Ñakäi bas te ji we̱ke̱ bäi ji wa̱k bäi bas ia̱ jewa ebä ia̱ ra, ¿je wa̱ ji tso̱ bäi bas ia̱ na? Ñera je su̱ta ji yakei wakbläk wa te iwe̱ rä. 	 Ex qa ma tzˈok kybˈinchiˈn jun wen noq kyiˈjku xjal nchi ok bˈinchin teˈ wen kyiˈja, ¿Tiˈtzin jun tbˈaniltz nkubˈ kybˈinchiˈn ikyjo? Quˈn ikypen kye bˈinchil iljo nbˈant kyuˈn.


Ite isha ñaia̱: —¿Me sä te jí bol wa we̱ na? Tsa̱na ra iwa rä biköle se̱nak Jerusalén ska wa wa̱ ijuñer, ji kju̱awa si̱ o̱na ijuenaklä ye ijewa oloi ja̱mi, je ka shäklei sa̱ wa̱ ka̱yue irä ni. 	 Chi chiˈ kyjaluˈn: ¿Tiˈn k‑okil qbˈinchin kyiˈjjo xjal lo? Bˈiˈn kyuˈn kykyaqil aj Jerusalén, ma lonte tiˈjjo ma bˈant kyuˈn, ex nlay kubˈ qewin qa ma qˈanitjo ichin.


Ñerä yie je äyë tsi̱ne kukawa̱ ángel jula na, je katawa̱ yie. Je rä bloo yis kjä na bul ña diä käi, ata yis te ikatawa̱ ra, yis ña ssëwe̱ ite bächii. 	 Xi ntzyunjiˈy tal uˈj toj tqˈobˈ angel, ex tzaj nwaˈn. Ex manyor chiˈx toj ntziˈy tzeˈnku taˈl onin. Me atzaj teˈ tbˈaj nwaˈn, bˈeˈx kˈayix toj nkˈuˈja.


Ke bas je̱r iana ji a̱ni ki̱, ata ji biköle ska, ka̱kie wà, ji kie wà, wekte she wà, ji sherke̱ bas ki̱ ktei shöpa Säkeklä ia̱. 	 Ex mina chi ja labˈtiˈy tiˈj jun tiˈ, qalaˈ kyqˈmaˈnxa nej twutz qMan Dios toj kynaˈj Diosa. Ex kyqˈoˈma chjonte, ex kyqaninxa tukˈa kynimbˈila.


Ñakäi imineju̱ ni las nueve käi. Je te isaka su̱a kje ikajali sa tapanaklä däli watju̱ak shtä ska. 	 Tej t‑xiˈ tajaw aqˈuntl juntl majl, otaq tzˈok bˈeljaj or te qlixje, ex i ok tkaˈyin txqantl xjal iteˈtaq toj plas, ntiˈtaq kyaqˈin.


Ñerä idamijulu kja jukläyäkä kjäshtäklä ska ra, sa̱ nu̱l damitse̱ itäbinakwa̱. Je rä ia̱mi yaba eklabä, je ia̱mi rä chichö. Ije ra jukläyäkä wakwa dami chu̱li̱i̱. 	 Atzaj teˈ tkanin nqayin ttxaˈn tnam, oktzin tkˈulbˈin tibˈ kyukˈa txqan xjal, a iqintaq jun kyimnin kyuˈn, a tuˈntaq kyxiˈ muqulte. Ajo kyimnin anetziˈn, albˈajtaq te jun mebˈe qya, ex oˈkxtaq taljo qya anetziˈn. Tuˈn ikyjo nimxtaqjo xjal te aj tnam lipcheqektaq tiˈj te nimsil tkˈuˈj.


Je su̱ta ñakpe ska, ka kökö bulane tsa̱na ra, ¿yi kukarmi ñakpä na? 	 Ex ikyxjo tzeˈnku tqˈajqˈojil jun chun kyxol xoˈl qˈaqˈ; me qa noqx ntutin, ex ntiˈ tqˈajqˈojil twiˈ te txokbˈil, ¿Tzeˈntzin tten tuˈn tel kynikyˈ te, qa il tiˈj tuˈn kyxiˈ toj jyoj qˈoj?


Jekäi bas te ditsä wädular ebä dälätse, jewa bas te Säkeklä wa̱ sa pakale ji wa̱k jawa̱ta̱na. 	 Ma kyij kytzaqpinjiˈy tkawbˈil Dios, noq tuˈn tkubˈ kybˈinchinkujiˈy a kye kyajbˈil,


Ata ijewa te isha: —Ke sa̱ ku̱ iwa̱ ike̱i kjewe̱ sha̱na, iö ditsä wätji̱rka̱ ta̱i ki̱ka. 	 Bˈaj kubˈ kyyolin kyxolilex: Mina kubˈ qbˈinchin toj nintz qˈij te Waˈj Pan, quˈn tuˈn mina bˈaj jaw tiljexjal qiˈj.


Jera Jesús te ikia jaté te isha ijewa ia̱: —Bas wa̱ iju̱ñer manele rä ju̱ñenak ka̱jiska wa tsa̱ku̱i wa ye ra, jedigidagawa te ijewa patkeke̱, ñakäi ijewa sha̱na oloi ta wa te ka̱wei me̱ke̱ därërë ijewa ia̱. 	 Me i xi ttxkoˈn Jesús kykyaqilx, ex xi tqˈmaˈn kye: Ojtzqiˈnl kyeˈ kyuˈn tzeˈn kytenxjal nya nimil; quˈn ayetziˈn tnejil kawil, qa tiˈx jun tiˈ, manyor txˈuˈjqex tukˈa kykawbˈil, quˈn nyakuj etzinqe kyuˈn.


Jera Jesús te ikúka: —¿Je ba te ichaka biketsa rä ba wakei te na, ata kju̱awa te ma ia̱ yis paka rä na? 	 Xi ttzaqˈwin Jesús te: ¿Ma akutzin ma tzaj qanin te weˈy, mo at juntlj ma qˈmante tey ikyjo?


Jera isäkätä deju̱, te isha: ‘Säkekewa, ba te mina ma yis ia̱ je ki̱tapana deka̱ diez.’ 	 Uljo tnejil aqˈnil, ex xi tqˈmaˈn kyjaluˈn: Ay Taa, atzin te tpwaq lajaj maj ma tzˈalin te.


Ata ba bätsäke̱ ra, ma tsa̱ku̱ ki̱ aceite tköka̱, bä wä paskuö, 	 Qalaˈ, aj kypaˈn waˈyaj tuˈn kynaˈn Dios, kybˈinchim kyibˈa, kytxjomil kywutza, ex chi tzeˈjiˈy,


Ka irä jiye kuna ta, iyöle Salmos äyëí ki̱ka je te ishe rä: ‘Je ju janowo̱pa. Yi a̱ni ke se̱nopa ji̱a jeska.’ Ñakäi ietkä te ishe rä: ‘Yilé saka kjöwa̱pa ije säkei ye.’ 	 Juntl majl yolin Pegr tiˈj Judas, ex tqˈma: Quˈn nyolin toj Tuˈjil Bˈitz, tuˈn tkyij tzaqpajjo tnajbˈil, ex mix aˈl tuˈn tnajan toj tja. Ex toj juntl Bˈitz chiˈ kyjaluˈn, chi Pegr: Ex junxitl tuˈn tten tojjo toklinch.


Jekäi je ssa je alaklä te ra, jera ite isha iia̱: —Säkekewa, yie issa ra, ba rä jile bata shäk. 	 Tej tbˈinte qya ikyjo, xi tqˈma: Ay Tata, ma tzˈel we nnikyˈ te, qa atejiy jun yolil Tyol Dios, tzeˈnku ojtxe.


Je ka̱wei wa̱ sä rä weikalewa̱, je yika Cristo te sa bakaksa̱, ije̱k iawawa̱ weikalewa̱ saje wa ki̱ je wà, jishtä iyöle katke käi: “Bena yi rä tkeleka̱ kal ja̱mi je rä weikalewa̱.” 	 Tuˈn ojtxe kawbˈil, at jun qanbˈil qibˈaj nqanin qiˈj tuˈn qkyim, tuˈn mi njapin bˈaj quˈn. Me atziˈn qanbˈil, ate Crist s‑el qˈinte, tej tkyim twutz cruz te qxel. Quˈn kyij tzˈibˈin toj Tuˈjil Tyol Dios kyjaluˈn: At jun qanbˈil tibˈajjo xjal, a kjawil yoˈbˈit twutz jun tze.


Yis te bas biköle biketseke̱ jekäi je rä bäi, yis wa̱ bas shka̱l yis je̱r ska ki̱ka. Yis kate wätelewa̱ ra iräle, yis te kte baa wetseke̱ irä ikjasheke̱ iyina ye ra iräle, jera bas biköle rä je ji bäi me̱le yis ia̱ je wa̱kña. 	 Tojxix tumil jun nxima ikyjo kyiˈja kykyaqila, quˈn tzunxix nqˈaqˈin nkˈuˈja kyiˈja wen, quˈn ikyx kyejiˈy tkyˈiwbˈil Dios kyukˈa tzeˈnku wukˈiy, iˈchaqtzin intinkutz wetza toj tze, mope qa ma chin pon kaniˈn kywutz kawil, noq oˈkx tuˈn nkoliˈn wen tiˈj Tyol Dios, ex tuˈn nqˈmantiˈy qa twutzxixjo anetziˈn.


Je kjäshtäklä ka kjäita̱nakwa̱ ka̱piana a̱ni, jeska ka ka̱ rä tuinak kuna ki̱ka. 	 Ex aye tjpel, mi chi jpet, quˈn ntiˈ qnikyˈin toj.


Jera Judío wa te ikúka: —Ka ba däka̱ba cincuenta año, jera ¿maikäi ba wa̱ Abraham su̱le na? 	 Xi kyqˈmaˈn Judiy te: Naˈmx tjapin te lajaj toj ox kˈal abˈqˈe, exsin ¿Tqˈmaˈnnaja qa o tliˈy Abraham?


Ka je rä kju̱awa tsa̱tkenaklä, ata bas weikanaklä kuna, ata je rä idäkläksa̱ ñakjee. 	 Mi nxi nqˈmanjiˈy luˈn, tuˈn t‑xi kyqˈoˈn tkyaqiljo at kyeˈy, ex tuˈn tok yajil kyiˈja, noq tuˈn kypajjo txqantl; qalaˈ tuˈntzin junx tuˈn kyeliˈy.


biköle kpäk, ñakäi sä biköle ki̱ nui ja̱wa̱kka̱, ji ka bäi kuna wa̱k wa wa̱ ji o̱le ka bäi kuna je biköle kju̱ei, ñakäi ji yakei wakbläk ka bäi kuna wa wa̱ ije yile sälwi wà je biköle kju̱ei.” 	 Tzul qAjaw qˈol chojbˈil te kykyaqilx, aj tjaw yupit jniˈ tnam twutz txˈotxˈ, tuˈn kykyij kykyaqiljo nya nimil toj najin te jun majx, noq tuˈn tpaj kybˈinchbˈin nya wen, ex tuˈn tpaj jniˈ xoˈj yol kyuˈn tiˈj Dios, chi Enoc.


Jera Pedro te biköle patka tulaksa̱. Jekjepa ije̱tkawa̱ köchöwä ki̱ka ka̱kiäk. Jekäi iwächa̱mi inu̱l su̱ak te isha iia̱: —¡Tabita, ma je̱köka̱! Jera iwäji̱atkaksa̱ni te Pedro su̱a ra, ije̱tkaka̱. 	 Me bˈeˈx i etz tchqˈoˈn Pegr kykyaqilx peˈn. Kubˈtzin meje, ex naˈn Dios. Xitzin tkaˈyintzjo kyimnin ex tqˈma: Weˈksa, Tabita. I jawtzin tjqoˈn tej qya twutz. Atzaj teˈ tiwle Pegr, bˈeˈx jaw qe.


Jekäi je ke̱i wà ijewa te vaca yaba me̱i yuaksa̱. Jera ite bewak ma̱ tulaka̱ je me̱i wäja̱mi. Jekäi ijewa te ji yöleksa̱ iwakwa jula wà diei ya a̱naa. 	 Tuˈnpetziˈn, chi Esteban, kubˈ kybˈinchin jun twutzbˈiyil ikyjo tzeˈnku wakx, tuˈn tok te kydios. Kubˈ kybˈyoˈn aluˈmj te aqˈbˈil chjonte, ex kubˈ kyikyˈsin jun nintz qˈij tiˈj tumil tbˈij kydios, a ayex i kubˈ bˈinchinte.


Ñakäi Juan te ka̱ bala pa̱le cuatro je eyaka tsa̱ku̱i Herodes uña, ise̱nawa̱ itsi̱se̱k se̱naklä Herodías da je kju̱ei, ñakäi jile saka wakblele iwa̱ yakei je biköle ki̱ka. 	 Ex majxpe teˈ aj kawil, Herodes tbˈi, xi tmiyoˈn Juan, a Jawsil Aˈ, quˈn tuˈn otaq tzˈok t‑xuˈjlin Herodías, a t‑xuˈjil Lip, a titzˈin.


ata ángel el idäkläka̱ siete bularmi ke̱i ska, ikökö bulawa̱ mar da Säkeklä ji blelewa̱ je o̱rmi jishtä iwa̱ iyile ikjanaklä ji bata shäk wa ia̱ käi.” 	 Quˈn aj tkanin tqˈijiljo twuqin angel, tuˈn toqˈsin tchun, atzin qˈijjo tuˈn tjapin t‑xim Dios, a ewintaq te tnejil, ikyxjo tzeˈnku kyqˈma yolil Tyol Dios ojtxe.


Jera ite ikúka: —¡Säli ñakäi bas ñayöle ka̱wei wà wa rä! Bas te däli kpeke̱ka̱ sa saka ki̱ ka iia̱ ikjä kje, ata bas wakwa rä ka je käk kuna itjä julasku batabä jibä wà. 	 Me atzin te Jesús xi ttzaqˈwin kyjaluˈn: Ex bˈisbˈajilxla kyeˈy, a ayiˈy xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil, quˈn nxi kyqˈoˈn nimku nukˈbˈil, a kujxix wen, kyibˈajxjal, nyakuj jun iqtz, a nlay kyˈisje kyuˈn. Ex ayenajtzin kyetza, nipe jun tal twiˈ kyqˈobˈa n‑ok aqˈle tiˈjjo iqtz anetziˈn.


Ñakäi sa̱ tsa̱ku̱i manele maju̱ kju̱atkäk sa̱ tsa̱ku̱i saka ra, ¿ka irä säkätä ije kiana je̱tkäkwa̱ ibiketsäk ije ia̱ je̱k tsa̱tkermi guardia wa diez mil ebä wà, sa̱ tsa̱ku̱i el daju̱ kju̱atkäk ira guardia wata veinte mil je yikaí̱ käi na? 	 Ex ikyxjo, qa at jun nmaq kawil tibˈaj jun ma tij tnam, taj tuˈn tjyon qˈoj tukˈa juntl nmaq kawil, ¿Ma nyapetzila nej kˈwel qe ximilte, aj qa tukˈa lajaj mil xoˈl qˈaqˈ, aku xkye tiˈjljo tajqˈoj, a lipche winqin mil xoˈl qˈaqˈ tiˈj?


Kjepa ite copa kukawa̱, je ki̱ ite wekte sha Säkeklä ia̱; kjepa ite ima̱ ijewa ia̱, te isha: —Jí yö bas biköle ku̱. 	 Ex tzaj ttzyuˈn jun tkˈwel kˈwabˈj tukˈa vin, ex xi tqˈoˈn chjonte te Dios tiˈj; xi tqˈoˈn qeˈy, ex tzaj tqˈmaˈn: Chi kˈwaˈn tojjo tkˈwel kˈwabˈj lo kykyaqilxa,


Jera yie ikúka: “Säkekewa, ¿yi ba rä na?” Jera ite yis ia̱ ishe: “Yis dä Jesús Nazaret wa, je ne yuleke̱ ba te weikanak rä.” 	 Xitzin nqanintza: ¿Ankye te, Tata? Tzajtzin ttzaqˈwintz weˈy: Ayin wejiˈy Jesús aj Nazaret, ex ayinxjiˈy, a nchin el tikyˈiˈn.


Ka irä jiye kuna ta, ikuna wäsi̱wa sa te ji yakei wakble sa te ji rä iyina ju̱ña ukä ska ra, ka ji kuna ji̱a me̱nakka̱ sa̱ nui ki̱. 	 Quˈn qa kukx nqo bˈetjo toj qil, exsin otaqxi tzˈel qnikyˈ tiˈjjo Tbˈanil Tqanil kolbˈil, ntiˈ juntl tumil tzeˈn tten tuˈn tnajsit qil,


Iwa rä Josué ku̱ je̱räklä mo̱pa ijewa ia̱ ra, je ukä ska ka Säkeklä wa̱ día saka yineni. 	 Me mina nyolin David tiˈjjo jun tal txˈotxˈ te ajlabˈl, a tzaj tqˈoˈn Dios kye aj Israel ojtxe, junx tukˈa Josué, a kynejinel. Quˈn noqit ate Josué tzaj qˈoˈnte ajlabˈl te jun majx, mitla saj tqˈoˈn te Dios ambˈil te qe jaˈlin tuˈn qkanin tojjo juntl wiq ajlabˈl, tzeˈnku kyij ttzˈibˈin David.


Ije wa̱ itrigo wäkpäklä kala kja ijula na, iwa̱ ikpäklä ke̱i ska iboroi tuläkläkksa̱, iwa̱ iwä tapawa̱klä ibläklä jui ska. Ata ite iboroi tulemiksa̱ dälänakcha̱wa̱ yökö ka wäita̱nak kuna mik a̱ni ja̱rka.” 	 Quˈn luˈ Kawil kkawil kyibˈaj xjal tzeˈnku jun aj triyil, a qˈiˈn ma nim tze toj tqˈobˈ te xtulbˈil triy. Ex k‑elix tpaˈn kykyaqilxjal wen kyxoljo nya wen, ikyxjo tzeˈnku jun xjal, aj t‑xtulin triy, ex k‑elil tpaˈn paj tiˈj. Ex kchi xel tkˈleˈn nimil toj kyaˈj tzeˈnku tuˈn tkux tkˈuˈn triy toj ttxˈutxˈ. Me ayetzin nya nimil, ikyxjo tzeˈnku paj, ok kchi kˈwel tpatin tukˈa qˈaqˈ, a mixla k‑yupjilx.


Jera Nicodemo, ale delesta̱na tuina Jesús wäki̱ je demiña. Je wa̱ mirra irä áloes irä ji̱akaleka̱ je demi cien libra käi. 	 Ikyx te Nicodemjo; a xtaˈj yolil tukˈa Jesús toj qnikyˈin, pon tiˈn bˈalaqa qaq alme qˈanbˈil te jupsbˈil, smaˈn tten tukˈa mir ex áloe.


Ka irä jiye kuna ta, ka Säkeklä wa̱ sa kolone rä ikju̱atkäklä sa ra ye kuna, ata je rä sa̱ wa̱ saje wa Säkekewaí Jesucristo oloi ja̱mi tsa̱tkeneksa̱ kukäkläwa̱. 	 Quˈn nya ma qo tzaj tqˈoˈn te Dios tuˈn tikyˈx jun kawbˈil quˈn, kujxix te jun majx, qalaˈ noq oˈkx tuˈn qklet tuˈn qAjaw Jesucrist,


Jera etäbä kicha ijewa te je ka wä wajuenak wächakewa̱ni: —¿Ji ni ba wakei te bä wä wajuewa̱k wakei she na? Jera ite ikúka: —Je rä jile bata shäk. 	 Bˈeˈx xi kyqanin majl teˈ moẍtaq: ¿Yajtzin te? ¿Tiˈtzin te ntqˈmaˈn tiˈjjo ichin, ax jqonte twutza? I xi ttzaqˈwin tej ichin: Bˈa we wuˈn jun yolil Tyol Dios teˈ.


Jekäi ijewa te jeska wa irä säwäkiri wa irä, ka̱wei wà ñayöle wa irä, jewa wätjiwa̱ka̱. Jekäi ijewa ñajaka̱ te isikami demitse̱ iwa̱ Sanedrín wa wäki̱. 	 Ikytzin oke kyuˈn, tuˈn tjaw tiljxjal. Ex ayeˈ nim kyoklin, junx kyukˈa xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil i xi tˈilpaj tzyulte Esteban. Tej ttzyet kyuˈn, bˈeˈx xi kyiˈn twutz Sanedrín,


Sá te bas je̱r ku̱a saje wa Säkekewaí Jesucristo täkili irä, idäke̱ni irä je wà ra, ka sá wa̱ je yine rä kje ka̱pake biketsale wà kuna, ata sá wakwa wäbala wà sá te ije oloi baa su̱a rä. 	 Quˈn atzin xnaqˈtzbˈil xi qqˈoˈn kyeˈy tiˈjjo tipin ex tulil qAjaw Jesucrist, nya noqx kyyolxjal te sbˈuˈbˈl. Qalaˈ, ma tzˈok qkaˈyin qAjaw tukˈa tkyaqil tipin kyuˈnkuxix qwutza.


Ñerä Jesús te ia̱mi su̱a ra, ñakäi iwa̱ dulanak shka̱ta iwa̱ kaldu ia̱mi ra je su̱a ite ra, jera ite isha ia̱mi ia̱: —Sa̱nu̱le nu̱lewa, je kaldu rä ba yaba. 	 Tej tok tkaˈyin Jesús tnana waˈltaq junx wukˈiy, a ayiˈn jun t‑xnaqˈtzbˈin, a kˈuˈjlinxixtaq tuˈn, xi tqˈmaˈn te tnana: Qya, atzin jaˈlin, ma tzˈokjo luˈn te tala.


Ke bas ñama̱ yi a̱ni ia̱ wäyönak ji a̱ni wà. Ka irä jiye kuna ta, ka je díaí däwa̱ba yika säkätä sa̱ ñajämika̱ Säkeklä dokoitsäkwa̱, ñakäi ekla ka ka̱wei dälätsäk kuna, ale bitele weikanakwa̱, je dämiwa̱. 	 Mi txi kyqˈoˈn kyibˈa tuˈn kykubˈ sbˈuˈn kyuˈnxjal, quˈn aj naˈmxtaq tpon tqˈijil tuˈn tul qAjaw, ok chi qˈojlilxjal tiˈj qMan Dios nej, ex antza kˈwele tyekˈin ichin tibˈ, a ajqˈojxix tiˈj Dios, a o tzˈel qˈoˈn te najin te jun majx.


Je kte rä blelewa̱ bäiwa̱ si̱, ata je rä yis te Cristo irä tapanak wa irä je ne sheke̱ rä. 	 Ojtzqiˈn wuˈn, qa nim t‑xilinjo lo, ex nlay tzˈel qnikyˈ tiˈj, me mi nchin yoliˈn noqx tiˈjjo mejebˈlin, qalaˈ tiˈjjo Crist tukˈa Ttanim, a t‑xmilil.


¿Jera maikäi irä na? Ji yula Israel wa te, ka je ko̱ne iwa̱. Ata kolole Säkeklä wa̱ wa te je ku̱a. Ata isaka je̱r doloi tenacha̱wa̱, 	 ¿Tzeˈntziˈntz ikyjo? Mi xknet kyuˈn aj Judiy tuˈn kyok te tzˈaqle twutz Dios, ex ma txi kujix kyanmin. Me ayetzin skˈoˈnqe tuˈn qMan, ma chi ok te tzˈaqle twutz, noq tuˈn t‑xtalbˈil,


Jera Pedro ka̱yuawa̱ni. Jera je wäsaka oshkoro a̱naka̱. 	 Ex kubˈ tewin Pegr toj tox majin. Texjo paq anetziˈn, jaw oqˈ tman ekyˈ.


Je ne ki̱ka yie ishe bas ia̱, ji kieke̱ bas te käi ka̱kie wà, je biketsö etkabä, je rä me̱le kja bas ia̱ ni, jera je o̱rmi bas ia̱. 	 Tuˈnpetziˈn, kxel nqˈmaˈn kyeˈy, aj t‑xi kyqanin jun tiˈ toj naˈj Dios, ten kynimbˈila tuˈn ttzaj tqˈoˈn, ex ok ktzajil kykˈmoˈn.


Jera Jesús te sha iia̱: —Tsu dulecha̱wa̱ wa te isaka dulecha̱wa̱ wa itäbie. Ata ba wakei cho̱ Säkeklä gobierno ktei bata shäk. 	 Me xi ttzaqˈwin Jesús: Lipeka wiˈja jaˈlin. Ex tzaqpinqekjiˈy kyimninqe toj kynimbˈil, tuˈn tkux kymuquˈn kyibˈ. Me ante, ku txiˈy qˈmalte Tbˈanil Tqanil kolbˈil, a tzajnin toj kyaˈj.


Je ko̱le ke̱i kje César Augusto te ka̱wei ma̱ ka̱ biköle ska wa ñakie ma̱klä yönak. 	 Kyojtziˈn qˈij ayeˈ, tqˈma nmaq kawil toj Rom, Augusto tbˈi, tuˈn tjaw ajlet kybˈajjo jniˈ xjal tkyaqil twutz txˈotxˈ, ex tuˈn kybˈaj tzˈibˈit.


Jera Jesús te isha iia̱: —Ma cho̱ni. Ba te ji biketsa etkabä wà ba tsa̱tkenaksa̱. Jera plaa ra ije wä wajuena, jekäi imineju̱ ira ña̱la wà. 	 Xi tqˈmaˈn Jesús te: Kux tzˈaja, noq tuˈn tnimbˈila wiˈja ma chi kaˈyin twutza. Texjo paq, kykaˈyin twutz, ex bˈeˈx ok lipe tiˈj Jesús.


Jishtä sä juer dä ale yöleksa̱ ishäkä pjoi wà su̱ta; jekäi ñaebä sä juermi rä jishtä ale dar ka̱jöir ska su̱ta. 	 Quˈn teyile junjun qe at jun t‑xmilil tzeˈnku te Adán, a te twutz txˈotxˈ. Ex qqˈonktzin tilil, tuˈn qok tzeˈnku te Crist, a te toj kyaˈj.


Ñerä ite ishe kaldu ji̱a jekäi ra, ditsä chu̱li̱i̱ wa sha̱ alaklä ekla a̱na täkii te isha iia̱: —Bäije ma tsa̱k isha̱ wà je wakjuä rä, ma wa̱ tsu yale je tsu rä. 	 Tzuntaq nyolin Jesús ikyjo, tej tjaw ẍchˈin jun qya kyxolxjal. Chiˈ kyjaluˈn: ¡Kyˈiwlinxix teˈ qya, a xkubˈ alintiy ex xjaw chˈiysintiy!


Je ne ye ite bas kia kte baa wapautäle sá wa̱ oloi ja̱mi, je wà bas oloi ka̱nakläka̱ saje wa Säkekewaí Jesucristo rä oloi kaleka̱ käi. 	 Ikytziˈn, ma chi txokliˈy tuˈn qMan Dios tuˈn kykleta, noq tuˈn Tbˈanil Tqanil kolbˈil, a xi qqˈmaˈn kyeˈy, tuˈntziˈn jaˈlin at kyokliˈn tiˈjjo a at toj kyaˈj, jaˈ nqoptzˈaje qAjaw Jesucrist.


jekäi bas ku̱ iju̱ñopa, je su̱ta sä ji biketsäk etkabä wa rä Abraham batala. 	 Tuˈnpetzintzjo, tzˈelku kynikyˈa te alkyeqexixjo tyajil Abraham; me nya qeˈ xjal ayeˈ tzajninqe tiˈj tyajil Abraham, qalaˈ aye, a ikyx kynimbˈiljo tzeˈnku te Abraham.


Bas se̱no jishtä yeleksa̱ wa käi; ata ka je rä yeleksa̱ sa̱ wa̱ ishäklä ka̱ tso̱ ji yakei wa̱kläni kuna, ata jishtä Säkeklä kjanaklä wa käi. 	 Quˈn tzaqpinqiˈy tjaqˈ kawbˈil tuˈn kybˈinchiˈn tzeˈnku kyaja, me mi tzˈajbˈiˈn tzaqbˈibˈl luˈn kyuˈn, tuˈn kybˈinchiˈn il; qalaˈ chi anqˈiˈn tzeˈnku jun taqˈnil qMan Dios.


Je ki̱ iyile rä: “Imineka̱ju̱ ka̱sha̱ ki̱ ra, koloneche̱wa̱ je tsa̱ju̱ami ite ñakäi ite jile ma̱ ditsä ia̱.” 	 Tuˈnpetziˈn, ikytzin ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: Tej tmeltzˈaj toj kyaˈj, xi tiˈn tukˈa aye i kubˈ tiˈj tuˈn, tuˈn kyxi tyekˈin kywutz tkyaqil toj nintz qˈij te tzaqpibˈl. Ex xi tqˈoˈn junxilchaq kyoklinxjal.


Jekjepa Jesús te isha iwa̱ dulanak wa ia̱: —Yilé shkakle yis ja̱mi ra, ke je je̱k biketsa, ata je cruz kpöka̱, minak yis da. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, tzaj tqˈmaˈn Jesús qeˈy, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin: Ankye jun taj tuˈn tok te nxnaqˈtzbˈiˈn, il tiˈj tuˈn tel tiˈn toj tkˈuˈj tkyaqil tajbˈil, ex tuˈn t‑xi tqˈoˈn tibˈ, tuˈn t‑xi lipe wiˈja toj tkyaqil, exla qa ma kyim twutz cruz.


¡Issö! Yis kaldu ju kjä ska te ju kjä bulawe̱te. Yile te yis ktä ssa, je ju kjäya ra, yis kjämiwa̱ ije ska; yis yäkämi ije ra, ije yäkämi yis da. 	 Loqiˈn intin nqayin kykˈatza, tzeˈnku jun kyukˈiy nqˈolbˈin ttzi kyjay, a jpuˈnxix wen. Ankye teˈ, qa ma txi tbˈiˈn tqˈajqˈojil nwiˈy, ex qa ma txi tjqoˈn tanmin, kchin okixa toj, kchin tenbˈila tukˈa, ex ktenbˈil wukˈiy toj tzaljbˈil.


Jekäi jishtä ji yakei wakble dewa̱ sa̱ tsa̱ku̱i ye sä duäkläwa̱ ra, je su̱ta je̱r bäi she dewa̱ sa̱ tsa̱ku̱i ye sa wabiketsanakläksa̱ wämo ye sa̱ se̱naklä jekjeye, saje wa Säkekewaí Jesucristo oloi ja̱mi. 	 Tuˈntziˈn ikyjo, ikyxsin tzeˈnku te il nkubˈ tiˈj tkyaqil xjal tuˈn, tuˈn kykyim; exsin ikyxjo, a t‑xtalbˈil qMan Dios nkubˈ tiˈj tkyaqil nya bˈaˈn tuˈn, tuˈn qok tzˈaqle twutz te jun majx, noq tuˈn qAjaw Jesucrist.


mai ijewa chichöñaí̱ rä ka duäk kuna, ñakäi yökö rä ka wäita̱nak kuna ska. 	 quˈn toj qˈaqˈ, aye ẍchuqˈ mina nchi kyim ex mina nyupjjo qˈaqˈ.


Jera ite ikúka: —¿Ata bas ñaebä, ka je̱r na ji däwa̱ na? ¿Ka bas wa̱ iju̱ñer ji biköle tso̱ kjäkwa̱ sä kjä na ka je ia̱ sa ianakwa̱ ñá ye na? 	 Xi tqˈmaˈn kye: Ex ikyx kyejiˈy, ¿Mi s‑el pjet toj kynabˈla? ¿Ma mitzin n‑el kynikyˈa te qa tkyaqiljo nbˈaj tuˈn jun xjal, nlay txi tiˈn toj il,


Natán rä David yaba, David rä Isaí yaba, Isaí rä Obed yaba, Obed rä Booz yaba, Booz dä Sala yaba, Sala rä Naasón yaba, 	 Ataqtzin te Natán kˈwalbˈajtaql teˈ te David, a tkˈwaltaq Isaí, a tkˈwaltaq Obed, a tkˈwaltaq Booz, a tkˈwaltaq Sala, a tkˈwaltaq Naasón.


Ñaebä jishtä io̱na Lot bakle ke̱i ska je su̱ta io̱rmi: Sä yäkä rami, sä ji yä rami, sä ji tju̱a rami, sä ji watju̱a rami, sä däli tkä rami, sä ju yuä rami. 	 Ex ikyx bˈajjo tej tnajan Lot: Noq oˈkxtaqtza otaq tzˈok bˈaje kyexjal kywutz tiˈj kywa, tiˈj kykˈwaˈ; noq oˈkxtaq kyajjo tuˈn kyloqˈin ex tuˈn kykˈayin; tuˈn kyawan ex tuˈn kybˈinchin kyja.


Jekäi bata ki̱ka bas dewa̱ mablenak Jesús biketsäk wa tso̱ Macedonia ska irä Acaya ska irä wa wa̱. 	 Me ikytziˈn, ma chi okajiˈy te jun yekˈbˈil kye nimil tojjo txˈotxˈ te Macedonia ex te Acay.


Jera chui tsa̱ku̱i wa irä sä wäkiri wa irä, jewa te ije kjatia ra, ka iwa̱ ikúkane jini a̱ni. 	 Ayetzin kyeˈ kynejil pale exqetziˈn jniˈ nejinel kyxolx Judiy i ok ten stzˈimil tiˈj. Me ntiˈ te Jesús xi ttzaqˈwin.


Bas wa̱ mai yis maju̱ je ju̱ñer, ñakäi bas wa̱ je ña̱le̱i ju̱ñer. 	 Ex ojtzqiˈn bˈe kyuˈn, jaˈ kchin xeliˈy.


Ka irä maikäi kuna ta, Moisés te ka̱wei wa̱ sa pakale ji wa̱k je biköle bata sha e̱ná ditsä kalabe ia̱ ra, ite toro yabala pi irä, cabra jäyiri pi irä kukawa̱ diklä ra ñara, je tula ite oveja kä bätsëë wà, ñakäi hisopo bata wà, je iäyëí ki̱ka irä, ditsä biköle ki̱ka irä. 	 Ex tej tqˈma Moisés kye xjal tkyaqil kawbˈil toj tnejil tumil, jaw tiˈn jun tal tze tukˈa chˈin tsmal rit, a kyaq kaˈyin, ex kux tqˈoˈn toj kychkyˈel aluˈmj junx tukˈa chˈin aˈ, exsin ok tchtoˈnjo chikyˈ tiˈjjo tuˈjil kawbˈil ex kyiˈj kykyaqil xjal.


Säkeklä sa̱ je̱r ssëwa̱k baa te plaa ebä Satanás wätuemiwa̱ bas klä niki̱ka. Saje wa Säkekewaí Jesús je̱r bäi shöpa bas ia̱. 	 Ex axit Dios, a tAjaw nukˈbˈil, kˈwel qˈonte tumil tuˈn tkubˈ tzˈaq tajaw il quˈn. Axit qAjaw Jesucrist kubˈ kyˈiwlin kyeˈy.


Jäiyi wa, bas ku̱ bas se̱naklä wa shka̱li̱blö. Ke bas se̱na sälwii ijewa ra. 	 Ex ayetziˈn chmilbˈaj, kykˈuˈjlinqektzinjiˈy kyxuˈjila, ex mina chi yolin kuj kye.


—Ije wa̱ iyile ssa sá te jikäi: ‘Yie jí Templo yöle jula wà je mie̱tkemiwa̱, ata tres día ra yie isaka yuemika̱ni ka jula wà kuna.’ 	 O qbˈintexi qeˈ ntqˈmaˈn kyjaluˈn: Kˈwel nyuchˈinjiˈy tnejil ja te naˈbˈl Dios, a kybˈinchbˈin ichin, exsin toj oxe qˈij kbˈantile juntl wuˈn, me nya kybˈinchbˈin ichin.


Jera ite copa etka kukawa̱, je ki̱ ite wekte sha Säkeklä ia̱, jera ite isha: —Jí kukö, je yö ñara. 	 Ex jaw ttzyuˈn Jesús jun tkˈwel vin. Atzaj teˈ tbˈaj qˈon chjonte te Dios tiˈj, xi tqˈmaˈ kyjaluˈn: Kytzyunxjiˈy lo, exsin kysipinxa kyxoliliy;


ssële ñara etka yebä, ka je̱k ssële ta sa saka tsa̱ta, ata je̱r ssële bäi emana wa ra. Ke bas je̱k biketsa ka̱biketsäk ta̱i ni. 	 Chi tenxixa tukˈa nukˈbˈil kyxolxa. Mi jaw kynimsin kyibˈa, ex mi chi tzaj txˈixwiˈy tuˈn tok kymujbˈin kyibˈa kyukˈa tal mutxin xjal.


Jera ite ishami ijewa ia̱: —Jir io̱r te jishtä je yöle wa̱ iyile je ssa bas te käi. 	 Xitzin t‑xikybˈintz tuˈn tyolin, ex tqˈma kyjaluˈn: Kywutzxa ex texjo qˈij luˈn, ma japin bˈajjo a xjaw wuˈjiˈn toj Tyol Dios.


Ka irä jiye kuna ta, ike̱i dämiwa̱ ska ra bas te ishemi: “Bäije alaklä wa ko̱le ka yaba su̱ak kuna wa rä, ka wakjuä wako̱le kuna wa wakjuä rä, ka tsu wayale kuna wa tsu rä.” 	 Quˈn tzul kanin te tqˈijil, aj kyqˈumle yol lo: Kyˈiwlinqexix kyeˈ qya, a mibˈin chi alin, ayeˈ ntiˈ jun kyal s‑ok, ex ntiˈ jun kˈwal xmiˈẍin kyiˈj.


Jekäi jewa minejulumiba ña̱la wätsa̱kba te sá ki̱ssa Troas ska. 	 Bˈeˈx i nejjo nimil lo qwutza, ex o kubˈ kyyoˈn tzma Troas.


Jera ijewa biköle te iwächakewa̱: —Jera, ¿ba rä Säkeklä yaba na? Jera ite ikúka: —Bas ne te je sheke̱ yis dä ije ni rä. 	 Tej kybˈinte ikyjo, kykyaqilx xi qaninte te kyjaluˈn: ¿Apela tejitza kˈwalbˈaj te Dios? Xi ttzaqˈwin Jesús kye kyjaluˈn: Twutzx teˈ, ayinqin wejiˈy, ikyxjo tzeˈnku ma tzaj kyqˈmaˈn.


¿Jiye na? ¿Je rä ka yis wa̱ bas shka̱li̱blene na? Ñera Säkeklä wa̱ iju̱ñer yis wa̱ bas shka̱l. 	 ¿Tiquˈn nchin yoliˈn ikyjo? ¿Ma nyapela waja kyiˈja? Quˈn ate Dios ojtzqilte, qa at‑xix nkˈuˈja kyiˈja.


Jera Agripa te isha Pablo ia̱: —¿Je elkjebä wà ba te yis je̱r ssëwe̱ däkwa̱ Cristo ja̱mi wa ye na? 	 Xitzin ttzaqˈwin Agripa: ¿Noqx chˈime xkubˈe nkˈuˈja tuˈn woka te nimil?


Bas dä janakmi ka̱ wäkiri wa wäki̱, sa̱ tsa̱ku̱i wa wäki̱ yis kju̱ei, bas wa̱ yis ktei shäklä ijewa ia̱, ñakäi ka Judío kuna wa ia̱. 	 Ex okpe kchi xel qˈiˈn kywutz nejinel ex nmaq kawil, noq tuˈn npaja, quˈn ikytzin k‑elile kynikyˈtzajiljiˈy kyuˈn nejinel ex kyuˈn jniˈ nya nimil, qa nimilqiˈy wiˈja.


ñakäi ite bas weikane shka̱l ssäk wa pakemi je̱räkña sá ra, bikökje Säkekewa Jesús kjayirke̱ ka̱jöir skaté iángel wa täkii wa ra, 	 Ex ktzajil tqˈoˈn ajlabˈl kyeˈy, ayiˈy n‑ikyˈx kyuˈn; ikyxjo tzeˈnku qeˈ ktzajil tqˈoˈn ajlabˈl qeˈy, toj tqˈijil, aj tul qAjaw Jesús toj kyaˈj tukˈa qˈaqˈ njulin wen, ex kyukˈa jniˈ t‑angel.


Jera iwa̱ dulanak Tomás kie etkä Ko̱lo̱ ni, je te isha isaka Jesús wa̱ dulanak wa ia̱: —Sä shkä ira duäkcha̱wa̱ña. 	 Ante Tmas, a Kwaˈch tbˈi tok, tzaj tqˈmaˈn qeˈy: Qoqe qkyaqilx, tuˈntla qkyim junx tukˈa.


Ata yis kiana däkmi plaa ba su̱ak, jeska sa te ji pakemi a̱mi kje. 	 quˈn waja tuˈn nkaniˈn loltiy, ex tuˈn nyolinkuy tukˈiy.


Jera ite isaka pakani ijewa ia̱ jile she ja̱mi te isha: “Ka̱jöir gobiernoí rä jishtä ekla te däli wä bäi tula ishka̱bläklä ska käi. 	 Ex xi tqˈmaˈn Jesús juntl techil. Chiˈ kyjaluˈn: A Tkawbˈil Dios, a at toj kyaˈj, ikytziˈn tzeˈnku jun ichin xiˈ awal triy toj ttxˈotxˈ.


El wa shka̱ta Säkeklä wa̱ wa, sá wa̱ iju̱ñer bas dä kolole iwa̱. 	 Ayiˈy erman, kˈuˈjlinqiˈy tuˈn qMan Dios; bˈiˈn quˈn qa ax o jaw skˈoˈn kyeˈy,


ata ka Caín käi kuna; ije rä ale yakei ja̱mi ki̱ka ite iel ktawa̱. ¿Ji kju̱ei ite iktawa̱ rä na? Je rä ije cha wa̱ke̱ rä yakei, ata iel cha wa̱ke̱ rä wämo ki̱ka. 	 Ex mi qo ok tzeˈnku te Caín, a xi tqˈoˈn tibˈ te tajaw il. Ex tuˈn ikyjo, kubˈ tbˈyoˈn titzˈin. ¿Me tinquˈnil kubˈ tbˈyoˈn? Quˈn tuˈn nya wentaq tbˈinchbˈin Caín, quˈn tuˈn tlochˈj tanmin tiˈj titzˈin, quˈn atzin tbˈinchbˈin titzˈin wentaq taˈ.


Ditsä säkätä yöleksa̱ ishäkä pjoi wà dar dä ka̱jiska; ata ditsä je itäki̱ je dar dä ka̱jöir ska. 	 Quˈn atzin tnejil ichin xkubˈ bˈinchin tukˈa txˈotxˈ, ex te twutz txˈotxˈ teˈ. Me anteˈ tkabˈ te toj kyaˈj teˈ.


Se̱lewa̱ wa kiana rä dälätsalewa̱ biköle wa̱; ikäpäklä shena rä sikii ka yakei tele ta. Ka irä jiye kuna ta, Säkeklä te ka̱wakblewa̱k wa irä, manenak wa irä, ktei wabiketsemiksa̱. 	 Ex kyniminkuxixjiˈy mejebˈlin tukˈa tkyaqil kyanmiˈn, a kymujbˈil kyibˈa tojjo mejebˈlin, quˈn tzul tkawbˈil Dios kyibˈajjo xjal aj kyˈaˈjilqe, exqetziˈn jniˈqe paˈl mejebˈlin.


Ata ikiana rä sä kiäkwa̱ je̱r baa wà käi, wäbätsäk ji bäi ebä wà käi, ji wa̱k tsa̱na käi, ji wa̱k bulee käi, se̱nak wämo käi, je̱k wätkewa̱k ji ska käi, 	 Qalaˈ, jun nejinel toj Ttanim Dios il tiˈj tuˈn tkubˈ t‑xkˈaˈmin bˈetin xjal toj tja, ex tuˈn tbˈinchin bˈaˈn toj tkyaqil, ex at‑xix tnabˈl, ex tzˈaqle toj tchwinqil, ex tzyuˈn tibˈ tiˈj jniˈ nya bˈaˈn.


Jera Säkekewa te isha: “Bas ku̱ ji sha sä ktei wabiketsäk yakei te je ssö. 	 Atzin te qAjaw ikyl teˈ tqˈma kyjaluˈn: Ikytzin tqˈmaˈ aj kawil nya wen.


Je ne ki̱ka yis wakei te ibiketsaksa̱ ka minak kunani etäbä kicha bas je̱r ianewa̱kcha̱wa̱. 	 Tuˈnpetziˈn, xkubˈ nbˈisiˈn ikyjo, tuˈn mi chinka juntl majla kyukˈiy jaˈlin, tuˈntzintla mi chi jaw bˈisiniˈy, noq tuˈn nkawbˈila kujxix kyibˈaja.


Ata manele ñajaka̱ ñassäk, sa̱me̱ishärä ka yis däkmi ji̱a bas su̱ak käi. 	 Atla junjun kyxola njaw tnimsin tibˈ, quˈn nkubˈ kyximin qa at nxobˈila tuˈn nxiˈy lol kyeˈy.


Ka jiye kuna ta, yis wa̱ iju̱ñer yis maju̱ itä ska ra, lobo sälwii wa dämiwa̱ bas sha̱na, jewa wa̱ je oveja wa ka janakwa̱ bitaba. 	 Bˈiˈnxix wuˈn, chi Pabl, qa aj wikyˈa, chi ul txqantl xjal te najsilte Ttanim qMan Dios, iky tzeˈnqeku txqan txˈuˈj xoˈj kyxol rit.


Jera ite kjanaklä el patkaténi ijewa wäki̱, ata ijewa te je kpa itsa̱ku̱ na, iweika diekjela. 	 Toj juntl majl tzaj tchqˈoˈn juntl taqˈnil, ex ikyxjo, bˈeˈx kyˈixbˈe twiˈ, noqx jniˈ bˈaj kyyisoˈn, ex kukxljo, aj kychqˈoˈn.


Jekäi biköle te bas dokoitsemiwa̱ yis kie kju̱ei. Ata yi chatkawa̱ ma rä ibata jekje ra, je rä tsa̱tkenakksa̱. 	 Ex chi elil iˈjliˈn kyuˈnxjal, noq tuˈn tpajjo nimilqiˈy wiˈja. Me ankye teˈ kweˈbˈil twutz tkyaqiljo lo, ajxi tjapin bˈaj tkyaqil, okpin kletil teˈ te jun majx.


Säktäkwa̱ bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä tkenawa̱ kja ra, Jesús wa̱ iju̱ñer ihoraí dewa̱ iminakläju̱ ka̱jiska däkmi Sa Ká wäki̱. Ije wa̱ iwakei ja̱mi wa tso̱ ka̱jiska jewa rä shka̱li̱blenak, jekäi ite ijewa shka̱li̱bla ma rä ibata jekje. 	 Atzin teˈ tjapin kanin tqˈijil nintz qˈij te Waˈj Pan, bˈiˈntaq tuˈn Jesús, qa iltaq tiˈj tuˈn tkyim, ex tuˈn taj tukˈa tMan toj kyaˈj. Kukx nkˈuˈjlintaqjo kyiˈjjo aye otaq chi ok lipe tiˈj tzaluˈn twutz txˈotxˈ. Me atzin jaˈlin, tajtaq tuˈn t‑xi tyekˈin tkyaqil t‑xilin tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj.


Ka irä jiye kuna ta, yi ktäke̱ kte kju̱awa wà ra, ka je ktä kuna rä ditsä ra kuna, ata je ktäke̱ rä Säkeklä ne ra, je ia̱ ka yi a̱ni je̱r ko̱nak ki̱ka. Ata je te kte blelewa̱ ne sheke̱ Säkeklä wikblu oloi ja̱mi rä. 	 Quˈn ayetziˈn nchi yolin toj noq tzeˈnchaqku yol, nya kyukˈa xjal nchi yoline, qalaˈ tukˈa Dios, quˈn a yol tzajnin te Xewbˈaj Xjan, ex mix aˈl n‑el tnikyˈ te.


Je su̱ta Tesalónica ska bas te inaklä patka botäbä kicha mañatäbä kicha yis tsa̱tkäklä yis ki̱ ji sherke̱ wà. 	 Ex ikyxjo, tej nteˈn toj tnam Tesalónica, ma tzaj kysmaˈn ilaˈ maj kyonbˈila, tzeˈnku atxtaq taj wey.


Je rä jishtä iyöle katke käi: “Säkeklä kie yirke̱ yakei bas kju̱ei ki̱ka, ka Judío kuna wa sha̱na.” 	 Bˈisbˈajilxla ayiˈy Judiyqiy. Noq tuˈn kyxmiletzˈila ikyjo, kyij tzˈibˈit toj Tuˈjil Tyol Dios, qa noq tuˈn kypaja nchi yolin aye nya Judiy, qa ntiˈ tajbˈin Dios.


Timoteo, shka̱bläk yis daña, je te bas chakami. Ñakäi yis saka wa Lucio irä, Jasón irä, Sosípater irä, jewa te bas chakami. 	 Jun qˈolbˈil kyeˈy tuˈn Timotey, a wukˈiy aqˈnil, ex kyuˈn Lucio, Jasón ex Sosípater, ayeˈ nxjalila.


Ka irä jiye kuna ta, ikuna sa wabiketsanakläksa̱ nui ta wakja̱neiwe̱, je bakle rä baa ra, jera sä wabiketsa̱nakläksa̱ wämo ye wakja̱neiwe̱ rä bakleka̱ baawa̱ si̱. 	 Qa a ojtxe kawbˈil ma tzul tukˈa tqoptzˈajiyil Dios, exsin nqanintz kyiˈjxjal tuˈn kykyim tuˈn, ¿Yajtzila teˈ akˈaj tumil, a ma chi okxjal tzˈaqle tuˈn?


“¡Säli bas dä! Ka irä maikäi kuna ta, bas te jile bata shäk wa nu̱l blele jui yueke̱, ata bas ká wa ne wa̱ jewa kotälecha̱wa̱ rä. 	 Ex bˈisbˈajilxla kyeˈy, a tuˈn njaw kybˈinchinljiˈy kyja kyimnin, a yolil Tyol Dios, aye i kˈmonte Tyol ojtxe. ¿Ma nyatzin ayexjo ojtxe kychmaˈn i kubˈ bˈyonkye?


Jekjepa ijewa te ditsä yäbei dawa̱ju̱té mo̱ ja̱rka oloi ta ta̱i, wäñileka̱ oloo su̱emi. 	 Exsin kchin xel kykaˈyintza, aj ntzaja toj muj twutz kyaˈj tukˈa tkyaqil wipiˈn ex jniˈ nqoptzˈajiyila, ayiˈn a Tkˈwal Ichin.


ije cha wa wa̱ iju̱ñaklä ji yakei wakblele iwa̱ nui rä janakwa̱ bitaba, je wà irä tsa̱tkenakksa̱; 	 Kˈwel tnajsin Dios kyila, ex kchi kletila tuˈn, chkujiy kye.


Jekäi bas se̱no je̱r ki̱i̱ ditsä yika. Ka irä jiye kuna ta, ijewa te bas tulemiksa̱ sä ktei wabiketsäkksa̱ wa ia̱, ñakäi ijewa te bas kpemi iñapaktäklä jui shtä ska. 	 Bˈaˈnqexa, quˈn kchi xeˈl qˈoˈn kyuˈn toj kyqˈobˈ kawil, ex kchi okil lipin kyiˈja kyojjo muˈẍ ja te kynaˈbˈlxjal Dios.


Je ji juena rä däläna si̱, ki̱ka Moisés te isha: “Yis suanawa̱, yis paju̱naka̱.” 	 Quˈn te xobˈajilxtaq teˈ antza, ax Moisés qˈmante ikyjo, tej ttzaj ttzyuˈn tkawbˈil Dios. Chiˈ kyjaluˈn: Tzunx nchin luˈlinx weˈ, tuˈn txqan nxobˈila.


Ñerä yis te isu̱a ra, caballo suruu de kate. Je ki̱ je̱k tkeleka̱ rä ukabata klä ta, je ia̱ corona me̱na. Jekäi imineju̱ tu̱leka̱ tu̱nakka̱. 	 Ex xi nkaˈyiˈn jun chej sjanin. Ex atzin nchejin tibˈaj qˈintaq jun smaˈj te joybˈil qˈoj toj tqˈobˈ, ex xi qˈoˈn jun toj twiˈ tiˈjjo toklin, ex bˈeˈx xiˈ, tuˈn tkanbˈin kyiˈj txqantl, tukˈa nim tipin.


Jera Pablo je̱k duaka̱ ijewa sha̱na je Areópago ska te isha: —Bas Atenas wa, yie isu̱a ra ji biköle ska ra bas te rä jile oloitseke̱ bäi si̱wa̱. 	 Jawtzin weˈks Pabl kyxoljo kawil tnam antza, ex tqˈma: Ayiˈy xjal te Atenas, tiˈj tkyaqiljo a n‑ok nkaˈyiˈn kyiˈja, tzuntzin n‑el nnikyˈtza te, qa ayejiˈy xjal, a nimin ilaˈku dios kyuˈn,


Ata ikuna je ikjanaklä rä yakei ra, te ibiketse je̱r na: ‘Yis blui ka da juena yewa̱,’ 	 Me qa nya wenjo aqˈnil, exsin qa chiˈ kyjaluˈn toj tanmin: Yajla tzul tajaw ja.


Ijewa damijulu ji̱a ra, ijewa te ekla Cirene wa ku̱a, je kie rä Simón ni, je paka ijewa te täkili wà icruz í kpäk tsa̱mi. 	 Tej kyetz antza, jyet jun ichin kyuˈn aj Cirene, Simun tbˈi, ex ok kyqˈoˈn il tij tuˈn t‑xi tiqin tcruz Jesús,


te Jesús ktei bata shäk wa kuka jámi jiacha̱wa̱ sä wätiäklä ska. 	 Ex tuˈntziˈn, bˈeˈx i ok tzyuˈn, ex bˈeˈx i kuˈx tjpuˈn toj ttze te tnam.


Je rä ije wa̱ iju̱ñer chui tsa̱ku̱i wa je̱r ki̱ Jesús ianawa̱ rä chu̱li̱i̱ wa wäbätsäke̱ Jesús wà ijewa tsa̱ta kju̱ei, je ki̱ka ijewa te iju̱aksa̱ iia̱ rä. 	 Quˈn el tnikyˈ te qa noqtaq tuˈn tloˈchj kykˈuˈjjo kynejil pale otaq txi kyine.


Ka irä jiye kuna ta, ji tso̱ Säkeklä ja̱mi kalabe tso̱ ije ja̱mi yaka ye. 	 Me ate Jesucrist, ax Diosjo, quˈn tiˈjxjo Crist, a ichin skˈoˈnxix tuˈn Dios, yekˈineˈ tkyaqiljo t‑xilin qMan.


Ñerä isäkätä mineju̱ te itaza watka ju̱ami ishäkä ki̱ka. Jera pa tjabane yakei si̱, ka bäi kuna, ja̱naka̱ ditsä nile bewak wa̱ sa̱ niaklä wà, jewa ki̱ka, ñakäi ime̱i oloitsäk wa ki̱ka. 	 Ex atzin tnejil angel xi tqonjo tlaq tibˈaj txˈotxˈ. Ex kyibˈajjo kykyaqiljo xjal, a toktaq techiljo ma tij txuk kyiˈj, exqetziˈn aye nchi kˈulintaq twutzjo twutzbˈiyil, bˈeˈx etz jun txˈaˈk kyiˈj, a nya wen ex manyor taqˈlinx.


Jira sä weikar kate kju̱ei yie ibiketse bäi si̱ jäiyi wa ia̱ ra rä ise̱r jishtä idami käi. 	 Toj nwutza, noq tuˈn tpajjo tqˈijil jaˈlin, nimxix nikyˈx quˈn, tuˈn tpajjo qnimbˈil, bˈaˈntla tuˈn tkyij jun xjal tzeˈnkuxjo tten.


Je ne ki̱ka Jesús ktani ijewa ra te isha: “Kte si̱ kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, yis ne rä oveja kjäkläwa̱ rä. 	 Tuˈnpetziˈn, xi tqˈmaˈntl Jesús kye: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, ayin wejiˈy Tjpel Chˈlaj, a jaˈ nchi okxi rit.


jera jeska Simeón te iyaba kukacha̱ jula na. Jekäi ite Säkeklä kjeisha kte baa wà jikäi: 	 Tzaj tchleˈn Simeón tal neˈẍ, exsin jaw naˈn Dios:


Jera yie kte saka ssani ka̱jöir ska, je te ishe: “Bas yis cha wa ñatso̱ksa̱ ije ska, ije te ji yakei wakbleke̱ ka wa̱kläña kuna bas wa̱, ñakäi ije ki̱ka sa tuawa̱kläwa̱ ja̱rke̱ka̱, je sha̱ ka ja̱nakläka̱ kuna bas ki̱ka. 	 Ex xi nbˈiˈntla juntl tqˈajqˈojil twiˈ tzaj toj kyaˈj, ex tqˈma: Ku kyetza tojjo tnam lo, ayiˈy ma chi oka te Ntanima, tuˈntzin mi chi bˈinchiniˈy il kyukˈa, ex tuˈntzin mi pon kanin kyˈixsbˈajil kyibˈaja, tzeˈnku kye.


Je ne kju̱ei yie Timoteo patkami bas wäki̱ rä. Ije rä yis yaba shka̱ta, chatkelewa̱ Säkekewa ja̱mi. Ije te bas je̱r ja̱we̱mi jishtä yis te ji we̱ Cristo Jesús ja̱mi rä je wà, jishtä yis te ka̱biköle ska tapanak eyaka eyaka wa pakteke̱ käi. 	 Tuˈnpetziˈn, xi nchqˈoˈn Timotey kyukˈiy, tuˈn ttzaj tnaˈn kyeˈy tzeˈn nchin bˈetiˈy toj nnimbˈila tiˈj Crist, a Jesús, ex tzeˈnx nxi nxnaqˈtziˈn toj tkyaqil Ttanim Dios, quˈn kukx njapiˈn tuˈn Timotey twutz qAjaw, ex kˈuˈjlinxix wuˈn nyakuj nkˈwala.


Ka irä maikäi kuna ta, ijewa rä nui ta, je juermi ka iwa̱ yis biketsane ki̱ka. 	 Quˈn aj ilqe kyexjal, noq tuˈn mi ẍinx kynimin.


¡Je ne ki̱ka ka̱jöir irä jeska se̱nak wa irä ssëno a̱naa! ¡Ata wekte ishäkä irä, däyë irä jewa rä! Ka irä jiye kuna ta, be tsa̱ku̱i bitewa̱ju̱ bas wäki̱, kju̱atkelewa̱ e̱e̱na si̱, iwa̱ iju̱ñer ike̱i tso̱ ji̱a rä elkjebä ki̱ka.” 	 Tuˈnpetziˈn, chi tzalajxa kyaˈj ex kykyaqiljo najleqe toja. Me ay bˈisbˈajilxix kyeˈ iteˈ twutz txˈotxˈ exqetziˈn jniˈ nchi kanbˈin kychwinqil tibˈaj ttxuyil aˈ, quˈn ate tajaw il ma kuˈtz kyxola tukˈa nim tqˈoj, quˈn bˈiˈn tuˈn, qa noq jun jteˈbˈin qˈij at tzaluˈn.


Jera Jesús te isha iia̱: —Ata ¿ka yis wa̱ iyine ma ia̱ ma je̱r ja̱no ra, ba te Säkeklä te ji we̱ baa su̱emini na? 	 Me ante Jesús xi tqˈmaˈn te: ¿Ma nyatzin ma txi nqˈmaˈn teˈy, qa ma txi tnimiˈn, okpin ktlabˈil te nimxix tipin Dios?


Jeiräta ke bas ssëna a̱naa jile wikblu te bas ktä dälätseke̱ ki̱ka, ata bas ssëno a̱naa rä bas kie tso̱ yöle ka̱jöir ska ki̱ka. 	 Me mina chi jaw tzalaja noq tuˈn nchi kubˈ nimiˈn kyuˈn taqˈnil tajaw il; qalaˈ chi tzalaj kyeˈ, quˈn tuˈn luˈ kyeˈ kybˈi noq tzˈibˈinl toj kyaˈj toj kyajlal jniˈ nimil, chi Jesúsjo.


Jera Herodes irä iguardia wa irä te Jesús kukawa̱ weikanak ja̱ñetsanak, jekäi ite ipajiawa̱ baa si̱, kjepa ite ipatkamini Pilato wäki̱. 	 Tuˈn ikyjo, bˈeˈx ok xmayin te Jesús tuˈn Herodes, ex kyuˈn xoˈl qˈaqˈ, a iteˈtaq xqˈuqilte. Exsin ok qˈoˈn t‑xbˈalin, a tzunxtaq qopinx wen, nyakutlaj nmaq kawil. Kubˈ kybˈinchin ikyjo, noq te kyxmaybˈil tiˈj. Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, bˈeˈx tzaj smaˈntl Jesús tuˈn Herodes twutzl Pilat.


Ñera bas wakwa wa̱ iju̱ñer jishtä käi bas kiana sá mabläk rä. Iwa rä ka sá se̱ne bas sha̱na ka ji o̱le ta käi, 	 Qalaˈ bˈiˈn kyuˈn qa il tiˈj tuˈn kyok lipeˈy tiˈjjo yekˈbˈil xkubˈ qqˈoˈn kywutza, quˈn nyataq kyˈajqoˈy kyxola,


Jekäi iel idäkläka̱ siete, je te itaza watka ju̱ami siwa̱ ki̱ka. Jera templo ja̱rka sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä ska kte ssënaté täkii te ishe: “Ji io̱na e̱ná.” 	 Ex atzin twuqin angel xi tqonjo tlaq toj kyqˈiqˈ, ex tzmax jaˈ najle Dios toj kyaˈj, tzaj jun tqˈajqˈojil kujxix wen, ex tqˈma: Ma japin bˈaj jaˈlinch.


Mika̱ ijewa te ibiketsaksa̱ e̱ná sá patkäkmi ko̱no ki̱ Italiaka ra, ijewa te Pablo irä, kololecha̱wa̱ wa saka irä, tulaksa̱ guardia wa cien wäsikäk ekla kie Julio ia̱. Je rä guardia wa eyaka wa kie Augusto ni wa sha̱. 	 Atzaj teˈ tkubˈ kybˈisiˈn, tuˈn qxi chqˈoˈn tzma Italia, jaˈ taˈ Rom, atzin Pabl exqetziˈn txqantl iteˈtaq toj tze, bˈeˈx i xi qˈoˈn tjaqˈ tkawbˈiljo jun xoˈl qˈaqˈ, Juliotaq tbˈi, a toktaq te tajlaljo jun chˈuq xoˈl qˈaqˈ te Augusto César, a tnejilxix kawil toj Rom.


Jeska ije se̱na tres mes, ata Judío wa ñaje̱rku̱a iktäkwa̱ imaju̱mi kja ko̱no ki̱ däkmi Siria ska ra. Je ki̱ka ite ibiketsaksa̱ minakju̱ni Macedonia wà. 	 Antza, kyij tene toj oxe xjaw. Tuˈntaq tokx toj bark, tuˈn t‑xiˈ tzma Siria, tej tbˈinte qa kyajtaq Judiy tuˈn tkubˈ kybˈyoˈn. Tuˈntzintzjo, kubˈ t‑ximin, tuˈn tmeltzˈaj twutz txˈotxˈ, ex nya toj bark, tuˈntzin tikyˈx juntl majl toj Macedonia.


Jekäi ba dami ba kjatiäk ra sa̱ tsa̱ku̱i wä ki̱ ra, je ktei paruö su̱o iia̱ pjoowa̱ si̱ ña̱la ebä wà. Ata kai ra, tsi ite ma tse̱mi sä ktei wabiketsäkksa̱ wä ki̱ka, jera sä ktei wabiketsäkksa̱ te bä ju̱eksa̱ guardia ia̱, jera guardia te bä wätiewa̱. 	 Quˈn qa ma txi qˈiˈn jun kyxola tuˈn jun tajqˈoj twutz kawil, i tok tilil tuˈn, tuˈn tkyij toj wen tukˈa patilte, a naˈmxtaq kykanin. Quˈn qa mina, bˈeˈxsin kpomil qˈintz tzmax twutz kawil, ex bˈeˈxsin kxel qˈontz toj kyqˈobˈ xqˈuqil tnam tuˈnj kawil, tuˈntzin tkuˈx toj tze.


Jir bas ia̱ Sa̱tsa̱tkäkksa̱ ko̱na David jukläyäkäí ska; je rä Säbäkäkksa̱ sä Säkekewaí. 	 Tojjo ttanim David, ma tzˈitzˈje jun Kolil jaˈlin, a Crist, ex a tAjaw Tkyaqil.


Jekäi ia̱ta̱na chichö ye deka̱ ochenta y cuatro año. Del ikatke Templo ska ka minak kuna maka a̱ni; ibätsäke̱ irä ika̱kiäke̱ irä, je wà ite Säkeklä kja̱nei we̱ke̱ tuina ka̱piana. 	 Kyaje toj jweˈ kˈal abˈqˈetaq Ana, ex noqtaq tojjo tnejil ja te naˈbˈl Dios tokxitaq. Minaxtaq n‑etz chˈin qnikyˈin ex qˈijl noqx nnaˈnku Dios, ex nimku maj nkubˈ tpaˈn waˈyaj toj naˈj Dios.


Jekäi ite isha namala watju̱ak wa ia̱: —Jiska jí wa jömi, ke bas ku̱ yis Ká ju iawa̱ wa̱ jile watju̱aklä jui ye. 	 Ex xi tqˈmaˈn kyeˈ nchi bˈaj kˈayin palom: Kyimetza kykyaqiljo lo tzma peˈn. ¿Ma mitzin nchi txˈixweˈy tuˈn ma tzˈok kyqˈoˈn tja nMaˈn te jun kˈaybˈil?


Je ukä ska Jesús je̱kaka̱ mineksa̱ju̱ ñapaktäklä jui ska, minewa̱ju̱ Simón ju na. Jeska Simón yak kalme wäkalewa̱ oloowa̱, jekäi ijewa te Jesús payula je kju̱ei. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo; jaw weˈ, ex etz Jesús toj muˈẍ ja te kynaˈbˈl Judiy Dios. Bˈeˈx xiˈ, ex okx toj tja Simun. Ataqtziˈn tnana t‑xuˈjil Simun yabˈtaq tuˈn txqan kyaq. Tuˈntziˈn, i kubˈsin kywutz te Jesús, tuˈntaq tkubˈ tqˈanin.


Jera ite ijewa kúka te isha: —Ata ñe bas, ¿jiye bas te Säkeklä wa̱ sa pakale ji wa̱k je weikawa̱ bas wakwa wädular ebä kju̱ei rä na? 	 Ex xi tqanin Jesús kye: Ex ikyxjo kyeˈ. ¿Tiquˈn n‑el kyiˈjlinjiˈy Tkawbˈil Dios, noq tuˈn kyokku lipeˈy tiˈjjo xnaqˈtzbˈil xkyij kyqˈoˈn qtzan qtaˈẍ?


Bas chatköwa̱ ñashka̱li̱ble ja̱mi, ñakäi bas ja̱mi rä Säkeklä wikblu wa̱ itso̱ me̱nak je tkeno, ata bäi si̱ bas ja̱mi ji bata she ne tkeno rä. 	 Chi lipektzintza tiˈj kykˈuˈjbˈil kyibˈa, ex kyqˈonktzin tililjo a kyokliˈn, a tzajnin tuˈn Xewbˈaj Xjan. Me tibˈaj tkyaqiljo kyokliˈn, tuˈn kyyoliˈn Tyol Dios kyxolxa.


ocho día ra tene shkiri o̱na yis ia̱. Yis dä Israel wa, Benjamín ditsei wä wa. Hebreo wa sha̱na yis dä Hebreo wa si̱. Ka̱wei wawe̱ ska ra, yis dä fariseo wa. 	 Quˈn wajxaq qˈijtaq witzˈjliˈn, tej tok qitit wechila tiˈj nchibˈjila, tuˈn tyajil Israelqiˈn; tzajninqiˈn tojjo jun chˈuq xjal, a tyajil Benjamín. Judiyqiˈn, ex Judiy ntatiˈy. Ex qa tiˈjjo tumil kykawbˈil Judiy, ojtzqiˈnjo lo wuˈn, quˈn jun Pariseyqintaqa.


Jera Herodías yaba busi dewa̱ju̱, je klä ju̱a; je wà Herodes irä, ije ra ñatululewa̱ yäkäk wa irä, jewa wäbatsacha̱wa̱. Ñerä ka̱ tsa̱ku̱i te isha je busi ia̱: —Ji kiarke̱ ba ki̱ je kiö yis ia̱, jera je me̱mi yis te ma ia̱. 	 Nchi bˈaj waˈntaq ex nchi bˈaj txˈujtetaq, teˈ tokpin jun txin tal Herodías, exsin ok tentz bˈixil kyxol. Me jotqex bˈeˈx pon kykˈuˈj tiˈj, quˈn tbˈanilxnaj bˈant tuˈn. Tuˈntziˈn ikyjo, xi tqˈmaˈn Herodes te: Qanintzin weˈy tiˈxjo taja, ex kˈaˈ txi nqˈoˈn, chiˈ.


Yie ba ktä ma̱ ijewa ia̱. Ata ka̱jiska wa te ijewa dokoitsa ka ijewa rä ka̱jiska wa kuna ki̱ka, jishtä ka yis dä ka̱jiska wa kuna käi. 	 Ex ma txi nqˈmaˈn Tyola kye, tuˈn t‑xi kychikyˈbˈin. Me noq ma chi el ikyˈin kyuˈnxjal, quˈn nya kyukˈaxjal iteˈye, tzeˈnku weˈ, nya te twutz txˈotxˈqin weˈ.


Jekäi sä el kjeiyile bäi tapanak eyaka eyaka wa biköle wa̱ Jesús ktei baa kja̱nei we̱ ki̱ka, je patkamiña sá te ije ra. 	 Ex at juntl erman, ma txi qsmaˈn tukˈa Tito, bˈaˈnxix tyolajtz kyuˈn tkyaqil Ttanim Dios, tuˈn taqˈnbˈin tiˈj Tbˈanil Tqanil.


Ñakäi ite ijewa ia̱ isha: —Kte si̱ kte si̱ wà yie ishe bas ia̱: Bas te ka̱jöir su̱emi kjä bukleju̱mi, ñakäi Säkeklä ángel wa marka̱, darwa̱ ditsä yäbei bata ki̱, je su̱emi bas te. 	 Me twutzxix kxel nqˈmaˈn tey: Tkyaqil t‑xilin kyaˈj ktzajil nyekˈin teˈy, nyakuj aye t‑angel Dios nchi jax ex nchi kuˈtz nkˈatza, ayiˈn Tkˈwal Ichin, noq tuˈn tkujsit nyola.


ñaebä ke ka̱ ma̱k be tsa̱ku̱i ia̱. 	 Ikytziˈn, mi txi kyqˈoˈn ambˈil te tajaw il.


Jishtä Abraham te Säkeklä biketsa, je wà iwabiketsanaksa̱ wämo ye to̱ne käi, 	 Ikyxjo tzeˈnku te Abraham, a ojtxe qxeˈchil. Xi tnimin a tzaj tqˈmaˈn Dios te. Ex tuˈn ikyjo, ok tqˈoˈn Dios te jun xjal tzˈaqle twutz.


Ikuna ka Cristo shki̱neka̱ni ra, bas te ji biketsa etkabä rä ka wata, ñakäi bas dami ji̱a rä nui ta ebä. 	 Quˈn noqit mi xjatz anqˈin Crist, ntiˈxitla tajbˈin kynimbˈila; kukxitla kytenjiˈy tjaqˈ tkawbˈil il, ex ntiˈxitla kolbˈil kyeˈy.


Jera Jesús te isha ijewa ia̱: —Bas je̱r dä därërë ki̱ ite je ka̱wei yuata̱na bas ia̱. 	 Xi tqˈmaˈn Jesús: Tzaj tqˈoˈn Moisésjo kawbˈil ikyjo, quˈn tuˈn tkujil kyanmiˈn, tuˈn kykyˈeˈy kubˈ kyniminjiˈy tkawbˈil Dios kyij tqˈoˈn te tnejil.


Jera dulaklei ekla kie Eutico ni je kalme je̱k tkelewa̱ ventana kjä ki̱ka, käpärawa̱ yëë. Jera Pablo ka̱pakä dami ji̱a sha̱na je dulaklei kapawa̱ kee, buka̱na ja̱naté ju yöle ñabata ki̱ka mañatkä ska ja̱nani i̱ski̱ka. Jera ijewa te ikaka̱ dulewa̱. 	 Ex antza, taˈyetaq jun kuˈxin qˈa, Eutico tbˈi, qˈuqletaq ttzi toyijil ja. Me tuˈn nimx tqan yolin Pabl, bˈeˈx tzaj twatl wen, ex bˈeˈx tzaj lankˈaj tzma toj toxin kol ja. Atzaj teˈ tjaw skˈoˈn, noq kyimnintaql.


“¿Ka bas wa̱ kte yöle jikäi rä wayile na? Je te ishe rä: ‘Jak ju̱leksa̱ ju yuäk wa wa̱, je ne rä delewa̱ ju ñak wäkukäk bäi si̱ ye rä. 	 ¿Naˈmtzin tel kynikyˈa te ntqˈmaˈn Tyol Dios? A abˈj, a xi kyxoˈn bˈinchil ja, a nyakuj ntiˈtaq tajbˈin, me axixpente abˈjjo ma tzˈokin te tqˈuqil tẍkyin ja, a nimxix toklin.


Jekäi Zebedeo yabala Jacobo irä Juan irä, ñasikawa̱ alemana ije wäja̱mi te isha iia̱: —Sapaktäk, sa̱ ki̱ ba shena ji wa̱k sá ia̱, ji kieke̱ sá te ba ia̱ käi. 	 Atzin te Santyaw exsin Juan, kˈwalbˈajqe te Zebedey, i xi laqˈe tkˈatz Jesús, exsin xi kyqˈmaˈn te: Xnaqˈtzil, qaja tuˈn tbˈinchiˈn jun bˈaˈn qiˈja.


Ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa kju̱atkacha̱wa̱, ata ike̱i dewa̱ kja ba kju̱atkäklä, ñakäi ike̱i dewa̱ kja dulecha̱wa̱ wa ktei wabiketsanakläksa̱, ñakäi ba kja̱nei wa̱k ji bata shäk wa irä, sä sikii wa irä, ba kie dälätsäk emana wa irä, bakleka̱ wa irä, jewa ia̱ ji säkei ma̱klä, ñakäi ishäkä ki̱ ji tso̱ weikäkwa̱ wa weikäkläwa̱.” 	 Aye nya nimil bˈeˈx tzaj kyqˈoj. Me atzin jaˈlin, ma kanin tqˈijil tyabˈ twiˈy. Ex atzin paqjo jaˈlin, tuˈn kyok tkyaqil kyimnin toj paˈbˈin tuˈn. Ex kxel tqˈoˈn chojbˈil kyejo taqˈnila, aye yolil Tyola, junx kyukˈa kykyaqil nimil tiˈja, ayeˈ njaw kynimsin tbˈiˈy, exla qa ma nim kyoklin, ex qa mina. Ex kchi kˈwel tyuchˈinjiy toj najin, aye nchi yuchˈinte twutz txˈotxˈ.


Je ukä ska Jesús wäsikami Säkeklä wikblu te ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska je̱r ki̱nak su̱nak be tsa̱ku̱i wa̱. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, xiˈ Jesús tuˈn tkujil Xewbˈaj Xjan tzma tojjo tzqij txˈotxˈ, jaˈ ntiˈye kynajbˈilxjal toj, tuˈn tok toj joybˈil tiˈj tuˈn tajaw il, quˈn tjoy tajaw il ttxolil, tuˈn tel tikyˈin Jesús tkawbˈil tMan.


Ñerä ideksa̱ju̱ ra, ite je chu̱li̱i̱wa̱ su̱a, jera ije̱r ja̱mi jewa dälänacha̱wa̱, jekäi ite ijewa sha̱ duë ta wa bäiwa̱ni. 	 Tej tetz Jesús toj bark, xi tkaˈyin txqan xjal attaq, ex bˈeˈx tzaj qˈaqˈin tkˈuˈj kyiˈj, ex bˈeˈx i bˈaj tqˈanin junjun, a yabˈqetaq.


“Yi te ialaklä jawa̱ta̱na, se̱nawa̱ni isaka ra, jera je rä imaner. Ñaebä je jalewa̱ta̱na ijäiyi wa̱ ra yi se̱nawa̱ ra, jera je rä imaner. 	 Kxel nqˈoˈn jun yekˈbˈil tiˈjjo lo: Quˈn qa at jun ichin ma kubˈ tpaˈn tibˈ tukˈa t‑xuˈjil, exsin qa ma tzˈok meje tukˈa juntl qya, ma kyˈaˈjiˈn ichin anetziˈn. Exsin qa at juntltz s‑ok meje tukˈa jun qya, a o kubˈ tpaˈn tibˈ tukˈa tchmil, ex ikyxjo, ma kyˈaˈjintl teˈ, chi Jesúsjo.


Jera Jesús je̱r ja̱mi idälänawa̱; jekäi ijula tkawa̱ ija̱mi te isha iia̱: —Yis ki̱ ishena; bä bäinoni yëë. 	 Tzaj qˈaqˈin tkˈuˈj Jesús tiˈj. Noq ok tmikoˈn, ex xi tqˈmaˈn te: Waja. ¡Bˈeˈx ma qˈanita jaˈlin!


Ata bas sha̱ tso̱ ka jewa wa̱ yis biketsane kuna. Jesús te jekäi isha rä iwa̱ iju̱ñer kja säkätä mane wa wa̱ ka ije biketsane kuna rä ki̱ka, ñakäi yibä te ije ju̱emiksa̱ ikukäkwa̱ wa ia̱ rä ki̱ka. 	 Me at junjun kyxola, a mi nxi kynimin. Xi tqˈmaˈn ikyjo, quˈn ojtzqiˈntaq tuˈn atxix teˈ tzaj xkye taqˈin, alkye mi chex niminte, ex alkye tuˈn t‑xi kˈayinte toj kyqˈobˈ tajqˈoj.


Jera ite isha uva yäkä pasu̱ak ia̱: ‘Issö, jí higuera wä yuläk yis shkaté tres año bala na, ata yis wa̱ ka iwä ko̱ne. Je ki̱ka itiö ju̱omi. ¿Jiye je kate ji̱a ka̱ këwa̱k na?’ 	 Tuˈnpetziˈn, xi tqˈmaˈntz te xqˈuqil awal kyjaluˈn: Oxe abˈqˈe ma jawil wuˈn, a kukx nchin uljiˈy jyolte jun nloˈy tiˈjjo tze lo, me mix jun n‑el jyet wuˈn. Tuˈnpetziˈn, txˈeminksa. ¿Quˈn tiˈqe tkubˈ te tzqijsil txˈotxˈ?


“Je ne ki̱ka biköle yi te jí yie ishe datse̱ ssa, je wawá̱ ite ra, je rä jishtä ditsä je̱r ta bäi te iju yua jak ki̱ka käi. 	 Tuˈnpetziˈn, kykyaqiljo nchi bˈin nyola, ex nkubˈ kybˈinchin tzeˈnku nxi nqˈmaˈn, ikyqetziˈn tzeˈnku jun xjal at tnabˈl, a kux tqˈoˈn abˈj te tqˈuqil tja, tej tjaw tbˈinchin.


Simón Pedro irä, Tomás kie etkä Ko̱lo̱ ni irä, Natanael dar Caná Galilea ke̱i ska irä, Zebedeo yabala bol irä, Jesús wa̱ dulanak wa saka bol irä, jewa tapar kajali ñara ra. 	 Junxtaq iteˈ Simun Pegr; Tmas, aj toktaq tbˈi, Kwaˈch; tukˈax Natanael, aj Caná te Galiley; ex majqoxa tkˈwal Zebedey; ex kyukˈal kabˈe t‑xnaqˈtzbˈin.


Ata yie ishe bas ia̱, Salomón bakle je̱k pajiäk baawa̱ si̱, ka je̱k pajiene jewa sha̱ mane a̱ni käi. 	 Me kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa a qtzan nmaq kawil Salomón ojtxe, tukˈa tkyaqil tqˈinimil, s‑ok tktxuˈn tibˈ tukˈa t‑xbˈalin tbˈanilx wen, me mix kanine tqoptzˈajiyil t‑xbˈalin, tzeˈn kaˈyiˈn jun tal t‑xmakil kˈul.


Jera Jesús te jekäi isha bata ki̱ka Judío wa ñabalabutsaksa̱ni. 	 Atzaj teˈ kybˈinte Judiy jniˈ yol ikyjo, mix mejeye kyyol tiˈj.


Sá ká wa te maná ña ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska. Je rä jishtä iyöle katke käi: ‘Ije te pan dar ka̱jöir ma̱ ijewa ia̱ iwa̱ ñanak.’ 	 Qalatziˈn kye qtzan qtaˈẍ ojtxe i waˈn tiˈjjo wabˈj, a maná, a xiˈ tqˈoˈn Moisés tojjo tzqij txˈotxˈ, ikyxtaqjo tzeˈnkuˈ ntqˈmaˈn Tuˈjil Tyol Dios: Xi tqˈoˈn kywa, aj kuˈtz toj kyaˈj.


Je ne ki̱ka yis te issa, bas te Säkekewa Jesús biketsa si̱ ra, bas te biköle sä sikii wa shka̱li̱bleke̱ ra, 	 Tuˈnpetziˈn, atxix teˈ nbˈintiˈy qa at kynimbˈila tiˈjjo qAjaw Jesús, ex qa at tqˈaqˈbˈil kykˈuˈja kyiˈj tkyaqil nimil,


Ka yis wa̱ jikäi iyöne rä bas äiwa̱cha̱kläwa̱ kuna, ata je rä bas paruäklä jishtä yis wakei yabala shka̱ta wa käi. 	 Ma kubˈ ntzˈibˈinjiˈy luˈn, nya tuˈn kyjaw txˈixwiˈy, qalaˈ te jun onbˈil wuˈn te kyeˈy, quˈn chebˈe kˈuˈjlinqiˈy wuˈn tzeˈnqekux nkˈwala.


Sa ká wa ka̱jiska wa bakle sä dulawa̱k, jera sä te ijewa dälätsa. Ata jekäi ra, ¿ka je tsa̱ta si̱ sä shena je̱k jäwa̱ sä wikblu káí yika, sa̱ se̱naklä kseka rä na? 	 Kaˈntzinjiy qe tej kˈwalqoxtaq: Ntzajtaq tqˈoˈn jun tumil qe, ex atku nqo kawajtz kyuˈn qtata tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ex nchi kubˈ qnimin, aj kykawin qiˈj. Qa ikyjo kyukˈa qtata twutz txˈotxˈ, ¿Me yajtzila teˈ tjaqˈ tkawbˈil qTatatz toj kyaˈj? Quˈn qa ma kubˈ qnimiˈn tumil, a ntzaj tqˈoˈn, at qchwinqil tukˈa te jun majx.


Ikjäshtäklä doce, je rä yöle perla wà doce; je ikjäshtäklä etka etka yöle rä perla etkabä wà. Je jukläyäkä ña̱la rä yöle oro wak si̱ wà, jishtä vidrio jalána käi. 	 Ex ayetziˈn kabˈlajaj tjpel, ayetziˈn kabˈlajaj perlas, tzeˈnku a tzajnin toj ttxuyil aˈ. Ex teyile junjun toktaq junjun perla tiˈj. Atzin tbˈeyiljo tnam toj nikyˈjin, bˈinchin junx te qˈanpwaq, a nqoptzˈaj tzeˈnku kaˈybˈil wutzbˈaj.


Jera ka̱tuir dawa̱ ra ije je̱k baklawa̱ yäkäk ale doce wa ra. 	 Atzaj teˈ qok yupj, kubˈ qe Jesús tiˈj meẍ qukˈiy, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin.


Jekäi ale täkili ta je rä sa te ji kia, sa te ji biketsa je biköle tsa̱ta bäi si̱ iwa̱k, itäkili wao̱nak sa̱ ja̱mi je wà, 	 Atzin jaˈlin, qo qˈoˈn chjonte te qMan Dios, a at tipin tuˈn tbˈant nimxixtl tuˈn, tibˈaj tkyaqiljo nxi qqanin te, ex nqo ximin tiˈj, noq tuˈnjo tipin, a n‑aqˈnin toj qanmin.


Jera Jesús te isha ijewa ia̱: —Kte si̱ kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, ka bas wa̱ ditsä yäbei je yaka kata̱ne ra, ñakäi ka je pi yane ra, ka bas dä kseka kuna. 	 Atzin te Jesús xi tqˈmaˈn kye: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa mi xi kywaˈnjiˈy nchibˈjila, a ayiˈn Tkˈwal Ichin, ex qa mi xi kykˈwaˈnjiˈy nchkyˈela, ntiˈ t‑xilin kychwinqila tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ex ntiˈ kyokliˈn tiˈjjo chwinqil te jun majx toj kyaˈj.


Ata ka ije däba yika ra, Juan te Israel wa biköle pakta rä wäoka̱ne sa̱ je̱k manewa̱kläksa̱ ktei wà. 	 Naˈmxtaq t‑xi xkye taqˈin Jesús tzaluˈn twutz txˈotxˈ, otaq tzˈok ten Juan yolil tiˈjjo Tbˈanil Tqanil kye xjal te Israel, ex ikyx tqˈma qa iltaq tiˈj tuˈn kymeltzˈaj tukˈa Dios, ex tuˈn kykuˈx toj aˈ te jawsbˈil aˈ, noq te jun yekˈbˈil, qa otaq txˈixpit kynabˈl.


Je wakei kuli kicha ja̱mi jak waunak mo̱naka̱pa jekäi iju̱nomipa däyë na ka. Je ne rä bäi si̱ ije ia̱ rä, jí tsi̱dala manele shiriwe̱ke̱ ite ra. 	 Bˈaˈntla tuˈn tok tkˈloˈn jun ma tij abˈj te chebˈl triy tiˈj tqul, ex tuˈn t‑xi t‑xoˈn tibˈ toj ttxuyil aˈ tuˈn tkyim, tzeˈnku tuˈn tokx toj paˈbˈin twutz Dios tukˈa til, a tuˈn tjaw tzˈaq jun neˈẍ nimil toj il tuˈn tpaj.


Yis te jekäi iyua bas ia̱, ka je rä ale ji wakbläk kju̱ei ebä kuna, ñakäi ka je rä ji o̱na iukä ja̱mi kju̱ei ebä kuna, ata je rä bas je̱r ssërke̱ sá ssëwa̱k bäi Säkeklä wäkata ska je kjayinakläwa̱. 	 Tej tkubˈ ntzˈibˈinjiˈy uˈj, nya noq tuˈn kyximintaqa tiˈjjo xjal, a xbˈinchin il, mo tiˈjjo xjal a n‑ikyˈx tuˈn, tuˈn tpaj il, qalaˈ noq tuˈn tel kynikyˈa te twutz qMan Dios, qa nimxix tok tilil kyuˈn tuˈn kybˈinchiˈn tzeˈnku otaq txi nqˈmaˈn.


Ata isaka te je ktäte wa ja̱ñetsa ta̱i te isha: —Ijewa tso̱ rä diyëë. 	 Me at junjun noq bˈaj jaw xmayin, ex kyqˈma: Tuˈntziˈn ma chi txˈujte, chi chiˈ.


—‘Denario kjashö 'sia̱.’ ¿Yibä me̱i jí rä, yibä kie yöle ija̱mi rä na? Jera ijewa te ikúka: —César je̱. 	 Kyyekˈintza jun pwaq weˈy. Tej t‑xi ttzyuˈn, xi tqanin kye: ¿An qwutzbˈiyiljo lo, ex an qbˈi tzˈibˈink twutz? Xitzin kytzaqˈwintz kyjaluˈn: Twutzbˈiyil ex tbˈi nmaq kawil te Rom tok tiˈj, chi chiˈ.


Jí kte ne rä ssële sá wa̱ ije ja̱mi, je ne bata sheke̱ sá te bas ia̱ rä: Säkeklä rä ka̱ oloi, jekäi ije ja̱mi ka̱tuil ka kuna a̱ni. 	 Atzin tqaniljo tzaj xnaqˈtzin qeˈy tuˈn Jesús, ex axsin nxi qxnaqˈtzinjiˈy kyeˈy. Atzin tqaniljo lo: Ate Dios spikyˈin, ex ntiˈx chˈin qxopin tukˈa.


Je rä ijuenaklä jishtä jira wäoka̱ne te bas tsa̱tkeke̱ksa̱ Jesucristo shki̱leka̱ni oloi ja̱mi käi. Ka je rä sa pa tja̱me̱i tse̱na ju̱naklämi kuna, ata je rä je wäoka̱ne wà sa̱ wa̱ je̱r ssëne ka nui ta je kiäklä Säkeklä ia̱. 	 Me atzin aˈ jun t‑xilin yekˈbˈil te qe jaˈlin tuˈnjo jawsbˈil aˈ. Quˈn ma qo klet tuˈnjo txˈajbˈil qanmin tuˈn Dios, ex nya noq tuˈn tel chˈin tzˈil tiˈj qxmilil tuˈn jun jawsbˈil aˈ toj aˈ. Quˈn atzinjo jawsbˈil aˈ lo, jun techil qa o txjetjo qanmin twutz Dios noq tuˈn tjawlintz anqˈin Jesucrist kyxol kyimnin,


“Je ki̱ka ke bas suana ijewa yika. Ka irä jiye kuna ta, ka ji a̱ni kuna ki̱kololewa̱ ka juenakwa̱ kuna käi; ñakäi ka ji a̱ni kuna blelewa̱ ka ju̱ñenakwa̱ kuna käi. 	 Tuˈnpetziˈn, mi chi tzaj xobˈ kyeˈ. Quˈn ntiˈ jun tiˈ aku tzˈewit te jun majx, a mit tzˈel tnikyˈtzajil. Ex ntiˈ jun tiˈ ewin, a mit tzˈel tqanil.


Jekäi bä jula te bä klä te bä shiriwa̱wa̱ ra, je tiökksa̱ ju̱omi. Bäi si̱ ba ia̱ ra rä bä kjäwa̱ sa̱ se̱naklä kseka ska jula medelewa̱ klä ialewa̱, ata ka ju̱nakmi kuna jula botkäwe klä botkäwe yökö jekjeye ja̱rka. 	 Tuˈnpetziˈn, qa noq tuˈn tpaj jun tqˈobˈa mo jun tqan, aku kubˈ tzˈaqiy toj il, bˈantla tuˈn tel ttxˈemiˈn, ex qˈimila toj tkˈuˈja te jun majx. Quˈn wenitla tuˈn tokxa toj kyaˈj noq tukˈa jun tqˈobˈa mo jun tqan, tzeˈnkul teˈ, tuˈn t‑xiˈy kyukˈa kykabˈil toj qˈaqˈ.


Ka̱ kja ta̱i je bala na ka̱wä a̱ni bekwä a̱ni ka juer kuna, ata si̱wa̱ ebä ju̱rte ka elkje kuna. Jekäi sá te ibiketsa ka sá däkksa̱ ji̱a. 	 Toj ilaˈ qˈij, mix qlayiˈy tqan qˈij, exqetziˈn kyspikyˈimil cheˈw; ex otaq tzˈel toj qkˈuˈja, qa akutaq qo kleta, quˈn tuˈn nimxtaq jbˈal ex kyqˈiqˈ n‑ok jumintaq tiˈj qbarka.


Ata ijewa te ishani täkii: —Ke je ju̱aksa̱ni, ata Barrabás ne ju̱oksa̱ni rä. Je Barrabás dä sa̱ ki̱ssäk iwa̱ sä ji jakibläklä. 	 Tuˈntziˈn, kykyaqilx i ok ten ẍchˈil juntl majl: ¡Mina teˈ! Qalaˈ tzaqpinxa Barrabás. Ex atzin te Barrabás jun toj kˈul xjaltaq teˈ.


Jera ije te isha ijewa ia̱: —Bas ka je̱r ta wa, ji yile jile bata shäk wa wa̱ biköle je biketseke̱ bas te bas je̱r ska rä je̱naapa. 	 Chitzin Jesús kye kyjaluˈn: Ntiˈxla kyeˈ kynabˈl, ex yajx nxi kyniminjiˈy tkyaqiljo, a xbˈaj kyqˈmaˈn yolil Tyol Dios ojtxe.


Iwa rä sä rä kololewa̱ kjanaklä ye sä kina ra, je rä deleksa̱ni kjermita Säkekewa ia̱. Je su̱ta sä kina sä tso̱ kjermita ra, je rä delewa̱ Säkekewa kjanaklä ye. 	 Quˈn qa at jun nimil, a otaq tzˈok te aqˈnil te jun majx kyukˈaxjal, tej ttxoklajtz tuˈn qAjaw, exla qa aqˈnil, me atziˈn jaˈlin tej tnimin, ma tzaqpaj tuˈn tajbˈin toj taqˈin qAjaw. Ex ikyxjo, qa tzaqpiˈntaq jun xjal, tej ttxoklajtz, atziˈn jaˈlin ma tzˈok te aqˈnil te jun majx te Crist. Quˈn junx kyoklin kykabˈilx twutz Dios.


Säkeklä ji biköle ia̱ se̱ne kseka ma̱k je wäkata ska, ñakäi Cristo Jesús ale ji ktei yinak bäi shäkka̱ Poncio Pilato ia̱ je wäkata ska yie ba pake, 	 Kxel woqxeninxixa jaˈlin twutz qMan Dios, a tzaj qˈol chwinqil te tkyaqil, ex twutz Klolqe Jesucrist, a tqˈma te jun yekˈbˈil twutz Poncio Pilat qa twutzxixjo Tyol:


Jekjepa ángel te iu̱ í pshiwa̱ yökö wäkata tso̱ jile däläwa̱klä ki̱ka wà, ju̱ami ite ka̱jiska. Jera tala bulanaka̱, ka̱ bulanaka̱, ka̱wä ju̱naka̱, ka̱ wäbuka̱naka̱. 	 Ex atzin angel jaw ttzyuˈn tkˈwel storak, ex kux tnojsin tuˈn txol qˈaqˈ tibˈaj t‑altar Dios, ex bˈeˈx xi t‑xoˈn tibˈaj txˈotxˈ. Ex bˈeˈx poqˈle qˈankyaq, ex tqˈajqˈojil ntinin wen, ex xloqˈlin kyaˈj nqoptzˈaje wen; ex bˈeˈx tzaj jun kyaqnajnabˈ.


Jeska sá ju̱nami däyë kjä ebä ja̱mi, demijulu Regio ska. Je bulirishtä ra si̱wa̱ ju̱naté sur wà. Jekäi böikishtä ra sá demijulu Puteoli ska. 	 Ex antza, o exiˈy, nqayin toj mlaj, tuˈn qkaniˈn tzmax toj tnam Regio. Toj junxil qˈij, kyjaˈ tzaje kyqˈiqˈ kubˈl qumila. Tuˈntziˈn, toj junxil qˈij o kaniˈn tzma Puteoli,


Je rä saje wa Säkekewaí Jesús kie oloi kanakläka̱ bas oloi ja̱mi, ñaebä bas oloi kanakläka̱ ije oloi ja̱mi, saje wa Kekläí irä Säkekewa Jesucristo irä je̱r bäi shä ja̱mi. 	 Ikytziˈn, kjawil nimsit tbˈi qAjaw Jesucrist toj kychwinqila, ex ikyxjo kyeˈ ex kchi jawil nimsiˈn kywutz tkyaqil xjal noq tuˈn t‑xtalbˈil qMan Dios ex qAjaw Jesucrist.


Ñerä ditsä tso̱ ñapaktäklä jui ska wa te je kte ssa ra, ijewa biköle kju̱atkacha̱wa̱ e̱e̱na. 	 Tej tbˈij teˈ luˈn kyuˈn xjal iteˈkxtaq tojjo ja te kynaˈbˈl Judiy Dios, nimx i jaw qˈojle.


Jera je ke̱i kjewa̱klä dami kja mosha̱ ra, Jesús deka̱ju̱ Templo ska te sa paktami. 	 Tzmataq nikyˈjin nintz qˈij, teˈ tokx Jesús toj tnejil ja te naˈbˈl Dios, ex ok ten xnaqˈtzil.


Ikuna yilé dami bas wäki̱, ata ka iwa̱ jí sa pautäle shä ta ra, ke ikiawa̱ ju naka, ñakäi ke isha: “Bäije bä deju̱ rä ni.” 	 Qa at jun xjal xkanin xnaqˈtzil kyukˈiy, qa nyatil t‑xnaqˈtzbˈiljo tzeˈnku te Jesús, mi tzˈokx kykˈleˈn toj kyjay, ex mina kubˈ kytziyiˈn.


Yis bite Sa Ká ska je deju̱ ka̱jiska, ata ka̱jiska jeke̱wa̱ yie, jekäi yis maju̱ni Sa Ká ska.” 	 Quˈn antza ẍin etziy tukˈa nMaˈn, ex ma chin ula tzaluˈn twutz txˈotxˈ. Atziˈn jaˈlin, kyjel ntzaqpiˈn twutz txˈotxˈ, tuˈn waj meltzˈajla tkˈatz nMaˈn toj kyaˈj.


Jekäi Moisés bakle rä Säkeklä ju biköle kja̱nei wa̱k bäi kjanaklä ye. Je rä maiskale ji yirmi ji̱a ktei shäklä iwa̱. 	 Atzin te Moisés ok jikyin toj tja Dios, me noq tzeˈnku jun aqˈnil, ex tuˈn tyolin tiˈjjo a ktzajil tqˈmaˈn Dios te.


Jera Agripa te isha Festo ia̱: —Yis je̱r ssëna Pablo ktä ssëte. Jera ite ikúka: —Bulia ba te iktä ssëmi. 	 Xitzin tqˈmaˈn Agripa te Festo kyjaluˈn: Ex wajatla weˈ, tuˈn nbˈiˈn tiˈjjo xjal anetziˈn. Atzin te Festo, xi ttzaqˈwin: Bˈeˈx ktbˈibˈilku te nchiˈj.


Etaba kicha Jesús te be sä ktä wäblewa̱k kjäie kate ekla ki̱ka. Jera be kjäienaksa̱ ra, je ktä wäblelewa̱ ktaka̱ni. Je te chu̱li̱i̱ wa male̱cha̱cha̱wa̱. 	 Attaq jun xjal, minataql nbˈant tyolin, tuˈn otaq tzˈokx jun taqˈnil tajaw il toj tanmin. Me atzaj teˈ tetz qˈiˈn toj tanmin tuˈn Jesús, bˈeˈx bˈantl tej xjal tyolin. Tuˈnpetziˈn, nimx i jaw kaˈylajxjal tuˈn ikyjo.


Jeska chu̱li̱i̱ date iwäki̱. Jera ijewa te isha: —Ñera Juan säwäukewa̱k wa̱ ka ji o̱le kju̱awa kuna ijuenaklä ye. Ata jini ije te Jesús ktei sha je biköle rä iyina si̱. 	 Nimku xjal i xtaˈj lolte Jesús, ex kyqˈma: Exla qa ntiˈ te Juan techil xbˈant tuˈn a nim tipin, me tkyaqilxjo o tqˈma tiˈjjo ichin lo twutzxix.


Jera iblui te isha ikjanaklä ia̱: ‘Ma cho̱ jukläyäkä ektaka ña̱la ta̱i wà irä ña̱la tsi̱ne wà irä, sa kukäk täkili wà patkenakcha̱wa̱ yis ju pshinakläwa̱. 	 Xitzin tqˈmaˈnljo tajaw ja teˈ taqˈnil kyjaluˈn: Kux txitla kyojjo jniˈ nim bˈe ex kyojjo jniˈ tqˈobˈ bˈe, ex qˈmanxa kyeˈ xjal, qa il tiˈj tuˈn kyoktz, quˈn waj weˈ tuˈn tnoj njaˈy.


Je wà rä je jäiyi wa̱ ka̱ tso̱ cuarenta año tsa̱ta ja̱mi ji e̱e̱na kjayina je ki̱ka. 	 quˈn atziˈn ichin qˈanit otaq tzikyˈ tibˈaj kaˈwnaq abˈqˈe.


Jekäi ba je shtä wa̱k wa wabiketsäkksa̱ je te iwe̱ ñaebä ra, ¿ba te ibiketse ba ia̱ sa wabiketseksa̱ Säkeklä te je te̱rmi na? 	 ¿Ma oktzin ktzaqpajila toj twutza te najin, a tzul tuˈn Dios, a ay nyolbˈin kyiˈjjo nchi bˈinchin il? Quˈn tuˈn ikyjo, axl nbˈantjo tuˈn.


Jekjepa ite Barrabás wäyaksa̱ni ijewa ia̱. Ata ite Jesús ju̱aksa̱ buka̱nak ksa bata wà, kjepa wätenakka̱ cruz ja̱mi. 	 Bˈeˈxsin xi ttzaqpiˈn Pilattz a Barrabás, ex xi tqˈmaˈn tuˈn ttzyet tjubˈchajtz Jesús, ex xi tqˈoˈn, tuˈn tok kypejkˈin twutz cruz.


Ka irä jiye kuna ta, Moisés ia̱ ite isha rä: “Yis je̱r bäi shäke̱, yibä ia̱ yis je̱r bäi shäke̱ käi. Ñakäi yis je̱r shka̱rke̱, yibä ra yis je̱r shka̱rke̱ käi.” 	 quˈn tqˈma Dios te Moisés kyjaluˈn: Kˈwel nnajsin weˈ til jun xjal, qa waja tuˈn tkubˈ nnajsiˈn, ex ktzajil qˈaqˈin nkˈuˈja tiˈj jun xjal, qa waja tuˈn ttzaj qˈaqˈin nkˈuˈja tiˈjch.


Jera iblui wa te isu̱a ka ji kuna ji̱a iñabluwa̱klä ra, ijewa te Pablo irä Silas irä kukacha̱wa̱ sika jámi sa tapanaklä däli watju̱ak shtä ska ka̱wei ta wa wäki̱, 	 Me atzaj teˈ tel kynikyˈ tajaw kuˈxin qya, qa nlay kykanbˈe txqantl pwaq tuˈn, bˈeˈxsin ok kytzyuˈntz Pabl ex Silas,


Ñerä ijewa te ipake rami, iñawächakewa̱ rami ra, Jesús wakei je̱k sikawa̱ shkamiña ijewa ra. 	 Toktaq kyyol, ex tzuntaq nchi chˈotj kyxolx, atzin te Jesús chebˈe ok laqˈe teˈ kykˈatz, ex xi lipe kytxlaj.


Ka̱jiska kjäte, ñakäi iji tkenak sa̱ ja̱mi kjäte; ata yi te Säkeklä ki̱ ji shena wá̱ ra, je se̱rmi ji̱a jekjeye. 	 Tkyaqiljo luˈn nya tzajnin tiˈj qMan Dios, quˈn tkyaqiljo luˈn kja kyikyˈ, ex tkyaqil txˈotxˈ kbˈajil te jun majx. Me atzin xjal, a nbˈinchin tzeˈnkuˈ taj Dios, ok ktenbˈil te jun majx.


Jera ijewa te ija̱ñetsa. Ata ije te biköle patka juluwa̱ksa̱ ju shäbeka, kjepa ite je yaba ká irä, ia̱mi irä, ira shkä wa irä kia jámi, kjawa̱julu je yaba kalme ska. 	 Noqx i bˈaj jaw tzeˈn jniˈ xjal tiˈjjo tyol Jesús ikyjo. Bˈeˈx i bˈajetz tlajoˈn kykyaqil tuja, exsin i okx tkˈleˈn Jayr tukˈa t‑xuˈjil exqetziˈn oxe t‑xnaqˈtzbˈin jaˈ tokxitaq kyimnin.


Ka irä jiye kuna ta, Sa Ká wakei wa̱ bas shka̱l bas wa̱ yis shka̱l ki̱ka, ñakäi bas te ibiketsa yis dar dä Säkeklä ska je ki̱ka. 	 quˈn axte nMaˈn kˈuˈjlil kyeˈy, noq tuˈn nchin ok kykˈuˈjliˈn, ex ma txi kynimiˈn qa tukˈa Dios ma chin tzajiˈy.


Ikuna bas wa̱ a̱netsanak Papá ni rä sä ktei wabiketsäkksa̱ ji o̱le sa̱ wa̱ ekla ekla ja̱mi ka kju̱awa kju̱awa kuna ra, jera bas shkä dami ji̱a berbena bala na, bas ñawäsike̱wo̱ ekla ekla sualecha̱wa̱. 	 Ex qa ma tzˈok kyqˈoˈn Dios te kyMaˈn, kynaˈntziˈn qa kchi okilxjal toj xjelbˈil tuˈn, a mi n‑ok tkaˈyin kytenxjal, qalaˈ kkawil jikyinxix wen. Tuˈnpetziˈn, chi bˈettzintza toj tchewil Dios tkyaqil qˈij, quˈn ma chi oka te jun bˈetin xjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ, noq tuˈn tpaj kynimbˈila tiˈj Crist.


Jekäi José je̱kaka̱ te je yaba irä ia̱mi irä jámi jela tuinaka däkmi Egipto ska. 	 Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx jaw weˈ Jse, ex xi tchleˈn tal kˈwal tukˈa toj qnikyˈin tukˈaxjo tnana, tuˈn kyxiˈ Egipto.


Jera Jesús te isha ijewa ia̱: —Bas kute yäkäk. Jera iwa̱ dulanak wa mane a̱ni wa̱ ka ichakäklei iia̱: “¿Yi ba rä na?”, iwa̱ iju̱ñer Säkekewa ne irä ki̱ka. 	 Tuˈnpetziˈn, tzaj tqˈmaˈn Jesús qeˈy: Ku kytzaja waˈl te qlixjech. Mix jun qxola xi qaninte te: ¿Ankyetaq? quˈn bˈiˈn quˈn qa a qAjaw.


Ata je ángel te isha ijewa ia̱: “Ke bas suana, ata ¡issö! Yis wa̱ kte baa shkä bata yinak bas ia̱ sä ssëwa̱k a̱naa; je rä ditsä biköle ia̱. 	 Me xi tqˈmaˈn angel kye: Mina chi tzaj xobˈa weˈy, quˈn atx jun tqanil ma chin tzaja qˈmalte kyeˈy, me a tbˈanilx wen, ex te tzaljbˈilx te tkyaqilx xjal.


Saje wa Säkekewaí Jesucristo je kekläí je Káí, ji biköle bäi ka yaka iá shtä tso̱ ka̱jöir ke̱i ska je ma̱k sa̱ ia̱ Cristo ja̱mi, je kjeiyinopa, 	 Qnimsinks tbˈi Dios, a tDios ex tMan qAjaw Jesucrist. Noq tuˈn Crist, tzaj tqˈoˈn Dios toj qanmin jniˈ tkyˈiwbˈil te toj kyaˈj, a at tajbˈin qe tzaluˈn twutz txˈotxˈ.


Jera ite ikúka te isha ijewa ia̱: —¿Bas te ka je biköle su̱a na? Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, jeska jak etka a̱ni ka a̱ta̱nak isaka bata ki̱ka, ka miletkäwa̱ kuna käi. 	 Tzaj ttzaqˈwin Jesús qeˈy: Tbˈanilqex kye junjun tij ja nchi ok kykaˈyiˈn, me twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa tkyaqilx kchi kˈwel yuchˈj, ex ntiˈx jun abˈj kyjel tibˈaj juntl, aj tpon tqˈijil.


Iwa rä ji biketse etkabä, je rä ji ki̱ssënak je biketsäk iyina si̱ idämiksa̱, ji ka juenak kuna, je kukäk kte si̱ ye. 	 ¿Tzeˈntziˈn qnimbˈil? Atzin qnimbˈiljo kyjaluˈn: Tnejil, tuˈn tok qe qkˈuˈj tuˈn ttzaj qˈoˈn a nqo ayoˈn tiˈj; ex tkabˈ, tuˈn t‑xi qnimin qa ikyxixjo tiˈjjo tumil, a mina nqloˈn.


Galión tso̱ ji̱a ka̱ wäkiri ye Acaya ke̱i ska ra, Judío wa ñajaka̱ etka yëbä kju̱atkäk Pablo ra, te ikuka tsa̱mi sä ktei wabiketsäkläksa̱ ska, 	 Me kyojjo qˈij, tej toktaq Galión te kawil txˈotxˈ Acay tbˈi, bˈeˈx ok kychmoˈn Judiy kyibˈ, tuˈn kyok meltzˈaj tiˈj Pabl. Xi qˈiˈn kywutz kawil,


Ata ite iyaba she rä: “Säkeklä, ba je̱tkelewa̱ sa̱ tsa̱ku̱i ye je marämi rä sa̱ ke̱i etkä etkä jekjeyemi, ba kjëklik, ba wa̱ sä wäsikewa̱klä sa̱ tsa̱ku̱i ye, je rä ji wämo kjëklik í. 	 Me mikyxi yoline Diosjo tukˈa Tkˈwal, qalaˈ chitzin kyjaluˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: Ay Dios, a tAjaw Tkyaqil, atzin Tkawbˈila nimxix toklin te jun majx, ex tzˈaqlexix wen.


Jera Templo kjänanak wa tsa̱ku̱i mineju̱ ikla wa ra, te ijámini. Ata ka iwa̱ iweikane täkili wà, isu̱anacha̱wa̱ iö ditsä te ikteche̱wa̱ jak wà ki̱ka. 	 Ayetzin kyej xqˈuqil, junx tukˈa kynejil, bˈeˈx i xtaˈj tzyulkye tsanjil, tuˈn kyul toj Sanedrín. Me chebˈe i tzaj qˈiˈn, quˈn tuˈn attaq kyxobˈil xqˈuqil tuˈn kyok xoˈn tuˈn abˈj kyuˈnxjal.


Jera jewa te ichakani iia̱: —¿Me ma wá̱ ite rä na? ¿Maikäi ba wäbala wajuewa̱ ite rä na? 	 Xi kyqanin majljo Parisey te: ¿Tzeˈntzin s‑okiy tuˈn? ¿Tiˈtzin xbˈant tuˈn, tuˈn tjqet twutza?


Kte siwa̱ yie ishe ba ia̱, ka bä däkksa̱ jeska, ata ba te ma nui tju̱a ju̱ami kalabe cuadranteje kjepa bä dämiksa̱ni rä. 	 Twutzxix kxel nqˈmaˈn tey, nlay tzˈetza antza tzmaxiˈ aj tchjet tkyaqil tkˈasa.


Ata jira yis maju̱mi yis patkäkté wäki̱. Jeiräta bas sha̱na yi a̱ni wa̱ ka ichakane yis ia̱: ‘¿Maka ma maju̱ rä?’ 	 Me atziˈn jaˈlin, ma chinka, tuˈntzin nteˈn tukˈa a saj chqˈoˈn weˈy. Ex mix aˈl jun kye ntzaj qaninte weˈy, jaˈ ma chinkiy.


Je sikii si̱, wämo si̱ ka shene bas ki̱. Ata bas te sä ktäk ekla kiaksa̱ni iia̱. 	 Me tuˈn tchˈuẍil kyanmiˈn, kykyˈetaqa tuˈn t‑xi kyqaniˈn tuˈn ttzaqpaj Jesús, a xjan ex wenxix, me kyja xi kyqaniˈn tuˈn ttzaqpaj jun bˈyol xjal.


Ñerä ijewa ska ángel wa minejulu ni ka̱jöir ska ra, oveja kjänanak wa te isha ñaia̱: —Sä shkä Belénka, Säkekewa te ji o̱na bata sha sa̱ ia̱ je su̱ak. 	 Teˈ kyaj angel toj kyaˈj, ayetziˈn kyikˈlel i bˈaj jaw yolin kyxolile ex kyqˈma: Qoˈqe Belén lol teˈ ma bˈaj, a ma tzaj tqˈmaˈn Dios qe.


Jera Jesús te ikúka: —Kte si̱ kte si̱ wà yie ishe ma ia̱; ka sa̱ ko̱ne diklä ja̱mi, ñakäi Säkeklä wikblu ja̱mi ra, ka sä däkwa̱ Säkeklä gobierno ja̱mi. 	 Xi ttzaqˈwin Jesús te: Twutzxix kxel nqˈmaˈn tey, qa nlayx tzˈokx jun xjal toj Tkawbˈil Dios, qa mina s‑itzˈje te twutz txˈotxˈ ex tuˈn Xewbˈaj Xjan.


Ata jukläyäkä kjätkele ventanaí na yis ja̱wa̱mi canasta na. Jekäi yis kja shiri ije jula na. 	 Me in kux qˈoˈn kyuˈn wukˈiˈy toj jun ma tij chiˈl, tuˈn nkutz qˈoˈn toj jun tẍutil tape tiˈjile tnam. Ikytziˈn, in tzaqpajiˈy toj kyqˈobˈ.


Ijewa dejulu iwäki̱ ra, ite ijewa ia̱ isha: “Bas wa̱ jishtä yis se̱le bakle del bas sha̱na, säkätä yis de Asia ska raté käi, je ju̱ñer bäi. 	 Atzaj teˈ kykanin, xi tqˈmaˈn kye kyjaluˈn: Noq sameqiˈy werman. Bˈiˈn kyeˈ kyuˈn, tzeˈn tten nchwinqila tzaluˈn kyxola toj txˈotxˈ te Asia, atxix tej wula tnejil qˈij.


Je ne ki̱ka bas ku̱ Säkeklä mablö, iyabala shka̱ta wa käi. 	 Atzin jaˈlin, tzˈok tilil kyuˈn, tuˈn kyoka tzeˈnku te Dios, quˈn ayiˈy jun tkˈwal, a kˈuˈjlinxix tuˈn.


Jewa tso̱ jäklele rä jikäi. Je ja̱r säkätä ska chui wa däke̱wa̱ rä itso̱ ye, ji rä iwa̱ o̱nak je kja̱nei wa̱k. 	 Kykyaqiljo luˈn bˈinchin toj ja, a xbˈalin tten, te naˈbˈl Dios; ex ayetzin pale kukx nchi oˈkxtaqjo toj tnejil elnin ja, a Xjan Najbˈil, te bˈinchilte tkyaqil tumil taqˈin, tzeˈnkuˈ kyij tyolin Moisés toj Tuˈjil Tyol Dios.


Jera ángel el idäkläka̱ mañal ju̱r dami isaka itäki̱, je te ishe täkii: “Yilé te bewak irä, ime̱i irä oloitseke̱, ite ka̱ ma̱ iniaklä iwätsa̱ ki̱ iräle, ijula ki̱ iräle ra, 	 Ex xi lipe jun toxin angel, a ntqˈmaˈn tukˈa tqˈajqˈojil twiˈ kujxix: Qa at jun ma kˈulin twutzjo ma tij txuk, mo twutzjo twutzbˈiyil, ex qa ma txi ttziyin, tuˈn tok techil tiˈj tplaj, mo tiˈj tman qˈobˈ,


Bas se̱no ekla ekla jishtä Säkeklä wa̱ bas ia̱ ime̱le ja̱mi, ñakäi jishtä bas dä mika̱ Säkeklä te bas kuka ra käi. Jekäi yis te tapanak eyaka eyaka wa pake se̱nak. 	 Tzeˈnchaqxla taj junjuntz tuˈn tajbˈin, me il tiˈj tuˈn tajbˈin tzeˈnkuxjo toklin ma tzaj tqˈoˈn qAjaw, tej ttxoklajtz tuˈn Dios, tej tnimin. Quˈn atzin nukˈbˈiljo lo, nxi nqˈmaˈn kyojile kykyaqil chˈuq Ttanim Dios.


Je ki̱ka bas dikäla, bas te je o̱rmi ki̱ssëke̱ dälei ja̱mi ra, bas ku̱ ji wo̱ tkelewa̱ tsa̱na, bas ko̱naklä je̱r ssële baa, ka pate̱leka̱ ta, ka yile ta jini le ije wäna. 	 Tuˈnpetziˈn, ayiˈy werman, kˈuˈjlinqiˈy wuˈn, a naˈmxtaq tkanin tqˈijiljo lo, kyqˈonka tilil tuˈn kybˈeta tzˈaqle ex tukˈa tumil, ex tukˈa tnukˈbˈil Dios toj kychwinqila.


“Je ne ki̱ka mika̱ ba te jile kaku me̱ke̱ ra, ke ipalei bulawa̱k kökö bular ssër käi, jishtä ji wa̱k su̱nak ebä wa te iwe̱ke̱ käi, ñapaktäklä jui na irä ña̱la wà irä, ditsä wa̱ ikjeishäklä ebä. Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, ijewa ia̱ je säkei rä deleksa̱ e̱ná. 	 Tuˈnpetziˈn, aj qa ma chi oniˈn kyiˈjjo ntiˈx chˈin at kye, mi kubˈ kybˈinchiˈn noq tuˈn telku kyqanila kyxolilexjal, tzeˈnku nbˈant kyuˈn xmiletzˈ, ayeˈ nimsil kyibˈ, kyojileˈ ja te kˈulbˈil ex kyxolileˈ tnam, noq tuˈn tkubˈ kyyolinku xjal qa tbˈanilqex. Twutzx kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa kyinxla chˈin chojbˈiljo ktzajil qˈoˈn tiˈj.


“Tjabana si̱ ka̱jöir irä ka̱jiska irä e̱rmiwa̱, ka̱wei yöle äyë wäí tsa̱tkelebä jibä wäte̱rju̱mi tsa̱ta. 	 Me kxel nqˈmaˈn kyeˈy. Jun paqx aku naj te kyaˈj exsiˈn jniˈ txˈotxˈ, me mexjo kawbˈil, a xi ttziyin Dios ojtxe, nipe jun tal tẍkyin yol, a tzˈibˈinku, nlayx tziyajtzx teˈ, tuˈn mi japin bˈaje.


Jewa weikarmiwa̱, ata ba a̱ta̱nami del. Jewa biköle kërcha̱miwa̱ jishtä sua käi. 	 Me atzin txˈotxˈ exqetziˈn kyaˈj, ok kchi bˈajil, ex kchi xel xoyit, ex kchi ttxˈaqinixil tzeˈnku jun xbˈalin. Qalatziˈn te, ok ktenbˈil te, te jun majx. Ntiˈ txˈixpibˈl tey.


Pablo wätelewa̱ Cristo Jesús ki̱ka, je te sä el Timoteo ra ñara jí yue mar ba Filemón sá wa̱ shka̱ta, shka̱bläkña sá ra je ia̱, 	 Ayiˈn Pabl, a intinkuxa toj tze noq tuˈn tpaj Crist, a Jesús, nxi ntzˈibˈinjiˈy uˈj luˈn junx tukˈa qerman, Timotey, tuˈn tkanin tukˈiy, ay Filemón, a kˈuˈjlin quˈn ex qukˈiy toj aqˈuntl.


¿Yi rä ka̱yuelbi rä na? Je rä yi te ishe ka Jesús dä Säbäkäkksa̱ kuna ni; je ne rä kju̱atkäk Cristo ra rä, je ne rä iKá irä iyaba irä ju̱akksa̱ rä. 	 ¿Ankye noq nja bˈant tuˈn? Atzin xjal, a ntqˈmaˈn qa nya te Jesús, a Crist, a skˈoˈnxix tuˈn qMan Dios. Atziˈn xjal luˈn, ajqˈoj tiˈj Klolqe Jesús, ex n‑el tiˈjlin Dios tukˈax Tkˈwal.


Jera Jesús te isha: —Yis se̱rmi ji̱a rä elkjebä bas sha̱na, jera yis maju̱mini yis patkäkté wä ki̱ka. 	 Me tzunxtaq yolin te Jesús, ex tqˈma: Noq jun jteˈbˈin qˈij kchin tenbˈiltla kyxola, quˈn kchin ajil meltzˈaja tkˈatzjo a saj chqˈon weˈy.


Je ijolona jak yäkä na, je ne rä yi te kte ssa, je te ikuke plaa je̱r ssële a̱naa rä. 	 Ex atzin ijaj, a kubˈ tzˈaq kyxol abˈj, ikyqetziˈn tzeˈnqe xjal jun paqx nxi kynimin Tyol Dios ex tukˈa tzaljbˈil.


¿Ka ba wa̱ ibiketsane iyina si̱ yis tso̱ rä Sa Ká ja̱mi, ñakäi ije tso̱ rä yis ja̱mi na? Kte yinak yis wa̱ bas ia̱, ka je she kuna yis te yis wakei je̱r wà. Ata Sa Ká se̱nak yis ja̱rka te ji tso̱ iwa̱ o̱nak je ne we̱ kate rä. 	 ¿Ma miˈtzin nxi tnimiˈn, qa mujleqiˈn tukˈa nMaˈn, ex mujle nMaˈn wukˈiy? Tuˈnpetziˈn, tkyaqiljo jniˈ yol nxi nqˈmaˈn, nya wekuy, qalaˈ te nMaˈn, a najle wukˈiy, ex aku n‑aqˈnin wukˈiy tuˈn tbˈantjo jniˈ tajbˈil.


Uka pa̱r dawa̱, je ka ki̱ pa̱nakwa̱ iwa̱. Tsi̱ni mechaí shka̱le̱i buka̱nake̱ ji̱a, je ka ki̱ wäita̱nakwa̱ iwa̱, marä ji we̱ bulee tsa̱tka ite tu̱nakka̱ kje, 	 Ex mi chi el tikyˈin ayejo numjninqe. Tuˈnpetziˈn, mi kubˈ twaqˈin jun tal tqan ptzˈan tal kox, ex mi kubˈ tyupin jun tal ttzaj yaj, a noqx tal chˈin nsbˈen, tzmaxiˈ aj t‑xi tqˈoˈn kyoklin, aj tkubˈ tqˈoˈn Tkawbˈil, a tzˈaqlexix.


Je rä ijewa te yis irä bas irä je̱r pabla ki̱ka. Jekäi yi rä ijewa käi wa kjeishöpa. 	 Quˈn ma tzaj kyqˈoˈn jun chewsbˈil wanmiˈn, ikyxjo tzeˈnku kubˈ kybˈinchin kyukˈiy. Bˈaˈntla tuˈn t‑xi kyqˈoˈn chjonte kyeˈ xjal ikyjo.


Jera ije te isha: —Bä kute. Jera Pedro je̱k ja̱wa̱ksa̱ ko̱no na, shkami diklä bata ki̱, mineju̱ Jesús wä ki̱. 	 Ku tzaja, chi Jesús. Ex jun paqx, tkuˈtz Pegr toj bark, ex xi bˈet tibˈaj aˈ, tuˈn tpon tkˈatz Jesús.


Sá te iju̱ña sá sha̱ minemi bas wäki̱, jewa ka patkene sá wa̱. Jewa te bas je̱r iawa̱wa̱ ijewa te ji sha wà, je wà ite bas je̱r shewa̱cha̱wa̱. 	 Bˈiˈn quˈn, qa ilaˈ xjal o chi kanin kyxola, me nya awoˈy o qox chqˈonkye, ex qa ma jawje kykˈuˈja tuˈn kyyol, ex tuˈntziˈn, o chi jaw naja.


El wa, bas wa̱ iju̱ñer Estéfanas ju ska tso̱ wa ne rä jile wä säkätä käi Acaya ke̱i ska rä, jekäi ijewa ñatulaksa̱ sä sikii wa tsa̱tkäk. Jekäi yie bas pake, 	 Ojtzqiˈn kyuˈn aye tbˈaj Estéfanas, a tnejil nimil toj tkyaqil txˈotxˈ te Acay. Ex ma txi kyqˈoˈn kyibˈ tuˈn kyajbˈin kyxol txqantl nimil.


Ata bas te ji we̱ kju̱awa kju̱awa sa saka ia̱ ra, jewa bas te ji yakei wakbla, jera je ka̱wei te bas kjashemiwa̱ jishtä ka idälätsäk kuna wa käi. 	 Me qa ma tzˈel kypaˈn toklin jun xjal tukˈa toklin juntl, mapen kux jun kyiltza ikyjo, ex ma chi oktza bˈinchil mibˈin twutz Tkawbˈil qMan Dios.


Jera ite je ángel su̱a jaree, jekäi isu̱anawa̱ iyika te isha iia̱: —¿Ji irä Säkekewa? Jera ite ikúka: —Ba ka̱ kiäke̱ irä, ba te ka jita wa tsa̱tkeke̱ irä, je demika̱ Säkeklä wäki̱, je te ije̱r ja̱wa̱ ba ska. 	 Atzin te Cornelio xi kyim tiˈjjo angel, ex tukˈa nim t‑xobˈil, xi tqanin: ¿Tiˈn te taj, Tata? Xitzin ttzaqˈwin angel kyjaluˈn: O tzaj tbˈiˈn Dios tkubˈsbˈil twutza, ex ma tli mojbˈil, a ma txi tqˈoˈn kye yaj.


Jeska sá te ko̱no saka ku̱a je kjäke̱ju̱ rä Fenicia wà. Je ki̱ka sá ñajiaka̱ bitejuluté. 	 Toj Pátara, el jyet jun bark quˈn, a kyjaˈtaq t‑xiˈ tzma Fenicia. O okxa toj, exsin o xiˈtza.


Je ra ñawäsaka yis kukawa̱ Säkeklä wikblu te. Ñerä yie isu̱a ra, sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä tkenawa̱ ka̱jöir ska, je je̱tkäklä ki̱ka ekla kalme. 	 Ex jun paqx tzaj tipin Xewbˈaj Xjan wibˈaja, ex xi nkaˈyiˈn jun qˈuqbˈil tkubˈ toj kyaˈj, jaˈ nkawine Dios, ex qˈuqletaq jun aˈla tibˈaj.


Sara rä ko̱le ka yaba su̱ak kuna, jeiräta ji biketse etkabä ki̱ka itäkina ije batala wätsikiwa̱k, mika̱ irä säkibi ra. Je rä ije te ibiketsa ale kabläk iia̱ je rä ji wa̱k bulee ki̱ka. 	 Ex atzin te Sara, a t‑xuˈjil Abraham, mibˈintaq tzˈalin, ex noq taˈẍtaqljo tchmil. Me tuˈn tnimbˈil Abraham, ja tzaj qˈoˈn kyoklin tuˈn tul jun kyal, quˈn xi tnimin Abraham, qa tilil tiˈj tuˈn tbˈajjo a tqˈma Dios te, qa tuˈntaq tul jun kyal.


Je te isha: “Iyina si̱ yie ji bäi we̱mi ba ia̱ bäi, ñakäi yie ba wawe̱mika̱ waleka̱ ta̱i.” 	 ex chiˈ kyjaluˈn: Twutzxix kxel nqˈmaˈn tey, qa il tiˈj tuˈn tkubˈ nkyˈiwliˈn, ex k‑elil anqˈin nimxix tyajila tiˈja.


Ji biketse etkabä ki̱ka Noé ia̱ jile ka juerba bata yina ra, sualewa̱ wà ite ko̱no yua iju ska tso̱ wa tsa̱tkenakläksa̱. Je wà ite ka̱jiska wa kjatiawa̱, ñakäi je wà sä wabiketsarke̱ksa̱ wämo ji biketse etkabä ki̱ka deksa̱ iia̱ däli ukä ye. 	 Ex ikyxjo te Noé, tej tyolin Dios tukˈa qa attaq jun il tuˈn tul twutz txˈotxˈ. Ex naˈmtaq tul kaniˈn il anetziˈn, tej t‑xi tnimin Noé a tqˈma Dios. Ex noq tuˈn tkubˈ tnimin Noé, kubˈ tbˈinchin jun bark ma tij, noq tuˈn kykletjo jniˈ tkˈwal, t‑xuˈjil exqetziˈn tlibˈ. Tuˈn tnimbˈil Noé, kubˈ tyekˈin kywutzjo txqantl xjal, qa najnintaq iteˈye. Me atzin kye Noé, noq tuˈn kynimbˈil, i klete te tkyaqil il.


Ata ikuna je ikjanaklä te ibiketse je̱r na: ‘Yis blui ka da juena yewa̱’, jera ije̱käka̱ kjanaklä wa saka kpäk jäiyi wa käi alaklä wa käi, yäkäk ta̱i, ji yäk ta̱i, se̱nak diyëë ebä, 	 Metzin qa ajo aqˈnil ma tzˈok te nya wen, xkubˈ t‑ximin toj tanmin: Yajla tzul te tajaw ja, qa chiˈ, ex k‑okil ten yisol kyeˈ txqantl aqˈnil, ayeˈ ichin ex qya, exsin qa bˈeˈx s‑ok tentz waˈl ex kˈwal ex majxpe k‑okil ten txˈujtil.


Iwa rä jí ji biköle o̱rke̱ sá ukä ja̱mi rä bas kju̱ei, je wà wekte yinaklä ki̱ta si̱ Säkeklä oloi kanakläka̱, chu̱li̱i̱ ia̱ ije̱r bäi shäke̱ ki̱ta ki̱ta oloi ja̱mi. 	 Quˈn tkyaqilxjo n‑ikyˈx quˈn, noq tuˈn kyel wena twutz Dios, ex tuˈntzintla ttchˈiyxjo aqˈbˈil chjonte te Dios te nimsbˈil tbˈi, tuˈn jniˈ t‑xtalbˈil, a nchˈiy toj tkyaqil twutz txˈotxˈ.


Sä rä chui tsa̱ku̱i ta bäi si̱, bakleka̱ ka̱jöir etkä etkä ektaka. Je rä Jesús Säkeklä yaba. Je ki̱ka ji ktei yinak sa̱ wa̱ kuköwa̱ sa̱ ku̱ därërë. 	 Me metzin qetz, awo nimil, at jun Onil qiˈj toj paˈbˈin, a Jesús, a Tkˈwal Dios, a tnejilxix qpale, a o tzˈokx toj kyaˈj junx tukˈa Dios. Tuˈntziˈn, il tiˈj tuˈn qten waˈlxix wen toj qnimbˈil.


Mika̱ ite ikjä bale idäkläka̱ mañatkä kjäyaksa̱ ra, yis te issa kseka wa el idäkläka̱ mañal je te ishe: “¡Bä kute!” Ñerä yie isu̱a ra caballo dolona de kate. Je ki̱ je̱tkeleka̱ je wa̱ jile mabläklä kala jula na. 	 Tej tjaw tlaqin tal Tal rit toxin jupbˈilte, nbˈiy toxin ajbˈil ntqˈmaˈn: Ku tzajach. Xi nkaˈyiˈn jun chej qˈaq kaˈyin. Ex atzin nchejin tibˈaj qˈintaq jun malbˈil toj tqˈobˈ.


Jishtä bas wa̱ iju̱ñer käi, ka sá wa̱ bas kjeiyine ji ki̱ bas wa̱ sá ktä ssäkläpa kuna, ka sá wa̱ ji o̱ne jile däkläksa̱ sá ia̱ ebä ki̱ka kuna. Säkeklä te je su̱a. 	 Ikytzin tzeˈnku bˈiˈn kyuˈn, mix jaˈ xqo xmoxiniˈy kyiˈja tukˈa jun yol tbˈanilxnaj wen, ex mi xqo jyoˈn jun tumil tzeˈn tuˈn qkanbˈiˈn pwaq kyiˈja. Quˈn ax te Dios kaˈyil qey tiˈjjo luˈn.


ji̱ak wa ssënopa ka iji̱ate kuna käi; ssënak a̱naa wa ssënopa ka issërte a̱naa kuna käi; ji tju̱ak wa ssënopa ka iwa̱ ji kuna käi, 	 Ikytziˈn aye nchi bˈisin, ex aye nchi tzalaj, ex aye at chˈin kypwaq, mitla txi kyqˈoˈn ambˈil tuˈn tmaqsetjo taqˈin Dios tuˈn ikyjo.


Ka irä jiye kuna ta, Säkekewa te jekäi sá paka iwa̱k rä, je te ishe: ‘Yie ba tkawa̱ ka̱ oloi ye ka Judío kuna wa ia̱, je oloi ja̱mi sa̱ tsa̱tkenakläksa̱ ma rä ishäkä wätkerke̱wa̱ kje.’ 	 Quˈn ikytziˈn, ma tzaj qˈmaˈn qeˈy tuˈn Dios toj Tuˈjil Tyol Dios kyjaluˈn: Ma kubˈ nqˈoˈn tzeˈnku jun tzaj kyxol tkyaqil xjal, a nya Judiy, te twutz txˈotxˈ, tuˈntzin t‑xi tiˈn Nkolbˈila kyexjal, ex tuˈn tkanin kyojjo kynajbˈil, exla qa najchaq toj tkyaqil twutz txˈotxˈ.


Jekäi yie ishe: Däli ukä kukäkwa̱ ji̱a tsi̱ne ra, je rä ñaebä kjanaklä wa ra, jeiräta ije ne rä ji biköle wakei rä. 	 Nyatzin tiˈ weˈ waj tuˈn t‑xi nqˈmaˈnjiˈy luˈn: Qa at jun tkˈwal qˈinin, at toklin tiˈjjo tkyaqil at te ttata tuˈn tetzinte. Me qa naˈmtaq tpon kanin qˈij, jaˈ tuˈn tetzinte, ikyx toke tzeˈnku jun aqˈnil te jun majx.


Jesús damiju̱ jukläyäkä ta̱i ta̱i irä tsi̱dala irä biköle sha̱na. Ite sa pakte rami iwakwa ñapaktäklä jui na; ite gobierno ktei baa wapakte rami, sä kteke̱ duë te biköle bäi we̱rami ite ñaebä, ji duëi biköle käi. 	 Nxnaqˈtzintaq Jesús tiˈj Tkawbˈil Dios ex tiˈj Tbˈanil Tqanil kyojile jniˈ muˈẍ ja te kynabˈl Judiy Dios. Kyojile jniˈ tnam ex kojbˈil nqˈanintaq tkyaqil wiq yabˈil kyiˈj xjal ex tkyaqil wiq kyixkˈoj.


Jera ite isha: “Bas ia̱ ka̱ me̱na bas wa̱ Säkeklä gobierno ktei blelewa̱ je ju̱ñakläwa̱, ata kju̱awa ia̱ ji yinaklä jile she ja̱mi ebä. Je rä ijewa te isu̱a ra, ka ijewa wäna ijuenaklä; ñakäi ijewa te issa ra, ka ijewa je̱r na idäkläwa̱. 	 Ajo techil, iky tzˈelpine teˈ kyjaluˈn, chi Jesúsjo: Ajo tumil, a ewintaq tiˈjxi Tkawbˈil qMan Dios, o tzˈel kynikyˈa te, quˈn tuˈn aku Dios o tzaj yekˈinte kyeˈy. Me ayetzin kyeˈ txqantl, a naˈmx tel kynikyˈ te, il tiˈj tuˈn nyoliˈn kye kyukˈa techil, tuˈntzintla aj nbˈaj yoliˈn, ajo otaq kyli, me mina s‑el kynikyˈ te; exsiˈn ajo otaq kybˈi, mi n‑okx toj kywiˈ.


Jera Natanael te isha Jesús ia̱: —Rabí, ba ne rä Säkeklä yaba rä. Ba ne rä Israel wa tsa̱ku̱i rä. 	 Xitzin ttzaqˈwin Natanael te Jesús: Ay Xnaqˈtzil, Tkˈwal Dios te, ex Nmaq Kawil kye aj Israel.


Jewa kalabe wa̱ je bakle ra, jera sa̱ shki̱rke̱ka̱ni ska ra, ¿je siete wa mane si̱ se̱naklä ye ije dämiksa̱ni rä na? 	 Me atzin jaˈlin, ¿Tzeˈntzila tteˈn tuˈn kyjaw anqˈintl kyimnin? Quˈn, qa ikyjo, aj kyjaw itzˈje juntl majl, ¿Tiˈtzila kbˈajiltz? ¿Altzila kye k‑okil te tchmiljo qya kyxoljo wuq ichin, quˈn kykyaqilx i ok meje tukˈa?


Jera ¿me bas ssële a̱naa da na? Yie ishe bas ia̱ bulee, ikuna rä bas ia̱ io̱r da ra, bas wa̱ bas wäbala yeneksa̱ me̱nak yis ia̱. 	 Ex noq tuˈn tqˈaqˈbˈil kykˈuˈja wiˈja, i etztaqpe kyinjiˈy kywutza, noq tuˈn tulku Dios weˈy. Nimxtaq nchi tzalaja tuˈn kynimbˈila. Me atzin jaˈlin, ¿Ntaˈtzin tzaljbˈil, a attaq te tnejil?


Ji kjäkwa̱ sä kjä na, je wa̱ ka sa ianakwa̱ ñá ye, ata ji däke̱ka̱ sä kjä ki̱ka, je ne te sa iawe̱ ñá ye rä. 	 Nya teˈ tiˈchaqku tiˈ nbˈaj tuˈn jun xjal, nxi qˈonte toj il, qalaˈ ikytzin a teˈ n‑etz toj ttzi.


Jera yis te jí Jesús ña̱le̱i ja̱mi wa yula iktäkcha̱wa̱ kje, yie ijewa kuka wätenakcha̱wa̱ jäiyi wa irä alaklä wa irä. 	 Me a ojtxe, ma chin lajoˈn, tuˈn kykyimjo kykyaqil nimil wuˈn, a lipcheqetaq tiˈjjo Tbˈanil Tqanil. O chi okx ntzyuˈn, ex o chi kux nqˈoˈn toj tze, exla qa ichin mo exla qa qya.


Yis te ishe etäbä kicha ni, ke yi a̱ni ku̱ ibiketsa yis yuletenawa̱ irä ni, ata kai ra, je ku̱ yis kukö jishtä yuletelewa̱ käi, yis je̱k kjeishäklä elkje. 	 Kxel nqˈmaˈn juntl majl kyeˈy: Mi kubˈ kybˈisiˈn qa tokx toj nwiˈy. Exsin qa ikytzjo toj kywutza, kyqˈontza ambˈil wey tuˈn nyoliˈn, tzeˈnku ma txi kyqˈoˈn ambˈil kyeˈ xnaqˈtzil kyxola, a ntiˈ kynabˈl, tuˈntzintla tjaw nnimin chˈin weˈ wibˈ, tzeˈnqeku txqantl.


Jera Gadara ke̱i ska chu̱li̱i̱ wa biköle te Jesús ia̱ isha iminakläju̱pani iyika isuanacha̱wa̱ ta̱i ki̱ka. Jera Jesús je̱k jiaka̱ ko̱no na mineju̱mi. 	 Tej tbˈijtej lo kyuˈnxjal, a iteˈtaq tojjo txˈotxˈ te Gerasa, nimx kyxobˈil tzaj. Tuˈn ikyjo, kykyaqilx i xiˈ kubˈsil kywutz te Jesús, tuˈntzintla tex tojjo kytanim. Okxsin Jesús toj bark, ex bˈeˈx ikyˈ antza.


Ñakäi jeska alaklä wa chu̱li̱i̱ te isu̱e kajali ka̱miika. Jewa biteleté rä Galilea ska Jesús da ipasu̱ak. 	 Ex iteˈtaq txqan qya antza nchi kaˈyintztaq najchaq, ayeˈ i ok lipe tiˈj Jesús, atxix toj txˈotxˈ te Galiley, ex aye nchi mojintaq tukˈa.


Je kte rä bulee, ki̱ka yis ki̱ ba shena ijewa paktäk je wà tkelewa̱ därërë, je rä Säkeklä biketsäk wa ssënaklä ji bäi ebä wa̱k. Je rä bäi ebä kianak ditsä biköle ia̱. 	 A nyola xbˈaj ntzˈibˈiˈn lo, twutzxix teˈ. Tuˈntzintzjo, waja tuˈn t‑xi t‑xnaqˈtzinjiy lo tukˈa tkyaqil tanmiˈn, quˈn tuˈntzin ayeˈ nimil tiˈj qMan Dios, tzˈokit kyqˈoˈnxix tilil, tuˈn tbˈantjo a wen kyuˈn. Ayetziˈn luˈn, ilxix tiˈj, ex nimxix tajbˈin te tkyaqil xjal.


Ka irä jiye kuna ta, iyöle katke: “Bas se̱no wämo, yis se̱r dä wämo ki̱ka.” 	 Ikytziˈn tzeˈnku ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: Chi okxa xjan, quˈn xjanqin weˈch.


ji shena o̱nak tsa̱na, je wa̱k ka ka̱niblele ta kuna, je̱r ssële täkii, o̱le Säkekewa ia̱ käi, 	 Kyqˈonka tilil tiˈj kynimbˈila, ex mi chi kubˈ numja. Qalaˈ chi ajbˈinxita te qAjaw tukˈa tkyaqil kyanmiˈn.


Bas ñashka̱li̱blö ka kje yile ebä kuna, ji yakei wakble dokoitsalewa̱, ji bäi ebä kololewa̱, 	 Kykˈuˈjlink kyibˈa kyxolxa, nya tukˈa kabˈe kykˈuˈja. Kyiˈjlemiljiˈy tkyaqiljo nya wen, ex chi lipeka tiˈjjo wen.


Jekäi je o̱na rä jishtä Isaías jile bata shäk wa̱ iyöle katke rä käi: “¡Issö! Yie yis ktei bata shäk patkemi bä wätsa̱kba, je te ma ña̱le̱i bäiwe̱miba. 	 Tqˈma Dios te Tkˈwal tojjo uˈj, a kubˈ ttzˈibˈin jun yolil Tyol Dios ojtxe, Isaías tbˈi. Chiˈ kyjaluˈn: Kxel nchqˈoˈn twutz txˈotxˈ. Me nej kxel nchqˈoˈn jun nsaˈn qˈmal tqanila, ex tuˈn tkubˈ kybˈinchinxjal kyibˈ twutza.


Jesucristo rä idel mikle irä, jira irä jekjeyemi irä. 	 quˈn ax te Jesucrist ewe, ex jaˈlin, ex te jun majx. Ex bˈaˈn tuˈn ttzaj tqˈon tkyˈiwbˈil kyibˈaja, ikyxjo tzeˈnku tzaj tqˈoˈn kyibˈaj nejinel ojtxe.


Ñerä ijewa te Jasón irä, isaka irä paka ñatsa̱tju̱ak tulämi ra, ite ija tulamini. 	 Me tuˈntzintla mi cheˈxa Jasón exqetziˈn tukˈa toj tze, kyij kyqˈoˈn pwaq te kyxel, ex tuˈntziˈn, bˈeˈx i tzaj tzaqpiˈn.


Ñerä ideksa̱ju̱ ra, ite je chu̱li̱i̱wa̱ su̱a, jera ije̱r ja̱mi jewa dälänacha̱wa̱, ijewa rä oveja ka kjänanak ta käi ki̱ka. Jera ite ijewa paktami kte saka saka wa. 	 Noqx teˈ tkuˈtz Jesús toj bark, i xi tkaˈyin txqan xjal, ex bˈeˈx tzaj qˈaqˈin tkˈuˈj kyiˈj, quˈn ikyqetaqjo tzeˈnku txqan rit ntiˈ kyikˈlel kyiˈj. Tuˈnpetziˈn, ok ten xnaqˈtzilkye.


Jera ije te ikúka te isha iia̱: —Säkekewa jekäi irä. Jeiräta chichi rä yabala yäkäke̱ pjoi jolorke̱ je ñata mesa niki̱na. 	 Ex xi ttzaqˈwin qya: Ikyx te tten, Tata. Me kaˈntzin kye tal chit nchi waˈn kye tjaqˈ meẍ tiˈjjo tbˈuchil wabˈj nbˈajel tzˈaq kyuˈn kyajaw. Ikyqintzintla wejiˈy, qˈontz chˈin weˈ tiˈjjo nxi tqˈoˈn kye t‑xjalila.


Pablo, Cristo Jesús ktei bata shäk Säkeklä ki̱ ishena jekäi ki̱ka, ikablele se̱ne kseka tso̱ Cristo Jesús ja̱mi ma̱k kju̱ei. 	 Ayiˈn Pabl, jun tsanjil Jesucrist; chqˈoˈnqiˈn tuˈn tajbˈil qMan Dios, ikyxjo tzeˈnku bˈantnin tiˈj tuˈn, tiˈjjo tkabˈ qchwinqil noq tuˈn s‑ok qmujbˈin qibˈ tukˈa Crist, a Jesús.


Jera ije te ijewa kúka te isha: —Mane jula patkawa̱ña yis da taza na ra, je ne te yis ju̱emiksa̱ rä. 	 Ex tzaj ttzaqˈwin Jesús qeˈy: Atziˈn jun, a nkux tmulin twa junx wukˈiy; atzin kxel qˈoˈn wejiˈy toj kyqˈobˈxjal.


Ka irä jiye kuna ta, Säkeklä wa̱ ka je ijula si̱ janewa̱ bitaba ra, je wa̱ ñaebä ka ba janakwa̱ bitaba. 	 Quˈn qa ma chi el ttxˈeˈmin Dios aj Judiy, aye tqˈobˈku tqan lobˈj, ex ikyxjo kyeˈ, ¿Tin quˈniltz nlay chi el txˈemin kyeˈ, qa ma tzˈel kyiˈjliˈn?


“Bäije bas kteke̱ bäli te jira wa rä, bas ssërcha̱miwa̱ ji̱a ki̱ka. “Bäije bas ji̱ake̱ jira wa rä, bas ja̱ñami ji̱a ki̱ka. 	 Kyˈiwlinqexix kyeˈ, a ayiˈy at waˈyaj kyiˈja jaˈlin, quˈn tzul jun qˈij tuˈn kynoja. Kyˈiwlinqexix kyeˈ, a ayiˈy nchi bˈaj oqˈa jaˈlin, quˈn tzul jun qˈij, jaˈ kchi tzeˈjilxa.


Jekäi bas ne wà sá oloi karmika̱ rä, sá ssërmi a̱naa rä. 	 Tuˈnpetziˈn, nqo tzajala kyiˈja, quˈn ayiˈy ma chi oka te qtzaljbˈila tzaluˈn twutz txˈotxˈ, ex te jun nimsbˈil qbˈiˈy twutz qMan Dios tiˈjjo qaqˈiˈn, aj tul juntl majtl.


Yis Ká ju ska ija̱r bala tkeleksa̱ tso̱ ta̱i. Ke ikuna jekäi ra, ka yis wa̱ iyinak. Yis maju̱ ka̱ yuläkba bas ia̱. 	 Quˈn toj tja nMaˈn at nimku najbˈil, jaˈ tuˈn qnajane; noqit ntiˈ, matla txi nqˈmaˈn kyeˈy. Tuˈnpetziˈn, ma chinka bˈinchil jun kynajbˈila.


Jekäi ite sa̱ emana wa irä, bakleka̱ wa irä, blu wa irä, ka jita wa irä, ka kololewa̱ kuna wa irä, kololewa̱ kjanaklä ye wa irä, jewa biköle ia̱ ite ka̱wei ma, ininaklä ijula wämo ki̱ iräle iwätsa̱ ki̱ iräle. 	 Ex ikyxjo, kubˈ tbˈinchin tuˈntzintla kyechitjo tkyaqil xjal twutz txˈotxˈ. Exla qa at kyoklin mo minaj, exla qa qˈininqe mo qa yajqe, exla qa tajaw aqˈuntlqe, exla qa aqˈnilqe, iltaq tiˈj tuˈn tok kyechil tiˈj tman kyqˈobˈ mo tiˈj kyplaj.


Jekäi ji kissënak je wa̱ ka sä tsulenakwa̱. Ka irä jiye kuna ta, sa̱ shka̱li̱ble Säkeklä te je rä tkeleju̱mi sa̱ je̱r ska, Wikblu Sikina me̱le sa̱ ia̱ oloi ja̱mi. 	 Ex nlay qo numj tuˈnjo qˈuqbˈil qkˈuˈj lo, quˈn ate Dios ma nojsin te qanmin tukˈa tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj, noq tuˈn Xewbˈaj Xjan, a tzaj tqˈoˈn qe.


Je ke̱i wà Jesús wa̱ dulanak wa ñasikawa̱ iwä ja̱mi te isha: —¿Yi bä rä bakleka̱ bäi si̱ ka̱jöir gobierno ja̱mi wa sha̱na rä na? 	 Tojxjo maj anetziˈn, o tzaj laqˈeˈy, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin, tkˈatz Jesús, ex xi qqaniˈn te: ¿Ankyexixtl nim toklin toj Tkawbˈil Dios toj kyaˈj?


Maile ra bas kja yinak yakei, weikanak biköle wäna, ata maile ra bas dewa̱ña sa̱ tso̱ weikanak jekäi wa ra ñaebä. 	 Quˈn atku junjun maj, ma chi ok yisoˈn junjun kyeˈ, ex iteˈ junjun ma chi ok bˈyoˈn kywutzxjal. Me iteˈ junjuntl ok kymujbˈin kyibˈ kyukˈa txqantl nimil, qˈol jun tumil tuˈn tjaw kyin kyibˈ toj kynimbˈil, tej tul kaniˈn nya bˈaˈn tzeˈnku luˈn kyiˈj, noq tuˈn tpaj kynimbˈil.


Ata ka maikäi iwa̱ imewa̱klei biköle te iktä ssëke̱ tsa̱na ki̱ka. 	 Me mix jyete tumil kyuˈn tzeˈn tuˈn tkubˈe bˈyete, quˈn tuˈn kykyaqilx xjal tzunxixtaq nchi bˈin tiˈjjo ntqˈmaˈntaq Jesús.


Ijewa tapar kajali Galilea ska ra, Jesús te isha ijewa ia̱: —Ditsä yäbei rä ju̱nakksa̱ ditsä jula na; 	 Qikyˈlinxiˈy antza, ex nqo bˈettaqa junx toj txˈotxˈ te Galiley, tzaj tqˈmaˈn Jesús qeˈy: Ayiˈn, a Tkˈwal Ichin, kchin xel kˈayiˈn kyexjal


ji biketse etkabä ktei blelewa̱ wawa̱k je̱r ssële ka nui ta käi. 	 Ex il tiˈj tuˈn tkubˈ kynimin a t‑xilin qnimbˈil, nya tukˈa kabˈe kykˈuˈj.


Ata ikuna sá weikarke̱ ra, je rä bas je̱r pablenaklä, ñakäi bas tsa̱tkenakläksa̱. Je su̱ta ikuna sá je̱r pablerke̱ ra, je rä bas je̱r pablenaklä, je wà bas dulanaklä weikane wäkukäk jishtä sá te je shtä weikane wäkuke käi ñaebä. 	 Exla qa ma tzˈikyx quˈn tuˈn tpaj tbˈi Crist, mo qa nqo tzalaja tuˈn chewsbˈil qanmiˈn tuˈn, tkyaqiljo lo n‑ajbˈin te chewsbˈil kyanmiˈn, ex te kolbˈil kyeˈy, tuˈntzintla kyweˈxixa toj kynimbˈila toj tkyaqiljo yajbˈil n‑ikyˈx kyuˈn, tzeˈnkuxjo qeˈ n‑ikyˈx quˈn.


Ka irä jiye kuna ta, ba rä teleksa̱ Olivo ka̱niki̱ka ska, je ne tkenawa̱ni Olivo bäi ja̱mi rä, ata ka jekäi iwe̱ rä kuna, jekäi ra tjabana ijula si̱ tkercha̱miwa̱ni ikalí ja̱mi rä. 	 Quˈn qa ayiˈy nya Judiyqiˈy, ma chi el txˈemiˈn tiˈj jun toj kˈul tqan lobˈj, tuˈn kyok xikybˈiˈn tiˈj jun toj ja tqan lobˈj, a mixsin yaˈtzjo kyeˈ, ayeˈ tqˈobˈkuxix tqan lobˈj, ayeˈ aj Judiy, qa ma chi meltzˈaj, chi okil xikybˈin tiˈjxixjo ttxuyil tbˈanil tqan lobˈj.


Je “imineka̱ju̱”, ¿jiräni je wà rä na? ¿Ka irä säkätä iminewa̱ju̱ ishäkä niki̱ wà na? 	 Atzin jaˈlin, ¿Tiˈtzin ele yol lo, qa ma meltzˈaj toj kyaˈj? Atzin ntqˈmaˈn qa nej xkutz toj kyaˈj, tuˈn tkˈuˈl tzaluˈn twutz txˈotxˈ.


Iwa rä yis ia̱ issër sá Jesús ktei bata shäk wa jaksa̱ Säkeklä te kjayinak ibata ska, jishtä tululeksa̱ kota̱nakcha̱wa̱ wa käi. Sá ianacha̱wa̱ kje jile su̱nakbä käi ka̱jiska wa wa̱, ángel wa wa̱ irä ditsä wa̱ irä. 	 Quˈn toj nwutza, a awoˈy tsanjil Jesús, ma qo kyij tqˈoˈn Dios te nyakuj ntiˈ qajbˈin, tzeˈnku jun ileqˈ, a o bˈant tiˈj tuˈn tkubˈ bˈyet. Ma qo okxa te jun kykaˈybˈil tkyaqil tchˈiysbˈin Dios tiˈj qmutxbˈil qibˈa; kywutz angel ex kywutz kykyaqilxjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ.


Ata yis suanawa̱ bas ki̱ka, yis shka̱bla bas bata ki̱ka iö je weikarwa̱ kje ka wata. 	 Erman, nim nchin bˈisiˈn kyiˈja, tuˈn ma kyij kytzaqpiˈn kynimbˈila, ex atziˈn waqˈiˈn kyxola bˈalaqa noqx ma kyij najx.


Ipaiklä wäñinaka̱ oloo suruuwa̱ si̱, ka̱jiska sua skuäk wa ia̱ ka isuka̱nak je kjekla surulita. 	 Ex t‑xbˈalin ox qoptzˈajx wen, manyor sjaninx tzeˈnku jun bˈuˈẍ, a aˈkxtaq tbˈaj txjet.


Jekäi Säkeklä je̱r bäi shäke̱ yi ra ije̱r bäi shakle käi, ñakäi yi je̱r doloi tewa̱kle ite käi, je je̱r doloi tewe̱ke̱ ite. 	 Quˈn ate Dios at tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj tiˈj jun xjal noq aˈlchaqx kyetz, ex ax Dios aku txi kujsin te tanmin jun xjal, ex aˈlchaqx kyetz, noq qa taj.


Je wa̱ itsa̱ku̱ detse̱ plato ki̱ cha̱mi ite je busi ia̱, kjepa je busi te icha̱mi ia̱mi ia̱. 	 exsin xi tiˈn toj jun laq. Xi tqˈoˈn te txin, tuˈn t‑xi tiˈn te tnana.


Herodes bakle Judea ke̱i tsa̱ku̱i ye, je ke̱i ska ra chui ekla bakle kie rä Zacarías. Ije rä ikja̱nei wa̱kña Abías wa ra. Ise̱naklä kie rä Elisabet. Je rä Aarón batala ekla. 	 Teˈ attaq Herodes kawil toj Judey, attaq jun chˈuq pale tzajnin tiˈj tyajiljo jun qtzan pale Abías, ex tojjo chˈuq anetziˈn tokxtaq jun pale, Zakariy tbˈi. Ataqtzin t‑xuˈjil Zakariy, Lisabet tbˈi, tzajnin tiˈj tyajiljo qtzan tnejil pale Aarón.


“Bas kjöwa̱julu ña̱la kjäshtäklä bala siklewa̱ tsi̱ne ja̱rka. Ka irä jiye kuna ta, sä weikanacha̱kläwa̱ ska sä kjäkläwa̱ kjäshtäklä ja̱r dä shoo, je ña̱le̱i rä bukleju̱mi sho̱lo̱o̱; je wà sä kjämi rä ta̱i. 	 Ku kyokxa tojjo tal tjpel bˈe tal muchˈ te chwinqil. Quˈn atzin ma tij tjpeljo ma tij bˈe, tbˈanilx wen toj kywutzxjal, ex ma nintz nbˈaj bˈet toj; me atzin bˈe anetziˈn nqox tiˈn toj najin.


Ñerä ite jekäi ji bäi sherami ji̱a ijewa ia̱ ra, ije̱k bala butsa ijewa yika, kjepa iminetse̱mi ka̱jöir ska. 	 Ex tzmataq nkyˈiwlin, bˈeˈxsin el tpaˈn tibˈtz kyiˈj, ex texjo paq anetziˈn, bˈeˈx xi qˈiˈn toj kyaˈj.


yis wetsanakläksa̱ Judea ska ka kte ssäk kuna wa yika, ñakäi Jerusalén ska ji tso̱ yis wa̱ me̱nak sä sikii wa ia̱ je kukäklä ijewa wa̱ je̱r baa wà, 	 Ex chi kubˈsin kywutza te Dios, tuˈn nkleta toj kyqˈobˈjo xjal nya nimilqe, a iteˈ toj txˈotxˈ Judey. Quˈn ex atjo oyaj qˈiˈn wuˈn, a tzaj kyqˈoˈn tuˈn t‑xi wiˈn kye erman toj Jerusalén, noqxit tbˈanilx tzˈele toj kywutz,


Jekäi ite isha rä ka iwakei je̱r wà kuna. Ata ije rä chui wa tsa̱ku̱i je año bala na ki̱ka, ite ibata shaba jishtä Jesús kiana duäkwa̱ ijewa biköle säkei ye rä käi. 	 Me ante Caifás nya tuˈnx tibˈxtaq nyolin; qalaˈ tuˈn Dios. Quˈn tuˈn toktaq te tnejilxix pale, tzaj tqˈoˈn Dios tqanil te, qa iltaq tiˈj tuˈn tkyim Jesús te kyxel xjal aj Judiy,


Je ne oloi ja̱mi sä rä to̱leksa̱ ipi wà, ñakäi sä shirilewa̱ rä jalewa̱ bitaba rä, Säkeklä je̱r bäi shä rä bäi si̱wa̱ ki̱ka. 	 Tuˈnjo tchkyˈel Tkˈwal ma qo kotpaj toj tkyaqil nya wen, ex ma kubˈ tnajsin qil, noq tuˈn nimku t‑xtalbˈil,


—Kju̱awa je tsa̱tkaksa̱ ite, ata iwakei ia̱ ka je̱k tsa̱tkerksa̱. ¡Ikuna ije rä Israel wa tsa̱ku̱i ra, ije̱k wäyö ja̱wo̱té cruz ja̱mi jí kje ra! Je ra sä te ije biketsemi. 	 ¿Tzeˈn tten nbˈaj klettaq junjuntl xjal tuˈn, me antetz, mix klet‑x tuˈnx tibˈ? ¿Ma nyaˈtziˈn nmaq kawil qibˈaj, a awo aj Israel? In tkuˈtz twutz cruz jaˈlin, tuˈn t‑xi qnimin.


ju̱ñelewa̱ Säkekewa te bas ia̱ däli ukä me̱mi isäkei ye, bas te rä Säkekewa Cristo ne kja̱nei we̱ke̱ ki̱ka. 	 Ex bˈiˈn kyuˈn qa a qAjaw ktzajil qˈonte jun oyaj toj kyaˈj kyeˈy, qa ma chi ajbˈin te Crist, quˈn axixsin kyejiˈy kyAjaw.


jishtä ikabla sa ká wa ia̱ käi, Abraham irä ibatala irä jewa ia̱ del käi.” 	 Ikytzin tqˈma ojtxe kye qtzan qyajil Abraham ex kye txqantl kchi ul itzˈje.


Ata iwa̱ dulanak wa te isu̱a idaju̱té tipä bata ki̱ klä wà ra, ijewa male̱te̱nacha̱wa̱ te isha ñaia̱: —Wikblu irä. Jekäi ijewa kjoyina ta̱i, sua wa̱. 	 Tej t‑xi qkaˈyiˈn te nbˈettaq tibˈaj aˈ, bˈeˈx o jaw ẍchˈin wen tuˈn qxobˈila: Jun ma tij klelin, qo chijiˈy.


Jekäi mika̱ ditsä tapar tso̱ chu̱li̱i̱ te ji wá̱ Pablo te su̱a ra, ijewa kjoyina täkii Licaonia wa ktä wà: —¡Sä kekläí wa dewa̱julu sa̱ sha̱na ditsä ye! 	 Atzaj teˈ tok kykaˈyiˈn a otaq bˈant tuˈn Pabl, bˈeˈx i ok ten kye xjal ẍchˈil tojjo yol kye xjal te Licaonia, ex kyqˈma: Diosqe kyeˈ, a iky qeˈ tzeˈnku ichin, a loqe ma chi kˈuˈl qxol.


Ka sa̱ wa̱ ji biketsane etkabä ra, ka sa̱ ia̱ Säkeklä wäbätsenak. Ka irä jiye kuna ta, yi ñasikäke̱wa̱ Säkeklä ja̱mi wa, jewa kiana ibiketsäk ije kaldu si̱, ñakäi ije ne rä ipayuläk wa ia̱ ji ma̱k rä. 	 Ex ikyxjo qe jaˈlin: Il tiˈj tuˈn tten qnimbˈil tuˈntzintla qel wen twutz Dios. Quˈn tuˈn qa at jun xjal qa taj tuˈn tok tmujbˈin tibˈ tukˈa Dios, ex tuˈn tel wen twutz, il tiˈj tuˈn t‑xi tnimin qa itzˈxix te Dios, ex qa aku tzaj tqˈoˈn jun tbˈanil chojbˈil te kyeˈ, ayeˈ nchi jyoˈnxix tiˈj.


Ñerä je ka̱ oloi rä oloo si̱ te yis wäbala salawa̱wa̱. Je ki̱ka yis da shkä wa te yis wajiami 'sjulaka demiju̱ Damasco ska. 	 Me tuˈn bˈeˈx in kyij moẍixa, tuˈn spikyˈimil, noqtzin i xi xkoˈntza tzma Damasco kyuˈnj wukˈiy.


Jera ideju̱ni te ijewa ku̱ani käpelecha̱wa̱, ka ijewa ia̱ käpe wäkolor ji̱a ki̱ka. Jekäi ka ijewa je̱r na idene jiräni ite ikúkeí̱ ska. 	 Teˈ tmeltzˈaj juntl majl kykˈatzjo t‑xnaqˈtzbˈin, ex ikyxljo, nchi ktantaql teˈ kyel knetl tuˈn. Ex mix tene tumil kyyol te, quˈn mix kypaˈyix watl.


kjepa bas ska ra minakju̱ Macedoniaka, je Macedonia ska ra bitäkni bas ska, bas wa̱ yis tsa̱tkäklä yis minaklä Judea ska. 	 Quˈn kubˈ nximiˈn tuˈn wikyˈa kyukˈiy, aj nxiˈy toj nbˈeˈy tzmax toj txˈotxˈ te Macedonia. Ex aj nmeltzˈaja, tuˈn wikyˈtaq juntl majla lol kyeˈy, ex tuˈn kymojintaqa wiˈja toj nbˈeˈy, aj nxiˈy toj Judey.


Jera ite yaba kukawa̱, duacha̱ ite ijewa sha̱na, je kukacha̱ ite jula naka, jera ite isha ijewa ia̱: 	 Tzaj ttxkoˈn Jesús jun tal kˈwal, ex kubˈ twaˈbˈin kyxolx, ex jaw tchleˈn. Xi tqˈmaˈn kye:


ñakäi ji nui ka tse̱rju̱mi bas ki̱ka Moisés wa̱ ka̱wei me̱leta̱na oloi ja̱mi, je nui tse̱rju̱mi rä ije ne oloi ja̱mi, biköle yi te ije biketsa käi. 	 Ex noq tuˈn Jesús, kykyaqiljo kchi nimil tiˈj, ok kchi kletil te tkyaqiljo il ntiˈ chojbˈilte tjaqˈ tkawbˈil Moisés.


Seis mes deka̱ ra, Säkeklä te ángel kie Gabriel patkami Galilea ke̱i ki̱ jukläyäkä tso̱ etka kie Nazaret ni ska, 	 Tbˈajlinxiˈ qaq xjaw toklin tzˈaq tal Lisabet, teˈ t‑xi tchqˈoˈn Dios angel Gabriel tzma Nazaret, jun tnam toj txˈotxˈ te Galiley,


Jekäi ke sä shtirina ji bäi wa̱k. Ka irä jiye kuna ta, ka sä shtirinecha̱wa̱ ra, sa te iwä kukemi ike̱i dewa̱ ra. 	 Tuˈnpetziˈn, mi txi qtzaqpiˈn tuˈn qbˈinchin teˈ wen, tuˈntzin aj tkanin tqˈijil chojbˈil, kqlaˈbˈil jun chwinqil te jun majx.


Jera ijewa wäbala wajuena. Jera Jesús te ijewa je̱r ku̱a tsa̱na, te isha: “¡Issö! Ke yi a̱ni ku̱ ijuñopa.” 	 Ex bˈeˈx i kaˈyin kywutz. Me xi toqxeninxix Jesús kye kyjaluˈn: Me mi kubˈ kyyolin kyeˈ kywutzxjal.


Je rä io̱naklä jishtä iyile jile bata shäk Isaías ja̱mi te ishe käi: 	 Bˈajjo ikyjo, noq tuˈn tjapin bˈajjo a kubˈ ttzˈibˈin Isaías, a yolil Tyol Dios ojtxe, tej tqˈma:


Sa̱ wa̱ iju̱ñer saje wa rä Säkeklä ja̱mi, ata ka̱jiska wa kalabe tso̱ rä kololewa̱ ale yakei wa̱. 	 Quˈn bˈiˈn quˈn, qa tkyaqiljo nya nimil tokx tjaqˈ tkawbˈil tajaw il. Me atzin qe, te Diosqoqe.


¡Bas ka wä wajuenak kuna wa! ¿Mane rä dälätsalewa̱ si̱ rä, ji me̱leka̱, ata idäläwa̱klä je me̱leka̱ siki tewa̱k na? 	 ¡Ntiˈ kynabˈla, ex moẍqiˈy! ¿Ankyeˈ nimxixtl toklin? ¿Ma apela oyaj, mo qa a t‑altar Dios, a s‑ok qˈonte oyaj te xjanxix twutz? Kxel nqˈmaˈn qa junx kyoklin kykabˈil.


Ñakäi ije ja̱mi Wikblu Sikina iwa̱ me̱nak Säkeklä kablele käi je wà bas nina, bas te kte yina si̱, ale bas tsa̱tkerke̱ksa̱ ktei baa ssa ra, je biketsa ra. 	 Ex ikyqex kyejiˈy jaˈlin, ma chi ok kyeˈ te Ttanim junx qukˈiy, noq tuˈn Crist, tej t‑xi kynimiˈn Tbˈanil Tqanil kolbˈil. Ex tej t‑xi kynimiˈn, ma tzˈok kyechila toj kyanmiˈn, a Xewbˈaj Xjan,


Bas bakle rä dulecha̱wa̱ shirinak ebä, ji yakei wakbläk ebä. 	 Quˈn ojtxe kyimnintaq otoˈye twutz Dios, noq tuˈn tpajjo tkyaqil qil ex jniˈ qachbˈil,


Je ia̱ yie bekwä bäli ñinak ka̱ñir dawa̱ ra je me̱mi. 	 Ex ktzajil nqˈoˈn kychwinqil te jun majx, a nqoptzˈaj toj kyaˈj, tzeˈnku cheˈw njawil qlixje.


Jekäi kte yöle rä ka tse̱nakju̱mi kuna. Jekäi ikuna rä yi ia̱ Säkeklä ktä rä me̱le je wakwa sha ite säkeklä wa ni ra, 	 Atziˈn jaˈlin, bˈiˈn quˈn, a tzˈibˈiˈn toj Tuˈjil qMan, tzˈaqlexix ex ntiˈ tkyˈi. Quˈn qa ax Dios ok qˈoˈnte kybˈi te diosqe, a ayeˈ i xiˈ kˈmoˈnte Tyol ojtxe,


Säkekewa Jesús je̱r bäi shöpa bas biköle ia̱. Amén. 	 Noqit a qAjaw Jesús tzaj qˈonte t‑xtalbˈil kyibˈaja, a ayiˈy Ttanim Dios. Ikyxitjo.


Jekäi ite isha ki̱ka, ñawäsaka ditsä te ije kukeke̱wa̱. Ata ka yi a̱ni wa̱ ikolonewa̱ si̱, ka ike̱i däwa̱ba ki̱ka. 	 Tuˈntziˈn tyol Jesús ikyjo, kyajtaq tuˈn tok kytzyuˈn, ex tuˈn tkux kyqˈoˈn toj tze; me mix aˈl jun aqˈpin tqˈobˈ tiˈj, quˈn naˈmx tpon kanin tqˈijil, tuˈn tkyim.


Jera ka iwa̱ ka̱ me̱ne iia̱, ata ite isha iia̱: —Ma cho̱ni bä juka ba saka wa wäki̱, jewa ia̱ ba te ipake ji e̱e̱na si̱ wá̱ Säkekewa te ma ia̱ käi, ñakäi maikäi ije̱r bäi sha ma ia̱ käi. 	 Me mi xi ttziyine Jesús; oˈkx xi tqˈmaˈn te: Kux tzˈajxiy tjay kyukˈa t‑xjalila, ex qˈmanxa kye jniˈ xbˈaj tiˈja, ex tzeˈn tten saj qˈaqˈin tkˈuˈj Dios tiˈja, tuˈn tel weˈy.


Ñakäi ije ska ji bata shäk wa irä, sä sikii wa irä, biköle ko̱tälecha̱wa̱ ishäkä ki̱ka wa irä, jewa pi ko̱na. 	 Quˈn tojjo tnam lo ma knetjo kychkyˈeljo yolil Tyol Dios, junx kyukˈa jniˈ nimil, ex kykyaqiljo i kubˈ bˈyoˈn twutz tkyaqil twutz txˈotxˈ.


Je isha̱ jolona dika yäkä na, jewa ne rä kte ssäk wa rä. 	 Ex atl tzeˈnku txˈotxˈ nim tqan txˈiˈx toj. Nbˈaj kubˈ kybˈiˈn Tyol Dios,


Ata guardia wa tsa̱ku̱i Lisias deju̱, je te täkili wà ije bakaksa̱ sá jula na. 	 me atziˈn tej tnejil xqˈuqil, Lisias tbˈi, bˈeˈx okx tlimoˈn tibˈ, ex tukˈa tkyaqil tipin, bˈeˈx el tiˈn qeˈy,


Ata biköle yi däke̱ yis wäki̱ te yis ktä ssëke̱, je wawá̱ ite ra, jishtä käi je wakei rä pake mar yie: 	 Kxel nqˈmaˈn jun tumil kyeˈy tzeˈntzin t‑xilin jun aˈla ktzajil lipe wiˈja, a nkubˈ tbˈinchin a nxi nqˈmaˈn.


Jera Pedro irä Juan irä te ijewa kúka: —Bas ku̱ ibiketsö, mane rä bäi Säkeklä wäna rä, ¿bas ktä ssë Säkeklä ktä ssë tsa̱ta na? 	 Me xi ttzaqˈwin Pegr ex Juan kyjaluˈn: Kybˈisinkuy qa wenxix twutz Dios, qa ayiˈy tuˈn kykubˈ nimit, ex nya Dios,


Ijewa rä kota̱nakcha̱wa̱ espada wà, ñakäi minak jar ka̱ etkä kju̱awa kju̱awa bena ska. Ñakäi Jerusalén wäturmiwa̱ ka̱ etkä wa klä niki̱ka, bikö ijewa ia̱ ka̱ me̱rke̱ kjaju̱ kje. 	 Iteˈ junjun kye kkyimil tuˈn kxbˈil, a kabˈe tste. Ex iteˈ junjuntl kchi xel xoˈn toj tze tojile tkyaqil twutz txˈotxˈ. Atzin teˈ tnam Jerusalén, noqx techx kbˈajil waˈbˈin teˈ kyuˈnxjal aj il, ex tzmaxi aj tjapin bˈajjo ambˈil, a xi tqˈmaˈn Dios.


Ata mane yika bas kiana suanak rä, je she mar yie bas ia̱: Bas suano rä yi te sa ktawa̱ ukä ska ra, irä ka̱wei ta sä tuläk sä tuläklämi ja̱rka je wakei yika. Yis te ishe bas ia̱ jekäi irä, je ne yika bas suano rä. 	 Me ok kxel nqˈmaˈn weˈ kyeˈy, alqe tuˈn kytzaja xobˈiˈy. Chi xobˈtziˈn teˈ, a at toklin tuˈn kykyimxjal tuˈn, ex at toklin tuˈn kyxi qˈoˈnxjal tuˈn toj qˈaqˈ te jun majx, aj tkyimjo kyxmilil. Twutzx te, antza chi xobˈa kyeˈ.


Ma je̱köka̱; ma cho̱wa̱ni i̱ski̱. Jekäi ma miña ijewa ra ka ji a̱ni biketsale kuna, yis ne te ijewa patkaté rä ki̱ka.” 	 Weˈksa, kux kuˈxa, ex kux txiˈy kyukˈa; ex mina ja kaˈmin tkˈuˈja, quˈn ayin weˈ ẍin tzaj chqˈonkye.


Yie wekte sheke̱ Säkeklä ia̱, ka yis wa̱ bas mane a̱ni wäoka̱ne ki̱ka, ata Crispo irä Gayo irä ebä wäukewa̱ yis te rä. 	 Chjontex qMan Dios, mix aˈl jun kyeˈ tkuˈx toj aˈ wuˈn te jawsbˈil aˈ wuˈn, qalaˈ oˈkx Crispo ex Gay.


Ka irä jiye kuna ta, yis te bas ia̱ kte me̱mi je̱rike me̱mi, je ka wätkenak je ka kúkanak bas da kju̱atkäk wa mane a̱ni ia̱. 	 Quˈn tuˈn ayin weˈ kchin xel qˈonte kyyola, a nimxixjo kynabˈl, a mix aˈlx jun kyajqˈoja aku tzikyˈx kyuˈn, ex mix aˈlx aku xkye tyolin kyiˈja.


Jera ije te iju̱ña Jesús biteju̱té Judea ska deni Galilea ska ra, imineju̱mi Jesús yuläk. Jekäi ite ikia pjoo minak iyaba bäiwa̱kni, yëë iduärawa̱ ki̱ka. 	 Atzin te tok tbˈiˈn teˈ aqˈnil qa o tzˈajtz Jesús Judey, tuˈn tpon kanin toj Galiley, bˈeˈx xiˈ lolte, ex kubˈsin twutz te, tuˈn t‑xiˈ qˈanil teˈ tkˈwal tzma tja, quˈn chˈixtaq tkyim.


Jera Jesús te isha: —Ma cho̱ ma se̱naklä kiäk, jekäi bä bitäni. 	 Ex xi ttzaqˈwin Jesús te: Ku txiˈy qˈolbˈil teˈ tchmila; ex ku kytzaja tzaluˈn.


Je kte sha ite tsa̱na. Jera Pedro te ikia tsa̱mi iwakei ebä, jeska ite iuñami. 	 Tej tbˈaj tyolin Jesús, ex teˈ tbˈinte Pegr ikyjo, bˈeˈx ex tkˈleˈn najchaq chˈintl, exsin ok ten yisolte tuˈn tqˈma, qa tuˈntaq tbˈajjo jniˈ ikyjo tiˈj.


Ata bas wädular dä Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewe̱ sha̱na yis te sä wätelewa̱ wa sha̱ ekla wäyeksa̱ni bas ia̱. ¿Jekäi bas ki̱ yis shena Judío wa Tsa̱ku̱i wäyäkksa̱ni bas ia̱ na? 	 Me naqˈleqiˈy, tuˈn t‑xi ntzaqpiˈn jun xjal jpuˈnkux toj tze, noq tuˈn tikyˈsit nintz qˈij kyuˈn te Xjan Qˈij. ¿Kyajtzintza tuˈn t‑xi ntzaqpinjiˈy a nmaq kawil kyeˈy?


bas wa̱ ju̱ñenak wa ka weikäk täkili wà kuna, ata se̱nak bäi je oveja wa wa̱ mablenak. 	 Ex mi tzˈok kyqˈoˈn kyibˈa te kyajawjo oqxeninqe kyeˈy; qalaˈ tok tilil kyuˈn, tuˈn kyoka te jun yekˈbˈil kywutz.