Ijewa male̱te̱nacha̱wa̱ e̱e̱na te isha: “Ji biköle wá̱ ite rä baa. Kukä balewa̱ wa bäiwa̱ni ite kte ssäk, ñakäi ktä wätelewa̱ wa bäiwa̱ni ite ktäk!” 	 Otaq chi bˈaj jaw kaˈylaj tuˈn ikyjo, ex kyqˈma: Tkyaqilx tbˈanilx nbˈaj bˈant tuˈn. A ajinqe ẍonẍ nbˈaj bˈant kybˈiˈn, ex xtiq nbˈaj bˈant kyyolin tuˈn, chi chiˈ.


Ñerä yie isu̱a ra, caballo spa̱lewa̱ de kate. Je ki̱ je̱tkeleka̱ kie rä Duewa̱ ni. Je itäki Sä Wikblu Bläklä daju̱. Jewa ia̱ ka̱ me̱na ishäkä kuna bala pa̱le eyaka eyaka däka̱ cuatro ra, je eyaka wa tuawa̱cha̱kläwa̱ espada wà, bäli wà, duë wà, ñakäi bewak sa̱ name̱i shtä wà. 	 Xi nkaˈyiˈn jun chej qˈan kaˈyin. Ex atzin nchejin tibˈaj, Kyimin tbˈi, ex tiˈjxi lipchetztaq tajaw kynajbˈil kyimnin. Ex xi qˈoˈn kyoklin tibˈaj tkyajin tnej xjal twutz txˈotxˈ, tuˈn kykubˈ bˈyoˈn toj qˈoj, tuˈn waˈyaj, tuˈn yabˈil ex kyuˈn txuk toj kˈul.


Jera Félix dä je̱r ko̱le tsa̱na Jesús ña̱le̱i ktei wa̱. Je ki̱ka ite iwätkewa̱wa̱, te isha: —Mika̱ guardia wa tsa̱ku̱i Lisias deju̱ ne kjepa yie bas te isheke̱ biketsemiksa̱ tsa̱na rä. 	 Tej tbˈinte Félix ikyjo, bˈeˈx kyij tqˈoˈnjo luˈn toj junxil qˈij, quˈn bˈiˈntaqxix tuˈn, tzeˈn tzˈelpine Tbˈanil Tqanil. Xi tqˈmaˈn kyjaluˈn: Tzmaxi aj tuljo Lisias, a tnejil xqˈuqil, atzin ktzajil qˈmaˈntexixjo weˈy, tiˈjjo nbˈaj kyiˈja.


Kte bäi ka duëi ta ssële ba wa̱ yis ja̱mi je kuköwa̱ ji̱a, ji biketsale etkabä, ñashka̱li̱blele Cristo Jesús ja̱mi. 	 Lipektzin tiˈj tkyaqiljo xnaqˈtzbˈil ma txi nyekˈiˈn tey; ex tuˈn tokin te jun yekˈbˈil tiˈj qnimbˈil, ex tiˈj tqˈaqˈbˈil qkˈuˈj, noq tuˈn qmujbˈil qibˈ tukˈa Crist, a Jesús.


Del ka̱piana tuina, ia̱rke̱ ije̱k shka̱wa̱ke̱ jak wà, sä itäbiäklä ska irä, ka̱tsä na irä. 	 Nbˈettaq kykyaqil qˈij ex kykyaqil qnikyˈin kywiˈyile wutz ex tojile muqbˈil kyimnin. Nẍchˈin wen, ex n‑ok tlankˈintaq tibˈ tukˈa abˈj.


Ata jira je kjayina Sa̱tsa̱tkäkksa̱ Cristo Jesús juena wà. Je te duewa̱ wäshewa̱wa̱. Jekäi ite se̱ne kseka irä ka tjabanewa̱ kuna irä jaksa̱ ka̱ oloika, kte baa oloi ja̱mi. 	 Ex o tzaj tyekˈin tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj qe, teˈ tul Jesucrist, a Kolil, a kubˈ tiˈj kyimin tuˈn. Ex tuˈn Tbˈanil Tqanil kolbˈil, ma tzaj tqˈoˈn jun chwinqil qe, a mixla jtojx tuˈn tbˈaj.


Ñerä sä wäñinaklä tuina idäkläka̱ cuatro wa ra, Jesús daju̱ ijewa wä ki̱, klä wà tipä bata ki̱. 	 Tej chˈixtaq qsqix, tzaj laqˈe Jesús qkˈatza; nbˈet tibˈaj aˈ.


Iwa rä bas wa̱ jí ju̱ñer bäi: Ka̱wakbläk iräle, ji shi̱ana wa̱k iräle, ji ki̱tker sa̱ ja̱mi biketsäk iräle, je shtä rä jile kekläí me̱i kja̱nei wa̱k käi, jewa mane a̱ni ia̱ ka däli ukä kuna Cristo irä Säkeklä irä jewa gobierno ska. 	 Quˈn bˈiˈn kyuˈn ankye kˈwel bˈinchin te kyˈaˈjin, mo qa a jniˈ nya wen, ntiˈ toklin tiˈj Tkawbˈil Crist ex tiˈjjo te Dios. Ex ikyqexjo aye, a npon kykˈuˈj tiˈj jun tiˈ, quˈn ikyx tzˈelpineˈ tzeˈnku tuˈn kykˈulin twutz junxil kydios.


Ata jira bas dä bakleksa̱ ji yakei wakble yika, kololewa̱ni Säkeklä kjanaklä ye. Jekäi ji säkei ta däkksa̱ bas ia̱, je wà bas siki tërke̱. Je bata je kje rä se̱ne jekjeye. 	 Me atzin jaˈlin tzaqpinqiˈy tjaqˈ tipin il, ex ma chi oka te taqˈnil qMan Dios. Quˈn atpen teˈ luˈn tajbˈin. O tzaj tqˈoˈn qe jun qchwinqil saqxix twutz, ex qo xel tiˈn toj jun tkabˈ chwinqil te jun majx, aj qkyim.


Je rä io̱nakläpa jishtä kte tso̱ ijewa ka̱wei ska yöle te ishe käi: ‘Jewa te yis dokoitsawa̱ ka ji a̱ni wata ki̱.’ 	 Me ma bˈajjo ikyjo noq tuˈn tjapiˈn a yol tzˈibˈin tojjo Tuˈjil Tyol Dios, a bˈiˈn kyuˈn, tej tqˈma: Kchin elil kyikyˈin noq kukxjoch.


ñakäi Cristo wa̱ sa̱ shka̱l e̱e̱na si̱, je ia̱ ka sa̱ je̱r ko̱r kje, je ju̱ñaklä bas wa̱, je wà bas pshinaklä Säkeklä wa̱ ji tso̱ ka kialewa̱ ta je biköle wà. 	 Ex nxi nqaniˈn, tuˈntzintla tel kynikyˈa tiˈjjo tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj lo, exla qa mi tzˈelpin bˈajx tuˈn tel kynikyˈa tiˈj tkyaqilx; ex tuˈntzintla tnoj kyanmiˈn te jun majx tukˈa tkyaqil t‑xilin Dios.


Jewa dejulu Jesús kaldu ska ra, ijewa te je wäialeksa̱ be chu̱li̱i̱ wa̱ su̱a je̱tkelewa̱, pajielewa̱ni, je̱r tani bäi; je te ijewa suawa̱cha̱wa̱. 	 Ex atziˈn teˈ kykanin tkˈatz Jesús, iwlej ichin kyuˈn, aj otaq chi etz taqˈnil tajaw il toj tanmin. Atzaj ichin anetziˈn qˈuqletaq t‑xe tqan Jesús; iteˈktaq t‑xbˈalin, ex otaq tzul spikyˈeˈ toj twutz. Tuˈn ikyjo, bˈeˈx tzaj kyej xjal kyxobˈil.


“Yi rä janakmi ra, je ma rä janakmi, yi rä ko̱ta̱nakwa̱ espada wà ra, je rä ko̱ta̱nakwa̱ espada wà.” Je ne ska sä sikii wa shena ji katabläk rä, ji biketsäk etkabä rä. 	 Ankye teˈ bˈantnin tiˈj tuˈn tkux jpuˈn toj tze, il tiˈj tuˈn tkux jpuˈn. Ex ankye te bˈantnin tuˈn tkyim tukˈa kxbˈil, il tiˈj tuˈn tkyim. Tuˈnpetziˈn, ankye teˈ, a at toklin te nimil tiˈj Dios, il tiˈj tuˈn tten tipin ex tnimbˈil tiˈj toj tkyaqil.


Ata kte shi̱ana ka wata cho̱ ka̱mii. Ka irä jiye kuna ta, je te ji rä ka bäi kuna wätjiwe̱ke̱ jöikwä jöikwä. 	 Ikyˈimilijiy jniˈ kyyolxjal, a nya wen, quˈn ayetziˈn xjal nchi yolin ikyjo, noqx ipin kyxiˈ toj il.


Juan wa̱ dulanak wa irä fariseo wa irä bätsäte, ñerä jewa minejulu Jesús wäki̱ te isha iia̱: —¿Jiye Juan wa̱ dulanak wa irä fariseo wa wa̱ dulanak wa irä, bätsäke̱, ata ba wa̱ dulanak wa ka bätsä kuna rä na? 	 Jun maj, aye t‑xnaqˈtzbˈin Juan, a Jawsil Aˈ, kubˈ kypaˈn waˈyaj, ex ikyqex kye kyxnaqˈtzbˈin Parisey. I tzajtzin junjun xjal te Jesús, ex xi kyqˈmaˈn: ¿Tinquˈn nkubˈ kypaˈn kye t‑xnaqˈtzbˈin Juan waˈyaj exqetziˈn kyxnaqˈtzbˈin Parisey, tuˈn kynaˈn Dios, ex ayetziˈn te mina?


Jira ka̱jiska wa ktei wabiketsarmiksa̱, jira ka̱jiska tsa̱ku̱i ju̱rmiksa̱. 	 Quˈn atzin jaˈlin, chˈixxix tul kanin tqˈijil te kykyaqil xjal twutz txˈotxˈ, tuˈn kyok toj paˈbˈin twutz Dios, ex ilxix tiˈj tuˈn tex lajet tajaw il, quˈn twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa kˈwel tiˈj wuˈn te jun majx.


Je ukä ska ije̱k jiaka̱ ko̱no ja̱rka iwa̱ dulanak wa ra, dateksa̱ Dalmanuta ke̱i ki̱. 	 Bˈeˈxsin xiˈkux kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin toj jun bark, tuˈn kykanin tojjo jun najbˈil Dalmanuta tbˈi.


Jeiräta, sá te ji biketse dami etkabä jishtä iyöle katke käi: “Yis te ji biketsa etkabä ki̱ka yis kta rä.” Je su̱ta sá te ji biketsa etkabä ki̱ka sá ktäke̱ rä, 	 Quˈn qˈuqlek qkˈuˈja tiˈj Dios, ikyx tzeˈnkuxjo tqˈma jun xjal toj Tuˈjil Tyol Dios: Ma txi nnimiˈn. Tuˈnpetziˈn nchin yoliˈn tiˈjjo t‑xilin nnimbˈila. Ex ikyxjo qe jaˈlin. Ma txi qnimin. Tuˈnpetziˈn, nqo yolin tiˈjjo lo:


Jekäi ijewa nu̱l a̱ta̱nami ña̱la wà ale jukläyäkä bäi si̱ sha̱na; sa̱ je̱r ku̱aklä ra je kile rä Sodoma ni, Egipto ni, je ne ska ijewa Säkekewaí wäteleka̱ cruz ja̱mi rä. 	 Ex ayetzin kyxmilil otaq kyim ok kchi kyjel kuẍbˈin toj tnam Jerusalén, jaˈ kubˈ bˈyoˈn kyAjaw twutz cruz. Ajo tnam, iky n‑ele tzeˈnku Sodoma exsin Egipto, aye techil tiˈjjo tkyaqil nya wen.


Jera je chu̱li̱i̱ wa te Jesús kúka: —Ba rä kololewa̱ be wa̱. ¿Yi ki̱ ba shena kota̱nakwa̱ na? 	 Xitzin kytzaqˈwinxjal: ¿Qape yabˈ te? ¿Ankye taj tuˈn tkubˈ bˈyontiy?


Jekäi ji yöle ka̱mikle, je yöna rä saje wa paktäklä. Jekäi sa chatkawa̱ ra, sa̱ je̱r pableke̱ kte yöle te ra, sa̱ je̱r ku̱emi ji tso̱ sa̱ wa̱ ki̱ssënak te. 	 Quˈn tkyaqiljo xqˈumlajtz toj Tuˈjil Tyol Dios, kyij tzˈibˈin te jun xnaqˈtzbˈil te qe, tuˈntzintla tqe qkˈuˈj, ex tuˈn qweˈ toj tkyaqiljo n‑ikyˈx quˈn, ex tuˈn qonit toj qnimbˈil.


Ñakäi yis ka̱yuäke̱ wà ji rä Säkeklä ia̱ ra iyina si̱, je kanaka̱ ki̱ta ikjeiyinaklä ra, ¿jiye yis dä wabiketsanakksa̱ ji̱a ji yakei wakbläk ye rä na? 	 Me lu jun yekˈbˈil lo: Qa noq njaw bˈantjo jun yol wuˈn, ex qa ajo il lo nyekˈinte qa nimx tqoptzˈajiyil Dios, noq tuˈn tnajsit wila, ¿Tiquˈnil kchin kˈwel tkawin Diostza tzeˈnkuxjo jun aj il? ¿Nyaˈpela a taqˈin Diosjo tuˈn tnajsit qilch?


Jekäi Säkeklä ishäk: “Ka̱ñinoka̱ ka̱ yee na”, je wakei ne oloi ñina saje wa je̱r ska ka̱ oloi ye rä, sa̱ je̱r ko̱naklä Säkeklä oloi ñirke̱ Jesucristo wäktä ska je ia̱. 	 Quˈn axte Diosjo, a qˈmaˈntexix te tnejil, tuˈn tjaw qoptzˈaj spikyˈin toj qxopin; ex ikyxjo jaˈlin, ma tzaj tqˈoˈn spikyˈin te jun qˈinimil toj qanmin, a ojtzqibˈl tiˈjjo t‑xilin tqoptzˈajiyil Dios, noq tuˈn Jesucrist. Me ante qˈinimil lo tojxi qxmilil taˈye te jun majx, ex atziˈn qxmililjo nyakuj ikyjo tzeˈnku jun tzˈaqbˈaj kˈwil, jun paqx nbˈaj. Ex atziˈn qˈinimil nimxix qipin tuˈn toj qanmin, tuˈntzin tyekˈin qa te te Dios ex nyaqeku.


Ite burro yaba ye kate ra, iwakwa te ichaka iia̱: —¿Jiye bas te je burro yaba yeke̱ksa̱ rä na? 	 Tzuntaq nchi pjun tiˈjjo tal bur, tej ttzaj qanin kye kyuˈn tajaw: ¿Tiquˈn n‑el kypjuˈnjiˈy tal bur?


Bas ku̱ ji tso̱ ka̱sha̱ka ne biketsö rä, ata ka ka̱jiska ji tso̱ kuna. 	 Ex chi ximintziˈn tiˈjjo a at toj kyaˈj, ex nya tiˈjjo a ntiˈ tumil tzaluˈn twutz txˈotxˈ.


Jera Jesús te isha iia̱: —¿Bas te jí ju tso̱ ta̱i ta̱i su̱a na? Jeska jak etka a̱ni ka a̱ta̱nak isaka bata ki̱ka, ka miletkäwa̱ kuna käi. 	 Xi tqˈmaˈn Jesús te: Tbˈanilqex kye junjun tij ja nchi ok tkaˈyiˈn, me twutzxix kxel nqˈmaˈn tey, qa tkyaqilx kchi kˈwel yuchˈj, ex ntiˈx jun abˈj kyjel tibˈaj juntl, aj tpon tqˈijil.


Bäi si̱ ra, ke ijewa ku̱ ji wämo ña̱le̱i ju̱ñopa. Ata ijewa te je ju̱ña ukä ska, iñatsa̱kksa̱ni ka̱wei dälätsalewa̱ me̱leta̱na ijewa ia̱ yika ra, je rä e̱e̱na si̱. 	 Wenxitla kye xjal luˈn, noqit mi s‑el kynikyˈ tiˈjjo Tbˈanil Tqanil, a twutzxix, tzeˈnku tuˈn tel kynikyˈ tejo a xjan Tyol Dios, ex tuˈn tel kypaˈn kyibˈ tiˈjjo a saj tqˈmaˈn kye.


Iwä älinaklä ke̱i ska ra, ite kjanaklä ekla patkaté je shka̱bläk wa wäki̱ ijewa wa̱ uva yäkä wä moska ma̱klä iia̱. Ata je shka̱bläk wa te ikpa ta̱i, patkamini ite jula wäyaka. 	 Atzaj teˈ tpon tqˈijil tuˈn tok chmet twutz awal, tzaj tchqˈoˈn jun taqˈnil qanil teˈ manbˈil txˈotxˈ kye manil. Me ayetzin kyej manil txˈotxˈ noq ok ten kyˈixsbˈilte tal taqˈnil, ex ntiˈ chˈin xi qˈoˈn te, tej taj meltzˈaj.


Ka irä jiye kuna ta, ji kiäk wa biköle ia̱ ji me̱rmi; ji yuläk wa ia̱ ji ko̱rmi; ju kjä bulawa̱k wa ia̱ ikjä yermi. 	 Quˈn alkye nqanin jun tiˈ, ok kˈmetil tuˈn; ex alkye njyoˈnxix, ok knetil tuˈn; ex alkye nqˈolbˈin, ex ok ktzajil tzaqˈwin.


Sa̱ ko̱le ditsä ja̱mi, je rä yaka iá. Ata sa̱ ko̱le Säkeklä wikblu ja̱mi, je rä wikblu iá. 	 Ankye teˈ ma tzˈitzˈje kyuˈn manbˈaj, at tchwinqil te twutz txˈotxˈ. Ex ankye te ma tzˈitzˈje tkabˈ majin tuˈn Xewbˈaj Xjan, at chwinqil te jun majx.


Pablo, Jesucristo ktei bata shäk Säkeklä ki̱ jekäi ishena ki̱ka, je te sä el Timoteo ra ña ra jí yue mar, tapanak Säkeklä ia̱ Corinto ska wa ia̱, sä sikii wa tso̱ Acaya ke̱i biköle ska wa kalabe ia̱. 	 Ayiˈn Pabl jun tsanjil qAjaw Jesucrist tuˈn tajbˈil qMan Dios. Junx tukˈa erman Timotey, nxi ntzˈibˈinjiˈy uˈj luˈn kye erman, ayeˈ Ttanim Dios toj tnam Corint ex toj tkyaqil txˈotxˈ te Acay.


Uketa ra bas julur dami bäi, ata ¿yi si̱ te bas wätkewa̱wa̱ ji rä iyina si̱ ka ssäk kuna ji̱a rä na? 	 Ayiˈy werman, tnejil lajoˈnxixtaq kyuˈn wen toj kynimbˈila, tzeˈnqeku rinil, tuˈn kykanbˈinte jun chojbˈil. ¿Me aˈltzila xqˈmante kyeˈy, tuˈn tkyij kytzaqpinjiˈy Tbˈanil Tqanil, a twutzxix?


Jera ite isha ijewa ia̱: —Ata ¿ñe jini bas te ishe, yi yis dä na? 	 ¿Yajtzin kye toj kywutz? ¿Ankyeqiˈn? chi Jesús.


Yie ba pakeke̱ ka̱ yuläk yis se̱naklä. Ka irä jiye kuna ta, yie ibiketse bas ka̱kiäke̱ ki̱ka yis dämiksa̱ni bas ia̱. 	 Ex ikyxjo, xi nqˈmaˈn tuˈn tkubˈ tbˈinchiˈn jaˈ tuˈn nktaniˈy, quˈn qˈuqle nkˈuˈja tiˈj Dios, tuˈn ttzaj ttzaqˈwiˈn kynaˈj Diosa, alkye qˈij tuˈn nxiˈy lol kyeˈy.


Jekäi yie jí yueke̱ ka yis katke kuna ra. Je wà yis katke ra, ka yis wa̱ bas uñaklä därërë ka̱wei me̱le yis ia̱ Säkekewa wa̱ je wà. Je me̱le yis ia̱ rä yis wa̱ bas ki̱wäjiäkläka̱, ata ka bas weikäkläwa̱ kuna. 	 Ex tuˈnpetziˈn, nxi ntzˈibˈinjiˈy uˈj luˈn naˈmxtaq nxiˈy lol kyeˈy, quˈn tuˈntzintla aj nkaniˈn, nyatla il tiˈj tuˈn nkawiˈn kujxix kyiˈja. Quˈn a nkawbˈila tzaj tqˈoˈn Dios tuˈn kychˈiya toj kynimbˈila, ex nya tuˈn kykubˈ numje.


Jera ite ichakani ijewa ia̱: —¿Yi yuleke̱ bas te rä? Jera ijewa te ikúka: —Jesús Nazaret wa. 	 Xi tqanin juntl majl Jesús kye: ¿Ankye nkyjyoˈnch? Xi kytzaqˈwin juntl majl: A Jesús aj Nazaret.


Jekäi ra Cristo ja̱mi wa käpelecha̱wa̱ wa rä iweikanacha̱wa̱ ye. 	 A noqpetzin iky tetzjo, ayetzintlaˈ nimil o chi kyim, najnintla iteˈ kyetzjo te jun majx.


Je ke̱i wà jile bata shäk wa sha̱ minejulu Jerusalén ska jewa demijulu Antioquía ska. 	 Kyojjo qˈij anetziˈn, jun jteˈbˈin yolil Tyol Dios i xiˈ toj Jerusalén tzma Antyokiy.


Jera ijewa te ichaka iia̱: —¿Me je de? Jera ite ikúka: —Ka 'swa̱ iju̱ñer. 	 Bˈeˈxsin xi kyqanin te: ¿Jaˈtzin taˈye ichin anetziˈn? Ex xi tqˈmaˈn kye: Mi bˈiˈn wuˈnch.


Jeiräta ke ikukawa̱ sä bolki käi ata iparuö tsa̱na sä el käi. 	 Me mi tzˈel kyikyˈiˈn, qalaˈ kyqˈoˈnxa jun tnabˈl, quˈn erman.


Jera ite isha ijewa ia̱: —¿Jiye bas suanacha̱wa̱ rä, maikäi ka bas ia̱ ji biketsarba etkabä rä na? 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, xi tqˈmaˈn Jesús kye t‑xnaqˈtzbˈin: ¿Tinquˈn ẍi tzaj xobˈa te ikyjo? ¿Naˈmxsin tten kynimbˈila wiˈja?


Ke ikuna jekäi ra, ¿sä wäoka̱nake̱ sä dulecha̱wa̱ wa säkei ye me jewa dämi rä na? Ikuna sä dulecha̱wa̱ wa rä itjä ka shki̱nakka̱ni kuna ra, ¿jiye sä wäoka̱nake̱ ijewa säkei ye rä na? 	 Tuˈnpetziˈn, il tiˈj tuˈn kyjaw anqˈin kye nimil, ayeˈ otaq chi kyim. Ex qa mina, ¿Tiquˈntzin nchi kuˈxa toj aˈ, te jawsbˈil aˈ te jun naˈbˈl kyiˈjjo nimil, ayeˈ o chi kyim? Quˈn qa mi ẍi jaw anqˈin qtzan nimil, bˈeˈx i kyimtz te jun majx. Ex qa ikyjo, ¿Tiquˈntz nchi tzaj kynaˈn, aj kykuˈxa toj aˈ?


Ñerä Jesús te ijewa klä paskua e̱ná ra, ite iwa̱ shönak je̱k ki̱ jiawa̱ni je̱k baklawa̱ni yäkäk, jera ite ichaka ijewa ia̱: —¿Bas je̱r ku̱a je yis te iwá̱ te na? 	 Tbˈajlinxiˈ ttxjoˈn qqaˈn, ok tqˈoˈn Jesús ttxoˈw, ex ok qe juntl majl tiˈj meẍ, ex tzaj tqˈmaˈn qeˈy: ¿Man tzˈel kynikyˈa tiˈjjo xbˈant wuˈn kyxola?


Ñaebä ka sa̱ wa̱ vino blona ji̱a tenak bewak kjuä yöle bolsa ye nu̱l da shtä naka. Ata ikuna jekäi ra, je bewak kjuä tsikirju̱mi, jera vino tkerju̱mi, ñaebä ijui weikarmiwa̱. Bäi si̱ ra sä te vino blona ji̱a tie rä bewak kjuä spa̱na ja̱rka, jera je botkäwe se̱rmi ji̱a.” 	 Ex tkabˈ, tzeˈn aj tkux bˈinchit vin; nlay kuˈx bˈinchit toj jun ttxˈaqin tzˈuˈn, quˈn ajtzin tloqlin, bˈeˈx aku tzˈex laqj, ex noq aku chi kubˈ najx kykabˈil. Tuˈntzintzjo, il tiˈj tuˈn tkux bˈinchit vin toj jun saq tzˈuˈn, tuˈntzin mi chi kubˈ naje kykabˈil. Ikytziˈn wejiˈy nxnaqˈtzbˈil, nlay bˈant tuˈn tok smet tukˈa juntl tumil.


Ji bas chakäklämi yöle rä yis Pablo wa̱ 'swakei jula wà. Bena yis äyë yuä ska yie iyue rä jekäi, ijuenaklä yis ne te iyua rä. Jekäi yis äyë yuä rä. 	 Atzin qˈolbˈil luˈn ayinkuy Pabl nchin kubˈ tzˈibˈiˈnte tzeˈnkuxjo nkubˈ ntzˈibˈinjiˈy tkyaqil wuˈja. Ex ikytzin k‑elile kynikyˈjiˈy te, qa ayinkuy nchin kubˈ tzˈibˈinte uˈj lo.


Ñerä Saulo ra dami wa ñawäkukacha̱wa̱ male̱te̱nacha̱wa̱, ka ijewa ia̱ uta̱ner ji̱a kje. Ijewa te kte ssa, ata yi a̱ni ka juena. 	 Ayetzin kyej nchi bˈettaq tukˈa Saulo, bˈeˈx i xobˈx kyeˈ, quˈn tuˈn otaq kybˈi tqˈajqˈojil twiˈ jun aˈla, me ntiˈ jun otaq kyli.


Naasón rä Aminadab yaba, Aminadab dä Admín yaba, Admín rä Arni yaba, Arni rä Esrom yaba, Esrom rä Fares yaba, Fares dä Judá yaba, 	 Ataqtzin te Naasón kˈwalbˈajtaql teˈ te Aminadab, a tkˈwaltaq Admin, a tkˈwaltaq Arni, a tkˈwaltaq Esrom, a tkˈwaltaq Fares, a tkˈwaltaq Judá.


“Ma cho̱ je ditsä wa ska, jekäi ishö: ‘Bas te issëmi ssële, ata a̱ni ka bas je̱r na idäk, bas te isu̱emi su̱le, ata a̱ni ka bas wäna ijuenak. 	 Kux txiˈy, ex qˈmaˈnxa teˈ tnam lo: Mixla tuˈn chi bˈiˈn tiˈj, nlayx tzˈel kynikyˈ te. Ex mixla tuˈn tzˈok kykaˈyin, nlayx kylonte.


Jera yis te ichaka: ‘Säkekewa, ¿jibä we̱ yie na?’ Jera Säkekewa te yis kúke: ‘Ma je̱köka̱ cho̱ Damasco ska. Jeska ji rä biketsale o̱nak ma wa̱ je yirmi ba ia̱.” 	 Xi nqaniˈn: ¿Tiˈtzin kˈwel nbˈinchintza, Tata? Tzajtzin tqˈmaˈn Tata weˈy kyjaluˈn: Weˈksa, ex qˈinx tumil tbˈey tzma Damasco. Antza, ktzajil qˈmaˈne tey tkyaqiljo a il tiˈj tuˈn tkubˈ tbˈinchiˈn.


Jekäi bulirishtä ra ite Israel wa bol ku̱a iñakpäte. Jera ije̱kaka̱ ijewa je̱r bäiwa̱kni ñara, jekäi ite isha ijewa ia̱: ‘Bas dikäla bas dä ñawakwa ebä, ¿jiye bas ñaweikäke̱ rä na?’ 	 Tojxi junxil qˈij, ok tkaˈyin Moisés kabˈe aj Israel nchi bˈujintaq, ex i el tpaˈn, ex tqˈma: Kyxjalil kyeˈ kyibˈ. ¿Titzin quˈn nchi bˈujintza?


Jekäi yie je wá̱ Jerusalén ska. Chui wa tsa̱ku̱i wa te ka̱wei ma̱ yis ia̱, je wà yis te chu̱li̱i̱ sä sikii wa jiacha̱wa̱ sä wätiäklä ska. Mika̱ ijewa te ikteche̱ke̱wa̱ ra, yie ishaña je rä bäi ebä ni. 	 Ikytzin bˈantjo wuˈn toj Jerusalén; ilaˈ nimil kux nqˈoˈn toj tze, tej ttzaj kytziyin kynejil pale. Ex atzaj teˈ kykubˈ bˈyoˈn, bˈaˈntaqjo luˈn te weˈy.


Ite jekäi isha e̱ná ra, ije̱tkawa̱ köchöwä ki̱ ka̱kiäk ijewa biköle ra. 	 Tej tbˈaj tqˈmaˈn Pabl ikyjo, bˈeˈx kubˈ meje, ex naˈn Dios kyukˈa kykyaqilx.


Jera ije te isha iia̱: —¿Jiye ba te ji rä wämo ktei chake yis ia̱ na? Ekla ebä ne rä wämo rä. Ata ba je̱r ssëna se̱nak kseka ra, sa pakale ji wa̱k je wawo̱. 	 Xi ttzaqˈwin Jesús: ¿Tiquˈn ntzaj tqˈmaˈn qa wenqiˈn? Ntiˈx jun te xjal wen tzaluˈn twutz txˈotxˈ, qalaˈ oˈkx te Dios. Me qa taja tuˈn tten tchwinqila te jun majx, niminqekutzinjiy ojtxe kawbˈil.


Ata el wa, yie ishe bas ia̱, sa̱ ke̱i sika̱nawa̱ rä tsi̱ne. Je ki̱ka alaklä ta wa ssënopa sa̱me̱ishärä ka iwa̱ ikuna käi, 	 Erman, atzin wajiˈy tuˈn t‑xi nqˈmaˈn kyjaluˈn: Aye at kyxuˈjil, bˈaˈn tuˈn tok kyqˈoˈn tilil tuˈn kyaqˈnin toj taqˈin qAjaw, ex nya oˈkx tuˈn kyximin tiˈjjo qya, quˈn chˈix tjapin bˈaj tqˈijil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ex nimkul atx tuˈn tbˈant.


Ata isaka täki ta itsa̱ta deju̱ tu̱naka̱ iki̱ka ra, je te ije̱k tsa̱tkäklä iwa̱ biketsanak bäkemiksa̱ iyika. Jekjepa ite idäli bala pje̱mi isaka wa ia̱. 	 Me tzulittzin juntl xjal, a nimxixtl tipin tzeˈnku tnejil, bˈeˈx aku kubˈ tuˈnljo xjal anetziˈn. Bˈeˈx aku chi el qˈiˈn jniˈ qˈuqle tkˈuˈj tiˈj te kolbˈil tibˈ, ex a xjal anetziˈn kqˈmalte tzeˈn aku chi oke jniˈ at toj tja.


Yis te isheni bulee biköle yi te tene shkiri we̱ke̱ wa ia̱, jewa ja̱na ka̱wei wawa̱k kalabe. 	 Kxel nqˈmaˈn juntl majla: Ankye taj tuˈn tkubˈ tnimin ojtxe kawbˈil, noq tuˈn tok techil tiˈj ttzˈumil, ilxix tiˈjtz tuˈn tjapin bˈaj tuˈn tkyaqiljo ntqˈmaˈn ojtxe kawbˈil.


“Je su̱ta ibata ska wa dämiwa̱ isäkätä wa ye, ata isäkätä wa kolormiwa̱ ibata ska wa ye ni.” 	 Ex xi tqˈmaˈn Jesús: Quˈn ikytziˈn, ayetziˈn ntiˈ kyoklin kywutzxjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ, kchi okil te tnejil. Ex ayetziˈn iteˈk te tnejil jaˈlin, kchi okil te tchˈibˈil.


Ata bas ñaje̱rtäkiwo̱ buliri buliri, iyir dami ji̱a “jir” ni dälei ja̱mi, ka bas mane a̱ni je̱r doloi tenaklä ji yakei te sä wäyue ki̱ka. 	 Qalaˈ, kyqˈonx kynabˈla kyxolxa tkyaqil qˈij, tzeˈnku at ambˈil; tuˈntzin mi chi kubˈ sbˈuˈniˈy tuˈn il, ex tuˈn mina txi kykujsin kyanmiˈn tiˈjjo tajbˈil qMan Dios.


Jewa ne rä be wikblu jile wa̱k ijuenaklä ye rä. Jewa minemi ka̱jiska biköle tsa̱ku̱i wa kiäk tapanakwa̱, Säkeklä Ji Biköle Tsa̱ta díaí e̱e̱na ska ñakpäk. 	 Ayejo taqˈnil tajaw il lo, a nimtaq techil nbˈant kyuˈn te sbˈubˈl, ex tuˈn kyjaw kaˈylajxjal kyiˈj. Ex i etz chmol te tkyaqiljo nmaq kawil twutz txˈotxˈ, junx kyukˈa tkyaqil kyxoˈl qˈaqˈ, tuˈntzintla kyqˈojin toj nintz tqˈijil Dios, a nimxix tipin.


“Ba ku̱ tapanak Filadelfia ska wa ángel í ia̱ iyuö: ‘Ale sikii, ale iyina si̱, David llaveí ta, ji kjäyä ja̱wa̱k ka kjäita̱nakni yi a̱ni ia̱, ñakäi ji kjätiäkwa̱ ka kjäyenakni yi a̱ni ia̱, je te ishe jikäi: 	 Tzˈibˈinkujiy lo te nejinel toj Ttanim Dios toj tnam Filadelfia: Ikytzin ntqˈmaˈn Jesús, a xjanxix, a twutzxix Tyol, a at toklin tibˈaj tkyaqil tyajil qtzan nmaq kawil David. Ax Jesús at tipin tuˈn ttzaj tqˈoˈn kolbˈil, a mix aˈlx jun aku tzˈel qˈinte. Ex qa tkyˈeˈ tuˈn ttzaj tqˈoˈn, mix aˈlx jun aku tzˈokx tuˈnx tibˈx.


Jera Pilato minewa̱ju̱ni Pretorio na. Jeska ite Jesús kiami iwäki̱. Jera ite isha iia̱: —¿Ba ne rä Judío wa Tsa̱ku̱i rä na? 	 Okx juntl majl Pilat toj ja te kawbˈil, ex okx ttxkoˈn Jesús, ex xi tqanin te: ¿Atzin tejiy nmaq kawil kye aj Judiy?


ñerä ite isha ijewa ia̱: —Yi te jí yaba kiawa̱, yis kie oloi ja̱mi ra, je te rä yis wakei ne kiawa̱. Ñakäi yi te yis kiawa̱ ra, je te rä yis patkäkté ne kiawa̱. Ka irä jiye kuna ta, yi rä ja̱lewa̱ bas bena katäbäka, je ne rä bakleka̱ bäi si̱ rä. 	 exsin xi tqˈmaˈn kye: Ankye jun kxel kˈmonte jun tal qˈa tzeˈnku lo noq tuˈn tnimbˈil tiˈj nbˈiˈy, nya oˈkxjo tal qˈa kxel tkˈmoˈn, qalaˈ ayiˈn. Ex alkyeˈ kxel kˈmon weˈy, nya oˈkqinxa chin xel tkˈmoˈn, qalaˈ majxjo Dios, a saj chqˈon weˈy. Tuˈnpetziˈn, alkye nya nim chˈin toklin kyxola toj kywutza, apente nimxix toklin, chiˈ Jesúsjo.


Je ne ki̱ka el wa, bas ku̱ ji wäkukö je̱r baa wà ma rä Säkekewa däke̱ni kje. Jishtä däli tkäk te ishäkä ki̱ka ka̱li̱ säkätä irä ka̱li̱ bata irä ja̱rke̱ je te ishäkä wawäwe̱ke̱ kianak bäi si̱ je ki̱ssë je̱r baa wà käi. 	 Atzin kyetza, werman, qetzin kyeˈ kykˈuˈj tuˈn kyayoˈn tajbˈil qMan Dios, tzmaxi aj tul qAjaw, ikytziˈn tzeˈnku jun aqˈnil twutz txˈotxˈ, il tiˈj tuˈn tayoˈn ajxi tul jbˈalil. Ajxi takˈ ttxˈotxˈ aˈlexsin at tkˈuˈjjo tuˈn tayoˈn, tuˈn tlonte tbˈanil tawal.


“Ke bas ku̱ sa saka wabiketsaksa̱, je ne ra ka bas wabiketsanakksa̱ rä. Ke bas ku̱ sa saka ki̱ nui ja̱wa̱kka̱, je ne ra ka bas ki̱ nui ja̱nakka̱ rä. Bas ku̱ sa saka jöwa̱ bitaba, je ne ra bas jarmiwa̱ bitaba rä. 	 Mi chi oka kawil kyibˈaj kynimbˈil txqantl, tuˈntzintla mi kawine Dios kyibˈaja. Ex mi chi yolbˈiˈn kyiˈj txqantl, tuˈn mi yolbˈin Dios kyiˈja, aj kyxiˈy toj paˈbˈin. Kynajsinkuy kyil txqantl tukˈa tkyaqil kyanmiˈn, ex ikytziˈn kˈwele tnajsinte Diosjo kyila.


Ka irä jiye kuna ta, ditsä yäbei de rä ji shelewa̱, yuläkksa̱, tsa̱tkäkksa̱. 	 Quˈn ma chin ul weˈ, a ayiˈn Tkˈwal Ichin, jyol kyeˈ ex klol kyeˈ, a ayeˈ otaq chi naj toj il.


je rä ikuna bas chatkawa̱ tkelewa̱ därërë ji biketse etkabä ja̱mi ra, ñakäi ikuna ji ki̱ssënak pakale kte baa wa̱ ssële bas wa̱ je ja̱mi bas chatkawa̱ ka tse̱leju̱mi ta ra. Je kte ne wapauta̱na ji biköle yöle tso̱ ka̱jöir niki̱na ska rä. Je kte baa wakja̱neiwa̱k yë yis Pablo delewa̱ rä. 	 Tuˈnpetziˈn, qa qaj tuˈn qok ikyjo, il tiˈj tuˈn qweˈxix wen toj qnimbˈil, tuˈn mina jaw kaˈmin qkˈuˈj tiˈjjo a nqo ayoˈn tiˈj. Ikytziˈn, mina qo txalpaj tiˈjjo luˈn, a ma qbˈi, ex tzajnin tiˈjjo Tbˈanil Tqanil kolbˈil. Atziˈn Tbˈanil Tqanil, atzin nqˈmaˈnte kyexjal toj tkyaqil twutz txˈotxˈ; ex ayiˈn Pabl, loqiˈn nchin mojin tuˈn tyolit.


Jekäi Säkeklä, Säkekewa shki̱wa̱kka̱ni, je te saje wa kemika̱ni itäkili wa ñaebä. 	 Quˈn ikytziˈn tzeˈnku xjaw anqˈin t‑xmilil qAjaw tuˈn Dios, exsin ikyxjo qe, kjawil anqˈin qxmilil, tuˈn tipin.


¡Säli ijewa rä! Ka irä jiye kuna ta, ijewa minemi Caín itäri wà; ijewa ñatulaksa̱ sa̱ je̱r ma̱k Balaam käi, to̱ne bata ki̱ka; ijewa weikanacha̱wa̱ Coré je̱kaka̱ kju̱atkäk ra, sä weikalecha̱wa̱ käi. 	 Bˈisbˈajilxla kye xjal luˈn, quˈn ma chi ok lipe bˈinchilte ikyxjo tzeˈnku tbˈinchbˈin Caín, a kubˈ tbˈyoˈn titzˈin. Ex ma chi el txalpaj toj kychwinqil, ikyxjo tzeˈnku te Balaam, noq tuˈn tkanbˈit kypwaq, me nya toj tumil. Ex tzeˈnku kyime Coré, teˈ tok meltzˈaj tiˈj tkawbˈil Dios, ikyqetzin xjal luˈn, kchi najil te jun majx.


Ata ka ije ia̱ iwakei ju ska tso̱ wa wäsika̱nak ra, ¿jera maikäi je ia̱ tapanak Säkeklä ia̱ wa wäsika̱nermi na? 	 Quˈn qa mibˈin kawin toj tja, ¿Tzeˈntzin ttentz aj tbˈant tkawin tibˈaj Ttanim Dios?


Ije wäteleka̱ cruz ja̱mi rä ja̱lma̱lewa̱, jeiräta ije se̱r kseka rä Säkeklä täkili oloi ja̱mi. Je su̱ta sá rä ja̱lma̱lewa̱ ije ja̱mi, ata sá se̱rmini kseka ije ra Säkeklä täkili oloi ja̱mi bas ia̱. 	 Twutzx teˈ, tej tjaw qˈoˈn Crist twutz cruz tuˈn tkyim, nyakuj ntiˈtaq tipin. Me atzin jaˈlin, itzˈ te jun majx, tuˈn tipin qMan Dios. Ex ikyxjo qeˈ jaˈlin; exla qa ntiˈ qipiˈn tuˈnx qibˈxa, me noq tuˈn qmujbˈil qibˈa tukˈa Dios, loqoˈy itzˈqo tuˈn tipin, tuˈn qajbˈiˈn kyxola tukˈa jun kawbˈil kujxix.


¿Yibä ia̱ sa bala butsa̱nakmi Cristo wa̱ sa̱ shka̱l yika na? ¿Weikane ia̱ na, je̱r iane e̱e̱na ia̱ na, sälwi su̱ne ia̱ na, bäli ia̱ na, ka je̱k pajiäklä ta ia̱ na, ji däläna ia̱ na, espada ia̱ na? 	 ¿Ma atpela jun aku tzˈel paˈnqe tiˈjjo tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj Crist? ¿Ma apelaˈ yajbˈil, a n‑ikyˈx quˈn, apelaˈ bˈis, ayepelaˈ ajqˈoj, tuˈnpelaˈ waˈyaj, tuˈnpelaˈ ntiˈ qxbˈalin, tuˈnpelaˈ xobˈajil, apelaˈ kyimin?


“Jekäi un talento kukäk deju̱té iwäki̱, te isha: ‘Säkekewa, yis wa̱ iju̱ñer ba je̱r dä därërë; ba te däli wä kuke mai ka ba wa̱ itkene shtä ska, ñakäi ba te iwä tie mai ka ba wa̱ itulune shtä ska. 	 Atzaj teˈ tkanin aqˈnil, a xi tzyuˈnte jun mil, xi tqˈmaˈn te tajaw: Taa, bˈiˈn wuˈn qa ay jun xjal kuj, ex qa njyet jun tpwaqa noq tuˈn taqˈnbˈin juntl, ex at tey, me mi n‑aqˈniˈn.


Jewa kuka ite doce, se̱nak käjäklä ije ra, ñakäi iwa̱ patkenak sa paktäk, ñakäi täkili ma̱klä ijewa ia̱ be kjäiä tuläkläksa̱. Jewa kia ite iktei bata shäk wa ni. 	 Kyxoltziˈn xjal anetziˈn, i jaw tskˈoˈn kabˈlajaj ichin, tuˈn kyxi tkˈleˈn qˈmalte Tyol Dios kyojile jniˈ najbˈil. Ex xi tqˈoˈn kyoklin te tsanjil.


Ñerä Bernabé irä Saulo irä patka ji wa̱k Jerusalén ska je wá̱ e̱ná ijewa te ra ibiterne. Jera ijewa te Juan kinak Marcos ni kiatéña. 	 Tej kybˈaj aqˈnin Bernabé ex Saulo, bˈeˈx i ajtz toj Jerusalén, tuˈn kykanin toj Antyokiy. Ex otaq t‑xi kykleˈn Juan kyukˈa, a Marksjo, juntl tbˈi.


Ñerä ije te je she kate ji̱a ebä ra, mo̱ ja̱nawa̱ te ijewa ki̱kukawa̱. Jekäi mo̱ te iki̱kukawa̱ ra, isuanacha̱wa̱. 	 Tzmataq nyolin Pegr, tej tkubˈ juktzˈaj jun muj kyibˈaj. Tuˈntziˈn, nimx kyxobˈil tzaj.


Ka irä jiye kuna ta, sä rä delewa̱ña Cristo ja̱mi, ikuna ji biketsanak sa̱ wa̱ säkätä kukawa̱ ji̱a sa te marä ibataje si̱ ra. 	 Qa qaj tuˈn qten junx tukˈa Crist toj kyaˈj, il tiˈj tuˈn qten waˈlxix toj tkyaqil, tuˈn qbˈet wen toj qchwinqil, ex tuˈn tqexix qkˈuˈj, tzeˈnkuxjo tej xqo nimin te tnejil.


Jera Jesús te ikúka: —Yis ne rä ña̱la rä, ji rä iyina si̱ rä, ñakäi se̱ne kseka rä. Yi a̱ni ka däkmi Sa Ká wäki̱, ka idenewa̱ yis oloi ja̱mi ra. 	 Xi ttzaqˈwin Jesús: Ayin wejiˈy Bˈe, ex ayin wejiˈy Twutzxix, ex ayiˈn wejiˈy Chwinqil. Quˈn noq wuˈn aku chi kaninxjal tkˈatz nMaˈn.


Ka irä jiye kuna ta, yis wa̱ iju̱ñer bas je̱r ssër dä bäi ji ma̱k, je ne rä yis wa̱ kjeiyinak bäi Macedonia wa ia̱ jikäi rä: “Acaya wa rä itapawa̱k kja año bakle waté.” Jekäi bas ssëna ji ma̱k pjoo, je ne te ijewa wäbäli ssëwa̱ je wa̱k rä. 	 quˈn ojtzqiˈn wuˈn, qa kyajxixa tuˈn kyoniˈn kyiˈj, ex nimx nchin yolin kyiˈja kyxol nimil aj Macedonia, qa ayiˈy toj txˈotxˈ te Acay kubˈ kybˈisiˈn tuˈn kyoniˈn atxix tojjo abˈqˈe xbˈaj. Ex atzin yekˈbˈil lo ma qe kykˈuˈj nim aj Macedonia tiˈj, ex tok tilil kyuˈn, tuˈn kymojin tiˈjjo onbˈil anetziˈn.


Jera ka̱ wäkiri te Pablo ia̱ ikjasha jula wà iktäklä. Jera ite isha: —Yis wa̱ iju̱ñer ka̱mikleté ba rä jí ke̱i ska wa ktei wabiketsäk, je ki̱ka ka yis suane je̱k wetsäk ba ia̱. 	 Atzin tej tnejil kawil xi tyekˈin tukˈa tqˈobˈ, tuˈn tyolin Pabl. Chi Pabljo, tej tjaw yolin: Noq same, tata. Tukˈa tkyaqil wajbˈila kxeˈl nqˈmaˈn kabˈe tal nyola te kolbˈil weˈy twutza, quˈn bˈiˈn wuˈn, qa ay kawil tojjo txˈotxˈ luˈn, atxix ojtxe.


Ata ba rä pabale berber käi, ka balii kuna, ka tse̱e̱ kuna. Je ki̱ka yie ba tjueraksa̱ kja. 	 Me metzin kyeˈ, ntiˈx kye kyajbˈin, quˈn noq tal chˈin maqˈmaj, a nya cheˈw ex nya kyaq. Tuˈnpetziˈn, kchi elitz nxabˈiˈn toj ntziˈy.


Jera Jesús te isha: —Yis wa̱ bas doce kolole yis wa̱ dulanak wa ye, ata bas sha̱ ekla rä be. 	 Tzaj ttzaqˈwin Jesús: ¿Ma nyatzin ayiˈn o chin jaw skˈoˈnte kabˈlajaj kybˈaja? Me atziˈn jaˈlin, at jun kyeˈ ma txi tqˈoˈn ambˈil te tajaw il, tuˈn tokx toj tanmin tuˈn tbˈinchin il wiˈja.


Yile rä kukäta wassënak ra, ¡issö! 	 Aˈltziˈn taj tuˈn tok tbˈiˈn nyola, in tok tbˈiˈntz, exsin in tkubˈ tbˈinchiˈntz.


Jera ñawäsaka idua ja̱nami Pedro klä säkätä ja̱mi. Ñerä je dulaklei wa dewa̱julu ra, jera jewa te iku̱a dulewa̱. Jera jewa te inu̱l tsa̱mi, itäbiawa̱ ise̱naklä ra ñara. 	 Texjo or anetziˈn, bˈeˈx kyim Safira t‑xe tqan Pegr. Tej kyokxjo kuˈxin qˈa, noq kyimnel. Tej tiwle, bˈeˈxsin xi kyiˈntz, tuˈn tkux muqet ttxlajjo qtzan tchmil.


“Mika̱ wikblu ñá shtä je̱k tsa̱ksa̱ manele ska ra, imike̱ ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska ka̱ yuläk ije̱räklä; ata ka iwa̱ iko̱ne ra, ite ishe: ‘Yis maju̱ni yis ju mai yis bitele ska.’ 	 Aj tetz jun taqˈnil tajaw il toj tanmin jun xjal, a nya nimil, bˈeˈx nxiku jyolte tojjo tzqij txˈotxˈ, jaˈ tuˈn ttene. Exsin qa mi xjyet tuˈn, kˈwel t‑ximin: Kchin meltzˈajil weˈ juntl majl tojjo njaˈy, jaˈ ẍin etziy.


Ka irä jiye kuna ta, sá ia̱ ka̱wei me̱le sa patkäklä. Ikuna je wà yis je̱k ssäke̱ka̱ elkje ji̱a ra, jera ka je ia̱ yis äinakwa̱. Je rä me̱le Säkekewa wa̱ sá ia̱ sá wa̱ bas ki̱wäjiäklä, ka je rä bas weikäkläwa̱ kuna. 	 Exla qa ma jaw nnimin wibˈa tibˈajxi wokliˈn, nlay chin tzaj txˈixwiˈy tuˈn, quˈn ax qAjaw ma tzaj qˈoˈnte wokliˈn tuˈn kychˈiya wuˈn toj kynimbˈila, ex nya noq tuˈn kykubˈ numja.


Fariseo wa irä Saduceo wa irä, ñasikawa̱ te wäsi̱wa ipaka jile kjashäk ijewa ia̱ ka̱jöir ska ijuenaklä ye. 	 Juntl majl, i bˈaj pon chmet Parisey kaˈyil tiˈj Jesús junx kyukˈa junjun Sadusey. Noq tuˈn tkubˈ tzˈaq kyuˈn toj til, xi kyqanin te, tuˈn tkubˈ tbˈinchin jun tbˈanil techil tipin twutz kyaˈj, tuˈn tyekˈin qa te Dios tzajnin.


te Pedro bar kalme su̱a ra, jera iwätka isu̱ak te isha: —Ba ñaebä kalduña je Jesús Nazaret wa ra. 	 Nxqˈnentaq Pegr tiˈj qˈaqˈ, teˈ tiwle tuˈn. Ok kyimxix tiˈj Pegr, exsin xi tqˈmaˈn te: ¡Ex ikyx tejiy ajintaq te nbˈet tukˈa Jesús aj Nazaret! chiˈ.


Jekäi Saulo shka ijewa ra jöina diana Jerusalén na. 	 Ikytziˈn, bˈeˈx kyij Saulo toj Jerusalén junx kyukˈa tsanjil. Yolin, ex chˈotj Saulo kyukˈa Judiy, ayej griego kyyol, tiˈj tAjaw Tkyaqil tukˈa tkyaqil tipin. Me ayetzin kyej Judiy kyajtaq tuˈn tkubˈ kybˈyoˈn.


Jekäi ale palei ta bakleka̱ käi wa wa̱ ka ji ki̱ yine ji̱a yis ia̱. Mikle ra ijewa rä bakleka̱ räle ka je wa̱ ji kuna yis ia̱, Säkeklä te ka sa wabiketseksa̱ rä sa pajuer ebä wà kuna. 	 Me ayetziˈn nejinel toj Ttanim Dios Jerusalén, ayeˈ a nimxix kyoklin kywutz nimil, ntiˈ juntl tumil tzaj kyqˈoˈn weˈy, tuˈn tkujsit nyola. Tzeˈnku weˈ ntiˈ waja tiˈj alkyetaq kyoklinxjal, quˈn ntiˈ te Dios nqanin tiˈj.


Jeska Jesús te sa paktami te isha: “Bas ñamanewo̱ksa̱, yëwa̱ ka̱jöir gobierno kjärawa̱ irä ki̱ka.” 	 Atxixsiˈn ttzaj xkye taqˈin Jesús, tuˈn tyolin Tyol Dios, ex xi tqˈmaˈn: Ku tajtz tiˈj kyanmiˈn, ex ku kymeltzˈaja tukˈa qMan Dios, quˈn a Tkawbˈil Dios toj kyaˈj ma tzaj laqˈe.


Ka yis wakei kaldu kuna bas sha̱na, ata yis wikblu kaldu bas sha̱na. Jekäi yis ssërke̱ a̱naa isu̱ak jishtä bas te ji we̱ke̱ tsa̱na käi, ñakäi jishtä bas te Cristo biketsa tkelewa̱ därërë käi. 	 Exla qa ntiˈqiˈn kyxola, me nimxix nchin ximiˈn kyiˈja, nyakuj tzeˈnku intiˈn kyxola. Ex nchin tzalaja tuˈn nxi nbˈiˈn qa at nukˈbˈil kyxola, ex qa waˈlqexixa toj kynimbˈila tiˈj Crist.


Ñerä je wikblu a̱na, te dulaklei paju̱wa̱ka̱ni e̱e̱na, kjepa ite ijawa̱ta̱na. Jera ija̱nawa̱ dulewa̱ käi, je ki̱ chu̱li̱i̱ te isha iduawa̱ irä. 	 Atzin taqˈnil tajaw il jaw ẍchˈin wen, ex tbˈinche tuˈn ttzaj junl majl kyimin tiˈjjo qˈa, ex bˈeˈx etzkux toj tanmin, ex kyij tqˈoˈn tzeˈnku jun kyimnin. Nimxl xjal qˈmante qa otaq tzˈel kyim te jun majx.


“Yis Jesús te yis ángel patkami jí ktei shäk bas ia̱, yinak tapanak eyaka eyaka wa ia̱. Yis ne rä David ñak kicha rä, iyäbei rä, bekwä ñinak jakaa ka̱ñir dawa̱ wà rä.” 	 Ex ayin weˈ Jesús. Ma txi nchqˈonjiˈy n‑angela, tuˈn t‑xi tchikyˈbˈin tkyaqiljo lo te tkyaqil Ntanima. Ayin weˈ tlokˈil, a jaˈ saje David. Ex tzaluˈn twutz txˈotxˈ, antza ẍin tzajiˈy tiˈj. Ex ayin weˈ cheˈw nqoptzˈaj wen, a nyekˈinte qa chˈixtaq ttzaj t‑xe kyaˈj. Ikytziˈn, chˈix tul nqˈijila tuˈn wula.


Ata “bäli te bä bolki ktawa̱ ra, ichewo̱, ñakäi ije̱r banawa̱ ra, itiö. Ba te jekäi iwá̱ ra, je wà ba te ije wäktä mawe̱miksa̱ äine wà.” 	 Quˈn ikyxjo ntqˈmaˈn: Qa at waˈyaj tiˈj tajqˈoja, qˈonxa twach. Ex qa at kˈwaj tiˈj, qˈonxa tkˈwaˈch. Qatzin qa ma bˈantjo luˈn ikyjo, ktzajil tbˈis, ex ktzajil txˈixwe.


Bas wakwa se̱no tsa̱na je̱k ki̱, ñakäi oveja kalabe ki̱. Jewa ne ia̱ Wikblu Sikina wa̱ bas kolole ikjänanak wa ye rä, je rä bas wa̱ tapanak Säkeklä ia̱ wa to̱leksa̱ iwa̱ iwakei pi wà, jewa kjänanaklä. 	 Tuˈnpetziˈn, kykaˈyink kyibˈa, ex ikyxjo tkyaqil nimil, quˈn ma chi ok qˈoˈn tuˈn Xewbˈaj Xjan, te kyikˈlel tiˈj tkyaqil Ttanim qAjaw Jesús, a ma chi laqˈet tuˈnxjo tchkyˈel.


Ka irä maikäi kuna ta, bas ne ska Säkekewa ktä ssënami rä, ka Macedonia ska Acaya ska ebä kuna, ata bas te Säkeklä biketsa, je palei minemi rä ka̱ biköle ska. Je ki̱ka ka sá shene ji shäk ji̱a. 	 Ex kyuˈn, ma txi laqˈe Tbˈanil Tqanil qAjaw jaˈlin, nya noq toj Macedonia ex toj Acay, qalaˈ toj tkyaqil twutz txˈotxˈ, jaˈ ma chi bˈetiˈy. Ma tzˈel kynikyˈxjal tiˈjjo kynimbˈila tiˈj qMan Dios, ex tuˈn ikyjo, nya il tiˈj tuˈn qyoliˈn kyiˈja kyukˈa,


Jeska sá bitejuluba ko̱no ki̱ka ju̱na de Asón ska, jeska ñaku̱akni Pablo ra. Ije wa̱ ibiketsale rä jekäi, issëna bitäk däkju̱ jeska rä klä wa ki̱ka. 	 Awotzin qeˈ, bˈeˈx o neja, ex toj bark o xiˈyiˈy, tuˈn qkaniˈn tzma Aso, tuˈn qikyˈa kˈlelte Pabl, tzeˈnkuxjo otaq qo kyija tukˈa, quˈn tajtaq tuˈn tbˈet twutz txˈotxˈ.


Ata Herodes wa̱ itsa̱kläksa̱ kja ra, je tuinei wà Pedro kapawa̱ guardia wa bol moska mo̱lewa̱ ijewa ja̱mi cadena botäbä wà. Ata guardia wa saka kajali sä wätiäklä jui kjä ska ikjänanak. 	 Tzunxtaq chi naˈn kye nimil Dios tojjo qnikyˈin anetziˈn, ante Pegr nktantaq teˈ kyxol kabˈe xoˈl qˈaqˈ, kˈloˈntaq tukˈa kabˈe kxbˈil, ex xqˈuqintaq kyuˈn ilaˈ xoˈl qˈaqˈ iteˈtaq ttzi tze, quˈn tuˈn tajtaq Herodes tuˈn t‑xi tyekˈin kye Judiy toj junxil qˈij.


Ikuna yile te ishe, yis wa̱ Säkeklä shka̱l ni, ata ite iel dokoitse ra, je rä ka̱yuelbi. Ka irä jiye kuna ta, yi wa̱ iel iwa̱ su̱nak ka shka̱ta ra, ka je ia̱ Säkeklä ka iwa̱ su̱nak kuna shka̱li̱blenak. 	 Tuˈn ikyjo, qa at jun a qˈmante: Kˈuˈjlinxix weˈ Tata Dios wuˈn, qa chiˈ; exsin n‑el tikyˈin txqantl, jun sbˈul xjal teˈ. Quˈn qa mi nyekˈin tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj kyiˈj txqantl, ¿Tzeˈntzin ttentz tuˈn tok tkˈuˈjlin Dios, a nya qˈanchaˈl?


Ijewa te iu̱ña ji̱a ki̱ta, je ukä ska ra ite ijewa yatulaksa̱ni. Ji a̱ni ki̱ka ka ijewa wa̱ ikpäklei iö ditsä wätjirka̱ kju̱ei, biköle te Säkeklä kjeisheke̱ ji o̱na ki̱ka. 	 I ok xobˈtzin juntl majl kyuˈn kawil, me bˈeˈx i xi tzaqpiˈn, quˈn tuˈn mix jyete kyil. Kykyaqil xjal nchi nimsintaq tbˈi Dios tiˈjjo otaq bˈaj,


Ata je̱tkäkwa̱ yis jula wämo kja̱ne yis jula shule kja̱ne, ka yis ia̱ ka̱ kuna je ma̱klä, ata je rä yi ia̱ irä yolole kja jewa ia̱. 	 me atziˈn tuˈn tkubˈ qe jun kyeˈ toj nman qˈobˈa ex juntl toj nẍnayaja kawil wukˈiy, nyaqin weˈ tiˈj teˈ; qalaˈ a nMaˈn, quˈn oˈkx teˈ ojtzqilte ex bˈilte alqe kxele tqˈoˈne.


Ijewa wa̱ iju̱ñer ji wakbläk jekäi wa biketsale Säkeklä wa̱ rä ikiana duäkcha̱wa̱. Jeiräta ka jekäi ebä ijewa te iwe̱ kuna. Ata ñaebä kju̱awa wa te iwe̱ke̱ jekäi ra, je te ijewa ssëwe̱ke̱ baa. 	 Ayetziˈn xjal bˈinchil tkyaqiljo ikyjo, bˈiˈntl kyuˈn, qa a Dios o qˈmante, qa il tiˈj tuˈn kykyim te jun majx. Me mix tuˈnxj ipbˈilxix iteˈke tuˈn tbˈant tkyaqil il kyuˈn, ex tzunx nchi tzalaj tiˈj jun kyukˈa, qa ma kubˈ tbˈinchin ikyjo, ex qa ma kubˈ tzˈaq toj il.


Jera je je̱k ku̱wa̱wa̱ Jesús je̱r bata ja̱mi, te ichaka iia̱: —Säkekewa, ¿yibä irä na? 	 Tuˈnpetziˈn, in xi laqˈexixa tkˈatz, ex xi nqaniˈn te: WAjaw, ¿Altzila kye?


Ietkä ska ite ishe: “Yis je̱r blämiwa̱ ijebä ja̱mi.” Ñakäi ite ishe: “Yis irä yis ia̱ yabala me̱le Säkeklä wa̱ irä su̱o.” 	 Ex juntl tumil chi Tkˈwal Diosjo kyjaluˈn: Kqebˈil nkˈuˈja tiˈja. Ex juntl majl tqˈma: Ex loqiˈn lo, junx kyukˈa tkˈwala, ayeˈ o chi tzaj tqˈoˈn weˈy.


Jera ijewa te ikúka: —¿Yi te ma ia̱ isha: ‘Bä käpäklä köka̱, ma cho̱’ ni rä na? 	 Ayetzin kyeˈ Judiy xi kyqanin te: ¿Ankye xqˈmante teˈy, tuˈn t‑xi tiqin tkuẍila, ex tuˈn tbˈeta?


Biköle yi ji yakei wa̱k wa, jewa te rä ji rä ka ka̱wei ja̱mi kuna ne we̱ke̱. Jekäi tsa̱na ra ji yakei wakble, je rä ji rä ka ka̱wei ja̱mi kuna. 	 Me ayetziˈn bˈinchil il, n‑el kyiˈjlin tnukˈbˈil Dios, quˈn tuˈn atzin il nbˈant kyuˈn, atzin n‑el iˈjlinte tnukˈbˈil Diosjo.


Ka irä jiye kuna ta, yis yuläk deju̱, je bite rä ka̱mii, ata ka yis wa̱ ji kuna me̱nak iia̱.’ 	 noq tuˈn at jun weˈ wukˈa tzajnin toj tbˈe, ex luˈ ma kanin njaˈy. Me ntiˈx chˈin weˈ at we, a tuˈn t‑xi nqˈoˈn te.


Mik a̱ni ji ñá irä, ji dokona wa̱k irä, ji sä wäyuäklä shtä wa̱k irä, ka däkwa̱ kuna jeska, ata yi rä kie yöle se̱nak kseka wa äyëí kalme Oveja Yaba wa̱ ki̱ka wa ebä. 	 Ex mix jtojx tuˈn tokx jun nya bˈaˈn toj, ex mix aˈlx jun, tuˈn tkubˈ tbˈinchin jun tiˈ te txˈixwejil, mo qa te sbˈubˈl; qalaˈ oˈkqex chi okixjo aye, a otaq tzˈibˈit kybˈi toj Uˈj te Chwinqil te tal Tal rit.


Jekäi ale pokolemi Esteban ko̱tälewa̱ ke̱i ska weikane dewa̱ kju̱ei jewa minemi Fenicia ska, Chipre ska, Antioquía ska. Jekäi ka ijewa wa̱ Jesús ktei pakane yi a̱ni ia̱, ata Judío wa ebä ia̱ ite ipaka rä. 	 Otaqxi kyim Esteban ikyjo, tej t‑xi xkye joybˈil qˈoj kyiˈj nimil. Tuˈnpetziˈn, ilaˈ bˈeˈx oq tuˈn kykanin toj txˈotxˈ Fenicia, Chipre, ex Antyokiy. Antza, i yoline kye xjal Judiy, tiˈjjo Tbˈanil Tqanil kolbˈil, me mix i yoline kyukˈa aj nya Judiy.


Jekäi ji yöleksa̱ rä kololewa̱ ji ka wata wa̱, ka je o̱ne rä iwakei ki̱ ishena jekäi ki̱ka kuna, ata je rä ikukäkwa̱ ne te je wá̱ rä, ite ibiketsa 	 Quˈn tkyaqiljo tchˈiysbˈin Dios ok tjaqˈ tqanbˈil, tuˈn tqˈayj, ex tuˈn tkyim, me nya kyuˈnx kyibˈx, qalaˈ tuˈn tajbˈil qMan Dios, noq tuˈn tpaj il, teˈ tok twutz txˈotxˈ. Me attaq jun qˈuqbˈil kˈuˈjbˈaj,


je̱r ialecha̱wa̱ käi, ata del ssële a̱naa; jishtä ka jita wa käi, ata sá te chu̱li̱i̱ bluwe̱te; ka sá wa̱ ji a̱ni kuna käi, ata sá wa̱ ji biköle tso̱. 	 Nyakuj tzunx nqo bˈisiˈn, me mina; qalaˈ tzunx nqo tzalaja. Nyakuj ntiˈx chˈin at qeˈy, me ma chi qˈinimixxjal quˈn tukˈa Tyol Dios. Nyakuj manyor tal yajqoxa wen, me mina, quˈn tkyaqil at qeˈy tuˈn Crist, a tAjaw Tkyaqil.


Ijewa ska ra, ka̱miika köchi ka̱biä tso̱ chu̱li̱i̱. 	 Nqayintaq nbˈaj wane txqan kuch.


Yi rä blui ta Jesús biketsäk ra, ka ijewa kiar iblui wa kukäkwa̱ diekjela irä sä el wa ki̱ka. Ata ikiana rä ikja̱nei wa̱k ki̱ta, je rä iblui tsa̱tkenak iwa̱ bäi shka̱ble wà rä Jesús biketsäk ki̱ka, shka̱ta iwa̱ ki̱ka. Je kte wapaktö; ijewa pakö je wa̱k. 	 Ex qa at jun tajaw aqˈuntl nimil, mi kubˈ kybˈisin aqˈnil qa noq tuˈn kyerman kyibˈ mi chi kubˈ kynimin, qalaˈ noqpe kyja chi kyniminku wen, ex chi ajbˈinxix kye, quˈn nchi ajbˈin kyex nimil, ayeˈ kˈuˈjlinqexix kyuˈn. Atzin luˈn, Timotey, xnaqˈtzinxa, ex qˈonxa tumil kye.


Je ne ki̱ka biköle ji sheke̱ ijewa te bas ia̱ käi, je wo̱, je wawo̱. Ata ke ji wa̱k ijewa te ji we̱ke̱ ja̱mi. Ka irä jiye kuna ta, ijewa te ji sheke̱, ata ka iwakwa te je we̱ kuna. 	 Tuˈnpetziˈn, kyniminqekuy, ex kybˈinchinkuy tkyaqiljo ktzajil kyqˈmaˈn kyeˈy. Me mi kubˈ kybˈinchinjiˈy a nbˈant kyuˈn, quˈn xmiletzˈqe; nkyqˈmaˈn tumil tzeˈn tuˈn toke, me junxil nkubˈ kybˈinchin.


Ñerä alaklä ekla jeska wa kjanaklä te ije su̱a ikalme yökö kjä ja̱mi. Jera ite isu̱a jaree te isha: —Ñera ije ne kalduña Jesús da rä. 	 Me jun paqx, el tnikyˈtzajil Pegr tuˈn jun txin, a n‑aqˈnintaq tojjo ja anetziˈn. Ok kyim wen tiˈj Pegr, tej qˈuqlektaq tiˈj qˈaqˈ, exsin chitzjo kyjaluˈn: Ex majx teˈ luˈn attaq tukˈa Jesúsch.


te ishe: “Säkekewa Säkeklä Ji Biköle Tsa̱ta, kaldu jira irä, mikle irä, sá te ba ia̱ wekte she, Ka irä jiye kuna ta Ba je̱k oloi kaka̱ täkii, jekäi ba te sa patkemi. 	 Xi kyqˈmaˈn: Kxel qqˈoˈn chjonte teˈy, ay qAjaw ex qMan Dios, a nimxix tipin, a attaq te tnejil, ex at jaˈlin. Quˈn tzaj ttzyuˈn tkyaqil tipiˈn, ex ma txi xkye tuˈn tkawiˈn tibˈaj tkyaqil.


Ata chui tsa̱ku̱i wa irä sä wäkiri wa irä, jewa te je chu̱li̱i̱ wa je̱rtka iwa̱ Barrabás kiäkläksa̱ni, ata iwa̱ Jesús ju̱akläksa̱ kota̱nakwa̱. 	 Me ayetzin kyeˈ kynejil pale exqetziˈn nejinel kye aj Judiy, i bˈaj kyxmoxin jniˈ xjal, tuˈn t‑xi kyqanin tuˈn t‑xi ttzaqpiˈn Barrabás, ex tuˈn tkubˈ bˈyoˈn Jesús.


Jera Templo kjänanak wa te ikúka: —Mik a̱ni ka yi a̱ni ktä ta ije ktäke̱ käi. 	 Xitzin kytzaqˈwin xqˈuqil: Quˈn tuˈn bˈajxi qbˈiˈy txqan yol tbˈanilqex tzeˈnku tyoljo xjal lo.


te isha: —Sá te sä wätiäklä jui ku̱a kjätelewa̱ tsa̱na si̱, je kjä ska sá te ikjänanak wa ku̱a jakla klä ki̱. Ata sá te ikjäya ja̱wa̱ ra, yi a̱ni ka juena ji̱a ija̱rka. 	 ex kyqˈma: Tej xqo kaniˈn, chebˈe jpuˈn te tze, ex ayetzin kyeˈ xqˈuqil waˈlqe kyeˈ ttzi. Me tej s‑okx qjqoˈn, mix aˈltaq jun tokx.


“Ka̱jöir gobierno je rä jishtä ka̱ tsa̱ku̱i ekla te jile we̱ kja iyaba je̱k jula kukäke̱ diei yäklä käi. 	 Atzin Tkawbˈil Dios toj kyaˈj, ikytziˈn tzeˈnku jun nmaq kawil kubˈ tikyˈsin jun nintz qˈij, tej tmeje tkˈwal.


Jera ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa ñajämika̱ ñakpäk ñara, ka̱ tsa̱ku̱i wa ñajämika̱ ñakpäk ñara. Ka̱ wäbuka̱nami ka̱ etkä etkä ska. Bäli ja̱rmi sa̱ ki̱. Je rä jishtä alaklä wa duäksa̱ yaba ki̱ käi. 	 Ilx tiˈj tuˈn kykˈul kaniˈn qˈij, jaˈ tuˈn toke qˈoj tuˈn junjun nim tnam tukˈa junjuntl; ex tzul kyaqnajnabˈ ex nintz waˈyaj noq jaˈchaqku tkyaqil twutz txˈotxˈ. Tkyaqiljo ikyjo, ikyjo tzeˈnku tnejil tchyoˈn tkˈuˈj jun qya tukˈa tal.


¡Issö! Yis te bas ia̱ ka̱wei me̱ bas klä tkäkläka̱ tkäbe ki̱ka bächi ki̱ka, ñakäi sa̱ na̱me̱i täkili bena wätkewa̱kläwa̱. Jekäi ji a̱ni ia̱ ka bas meräk. 	 O txi nqˈoˈn weˈ kyipiˈn tuˈn kyjax weˈy kyibˈaj kan ex kyibˈaj txuk, a at kytxˈaˈbˈl tiˈj kyje, ex tuˈn tkubˈ kyiˈjjo jniˈ kyipin ajqˈoj kyuˈn. Ex ayetzin kyeˈ, ntiˈx chˈin kchi kyˈixbˈila kyuˈn.


Jera Pedro te ikuka te isha iia̱: —Sá je̱r ku̱o je jile she wà. 	 Me ante Pegr xi tqˈmaˈn te Jesús: Chikyˈbˈintza qeˈy tiˈjjo xbˈaj tqˈmaˈn.


Shkäk jí kte ja̱mi wa biköle, ñakäi Israel wa, ale Säkeklä ia̱ wa je̱r ssënopa baa, jewa ia̱ Säkeklä je̱r bäi shöpa. 	 Tuˈnpetziˈn, tkyaqiljo nbˈet tzeˈnku xnaqˈtzbˈil lo, a twutzxix Ttanim qMan Dios. Axit Dios kubˈ kyˈiwlin kyeˈy tukˈa jun nukˈbˈil ex tukˈa tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj.


Jekäi io̱na jishtä iyile jile bata shäk Jeremías ja̱mi te ishe käi: “Ekla säkei biketsaleksa̱ Israel batala wa̱ inaklä wäka treinta kjena, je säkei kukawa̱ ijewa te, 	 Ikytziˈn japine bˈajjo yol, a kyij ttzˈibˈin Jeremías, a yolil Tyol Dios ojtxe, tej tqˈma: Tzaj kytzyuˈn lajaj toj kaˈwnaq saqpwaq, a twiˈ ok kyqˈoˈn aj Israel.


Ata yis te ishe bas ia̱: Ke bas je̱k tsa̱tka sä yakeila wa yika; ata yi te ba kpa ma ja̱kätä wämo kja̱ne ra, jera ma ja̱kätä ekta manewo̱ iia̱ iwa̱ buka̱nak. 	 Me metzin weˈ kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa at jun xjal s‑ok lipin kyiˈja, mi tzˈok kyqˈoˈn t‑xel, expe qa ma tzˈok laqtzˈin jun plaj kytziˈy, kymeltzˈinxjiˈy jun plajtl.


¡Wekte Säkeklä ra, ite ji ma̱ ka yinak kje ki̱ka! 	 Chjonte qMan Dios tuˈn toyaj nimxix ma tzaj tqˈoˈn qe, a kolbˈil te jun majx.


Bas sä wäsikewa̱k ka wä wajuenak kuna wa, bas te yanak na ka̱wak tsi̱la kukeke̱ksa̱, ata bas te camello male̱ ja̱we̱ke̱mi. 	 Ayiˈy xkol moẍ, quˈn ikytzin nbˈantjo kyuˈn tzeˈnku tuˈn tel xkˈamit jun tal netzˈ us toj kˈwabˈj, me mi nkynaˈn aj t‑xi kykˈulpinjiˈy jun ma tij chej. Quˈn kyaja tuˈn tjapiˈn tal netzˈ tnukˈbˈil kawbˈil kyuˈn, me atzin a nimxixtl toklin toj kawbˈil, mi nkubˈ kybˈinchiˈn.


Jera jewa sha̱ ekla, ale Jesús wa̱ shka̱ta, je kalme je̱k ku̱lewa̱ Jesús pja̱ ja̱mi, 	 Me ayintaq weˈ intiˈn antza, nchin waˈntaqa ttxlaj Jesús. Nimx tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj wiˈja.


Ñerä yie isu̱a, tsuitkäbi kjä na, bewak kjä na, ji bata shäk ka iyina kuna kjä na, wikblu ñá shtä deksa̱julu mañatkä, juer ta buke su̱ta. 	 Ex i nliˈy oxe taqˈnil tajaw il, nyakuj ẍulmaˈqe, i etz toj ttzi ma tijxix txuk, a iky kaˈyin tzeˈnku xmatx, ex toj ttzi tkabˈ txuk, ex toj ttzi toxin txuk, a ok tqˈoˈn tibˈ te jun yolil Tyol qMan.


Je guardia wa cien wäsikäk te je ssa ra, imine ishäk guardia wa tsa̱ku̱i ia̱: —¿Ji we̱ mar ba te rä na? Ñera ije rä Roma wa. 	 Tej tbˈijtej yol lo tuˈn xoˈl qˈaqˈ, bˈeˈx xtaˈj qˈmalte te tnejil xqˈuqil, ex chiˈ kyjaluˈn: ¿Tzeˈntzin k‑okila luˈn tuˈn? ¡Te aj Rom te ichin! chiˈ.


Jekäi ka ijewa ia̱ ji biketsarksa̱ etkabä, ñerä iñajaka̱ kja minakjulu ra, Pablo jí kte shata̱na ijewa ia̱: —Wikblu Sikina te isha rä bulee, jile bata shäk Isaías ja̱mi, yinak bas ká wa ia̱, je te ishe rä: 	 Tbˈajlinxiˈ yolin Pabl, bˈeˈx el kypaˈn kyibˈ, quˈn tuˈn mix jaˈtaq nchi kyija toj wen kyxolilex. Xitzin tqˈmaˈn Pabl kye kyjaluˈn: Wen teˈ a bˈaj tyolin Xewbˈaj Xjan kyeˈ ojtxe qxjalil, tej tkyij tzˈibˈin tuˈn Isaías, a yolil Tyol Dios, a chiˈ kyjaluˈn:


Je te biköle male̱cha̱cha̱wa̱. Jera ijewa te isha ñaia̱: —¿Je rä mane shtä kte na? ¡Ije rä ka̱wei ta, täkili ta, je wà ite wikblu ñá shtä wa patkeke̱ksa̱, jera imajulu! 	 Kykyaqiljo xjal i bˈaj jaw kaˈylaj, ex i bˈaj jaw yolin kyxolx kyjaluˈn: ¿Anqeqe kyeˈ xnaqˈtzbˈil ikyjo, a nimxix tkawbˈil ex nimxix toklin? Nchi etz tlajoˈn taqˈnil tajaw il toj kyanminxjal, ex bˈeˈx nchi bˈajetz.


Iel te isha: ‘Yie ma ia̱ ka̱ kieke̱ ba wa̱ 'sjäkläwa̱pa. Iwa rä yie buey tju̱a diez, je mabläk yis maju̱ pjoo.’ 	 Atzin teˈ juntl iky teˈ tqˈma kyjaluˈn: Nlay chin kanin weˈ, quˈn ma nloqˈa jweˈ muj nwakixa te kjol, ex ma chink chˈin lolkye qa bˈaˈn chi kjon; noqx cheˈwx tkˈuˈja wiˈja, chichkujiˈy.


jera Jesús el wa te isha ije ia̱: —Ma cho̱ jiska däkmi Judea ke̱i ska, ba te ji we̱ke̱ kju̱awa su̱aklä jeska ba wa̱ dulanak wa wa̱. 	 Antza toj Galiley, bˈeˈx i jaw xmayin titzˈin Jesús tiˈj, ex xi kyqˈmaˈn kyjaluˈn: Mi kyij ten te tzaluˈn; qalaˈ ku txiˈy toj ttxˈotxˈ Judey, tuˈntzin tok kykaˈyin a lipcheqek tiˈja tkyaqiljo nbˈant tuˈn.


Yis Ká wa̱ yis shka̱l. Ka irä jiye kuna ta, yis dä je̱k ju̱akksa̱ duäkwa̱, je ukä ska yis je̱käkläka̱ni se̱nakni. 	 Nimx tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj nMan wiˈja, quˈn kxel nqˈoˈn we nchwinqil tuˈn tkyim, exsin tuˈn tjaw anqˈin juntl majl kyxol kyimnin.


—Yi te jí yaba käi wa kiawa̱ yis kie oloi ja̱mi ra, je te rä yis wakei ne kiawa̱. Ñakäi yi te yis kiawa̱ ra, ka je rä yis ebä kuna, ata je te rä yis patkäkté ne kiawa̱. 	 Alkye kxel kˈmonte jun tal kˈwal tzeˈnku lo, noq tuˈn tnimbˈil tiˈj nbˈiˈy, nya noq oˈkxjo kˈwal kxel tkˈmoˈn, qalaˈ majqinxa; ex atziˈn xjal kxel kˈmon weˈy, nya noq oˈkqinxa kchin xel tkˈmoˈn, qalaˈ majxjo Dios, a tzaj chqˈoˈn weˈy.


Je rä ditsä chu̱li̱i̱ wa dami itäki̱ka kjoyir dami: “Iktöwa̱” ni kju̱ei. 	 a lipcheqetaq tiˈj, ex njaw kyẍchˈintaq tuˈn tkyim.


Ka irä jiye kuna ta, yis te ishe bas ia̱, ka yis wa̱ je ñanakni, ata jiye wata je rä je wakjayina e̱ná Säkeklä gobiernoí ska kjepa yie je ñemini rä. 	 Quˈn twutzx kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa nlay kubˈ wikyˈsiˈn juntl majla tzmaxi chin waˈl juntl majljiˈy tiˈj, aj tjapin bˈaj t‑xilin Xjan Qˈij tzma toj kyaˈj.


Ñerä alaklä ekla duäke̱ pi ju̱ne e̱e̱na te, bitewa̱ doce año kje. Jekäi sä bäiwa̱k wa tju̱e te ije je̱k se̱newa̱klä biköle e̱wa̱wa̱, ata ka yi a̱ni ia̱ ibäir. 	 Kyxoljo xjal, a lipcheqetaq tiˈj Jesús, attaq jun qya, a otaq bˈant‑xiˈ kabˈlajaj abˈqˈe ttzyetlin tukˈa kyyabˈilqya, ex mix jaˈ nqenetaq. Ex tuˈn ikyjo, otaq xbˈaj tyajiˈn tibˈ kyukˈa qˈanil, ex otaq bˈaj tyupin jniˈ attaq te, te twiˈ tqˈanbˈil, me mix aˈltaq otaq qˈaninte.


ale eklabä ka duäk kuna, se̱nak ka̱ oloo ka sä däwa̱ kuna je ja̱rka te, ale ka su̱le kuna yi a̱ni wa̱, ñakäi mane a̱ni ka wä däkwa̱ isu̱ak te. Ije dälätsanopa, je se̱nopa ji̱a oloi ta ta̱i jekjeyemi. Amén. 	 Quˈn oˈkx Diosjo nlay bˈaj, ex najle toj tkyaqil tqoptzˈajiyil, a mix aˈlx aku tzˈoksin tkˈatz. Mix aˈl jun o lonte, ex mix aˈl jun aku kaˈyinte. Oˈkx te Dios at tkyaqil toklin ex jniˈ tipin jaˈlin ex te jun majx. Ikyxitjo.


Jekäi Säkekewa ktä minemika̱ jöiwä ebä je ke̱i biköle ska. 	 Ikytzin qˈmeteˈ Tyol tAjaw Tkyaqil tojjo tkyaqil txˈotxˈ anetziˈn.


Ka ije pasu̱nak sa̱ ia̱ jula wà, ka je ki̱ jile sher kuna ki̱ka. Ata ije ne te sä biköle ia̱ se̱ne kseka me̱ke̱ rä, si̱we̱i sike me̱ke̱ rä, ji biköle me̱ke̱ rä. 	 Ex nya ilxix tiˈj tuˈn tkubˈ bˈinchit jun tiˈla tiˈj tuˈn jun aˈla, quˈn tuˈn ntiˈ aku tzˈok tzˈaqsit te, qalaˈ axte ntzaj qˈonte chwinqil, kyqˈiqˈ, ex tkyaqil at qe.


Je kte tuluna ska, ale ijolona ña̱la ki̱, jewa ne rä manele te kte ssá ra, plaa Satanás däke̱ju̱ te je kte tkelema̱ ije̱r ska tse̱ju̱eke̱mi. 	 Attziˈn xjal kuj tzeˈnku txˈotxˈ toj bˈe. Mina nchex awle ijaj toj. Ayetzin xjal n‑ok kybˈiˈn Tyol Dios, ex nkubˈ kykujsin kyanmin te, ex ajtzin ttzaj tajaw il tzeˈnku pichˈ, n‑el tiˈn Tyol Dios toj kyanmin.


Jera Säkekewa te isha: —Bas kuna ji biketsäk etkabä mostaza wä doloi kjelabä ra, bas ia̱ iyirmi jí sicómoro ia̱: ‘Bä yeno ju̱nomi tkenakni däyë ki̱’, jera bas ktä ssëmi ite. 	 Chi tAjaw Tkyaqiljo kyjaluˈn, tej ttzaj ttzaqˈwin: Noqit at‑xix kyeˈ kynimbˈil, iˈchaqxpetla kyiˈn tzeˈnku jun tal twutz mistas, aku txi kyqˈmaˈn teˈ tqan txˈiˈx wech lo, kyjaluˈn: Xbˈoqinktz tibˈa tzaluˈn, exsin awankux tibˈtza tzmax toj ttxuyil aˈ, ex akula chi kubˈ nimiˈn tuˈn.


Yis ssëna a̱naa si̱, yis je̱r pabla ba wa̱ sa̱ shka̱l te. Ka irä jiye kuna ta, el dikä, sä sikii wa je̱r ssëwa̱ni bäi ba te ki̱ka. 	 Noq tuˈn nim tkˈuˈja at, werman, ma tzaj tzaljbˈil, ex nimsbˈil nkˈuˈja, quˈn ma chewx kyanminjo kykyaqil nimil tuˈn.


Jera ijewa te ichakami ñaia̱ mane si̱ te je we̱mi räí̱. 	 Ayetziˈn t‑xnaqˈtzbˈin bˈeˈx i ok ten qanilte kyxolx, alkyeˈ kxel qˈonte Jesús toj kyqˈobˈxjal.


Je ia̱ ikjä kukäk te ikjäye ja̱we̱ke̱. Ñakäi je ktä ssë oveja te. Jekäi ite ioveja chakeke̱ ikie ja̱mi; jekjepa ite ijeke̱ksa̱ iektaka. 	 Atzin teˈ xqˈuqil chˈlaj n‑okx tjqoˈn tjpel, tuˈntzin tokxjo kyikˈlel, tuˈn kytzaj ttxkoˈn trit. Kxel kybˈiˈn tqˈajqˈojil twiˈ, ex chi tzajil tqˈolbˈin tukˈa kybˈi, ex kchi elitz tiˈn toj chˈlaj.


Ji rä ba cha kuköwa̱, ma cho̱ ni, ata yis ssëna jí ibata jekje tju̱ak ba käi ñaebä. 	 Qalaˈ kytzyuˈnxjiˈy kypwaqa, ex kux chi ajxiy, quˈn waja tuˈn kyok nchjoˈnjiˈy ayeˈ yaj ẍi ul aqˈnil kyinxjo tzeˈnku kyeˈ.


Yis je̱r ja̱rke̱ jishtä ba te ji biketse etkabä rä ka kje ime̱i ye kuna jeska. Je rä jishtä säkätä ma mikö Loida irä ma a̱mi Eunice irä te ji biketsa etkabä käi. Yie ibiketse iyina si̱ ba te ji biketseke̱ etkabä jekäi ñaebä. 	 Quˈn kubˈ nnaˈnjiˈy tnimbˈila jikyinxix wen, tzeˈnku te tyayin, a tnejil nimil toj tjaˈy, a Loida, exsin te tnaniy, Eunice. Ex qˈuqlexix nkˈuˈja tiˈja, qa ikyx taˈ tejiy tnimbˈil.


Jekäi ije ia̱ tene shkiri me̱na rä ijuenaklä ye, je rä iniaklä ije rä wabiketsaleksa̱ wämo ye ite ji biketsa etkabä ki̱ka, ka tene shkiri o̱rba iia̱ yikaba ra, je rä idäkläwa̱ sä ji biketsäk etkabä wà ka tene shkiri ta wa biköle káí ye, je wà ijewa wabiketsanaklä wämo ye to̱ne käi, 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, ok qˈoˈn techil, noq te jun yekˈbˈil, ex jun kujsbˈilte qa otaq tzˈok tzˈaqle twutz qMan noq tuˈn tnimbˈil, a attaq, teˈ naˈmxtaq tok techil. Tuˈntzin ikyjo, ate Abraham tok te nim toklin kyxol nimil, ayeˈ ntiˈ kyechil tok, quˈn tuˈn naˈmtaq tok techil Abraham, tej tnimin. Ax Dios ma tzˈok qˈoˈnkye tzˈaqle twutz, noq tuˈn kynimbˈil.


Jekäi sä ktei wabiketsanakläksa̱ ke̱i ska, Nínive wa ñajämika̱ te jira sa̱ tso̱ wa kjatiemika̱. Ka irä jiye kuna ta, Jonás te sa pakta ra ijewa ñamanewa̱ksa̱. Ata ¡issö! Jiska ekla kaldu, je rä Jonás tsa̱ta. 	 Ex ikyqex kyeˈ xjal toj tnam Nínive kyojjo qˈij te Jonás kchi jawil weˈks toj tqˈijil paˈbˈin, aj kyokxjal toj xjelbˈil twutz Dios, ayeˈ iteˈ kyojjo qˈij jaˈlin, tuˈn kykubˈ tzˈaq toj kyil kyuˈn. Quˈn ayetziˈn xjal toj Nínive bˈeˈx ajtz tiˈj kyanmin, tej t‑xi tqˈmaˈn Jonás Tbˈanil Tqanil Dios kye. Ex ajo Tbˈanil Tqanil wiˈja jaˈlin nimxixtl toklin tzeˈnku toj tqˈijil Jonás.


Jekäi jishtä je ke̱i ska ale ko̱le sa wakwa yaka ja̱mi te ko̱le Säkeklä wikblu oloi ja̱mi kukawa̱ weikanak, je su̱ta jira io̱rke̱ ñaebä. 	 Ex ikytziˈn tzeˈn ojtxe, a kˈwal itzˈje tiˈj Agar tzeˈnkux txqantl kˈwal, el tikyˈiˈn kˈwal, a itzˈje tiˈj Sara, a itzˈje tzeˈnku tajtaq Xewbˈaj Xjan. Ex ikyxsin jaˈlin, aye xjal, a qˈuqlek kykˈuˈj tiˈj ojtxe kawbˈil tuˈn kyklet, nchi el kyikyˈin aye qˈuqlek kykˈuˈj tiˈj Tyol Dios.


Jera ite ijewa pakta tsa̱na, te isha: —¡Issö! Bas se̱no je̱r ki̱i̱ fariseo wa levadura yika irä, Herodes levadura yika irä. 	 Xi tqˈmaˈn Jesús kye: Bˈaˈnx chi kaˈyin kyibˈa noq cheˈxa tiˈjjo txˈamsbˈil kywa Parisey ex txˈamsbˈil twa Herodes.


Ata ¿ka bas wa̱ iju̱ñer sa̱ je̱k ju̱ake̱ksa̱ yilé ia̱ ikjanaklä ye iktä ssäk ra, mane ktä ssëke̱ sa te, ka je ne kjanaklä sä rä na? Ji yakei wakble ia̱ sä duäkläwa̱ iräle, ata iktä ssë ia̱ sa wabiketsanakläksa̱ wämo ye iräle. 	 Quˈn bˈiˈn kyuˈn, qa ma chi oka te kyaqˈnil jun xjal, il tiˈj tuˈn tkubˈ kynimiˈn. Exsin ikyxtzjo luˈn, qa ma txi kyqˈoˈn kyibˈa tuˈn kybˈinchiˈn il, kchi okila te taqˈnil il. Me noq tuˈn kˈwel kynimiˈn il, kchi xel qˈiˈn tuˈn toj kyimin. Qalaˈ qa ma kubˈ kynimiˈn qMan Dios, kchi okila te tzˈaqle tuˈn.


Ikuna manele sä el wa iräle sä kuta wa iräle tso̱ ka jienak ta, ji ñanak buliri buliri ka ta ra, 	 Ikyettziˈn atit jun nimil ntiˈ t‑xbˈalin, ex ntiˈ twa tuˈn tok junjun qˈij,


Ata ka̱wä deka̱ju̱ ra, je te idäläwa̱cha̱wa̱, jera issi̱nacha̱wa̱, ka irä ñak kicha ta bäi ki̱ka. 	 Me atzaj teˈ ttzaj qˈijil, bˈeˈx jaw tzqij, tuˈn nya nim xaˈye tlokˈ.


Jekäi ijewa ñaktewa̱ ta̱i, jera Pedro je̱kaka̱ te ijewa ia̱ isha: —El wa, bas wa̱ iju̱ñer säkätä Säkeklä te yis kuka bas sha̱na ka Judío kuna wa paktäk Jesús ktei baa wà, ijewa wa̱ je ktei ssäklä, je biketsäklä. 	 Ilaˈ or bˈaj chˈotj. Atzaj teˈ tjapin bˈaj kyyol, jawtzin weˈks Pegr, ex tqˈma: Ayiˈy werman, bˈin kyeˈ kyuˈn, qa atxix ojtxe, o chin skˈeta tuˈn qMan Dios kyxola, tuˈn tqˈmetjo Tbˈanil Tqanil kolbˈil kye xjal nya Judiyqe, tuˈntla kynimin.


Jera Pedro je̱k duaka̱ isaka once wa ra. Jekäi ikta täkii te isha ijewa ia̱: “Bas Judío wa, bas biköle se̱nak Jerusalén ska wa, yis ktä ssö bas ku̱ tsa̱na, je ku̱ bas je̱r ku̱opa, 	 Jawtzin weˈks Pegr junx kyukˈa junlajajtl tsanjil, ex tukˈaxix tajqˈojil twiˈ wen, xi tqˈmaˈn: Ayiˈy nxjalil, aj Judiy, ex kykyaqila najleqiˈy toj Jerusalén, bˈiˈnku kyuˈn ex kybˈinkuxixa wen a kxel nqˈmaˈn kyeˈy.


Ata ka bas wa̱ je biketsane, bas dä ka yis oveja wa kuna ki̱ka. 	 Me mi nxi kynimiˈn, quˈn naˈm kyoka te nrita, tzeˈnkuxjo xi nqˈmaˈn kyeˈy te tnejil.


Ñerä ekla se̱nak Jerusalén ska kie Simeón ni, je rä se̱nak wämo Säkeklä dälätsäk; je te rä Israel wa je̱r pablermi ne ki̱ssë kate, ñakäi Wikblu Sikina katke ije ja̱mi. 	 Kyojjo qˈij anetziˈn, najletaq jun ichin Jerusalén, Simeón tbˈi, nnaˈntaq Dios ex nyoˈntaq tiˈjjo Klolkye aj Judiy tuˈn tul, ex attaq Xewbˈaj Xjan tukˈa.


Yabala rikäla, ji ra bas se̱no balewa̱ ije ja̱mi, je rä mika̱ ije juenani ra, sä ssënaklä ka suale ta, ñakäi ka sä äinakläwa̱ ije wäna ideni ra. 	 Atzin jaˈlin werman, nyakuj nkˈwalqiˈy; chi tenkuxixa kuj toj kynimbˈila tiˈj Klolqe Jesús, tuˈntzin tqe qkˈuˈj tiˈj, aj tul juntl majl, ex tuˈn mi qo tzaj txˈixwe twutz.


Sa̱ ku̱ ijöwa̱ kibinak ñara ma rä iwätiäklä ke̱i kje. Ata mika̱ iwä ter mar ke̱i ska ra, yie itiäk wa ia̱ ishemi; je cizaña shtökksa̱ säkätäba, tsa̱mueche̱wa̱ eyaka eyaka dälänakcha̱wa̱, ata trigo wä tapawo̱ yis wa̱ ibläklä jui ska.’ ” 	 Qalaˈ kyqˈonkja ax tzqijkuj junx tukˈa triy, tzmaxi kˈaˈ jatz skˈetjo, aj tjaw joyit. Atzin te triy kxel kˈuˈyit teˈ toj txˈutxˈ. Atzin teˈ maˈ kˈul, kjawil kˈlet, exsin kˈwel patit tuˈn qˈaqˈ.


Herodes dä kju̱atkelewa̱ e̱e̱na Tiro wa irä Sidón wa irä ra. Ata jewa te Blasto je ka̱ tsa̱ku̱i ju wakja̱neiwa̱k je̱rtka ijewa ktei shäk Herodes ia̱, jekäi idejulu iwäki̱ ñaje̱rko̱le etka ye ebä te ka̱kia iia̱ ije̱r bäinakläni ijewa ra. Ka irä jiye kuna ta, ijewa te ñanak tse̱ke̱ rä je ka̱ tsa̱ku̱i ke̱i ska ki̱ka. 	 Tzuntaq qˈojle Herodes kyukˈa xjal te Tiro ex te Sidón. Tuˈnpetziˈn, i kyij toj wen tuˈn kyxiˈ yolil tukˈa Herodes, me ntiˈtaq tumil tzeˈn tuˈn kyyoline. Tuˈn ikyjo, nej i yolin tukˈa Blast, jun kawil tkˈatz tnejil kawil Herodes; ex noq tuˈn Blast, xi kyqanin, tuˈn mina chi qˈojine, quˈn attaq kyoklin tiˈjjo awal njaw toj txˈotxˈ tjaqˈ tkawbˈil Herodes.


Ñerä guardia wa cien wäsikäk te ji o̱na su̱a ra, ite Säkeklä kjeisha kte baa wà te isha: —Iyina si̱ jí ditsä rä wämo. 	 Atzaj teˈ tlonte kawil kyxol xoˈl qˈaqˈ aj Rom tkyaqiljo otaq bˈaj, jaw tnimsin tbˈi Dios, ex chiˈ kyjaluˈn: Twutzxpentetz, ntiˈtaq teˈ ichin til lo.


kjepa ijewa te je ju̱emiksa̱ ka̱ etkä wa ia̱ ijewa wa̱ ja̱ñetsanak, buka̱nak, wätenakka̱ cruz ja̱mi. Ata tres día ra ishki̱rmika̱ni. 	 Kchin kxel kyqˈoˈn toj kyqˈobˈjo nya aj Judiy, tuˈn wok xmayiˈn kyuˈn, tuˈn wok kylankˈiˈn, ex kchin kˈwel kybˈyoˈn twutz cruz. Me toj toxin qˈij, kchin jawil anqˈiˈntla.


Ka irä jiye kuna ta, yis wa̱ ji sherke̱ Säkeklä ki̱ sa̱ wa̱ o̱nak je ktei a̱ni ka blenewa̱ kuna. 	 quˈn o chin yoliˈn tiˈjjo tkyaqil t‑xim Dios, ex ntiˈ chˈin xkubˈ wewiˈn kyeˈy.


Jishtä Noé bakle ke̱i ska io̱le käi, je su̱ta io̱rmini ditsä yäbei je ke̱i ska rä. 	 Iky kbˈajiljo tojjo qˈij, aj wul juntl majla, chi Jesúsjo, tzeˈnku ikyˈ kyojjo qˈij, tej tten Noé ojtxe.


ka ji tkerke̱ sa̱ ja̱mi pjoo wa̱k, jishtä ka̱ kju̱awa wa ka Säkeklä ja̱mi kuna wa te iwe̱ke̱ käi kuna, 	 nya tuˈn tnajan tukˈa achbˈil ex tzeqbˈil tiˈj juntl ichin mo juntl qya, tzeˈnkuxjo nbˈant kyuˈnxjal, a naˈm tel kynikyˈ tiˈj qMan Dios.


Ata yis te be kjäie tuleke̱ksa̱ rä Säkeklä julasku oloi ja̱mi ra, iyina si̱ Säkeklä gobiernoí rä delewa̱ e̱ná bas sha̱na. 	 Me metziˈn, qa a te Dios ntzaj qˈonte weˈ wipin, tuˈn kyetzjo taqˈnil tajaw il wuˈn toj kyanmin xjal, tzˈelkutzin kynikyˈtza te, a qa ma tzuljo Tkawbˈil Dios kyxola.


Ata ba ktö rä ji rä sa paktäklä bäi wà. 	 Me atzin te, Tito, qˈoˈnxa jun xnaqˈtzbˈil kye xjal tojxix tumil tzˈaqlexix wen.


Ata bas sha̱na yi rä bakleka̱ bäi si̱ ra, je kiana rä je̱k jäkwa̱ bas kjanaklä ye. 	 Ex ankye teˈ nim toklin kyxola, il tiˈj tuˈn tajbˈin kye txqantl.


“Jekäi bas ka̱kiäke̱ ra, ke kte etkabä sha jirä jirä ka wata, jishtä ka Säkeklä ja̱mi wa te iwe̱ käi, ijewa te ibiketse iktä ssërmi ite ishe jaree ki̱ka ni. 	 Ex aj kyok ten naˈl Dios, nya noq tiˈchaqku kchi okil ten qˈmalte, tzeˈnku nbˈant kyuˈnxjal, a nya ojtzqiˈn Dios kyuˈn. Quˈn toj kywutz, nyakuj noq tuˈn ikyjo, kchi tzajil bˈiˈn tuˈn Dios; qalaˈ tukˈax jun jteˈ yol, me qa nkynaˈn toj kyanmiˈn.


¿Ka bas wa̱ iju̱ñer estadio ska julunak wa biköle rä julunak, ata eklabä ne ia̱ ji säkei ta däke̱ksa̱ rä na? Je ki̱ bas juluno rä maikäi ra idäkläksa̱ bas ia̱ käi. 	 Jun tumil wuˈn kyeˈy tuˈn tkubˈ kybˈinchiˈn tukˈa tkyaqil kyanmiˈn toj taqˈin qMan Dios, ikyx tzeˈnku we. Quˈn bˈiˈn kyeˈ kyuˈn, a kyxol txqan xjal, a rinil, tkyaqilx tetz nrinin, me noq junchˈin teˈ nkanbˈin chojbˈil. Ikytziˈn toj qnimbˈil, me il tiˈj tuˈn kykanbˈintiˈy chojbˈil qˈoˈntz tuˈn Dios toj kyaˈj.


Jera ñaebä jukläyäkä Nazaret Galilea ke̱i ska, José mineju̱ Judea ke̱i ska mai David ko̱le jukläyäkäí kie Belén ni ska, José rä David yäbei iju ska wa batala sha̱ ki̱ka. 	 Tuˈntziˈn, bˈeˈx etz Jse tojjo tnam te Nazaret toj ttxˈotxˈ Galiley, tuˈn t‑xiˈ tzma Belén toj txˈotxˈ te Judey, jaˈ itzˈje qtzan nmaq kawil David, quˈn tiˈj tyajil David tzajnin.


Mika̱ Jesús kaldu iwakei ebä ra, isäkätä ja̱mi kajali wa te ale doce wa ra ñara je ji paka ite jile she ja̱mi je wachaka iia̱. 	 Tbˈajlinxitziˈn t‑xnaqˈtzbˈil, bˈeˈx i bˈajel tiljo txqan xjal. Me atx junjuntl kyij kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin, a bˈaj xi kyqanin te Jesús: ¿Tzeˈntzin tzˈeleˈ yol, a xbˈaj tyolin? chi chiˈ.


Ka̱jiska ka̱ tsa̱ku̱i wa ka̱wakblewa̱ ije ra, ñakäi ka̱jiska se̱nak wa ñaktacha̱wa̱ di yee ije ka̱wakblewa̱ke̱ vinoí wà.” 	 Kykyaqil nmaq kawil te twutz txˈotxˈ o chi kyˈaˈjin tukˈa, ex kykyaqiljo najleqe twutz txˈotxˈ ma chi ok aj pajil tukˈa, nyakuj ma txi txˈujte tukˈa qˈeˈn.


Jera ite ijewa kúka te isha: —Bas cho̱ni ipakäk Juan ia̱, ji su̱a, ji ssa bas te käi; ka wä wajuenak kuna wa wä wajuerke̱ni, klä ialewa̱ wa shkäke̱ni, paiale lepra wa̱ wa bäirke̱ni yëë, kukä balewa̱ wa kukä wassërke̱ni, dulecha̱wa̱ wa shki̱r tuläke̱ka̱ni, ñakäi ka jita wa ia̱ kte baa bata yirte. 	 Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, xitzin ttzaqˈwiˈn kyqanbˈitzjo ichin, a i xi tchqˈoˈn Juan. Chiˈ kyjaluˈn: Kux cheˈxa, ex kyqˈmanxa te Juan ajo ma kyliˈy, exsiˈn ma kybˈiˈy, ikyxjo tzeˈnku kyij tzˈibˈit wiˈja toj Tuˈjil Tyol Dios. Chiˈ kyjaluˈn: Aye moẍtaq ma chi kˈant kywutz, aye koxtaq ma chi bˈet, exqetziˈn yabˈqetaq tuˈn nim txˈaˈk, ma chi qˈanit; exqetziˈn ẍoˈrtaq, ma chi bˈin; exqetziˈn otaq chi kyim, ma chi jaw anqˈin juntl majl. Ex jniˈ qeˈ yaj ma pon tqanil Tbˈanil Tqanil kolbˈil kye.


“Yi a̱ni wa̱ tsi̱ni ka wäkanakka̱ ki̱ kolonakwa̱ u̱ yaka wí̱ wà iräle, dunakcha̱ ja̱ka̱ niki̱ka iräle, ata ite idueka̱ rä iduäkläka̱ ki̱, yi däke̱wa̱ wa wa̱ oloi su̱nak. 	 Yolin Jesús tiˈjjo juntl techil lo: Mix aˈl jun te xjal aku tzˈok txqonte jun tzaj, tuˈntzintla at spikyˈin tuja, exsin liwey tuˈn tkubˈ tmaqsiˈnl, mo tuˈn tokx tqˈoˈnl tjaqˈ jun watbˈil. Qalaˈ k‑okil txqet jun te tzaj, exsin tuˈn tjax qˈoyit twiˈ jun xtankoˈl, tuˈntzintla spikyˈin te kyeˈ, a nchi okxik tuja. Ex ikyxjo ajo nyola nlay bˈant tuˈn tmaqet.


Ka irä jiye kuna ta, yis biteju̱ ka̱jöir, ka je rä ji sherke̱ yis wakei ki̱ je wa̱k kuna, ata je rä ji sherke̱ yis patkäkté ki̱ je ne wa̱k. 	 Quˈn nya ma chin tzaj weˈ toj kyaˈj, tuˈn tkubˈ nbˈinchiˈn noqx alkye waja; qalaˈ oˈkx tuˈn tkubˈ nbˈinchiˈn a tajjo Dios, a saj smaˈn weˈy.


Jera Pedro te ikúka te isha iia̱: —Bena te bä jawa̱ ra, yis je wa̱ mik a̱ni ka ba ja̱nakwa̱. 	 Me ante Pegr xi ttzaqˈwin: Ex qa kykyaqilx s‑el kyiˈn tqˈuqbˈil kykˈuˈj tiˈja, me mina weˈ, chi Pegrjo.


Ñerä Säkekewa te je dulewa̱ a̱mi su̱a ra, ije̱r ja̱mi idälänawa̱, jera ite isha iia̱: —Ke ma ji̱a. 	 Atzaj teˈ tiwleˈ mebˈe qya tuˈn Jesús, a tAjaw Tkyaqil, bˈeˈx tzaj qˈaqˈin tkˈuˈj tiˈj, exsin xi tqˈmaˈntz te kyjaluˈn: Ay qya, mina tzˈoˈqˈ te.


Je Juan wa̱ iyile je ssäk wa bol minele Jesús da, jewa ekla kie rä Andrés ni. Je rä Simón Pedro el. 	 Kyxoljo kabˈe ichin anetziˈn, a Andrésjo jun, a titzˈin Simun.


Je itä ki̱ Jesús irä iwa̱ dulanak wa irä dejulu Judea ke̱i ska. Jeska ise̱na ji̱a ijewa ra. Jekäi ditsä wäukewa̱ ite. 	 Tbˈajlinxitzin yolin ikyjo, bˈeˈx xiˈ Jesús qukˈiy, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin, toj txˈotxˈ Judey. Kubˈ ten qukˈiy antza, ex i kuˈxxjal tuˈn toj aˈ te jawsbˈil aˈ.


Je horaí ska ra ka̱ wäbuka̱naka̱ e̱e̱na, jera je jukläyäkä kuna bala pa̱le däka̱ diez da, je eyaka minatkawa̱. Je ka̱ wäbuka̱naka̱ te sa tuawa̱ siete mil. Jekäi iekta suanacha̱wa̱ ta̱i, te Säkeklä se̱nak ka̱jöir kjeisha baa. 	 Me tojxjo or anetziˈn, tzaj jun nim kyaqnajnabˈ, ex tuˈn tpajjo kyaqnajnabˈ, bˈeˈx tzaj tzˈaqjo tlajajin tnejjo tnam, ex bˈeˈx i kyim wuq mil xjal toj. Ayetziˈn i kyij tukˈa kychwinqil, tukˈa nim kyxobˈil, i nimsin tbˈi Dios, a Tajaw Kyaˈj.


Je rä bas ji biketsa etkabä däkläksa̱ bäi, jishtä oro weikanakwa̱ jeiräta je rä mablenak yökö wà je säkei tsa̱ta, sä kjeiyinaklä, sä oloi kanakläka̱, sä oloitsanaklä Jesucristo kjayirke̱ ska. 	 Ajo n‑ikyˈx kyuˈn jaˈlin, tzeˈnku jun qˈaqˈ te saqsbˈil kynimbˈila, ikyxjo tzeˈnku qˈanpwaq il tiˈj tuˈn tsaqix tuˈn qˈaqˈ. Me atzin kyinimbˈila nimxixtl toklin tzeˈnku qˈanpwaq, quˈn atzin qˈanpwaq knajil, me atzin kynimbˈila kyjel teˈ te jun majx. Ikytzin kyejiˈy kynimbˈil tzeˈnku te qˈanpwaq, aj tsaqix tuˈn qˈaqˈ; qa ma chi weˈy toj tkyaqiljo n‑ikyˈx kyuˈn, axte Dios k‑yolil wen kyiˈja, ex kjawil tnimsin kybˈiy, ex ktzajil tqˈoˈn nim kyokliˈn, aj tul Jesucrist juntl maj.


Ji me̱le yis ia̱ wà yie bas biköle ia̱ ishe ekla ekla, ke bas je̱k biketsa bas dä bakleka̱ju̱ bäi si̱ ni. Ata wë je je̱k biketsöksa̱ tsa̱na bikö Säkeklä wa̱ bas ia̱ ji biketse etkabä bala pa̱le je ja̱mi. 	 Noq tuˈn t‑xtalbˈil qMan Dios, ma tzaj qˈoˈn wokliˈn tuˈn t‑xi nqˈmaˈn kyeˈy, tuˈn mix aˈl jun, jaw tnimsin tibˈ kywutzjo txqantl; qalaˈ teyilex te junjun tuˈn tkubˈ t‑ximin tojxix tumil, tzeˈnkuxjo tnimbˈil o tzaj tqˈoˈn Dios.


Jekäi sä kjöksa̱julu minak ije wäki̱, ju ji̱atkele tso̱ ektaka dokoitsanak ije käi. 	 Tuˈnpetzintzjo lo, qpamiltzin qibˈ tiˈjjo ojtxe tumil tuˈn qkyij toj wen tukˈa Dios, ex qo lipexsintz tiˈj Jesús. Noq tuˈn ikyjo, qo elil kyiˈjlin xjal, ikyxjo tzeˈnku el iˈjlin te Jesús kyuˈnxjal, ex ex kyxoˈn ttxaˈn tnam tuˈn tkyim.


Ijewa te je washa ra, je te ijewa ssëwa̱ baa, je kte te ijewa je̱r pablani ki̱ka. 	 Atzaj teˈ tjaw kyuˈjiˈn nimil toj Antyokiy, bˈeˈx i jaw tzalaj nimxix, quˈn tuˈn qˈuqbˈil kˈuˈjbˈaj tzˈibˈin toj, qa nya il tiˈj tuˈn kybˈinchin tiˈj tkyaqiltaqjo nbˈant kyuˈn aj Judiy.


Ka yis ki̱ yi sher kuna yis ktei shäk, ata yie jí sheke̱ rä bas tsa̱tkenakläksa̱. 	 O yolin Juan bˈaˈn wiˈja, quˈn ate Juan tzeˈnku jun tzaj, a nqoptzˈaj tukˈa jun yol twutzxix wiˈja kywutzxjal. Ex ma chi tzalaja jun jteˈbˈin qˈij tiˈjjo tyol. Qˈuqle kykˈuˈja tiˈjjo t‑xnaqˈtzbˈil Juan, ex ntzaj nnaˈn kyeˈy, noq tuˈn kykleta. Me mi qˈuqle nkˈuˈja tiˈjjo jun xjal, exla qa Juan, nyakuj qa il tiˈj tuˈn tkujsitjo nyola tuˈn jun xjal.


Je ki̱ka ka ijewa ia̱ ije biketsanak. Ka irä jiye kuna ta, Isaías te ietkä sha ji̱a rä: 	 Exla qa ikyjo, nlayx txi kynimin, quˈn atx juntl yol kyij ttzˈibˈin Isaías kyjaluˈn:


Ka irä jiye kuna ta, ka sá täkili däkka̱ je̱k pakäk iräle, je̱k shäk iräle, manele je̱k ebä ktei shäke̱ wa ra. Ata ijewa ñamabläke̱ iwakwa skabä, ijewa ñapakäke̱ iwakwa ja̱mibä, jekäi ijewa rä ka je̱r ta. 	 Quˈn nlay qo ela jun elnin junx kyukˈa junjun, a nchi nimsin kyibˈ kyil kyibˈx, ayeˈ nchi yolin qa wenqe, ex qa at tumil kyukˈa; qatzila qa attz, me noq te jun nukˈbˈil kyibˈ kyxolx. Ntiˈxla tumil ikyjo.


Ijewa damijulu ña̱la wà däkka̱ Jerusalén ka, jera Jesús damiju̱ ijewa wätsa̱k. Ijewa male̱te̱necha̱wa̱, ñakäi ira dami wa suanacha̱wa̱. Jera ite je doce wa kia jámi ni iwakwa ebä, jewa ia̱ ite ji o̱r mar iukä ja̱mi rä pakami: 	 Kyjaˈtaq kyjax Jesús kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin tzma Jerusalén; nejnin Jesús kywutzjo t‑xnaqˈtzbˈin, ex aye t‑xnaqˈtzbˈin tzaj tchewil kyiˈj, quˈn bˈeˈx kynabˈle tiˈ tuˈntaq tbˈaj tiˈj Jesús antza. Ex ayetzin xjal lipcheqextaq kyiˈj, bˈeˈx i tzaj xobˈ tuˈn ikyjo. Ajtz meltzˈaj Jesús, ex i tzaj ttxkoˈn t‑xnaqˈtzbˈin kyjunalx, ex ok ten qˈmalte kye:


Ka irä jiye kuna ta, yis wa̱ iju̱ñer kukjunabä ra jí yis ju wäjienak rä janakwa̱ta̱na yis wa̱, jishtä saje wa Säkekewaí Jesucristo wa̱ yis je̱r ko̱le käi. 	 quˈn a qAjaw Jesucrist o qˈmante weˈy qa chˈix tpon qˈij tuˈn nkyima.


“Jera iká te isha iia̱: ‘Yaba, ba se̱r dä yis da del. Yis ji tso̱ kalabe rä ba ia̱. 	 Xitzin ttzaqˈwin manbˈaj kyjaluˈn: Ay nkˈwal, luˈ te majx at wukˈiy, ex te tejiy jotxjo jniˈ at weˈy.


Ata je ebä wà bas ñakjatiacha̱wa̱ bas dä je jile bata shäk wa ktäkcha̱wa̱ wa yäbeila. 	 Antza aku tzˈele kynikyˈa kye qa antza tzajnin kyyajila kyiˈjjo ayeˈ ẍi kubˈ bˈyonkye yolil Tyol Dios ojtxe, quˈn ayexa nchi qˈmante.


Jera ite ijewa jawa̱ta̱na, jekäi ije̱k jiaka̱ni ko̱no ja̱rka mineju̱mi tipä a̱mikata. 	 Bˈeˈx i kyij ttzaqpiˈn antza, ex bˈeˈx okx toj bark kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin, tuˈn kyjlajinx tjlajxiˈ nijabˈ.


Yilé ssëna ji wa̱k ijewa ukä ja̱mi ra, yökö däke̱ksa̱ ikjä ja̱rka te ibolki wa däläwe̱che̱ke̱wa̱. Yilé ssëna ji wa̱k ijewa ukä ja̱mi ra, je ka̱wä ta duäkwa̱ jekäi. 	 Ex qa at jun nt‑ximin tuˈn tkubˈ bˈinchin mibˈin kyiˈj, ok k‑okil qˈaqˈ toj kytzi, tuˈn kytzˈeˈy te jun majx. Ex ikytzin kchi kyimileˈ aye kyaj tuˈn kybˈinchin mibˈin kyiˈj.


Ñerä Jesús te je kte biköle sha e̱ná ra, ite isha iwa̱ dulanak wa ia̱: 	 Tbˈajlinxiˈ tyolin Jesúsjo yol lo, tzaj tqˈmaˈn qeˈy, awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin:


Je ñanera ra sa̱ nu̱l bläklä ska ijewa minejulu sualecha̱wa̱, ñakäi ssële a̱naa si̱, julunami ibata shäk iwa̱ dulanak wa ia̱. 	 Ayen kyej qya jun paqx i etz rinin ttzi jul tuˈn kyxobˈil ex tuˈn kytzaljbˈil. Nchi ajqelin wen tuˈn kyxiˈ qˈmalte kye txqantl.


Ata iekta ko̱ta̱nacha̱wa̱ espada däke̱ksa̱ ale je̱tkeleka̱ caballo ki̱ kjä na wà. Jekäi jewa yaka te du biköle ssëwa̱cha̱wa̱. 	 Ex kykyaqiljo txqantl bˈeˈx i kubˈ bˈyoˈn tukˈa kxbˈil tbˈanilx tste, a etz toj ttzi Crist, a nchejintaq tibˈajjo chej. Ex tkyaqil pichˈ, ayeˈ kˈutzqe, i noj tuˈn kychibˈjil kyimnin.


Je palei ju̱ña Jope wa biköle te. Je ki̱ka chu̱li̱i̱ te Säkekewa biketsa. 	 El tqaniljo lo toj tkyaqil tnam te Jope, ex nimx txqan xjal nimin tiˈj tAjaw Tkyaqil.


Ñakäi je sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä pája̱mi shkiritke sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä saka tso̱ däka̱ veinticuatro. Je sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä tso̱ ki̱ka säkekewa kajali veinticuatro ñajäklelewa̱, ñapajiele sua suruu wà, tsa̱ku̱ ki̱ka corona yöle oro wà tkele tuläka̱. 	 Ex tiˈjile qˈuqbˈil lo, xi nkaˈyiˈn kyaje toj kaˈwnaq nejinel qˈuqleqetaq tibˈaj kyaje toj kaˈwnaq qˈuqbˈil, toktaq kyxbˈalin sjanin wen, ex tokxtaq jun toj kywiˈ bˈinchin tuˈn qˈanpwaq te jun yekˈbˈil teˈ kyoklin.


Jekjepa ite isu̱a ra kile wa te sä bakleka̱ wa je̱tkäklä yuleke̱. Jewa ia̱ ite ji paka jile she ja̱mi te isha: 	 Tlonte te Jesús, qa ataq kyajjo jniˈ txokenj, tuˈn kykubˈ qe kyibˈajjo tbˈanil qˈuqbˈil, a iteˈkutaq kyiˈjile meẍ te wabˈl. Tuˈntziˈn, xi tqˈoˈn jun tumil kye, tuˈn mi kynimsinxjal kyibˈ:


Ñerä ka̱ñir dawa̱ kja ra, Caifás ska ijewa wa̱ Jesús minetse̱ Pretorio ska. Ata ka ijewa minenewa̱ Pretorio na. Je rä ka ijewa ianacha̱kläwa̱ kuna ñá ye, je rä ijewa wa̱ Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä je kätäkläña. 	 Etz kyiˈn Jesús toj tja Caifás, tuˈn tkanin toj ja te kawbˈil kye aj Rom. Ex chˈixtaq qel sqix, ex ayetziˈn aj Judiy mix i okxi tojjo ja te kawbˈil, quˈn noqit i okx, bˈeˈxitla ẍi tzˈilix twutzjo kykawbˈil, ex ntiˈtla kyoklin tuˈn kywaˈn tiˈjjo wabˈj te Xjan Qˈij, quˈn toj kywutz, jun iljo tuˈn kyten toj kyjaxjal nya Judiy.


ñapaktäklä jui ska ra, oloi ta wa je̱tkäklä tso̱ wà, yakana mar ska ra, oloi ta wa je̱tkäklä tso̱ wà. 	 Kyajxix tuˈn kyokx qe te tnejil kyojjo ja te naˈbˈl Dios ex toj jun waˈn toj jun nintz qˈij.


Yi kaldu ju tsibata yöle shpatke ki̱ ra, ke je bitawa̱ni kjäkwa̱ iju na jile tso̱ tsa̱kksa̱. 	 Ex atzin xjal, a tokxtaq twiˈja, nlay taqˈ ambˈil tuˈn tkuˈtz qˈilte jun tiˈ te tuja.


Maitjä sá te wekte sheke̱ Säkeklä ia̱ bas ki̱ka; sá te bas ktei sheke̱ sá ka̱ kiäke̱ na ka jalewa̱ ta. 	 Kukx nqo qˈoˈnjiˈy chjonte te qMan Dios kyiˈja,


Je rä jishtä mostaza wä käi. Je tkenawa̱ ishäkä na ra, je rä tsi̱ne si̱ jile wä tso̱ ka̱jiska biköle katäbäka. 	 Ikytziˈn tzeˈnku jun tal twutz mistas, tal netzˈ, a nkux awet toj txˈotxˈ.


Ata saje wa Säkekewaí Jesucristo däke̱ni, ñakäi sä rä tapanakwa̱ ije wäja̱mi, je pake mar sá te. Je ki̱ka sá te el wa bas ia̱ ishe: 	 Atziˈn tiˈjjo tulil qAjaw Jesucrist, ex tiˈjjo aj qchmet junx tukˈa, qo kubˈsil qwutza kyeˈy, erman,


Ka jira yie bas kie kuna ji̱a kjanaklä wa ni. Ka irä jiye kuna ta, kjanaklä wa wa̱ ka iju̱ñer ji we̱ke̱ iblui te rä käi. Ata yie bas kie rä yis wa̱ shka̱ta wa ni, ji biköle yile yis ká wa̱ je ssa yis te, je shani yie bas ia̱ je ki̱ka. 	 Mi chi ok nqˈoˈnl kye jaˈlin te waqˈnila, quˈn mi bˈinte aqˈnil tuˈn, tiˈ kˈwel tbˈinchin tajaw aqˈuntl. Qalaˈ kchi okil nqˈolbˈin kye te wukˈiy, quˈn ma txi nyekˈiˈn kyeˈy kykyaqiljo ma tzaj tqˈmaˈn nMaˈn weˈy.


Säkeklä te ji we̱ rä wämo ki̱ka ije te bas weikäk wa kpemi nui ki̱, 	 Quˈn tzˈaqlexix te Dios. Tuˈnpetziˈn, il tiˈj tuˈn ttzaj tqˈoj Dios kyiˈjjo ayeˈ nchi yajin kyiˈja.


Yie ji ka su̱le sa̱ wa̱ shtä we̱mi ka̱jöir ka̱sha̱ka, ñakäi jile kjashemi ijuenaklä ye ka̱jiska i̱ski̱ka, pi juermi, yökö juermi, shka̱la buka̱namika̱ ta̱i. 	 Ktzajil nyekˈin nim techil toj kyaˈj; ex twutz txˈotxˈ k‑iwlil chikyˈ, qˈaqˈ, ex sibˈ, noq tuˈn qˈoj.


ji rä iyina si̱ tso̱ sa̱ ja̱mi kju̱ei, jekäi je kätkämi sa̱ ja̱mi itso̱ ye. 	 Nchi ok nkˈuˈjliˈn noq tuˈn Tyol Dios, a twutzxix, a at toj qanmin, ex ktenbˈil qukˈa te jun majx.


Ijewa minejulubä ra, ekla detse̱ iwäki̱ ktä wäblelewa̱ be wa̱. 	 Nchi etzkutaqjo ayej moẍqetaq, tej tul qˈiˈn juntl ichin, a mibˈin yolin te Jesús, quˈn tokxtaq jun taqˈnil tajaw il toj tanmin.


Ñerä je Juan wa̱ patkele wa minejulumini ra, ite Juan ktei chaka je chu̱li̱i̱ wa ia̱: “¿Jibä su̱ak bas dasta̱na ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska rä na? ¿Kje uka wäkpeke̱ si̱wa̱ te je su̱ak na? 	 Tej kymeltzˈajjo t‑xnaqˈtzbˈin Juan, bˈeˈx ok ten Jesús yolil tiˈj Juan kyukˈaxjal. Xi tqˈmaˈn kye kyjaluˈn: Tej kyxiˈy lolte Juan toj tzqij txˈotxˈ, ¿Tiˈtaqtzin wiq ichin kyajtaqa tuˈn kylontiˈy? ¿Ma noqpe jun ichin kabˈe tkˈuˈj, tzeˈnku jun ajlaj meltzˈaje tuˈn kyqˈiqˈ?


Kte si̱ kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, yi te yis biketsa je se̱rmi jekjeye. 	 Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, ankye kxel nimin weˈy, atpen te chwinqil te jun majx.


Ka irä jiye kuna ta, ikuna manele te je̱r iane dälässa, iweikarke̱ ije̱r kalme Säkeklä ska ki̱ka ka ji nui ta käi ra, je ne rä bäi rä. 	 Quˈn wenxix teˈ twutz Dios, qa ma tzikyˈx yajbˈil kyuˈn, a nya toj tumil, noq tuˈn nimilqiˈy tiˈj Dios.


Ata sä te ikúkemi ditsä ska ni ra, jera bena te sä kteche̱miwa̱ jak wà, ijewa te ibiketse iyina si̱ Juan rä jile bata shäk ni ki̱ka.” 	 Ex nlay txi qqˈmaˈn qa noq aye xjal ẍi tzaj chqˈonte qtzan Juan, quˈn qa ma txi qqˈmaˈn ikyjo, bˈeˈx aku qo kubˈ kybˈyoˈnxjal tukˈa abˈj, quˈn tuˈn kykyaqiljo maˈ xjal lo i xi niminte qa ate Juan jun yolil Tyol Dios.


Ijewa biköle rä ktei yile bäi ijewa te ji biketsa etkabä ki̱ka, jeiräta ijewa ia̱ Säkeklä kablele ji ma̱k je ka deneksa̱. 	 Tkyaqiljo nimil lo, bˈaˈn i ele twutz qMan Dios noq tuˈn kynimbˈil tiˈj, me naˈmxtaq kykˈmon teˈ a tzaj ttziyin Dios kye.


Je rä yis te Säkekewa kja̱nei wá̱ del je̱k jalewa̱ wà, yis wäriä kja ta̱i wà, ñakäi Judío wa te ibiketsaksa̱ o̱nak yis ukä ja̱mi je katable wà. 	 Kykyaqil qˈij o chin teˈn kyxola, ex o chin ajbˈiˈn te tAjaw Tkyaqil, tukˈa tkyaqil mutxbˈil, ex ilaˈ maj ma tzˈetz taˈl nwutza, noqitla tuˈn tel wenjo taqˈin qMan Dios. Ex nimku nya bˈaˈn s‑ul wiˈja kyuˈn Judiy.


Jí rä sä wäji̱atkele Jesucristo wa̱. Je ma̱ Säkeklä te iia̱, iwa̱ ji kiana o̱nak kukjuna kjashäklä ikjanaklä wa ia̱. Je patka ite iángel wa̱ bata yinak, ikjanaklä Juan ia̱. 	 Ajo yol lo, kubˈ tyekˈin Dios te Jesucrist, tuˈntzintla tkubˈ tchikyˈbˈin Jesús kye tkyaqil nimil, aye nchi ajbˈin te, tuˈn tel kynikyˈ tiˈjjo a il tiˈj tuˈn tbˈaj liwey. A Jesucrist tzaj tsmaˈn jun t‑angel qˈmalte wey, a ayiˈn Juan, a taqˈnil Jesucrist.


Ite sä biketsaksa̱ba kolonak iwakei yabala ye Jesucristo oloi ja̱mi, ije̱r ssëna jekäi iwa̱k, iwakei ki̱ ishena ki̱ka, 	 ma qo el tpaˈn, tuˈn qok tqˈoˈn te tkˈwal, noq tuˈn Jesucrist, a tzeˈnkuxtaqjo taj, a otaq bˈant tiˈj tuˈn.


Yie ibiketsa jekäi irä ki̱ka yis ssëna minak bas su̱ak säkätä, je rä bas ia̱ ji bäi däkläksa̱ botäbä kicha, 	 Quˈn qˈuqletaq nkˈuˈja tiˈjjo lo, kubˈ nbˈisiˈn tuˈn wikyˈa lol kyeˈy kabˈe maj, tuˈntzintla nmojiˈn kyiˈja.


Jera ijewa ñachakä rami: —¿Yibä te sa̱ ia̱ jak sa̱ nu̱l bläklä kjäshtäklä bulewe̱mi na? 	 ex chˈixtaq kypon ttzi jul, teˈ kyja yolin: ¿Altzila kye k‑elil qˈinte abˈj ttzi jul? chi chiˈ.


Moska ia̱ ra, sá jalar dä ji nu̱l käi iduäkläwa̱, ata isaka ia̱ ra, sá jalar dä ji kseka käi, ise̱naklä kseka. Jekäi ¿yibä ia̱ je kja̱nei o̱rmi bäi na? 	 Quˈn atzin t‑xilin Tbˈanil Tqanil lo kyxol nya nimil, te kyimin teˈ. Me kyxoljo ayeˈ kchi kletil, te chwinqil teˈ te jun majx. ¿Me ankyeˈ at toklin tuˈn t‑xi qˈmal teˈ Tbˈanil Tqanil lo, a nimxix t‑xilin?


Jekäi ka̱tuir dawa̱ kja ra, je jukläyäkä ska iminejulumi. 	 Atzin teˈ qok yupj, bˈeˈx meltzˈaj Jesús kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin.


Ditsä bäi te ji säkei ta bäi tso̱ iwa̱ ne ja̱mi ji bäi tse̱ksa̱ rä, ata ditsä yakei te ji säkei ta yakei tso̱ iwa̱ ne ja̱mi ji yakei tse̱ksa̱ rä. 	 Me anteˈ xjal, a tbˈanil tanmin, tbˈanilxjo ntqˈmaˈn, quˈn toj tanmin njatze tkyaqiljo wen. Ex anteˈ xjal, a nya wen tanmin, tkyaqiljo ntqˈmaˈn nya wen.


Jekäi yi rä Cristo ja̱mi ra, je rä yöleksa̱ni spa̱na. Ji mikle kjaju̱ e̱ná. Ñera je rä maneleksa̱ni spa̱na. 	 Quˈn tkyaqiljo at mujbˈil tibˈ tukˈa Crist, ma tzˈok te jun akˈaj tchiˈysbˈin. Ex mi xi lipe tiˈjjo ojtxe tumil, quˈn tkyaqil jaˈlin, ma tzˈok te akˈaj toj tchwinqil.


Jekjepa Juan mineju̱ Jordán ke̱i biköle sha̱na, je te sa pakta rä sa kiana wäoka̱nak sa̱ je̱k manewa̱kläksa̱, sa̱ nui janakläwa̱ bitaba ni. 	 Tuˈnpetziˈn, ate Juan ikyˈ teˈ kyojile jniˈ najbˈil, a iteˈtaq nqayin tkˈatzjo nim aˈ Jordán tbˈi, ex tqˈma kyexjal qa iltaq tiˈj tuˈn tajtz tiˈj kyanmin toj tkyaqil nya bˈaˈn toj kychwinqil, ex tuˈn kykuˈx toj aˈ te jawsbˈil aˈ, te jun yekˈbˈil qa otaq najsit kyil tuˈn Dios.


Ka je rä isu̱anawa̱ ebä kuna, ata ñakäi je rä ite iki̱ssëte tsu Pablo te inaklä me̱ iia̱, iwa̱ iyäkläksa̱ni. Je ki̱ka ite ikieke̱ ka̱raa iktäklä ñara. 	 Atzin te Félix, tzuntaq nyon teˈ, qa akutaq t‑xi tqˈoˈn Pabl pwaq te, tuˈn t‑xi ttzaqpiˈn. Tuˈnpetziˈn, ilaˈ maj txket Pabl tuˈn, tuˈn tyolin tukˈa.


Biköle saje wa këlecha̱wa̱ wa ku̱ ibiketsö jekäi. Ata bas te ibiketseke̱ kju̱awa ra, Säkeklä te bas wäji̱atkewe̱mi je wà. 	 Qkyaqilx a ma qo kujix toj qnimbˈil, atzin qeˈ tuˈn tkubˈ qbˈise. Me meqa mikyxil kyeˈ kyxim, ax Dios kqˈolte tumil kyeˈy,


Sá ká wa mikle wa te Säkeklä oloitsa rä jí ka̱tsä bata ska, ata bas te ishe Säkeklä oloitsäklä ke̱i rä Jerusalén ska ebä. 	 Qa ikyjo, at jun nxjela teˈy: Ayetziˈn qxeˈchila aj Samaria i kˈulin te Dios twiˈ wutz lo; me ayetzin kyeˈ aj Judiy nkyqˈmaˈn qa noq oˈkx toj Jerusalén aku qo kˈuline.


je̱k jewa̱ käi, je̱k wätkewe̱ ji yika käi. Ka ka̱wei kuna je shtä wätkewa̱klä. 	 ex tuˈn qmutxsin qibˈ, exsin tuˈn tbˈant qtzyunte qibˈ. Mixla aˈl aku tzaj kawinqe tiˈjjo ikyjo, quˈn ntiˈ jun kawbˈil tiˈjxi lo.


Sa Ká wa̱ iyaba shka̱l, jekäi ite ji biköle ju̱aksa̱ ije ia̱ iwa̱ ju̱ñenak. 	 Nimxix nqˈaqˈin tkˈuˈj qMan Dios tiˈj Tkˈwal, ex o tzaj tqˈoˈn toklin tibˈaj tkyaqil.


je rä ba pautäle ju̱ñaklä ba wa̱ iyina si̱ irä ni. 	 tuˈntzin telxix tnikyˈa te o bˈaj xnaqˈtzin tey.


“Bas se̱no je̱r ki̱i̱ ñayöle ka̱wei wà wa yika. Jewa ssërke̱ rä shkäk paiklä so̱lo̱rbe wà, ijewa wäbätsä rä ime chakarpa sa tapanaklä däli watju̱ak shtä ska wà, ñapaktäklä jui ska ra, oloi ta wa je̱tkäklä tso̱ wà, yakana mar ska ra, oloi ta wa je̱tkäklä tso̱ wà. 	 Kykaˈyink kyeˈ kyibˈ kyeˈ xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil. Quˈn axix kyajjo tuˈn kybˈet tojjo ma xqer xbˈalin, tuˈn kykaˈyinxjal kyiˈj qa wenqe, ex kyaj tuˈn kyqˈolbˈinxjal kye tukˈa kymutxbˈil kyibˈ kyojileˈ bˈe. Tzunxix nkyjyoˈn kyqˈuqil, a tnejilxix iteˈku toj muˈẍ ja te naˈbˈl Dios, exsiˈn tzeˈnku ncheˈx waˈl toj nintz qˈij te wabˈj.


Jera ite jewa patkami sa paktäk Säkeklä gobierno ktei wà, ñakäi sä duäke̱ wa bäiwa̱k. 	 Exsin i xi chqˈoˈntz tuˈn Jesús tuˈn kyxiˈ yolil teˈ Tkawbˈil qMan Dios, ex tuˈn kyqˈanin kyiˈjjo jniˈ yabˈ.


je minetse̱ iwa̱ säkätä rä Anás wäki̱, je rä Caifás nuakji ki̱ka. Jera je Caifás ne rä je año wà ra chui wa tsa̱ku̱i rä. 	 Ex jun paqx xi kyiˈn tzma tja Anás. Ante Anás ttata t‑xuˈjil Caifás, a toktaq te tnejinel kypale aj Judiy tojjo abˈqˈe anetziˈn.


Je dewa̱ je̱k duawa̱ yis wäja̱mi, te ishe yis ia̱: “El dikä Saulo, bä wä wajueno.” Jera ñawäsaka yie ije su̱a. 	 Ul Ananías lol weˈy. Atzaj teˈ tul, tzaj tqˈmaˈn weˈy kyjaluˈn: Ay, werman Saulo, chi kˈant juntl majljo twutza. Texjo or anetziˈn, bˈeˈx i kˈant nwutza. Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx nliˈy Ananías.


ñakäi je wà rä sa̱ tsa̱ku̱i wa siete. Cinco weikanacha̱wa̱, ekla kaldu ji̱a, iel ka däwa̱ba, ata mika̱ idewa̱ ra, je kiana se̱nak rä elkjebä bala ta. 	 Kyxoljo wuq, at jweˈ ma chi ikyˈ, ex jun nkawin jaˈlin, ex juntl naˈm tul. Me ajtzin tuljo a naˈm tul kyxoljo wuq, nya nim tqan ktenbˈil.


Je ki̱ka ijula ju̱a isaka tso̱ ko̱no etäbä ki̱ jewa bitäklä itsa̱tkäk. Jekäi jewa bite iwäki̱, je botäbä we pshiwa̱cha̱wa̱ ijewa te nima wà, yewa̱ je te iwä itäbiecha̱rawa̱ kje. 	 Tuˈntziˈn ikyjo, bˈaj xi kyyekˈin kyqˈobˈ kyeˈ kyukˈa, ayeˈ tajawtaqjo juntl bark, tuˈntzin kyxiˈtaql kyeˈ mojilkye. Ex jun paqx i xiˈ, ex kykabˈilx kyej bark i jaw noj kyukˈa nimku kyiẍ; noqtaq chˈinl kyaj tuˈn kyxi yuqˈj.


Je rä jishtä ka diklä talarka̱ba yikaba ra käi: jera sä yäkä rami, sä ji yä rami, sa̱ se̱r dami, sa̱ ñama rami se̱nakwa̱, mine rämi Noé minewa̱ ko̱no ja̱rka díaí ska kje, 	 Quˈn ikytziˈn tzeˈnqej qˈij, tej naˈmtaq ttzaj qˈaqabˈil; kykyaqil xjal twutz txˈotxˈ nchi bˈaj waˈntaq, ex nchi bˈaj txˈujtetaq, ex nchi bˈaj mejetaq, ex nchi bˈaj xi kyqˈoˈntaq kykˈwal toj mejebˈlin, tzmaxi teˈ kyokx Noé toj ma tij bark.


ata je rä pi säkei ta je ne wà, jishtä oveja yaba ka pate̱leka̱ kuna, ka medele ta pi käi, je rä Cristo pi. 	 qalaˈ tukˈa tchkyˈel Crist, a tbˈanilxix te jun majx, a xi qˈoyit te chojbˈil qil twutz Dios, tzeˈnku jun tal tal rit te oyaj twutz qMan, a tzˈaqle, ex ntiˈ tkyˈi.


Jera ite ichaka ijewa ia̱: —¿Ka bas je̱r däba jeska na? 	 Me yajtzin qetz, mi n‑el kynikyˈa te. ¿Ma nlan kanin jun wabˈj qxol?


Ka̱wä deka̱ las doce ra, ka̱ wätuinawa̱ itjä yee ka̱ biköle ska, mine rämi las tres kje. 	 Teˈ tok kabˈlaj qˈij, ex tzmaxi toj oxe or te qale, bˈeˈx ok yupj twutz txˈotxˈ.


Ka irä jiye kuna ta, ije dämiwa̱ oloi ta ta̱i Säkekewa wäna. Vino irä shkota irä, ka je yanak kuna iwa̱. Itso̱ ji̱a ia̱mi sha̱ wà ra, ipshirmiwa̱ Wikblu Sikina wà. 	 Quˈn nimx k‑ajbˈila tkˈwala te Dios. Nya txˈujtinel, ex naˈmxtaq tul itzˈje, noq nojninl tanmin tuˈn Xewbˈaj Xjan.


Jera ijewa klä papjoi kpata̱na ji o̱naklä ijewa ukä ja̱mi. Jekäi iminejulu Iconio ska. 	 Me ayetzin kyej Pabl ex Bernabé el kychtoˈn quq tiˈj kyqan, te yekˈbˈil qa nya wenjo nbˈanttaq kyuˈnxjal. Ex bˈeˈxsin i xiˈ tzma Iconio.


Jera ijewa te ichaka iia̱: —Sapaktäk, ¿bikökje je o̱rmi rä na? ¿Jibä juermi säkätäba ijuenaklä ye je o̱r mar kja irä na? 	 Xitzin kyqanin t‑xnaqˈtzbˈin te kyjaluˈn: Ay Xnaqˈtzil, ¿Jtojtzila bˈaˈn tbˈajjo ikyjo? ¿Altzila kye techil, tuˈn tok qkaˈyiˈn, noq tuˈn tel qnikyˈa te, qa chˈixtaq tul kanin tkyaqiljo lo?


Yis te ishe bas ia̱, ka irä jekäi kuna; ata ka bas wakwa ñamaneneksa̱ ra, bas bena weikarcha̱miwa̱ je su̱ta. 	 Ok kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa mina, chi Jesúsjo. Quˈn ikyqex kyejiˈy, ok chi kyimil kyeˈ, qa mina s‑ajtz tiˈj kyanmiˈn tukˈa Dios.


Ji yöleksa̱ ka kuna ka juenakwa̱ ije wäna käi. Ata ji biköle tso̱ rä ki̱tse̱leju̱mi atjä, ale yi ia̱ sä rä je̱k shäkka̱ je wakei wäna. 	 Ex ntiˈx jun tiˈ toj tkyaqiljo tchˈiˈysbˈin qMan Dios nya ojtzqiˈn tuˈn, ex ntiˈx jun tiˈ, a akut tzˈewit, quˈn tkyaqil qˈanchaˈl te Dios. Ex tkyaqilxjal k‑okil toj paˈbˈin twutz, tiˈj tkyaqil tbˈinchbˈin.


je wà chu̱li̱i̱ wa je̱rike juenaklä wa̱. Ata ba je̱r ja̱mi ije dälärmi ta̱i, jishtä espada wà sä tkeksa̱ dälär kje. 	 Ex antza k‑elile tnikyˈtzajil tbˈis tanmin junjun, quˈn junjun kchi xel lipe tiˈj ex junjun mina. Me te tey, nana, jun kyˈixbˈajil te tanmiˈn tuˈn bˈisbˈajil, aj tok tkaˈyiˈn, aj tel ikyˈin kyuˈnxjal.


Ata Judío wa je̱r ki̱ Pablo ianawa̱. Je kju̱ei ijewa te kje ditsä ka bäi kuna wa, ka ji wa̱k kuna wa tapawa̱wa̱ chu̱li̱i̱. Jewa ra ijewa te ditsä wätji̱wa̱ka̱, jekäi je jukläyäkä wa kjoyinaka̱ ta̱i, julunami kjawa̱julu Jasón ju naka, Pablo irä Silas irä jäkmi ditsä wäki̱. 	 Me tuˈntzintzjo ikyjo, bˈeˈx jaw kyikyˈin Judiy a nya nimilqetaq, noq tuˈn kyxkyˈaqlin, ex ok kychmoˈn jun jteˈbˈin nya wen xjal, a ayej kyˈajqe, a iteˈtaq tojile tnam. I bˈinchin ikyjo, noq tuˈn kyjaw naj, ex tuˈn kyjaw tilj kykyaqilxjal toj tnam. Okx kypaˈn tja Jasón, tuˈn tjyet Pabl ex Silas, tuˈn kyetz qˈiˈn, ex tuˈn kyxi qˈoˈn kyexjal.


Ñakäi jile bata shäk Eliseo bakle ke̱i kje, paiale lepra wa̱ wa tso̱ ta̱i Israel wa sha̱na, ata ijewa mane a̱ni ka bäineni, ata Naamán Siria wa, je ebä. 	 Ex ikyxjo, ilaˈtaq qxjalil yabˈ tuˈn txˈaˈk, aj noqtaq n‑el lemimin, me mix jun kubˈ tqˈaniˈn Elisey, a yolil Tyol Dios ojtxe, qalaˈ oˈkxjo jun bˈetin xjal, Naamán tbˈi, a tzajnintaq toj ttxˈotxˈ Siria. Ex ikyxjo nya qxjalil. Bˈalaqa nya oˈkqox nqo ok tkˈuˈjlin Dios.


Ñakäi ite isha ijewa ia̱: —¿Baishe sä te tsi̱ni tse̱mité dunakcha̱ cajón niki̱ka iräle, ja̱ka̱ niki̱ka iräle na? ¿Ka je dueka̱ rä iduäkläka̱ ki̱ka na? 	 Atx juntl techil kˈwel nqˈoˈn. ¿Ma tzuntzin n‑ajbˈin jun tzaj kyeˈy, aj tokx tjaqˈ jun kax mo tjaqˈ jun watbˈilj? ¿Ma nyatzin tuˈn tkubˈ tibˈaj jun tkubˈil tuˈn tkˈant toj kyjaˈy?


Yis te bas biketsa kianak ta̱i. Ta̱i yis je̱k ssäke̱ bas wà. Yis ssëna je̱r pablele bäi. Sá weikarke̱ biköle sha̱na ki̱ta si̱ yis ssërke̱ a̱naa. 	 Nimxix qˈuqle nkˈuˈja kyiˈja, expe nchin yoliˈn kyiˈja kywutz txqantl; ma chewx wanmiˈn kyuˈn. Noq toj tkyaqiljo n‑ikyˈx wuˈn, me nchin tzalaja kyiˈja toj tkyaqil.


Ka̱wä oloi rä kju̱awa, tulu oloi rä kju̱awa, ñakäi bekwä oloi rä kju̱awa. Jekäi bekwä oloi ñir dä kju̱awa kju̱awa. 	 Quˈn ikytziˈn tzeˈnku te qˈij, mikyxi tqoptzˈajiyiljo tzeˈnku te xjaw mo tzeˈnkuˈ kye cheˈw. Me ex ikyqex kye cheˈwjo nya junx kyqoptzˈajiyil kykyaqilx.


Jera idemijulu jukläyäkä tsi̱ne na mai ijewa mike̱ ska ra, ije juer imaju̱ ji̱a käi. 	 Atzaj teˈ kykanin tojjo tnam, a jaˈ tuˈntaq kyxiˈye, majx tqanku xiˈl te Jesús, nyakutzintlaj najchaq chˈintl tuˈn tpone.


Jekäi je alaklä tu̱nami ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska, mai iia̱ ka̱ yolole Säkeklä wa̱ ska, jeska pasu̱nak mil dosciento sesenta día. 	 Ex atzin qya bˈeˈx xi oq tojjo txˈotxˈ, a ntiˈ kynajbˈilxjal toj, a jaˈ otaq bˈante jun tnajbˈil tuˈn Dios, tuˈntzintla tkˈaˈchit toj 1,260 qˈij.


Ke bas yaka wäjienaklä tulaksa̱ ji yakei ia̱ iwa̱ wao̱nak ji ka wämo kuna wa̱klä. Ata bas ñatulöksa̱ Säkeklä ia̱ shki̱le tuläka̱ni kseka dulecha̱wa̱ wa sha̱na käi, ñakäi bas wäjienaklä tulöksa̱ ije ia̱, iwa̱ wao̱nak ji wämo wa̱klä. 	 Ex mi txi kyqˈoˈn kyxmilila te bˈinchbˈil il. Qalaˈ, kyqˈonx kyxmilila te Dios te bˈinchbˈil bˈaˈn, quˈn ma chi kyima te il, noq tuˈn akˈaj kychwinqila, ex ma chi jatz anqˈiˈn juntl majl jaˈlin, me te Dios.


Je plaabä ra, yie ijewa patkami bä wäki̱. Bäije ba deju̱ rä. Jekäi jiska sá biköle tapana rä Säkeklä wäna, ji shäk Säkekewa te ba paka rä je biköle ssäk. 	 Tuˈnpetziˈn, chi Cornelio, bˈeˈxkux ẍi ex nchqˈoˈnjiˈy oxe ichin te jyoltiy, ex luˈy ma tzul tukˈa twenila. Loqotzintz otoˈ twutz Dios jaˈlin qkyaqilx, ex qaja tuˈn qbˈintiˈy tkyaqiljo ma tzaj tqˈmaˈn Dios tey, a tuˈn ttzaj tqˈmaˈn qeˈy.


Ije rä mo̱nak ta̱i ikläka tabeli yaka wà, ñakäi cadena wà, ata ite cadena butse tkeke̱wa̱, tabeli yaka ku̱eche̱ke̱wa̱. Ka yi a̱ni täki ta iwätkewa̱k. 	 Ilaˈ maj i kubˈ kˈloˈn tqan ex tqˈobˈ tukˈa kxbˈil, me bˈeˈxtaq nbˈaj kubˈ tlaqin, ex mix aˈlxtaq nxkye tiˈj.


Je ne wà sa̱ ia̱ ikablele ji säkei ta, ji kibiwa̱ si̱ ma̱k rä, je wà bas däkläwa̱ña Säkeklä del käi, je rä ka̱jiska sa yakei terke̱ ji tker sa̱ ja̱mi kju̱ei, je cha̱ jolowa̱ bas te ki̱ka. 	 Ex noq tuˈn tkyaqiljo lo, tzaj tqˈoˈn jun kujsbˈil tyol, a nim t‑xilin, tiˈj tkyaqiljo wen, a taj tuˈn tbˈinchin qiˈj, tuˈntzintla noq tuˈnjo yol lo, ma qo ok tzˈaqle tzeˈnku te Dios, tuˈntzintla qel oq twutzjo tkyaqiljo nya wen, a tzajnin tiˈjjo jniˈ achbˈil te twutz txˈotxˈ.


Jera je horaí ebä wà, Jesús te chu̱li̱i̱ bäiwa̱ni, duë ta kju̱awa kju̱awa wa käi, duë wa̱ weikanak wa käi, wikblu yakeila wa̱ kololewa̱ wa käi, ñakäi ite ka wä wajuenak kuna wa chu̱li̱i̱ wä wajuewa̱. 	 Texjo paq anetziˈn, nimku yabˈil i qˈanit tuˈn Jesús, ex nimku kyixkˈoj, a jun paqx n‑el lemimin; ex nim taqˈnil tajaw il, bˈajetz toj kyanminxjal; ex nimku moẍqetaq i jqet kywutz tuˈn.


Ata ijula wäkpa ra tkäbe ja̱naksa̱ yökö naka, je ia̱ ka imedene. 	 Me atzin te Pabl, bˈeˈx el tchtoˈn tiˈj tqˈobˈ. Tuˈn ikyjo, bˈeˈx kux tzˈaq tej kan toj qˈaqˈ, ex ntiˈ te Pabl bˈajte.


ñaebä idäkläwa̱ tene shkiri ta wa káí ye, ka irä yi rä tene shkiri ta wa ebä kuna, ata ñakäi yi te sa ká Abraham bakle itäri mable ji biketsäk etkabä ka ije ia̱ tene shkiri o̱rba ra, jewa káí ye ñaebä. 	 Ex ax Abraham tok te nim toklin kyxol kykyaqiljo xjal, ayeˈ tok kyechil tiˈj kychibˈjil, ex lipcheqek tiˈjjo tnimbˈil Abraham, a attaq, tej naˈmxtaq tok techil.


Jera kte ssëna mo̱ ja̱rka, je te ishe: “Jí ne rä yis yaba kolole yis wa̱ rä. Je ne ktä ssö rä.” 	 Tojjo muj anetziˈn, etz yolin jun tqˈajqˈojil, ex tqˈma: Axixpen wejiˈy Nkˈwal lo, skˈoˈnxix wuˈn. Kybˈinkujiˈy Tyol.


Ka̱wei me̱na Israel wa ia̱, je rä wakja̱neio̱nak chui Leví wa wa̱, je kuna rä je oloi ja̱mi sä däwa̱ parule bulee ra, ¿jiye chui saka shena däkwa̱ jishtä Melquisedec käi, ata ka kile kuna jishtä Aarón käi rä na? 	 ¿Me tiˈtzin tajbˈin luˈn ikyjo te qe? Aye xjal aj Israel tzaj kytzyuˈn ojtxe kawbˈil noq kyuˈn pale, ayeˈ tzajninqe tiˈj Leví, a t‑xeˈchil Aarón. Me atzin ojtxe kawbˈil nlay chi ok xjal tzˈaqle tuˈn. Quˈn noqit ikyjo, minatla xttxˈixpe Dios ojtxe kawbˈil, ex minatla saj tchqˈoˈn juntl pale, a Jesús, tuˈn tok te pale te jun majx, nya tzeˈnqeku aye tzajninqe tiˈj Aarón, qalaˈ tzeˈnku te Melquisedec.


Säkeklä wa̱ iwakei cha wa ju̱ñele kja iwa̱, jewa ka tuluneksa̱ kuna. ¿Ata ka bas wa̱ jiräni kte yöle te Elías pake rä ju̱ñer na? Ale ite Israel wa kjatia Säkeklä ia̱: 	 Quˈn atxix naˈmtaq tkubˈlin xkye tkyaqil, ax Dios o jaw skˈoˈnkye aj Judiy, tuˈn kyok te Ttanim, ex nya o chi el tiˈjlin. ¿Ma miˈtzin bˈiˈn kyuˈn tzeˈnku ntqˈmaˈn Tuˈjil Tyol Dios, tej tyolbˈin Elías kyiˈj aj Judiy toj tnaˈj Dios? Chiˈ kyjaluˈn:


ite isha ijewa ia̱: —Bas ñatso̱ tulömi jiska. Ka irä jiye kuna ta, ka je yaba rä dulewa̱ kuna, ata ikapawa̱ irä. Jera ijewa te ija̱ñetsa. 	 Xi tqˈmaˈn Jesús kye: Ku kybˈaj exa peˈn. Quˈn a tal txin lo nya ma kyim, qalaˈ noq nktan. Me noqx i bˈaj jaw tzeˈnxjal tiˈj.


Je ki̱ka bas ku̱ bas jula ja̱lmalecha̱wa̱, bas köchöwä karalecha̱wa̱ täkiwo̱, 	 Me ilaˈ at kyxola tzeˈnkuˈ ntzaj nya bˈaˈn kyiˈj, mina nbˈantl kyjaw weˈ toj kynimbˈil. Iky tzˈelpineˈ tzeˈn jun xjal ma qˈajle tqˈobˈ moj qa tqan.


Jera Pedro damiju̱ iitäki̱ ka̱miika, demi chui wa tsa̱ku̱i juitäki̱ kje, je̱tkawa̱ Templo kjänanak wa sha̱na banakña yökö kjä ja̱mi. 	 Najchaq lipchexitaq Pegr tiˈj Jesús. Atzaj teˈ tkanin tpeˈn tja tnejilxix pale, axsa kyja qeye xqˈnel qˈaqˈ kyxoljo xqˈuqil tnejil ja te naˈbˈl Dios.


Ata Pablo ka ssëne bäi ikiäkmiña. Ka irä jiye kuna ta, je te ijewa jawa̱ta̱na Panfilia ska ka shkene ji̱a ijewa ra Säkeklä kja̱nei wa̱k ki̱ka. 	 Me nya bˈaˈn ele luˈn toj twutz Pabl, quˈn tuˈn otaq tzˈel tpaˈn te Marks tibˈ kyiˈj, tej iteˈtaq toj txˈotxˈ te Panfilia, ex tkyˈeˈtaq tuˈn tten kyukˈa toj taqˈin Dios.


Jera je alaklä deju̱ je̱tkawa̱ wakte iwä ja̱mi, te isha iia̱: —Säkekewa, yis tsa̱tköpa. 	 Me anteˈ qya kubˈ meje twutz Jesús, ex xi tqˈmaˈn: ¡Tata, chin tonima!


Je su̱ta bas dä jishtä jak kseka käi, yönakka̱ ju wikblu iá ye, bas däkläwa̱ chui sikii wa ye, ji wikblu iá ma̱kka̱ kianak Säkeklä ki̱ Jesucristo oloi ja̱mi. 	 Ikyqetzin kyejiˈy tzeˈnku abˈj itzˈ, kyjaˈ kyjaw chˈiysiˈn tuˈn kyoka te tja qMan, a bˈinchin tuˈn Xewbˈaj Xjan; ex tuˈn kyoka te jun chˈuq pale xjanxix, tuˈn kyxi kyqˈoˈn oyaj tukˈa tkyaqil kyanmiˈn, a ntzalaj qMan Dios kyiˈj, noq tuˈn Jesucrist.


Jí ne wà sa̱ je̱r ko̱rmi sa̱ wa̱ Säkeklä yabala shka̱l dä: Je rä sa te Säkeklä shka̱li̱bla ra, ñakäi sa te iwa̱ sa pakale ji wa̱k, je wawa̱ ra. 	 Qa kˈuˈjlin qMan Dios quˈn, ex qa nkubˈ qnimiˈn a ntqˈmaˈn, n‑el qnikyˈ te qa ajin qeˈ tkˈwal kˈuˈjlinqe quˈn.


Jera je wäsaka Jesús ssëna a̱naa si̱ Wikblu Sikina oloi ja̱mi te isha: “Papá, ka̱jöir ka̱jiska wakei, yis te ba kjeishe kte bäi wà. Ka irä jiye kuna ta, ba te jí ktei blawa̱ ka̱biketsä ta wa yika je̱r ta wa yika, ata ba te yabala wäji̱atkewa̱ je wà. Papá, jekäi irä, ba wäbatsa jekäi ki̱ka. 	 Texjo paq anetziˈn, jaw tzalajxix Jesús tuˈn Xewbˈaj Xjan, exsin tqˈma kyjaluˈn: Taa, ay tAjaw kyaˈj ex ay tAjaw txˈotxˈ; loqiˈn nchin nimsin Tbˈiy jaˈlin, quˈn tuˈn ma kubˈ tewin tejiy t‑xilin tumil kolbˈil kyeˈ xjal a ẍtijqe ex nim kynabˈl toj kywutz, exsin ma kubˈ tchikyˈbˈintza kywutzjo xjal, a qˈoˈnk kyoklin te ntiˈ bˈaˈn kyuˈn. Ikytziˈn Tata, quˈn ikytaqkuxla tajiy.


Jí ne käi yis ka̱kiäke̱ rä, je rä bas ñashka̱li̱bläklä ki̱ta ki̱ta, je wà ji ki̱ju̱ñak ji̱a käi, je̱r ko̱nak ji̱a ji biköle ia̱ käi, 	 Ex nchin qaniˈn toj nnaˈj Diosa kyiˈja, tuˈn tten nimxixl tqˈaqˈbˈil kykˈuˈja kyxolxa, ex tuˈn tten kynabˈla, ex tuˈn tel kynikyˈa te tkyaqil,


Yis ne rä ‘Alfa’ rä, ‘Omega’ rä, isäkätä rä, ibata jekje rä, iñak rä, ibata rä. 	 Ayin weˈ ẍin kubˈ bˈinchinte ojtxe, ex kbˈajil tkyaqil wuˈn. Ayiˈn intin, ex mibˈin bˈaj. Ayin weˈ atxix te tnejil, ex tibˈaj tkyaqilch.


Jekjepa ite sa paktami jile she ja̱mi jikäi: “Ekla te uva yäkä je̱wa̱ bakla, jekäi ite je peitata̱na shka̱bläk wa ia̱, kjepa iwakei mineju̱mi ka̱ ka̱mii däkni je̱naapa. 	 Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, ok ten Jesús yolil teˈ jun techil lo kyexjal: At jun xjalch, kux tawaˈn txqan tqan uv toj ttxˈotxˈ, exsin bˈeˈx xi tqˈoˈn ttxˈotxˈ te kymajin xjal, exsin xiˈtz toj jun tbˈe najchaq wen.


Kai, ata yie ishe, jile kekläí me̱i kja̱nei wa̱k wa te ji me̱ke̱ka̱ ra, je me̱ke̱ka̱ ijewa te rä be ne ia̱, ka je rä Säkeklä ia̱ kuna. Jekäi ka yis ki̱ bas shene ñawäjiäkwa̱ be ra. 	 Qalaˈ, a wejiˈy nxi nqˈmaˈn, qa ayeˈ nya nimil, tzeˈn nxi kyqˈoˈn tchibˈjil aluˈmj te oyaj kywutzjo kywutzbˈiyil, te taqˈnil tajaw il nxi kyqˈoˈne, ex nya te qMan Dios.


“¿Yi rä je̱r ko̱le Säkekewa je̱rikä ia̱ rä na? ¿Yi rä delewa̱ ije ia̱ jile shäk ye rä na? 	 ¿Ma atpela jun n‑el tnikyˈ tiˈjjo tnabˈl qAjaw? Ex ¿Ma atpela jun o tzaj xnaqˈtzinte?


Bas wa̱ je ju̱ñer kja. Bas dä chatkelewa̱ je ji iyina si̱ ja̱mi, jeiräta del yis kawäta bas je̱r ja̱wa̱k ji̱a je wà. 	 Tuˈnpetziˈn, kukx nxi nnaˈnjiˈy tiˈj tkyaqiljo lo, tuˈntzintla kukx kywejiˈy toj kynimbˈila, noq tuˈnjo yol twutzxix, a at kyukˈiy.


Je rä ji bäi yile o̱nak Abraham ia̱ je däkläksa̱ ka Judío kuna wa ia̱ Cristo Jesús ja̱mi, je wà Säkeklä kablele iwikblu ma̱k je däkläksa̱ sa̱ ia̱, sa te ji biketsa etkabä oloi ja̱mi. 	 Bˈajjo ikyjo, noq tuˈn qkˈmoˈnte kyˈiwbˈil, a tzaj tqˈoˈn qMan Dios te Abraham ojtxe, ex tuˈn qok te jun xjal tzˈaqle twutz qMan, exla qa Judiyqo, ex qa mina. Ex noq tuˈn qnimbˈil tiˈj Crist, a Jesús, at Xewbˈaj Xjan toj qanmin, a o tzaj tqˈoˈn Dios, tzeˈnku tqˈma.


Sa te jekäi Cristo kja̱nei wá̱ ra, je te Säkeklä ssëwe̱mi a̱naa, ñakäi ditsä te je shemi bäi. 	 Qa ma qo ajbˈin te Crist tojjo tumil lo, ktzalajil qMan Dios qiˈj, ex wen qo elile kywutzxjal.


sa̱ je̱r ska sä ssërke̱ nui ta ji ki̱ käi ra. Ka irä jiye kuna ta, Säkeklä rä sa̱ je̱r ska sä ssërke̱ jishtä iá je tsa̱ta, ñakäi ije wa̱ ji biköle ju̱ñer. 	 Mi kubˈ qbˈisin toj qanmin qa ntiˈ qoklin twutz Dios. Qalaˈ il tiˈj tuˈn tel qnikyˈ te, qa a qoklin tzajnin tiˈj qMan, a ojtzqiˈn tkyaqil tuˈn.


“Kal bäiwo̱ bas ku̱, jera iwärmi rä wä ta bäi; iräle, kal yakei tewo̱ bas ku̱, jera iwärmi rä wä ta yakei. Ka irä jiye kuna ta, kal juer dä iwä ne wà. 	 Ikyqetzin kyejiˈy tzeˈnku jun tze. Qa ma tzˈok kaˈyit wen, tbˈanil k‑elile twutz wen. Ex qa mina, nya tbˈanil twutz k‑elil. Tuˈnpetziˈn, k‑elile tnikyˈtzajil tiˈjjo tze, noq tuˈnjo twutz.


Ka irä maikäi kuna ta, ikuna sa dami ji̱a Säkeklä bolki wa ye käi ra, ije̱r bäinani sa ra iyaba duawa̱ oloi ja̱mi, jera je tsa̱ta si̱ sa̱ tsa̱tkermiksa̱ ise̱r kseka oloi ja̱mi Säkeklä je̱r bäinani sa ra ki̱ka. 	 Ajqˈojqotaq tukˈa, me ma qo ok tmujbˈin Dios junx tukˈa, noq tuˈn tkyimlin Tkˈwal te qxel. Me nimxixtl tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj qiˈj jaˈlin, quˈn ma qo ok te tkˈwal tuˈn qmujbˈil qibˈ tukˈa. Ex tuˈnjo tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj, ok qo kletil tuˈn te jun majx.


Jikäi yis te bas je̱r ku̱e, je ne rä bäi bas ia̱ rä ki̱ka. Jí año bakle waté bas ne te je tapawa̱miba rä, ka irä bas te je tapawa̱miba ebä kuna, ata bas wakwa ne je̱r ssënaba je ma̱k rä. 	 Tiˈj tkyaqiljo luˈn kxel nqˈoˈn jun tumil: Tojjo abˈqˈe xbˈaj, nya noq kubˈ kybˈisiˈn tuˈn t‑xi kyqˈoˈn jun oyaj, qalaˈ bˈeˈx tzyetku tchimle kyuˈn.


“Je ukä ki̱ däli wäsika̱nawa̱ Egipto irä, Canaán irä ke̱i biköle ska, jekäi sä weikana e̱e̱na. Jera ka sa kalí wa ia̱ ñanak ko̱r ji̱a. 	 Tbˈajlinxi ikyjo, ul nim waˈyaj ex nim yajbˈil toj tkyaqil Egipto ex tzaluˈn toj Canaán, jaˈ najleqetaq ojtxe qxjalil, ex ntiˈtaq kywa.


Ka irä jiye kuna ta, saje wa kekläí rä yökö ji däläwa̱kwa̱ itjä. 	 Quˈn atzin tkawbˈil qMan Dios ikyjo tzeˈnku jun nim qˈaqˈ, a o kˈwel bˈaj tkyaqiljo nya bˈaˈn tuˈn.


Jera je ki̱ chui wa tsa̱ku̱i irä ije tsa̱tkäk wa kalabe irä, je̱r ki̱ ijewa ianacha̱wa̱. Jewa rä ale saduceo wa ka̱ju̱ñe ja̱mi. Jera ijewa ñajaka̱, 	 Aj tnejilxix pale, junx kyukˈa jun chˈuq Sadusey, bˈeˈx i jaw xkyˈaqlin kyiˈjjo tsanjil.


Je su̱ta yis Ká se̱nak ka̱jöir te iwe̱mi bas ukä ja̱mi ka bas wakwa wa̱ sa saka janewa̱ bitaba bas je̱r ska ra rä. 	 Atzaj teˈ tbˈaj yolin Jesús tiˈjjo techil lo, xi tqˈmaˈn: Ikytziˈn kchi tenbˈilajiˈy tuˈn nTatiˈy toj kyaˈj, qa mina xkubˈ kynajsiˈn til jun kyukˈiy tukˈa tkyaqil kyanmiˈn.


“Däyë rä bäi, ata iianawa̱ ka kjei ta ji̱a ra, jera ¿jibä wà je bäirmini na? 	 Tbˈanilx te atzˈin. Me qa ma tzˈel najjo tpitzˈmejiltz, ntiˈlxla tajbˈin.


Ñera ba wa̱ jini sa pakale ji wa̱k ju̱ñer: ‘Ke sa ktawa̱. Ke ma manena. Ke ba jakbla. Ke ji shaka̱ ka̱yue wà ñakjatiäklä shtä ska. Ke sa saka waña. Ba ká irä, ma a̱mi irä, dälätsö.’ 	 ¿On chi tbˈijiy tkawbˈil Dios? Mi bˈiyiˈn. Mi kyˈaˈjiˈn. Mi tzˈelqˈiˈn. Mi jaw bˈant yol tiˈj jun aˈla noq tuˈn kukxjo. Niminkujiy ttatiy ex tnaniy.


Jeiräta tene shkiri ta wa wakwa si̱ ne te ka ka̱wei dälätse kuna, ata ijewa ki̱ bas shena tene shkiri wa̱k rä iñassäklä bas yaka wà. 	 Me ayetzin xjal luˈn, a kyaj tuˈn tok kyechila tiˈj kychibˈjila, me mi njapin tkyaqil ojtxe kawbˈil kyuˈn. Oˈkxnaj kyajjo tuˈn tok kyeˈ kyechil, noq tuˈn tjaw kynimsin kyibˈ, qa noq tuˈn kytzi nkubˈ kybˈinchinjiˈy a nkyqˈmaˈn.


Säkeklä rä ji wa̱k bulee. Je ne wa̱ bas kile wäjienakwa̱ iyaba Jesucristo saje wa Säkekewaí ra ñara rä. 	 Ex ate Dios kukx njapin bˈaj Tyol tuˈn, a xjaw skˈoˈn kyeˈy, tuˈn kymujbˈin te kyibˈa tukˈa qAjaw Jesucrist, a Tkˈwal.


Fariseo wa ekla te Jesús kiami yäkäk ira. Jera idewa̱ju̱ je fariseo ju ja̱rka ra, ije̱k baklawa̱ yäkäk. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, jun Parisey kubˈsin twutz tuˈn t‑xiˈ Jesús waˈl junx tukˈa toj tja. Kutzin, chi Jesúsjo. Atzaj teˈ tkanin, ok qe tiˈj meẍ. Qˈuqletaq te Jesús,


Yie ba wetsemiksa̱ Judío wa yika, ka Judío kuna wa yika, jewa ne ska jira yie ba patke mar dä, 	 Kkletila wuˈn kye Judiy ex kyeˈ nya Judiy, quˈn kyxoltzin xjal anetziˈn kxel nchqˈoˈniy jaˈlin.


Jekäi pa ta kju̱awa kju̱awa wa, ditsei wä ta kju̱awa kju̱awa wa, ktä ta kju̱awa kju̱awa wa, ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa te ijewa nu̱l su̱emi tres día y medio bala na, ata jewa wa̱ ka ka̱ me̱nak inu̱l itäbiächa̱kläwa̱. 	 Ex toj oxe qˈij tukˈa nikyˈjin, ayetzin xjal twutz tkyaqil txˈotxˈ, aˈlchaqx kye kyxeˈchil, kyyol ex kytanim, kchi kaˈyil kyiˈj, ex mi txi kyqˈoˈn ambˈil, tuˈn kykuˈx muqet.


Ji biköle ska ba ku̱ ji bäi wo̱ mablenak sa̱ wa̱ käi, sa pakte ska ji yina si̱ wà käi, dälätsalewa̱ käi, 	 Ex aku te, tuˈn tkubˈ tqˈoˈn jun yekˈbˈil toj tkyaqil. Ajtzin t‑xi t‑xnaqˈtzintza, bˈinchinkuy jikyinxix wen ex tukˈa nim tnabˈla.


Ñerä Pilato te je ssa ra, ite chaka je ditsä rä galilea waí̱. 	 Tej tbˈinte Pilatjo yol lo, xitzin tqanintz, qa aj Galileytaq Jesús.


Jeiräta Säkekewa te sa kpa sa̱ je̱r ku̱aklä ra, je rä ka sä weikanakläwa̱ kuna ka̱jiska wa ra. 	 Exitla qa ma tzaj tkawbˈil qAjaw qibˈaj tzaluˈn twutz txˈotxˈ, noqitla tuˈn tjikysit qchwinqil, tuˈntzintla mi qo naje te jun majx kyukˈa nya nimilqe.


Jesús te je kte wà sa pakta Templo na mai ofrenda jiäklä ska, ata yi a̱ni wa̱ ka ije kolonewa̱. Ka irä jiye kuna ta, ka ike̱i däwa̱ba ki̱ka. 	 Xi tqˈmaˈn Jesús tkyaqiljo lo, a tzmataq nxnaqˈtzin tojjo tnejil ja te naˈbˈl Dios, nqayin tkˈatzjo kˈuˈbˈl pwaq te oyaj. Mix aˈl jun aqˈpin tqˈobˈ tiˈj, quˈn naˈmxtaq tpon kanin tqˈijil tuˈn tkyim.


Je ki̱ka bas irä Sanedrín wa irä jewa ku̱ ka̱ kiö guardia wa tsa̱ku̱i ia̱, iwa̱ Pablo tsa̱kläté bulia bas wäki̱, sa̱me̱ishärä bas ki̱ ishena ktei chakanak bulee si̱ käi. Ata sá te iki̱ssëmi kukale e̱ná iktäkwa̱ ka ije däju̱ba yika. 	 Ayetzin kyetza jaˈlin exqetziˈn kybˈajjo kawil Sanedrín, kyqaninxi te tnejil xqˈuqil, tuˈn ttzaj qˈiˈn Pabl kywutza, tuˈn tchikyˈbˈitjo tten chebˈexix wen, me noq tuˈn tsbˈet ikyjo; quˈn awotzinqetza, qo ewila toj bˈe, tuˈn tkubˈ qbˈyoˈn, a naˈmxtaq tul tzaluˈn.


Ata isaka tso̱ Tiatira ska wa, bilbä wa̱ ka je ka̱ju̱ñe kuna wa, ñakäi ji kinak ijewa wa̱ ‘Satanás ji blelewa̱’ ni je ka ju̱ñak kuna wa, jewa ia̱ yie ishe: Ka yie bas ki̱ jile saka kirii ja̱we̱ka̱ kuna. 	 Me at junjun kyxola toj Ttanim Dios toj tnam Tiatira, a mi ẍex lipe tiˈjjo xnaqˈtzbˈil anetziˈn, ex mi ma tzˈel kynikyˈ te t‑xilinjo t‑xnaqˈtzbˈil tajaw il, tzeˈnku nkyqˈmaˈn qya lo. Kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa ntiˈ juntl nyola kyiˈja,


Jekäi ije de ra, jera ite ka̱jiska wa ia̱ ikjashemi ijewa rä nui ta, ñakäi ji wämo kjashemi ite iia̱, ñakäi ktei wabiketsaneksa̱ je kjashemi ite iia̱. 	 Ajtzin tkˈuˈl, kˈwel tiˈj kynabˈlxjal tuˈn, qa aj ilqe, ex qa at jun tumil tuˈn kyokxjal tzˈaqle, ex qa kykyaqilxjal il tiˈj tuˈn kyok toj paˈbˈin twutz Dios.


Ka irä jiye kuna ta, yi je̱k ssaka̱, je rä ja̱nakwa̱ni, ata yi je̱k jawa̱, je oloi karmika̱. 	 Quˈn ankye teˈ kjawil tnimsin tibˈ, kˈwel mutxsin teˈ tuˈn Dios kywutzxjal. Me anteˈ kˈwel tmutxsin tibˈ, poˈn qˈij jaˈ kjawile nimsin teˈ tuˈn Dios.


“Bas dä ka̱ oloi ye ka̱jiska. Jukläyäkä ka̱tsä bata ki̱ka ka je blenak kuna. 	 Ex ma chi oka tzeˈnku spikyˈin te twutz txˈotxˈ, tzeˈnku jun tnam tokx twiˈ wutz nlay bˈant tewit.


Jí shtä kjayirmi je biketsäk wa ja̱mi: Yis kie wà ijewa te be kjäiemi, iktämi kte saka wà, 	 Ayetziˈn chi xel niminte tbˈanilx kbˈantil kyuˈn, tzeˈnku tuˈn kylajoˈn taqˈnil tajaw il toj kyanminxjal, tuˈn kyyolin toj junxil yol,


Jira yie je she ka io̱rba yikaba. Je rä mika̱ je o̱na ra bas wa̱ ibiketsäklä yis ne irä. 	 Nxi nqˈmanjiˈy luˈn kyeˈy, a naˈmxtaq tbˈaj, tuˈntzin aj tbˈajjo ikyjo, kxel kynimin qa ayin wejiˈy junx nteˈn tukˈa nMaˈn, a loqin nchin yoliˈn kyukˈiy.


Jera sä nu̱l bläklä kjäyena tulami, ñakäi sä sikii wa dulecha̱wa̱ nu̱l tso̱ jeska, jewa chu̱li̱i̱ shki̱na tulaka̱ni. 	 exqetziˈn jniˈ kyja kyimnin bˈeˈx bˈaj xi pax, ex ma nintzx nimil tiˈj Dios, bˈeˈx i bˈaj jatz anqˈintl.


“Bas ñayöle ka̱wei wà wa, bas fariseo wa, bas dä ji shäk kjäbata ebä wà, ¡säli bas dä! Ka irä maikäi kuna ta, bas te vaso, plato paskue ipa ki̱ka, ata ija̱rka rä ji bäke käi, ji we̱ ka wätkelewa̱ ta käi ebä ne tso̱ rä. 	 Bˈisbˈajilxla kyeˈy, ayiˈy xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil exqetziˈn Parisey xmiletzˈ. Quˈn ikyqetzinjiˈy tzeˈnku jun tkˈwel kˈwabˈj ex jun laq, a chebˈe txjoˈn tiˈj, me atzin tojxi, manyor tzˈil: Nojnin tukˈa jniˈ kyelaqˈa ex tukˈa jniˈ kyachbˈila.