, tuˈn t‑xi smet, chi Festo.


Je etaba na Jesús je̱k jiaka̱; je rä Simón cha. Jera ite iwakei paka ipatkäkmi a̱mikwäta berbena tipä ki̱ka. Jekjepa ije̱tkawa̱ je chu̱li̱i̱ wa paktäk je ko̱no skaté. 	 Ex bˈeˈx jax Jesús toj jun bark, a tetaq Simun, ex kubˈsin twutz te, tuˈn t‑xi tlimoˈntaq chˈintljo bark tojxi aˈ. Ex bˈeˈx kubˈ qe Jesús toj bark, ex tojxsiˈn aˈ, ok tentz xnaqˈtzil kyeˈ xjal.


Jekäi ka ka̱tuinak ji̱a, ka ijewa ki̱ tsi̱ni oloi iräle, ka̱wä oloi iräle, shenak ji̱a. Ka irä jiye kuna ta, Säkekewa Säkeklä oloi ñirmi ijewa ki̱. Ijewa te sa patkemi sa̱ ke̱i etkä etkä jekjeyemi. 	 Ntiˈ qnikyˈin ktenbˈil antza; ayetziˈn iteˈ antza ntiˈ tajbˈin tqan tzaj kye. Ex ntiˈ spikyˈin te tqan qˈij, quˈn ate qAjaw Dios ktzajil qˈoˈnte tspikyˈemil kye. Ex aye taqˈnil kchi kawil te jun majx.


Jera je ángel te yis ia̱ isha: “¿Jiye ma male̱te̱nawa̱ rä na? Je alaklä irä, bewak itsa̱k, tsa̱ku̱ ta siete, dula ta diez irä je wà rä blelewa̱. Yie ba je̱r ku̱emi ji ni je blelewa̱ je wà rä käi.” 	 Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx tzaj tqˈmaˈn angel weˈy: ¿Tiquˈn njaw kaˈylaja? Kxel nchikyˈbˈiˈn teˈy a t‑xilin qya, a mix aˈl n‑el tnikyˈ te, exsin ma tij txuk, a iqilte, a at wuq twiˈ ex lajaj tkach.


Säkekewa ja̱mi yie ibiketse ka bas wa̱ ibiketsa̱nak kju̱awa. Ata bas iawa̱k je buka̱nami, yi irä käi. 	 Ikytzin n‑ele tumil luˈn tiˈjjo jun, a nxnaqˈtzin juntl xnaqˈtzbˈil kyeˈy, a nya twutzx, quˈn aku bˈinchin mibˈin tiˈj Ttanim Dios tkyaqil. Me qˈuqle weˈ nkˈuˈj tiˈj qMan Dios, qa nlay chex lipey tiˈjjo t‑xnaqˈtzbˈil. Ex tzul te Dios tqˈoj tiˈjjo xnaqˈtzil ikyjo, ex aˈlchaqx kyetz.


Ka irä jiye kuna ta, ba te ji pakeke̱ kju̱awa ssá sá te, je ki̱ka sá je̱rkia je ssäk jiräni iwa rä käi. 	 Quˈn nyoliˈn kyiˈjjo noq tiˈchaqjo, a nya qojtzqiˈn, ex qaja tuˈn tel qnikyˈa te, tzeˈn chi elpine kykyaqiljo lo.


Pedro te sä kjäkläwa̱ kjäshtäklä bulawa̱ ra, kjanaklä ekla busi kie Rode, je deksa̱ju̱ isu̱ak yi irä í̱. 	 Ok twokˈchin tjpel ja, jaˈ iteˈtaq, ex etz jun txin, Rode tbˈi, lolte alkyetaqjo nwokˈchintaq.


Jekäi yis el wa, mika̱ bas ñatapawa̱ke̱ yäkäk ra, bas ñaki̱ssöpa. 	 Tuˈnpetziˈn werman, ajtzin tok kychmoˈn kyibˈa waˈl teˈ Xjan Wabˈj, kyyoˈnku kyibˈa kykyaqilxa, quˈn junx kyokliˈn kykyaqila.


Yilé ja̱lmanawa̱ ra, je te yis ja̱lmawe̱ke̱. Yilé shiriwa̱wa̱ isaka te ra, je te yis kju̱atkewe̱ke̱. 	 Qa at jun nimil xkubˈ numj, tzunx nchin bˈisiˈn tiˈj; ex qa at jun xjal nkubˈ tzˈaq toj tnimbˈil noq tuˈn tpaj juntl, bˈeˈx ntzaj nqˈoja tiˈj.


Jekäi be tsa̱ku̱i te ije̱r ki̱wa̱ su̱a ji biköle wà e̱ná ra, imineju̱mi iyika, maiskalepa je̱r kinak su̱nak. 	 Tej mix jyetil tumil tuˈn tajaw il, tuˈn tok tqˈoˈntaq Jesús toj joybˈil tiˈj, bˈeˈxsin el tlaqˈwin jun jteˈbˈin qˈij tibˈtz tiˈj Jesús.


Yabala, bas ku̱ bas ká wa ktä ssö ji biköle ska, jekäi ne wà Säkekewa wäbätsä rä ki̱ka. 	 Ex ayetziˈn kˈwalbˈaj, kyniminqekutzinjiˈy tyol kytatiˈy toj tkyaqil, quˈn atzin ntzalaj Diosjo tiˈj.


ñakäi yis kate wätelewa̱ je te sä el wa wäbäli wa täkiwa̱ ki̱ta Säkekewa ja̱mi kte shäk ka suale kuna. 	 Ex noq tej kylonte jun chˈuq erman, teˈ nkux qˈoˈn toj tze tuˈn tpaj nchin yolintaqa tiˈj tbˈi Jesús, bˈeˈx jaw kyiˈn kyibˈ, ex el kyxobˈil kyiˈj tuˈn tqˈmetjo Tbˈanil Tqanil, noq tuˈnjo qˈuqlexix kykˈuˈj tiˈj Jesucrist, a tAjaw Tkyaqil.


Jera iwa̱ dulanak wa te ikúka: —¿Maka sä te pan tse̱ jí ka̱ wakei ebä ska sa̱ wa̱ jí wa chewa̱klä na? 	 Xi kytzaqˈwin t‑xnaqˈtzbˈin: ¿Me jaˈn bˈaˈn tuˈn ttzaje kywa txqan xjal? Mix yaˈ tuˈn ntiˈx jun xjal najle tzaluˈn, chi chiˈ.


Bäräle kju̱awa ia̱ ra ka yis dä Jesús ktei bata shäk kuna. Ata iyina si̱ yis dä bas ia̱ Jesús ktei bata shäk. Iwa rä bas ne rä yis wa̱ Säkekewa ktei yile juenaklä rä ki̱ka. 	 Bˈalaqa at junjun nkaˈmin tanmin qa nya tsanjil Jesúsqiˈn. Me metzin kyeˈ, bˈiˈn kyeˈ kyuˈn, aj qa iky woklinjiˈy. Quˈn wuˈn ẍi niminiˈy, ex atzin yekˈbˈiljo qa tsanjil Jesúsqiˈn.


“Ka yi a̱ni wa̱ Sa Ká su̱le; ata ale dar Säkeklä ska, jebä ne wa̱ isu̱le rä. 	 Mix aˈl jun o tli twutz qMan Dios, qalaˈ oˈkqinxa, ayiˈn, a ẍin tzaj tsmaˈn.


Ata ba te jile kaku me̱ke̱ ra, je wo̱ blelewa̱, ba jula wämo te jile wá̱ ka ju̱ñele kuna ba jula shule wa̱ käi; 	 Qalaˈ, aj t‑xi kyqˈoˈn jun onbˈil kye yaj, kyqˈonxa toj ewajil, tuˈntzin mix aˈl jun aku lonte, mixpela jun kyukˈaxixa kbˈilte. Quˈn a te qMan Dios, a nkaˈyin kyiˈja toj ewajil, ktzajil qˈonte t‑xel kyeˈy tiˈjjo lo.


Jikäi ije wakei kabla sa̱ ia̱ rä; je rä se̱ne jekjeye ne ma̱k. 	 Quˈn ex o tzaj tqˈoˈn Dios jun qchwinqil te jun majx, tzeˈnkuxjo tqˈmaˈn.


Yilé je̱r ssëna iwa̱k Säkeklä ki̱ ishena käi ra, jera je je̱r ku̱emi ite yis ka̱ju̱ñe rä me̱le Säkeklä wa̱ iräle, ata ji sheke̱ yie rä yis wakei je̱r wà iräle. 	 Alkye te taj tuˈn tkubˈ tbˈinchin a taj Dios, atzin te k‑elil tnikyˈjo tiˈj, qa te Dios nxnaqˈtzbˈila, mo qa ayinxa nchin kubˈ ximinte.


Ata yi te ka̱wei bulee sä wetsäkksa̱ je su̱e tsa̱na, ichatkäwa̱ je ja̱mi ka issäk kjepa je̱r shenakwa̱ kuna, ata iwawa̱k si̱ ra, jera bäije jekäi iwa̱k rä. 	 An teˈ mina n‑el naj toj tkˈuˈj, qalaˈ kyja n‑oke tnabˈl wen tiˈj Tyol Dios, ex tuˈn tten jikyin toj tchwinqil, ex tuˈn tbˈantjo a ntqˈmaˈn Tyol Dios, oktzin ktzalajil tojjo tbˈinchbˈin. Atzin Tyol Diosjo tzˈaqlexix wen, a xqo tzaqpet tuˈn toj qil.


Jera, ¿jini sa te ishe na? ¿Sa̱ ku̱ ji yakei wakblöpa ji̱a ije̱r bäi shäklä ki̱ta na? 	 Qatzin qa ikyjo, ¿Ma kukxpela qo bˈinchiltzjo il, noq tuˈn tkubˈ tnajsin qMan Dios qil tuˈn t‑xtalbˈil?


Ñerä Säkekewa ángel í ekla kta Felipe ra, te isha: “Ma je̱köka̱, ma cho̱ sur wà ña̱la tso̱ däkksa̱ Jerusalén ma rä Gaza ska je wà.” Je kjäke̱ rä ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo kja̱ne. 	 Otaq bˈajjo ikyjo, jun t‑angel tAjaw Tkyaqil xi tqˈmaˈn te Lip kyjaluˈn: Bˈinchinku tibˈa, ex kux txiˈy kubˈl tojjo bˈe nxiˈ Jerusalén, tuˈn tkanin toj tnam Gaza, chi angel. N‑ikyˈxjo bˈe anetziˈn toj txˈotxˈ ntiˈ najbˈil toj.


ije te sa̱ tsa̱tkaksa̱. Ka je rä sa wakwa te ji wá̱ wämo ki̱ka kuna, ata ije rä je̱r bäi shäk ki̱ka, sa̱ ko̱nani spa̱na sa pasuka̱naju̱mi oloi ja̱mi, ñakäi Wikblu Sikina te sa̱ spa̱na tewa̱ oloi ja̱mi. 	 ma qo klet, nya tuˈn qbˈinchbˈin nyakuj bˈaˈn, qalaˈ noq tuˈn tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj qiˈj. Ma txjet qanmin tuˈn, noq tuˈn ma qo itzˈje tkabˈ majin. Ex ma qo saqix tuˈn Xewbˈaj Xjan,


Imale̱k wa ite bekwä kuna bala pa̱le mañayäkä ra je eyaka sika jolowa̱té ishäkä ki̱ka. Jekäi tsuitkäbi je̱k duaka̱ je alaklä jula wako̱r mar yee je wäja̱mi, je rä iyaba ko̱na ra iwa̱ ikätäkläwa̱. 	 Ex tukˈa tje tzaj tbˈaltzˈin toxin tnej cheˈw toj kyaˈj, ex jun paqx tzaj t‑xoˈn tzmax twutz txˈotxˈ. Ex atzin ma tij txuk lo kubˈ weˈ twutzjo qya, a kyjaˈtaq tul itzˈje tal, noq tuˈn t‑xi tchyoˈnjo tal kˈwal, akxtaq tul itzˈje.


Ata je je̱r ta wa wa̱ idiä mine ijui na itsi̱ni ra ñara. 	 Me ayetziˈn ẍtij, xi kynojsinl tkˈwel kyaseyt, ex xi kyiˈn junx tukˈa kytzaj.


Iwa rä ka̱wei rä ji bäi däke̱ ji̱a je me̱i ebä, ka je rä iwak si̱ kuna. Je ne ki̱ka a̱ni ka je ia̱ ñasikäkwa̱ alemana wa parunak bulee, bewak me̱ka̱ iku̱r käi ebä año año je oloi ja̱mi. 	 Tuˈn tkyaqiljo lo, bˈiˈn quˈn qa atziˈn ojtxe tumil, a tzajnin te Moisés, ntiˈ tipin tuˈn tsaqsit kyanmin xjal tuˈn. Quˈn atziˈn ojtxe tumil noq te jun yekˈbˈil te tkyaqiljo bˈaˈn qa iltaq tiˈj tuˈn tul kanin. Ex atzin yekˈbˈil lo, ikyxjo tzeˈnku jun t‑xlekemil jun tiˈ, quˈn nya twutzxixjo jun t‑xlekemil, qalaˈ noq jun yekˈbˈil. Tuˈn ikyjo, atzin ojtxe tumil ntiˈtaq nchi okx xjal tzˈaqlexix tuˈn. Tuˈntzin ikyjo, iltaq tiˈj tuˈn t‑xi oyittaq chojbˈil kyil toj junjun abˈqˈe.


Je ukä ska be tsa̱ku̱i wa̱ iminetse̱ ka̱tsä kaleka̱ ka̱mii bata ki̱ka. Jeska ite ka̱jiska ka̱ tsa̱ku̱i wa ke̱i biköle kjasha iia̱ plaa kjelabä. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, bˈeˈx xiˈ Jesús tuˈn tkujil tajaw il twiˈ jun ma tij wutz, ex jun paqx xi tyekˈiˈn kykyaqiljo tnam iteˈkutaq twutz txˈotxˈ,


Ka irä jiye kuna ta, sa yaka ja̱mi ji tkerke̱ je ka kiar Säkeklä wikblu ki̱; ñakäi Säkeklä wikblu ki̱ ji sherke̱ je ka kiar sä yaka ki̱. Jewa kju̱atkäke̱ a̱mi ji̱a, ka bas wa̱ ji sherke̱ bas ki̱ wa̱klä. 	 Quˈn jniˈ ntqanin ojtxe kyteˈn, a nya bˈaˈn, tkyˈeˈ Xewbˈaj Xjan tiˈj; ex a taj Xewbˈaj Xjan, tkyˈeˈ ojtxe kyteˈn tiˈj. Tkyˈeˈ teˈ jun tiˈjjo tajjo juntl, ikyx teˈ juntl. Me axte Xewbˈaj Xjan n‑onin kyeˈy tuˈn tbˈantjo a taj.


Lucas ebä ne katke ji̱a yis da rä. Ata ba ku̱ Marcos kiö tso̱té ba ra, je rä kianak yis tsa̱tkäk ikja̱nei wa̱k ki̱ka. 	 Oˈkx Lucas at wukˈiy. Kˈlentza Marks tukˈiy, quˈn at‑xix tajbˈin mojil weˈy toj aqˈuntl.


däkwa̱ jí Jesús ktei bata she jí ikja̱nei we̱ je wa̱kña. Je jawa̱ Judas te iminaklä mai ije shena minak rä jeska.” 	 tuˈn tok te t‑xel Judas, a toktaq te tsanjil Jesús, me bˈeˈx s‑el tiˈn tibˈ tuˈn til. Tuˈntziˈn, bˈeˈx xi qˈoˈn Judas tojjo najbˈil te chojbˈil il.


Yi wa̱ iyaba tso̱ ra, je rä se̱ne kseka ta. Ata yi wa̱ ka Säkeklä yaba kuna ra, ka je rä se̱ne kseka ta. 	 Tkyaqiljo kˈwel niminte Tkˈwal Dios, at te chwinqil te jun majx, ex tkyaqiljo a mi nkubˈ niminte, ntiˈ teˈ chwinqil te jun majx.


Jera eunuco te isha Felipe ia̱: —Dunasi̱ ishö 'sia̱. Jí kte yile jile bata shäk wa̱, ¿je te yibä paka rä na? ¿Iwakei na, ata kju̱awa na? 	 Xitzin tqanin aj Etiopía te Lip: Bˈinchima xtalbˈil. Qˈmantziˈn weˈy; ¿Anqiˈj nyolineˈ ojtxe yolil tojjo yol luˈn; ma tiˈjxpela moj qa tiˈj junxilj?


Ata je Elimas (je kie wà rä ka̱ chakäk ni) je te ijewa wätkewa̱ ka je ka̱ wäkiri wa̱ Jesús biketsäklä kuna. 	 Me atzin tej yuẍ, a Elimas tbˈi toj yol griego, bˈeˈx i kubˈ tmeqoˈn, quˈn tajtaq, tuˈn mina t‑xi tnimin nmaq kawil Tyol Dios.


Jera Sa̱tsa̱ku̱i te ishemi ijula wämo kja̱ne tso̱ wa ia̱: ‘Bas kjeiyile bäi yis Ká wa̱ wa kute, bas ia̱ gobierno yolole däkksa̱ ka ka̱jiska yörksa̱ba yika, je kukö däli ukä ye. 	 Ex kxel nqˈmaˈn ayiˈn, a Nmaq Kawil, kye ayeˈ iteˈ toj nman qˈobˈa: Ku kytzaja, ayiˈy ma chi kubˈ kyˈiwliˈn tuˈn nMaˈn. Kyetzinxjiˈy kyokliˈn tiˈjjo tbˈanilxix Tkawbˈil nMaˈn, a bˈinchin te kyeˈy, atxix teˈ tkubˈku xkye twutz txˈotxˈ.


Ata jiräni ijewa je̱rika rä te Jesús je̱r ku̱a. Je ne ki̱ka ite ijewa wächakewa̱: —¿Ji biketsa bas te bas je̱r na rä na? 	 Me ante Jesús bˈeˈx el tnikyˈ tiˈj tiˈtaq nkyxime, ex xi tqanin kye: ¿Tiquˈn nkubˈ kyximinjiˈy ikyjo?


Jera Jesús ktei bata shäk Bernabé irä Pablo irä te je ssa ra, ite ipaiklä ksha tkawa̱, ijuluna je chu̱li̱i̱ wa sha̱na kjoyina jela te isha: 	 Me tej tel kynikyˈ Bernabé ex Pabl ikyjo, bˈeˈx i kubˈ kylaqin kyxbˈalin te yekˈbˈilte, qa nya wentaqjo nbˈant. Ex bˈeˈx i okx kyxol xjal, ex i jaw yolin kujxix wen ex kyqˈma:


Ñakäi ditsä tapana chu̱li̱i̱ te ipake tso̱ ñaia̱ ja̱lmana. Moska te ishe: “Je rä ditsä bäi”; ata isaka te ishe: “Kai, je te rä sä wäyueke̱.” 	 Ex kykyaqil xjal antza i ok ten yolil tiˈj; attaq junjun nqˈmante: Ajo ichin wen, chi chiˈ. Ex attaq junjuntl nqˈmante: ¡Mina! Quˈn nya wen teˈ ichin a, quˈn noq tok sbˈul kyexjalch.


Jekäi sá kajali ji̱a bas da ra, sá te bas pakta jí kte wà: Yi ka kiane shka̱bläk ra, ke je yaka. 	 Quˈn tej qteˈn kyukˈiy, xi qnikˈuˈn kyeˈy, qa at jun aˈla tkyˈeˈ tzˈaqˈnin, ex ntiˈ tuˈn twaˈn.


Ata Jesús te ikukawa̱ ijulaka te isha täkii: —¡Yaba, ma jeköka̱! 	 Me atzin te Jesús, xiˈ teˈ tzyulte tqˈobˈjo txin, exsin jaw tiˈn tqˈajqˈojil twiˈ. Chiˈ kyjaluˈn: ¡Weˈksa, txin!


‘Yis dä Abraham Kekläí, Isaac Kekläí, Jacob Kekläí ni.’ Ka ije rä dulecha̱wa̱ wa Kekläí kuna, ata ije rä sä kseka wa ne Kekläí. 	 Ayin wejiˈy tDios Abraham, te Isaac ex te Jacob? Mix tqˈma qa ayintaq wejiˈy, qalaˈ ayin wejiˈych. Ikytziˈn, ate Dios nya kyDios kyimnin, qalaˈ kyDios itzˈ, exla qa o chi kyim tzaluˈn twutz txˈotxˈ, quˈn toj twutz Dios, itzˈqe kykyaqilx.


“Yis te ssëne baa ju̱eke̱ta̱na bas ia̱. Jishtä yis ssër baa käi yie bas ia̱ ime̱ke̱. Je ssëne baa me̱nak yis wa̱ bas ia̱, ka je rä jishtä ka̱jiska ji tso̱ te sä ssëwe̱ baa käi kuna. Jekäi ke bas je̱r iana, ke bas suana. 	 Kyjel nqˈoˈn jun etzbˈil kyeˈy, a nnukˈbˈila toj kyanmiˈn. Me nya ikyjo tzeˈnku nukˈbˈil te twutz txˈotxˈ, a njapin bˈaj liwey. Ikytziˈn, mi jaw tukˈpaj kyanmiˈn, ex mi chi tzaj xobˈa.


Jera ite isha ijewa ia̱: —¿Jera ji wá̱ ije te yakei rä na? Ata ijewa kjoyina ki̱ta si̱, te isha: —¡Iwätiöka̱ cruz ja̱mi! 	 Xi tqanin Pilat kye: ¿Tiquˈn? ¿Tiˈxsiˈn nya wen ma tbˈinche? Me i jaw ẍchˈinxjal juntl majl: Pejkˈinka twutz cruz, tuˈn tkyim.


Ata Jesús mike̱ ka yi kuna shtä ska, jeska ika̱kiäke̱. 	 Me ataqtzin te Jesús, bˈeˈxtaq n‑el tpaˈn teˈ tibˈ kyiˈj, ex nxiˈtaq teˈ naˈl Dios jaˈ mixtaq aˈl jun at.


Ka irä maikäi kuna ta, kte yöle wà ite sa̱ je̱r ku̱eke̱ Jesús dä iyina si̱ Säbäkäkksa̱. Jekäi täkiiwa̱ si̱ wà ite Judío wa siwa̱tiewe̱che̱ke̱wa̱ biköle wäkata ska. 	 Ex twutz kykyaqilxjal antza, toj tumil njaw yolbˈintaq kyiˈj aj Judiy; ex nkubˈ tyekˈintaq qa a Jesúsjo Crist, tzeˈnx ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios.


Je Simónje jije te iktä kukawa̱. Jekäi iwäoka̱na ju̱nami, jera ibanaka̱ shkäkña Felipe ra. Je te ji kju̱awa o̱rke̱ ji o̱rke̱ täkili ta e̱e̱na ijuenaklä ye su̱a ra, je te imale̱cha̱wa̱. 	 Ex majx Simun nimin, ex kuˈx toj aˈ te jawsbˈil aˈ. Ok lipe tiˈj Lip, ex bˈeˈx jaw kaˈylaj kyiˈjjo nim techil tipin Dios tli.


Je juitä ki̱ ijewa te yökö wäkawa̱ka̱ je kjä ja̱mi iña jakla̱wa̱, jera Pedro je̱tkawa̱ña ijewa ra. 	 Atzaj teˈ kykanin, bˈeˈx kubˈ kykchoˈn kyqˈaqˈ nkyˈaj peˈn, exsin i ok txoletz tiˈj. Ex majx te Pegr tokxtaq kyxol.


Je ssa ijewa te ra, sa̱ñirebä ikjawa̱julu Templo ska, te sa paktami. Je dälei ja̱mi chui wa tsa̱ku̱i irä itsa̱tkäk wa irä jewa ñatapawa̱wa̱. Jewa te Sanedrín wa irä Israel batala wäkiri wa kalabe irä kia jaté tapanakwa̱. Kjepa ijewa te Templo kjänanak wa patkami sä wätiäklä ska ijewa jäkté. 	 Toj junxil qˈij qlixjexix, i okx toj tnejil ja te nabˈl Dios tuˈn t‑xnaqˈtzit tkyaqiljo a otaq kybˈi, tzeˈn tzaj tqˈmaˈn angel. Tzuntaq nchi xnaqˈtzin tsanjil, atzin tej tnejilxix pale exqetziˈn iteˈtaq tukˈa, i tzaj kytxkoˈn nim kyoklin kyxol aj Israel, tuˈn tok kychmoˈn kyibˈ toj Sanedrín, a tnejilxix chmobˈl kyxol aj Judiy. Tej kychmet, bˈeˈx xi kysmaˈn xqˈuqil, tuˈn kyxi iqˈbˈajjo tsanjil, a iteˈkuxtaq toj tze.


Jera je su̱ak wa te ipaka ijewa ia̱ maikäi je wäialeksa̱ be wa̱ tsa̱tkenaksa̱ rä käi. 	 Bˈeˈx tzyet tej lo tqˈumle kyuˈnj xjal i lonte, tzeˈn tten tqˈanitj ichin anetziˈn.


Jekäi jeska sä biköle je̱k ktei shämi ekla ekla Säkeklä ia̱. 	 Bˈiˈntl quˈn, qa il tiˈj tuˈn qpon twutz Dios chikyˈbˈilte tkyaqiljo qxim ex qbˈinchbˈin.


Je ne ska ra sä sikii wa, ale Säkeklä wa̱ sa pakale ji wa̱k ka jäk kuna, ñakäi Jesús biketse ka jäk kuna, jewa kiana ji katabläk rä. 	 Tuˈnpetziˈn, aye nimil, a nkubˈ kynimin tkawbˈil Dios, il tiˈj tuˈn kyweˈxix kuj toj kynimbˈil.


Judas mineju̱ kja ra, jera Jesús te isha: —Jira ditsä yäbei oloi karmika̱, jekäi je wà Säkeklä oloi karmika̱. 	 Telintzxi Judas, tzaj tqˈmaˈnl Jesús qeˈy, awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin: Chˈix nkyim weˈ jaˈlin, a ayiˈn Tkˈwal Ichin, tuˈntzin tnimsit tbˈi nMan Dios.


Jekäi sä ktäka̱ kte kju̱awa wà rä ka ijuenaklä ye Jesús biketsäk wa ia̱ kuna, ata je rä ka Jesús biketsäk kuna wa ne ia̱. Ata ji bata she rä ka ijuenaklä ye ka Jesús biketsäk wa ia̱ kuna, ata je rä Jesús biketsäk wa ne ia̱. 	 Ikytziˈn, bˈiˈn quˈn qa nqo yolin toj tzeˈnchaqku yol toj kˈulbˈil, nya jun yekˈbˈil qa at Xewbˈaj Xjan qukˈa, tzeˈnku nkyqˈmaˈn, qalaˈ noq tuˈn mi tzˈeleku kynikyˈxjal tiˈj Tbˈanil Tqanil, ex tuˈn kyklet. Me atzin teˈ tuˈn qyolin Tyol Dios nyekˈin teˈ, qa te Diosqo.


Ka irä jiye kuna ta, jishtä ka̱wä ju̱rke̱ olotjä te ka̱jöir ñiwe̱ a̱mi wà jí wà kalabe, je su̱ta ditsä yäbei juermi ije díaí wà ra rä. 	 Quˈn ajtzin wul juntl majl weˈ, a ayiˈn Tkˈwal Ichin, ikytzin wuliljiˈy tzeˈnku xloqˈlin kyaˈj, a qa ma jaw qoptzˈaj toj jun plaj t‑xe kyaˈj, ex bˈeˈx npon qoptzˈaj tojjo juntl.


Jekäi alaklä wa chichö sesenta año jöikwä ta se̱le jäiyi eklabä ra, je shtä ebä ne kiarke̱ kie yönak itsa̱tkäklä rä; 	 Tojjo kyajlal qya mebˈe, oˈkqex kˈwelix kybˈi aye ma japin ox kˈal abˈqˈe kyuˈn, ex qa ma japin mejebˈlin kyuˈn:


Jewa te ji o̱na biköle pake rami ñaia̱. 	 Tzuntaq nchi yolin tiˈj tkyaqiljo otaq bˈaj.


Jera Jesús te ikúka: —Ji we̱ke̱ yis te, ka je ia̱ ba je̱r ko̱ne jira, ata je̱na je̱na ra, je te ba je̱r ku̱emi. 	 Xi ttzaqˈwin Jesús te: Nlay tzˈel tnikyˈa tiˈjjo nbˈant wuˈn jaˈlin, me yajxi, k‑elil tnikyˈa te.


Ka irä jiye kuna ta, ji wà bas te sa saka wabiketsaksa̱ ra, je ja̱mi bas wakwa wabiketsarmiksa̱. Ji wà bas te ji mabla sa saka ia̱, je ja̱mi ji mablermi bas ia̱. 	 Quˈn kchi okila toj xjelbˈil tuˈn nchi kawiˈn kyibˈaj txqantl. Atziˈn nukˈbˈil lo ikytziˈn tzeˈn nchi miloˈn kyiˈj txqantl. Tuˈntziˈn, jniˈx malbˈil k‑okil kyqˈoˈn kyiˈj txqantl, ikyxjo k‑okil kyiˈja tuˈn Dios.


Ije wakei ki̱ ishena ki̱ka, ije te sä wätsikiwa̱ kte yina si̱ wà. Je rä sä däkläwa̱ ji yöleksa̱ iwa̱ tsa̱ säkätä ye. 	 An Diosjo, tuˈn tajbˈil, ma tzaj tqˈoˈnjo saq chwinqil tuˈnjo Tbˈanil Tqanil, a Tyol twutzxix. Tuˈntziˈn, qokin awo tnejil nimil, jun tnejil oyaj te saq tchˈiysbˈin qMan Dios, tzeˈnku jun oyaj tiˈj tnejil twutz awal.


Ka irä maikäi kuna ta, bas je̱r ja̱mi sä wätelecha̱wa̱ wa däläna, bas jile bakanaksa̱ je katabla bas te je̱r ssële a̱naa. Bas wa̱ iju̱ñer bas wa̱ ji bäi si̱ ka meräk kuna ne tso̱ rä ki̱ka. 	 Ex ikyxjo kyeˈ, nim tzaj qˈaqˈin kykˈuˈja kyiˈjjo nimil, ayeˈ i kuˈx toj tze noq tuˈn tpaj kynimbˈil. Ex tej tbˈajel qˈiˈn jniˈ at kyeˈy, mix jawe kyikyˈiniy, qalaˈ i jaw tzalaja, quˈn bˈiˈn kyuˈn, qa tkyaqil a at qe toj kyaˈj, nimxixtl kyoklin tzeˈnku tkyaqiljo at qe tzaluˈn twutz txˈotxˈ, quˈn kchi tenbˈil kyeˈ te jun majx.


Jekäi je se̱ne kseka tsikiwa̱kka̱ ktawa̱ bas te. Ata Säkeklä te je shki̱wa̱ka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na. Sá rä je su̱ak wa. 	 Ex ikytzin kubˈe kybˈyoˈnejiy Jesús, a tAjaw chwinqil; me jaw anqˈin juntl majl tuˈn Dios. Ex twutzxixjo anetziˈn, quˈn o qliˈy, ex bˈiˈn quˈn.


Yis wa̱ sa pakale ji katabläk je wawá̱ ba te. Je ki̱ka sa̱ mablenaklä horaí dewa̱ ra, yis te ba blemi je yika. Je rä däkwa̱ ji̱a ka̱biköle ska se̱nak ishäkä ki̱ka wa mabläk. 	 Toj tkyaqil ma tzikyˈx kyuˈn, kukx ma chi wejiˈy toj kynimbˈila, tzeˈnkuxjo xi nqˈmaˈn. Tuˈnpetziˈn, kchi kletila wuˈn, aj ttzajjo nimx kyixkˈoj kyiˈj tkyaqil xjal twutz txˈotxˈ, te jun nikyˈbˈil tiˈj kynimbˈil.


“Bas cho̱ni Templo ka. Jeska bas ñaduöjöklö jí se̱ne kseka je ktei biköle bata shäk ditsä ia̱.” 	 Kux cheˈxa toj tnejil ja te naˈbˈl Dios, tuˈn t‑xi kyqˈmaˈn kye xjal antza tiˈjjo tkyaqil t‑xilin akˈaj chwinqil.


Je ki̱ka sa̱ ke̱i etkä etkä bakle Tsa̱ku̱i, ka duäk kuna, ka juenak kuna, je rä Säkeklä eklabä, je oloitsanopa je oloi kanoka̱pa sa̱ ke̱i etkä etkä jekjeyemi. ¡Amén! 	 Tuˈnpetziˈn, kukx qqˈonx chjonte ex qnimsiks tbˈi qMan Dios, a Kawil tibˈaj tkyaqil, a itzˈ te jun majx, me a nya qˈanchaˈl, a oˈkx jun Dios at. Ntiˈ juntl. Ikyxitjo.


Ije te ji ma̱ isaka ia̱, je su̱ta ji mo̱ ije ia̱. Jishtä ije te ji wá̱, je su̱ta ije ia̱ ji wo̱ däka̱ botäbä kicha. Ije te copa watia, je na itiöka̱ni botäbä kicha ije ia̱. 	 Kyqˈonxa t‑xel kyejo xjal aj Babilonia, tzeˈnku ma tzaj kyqˈoˈn kye txqantl. Ex kychjonxa kabˈe maj t‑xel tzeˈnkuxjo ntqanin. Ajo kyachbˈil xi kysuqin kyexjal, ma tzˈok te nim kyil, tzeˈnku jun kˈwabˈj kˈaxix wen. Atzin jaˈlin, kyqˈonxa juntl kykˈwaˈ kabˈe maj kˈaxixtl tzeˈnku xkubˈ kybˈinchin kye txqantl.


Ka̱sha̱ka irä i̱ski̱ka irä ji kinak säkeklä ni wa tso̱. Jekäi ji kekläí wa irä, sä säkekewaí wa irä tso̱ chu̱li̱i̱, 	 Twutzx tetz qa toj kywutzxjal, ilaˈku dios twutz txˈotxˈ, ex toj kyaˈj, quˈn ilaˈ kybˈaj dios kye xjal ex ilaˈ kyajaw.


Ata el wa, yis kiana jewa bas je̱r ku̱ak bitäbä kicha yis wa̱ ibiketsale minak bas ska, yis wa̱ däli wä käi kukäklä bas sha̱na, jishtä yis wa̱ io̱le ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa sha̱na käi, ata mik yis wätkenaté däka̱ jira kje. 	 Atzin jaˈlin erman, waja noq tuˈn kybˈintiˈy qa ilaˈ maj o kubˈ nximiˈn tuˈn nxiˈy lol kyeˈy, me ntiˈx jun tumil tzeˈn tten tuˈn nxiˈy. Quˈn ataq wajiˈy tuˈn kynimin kyxjalila wuˈn, tzeˈnku toj junjuntl tnam.


Jera Publio ká kalme ja̱ka̱ ki̱ka, kterawa̱ kolone irä, kju̱ne pi ra irä te. Pablo kjawa̱ju̱ ikalme ska, jera ika̱kia kjepa ijula ma̱ka̱ iki̱ka, te ibäiwa̱ni. 	 Me atziˈn ttata Publio, yabˈtaq teˈ tuˈn kyaq ex tuˈn chkˈoj, ex tkuˈxtaq toj ttxoˈw. Bˈeˈxsin xiˈ Pabl qˈolbˈilte. Atzin teˈ tbˈaj naˈn Dios tiˈj, i kubˈ tqˈoˈn tqˈobˈ tibˈaj, ex bˈeˈx qˈanit tuˈn.


Je rä biköle wa̱ iyaba oloitsäklä jishtä ijewa te iKá oloitse käi. Ata manele wa̱ ka iyaba oloitsane ra, je wa̱ ñakäi ka iKá ipatkäkté oloitsane. 	 Kubˈ tbˈinchin Dios ikyjo, tuˈntzintla tjaw nimsiˈn nbˈiˈy kyuˈnxjal, ikyxjo tzeˈnkuxjo njaw nimsin tbˈi qMan kyuˈn. Quˈn ankye te mi xjaw nimsin te tbˈi Kˈwalbˈaj, ex mina xja tnimsin tbˈi qMan, a tzaj chqˈoˈn weˈy.


Je je̱r ssëna ime ji jolorke̱ blu mesa niki̱ka je ñakwa̱ käi. Ata ñakäi jeska chichi däke̱ iwäli pakuyäk. 	 Tajtaq teˈ tal yaj anetziˈn, tuˈn tnoj tkˈuˈj tuˈn jniˈ tbˈuchil wabˈj, a n‑eliktaq tzˈaq tibˈaj tmeẍ qˈinin, me mi xi tqˈoˈne jun tiˈ te, ex majqexpeˈ ttxˈyan qˈinin nchi pon laqˈetaq leqˈil teˈ taˈljo txˈaˈk.


Je te isha: “Abba, Papá, ji biköle o̱r ba ia̱. Jí copa tso̱ ju̱omipa yis yika; ata we ka yis wakei ki̱ ishena käi kuna, ata jishtä ba ki̱ ishena käi io̱nopa.” 	 Chiˈ kyjaluˈn toj tnaˈj Dios: Ay nMan, tkyaqilx te nbˈant tuˈn. Chin tklomila teˈ tkyaqil jniˈ kkyˈelix wuˈn. Me waja tuˈn tkubˈ tbˈinchinjiy a taja wiˈja, ex nya weˈ waj.


Je ki̱ka ka Jesús shkene ji̱a su̱nak yile wa̱ käi Judío wa sha̱na, ata ije̱k tsa̱ju̱ami kju̱awa demi jukläyäkä kie Efraín ska. Je ke̱i rä alemana ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska. Jeska ise̱na iwa̱ dulanak wa ra. 	 Tuˈnpetziˈn, mix tenil Jesús kyxol Judiy; qalaˈ bˈeˈx etz tojjo ttxˈotxˈ Judey, ex bˈeˈx xiˈ ttxaˈn tzqij txˈotxˈ toj jun tnam, Efraín tbˈi. Axsa kyije tene junx qukˈiy, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin.


Bas ja̱mi tsu si̱ ka yakei tele ta tkeno, jishtä yabala ko̱r plaa ra käi, je ja̱mi bas kibinaklä tsa̱tkenakksa̱; 	 Ex chi okxa tzeˈnku jun neˈẍ n‑oqˈ tiˈj tmiˈẍ, tuˈn tchˈiy. Ikytzintla kyejiˈy kyjyomtzinjiˈy Tyol Dios, a tzˈaqle, tuˈntzintla kychˈiya tiˈjjo t‑xilin kolbˈil,


Ata je wakei je̱r ko̱nopa, jishtä sá ktäke̱ äyë ki̱ka mika̱ ka sá kajali kuna ra, je su̱ta sá ktämi sá kajali ra rä. 	 Me ankye teˈ nqˈmaˈnte ikyjo, il tiˈj tuˈn tel tnikyˈ te, qa nya noq toj quˈjkuy, aj otoˈy najchaq kykˈatza, qalaˈ ikyxsin qtenjiˈy tukˈa qbˈinchbˈiˈn, aj qteˈn kyxola.


Säkeklä sä ssëwa̱k baa, je ku̱ bas siki tewo̱pa kalabeksa̱, bas däkläksa̱pa ka yakei ta, wikbluje, je̱rikeje, yakaje, sa wakei kalabe käi, sajewa Säkekewaí Jesucristo däke̱ni ra. 	 Axit Dios, a Tajaw tkyaqil nukˈbˈil, kubˈ qˈon kyeˈy saqxix, ex tzˈok kaˈyin teˈ kyanmiˈn, kynabˈla, ex kyxmilila, tuˈntzintla ntiˈx jun tiˈ atx taj kyeˈy, aj tul qAjaw Jesucrist.


Jewa rä jäiyi wa däka̱ doce kjena. 	 Bˈalaqa kabˈlajajtaq kybˈajjo ichin anetziˈn.


Je ukä ska tres día ra Pablo te Judío wa wäkiri wa kia jaté. Jekäi ijewa tapanawa̱ etka yebä ra, ite isha ijewa ia̱: —El wa, yie ishe bas ia̱, ka yis wa̱ ji a̱ni o̱ne saje saka wa ukä ja̱mi, sa kalí wa wädular ukä ja̱mi. Jekäi Jerusalén skaté yis ju̱naksa̱ Roma wa jula na. 	 Otaqxi bˈaj oxe qˈij qkanliˈn, tej t‑xi tchqˈoˈn Pabl txkol kye kynejil Judiy te Rom. Atzaj teˈ kychmet, xi tqˈmaˈn Pabl kye kyjaluˈn: Ayiˈy nxjalil, ntiˈ weˈ nbˈinchbˈin nya bˈaˈn kyiˈj aj Judiy ex tiˈjjo tzeˈn ẍi anqˈine ojtxe qxjalila. Me ma chinx qˈoˈn toj kyqˈobˈ xjal te Rom tzma Jerusalén.


Jekäi iel idäkläka̱ bol te itaza watka ju̱ami däyë ki̱ka; je te iiawa̱wa̱ sä ko̱tälewa̱ pi käi. Jera ji biköle tso̱ kseka däyë na tuanacha̱wa̱. 	 Ex atzin tkabˈ angel xi tqonjo tlaq tibˈaj ttxuyil aˈ, ex bˈeˈx okjo aˈ te chikyˈ tzeˈnku tchkyˈel jun kyimnin. Ex bˈeˈx i bˈaj kyimjo tkyaqiljo najleqetaq toj.


Ata yis je̱k yaka weikäke̱ ije̱k jäkläwa̱ yis ktä ssäk, ka yis wakei ju̱nakläksa̱ kuna biköle pautäle yis wa̱ je ukä ska. 	 Ikyqintzin wejiˈy tzeˈnku jun rinil ex jun bˈujil, nkubˈ ntzyuˈn wibˈa tuˈn nkanbˈintejiˈy jun oyaj toj kyaˈj, ex tuˈn mi chin eliˈy toj ntxˈixewa, quˈn qa otaq chin bˈaj xnaqˈtzin kyiˈj txqantl, exsin mi chin kanbˈintza.


Ata Jesús je̱k sikawa̱, jula tkawa̱ ijewa ja̱mi te isha: —Bas ñajöka̱ni, ke bas suana. 	 Me tzaj laqˈe Jesús kykˈatz, ex i ok tyekin, ex xi tqˈmaˈn kye: Chi weˈksa. Mi chi xobˈa.


Ata ñatapawe̱ ska ra bäi si̱ yis kuna kte shäk cinco kjela yis je̱rike wà sa saka pauta̱naklä, je rä yis ia̱ ra kte kju̱awa wà kte she diez mil kje tsa̱ta. 	 Me qa waja tuˈn tel kynikyˈjo Ttanim Dios te nyola, il tiˈj tuˈn t‑xi nqˈmaˈn jun jweˈ nyola, me tuˈn tel kynikyˈ te, tzeˈnkul teˈ tuˈn wok ten qˈmal txqan nyola, exsin mi tzˈel kynikyˈ te.


Jera ka iwa̱ ka̱ me̱ne yi a̱ni ia̱ iminakläña ira, ata Pedro irä Jacobo irä iel Juan irä, jewa ebä ia̱ ite ka̱ ma̱. 	 Ex bˈeˈx i xiˈ Jesús tja Jayr tukˈa Pegr, tukˈa Santyaw ex Juan, kyitzˈin kyibˈ, ex mix tqyaˈye tuˈn kyxi lipe txqantl xjal kyiˈj.


Jera Nicodemo, ale delesta̱na Jesús wäki̱, je rä ijewa sha̱ ekla, je te isha ijewa ia̱: 	 Me attaq jun Parisey, Nicodem tbˈi, a xtaˈj yolil tukˈa Jesús toj qnikyˈin, ex xi tqˈmaˈn:


Ka irä jiye kuna ta, ditsä yäbei, je rä sábado wäkirií. 	 Tzeˈnku nteˈn, ayiˈn Tkˈwal Ichin, chqˈonqintza tuˈn Dios kyxola; ex ayiˈn at wokliˈn tibˈajjo qˈij te ajlabˈl, ex ayiˈn kchin qˈmalte qa wen tuˈn tkubˈ bˈinchit jun tiˈ mo qa minaj.


Yi te sa bala butseke̱ ra, je paruö ba ku̱ etaba kicha botäbä kicha. Jeska ra iju̱oksa̱, 	 Qa at jun kyxola, a noq taj tuˈn tpaˈn Ttanim Dios, txkontza, ex kawinxa, tuˈn mi kubˈ tbˈinchin ikyjo. Ex qa il tiˈj, txkontza juntl majl. Me qa mi xkubˈ nimin tuˈn, kypamil kyibˈtza tiˈj,


Jekäi yis te je biköle we̱ke̱ kte baa bata ki̱ka, yis ia̱ ji bäi däkläksa̱ña. 	 Nkubˈ nbˈinchiˈn tkyaqiljo luˈn, noq tuˈn tpaj Tbˈanil Tqanil, tuˈntzintla qmujbˈin te qibˈ junx qkyaqilx tjaqˈ tkyˈiwbˈil Dios.


Je ki̱ka ditsä yäbei, je rä sábado wäkirií. 	 Tzeˈn nteˈn, ayiˈn Tkˈwal Ichin chqˈoˈnqintza tuˈn Dios kyxola, ex ayiˈn at wokliˈn tibˈajjo qˈij te ajlabˈl, ex ayiˈn kchin qˈmalte qa wen tuˈn tkubˈ bˈinchit jun tiˈ mo qa minaj.


ka̱jiska wäkata ska iräle, je rä iklä tkäkläka̱ ye ki̱ka; Jerusalén wäkata ska iräle, je rä Sa̱ Tsa̱ku̱i Ji Biköle Tsa̱ta ne jukläyäkäí ki̱ka. 	 mo tbˈi txˈotxˈ, quˈn ax Dios nkawin tibˈaj; exjo tbˈi tnam Jerusalén, quˈn atzin Ttanim Diosjo, a Nmaq Kawil.


Säkekewa ku̱ bas wäsikewo̱pa bas je̱r ska sa̱ shka̱li̱bläk Säkeklä käi, ji katabläk je̱r baa wà Cristo käi. 	 Axit qAjaw tzˈonin kyeˈy, tuˈn tel kynikyˈa te tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj qMan Dios kyukˈiy, ex tuˈn kykujsin te kyibˈa, tzeˈnku te Crist, toj tkyaqiljo a n‑ikyˈx kyuˈn.


“Jera ikuna yilé te ishe bas ia̱: ‘¡Issö! Säbäkäkksa̱ kaldu jiska’ ni iräle, ‘¡Issö! Ikaldu a̱mi ska’ ni iräle, jera ke iktä kuka. 	 Qa at jun saj qˈmaˈnte kyeˈy kyojjo qˈij anetziˈn: Lu Crist lo, mo qa luˈ at tzachiˈn, qa chiˈ, mi txi kynimiˈn.


Jekäi ka̱tuina deka̱ catorce ra, sá dami ji̱a patkele si̱wa̱ wa̱ däyë kie Adriático na. Jera ka̱ sha̱sha̱ ra ko̱no ju̱akwa ia̱ issëna, sa damijulu kja alemana ishäkä ki̱ka käi. 	 Otaqxi bˈaj kyajlajaj qˈij qbˈetbˈiˈn tojjo ttxuyil aˈ, Adriático tbˈi, antza otaq qo pon suliliˈn tuˈn kyqˈiqˈ. Nikyˈjin aqˈwiljo ikyjo, ayetziˈn aqˈnil toj bark, bˈeˈx i kanin tiˈj, qa chˈixtaq qpon kaniˈn ttzi txˈotxˈ.


Jekäi ijewa te jäyuk kä tia, je wäkseka iminejulumi iña̱le̱i tsa̱k. Jewa te ikjeisha a̱le täkii: “¡Hosana! Bäije ale daju̱ Säkekewa kie ja̱mi rä, ale Israel wa tsa̱ku̱i rä.” 	 Tuˈnpetziˈn, i ok ten txˈemil txqan t‑xaq tze, palma tbˈi, exsin i bˈajetz kˈlelte Jesús, ex i bˈaj ẍchˈin kyjaluˈn: Nimxit tbˈi qMan Dios. Kyˈiwlinxitjo a tzul kanin toj Tbˈi qAjaw. Kyˈiwlinxitjo a nmaq kawil tibˈaj Israel.


Nacor dä Serug yaba, Serug dä Ragau yaba, Ragau rä Peleg yaba, Peleg rä Heber yaba, Heber dä Sala yaba, 	 a tkˈwaltaq Serug, a tkˈwaltaq Ragau, a tkˈwaltaq Peleg, a tkˈwaltaq Heber, a tkˈwaltaq Sala.


—Bas dikäla, ¿jiye bas te jekäi we̱ke̱ rä na? Sá rä ditsä ebä bas käi ñaebä. Sá te bas ia̱ kte baa bata sheke̱, je rä bas wa̱ jekäi ji we̱ ka wata jäkläwa̱, bas ñamanewa̱kläksa̱ Säkeklä kseka ka̱jöir irä ka̱jiska irä, däyë irä, ji biköle tso̱ jeska irä je yuäkksa̱ wakei ia̱. 	 Ayiˈy xjal, ¿Tiquˈnil nkubˈ kybˈinchinjiˈy lo? Ichinqo qeˈ tzeˈnku kyeˈ. Ex ma qo ula qˈmalte kyeˈy, tuˈn tkyij kytzaqpinjiˈy a nbˈant kyuˈn, quˈn ntiˈx tajbˈin twutzjo Dios, a nimxix toklin. Tuˈntzintzjo, kytxˈixpinks kynabˈla tukˈa Dios itzˈ, a kubˈ bˈinchinte kyaˈj, txˈotxˈ, ex ttxuyil aˈ, ex tkyaqiljo at kyoj.


Chui wa wädular dä imablä su̱ak jile wà, yibä ia̱ idäksa̱mi iminakläwa̱ Säkekewa Temploí ja̱rka ji dälänak jalar ta ja̱ma̱a̱ däläwa̱k. Jera Zacarías ia̱ ideksa̱ iminakläwa̱. 	 Me ataqtziˈn ntene kyuˈn nej nbˈaj kyjyoˈn kyxolx, alkye jun tuˈn tokx tojjo tnejil ja te nabˈl Dios, a jaˈ nkubˈe patittaq pon; me a Zakariy tzyet tuˈn tokx.


Jera ka̱ñinawa̱ ra jukläyäkä wäkiri wa te guardia wa patkami ishäk: “Je jäiyi wa wäyö tulömi” ni. 	 Qlixje wen, xi chqˈoˈn jun jteˈ xqˈuqil tnam kyuˈn kawil, tuˈn kyxiˈ tukˈa xqˈuqil tze, ex tuˈn t‑xi qˈmet te, qa tuˈntaq ttzaqpaj Pabl ex Silas.


Je wakei te sa̱ tsa̱tkaksa̱, sa kia ji wämo wa̱k, ka je rä sä wakwa te ji wá̱ ki̱ka kuna, ata je rä ji wabiketsaleksa̱ iwakei wa̱ ki̱ka, ñakäi ije je̱r bäi sha sa̱ ia̱ Cristo Jesús ja̱mi sa̱ ke̱i bakle biköle yikaba ki̱ka. 	 Quˈn ma qo klet tuˈn, ex ikytzin ma qo ttxok, tuˈn qok te tzˈaqle twutz, nya tuˈnxjo qbˈinchbˈin, qalaˈ ikyxtaq t‑ximjo atxix ojtxe, tej naˈmxtaq tkubˈ xkye twutz txˈotxˈ, qa tuˈntaqx ttzaj tchqˈoˈn Crist, a Jesús, noq tuˈn t‑xtalbˈil.


Jera jeska ekla palei ta yakei si̱ kate wätelewa̱ ijewa wa̱ kie rä Barrabás ni. 	 Me kyojjo qˈij anetziˈn, attaq jun xjal tkuˈxtaq toj tze, nimxtaq tyolajtz, Barrabás tbˈi.


Je ji dälänak dälärte dälei ja̱mi ra, ditsä chu̱li̱i̱ biköle ka̱kiäte ju shäbeka. 	 Teˈ tokx Zakariy naˈl Dios ex patil pon, kykyaqiljo jniˈ xjal i bˈaj kyij naˈl Dios peˈn.


Jera Jesús te isha iia̱: ¿Jiye ba te yis kie wämo ni na? Yi a̱ni rä ka wämo kuna, ata ekla ebä ne rä wämo rä, je rä Säkeklä. 	 Xi ttzaqˈwin Jesús: ¿Tiquˈn ntzaj tqˈmaˈn qa wenqiˈn? Ntiˈx jun te xjal wen tzaluˈn twutz txˈotxˈ, qalaˈ oˈkx te Dios.


wäñileka̱ Säkeklä oloi wa̱. Je wäñileka̱ rä jak säkei ta doloiebä su̱ta, jishtä jak kie jaspe käi, jalána vidrio käi. 	 Ajo tnam nqoptzˈaj tukˈa tqoptzˈajiyil Dios, ex atzin kaˈyin ikyxixjo tzeˈnku jun tal abˈj jaspe, wiˈyilxix wen, at tqoptzˈajiyil tzeˈnku kaˈybˈil wutzbˈaj.


Jera biköle te ije pake rami bäi, ñakäi iktäke̱ rä baa, je te imale̱cha̱cha̱wa̱. Je ki̱ka ijewa te isheke̱ ñaia̱: —¿Ka je rä José yaba kuna na? 	 Kykyaqilx xjal wentaq nkyyolin tiˈj Jesús, ex nchi jawtaq kaˈylaj, quˈn tbˈanilxtaq t‑xiliˈn tumil Tyol. Nchi bˈaj jawtaq qanlaj kyxol kyjaluˈn: ¿Ma nyatzin tej tkˈwal Jse lo?


Yis je̱r ja̱rke̱ bas ska ra, del yis te wekte sheke̱ yis Kekläí ia̱ bas ki̱ka. 	 Tkyaqil maj tzeˈnku nchi ul julkˈaja toj nkˈuˈja, bˈeˈx nxi nqˈoˈn chjonte te qMan Dios kyiˈja.


Mika̱ yie Artemas iräle Tíquico iräle patka demi bä wäki̱ ra, bä bitä pjoo yis wäki̱ Nicópolis ska. Ka irä jiye kuna ta, yis te ibiketsa ka̱tse̱l ke̱i ki̱ssäk jeska ki̱ka. 	 Aj t‑xi nsmaˈn Artemas mo qa Tíquico te t‑xela, liweyx txiˈy toj tnam Nicópolis, quˈn ma kubˈ nbˈisiˈn tuˈn tikyˈx jbˈalil wuˈn antza.


Ñerä Pilato te isu̱a ra ka ije ia̱ ditsä wätker ji̱a, ata e̱e̱na si̱ iwätji̱r daka̱, jera ite diklä kukawa̱ wà ijula skua je chu̱li̱i̱ wa wänaka, te isha: —Ka yis dä nuita, jí wämo pi tkermi ukä ja̱mi, ata bas wakwa ne ki̱ je nui ja̱rmi rä. 	 Tej tok tkaˈyin Pilat, ntiˈxtaq tumil tuˈn tcheˈwx kywiˈxjal, qalaˈ noqx kyjaˈtaq txiˈ toj il, xi tqanin chˈin aˈ, tuˈn ttzaj qˈiˈn, exsin el ttxjoˈn tqˈobˈtz kywutzxjal te jun yekˈbˈil qa nya ajintaq tiˈj Jesús, exsin xi tqˈmaˈntz: ¡Ntiˈx weˈ npaj tiˈj tkyimliˈn xjal lo, quˈn ntiˈx til! ¡Kyukˈaxlaˈy taˈye luˈn!


Ishe: “Ka̱ tso̱ ji biköle wa̱klä.” Ata ka ji biköle rä kianak kuna. Ishe: “Ka̱ tso̱ ji biköle wa̱klä.” Ata ka ji biköle ia̱ sa̱ ki̱wäjienak. 	 Twutzxix tzeˈnku nqˈumj, qa: Tzaqpiˈnqo tuˈn tkubˈ qbˈinchin noq alkyex qaj. Me te weˈy, nya tkyaqil at tajbˈin. Twutzxix tetz tzeˈnku nkyqˈmaˈn, qa: Tzaqpiˈnqo tuˈn qbˈinchin noq alkyex qaj. Me nya tkyaqil n‑onin qiˈj tuˈn qchˈiy toj qnimbˈil.


Jekäi ka̱raa yis mike̱ ñapaktäklä jui etkä etkä ska ijewa kpäk. Jekäi yie ijewa kukeke̱wa̱ täkili wà ijewa wa̱ Jesús shäkläka̱ kte yakei wà. Yis kju̱atkawa̱ e̱e̱na si̱ ijewa ra, je ki̱ yis te jukläyäkä tso̱ ka̱ etkä ska kje ijewa yule dami weikanak. 	 Ilaˈ maj, chi Pabl, i bˈaj nbˈyoˈn tuˈntzintla tkyij kytzaqpiˈn kynimbˈil tiˈj Jesús. Ex bˈantjo lo wuˈn toj kykyaqil ja te kynaˈbˈl Dios Judiy. Ex tuˈntaqjo txqan nqˈoja kyiˈj, in ok teˈn lajolkye nya noq oˈkxjo kyojjo tnam te Israel, qalaˈ majx kyojjo tnam te najchaq.


Je itäki̱ka je busi wa saka dejuluni te isha jela: ‘Säkekewa, Säkekewa, sá kjäyöpa.’ 	 Maˈytaq chˈintl, tej kykanin kyej jweˈ, ex i okx qˈolbˈin: Tata, tata, jqonkxjiy ja qeˈy, chi chiˈ.


“Ata je weikane ta̱i ke̱i kjaju̱ ukä ska plaa ra, ka̱wä wätuirmiwa̱, tulu oloi ka ñinak ji̱a, ka̱jöir bekwä jolortémi, ñakäi ka̱jöir ji tso̱ oloi ta wa wäbuka̱namika̱. 	 Noqx aj kybˈajjo qˈij ikyjo te yajbˈil, k‑okil qloljix twutz qˈij, ex mi kˈantl yaye. Ex jniˈ qeˈ cheˈw kchi kˈwelitz tzˈaq twutz txˈotxˈ. Ex tkyaqiljo jniˈ at twutz kyaˈj okx chi luˈlilx.


Ale ibolki je ituläk, je ne rä be tsa̱ku̱i rä. Je itiäklä ke̱i, je ne rä sa̱ ke̱i e̱nakläwa̱ ke̱i rä; je itiäk wa, je ne rä ángel wa rä. 	 Ex atzin te ajqˈoj, a xi chtonte tyajil kˈul toj triy, ax tajaw il. Atzin teˈ joˈj triy, atzin teˈ aj tbˈaj twutz txˈotxˈ te jun majx. Ex ayetziˈn aqˈnil mo joˈl triy, ayetziˈn t‑angel Dios.


Je ne ki̱ka yie ishe bas ia̱: Bas ku̱ ji kiö, jera je me̱rmi bas ia̱; bas ku̱ ji yulö, jera je ko̱rmi bas ia̱; bas ku̱ ju kjä bulawo̱, jera je kjä yermi bas ia̱. 	 Tuˈnpetziˈn, kxel nqˈmaˈn kyeˈy: Kyqaninxa, ex ktzajil tqˈoˈn Dios; kyjyoma t‑xilin tajbˈil qMan, ex knetil kyuˈn; kyqˈolbˈinxa toj kynaˈj Diosa, ex ktzajil ttzaqˈwin kyeˈy.


Bas ñachakö ñawäjalassële ñashka̱li̱blele wà. Bas Cristo ja̱mi wa biköle je̱r ssënopa baa. 	 Kyqˈolbˈink kyibˈa kyxolxa tukˈa tkyaqil kyanmiˈn. Noqit a tnukˈbˈil Dios kyibˈaja kykyaqila, ayiˈy nimilqiy tiˈj Crist.


Ata bas dä ditsei wä eyaka kolole wa, chui sa̱ tsa̱ku̱i wa, ije cha sikii wa, deleksa̱ iwakei ia̱ wa. Je rä bas wa̱ ale bas kiäkksa̱ ka̱tuil yika ije oloi baaka, je ji baa bata shäklä. 	 Me metzin kyeˈ ma chi oka te jun tyajil skˈoˈnxix tuˈn Dios, a Nmaq Kawil toj kyaˈj, ex te pale tuˈn tajbˈin te, ex te jun chˈuq xjal xjanxix, ex te jun tnam, a teku Dios, tuˈntzintla t‑xi kyqˈmaˈnjiˈy a tbˈanil t‑xilin Dios, a xtxkon kyeˈy tuˈn kyetza tojjo tqxopinil il, tuˈn kyokxa tojjo tspikyˈemil te jun majx.


Ata yis te bas ia̱ Säkeklä ktei baa bata sha ka to̱le kuna, je wà yis je̱k jawa̱ bas oloi kanakläka̱, ¿je ki̱ yis dä nui ta na? 	 ¿Ma nyapela bˈaˈn xbˈant wuˈn kyiˈja, tuˈn ẍin yoliˈn Tbˈanil Tqanil kolbˈil kukxjo, ex mi s‑el nqaniˈn twiˈ nkˈuˈja? Noqpe kyja xkubˈ nmutxsin wibˈa, noq tuˈn kyjawku nnimsiˈn toj kynimbˈila tuˈn nyola.


Jekäi bena ijula tkelewa̱ yis ja̱mi ka wänak kuna shtä, jewa tie tuleke̱ksa̱ ite. Ata ijula wänak shtä, jewa bäi we̱ke̱ ite iwänaklä ki̱ta. 	 N‑el ttxˈemin tkyaqiljo tqˈobˈ, a ntiˈ twutz n‑el. Ex tkyaqiljo tqˈobˈ, a at twutz n‑el, k‑elitz ttxˈemin jniˈ ttzqijlin kyxolile, tuˈntzin twutzin nimxix.


Ata chui tsa̱ku̱i wa irä ñayöle ka̱wei wà wa irä jewa te isu̱a jishtä ije te iwe̱ kate baa si̱ käi, ñakäi yabala kjoyina täkii jela Templo ska te ishe: “¡Hosana! ¡David yäbei kjeiyinopa!” je ra ijewa kju̱atkacha̱wa̱, 	 Me tej tok kykaˈyiˈn nejinel kyxol pale, exqetziˈn jniˈ xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil, a jniˈ nimku techil tipin Jesús otaq bˈant, ex teˈ tok kybˈiˈn jniˈqe kˈwal nchi ẍchˈin toj tnejil ja te naˈbˈl Dios: Nimxit tbˈiy, ay Tyajil qtzan nmaq kawil David, bˈeˈx tzaj kyqˈoj,


Ata Säkekewa díaí dämiwa̱ rä jishtä jakbläk wa däju̱ käi. Jera ka̱jöir tse̱rju̱mi bularmi ta̱i kukluu. Jera ji tso̱ käi weikarmiwa̱ dälälewa̱. Jera ishäkä irä ji o̱le jeska irä je juermiwa̱ atjä. 	 Me metzin teˈ tqˈijil qAjaw, ilxix tiˈj tuˈn tul. Me ntiˈ tqanil, tzeˈnku tulil jun ileqˈ toj qnikyˈin. Antza kkyˈele kyaˈj, njulin wen, ex tkyaqil ktzˈeˈyil tuˈn qˈaqˈ. Ex tkyaqil kybˈinchbˈinxjal kyjel chikyˈbˈit twutz qMan Dios toj paˈbˈin.


Ñerä ijewa dejulu chu̱li̱i̱ wa taparte ska ra, jera ekla deju̱ iwäki̱, je̱tkawa̱ köchowä ki̱ iwä ja̱mi, 	 Tej kymeltzˈaj twiˈ wutz, i pon jaˈ iteˈtaq txqan xjal. Ex tzaj laqˈe jun ichin tkˈatz Jesús, ex kubˈ meje twutz, ex xi tqˈmaˈn te:


Jera ite ji paka ijewa ia̱ saka saka jile she ja̱mi, te isha: “¡Issö! Däli tkäk ekla mineju̱ ituläk. 	 Ok ten xnaqˈtzil nimku tumil noq kyukˈa techil, ex tqˈma: Jun maj, xiˈ jun xjal awal triy.


Jekäi bas shena rä ji katabläk, je rä bas te Säkeklä ki̱ ji shena je wá̱ e̱ná ra, je wà bas wa̱ iwakei kablele sa̱ ia̱ kukäkläwa̱. 	 Tuˈn ikyjo, kyqˈonka tilil tuˈn tten kyipiˈn toj tkyaqiljo n‑ul kanin kyiˈja, noq tuˈn tkubˈ kybˈinchiˈn tzeˈnkuˈ taj Dios. Ex ikyjo, at kyoklin tiˈjjo a o tzaj tqˈmaˈn kyeˈy.


Yis de rä yis Ká kie ja̱mi, ata ka bas wa̱ yis kinewa̱, ata yilé me bitäk iwakei kie ja̱mi ra, jera je kiemiwa̱ bas te. 	 Ma chin tzaj chqˈoˈn weˈ tuˈn nMaˈn, me mi ẍin kubˈ kywutzliˈn; qatzin ma pon kanin juntl kyxola tuˈnx tibˈx ex nya chqˈoˈn tuˈn Dios, atzin kyejiˈy nkubˈ kywutzlin.


Semana säkätä ke̱i wà sa̱ñireebä ishki̱naka̱ni ra, ije̱k kjashani säkätäba rä María Magdala wa ia̱. Je ne ki̱ka iwa̱ be siete kjäieleksa̱ rä. 	 Qsqixlinxi te tnejil qˈij te seman, teˈ tjaw itzˈje Jesús. Nej kubˈ tyekˈin tibˈ twutz Mariy, aj Xleˈn, a otaq tzˈetz tlajoˈn wuq taqˈnil tajaw il toj tanmin.


Jera ideni te ijewa ku̱a käpelecha̱wa̱. Jera ite isha Pedro ia̱: —Simón, ¿ba kapawa̱ na? Ata ¿ka bä täkili deneka̱ wäñinak una horabä jibä na? 	 Bˈeˈx meltzˈaj kykˈatz oxe t‑xnaqˈtzbˈin. Atzaj teˈ tul kykˈatz, xi tqˈmaˈn te Pegr: Simun, ¿Ma tzuntzin nktan? ¿Ma mixsin s‑el jun orjo twatla?


Je wà rä ekla jile yuäk inaklä yaka wà kinak Demetrio ni, je te Diana temploí me̱i yueke̱ inaklä yaka wà; je wà ite ji me̱i yuäk wa bluwa̱ka̱ ka elkje kuna. 	 noq tuˈn ttzi jun ichin, txˈnol saqpwaq, Demetrio tbˈi. A ichin anetziˈn, tzuntaq nchi bˈant muchˈ twutzbˈiyil ja tuˈn, te yekˈbˈilte ja te naˈbˈlte jun kydios, Artemisa tbˈi. Tuˈn ikyjo, tkyˈeˈtaq Demetrio, tuˈn kyniminxjal tiˈjjo Tbˈanil Tqanil, quˈn bˈiˈntaq tuˈn, qa ma chi niminxjal, nlaytaq chi loqˈin tiˈjjo kˈaẍjil anetziˈn; ex bˈeˈx aku najjo txqan kykanebˈ tiˈjjo kyaqˈin ikyjo.


Jekäi yi rä ka tene shkiri ta iyaka ska, ikuna je te ka̱wei wawá̱ bulee ra, je te ba kjatiemiwa̱. Ka irä maikäi kuna ta, ba rä kte yöle ta, tene shkiri ta jeiräta ba rä ka̱wei shiriwa̱k ki̱ka. 	 Ex a xjal nya qitin techil tiˈj tchibˈjil, me qa ma japin tkyaqil Tyol Dios tuˈn, kjawil weˈ toj tqˈijil kawbˈil twutz Dios, tuˈn tkubˈ tzˈaqa tuˈn toj tila, a mi njapin tajbˈil qMan tuˈn, exla qa bˈiˈn ojtxe kawbˈil tuˈn, ex qitin techila.


Sä wäkiri kiana rä ka palei ta, se̱naklä ta eklabä. Iyabala kiana rä chatkelewa̱ bäi, ka palei ta shi̱ana ji wa̱k ka wätkelewa̱ ta käi, ka sä ktä ssäk kuna käi. 	 Jun nejinel toj Ttanim Dios, il tiˈj tuˈn tnajan tzˈaqle toj tkyaqil, tuˈntzin mix aˈl jun aku tzaj qˈmante jun tiˈ tiˈj. Il tiˈj tuˈn tten junxchˈin t‑xuˈjil, ex aye tkˈwal, il tiˈj tuˈn kyok te nimil, ex nya meltzˈil kyibˈ, tuˈntzintla ntiˈ jun yol ktzajil kyiˈj, tuˈn nya wen kybˈinchbˈin.


Ijewa ñashä irä ka̱biketsäk ni, ata iianacha̱wa̱ ka je̱r ta. 	 Ex ok kyqˈoˈn kyibˈ te ẍtij, ex ntiˈ tumil toj kywutz; qalaˈ ma tzˈel naj kynabˈl te jun majx.


je ne wá̱ ite saje iyabala ia̱ rä. Je rä ite Jesús shki̱wa̱ka̱ni, jishtä iyöle Salmo dos ki̱ka te ishe käi: ‘Ba ne rä yis yaba rä; jir yis ne te ba wätsikiwa̱ rä.’ 	 Me atzin jaˈlin, ma tzaj qˈoˈn jun oybˈil tiˈj jun akˈaj chwinqil qe, a awo tzajninqo kyiˈj. Atzin t‑xilin yol lo, ma kubˈ tbˈinchin tzmaxiˈ teˈ xjatz anqˈin juntl majl, tzeˈnkuxjo tzˈibˈin toj tkabˈ Bˈitz te Tuˈjil Tyol Dios: Axix te nkˈwala, quˈn jaˈlin ma txi nqˈoˈn tchwinqila twutz txˈotxˈ.


Jera Jesús te ijewa kúka: —Ata ¿ka bas ka̱wei ki̱ka iyöle te ishe rä: ‘Yie isha bas dä säkeklä wa ni na?’ 	 Xi tqˈmaˈn Jesús kye: ¿Ma miˈtzin nkux kyuˈjiˈn toj Tuˈjil Tyol Dios, a jaˈ tzˈibˈine kyiˈj junjun xjal, tej t‑xi tqˈmaˈn Dios kye, qa diosqe?


“Je idula diez su̱a ba te, jewa rä ka̱ tsa̱ku̱i wa diez. Ka jewa däwa̱ba ka̱ tsa̱ku̱i wa ye, ata ijewa ia̱ ka̱wei me̱rmi ka̱ tsa̱ku̱i wa ye una hora bala na je bewak ra ñara. 	 Me ayetzin lajaj tkach, a ma tliˈy, ayetziˈn lajaj nmaq kawiljo, a naˈm t‑xi xkye tuˈn kykawin. Me ok ktzajil qˈoˈn kyoklin te kawil junx tukˈa ma tijxix txuk, me noq te jun paq.


Je ne ki̱ka el wa shka̱ta yis wa̱, bas chatköwa̱ därërë ka jalewa̱ ta Säkekewa kja̱nei wa̱k del ki̱ta ki̱ta, bas wa̱ iju̱ñer bas shka̱bläke̱ Säkekewa ia̱ rä ka tsulenakwa̱ kuna ki̱ka. 	 Tuˈnpetziˈn werman, nimx tqˈaqˈbˈil nkˈuˈja kyiˈja, chi weˈkuxixa wen, ex mi chi yekjxa toj kynimbˈila. Kybˈinchinkuy taqˈin qMan Dios tukˈa tkyaqil kyanmiˈn, quˈn ojtzqiˈn kyuˈn, qa a kyaqˈiˈn anetziˈn, nya noqx kukxjo, qalaˈ at chojbˈil te.


Mika̱ jekäi io̱rke̱ kja ra, jera bas ñajöklöka̱ wäköka̱ jöikje. Ka irä jiye kuna ta, bas bakanakläksa̱ ke̱i tkenawa̱ alemana ki̱ka.’ 	 Aj t‑xi xkyeˈ jotxjo lo, qexix kykˈuˈja, ex kybˈinchinku kyibˈa, quˈn chˈixtaqtzin tkanin tqˈijil kolbˈil.


bas wa̱ ije kiäkläwa̱ je̱r baa wà, Säkekewa ja̱mi, jishtä sä sikii wa rä kinakwa̱ käi, ñakäi bas wa̱ itsa̱tkäklä jile sherke̱ ije ki̱ka je wà. Ka irä jiye kuna ta, ije wa̱ ditsä chu̱li̱i̱ tsa̱tkele ta̱i; yis tsa̱tkele iwa̱ ñaebä. 	 Kykˈmoˈnxa tiˈj tbˈi qAjaw Jesús tzeˈnkux tumil kyxol erman toj nimbˈil, ex kymojinxa tukˈa tkyaqiljo tiˈ taj, quˈn tiˈj ilaˈku o mojin, ex wukˈapekuy o mojine.


Jera ite ijewa tapawa̱wa̱ ka̱ kie Hebreo ktä wà Armagedón ni ska. 	 Ex aye oxe taqˈnil tajaw il i etz chmol te tkyaqiljo nmaq kawil tojjo txˈotxˈ Armagedón, a n‑ele toj kyyol aj Judiy.


Ji bena wá̱ yis te käi, je wà yis te ikjasha bas ia̱ shka̱ble jekäi ne wà sa kiana ka jita wa tsa̱tkäk rä. Je rä sa̱ je̱r ja̱naklä jini Säkekewa Jesús wakei wa̱ iyile ska: ‘Bäi si̱ ra ji me̱ ne rä, ji kuke tsa̱ta rä.’ ” 	 Kukx ma chin xnaqˈtzinjiy kyeˈy, tzeˈn tumil tuˈn qaqˈnin, ex tuˈn qmojin kyiˈjjo aye atx taj kye; tuˈn kytzaj naˈyitjo Tyol qAjaw Jesús, aj tqˈma: Nimxixtljo tzaljbˈil tzeˈn nxi qqˈoˈn, tzeˈnkuljo tuˈn ttzaj qtzyuˈn.


Jekäi ñaebä bas ku̱ ibiketsö bas dä dulewa̱, ka ji yakei wakbläk kuna ji̱a, ata bas dä kseka Säkeklä ia̱ Cristo Jesús oloi ja̱mi. 	 Exsin ikyx kyejiˈy, kyqˈonktzin kyibˈa tzeˈnku kyimnin te il, me itzˈ te Dios, noq tuˈn kymujbˈil kyibˈa tukˈa, tuˈn Crist, a Jesús.


Ijewa te iwätiaka̱ ra, ka̱wä rä las nueve. 	 Bˈeljaj or te qlixje teˈ tjaw kyqˈoˈn Jesús twutz cruz.


Tapanak eyaka eyaka wa saka te yis ia̱ inaklä ma̱ yis wa̱ bas tsa̱tkäklä kte wà. Je rä sa̱me̱ishärä yie ijewa waña käi. 	 Noq ma tzaj smaˈn twiˈ nkˈuˈja kyuˈn junjuntl Ttanim Dios toj junxil tnam, noq tuˈn wajbˈinkuy kyeˈy.


Jewa ne dami ira, ipasu̱ak jile wà ikatke ji̱a Galilea ka ra rä. Ñakäi isaka chu̱li̱i̱ rä delemika̱ ira Jerusalén ka. 	 Ayetziˈn qya, ayeˈ i bˈaj bˈet tukˈa Jesús teˈ nbˈettaq toj Galiley, ex i mojin tukˈa, me nya oˈkqexjo, ex iteˈxtaq txqantl ncheˈxtaq tukˈa Jerusalén.


Jera Jesús te ikúka: —Sä shkä isu̱ak. Jera ijewa minemi te mai ska ikatke rä su̱a. Jera ka̱wä rä las cuatro käi. Je ki̱ka ijewa se̱na ji̱a ira je ke̱i ska. 	 Xi tqˈmaˈn Jesús kye: Ku kytzaja loltech. Ex bˈeˈx i xi lipe kaˈyilte jaˈ najle Jesús. Ex tej kykanin, bˈeˈx i kyij ten tukˈa tzmaxi tex qˈij, quˈn otaq qoqix kye; quˈn otaq tzˈok kyaje or te qale.


Jera semana díaí säkätä wa sá taparte pan bala butsäk sa̱ je̱r ja̱naklä Jesús dulewa̱ ska ra, jera Pablo te ijewa pakta, ite ibiketsa imaju̱ bulirishtä ki̱ka, ika̱paka jaree deka̱ ka̱ sha̱sha̱ kje. 	 Tojjo tnejil qˈij te seman, ok qchmoˈn qibˈa, tuˈn qwaˈn junx, ex tuˈn tsipitjo xjan wabˈj. Antza, bˈaje yoline Pabl kye nimil, me tuˈntaq tex toj jun tbˈe aj qsqixtaq, nimx xiˈye tumil tyol, ex tzmaxi el bˈajjo te tnikyˈjin aqˈwil.


Jekäi ka sa̱ kuna ji̱a Judío wa iräle Griego wa iräle. Ka sa̱ kuna ji̱a kololewa̱ kjanaklä ye iräle, deleksa̱ kjermita iräle. Ka sa̱ kuna ji̱a jäiyi wa iräle, alaklä wa iräle. Je rä bas biköle rä etka yebä Cristo Jesús ja̱mi ki̱ka. 	 Quˈn tuˈn kynimbˈila tiˈj Crist, at kyokliˈn jaˈlin, iˈchaqx Judiytz mo qa minaj, ex qa aqˈnil mo qa tajaw aqˈuntlj, ex qa ichin mo qa qya. Noq qa at kymujbˈil kyibˈa tukˈa Crist, a Jesús, ma chi oka te junxchˈin Ttanim qMan Dios.


Yi te día manele dälätse ra, je te iwe̱ke̱ rä Säkekewa ia̱. Ñakäi yi te ji käte ra, je te iwe̱ke̱ rä Säkekewa ia̱, je ki̱ ite wekte sheke̱ Säkeklä ia̱ ki̱ka. Ñakäi yi rä ka ji kätäk kuna ra, je we̱ke̱ ite rä Säkekewa ia̱, jekäi je te ñaebä wekte sheke̱ Säkeklä ia̱. 	 Alkye nimil nim toklin jun qˈij toj twutz, bˈaˈn, quˈn te nimsbˈil tbˈi qAjaw. Ex alkye mikyxiˈ toj twutz, ex te nimsbˈil tbˈi qAjaw. Ex ikyxjo, alkye nxi tchyoˈn tkyaqil tiˈ, a wen toj twutz, bˈaˈn tuˈn t‑xi tchyoˈn te nimsbˈil tbˈi qAjaw, quˈn kxel tqˈoˈn chjonte te qMan Dios tiˈj. Ex alkyeˈ mi nxiˈ tkyaqil tiˈ tuˈn, a nya wen toj twutz, ex bˈaˈn tuˈn mi txi tchyoˈne, quˈn ex te nimsbˈil tbˈi qAjaw, quˈn ex kxel tqˈoˈn chjonte te Dios tiˈj tkyaqiljo nxiˈ tuˈn.


jishtä iyöle katke käi: “Säkeklä te ijewa iawa̱cha̱wa̱ ka ka̱ ta ji̱a, ka wä wajuer ta ji̱a, ka kukä wassër ta ji̱a dami ji̱a jira kje.” 	 tzeˈnku ntqˈmaˈn Tuˈjil Tyol Dios: Ex ax Dios ok jpunte kynabˈl, tuˈn mi tzˈel kynikyˈ te, ex ax xi kujsinte kyanmin, tuˈn mi kynaˈye, ex ok tjpun kyẍkyin, tuˈn mi kybˈiye. Tzeˈnx kyten jaˈlin.


Ata ñapaktäklä jui kie “Sä Deleksa̱ Kjermita wa” jeska tapanak wa sha̱ manele dar Cirene ska wa, Alejandría ska wa, ñakäi isaka dar Cilicia ska wa, Asia ska wa, jewa banaka̱ kju̱atkäk Esteban ra. 	 Iteˈtaq junjun xjal toj ja te naˈbˈl Dios, Tzaqpiˈntaq tbˈi, junx kyukˈa jteˈbˈintl te aj Cirene, ex te Alejandría, ex te Cilicia, ex te aj txˈotxˈ te Asia. Ayetzaj xjal, i ok ten chˈotjil tukˈa Esteban,


Jekäi ije te dätsi tju̱aksa̱, kjepa ite inu̱l wäya ja̱wa̱té butrawa̱ ite je dätsi wà, blacha̱ ite jak ker ja̱tkele sa̱ nu̱l bläklä naka, kjepa ite jak bulewa̱té, je wà ite sa̱ nu̱l bläklä kjäshtawa̱. 	 Tzaj tlaqˈoˈn Jse jun iqbˈil tbˈanilx wen, kutz tiˈn t‑xmilil Jesús twutz cruz, bˈaj tptzoˈn wen tojjo iqbˈil, exsin okx tqˈoˈn toj jun jul, kyij tjpuˈn tukˈa jun ma tij abˈj.


Jera ijewa te isikami je jukläyäkä ektaka, jeska ite itiami jak wà. Ikjatiäk wa paiklä tulata̱na dulaklei ekla kinak Saulo ia̱. 	 Exsin qˈiˈn Esteban tiˈjxi tnam, ex ok xoˈn tuˈn abˈj. Ex ayetzin ok bˈyonte, kyij kyoqxeniˈn tal kykamiẍ tukˈa jun kuˈxin, Saulo tbˈi.


Ata guardia wa ekla te itka uka bata wà ipare na. Jera ñawäsaka pi irä diklä irä deksa̱ju̱ ñara. 	 Me atzin jun xoˈl qˈaqˈ jun paqx okx t‑xyuˈn toj t‑xukˈ Jesús tukˈa jun tbˈujbˈil, chˈut twiˈ, ex jun paqx, etz ulbˈin chikyˈ tukˈa aˈ toj.


Ata ije ka̱yuawa̱ni. Berbena ebä ra jeska kajali wa te ishani etäbä kicha Pedro ia̱: —Iyina si̱ ra ba rä ijewa sha̱ ekla, ba rä Galilea wa ki̱ka. 	 Mina, chi Pegr, ex kubˈ tewin juntl majl. Ikyxjo, teˈ t‑xi kyqˈmaˈn txqantl xjal juntl majl te: Ajin teˈ tukˈa Jesús, quˈn aj Galiley te, chi chiˈ.


“Yie ba oloi kaka̱ ka̱jiska. Ji ma̱ ba te yis ia̱ o̱nak je e̱wa̱wa̱ yis te. 	 Ma jaw nnimsiˈn tbˈiˈy tzaluˈn twutz txˈotxˈ, noq tuˈn xkubˈ nbˈinchiˈn tkyaqiljo ẍin tzaj tchqˈoˈn bˈinchilte.


Jekäi bas ñashka̱li̱bla ra, je wà biköle te isu̱emi bas dä yis wa̱ dulanak wa. 	 Qa ma tzˈok kykˈuˈjliˈn kyibˈa kyxolxa, kykyaqilx xjal k‑elil kynikyˈ kyiˈja, qa nxnaqˈtzbˈinqiˈy.


ji wa̱k yakei, ka ukä ja̱mi ji wa̱kni yakei, sä shäk sälwii, ka ukä ja̱mi ji shäkni sälwii, ata tsa̱na ra, ji bäi shäk iia̱ o̱nak. Ata je ne ye bas kile rä, je rä ji bäi yileta̱na o̱nak kukäkläwa̱ bas wa̱ däli ukä ye. 	 Qa ma tzˈok bˈinchin jun nya wen mo jun yasbˈil kyiˈja, mi tzaj kymeltzˈiˈn tukˈa juntl nya wen mo juntl yasbˈil te t‑xel. Qalaˈ, bˈaˈn tuˈn t‑xi kyqaniˈn tkyˈiwbˈil Dios kyibˈajjo nchi bˈinchin mibˈin kyiˈja, quˈn ikyxjo kyeˈ, ma chi txoklajtza tuˈn kykˈmontejiˈy tkyˈiwbˈil qMan Dios.


Jera, ¿jibä su̱ak bas dasta̱na rä na? ¿Ekla jile bata shäk na? Tsa̱na ra jekäi irä, ata yie ishe bas ia̱, ka ije rä jile bata shäk ebä kuna. 	 ¿Tzeˈntzintz tiˈtzin chi txaˈjtza lolte? ¿Bˈalaqa jun yolil Tyol Dios? ¡Ikytziˈn! Me ante Juan nimxixtl toklin kyibˈajjo yolil Tyol Dios ojtxe.


¿Ka irä jiye kuna ta, ka̱jiska wa te je shtä biköle yule rami, ata bas Ká wa̱ je shtä sherke̱ bas ki̱ ju̱ñer. 	 Quˈn ayetzin kyeˈ txqantl xjal, a nya nimil, toj tkyaqil twutz txˈotxˈ, nimx nchi jaw melj kyeˈ tiˈj tkyaqiljo lo. Me metziˈn kyetza, at jun kyeˈ kyMan, a ojtzqiˈn tuˈn alkye atx taj kyeˈy.


Jikäi ne wà bas wäna ijuermi ije ne irä; bas te yaba ku̱emi pabutälewa̱ sua wà, jielecha̱ vaca chewa̱klä ja̱rka.” 	 Tuˈn tel kynikyˈa te, ok kjyetil jun neˈẍ kyuˈn ptzoˈnkux toj tan ex kuẍleku toj twabˈl chej toj jun kyja aluˈmj.


Jekäi ije ki̱ ji sherke̱ o̱nak wà, sä rä siki tele Jesucristo yaka me̱naksa̱ oloi ja̱mi etaba kicha yebä. 	 Ex noq tuˈn Jesús, a chojbˈil qil, ma tzˈok qanmin saqxix te jun majx, quˈn ate Jesucrist kubˈ tbˈinchin tajbˈil qMan Dios, tej tkyim twutz cruz.


Je su̱ta dulaklei wa pakö se̱nak tsa̱na. 	 Ex ikyxjo, qˈmanxa kye kuˈxin ichin tuˈn tten kynabˈl.


Jekäi ji rä ka̱tuil cha ja̱mi o̱nak ka wata shtä ke je wa̱ña. Ata bäi si̱ ra je tso̱ksa̱ juenakwa̱. 	 Mi kubˈ kybˈinchinjiˈy jniˈ nya wen, a nkubˈ kybˈinchin aye iteˈ toj qxopin, qalaˈ kyinqemetza tqan qˈijil,


Bas ssëno a̱naa maitjä Säkekewa ja̱mi. Yie isheni etäbä kicha, bas ssëno a̱naa. 	 Tuˈntzintzjo, chi tzalajxa wen tiˈj tbˈi qAjaw toj tkyaqil. Kxel nqˈmaˈn juntl majla kyeˈy. Kukx chi tzalajxa wen toj tkyaqilx,


Jekäi ijewa te itsa̱té. Jera je wikblu yakei te ije su̱awa̱ ra, plaa ite je dulaklei paju̱aka̱, je ja̱nawa̱ i̱ski̱, je̱k cha̱ ta̱i, ikjali tjua juyaa. 	 Xitzin kyiˈntz. Atzin teˈ tiwle Jesús tuˈn taqˈnil tajaw il, tzaj kyimin tiˈjjo qˈa ex jaw luˈlin. Kubˈ tzˈaq, ex jaw ttolin tibˈ twutz txˈotxˈ, ex bˈajetz plut toj ttzi.


“Jakbläk wa däke̱ rä oveja jakibläk, iktäkcha̱wa̱, iweikäkcha̱wa̱. Ata yis de rä ijewa se̱naklä kseka, ka kseka ebä kuna, ata ise̱naklä bäi si̱. 	 Me anteˈ ileqˈ noq n‑ul teˈ tuˈn telqˈin, ex bˈiyil, ex yuchˈil. Me metzin weˈ, ma chin ula tuˈn tten kychwinqilxjal toj tzaljbˈil tzaluˈn twutz txˈotxˈ ex toj kyaˈj te jun majx.


Jekäi ijewa te ji su̱le iwa̱ je ktei paka e̱ná ra, ñakäi ijewa te Säkekewa ktä paka e̱ná ra, jera ibitejuluténi Jerusalénka. Jewa te Samaria wa ke̱i sha̱na jukläyäkä tsi̱dala tso̱ saka saka ska kte baa bata sha. 	 Tej tbˈaj kyqˈmaˈn tsanjil Tyol Dios junx tukˈaˈ otaq tzikyˈx kyiˈj, oktzin tentz qˈmalte Tbˈanil Tqanil toj tkyaqil txˈotxˈ te Samaria. Tbˈajlinxiˈ ikyjo, bˈeˈx i meltzˈaj Jerusalén.


Cinco día ukä ska ra, chui wa tsa̱ku̱i Ananías deju̱té sä wäkiri wa sha̱ manele irä, ekla sä ktäklei kie Tértulo irä jewa ra. Jewa tapanawa̱ ka̱ wäkiri ia̱ Pablo kjatiäk. 	 Otaqxi bˈaj jweˈ qˈij, tej tkanin tnejilxix pale, Ananías tbˈi, tzma Cesarea, junx kyukˈa jun jteˈbˈin nim kyoklin kyxol Judiy, ex tukˈa jun qˈol tumil, Tértulo tbˈi. Kykyaqilx i kanin twutz Félix, a tnejil kawil, tuˈn kyyolin txqan yol te patilte Pabl.


Ka irä jiye kuna ta, je patkeleté Säkeklä wa̱ je te rä Säkeklä ktä she. Je rä Säkeklä te iwikblu me̱ke̱ e̱e̱na si̱ ka mablenak kje ki̱ka. 	 Quˈn atzin a tzaj chqˈoˈn tuˈn Dios oˈkxtza nyoline Tyol qMan, quˈn ax Dios saj tqˈoˈn T‑xew tibˈaj te jun majx.


Ije wakei te iyaka ska sa̱ nui tsa̱mi kal ja̱mi, jeska ra sä duäkläwa̱ sa̱ nui yika, sa̱ se̱nakläni ji wämo ia̱. Jekäi ije shka̱le wà bas dä bäileni. 	 Ate Crist xi iqin teˈ jniˈ qil tuˈnjo t‑xmilil, tej tkyim twutz cruz, tuˈntzintla qkyimqe tiˈj tkyaqiljo il, ex tuˈn qanqˈin toj jun chwinqil tzˈaqle. Quˈn tuˈn tkyˈixjlbˈin, ex tuˈn tkyimlin twutz cruz, ma qo qˈanit.


Jekäi ángel su̱le yis wa̱ klä tkelewa̱ däyë ki̱, ishäkä ki̱, je jula wämo tkaka̱ ka̱jöir wà, 	 Atziˈn angel, a xi nkaˈyin waˈltaq tibˈaj ttxuyil aˈ ex tibˈaj txˈotxˈ, jaw tiˈn tman qˈobˈ toj kyaˈj.


Jewa kie rä: Simón, je kiani Jesús te Pedro ni; je el Andrés irä; Jacobo irä, Juan irä, Felipe irä, Bartolomé irä, 	 Atzin kybˈi junjun ichin i jaw tskˈoˈn: Simun, a ok tqˈoˈn juntl tbˈi te Pegr; majxljo Andrés, a titzˈin; Santyaw; Juan; Lip; Bartolomey;


Ñerä idemijulu Jericó ska. Jera je Jericó ska imineju̱ iwa̱ dulanak wa irä, ditsä chu̱li̱i̱ wa irä ra, jera ekla ka wä wajuenak kuna kie Bartimeo ni, je rä Timeo yaba, katke ña̱la kjä ja̱mi inaklä kaku kiäk. 	 Tej kyxiˈ Jerusalén, iltaq tiˈj tuˈn kyikyˈ tojjo jun tnam, Jericó. Teˈ kyex ttxanxi tnam, lipcheqektaq txqan xjal kyiˈj. Ex attaq jun moẍ qˈuqle ttzi bˈe, Bartimey tbˈi, tkˈwal Timey, nmoˈntaq.


Jekäi yi dami ji rä wikblu iá ja̱mi ra, je ia̱ ji biköle wabiketsarmiksa̱, jeiräta ka yi a̱ni ia̱ ije wabiketsanakksa̱. 	 Me atzin teˈ at Xewbˈaj Xjan toj tanmin, n‑el teˈ tnikyˈ te tkyaqil, ex mix aˈlx jun aku tzaj qˈoˈnte juntl tumil te.


Je ki̱ka Pilato deksa̱ju̱ ijewa wäki̱ te isha: —¿Ji kju̱ei bas te jí ekla kjatieke̱ rä na? 	 Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx etz Pilat yolil kyukˈa; ex xi tqˈmaˈn kye: ¿Ankye tiljo xjal lo toj kywutza?


Ñerä alaklä ekla duäke̱ pi ju̱ne e̱e̱na te, bitewa̱ doce año kje. 	 Kyxoltzin xjal, attaq jun qya otaq bˈant‑xiˈ kabˈlajaj abˈqˈe tyabˈtlin tuˈn kyyabˈil.


Ñerä ijewa te issa ra Pedro irä Juan irä ka suar, ñakäi ite issa ra ijewa rä ditsä emana wa ka yöle kuna ra, jera imale̱te̱nacha̱wa̱. Ijewa je̱r ku̱a ite ra ijewa rä shkeleña Jesús da. 	 Mix jawe xobˈe Pegr ex Juan, tej kyyolin kywutz kawil. Tej kylonte kawil ikyjo, bˈeˈx i jaw kaˈylaj, quˈn ayetzaj ichin nya aj uˈjilqe, ex ntiˈxixtaq bˈaˈn kyuˈn. Me el kynikyˈjo kawil te, qa t‑xnaqˈtzbˈinqetaq Jesús.


Jera Jesús te isha iia̱: —Yaba, ba te ji biketsa etkabä wà ma tsa̱tkenaksa̱. Ma cho̱ni a̱naa. Bä bäinoni bä weikarke̱ yika. 	 Tuˈnpetziˈn, xi tqˈmaˈn Jesús te: Nkˈwal, tuˈn tnimbˈila wiˈja ma tzˈel weˈy. Kux tzˈajxiy jaˈlin.


Ata se̱lewa̱ wa te ji tso̱ ka̱jiska biketse, maikäi ra ite ialaklä ssëwe̱ bäi käi. Jekäi ite ji biketseke̱ kju̱awa kju̱awa. 	 Me atzin teˈ ichin at t‑xuˈjil, kabˈe ja nbˈisine, quˈn ex il tiˈj tuˈn tbˈisin tiˈjjo te twutz txˈotxˈ, tuˈntzin ttzalaj t‑xuˈjil tiˈj.


Ñerä Jesús te isha iia̱: —Judas, ¿sä wä jalassë wà ba te ditsä yäbei ju̱eke̱ksa̱ na? 	 Me atzin te Jesús iky xi tqˈmaˈn te kyjaluˈn: Ay Judas, ¿Ma noqtzin tuˈn jun maˈtzj ok chin xele tqˈoˈniy toj kyqˈobˈxjal, a ayiˈn Tkˈwal Ichin?


Ata je Templo ja̱mi rä iwakei yaka ne sha ite. 	 Mix ele kynikyˈ tiˈj t‑xilin tyol, quˈn mi nyolin tiˈj jun ja twutz txˈotxˈ; qalaˈ tiˈjjo t‑xmilil.


Ka irä jiye kuna ta, ñaebä ka Cristo wa̱ io̱ne iwakei wäbatsa käi. Ata jishtä iyöle katke käi: “Ba yile sälwii ba shäk wa wa̱ je ja̱naka̱ yis ki̱ka.” 	 Quˈn ikyxjo xkyij tyekˈin Crist; quˈn mix kubˈe tbˈinchine tzeˈnkuxjo taj. Qalaˈ, ma tzˈikyx tuˈn tzeˈnkuxjo ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: Atzin yasbˈilte s‑ok qˈoˈn, ma kubˈ tzˈaq wibˈajach.


Ata ijewa ia̱ ba ktei pakale rä ba te Judío wa tso̱ ka Judío kuna wa sha̱na biköle pakeke̱ ñabutsäk tulämi Moisés wa̱ ka̱wei me̱leta̱na yika, te isheke̱ ijewa ia̱, ka ijewa kiar ji̱a iyabala ia̱ tene shkiri wa̱k, ka ikiar sä wädular wawa̱k ji̱a ni. 	 Ex o tzˈok qˈmaˈn tiˈja, qa o kyij tiˈjlinjiy tkawbˈil Moisés, ex qa o chex t‑xnaqˈtzin te kykyaqil Judiy, a najleqe toj junxil txˈotxˈ, tuˈn mi kubˈ kynimineˈ a o tzaj tqˈmaˈn Moisés, ex tuˈn o t‑xi tqˈmaˈn kye tuˈn mina tzˈok qitit jun techil tiˈj kytzˈumil aye neˈẍ, a qˈaqe, ex tuˈn mina kubˈ kybˈinchiˈn tzeˈnku qe qbˈinchbˈin.


Jekäi ra, ¿jini sa te ishe na? ¿Baishe Säkeklä rä ji ka wämo kuna wa̱ ta na? ¡Ka irä jekäi kuna! 	 Me qa tkyaqil nbˈant oˈkx tzeˈnkuxjo ntqˈmaˈn Dios, akula txi qqˈmaˈn qa nya tzˈaqle te Dios. Me ntiˈx tumiljo xim lo,


Chu̱li̱i̱ dämi ji̱a yis kie ja̱mi ishäk: ‘Yis ne irä’ ni, jewa te chu̱li̱i̱ wäyueche̱miwa̱. 	 quˈn ilaˈxte tzul, ex k‑okil kyqˈoˈn kyibˈ tzeˈn ayiˈn. Chichkuˈ kyjaluˈn: Ayin weˈ Crist, ex nimx xjal kbˈaj kˈwel kyuˈn, tuˈn kybˈaj ok lipe kyiˈj.


Ka irä jiye kuna ta, pan ki̱je̱le, je ka wadéne ijewa je̱r na, ijewa je̱r ko̱la rä doloiebä ki̱ka. 	 quˈn ex naˈmtaq tel kynikyˈ te, tiˈ bˈant tuˈn kyiˈj wabˈj ex kyiˈj kyiẍ, ex tzeˈn tten tbˈant tkyaqiljo ikyjo tuˈn.


Iwa rä je̱r bäi she wà bas dä tsa̱tkeleksa̱, ji biketse etkabä oloi ja̱mi. Ka je rä bas wakwa oloi ja̱mi kuna, ata je rä me̱le Säkeklä wa̱. 	 Quˈn noq tuˈn t‑xtalbˈil Dios, ma qo klete, tuˈn qnimbˈil tiˈj, ex nya tuˈn qbˈinchbˈin. Quˈn nya awox xqo jyonte, qalaˈ a Dios saj qˈonte qe.