Je ia̱ ite isha: ‘Salibä, ¿maikäi ba dewa̱ju̱ jiska, ka je̱k pajiele kuna ñajulakuke ska jienak shtä wà rä na?’ Ata ije si̱wa̱tiawa̱ iyika. 	 Ex xi tqˈmaˈn te: Wukˈa, ¿Tzeˈn tten s‑oktza tzaluˈn, kyukˈa t‑xbˈalin ikyjo? chiˈ. Me ante xjal mix xaˈye yekche, noq tuˈn t‑xobˈil te nmaq kawil.


Yis ktäke̱ bas da, jishtä je̱r ta wa ia̱ ji she käi. Bas wakwa ku̱ yie ji sheke̱ wabiketsö. 	 Quˈn qa twutzxix at kynabˈla tzeˈnku nkubˈ kyximiˈn, ex ayexa k‑elil kynikyˈ te, qa twutzxixjo nyola lo.


Ñaebä Herodes wäna ka ijuer ta irä nui ta käi, je ki̱ka ite ipatkaténi sá wäki̱. ¡Issö! Ka iwa̱ ji a̱ni o̱ne je ki̱ka iktäkläwa̱ käi kuna. 	 ex ikyx te Herodesjo, ntiˈ tilx xjyet tuˈn. Quˈn tzeˈn ttentz saj tmeltzˈintl. Kan lo, ntiˈ tetz il ma bˈant tuˈn, a atit kyimin tiˈj.


Jesucristo ne dewa̱ diklä wà irä pi wà irä, ka diklä ebä wà kuna, ata diklä wà irä pi wà irä. Jekäi Säkeklä wikblu ne rä je shäkka̱ rä, je wikblu rä ji rä iyina si̱ ki̱ka. 	 Twutzx teˈ qa a Klolqe Jesucrist ax Diosjo, a ul kanin tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ex kubˈ tyekˈin ikyxjo, tej kuˈx toj aˈ te jawsbˈil aˈ; ex tej tkyim twutz cruz. Ex ax te Xewbˈaj Xjan attaq antza, ex atzin xqˈonte tqaniljo, quˈn a te Xewbˈaj Xjan twutzxix.


Je ne ki̱ka sa̱ ku̱ sa paktäklä säkätä Cristo ktei wà jöwa̱ta̱na, sa̱ minaklä jöikwä ta ma rä sä kënacha̱wa̱ kje, ka iñak tkäkwa̱ kunani spa̱na maikäi sä te ji we̱ ki̱ sä rä duäkwa̱ je yika je̱k manewe̱ksa̱ rä käi, maikäi Säkeklä biketse rä käi, 	 Atzin jaˈlin, qqˈonktzin tilil tuˈntzin tel qnikyˈ tiˈj tkyaqiljo Tyol Dios, ex tuˈn qchˈiy toj qnimbˈil tzeˈnqekuˈ tij xjal. Qalaˈ mi qo kyij ten tojxjo tnejil xnaqˈtzbˈil tiˈj Crist, a skˈoˈnxix tuˈn Dios. Ex mi qo ximin tiˈj, qa oˈkx tuˈn qbˈantekuˈ tuˈn tnejil xnaqˈtzbˈil kyjaluˈn: Tzeˈnku tuˈn tajtz tiˈj qanmin tuˈn tqe qkˈuˈj tiˈj Dios ex nya tiˈj qbˈinchbˈin, a nxi qˈinqe toj kyimin te jun majx; ex tiˈjjo qnimbˈil tiˈj qMan Dios;


Je yika biköle suanacha̱wa̱ ta̱i. Jewa te Säkeklä kjeisha te isha: —Sa̱ sha̱ ekla dewa̱ jile bata shäk bäi si̱ ye. Ñakäi: —Säkeklä deju̱ iwakei cha wa wäki̱. 	 Jotqexjo xjal, a iteˈtaq antza, bˈeˈx tzaj kyxobˈil, tej tiwleˈ a otaq bˈaj. Tuˈntziˈn, bˈeˈx ok ten nimsil teˈ tbˈi qMan Dios. Chi chiˈ kyjaluˈn: Luˈ jun nmaq yolil Tyol Dios ma jaw anqˈin qxol, ex: Luˈ te Dios ma tzul klol teˈ Ttanim, chi chiˈ.


Je ki̱ka ale doce wa te kte kukäk chu̱li̱i̱ wa tapawa̱wa̱. Jewa te isha: —Jile wachewa̱klä bata ki̱ka sá te Säkeklä ktä wapakte jewa̱ ka je rä bäi kuna. 	 Ok chmoˈn kykyaqil nimil kyuˈn kabˈlajaj tsanjil, ex kyqˈma: Nya wen tuˈn tkyij qtzaqpiˈn tuˈn qyolin tiˈj Tyol qMan Dios, exsin oˈkxtza tuˈn qkubˈe tena sipil teˈ tkyaqiljo n‑ajbˈin kye mebˈe qya anetziˈn.


Jera fariseo wa ñasikawa̱ iwä ja̱mi te isha iia̱ wäsi̱wa: —¿Ka̱ tso̱ jäiyi wa wa̱ ise̱naklä jäkläwa̱, kje jile ka wata ki̱ka na? 	 Ex at junjun Parisey tzaj laqˈe tkˈatz Jesús, noq tuˈn tkubˈ tzˈaq kyuˈn toj til. Xi kyqanin te: ¿Wenpetzila tuˈn tkubˈ tpaˈn jun ichin tibˈ tukˈa t‑xuˈjil, qa noq tiˈ s‑etza til?


Jera ijewa minemi je ke̱i biköle sha̱na duë ta wa jäkté ikatashuäklä na mai ije kaldu rä ju̱ñer ijewa wa̱ ska. 	 ex bˈeˈx i ok ten rinil qˈmalte tqanil, ex bˈaj pon kyiqin jniˈ kyyabˈ twiˈ iqbˈil.


Jekäi yis maju̱ te ka̱ yula bas ia̱ ra, jera yis däni bas jäkmi yis da. Je rä bas se̱naklä mai yis katke rä ska. 	 Ex nya noq oˈkx tuˈn ma chinka bˈinchilte kynajbˈila; qalaˈ ok chin ula juntl majl kˈlel kyeˈy, tuˈntzin kyteˈn junx wukˈiy te jun majx toj kyaˈj.


ka sá wa̱ yi a̱ni jile ñane kjermita. Ata sá shka̱bla ta̱i, sá ji wá̱ jaree ka̱piana tuina, je rä ka sá wa̱ bas mane a̱ni ki̱ ji ja̱wa̱kläka̱ därërë. 	 ex mix jaˈ xqo ok waniˈy kyiˈja. Qalaˈ ma qo aqˈniˈn qˈijl ex qnikyˈin, tuˈntzin mi tzˈoke jun iqtz kyiˈja.


¿Bas sha̱na kju̱atke käi, ñakpe käi mai je datse̱ rä? ¿Ka je datse̱ rä bas wakwa wäbätsäke̱ ji wà ska, je ne kju̱atkäke̱ bas wäjienaklä ska rä na? 	 ¿Jaˈtzin ntzaje jyoj qˈoj ex yasbˈil kyxola? Tuˈntzin kyajbˈila nya wen toj kyanmiˈn.


Jera je dulaklei te isha iia̱: —Je biköle wao̱le yis wa̱, jera ¿jibä ska yis sher ji̱a rä na? 	 Xi tqˈmaˈn kuˈxin: Tkyaqilx teˈ anetziˈn o bˈant wuˈn. ¿Tiˈtzin atx taj tuˈn tkubˈ nbˈinchiˈn?


Je su̱ta jir da Säkeklä wa̱ kolole wa tso̱ ji̱a iwakei je̱r bäi sha ki̱ka. 	 Atziˈn jaˈlin; ma kyij jun jteˈbˈin kybˈaj aj Judiy, aye skˈoˈnqexix tuˈn t‑xtalbˈil qMan Dios, ex nya tuˈn kybˈinchbˈin. Quˈn noqit tuˈn kybˈinchbˈin, matla chi klettz kyuˈnx kyibˈx, ex ntiˈtla tajbˈintzjo t‑xtalbˈil qMan Dios.


Jera ite ijewa kúka, te isha: —Iyina si̱ ra, Elías ne rä däkju̱ba ji biköle paruäkba rä. 	 Me xi ttzaqˈwin Jesús: Twutzx teˈ. Ate Elías tuˈntaq tul nej, tuˈntzintla noq bˈinchil kytenxjal, aj wula.


Ka̱wä wätuirmiwa̱, tulu iarmiwa̱ pi käi. Je o̱rmi rä Säkekewa wa̱ ji wa̱klä e̱e̱na si̱ oloi ta ta̱i, ka je ke̱i däwa̱ba yika. 	 Atzin twutz kyaˈj, ok k‑okil naj tqan qˈij, ex k‑elil kyaqix twutz yaye, ikyx tzeˈnku chikyˈ; chˈixtaqtzin tul kanin qˈij te tulil juntl majl qAjaw. Nimx tokliˈn qˈij anetziˈn te bˈisbˈajil, ex ok kqoptzˈajil tipin Dios.


Jekjepa iko̱na ukäki̱ ocho día ra, idejulu je yaba matsu kjuä tiäk. Jera ijewa te ikie mar Zacarías ni, iká kie wà. 	 Teˈ tbˈaj wajxaq qˈij tulin itzˈje, ul aqˈbˈaj techiljo qˈa, tzeˈn nchi tenetaqjo jniˈ kykˈwal aj Judiy, a qˈaqetaq. Atziˈn teˈ tuˈntaq tok tbˈi, Zakariytaq tbˈi tuˈntaq tok qˈoˈn, tzeˈnkuxjo tbˈi ttata.


Je ktei bata ki̱ka yis weikarte wätelewa̱ kje, jishtä ji yakei wakbläk wa käi. Ata Säkeklä ktä rä ka wätelewa̱ kuna. 	 Ex tuˈn tpajjo Tbˈanil Tqanil kolbˈil, nim yajbˈil n‑ikyˈx wuˈn, nyakuj tzeˈn jun ileqˈ, kˈloˈnqiˈn tuˈn kxbˈil tzaluˈn toj tze. Me metzin teˈ Tyol qMan Dios nlay kˈlet teˈ, qalaˈ lu teˈ nchˈiy wen tkyaqil twutz txˈotxˈ.


Jekäi ji tso̱ jira te bas ktewe̱ke̱ ra, ¿jiye bas te tapanak wa ia̱ ra yi rä ka bäi si̱ kuna wa payuleke̱ ji ktei wabiketsäkksa̱ rä na? 	 Tuˈnpetziˈn, qa at kyqˈoja kyxola tiˈj junjun tiˈ tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ¿Tiquˈnil nchi ok kyqˈoˈnjiˈy nya nimil te kawil kyeˈy? Quˈn ntiˈ kye kyoklin toj Ttanim Dios.


Ñerä saduceo wa sha̱ ñasikawa̱ iwä ja̱mi. Jewa te ishe rä ka sä rä shki̱nakka̱ni kuna; jewa te ichaka iia̱, 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, i pon kanin junjun xjal Sadusey kybˈi lolte Jesús. Aye xjal anetziˈn minataq nxi kynimin, qa nchi jaw anqˈin juntl majljo kyimnin. Tuˈnpetziˈn, xi kyqanin te Jesús kyjaluˈn:


Jera Templo juitä ki̱ ju yöle jarbe kie Salomón ni, je niki̱ka Jesús shkä kaldu. 	 Nbˈettaq Jesús twutzjo ja anetziˈn, a nim telimitz, a tok tbˈi: Te Salomón.


Je ebä ra ipi ju̱rke̱ wäkolonawa̱, jera iia̱ issëna iyaka ska iweikarke̱ biköle bäinani. 	 texjo paq, bˈeˈx tnaˈn qa otaq tzˈel weˈ.


Säkeklä Sa Ká irä Säkekewa Jesucristo irä, je̱r bäi shöpa bas ia̱, jewa ku̱ bas je̱r ssëwo̱pa baa. 	 Chjonte qMan Dios tuˈn t‑xtalbˈil ex tnukˈbˈil kyibˈaja, a qTata ex qAjaw Jesucrist.


ñakäi: “Je jak ianawa̱ rä iklasku tkenaklä ye, ijolowa̱kcha̱wa̱ ye.” Ijewa klasku tkerke̱, ijewa rä ka kte ssäk kuna ki̱ka. Je ne ye ijewa bitele rä. 	 ex ma tzˈok te jun Abˈj te toljsbˈil, ex tuˈn kyjaw takpajxjal tiˈj. Ex kchi jawil toljxjal tiˈj, tzeˈnku t‑xim Dios, quˈn mi xi kynimin Tbˈanil Tqanil.


Jeska ija̱r etkä bala tkeleksa̱ sua wà je kie rä Dälätsalewa̱ E̱e̱na Si̱ ni. 	 Kyxoltzin ja, ayeˈ kabˈe elnin kyten, attaq jun xbˈalin te paˈbˈl. Tiˈjxi xbˈalin, ataqtzintza taˈye Najbˈil Xjanxix tbˈi, jaˈ xyoline Dios ojtxe.


Alejandro, ale cobre yaka wà jile yuäk, te jile yakei wá̱ ta̱i yis ukä ja̱mi. Je ki̱ka Säkekewa te ije tju̱emi ite ji wá̱ ja̱mi. 	 Atzin te Lejantr, a txˈnol kxbˈil, nimx nya bˈaˈn ma kubˈ tbˈinchin wiˈja. Ax qAjaw ktzajil qˈoˈnte t‑xel te, tiˈj tkyaqiljo ma bˈant tuˈn.


Ata isaka te isha: —Ije ne rä Säbäkäkksa̱ rä. Ata isaka te isha: —¿Baishe Säbäkäkksa̱ bitämi Galilea ska na? 	 Me attaq junjuntl nqˈmante kyjaluˈn: Mina. Qalaˈ aku te Cristjo, a skˈoˈnxix tuˈn Dios te Klolqe. Me attaq junjuntl nqˈmante: ¿Tzeˈntzin tten ikyjo, quˈn aj Galiley te xjal lo? ¿Ma tojtzin txˈotxˈ Galiley ktzajile te Crist?


Jera ángel jula na ji jalanak ja̱ma̱a̱ shka̱le̱i buka̱naka̱, sä sikii wa ka̱kiäke̱ ra ñara Säkeklä wäna. 	 Ex atzin tsibˈiljo storak junx kyukˈa jniˈ kynaˈj Dios jax tiˈj tqˈobˈ angel tuˈn tjapin tzma twutz Dios.


Ijewa moska ssëna ikukäkwa̱, ata yi a̱ni wa̱ ka ikolonewa̱. 	 Attaq junjun a kyaj tuˈn t‑xi kyiˈn toj tze, me mix aˈl jun ok tzyunte.


jeiräta, wë yis kjar ba ra sa̱ ñashka̱l ki̱ka. Jekäi yis Pablo säkibii kja, ata ñaebä wätelewa̱ Cristo Jesús ki̱ka, 	 me noq tuˈn at nkˈuˈja tiˈja, nchin kubˈsin nwutza tey tiˈjjo a kxel nqaniˈn tey. Qˈaqˈin tkˈuˈja, erman, quˈn tuˈn ma chin tijin, ex jpuˈnqiˈn jaˈlin toj tze noq tuˈn tpaj qAjaw Jesucrist.


Je ne ki̱ka ijewa te jak katulaka̱ iwa̱ itiäklä. Ata ije je̱k blawa̱ ijewa yika. Jekäi Templo ska imineju̱mi. 	 Tuˈnpetziˈn, bˈaj jaw kytzyuˈn abˈj, tuˈn tok kyxoˈn tiˈj Jesús, me bˈeˈx ewin, ex etz toj tnejil ja te naˈbˈl Dios.


Yis damiju̱ bas su̱ak, ata yis kjaju̱ Macedonia ska kjepa. Iwa rä Macedonia kja̱ne yis kjäke̱ju̱ rä ki̱ka. 	 Chin poˈn kyukˈiy, aj nxiˈy toj txˈotxˈ te Macedonia, quˈn il tiˈj tuˈn nxiˈ neja antza.


Je bata ki̱ka yis wätkenawa̱ ta̱i ka 'sdenemi bas ska. 	 Tuˈn jtzˈoˈnqintaqa tuˈn aqˈuntl, ntiˈtaq jun tumil tzeˈn tten tuˈn nxiˈy lol kyeˈy.


Ata Pedro te isha: —Ka yie ka̱ me̱ ba wa̱ yis klä paskuäklä mik a̱ni. Jera Jesús te ikúka: —Ka yis wa̱ ba klä pasuka̱ne ra, jera ka ba rä yis ja̱mi kuna. 	 Me ante Pegr xi tqˈmaˈn: Nlayx ntziyiˈy jun maj tuˈn tel ttxjoˈn nqaˈn. Xi ttzaqˈwin Jesús: Qa mi s‑el ntxjoˈn tqan, ntiˈxpen toklintza wukˈiy.


Jekäi sá dami ji̱a ka̱ säkätä ebä ja̱mi, ka sä kjä yee. Jekjepa sá demijulu ka̱ kie Ko̱no Däkläwa̱ Bäi ska. Jeska ra alemana jukläyäkä Lasea rä. 	 Nimx chˈin ikyˈx qiˈja toj qbˈeˈy ttxanila txˈotxˈ. O kanintza tojjo jun najbˈil, Buenos Puertos tbˈi, a nqayin taˈye tkˈatzjo tnam Lasea.


ssële a̱naa ji ki̱ssäk, weikane katabläk je̱r baa wà, chatkelewa̱ ka̱kiäk itkenawa̱ ye, 	 Chi tenxita toj tzaljbˈil, tuˈn qˈuqbˈil kykˈuˈja at; ex chi ayonxita tajbˈil qMan, qa ma tzaj jun tiˈ kyiˈja. Ex kukxit chi naˈnjiˈy Dios.


Ekla ebä ne rä sa̱ ia̱ ka̱wei ma̱k rä, ñakäi sä ktei wabiketsäkksa̱ rä, täkili ta sa̱ tsa̱tkäkksa̱ rä, ñakäi sä weikäkwa̱ rä. Ata ¿yi ba rä te ba saka wabiketseksa̱ rä na? 	 Me qalaˈ, noq junchˈin te s‑aj qˈonte kawbˈil, oˈkx Dios, ex ax Kawiljo. Tuˈnpetziˈn, at toklin Dios tuˈn tkolin, ex a kqˈmalte qa ma naj erman, ex nya ay.


Jekäi ditsä ekla bata ki̱ka duewa̱ ne deksa̱ sa̱ ia̱ rä, ata ekla bata ki̱ka sä dulecha̱wa̱ wa shkirka̱ni ne deksa̱ sa̱ ia̱ rä. 	 Quˈn ikyxjo tzeˈnku s‑ul kanin kyimin kye jniˈ xjal noq tuˈn jun ichin, ex ikyxjo noq tuˈn jun ichin, kchi jawitz anqˈin kyimnin, aye kchi nimil tiˈj, tuˈn tten kychwinqil te jun majx.


Ata ba chatköwa̱ ba pautäle ja̱mi, ba te ji biketsa etkabä je ja̱mi, ba wa̱ iju̱ñer yi wa̱ ba pautäle je wà rä käi. 	 Me atzin te, weˈkuxixa toj tkyaqiljo ma bˈaj t‑xnaqˈtzin, quˈn ma tzˈel tnikyˈa te, ex ojtzqiˈnl tuˈn, alkyeqe ẍi xnaqˈtzin teˈy.


¿Bas sha̱na manele weikarke̱ na? Jera je ka̱kiö. ¿Bas manele ssëna a̱naa na? Jera je ksö salmo wà. 	 Qa at jun kyxola ma tzaj jun bˈis tiˈj, bˈaˈn tuˈn tnaˈn Dios. Ex qa at jun at ttzaljbˈil tukˈa, bˈaˈn tuˈn tbˈitzin bˈitz te nimsbˈil tbˈi qMan Dios.


Ñerä yie isu̱a ra, Oveja Yaba te ikjä bale siete etka kjäyaksa̱, jera yie issa ra, kseka wa cuatro ekla te ishe tala bular käi: “¡Bä kute!” 	 Ex xi nkaˈyiˈn, tej tjaw tlaqin tal Tal rit tnejil kyxoljo wuq jupbˈilte tiˈjjo uˈj. Ex nbˈiy jun ajbˈil kyxoljo kyaje ajbˈil tiˈjile qˈuqbˈil ntqˈmaˈn tukˈa tqˈajqˈojil twiˈ, tzeˈnku tqˈajqˈojil qˈankyaq: Ku tzajach.


Jera ije te isha ijewa ia̱: —Ka biköle ia̱ jekäi io̱nak, ata yi ia̱ irä me̱le jekäi ra, jewa ebä ia̱ je o̱rmi rä. 	 Me ante Jesús tzaj tqˈmaˈn qeˈy: Nya tkyaqilx ma tzaj qˈoˈn toklin tuˈn mi mejeye; qalaˈ oˈkqexjo ma tzaj tqˈoˈn Dios kyoklin ikyjo.


Jesús te isu̱a ije̱r ianawa̱ bäi si̱wa̱ ra, ite isha: —Blu wa ia̱ ra därërë si̱ dewa̱ Säkeklä gobiernoí ja̱mi rä. 	 Me bˈeˈx el tnikyˈ Jesús te, qa otaq jaw bˈisin. Tuˈnpetziˈn iky xi qˈmaˈn kyjaluˈn: Kujx tetz, tuˈn tokx jun qˈinin toj Tkawbˈil Dios.


Ata sä te ishe ka sa̱ wa̱ ji yakei rä wakblele ni ra, jera sa te ije iawa̱wa̱ rä ka̱yuäk ye, ñakäi ije ktä ka kuna sa̱ ja̱mi. 	 Qa ma txi qqˈmaˈn qa bˈajxi qo bˈinchin il, n‑ok qqˈoˈn Dios nyakuj jun nikyˈil yol, ex ntiˈ Tyol toj qanmin.


Ba ku̱ ñanak sherke̱ sá ki̱ buliri buliri, je mopa sá ia̱ jir. 	 Qˈontzjiy qwaˈy nimxix te qˈij jaˈlin.


Biköle ssëna ipassäk; ka irä jiye kuna ta, täkili kjäke̱ksa̱ iska te biköle bäiwe̱ke̱ni. 	 Ikytaqtziˈn kykyaqilxjo xjal kyajtaq tuˈn tok kymekoˈn Jesús, quˈn nimxtaq tipin, tuˈn kyqˈanitjo kykyaqilxjal yabˈqetaq.


Ata isaka katke je̱tkelewa̱ wäji̱atkena jile wà ra, ale ktä kaldu kiana si̱wa̱tiäkwa̱. 	 Me qa aku s‑ok tyekˈin Dios jun tumil toj tnabˈl jun xjal qˈuqle bˈil toj kˈulbˈil, atziˈn nyolintaq bˈaˈn tuˈn t‑xi tqˈoˈn ambˈil te tkabˈ tuˈn tyolin.


Ata sa̱ je̱r kirke̱ ji yakei wa̱k ra, je rä sa wakei ja̱mi ji tkerke̱ ne te sä wäsikewe̱ke̱, ñakäi sä wäbätsewe̱ke̱ rä. 	 Qalaˈ, qa at jun xtnaˈ jun tbˈis tuˈn tkubˈ tbˈinchin a nya bˈaˈn, ikyxjo tzeˈnku jun tiˈ tkuˈx toj jun tzuybˈil txuk; ax tbˈis xkubˈ sbˈunte. Ex ikytziˈn nkubˈe tzˈaqe toj il.


Je̱r ianewa̱ jishtä Säkeklä ki̱ ishena käi, je te sä wäsikewe̱ je̱k manewa̱ksa̱ je wà sa̱ tsa̱tkenakläksa̱. Je rä ka sä tsulewa̱kwa̱ kuna. Ata je̱r ianewa̱ jishtä ka̱jiska wa je̱r iarke̱ käi, je te sä wäsikewe̱ duäkwa̱. 	 Atziˈn bˈis ntzaj tzeˈnkuxjo taj Dios; n‑ajtz tiˈj kyanmiˈn tuˈn, tuˈn kykleta. Tuˈnpetziˈn, mi chin labˈtiˈy jaˈlin qa otaq txi nsmaˈn uˈj kyeˈy, quˈn atziˈn quˈja xi qsmaˈn nya noq kukxjo. Me te kyexjal nya nimilqe, atziˈn bˈis nya te kolbˈil, qalaˈ te najin, quˈn mi n‑ajtz tiˈj kyanmin tuˈn.


Ijewa sha̱na mane a̱ni ki̱ ka ji a̱ni sher kuna. Ka irä jiye kuna ta, ijewa sha̱ manele ka̱ ta ju ta, jewa te je watju̱eke̱ je säkei däke̱ iwa̱, 	 Ntiˈtaq jun yaj kyxol, quˈn ayetziˈn attaq kytxˈotxˈ ex kyja, bˈeˈxtaq nxi kykˈayin.


Iwa rä sa wakwa käi sa kiana sä ji kirii tsa̱kmi rä. 	 Quˈn teyilex te junjun k‑okil toj paˈbˈin twutz Dios, ex nlay tzˈok tqˈoˈn til te tpaj juntl.


Ata ekla kie Ananías te ka̱ tso̱ iwa̱ watju̱a ju̱ami ise̱naklä Safira ra ñara. 	 Me attaq jun ichin, Ananías tbˈi, junx tukˈa t‑xuˈjil, Safira, xi kykˈayin jun tnej kytxˈotxˈ.


Jewa sha̱ cinco rä ka je̱r ta, ata cinco rä je̱r ta. 	 Kyxoljo txin, attaq jweˈ ntiˈ kynabˈl, ex ayetziˈn jweˈtl manyor ẍtijqe.


Ata jile tso̱ yis ktei shäk Juan te yis ktei sha tsa̱ta. ¿Ka je rä maikäi kuna ta? Yis te iwe̱te jishtä Sa Ká te iju̱ata̱na yis wa̱ o̱nak käi, je ne te ikjasheke̱ Sa Ká wa̱ yis patkeleté rä. 	 Quˈn at jun weˈ kujsilwe nimxixtl toklin tzeˈnku te Juan, quˈn tkyaqiljo techil wipiˈn a nbˈant wuˈn, ikyxjo tzeˈnku tzaj toqxenin qMan weˈy; atziˈn nkujsin teˈ qa a Dios saj chqˈoˈn weˈy.


Jekäi yi te yaba jí ije käi kiawa̱ yis kie oloi ja̱mi ra, je te rä yis wakei ne kiawa̱. 	 Tuˈnpetziˈn, ankye kxel kˈmonte jun tal kˈwal tzeˈnku lo, noq tuˈn tnimbˈil tiˈj nbˈiˈy, nyakuj ayiˈn kchin xel tkˈmoˈn.


Ka irä maikäi kuna ta, alaklä se̱lewa̱ rä kololewa̱ ka̱wei wa̱ se̱nak ijäiyi ra je katke ji̱a kseka bala na. Ata ijäiyi duawa̱ ra, ije deksa̱ni kjermita ijäiyi ka̱wei yika. 	 Ikyjo tzeˈnku jun qya, a ma jaw meje tukˈa tchmil. A itzˈxtaqjo tchmil, at toklin tkawbˈil mejebˈlin tibˈaj. Me qatzin qa ma kyimjo tchmil, ma tzaqpajjo qya tjaqˈjo tkawbˈil mejebˈlin, a attaq tibˈaj.


Yie ije patke mar bas wäki̱ jikäi wata ki̱, je rä bas wa̱ iju̱ñaklä jishtä sá dami rä käi, ñakäi iwa̱ bas je̱r täkiwa̱klä. 	 Tuˈnpetziˈn, kxel nchqˈoˈn tuˈn t‑xiˈ kyukˈiy, tuˈn t‑xi tiˈn qqanila, ex tuˈn ikyjo, ok knimsitiljo kykˈuˈja toj kynimbˈila.


jera ije̱käka̱ kjanaklä wa saka kpäk, yäkäk ta̱i, ji yäk ta̱i se̱nak diyëë wa ra, 	 Exsin tzˈok tentz bˈyol kyeˈ tukˈa, ex tzˈok tukˈlin tibˈ loˈl ex txˈujtil kyukˈa txˈujtinel.


Je jukläyäkä ska ijewa te kte baa bata sha, chu̱li̱i̱ kuka Jesús ktei kukäk wa ye, je ukä ska ra, ijewa bitejuluni Listra ska, Iconio ska, Antioquía ska, 	 Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, i yolin tiˈjjo Tbˈanil Tqanil toj Derbe. Antza, kubˈe kykˈuˈj txqan xjal, ex bˈeˈx i nimin. I meltzˈajtzin Pabl ex Bernabé toj txˈotxˈ Listra, toj Iconio ex toj Antyokiy.


Ata mika̱ Säkeklä Sa̱tsa̱tkäkksa̱ je̱r dä bäi, je wa̱ sa̱ shka̱l, kjayina sa̱ ia̱ ra, 	 Me atzaj teˈ saj tyekˈin Dios, a Klolqe, twenil ex tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj qiˈj,


Ñerä Jesús kalme Jerusalén ska Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä bala na ra, ite ji we̱ke̱ kju̱awa kju̱awa ijuenaklä ye je su̱a chu̱li̱i̱ wa te. Jekäi ijewa te ije kie biketsa. 	 Kyojjo qˈij te Waˈj Pan lo, kubˈ tbˈinchin Jesús nim techil tipin, ex nimxjal i nimin tiˈj.


Ata ka iwa̱ iktewa̱ tuläkläka̱ kuna ki̱ka, ma cho̱ tipä kjä ja̱mi biklö ja̱wa̱k. Jera ba te nima kukaka̱ säkätä ra, je kuköwa̱, kjä ji̱atkö; jeska ba te inaklä wäka ku̱emi. Je tso̱ksa̱, cho̱mi ijewa ia̱ yis dä ba irä ñatsa̱tju̱aklä. 	 Me noq tuˈn mi tzajeku kyqˈoj, okla qo chojil. Tuˈnpetziˈn, ku txiˈy toj nijabˈ. Kˈaˈ kux t‑xonjiˈy bˈaq te tzuybˈil kyiẍ. Atzin tnejil kyiẍ ktzyetil tuˈn, kˈaˈ kux tjyoˈn toj ttzi, ex kjyetil jun pwaq tuˈn antza. Kˈaˈ txi tiˈn te chojbˈil te weˈ ex tey, quˈn atzin pwaq kˈaˈ tzˈajbˈin te qkabˈil.


Sá ssëna sa wakwa ska sá rä wabiketsaleksa̱ e̱ná ko̱ta̱nakwa̱ käi, je rä ka sá wakwa ebä je̱k biketsäklä kuna, ata sá wa̱ Säkeklä sä dulewa̱ wa shki̱wa̱kka̱ni ebä biketsäklä. 	 Quˈn otaq qnaˈy tuˈn qkyij kyima antza. Me ma tzˈokin luˈn, tuˈn mi qeye qkˈuˈja qiˈjxa, qalaˈ tuˈn tqe qkˈuˈja tiˈj qMan Dios, a at tipin tuˈn tjatz anqˈin kyimnin tuˈn.


Jewa te Jesús yule rami. Jekäi idäke̱ Templo ska ra, ite ichakeke̱ ñaia̱: —¿Maikäi irä bas ia̱ ra? ¿Ka idäk ike̱i kjewa̱k na? 	 Tkyaqilxjal nchi jyoˈntaq tiˈj Jesús toj tnejil ja te naˈbˈl Dios, ex nxi kyqanintaq kyxolx: ¿Tzeˈntzin kye toj kywutz? ¿Jawilpela toj nintz qˈij mo minaj?


Ata Säkeklä te je sä wäjienaklä wäjiawa̱ sa yaka ja̱mi etkä etkä maikäi ije ki̱ ishena käi. 	 Me axte Dios, ma tzˈok qˈonte junjun tnej qxmilil jaˈxjo at tajbˈin toj twutz.


Jera Pilato te isha chui tsa̱ku̱i wa ia̱, ñakäi isaka tso̱ jeska chu̱li̱i̱ wa ia̱: —Ka yis wäna ijuer ta jí ditsä rä nui ta käi. 	 Xitzin tqˈmaˈn Pilat kyeˈ kynejil pale, ex kyeˈ jniˈ xjal, a iteˈtaq antza. Chiˈ kyjaluˈn: Qa oˈkxjo lo, ntiˈ jun teˈ ichin til ma knettz wuˈn, chi Pilatjo.


Ata je dätsi yëna ju̱namita̱na, iwakei tu̱nami ju̱li̱shye. 	 me bˈeˈx kyij ttzaqpiˈn iqbˈil, ex kubˈ toj bˈe ẍbˈiˈq.


Jera Jesús te ijewa ia̱ isha: —Ikuna rä Säkeklä rä bas ká ra, bas te yis shka̱li̱blemi. Ka irä jiye kuna ta, yis bite rä ije ska, je ne deju̱ jiska rä. Ka yis dene kuna yis wakei je̱r wà, ata ije te yis patkaté ki̱ka yis de rä. 	 Xi tqˈmaˈn Jesús kye: Noqit twutzxix kyeˈy qa tkˈwal Diosqiˈy, matla chin ok kykˈuˈjlintza, quˈn tkˈatz Dios ẍin tzajiˈy. Quˈn mi ẍin ula wunx wibˈa tzaluˈn, qalaˈ a Dios saj chqˈoˈn weˈy.


Ata guardia wa cien wäsikäk wa̱ ka Pablo ktä ssëne, ata ite ko̱no ju̱ak irä ko̱no wakei irä jewa ebä ktä ssa. 	 Me atzin teˈ tnejil xoˈl qˈaqˈ kubˈ tnimiˈn a otaq kyqˈma tajaw, exsin otaq tqˈma qˈiltetaq bark, ex nya a otaq tqˈma Pabl.


Jera ije te ichaka ijewa ia̱: —¿Bitäbä bas wa̱ pan shkä rä na? Jera ijewa te ikúka: —Siete. 	 Xi tqanin Jesús kye: ¿Jteˈn wabˈj qˈiˈn kyuˈn? Noq tal wuq, chi chiˈ.


Bas te Trifena irä Trifosa irä ia̱ ishe yie ichakami. Jewa rä shka̱bläk Säkekewa ia̱. Ñaebä bas te ale shka̱ta sa̱ wa̱ Pérsida ia̱ ishe yie ichakami ni. Je rä shka̱blele ta̱i Säkekewa ia̱. 	 Kyqˈolbˈinxa Trifena, Trifosa ex Pérsida, quˈn nchi aqˈninxix wen toj taqˈin qAjaw.


“Jekäi el wa Abraham batala wa, ñakäi bas sha̱na Säkeklä dälätsäk wa, saje wa ne ia̱ je tsa̱tkeneksa̱ ktei patkena rä. 	 Ayiˈy nxjalil, chi Pabl, a tzajninqiˈy tiˈj tyajil Abraham, ex ayiˈy nya Judiy, a bˈetin xjalqiˈy, ex at tchewil Dios kyiˈja; a Tbˈanil Tqanil kolbˈil lo te kye kyejiˈy.


Je ki̱ka yie bas pake ishka̱li̱bläkni, iwa̱ iju̱ñaklä bas wa̱ ishka̱l si̱. 	 Tuˈnpetziˈn, nchin kubˈsin nwutza kyeˈy, tuˈn tkubˈ kyxmoxin kyibˈa tukˈa.


Ijewa ia̱ ikjayina rä kte bata yinak jira bas ia̱ kte baa shäk wa wa̱ Wikblu Sikina patkeleté ka̱jöir ska oloi ja̱mi, je wakja̱neiwe̱ke̱ ijewa te rä ka iwakwa ia̱ kuna, ata bas ne ia̱. Je wà ángel waje kaje ssërke̱ je̱r ko̱nak. 	 Me mix kanine kynabˈl tuˈn tel kynikyˈ tiˈjjo t‑xilin lo, quˈn tzaj tqˈmaˈn Dios kye, qa nya te kyex nchi ajbˈinetaq toj kyaqˈin, qalaˈ te qe jaˈlin, quˈn i yolin tiˈj a naˈmtaq tel kynikyˈ tiˈj. Me atzin jaˈlin, ayetzin kyeˈ ma tzˈel kynikyˈa tiˈj, kyuˈnjo aye nchi yolin tiˈjjo Tbˈanil Tqanil kolbˈil, noq tuˈn Xewbˈaj Xjan, a tzaj smaˈn toj kyaˈj. Nimxix t‑xilinjo lo; majqexpe kye angel kyaj tuˈn tel kynikyˈ te.


Jekäi säkekewa veinticuatro wa, ñakäi kseka wa cuatro, jewa ñatulacha̱wa̱ wakte Säkeklä je̱tkelewa̱ sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä ki̱ka oloitsäk, te ishe: “¡Amén! ¡Aleluya!” 	 Ex ayetziˈn kyaje toj kaˈwnaq nejinel, exqetziˈn kyaje ajbˈil twutz tqˈuqbˈil Dios, i kubˈ mukˈe tzmax twutz txˈotxˈ, ex i kˈulin twutz Dios, ajo qˈuqletaq toj tqˈuqbˈil. Ex kyqˈma: Nimxit tbˈiy. Ikyxitjo. ¡Aleluya!


Sábado kjaju̱ ra, María Magdala wa irä, María Jacobo a̱mi irä, Salomé irä, jewa te ji jalanak ja̱ma̱a̱ shtä tju̱a saka saka iwa̱ minak inu̱l ki̱ tkenak. 	 Tbˈajlinxiˈ qˈij te ajlabˈl, i xiˈ Mariy, aj Xleˈn, exsin Mariy, a tnana Santyaw tukˈax Salomé, laqˈol qˈanbˈil te jupsbˈil teˈ t‑xmilil Jesús, tzeˈntaqjo nchi tene kyimnin kyuˈn, tuˈn mi chi tzuwixe.


Jera Jesús te isha ijewa ia̱: —Bas dar dä ka̱jiska; yis dar dä ka̱jöir ska. Bas dä ka̱jiska wa; ka yis dä ka̱jiska wa kuna. 	 Xitzin tqˈmaˈn Jesús kye: Ayetzin kyeˈ te kumnixqe kyeˈ, te twutz txˈotxˈ; me metzin weˈ te jawnixqin weˈ, a toj kyaˈj. Ikytzin te twutz txˈotxˈ kyokliˈn; qalatzin weˈ, nya te twutz txˈotxˈqin weˈ.


Jera sa el wa te Pablo patkami mane mane minakju̱ däyë kjäka. Ata Silas irä Timoteo irä a̱ta̱nata̱na. 	 Me ayetzin kye nimil, ok kyqˈoˈn tilil, tuˈntzintla jun paqx, tzˈex Pabl tzmax ttzi ttxuyil aˈ. Atzin te Silas ex Timotey, axsa i kyije kyeˈ toj Berea.


je̱r ko̱le sä kololewa̱ kjanaklä ye iräle, kai iräle, te ji bäi we̱ ra, Säkekewa te ji bäi me̱mi jewa ia̱ ekla ekla. 	 Quˈn bˈiˈn kyuˈn, qa teyile junjun, exla qa aqˈnil mo tajaw aqˈuntl, ktzajil tkˈmoˈn jun chojbˈil te te tuˈn qAjaw tzeˈnkuxjo wen, a otaq bˈant tuˈn.


María te je ssa ra, ije̱kaka̱ plaa mineju̱mi iwäki̱. 	 Atzaj teˈ tbˈinte Mariy, jun paqx jaw weˈ, ex xiˈ ajqelin lolte Jesús,


Ata ikuna yis te sa wabiketsaksa̱ ra, je rä wabiketsaleksa̱ bulee. Ka irä jiye kuna ta, ka yis wa̱ je o̱nak rä eklabä kuna, ata yie je we̱ rä Sa Ká yis patkäkté jera ñara. 	 Qalaˈ kchin kawila tukˈa t‑xilin tumil tzˈaqlexix, a tzajnin te nMaˈn. Quˈn nya njunalx weˈ kchin kawil; qalaˈ ajin nMaˈn wukˈiy, a tzaj chqˈoˈn weˈy.


Jekäi Judío wa demi chu̱li̱i̱ Marta irä María irä je̱r pabläk, ijäke duawa̱ ki̱ka. 	 Tuˈn nqayin taˈ, nim xjal Judiy otaq kanin qˈolbˈilkye Mart tukˈa Mariy, tuˈn tchewsit kyanmin tiˈjjo tkyimlin kyxibˈin.


Bulirishtä ra Jesús te ibiketsaksa̱ minak Galilea ke̱i ska. Jera ite Felipe ku̱a. Jekäi ite isha iia̱: —Sä shkä yis da. 	 Toj junxil qˈij, kubˈ t‑ximin Jesús tuˈn t‑xiˈ toj txˈotxˈ te Galiley. Antza oke tkˈulbˈin Lip, ex xi tqˈmaˈn te: Lipeka wiˈjach.


Yis ianawa̱ yuletelewa̱ je ñak rä bas ne wa̱. Bäi si̱ ra, yis ne rä kjeiyinak bäi bas wa̱ rä. Ka irä jiye kuna ta, yis dä kje emana, ata ka yis dä ja̱lewa̱ kuna je Jesús ktei bata shäk bäi si̱ ye wa katäbäka kuna. 	 Ma chin oka tzeˈnku jun at toj twiˈ o tzˈokx tuˈn ma bˈaj nnimsin wibˈa kywutza, me ayexa at kypaja tiˈj. Quˈn noqit ma chi koliˈn wiˈja kywutzjo ma tzˈok kylimoˈn kyibˈ nyakuj tbˈanilxix tsanjil Jesús. ¿Ma nyapetzila nim chˈintl weˈ woklin, tzeˈnqeku xjal anetziˈn, exla qa ntiˈ wajbˈiˈn toj kywutz junjun kyxola?


Jera ijewa te ichaka kjayile jula wà iká ia̱, jiräni ite ikieke̱ rä käi. 	 Xi kyqanin noq tukˈa techil te ttata tiˈtaq tbˈi tuˈn tok.


Je ne ki̱ka ke sa kapa jishtä ditsä saka käi, ata sa̱ se̱no kseka je̱r ta. 	 Tuˈnpetziˈn, mi qo ktan toj qnimbˈil tzeˈnqekuˈ xjal nchi ktan, aj tul ileqˈ. Qalaˈ qkˈasim qibˈ toj qnimbˈil, ex tenxit qnabˈl, tuˈntzintla noq bˈinchil qten, aj tul.


Jera ka̱li̱ ja̱nawa̱, diklä deju̱té, siwa̱ ju̱naté, tena je ju ja̱mi; jekäi iyenaju̱mi, jera weikanawa̱ itjä.” 	 Ex tej ttzaj txqan jbˈal, chˈiy nim aˈ tiˈjile, ex tzaj txqan kyqˈiqˈ tiˈj. Bˈeˈx ikyˈ pakˈchaj, quˈn bˈeˈx el yulj tzˈawin tjaqˈ.


Yis de ka̱jiska rä ka̱ oloi ye, yis biketsäk wa biköle ka se̱naklä kuna ji̱a ka̱tuil na. 	 Quˈn ayin wejiˈy tspikyˈin Dios, a ma tzul tzaluˈn twutz txˈotxˈ, tuˈntzin alkye knimil wiˈja nlayxpen kyijx teˈ toj qxopin.


Ñerä sá deksa̱julu bäi ebä, jera sá je̱r ku̱a ite ra, je däyë wäbala kie rä Malta ni. 	 Noq kloˈnqotaqla qkyaqilxa, tej qbˈintiˈy qa Maltataq tbˈi chˈin txˈotxˈ, a tkuˈxtaq toj aˈ.


Jera ije te isha ijewa ia̱: —Jera ¿maikäi Säkeklä wikblu oloi ja̱mi David te ije kia Säkekewa ni rä na? Je te ishe rä: 	 Tuˈnpetziˈn, xi ttzaqˈwin Jesús: A qa ikyjo, ¿Tzeˈntzin tten te Davidtz, tuˈn tipin Xewbˈaj Xjan, ok tqˈoˈn te tAjaw, exsiˈn naˈmtaq tul itzˈje Crist, a Tajaw Tkyakil? Quˈn ikytzin tqˈma Davidjo:


Jera Juan te ikúka te isha: —Säkekewa, sá te ekla su̱a, je te be kjäie kaldu ba kie oloi ja̱mi. Ata ka irä sajewa ja̱mi kuna, ki̱ka sá te iwätkewa̱wa̱. 	 Atzin te Juan xi tqˈmaˈnl kyjaluˈn: Xnaqˈtzil, o qli qeˈ jun xjal, a nchi etzjo jniˈ taqˈnil tajaw il toj kyanminxjal tuˈn, noq toj tumil tbˈiy. Me o txi qmiyoˈn tuˈn mina kubˈ tbˈinchintl, quˈn tuˈn nya qukˈa.


Yi tu̱naka̱ je tkemiwa̱ yie yis Kekläí Templo kachikií ye. Mik a̱ni ka je ju̱naksa̱ni jeska. Je ja̱mi yis te yis Kekläí kie yuemi, ñakäi yis Kekläí jukläyäkäí kie yuemi. Je rä Jerusalén spa̱na, bitäke̱ju̱té ka̱jöir ska, patkele yis Kekläí wa̱. Ñakäi yis kie spa̱na yuemi yie ija̱mi. 	 Ankye qe, kchi weˈbˈil twutz tkyaqiljo lo, kchi okil te nim kyoklin toj kyaˈj tukˈa Dios, ex mix jtojx tuˈn kyetz antza. Ex k‑okil ntzˈibˈiˈn tbˈi nMaˈn kyiˈj, tuˈn tyekˈin qa teˈqe; ex k‑okil ntzˈibˈiˈn tbˈi akˈaj tnam Jerusalén kyiˈj, a tzajnin te qMan Dios toj kyaˈj, tuˈn tyekˈin qa at kyoklin tiˈj. Ex k‑okil ntzˈibˈiˈn akˈaj nbˈiˈy kyiˈj.


Ñerä ka̱ tsa̱ku̱i kju̱atkawa̱, te iguardia wa patkami, je te je sä ktäkwa̱ wa ktacha̱wa̱, ñakäi ijukläyäkä däläwa̱ wa̱. 	 Me bˈeˈx tzajx tqˈoj nmaq kawil, ex bˈeˈx bˈaj xi tchqˈoˈn xoˈl qˈaqˈ bˈyol kyeˈ bˈiyil, ex majx ok qˈoˈn tqˈaqˈiljo kytanim.


“Je ne ki̱ka yie ibiketse ka sa kiar ka Judío kuna wa ñamanewa̱ke̱ksa̱ Säkeklä ia̱ ra jewa je̱r iawa̱k. 	 Tzuntzin nkubˈ nbˈisintza, chi Santyawjo, qa nya il tiˈj tuˈn tkubˈ kybˈinchin aye nya Judiyqe tkyaqiljo nbˈant quˈn, a awo Judiyqo.


Ka irä yis ki̱ bas shena ibiketsäk yis ssëna bas suanewa̱k äyë wà irä ni. 	 Tuˈn ikyjo, nya waja noq tuˈn tokku kyxobˈila kye wuˈja.


ije kablele ka̱mikle jile bata shäk wa wa̱ iyile ja̱mi, kte dälätsalewa̱ yöle ska. 	 A tqanil tzaj ttziyin qMan Dios kyuˈn yolil Tyol ojtxe, ex kyij kytzˈibˈin tojjo Tuˈjil Tyol Dios, a xjanxix.


Mane ju na bas kjawa̱ käi, jera jeska ebä bas se̱r dä, jeska ebä bas miksa̱julumini rä. 	 Ex aˈlchaqx kye jatz jaˈ chi pon kaniniˈy ajlal, axsa chi tenkuy, tzmaxi kˈaˈ chi etzjiˈy toj, ajxi kyxiˈy toj junxil tnam, chi Jesús kye.


Ñerä iwa̱ dulanak wa te je su̱a ra, ijewa kju̱atkacha̱wa̱ te isha: —¿Jiye ite iweikawa̱ jekäi rä na? 	 Me atzaj teˈ xi qkaˈyiˈn, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin, bˈeˈx tzaj qqˈoja, ex o jaw yolbˈiˈn tiˈj, ex xi qqˈmaˈn: ¿Tiˈtzila qe ma txi tyajin qya qˈanbˈil anetziˈn?


Mai jile nu̱l balakli ska ra, olo taparmiwa̱. 	 Jun paqx k‑elil tqanil, ikyxjo tzeˈnku tqanil jun kyimnin n‑el kyxol kˈutz.


Jera Jesús te isha: —Ditsä pakö ñajäkläkwa̱. Jeska ka̱ rä tala ebä, jekäi iñajaklawa̱. Jera jäiyi wa ebä däka̱ rä cinco mil kjena. 	 Tzaj ttzaqˈwin Jesús qeˈy, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin: Kyqˈmaˈnxa kyeˈ, tuˈn kybˈaj kubˈ qe kykyaqil, quˈn attaq tal kˈul antza. Bˈeˈxsin i kubˈ qeˈ xjal, bˈalaqa jun jweˈ mil ichin.


Jekäi yie ishe bas ia̱, jírami ka bas wa̱ yis su̱nak ji̱a, ata bikökje bas te ishe: ‘¡Bäije je daju̱ Säkekewa kie ja̱mi rä!’ kjepa bas te yis su̱emini rä.” 	 Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, texjo qˈij jaˈlin, mixla chin kylaˈbˈilxa jun majla, qa nya ajxi tpon tqˈijil aj kyqˈmantiˈy: Kyˈiwlinxix teˈ, a tzul toj tbˈi qAjaw.


Ata manele te je jawa̱ minemi kte ka wata pake ja̱mi. 	 Quˈn at junjun ma tzˈel txalpaj kyiˈjjo lo; ma txi lipe tiˈjjo kyximxjal, a ntiˈ tajbˈin.


Jekäi ka sá te sa pakte rä sá wakwa ktei wà kuna, ata Jesucristo rä Säkekewa je ne ktei wà, ñakäi sá rä bas kjanaklä Jesús kju̱ei, je ne ktei wà sá te bas pakte rä. 	 Tuˈnpetziˈn, mi nqo yoliˈn toj aqˈuntl qil qibˈxa; qalaˈ nxi qqˈmaˈn qa a Jesucrist tAjaw Tkyaqil, ex awotzin qeˈ, ma tzˈok qqˈon qibˈa tuˈn qajbˈin kyeˈy toj tumil tbˈi.


Jera ite ibata shäk wa patkamiba iwätsa̱k, jewa minejulu kjawa̱julu Samaria ke̱i sha̱na ju tso̱ elkje shtä etka ska jile wa̱k kja iyika. 	 Me nej i xi tnejsin kabˈe t‑xnaqˈtzbˈin tzma tojjo jun kojbˈil te Samaria, tuˈntzintla tjyet jun ja kyuˈn, jaˈ tuˈntaq tktane Jesús.


Jera Jesús te isha ijewa ia̱: —Yis te ji wá̱ bäi ta̱i bas wäna jishtä Sa Ká te yis paka iwa̱k käi. ¿Je sha̱ mane bata ki̱ka bas te yis kteke̱wa̱ jak wà rä na? 	 Me ante Jesús xi tqˈmaˈn kye: Nimku techil tbˈanilxix ma kubˈ nbˈinchiˈn kywutza, noq tuˈn tipin nMaˈn. Kyxol tkyaqiljo luˈn, ¿Ankye jun nya wen toj kywutza, tuˈn wok kyxoˈn tuˈn abˈj?


Yis te ije ia̱ ka̱ ma̱ ji̱a ije̱k manewa̱kläksa̱, ata ka issëne je̱k manewa̱kksa̱ ika̱wakblewa̱ke̱ yika. 	 Me ma txi nqˈoˈn ambˈil te, tuˈn tajtz tiˈj tanmin, ex tuˈn tmeltzˈaj wukˈiy, me tkyˈeˈx kyij ttzaqpiˈn kyˈaˈjin.


Bulirishtä ra je chu̱li̱i̱ wa a̱ta̱nata̱na a̱mi kata ibitejulu ska, jewa je̱r ku̱a ite ra jebä ko̱no rä, ata ka je ki̱ Jesús mataña iwa̱ dulanak wa ra, ata ijewa ebä minemi iki̱ka rä. 	 Toj junxil qˈij, ayetzin xjal otaq chi kyij tjlajxi nijabˈ, tzaj kynaˈnl qa noq junchˈin bark attaq qnikyˈin iqil kyexjal, a jaˈ o xiyiy, ex nyajin Jesús okx qukˈiy.


Jera Pedro te ijewa kiawa̱ ju naka, jeska ite ikäpewa̱. Jekäi bulirishtä ra ije̱kaka̱ mineju̱ña ijewa ra. Ñakäi sa el wa tso̱ Jope ska sha̱ minemiña ije ra. 	 I okxsin qˈiˈntz tuˈn Pegr tuja, ex antza i kyije tojjo qnikyˈin anetziˈn. Toj junxil qˈij, xiˈ Pegr kyukˈa, ex xi lipe jun jteˈbˈinl nimil, ayeˈ najleqetaq toj Jope.


Biköle yaká, jekäi issënacha̱wa̱. Jera iukäla ju̱leksa̱ ijewa wa̱ kita̱nani canasta na doce pshipshii. 	 Jotxjo xjal bˈaj noj kykˈuˈj, quˈn tuˈn nimx kywa bˈaj. Me atzaj teˈ kybˈaj waˈn, kabˈlajaj chiˈljo tbˈuchil wabˈj chmet.


ka irä maikäi kuna ta, ijewa te issa ra, ijewa ktäke̱ kte saka wa irä, ite Säkeklä kjeishete irä. Jera Pedro te isha: 	 Xitzin kybˈiˈntz, tej kyjaw yolin toj junxil yol, ex i nimsin tbˈi Dios.


Bas te she sä el wa tso̱ Laodicea ska wa ia̱ irä Ninfas ia̱ irä tapanak ije ju ska wa irä ia̱ sá te ijewa chakami ni. 	 Atziˈn jaˈlin, kyqˈolbˈinqexa Ttanim Dios toj tnam Laodicey, ex ikyx kyqˈolbˈinxjiˈy qya, Ninfa tbˈi, junx kyukˈa kykyaqil nimil, a nchi chmet toj tja.


Jera iwa̱ dulanak wa te isha iia̱: —Jekäi jäiyi wa kiana se̱nak ialaklä wa ra rä ra, jera we ke sa̱ se̱nak. 	 Me awotzin qeˈ, a t‑xnaqˈtzbˈin xi qqˈmaˈn: Qa iky tten jun ichin tukˈa t‑xuˈjiltz, bˈaˈnpetlatz tuˈn mi mejeye ichin.


Jera ijewa sha̱ kjali tjuami ija̱mi, te iwä pamu̱awa̱ tiami jula wà, te isha iia̱: —¡Ji shöka̱ jile bata shäk ye! Jera ñaebä Templo kjänanak wa te ikukawa̱ buka̱nak jula ktä wà. 	 Bˈeˈxsin i bˈaj ok ten tzubˈil tiˈj, bˈaj ok kymaqsiˈn twutz, ex bˈaj ok kytzˈajchin, exsin xi kyqˈmaˈn te: Qa ajiy tkˈwal Dios, kanintziˈn tiˈj alkye s‑ok tzˈajchin teˈy, chi chiˈ. Ex ikyqexjo xqˈuqil tnejil ja te naˈbˈl Dios bˈaj okx kytzˈajchin toj twutz.


Ka irä jiye kuna ta, bas bakle mikle, ka Säkeklä ja̱mi kuna wa ja̱mi ji tkerke̱ je wa̱k, ji äina tker sa̱ ja̱mi ka wätkelewa̱ ta käi, ji tker sa̱ ja̱mi käi, se̱nak diyëë ebä käi, ka̱wakbläk di kabika käi, se̱nak di ye sha̱na jaree käi, jile kekläí kja̱nei wa̱k dokona käi, je o̱le bas wa̱ je ne kjela isherke̱ rä. 	 Akuxjo jaˈlin, a nkubˈ kybˈinchintaqa ojtxe, a tzeˈnkuxjo kytzeqbˈilxjal nya nimilqe. Quˈn ikytaqtzin nchi bˈetejiˈy tojjo jniˈ nya wen, ex nimkutaq n‑el kyanmiˈn tiˈj, ex txˈujtinelqiˈy, ex manyor kyˈaˈjilqiˈy, ex noqx nchex lipe tiˈj tkyaqiljo il, ex nchi kˈuliˈn kywutzjo kywutzbˈiyil junxil kydiosxjal.


Ata dulecha̱wa̱ wa rä shki̱nakka̱ni je waje̱rku̱a Moisés te ñaebä, ale kal yaba ska ite Säkekewa kia Abraham Kekläí, Isaac Kekläí, Jacob Kekläí ni ska. 	 Tiˈjjo lo, majxpe te Moisés kyij tzˈibˈinte, tej ttzaj tyekˈin Dios tibˈ toj tqan txˈiˈx, a nkˈanttaq ojtxe. Tuˈn ikyjo, bˈiˈn quˈn qa nchi jatz anqˈin kyimnin, quˈn axte Dios qˈmante kyjaluˈn: Ayin wejiˈy tDios Abraham, te Isaac ex te Jacob. Mix tqˈma qa ayintaq wejiˈy, qalaˈ ayin wejiˈych.


ite isha iia̱: —Ji kju̱ei ba kjaterke̱ rä je ssëmi yie, mika̱ ba kjatiäkwa dejulu kjepa. Jekäi ite ijewa paka ikjänanak Herodes pretorio ska. 	 xitzin tqˈmaˈn: Kˈaˈ kubˈ nbˈiˈn tzmaxi aj kyuljo a nchi stzˈimin tiˈja. Texjo or anetziˈn, bˈeˈx xi tqˈmaˈn, tuˈn tkubˈ xqˈuqit Pabl tojjo ja, jaˈ nkawinetaq Herodes.


Ka je ebä kuna, ata ñakäi sa̱ ñassäke̱ Säkeklä wà saje wa Säkekewaí Jesucristo kju̱ei. Je ne oloi ja̱mi jira Säkeklä je̱r bäinani sa ra rä. 	 Ex nya oˈkxjo lo; qalaˈ nqo tzalaj tiˈj qMan Dios noq tuˈn qAjaw Jesucrist, quˈn noq tuˈn, at qmujbˈil qibˈ jaˈlin tukˈa Dios.


Jera fariseo ka̱ju̱ñe ja̱mi wa manele rä Jesús biketsäk jewa ñajaklaka̱ te isha: —Sa kiana ijewa ia̱ tene shkiri wa̱k, ñakäi ijewa pakäk Moisés wa̱ ka̱wei me̱leta̱na je wawa̱k. 	 Me kyxol Ttanim Dios antza, iteˈtaq jun chˈuq Parisey, a otaq chi nimin. Jaw weˈks, ex kyqˈma kyjaluˈn: Il tiˈj tuˈn tok kyqitiˈn jun kyechiljo nimil, a nya Judiyqe ikyxjo tzeˈnku qeˈ; quˈn ikytzin knimitiljo tkyaqil tkawbˈil Moisés tibˈaj qchwinqil, a awo aj Judiyqo.


Jera ijewa te ipaka ñaia̱: “Sa te ikúkemi ka̱jöir ska ni ra, tsi ite ishe rä: ‘Jekäi irä ra, ¿jiye ka bas wa̱ iktä kolone rä na?’ 	 Tej kybˈinte ikyjo, bˈeˈxsin ok tentz chˈotjil kyxolx. Chi chiˈ kyjaluˈn: Qa ma txi qqˈmaˈn, qa Dios saj chqˈonte ¿Tiˈtzin quˈntz mina xi kynimiˈn? chilaˈ.


Yi te yis yaka katá ra, yis pi ya ra, je se̱r dä balewa̱ yis ja̱mi, ñakäi yis se̱r dä balewa̱ ije ja̱mi. 	 Ankye te kxel waˈn teˈ nchibˈjila, ex kxel kˈwaˈn teˈ nchkyˈela, ante ma tzˈok tmujbˈin tibˈjo wukˈiy, ex ayiˈn ma tzˈok nmujbˈin wibˈa tukˈa.


“Ka yis wa̱ bas janakwa̱ta̱na shchul wa käi. Ata yis dämini bas wäki̱. 	 Nlay chi kyij ntzaqpiˈn kye; qalaˈ kchin ul meltzˈaj weˈ, tuˈn nteˈn kyukˈiy te jun majx, noq tuˈn Xewbˈaj Xjan.


Ata jishtä ale bas kukäk se̱r dä wämo, je su̱ta ñaebä bas se̱no wämo ji biköle ska. 	 Qalaˈ, chi bˈet‑xixa toj jun tumil xjanxix toj kychwinqila, quˈn ate Dios, a xtxkon kyeˈy, tuˈn kyxi lipeˈy tiˈj, xjanxix teˈ.


El wa, yis ma ipakäk ditsä ja̱mi. Kje ditsä ebä kabläke̱ ñaia̱, jewa ñaje̱rku̱a e̱ná ra, yi a̱ni ia̱ ka je wäte̱nak je ki̱yönak ji̱a. 	 Ayiˈy werman, noq tuˈn tel kynikyˈa tiˈjjo lo, kˈwel nqˈoˈn jun techil. Qa at jun xjal nbˈant jun tyol tukˈa juntl, il tiˈj tuˈn tkubˈ tqˈoˈn tbˈi toj uˈj, ex tuˈn tkubˈ tsqitinte tbˈi tibˈaj, noq tuˈn tkujsit, tuˈntzin mix aˈl juntl tzˈok qˈonte chˈintl tiˈ tiˈj, mo tuˈn tqˈmante qa nya twutzx.


Ata yis te isu̱a ra, ka ije wa̱ ji a̱ni o̱ne nui ta käi iktäkläwa̱, ata ije ka̱kia ktei wabiketsanakksa̱ Augusto wakei wa̱. Je ne ki̱ yie ibiketsa patkenakmi je wäki̱. 	 Metzin wetza te we, chi Festo, nyakutzaj ntiˈ te ma tbˈinche, tuˈn tikyˈxjo luˈn tiˈj. Me quˈn ax ma qaninte, tuˈn tok toj xjelbˈitz tuˈn tnejilxix kawil toj Rom, César Augusto, a nim toklin tbˈi. Tuˈnpetziˈn, ma kubˈ nbˈisiˈn, tuˈn t‑xi smet antza.


¿Yibä te sä kolole Säkeklä wa̱ wa kjatiemika̱ na? Ñera Säkeklä ne rä sa wabiketsäkksa̱ wämo ye rä. 	 A Dios o jaw skˈoˈnqe tuˈn qok te tzˈaqle twutz. ¿Ma atpela jun aku txi patinqe?


Jera chui tsa̱ku̱i wa irä, Templo kjänanak wa irä, te Jesús su̱a ra, jera ijewa kjoyina täkii: —¡Iwätiöka̱ cruz ja̱mi! ¡Iwätiöka̱ cruz ja̱mi! Jera Pilato te isha ijewa ia̱: —Bas wakwa ku̱ itso̱mi wätenakka̱. Ata ka yis wäna ijuer ta nui ta irä käi. 	 Atzaj teˈ tok kykaˈyiˈn kynejil pale exqetziˈn xqˈuqil tja Dios ikyjo, bˈeˈx i ok ten ẍchˈil: ¡Pejkˈinksa twutz cruz! ¡Pejkˈinksa twutz cruz tuˈn tkyim! chi chiˈ. Xi tqˈmaˈn Pilat kye: ¡Kutzin! Kyinxa, ex kypejkˈinksa twutz cruz, quˈn ntiˈ jun til ma knet wuˈn.


Jekäi je̱k iawa̱k juer ta je̱k jalewa̱ ta̱i käi, ángel wa oloitsäk käi, ji kjayile iia̱ je ebä pakäk käi, je̱k ssäk ka wata ije̱rike ji rä yaka iá ja̱mi käi, jewa mane a̱ni ku̱ ji rä däkksa̱ bas ia̱ ke wätkewo̱pa bas yika. 	 Quˈn tkyaqiljo luˈn noqx jun kyximxjal, ex ntiˈ tumil. Aye xjal luˈn noq n‑ok kyqˈoˈn kyibˈ te wenxix, me oˈkx nchi xnaqˈtzin tiˈjjo a kyaj, ex kyiˈjjo kywutzikyˈ, ex qa il tiˈj tuˈn qkˈulin kywutz angel. Me ayeˈ xjal lo, noq nkynimsin kyibˈ kywutzxjal, me ntiˈ tumil tuˈn qxi lipe kyiˈj. Quˈn qa ma kyij qtzaqpiˈnqe Tbˈanil Tqanil tiˈj Jesús, okla qo najil, ex ntiˈla jun oyaj te qe toj kyaˈj.


“Ata, ¿jishtä bas ia̱ irä na? Ekla yabala ta bol, je je̱k sika wa̱ te isha ikibi ia̱: ‘Yaba, jir ba ma shka̱bläk uva yäkä sha̱na.’ 	 Xi tqˈmaˈn Jesús: ¿Tzeˈntzin chˈin kyeˈ toj kywutz? Attaq jun ichin attaq kabˈe tkˈwal. Xi tqˈmaˈn te jun: Nkˈwal, maˈ txiˈy aqˈnil jaˈlin toj tqan uvch.


Jera Jesús te ikúka: —Etkabä yis te ji wá̱, je te bas biköle male̱cha̱cha̱wa̱. 	 Ex xi tqˈmaˈn Jesús kye: ¿Ma noq tuˈn tqˈanit jun xjal wuˈn toj qˈij te ajlabˈl, ma chi jaw labˈtey tiˈj?


Je iwächakewa̱k wa rä patkele fariseo wa wa̱. 	 Ex ayetziˈn i xi chqˈoˈn kyuˈn Parisey tuˈn kyyolin tukˈa Juan xi kyqanin te:


Ka irä jiye kuna ta, ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa biköle wa̱ ija̱mi ka̱wakblewe̱ tkerke̱ pjoo vinoí rä yale. Ka̱jiska ka̱ tsa̱ku̱i wa ka̱wakblewa̱ ije ra. Däli watju̱ak wa tso̱ ka̱jiska ñabluwa̱ka̱ ji tkenak sa̱ ja̱mi tso̱ ije wa̱ wà.” 	 Quˈn tkyaqilxjal twutz txˈotxˈ ma txi kyqˈon kyibˈ toj kyˈaˈjin, tzeˈnku tuˈn kytxˈujte tukˈa tkyaqil kyachbˈil, a kubˈ bˈinchit toj tnam anetziˈn. Tkyaqil nmaq kawil twutz txˈotxˈ ma chi kyˈaˈjin tukˈa, ex kykyaqiljo xkˈamil ma chi qˈinimix noq tuˈn kykˈaẍjil ma wiˈyin kyuˈn aj Babilonia; xbˈajxi kylaqˈoˈn te kytzeqbˈil.


Je chu̱li̱i̱ wa te je kte ssa ra, moska te isha: —Iyina si̱ ije ne rä jile bata shäk däke̱ rä. 	 Tej tbˈaj kybˈiˈn tyol, attaq junjun kyxol xjal kyqˈma: Twutzxix qa ajo ichin lo atzin yolil Tyol Dios, a iltaq tiˈj tuˈn tul.


ñakäi ña̱la paruöksa̱ bulee bas klä tkäklä, je rä klä ialewa̱ wa ka tena ja̱naklä, ata ibäinakläni. 	 Il tiˈj tuˈn tjaw kymojiˈn, tuˈn tjaw weˈ, ex tuˈn t‑xi xket toj jun bˈe jikyin wen, a bˈinchin kyuˈn; quˈn tuˈntzin mina jaw txalpajeˈ qanbˈaj, a qˈajal, qalaˈ tuˈn tqˈanit.


Säkeklä saje wa Ká irä Säkekewa Jesucristo irä je̱r bäi shöpa bas ia̱, jewa ku̱ bas je̱r ssëwo̱pa baa. 	 Noqit ax qMan Dios ex Jesucrist, a tAjaw Tkyaqil, tzaj qˈonte t‑xtalbˈil ex jun tnukˈbˈil toj tkyaqil.


Je wà Säkeklä oloi kanaka̱ ra, jera ñaebä Säkeklä te ije oloi kemika̱ iwakei ra. Je oloi kemika̱ ite rä plaa. 	 Ma japin bˈaj tajbˈil nMaˈn wuˈn tzaluˈn twutz txˈotxˈ, noq tuˈn tnimsit tbˈi. Tuˈnpetziˈn, ktzajil tqˈoˈn wokliˈn liwey, tuˈn nteˈn tukˈa toj kyaˈj tukˈa tkyaqil nqoptzˈajiyila.


Jera ite isha ijewa ia̱: —Jí rä yis pi, sa kabläklä ñaia̱ spa̱na je pií; je rä tkenakju̱mi sä chu̱li̱i̱ wa kju̱ei. 	 ex xi tqˈmaˈn kye: Atziˈn vin kxel nqˈoˈn kyeˈy tuˈn t‑xi kykˈwaˈn, atziˈn nchkyˈeljiˈy, a akˈaj tumil, a bˈantnin tiˈj tuˈn Dios, tuˈn kykyijxjal toj wen tukˈa.


Jera Jesús te isha je sa̱ tsa̱ku̱i kja̱nei wa̱k ia̱: —Ke bas ku̱ jile o̱le kju̱awa ijuenaklä ye irä, ji ka su̱le sa̱ wa̱ shtä irä, je su̱opa ra, ka bas wa̱ yis biketsanak kuna. 	 Atzin te Jesús xi tqˈmaˈn te: Nlayx txi kynimin kye, qa ntiˈ jun techil wipiˈn tuˈn tbˈant.


Jera ijewa ñajaka̱ ishäk iia̱: —Judío wa tsa̱ku̱i, ma se̱nopa ji̱a maitjä. 	 exsin i bˈaj ok tentz ẍchˈil tiˈj: Nimxit tbˈiˈy, ay nmaq kawil kye aj Judiy, chi chiˈ.


Ba wa̱ yis ia̱ oloi me̱le je ma̱ yie ijewa ia̱, ijewa däkläwa̱ etka yebä jishtä saje wa rä etka yebä käi. 	 Ma txi nqˈoˈn t‑xilin tumila kye, ikyxjo tzeˈnku ma tzaj tqˈoˈn weˈy, tuˈntzintla junx kyten tzeˈnku qe, junx qten.


sa̱ niki̱ ñak käi, ji wa̱k pa pa käi, je̱k biketsäk bakleka̱ käi, ji sä ssëwa̱k a̱naa je ebä biketsäk Säkeklä tsa̱ta käi, 	 noq nchi ok bˈuˈkˈj, ex ntiˈx kyxobˈil tuˈn kyok lipin tiˈj jun tiˈ, xkabˈilqe, ex oˈkx npon kykˈuˈj tiˈj jniˈ achbˈil nya bˈaˈn, a tzeˈnku ntqanin kyxmilil; ex ntiˈx chˈin nkubˈ kybˈisin tiˈj qMan Dios.


Je ukä ska ra yie ángel saka dawa̱ju̱té ka̱jöir ska su̱a, ka̱wei ta sa patkäk bäi si̱. Je oloi te ka̱jiska ñiwa̱ka̱. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, xi nkaˈyiˈn juntl angel, kyjaˈtaq tkuˈtz toj kyaˈj tukˈa nim tkawbˈil, ex ante txˈotxˈ bˈeˈx qoptzˈaj tukˈa tqoptzˈajiyil.


Jekäi je bena ju̱ñer kja bas wa̱, ata yis ssëna bas je̱r ja̱wa̱k. Je rä Säkekewa te ije cha wa tsa̱tkaksa̱ Egipto ke̱i ska ra, je ukä ska ite ka ibiketsäk kuna wa weikacha̱wa̱. 	 Atzin jaˈlin, waja tuˈn t‑xi nnaˈntla juntl majl kyeˈy tojjo uˈj luˈn, a ojtzqiˈn kyuˈn: Tej kyetz tiˈn qAjaw tyajil Israel, a qxeˈchil, toj txˈotxˈ te Egipto, tkyaqil i etz, me tuˈn mix ok qeye kykˈuˈj tiˈj qMan Dios, nya tkyaqilx i klet; oˈkqexjo nimil, ayeˈ ok kyqˈuqbˈin kykˈuˈj tiˈj. Ex ayetziˈn mina, chebˈe kyij kyim tuˈn Dios.


Jekäi je wá̱ ite deka̱ dos año kje. Je ki̱ka biköle se̱nak Asia ska Judío wa käi, Griego wa käi, jewa te Säkekewa ktä ssa. 	 Antza, yoline Pabl kykyaqil qˈij, ex ikytzin oke tuˈn, toj kabˈe abˈqˈe. Ikytzin kybˈiyeˈ Tyol Diosjo, aye Judiy exqetziˈn nya Judiy, a najleqetaq tojjo txˈotxˈ te Asia.


Teófilo, yis äyë yöle säkätä ska yie iyua, ji wa̱mi Jesús te käi biköle, jini ite sa paktami käi biköle, 	 Ma kubˈ ntzˈibˈinjiˈy luˈn, ay Tyople, kˈuˈjlinxix wuˈn: Toj tnejil wuˈja, kubˈ ntzˈibˈiˈn tiˈj tkyaqiljo o bˈant ex t‑xnaqˈtze Jesús, atxix tej tzaj xkye taqˈin,


Ka irä jiye kuna ta, bas wa̱ iju̱ñer bas to̱leksa̱ bas se̱r ka wata biteleté bas kalí wa ska je yika rä, ka ji tjabanakwa̱ oro käi, inaklä käi wà kuna, 	 Quˈn ate Dios ma klon kyeˈy tojjo kychwinqila, a ntiˈtaq tajbˈin, a tzeˈnku tzaj kyyekˈin ojtxe kyxeˈchila. Quˈn bˈiˈnxix kyuˈn, qa a chojbˈil tejo kolbˈil mix chjete tukˈa jun tiˈ, a kbˈajil, tzeˈnku qˈanpwaq mo saqpwaq;


Jekäi ángel saka deksa̱ju̱ Templo na a̱na täkii je je̱tkeleka̱ mo̱ bata ki̱ tsa̱ka: “¡Ba tabeli ju̱o däli tiäk. Ka irä jiye kuna ta, däli tiäklä horaí dewa̱ e̱ná, ishäkä wawäna älinawa̱ kja tenak ki̱ka.” 	 Ex etz juntl angel toj tja Dios toj kyaˈj, ex tzaj tqˈmaˈn tukˈa tqˈajqˈojil twiˈ kuj, te a qˈuqletaq tibˈaj muj: Atzin jaˈlin, qˈintzjiy tsemila ex joˈnksjiy nimil twutz txˈotxˈ tuˈn kyok chmet tzeˈnku awal, a ma qˈanix.


Ka̱wä deka̱ las doce käi ra, ka̱ wätuinawa̱ itjä yee ka̱ biköle ska mine rämi las tres kje. 	 Teˈ tok kabˈlaj qˈij, ex tzmaxi toj oxe or te qale, bˈeˈx ok yupj twutz txˈotxˈ.


Jera ijewa te isha ñaia̱: —¿Jiye sa̱ ki̱ ikjatiäk wa shena ji̱a na? Ñera sa wakwa te ji sha ite iwakei kjäbata wa rä je ssa. 	 Chi chiljo kyjaluˈn: ¿Me tiˈ til txqantl tstiyiltz te qe? A tojx ttzi ma chi bˈajetza jniˈ xoˈj yol tuˈn tiˈj Dios, a ma chi qbˈi, chi chiˈ.


Jera sa̱ nu̱l bläklä ska ijewa bitejuluni te je biköle bata shani once wa ia̱, ñakäi isaka kalabe ia̱. 	 Ex atzaj teˈ kyaj meltzˈaj ttzi jul, bˈeˈx i ok ten qˈmalte jniˈxjo otaq kybˈi, exsin otaq kyli kyeˈ junlajaj t‑xnaqˈtzbˈin Jesús, ex kye kykyaqil xjal.


Jera Sanedrín wa tapar tso̱ ska Jesús ktei bata shäk wa mineksa̱julu ssële a̱naa. Ka irä jiye kuna ta, ijewa rä biketsale kianak weikanak Jesús kie bata ki̱ka. 	 I etztzin tsanjil kywutz kawil, ex i tzalaj, quˈn ttziye Dios tuˈn tikyˈx kyuˈn, noq tuˈn tpajjo kynimbˈil tiˈj Jesús.


Isäkätä te kökö bulawa̱. Je ra ka̱li̱ wäkole irä yökö ji̱akaleka̱ pi ra irä jolona, tulunaté ishäkä ki̱ka. Je te ishäkä kuna bala pa̱le mañatkä ra je etka däläwa̱wa̱, ñakäi kal yäkä kuna bala pa̱le mañayäkä ra je eyaka däläwa̱wa̱, ñakäi ka̱kä spa̱na kalabe däläwa̱wa̱. 	 Atzin tnejil angel xi toqˈsin tchun, ex bˈeˈx etz saqbˈaqin ex qˈaqˈ, smoˈn tukˈa chikyˈ. Ex bˈeˈx xi xoˈn twutz txˈotxˈ. Ex bˈeˈx tzˈeˈyjo toxin tnej txˈotxˈ, junx tukˈa toxin tnej tze, ex tkyaqil kˈul txaˈx.


Ka̱piana ra Jesús te sa pakteke̱ Templo ska, tuina ra imike̱ ka̱ bata kie Olivo yäkä ska. 	 Qˈijl nxnaqˈtzintaq te Jesús tojjo tnejil ja te naˈbˈl Dios. Atziˈn tzeˈnkuˈ qnikyˈin, antza nkyijetaq twiˈ Wutz Olivos.


Jekäi ba te se̱ne kseka ña̱le̱i kjasha yis ia̱. Ba te yis ssëwe̱mi a̱naa ba te yis su̱e kaldu ki̱.” 	 O tzaj tyekˈiˈn weˈy tzeˈn tuˈn nbˈetiˈy toj tumil, ex chin tenbˈila toj tzaljbˈil, quˈn tuˈn ktenbˈila nwutza, chi David tiˈj Jesús.


Jekäi ideni iju ska ra, ite isalibä wa irä se̱nak ipája̱mi wa irä tapawe̱miwa̱ jewa ia̱ ite ishemi: ‘Bas ssënoña a̱naa yis da, yis te yis oveja shelewa̱ ku̱ani ki̱ka.’ 	 Exsin aj tkanintz tja, bˈeˈx aku chi tzaj ttxkoˈn jniˈ tukˈa exqetziˈn jniˈ t‑xjalil tiˈjile, ex okla kxel tqˈmaˈn kyjaluˈn: Chi tzalaja wukˈiy, quˈn ma knet tej tal nrita, a otaq txi naj.


Jera Jesús te ikúka te isha: —¿Bäinani yëë wa rä ka diez na? Ata ¿ñe isaka nueve wa me de na? 	 Chi Jesús kyjaluˈn: ¿Ma nyatzin lajajtaq kyej ichin kybˈaj ẍi qˈanit? ¿Jatzila iteˈyiljo bˈeljajl?


Je ki̱ka ka̱tuil na kte kukäk wa te jukläyäkä kjätkeleksa̱ ekta wa ija̱wa̱mi ksá ja̱mi jaba ja̱rka. 	 Me ayetzin nimil kux kyqˈoˈn Saulo toj jun ma tij chiˈl, ex toj qnikyˈin, kutz kyqˈoˈn tibˈaj tape, a bˈinchinkstaq tiˈjile tnam. Ikytzin tene Saulo, tej ttzaqpaj. Ex xiˈ Jerusalén.


Ijalemi Babilonia ska ukä ska Jeconías te Salatiel wätsikiwa̱. Salatiel te Zorobabel wätsikiwa̱. 	 Axsa toj Babilonia ante Jeconías ok te ttata Salatiel, a ttata Zorobabel,


Yi rä pauta̱nak kte wà kiana jile bäi biköle wà ipaktäk tsa̱tkäk. 	 Ikytzin kyeˈ werman, alkye ntzaj kˈmonte Tyol Dios te jun xnaqˈtzil, il tiˈj tuˈn tkubˈ tpaˈn a at te tukˈa xnaqˈtzilte.


Je shka̱bläklä ke̱i, je ne rä ka̱jiska rä. Je däli wä bäi, je ne rä je gobiernoí ja̱mi wa rä. Ñakäi je cizaña wä, je ne rä je yakei ja̱mi wa rä. 	 Ante txˈotxˈ ayetziˈn xjal tkyaqil. Atzin triy, ayetziˈn nimil tiˈj Tyol Dios. Ex atziˈn kˈul, ayetziˈn xjal nya nimil, ayeˈ ncheˈx lipe tiˈj tajaw il.


Jera Simón Pedro te isha Jesús ia̱: —Säkekewa, ¿maka ba maju̱ rä? Jera Jesús te ikúka: —Mai yis ma rä, jeska ka ba kjäk yis itä ki̱ jira, ata je̱na je̱na ra bä kjämi yis itä ki̱ jeska. 	 Xi tqanin Simun Pegr te Jesús: WAjaw, ¿Jaˈtzin kxela te? Xi ttzaqˈwin Jesús: A jaˈ kchin xeliˈy, nlayx txi lipey wiˈja jaˈlinxix, me ok kxel lipey wiˈja yajxi chˈintl.


Yis wa̱ bas biköle shka̱l sä rä Cristo Jesús ja̱mi ki̱ka. Amén. 	 Nimxix nqˈaqˈin nkˈuˈja kyiˈja, noq tuˈn Crist, a Jesús.


Jera Jesús wa̱ dulanak wa te ichaka iia̱: —Rabí, ¿yi wa̱ je ñak kate ije ko̱naklä ka wä wajuenak kuna rä na? ¿Iwakei wa̱ na, ata ia̱mi wa̱, iká wa̱? 	 Xi qqaniˈn, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin: Ay Aj Xnaqˈtzil, ¿Tiˈtzila quˈnil s‑itzˈje ichin moẍ lo; tuˈnpela kyiljo ttata, mo qa tuˈnx til?


Jera ite isha iia̱: —Ma je̱tkawa̱ wakte yis oloitsäk ra, yie je biköle me̱mi ba ia̱. 	 Exsin xi tqˈmaˈntz: Kxel nqˈoˈn tkyaqiljo jniˈ chiˈ tey, qa ma kubˈ mejeˈy kˈulil nwutza.


ñakäi je wa̱ bas tsa̱ku̱ kä kalabe rä shtao̱leksa̱. Ke bas suana. Bas säkei rä du yuleila chu̱li̱i̱ säkei tsa̱ta ki̱ka. 	 ¿Yajtziljo kyetza? Majqexpeˈ jniˈ tsmal kywiˈy ajlaˈnqemile tuˈn Dios. Tuˈnpetziˈn, mina chi tzaj xobˈ kyeˈ, quˈn tuˈn nimxixtl kyeˈ kyoklin kywutzjo txqan tal pichˈ.


Jera ijewa a̱na te ichaka: —¿Ekla kie Simón kinak Pedro ni, je katke jiska na? 	 Tej kykanin, kujxix xi kyqanin qa antza taˈyetaq Simun, a ojtzqiˈntaq tukˈa juntl tbˈi, Pegr.


Ñakäi yi ssëna däkwa̱ isäkätä ye bas sha̱na ra, je kiana rä bena kjanaklä ye. 	 Ex ankye taj tuˈn tok te tnejil, il tiˈj tuˈn tok tzeˈnku jun aqˈnil te jun majx kye txqantl.


Ka irä jiye kuna ta, Säkeklä rä eklabä. Ñakäi Säkeklä ktei shäk ditsä ia̱, ditsä ktei shäk Säkeklä ia̱ je rä eklabä. Je rä ale ditsä ekla Cristo Jesús, 	 Quˈn junchˈin Dios at; ex junchˈin ichin yolil kyiˈjxjal twutz Dios, aku Jesucrist,


Jesús te issa Juan kolonawa̱ ra, ibiteju̱ni Galilea ska. 	 Tej tbˈinte Jesús, qa otaq kux jpuˈn Juan, a Jawsil Aˈ, toj tze, bˈeˈx xiˈ toj txˈotxˈ Galiley.


Ikuna yilé te iel su̱a ite ji yakei wakblete, ata ka irä sä duäkläwa̱ iki̱ka shtä kuna ra, je ka̱kiö iki̱ka. Je ra Säkeklä te se̱ne kseka me̱mi ji̱a iia̱, ikuna je ji yakei wakble rä ka sä duäkläwa̱ iki̱ka shtä kuna ra. Ji yakei wakble tso̱ sä duäkläwa̱ iki̱ka; ka yie ishe ije ka̱kiö je ki̱ ni. 	 Qa at jun kyeˈ ma tzˈok tkaˈyin jun terman nbˈinchin il, a nya nxi tiˈn toj kyimin, bˈaˈn tuˈn tnaˈn Dios tiˈj. Ikytziˈn, ktzajile tqˈoˈn Diosjo tchwinqiljo erman anetziˈn. Me a wejiˈy nxi nqˈmaˈn tiˈjjo il, a mi nqox tiˈn toj kyimin, quˈn at te il te kyimin, ex nya wejiˈy nxi nqˈmaˈn tzaluˈn tuˈn qnaˈn Dios tiˈjjo il ikyjo.


El wa, yis te Apolos irä yis wakei irä ja̱mi ji pake, je rä bas ñadulawa̱klä sá ja̱mi, ka ji shäk kju̱awa ka kte yöle ja̱mi kuna. Je rä bas mane a̱ni ka je̱k ssäklä ekla kju̱ei, ata iel kukäkwa̱ diekjela kuna. 	 Ayiˈy werman, ma tzˈok qqˈoˈn qibˈa tukˈa Apolos te jun yekˈbˈil, tuˈn tajbˈin kyeˈy, ex tuˈn mi chi xi lipeyiˈy tiˈj juntl xnaqˈtzbˈil tiˈj Tyol Dios, a kyij tzˈibˈit te jun majx, ex tuˈn mi kubˈ kyqˈmaˈn, qa nimxixtl toklin jun taqˈnil qMan Dios tzeˈnku juntl. Quˈn noq tuˈn tpajjo ikyjo, njaw kynimsin kyibˈa jun tukˈa juntl.


“Bäije bas dä mika̱ ditsä te bas dokoitsawa̱, bas tulaksa̱, bas sha yakei, bas ki̱yua yakei ditsä yäbei kju̱ei ki̱ka ra rä. 	 Kyˈiwlinqexix kyeˈ, aj kyel ikyˈiˈn kyuˈnxjal, aj kyex lajoˈn, ex aj kyok yisoˈn kyuˈn, aj tel iˈjliˈn kybˈiˈy, noqx tuˈn npaja, ayiˈn a Tkˈwal Ichin.


Ñakäi Säkeklä wa̱ ju̱ñele kja wa ebä biketsaba ite manenaksa̱ jishtä iyaba rä käi. Je rä ije däkläwa̱ ñaje̱keta wa chu̱li̱i̱ kibi keklä ye. 	 Quˈn tkyaqil nimil noq ojtzqiˈnl tuˈn Dios atxix naˈmtaq tkubˈ xkye tkyaqil, ex ax jaw skˈoˈnkye, tuˈn kyok te tkˈwal, ex tuˈntzin tokjo Tkˈwal, a Jesús, te tnejil kyxol tkyaqil nimil.


je wakei kjeiyinopa tapanak wa ki̱ka irä, Cristo Jesús ki̱ka irä, sa batala ska je batala ska sa̱ ke̱i etkä etkä rami. Amén. 	 Nimxit tbˈi kyxoljo Ttanim, noq tuˈn Crist, a Jesús, jaˈlin ex te jun majx.


Ata Moisés te isha rä: ‘Ba ká irä ma a̱mi irä dälätsö’, ietkä rä: ‘Yi kta yakei iká iräle, ia̱mi iräle ukä ja̱mi ra, je kiana duäkwa̱.’ 	 Quˈn tqˈma Dios tuˈn tsan, a Moisés: Kyniminku kytatiy ex kynaniy, chiˈ, ex ankye teˈ k‑elil tzaqpaj ttzi te ttata ex te tnana, il tiˈj tuˈn tkyim.


Ijewa te Jesús kukawa̱ tsa̱mi patkawa̱ chui wa tsa̱ku̱i ju na. Jera Pedro damiju̱ iitä wà ka̱miika. 	 Ok tzyuˈn Jesús kyuˈn, exsin xi kyiˈntz tzma tja kynejil pale. Atzin te Pegr, najchaq xi lipeye teˈ.


Je dälei ja̱mi ra iwa̱ dulanak wa te isha iia̱: —Rabí, bä yäkö. 	 Tzmataq nchi bˈaj ulxjal, awotzin qeˈ t‑xnaqˈtzbˈin, o kubˈsin qwutza te: Xnaqˈtzil, ku tzaja waˈl jun twaˈy nej, qo chijiˈy.


Ije ne rä ale yile Isaías jile bata shäk ja̱mi jikäi rä: “Ekla a̱rke̱ ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska. ‘Ña̱la bäiwo̱ Säkekewa yika, iña̱le̱i paruöksa̱ bulee.’ ” 	 Anteˈ Juan luˈn a kubˈ ttzˈibˈin Isaías, a yolil Tyol Dios ojtxe, tej tqˈmante kyjaluˈn: Ex bˈijte tqˈajqˈojil twiˈ jun aˈla kujxix wen tojjo tzqij txˈotxˈ, jaˈ ntiˈye kynajbˈilxjal toj. Chiˈ kyjaluˈn: Kybˈinchima kyibˈa twutzjo tAjaw Tkyaqil. Kyqˈonx kyanmiˈn te, quˈn chˈix tul tzaluˈn twutz txˈotxˈ.


Ata bas ku̱ ji tso̱ ija̱rka je mo ji kaku ye, jera ji biköle rä bas ia̱ ra yëë. 	 Tuˈnpetziˈn, tnejilxix, kyqˈonxsinjiˈy oyaj te mojbˈil tukˈa jun kyanmiˈn txjonxix, ex noq tuˈn ikyjo, tkyaqilx kychwinqila ok k‑elil saqix.


Jera Jesús te ikúka: —Ba ki̱ se̱ne bulee si̱ shena ra, ma cho̱ bä ji tso̱ watju̱ak tulämi, je säkei mo ka jita wa ia̱, jekäi ra ba ia̱ ji säkei ta dämiksa̱ ka̱jöir ska. Je ukä ska bä kute minak yis da. 	 Xi tqˈmaˈn Jesús te: Qa taja tuˈn toka tzˈaqlexix, ku txiˈy, ex kˈayinxjiy jniˈ at tey, ex oyinxjiy tpwaqa kye yaj. Ikytzin ktenbˈile tqˈinimiljiy toj kyaˈj. Exsin lipektza wiˈja.


Iwa rä yis wa̱ iju̱ñer bas ka̱kiäke̱ yis ki̱ka oloi ja̱mi, ñakäi Jesucristo wikblu te yis tsa̱tkeke̱ oloi ja̱mi yis yermiksa̱ni kjermita, 	 Ikytziˈn, qˈuqle nkˈuˈja tiˈj kynaˈj Diosa wiˈja, ex ikyxjo tiˈj Xewbˈaj Xjan, ax T‑xew Jesús, lu nmojin wiˈja tuˈn njaxa tzaluˈn toj tze.


Jera Jesús te ikúka: —Je rä yile kja yis wa̱ bas ia̱, ata ka bas wa̱ yis ktä kolone iyina si̱ ye. Ñakäi yis te ji we̱ke̱ kju̱awa yis Ká kie oloi ja̱mi, je te ikjasheke̱ yi yis dä. 	 I xi ttzaqˈwin Jesús: ¿Ma nyatzin o txi nqˈmaˈn kyeˈy? Me mi nchinx kynimiˈn. Tkyaqilxjo nbˈant wuˈn noq tuˈn tipin nMan, atzin nyekˈin teˈ qa ayinjiˈy.


Ijewa te sä dulawa̱ elkje bala ta, jishtä iwakwa wäna ijuer bäi käi, ata ije te sä dulawe̱ke̱ iwa̱ sa̱ tsa̱tkäklä, je rä sä däkläwa̱ña wämo iwakei ra. 	 Me metzin kye qtata tzaluˈn twutz txˈotxˈ nqo xi kykawin tzeˈnku n‑ele toj kywutz, me noq oˈkx toj jteˈbˈin abˈqˈe. Me metzin te qTata Dios nqo tzaj tkawin teˈ tukˈa tkyaqil tumil, tuˈn ttenxix jun bˈaˈn te qe, tuˈntzin qok jikyinxix wen tzeˈnku te.


Ba wäbala rä tsi̱ni käi ba wakei ia̱; jekäi ba wäbala rä bäi ra, ba wakei kalabe rä wäñileka̱, ata ba wäbala rä ka bäi kuna ra, jera ba wakei rä wätuilewa̱. 	 Ajo kywutza tzeˈnku jun tzaj te kyxmilila ex te kyanmiˈn. Qa wen kywutza, at spikyˈin toj kyanmiˈn tuˈn tel kynikyˈa tiˈj tkyaqiljo wen. Me qatzin ma txi kyqˈoˈn ambˈil te kywutza noq tuˈn tkaˈyin tiˈjjo nya wen, ex ikyx ok k‑okil kyanmiˈn te nya wen, ex toj qxopin.


Jera ka maikäi iwa̱ ikúkäklei ji̱a. 	 Ex mix aˈlx jun tzaj tzaqˈwinte jun tyol.


Jekäi io̱na jishtä iyöle te ishe käi: “Je shtanaña ji yakei wakbläk wa ra.” 	 Ikytzin japin bˈajjo Tyol Dios tiˈj Jesús, a ntqˈmaˈ: Ok qˈoˈn tzeˈnku jun ileqˈ.


Jera Pilato te isha ijewa ia̱: —Bas wakwa ku̱ itso̱mi ktei wabiketsöksa̱ bas wakwa ka̱wei ja̱mi. Jera Judío wa te isha iia̱: —Ata ka sá ia̱ ka̱wei kuna yi a̱ni ktäkläwa̱. 	 Tuˈnpetziˈn, xi tqˈmaˈn Pilat kye: ¿Ma ntiˈtzin kye kykawbˈil? Kyimixa kyukˈiy, ex kykawinkuy tzeˈnkuxjo ntqˈmaˈn kykawbˈila. Xi kytzaqˈwin aj Judiy: Me ntiˈ qe qoklin, awoˈy aj Judiy, tuˈn tkubˈ qbˈyoˈn jun aˈla.


Je ne ki̱ka fariseo wa te iwächakewa̱ maikäi iwäbala wajuena rä käi. Jekäi ite isha ijewa ia̱: —Ite yis wäbala pacha̱ döli wà; jekäi yis wä paskua ra, jera yis wä wajuena. 	 Ayetzin Parisey ok tentl qanilte teˈ ichin: ¿Tzeˈn tten otaq chi kaˈyin twutz? Ante ichin xi tqˈmaˈn: Ok tsuˈn xoqˈl kyiˈj nwutza, ex el ntxjoˈn. Atziˈn jaˈlin, ma bˈant nkaˈyiˈnch.


Alaklä wa chichö wa si̱ shtä wa tsa̱tkö. 	 Oninqexjiy qya, a o kyim kychmil, ex mix aˈl jun itzˈ kyiˈj.


Ñerä Templo kjänanak wa patkelemi Jesús kukäkwa̱ wa dejuluni chui tsa̱ku̱i wa irä fariseo wa irä jewa wäki̱ni. Jera jewa te ichaka je Templo kjänanak wa ia̱: —¿Jiye ka bas te itse̱te rä na? 	 Ayetzin xqˈuqil te tnejil ja te naˈbˈl Dios, i meltzˈaj jaˈ iteˈyetaq Parisey exqetziˈn kynejil pale, ex xi kyqanin kyeˈ. ¿Tiquˈn mi saj kyinjiˈy ichin, a xi qqˈmaˈn kyeˈy?


Bäi si̱ ra vino blona ji̱a tie rä bewak kjuä spa̱na ja̱rka. 	 Tuˈntziˈn, il tiˈj tuˈn tkux bˈinchit vin toj jun saq tzˈuˈn. Ikytziˈn wejiˈy nxnaqˈtzbˈil, nlay bˈant tuˈn tok smet tukˈa juntl tumil.


Jera ite isha ji̱a ijewa ia̱: —Bäi si̱ ra bas te Säkeklä wa̱ sa pakale ji wa̱k ju̱aksa̱ rä bas wakwa wädular ebä tkenakläwa̱ ji̱a. 	 ex tuˈn mina tzˈel naje toj kykˈuˈja, ma kyij kytzaqpinjiˈy te Dios.


Jera Pilato te ichaka ijewa ia̱: —¿Jera me yie Jesús kinak Säbäkäkksa̱ ni je we̱ na? Jera biköle te isha: —¡Iwätiöka̱ cruz ja̱mi! 	 Ex xi tqanin Pilat kye: ¿Tzeˈntzin k‑okile Jesústz wuˈn, a tok tbˈi Crist? Xi kytzaqˈwin kykyaqilx: Pejkˈinka twutz cruz, tuˈn tkyim.


Jera ka̱tuir dawa̱ ra, ideju̱ ale doce wa ra. 	 Tetzinj qok yupj, xiˈ Jesús kyukˈa kabˈlajaj t‑xnaqˈtzbˈin jaˈ otaq bˈante wabˈj.


Yis ne rä pan sa̱ se̱naklä kseka rä. 	 Ayin wejiˈy a wabˈj, a qˈol teˈ chwinqil anetziˈn.


Jira blu wa tso̱ pakö ka je̱k ssäk kuna, blune medäkwa̱ shtä ka biketsäk kuna. Ata ipakö Säkeklä ale ji biköle ma̱k sa̱ ia̱ bakleka̱ sä ssënaklä baa je ja̱mi je̱r bläk, 	 Ayetziˈn at kyqˈinimil twutzjo txˈotxˈ tzaluˈn, qˈmanxa kye tuˈn mi ja kynimin kyibˈ, ex tuˈn mi tzˈoke qe kykˈuˈj tiˈjjo kyqˈinimil, quˈn nya kukx teˈ tten. Qalaˈ oˈkx tuˈn tok qe kykˈuˈj tiˈj Dios, a nimxix ntzaj tqˈoˈn qe, tuˈn qtzalaj tiˈj.


Ka irä jiye kuna ta, mikle Teudas je̱kaka̱ ishäk: Ije rä bäi si̱. Jekäi cuatrociento kjena minemi ije ja̱mi. Ata mika̱ ije ko̱ta̱nawa̱ ra, je shkäk ira wa butsa̱nami kju̱awa kju̱awa. Jekäi iwäshawa̱. 	 Kynaˈntza, aj bˈaj tiˈj Teudas atxix ojtxe, tej tqˈma kujxix wen qa ataq nimxtaq toklin, ex kyaje syent ichin i ok lipe tiˈj. Me tej tkubˈ bˈyoˈn, bˈeˈx el kylaqˈwin, ex xiˈ kysipin kyibˈjo lipcheqetaq tiˈj, ex ikytzin pon bˈaje tkyaqil tbˈis Teudas.


¿Ka irä ijewa ne te ale bas kile kie baa ja̱mi je sheke̱ kte yakei wà rä na? 	 ¿Ma nyatzin aye nchi xoˈn yol tiˈj tbˈi qMan Dios, a o txi kynimiˈn?


Ñerä plaa ra ka̱ wäbuka̱naka̱ ta̱i. Ka irä maikäi kuna ta, Säkekewa ángel í ekla biteju̱té ka̱jöir deju̱, te jak bulewa̱ ju̱ami, je ki̱ka ije̱tkawa̱. 	 Texjo tqan ttzaj kyaqnajnabˈ kujxix. Ox luˈlinx txˈotxˈ, quˈn jun t‑angel tAjaw Tkyaqil kuˈtz toj kyaˈj, ex ul ttzi jul. El tiˈn ma tij abˈj, a toktaq te jupbˈilte, ex kubˈ qe tibˈaj.


Jera ka̱jöir ka juena ji̱a, buta̱nawa̱ jishtä äyë kjuä butrewa̱ käi. Ñakäi ka̱tsä irä däyë wäbala irä biköle tse̱na tulami itso̱ ska. 	 Ex atzin kyaˈj bˈeˈx el naj, tzeˈnku jun uˈj njaw tbˈaltzˈin tibˈ. Ex kykyaqiljo wutz ex jniˈ txˈotxˈ toj ttxuyil aˈ, bˈeˈx i txˈixpaj jaˈ iteˈku.


Ka irä jiye kuna ta, ka je me̱ne rä ka je wà yis yöne rä ditsä wa̱ kuna, ata Jesucristo ne wa̱ yis wäji̱atkele je wà rä. 	 quˈn nya noq jun tyol xjal, ex nya noq el nxnaqˈtziˈn kyiˈjxjal, qalaˈ aku Jesucrist tzaj qˈonte weˈy.


Jekäi Ananías te je säkei tsa̱ksa̱ta̱na elkje, ata iwa̱ iekta detse̱ cha̱mi ite Jesús ktei bata shäk wa ia̱. Jera je ju̱ñer ise̱naklä wa̱. 	 I yolin, ex i kyij toj wen tuˈn tkyij kyiˈn chˈin pwaq, a tzaj kytzyuˈn te twiˈ kytxˈotxˈ. Me atziˈn txqantl xi tqˈoˈn Ananías kye tsanjil.


Ba ku̱ ijewa siki tewo̱ ji rä iyina si̱ wà, ba ktä rä kte si̱. 	 Xjansinqekuy tiˈja tuˈn Tyola toj kyanmin, tuˈn kyokin teˈy, quˈn a Tyola twutzxix.


Ata jira sa̱ ka̱wä ta ssënak a̱naa. Ka irä jiye kuna ta, jí bä el dä dulewa̱ je ne deni kseka rä; je rä shelewa̱ je ne ko̱nani.’ ” 	 Me il tiˈj tuˈn tkubˈ ikyˈsit jun nintz qˈij jaˈlin, ex bˈaˈn tuˈn qtzalaj, quˈn tuˈn ma jaw anqˈin juntl majljo titzˈiˈn, a kyimnintaq toklin quˈn; otaq txi naj, me ma jyetl jaˈlin, chiˈ.


“Ata je weikane ta̱i ke̱i kjaju̱ ukä ska ra, ka̱wä wätuirmiwa̱, tulu oloi ka ñinak ji̱a, 	 Noqx aj kybˈaj ikyˈjo qˈij te yajbˈil, k‑okil qlolqex twutz qˈij, ex mi kˈantl yaye.


Jesús te isha ji̱a: “¿Jibä ja̱mi yis te ditsä tso̱ jira wa pakemi na? ¿Jishtä käi ijewa rä na? 	 Kˈwel nqˈoˈn jun techil tzeˈnqe xjal jaˈlin.


Ata sá ssëna jini ba te ibiketse rä je ssäk. Ka irä jiye kuna ta, sá wa̱ iju̱ñer ka̱ biköle ska wa te je ka̱ju̱ñe sheke̱ yakei. 	 Me qajtzintza tuˈn qbˈintiˈy tzeˈn te tnaˈbˈl, quˈn bˈiˈn qeˈ quˈn, qa nyolbˈajtz toj tkyaqil twutz txˈotxˈ tiˈjjo akˈaj chˈuq xjal, aye nimilqe tiˈj Jesús.


Ñerä ñayöle ka̱wei wà ekla je̱k duaka̱ te iwächakewa̱ wäsi̱wa: —Sapaktäk, ¿jibä wa̱k yis kiana ra, yis ia̱ se̱ne jekjeye dämiksa̱ rä na? 	 Attaq jun xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil xi laqˈe yolil tkˈatz Jesús, me noq tuˈn tkubˈ tzˈaq tuˈn toj til tuˈn tyol. Xitzin tqanintz kyjaluˈn: Xnaqˈtzil, ¿Tiˈtzin weˈ tuˈn tkubˈ nbˈinchiˈn, tuˈn nkanbˈintejiˈy chwinqil te jun majx?


Jera, ¿maikäi ba ia̱ iyirmi bä el ia̱: ‘El dikä, ka̱ mo yis ia̱ je ka̱ pjoi kate bä wäbala na tsa̱kläksa̱’ ni, ata ba wakei wäbala na kal kuklei kate ka su̱e ba te rä na? Ba ji shäk kjäbata ebä wà, säkätä ba ku̱ kal kuklei tso̱ksa̱ ba wakei wäbala na. Jekäi ra ba wä wajuermi bäi, ba wa̱ ka̱ pjoi kate bä el wäbala na je tsa̱kläksa̱. 	 ¿Tzeˈntzin tten tuˈn t‑xi tqˈmaˈn te termana, Yonkutzin nej, tuˈn tetz wiˈn tzˈis toj twutza, ex mi ntnaˈn qa ma tijjo te tokx? ¡Xmiletzˈqiˈy! Ntiˈ kynabˈla ikyjo. Il tiˈj nej tuˈn tetz te ma tij tze toj twutz, tuˈntzintla tbˈant tkaˈyiˈn, tuˈn tetz tiˈn ajo tal netzˈ tzˈis, a at toj twutz termana.


“Je ne ki̱ka yis te ishe bas ia̱: Bas ku̱ blune ka wämo kuna je wà ji wo̱ bäi sa saka je̱r ssënaklä bäi bas da, je oloi ja̱mi mika̱ ka bas jita ji̱a ra, bas kinakläwa̱ ju jekjeye ska. 	 Jun tumil kxel nqˈmaˈn kyeˈy, chi Jesús. Bˈaˈn tuˈn tokiˈn qˈinimil kyuˈn, a at tzaluˈn twutz txˈotxˈ, a jun paqx k‑ikyˈil, te mojbˈil kye txqantl toj tbˈi qAjaw. Quˈn ajtzin kykyima, atitla jun qˈolbˈil kyeˈy te jun majx toj kyaˈj tuˈn Dios, noq tuˈn mojbˈil, a xi kyqˈoˈn kye txqantl ojtxe toj tbˈi.


Yi te ba kpa ma ja̱kätä ki̱ka ra, ma ja̱kätä ekta mo iia̱ iwa̱ buka̱nak. Ñakäi yi te ma wa̱ shönak je̱k ki̱ tsa̱mi ra, jera ñakäi ka̱ mo iia̱ ba paiklä tsa̱klämi iwa̱. 	 Qa at jun s‑ok laqtzˈin te jun plaj kytziˈy, kymeltzˈinxjiˈy juntl plaj. Ex qa at jun nlabˈte tuˈn t‑xi tiˈn tchaketa, majx kykotpinxjiˈy kykamiẍa tukˈa te jun majx.


José rä Matatías yaba, Matatías dä Amós yaba, Amós dä Nahum yaba, Nahum rä Esli yaba, Esli rä Nagai yaba, 	 Atzin te Jse tkˈwaltaql te Matatías, a tkˈwaltaq Amós, a tkˈwaltaq Nahum, a tkˈwaltaq Esli, a tkˈwaltaq Nagai.


Jera ijewa kjajulu Anfípolis irä Apolonia irä wà demi julu Tesalónica ska. Jeska Judío wa ñapaktäklä jui kate. 	 Tej kyxiˈ Pabl ex Silas toj kybˈe, i ikyˈx kyojjo tnam te Anfípolis ex Apolonia, ex liweyxix, i kanin tzma Tesalónica, jaˈ iteˈtaq txqan xjal aj Judiy, ex jaˈ taˈtaq jun ja kyuˈn, te nabˈl Dios.


jeska iña jaklacha̱wa̱ ikjänanak. 	 Ex bˈeˈx i bˈaj kubˈ qe xqˈuqilte.


“Bas dä däyë ye ka̱jiska. Ata däyë iianawa̱ ka kjei ta ji̱a ra, jera ¿jibä wà je bäirmini na? Je ka kiar ji̱a ji a̱ni ye, ata itulunaksa̱ ra wätunakwa̱ sä klä wà ebä ye ikiar dä. 	 Ayetzin kyeˈ ma chi oka tzeˈnku atzˈin te twutz txˈotxˈ, tuˈn mi naje toj il. Quˈn qa ma tzˈel naj tpitzˈmejil atzˈin, nlay bˈant tuˈn tel pitzˈmejix juntl majl, quˈn ntiˈxla tajbˈin, qalaˈ noq tuˈn tex xoˈyit, ex tuˈn kyjax weˈxjal tibˈaj. Tuˈntzintzjo, kykaˈyinkxix kyibˈa, tuˈn mi naje a at toj kyanmiˈn.


Ijewa ñatulaksa̱ kuli tenak tulämi yis kju̱ei. Ka yis ebä te wekte she kuna ijewa ia̱, ata ka Judío kuna wa tapanak eyaka eyaka wa kalabe te isheke̱ ñaebä. 	 Nim sikyˈx kyuˈn toj kychwinqil noq tuˈn npaja; nya oˈkqinxa nchin qˈoˈn chjonte, qalaˈ majqexjo, jniˈqe erman nya Judiyqe.


Judas, Jacobo el, Jesucristo kjanaklä, je te jí yue mar sä kile wa ia̱, shka̱ta Säkeklä sa Ká ja̱mi, ñakäi kjänanenak Jesucristo wa̱, jewa ia̱. 	 Ayiˈn Judas, a titzˈin Santyaw, ex jun taqˈnil Jesucrist. Nxi ntzˈibˈinjiˈy uˈj luˈn kyeˈy, ayiˈy ma chi txokliˈy tuˈn qMan Dios, ex ma chi el paˈn tuˈn, tiˈj il, ex ma txjet kyanmiˈn tuˈn, tuˈn kyajbˈin te. Ex xqˈuqinqiˈy tuˈn Klolqe Jesús, tuˈn kymujbˈil kyibˈa tukˈa.


Jera ñawäsaka Säkekewa ángel í je̱k kjasha Zacarías ia̱, ikaldu je ji dälänak däläwa̱klä ska sä jula wämo kja̱ne. 	 Nnaˈntaq Dios, ex npatintaq pon, ntiˈxtaq toj tnabˈl, me atzaj tok tkaˈyin noq waˈl jun t‑angel Dios ttxlajjo meẍ, jaˈ nbˈaj kubˈ patittaqjo jniˈ pon.


Jekäi jishtä je yabala rä yaka ta pi ta, je su̱ta ije dewa̱ña jekäi ñaebä. Je rä duewa̱ oloi ja̱mi iwa̱ ale täki ta sä weikäk duewa̱ wà je weikäkläwa̱, je rä be tsa̱ku̱i, 	 Xjalqo junxchˈin qchibˈjil ex junchˈin qchkyˈel, quˈn xjalqo qkyaqilx. Ikytzintzjo, iltaq tiˈj tuˈn tok Jesús te xjal tzeˈnku qe tukˈa tchibˈjil ex tukˈa tchkyˈel, quˈn noq tuˈn ikyjo, bˈantjo tkyimlin te chojbˈil qil. Ex noq tuˈn tkyimlin Jesús, ex tej tjaw anqˈin juntl majl, kubˈ tiˈj tajaw kyimin, a axjo tajaw il.


Iwakei wa̱ ji su̱le iwakei wa̱ ji ssële, je ktei sheke̱ ite. Ata ije wa̱ ktei yinak je ka kuke yi te kte si̱ ye. 	 Quˈn ate Jesús tzaj tiˈn tqanil tiˈjjo tkyaqil a o tli ex o tbˈi toj kyaˈj, me mix aˈlx jun nxi niminte.


Ata el wa, ka bas tso̱ rä ka̱tuil na kuna, je díaí wa̱ bas kukäkläwa̱ jishtä jakbläk wa käi kuna. 	 Me ayetzin kyeˈ, erman, nlay chi jaw kaˈylaja, aj tul qAjaw, quˈn mi nchi bˈeta toj qxopin toj kyanmiˈn, quˈn bˈiˈn kyuˈn qa il tiˈj tuˈn tul, a ntiˈkux toj qnabˈl, tzeˈnku tulil jun ileqˈ.


Kte si̱ kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, yi te yis biketsa ra, ñaebä ji we̱ke̱ yis te je we̱mi ije te. Ijewa te je we̱mi yis wa̱ ji o̱le tsa̱ta, je rä yis maju̱mi Sa Ká wäki̱ je ki̱ka. 	 Ex twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, ankye te knimil wiˈja ok kbˈantil tkyaqil tuˈn, tzeˈnku nbˈant wuˈn, ex okpela kbˈantil nimxixtl tuˈn, tzeˈnku nbˈant jaˈlin, quˈn ma chinka tukˈa nMaˈn toj kyaˈj.


¿Je kjekla bas yuletenacha̱wa̱ rä na? Säkätä bas te iwa̱té rä Säkeklä wikblu ja̱mi, ata ¿jira bas te je e̱newe̱ke̱wa̱ni rä ji rä yaka iá ja̱mi na? 	 Ma ntiˈxsin kynabˈla, a otaq txi xkye tkabˈ chwinqil kyuˈn tuˈn Xewbˈaj Xjan te tnejil; me atzin jaˈlin, ¿Ma kyajtziˈn tuˈn tjapin bˈajjo kynimbˈila kyuˈnx kyibˈxa?


Jera ite isha ijewa ia̱: —¿Je rä jibä pake rami bas te ñaia̱ jí bas dami ra rä na? Jera ijewa ñawäkukacha̱wa̱ je̱r ialecha̱wa̱ ta̱i. 	 Xitzin tqanin Jesús kye: ¿Tiˈtzin kyeˈ nkubˈ kyyolin toj bˈe? ¿Ex tiˈtzin quˈnil nchi bˈisin kyeˈ?


Jesús te je su̱a ra, ite ikiaté, je ia̱ ite isha: —Sa̱nu̱le nu̱lewa, bä wetsanaksa̱ bä duë yika. 	 Atzaj teˈ tiwle tuˈn Jesús, bˈeˈxsin tzaj ttxkoˈn, exsin xi qˈmaˈn te kyjaluˈn: Ay qya, ma tzaqpaj te tojjo yabˈil anetziˈn.


Jesús wa̱ ji o̱le kju̱awa ijuenaklä ye ijewa wäna ta̱i, ata maitjä ka ijewa wa̱ je biketsane kuna. 	 Mix tuˈn nimx techil tipin Jesús o bˈant tuˈn kywutzxjal, me mix i niminix tiˈj.


Jekäi ijewa demijulu Misia kjä ska, jera ijewa ssëna minak Bitinia ska. Ata Jesús wikblu wa̱ ka ka̱ me̱ne ijewa ia̱ iminaklä jeka. 	 tuˈn kykanin tzma ttxaˈn txˈotxˈ te Misia. Antza, kubˈe kynaˈbˈlin, tuˈn kyokx toj txˈotxˈ te Bitinia, me juntl majl, mix ttziye Xewbˈaj Xjan, a T‑xew Jesús.


Jekäi guardia wa wa̱ iminetse̱mi juitä kjätkeleksa̱, kie Pretorio ni je na. Jeska ijewa te guardia eyaka wa kalabe tapawa̱wa̱. 	 Xi kyiˈn xqˈuqil te aj Rom twiˈ tpeˈn kawbˈil, ex bˈaj ok kychmoˈn jniˈ kybˈaj.


Jekäi yis suanawa̱ ba yika, je ki̱ka yis mine te ba talento blacha̱ ishäkä naka, ata ¡isu̱o! Yis wa̱ je rä ba cha je shkäni.’ 	 Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx in tzaj xobˈa tey, qa xnajku pwaq wuˈn. Tuˈnpetziˈn bˈeˈx xkux nmiquˈn toj txˈotxˈ. Ex luˈ tpwaqa lo.


Jekäi ite ka̱ ma̱ iia̱ ra, Pablo je̱k duaka̱ kläkata ki̱ka, jula tkacha̱. Ñerä biköle si̱wa̱tiacha̱wa̱ bii, jera iktami ijewa ra Hebreo tä wa, je te isha: 	 Kutzin, chi tnejil xqˈuqil. Jawtzin weˈ Pabltz twutz ja, ex tukˈa tqˈobˈ, xi tyekˈin tuˈn mina chi chˈotjexjal. Atzaj teˈ kykubˈ numj kykyaqilx, jawtzin yolintz toj kyyol aj Judiy, ex tqˈma:


ji ka̱sha̱a̱ ki̱ wa iräle, ji ja̱r ka̱mii ska wa iräle, ji saka yöleksa̱ iräle, ji a̱ni ia̱ ka sa bala butsa̱nak Säkeklä wa̱ sa̱ shka̱l saje wa Säkekewaí Jesucristo oloi ja̱mi je yika. 	 Ex ikyxjo, mixla aˈlx aku tzˈel paˈnqe tiˈj Dios, jaˈchaqxla otoˈtz: Exla qa jawl, exla qa kubˈl. Ntiˈxla juntl tbˈinchbˈin Dios aku tzˈel paˈnqe tiˈjjo tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj, a ma tzaj tqˈoˈn tuˈn qAjaw Crist, a Jesús.


Jekjepa Jesús biteju̱té Galilea ke̱i ska, deju̱ Jordán kjä ska Juan wäki̱ iwa̱ wäoka̱nak. 	 Kyojjo qˈij anetziˈn, etz Jesús toj txˈotxˈ te Galiley, tuˈn tpon ttzi Nim Aˈ Jordán, tuˈn tkuˈx toj aˈ te jawsbˈil aˈ tuˈn Juan tojxjo nim aˈ.


Ata yis kiana minak ji̱a mai yis dami wà, jir irä bulia irä böikia irä. Ka irä jiye kuna ta, ka jile bata shäk wa duäkwa̱ ka̱ kju̱awa ska kuna, ata Jerusalén ska ebä. 	 Me twutzxix, qa il tiˈj tuˈn t‑xi wiˈn wibˈa, quˈn tuˈn il tiˈj tuˈn nkaniˈn nchiˈj mo kabˈj tzma Jerusalén, quˈn nlay kyim jun te xjal, a tok toklin te yolil Tyol Dios, toj junxil tnam.


Chui wa tsa̱ku̱i te Jesús wächakewa̱ iwa̱ dulanak wa ki̱ka irä ika̱ju̱ñe ki̱ka irä. 	 Ex atziˈn tnejilxix pale ok ten qanilte te Jesús, ankyeqe te t‑xnaqˈtzbˈin ex tiˈtzin xi t‑xnaqˈtzin kye.


Idetse̱ ra, Judío wa minele Jerusalén ska wa te ipajiaksa̱ shkiritke, jewa te ikjatia saka saka nui ta e̱e̱na käi. Ata ka ijewa ia̱ iyir kte si̱ käi. 	 Tej tokx Pabl, bˈeˈx i ok laqˈe Judiy tkˈatz, ayej tzajninqetaq toj Jerusalén. Exsin ok tentz qˈmalte, qa nimku til Pabl, me ntiˈ jun yekˈinte qa twutzx.


Ata ijewa rä jishtä bewak ka ka̱ ta te ji we̱ jishtä idel ja̱mi käi, ko̱le kolonakwa̱ weikanakwa̱ ebä. Ijewa te ji ia̱ ka ije̱r ko̱ne sheke̱ yakei, jewa weikarmiwa̱ bewak weikarke̱wa̱ käi. 	 Me ayetzin xjal lo, nchi yasin kyiˈjjo a mi n‑el kynikyˈ te. Ntiˈ kynabˈl, qalaˈ ikytzin kyteˈn tzeˈnqeku txuk toj kˈul, a il tiˈj tuˈn kyok tzyet, ex tuˈn kykubˈ yuchˈit te jun majx.


Je rä jishtä levadura kukewa̱ alaklä te je wà ite harina mableleksa̱ mañatkä wätueka̱, je te je yaka kalabe papu̱we̱ka̱ käi.” 	 Quˈn iky te Diosjo Tkawbˈil tzeˈnkuˈ ttxˈamil wabˈj, a nkux tqˈoˈn jun qya toj oxe malbˈil jarin. Ex ajtzin tbˈaj tsmoˈn, tkyaqiljo tqˈotjil wabˈj ktxˈamixil, ex nchˈiy wen.


Ata je biköle rä weikane säkätäba, alaklä wa duäksa̱ yaba ki̱ käi. 	 Me tkyaqiljo kbˈajil ikyjo, ikytziˈn tzeˈnku tnejil tchyoˈn tkˈuˈj jun qya tukˈa tal.


Jekäi je wikblu te ji kjasheke̱ sa̱ ja̱mi je rä me̱nak sa̱ ia̱ ekla ekla sa̱ ñatsa̱tkäklä. 	 Me tkyaqiljo qoklin, ex jniˈ tumil tuˈn qajbˈin te Dios, ex tkyaqil qbˈinchbˈin tzajninqe tiˈj Xewbˈaj Xjan, tuˈn tajbˈin kye txqantl.


Ñakäi je guardia wa tsa̱ku̱i te äyë yuami, te ishe rä jikäi: 	 Ex xi smaˈn jun uˈj kye, a ntqˈmaˈntaq kyjaluˈn:


Ata yi kjawa̱ju̱ ikjäshtäklä ska ra, je ne rä oveja kjänanak si̱ rä. 	 Me atzin teˈ n‑okx toj tjpel chˈlaj kye rit, atzin te bˈaˈn kyikˈleljo, ex nchi ok tkaˈyin trit.


Ka bas ia̱ Säkekewa copaí irä be copaí irä wayanak. Ka bas ia̱ Säkekewa mesaí irä be mesaí irä wañanak. 	 Ex ntiˈ qmujbˈil qibˈ tukˈa qAjaw, qa axsa nqo kˈwane tojxjo Xjan Wabˈj, ex axsa tuˈn qkˈwan toj kykˈwabˈl taqˈnil tajaw il. Ex ntiˈ qmujbˈil qibˈ kyukˈa tkyaqil nimil, a junx nchi waˈn wabˈj toj Xjan Wabˈj, ex axsa tuˈn qmujbˈin te qibˈ kyukˈa xjal nchi waˈn kywutzjo kywutzbˈiyil taqˈnil tajaw il. Nlay qo ok te kabˈe tumil.


Ata ji wakble jaki äina käi, je rä dokoitsalewa̱ sá wa̱. Ka sá dami rä sä wäyuäk kuna, Säkeklä ktä wamanewa̱k kju̱awa kuna. Ata sá te ji rä iyina si̱ ne wawe̱ke̱ rä. Je wà Säkeklä wäkata ska sá ñatuläke̱ksa̱ biköle ia̱ ijewa wa̱ sá wabiketsäkläksa̱ jishtä ijewa ia̱ issër ijewa je̱r ska käi. 	 Tuˈntziˈn ikyjo, ma tzˈel qiˈjlin tkyaqil qbˈinchbˈin, a nbˈant toj ewajil, a te elsbˈil qtxˈixew, me nya tuˈn qsbˈuˈn mo tuˈn tja qtxˈixpin Tyol Dios. Qalaˈ, nqo yolin Tyol jikyin wen, tuˈn qel wen kywutzxjal, ex tuˈn tel pjet Tyol Dios toj kyanmin junjun, tzeˈnku taj Dios.


Je ne ki̱ka bas se̱no je̱r ki̱i̱ del ka̱kiäk bas täkili däkläka̱ je ji shena däkwa̱ ji̱a je bena cha̱k, bas je̱k duäkläwa̱ ditsä yäbei wäja̱mi.’ 	 Tuˈnpetziˈn, kybˈinchinkutzin kyeˈ kyibˈ, ex chi naˈn Diosa tkyaqil qˈij, tuˈntzintla kytzaqpaja toj tkyaqiljo kbˈajil kyibˈaj txqantl, ex tuˈntzinlta kypon kaniˈn nwutza, a ayiˈn Tkˈwal Ichin, tukˈa tqˈuqbˈil kykˈuˈja.


Ka bas wa̱ inaklä tsa̱klä jui iräle, däli tsa̱klä iräle, sandalia saka iräle, je mi kuna, ñakäi ka bas te yi a̱ni chake kuna ña̱la wà. 	 Mina txi kyiˈn kyeˈ kychuˈẍ nixpe tkubˈil kypwaqa, nixpe kyxjabˈa. Ex minape chi kubˈ teˈn qˈolbˈilte jun aˈla toj bˈe, qalaˈ tuˈn tok kyqˈoˈn tilil kyaqˈiˈn.


Ka irä maikäi kuna ta, ka yis äinak kte baa ki̱ka. Je rä Säkeklä täkili je oloi ja̱mi je biketsäk wa biköle tsa̱tkermiksa̱ ki̱ka, säkätä Judío wa irä, ñaebä Griego wa irä. 	 Nlay chin txˈixwiˈy tiˈjjo Tbˈanil Tqanil kolbˈil, quˈn a luˈn tipin qMan Dios, tuˈn kyklet tkyaqil xjal tuˈn, qa ma chi nimin tiˈj. Te tnejil kye Judiy, me ex ikyxjo kye, a nya Judiyqe.


Ata bas ku̱ iwabiketsö bas je̱r ska, ka ibiketsäk kuna iwätsa̱kba jini sä te ikúkemi käi. 	 Me ntiˈ tuˈn kyok ten bˈisilte jaˈlin, tiˈ tuˈn t‑xi kyqˈmaˈn te kolbˈil kyeˈy, aj tpon qˈij anetziˈn.


Säkeklä yis wa̱ kja̱nei o̱nak je̱r ssële ka nui ta käi wà, jishtä yis yika bakle wa te iwá̱ käi, je ia̱ yis te wekte she yis te ba ktei sheke̱ yis ka̱kiäke̱ ka jalewa̱ ta ka̱piana tuina ra. 	 Timotey, tzeˈnku nchin naˈn Dios, ntzaj nnaˈn te toj nnaˈj Diosa qˈijl ex qnikyˈin, ex kukx nchin qˈonjiˈy chjonte te qMan, quˈn tuˈn nchin ajbˈiˈn te tukˈa jun nnabˈla saqxix, ikyxjo tzeˈn ẍi ajbˈin ojtxe nxeˈchila.


Pablo kile Cristo Jesús ktei bata shäk ye Säkeklä ki̱ jekäi ishena ki̱ka, je te sä el Sóstenes da jí äyë yue mar, 	 Ayiˈn Pabl, o chin txokliˈy noq tuˈn tajbˈil qMan Dios, tuˈn woka te jun tsanjil Klolqe Jesucrist. Nkubˈ ntzˈibˈinjiˈy uˈj luˈn junx tukˈa qerman Sóstenes


Jekäi Jesús kjawa̱ju̱ Jerusalén ska, mineju̱ Temploka. Jeska ite jibä tso̱ biköle su̱a. Ata ka̱tuir dawa̱ irä ki̱ka ibiteju̱ni doce wa ra Betania ka. 	 I oˈkx Jesús toj Jerusalén kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin, ex xiˈ tojjo tnejil ja te naˈbˈl Dios. Bˈaj tkaˈyin tiˈchaq tokxtaq toj. Bˈeˈxsin xiˈtz juntl majl kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin tzma Betania, quˈn otaq qoqix, teˈ tok kykaˈyin.


“Bas se̱no je̱k pajiele kja tsi̱ni wäkaleka̱ kja. 	 Kybˈinchimtzin kyibˈtza, ex kyktxunktzin kyibˈtza, ex tukˈa kytzaja nkˈant wen.


Jera fariseo wa sha̱ tso̱ Jesús säkätä ja̱mi wa te je ssa ra, ijewa te ichaka iia̱: —Jera ¿sá rä ka wä wajuenak kuna na? 	 Ayetziˈn junjun Parisey iteˈtaq tukˈa Jesús. Tej kybˈinte ikyjo, xi kyqanin te: ¿Mej qa majqox qe moẍqo toj twutza?


Ata bas ku̱ bas bolki wa shka̱li̱blö, ji wo̱ bäi ijewa ia̱, ji peitö ijewa ia̱ ka biketsale kuna säkei me̱nakni. Jekäi ra bas ia̱ je säkei dämiksa̱ ta̱i, ñakäi bas dämiwa̱ rä ale Ji Biköle Tsa̱ta je yabala ye. Ka irä maikäi kuna ta, iwakei je̱r bäi shäke̱ ka ikjeishäk kuna wa ia̱, ji yakei wakbläk wa ia̱. 	 Tuˈnpetziˈn, il tiˈj tuˈn tok kykˈuˈjlin kyeˈ kyajqˈoj, ex tuˈn tkubˈ kybˈinchinjiˈy wen. Kyqˈonxa txˈex ex mina bˈaj kubˈ kyyoˈn, tuˈn tbˈaj tzaj qˈoˈn manbˈilte. Ikytzin ktzajile nim t‑xeljo kyeˈy, ex ikytzin kchi okilejiˈy te tbˈanil tkˈwal Dios, nimxix tbˈi. Qo ok tzeˈnku te qMan, quˈn ntzaj pax teˈ tanmin kyiˈjjo mibˈin chi qˈon chjonte ex kyiˈjjo nya wen xjalqe.


Ñakäi ka̱jöir ska ka̱li̱ kole wäta ta̱i ta̱i jolona ditsä ki̱ka, kala ta un talento käi. Je sa tuawa̱kläwa̱ ka̱li̱ kole wà kju̱ei ditsä te Säkeklä sha yakei. Ka irä jiye kuna ta, je sä tuawa̱klä rä e̱e̱na si̱ ki̱ka. 	 Ex bˈeˈx tzaj tzˈaq kyibˈajxjal nim saqbˈaqin toj kyaˈj, bˈalaqa wajxaq almud talil junjun. Me ayetzinxjal, bˈeˈx i bˈaj ok ten yasil tiˈj Dios, noq tuˈn tpajjo nim saqbˈaqin, quˈn nimxixjo kyˈixsbˈajil tuˈnjo lo.


Jera ite sa pakta te isha ijewa ia̱: —¿Ka iyöle katke rä: “Yis ju kirmi rä ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa biköle ka̱kiäklä jui ni na?” Ata bas te je iawa̱wa̱ jakbläk wa ñabläklä jui ye. 	 Exsin ok ten xnaqˈtzil: Tzˈibˈinl teˈ toj Tuˈjil Tyol Dios: Atzin njaˈy k‑okil te ja te naˈbˈl Dios te tkyaqil xjal; me ayetzinl kyeˈ, ma chi ok qˈonte te kyja ileqˈ.


te isheke̱: —¡Ba, Templo mia̱tkäkwa̱, tres día ra iyuäkka̱ni, ba wakei je̱k tsa̱tköksa̱ ba rä Säkeklä yaba ra, ba je̱k wäyö ja̱wo̱té cruz ja̱mi! 	 ex nxi kyqˈmaˈntaq: ¿Nyakutzin atejiy nqˈmante tuˈn tjaw yuchˈin teˈ tnejil ja te naˈbˈl Dios, exsin tuˈn tbˈant juntl tuˈn toj oxe qˈij? Klomiltzin tibˈa jaˈlin, ex qˈinkutz tibˈa twutz cruz, qa twutzxix qa ajiy Tkˈwal Dios.


Ke bas ku̱ ibiketsa yie bas kjatiemi Sa Ká ia̱ ni. Ata Moisés, ale bas wa̱ biketsanak bäi si̱, je ne te bas kjatiemika̱ rä. 	 Ma qe kykˈuˈja tiˈjjo t‑xnaqˈtzbˈil Moisés tuˈn kykleta, quˈn toj kywutza qa ayiˈn weˈ nchinx patin kyeˈy twutz Dios. Me mina, quˈn atzin kpatil kyeˈ toj paˈbˈin twutz Dios, aku Moisés, quˈn mi njapin bˈajjo t‑xilin t‑xnaqˈtzbˈil kyuˈn.


Jekäi Abraham ska bite däka̱ David ska ibatala wätsikinaté deka̱ catorce. David ska bite däka̱ ijalemi Babilonia ska ke̱i kje ibatala wätsikinaté deka̱ catorce. Ijalemi Babilonia ska bite däka̱ Säbäkäkksa̱ ska kje, ibatala wätsikinaté deka̱ catorce. 	 Ikytziˈn, attaq kyajlajaj tyajil tzajnin tiˈj Abraham tzmaxiˈ tej tul itzˈje David; ex kyajlajaj tyajil tzajnin tiˈj David, tej kyxi jtzˈoˈn aj Israel tzmax toj txˈotxˈ te Babilonia. Ex attaq kyajlajaj tyajil tzajnin, atxix teˈ kyxi jtzˈoˈnxjal toj Babilonia tzmax tej tul itzˈje Crist.


Ata yi chatkawa̱ ma rä ibata jekje ra, je rä tsa̱tkenakksa̱. 	 Me ankye teˈ kweˈbˈilx wen, ajxi tpon tqˈijil, apente kletiljo.


Ata sa̱ñiree ra ditsä biköle däke̱ iwäki̱ Templo ska ji sheke̱ ite ssäk. 	 Ex qlixjexix, nbˈaj xiˈtaqxjal bˈil teˈ tyol tojjo tnejil ja te naˈbˈl Dios.


Jera ite ikiami kju̱awa chu̱li̱i̱ wa tso̱ yika. Ñerä ijulasku patkawa̱ ikukä na, ikjali tjuaksa̱ kjepa ikjäktä passawa̱ ite. 	 Ex kypaˈn Jesús kyibˈ kyjunalx tukˈaˈ xjal, jaˈ mixtaq aˈl at, exsin i okx tqˈoˈn twiˈ tqˈobˈ kyoj tẍkyin, ex i ok takˈsin twiˈ tqˈobˈ tukˈa taˈl ttzi. Ok tmikoˈn taqˈjo xjal,


Ata sá dewa̱ yabala dulunala käi bas sha̱na. Jishtä yabala a̱mi wa te tsu me̱ iyabala ia̱ käi, 	 Qalaˈ ikyx bˈantjo quˈn tzeˈnku jun txubˈaj kˈuˈjlinqe tal tuˈn.


je rä yis je̱r iarke̱ e̱e̱na, yis je̱r ja̱mi sä dälärke̱ del ye. 	 Qa nimx bˈis nnaˈn, ex tzunx nchyoˈn wanmiˈn


Ikuna tapanak eyaka wa kalabe taparke̱ ska, biköle ktaka̱ kte saka wà, jera jeska ka Jesús biketsäk wa iräle, ka delewa̱ kuna wa iräle, jewa dewa̱ bas sha̱na ra, ¿ka ijewa wa̱ iyinak bas yule tenacha̱wa̱ irä ni na? 	 Quˈn ajtzin tok kychmoˈn kyibˈa toj kˈulbˈil, ayiˈy Ttanim Dios, ex qa kykyaqilxa nchi yoliˈn toj tzeˈnchaqku yol, exsin qa aku s‑okpin jun nya nimil bˈil kyiˈja, ¿Nyapela aku kubˈ tbˈisin qa txˈuˈjqiˈy?


Iwa rä yi wa̱ ji tso̱, je ia̱ iki̱ me̱rmi. Ata yi wa̱ ka ji kuna, je yika ji tso̱ iwa̱ kjelabä jibä bakanamiksa̱.” 	 Me alkye teˈ ntiˈ n‑ok tqˈoˈn tilil, majxpe ajo tnabˈl, a tbˈanilx toj twutz, me a ntiˈ tumil, k‑elil qˈiyit te jun majx.


Jera yabala tsi̱dala de ja iwäki̱ ijula tkäkläwa̱ ijewa ja̱mi, ata iwa̱ dulanak wa te je su̱a ra, jera ijewa te jewa uña. 	 Ex bˈaj xi kyiˈn xjaljo junjun tal kˈwal tkˈatz Jesús, tuˈn tkubˈ tqˈoˈn tqˈobˈ kyibˈaj, tuˈn kykubˈ tkyˈiwlin. Me ayetzin t‑xnaqˈtzbˈin bˈeˈx i ok ten yisol kyeˈ nchi bˈaj kanintaq.


Je wà ba ku̱ sa̱ je̱r ja̱wo̱. Sa pakö Säkeklä wäkata ska ka kju̱atkäk kuna kje kte bata ki̱ka. Ka je kiar ji a̱ni ye, ata je rä issäk wa weikanacha̱kläwa̱ ebä. 	 Naˈnxjiy luˈn kye nimil, ex qˈonxa kynabˈl toj tbˈi Dios, tuˈn mi chi ja chˈotje kyiˈjjo yol ex xnaqˈtzbˈil, a ntiˈ tumil. Quˈn atzin chˈotjbˈil ntiˈ tajbˈin, quˈn ayetzin nchi bˈin tiˈj, noq kyjaˈ nchi jaw naje.


Jekäi biköle ku̱ ibiketsö sá rä Cristo kjanaklä wa, Säkeklä ji blelewa̱ je wakja̱neiwa̱k wa. 	 Tuˈnpetziˈn, qo kyqˈonka tzeˈnku jun mojil te Crist, a oqxenilte qeˈy, tuˈn t‑xi qqˈmaˈnjiˈy Tyol, a noq ewintaq ojtxe.


Je rä el ta je kie rä María. Je je̱tkawa̱ Säkekewa klä kicha ja̱mi te iktä ssë katke. 	 Me atzin te Mart, attaq jun teˈ ttziky, Mariy tbˈi. Bˈeˈx kubˈ qe te Mariy t‑xe tqan Jesús, bˈilte jniˈ Tyol.


Jera ite itsa̱mi guardia wa tsa̱ku̱i wäki̱, te isha iia̱: —Pablo, ale wätelewa̱ te yis kiami, jekäi ite yis paka jí dulaklei tsa̱kté bä wäki̱, ije wa̱ jile tso̱ yinak ba ia̱ ki̱ka. 	 Bˈeˈxsin xi kˈleˈntz twutz tnejil xqˈuqil, ex tqˈma: Ma chin tzaj ttxkoˈn Pabl, ex ma tzaj tqˈmaˈn weˈy, tuˈn ttzaj winjiˈy kuˈxin qˈa lo tukˈiy, quˈn at jun tyol tuˈn t‑xi tqˈmaˈn tey.


Ijewa te ji biketsa etkabä su̱a ije te ra, ite isha: —El dikä, ma nui rä jalewa̱ bitaba. 	 Tuˈn ikyjo, ex tej tok tkaˈyin Jesúsjo kynimbˈil, xi tqˈmaˈn te yabˈ kyjaluˈn: Ay wukˈa, ayetzin tila ma chi kubˈ najsit jaˈlin.


“¡Jerusalén, Jerusalén! ¡Ba te jile bata shäk wa kteche̱ke̱wa̱, mane patkele ba ia̱ wa tieke̱ ba te jak wà! ¡Bikö yis je̱r ssëna ba yabala me taparwa̱pa yis ja̱mi, jishtä oshkoro a̱miyake wa te iyabala ble ipik niki̱ka käi, jeiräta ka ba ki̱ jekäi ishene kuna! 	 Ex chi Jesúsjo kyjaluˈn kyiˈjxjal te Jerusalén: ¡Ay! Jerusalén, Jerusalén, ay bˈiyil kyiˈj yolil Tyol Dios, ex nchi ok kyxoˈnjiˈy tsan qMan tukˈa abˈj; jteˈlixla majxla ẍin bˈaj labˈtiy kyiˈja, tuˈn kytzaj laqˈey nkˈatza, tzeˈnku jun ttxu ekyˈ nchi kubˈ tpaqin tal tal tjaqˈ t‑xikyˈ, me mi xkytziyiy ikyjo.


Kjepa ite isha ijewa ia̱: —Bas Israel wa, ji we̱ mar bas te ijewa ukä ja̱mi je biketsö tsa̱na. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, xi tqˈmaˈn kye txqantl kawil: Ayiˈy nxjalil, aj Israel, kynabˈlinkuy tiˈjjo kˈwel kybˈinchiˈn kyiˈjjo ichin lo.


Iwa rä ikuna yis ssëna je̱k kjeishäk ra, ka je rä yis yuleter kuna, yie ishemi rä iyina ki̱ka. Ata ka yie je we̱, je rä ka yi a̱ni wa̱ yis biketsäklä bäi si̱ ji we̱ke̱ yie ji sheke̱ yie je tsa̱ta kuna. 	 Aku txi nqˈmaˈn kyeˈy, qa ayinjiˈy ichin xtaˈj toj kyaˈj, noq tuˈn nnimsinku wibˈa kywutza. Exla qa ma txi nqˈmaˈn, ex nya noq nchin laˈjiˈn, quˈn twutzxix. Me ex nya nxi nqˈmanjiˈy luˈn noq tuˈn tkubˈ kybˈisiˈn qa nimxix wokliˈn tibˈajjo n‑ok kykaˈyiˈn tiˈjjo nbˈinchbˈiˈn mo tuˈn nyola.


jera ite Jesús su̱a idamaju̱, jera Juan te isha ijewa ia̱: —¡Issö, a̱mi ne rä Säkeklä Oveja yaba rä! 	 Tej t‑xi kykaˈyin nbˈet Jesús, xi tqˈmaˈn Juan kye: Kykaˈyinxa atzin ichin chiˈ, atzin tal Tal Trit Diosjo.


Ata yis te ishe bas ia̱, sä ktei wabiketsanakläksa̱ ke̱i ska ra, Sodoma ke̱i ska wa buka̱nami ja̱lewa̱ bas buka̱nami katäbäka.” 	 Ex kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa toj tqˈijil paˈbˈin twutz Dios, kujxixtl kyeˈ tkawbˈil Dios tzul kyibˈaj, tzeˈnkuj kye xjal tojjo txˈotxˈ te Sodoma.


Jera caballo etäbä deksa̱ju̱ bätsëë. Je ki̱ je̱tkeleka̱ je ia̱ ka̱wä me̱na sa̱ se̱r bitaba ñara tsa̱ ju̱aklämi ka̱jiska, sa̱ ñaktächa̱kläwa̱; ñakäi iia̱ espada ta̱i me̱na. 	 Ex bˈeˈx etz juntl chej, kyaq kaˈyin. Ex atzin nchejin tibˈaj xi qˈoˈn jun kxbˈil tzeˈnku machet te bˈiˈybˈil, ex xi qˈoˈn toklin, tuˈn tel tiˈn kymujbˈil kyibˈxjal kyxolx, tuˈntzintla tkubˈ kybˈyoˈnxjal kyibˈ, jun tukˈa juntl.


Ñashka̱li̱ble rä ñakatabläk je̱r baa wà. Ñashka̱li̱ble rä je̱r ja̱mi ñadälänak. Ka je rä je̱r ki̱ sa saka ianak jile ki̱ kuna. Ñashka̱li̱ble rä ka je̱k kjeishäk kuna, ka je rä je̱k ssäk kuna, 	 Qa at qkˈuˈj kyiˈj qukˈa, il tiˈj tuˈn tikyˈx quˈn, ex soˈjqo, mi nloˈchj qanmin kyiˈj, nya nimsil qibˈqo, nya yekˈbˈil qibˈqo,


Ñakpe bäi ji biketse etkabä kju̱ei, je wà ma ñakpö. Se̱ne jekjeye kuköwa̱ därërë. Je ne ye ba kile rä, je ne ktei sha ba te, ba te ji bäi ktei sha ma su̱ak chu̱li̱i̱ wa wäkata ska ra rä. 	 Tzˈok tilil tuˈn, tuˈn tjapin bˈajjo taqˈin qMan Dios toj tnimbˈila. Ex kukxit tzaj tnaˈnjiy tkabˈ tchwinqila, quˈn tuˈnpetziˈn o txokliˈy tuˈn Dios tiˈj, tej tqˈmaˈy, ex tej tkubˈ tyekˈin tnimibˈila kywutz nimku xjal.


Judío wa tsa̱ku̱i wa ekla, je rä fariseo wa kie rä Nicodemo ni. 	 At jun ichin, Nicodem tbˈi, jun Parisey nejinel kyxol aj Judiy.


Jera yäkäk wa jäiyi wa ebä däka̱ rä cuatro mil, ka alaklä wa irä yabala irä, jewa rä shtao̱leña kuna. 	 Ayetziˈn ichin, ayeˈ i bˈaj waˈn, kyaje mil, me mix ok ajletjo qya exqetziˈn kˈwal.


Santiago, Säkeklä irä Säkekewa Jesucristo irä kjanaklä, te ji yue mar ditsei wä däka̱ doce minelemi kju̱awa kju̱awa wa ia̱. Bas ssënopa bäi. 	 Ayiˈn Santyaw, jun taqˈnil qMan Dios ex ikyx te Jesucrist, a tAjaw Tkyaqil; jun qˈolbˈil kyeˈy, ayiˈy kabˈlajaj chˈuq xjal tzajnin te Israel, a ojtxe qxeˈchil, ex jaˈlin kysipin kyibˈa toj tkyaqil twutz txˈotxˈ.


Je tsi̱ni duäkläka̱ wa sha̱na yie ekla su̱a ditsä yäbei su̱ta, je̱k pajiele so̱lo̱o̱ delemi iklasku bataka, je̱r bata pamu̱aklä ta yöle oro wà. 	 Ex kyxoljo xtankoˈl xi nkaˈyiˈn jun aˈla nyakuj akuxix ele Tkˈwal Ichin toj nwutza. Tok jun t‑xbˈalin xqer wen, ex tukˈa jun tkˈalbˈil tkˈuˈj bˈinchin tuˈn qˈanpwaq, ex tok tzma ttzi tkˈuˈj tzeˈnku tnejilxix pale.


Jekäi chu̱li̱i̱ däke̱ Juan wäki̱ iwa̱ wäoka̱nak ra, ite isheke̱ ijewa ia̱: “¡Tkäbe si̱ yäbeila! ¿Yi te bas je̱r ku̱a Säkeklä kju̱atkämiwa̱ ke̱i däke̱wa̱ je cha̱k rä na? 	 Atzaj teˈ kyetzxjal tuˈn kykuˈx toj aˈ te jawsbˈil aˈ tuˈn Juan, xi tqˈmaˈn kye kyjaluˈn: Ntiˈx kyeˈ kyajbˈin, ikyqexjiy tzeˈnku jun chˈuq maˈ kan. ¿Ma noqtzin tuˈnjo jawsbˈil aˈ, aku chi kleta toj tyabˈ twiˈ Dios kujxix wen, a chˈix tul kanin?


Jekäi maiskale ra jile dämiwa̱ ba ki̱. Jekäi kju̱atkäk ba ra wa te jile tapewe̱mika̱ däkka̱ ju kjätkele wäsaka. Jekäi ite bä kjä butremiksa̱, bä kjäshtemiwa̱ kalabeksa̱. 	 Tzulx jun te tqˈijil, a nim bˈisbˈajil. Ayejo jniˈ kyajqˈoja ok kjawil kybˈinchin kybˈe tiˈjile kytanima; ok k‑okil kytxolbˈin kyibˈ kyiˈjiliy, exsin ok kchi okil lipin kyiˈja toj tkyaqil kytxlaja.


Jekjepa ije̱k baklawa̱ yäkäk ju ska. Ñerä inaklä bäkäk wa irä, ji yakei wakbläk wa irä daté chu̱li̱i̱, ñatulawa̱ yäkäk Jesús irä, iwa̱ dulanak wa irä ra. 	 Juntl maj, nwaˈntaq Jesús toj njaˈy junx kyukˈa txqantl t‑xnaqˈtzbˈin. Ex ilaˈku peyil pwaq exqetziˈn junjun aj il iteˈtaq antza, ex o ok qeˈy tiˈj meẍ junx tukˈa Jesús.


Guardia wa te Jesús wätiaka̱ e̱ná cruz ja̱mi ra, jera ijewa te ji jienak iwa̱ bala pja̱ iwakwa cuatro ja̱mi, däkksa̱ iwakwa ia̱ ekla ekla. Ata Jesús paiklä rä takärbe ka batsäle kuna, yöle etka yebä, wäbatsälemi wakwämi. 	 Tbˈajlinxiˈ kypejkˈin xoˈl qˈaqˈ Jesús twutz cruz, bˈaj jaw kychmoˈn t‑xbˈalin, ex bˈaj kubˈ kysipin kyxol te kyaje elnin, junjun te junjun xoˈl qˈaqˈ. Me atx juntl kamiẍj kyij, a ntiˈ slepinte; qalaˈ junx chinbˈinte tkyaqil.


Je su̱ta, ¿ka irä ñakäi alaklä pato̱nak shtä Rahab wabiketsanaksa̱ wämo ye rä ji wá̱ ite wà na? Je rä ite ka̱ su̱ak wa kiawa̱ ju naka, ñakäi jewa patka ite ña̱la saka wà ki̱ka. 	 Ex ikyx bˈajjo tiˈj aj kyˈaˈjiltaq Rahab toj Tuˈjil Tyol Dios. Bˈaˈn ele twutz Dios tuˈn tbˈinchbˈin, tej i kubˈ tewin aye tsanjil Israel, ex i xi tmojin tuˈn kyoq toj junxil bˈe, tuˈn kyklettaq toj tqˈobˈ nmaq kawil te Jericó.


Jera Jesús wa̱ dulanak shka̱ta iwa̱ te isha Pedro ia̱: —¡Säkekewa ne irä! Simón Pedro te issa Säkekewa ne irä ni ra, jera ite ipaiklä jiani plaa, irä je̱k payeleju̱mi ki̱ka. Jekäi ije̱tka ja̱wa̱mi diklä ki̱ka. 	 Me ayin weˈ in xi qˈmaˈnte te Pegr: Ate qAjawjo, nchijiˈy. Noqx teˈ tok tbˈiˈn Pegr ikyjo, qa a qAjaw, bˈeˈx ok tqˈoˈn t‑xbˈalin, a otaq tzˈel tiˈn, ex bˈeˈx xi t‑xoˈn tibˈ toj aˈ, tuˈn tkanin tkˈatz Jesús.


Ka irä jiye kuna ta, Säkekewa te iwa̱ shka̱ta dulawe̱, ite iwa̱ kolole iyabala ye jewa kpe.” 	 Quˈn tuˈn ate qAjaw njikysinte kychwinqil tkyaqiljo kˈwalbˈaj, ayeˈ kˈuˈjlinqe tuˈn; ex nchi kubˈ tkawiˈn aye nchi ok tqˈoˈn te tkˈwal.


Jera Jesús te ijewa kúka: —Sa̱ tso̱ ka duë ta wa ki̱ ka sä bäiwa̱k sher kuna, ata sä duäke̱ wa ne ki̱ isherke̱ rä. 	 I xitzin ttzaqˈwin Jesús kyjaluˈn: Ayetziˈn bˈaˈnqe ntiˈ kye tajbˈin qˈanil kye; me meqetziˈn yabˈqe, atpen kyeˈ tajbˈin kye.


Ka yis dämiba dälei ja̱mi, ma je̱k tso̱ksa̱ kte yöle washäk, sa paktäk, sa̱ je̱rku̱ak. 	 A naˈmxtaq nkaniˈn, jaˈkx n‑uˈjin Tyol Dios kywutzxjal, tuˈn t‑xi tqˈoˈn tumil kye, ex tuˈn kyxi t‑xnaqˈtziˈn.


jewa ia̱ ite isha: —Bas cho̱ a̱mi bas wäsaka jukläyäkä tsi̱ne juerke̱ ska. Bas kjawa̱julu jeska ra, bas te burro yaba ku̱emi mo̱lewa̱, yi a̱ni ka je̱tkäba iki̱ käi; bas te je yeksa̱ tse̱té. 	 Chiˈ kyjaluˈn kye: Kux cheˈxa tojjo tal kojbˈil jlajxi. Antza ok knetile jun tal bur kyuˈn, kˈloˈn, me mix jun xjal o chejinxi tibˈaj. Kypjumila, exsin kyintza tzaluˈn.


Jeska ijewa ñatapawa̱ tapanak wa ra un año kalabe. Jekäi ijewa te chu̱li̱i̱ pakta. Je Antioquía ne ska kte kukäk wa kina säkätä “Cristo ja̱mi wa” ni rä. 	 Atziˈn, tej tjyet, bˈeˈx tzaj tkˈleˈn, tuˈn kyul toj Antyokiy. Antza, i tene junku abˈqˈe tukˈa Ttanim Dios, ex i xnaqˈtzin kye txqan xjal. Ex antza toj Antyokiy, xi xkye kyqˈolbˈajtzjo jniˈ nimil te taqˈnil Crist.


Ka irä jiye kuna ta, ka̱wei wawe̱ wá, ka yi a̱ni wabiketsanakksa̱ wämo ije wäna, je rä ka̱wei ne wà sa̱ je̱r ku̱eke̱ ite jibä rä ji yakei wakble rä ki̱ka. 	 Tuˈn ikyjo, mix aˈlx junxjal aku kˈmet tuˈn Dios noq tuˈnjo kybˈinchbˈin, a tzeˈnku ntqˈmaˈn toj ojtxe kawbˈil. Qalaˈ noq a ojtxe kawbˈil nyekˈinte, tuˈn tel qnikyˈ te qa aj ilqo twutz Dios.


Jera ije te ikúka: —Judío wa ñaje̱rku̱a ka̱kiäk ba ia̱, ba wa̱ Pablo tsa̱klämi bulia Sanedrín wa wäki̱, sa̱me̱ishärä ije ktei chakäklä bulee si̱ käi. 	 Xitzin tqˈmaˈn tej kuˈxin qˈa kyjaluˈn: Ma chi kyij Judiy toj wen, tuˈn t‑xi qanit tey, tuˈn t‑xi qˈiˈn Pabl nchiˈj kywutz qeˈ iteˈkx toj Sanedrín.


Yabala rikäla, yie jí yueke̱ bas ia̱, je rä bas wa̱ ji yakei wakblele rä jalewa̱ bitaba ije kie kju̱ei ki̱ka. 	 Ayiˈy werman, nxi ntzˈibˈiˈn kyeˈy nyakuj tal nkˈwalqiˈy, quˈn tuˈn o kubˈ najsin kyila noq tiˈj tbˈi qMan Dios.


jishtä iyöle katke käi: “Yis wa̱ ba kolole ditsei wä kju̱awa kju̱awa chu̱li̱i̱ káí ye.” Jera jekäi Säkeklä wäna irä, je ne rä iwa̱ biketsanak rä, ale sä dulecha̱wa̱ wa ia̱ se̱ne kseka ma̱kni, ale ji ka kuna shäk itso̱ kja e̱ná ni. 	 ikyxjo tzeˈnku tqˈma Dios te Abraham toj Tuˈjil Tyol kyjaluˈn: K‑okil nqˈoˈn te manbˈaj te ilaˈ chˈuq xjalch. Quˈn ate Dios nqˈonte kychwinqiljo kyimnin toj kyanmin, ex a kˈwel bˈinchin teˈ, a jniˈ naˈm tbˈant.


“Jekäi ikuna alaklä manele wa̱ inaklä wäka tso̱ diez, je etka shenawa̱ ra, ¿ka iwa̱ tsi̱ni wäkanakka̱, ju ja̱r sika̱nakmi, iwa̱ iyuläklä tsa̱na bikö iko̱nani kje na? 	 Lu juntl techil lo, chi Jesúsjo: Qa at jun qya, a atit lajaj tpwaq a saqpwaq, txi najit jun, ¿Ma nyapetzila bˈeˈx aku jaw ttxqoˈn ttzaj? ¿Ex ma nyapetzila bˈeˈx k‑okil ten misolte toj tja, ex chebˈe k‑okil ten jyol teˈ tpwaq?


alaklä wa si̱wa̱tiöcha̱wa̱ bitaba ñataparke̱ ska. Ka irä jiye kuna ta, ka ijewa ia̱ ka̱ kuna iktäkläka̱, ata ikiana ñajäkcha̱wa̱ jishtä ñaebä ka̱wei te ishe käi. 	 Ex at juntl tuˈn t‑xi nqˈmaˈn kyeˈy kyiˈjjo qya, a mi n‑el kynikyˈ te yol toj kˈulbˈil, quˈn noq tiˈchaqku tiˈ nchi ok ten qanilte te kychmil, ex noq nbˈajel kyyuchˈiˈn chmobˈl. Nya wen ikyjo. Tuˈnpetziˈn, bˈaˈntla noq tuˈn tkubˈ kybˈiˈn, ex tuˈn tkubˈ kynimin tzeˈnku ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios.


ñakäi ka jäiyi wa yöneksa̱ rä alaklä wa kju̱ei kuna, ata alaklä wa ne yönaksa̱ jäiyi wa kju̱ei rä. 	 Ex nya tuˈn tpaj teqya xbˈante ichin, qalaˈ tuˈn tpaj te ichin xbˈante qya.


Ata yi a̱ni wa̱ ka iyineka̱ biköle wa̱ ssënakwa̱ käi, isuanacha̱wa̱ Judío wa yika ki̱ka. 	 Me mix aˈl jun xi tkujsin tyol tiˈj kywutzxjal, noq tuˈn kyxobˈil kye kynejil aj Judiy.


Ditsä ekla kie José ni, je rä Sanedrín wa sha̱, je rä ditsä bäi, ñakäi wämo. 	 Toj tnam te Arimatey te txˈotxˈ te Judey, attaq jun tbˈanil ichin, Jse tbˈi. Tzˈaqlexixtaqjo xjal anetziˈn, exsin toktaq te tajlaljo jun chˈuq kykawil aj Judiy. Tkyˈeˈtaq te Jse tiˈjjo nbˈanttaq kyuˈn jniˈ tukˈa, quˈn tuˈn tzuntaq nyon tiˈj Tkawbˈil Dios.


Je sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä ska ka̱wä ju̱rke̱té, ka̱ bularke̱té, tala bularke̱té. Je sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä wäja̱mi tsi̱ni wäkaleka̱ oloo tso̱ siete, jewa ne rä Säkeklä wikblu siete wa rä. 	 Ex tiˈjjo qˈuqbˈil nchi etztaq qoptzˈaj xloqˈlin kyaˈj, ex tqˈajqˈojil ntinin wen, ex qˈankyaq. Ex twutzjo qˈuqbˈil nchi kˈanttaq wuq tzaj, a jun yekˈbˈil tiˈj Xewbˈaj Xjan, a tzˈaqlexix.


Ata mika̱ iwä älina ra, plaa itabeli tkärawa̱ ija̱mi, iwä tiäklä ke̱i dewa̱ ki̱.” 	 Ajtzin tzqijtz, njaw tchmoˈn ex njaw tkˈuˈn. Ikytzin tten Tyol Diosjo toj tanmin jun xjal.


Je su̱ta bena yi tso̱ ji̱a kseka wa te yis biketsa ra, mik a̱ni ka jewa duäkcha̱wa̱. ¿Ba te je kte biketsa na? 	 Quˈn kykyaqilxjo nchi nimin wiˈja, ex nchi bˈet tzeˈnku waja, nlayxpe chi najx kye te jun majx. ¿Yajtziˈn te, Mart? ¿Man txi tniminjiˈy luˈn?


Iwa rä ike̱i dewa̱ sa wabiketsanakläksa̱. Säkätä rä Säkeklä ju ska tso̱ wa, jeska ra sä biköle. Jekäi ikuna saje wa ne rä säkätä wabiketsanakksa̱ ra, ¿jera ale ka je̱k jäkwa̱ kuna Säkeklä ktei baa dälätsäk, jewa me dämi rä na? 	 Quˈn chˈix tjapin tqˈijil tuˈn qok qkyaqilx toj paˈbˈin twutz Dios, ex kxel xkye kyxol nimil. Ex qa il tiˈj tuˈn tkawin Dios kyibˈaj nimil, ¿Yajtzila kye, a mi xi kynimin Tbˈanil Tqanil, a tzaj tqˈmaˈn Dios? ¿Jaˈtzila kchi kanile? Ikytziˈn ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios:


Jeiräta el wa, sá te bas pake Säkekewa Jesucristo kie ja̱mi: Bas ñabutsö tulöksa̱ biköle sa el wa ka ji wa̱k kuna shtä yika, ka se̱nak kuna sá te bas dulawa̱ ja̱mi je shtä wa yika. 	 Atzin jaˈlin erman, kxel qqˈmaˈn kyeˈy toj tbˈi qAjaw Jesucrist, tuˈn tel kypaˈn kyibˈa tiˈj tkyaqiljo erman, a tkyˈeˈ tuˈn taqˈnin, ex mi nbˈet tzeˈnku tojjo xnaqˈtzbˈil, a xi qyekˈiˈn.


Jekjepa ijewa te ditsä yäbei dawa̱ju̱ mo̱ ja̱rka oloi ta, wäñileka̱ ta̱i su̱emi. 	 Aj tul kanin tkyaqiljo lo, okpetzin kchin iwliltza, a ayiˈn Tkˈwal Ichin, aj ntzaja toj muj twutz kyaˈj tukˈa tkyaqil wipiˈn ex jniˈ nqoptzˈajiyila.


Ka irä jiye kuna ta, je día dämiwa̱ se̱nak ka̱jiska jewa biköle ki̱. 	 tzeˈnku jun txuk nkyij tjaqˈ jun tzuybˈil txuk. Quˈn kykyaqilxjal, a najleqe toj tkyaqil twutz txˈotxˈ, mi naˈbˈinx kyuˈn, aj kykyij tjaqˈ tkawbˈil Dios, a kujxix wen.


Je ke̱i ebä na oveja kjänanak wa wäñir kajali tuina ioveja kjänanak. 	 Me nqayin tkˈatz Belén, iteˈtaq junjun kyikˈlel nchi bˈaj xqˈuqintaq kyiˈj kyrit qnikyˈin.


Je ki̱ka jishtä bas dami rä, je su̱o tsa̱na, ka jishtä ka je̱r ta wa käi kuna, ata je̱r ta wa käi, 	 Tuˈnpetziˈn, kykaˈyinktzin kyibˈa tzeˈn tuˈn kybˈetiˈy, nya tzeˈnku jun ntiˈ tnabˈl, qalaˈ tukˈa tkyaqil tumil.


Pablo wädular käi, ikjawa̱ju̱ tapanak ijewa ra. Jekäi sábado sábado däka̱ mañatäbä kicha ite ji paka iyöle kalme ja̱mi ijewa ra. 	 Tuˈn toj qˈij te ajlabˈl, okx Pabl tojjo ja anetziˈn, tzeˈnkux n‑oketaq tuˈn tojile tkyaqil tnam. Ex oxe maj, o bˈinchin ikyjo, noq tuˈn tchˈotj wen kyukˈa Judiy chˈuqleqetaq antza. Ex tzeˈnkuxjo ntqˈmaˈn Tyol Dios,


Jekäi ite ijewa katabla cuarenta año kjena ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo sha̱na. 	 Tojjo kaˈwnaq abˈqˈe, nya bˈaˈn bˈant kyuˈn aj Israel tojjo tzqij txˈotxˈ, jaˈ ntiˈye kynajbˈilxjal; me tkyaqiljo lo, ma tzikyˈx tuˈn Dios.


Jekjepa ite je chu̱li̱i̱ wa jawa̱ta̱na, dewa̱ni ju naka. Jeska iwa̱ dulanak wa ñasikawa̱ iwä ja̱mi te isha: —Sá je̱r ku̱o, jile she cizaña tso̱ shka̱bläklä ska ja̱mi, je wà. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, bˈeˈx i aj tchqˈoˈn Jesús xjal kyja. Ex okx tuja, a jaˈ o tzaja laqˈeˈy tkˈatz, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin, ex xi qqˈmaˈn te: Chikyˈbˈintzjiy techil tiˈjjo kˈul nya wen toj triy.


Jekäi je chu̱li̱i̱ te isu̱a ra ka Jesús juena ji̱a jeska, ñakäi iwa̱ dulanak wa ka juena ji̱a jeska, jera iñajiaka̱ je ko̱no dejulu naka minejulumi Capernaúm ska Jesús yuläk. 	 Tej tbˈaj kykaˈyin qa ntiˈtaq Jesús, ex ntiˈqotaqla, bˈeˈx i okxkux kyoj bark tuˈn kypon kanin jyolte toj tnam Capernaum.


Jera ¿jiye ba te yis wächakewe̱ na? Manele wa̱ yis ktä rä ssënak, ijewa ia̱ ichakö jiräni yis wa̱ iyile rä. Ijewa wa̱ iju̱ñer ji ni yis te isha rä käi. 	 ¿Tiquˈn ntzaj tqaniˈn weˈy? Qaninxa kye, a o chi bˈin wiˈja. Ayetziˈn kchi qˈmal teˈ tiˈ o bˈaj nxnaqtziˈn, ex bˈiˈn kyuˈn alkye o bˈaj nqˈmaˈn.


Bas wakwa je̱rike ja̱mi bas te sä wabiketseksa̱, ata ka yis te yi a̱ni wabiketseksa̱. 	 Nchi kawiˈn wiˈja tukˈa jun tumil noq te twutz txˈotxˈ. Me metzin weˈ, mina kubˈ nbˈinchiˈn ikyjo.


Ata Abraham te ibiketsa Säkeklä rä täkili ta sä shki̱wa̱kka̱ni dulewa̱ wa sha̱na, jekäi sa̱me̱ishärä jeska Isaac deksa̱ni iia̱ rä. 	 ¿Me tiˈtzila t‑xim Abraham tiˈjjo luˈn? Quˈn qˈuqletaq tkˈuˈj tiˈj Dios qa at tipin tuˈn tjatz anqˈin juntl majl Isaac kyxol kyimin. Ex bˈeˈx tzaj tkleˈn juntl majljo tkˈwal. Mix kyime; nyakuj otaq jaw anqˈin juntl majl kyxol kyimnin, quˈn tuˈn otaq ttziye ttata tuˈn tkubˈ bˈyet.


Jera iblui deju̱ni te iku̱a ite ikja̱nei we̱te jekäi ra, bäije je kjanaklä rä. 	 Nim tzaljbˈilx teˈ aqˈnil te, a qa tzun nbˈinchin tukˈa tumil, aj tel jyet tuˈn tajaw aqˈuntl.


Ata ka ijewa ditsei wä ebä säkei ye kuna, ata ñakäi Säkeklä yabala tso̱ bala butsäle ka̱ biköle ska jewa biköle tapanakläwa̱ etka yebä. 	 junx kyukˈaˈ a kchi nimil tiˈj toj tkyaqil twutz txˈotxˈ, tuˈn kymujbˈin te kyibˈ toj kynimbˈil.


ka yi kuna je̱r ko̱le, ka yi kuna Säkeklä payuläk. 	 Ex mix aˈl jun n‑el tnikyˈ te Dios, ex mix aˈl jun njyon tiˈj.


Je rä bas wa̱ mikle sä del këyake wa̱ o̱nak, yakei telewa̱ sa̱ ja̱mi ji tkerke̱ te sä wäyueke̱ wa̱, je ju̱akläksa̱, 	 Tuˈnpetziˈn, tzeˈnku nchi anqˈintaqa ojtxe, kytzaqpinkjiˈy ojtxe kyteˈn, a ntiˈ tajbˈin, a ma kubˈ sbˈuˈn tuˈn kyajbˈila nya wen.


Jekäi el wa, ka bas ñassäkläka̱ kuna ki̱ka, yis kiana bas je̱r ku̱ak kte blelewa̱ wà. Je rä Israel wa moska ianacha̱wa̱ je̱r ta därërë, ma rämi bikökje ka Israel wa kuna kolole biköle dewa̱julu kje. 	 Ayiˈy werman, waja tuˈn tel kynikyˈa teˈ yol ewintaq ojtxe, tuˈntzin mi tzˈok kyqˈoˈnexix kyibˈa te aj nabˈl: Ayetziˈn junjun aj Judiy ma kubˈ kychˈuẍsin kyanmin, nya te jun majx; qalaˈ noq tuˈn tjapin bˈaj kybˈaja, aye nya Judiyqiy, toj kynimbˈil.


Ijewa rä ja̱lmalewa̱ kju̱ei ika̱wä ta jile ma̱kka̱ iwakwa wa̱ ji yakei wakblele ki̱ka, jishtä ite ditsä ia̱ iwe̱ke̱ käi. 	 Ex tuˈn xjalqe, iltaq tiˈj, tuˈn t‑xi kyqˈoˈn chojbˈil tnejil tiˈjjo kyilku, exsin tkabˈ, tuˈn t‑xi kyqˈoˈn chojbˈil tiˈj kyiljo txqantl xjal.


Ikuna el jui ta wa ñabalabutsa kju̱atkäk ñawakwabä ra, jera jewa rä ka täki ta ji̱a ji wa̱k. 	 Ex ikyxjo, toj jun ja xjal, aj qa kyajqˈoj kyibˈ, nlay chi el wen.


Jekäi ibata ska wa moska rä däkwa̱ isäkätä wa ye, ata isäkätä wa moska rä ja̱nakcha̱wa̱ta̱na ibata ska wa ye. 	 Kyojjo qˈij anetziˈn, iteˈ junjunkye, a njaw kynimsin kyibˈ jaˈlin, me nlay tzaj qˈoˈnljo kyoklin te tnejil. Ex iteˈ junjuntl, a nyakuj ntiˈ kyoklin jaˈlin, me nimxix kyoklin ktzajil qˈoˈn kyojjo qˈij anetziˈn.


sha̱ rä Judío wa si̱, sha̱ rä ñaialecha̱wa̱ Judío wa ye, Creta wa, Arabia wa, je tso̱ jiska. Ata ñewa te Säkeklä wa̱ ji o̱le e̱e̱na si̱ ne she kate rä, ssa sa te sa wakwa ktä käi kju̱awa kju̱awa. 	 At junjun Judiyqe, a kyitzˈjlinx, ex junjun i ok te Judiy noq tuˈn kynimbˈil. Ex iteˈ ẍi tzaj te Creta ex te Arabia. Ex qkyaqilx nqbˈiˈn kyyol tojxjo qyol atzin nkyqˈmaˈn tiˈjjo tbˈinchbˈin Dios.


Je kju̱ei yis chichar dami del ji wa̱k tsa̱na, ka yis ssënaklä nui ta käi, Säkeklä wäna iräle, ditsä wäna iräle. 	 Tuˈnpetziˈn, tok tilil wuˈn, tuˈn ntsaqix wanmiˈn, ex tuˈn tbˈantjo tbˈanilx wuˈn, twutz Dios ex kywutz xjal.


Jekäi ka ka̱wei kuna yikaba ra, ji yakei wakble tso̱ kja ka̱jiska. Ata ka ka̱wei kuna ra, ji yakei wakblerke̱ rä ka nui bäke ta. 	 Tej naˈmxtaq tuljo ojtxe kawbˈil, attaq il twutz txˈotxˈ, me mix kawine Dios, quˈn naˈmtaq tzaj tqˈoˈn kawbˈil.


Je ne ye bas kile rä. Ka irä jiye kuna ta, je su̱ta Cristo te ji shka̱l ssa bas kju̱ei, je kjasha ite bas ia̱, bas wa̱ mablenak bas minaklä ije itä wà. 	 Quˈn tuˈnpetziˈn, ma qo tzaj ttxkoˈn Dios tuˈn tikyˈx quˈn, tzeˈnku te Crist nim ma tzikyˈx tuˈn, noq tuˈn qpaj; ex tuˈnjo lo, ma tzaj tqˈoˈn jun yekˈbˈil qe.


Ata ka biköle wa̱ jekäi iju̱ñer, je rä manele dulanaté jile kekläí me̱i ebä oloitsäk mikleté ki̱ka. Ijewa te jile me̱leka̱ jile kekläí me̱i ia̱ käte ra, je te ijewa ssëwe̱ke̱ ñá käi, tjabana ijewa ssërke̱ nui ta ki̱ka. 	 Nya tkyaqil nimil qxol, ma tzˈel tnikyˈ te lo. Quˈn nkubˈ kyximin tiˈjjo kybˈinchbˈin ojtxe, qa tuˈn kychyoˈn a tchibˈjil aluˈmj, a kubˈnin kywutzjo kywutzbˈiyil dios, nkubˈ kyximin qa ma kuˈx kyil.


Jekäi ite je ña e̱ná ra, imineju̱mi. Jera ka̱tuinawa̱ kja. 	 Tbˈajlinxiˈ twaˈn Judas pan, bˈeˈx ex toj qnikyˈin.


Je ne ki̱ka el wa, bas chatköwa̱ därërë, sá wa̱ bas dulale kte wà käi äyë wà käi je kuköwa̱ därërë. 	 Tuˈnpetziˈn, ayiˈy erman, chi weˈxixa jikyin wen toj kynimbˈila, ex mi tzˈel naj toj kykˈuˈja a xnaqˈtzbˈil xi qqˈoˈn kyeˈy, tej otoˈxtaqa kyukˈiy, ex tojjo uˈj xi qsmaˈn kyeˈy.


Jera Jesús minetse̱ ijewa wa̱ chui wa tsa̱ku̱i wäki̱. Jera biköle chui tsa̱ku̱i wa irä sä wäkiri wa irä ñayöle ka̱wei wà wa irä jewa ñatapawa̱wa̱. 	 Pon qˈiˈn Jesús twutzjo kynejilxix pale. Ex bˈaj pon chmetjo txqantl kynejil kypale aj Judiy, jniˈ nmaq xjal exqetziˈn jniˈ xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil.


Ijewa klä rä iminaklä plaa sä pi tkewa̱k ju̱mi. 	 Ex jun paqx njaw kyikyˈin tuˈn kybˈujin.


“Je ke̱i itä ska yis kablämi ijewa ra jikäi: Yie yis ka̱wei tkemiwa̱ ijewa je̱r ska, yie je yuetkemi ijewa je̱rike ska, jekäi Säkekewa te ishe rä.” 	 Tuˈn kykyijxjal toj wen wukˈiy, chi Dios, nya ikyxjo tzeˈnku ojtxe, quˈn atziˈn ojtxe tumil ma kyij naj. Qalaˈ atziˈn jaˈlin, kˈwelix nqˈoˈn saq Nkawbˈila toj kyanmin, ex k‑okix ntzˈibˈiˈn toj kynabˈl.


Bas kiana dulanak rä ka inaklä shka̱li̱bläk kuna; ssënak a̱naa ji tso̱ bas wa̱ ebä wa̱. Ka irä jiye kuna ta, ije wa̱ iyile: “Mik a̱ni ka yis wa̱ ba janakwa̱, mik a̱ni ka yis wa̱ ba ju̱nakta̱na.” 	 Mi tzˈok kykˈuˈjlinxixjiˈy pwaq, qalaˈ chi tzalajxixa tuˈn chˈin at kyeˈy, quˈn ax te Dios tzaj qˈmaˈnte kyjaluˈn: Nlayx chi kyij ntzaqpiˈn kyjunala.


Ka irä maikäi kuna ta, ba wa̱ maikäi iwa rä ju̱ñer da, je su̱a yilé te je̱tkelewa̱ yäkäk jile kekläí me̱i jui na ra, ¿ka irä je te je ssënak tjabana nui ta ssëwe̱mi jile me̱leka̱ jile kekläí me̱i ia̱ je kätäk na? 	 Quˈn aku bˈaj ikyjo; qa nxi kychyoˈn tchibˈjil aluˈmj, a otaq kubˈ kywutzjo kywutzbˈiyil toj tja kydiosxjal, exsin qa atkutaq jun nimil nkaˈyin kyiˈja, a naˈmxix tweˈ toj tnimbˈil; exsin qa xkubˈ tbˈinchinkutaq tzeˈnkuˈ kyeˈ, exsin bˈalaqa ntiˈtaq bˈisin tuˈn ikyjo. Me noq tuˈn s‑ok tkaˈyin kyiˈja ikyjo, ja xkubˈe tzˈaqe te jun majx toj il.


Je ki̱ka sá te Judas irä Silas irä patkami bas wäki̱, jewa te ji shemi bas ia̱ jini jí äyë patkami sá te je te ishe ssë ta. 	 Ex ma chex qchqˈoˈn Judas ex Silas, ayetzin chi yoliljo kyukˈiy, tuˈn t‑xi kychikyˈbˈin tkyaqiljo ma bˈaj qqˈmaˈn.


Ata je ne wà Säkeklä te iwá̱ jishtä iwa̱ ibata yileba jile bata shäk wa kjäbata ska käi, ale ite isha, iwa̱ kolole Säbäkäkksa̱ ye je kiana ji shka̱l ssäk. 	 Ayiˈy kubˈ bˈinchinte il; me tuˈn ikyjo, ate Dios japin bˈaj Tyol, a otaq tqˈma ojtxe, noq kyuˈn kykyaqil yolil Tyol, qa iltaq tiˈj, tuˈn tkyim Crist, a Kolil kyiˈja.