Etaba kicha Jesús katke jukläyäkä etka ska ra, jeska jäiyi ekla pa kalabe iale lepra wa̱ je deju̱ ikatke ska. Ñerä ite Jesús su̱a ra, ije̱tkawa̱ wakte iwäja̱mi, ka̱kia iia̱ te isha: —Säkekewa, ba ki̱ ishena ra, ba ia̱ yis bäirmini yëë. 	 Jun qˈij, attaq Jesús toj jun tnam, kanin jun ichin tkˈatz, ex otaqx yajx tuˈn jun txˈaˈk noqx n‑el lemimin. Atzaj teˈ tok tkaˈyin Jesús, kubˈ meje, exsin kubˈ t‑xoˈn twutz tzmax twutz txˈotxˈ. Jaw kubˈsin twutz kyjaluˈn: Ay wAjaw, qa taja, bˈaˈn tuˈn nkubˈ tqˈaniˈn tukˈa nyabˈila.


El wa, sá bala butsa̱na bas yika berbena bala ta, ka su̱le ta, ata del ssële sa̱ je̱r ska sá kajali bas da käi, jera ki̱ta sá ssërke̱ sa̱ me bas su̱awa̱ni käi. 	 Me atzin jaˈlin, erman, tukˈa telin qpaˈn qibˈ kyukˈiy, mi nloˈntl kywutza jaˈlin, me kukx nchi kubˈ qnaˈnjiˈy toj qanmiˈn. Ex tuˈn ikyjo, nimxix qaja tuˈn qxiˈy lol kyeˈy.


Ale täkili ta bas jäkläkwa̱ därërë kte baa yinak yis wa̱ je ja̱mi, Jesucristo ktei wapautäle je ja̱mi, ñakäi kte blelewa̱ ka ju̱ñenakwa̱ kuna sa̱ ke̱i etkä etkä bakle skaté kjayile je ja̱mi, 	 Qnimsinks tbˈi qMan Dios, quˈn oˈkx aku kubˈ waˈbˈin kyeˈy jikyinxix tojjo Tyol, a o bˈaj nqˈmaˈn kyeˈy, ex tojjo xnaqˈtzbˈil tiˈj qAjaw Jesucrist. Ex atziˈn luˈn ikyxjo tzeˈnku bˈantlin tiˈj tuˈn Dios atxix ojtxe, teˈ naˈmxtaq tkubˈ xkye tkyaqil.


Juan te isha ijewa biköle ia̱: “Yis te bas wäukewe̱ke̱ diklä wà; jeiräta ekla daju̱ ji̱a oloi ta yis tsa̱ta. Jekäi ka yis dä bäi si̱ kuna isandalia wämu̱aklä wäyäkksa̱bä jibä. Ije te bas wäukewe̱mi Wikblu Sikina wà, ñakäi yökö wà. 	 Me atzin te Juan xi qˈmante kye kyjaluˈn: Me metzin weˈ, nchi kux nqˈoˈn xjol toj aˈ te jawsbˈil aˈ, te jun yekˈbˈil qa ma tzˈajtz tiˈj kyanmin. Me ante tzul wiˈjxiy nya noq oˈkx tuˈn kykuˈxxjal tuˈn toj aˈ, qalaˈ kxel tqˈoˈn Xewbˈaj Xjan toj kyanmin te jun majx te patbˈil jniˈ il toj. Quˈn at nimxixtl tipin tzeˈnku weˈ, ex ntiˈ we woklin nipe tuˈn woka te taqˈnil.


Jekäi ¿jiye wata sä sher kju̱awa wa ktei wabiketsäkksa̱ na? Ata ¿ka bas kiana rä sa̱ sha̱na wa ne ktei wabiketsäkksa̱ rä na? 	 Quˈn ntiˈ wokliˈn tuˈn nkawiˈn kyiˈj xjal, a nya nimilqe; oˈkx te Dios kkawil kyiˈj. Me atzin kyeˈ toj Ttanim Dios, bˈaˈn tuˈn kykawin te kyibˈa kyxolxa, ayiˈy nimilqiˈy, tiˈjjo kybˈinchbˈiˈn.


Jekäi jewa demijulu Juan wäki̱ te isha iia̱: —Rabí, ale shkele ba ra Jordán a̱mi kata ktei yile ba wa̱, ñera je te sä wäukewe̱ kate. Jebä ja̱mi biköle marmi. 	 I ul t‑xnaqˈtzbˈin Juan tukˈa, ex xi kyqˈmaˈn te: ¡Xnaqˈtzil, kaˈyinxa! A xjal at tukˈiy jlajxi Nim Aˈ Jordán, aj tqˈmay qeˈy qa wen; nimxjal nchi kuˈx tqˈoˈn toj aˈ te jawsbˈil aˈ, ex tkyaqilxjal ma cheˈx lipe tiˈj. Ajo lo nya wen toj qwutza.


Jera yie isha: ‘¡Ka irä jekäi kuna Säkekewa! Ñera jile ñá käi, ka sikina kuna käi, mik a̱ni ka baklewa̱ yis kjä na.’ 	 Xitzin ntzaqˈwiˈn: Mina, wAjaw, quˈn naˈmx tokx toj ntziˈy jun tiˈla, a nya wen tchyoˈljtz qxola, tzeˈn kyij ttzˈibˈin tojxjo ojtxe qkawbˈila.


Sa̱ wa̱ iju̱ñer sä oloi bakleka̱ wa ne rä ji bäi shäk o̱nak oloi ja̱lewa̱ wa ia̱ rä. 	 Ex bˈiˈn quˈn, qa alkye jun nkubˈ qˈoˈnte kyˈiwbˈil kyibˈajjo xjal, nimxixtl teˈ toklin kyibˈajjo txqantl xjal, aye nchi kubˈ tkyˈiwlin. Tuˈn ikyjo, ate Melquisedec nimxixtl toklin tibˈaj Abraham.


Jekäi sa pakale ji wa̱k ki̱ka, wäsi̱wa ji yakei wakble te yis wäyuawa̱, jekäi je wà ite yis ktawa̱. 	 Quˈn noq tuˈn il, bˈeˈx txˈixpitjo kawbˈil, ex ma chin kubˈ sbˈuˈn, tuˈn nxiˈy toj najin, noq tuˈnxjo kawbˈil, a nqanintaq wiˈja, tuˈn tpaj wila.


Jera ite isha ijewa ia̱: —Bas kla ju̱omi ko̱no ektaka sä jula wämo kja̱ne. Jeska bas te ikukemi. Jekäi ijewa te iju̱ami je kja̱ne. Jera iwakolona ta̱i ka ijewa ia̱ isika̱nakka̱ kjekla. 	 Tzaj tqˈmaˈnl Jesús qeˈy: Xoˈnkuxjiˈy kypaˈy toj juntl ttxlaj bark, toj kyman qˈobˈa, ex kchi tzyetil kyiẍ. Ikytzin kubˈ qbˈinchinjiˈy. Tbˈajlinxiˈ ikyjo, mix jatza pa quˈn toj aˈ, tuˈn talil txqan kyiẍ tkuxtaq toj.


Je su̱ta sa̱ tsa̱tkäk wa kiana se̱nak rä dälätsalewa̱ käi, ktäk etkabä käi, ka vino yäk kuna ta̱i käi, ka wäbätsäk kuna sä wäyuäk jile wà sa̱ ia̱ inaklä däkläksa̱pa käi, 	 Ex ikyxjo kye mojil, tuˈn tok jun kyoklin, il tiˈj nej tuˈn kybˈet toj tumil, tuˈntzin kynimajtz kyuˈn txqantl, nya noq tuˈn kymeltzˈaje tukˈa kyyol, ex nya txˈujtinelqe, ex nya tuˈn kykanbˈin jun pwaq, a nya toj tumil.


Jera ijewa kju̱atkawa̱ Jesús da e̱e̱na si̱. Jekäi ijewa ñachakäke̱ me ite iwe̱ke̱ rä í̱ wà. 	 Me ayetzin kyej txqan xjal nimx txqan kyqˈoj tzaj; i jaw yolbˈin tiˈjlbˈinxi Jesús, exsin i ok tentz jyolte tumil tiˈtaq tuˈn tkubˈ kybˈinchin tiˈj.


Ji a̱ni ka kuna kjäkwa̱ sä kjä na sa iawa̱kwa̱ ñá ye, ata ji däke̱ksa̱ sa̱ je̱r ska je ne te sa iawe̱ ñá ye rä. 	 Nya teˈ tiˈchaqku tiˈ nbˈaj tuˈn jun xjal, nxi qˈonte toj il, qalaˈ ikytzin a teˈ n‑etz toj ttzi, quˈn toj tanmin njatze.


Jera Jesús te ikúka: —Jí ne rä ibäi si̱ rä: ‘¡Israel wa, issö! Säkekewa saje wa Kekläí, je Säkekewa rä eklabä. 	 Xi ttzaqˈwin Jesús: An tnejiljo luˈn: Kybˈinkuxixsiˈn, tyajil Israel. Oˈkx Diosjo junchˈin, a tAjaw Tkyaqil.


Ñaebä jile we̱ tso̱ rä kju̱awa kju̱awa, ata Säkeklä eklabä ne te ji biköle we̱ sä biköle ia̱ rä. 	 Ex at nimku tumil tuˈn qbˈinchin tajbˈil Dios, me junxchˈin qMan Dios, a nkubˈ bˈinchinte tkyaqiljo lo.


Jera Simón Pedro te isha: —Säkekewa, jera ke yis klä ebä paskua, ata ñakäi yis jula irä yis tsa̱ku̱ irä paskuö. 	 Xitzin tqˈmaˈn Pegr te: WAjaw, qa ikytzjo, nya noq oˈkqex nqaˈn, qalaˈ txjonqemila nqˈobˈa majx tukˈa nwiˈy, tuˈntzintla at‑xix woklintza tukˈiy.


Ñakäi bas Capernaúm wa, ¿bas ia̱ ra bas dämika̱ ka̱jöir ska kje na? Ñera bas dä oloi ja̱nakwa̱ sä wikblu bläklä ska kje. 	 Ikyxjo kye aj tnam Capernaum; ¿Chila, qa chi japiˈn toj kyaˈj? ¡Me mina! Quˈn ayexixpe kyeˈ kchi xeˈl tojjo ma tij jul, a jaˈla taˈyile t‑xela, chi Jesúsjo.


Papá, jekäi irä, ba wäbatsa jekäi ki̱ka. 	 Ikytziˈn Tata, quˈn ikytzin tejiy taj.


Jekäi jeska Pablo se̱na ji̱a ta̱i. Je ukä ska ije̱k bata shata̱na sä el wa ia̱. Jera jeska iju̱naté ko̱no ki̱ däkju̱ Siria. Jera ije ra Priscila irä Aquila irä biterña. Jera Cencrea ska itsa̱ku̱ kä sikaju̱mi. Je rä ikablele Säkeklä ia̱ ke̱i deka̱ e̱ná ki̱ka. 	 Axsa kyija Pabl ilaˈ qˈijl toj Corint. Tej tbˈajjo ikyjo, bˈeˈx i kyij tqˈolbˈin aye jniˈ nimil, ex junx tukˈa Priscila ex Aquila, i okx toj bark, tuˈn kyxiˈ toj txˈotxˈ te Siria. Me naˈmxtaq kyokx toj bark, axsa toj tnam ttzi ttxuyil aˈ, Cencrea tbˈi, bˈeˈx el tmitzoˈn Pabl tsmal twiˈ, te yekˈbˈilte qa iltaq tiˈj tuˈn tnimin tyol, a otaq tqˈma te qMan Dios, ikyx tzeˈnku kyij tzˈibˈin toj Tuˈjil Tyol Dios.


Je ne ki̱ka ije oloi ja̱mi däkwa̱ Säkeklä ja̱mi wa tsa̱tkerksa̱ iia̱ del. Je rä ije dul del ye ijewa ktei shäk ki̱ka. 	 Tuˈnpetzintzjo, ate Jesús at tipin tuˈn kyklet‑xjal tuˈn te jun majx, ayeˈ kchi tzajil laqˈe tkˈatz qMan Dios noq tuˈn Jesús; quˈn najle te jun majx, ex nkubˈsin twutz te Dios kyiˈj.


Ka irä jiye kuna ta, ikuna yis te bas je̱r iawa̱cha̱wa̱ ra, ¿yibä te yis je̱r ssëwe̱mini a̱naa rä na? ¿Ka irä ale yis wa̱ je̱r ialecha̱wa̱ wakwa ebä te na? 	 Quˈn qa ma chi jaw bˈisiˈn tuˈn npaja, ¿Tzeˈntzin ttentz tuˈn ntzalaja kyukˈiy? ¿Ma akutzin chi tzalaja wukˈiˈy, qa otaq chi bˈisiˈn wuˈn?


Yis el wa, ikuna yilé te ishe irä ji biketsäk etkabä ni, ata ka iwa̱ iwao̱ne ra, ¿jiye je kiar? Jera ¿baishe ite ji biketsa etkabä ia̱ itsa̱tkermiksa̱ na? 	 Ayiˈy werman, ¿Titzin k‑ajbˈila qa at jun nqˈmaˈnte qa niminxix tuˈn, exsin qa mi nkubˈ tyekˈin tnimbˈil? ¿Ma okpetzila kkletil tuˈn jun tnimbˈil ikyjo? ¡Nlay!


Je ne ki̱ka bas ñatäkiwo̱ a̱mi ji̱a a̱mi ji̱a, bas ñaki̱wäjiö ekla ekla, jishtä bas te iwe̱ datse̱ käi. 	 Tuˈnpetziˈn, kynimsinx kykˈuˈja kyxolilixa, ex kykujsinx kyibˈa, tzeˈnkuxjo ntena kyuˈn.


Ata se̱nak Jerusalén ska wa irä iwäkiri wa irä ka je̱r ko̱ne yi Jesús dä je ia̱, ñakäi jile bata shäk wa wa̱ iyöle wayirke̱ sábado sábado wà je ia̱. Je ki̱ka ijewa te iwabiketsaksa̱ ko̱ta̱nakwa̱ ra, je wà ite iwá̱ jini jile bata shäk wa wa̱ iyile käi. 	 Me ayetzin kyeˈ najleqetaq toj Jerusalén, ex ayeˈ nmaq kawil kyxol, nya bˈiˈntaq kyeˈ kyuˈn alkyetaqjo Jesús, ex mi n‑eltaq kynikyˈ te kyyoljo yolil Tyol Dios, a n‑uˈjit toj ja te naˈbˈl Dios tojile junjun qˈij te ajlabˈl. Ikytziˈn, ayex kye nchi bˈinchin il, ex nxi kyqˈmaˈn tuˈn tkubˈ kybˈyoˈn. Me atziˈn lo n‑ajbˈin noq tuˈn tkubˈ nimitjo yol tzˈibˈin toj Tuˈjil Tyol Dios kyuˈn yolil Tyol.


Sha̱ jolona ishäkä bäi ki̱ka, je tsikina, kibina, je wäna treinta käi, sesenta käi, cien käi.” 	 Anteˈ pon chitj toj tbˈanil txˈotxˈ, tbˈanilx ele toj. At tqan el lajaj toj kaˈwnaq twutz, ex junjuntl el ox kˈal, ex junjuntl jun jweˈ kˈal.


Jekäi ñanak me̱leka̱ jile kekläí me̱i ia̱, je wà rä jikäi: Sa̱ je̱r ku̱a ite ka̱jiska jile kekläí me̱i rä ka ji a̱ni kuna, ñakäi sa̱ wa̱ iju̱ñer Säkeklä rä eklabä, ka isaka kuna. 	 Atzin tumil tiˈjjo chibˈj kubˈnin kywutz twutzbˈiyil ntiˈ tajbˈin, quˈn ayetziˈn twutzbˈiyil ntiˈ kyoklin tzaluˈn twutz txˈotxˈ, quˈn ntiˈ juntl te Dios, qalaˈ oˈkxjo jun, a ojtzqiˈn quˈn.


Ka irä jiye kuna ta, yis je̱r ska yis wäbatsa ta̱i Säkeklä ka̱wei wà. 	 Nnaˈn tzaljbˈil toj wanmiˈn, tuˈn tkubˈ nbˈinchiˈn tzeˈnku taj qMan Dios,


Jekjepa ite isha: —Jesús, mika̱ bä dewa̱ Sa̱tsa̱ku̱i ye ra, ma je̱r ja̱nopa yis ska. 	 Tzaj tqˈmaˈnljo xjal kabˈel tyol kyjaluˈn: Ay wAjaw, wexsin chin tzaj tnaˈn chˈin we, aj t‑xi xkyeˈ Tkawbˈila.


El wa, ka̱wei kiar dä sa patkäk ye sa̱ tso̱ ji̱a kseka ebä ra, ¿je ia̱ ka bas je̱r ko̱r na? Bas wa̱ ka̱wei ju̱ñer ne ki̱ka yie je sheke̱ bas ia̱ rä. 	 Ayiˈy erman, a ojtzqiˈn ojtxe kawbˈil kyuˈn; bˈiˈn kyuˈn qa a kawbˈil at toklin te jun xjal qa itzˈx.


Ka irä jiye kuna ta, maiskale maiskale ra, ángel bitäke̱ju̱té te diklä wäkpeke̱. Jekäi je diklä wäbuka̱nake̱ ukä ska yi je̱k ja̱wa̱cha̱ba säkätä ija̱rka ra, jera mane shtä duë te ikteke̱ käi je rä bäinakni. 	 Quˈn chitzin qa attaq jun t‑angel Dios nkˈuˈltaq ttzi tkubˈil aˈ junjun maj, te yekilte. Noq aj t‑xi yekjjo aˈ, ankye te nxi t‑xoˈn tibˈ tnejil, bˈeˈx tzul Dios te aˈlchaqx kye yabˈiltz tiˈj.


Jera Pedro te ichaka iia̱: —Säkekewa, ¿jiye jí kje ra ka yis kjäk ba itä ki̱ na? Yis je̱k ju̱amiksa̱ ba kju̱ei. 	 Me ante Pegr xi tqˈmaˈn: WAjaw, ¿Tiquˈnil nlay chinx lipeˈy tiˈja jaˈlin? ¿Ma nyatzin ma bˈant weˈ nteˈn tuˈn t‑xi nqˈoˈn nchwinqila, tuˈn nkyima tuˈn tpaja?


Jekäi ñael wa ebä bakle siete; ikibi si̱ se̱nawa̱ alaklä ra, ata je duawa̱ ka yäbei a̱ta̱leta̱na kuna. 	 Jun maj, attaq wuq ichin kyitzˈimila kyibˈ. Atzin kytziky knet t‑xuˈjil, me ntiˈx jun tkˈwal kyij, teˈ tkyim.


Je ne rä ale yis wa̱ ktei yile: ‘Yis itä ki̱ka ekla däke̱ju̱, je ne kjaka̱ni yis tsa̱ta, ije rä yis yikaba ki̱ka ni rä.’ 	 Quˈn atzin o txi nqˈmaˈnjiˈy kyeˈy, qa at juntl, a iltaq tiˈj tuˈn tul, ex qa attaql teˈ nim toklin nwutza, quˈn noql at teˈ, tej naˈmtaq wul itzˈjiˈy, nchijiˈy kyeˈy.


Jile ta̱i juenawa̱ ka̱jöir ska ijuenaklä ye: Je rä alaklä pajielewa̱ ka̱wä wà, tulu kololewa̱ iklä niki̱ka, ñakäi bekwä doce tkeleka̱ itsa̱ku̱ ki̱ corona ye. 	 Ex tzaj yekˈin jun techil toj kyaˈj: Jun qya bˈaltzˈin toj tqan qˈij, nyakuj tzeˈnku t‑xbˈalin, ex tokxtaq xjaw tjaqˈ tqan, ex tukˈa jun toj twiˈ tzeˈnku te nim toklin te kabˈlajaj cheˈw.


Yi dami ji rä sä wakwa del ja̱mi ra, je ki̱ Säkeklä wikblu wa̱ ji tso̱ ka kiar, ije ia̱ ra je rä ka wata ki̱ka. Ka je ia̱ ije̱r ko̱nak, je wabiketsarke̱ksa̱ rä ji rä wikblu iá ebä wà ki̱ka. 	 Me qa ntiˈ Xewbˈaj Xjan toj tanmin jun xjal, nlay txi tnimiˈn a tzajnin te Xewbˈaj Xjan, quˈn ntiˈ tajbˈin toj twutz. Ex nlay tzˈel tnikyˈ te, quˈn noq tuˈn Xewbˈaj Xjan, aku tzˈel pjete.


Cristo tso̱ ji̱a yaka ja̱mi ra, ije te Säkeklä payula, ika̱kia a̱le täkii wa, ji̱eleksa̱ wa, ale täki ta ije wetsäkksa̱ duewa̱ yika je ia̱. Jekäi je te iktä ssa ite idälätsawa̱ ki̱ka. 	 Tej attaq Crist tzaluˈn twutz txˈotxˈ, jaw tqˈajqˈojil twiˈ toj tnaˈj Dios, ex atku maj etz taˈl twutz, tuˈn tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj. Kubˈsin twutz, ex bˈijte tuˈn Dios, quˈn ate Dios at tipin tiˈj tkyaqilx, expe akutaq klet Jesús tuˈn toj kyimin.


yis el wa tso̱ cinco jewa je̱r ku̱ak ka jewa däkläña kuna jí sä weikanaklä ska.’ 	 quˈn iteˈx jweˈl weˈ witzˈin. Maˈtzintla yolin Lázarotz kyukˈa, tuˈntzintla mi chi tzaje tzaluˈn, tojjo najbˈil te nimx kyixkˈoj.


Jekjepa Jesús mineju̱ ka̱ bata na ka̱kiäk. Jeska ika̱kia Säkeklä ia̱ tuina jaree. 	 Kyojjo qˈij anetziˈn, bˈeˈx jax Jesús twiˈ jun wutz naˈl Dios, ex elkux aqˈwil tuˈn.


Ijewa te yis oloitseke̱ rä ka wata. Jewa te sa pakteke̱ kje ditsä wa̱ ka̱wei me̱le ebä wà.’ 	 Ntiˈx tajbˈin nchin kubˈ kynaˈn ikyjo, quˈn antza tiˈjjo t‑xnaqˈtzbˈil ichin lipcheqekiy.


Jera ite ijewa chaka: —¿Bitäbä bas wa̱ pan shkä rä? Bas cho̱ isu̱ak. Jera ijewa te isu̱a ra, ite isha iia̱: —Cinco, ñakäi nima botäbä. 	 Me i xi ttzaqˈwin Jesús: ¿Jteˈn wabˈj at? Ku kyxiˈtziˈn lolte, chiˈ. Teˈ kymeltzˈaj, xi kyqˈmaˈn te: Noq jweˈchˈin, ex kabˈe tal netzˈ kyiẍ.


Jera Jesús te isha chui tsa̱ku̱i wa irä, Templo kjänanak wa wäsikäk wa irä, sä wäkiri wa irä dejulu ikukäkwa̱ wa ia̱: —¿Bas bite espada ta, kal wälbe ta, jishtä jakbläk wa kukewa̱ käi na? 	 Xitzin tqˈmaˈn Jesús kye kynejil pale, kye xqˈuqil tnejil ja te naˈbˈl Dios, ex kye nejinel kyexjal; aye xjal lo, a ayetaqtziˈn otaq chi ul tzyulte Jesús. Chiˈ kyjaluˈn: ¿Tiquˈnil ma chi ula tzyul weˈy, qˈimila kykxbˈila ex kytzeˈy, nyakuj iky ma chin ele wejiˈy te kyeˈy tzeˈnku jun ileqˈ?


Säkeklä rä wikblu iá. Je ki̱ka ioloitsäk wa kiana ioloitsäk rä wikblu wà, ñakäi ioloitsäk si̱. 	 Quˈn ate Dios nya qˈanchaˈl teˈ, exla at toj tkyaqil tchˈiˈysbˈin. ¿Ma akutzin qo kˈulin twutz noq tukˈa qtzi? Qalaˈ tukˈa tkyaqil qanmin, ex tukˈa jun qnimbˈil twutzxix.


Jera Wikblu Sikina wa̱ Jesús dä pshilewa̱, jekäi Jordán kjä ska ibiteju̱teni, jeska Säkeklä wikblu te iwäsikami ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska. 	 Nojnintaq tanmin Jesús tuˈn Xewbˈaj Xjan, tej tmeltzˈaj ttzi Nim Aˈ Jordán, exsin xiˈ tuˈn tkujil Xewbˈaj Xjan, tzmax tojjo tzqij txˈotxˈ jaˈ ntiˈye kynajbˈilxjal toj.


Yi te iyaba biketsa ra, je se̱rmi jekjeye. Ata yi wa̱ ka iyaba ktä ssëne ra, je ka se̱nak ji̱a, ata je ra Säkeklä kju̱atkämiwa̱. 	 Ankye te kxel nimin teˈ Tkˈwal Dios, at jun tchwinqil te jun majx; me atziˈnl te, a tkyˈeˈ txi tnimin, ntiˈ teˈ toklin tiˈjjo chwinqil anetziˈn, qalaˈ ktzajil tqˈoˈn Dios tkawbˈil kujxix tibˈaj, a nlay bˈaj.


Ata ije̱r na idewa̱ jiräni ijewa je̱rikä tso̱ rä käi, je ki̱ka ite isha ijewa ia̱: “Gobierno eyaka ñabalabutsa kju̱atkäk ñawakwabä ra, jera je shtä biköle rä weikanakwa̱ itjä. Jekäi ñaebä jukläyäkä etka ska wa iräle, el jui ta ska wa iräle, ñabalabutsa kju̱atkäk ñawakwabä ra, jera jewa mane a̱ni ka tkenakwa̱ ji̱a idël ye. 	 Me bˈeˈx el tnikyˈ Jesús te kyyol, ex xi tqˈmaˈn kye: Qa paˈn kyten xjal toj jun nim tnam, ex qa kyajqˈoj kyibˈ, noqx aku chi kubˈ naj tuˈn qˈoj. Ex ikyxjo toj jun muˈẍ tnam, mo toj jun ja xjal. Qa kyajqˈoj kyibˈ, nlay chi el wen.


Se̱ne sälwii käi, je̱r ki̱ ji iane käi, kju̱atke käi, kulitke käi, sa saka she yakei käi, biköle tso̱ ju̱omi bas sha̱na, biköle ji we̱ wäsi̱waje. 	 Mi chi yoliˈn kujxix kyukˈa kyukˈiy; ex mi txi kyqˈoˈn kyibˈa toj kyachbˈila; ex mi chi qˈojiˈn; ex mi chi ẍchˈiˈn tuˈn kyqˈoja; ex mi chi yasiˈn, ex mi kubˈ kybˈinchiˈn tkyaqil wiq il.


“Ikuna ba yaba te pan kia ra, ¿bas sha̱ mane te jak me̱mi iia̱ na? 	 Quˈn ¿Ma akutzin txi kyqˈoˈn kyeˈ jun abˈj te jun kykˈwala, qa ma tqanin twa?


Ata bas ku̱ Moisés ktä kuköpa kte si̱ ye ra, bas te yis ktä kukemi kte si̱ ye. Ka irä jiye kuna ta, Moisés te yis ne ktei yuata̱na rä. 	 Quˈn noqit ma txi kynimin kyeˈ tkyaqiljo kubˈ ttzˈibˈin Moisés, matla txi kynimin kye nyola, quˈn wiˈjxa xyoline Moisés.


Je je̱tkawa̱ wakte wätkawa̱ i̱ski̱ Jesús klä kicha ska te wekte sha iia̱. Ata ije rä Samaria wa. 	 Kubˈ meje, ex kupiˈn twiˈ tzmax twutz txˈotxˈ, tej t‑xi tqˈoˈn chjonte te Jesús. Teˈ aj Samariataq te ichin anetziˈn, a ikyˈin kyuˈn aj Israel.


Je ne ki̱ka yis ssëna bäi si̱ ije patkäkmi bas wäki̱, bas te isu̱ani ra, bas ssënaklä a̱naa, ñakäi ka yis je̱r ianaklä ji̱a ta̱i. 	 Tuˈntzintzjo, il tiˈj tuˈn t‑xi nchqˈoˈn kykˈatza tuˈntzin tok kykaˈyin twutz, ex tuˈn kyjaw tzalaja, aj kylontiˈy. Ex ikyx wejiˈy, tuˈn mi chin bˈisintla tiˈj kyqanila.


Je ukä ska plaa ra Saulo te sa paktami Jesús ktei wà ñapaktäklä jui tso̱ naka. Je te isha: —Ije rä Säkeklä yaba. 	 Bˈeˈx xi t‑xikyˈbˈin Saulo, tuˈn tyolin kyojile ja te naˈbˈl Dios, ex tqˈma qa a Crist, Tkˈwal Dios.


¡Issö! Sa jewa te ji wäkukäk wa she rä bäije ijewa rä. Bas wa̱ Job wa̱ ji katablele pake ssële, ñakäi bas wa̱ iju̱ñer ibata ska ra ji wá̱ Säkekewa te iia̱ rä käi. Je wà ra sa̱ wa̱ iju̱ñer Säkekewa je̱r ja̱mi sä rä dälänak ta̱i, ñakäi irä je̱r bäi shäk. 	 Ex ikyxjo qe jaˈlin, kyˈiwlinqoxixqe, qa ma qo weˈ twutz tkyaqiljo kkyˈelix quˈn. O tzˈok kybˈiˈn tiˈj tkˈuˈj Job, tuˈn tayoˈn tkyaqil tajbˈil qMan, ex ma tzˈok kybˈiˈn tzeˈnx tene tuˈn tAjaw Tkyaqil tuˈn tklet, tbˈajlinxitziˈn sikyˈx tuˈn. Ikytziˈn, tbˈanilx te qAjaw, ex nimx tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj qiˈj.


¡Jekäi ji sher ji̱a o̱nak bas ká wa wa̱, je ki̱ e̱newo̱pa bas ku̱! 	 Ex qa kykyˈeˈy tuˈn kyok lipeˈy wiˈja, in tjapin bˈaj kyuˈn, tzeˈnkuxjo kyij yekˈin kyeˈy kyuˈn qtzan kychmaˈn ojtxe, aye bˈyol xjal. Me bˈiˈnku kyuˈn qa japin jun qˈij, tuˈn tul kawbˈil kyibˈaja kujxix wen tiˈj tkyaqiljo lo.


Ka irä Säkeklä wa̱ ji yile shirinawa̱ kuna, ata iwa rä sa̱ ko̱le Israel wa ye kalabe rä ka Israel wa si̱ kuna, 	 Me mix kubˈe kynimin aj Israel, a tqˈma Dios kye. ¿Ma tuˈntzin ikyjo, mi japin te Dios tuˈn, tkyaqiljo tzaj ttziyin kye Ttanim? ¡Mina! Quˈn nya tkyaqiljo, a el itzˈje kyxol aj Israel toj tchibˈjil, twutzxix aj Israelqe.


¿Jera maikäi irä na? ¿Saje wa rä Griego wa tsa̱ta na? ¡Ka irä jekäi kuna! Ata je rä jishtä sa te isha kja käi; Judío wa irä, Griego wa irä, jewa rä kololewa̱ ji yakei wakble wa̱, 	 Atzin jaˈlin, ¿Ma awotzinqe, a Judiyqo, nimxixtl qoklin tzeˈnku txqantl? Mina. Quˈn ma bˈaj qyekˈin tojjo xnaqˈtzbˈil lo, qa kykyaqilxjal aj ilqe, exla qa Judiy ex qa nya Judiyqe.


Ite je ebä shani: “Mik a̱ni ka ijewa kjäkwa̱ yis wa̱ je̱räklä tso̱ ska.” 	 Tuˈnpetziˈn, nxi nqˈmaˈn juntl majl ikyxjo tzeˈnku kyij tzˈibˈit toj Tuˈjil Tyol Dios kyjaluˈn: Mina chi okx tojjo txˈotxˈ te ajlabˈl, a qˈoˈnl wuˈn, tuˈn kyajlan wukˈiy.


Jekäi ite isha ikja̱nei wa̱k wa ia̱: “Ije rä Juan säwäukewa̱k, je ne shki̱naka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na rä. Je ne ki̱ka ije wa̱ täkili tso̱ jile wa̱klä kju̱awa rä.” 	 Tuˈnpetziˈn, xi tqˈmaˈn Herodes kye taqˈnil: Ala te Juan luˈn, ma jatz anqˈin kyxol kyimnin. Quˈn tiˈjkutziˈn, tbˈanilx tipin tuˈn tbˈant txqan tbˈanil techil tuˈn.


Jera ideni je iwa̱ dulanak wa ska ra, ite ijewa ku̱a käpelecha̱wa̱. Jera ite isha Pedro ia̱: —Ata ¿ka bas täkili deneka̱ wäñinakña yis da una horabä jibä na? 	 Bˈeˈx meltzˈaj kykˈatz oxe t‑xnaqˈtzbˈin. Atzaj teˈ tul kykˈatz, xi tqˈmaˈn te Pegr: ¿Ma mitzin s‑elx jun or kywatla wukˈiy?


Jekäi yis da yilé ktäke̱ ka ssër 'sia̱ ra, yis dä ije ia̱ ra jishtä ka̱ etkä wa käi, ñaebä ije rä yis ia̱ ra jishtä ka̱ etkä wa käi. 	 Tuˈnpetziˈn, qa mi n‑el nnikyˈa te tyol jun xjal, ma chin oka tzeˈnku jun amaqˈ xjal toj twutzjo xjal, ex ikyxjo texjal toj nwutza.


Ale ka ji yakei wakbläk kuna, je iawa̱wa̱ Säkeklä te saje wa kju̱ei ji yakei wakbläk ye, je wà saje wa däkläwa̱ ji wämo ye Säkeklä käi, ije oloi ja̱mi. 	 Quˈn te Crist, ntiˈ teˈ il bˈant tuˈn. Me a Dios xi qˈonte tkyaqil qil tibˈaj twutz cruz, te jun kawbˈil kujxix, noq tuˈn tok te qxel, tuˈntzintla qok te tzˈaqle twutz.


Je rä sä sikii wa dulanaklä Säkeklä kja̱nei wa̱k, Cristo yaka ki̱wäjiäkläka̱, 	 tuˈntzintla kyok te taqˈnil, tuˈn kyajbˈin kye txqantl, tuˈn tchˈiyjo Ttanim Dios, a t‑xmilil Crist,


“Bäije jalewa̱ bitaba ji o̱le iwa̱ ka ka̱wei ja̱mi ki̱ka wa rä, ñakäi nui ki̱kololewa̱ wa rä. 	 Chiˈ kyjaluˈn: Kyˈiwlinqexix kyeˈ xjal, ayeˈ ma kubˈ tnajsin Dios kyil, ex mi n‑ok tqˈoˈnl twutz tiˈj kybˈinchbˈin.


Jekäi sá rä shka̱bläkña ije ra ki̱ka sá te ishe bas ia̱, dunasi̱ Säkeklä je̱r bäi yile sa̱ ia̱ ke je kukawa̱ ka wata käi. 	 Quˈn tuˈn nqo aqˈniˈn junx tukˈa Dios toj taqˈin, nqo kubˈsin qwutza kyeˈy, tuˈn mi tzˈele kyikyˈinjiˈy t‑xtalbˈil, a ma tzaj tqˈoˈn kyeˈy.


Jekäi kjanaklä saka te je o̱na su̱a ra, ijewa je̱r ianacha̱wa̱ ta̱i; jekäi jewa minejulu te ipakani iblui ia̱ biköle maikäi io̱na käi. 	 Tej tok kykaˈyin txqantl aqˈnil ikyjo, bˈeˈx tzaj chyoˈn kyanmin tiˈj. Bˈeˈx i xiˈ qˈmalte te kawil tkyaqiljo otaq bˈaj.


¡Yi rä kukä ta ra, je ku̱ issö ji sheke̱ Säkeklä wikblu te tapanak eyaka eyaka wa ia̱ rä käi! Yi tu̱naka̱, je ia̱ yie sa̱ se̱naklä kseka kalí kate Säkeklä ke̱i baa ska je wä me̱mi kata̱nak.’ 	 Aˈlchaqx kyetz k‑okil bˈin te a ntqˈmaˈn Xewbˈaj Xjan kye wuq chˈuq Ttanim Dios, bˈaˈn tuˈn tkubˈ kybˈinchin. Ankye qe kchi weˈbˈil twutz tkyaqiljo lo, kxel nqˈoˈn kyoklin tuˈn kywaˈn tiˈjjo twutz tze te chwinqil, a at tkˈatz Dios toj kyaˈj.


Salomón te Roboam wätsikiwa̱, Roboam te Abías wätsikiwa̱, Abías te Asa wätsikiwa̱. 	 Ante Salomón ttata Roboam, a ttata Abías, a ttata Asa,


Jekäi Säkeklä yaba te bas bakaksa̱ ra, jera bas dämiksa̱ kjermita si̱. 	 Tuˈnpetziˈn, qa ma chi tzaqpeta tuˈn kˈwalbˈaj, twutzxix ma chi tzaqpeta te jun majx, quˈn at te kˈwalbˈaj toklin tuˈn kytzaqpet‑xjal tuˈn.


Jeska imineju̱ demiju̱ ijewa ñapaktäklä jui ska. 	 Bˈeˈx ikyˈ Jesús antza, ex okx toj jun muˈẍ ja te naˈbˈl Dios,


Jekäi ijewa minejulu te jak ki̱ bawa̱wa̱, te guardia wa tulata̱na sa̱ nu̱l bläklä kjänanak. 	 Bˈeˈxsin i xiˈtz, jpulte wen, ex ok kyqˈoˈn juntl jupbˈilte, tuˈn mi yekˈjex. Ex kyij kyoqxenin kye xoˈl qˈaqˈ, tuˈn mi chi ikyˈ ktaneˈ.


Jera guardia wa minejulu jeka te bol tso̱ wäteletuläka̱ Jesús da je säkätä klä pja̱wa̱, je itä ki̱ iel ñaebä. 	 Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx i xiˈ chqˈoˈn xoˈl qˈaqˈ bˈinchilte. Nej, kubˈ kywaqˈin tkuxjo tnejil, ex ikyxjo tkabˈ.


blacha̱ ite jak ker ja̱tkele iwa̱ spa̱na iwakei nu̱l bläklä ye je naka. Jera ite jak ta̱i bulewa̱té, kjepa ite je wà sa̱ nu̱l bläklä kjäshtawa̱ta̱na, jekäi imineju̱ni. 	 Ex attaq jun jul aˈkxtaq tbˈaj tbˈinchin twutz piky tuˈntaq tajbˈin te. Antza okxi tqˈoˈn t‑xmilil Jesús, ex ok tjpuˈn tukˈa jun ma tij abˈj, ex bˈeˈx aj.


Jekäi ijewa te imabla su̱a jile wà ijuenaklä yi ia̱ idäksa̱ käi. Jekäi Matías ne ia̱ ideksa̱ rä. Jekäi ije dewa̱ña Jesús ktei bata shäk ye ale once wa ra. 	 Atziˈn techiljo sikyˈbˈil atza kubˈe tzˈaqe tiˈj Matías. Tuˈntziˈn, ok te tajlal tsanjil Jesús, junx kyukˈa txqantl.


Jekäi ite ji biköle kukawa̱ ije klä niki̱ka, ñakäi ite itkawa̱ tapanak wa biköle tsa̱ku̱i ye. 	 Ex kubˈ tqˈoˈn Dios tkyaqil tjaqˈ tkawbˈil Crist, quˈn xi tqˈoˈn toklin tibˈaj tkyaqil. Ex ikyxjo, xi tqˈoˈn toklin tuˈn tok te wiˈbˈaj, a nejinel, tibˈaj Ttanim.


je rä bas te yis tsa̱tkaña kte baa bata she wà isäkätä raté bite rä jira kje ki̱ka. 	 Ikytziˈn, ma tzikyˈx quˈn junx kyukˈiy, noq tuˈn tqˈmet Tbˈanil Tqanil kolbˈil, toj tnejil qˈij tej kynimiˈn, ex tzmax tzaluˈn.


Ata ka̱wakble dami ta̱i kju̱ei, jäiyi wa biköle kiana rä se̱naklä ta, ñakäi alaklä wa biköle kiana rä se̱naklä ta. 	 Me kxel nqˈmaˈn, qa noq tuˈn tpajjo nimku kyˈaˈjin, wenitla tuˈn tjyet te ichin t‑xuˈjil, ex ikyxjo te qya, il tiˈj tuˈn tjyet tchmil teku.


Jera Satanás kjawa̱ Judas kinak Iscariote wa ni je je̱r na; ije rä ale doce wa sha̱ ekla. 	 Okxsin tajaw il toj tanmin Judas, a Iscariot tbˈi nqˈolbˈajtz, ex toktaq te tkabˈlajajin t‑xnaqˈtzbˈin Jesús.


Ñerä Jesús te isha kjanaklä wa ia̱: —Je diklä bläklä na diklä tiö tulöka̱ pshi pshii. Jera ijewa te itia ina pshi pshii. 	 Bˈeˈx xi tqˈmaˈn Jesús kyeˈ nchi sipintaq: Kynojsinqekuxjiˈy ẍoqˈ tukˈa aˈ. Ex i bˈaj noj kyuˈn wen.


Ka irä jiye kuna ta, Cristo Jesús ja̱mi ra, tene shkiri ta iräle ka tene shkiri ta iräle, je rä ka säkei ta. Ata ji biketse etkabä wao̱rte ñashka̱li̱ble oloi ja̱mi, je ne rä säkei ta rä. 	 Ex awo, a o qo klet tuˈn Crist, a Jesús, ntiˈxla tajbˈin qa tok qechil ex qa mina. Qalaˈ axix te at tajbˈin, tuˈn qnimin, ex atzin qnimbˈil ok qo anqˈil tuˈn, tuˈn qkˈuˈjlin te qibˈ qxolx.


Jera ñatululewa̱ yäkäk wa sha̱ ekla te je ssa ra, ite isha Jesús ia̱: —¡Bäije yäkäk Säkeklä gobierno ska wa rä! 	 Tej kybˈij teˈ yol lo kyuˈn xjal, a qˈuqleqetaq tiˈj meẍ, at junte, xi qˈmaˈnte te Jesús kyjaluˈn: ¡Kyˈiwlinxla teˈ xjal, a ok k‑okil qe waˈl tiˈjjo meẍ, a ok ktenbˈil toj Tkawbˈil qMan Dios!


Je ia̱ ka̱ me̱na ije̱k pajiäklä dätsi bäitsa̱a̱ wà, wäñileka̱ wà, yëë wà, Ka irä jiye kuna ta, je dätsi bäi tsa̱a̱ ne rä sä sikii wa te ji wämo we̱ rä.” 	 Ex ma txi qˈoˈn ambˈil te, tuˈn tok t‑xbˈalin tzˈumin ex tbˈanilx wen, a saqxix ex nqoptzˈaj wen. (Atzin xbˈalin tzˈumin ex tbˈanilx wen, jun techil tiˈjjo kybˈinchbˈin tzˈaqle kyejo kykyaqil nimil, aye ma tzˈel kypaˈn kyibˈ, tuˈn kyajbˈin te Dios.)


Je ne ki̱ka Jesús te isha ijewa ia̱: —Mika̱ bas te ditsä yäbei tkaka̱ ka̱sha̱ ki̱ka ra, je ne kjepa bas je̱r ku̱emi ite yis ne ije rä. Ñakäi jekjepa bas je̱r ku̱emi ite ka yis wa̱ ji a̱ni o̱ne yis wakei je̱r wà kuna, ata Sa Ká wa̱ yis pautäle je ebä sha yis te rä. 	 Tuˈnpetziˈn, xi tqˈmaˈn Jesús kye: Ajtzin njaw kyyoˈbˈiˈn a ayiˈn Tkˈwal Ichin twutz kyaˈj, tzmaxitzin k‑elil kynikyˈjiˈy te, qa ayin wejiˈy, a tzeˈnkuxjo xi nqˈmaˈn, ex qa oˈkx nkubˈ nbˈinchinjiˈy tzeˈnku tzaj t‑xnaqˈtzin nMaˈn weˈy.


Jekäi guardia wa tsa̱ku̱i deju̱ te ikukawa̱. Jekäi ite isha mo̱nakwa̱ cadena botäbä wà. Jera ite ijewa wächakewa̱ yi ije rä í̱, ji wá̱ ite rä í̱ ki̱ka. 	 Bˈeˈxsin ok laqˈe tnejil xqˈuqil kykˈatz, exsin xi tqˈmaˈntz, tuˈn tkuˈx Pabl toj tze, ex tuˈn tok kˈlet kyukˈa kabˈe kxbˈil. Tej tbˈajjo ikyjo, xi tqanintz ankyetaqjo Pabl, ex tiˈchaq otaq bˈant tuˈn.


Jera ijewa te je ssa ra, ikju̱atkacha̱wa̱ ta̱i. Ije̱r ssëna ijewa ktäkcha̱wa̱. 	 Tej kybˈinte ikyjo, bˈeˈx i jaw txˈuˈjin, ex kubˈ kybˈisin tuˈn kykubˈ bˈyet.


ñakäi ditsä ia̱ ibata shäk Säkekewa je̱r ssënaklä bäi sa ra, je añoí dewa̱.” 	 ex tuˈn tqˈmetjo tqˈijil kolbˈil tuˈn t‑xtalbˈil tAjaw Tkyaqil.


Mai ite ikukawa̱ käi ra, ite ija̱we̱ke̱mi. Jera ikjali tjuäke̱ juyaa ikjä na, ikà wächichäke̱, ikararke̱wa̱ därërë. Yie isha ba wa̱ dulanak wa ia̱ ijewa wa̱ ikjäiäkläksa̱, ata ka ijewa ia̱ io̱r. 	 Noq ja taˈ, aj ttzaj tiˈj, ex bˈeˈx nkubˈ tzˈaq tuˈn, ex nbˈaj n‑etz plut toj ttzi, tzunx nchi juˈchˈin tste, ex bˈeˈx n‑el ttxˈiˈlin tibˈ. Ma txi ntqˈmaˈn kye t‑xnaqˈtzbˈiˈn, tuˈn tex kylajoˈn taqˈnil tajaw il toj tanmin, me mina n‑ex kyuˈn.


Ijewa yaká e̱ná ra, Jesús te ichaka Simón Pedro ia̱: —Simón, Jonás yaba, ¿ba wa̱ yis shka̱l jí wa tsa̱ta na? Jera Pedro te ikúka: —Säkekewa, jekäi irä. Ba wa̱ iju̱ñer yis wa̱ ba shka̱l. Jera Jesús te isha iia̱: —Jera yis oveja yabala pasu̱o ba ku̱. 	 Qbˈajlinxi waˈn te qlixje, xi tqanin Jesús te Simun Pegr: Simun, ay tkˈwal Juan, ¿Tzuntzin nchin ok tkˈuˈjliˈn nimxixtl tzeˈnku tkyaqiljo te twutz txˈotxˈ? Atzin te Pegr xi ttzaqˈwin te: Ikytziˈn wAjaw, ojtzqiˈn tuˈn qa nimx waja tiˈja. Xi tqˈmaˈn Jesús te: Kaˈyinqektzinjiy tal neˈẍ nimil, tzeˈnku jun kyikˈlel kyiˈj tal tal trit.


Jera jiye ka sa te ishe: “Sa̱ ku̱ ji yakei wakblö ji bäi o̱naklä”, jishtä moska te sá ki̱yue sá le te jekäi ishe ni käi. Je ne ki̱ka bäije ijewa rä, ijewa rä wabiketsanakksa̱ buka̱nak. 	 ¡Ntiˈxla tumil ikyjo! Quˈn qa ikyjo, ¿Titzin quˈntz mi nqo bˈinchintz nya bˈaˈn, noq tuˈn tkubˈ tnajsin Dios qil, ex noq tuˈnjo lo, tuˈn tyekˈin twenil qMan? Quˈn apetzinkye xjaljo nkyximin te kolbˈil kyibˈ twutz kyil. Quˈn at junjun nstzˈimin yol qiˈja qa iky qxnaqˈtzbˈiljiˈy. Me ayetzin xjal luˈn, noqit aku tzaj tkawbˈil Dios kyibˈaj kujxix wen.


Jekäi ¿mane bas sha̱ se̱rmi ki̱ta bakleka̱ ji̱a una hora kje jikje ije̱r ianawa̱ ebä oloi ja̱mi rä na? 	 Quˈn mixpetzin tuˈn chi ja meljtza, ¿Ma akutzin txi nimix toj kychwinqiltza nipela jun or?


Bas te sä wämo ktei wabiketsaksa̱, kjepa bas te iktawa̱, ata ka ije kju̱atkene. 	 Ex ikytziˈn kyuˈn kyiˈjqe ntiˈ kypaj, nchi kux kyjpuˈn toj tze, ex atku maj nchi kubˈ kybˈyoˈn, me mi ẍi ok meltzˈaj kyiˈja. Noqx kubˈ kyyoˈnx kyibˈ.


Jekäi Säkekewa ktä minemika̱ täkii jöikwä jöikwä ki̱ta ki̱ta. 	 Tuˈntzintzjo, nim xjal i bˈinte, ex nim i lonte yekˈbˈil tipin Tbˈanil Tqanil tAjaw Tkyaqil.


Ka irä jiye kuna ta, sa̱ tsa̱tkäk wa te ikja̱nei wá̱ bäi ra, ijewa dälätsarmi, ñakäi ijewa ssërmi täkii Cristo Jesús biketsäk. 	 Quˈn ayetziˈn mojil njapin kyaqˈin tojxix tumil, bˈaˈn kchi elile toj kywutzxjal, ex tukˈa tkyaqil tqˈuqbˈil kykˈuˈj, kxel kyqˈmaˈn kynimbˈil tiˈj Crist, a Jesús.


Jekjepa ite je chu̱li̱i̱ wa jawa̱ta̱na minewa̱ju̱ ju na ra, iwa̱ dulanak wa te je ite ji paka jile she ja̱mi ktei chaka iia̱. 	 Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, el tpaˈn Jesús tibˈ kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin, exsin i okx toj jun ja antza. Xi kyqanin t‑xnaqˈtzbˈin tiˈjjo bˈaj tqˈmaˈn, ex tiˈtaq tzˈelpine.


Je itä ki̱ Jesús bitewa̱ju̱ ia̱mi ra, iel wa ra, iwa̱ dulanak wa ra, demi Capernaúmka. Jeska ijewa se̱na ka ta̱i kuna. 	 Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, bˈeˈx xiˈ Jesús tojjo tnam Capernaum, tukˈa tnana, kyukˈa titzˈin ex t‑xnaqˈtzbˈin. Antza i tene jun jteˈbˈin qˈij.


Mika̱ yis demi Troas ska Cristo ktei baa wapaktäk ra, yis ia̱ ka̱ me̱na yis wa̱ Säkekewa ktä wapaktäklä. 	 Tej nkaniˈn toj tnam Troas qˈmal Tbˈanil Tqanil tiˈj Crist, attaq ambˈil tuˈn waqˈniˈn wen toj taqˈin qAjaw.


Ka irä jiye kuna ta, ka̱wei biköle ñak rä jí kte etka: “Ba saka shka̱li̱blö jishtä ba wakei je̱k shka̱l käi.” 	 Quˈn atzin ntqˈmaˈn Tuˈjil Tyol Dios kyjaluˈn: Kˈuˈjlinqek tukˈiy tzeˈnkux ntkˈuˈjlin tibˈa til tibˈxa.


“Jekäi yis te isheke̱ bas tso̱ yis ktä ssäk wa ia̱: Bas ku̱ bas bolki wa shka̱li̱blö, bas ku̱ bas dokoitsäk wa ia̱ ji wo̱ bäi. 	 Me atzin kyetza, a loqiˈy nchin kubˈ kybˈiˈn, kxel nqˈmaˈn: Kykˈuˈjlinqektzinjiˈy kyajqˈoja; kybˈinchinktziˈn jun wen kye nchi el ikyˈin kyeˈy.


Jekäi mane wa se̱r dä sa yaka ki̱ ji sherke̱ ja̱mi ra, ka jewa ia̱ Säkeklä ssënak bäi. 	 Tuˈnpetziˈn, aye nchi bˈet tzeˈnkuxjo ntqanin tachbˈil kyxmilil, mi ntzalaj Dios kyiˈj.


Je wà rä jí maju̱ jöikwä ta ikuna el jui ta wa rä cinco ra, jewa ñabalabutsämi ñayika. Mañal kju̱atkämi bol da, ñakäi bol kju̱atkämi mañal da. 	 Tuˈnpetziˈn, texjo qˈij jaˈlin, nya junx t‑xilin kynabˈl jweˈ xjal, a najleqe toj junx ja, quˈn tuˈn oxe mikyxil kynabˈljo tzeˈnqeku kabˈel. Ex ayetzin kyeˈ kabˈel mikyxi chi nabˈliˈn tzeˈnqeku oxel.


Levadura elkje te harina yaka kalabe papu̱we̱ka̱ni. 	 At jun yol nqˈumle kyjaluˈn: Tukˈaxpe chˈin txˈam, qa ma txiˈ toj tqˈotjil wabˈj, chebˈe ktxˈamixil tkyaqilx.


“Je ne ki̱ka ba wa̱ ji detse̱ me̱nak jile däläwa̱klä ska ra, ma je̱r ja̱na ba el je̱r ki̱ ba iarke̱ ska ra, 	 Tuˈnpetziˈn, qa taja tuˈn t‑xiˈy qˈol jun toyaja toj ja te naˈbˈl Dios, ex aj tpon, me qa akux s‑ul toj tkˈuˈja, qa at jun tqˈoja tukˈa jun tukˈiy,


“Jishtä Noé bakle ke̱i ska io̱le käi, je su̱ta io̱rmi ditsä yäbei däke̱ni ra rä. 	 Quˈn ikytziˈn tzeˈnkuj bˈaj kyojjo qˈij te Noé, ex ikytzin kbˈajiljo, aj wula, ayiˈn Tkˈwal Ichin.


“Je ji paka yie jile she ja̱mi, je wà rä jikäi: Säkeklä ktä ne rä je däli wä rä. 	 Ajo techil, a ma bˈaj qˈmet, antza nyoline teˈ tiˈjjo Tyol qMan Dios.


Jekäi tres mes bala na Pablo te sa pakta ñapaktäklä jui na ka suale ta kuna. Ite Säkeklä gobiernoí ktei pakeke̱ ijewa ra, ite ijewa je̱r ssëwe̱ke̱ je kte kukäkwa̱. 	 Tojxjo oxe xjaw, tzuntaq nxiˈ Pabl tojjo ja te kynabˈl Dios Judiy. Antza, tzuntaq qˈumlaj tiˈjjo Tbˈanil Tqanil, me ntiˈxtaq chˈin t‑xobˈil. Tzuntaq nyolin, ex tzuntaq xmoxin, tuˈn tkubˈ kykˈuˈjxjal, tuˈn kynimin tiˈjjo Tkawbˈil qMan Dios.


je te isha: —¿Ka sá te bas paka rä ka sa paktäk kuna ji̱a itjä je kie ktei wà na? Ata jira bas te Jerusalén wa biköle pakta bas ka̱ju̱ñe wà. Ñakäi bas ssëna rä ije ko̱tälewa̱ je nui ja̱wa̱kka̱ sá ki̱ka. 	 ¿Ma nya otaq txi qqˈmaˈn kujxix wen kyeˈy, tuˈn mina chi xnaqˈtzinila tiˈjjo ichin Jesús? ¿Me titziˈn ma kubˈ kybˈinchiˈn? Ma bˈaj kyyoliˈn kyxol kykyaqil xjal te Jerusalén a xnaqˈtzbˈil. Ex kyaja tuˈn tok kyqˈoˈn te qpaja a tkyimliˈn ichin anetziˈn, chiˈ.


Jera Jesús te isha iia̱: —¿Ji sherke̱ ba ki̱ka rä na? Jera je te isha iia̱: —Mika̱ ba dewa̱ sa̱ tsa̱ku̱i ye ra, ba ku̱ ka̱ mo jí yis yabala bol ia̱ iñajäkläkläwa̱ ekla bä jula wämo kja̱ne ekla bä jula shule kja̱ne. 	 Xi tqanin Jesús te: ¿Tiˈtzin tajach? Ante qya xi ttzaqˈwin: Wajatlaˈy, tuˈn kykubˈ tqˈuqbˈin wala toj Tkawbˈila toj tman qˈobˈa ex juntl toj tẍnayaja kawil tukˈiy.


Jera imineju̱ a̱mikwäta, jeska ije̱tkawa̱ wakteka i̱ski̱. Jera ika̱kia je hora kjäkläju̱pa iki̱, ikuna io̱nopa ra. 	 El laqˈe chˈintl kykˈatz, kubˈ mutxe twutz txˈotxˈ, ex xi tqanin te Dios noqit tzeˈn tten mina tzikyˈxi kyixkˈoj tuˈn.


Iwa rä Säkekewa wakei bitäju̱té ka̱jöir ska a̱le täkii iwa̱ sa patkäklä wà, ángel wa tsa̱ku̱i a̱le wà, Säkeklä kökö bulale wà, jera dulecha̱wa̱ Cristo ja̱mi wa shki̱rmika̱ni säkätä. 	 Quˈn ax te qAjaw kˈwelitz toj kyaˈj tukˈa jun tqˈajqˈojil twiˈ kujxix wen, ex tukˈa tqˈajqˈojil twiˈ tnejil angel, ex tukˈa tqˈajqˈojil tsu qMan Dios. Ex ayetziˈn nimil otaq chi kyim, kchi jawitz anqˈin nejxix.


“Ñerä uva yäkä wakei te isha: ‘¿Ji we̱ ji̱a yie na? Wë yis ma yis yaba shka̱ta patkäkmi, bäräle je dälätsemiwa̱ ijewa te.’ 	 ¿Titzila kˈwel nbˈinchintza? chtej tajaw txˈotxˈ: Bˈaˈn qa ok kxel nsmaˈn wejiˈy nkˈwala, a kˈuˈjlinxix wuˈn; nyapela aku kubˈ nimin teˈ.


Jera ite ikúka: —Ekla kie Jesús, je te döli wäjabawa̱, je wà ite yis wäbala pacha̱. Jera ite isha 'sia̱: ‘Ma cho̱ Siloé ska wä paskuäk.’ Jekäi yis dasta̱na wä paskuäk. Jera yis wä wajuena. 	 Exsin i xi ttzaqˈwin kye: Atzin ichin, a Jesús tbˈi, xkubˈ tbˈinchin chˈin xoqˈl, exsin s‑ok tsuˈn kyiˈj nwutza, ex tzaj tqˈmaˈn weˈy: Ku t‑xiˈy ttzi tkubˈil aˈ, Siloé tbˈi, ex txjomil twutzach. Kutzin, nchijiˈy. Ẍinka. Atzaj teˈ s‑el ntxjon nwutza, bˈeˈx bˈant nkaˈyiˈn.


Ñerä ka̱ tsa̱ku̱i je̱r ianawa̱ e̱e̱na. Ata ikabla etkabä kju̱ei, ñakäi ñatululewa̱ yäkäk ira wa kju̱ei, ka iwa̱ je wäshewa̱klei. 	 Teˈ t‑xi tqanin txin ikyjo te Herodes, bˈeˈx jaw bˈisin, quˈn otaq kubˈ tqˈmaˈn tyol tiˈj tbˈi Dios kywutz txqan xjal, tuˈn t‑xi tqˈoˈn tiˈxtaq tajjo txin. Tuˈnpetziˈn, mix kubˈe tzyuˈne tibˈ, tuˈn t‑xi tqˈoˈn.


Ka irä maikäi kuna ta, ka̱wei me̱le Moisés wa̱ ki̱ iyöle katke rä: “Ke buey ia̱ ikjä pamu̱aklä jiaka̱ isika̱nake̱ trigo wäbutsäk ra.” ¿Jera Säkeklä je̱r ja̱mi buey ne dälärke̱ rä na? 	 quˈn tzˈibˈinl taˈye toj tkawbˈil Moisés ojtxe: Mi tzˈok tjtzˈoˈn ttzi wakx, a nwaˈbˈin triy, noq tuˈn mi jawe tiˈnku chˈin twa triy, quˈn luˈ nwaˈbˈin tiˈj. Atzin n‑ele luˈn nya oˈkxsa nyoline kyiˈj aluˈmj.


Ata ijewa wätka isu̱ak ra, je jak rä buleleju̱mi e̱ná; jera je jak rä ta̱iwa̱. 	 Me te kypon ttzi jul, nyataqltza tkubˈe a ma tij abˈj ttzi jul, jaˈ okxi, qalaˈ najchaqtaql taˈye.


Jekäi etäbä kicha jewa te je bakle ka wä wajuenak kuna kiateni. Jewa te isha iia̱: —Säkeklä ne kjeishö kte bäi wà. Ata sá wa̱ iju̱ñer je ditsä rä ji yakei wakbläk. 	 Ayetziˈn Judiy tzaj kytxkoˈn juntl majljo ichin moẍtaq, ex xi kyqˈmaˈn te: Qˈmantza qeˈy twutz Dios. ¿Tiˈn bˈaj tiˈja? Quˈn bˈiˈn qe quˈn qa ajo ichin anetziˈn aj il teˈ.


Ije rä ju̱leksa̱ saje wa shirilewa̱ wa kju̱ei, ata irä shki̱leka̱ni saje wa wabiketsanakläksa̱ wämo ye. 	 A xi tqˈoˈn tibˈ tuˈn tkyim, noq tuˈn tpaj qil, ex jaw anqˈin juntl majl kyxol kyimnin, noq tuˈn qok tzˈaqle twutz Dios.


Jera ¿jini sa te ishemi na? Ka Judío kuna wa wa̱ wabiketsaneksa̱ wämo ye ka yolone kuna, jeiräta ijewa donawa̱ wabiketsaneksa̱ wämo ye ja̱mi, je rä wabiketsaneksa̱ wämo ye ji biketse etkabä wà, je ja̱mi. 	 ¿Tiˈtzin kqqˈmaˈbˈil tiˈj tkyaqiljo lo? Quˈn qa aye xjal nya Judiyqe, a ntiˈtaq tumil tuˈn kyoktaq te Ttanim Dios, ex ntiˈtaq tuˈn kyok te tzˈaqle twutz, ayetzin ma chi okjo noq tuˈn kynimbˈil.


Jera Jesús te ikúka: —¿Ka irä ka̱piana rä doce hora na? Jekäi sa̱ me shkä ka̱piana ra, ka sa klasku tkenakwa̱. Ka irä jiye kuna ta, ka̱ oloi tso̱ ka̱jiska je wà sä wä wajuerke̱. 	 Tzaj tqˈmaˈn Jesús qeˈy: Ajo tspikyˈin qˈij oˈkx nweˈ te kabˈlajaj or. Qa nqo bˈet tqan qˈijil, nlay qo jaw takpaj, quˈn nqo kaˈyin toj tqan qˈij, a nkˈant twutzjo txˈotxˈ.


Ijewa te ba wa̱ sa̱ shka̱l sheke̱ka̱ ñatapawa̱ wa wäkata ska. Ba ku̱ ijewa tsa̱tköpa iminaklämi bäi ra, jishtä Säkeklä ja̱mi ji rä bäi käi, je ra ba te iwá̱ rä bäi. 	 Ayex nchi qˈmaˈnte twutz tkyaqil Ttanim Dios tzaluˈn tiˈja, qa kˈuˈjlinqexix tuˈn. Me nchin kubˈsin nwutza tey, tuˈn kyxi tmojiˈn tukˈa at tajbˈin kye toj kybˈe, tuˈntzintla kyxiˈ toj jun tumil, a tbˈanilx twutz Dios.


Jekäi je bata ki̱ka, yie bas kiaté yis wa̱ bas su̱aklä, yis ktäklä bas da. Ka irä jiye kuna ta, Israel wa wa̱ ki̱ssënak kju̱ei yis kaldu mo̱lewa̱ jí cadena wà rä. 	 Tuˈnpetziˈn, ma chi tzaj ntxkoˈn, tuˈn kyok nkaˈyiˈn, ex tuˈn nyoliˈn kyukˈiy, quˈn awo aj Judiyqo at junqe qqˈuqbˈil qkˈuˈj tuˈn tten tkawbˈil qMan Dios qxol, ex tuˈn qjaw anqˈin juntl majl kyxol kyimnin, aj qkyim. Ex noq tuˈn tpajjo ikyjo, loqiˈn kˈloˈnqin tuˈn kxbˈil.


Jekäi ijewa te yis wächakewa̱ ra, ijewa ssëna yis wäyäksa̱ni yis wa̱ ji a̱ni nui ka kuna yis ktäkläwa̱ ki̱ka. 	 Atzaj teˈ xbˈaj qanin weˈy, mataq chinx tzaqpiˈn, quˈn tuˈn mi xjyet tumil kyuˈn, tuˈn nkubˈ kawiˈn te kyimin.


Jera Jesús te ijewa kúka: —Jí ke̱i ska wa se̱rke̱wa̱, ñakäi iña ma̱ke̱ se̱nakwa̱. 	 Xitzin ttzaqˈwin Jesús kyjaluˈn: Twutzjo txˈotxˈ lo, nchi jaw meje kye ichin exqetziˈn qya.


Jeiräta Säkeklä kablele iia̱ ka biketsane iwa̱ ka le io̱nak ni, ata ite ji biketsa etkabä ki̱ka itäkina, ñakäi ite Säkeklä kjeisha, 	 Me mix ja kaˈmin tkˈuˈj, ex mix ele tiˈjlin a otaq tqˈma Dios te. Qalaˈ noq kyjaˈ tkujsin tnimbˈil, ex qexix tkˈuˈj tiˈj, ex jaw tnimsin tbˈi Dios,


je Säkeklä eklabä ka̱biketsä ta, je ne oloi kanoka̱pa sa̱ ke̱i etkä etkä rami, Jesucristo oloi ja̱mi. Amén. 	 Oˈkx Diosjo junchˈin bˈilte ex ojtzqilte tkyaqil. Ex nimxitjo tbˈi te jun majx, noq tuˈn qAjaw Jesucrist. Ikyxitjo.


Ba rikä, ba rä chatkelewa̱ ji wa̱k sa el wa ia̱, ata bäi si̱ ra ka sa̱ wa̱ su̱le wa ia̱. 	 Erman, nimxix nkˈuˈja tiˈja. Tbˈanilx taˈy tojjo aqˈuntl kyxoljo txqantl nimil, ex ikyxjo kyukˈaˈ xnaqˈtzilkye nchi tzaj najchaq.


Je tala siete kta e̱ná, jera yie je yue mar kja. Ata yie kte ssa ka̱jöir te ishe: “Je ji yile tala siete wa̱ blöwa̱, ke je yua.” 	 Tej t‑xi nbˈinjiˈy kywiˈ wuq qˈankyaq, tuˈntaq tkubˈ ntzˈibˈiˈn, me xi nbˈiˈn juntl yol toj kyaˈj, a tqˈma weˈy: Kˈuˈnkuy toj tnabˈla a xkyij kyqˈmaˈn wuq qˈankyaq, ex mi kubˈ ttzˈibˈiˈn. Tuˈn ikyjo, mix kubˈe ntzˈibˈiniˈy jun tiˈ kyiˈj.


“Ñaebä bas ka̱kiäke̱ ra, jera ke je wa̱ ji wa̱k su̱nak ebä wa käi. Ka irä jiye kuna ta, jewa wäbätsä rä je̱k duäkka̱ ka̱kiäk ñapaktäklä jui na, ña̱la ukä shtä ska ditsä wa̱ su̱nak. Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, ijewa ia̱ je säkei rä deleksa̱ e̱ná. 	 Ex aj kynaˈn Dios, mi chi oka tzeˈn kye xmiletzˈ, a waˈlqenaj nchi naˈn Dios toj ja te kˈulbˈil ex toj xkyˈich bˈe toj tnam, noq tuˈn kyokku kaˈyin kyuˈnxjal, ex tuˈn kyjaw nimsin. Me twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa tiˈjjo ikyjo, kyinxla chˈin chojbˈiljo tiˈj.


Yis yabala palei ssëke̱ yie idami ji rä iyina si̱ ja̱mi, ka je tsa̱ta ji kuna yis ssëwa̱k a̱naa. 	 Ntiˈ juntl tzaljbˈil te wey toj wanmiˈn tzeˈnku tej nbˈintiˈy tqanil, qa aye nkˈwala toj qnimbˈil tiˈj qMan Dios nchi bˈet tojjo twutzxix, tzeˈnkuxjo taj qMan Dios.


Bas ktäke̱ kiana rä del bäi ebä, däyë ta bäi käi, je wà bas je̱r ko̱naklä maikäi sä kúke ekla ekla rä käi. 	 Ex kukx chi yoliˈn toj tumil, me tukˈa jun yol bˈaˈn ex bˈunin wen, tuˈn kybˈinxjal kyiˈja. Tenxit kynabˈla, tuˈn kytzaqˈwintejiˈy yol tojxix tumil teyile junjun.


Jera Pilato te iwächakewa̱ te isha: —¿Ba ne rä Judío wa Tsa̱ku̱i rä na? Jera ite ikúka: —Ba te je shaka̱. 	 Xitzin tqanin Pilat te Jesús kyjaluˈn: ¿An tejiy nmaq kawil kye Judiy? Ayiˈn, ikyxjo tzeˈnku ma tzaj tqˈmaˈn, chi Jesúsjo.


Ata Timoteo rä bäi je ju̱ñer bas wa̱. Je te yis tsa̱tka kte baa kja̱nei wa̱k jishtä yaba te iká tsa̱tke käi. 	 Me ikytzin bˈin kyeˈ kyuˈn, ex ojtzqiˈn kyeˈ kyuˈn, qa tzun n‑aqˈnin Timotey; ex tukˈa tkyaqil tajbˈil n‑aqˈnin wukˈiy, tuˈn tqˈmet Tbˈanil Tqanil kolbˈil, iky tzeˈnku jun kˈwal n‑ajbˈin te ttata.


Je ne pakeke̱ sá te rä, ka je rä kte wapautäle ditsä ka̱biketse shtä wà kuna, ata je rä kte wapautäle Säkeklä wikblu wa̱ shtä wà. Jekäi ji rä wikblu iá pake sá te rä ji rä wikblu iá ja̱mi. 	 Tuˈnpetziˈn, nqo yoliˈn tiˈjjo lo, nya tukˈa jun yol, a noqit s‑el qbˈiˈn kyiˈjxjal, qalaˈ tuˈn saj t‑xnaqˈtzin Xewbˈaj Xjan. Ikytziˈn, nqo qˈmaˈnejiˈy jun tumil tuˈn Xewbˈaj Xjan kyeˈy tukˈa t‑xilin yol te Xewbˈaj Xjan.


Jera iwa̱ dulanak wa minejulu, te iwá̱ maikäi Jesús te ipaka iwa̱k käi. 	 Ayetziˈn t‑xnaqˈtzbˈin kubˈ kybˈinchin tzeˈnku xi tqˈmaˈn Jesús kye.


Jera Jesús te ichakani iia̱ idäkläka̱ mañatäbä kicha: —Simón, Jonás yaba, ¿ba wa̱ yis shka̱l na? Jera Pedro je̱r ianawa̱, ite ichaka iia̱ mañatäbä kicha: “¿Ba wa̱ yis shka̱l na?” je ki̱ka. Jera ite ikúka: —Säkekewa, ba wa̱ ji biköle ju̱ñer. Ba wa̱ iju̱ñer yis wa̱ ba shka̱l. Jera Jesús te isha iia̱: —Jera yis oveja wa pasu̱o ba ku̱. 	 Toj tox majintl xi tqanin te Pegr: Simun, ay tkˈwal Juan, ¿Twutzxixsin, qa taja wiˈja? Ante Pegr bˈeˈx jaw bˈisin, tuˈn otaq xi tqanin Jesús oxe maj te, qa n‑ok tkˈuˈjlin. Ex xi tqˈmaˈn: WAjaw, a te ojtzqilte tkyaqil, ex ojtzqiˈn tuˈn qa wajxixa tiˈja. Xi tqˈmaˈn Jesús te: Kaˈyinqektzinjiy nimil, tzeˈnku jun kyikˈlel kyiˈj trit.


Jekäi je bol demi Jesús ska ra, ijewa te isha iia̱: —Juan säwäukewa̱k te sá patkaté ba ia̱ ichakäk: ¿Ba ne rä ale däke̱ju̱ rä na, ata sa kiana isaka ki̱ssäk ji̱a na? 	 Atzaj teˈ kykanin ichin tkˈatz Jesús, a i xi chqˈoˈn tuˈn Juan, xitzin kyqanintz kyjaluˈn: Ma qo tzaj chqˈoˈn qeˈ tuˈn Juan, a Jawsil Aˈ, tuˈn t‑xi qqaniˈn tey, aj qa ajiy, a il tiˈj tuˈn tul kanin, mo qa qo ayolja tiˈj juntl aˈla.


—Yie ishe ba ia̱, ma je̱köka̱, ma je̱katashuäklä kuköwa̱, ma cho̱ni bä juka. 	 Kxel nqˈmaˈn teˈy, ¡Weˈksa! Qˈinxjiy tkuẍbˈila, ex kux tzˈaja tjay.


Jekäi yis te bas patka däli tiäk, mai bas wakwa ka shka̱blele kuna shtä ska. Kju̱awa wa shka̱bla kja, ata jira bas dewa̱ña ijewa ra shka̱bläk. 	 Ma chex nchqˈoˈn kye tuˈn kyxiˈy chmol twutz awal kyxolxjal, a jaˈ mi ẍi aqˈniniˈy tiˈj, quˈn junxilte xkux awante Tyol Dios kye. Me tzunx nchi tzalaj kyeˈ tiˈjjo kyaqˈnbˈin, quˈn noqit ntiˈ kjol ex awal, ntiˈtla kyeˈ tuˈn tja kychmoˈn.


Tsa̱na, ke bas ku̱ ale ktäke̱ bas da je ju̱akksa̱. Ka irä jiye kuna ta, ijewa je̱r ku̱ak ka̱jiska ka ssëne ijewa wa̱ ki̱ka ijewa ka baka̱ne shiri ra, jera saje wa si̱ ka kjäk shiri ji shäk ka̱jöir skaté yika ikuna sa te iktä ju̱aksa̱ ra. 	 Tuˈnpetzintzjo, kyqˈonktzintza tilil, noqtzin kyij kyiˈjliˈn Tyol Dios. Quˈn ayetziˈn, a i kyij iˈjlin teˈ Tyol Dios ojtxe tzaluˈn twutz txˈotxˈ, iltaq tiˈj tuˈn kykyim. Ikytzin qe jaˈlin, qa ma kyij qiˈjlin Tyol, a tzajnin toj kyaˈj, ex nlay qo tzaqpaj te najin toj tqˈobˈ Dios, aj qa ma kyij qiˈjlin qnimbˈil.


“Jera je uva yäkä wakei deni ra, ¿me ite je shka̱bläk wa we̱mi rä na?” 	 Tuˈntzintzjo, xi tqanin Jesús kye: ¿Yajtzilaˈ? Aj tuljo tajaw txˈotxˈ, ¿Tiˈtzila kbˈajil kyiˈjjo manil txˈotxˈ?


“Ba ku̱ tapanak Sardis ska wa ángel í ia̱ iyuö: ‘Ale Säkeklä wikblu ta siete, ñakäi bekwä ta siete, je te ishe jikäi: Yis wa̱ ji we̱ ba te rä ju̱ñer, ba yirke̱ kseka, ata ba rä dulewa̱. 	 Tzˈibˈinkujiy lo te nejinel toj Ttanim Dios toj tnam Sardis: Ikytzin ntqˈmaˈn Jesús, a at Xewbˈaj Xjan tukˈa, ex a tzyul teˈ wuq cheˈw toj tman qˈobˈ: Wojtzqiˈn kybˈinchbˈiˈn, ex qa nchi ajbˈin weˈy toj kywutza. Me te weˈy, kyimninqiˈy toj kyanmiˈn.


Ñerä ite isha iwa̱ dulanak wa ia̱: “Je ne ki̱ka yie ishe bas ia̱: Ke bas je̱r iana bas je̱k se̱newa̱klä ki̱, jibä ñe sä te, ñakäi bas yaka ki̱, jibä jie sä te. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, tej t‑xi tqˈmaˈnl Jesús kye t‑xnaqˈtzbˈin, chiˈ kyjaluˈn: Kxel nqˈmaˈn kyeˈy: Mina chi jaw melj kyeˈ tiˈjjo wabˈj, a tuˈn t‑xi kywaˈn, ex mina chi jaw melja tiˈjjo kyxbˈaliˈn tuˈn tok.


Ata manele te ishemi: “Ba rä ji biketsäk etkabä, ata yis dä ji wa̱k iwà.” Ba ku̱ ba te ji biketse etkabä kjashö yis ia̱ ka ji o̱le kuna iwà, jera yie ba ia̱ yis te ji biketse etkabä kjashemi iwawe̱ wà. 	 Bˈalaqa at jun aku txi qˈmaˈnte: At te tnimbˈil. Me ayintzin weˈ, at we nbˈinchbˈin toj nnimbˈila. ¿Ma akupela bˈant tyekˈit tnimbˈila, qa mi nkubˈ tbˈinchiˈn? ¡Nlay! Qalatziˈn, kxel nyekˈin weˈ nnimbˈil tuˈn nbˈinchbˈiˈn.


Ata ije katke kuna ka̱jiska ra ka irä chui kuna. Ka irä jiye kuna ta, chui wa tso̱ kja e̱ná jile me̱le ma̱kka̱ ka̱wei te ishe ja̱mi. 	 Quˈn noqit axsa taˈye tzaluˈn, mitla s‑ok te tnejilxix pale, quˈn iteˈl pale tzaluˈn twutz txˈotxˈ tzajninqe tiˈj Leví, ex nchi qˈoˈn oyaj, tzeˈnku ntqˈmaˈn tkawbˈil Moisés toj Tuˈjil Tyol Dios.


¿Mane iángel wa ia̱ iwa̱ iyile: “Ma je̱tköwa̱ yis jula wämo kja̱ne bikökje yie ba bolki wa tulacha̱wa̱ bä klä tkäkläka̱ iki̱ka kje” ni rä na? A̱ni. 	 Ex bˈajxe tqˈmaye qMan Dios te jun angel kyjaluˈn: Qekuy nkˈatza tuˈn tkawiˈn junx wukˈiy, tzmaxi aj kykanbˈit tajqˈoja wuˈn.


Je sha ite rä, ijewa te isha ije ja̱mi wikblu ñá shtä tso̱ ki̱ka. 	 Tqˈma Jesús ikyjo, noq tuˈn nxi kyqˈmaˈn te, qa tzyuˈntaq tuˈn tajaw il, ex qa nya tuˈn Xewbˈaj Xjan nbˈaj kubˈ tbˈinchintaq tkyaqil.


Ñakäi yi ssëna däkwa̱ isäkätä ye bas sha̱na ra, je kiana rä bas kjanaklä ye, 	 Ex ankye taj tuˈn tok te tnejil, il tiˈj tuˈn tok tzeˈnku jun aqˈnil te jun majx kye txqantl.


Ite je sha e̱ná ra, jera ia̱na täkii: —Lázaro, bä kuteksa̱. 	 Tbˈajlinxiˈ tqˈmaˈn ikyjo, xi tqˈolbˈin tukˈa tqˈajqˈojil twiˈ kujxix wen: Lázaro, ku tetza antza.


Jewa rä ka yaba ta, Elisabet dä ko̱le ka yaba su̱ak kuna ki̱ka, ñakäi je bol wa rä säkibii sa̱nu̱le̱e̱i. 	 Noq tij xjalqel, ntiˈx jun kyal otaq tzul, quˈn mitaq n‑alinxjo t‑xuˈjil.


Je ke̱i ska ra, sä käjäklämi bol shka̱bläklä ska, jera ekla rä minaktse̱, iel dä ju̱nakta̱na. 	 Tojjo qˈij anetziˈn, kabˈe ichin nchi aqˈnintaq toj kytxˈotxˈ. Jun teˈ kxel qˈiˈn, ex jun teˈ kyjel.


Jishtä ietkä ska ite ishe käi: “Ba rä chui jekjeyemi, jishtä Melquisedec käi.” 	 Ex ikyxjo ntqˈmaˈn toj juntl tumil: A te pale te jun majx, ikyxjo tzeˈn te Melquisedec.


Jekäi jeska ije̱kaka̱ mineju̱ Tiro irä Sidón irä ke̱i sha̱na, jera ikjawa̱ju̱ ju na. Jera ka ije ki̱ yi a̱ni shene ijuñakwa̱, jeiräta ka ibler a̱ni. 	 Bˈeˈxsin xiˈ Jesús toj jun najbˈil najchaq, Tiro, tbˈi. Okx toj jun ja kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin; tkyˈeˈtaq tuˈn tiwle tuˈn aˈla, me mix bˈante tewin,


Ata mika̱ iju̱naksa̱ duäkwa̱ ra, jera Faraón yaba alaklä wa̱ iminetse̱ kibiwa̱ ite iyaba ye. 	 Atzaj teˈ tuˈntaq tkyij tkoliˈn, bˈeˈx jaw qˈiˈn tuˈn jun qya, tkˈwal Faraón, ex jaw chˈiysin nyakuj tzeˈnku jun albˈaj.


Jeska kajali wa sha̱ te je ssa ra, jewa te isha: —Elías ne kieke̱ ite rä. 	 Ayetziˈn junjun iteˈtaq antza ok kybˈiˈn, ex kyqˈma: Lu nqˈolbˈin tiˈj Elías, a yolil Tyol Dios ojtxe.


Jera Jesús te burro yaba ku̱a, je ki̱ ije̱tkaka̱. Je rä iyöle katke käi: 	 El jyet jun tal bur tuˈn Jesús, ex bˈeˈx jax qe tibˈaj, tzeˈnkuxtaqjo ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios:


Ñerä tres día kjepa ijewa te iku̱ani Templo ska; ije kalme sa paktäk wa sha̱na. Ite ijewa ktä ssë kalme; ñakäi ite jile ktei chake kalme ijewa ia̱. 	 Otaqxi bˈant oxe qˈij kyjoybˈin tiˈj, teˈ tjyet kyuˈn, tokxtaq tojjo tnejil ja te naˈbˈl Dios, kyxoljo jniˈ xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil nbˈintaq tiˈjjo jniˈ kyyol, ex nbˈaj xi tqanintaq junjun tiˈ kye. Ex ikyqextaqjo xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil ex nbˈaj xi kyqanintaq junjun tiˈ te.


Jera Jesús te ikúka: —Ikuna yis je̱k oloi kaka̱ ra, je rä ka wata. Ata yis oloi käkka̱ je rä yis Ká, ale bas wa̱ kinak bas Kekläí ni. 	 I xi ttzaqˈwin Jesús: Qa ma jaw nimsin wibˈa wuˈnx wibˈxa, ntiˈla tajbˈin nyola. Me an wejiˈy ma jaw nimsinwe a nMaˈn, a axjo nkyqˈmaˈn qa kyDiosa.


“Maikäi bas te kte ssë rä, biketsö tsa̱na. Ka irä jiye kuna ta, yi wa̱ ji tso̱ je ia̱ iki̱me̱rmi. Ata yi wa̱ ka ji kuna, je te ibiketse iwa̱ ji tso̱ni, jeiräta je rä bakanakksa̱ iyika.” 	 Tuˈnpetziˈn, kykaˈyinktzin kyibˈa. Quˈn tkyaqiljo, a nim n‑ok tilil Tyol Dios tuˈn, kyja kxela qˈoyit txqantl tnabˈl, tuˈn tel tnikyˈ tiˈj tkyaqil. Me ankye teˈ ntiˈ n‑ok tqˈoˈn tilil, majxpe ajo tnabˈl, a tbˈanilx toj twutz, me a ntiˈ tumil, k‑elil qˈiyit te jun majx.


Ata Jesús te isha: —Ijöwa̱ bitaba. ¿Jiye bas te ije weike na? Ije te ji baa ne wá̱ yis ia̱ rä. 	 Xi tqˈmaˈn Jesús kye: ¡Tenkuj! ¡Tin qe n‑ok kyiliˈn! Atzin ma tbˈinchin wiˈja, tbˈanilx wen.


Yis wa̱ oveja saka tso̱, ka je rä jí oveja kjätkele tso̱ wa kuna. Yis kiana ijewa jäkté ñaebä. Jewa te yis ktä ssëmi. Jekäi oveja biköle dämiwa̱ eyaka yebä, kjänanak ta eklabä. 	 Ex iteˈ txqantl weˈ nrit, a nya iteˈ tojjo chˈlaj lo. Me ilxix tiˈj tuˈn kytzaj wiˈn, ex kchin kˈwel nimin kyuˈn. Junx chˈuq rit k‑elile, ex junchˈin kyikˈlel.


Jeiräta manele sher ji̱a kjäkwa̱ jeska, ata mane ia̱ kte baa bata yina säkätäba jewa ka baka̱newa̱ jeska, je rä ka ijewa ñajanewa̱ iktä ssäk kju̱ei. 	 Tuˈntzintzjo jaˈlin, iteˈx junjuntl naˈmx kyokx tojjo ajlabˈl, tzeˈnqeku xjal ojtxe. ¿Ex tiquˈnil? Quˈn tuˈn mi nkubˈ kynimiˈn Tyol Dios, tzeˈnqeku xjal ojtxe.


Jekäi Jesús te je paka e̱ná ra, ije̱k tsa̱ksa̱ Galilea ska mineju̱ Judea ke̱i ki̱ Jordán a̱mikata kja̱neka. 	 Tej tbˈaj tqˈmaˈn Jesúsjo yol lo, bˈeˈx etz toj txˈotxˈ Galiley, tuˈn tkanin toj txˈotxˈ Judey, jlajxi Nim Aˈ Jordán.


Ikuna sa̱ se̱r dä Säkeklä wikblu ja̱mi ra, jera sä shkö Säkeklä wikblu ja̱mi. 	 Quˈn qa o tzaj tqˈoˈn akˈaj qchwinqil tuˈn Xewbˈaj Xjan, il tiˈj tuˈn qbˈet toj tkyaqil, tzeˈnkuxjo taj Xewbˈaj Xjan.


Jikäi yie bas pakeke̱ iwa̱k rä: Bas ñashka̱li̱blö. 	 Atzin kxel nqˈmanjiˈy juntl majl kyeˈy, tuˈn kykˈuˈjlin te kyibˈa kyxolxa.


Jekäi sá te Tito paka, bas te ji me̱ke̱ je kuke e̱newa̱kläwa̱ iwa̱, jishtä ite iwá̱mi kja käi. 	 Tuˈnpetziˈn, ma qo kubˈsin qwutza te Tito, tuˈn t‑xiˈ juntl majl kyukˈiy, tuˈntzintla tjapin kyuˈn tuˈn kywenila, tuˈn tja chmetjo oyaj, a otaq txi xkye tuˈn.


ka suale ta a̱ni sa̱ na̱me̱i wa yika, je wà ijuenaklä ijewa wäna ijewa rä weikanakcha̱wa̱, ata ijuenaklä bas wäna bas dä tsa̱tkenakksa̱; je datse̱ rä Säkeklä ska. 	 tuˈntzintla mi tzaje kyxobˈila kye kyajqˈoja, ex tuˈntzintlaˈ kyteˈn ikyjo, k‑elile kynikyˈ kyiˈja, qa kyjaˈ kyxiˈ toj najin, ex ikyx n‑ajbˈineˈ te yekˈbˈil, qa ma chi klet kyeˈ tuˈn Dios.


Säkekewa te yis wetsemiksa̱ ji yakei biköle o̱rke̱ yika; ije te yis tsa̱tkemi däkmi ka̱jöir igobiernoí ska. Ije oloi kanoka̱pa sa̱ ke̱i etkä etkä jekjeyemi. Amén. 	 Ax qAjaw kklol weˈy te tkyaqiljo nya bˈaˈn, ex kchin kletila tuˈn, te jun majx, tuˈn wokxa toj Tkawbˈil toj kyaˈj. Nimxit tbˈi qAjaw jaˈlin ex te jun majx. Ikyxitjo.


Jera Jesús te ijewa kúka: —Jera ale David wa̱ ji o̱le, mika̱ ije irä shkäk ira wa irä ktacha̱wa̱ bäli te ra, ¿ka bas wa̱ je ktei wayile na? 	 I xitzin ttzaqˈwin Jesús kyjaluˈn: ¿Ma naˈmtzin tkux kyuˈjin kyejiˈy bˈant jun maj tuˈn qtzan David, a nimx toklin, tej ttzaj waˈyaj tiˈj kyukˈa tukˈa?


Ka ije rä je ka̱ oloi kuna, ata ije de rä je ka̱ oloi ktei shäk. 	 Nya ate Juan spikyˈin, noq ul chikyˈbˈil teˈ tqanil.


Jera Jesús te ikúka: —Manele wa̱ yis shka̱l da, je te yis ktä wawe̱mi. Jekäi yis Ká te ije shka̱li̱blemi. Ñakäi sá dämiwa̱ ije ska, jekäi sá se̱rmi ije ra. 	 Xi ttzaqˈwin Jesús: Ankye te nkˈuˈjlin weˈy, ex nkubˈ tbˈiˈn tkyaqiljo xi nqˈmaˈn, okpen k‑okil kˈuˈjlin teˈ tuˈn nMaˈn, ex ayin weˈ tukˈax nMaˈn qo ul qeˈ najal tukˈa te jun majx.


Jera Säkekewa Jesús shki̱leka̱ni je ktei pake kate iktei bata shäk wa te ssër ta oloi ta ta̱i. Ñakäi Säkeklä te ijewa biköle tsa̱tke kate bäi si̱. 	 Ex ayetziˈn tsanjil nchi yolintaq tiˈjjo tjawlintz anqˈin Jesús juntl majl, a tAjaw Tkyaqil, quˈn tuˈn otaq kyli. Ex nimxix kubˈ kyˈiwlin kykyaqilx tuˈn Dios.


Ñakäi kte kukäk Cesarea ska wa sha̱ biteña sá ra. Jewa wa̱ ekla Chipre wa kie Mnasón ni shkäña. Je rä kte kukäk mikle wa, jera je ne ju ska sá käpä mar dä. 	 I tzaj jun jteˈbˈin nimil te aj Cesarea qukˈiy. Ayetziˈn i tzaj qˈinqejiˈy toj tja Mnasón, jun ichin te Chipre. Nimiltaqjo xjal anetziˈn atxix ojtxe, ex ataqtzintza tuˈn qkyijiˈy tukˈa.


Jewa ia̱ ite ichaka: —¿Bas te Jesús biketsa ra, Wikblu Sikina me̱na bas ia̱ na? Jera ijewa te ikúka: —Ka sá wa̱ issëlebä jibä Wikblu Sikina tso̱ ni. 	 Exsin xi tqanin Pabl kye: ¿Kuˈxsin Xewbˈaj Xjan toj kyanmiˈn, tej kyjaw nimiˈn? Tzajtzin kytzaqˈwintz kyjaluˈn: ¡Mina! Ntiˈx qeˈ o qbˈi, iˈchaqxpetla noq tuˈn tyolajtz tiˈjjo Xewbˈaj Xjan.


Sá te ibiketse jekäi ki̱ka, sá te ji we̱ke̱ rä ka suale kuna, 	 Me tzeˈnku qa ma qe qkˈuˈj tiˈjjo akˈaj tumil, a mi bˈaj, nqo yolin tiˈj tukˈa tkyaqil qanmin;


“Yis de rä yökö ja̱wa̱kka̱ ka̱jiska ki̱. Yis ki̱ je shena pjowa̱ je kunapa rä wäkaleka̱ e̱ná käi. 	 Ma chin ula tzaluˈn twutz txˈotxˈ, tzeˈnku jun qˈaqˈ njulin wen te kolbˈil ex te joybˈil qˈoj kyxolxjal. ¡Me atla wajiˈy noqit nkˈant jaˈlin!


iyabala säkätä wa kie yöle tso̱ ka̱jöir jewa tapar tso̱ ska, Säkeklä sä biköle ktei wabiketsäkksa̱ ska, sä wämo wa parule bulee wikblu tso̱ ska, 	 ex atzintza kychmomile kyibˈjo aye tnejil nimil, a aye tkˈwal qMan Dios, a tzˈibˈin kybˈi tzma toj kyaˈj. Ex atzintza, najle Dios, a Kawil kyibˈaj kykyaqiljo qtzan nimil, ayeˈ tbˈanilx kubˈ kybˈinchin twutz Dios, ex ayeˈ tzˈaqleqe wen tuˈn.


Je je̱r ssëwa̱ Säkeklä Wikblu te minak, jekäi idemiju̱ Templo ska. Jekäi Jesús ká wa dejulu jile ma̱kka̱ iyaba säkei ye jishtä ika̱wei te isha käi ra, 	 Ax Xewbˈaj Xjan xi qˈinte Simeón tojjo tnejil ja te naˈbˈl Dios, jaˈ iteˈtaq Jse ex Mariy tukˈaxjo kyneˈẍ, tuˈn tjapin kyuˈn a tzˈibˈin toj tkawbˈil Dios.


“Ñerä ka̱miipa je kjanaklä wa blui deni, te je inaklä ktei paruami ijewa ra. 	 Tbˈajlinxiˈ jun jteˈbˈin abˈqˈe, meltzˈajljo xjal, a kyajawjo aqˈnil, ex bˈaj xi tqanin tpwaq teyile junjun tukˈaxjo taˈl.


Jera ite isha iia̱: —Ba rä Säkeklä yaba ra, ma je̱k psö ju̱omi i̱ski̱. Ka irä jiye kuna ta, iyöle katke rä: ‘Ba bata ki̱ka ite iángel wa patkemi, jewa te ma tse̱mi ijula na, ka bä klä tkenaklä kuna jak ja̱mi.’ 	 Ex xi tqˈmaˈn te: Qa Kˈwaˈlbˈajxixtza te Dios, xoˈnkuxsin tibˈtza, tuˈn tkupin tzmax twutz txˈotxˈ, quˈn ikytziˈn ntqˈmaˈn Tyol Dios kyjaluˈn: Kchi tzajil tsmaˈn Dios t‑angel te kloltiy. Ex kjawil qˈiˈn kyuˈn toj kyqˈobˈ, tuˈntzintla mi kyˈixbˈiˈy twiˈ abˈj.


Ñerä sá ku̱a ite Asón ska ra, ibitéju̱ña sá ra ko̱no ki̱, dejulu Mitilene ska. 	 Atzaj teˈ tok qkˈulbˈin qibˈa tukˈa toj Aso, bˈeˈx okx qukˈiy toj bark, ex bˈeˈxsin xiˈtza tzma Mitilene.


jera Wikblu Sikina dewa̱ju̱ yakata namala ye iki̱ka, ñerä kte ssënaté ka̱jöir je te ishe: “Ba ne rä yis yaba shka̱ta rä, ba ra yis ssëna baa.” 	 ex atziˈn Xewbˈaj Xjan kˈul kanin tibˈaj, ex iky kaˈyiˈn tzeˈnku jun palom. Ex qˈajqˈojin jun yol toj kyaˈj, ex tqˈma: Axixpen te nkˈwala, kˈuˈjlinxix wuˈn, a o jaw nskˈoˈn.


Ñakäi bas te inaklä peite bas wa̱ ju̱ñenak sa̱ tju̱ak shtä ebä ia̱ ra, ¿je wa̱ ji tso̱ bäi bas ia̱ na? Ñera je su̱ta ji yakei wakbläk wa te inaklä peite ji yakei wakbläk wa ia̱ rä, je rä je säkei däkläksa̱ni iia̱ kalabe. 	 Ex qa ma txi kyqˈoˈn jun txˈex kyexjal noq tuˈn ttzaj qˈoˈnku chˈin taˈl kyeˈy, ¿Tiˈtzin jun tbˈaniltz nkubˈ kybˈinchiˈn ikyjo? Quˈn ikypen kye aj iljo nbˈant kyuˈn, quˈn nchi bˈaj jaw txon kyxolile, ex nkubˈ kyyoˈn, tuˈn ttzaj qˈoˈn kyinxljo te manbˈilte.


sä weikanakcha̱wa̱ wa wäyuemi ite ji biköle yakei wà, ka ijewa wa̱ ji rä iyina kolone shka̱li̱blenak itsa̱tkenakläksa̱ ki̱ka. 	 Ex kˈwel tbˈinchin tkyaqil wiq il, noq tuˈn kysbˈetku xjal tuˈn, aye kyjaˈ kyxiˈ toj najin, quˈn kykyˈeˈ tuˈn kynimin tiˈjjo Tbˈanil Tqanil kolbˈil, a twutzxix, tuˈn kyklet.


Jera Jesús te ikúka: —Yis ne irä. Jekäi bas te ditsä yäbei su̱emi je̱tkelewa̱ ale Täkili ta Ta̱i je jula wämo kja̱ne, ñakäi je dawa̱ju̱té ka̱jöir mo̱ ja̱rka je su̱emi bas te. 	 Xi ttzaqˈwin Jesús: ¡Ayiˈn! Ex oktzin kchin kylaˈbˈila ayiˈn Tkˈwal Ichin, aj wok qeˈy ttxlaj Dios, a nimxix tipin, toj tman qˈobˈ, ex ikyxjo aj ntzaja toj muj, aj nmeltzˈaja juntl majl twutz txˈotxˈ.


Jera Pedro banaka̱ iwapakäk tsa̱na iwa ja̱mi, te isha: 	 Me atzin te Pegr xi tqˈmaˈn kye tzeˈnxix tzaje xkyeye a otaq bˈaj. Chiˈ kyjaluˈn:


Jewa kiawa̱ Jasón te. Jewa biköle te ji we̱ke̱ César ka̱wei me̱le ukä ja̱mi. Jewa te ishe sa̱ tsa̱ku̱i kju̱awa tso̱, je rä Jesús ni. 	 ex ma chi kubˈ wutzlin tuˈn Jasón toj tja. Kykyaqilx mi nkubˈ kynimin tkawbˈil kawil te Rom, quˈn tzuntzin nkyqˈman qa atx juntl kawil, Jesús tbˈi.


Jekäi Tiro ska sá ju̱naté dejulu Tolemaida. Jeskabä sa shkata̱na kono ki̱. Jeska sá mine ji̱a sa el wa chakäk, jekäi sá se̱na ijewa ra ka̱ etka. 	 Tbˈajlinxitzin ikyjo, o kaniˈn tzma Tolemaida. Antza, o qˈolbˈiniˈy kyukˈa nimil, ex axsa, o kyijiˈy kyukˈa jun qˈij.


Je ne ki̱ka Judío wa te isha ñaia̱: —Ije su̱o. Je rä iwa̱ shka̱ta ta̱i. 	 Xi kyqˈmaˈn Judiy kyxolile: Kykaˈyinktziˈn. Chebˈex kˈuˈjlintaq Lázaro tuˈn.


Bas ñassäke̱ je rä ka bäi kuna. Ata ¿ka bas wa̱ ijuñer: “Levadura elkje te harina yaka kalabe papu̱we̱ka̱ni na?” 	 Nya bˈaˈn tuˈn tjaw kynimin kyibˈa tiˈjjo nbˈaj kyxola. ¿Ma mitzin bˈiˈn kyuˈn, qa at jun kyxola tzunx nbˈet toj il, bˈeˈx kchi xel lipe txqantl tiˈj? Quˈn ikytziˈn tzeˈnku chˈin ttxˈamsbˈil tqˈotjil pan noq tal kyiˈn, me bˈeˈx n‑el txˈamix txqankux qˈotj tuˈn. Atzin txˈamsbˈil jun yekˈbˈil te il toj tchwinqil jun xjal.


“Manele bas sha̱ kjanaklä ta, je tso̱ ka̱ ki̱ka buey wà ka̱ biäk iräle, oveja kjänanak iräle, je deju̱ni ra, ¿ite ishemi iia̱: ‘Bä kute plaa, je̱k bäkläkwa̱ yäkäk’ ni na? 	 A qa at jun kyeˈ, a atit jun taqˈnil, a lu ma meltzˈaj kjol mo kyikˈlel wakx toj chqˈajlaj, ¿Ma akutzin txi tqˈmaˈn te kyjaluˈn: Kux tzˈoktza, ex kux kubˈ qey waˈl?


Je tsa̱tkeneksa̱ ktei waju̱ñeke̱ wachakeke̱ pjoo, jile bata shäk wa, ale je̱r bäi yirmi bas ia̱ je bata shäkba wa te. 	 Kyojjo qˈij ojtxe, aye yolil Tyol Dios, aye i kˈmoˈnte Tyol, nim i xpichˈin tiˈj, ex i jyoˈn tiˈjjo t‑xilin kolbˈil, a tuˈntaq xi tqˈoˈn Dios kyeˈy tuˈn t‑xtalbˈil.


Jekäi je día biketsale dewa̱ ra, jera Herodes je̱k pajiawa̱ sa̱ tsa̱ku̱i wa̱ jienak shtä wa, je̱tkawa̱ sä ktei wabiketsäklä ska. Je kta ssër ta baa ijewa ra. 	 I txkettzintz tuˈn Herodes. Atzaj teˈ tkanin qˈij anetziˈn tuˈn kychmet, ok tqˈoˈn Herodes jun t‑xbˈalin tbˈanilxix wen. Kubˈ qe toj tqˈuqil, jaˈ nkawinetaq, ex ok ten yolil.


Jera ijewa te isha: —Ba ko̱le del ji yakei ebä wakbläk ¿maikäi je ia̱ sá pauta̱nak na? Jera ijewa te iju̱aksa̱. 	 Tuˈnpetziˈn xi kytzaqˈwin te: Ntiˈ te tajbˈiˈn tuˈn tyolin qukˈiy ikyjo, quˈn manyor aj ilx te atxix teˈ titzˈjiy. ¿Ex tajnaja tuˈn qkubˈ t‑xnaqˈtziˈn? Ex bˈeˈx etz kylajoˈn toj ja te naˈbˈl Dios.


Ata maitjä ka iwa̱ ikjatene ñassëta. 	 Me mix tuˈn ikyjo, mix ja nchi kyijetaq toj wen tiˈjjo kyyol.


Jekäi ba bitämiwa̱ yaba ki̱; ba te yaba su̱emi jäiyi, ba te je kiemi rä Jesús ni. 	 ex k‑okil tzˈaq jun tala jaˈlin. Ex ajtzin tul itzˈje, k‑okil tqˈoˈn tbˈi Jesús.


Ikuna rä ijewa te ike̱i jalewa̱ta̱na iwa̱ je biketse rami ji̱a ra, jera ka̱ tso̱ ijewa ia̱ idäkläni jeska. 	 Me n‑el qnikyˈ tiˈjjo lo, quˈn noqit oˈkxtaq kyajjo jun kynajbˈil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, bˈeˈxitla i meltzˈaj najal te txˈotxˈ, jaˈ taˈyetaq Abraham te tnejil, quˈn kyetaqjo txˈotxˈ anetziˈn.


Yabala ká wa, ke bas ku̱ bas yabala kju̱atkewa̱k, ka ijewa je̱r ianaklä kuna. 	 Ex ikyqex kyejiˈy manbˈaj, kybˈinchinkujiˈy jikyin wen kyukˈa kykˈwala, ex nya tukˈa tyabˈ kywiˈy, tuˈn mina jaw bˈaj kykˈuˈj.


Jera etäbä kicha ijewa kjoyinani: —¡Iwätiöka̱ cruz ja̱mi! 	 Jotqex i bˈaj jaw ẍchˈin: ¡Pejkˈinka twutz cruz tuˈn tkyim! chi chiˈ.


Jekäi ka ijewa ia̱ iwäbuta̱newa̱ kte etka a̱ni wà ditsä wäna, ata ite ikúka te imale̱cha̱cha̱wa̱, jekäi isi̱wa̱tiacha̱wa̱. 	 Mix jyete tumil kyuˈn, tzeˈn tuˈn tkubˈe tzˈaqetaq Jesús kyuˈnx tyol kywutzxjal. Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx i kubˈ qen, ex i jaw kaˈylaj, tuˈn tumil tyol Jesús, tej tok ten tzaqˈwil teˈ jniˈ kyyol.


Jera je dulewa̱ je̱tkaka̱ ktaka̱ni. Jera Jesús te ipatkami ia̱mi ia̱. 	 Bˈeˈxsin jaw qe tej kyimnintaq, exsin ok tentz yolil. Tuˈn ikyjo, bˈeˈxsin xi qˈoˈntz te tnana tuˈn Jesús.


Bas ñachakö ñawäjalassë wämo wa. Tapanak eyaka eyaka Cristo ja̱mi wa biköle te bas chakami. 	 Kyqˈolbˈinx kyibˈa kyxoliliˈy tukˈa tkyaqil kyanmiˈn; kykyaqilxjo jniˈ Ttanim Crist tzaluˈn nxi kyqˈoˈn jun qˈolbˈil kyeˈy.


Bas ñakatablö; yilé kju̱atkäke̱ isaka ra, jera bas ñajöwa̱ bitaba. Jishtä Säkekewa te bas jawa̱ bitaba käi, je su̱ta bas ku̱ iwo̱. 	 Tzikyˈxku kyuˈn kyxolxa, ex kynajsinkuy qa at jun kyqˈoja kyxola. Il tiˈj tuˈn kynajsiˈn kyil txqantl, ikyx tzeˈnku kubˈ najsit kyila tuˈn qAjaw.


“Ka̱jöir gobiernoí rä jishtä ji säkei ta blelewa̱ ka̱ sha̱naka ku̱e ekla te ra, ite je blewa̱ni, kjepa imiju̱ ni ssële baa te iji tso̱ biköle watju̱e tulemi, jera ite je ke̱i tju̱eksa̱ käi. 	 A Tkawbˈil Dios, a at toj kyaˈj, ikytziˈn tzeˈnku jun qˈinimil ewin toj jun txˈotxˈ. Jun ichin, qa ma knetjo qˈinimil tuˈn, bˈeˈx aku meltzˈaj ewilte axsa. Maˈx tzeˈjix tiˈj wen, ex noq tuˈn ttzyetkuˈ txˈotxˈ tuˈn anetziˈn, kbˈaj xel tkˈayin tkyaqiljo at te, tuˈn ttzaj tlaqˈoˈn.


Jera ite isha: —Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, ka bas maneneksa̱ däkwa̱ jishtä yabala käi ra, a̱ni ka bas däkwa̱ ka̱jöir gobierno ja̱mi. 	 ex tzaj tqˈmaˈn: Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa mi s‑ok kyanmiˈn tzeˈn tanminjo tal kˈwal lo, a manyor tal mutxin, nlayxpen chi okxtza toj Tkawbˈil Dios toj kyaˈj.


Je rä bas kicha je̱na e̱ná bas tkenawa̱ kja bäi ñashka̱li̱ble wà ra, 	 tuˈntzintla tnajan Crist tukˈa tkyaqil tipin toj kyanmiˈn noq tuˈnjo kynimbˈila. Ex nchin naˈn Diosa kyiˈja, tuˈntzintla kyteˈn jikyinxix toj kynimbˈila, ex atitla nimxix tqˈaqˈbˈil kykˈuˈja kyxolxa, tzeˈnku jun tlokˈ tze, a nimx ma txaˈye;


Ji yakei she o̱nak sä ukä ja̱mi biköle ka kuna ji̱a. Jekäi Säkeklä irä Oveja Yaba irä je̱tkäklä sa̱ tsa̱ku̱i ye kätkämi jeska, jekäi ikjanaklä wa te ikja̱nei we̱mi. 	 Atzin jaˈlin ntiˈx te aku kubˈ tjaqˈ tqanbˈil Dios. A tqˈuqbˈil Dios exsin te tal Tal rit kˈwel ten tojjo tnam lo. Ex ayetzin taqˈnil kchi kˈulil te.


Ñaebä ite yis ia̱ ishe: “Ji o̱na e̱ná. Yis ne rä ‘Alfa’ rä, ‘Omega’ rä, isäkätä rä, ibata jekje rä. Yi je̱r bárke̱ ra, yie je ia̱ diklä sa̱ se̱naklä kseka tsikinaklä diklei me̱mi kjermita. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, tzaj tqˈmaˈntl weˈy: Tkyaqil ma japin bˈaj wuˈn. Ayin weˈ ẍin kubˈ bˈinchinte ojtxe, ex kbˈajil tkyaqil wuˈn. Ayin weˈ atxix t‑xe tnejil, ex tibˈaj tkyaqil. Ankye teˈ atx taj toj tanmin, kxel nqˈoˈn nyola te noq kukxjo, tzeˈnku xlokˈ aˈ te chwinqil.


“Ata bäije bas wäbala rä, iwajuerke̱ ki̱ka, ñakäi bas kukä rä, iwassërke̱ ki̱ka. 	 Me kyˈiwlinqexix kyeˈ, tuˈn nchi kaˈyiˈn kywutza, ex n‑el kynikyˈa te; ex nchi bˈin kyẍkyiˈn, ex n‑okx toj kywiˈy.


Ñakäi ijewa minemi jile ma̱kka̱ jishtä Säkekewa ka̱wei te ishe käi: tórtola botkä, etka jäyiri etka alaki, je iräle namala yabala botkä iräle, je rä me̱nakka̱ iwäna. 	 I xtaˈj qˈol chjonte te Dios tukˈa jun oyaj tzeˈnku ntqˈmaˈn tkawbˈil Dios; jun muj xlukˈekˈ mo kabˈe tal palomj.


Jera ite isha isaka ia̱: —Sä shkä yis da. Ata ite ikúka: —Säkekewa, ka̱ mo̱ yis ia̱ säkätä yis minaklä yis ká itäbiäkwa̱ta̱na. 	 Ex xi tqˈmaˈn Jesús te juntl: Lipeka wiˈjach. Me ante xjal xi ttzaqˈwin: Me ntiˈ ambˈil wiˈja jaˈlin, quˈn ma tijin ntatiy. Wajatlaˈy nej tuˈn tkubˈ nyoˈn ajxi tkyim, ex tuˈn tkuˈx nmuquˈn, tzmaxitzintla ẍinx lipejiˈy tiˈja.


Ata jeshtä be kjäier dä ka̱kie irä bätse irä ebä ne wà. 	 Me aye wiq taqˈnil tajaw il lo nlay chi ex noq tuˈn kukxjo, qalaˈ il tiˈj tuˈn tkubˈ kypaˈn waˈyaj toj naˈj Dios.


Je te yis kukawa̱ boktaka därërë. Yis ssëna minakju̱ se̱nak kätkä Cristo ra, je ne rä bäi si̱ rä. 	 At kabˈe tumil: Tnejil, qa wenxixtla te weˈy tuˈn nkyima, tuˈntzin nteˈn tukˈa Crist, quˈn axixtla wajiˈy.


Jera ijewa dajuluni ka̱tsä ja̱mi ra, Jesús te isha ijewa ia̱: —Ji kjayina ka je she kuna bas te yi a̱ni ia̱; ata ditsä yäbei shki̱rke̱ka̱ni dulecha̱wa̱ wa sha̱na kjepa. 	 Kyjaˈtaq kykuˈtz twiˈ wutz, xi tqˈmaˈnxix Jesús kye: Mix aˈl qe kxele kyqˈmaˈnjiˈy, a ma kyliˈy, tzmaxiˈ aj njatz anqˈiˈn, a ayiˈn Tkˈwal Ichin, kyxol kyimnin, chiˈ.


Jekäi Leví je̱kaka̱ te ijile biköle tulata̱na, mineju̱ ira. 	 Jun paqx jaw weˈ Leví, ex kyij ttzaqpiˈn tkyaqil, ex bˈeˈx ikyˈ lipe tiˈj Jesús.


Ata jí yöle rä bas wa̱ ibiketsäklä Jesús ne rä Säbäkäkksa̱ rä, je ne rä Säkeklä yaba rä, jekäi bas te ibiketsa ra, je rä bas se̱naklä kseka ije kie oloi ja̱mi. 	 Me ayetziˈn tzˈibˈinqe tzaluˈn, noq tuˈn t‑xi kynimiˈn qa a Jesúsjo a Crist, a Tkˈwal Dios. Quˈn qa ma txi kynimiˈn ikyjo, ktenbˈil kychwinqila, a nlay bˈaj.


Ata ije te isha: ‘Kai, bas te cizaña shta tulami ra, tsi trigo yer tuläka̱ña ira. 	 Me ante tajaw aqˈuntl xi tqˈmaˈn: Mina, quˈn qa ma jatz xbˈoqitjo nya wen kˈul jaˈlin, aku jatz lipe triy tiˈj.


je rä ideju̱ plaa ra, ka iwa̱ bas ku̱aklä käpelecha̱wa̱. 	 ¿Yajtzin qa nchin ulkuy, ex nya bˈinchin kyteˈn?


Bas ka je̱r ta wa, ¿ipa ki̱ka iyuäk je wa̱ ka ija̱r yöneksa̱ ñaebä na? 	 ¡Ntiˈ kynabˈla! ¿Ma miˈtzin bˈiˈn kyuˈn, qa ikyqejiˈy tzeˈnku jun vas? Il tiˈj tuˈn tel txjetjo tojxi tzeˈnkuxjo tiˈjxi. Junchˈin tumil at, quˈn junchˈinte xkubˈ bˈinchin teˈ a qˈanchaˈl, exsin nya qˈanchaˈl, ex kykabˈil il tiˈj tuˈn tel txjet.


Jeiräta ka jewa wa̱ iktä ssë ne, ata minejulu iyika, ekla mineju̱ ika̱ ka, ekla mineju̱ idäli watju̱akläka; 	 Me ayetzin kyeˈ txokenj, mix xi kytziyine tuˈn kyxiˈ toj mejebˈlin. Jun teˈ bˈeˈx xiˈ lol ttxˈotxˈ; juntl bˈeˈx xiˈ lol tkˈaẍjil.


Jekäi iwa̱k sa̱ ia̱ je rä Säkeklä, je ne te sa̱ ia̱ iwikblu ma sa̱ tsa̱tju̱aklä ye rä. 	 Quˈn axte Dios xqˈmante tuˈn tokjo qxmilil ikyjo. Ex a saj qˈonte Xewbˈaj Xjan toj qanmin te jun techiljo Tyol, qa yajxi, il tiˈj tuˈn ttzaj tqˈoˈn qxmilil anetziˈn.


Ijewa te je ssa ra, jera iminemi ekla ekla, säkätä rä säkeyake wa. Jera Jesús irä, je alaklä kaldu ijewa sha̱ moska irä, jewa ebä a̱ta̱na. 	 Atzaj teˈ tok kybˈiˈn ikyjo, bˈeˈx kynaˈn toj kyanmin qa aj ilqe, ex junjunku i bˈajeˈtz; nejxix i bˈajeˈtzjo xjal o chi tijin, ex bˈajeˈtz lipe kykyaqil. Atzaj teˈ kybˈajeˈtz kykyaqil, tjunalx Jesús kyij ten tukˈa qya.


Ka irä jiye kuna ta, Jesús te döli wäjabawa̱, ñakäi iwä wajuewa̱ rä sábado wà ki̱ka. 	 quˈn toj jun qˈij te ajlabˈl, kubˈ tbˈinchin Jesúsjo xoqˈl, ex kubˈ tqˈaniˈn moẍ.


Ñerä ijewa minejulu itju̱ak dälei ja̱mi je jula kolonak deju̱té. Jera kukale e̱ná wa kjawa̱julu ira jula kolorke̱ ska, jekäi ju kjäita̱nawa̱. 	 Me noqx ncheˈxku kyej jweˈ txin, a ntiˈ kynabˈl, laqˈol kyaseyt, teˈ tkaniˈn qˈa. Ayetzin kyeˈ jweˈ txin, quˈn mix ele bˈete kyeˈ, bˈeˈx i okx tuja toj mejebˈlin, ex bˈeˈx etz kyjpuˈn ja.


Jekäi jile bata shäk wa wa̱ ji yile je wadeksa̱ bas ia̱. Ñakäi Säkeklä kablele bas ká wa ia̱ ji wa̱k je deksa̱ bas ia̱. Je ne sha ite Abraham ia̱: ‘Ba batala oloi ja̱mi ji bäi o̱rmi ka̱jiska sä ditsei wä tso̱ biköle ia̱.’ 	 Ex ayetzin kyeˈ o chi kyija toj wen tukˈa Dios, ex tuˈn ikyjo, etzilqiˈy tiˈj tkyaqiljo tqˈma qMan Dios kyuˈnjo yolil Tyol ojtxe. Ex ikyxjo, at kyokliˈn tiˈjjo kyij bˈant tiˈj tuˈn Dios kyukˈa ojtxe qxeˈchil, quˈn ikytziˈn tqˈma Dios te Abraham: Kchi kyˈiwlitiljo kykyaqil xjal twutz txˈotxˈ noq tuˈn xkachmanbˈaj, kchi elil anqˈin tiˈj tyajila.


Ata yi te kte ssa, ata ka iwa̱ iwao̱ne ra, je rä jishtä ekla te ju yua kje ishäkä ki̱ka, ka ñak wäkukäklä ta käi. Je ja̱mi diklä yölí tena kjelabä ra ija̱nawa̱, jera je ju weikanawa̱ itjä.” 	 Me atzin teˈ nchin kubˈ tbˈiˈn, me mina nchin kubˈ tnimiˈn, ikytzin kbˈajileˈ tzeˈnku jun ichin, a nkubˈ tbˈinchin tja tibˈaj tzˈawin, exsin mix jawe tbˈinchineˈ tqˈuqil. Teˈ ttzaj nim jbˈal, jaw chˈiy nim aˈ, ex pon peqˈj aˈ tiˈjjo ja, ex jun paqx jaw yuchˈj te jun majx.


Sá te je yue kate bas ia̱, je rä sá ssënaklä a̱naawa̱ si̱. 	 Tuˈntziˈn, nxi qtzˈibˈiˈn tkyaqiljo lo kyeˈy, tuˈntzin tnoj kyanmiˈn tukˈa tzaljbˈil.


Ka irä jiye kuna ta, ije oloi ja̱mi sa̱ se̱r dä, sa̱ dami rä, sa̱ tso̱ rä. Je rä jishtä bas sha̱na ji ksetsäk wa manele wa̱ iyileta̱na käi: ‘Je rä sä rä ije yäbeila ki̱ka.’ 	 quˈn itzˈqo noq tuˈn Dios, ex noq tuˈn, nqo yekje, ex nqo anqˈin. Tzeˈnkux kyyoljo junjun kyxjalila, a aj tzˈibˈilqe, a kyqˈma kyjaluˈn: Awotzinqe tyajil Diosqo, chi chiˈ.


ssënak a̱naa wekte shäk Sa Ká ia̱. Je ne te sa̱ ia̱ ji wá̱ sä kianaklä ji däke̱ksa̱ sä sikii wa ia̱ kukäkña ka̱ oloika rä. 	 Ex nqo qaniˈn te qMan, tuˈn t‑xi kyqˈoˈn chjonte te Dios tukˈa nim tzaljbˈil. Quˈn tuˈn ma qo txˈixpit tuˈn, tuˈn tbˈant qnajan toj kyaˈj, a nqoptzˈaj wen, ex tuˈn ttzaj qkˈmoˈn tkyaqiljo qetzbˈil at qoklin tiˈj, a ktzajil tqˈoˈn Dios te tkyaqiljo nimil.


“Bas Israel wa, jí kte ssöpa bas ku̱: Jesús Nazaret wa rä patkele Säkeklä wa̱ je kjasha ite bas ia̱ rä, ji wá̱ ite täkili ta wà, ji ka su̱le sa̱ wa̱ shtä wà, jile kjayile ijuenaklä ye je wà. Je wá̱ Säkeklä te ije oloi ja̱mi bas sha̱na maikäi bas wa̱ iju̱ñer käi. 	 Ayiˈy nxjalil, aj Judiy, chi Pegrjo, kybˈintzinjiˈy a kxel nqˈmaˈn kyeˈy, quˈn bˈiˈnxix kyuˈn qa a Jesús aj Nazaret, jun ichin, a ma tzaj tyekˈin kyeˈy, qa bˈaˈn ele twutz Dios, tuˈn nimxix tbˈinchbˈin, ex tuˈn ilaˈ techil bˈant tuˈn.


Ñakäi ji wämo juermi yis maju̱mi Sa Ká ska je ki̱ka, jekäi ka bas wa̱ yis su̱nak ji̱a. 	 Ex k‑elil kynikyˈ tiˈjjo tumil tuˈn kyokxjal tzˈaqle, noq tuˈn aj waja tkˈatz nMaˈn. Exla qa mi ẍin ok kykaˈyintla, me aj njaw anqˈiˈn kyxol kyimnin, k‑okil te jun yekˈbˈil, qa ayin weˈ tzˈaqlexix.


—Jí yie ishe mar ssë bas te tsa̱na: ditsä yäbei rä ju̱nakksa̱ ji̱a ditsä jula na. 	 Kybˈinkutzinjiˈy a kxel nqˈmaˈn kyeˈy, ex mina tuˈn tel naj toj kykˈuˈja: Ayin wejiˈy, a Tkˈwal Ichin, me ok kchin xel qˈoˈn toj kyqˈobˈxjal tuˈn nkyima, chiˈ.


“Je Säkeklä ne rä ka̱jiska yuäkksa̱ rä, ji biköle tso̱ iki̱ka je yuäkksa̱ rä, ije rä ka̱jöir irä ka̱jiska irä wakei. Je ki̱ka ka je se̱nak templo yöle jula wà ja̱rka. 	 A Dios, a xkubˈ bˈinchinte txˈotxˈ ex tkyaqiljo tkubˈ twutz ex at toj; axix tAjaw kyaˈj ex tAjaw txˈotxˈ. Nyatza najle kyojjo ja, a kybˈinchbˈinxjal.


Jera ite ko̱no wäkukäklä kicha tia tulami jolonakmi däyë na. Ñakäi ijewa te ko̱no wämanewa̱klä mo̱lecha̱wa̱ wäjälewa̱ tulami. Jera ijewa te si̱wa̱ kukäk ji̱atkaka̱ni si̱wa̱ wà ipatkäklä däkmi däyë kse̱ika. 	 Tuˈn ikyjo, kubˈ kytajkˈin kˈalbˈil kyeˈ kxbˈil te tzuybˈilte bark, ex bˈeˈx xi kytzaqpiˈn toj ttxuyil aˈ, ex tzaj kykoˈpin tze, a n‑ajbˈin te xuybˈilte bark. Ex texjo or anetziˈn, bˈeˈx jax kyqˈoˈn jun xbˈalin, a attaq twutz bark. Tuˈn ikyjo, bˈeˈx xi laqˈe tej bark tuˈn kyqˈiqˈ toj tzˈawin ttzi aˈ.


Jera ijewa te isha iia̱: —Ba rä Säbäkäkksa̱ ra, ¡ishöka̱ sá ia̱! Jera ite ijewa ia̱ isha: —Yis kuna ishäkka̱ bas ia̱ ra, ka bas wa̱ yis ktä kolonak. 	 Qˈmantza qeˈy, ¿Aj qa ajiy Crist, a at toklin tuˈn Dios? Chi Jesús kye kyjaluˈn tej t‑xi ttzaqˈwin: Qa ayiˈn, qa nchijiˈy, nlay chinx kynimiˈn.


Ka̱wä kalme ji̱a ra, yis kiana yis patkäkté je kja̱nei wa̱k. Ata ka̱tuirmiwa̱, je ke̱i wà yi a̱ni ia̱ ka ji o̱nak ji̱a. 	 A naˈmx tex qˈij, ilx tiˈj tuˈn tkubˈ qbˈinchin taqˈin a tzaj chqˈon weˈy, quˈn tzul kanin qnikyˈin, aj nkyima, a jaˈ mix aˈl jun aku bˈant taqˈnin.


Ijewa te je ssa ra, iwäoka̱na tulami Säkekewa Jesús kie ja̱mi. 	 Tej kybˈinte ikyjo, bˈeˈx i nimin, ex bˈeˈx i kuˈx toj aˈ te jawsbˈil aˈ toj tumil tbˈi Jesús, a tAjaw Tkyaqil.


Je rä tsi̱ne si̱ jile wä biköle saka katäbäka, ata ikibinaka̱ ra irä ta̱i isaka tkele tsa̱ta, däke̱ka̱ kal käi, du ju̱nak ka̱sha̱ka däke̱ ju yuäk ijula naka kje.” 	 Quˈn twutzxix a tal netzˈxix kywutzjo txqantl twutz ijaj, me ajtzin tchˈiy, jun tijx n‑oke kywutzjo txqantl. Chˈime njapin tzeˈnku jun tze, a jaˈ n‑okxi kybˈinchin pichˈ kypaqbˈil kyxol tqˈobˈ.


Ñerä ekla paiale lepra wa̱ je̱k sikawa̱ je̱tkawa̱ wakte iwä ja̱mi, te isha: —Säkekewa, ba ki̱ ishena ra, ba ia̱ yis bäirmi ni yëë. 	 Me tzaj laqˈe jun ichin tkˈatz Jesús, yabˈtaq tuˈn jun txˈaˈk, a noq n‑el lemimin. Ex kubˈ meje twutz Jesús, ex xi tqˈmaˈn: WAjaw, qa taja, bˈaˈn tuˈn nkubˈ tqˈaniˈn tukˈa nyabˈila.


Je ki̱ka ke bas mane a̱ni ku̱ ji shka̱l ssöpa sä ktewa̱ ki̱, jakble ki̱, yakei we̱ ki̱, je̱k patke ji kju̱awa sha̱na ki̱. 	 Ex qa at jun kyeˈ n‑ikyˈx tuˈn, me noqit nya tuˈn tbˈiybˈin, mo tuˈn telqˈbˈin, mo tuˈn jun il, ex nya tuˈn tlimoˈn tibˈ tiˈjjo a ntiˈ toklin tiˈj, quˈn kykyaqiljo lo n‑ikyˈx kyuˈn noq tuˈnxjo kybˈinchbˈin.


“Je itäki̱ iel deju̱ te isha: ‘Säkekewa, jí ba mina su̱o. Yis te je se̱newa̱ blele pañuelo na, 	 Me atzin teˈ juntl iky te tqˈma kyjaluˈn: Taa, luˈ te tal pwaq lo. Chebˈex xkubˈ nkˈuˈn toj jun tal suˈtj;


Iwa rä ka irä sa̱ ñakukätuläke̱ rä yaka ta pita ra kuna, ata sa̱ ñakukätuläke̱ rä jile tsa̱ku̱i wa ra, ka̱wei ta wa ra, ka̱ wäkiri wa tso̱ ka̱tuil yee naka ka̱jiska jewa ra, ji wikblu iá yakei tso̱ ka̱jöir ke̱i saka saka ska jewa ra. 	 Quˈn mina nqo jyon qˈoj kyukˈaxjal te twutz txˈotxˈ, a at kychibˈjil ex kybˈaqil, qalaˈ kyukˈa nejinelqe, a mi qˈanchaˈl, ex kyukˈa jniˈ kawil, exsin tkyaqil nya wen, a at tipin toj qxopin, ex kyiˈjjo tkyaqil taqˈnil tajaw il, a nya te twutz txˈotxˈqe.


Jera ijewa male̱cha̱cha̱wa̱ ite sa pakteke̱ te, iktä rä oloi ta ki̱ka. 	 Ex bˈeˈx i jaw kaˈylaj kyeˈ xjal tiˈjjo t‑xnaqˈtzbˈil, quˈn nimxtaq kyokliˈn Tyol.


Ata jekäi ra sa̱ wa̱ ki̱ssënak rä däläna si̱, sa wabiketsarmiksa̱ buka̱nak, ñakäi yökö wäkaleka̱ e̱e̱na ibolki wa däläwa̱cha̱kläwa̱. 	 qalaˈ noq oˈkx tzul qibˈaj jun tkawbˈil Dios kujxix wen, a qˈaqˈ njulin, a kˈwel yuchˈin teˈ ajqˈojqe tiˈj qMan Dios.


Ka irä maikäi kuna ta, el wa, bas je̱r ja̱na sá shka̱bla ta̱i sá ji wá̱ jaree ska. Jekäi sá ji wá̱ tuina ka̱piana, ka sá wa̱ bas mane a̱ni weikäklä, sá te bas pakta Säkeklä wa̱ kte baa tso̱ wa ra. 	 Ex twutzxixjo lo werman, quˈn ojtzqiˈn kyuˈn, tzeˈn xqo aqˈniniˈy, tej xqo teˈn kyxola. Nqo qˈmantaqa Tbˈanil Tqanil kolbˈil kyeˈy, ex nqo aqˈnintaqa qˈijl ex qnikyˈin, tuˈn tkanbˈitjo telix qqˈija, tuˈntzintla mi kubˈe jun iqtz kyibˈaja.


Jera Pedro irä isaka Jesús ktei bata shäk wa irä jewa te ikúka: —Bäi si̱ ra Säkeklä ktä ssë rä ditsä ktä ssë tsa̱ta. 	 Xi ttzaqˈwin Pegr exqetziˈn txqantl tsanjil: Ate qMan Dios ilxix tiˈj tuˈn tkubˈ qnimiˈn, ex nya aye ichin.


Yabala rikäla, bas dä Säkeklä ja̱mi wa. Jekäi bas dä tu̱leka̱ ijewa ki̱ka. Ka irä maikäi kuna ta, ale kaldu bas ja̱rka rä bakleka̱, ale kaldu ka̱jiska je tsa̱ta. 	 Ayiˈy werman, te qMan Diosqiˈy. Tuˈn kynimbˈila, xkubˈe kyiˈjjo sbˈul xjal kyuˈn, quˈn nimxixtl tokliˈn a at kyukˈiy, a tzeˈnku toklin tajaw il, a at kyukˈa sbˈul xjal twutz txˈotxˈ.


Ji biköle e̱nakläwa̱ ke̱i dewa̱ kja, je ki̱ka bas se̱no je̱rki̱i̱ biketsalee, bas ka̱kiäklä. 	 Quˈn chˈix tuˈn tjapin bˈaj tqˈijil tzaluˈn twutz txˈotxˈ; tuˈnpetziˈn, tenxix kynabˈla, ex kytzyumtzin kyibˈa, tuˈn kyokxa toj naˈj Dios.


Ñakäi ikuna ka̱jiska ji biköle deksa̱ sa̱ ia̱, ata sa̱ ju̱naksa̱, sa wakei weikanawa̱ ra, jiye je kiar sa̱ ki̱ na? 	 ¿Quˈn tiˈxsila tajbˈin tuˈn tkanbˈit tkyaqiljo ajbˈil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, exsin tuˈn tnaj tanmin?


Jera ko̱no dami kja tipä kjä ska ra ka̱mii, je tie rami itjuaka̱ yölí te, si̱wa̱ te ijewa patke kate shäbeka ki̱ka. 	 Me noqx nnikyˈjinku nijabˈ tuˈn bark, tej ttzaj txqan kyqˈiqˈ, ex bˈeˈx okx piqˈj txqan aˈ toj.


Ata jewa demijulu ra, ka ijewa juena ji̱a sä wätiäklä ska. Ñerä ibitejuluténi ibata shäk, 	 Me tej kykanin antza, mix i jyetil. Tuˈntziˈn, bˈeˈx i meltzˈaj tukˈa tqanil,


Jekäi bas kiana rä kte wawa̱k, ka issäk ssële ebä kuna. Ata ka jekäi kuna ra, je rä bas wakwa je̱k wäyuä. 	 Ex nya noq oˈkx tuˈn tok kybˈiˈnjiˈy Tyol Dios; qalaˈ il tiˈj tuˈn tkubˈ kybˈinchinjiˈy a ntzaj tqˈmaˈn. Qatzin qa mikyxi s‑oke kyuˈn, nkubˈ kysbˈuˈn kyibˈa kyil kyibˈxa.


Bas wakwa ia̱ iyirmi jiräni yie isha käi, ka yis dä Säbäkäkksa̱ kuna, ata yis dä patkele ije wätsa̱kba. 	 Quˈn ayeku kyeˈ i bˈinte, tej t‑xi nqˈmaˈn kyeˈy, qa nyaqin wejiˈy a Crist; qalaˈ noq jun taqˈnil ul nej twutz.


Iyirke̱ Säkekewa te sä kukete iwa̱ dulanak wa ye, ite jewa wäukewe̱te Juan cha wäukewa̱te tsa̱ta. Je yirke̱ ssa fariseo wa te (ata ka Jesús si̱ wa̱ sä wäoka̱ne kuna, ata iwa̱ dulanak wa te.) Ñerä Jesús te je ju̱ña ra, 	 Pon tqanil kyukˈa Parisey, qa nimxtaql te Jesús xjal lipchek tiˈj, ex nimxtaql xjal nchi kuˈx toj aˈ tuˈn, te jawsbˈil aˈ, tzeˈnku te Juan.


Jera ijewa te ishe yis ia̱: “Ba kiana ji saka o̱rmi ji̱a, pa ta kju̱awa kju̱awa wa, ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa, ktä ta kju̱awa kju̱awa wa, ka̱ tsa̱ku̱i kju̱awa kju̱awa wa chu̱li̱i̱ ukä ja̱mi, je bata shäk ji̱a.” 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, tzaj qˈmaˈn weˈy: Il tiˈj tuˈn t‑xi tqˈmaˈn juntl majl ajo ntqˈmaˈn Dios teˈy kyiˈjjo nimku tnam, nimku txˈotxˈ, ex yol ex nmaq kawil.


Jekäi sä dulecha̱wa̱ wa rä ka shki̱nakka̱ni kuna ra, ka Cristo shki̱neka̱ni kuna. 	 Quˈn noqit twutzxtz qa mi nchi jaw anqˈin kyimnin, exitla ikyxjo te Crist, bˈeˈxitla kyim teˈ te jun majx.


Ji biköle ka wämo kuna rä ji yakei wakble, ata ji yakei wakble tso̱ manele ki̱ka ka sä rä duäkwa̱ kuna. 	 Twutzx tetz tkyaqil il, nya wen twutz Dios, me tuˈn Jesús, at il, a mi nqox tiˈn toj kyimin.


Jera ite Nazaret jawa̱ta̱na, demiju̱ se̱ná Capernaúm. Je jukläyäkä rä tipä kjä ja̱mi, Zabulón wa irä Neftalí wa irä jewa ke̱i ki̱. 	 Me mix kyjaye tene toj tnam Nazaret, qalaˈ bˈeˈx xiˈ toj juntl tnam toj txˈotxˈ te Galiley, Capernaum tbˈi, jun tnam nqayin taˈ ttzi nijabˈ, toj txˈotxˈ, a xi qˈon kye tyajil qtzan Zabulón ex te qtzan Neftalí, ayeˈ tkˈwal qtzan Israel.


¡Ji däläna si̱ rä sä däwa̱ Säkeklä kseka jula na buka̱nak! 	 Bˈisbˈajilxla teˈ, te jun xjal qa ma kubˈ tzˈaq toj tqˈobˈ Dios itzˈ, ex qa ma kyij ttzaqpiˈn tnimbˈil tiˈj.


Ñerä biköle kjoyinaka̱ täkii: “Säkeklä wa ekla ne kta rä, ka je rä ditsä kuna.” 	 Tzuntaq nyolin, tej kyok ten xjal ẍchˈil, me noq tuˈn tkubˈ tkˈuˈj, ex kyqˈma: Nya ichin teˈ nyolin, qalaˈ jun dios, chi chiˈ.


Jera Jesús je̱k manewa̱té te isu̱a ra idajulu iitä ki̱. Jera ite ichaka ijewa ia̱: —¿Ji shena bas ki̱ rä? Jera ijewa te ikúka: —Rabí, ¿mai ba katke rä? (Je wà rä Sapaktäk). 	 Ajtz meltzˈaj Jesús kaˈyil tiˈjxi, xi tkaˈyin lipcheqe tiˈj, ex xi tqanin kye: ¿Tiˈtzin nkyjyoˈnch? Jun paqx xi kytzaqˈwin: Ay Xnaqˈtzil. ¿Jaˈtzin taˈ te tja?


Jera iwa̱ dulanak wa sha̱ te ichaka ñaia̱: —Je ite isha: ‘Jirä berbena ra ka bas wa̱ yis su̱nak ji̱a, ata je itä ska berbena ra bas te yis su̱emini’, ¿jiräni je wà rä na? Ñakäi ite isha: ‘Yis maju̱mi Sa Ká ska,’ ¿jiräni je wà rä na? 	 Tuˈnpetziˈn, attaq junjun qxola i bˈaj jaw qanlaj kyxolx: ¿Tzeˈntzila tzˈeleˈ ikyjo, a ntzaj tqˈmaˈn qe: Noq te jun paqkutl, mi qlitl, ex yajxi chˈintl, k‑okil qkaˈyintl? ¿Ex tiˈtziˈn xtqˈma qe, a ma chin aj we, jaˈ taˈ nMaˈnch?


Ata ije rä Judío wa, je te ijewa je̱r ku̱a ra, iñajaka̱ kjoyinak etka yebä, elkje ra dos hora kje: “Diana Éfeso wa kekläí, je ne rä oloi ta rä.” 	 Me atzaj teˈ tel kynikyˈxjal qa Judiytaq teˈ Lejantr, i jaw ẍchˈin kabˈe or kykyaqilx. Chi chiˈ kyjaluˈn: Nimx toklin Artemisa, a qdios a awo aj Éfeso.


Jekäi ijewa te isha ñaia̱: —¿Ije rä ka Jesús José yaba na? ¿Iká irä ia̱mi irä jewa rä ka sa̱ wa̱ su̱nak na? ¿Maikäi jira je te ishe yis biteleju̱ rä ka̱jöir ska ni rä na? 	 Exsin i ok tentz yolbˈilte kyxolile: ¿Nyapela a Jesúsjo lo, aj tkˈwal Jse? Ex ojtzqiˈn ttata quˈn, tukˈaxjo tnana. ¿Tzeˈntzin ttentz ntqˈmaˈn qa toj kyaˈj ma kuˈtze?


Ata maikäi iwä wajuenani räle je ka ju̱ñer sá wa̱. Yi te iwä wajuewa̱ räle je ka ju̱ñer sá wa̱. Je rä säkenawa̱, je wakei ia̱ ichakö. Iwakei te bas kúkemi. 	 Me mi bˈiˈn qe quˈn tzeˈn tten ẍi jqet twutz, ex alkye xkubˈ qˈaninte. Kyqaninxa te; quˈn ma bˈet tabˈqˈe, ex ax kqˈolte tqanil.


Je ra yie ikúka: “Yis Säkekewaí, ba wa̱ je ju̱ñer.” Jekäi ite yis ia̱ ishe: “Jí wa ne datse̱ weikane e̱e̱na ska rä, jewa ne te ipaiklä skua suruu Oveja Yaba pi wà rä. 	 Ex xi ntzaqˈwiˈn: Ojtzqiˈn te tuˈn, tata, nchijiˈy. Ex tzaj tqˈmaˈn weˈy: Ayetziˈn, a o chi etz toj nim bˈisbˈajil twutz txˈotxˈ. Noq tuˈn tchkyˈeljo Jesús, ajo tal Tal rit, ma saqix kychwinqil, ikyx tzeˈnku jun xbˈalin sjaninxix, a ma tzˈel txjet tiˈj.


Ata Pablo irä Bernabé irä kta ka suale kuna, te isha: —Tsa̱na ra bas ne ia̱ Säkeklä ktä kiana yinakba rä. Ata bas te je ju̱aksa̱; ka bas je̱k biketsane bas dä kianak se̱ne jekjeye kukäkwa̱ ni. Issö, je ne ki̱ka sá te ka Judío kuna wa ebä pakte mar. 	 Tuˈntzin ikyjo, jaw kyiˈn kyibˈ tuˈn kyyolin, ex xi kyqˈmaˈn: Iltaq tiˈj, chi chi Pabl ex Bernabé, tuˈn qyoliˈn nej kyukˈiy, ayiˈy aj Judiy, tiˈj Tyol Dios. Me tuˈn ma tzˈel kyikyˈin, ex nkubˈ kynabˈlin qa ntiˈ kyokliˈn tiˈjjo chwinqil te jun majx, antza qo xelitza kyukˈaˈ a nya Judiyqe.


Ije te sa̱ nui äyëí yöle wäshewa̱wa̱, jeska jini kte wa̱ iyile ja̱mi sa kjatele rä, je tsa̱ju̱ami ite sa̱ ki̱, wätiaka̱ ite cruz ja̱mi. 	 Noq tuˈn tpaj qil, at jun qkˈas twutz Dios, a nqanintaq qiˈj tuˈn qkyim, ikyxjo tzeˈnku ntqˈmaˈn ojtxe tkawbˈil Dios. Ex ojtxe, iltaq tiˈj tuˈn tkyim jun aj il twutz cruz tjaqˈ jun tuˈjil til, a pejkˈinktaq tibˈaj twiˈ. Me atzin te Jesús, ntiˈ til, me xi tqˈoˈn tibˈ te qxel tuˈn tchjet tkyaqil qil, nyakuj ma tzˈok pejkˈit tuˈjil qil junx tukˈa, tej tkyim twutz cruz tuˈn qpaj.


Ata jira bas wa̱ Säkeklä ju̱ñer, ata bäi si̱ ra Säkeklä ne wa̱ bas ju̱ñer dä. Jera ¿maikäi bas manermini jile we̱ ja̱lma̱lewa̱ shi̱ana je ia̱ rä na? ¿Bas je̱r ssëna kolonakwa̱ je kjanaklä ye etäbä kichani na? 	 Me atzin jaˈlin, ma tzˈel kynikyˈa te Dios, ex ojtzqiˈnqiˈy tuˈn. ¿Tiquˈntz s‑okx kyqˈoˈn kyibˈa tjaqˈ kyxim xjal, a ntiˈ kynabˈl, ex ntiˈ kyajbˈin, noq tuˈn kyoka juntl majla tzeˈnku jun aqˈnil te jun majx?


Jekäi ra, sä rä Judío wa ¿je wa̱ ji tso̱ bäi na? Ñakäi ¿jiye tene shkiri kiar na? 	 Atzin jaˈlin, qa ikyjo, ¿Tiˈxixsin tajbˈintzjo tuˈn qok te Judiy, ex tiˈxixsin ktzajil tqˈoˈn a tuˈn tok qechil?


Jekäi ra ¿sa te ji biketsa etkabä wà sa te ka̱wei wäshewa̱wa̱ na? ¡Ka irä jekäi kuna! Tsa̱na ra je wà sa te ka̱wei sha irä iyina si̱. 	 Ikytziˈn, ma qo klet noq tuˈn qnimbˈil, ex nya tuˈn tjapin bˈaj ojtxe kawbˈil quˈn. ¿Ma tzuntzin ntqˈmaˈn tuˈnjo lo qa ntiˈ tajbˈin ojtxe kawbˈil? ¡Mina! Quˈn at tajbˈin toj qchwinqil jaˈlin.


Säkekewa sä ssëwa̱k baa, je ku̱ bas ssëwo̱pa baa maitjä ji biköle ska. Säkekewa ku̱ bas biköle wapeblöpa. 	 Noqit ax qAjaw, a Tajaw tkyaqil nukˈbˈil, kukx tzaj qˈonte tnukˈbˈil toj tkyaqil. Ex axit qAjaw ten kyukˈiy toj tkyaqil.


Jera fariseo wa irä, ijewa sha̱na ñayöle ka̱wei wà wa irä, jewa te Jesús wa̱ dulanak wa sha yakei te isha: —¿Jiye ba te ji ñeke̱ ji yeke̱ inaklä bäkäk wa ra ji yakei wakbläk wa ra rä na? 	 Me ayetzin kyeˈ Parisey exqetziˈn xnaqˈtzil tiˈjjo ojtxe kawbˈil ex kyukˈaxtaq kyibˈ i bˈaj jaw yolbˈin kyiˈj t‑xnaqˈtzbˈin Jesús kyjaluˈn: ¿Tiˈquˈnil majqex kyeˈ nchi bˈaj waˈn, ex nchi bˈaj kˈwan kyukˈa maˈ peyil kˈaybˈil ex jniˈ bˈinchil il?


“Ñerä ije weikarte ta̱i sä wikblu bläklä ska ra, jeska iwä kaka̱ te Abraham su̱a ka̱mii ka, ñakäi Lázaro kalme yitälewa̱ ija̱mi su̱a ite. 	 Tzunxtaqx yajlajtz te qˈinin tojjo qˈaqˈ, jaˈ nchi pon kanine nya nimil najal. I jawtzin tiˈn twutz jawl, jax tkaˈyin tzmax toj kyaˈj, exsin iwle Abraham tuˈn, ex majx Lázaro qˈuqlek tkˈatz.


“Mane kjanaklä je̱r ku̱a ji kiarke̱ iblui ki̱ iwa̱ o̱nak te, ata ka iwa̱ ji a̱ni o̱ne idaju̱ni yika, ka iwa̱ ji sherke̱ iki̱ o̱ne ra, je buka̱nami e̱e̱na si̱. 	 Atzin tej aqˈnil, a n‑el tnikyˈ te, tiˈxixjo taj tajaw aqˈuntl, me mina nkubˈ tbˈinchin tibˈ, ex mibˈin nimin, ok kbˈajil jikytzˈin ilaˈ maj.


Jera je su̱ak wa te ijewa ia̱ ipaka ji o̱na ale wäialeksa̱ be wa̱ ia̱ irä, ji o̱na köchi ukä ja̱mi irä käi. 	 Jniˈqexjo i lonte a bˈaj tiˈjjo ichin ex kyiˈj kuch, ex i ok ten qˈmalte kye txqantl xjal.


Je ukä ska ije̱k kjasha̱ni juer ta kju̱awa ijewa bol ia̱ ña̱la wà, ijewa damijulu kju̱awa ska. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, nchi bˈettaqjo kabˈe t‑xnaqˈtzbˈin, teˈ tok tyekˈin tibˈ kywutz, me mikyxiˈ tzeˈn te tok tyekˈin tibˈ te qya.


Jera imineju̱ a̱mikwäta, jeska ije̱tkawa̱ wakteka, je ka̱kia te isha: “Papá rikä, io̱nopa ra, jí copa kjäju̱pa yis ki̱ka. Ata ka je rä yis wakei ki̱ ishena käi kuna, ata jishtä ba ki̱ ishena käi.” 	 Xi laqˈe Jesús najchaq chˈintl kykˈatz, ex kubˈ mutxe twutz txˈotxˈ naˈl Dios, ex chiˈ kyjaluˈn: NMaˈn, chin tklomila te tkyaqil jniˈ kkyˈelix wuˈn; me noqit nya a tzeˈnku waja, qalaˈ atla tzeˈnkuxjo taja.


“Bäije sa̱ je̱r iarke̱ wa rä, jewa je̱r pablermi ni ki̱ka. 	 Kyˈiwlinqexixjo ayeˈ nkynaˈn bˈis toj kyanmin, quˈn axte Dios ktzajil qˈuqbˈin te kykˈuˈj.


Bas dewa̱julu ju na ra, bas ku̱ ijewa chakö. 	 Aj kykaniˈn tja, chi qˈolbˈiˈn tukˈa mutxbˈil kyeˈ najleqe antza tukˈa tnukˈbˈil Dios.


Ata ke bas ku̱ ibiketsa je̱r na: ‘Abraham ne rä sá ká rä’ ni; ka irä jiye kuna ta, yie ishe bas ia̱, Säkeklä ia̱ jí jak tso̱ manermiksa̱ Abraham batala ye. 	 ¿Tzeˈntzin tten nkubˈ kybˈisintza, qa aku chi kleta noq tuˈn Judiyqiˈy, a tyajil qtzan Abraham, ex nya tuˈn tajtz tiˈj kyanmiˈn? Tuˈnpetziˈn, kxel nqˈmaˈn kyeˈy, noqpetzin at kolbˈiltz ikyjo, majqexpetla kyeˈ abˈj luˈn, aku chi ok tqˈoˈn Dios te tyajil Abraham, tuˈn kyklet.


Jekäi ijewa te ka̱kia sá ia̱ pjoo iwa̱ jile ma̱kläña sä sikii wa tsa̱tkäklä. 	 Ox chi kubˈsinx kywutz qeˈy, tuˈn t‑xi qtziyiˈn tuˈn kyok mojil qukˈiˈy tiˈjjo onbˈil kye erman toj Jerusalén.


Ñerä guardia wa wäsikäk te je paka e̱ná iia̱ ra, ite inu̱l ju̱aksa̱ José ia̱. 	 Teˈ tbˈaj tqˈmaˈn tkyaqil te Pilat, bˈeˈxsin xi ttziyin te Jse, tuˈn tel tiˈn, ex tuˈn tokx tmuquˈn.


“Jekäi sä rä Säkeklä yäbeila ra, ka sa kiane ibiketsäk sä Kekläí rä ji me̱i yöle oro wà, inaklä wà, jak wà käi kuna, yöle sa wakwa wädular ji me̱i yuäk ja̱mi, sa wakwa te ji biketse ja̱mi käi kuna. 	 Quˈn qa ikyxjo qa tyajil Diosqiˈy, a Dios itzˈ, chi Pabl, nlaytzin kubˈ kybˈisintza qa iky t‑xilin Diosjo noq jun twutzbˈiyil, bˈinchin tuˈn qˈanpwaq, saqpwaq mo jun abˈj, ayeˈ nchi kubˈ kybˈinchinxjal, tzeˈnkuxjo n‑ul tzqet toj kynabˈl.


Ñerä Simón Pedro te isha ijewa ia̱: —Yis maju̱ nima kukäk. Jera ijewa te isha: —Sá marmiña ba ra. Jekäi iminemi ñajiaka̱ ko̱no na. Ata je tuinei wà ka iwa̱ nima kolone itjä. 	 Tzaj tqˈmaˈn Simun Pegr qeˈy: Ma chinka kyiẍilch. Ex xi qtzaqˈwin te: Ikyqox qejiˈy, ma qoxa tukˈiy. Bˈeˈx o xiˈy, ex o jaxa toj jun bark. Me tojjo qnikyˈin, ntiˈxtaq jun kyiẍ otaq tzyet.


Ata chu̱li̱i̱ delewa̱ isäkätä wa ye kolormiwa̱ ibatala ye, ata delewa̱ ibatala ye dämiwa̱ni rä isäkätä wa ye. 	 Me nimx jaˈlin iteˈk te tnejil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, me kchi kyjel te tchˈibˈil, qa ntiˈ kynimbˈil. Ex nimx ntiˈ kyoklin tzaluˈn twutz txˈotxˈ jaˈlin, me kchi okil te tnejil noq tuˈn kynimbˈil.


Jekäi biköle wäsika̱nak Säkeklä wikblu wa̱, jewa rä Säkeklä yabala. 	 Quˈn kykyaqiljo nchi bˈet tzeˈnku taj Xewbˈaj Xjan, ayetziˈn tkˈwal Diosjo.


bata jekje ra je alaklä duawa̱ ñaebä. 	 Kykyimlinxiˈ, ex bˈeˈx kyimjo qya.


Ka ije shene kuna bewak ma̱kka̱ buliri buliri säkätä iwakei nui ki̱ka, kjepa ditsä nui ki̱ka kuna, jishtä chui tsa̱ku̱i wa saka te iwe̱ käi. Ka irä jiye kuna ta, ije te je wá̱ etaba kicha yebä iwakei je̱k ju̱aksa̱ wà. 	 Ex mikyxi Jesúsjo tzeˈnku txqantl tnejilxix pale ojtxe, ayeˈ iltaq tiˈj tuˈn tkubˈ kybˈyoˈn aluˈmj tnejil te chojbˈil kyilku, ex te chojbˈil kyilxjal. Me metziˈn te Jesús xi tqˈoˈn tibˈ te jun majx, tej tkyim te chojbˈil kyil kykyaqil xjal.


Jera Jesús te ikúka: —¿Ba je̱k ju̱amiksa̱ duäkwa̱ yis kju̱ei na? Kte si̱ kte si̱ wà yie ishe ba ia̱, ka oshkoro a̱rka̱ba yikaba, ba ka̱yuämiwa̱ mañatäbä kicha ka ba wa̱ yis su̱le ni. 	 Xi ttzaqˈwin Jesús: ¿Ma ax twutz, ma bˈant te tteˈn tuˈn tkyima tuˈn npaja? Me twutzxix kxel nqˈmaˈn tey, qa naˈmxtaq toqˈ tman ekyˈ, kchin kˈwel tewiˈn oxe maj kywutzxjal, ex kxel tqˈmaˈn, qa nya ojtzqiˈnqiˈn tuˈn.


Ka je rä bas wa̱ ji o̱le ki̱ka kuna, je rä ka yi a̱ni je̱k ssäklä kuna. 	 Ntiˈ tumil tuˈn tjaw qnimsin qibˈ, quˈn nya kyuˈnjo qbˈinchbˈin xknete kolbˈilqe.


Je te yaba kukawa̱ ijulaka te isha iia̱: —Talita, cumi. (Je wà rä: “Yaba, yie ishe ba ia̱, ma je̱köka̱.”) 	 Jaw tiˈn tukˈa tqˈobˈ, exsin xi tqˈmaˈn te: Talita cum. (Atziˈn n‑ele ikyjo: Txin, kxel nqˈmaˈn teˈy, ¡Weˈksa!)


Jera Anás irä Caifás irä jewa rä chui tsa̱ku̱i wa. Je ke̱i kje Säkeklä ktä dewa̱ Juan Zacarías yaba ja̱mi ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska. 	 Ayetaqtziˈn kye Anás tukˈa Caifás nmaq paleqetaq kyeˈ kyxol aj Judiy. Tojjo ambˈil anetziˈn ex tojjo jun txˈotxˈ jaˈ ntiˈyetaq kynajbˈilxjal, kubˈ toqxenin Dios Tyol te Juan, a tkˈwal Zakariy.


Je̱r bäi yinopa bas ia̱ ki̱ta ki̱ta, bas ssënopa baa ki̱ta ki̱ta, bikö bas je̱r ko̱r dami Säkeklä ia̱, ñakäi saje wa Säkekewaí Jesús ia̱ je ja̱mi. 	 Noqit aku chˈiy t‑xtalbˈil Dios ex tnukˈbˈil kyukˈiy, tuˈnjo ma tzˈel kynikyˈa tiˈj Dios ex tiˈj qAjaw Jesús.


Jera Jesús te ijewa kúka te isha: —Bas cho̱ni ipakäk Juan ia̱, ji ssa, ji su̱a, bas te käi: 	 Xi ttzaqˈwin Jesús: Kux cheˈxa, ex kyqˈmanxa te Juan ajo ma kyliˈy, exsiˈn ma kybˈiˈy, ikyxjo tzeˈnku kyij tzˈibˈit wiˈja toj Tuˈjil Tyol Dios. Chiˈ kyjaluˈn:


ka̱jöir ska bekwä jolonaté ishäkä ki̱ka jishtä higuera wä dului mie̱ si̱wa̱ täkii te käi. 	 Ex ayetzin cheˈw toj kyaˈj, bˈeˈx i tzaj tzˈaq twutz txˈotxˈ, tzeˈnku nchi kubˈ tzˈaqjo tal lobˈj iw, aj t‑xi yekj tqan tuˈn nim kyqˈiqˈ.


Ñerä yie kte ssaté täkii Templo ska, te ishe ángel wa siete ia̱: “Bas cho̱ Säkeklä kju̱atkawa̱ tazaí siete watkä tulämi ishäkä ki̱ka.” 	 Ex xi nbˈiˈn jun tqˈajqˈojil twiˈ kujxix, a etz toj tja Dios toj kyaˈj. Xi tqˈmaˈn kye wuq angel kyjaluˈn: Ku kyxiˈy qolte tibˈaj txˈotxˈ a wuq laq, a nojnin tuˈn tyabˈ twiˈ Dios.


Ata saje je kukäk wa, jewa je kjäke̱wa̱ je je̱räklä ska, jishtä iwa̱ iyile käi: “Yis kju̱atkawa̱ te isha etkabä: ‘Mik a̱ni ka ijewa kjäkwa̱ yis wa̱ je̱räklä tso̱ ska.’ ” Jeiräta ije shka̱ble biköle je rä e̱le e̱ná ka̱ biköle yöleksa̱ ke̱i kje. 	 Qalatziˈn qe, awo o qo nimin, awo o qo okix tojjo ajlabˈl tuˈn qnimbˈil, ikyx tzeˈnku a txˈotxˈ te ajlabˈl ojtxe, a kyij qˈmet toj Tuˈjil Tyol Dios kyjaluˈn: Tuˈnpetziˈn, chi Diosjo, tzaj nqˈoja kyiˈj, ex xi nqˈmaˈn kye, tuˈn mina chi okx tojjo txˈotxˈ te ajlabˈl, a qˈoˈnl wuˈn, tuˈn kyajlan wukˈiy. Ex tqˈma Diosjo ikyjo, quˈn otaq japin bˈaj taqˈin tiˈj tkyaqil tchˈiˈysbˈin, ex n‑ajlan jaˈlin.


Jishtä bas ki̱ sa saka sherke̱ ji wa̱k bas ia̱ käi, je su̱ta bas ku̱ ji wo̱ ijewa ia̱. 	 Tuˈnpetziˈn, kukxittzin kubˈ kybˈinchinjiˈy kyukˈa txqantl, tzeˈnku kyaja tuˈn tkubˈ bˈinchit kye.


ata je ka täkili deneka̱ tu̱nakka̱, ñakäi ka ka̱ ko̱ne ji̱a jewa ia̱ ka̱jöir ska. 	 Me mix kubˈe tiˈj Miyel kyuˈn, ex mix knete najbˈil kye toj kyaˈj.


Jera iblui te isha iia̱: ‘Kjanaklä bäi, chatkelewa̱; baa ba te iwá̱ rä. Ba te ji elkje wawá̱ rä bäi, je ki̱ka yie ba ia̱ ji me̱mi ta̱i ma wa̱ ju̱ñenak. Ba ssënoña a̱naa bä blui ra. 	 Xi tqˈmaˈn tajaw pwaq te: Chjontiy. Jun aqˈnil, a tbˈanilx wen ex tzˈaqlexix. Atzin jaˈlin, quˈn tuˈn nimx xbˈant tuˈn tukˈa tal chˈin, nimxixtl kxel nqˈoˈn tey. Ku toktza ex ku ttzalaja wukˈiy.


Ka bas wa̱ yis kolone kuna, ata yis ne te bas kuka rä, bas minaklä wänak; ñakäi je bas wärke̱ ka weikanakläwa̱ kuna. Jekäi ra ji kieke̱ bas te Sa Ká ia̱ yis kie ja̱mi käi, je ma̱klä iwa̱ bas ia̱. 	 Quˈn nyaqe kyeˈ ẍi jaw skˈoˈn weˈy; qalaˈ ayin weˈ ẍin jaw skˈoˈn kyeˈy. Tuˈnpetziˈn, kxel woqxenin kyeˈy, tuˈn kyxiˈy, ex tuˈn tel kywutza nimxix toj kychwinqila, ex atzin kywutza, tuˈn tten te jun majx. Ikytziˈn, ktzajile tqˈoˈn nManjiˈy tkyaqiljo kxel kyqaniˈn toj tumil nbˈiˈy.


Ka yis wa̱ bas bena yine kuna. Mane wa rä kolole yis wa̱ jewa ju̱ñer yis wa̱. Ata ishena o̱nak jishtä kte yöle te ishe käi: “Pan ñak yis daña, je klä ñak kaka̱ni ji wa̱k yis ukä ja̱mi.” 	 Mi nchin yoliˈn kyiˈja kykyaqila. Quˈn ojtzqiˈn wuˈn ankye qe o chi jaw nskˈoˈn. Me ilxix tiˈj tuˈn tbˈajjo tzeˈnku ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: Ankye jun nwaˈn wukˈiy, kjawil meltzˈaj wiˈja.


Jekäi yie ibiketsaté yis me kte baa bata shä mai ka Cristo kie yirba shtä ska, je rä ka yis wa̱ ju yuäkläka̱ kju̱awa wa̱ ju ñak tkelewa̱ e̱ná ki̱ka kuna, 	 Quˈn kukx n‑ok nqˈoˈn tilil, tuˈn tqˈmet Tbˈanil Tqanil kolbˈil jaˈ naˈmtaq tbˈijte tqanil tbˈi Crist. Quˈn nkyˈeˈy tuˈn t‑xi nxikybˈiˈn waqˈiˈn tibˈaj taqˈnbˈin juntl.


Jikäi ijewa ktei wabiketsanaksa̱ rä. Ka̱ oloi dewa̱ ka̱jiska sa̱ sha̱na. Ata ijewa wäbatsa ka̱tuil wà rä je ka̱ oloi tsa̱ta, ijewa te ji wakbleke̱ yakei ki̱ka. 	 Axixsin t‑xilin tkyaqiljo lo: Ma chin kanin tzaluˈn twutz txˈotxˈ te jun spikyˈin kyexjal. Me ayetzin xjal kykyˈeˈ tiˈjjo spikyˈin; qalaˈ tok tilil kyuˈn tuˈn kykyij toj qxopin, quˈn nya wenjo kybˈinchbˈin.


Ata sa te ikúkemi ditsä ska ni ra, däläna je chu̱li̱i̱ rä, biköle ia̱ ra Juan rä jile bata shäk ki̱ka.” 	 Ex qa ma txi qqˈmaˈn qa xjal, at qxobˈil. ¿Ma nyatzin kykyaqil xjaltz qˈmante qa a Juan jun yolil Tyol Dios?


Jera ¿maikäi yis ianawa̱ bas bolki ye ji rä iyina si̱ sha yie bas ia̱ kju̱ei rä na? 	 ¿Ma man chin oka te kyajqˈoja noq tuˈn t‑xi nqˈmaˈnjiˈy a twutzxix?


Je ki̱ka ijewa te däyë ja̱r mabläklä ksaí ja̱wa̱mi, jera ite isu̱a ra ija̱r dä sä jula ji̱atkä ja̱mi däka̱ veinte. Ite ipatka ji̱a a̱miwäta ra, ite ksá ja̱wa̱mini, jera ite isu̱a ra, ija̱r dä sä jula ji̱atkä ja̱mi däka̱ quince. 	 Tuˈn ikyjo, kux kymiloˈn jniˈtaq t‑xe ttxuyil aˈ antza, ex te kaˈwnaq vartaq. Kux kymiloˈn juntl majl, tej otaq t‑xi qbˈetiˈn chˈintla, ex oˈkx te lajaj toj kaˈwnaqtaq t‑xe.


Ata ikuna yi wa̱ ka iwakei saka wa käi, bäi si̱ ra iwakei ju ska tso̱ wa käi tsa̱tkene ra, je te rä sa te ji biketse etkabä ne dokoitsawa̱; je rä e̱e̱na si̱ ka ji biketsäk etkabä kuna wa tsa̱ta. 	 Quˈn qa mi ẍi ok kykaˈyin kybˈaj toj kyja, mapen chi oktz manyor aj ilx, tzeˈnqeku nya nimil.


Jera Jesús te ijewa kia ja̱mi jukläyäkä ektaka marä Betania ska, jeska ije jula tkacha̱ te ji bäi sha o̱nak ijewa ia̱. 	 Tbˈajlinxitziˈn lo, i tzaj tkleˈn Jesús najchaq chˈintl tkˈatz tnam, tzmax toj Betania. I jawtzin tiˈn Jesús tqˈobˈ twutz kyaˈj, exsin i kubˈ tkyˈiwliˈntz.


Jera yis te ichake, ¿baishe ijewa klasku tkenacha̱wa̱ rä ijolonacha̱kläwa̱ ye na? ¡Ka irä jekäi kuna! Tsa̱na ra ijewa shirinacha̱wa̱ bata ki̱ka ka Israel wa kuna ia̱ tsa̱tkeneksa̱ deksa̱. Je rä je wa̱ ijewa kju̱atkewa̱klä. 	 Tuˈn ẍi kubˈ tzˈaq aj Judiy toj tkyaqiljo lo, ¿Mapela chi kubˈxtz te jun majx tiˈj kynimbˈil? ¡Mina! Me tuˈn s‑el kyiˈjlin aj Judiy qMan Dios, ex tuˈntzin tjaw chyoˈn kyanmin, bˈeˈx tzaj tqˈoˈn Dios kolbˈil kye nya Judiyqe.


Ñerä jeska ekla jula ssi̱lewa̱ katke. Jera ijewa te Jesús chaka iwa̱ ikjatiäkläwa̱pa, te isha: —¿Ka̱ tso̱ sä bäiwa̱klä sábado wà na? 	 jaˈ attaq jun ichin ntiˈtaq tanmin jun tqˈobˈ. Me tzunxtaq njoyle tumil kyuˈn junjun tzeˈn tten tuˈn tjaw stzˈimin jun tiˈ tiˈj Jesús, ex tuˈn tkubˈ tzˈaq toj jun il kyuˈn. Xi kyqanin te Jesús: ¿Tziyintzin toj ojtxe kawbˈil, tuˈn tqˈanit jun xjal tojjo qˈij te ajlabˈl?


Ka irä jiye kuna ta, yi je̱k tsa̱tkakleksa̱ ra, je wà iweikarmiwa̱. Ata yi je̱k ju̱aksa̱ weikanakwa̱ yis kju̱ei ra, je wà ije̱k tsa̱tkämiksa̱. 	 Ikytziˈn, alkye taj noq tuˈn tkubˈ tbˈinchin tajbˈil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, kxeˈl toj najin te jun majx. Ex alkye kˈwel ttzyuˈn tibˈ tiˈj tkyaqiljo at tajbˈin kyexjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ, noq tuˈn npaja, ktenbˈil tchwinqil te jun majx.


Jekjepa Pilato te chui tsa̱ku̱i wa irä, sa̱ tsa̱ku̱i wa irä, ditsä saka irä tapawa̱cha̱wa̱. 	 I ok tchmoˈn te Pilat jotqexjo jniˈ kynejil pale, jniˈqe kawil exsin tkyaqil xjal,


Ata ijewa wäbatsa rä ka̱ bäi si̱ ne wà, je rä sä te ishe ra ka̱jöir. Je ne ki̱ka Säkeklä ka äine ki̱nak ijewa Kekläí ni. Je rä ijewa ia̱ iwa̱ jukläyäkä tso̱ yöle e̱ná ki̱ka. 	 Tuˈn ikyjo, bˈiˈn quˈn qa kyajtaq jun najbˈil tbˈanil, nya tzaluˈn twutz txˈotxˈ, qalaˈ toj kyaˈj. Tuˈntziˈn ikyjo, mix tzaje txˈixwe Dios tuˈn tok tqˈoˈn tibˈ te kyDios, ex ax Dios o bˈinchin teˈ jun najbˈil tbˈanilxix toj kyaˈj te kye, tuˈn kynajan te jun majx junx tukˈa.


Ata Säkeklä je̱r bäi yile ka je rä jishtä je shirine rä käi kuna. Ka irä maikäi kuna ta, ikuna ekla shirinawa̱ bata ki̱ka chu̱li̱i̱ wa duacha̱wa̱ ra, je tsa̱ta si̱ Säkeklä je̱r bäi shä irä ji me̱nak irä deksa̱ chu̱li̱i̱ wa ia̱ rä, ale ditsä ekla Jesucristo je̱r bäi sha oloi ja̱mi. 	 Me nya junx. Quˈn a til Adán nya ikyjo tzeˈnku toyaj qMan Dios. Quˈn tuˈn til Adán, tkyaqilxjal il tiˈj tuˈn tkyim. Me metzin kolbˈil, a tzaj toyin Dios tuˈn t‑xtalbˈil jun ichin, a Jesucrist, nimxix tipin tibˈaj kyimin kye xjal, aye nchi nimin tiˈj.


Jera ijewa te isha iia̱: —Rabí, ata jí kukjuna Judío wa te bä kteke̱wa̱ kia jak wà. ¿Jera ma mike̱ni jeska na? 	 Awotzin qeˈ xi qqˈmaˈn te: Xnaqˈtzil, ¿Ma nyatzin itzqeyin qajlintz antza, ex kyajtaqxjal tuˈn tkubˈ bˈyoˈn kyuˈn tukˈa abˈj? ¿Tiquˈnil taja tuˈn tmeltzˈaja antza?


“Ata ka̱ tsa̱ku̱i dewa̱ju̱ yäkäk wa su̱ak ra, jeska ite ekla su̱a, je rä ka pajiele kuna ñajulakuke ska jienak shtä wà. 	 Me atzaj teˈ tokx te nmaq kawil kaˈyil kye txokenj, ok kyim tiˈj jun ichin, a tokxtaq, ntiˈtaq t‑xbˈalin iteˈk tzeˈnku toj jun mejebˈlin, tzeˈnqeku kyeˈ txqantl.


Jekäi bas te sá tsa̱tke kate ka̱kie wà. Je rä chu̱li̱i̱ wa̱ Säkeklä kjeishäklä sá ki̱ka, ije̱r bäi sha sá ia̱ chu̱li̱i̱ wa ka̱kia oloi ja̱mi ki̱ka. 	 noq tuˈn kynaˈj Diosa, ayeˈ nchi mojin qiˈja toj taqˈin qMan. Quˈn qa ma chi naˈn Diosa qiˈja, ex qa ma tzaj ttzaqˈwin Diosjo kykubˈsbˈil kywutza, ax Dios kkˈmolte nim aqˈbˈil chjonte.


Ka irä jiye kuna ta, je rä siki tele Säkeklä ktä wà irä, ka̱kie wà irä ki̱ka. 	 Quˈn kyjel saqixjo jniˈ luˈn tuˈn Tyol qMan, tej tkyij tzˈibˈit ojtxe qa wen tkyaqil, ex tuˈn qnaˈbˈl Dios te aqˈbˈil chjonte te.


“Ata bikökje je díaí, je horaí räle, je ka ju̱ñer yi a̱ni wa̱, ángel wa tso̱ ka̱jöir ska wa̱ iräle, iyaba wa̱ iräle; ata Sa Ká ebä ne wa̱ je ju̱ñer dä. 	 Me alkye qˈij ex alkye or chin ula, mix aˈl teˈ bˈilte, mixpe aye angel toj kyaˈj, mixpe ayinkuy, a Kˈwalbˈaj te Dios; qalaˈ oˈkx te nMan bˈilte.


Ka irä jiye kuna ta, jishtä Jonás ukä ja̱mi ji o̱le Nínive ska wa ia̱ ra ijuenaklä ye, je su̱ta ditsä yäbei ukä ja̱mi ji o̱rmi jira sa̱ tso̱ wa ia̱ ra ijuenaklä ye. 	 Quˈn ikytziˈn te Jonás ok teˈ te jun yekˈbˈil kyxol xjal te Nínive, ex ikyx wejiˈy, a Tkˈwal Ichin, ok kchin okila te jun yekˈbˈil kyeˈ xjal tojjo tqˈijil jaˈlin.


Jí ne wà sa̱ wa̱ ñashka̱li̱ble ju̱ñer dä: Je rä ije je̱k ju̱aksa̱ saje wa ki̱ka. Je su̱ta saje wa kiana je̱k ju̱akksa̱ sä el wa ki̱ka. 	 Me qalatzin qe, ma tzˈel qnikyˈ te a tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj Klolqe Jesús: Quˈn xi tqˈoˈn tchwinqil noq tuˈn qpaj; exsintla ikyxjo qetz, tuˈn t‑xi qqˈoˈn qchwinqil tuˈn kypaj txqantl.


Jera Jesús deksa̱ju̱ dika butälewa̱ corona ye tkeleka̱ itsa̱ku̱ ki̱ka, pajielewa̱ shönak je̱k ki̱ so̱lo̱o̱ siöö yëna wà. Jera Pilato te isha Judío wa ia̱: —Isu̱o, jí ne rä ije rä. 	 Atzaj teˈ tetz Jesús tukˈaˈ toj twiˈ, exsin t‑xbˈalin otaq tzˈok qˈoˈn, a kyaq kaˈyin, xi tqˈmaˈn Pilat kye: Lu ichin lo.


Je te sa pakta te isha: “Yis itäka ekla oloi ta yis tsa̱ta daju̱ ji̱a. Jekäi ka yis dä bäi si̱ kuna je̱k buäkwa̱ ije ia̱ isandalia wämu̱aklä wäyäkksa̱bä jibä. 	 Ex ntqˈmaˈntaq Juan: Loqin weˈ nchin yolin kyxola tiˈj Tyol Dios. Me atx juntl tetz lipchetz wiˈja nimxixtl toklin tzeˈnku weˈ. Bˈinchil Tkyaqil ex nimxjo tkawbˈil. Ayintzin weˈ ntiˈx wokliˈn nipe tuˈn woka te taqˈnil.


Ijewa minejulu saje wa yika, ata tsa̱na ra ka ijewa rä saje wa kuna. Ka irä jiye kuna ta, ikuna ijewa rä saje wa, jera itso̱ ji̱a saje wa ra. Ata ijewa minejulu rä ijuenaklä ka bena rä sajewa kuna. 	 ¿Me jaˈtzin ẍi tzaje jyol qˈoj lo qa nya axsa ẍi exa qxol? Me nyala te nimilqextaq. Quˈn noqit qukˈaqextaq, mitla ẍi extz qxol. Me ma bˈajjo ikyjo tuˈntzin tyekˈit‑xix wen, qa aye nyakuj nimil, mi tzˈok te twutzxix Ttanim Dios.


Guardia wa tso̱ ka̱jöir ska dami iitä ki̱ caballo suruu wa ki̱ka, pajiele dätsi bäitsa̱a̱ suruu yëë wà. 	 Ex lipcheqek tiˈj txqan xoˈl qˈaqˈ te toj kyaˈj, toktaq kyxbˈalin tzˈumin ex tbˈanilx, sjanin kaˈyin, ex ntiˈ chˈin tzˈil tiˈj. Ex iteˈkxtaq kyibˈaj chej sjanin kyiˈj.


Bulirishtä ra sá bitejulu de Cesarea ska, dejulu Felipe kte baa bata shäk ju ska. Je rä ale kolole siete wa sha̱ ekla. Je kjäka sá se̱na. 	 Tojxi junxil qˈij, o etza antza, ex o ula toj tnam Cesarea, jaˈ najletaqjo jun qˈmal Tbˈanil Tqanil, Lip tbˈi, a toktaq te kyajlal wuq mojil kye tsanjil. O ikyˈa toj tja, ex antza, o kyijiˈy tukˈa.


Bas Corinto wa, sá kta bas da rä bulee, ji tso̱ sá je̱r ska je ja̱mi. 	 Ayiˈy werman aj Corint, ma qo yoliˈn kyukˈiy tukˈa tkyaqil qanmiˈn, quˈn nimxix tqˈaqˈbˈil qkˈuˈja kyiˈja.


Jera ka̱wä mawa̱ju̱ ra, biköle yi rä saka ta duäke̱ duë ta kju̱awa kju̱awa wa jewa de ja ijewa wa̱ ije wäki̱. Jera ijula ma̱ka̱ ijewa kalabe ki̱ka el el, te ijewa bäiwa̱ni. 	 Atzaj teˈ qqoqix, tuˈn otaq kybˈinte, ex otaq tzˈok kykaˈyiˈn xjal jniˈ otaq bˈant tuˈn Jesús, kykyaqilx xjal attaq yabˈ kyja ex noq tiˈchaqku kyyabˈil, i bˈaj xi kyiˈn tkˈatz Jesús, tuˈn kybˈaj kubˈtaq tqˈanin. I kubˈ tqˈoˈn tqˈobˈ tibˈajile junjun, ex bˈeˈx i qˈanit.


“¿Jiye ba te yis kie: ‘Säkekewa, Säkekewa’ ni, ata ka bas te yis ktä wawe̱ kuna rä na? 	 ¿Tiquˈnil ntzaj kyqˈmaˈn weˈy, wAjaw, wAjaw, exsin mina nkubˈ kybˈinchinjiˈy a nxi nqˈmaˈn kyeˈy?


Jekäi María demi Jesús kaldu ska te isu̱a ra, ije̱k ja̱wa̱mi plaa wakte iklä säkätä ja̱mi te isha iia̱: —Säkekewa, ikuna ba katkepa jiska ra, ka yis jäke dunewa̱. 	 Atzaj teˈ tkanin Mariy tkˈatz Jesús, bˈeˈx kubˈ meje t‑xe tqan, ex xi tqˈmaˈn: Tata, noqit attaqa tzaluˈn, mitla xkyim weˈ nxibˈin.


Jera ite ijewa kúka: —Sa Ká ne wa̱ ibiketsale mane ke̱i wà ji we̱mi ite räle bikökje je räle jini iwakei te ibiketse käi, ata ka bas ia̱ ka̱ me̱ne je ju̱ñaklä. 	 Xi ttzaqˈwin Jesús kye: Ntiˈ kyeˈ kyaj tuˈn kybˈintiˈy tiˈ qˈijil mo jtoj kˈwel tbˈinchin te Diosjo, quˈn oˈkxte at toklin tiˈj jtoj bˈaˈn tkubˈ bˈinchit.


Jesús damika̱ju̱ ji̱a Jerusalénka ra, ña̱la wà ite iwa̱ dulanak wa doce kia jámi iwakwa ebä, te isha ijewa ia̱: 	 Tej t‑xiˈ Jesús toj tbˈe tzma Jerusalén, o xi tkˈleˈn a awoˈy kabˈlajaj t‑xnaqˈtzbˈin qjunalxa, ex tzaj tqˈmaˈn qeˈy:


Yi wa̱ ka yis shka̱l da, ije wa̱ ka yis ktä wao̱nak. Jí kte ssënak bas wa̱ je rä ka yis ktä kuna, ata je rä Sa Ká yis patkäkté je ne ktä. 	 Ex ankye teˈ mi n‑ok kˈuˈjlin weˈy, ex mi nkubˈ tbˈiˈn jniˈ nnukˈbˈila, a xi nqˈmaˈn. Ex kykyaqiljo yol ncheˈx nqˈmaˈn, nya wekuy, qalaˈ te nMaˈn, a tzaj chqˈoˈn weˈy.