Mikle bite rä jira kje ka yi wa̱ issële sa̱ ko̱le ka wä wajuenak kuna je wä wajuewa̱ yi te. 	 Quˈn bˈajx qbˈiye tqanil tzmax tzaluˈn tiˈj jun xjal, tuˈn tjqet twutz jun xjal tuˈn, a moẍ teˈ titzˈje.


Mañatäbä kicha yis bukle kal wà. Etaba kicha yis tena jak wà. Mañatäbä kicha ko̱no wäitäbina yis wäkseka. Etaba kicha yis kja däyë bata ki̱ka ka̱mii tuina irä ka̱piana irä. 	 Oxe maj in bˈaj jemiˈn tuˈn tze; jun maj chˈime in kyimiˈy, teˈ wok xoˈn tukˈa abˈj; oxe maj xi mulqˈaj bark toj aˈ, a jaˈ intinkxetaqa. Antza ikyˈ jun qnikyˈin ex jun qˈij wuˈn toj ttxuyil aˈ.


Ata ijewa patkenani etäbä kicha ra, jeska José je̱k shaka̱ iel wa ia̱. Jekjepa Faraón te José ju̱ñawa̱ mane shtä ditsei wä irä. 	 Tej kyxtaˈj toj tkabˈ majin, xi tqˈmaˈn Jse: Ayiˈn weˈ kyitzˈiˈn. Tzmaxitziˈn, el tnikyˈ Faraón alkyetaq t‑xjalil Jse.


Jera ite iel patkaténi, ata je ktawa̱ ijewa te. Jekäi ite isaka patkaténi chu̱li̱i̱, jewa moska kpa ite, moska ktacha̱wa ite. 	 Tzaj tchqˈoˈn juntl taqˈnil; noqx teˈ tkanin, bˈeˈx kubˈ kybˈyoˈn. I tzaj tchqˈoˈnl txqantl. Me ikyx bˈajjo kyiˈj: At kyˈixbˈe, ex at bˈeˈx bˈaj kubˈ kybˈyoˈn.


Jekäi ne rä bäi rä, je ne wà Säkeklä Sa̱tsa̱tkäkksa̱ wäbätsä rä. 	 Quˈn tbˈanilxjo luˈn, ex ntzalaj Dios, a Klolqe te jun majx, tiˈj.


Jera fariseo wa sha̱ te Jesús sha ñaia̱: —Ka je rä patkele kuna Säkeklä wa̱, ka ite sábado dälätse ki̱ka. Ata ijewa sha̱ te isha: —Ikuna ije rä ji yakei wakbläk ra, ¿maikäi ije ia̱ ji o̱r jekäi ijuenaklä ye na? Jekäi ijewa te ibiketsa kju̱awa kju̱awa. 	 At junjun Parisey xi kyqˈma: Ajo ichin kubˈ tbˈinchin ikyjo, nya te Dios teˈ, quˈn mina nkubˈ tnimin qˈij te ajlabˈl. Me attaq junjunltl xi kyqˈmaˈn: ¿Tzeˈntzin tten ikyjo? ¿Akupela bˈant tbˈinchin jun yekˈbˈil tipin nimx kyoklin, qa aj il? Tuˈntzin ikyjo, mix mejeye kyyol, ex bˈeˈx bˈaj kubˈ kypaˈn kyibˈ.


Ata ji ka juer ne wà sä rä Judío wa rä. Je rä sa̱ je̱r ska sä rä tene shkiri ta, o̱le Säkeklä wikblu wà ka kte yöle wà kuna. Jewa rä ka kjeiyinak kuna ditsä wa̱, ata Säkeklä ne wa̱. 	 Qalaˈ atzin te xjaljo, a twutzxix Ttanim Dios, a Judiyxix, a tok techil tojxi tanmin, ex atzin te qechiljo twutzxix, a tok tojxi qanmin, a mi qˈanchaˈl, nya noq jun nukˈbˈil tzˈibˈin kyuˈnxjal, qalaˈ tuˈn Xewbˈaj Xjan. Qatzin qa ikyjo, nya kywutzxjal qo elil wen, noq tuˈn jun tiˈ toj qxmilil; qalaˈ twutz Dios, a ojtzqilte qanmin.


Ata ka ijewa ia̱ ji wätker da, jera ise̱nowa̱. Ka irä jiye kuna ta, se̱newa̱ ne rä bäi si̱ sa̱ je̱r ki̱we̱ke̱ ite tsa̱ta rä. 	 Me qa nlay bˈant kyuˈn ikyjo, bˈaˈn tuˈn kymeje, quˈn ex tbˈanilx teˈ tuˈn kymeje, tzeˈnkul teˈ tuˈn kyxiˈ toj najin tuˈn tpaj tajbˈil kyxmilil.


Je rä jishtä Oseas ska ite ishe käi: “Ka yis cha kuna wa, jewa kiemi yis te yis cha wa ni, ka shka̱li̱blenak kuna yi wa̱ wa, jewa kiemi yis te yis wa̱ shka̱ta wa ni.” 	 Tzeˈnku ntqˈmaˈn Dios toj Tuˈj Oseas toj Tuˈjil Tyol: Ayetzin nya Ntanima, kchi tzajil ntxkoˈn, tuˈn kyok te Ntanima. Ex ayetzin nya kˈuˈjlinqe wuˈn, kchi okil nkˈuˈjliˈnch.


Urbano, ale Cristo kja̱nei wa̱kña sá ra irä, yis wa̱ shka̱ta Estaquis irä, jewa ia̱ bas te ishe yie ichakami. 	 Kyqˈolbˈinxa Urbano, jun qukˈa toj taqˈin Crist, ex te Estaquis, quˈn kˈuˈjlinxix wuˈn.


Jera ijewa te isha iia̱: —Ba saka wa a̱ni ka kuna kie ta jekäi. 	 Xi kyqˈmaˈn xjal te: ¿Tiquˈn ikyjo? ¿Ma attzin jun kyeˈ iky tbˈi? chi chiˈ.


Jekäi yis ki̱ ishena ju̱ñenakwa̱ ji kju̱ei ijewa te ikjatieke̱ rä ki̱ka yis wa̱ iminetse̱ ijewa wa̱ kolole sä ktei wabiketsäkksa̱ wa ska. 	 Me quˈn wajtaqa, tuˈn nbˈintiˈy tiˈtaq til, bˈeˈxsin xi wiˈntza kywutz Sanedrín.


Jeska kjanaklä wa irä, Templo kjänanak wa irä, jewa wa̱ yökö wäkar katke ka̱ tse̱li ta̱i ki̱ka, jeska ijewa tapar tso̱ klä ki̱ bának. Je ra Pedro bár kalduña ijewa ra. 	 Me tuˈn attaq nim cheˈw; ayetzin aqˈnil exqetziˈn xqˈuqil ja te naˈbˈl Dios otaq kubˈ kykchoˈn jun qˈaqˈ, ex waˈlqetaq tiˈj nchi bˈaj xqˈnentaq. Ex ikyxl te Pegrjo nxqˈnentaql kyukˈa.


Ka irä jiye kuna ta, ijewa ki̱ ishena ditsä me sä kjeishäpa Säkeklä me sä kjeishäpa je tsa̱ta. 	 Quˈn wenxixtaq toj kywutz, tuˈn kyja nimsin kyuˈnxjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ, tzeˈnku tuˈn kyja nimsin tuˈn Dios toj kyaˈj.


¿Jera ji we̱mi sa te na? Iyina si̱ ra ijewa te ba palei ssëmi ba deka̱ju̱ ni. 	 ¿Tzeˈntzintz? chi Santyaw te Pabl. ¿Tiˈtzin kˈwel qbˈinchintz? Quˈn jotqex qxjalil kchi bˈilte qa ma tzula.


Je dälei ja̱mi Pedro bár kaldu yökö kjä ja̱mi, jera jeska tso̱ wa te isha iia̱: —¿Ka ba rä ije wa̱ dulanak wa sha̱ ekla kuna na? Jera ite iblawa̱ te isha: —¡Ka yis dä jewa kuna! 	 Ex tzunxtaq xqˈnen Pegr tiˈj qˈaqˈ, xitzin kyqˈmaˈn juntl majl te: ¿Nyapela ajin te jun t‑xnaqˈtzbˈin ichin lo? Kubˈ tewin Pegr, ex xi tqˈmaˈn: Mina, nyaqin wejiˈych.


Yis wa̱ ji we̱ ba te rä ju̱ñer. ¡Issö! Yie puerta kjäyeleju̱mi tkawa̱ bä wäja̱mi, ka je kjäita̱nak yi a̱ni ia̱. Ka irä jiye kuna ta, ba täkili rä elkje, ata ba te yis ktä wawá̱, ka ba wa̱ yis kie dokoitsane. 	 Wojtzqiˈn kybˈinchbˈiˈn bˈaˈn toj kynimbˈila. Tuˈnpetziˈn, ma kubˈ nqˈoˈn jun kolbˈil te jun majx, a mix aˈl jun aku tzˈel qˈinte. Exla qa ntiˈ nim kyipiˈn toj kywutzxjal, me ma kubˈ kykˈuˈnjiˈy nyola, tzeˈnkuxjo waja, ex ntiˈ ma kubˈ kyewiˈn qa nimilqiˈy.


Jekäi sa̱ se̱rke̱ ji̱a kseka ra, je rä sa̱ se̱naklä Säkekewa ia̱. Ñakäi sä duawa̱ ra, sä duawa̱ rä Säkekewa ia̱. Jekäi kseka iräle dulewa̱ iräle sä rä Säkeklä cha. 	 Quˈn qa itzˈqo, te nimsbˈil tbˈi qAjaw; ex aj qkyim, ex ikyxjo, te nimsbˈil tbˈi qAjaw. Ex qa itzˈqo ex qa ma qo kyim, te qAjawqo.


Jekäi ijewa te ikúka: —Ka sá wa̱ iju̱ñer mai je datse̱ räle. 	 Tuˈnpetziˈn, tzaj kytzaqˈwin kyjaluˈn: Nya bˈiˈn qe quˈn.


Jekäi ijewa dejulu ñawetsa iwa̱ ijäkläwa̱ bitaba. Jera ijewa te ijaksa̱, te ipaka minak kju̱awa je jukläyäkä ska. 	 Tuˈntzintzjo, i xtaˈj kubˈsil kywutz te Pabl ex Silas, tuˈn tkubˈ najsin kyil, ex tukˈa jun mutxin, xi kyqanin kye, tuˈn kyex tojjo tnam anetziˈn.


Ite isha rä ditsä yäbei shena ju̱nakksa̱ ditsä yakeila wa jula na wätenakka̱ cruz ja̱mi, ata tres día ra shki̱nakka̱ni. 	 Qa iltaq tiˈj tuˈn t‑xi qˈoˈn Jesús, a Tkˈwal Ichin, toj kyqˈobˈ bˈinchil il, ex tuˈn tjaw pejkˈin twutz tcruz; me toj toxin qˈij, iltaq tiˈj tuˈn tjatz anqˈin juntl majl.


Jekäi mane wa rä ka̱wei wawe̱ ja̱mi, jewa rä weikanakcha̱wa̱. Ka irä jiye kuna ta, iyöle katke rä: “Bena yi ka chatkenewa̱ ji biköle yöle katke ka̱wei äyëí ki̱ je wawa̱k ra, jewa biköle rä weikanakcha̱wa̱.” 	 ¿Me ankyex teˈ, k‑okil qe tkˈuˈj tuˈn tklet, noq tuˈn tjapin bˈaj ojtxe kawbˈil tuˈn? Ntiˈx teˈ tumil, ex ok kyjel ten tjaqˈ tqanbˈil qMan Dios, quˈn ikytziˈn tqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios: At jun qanbˈil kyibˈaj tkyaqil xjal, aye mi njapin bˈaj kyuˈn tkyaqilxjo, a kyij tzˈibˈin tojjo uˈj lo.


Jera ite ijewa ia̱ isha: —Bas ia̱ Säkeklä gobiernoí ji blelewa̱ me̱na ju̱ñenak, ata kju̱awa ia̱, ji biköle yirke̱ rä jile she ja̱mi ebä. 	 Xitzin tqˈmaˈntz kye: Ma tzaj tqˈoˈn Dios jun tumil kyeˈy, tuˈn tel kynikyˈa te tiˈjjo nbˈaj bˈant kyxolxjal twutz txˈotxˈ. Loqiˈn nchin yolin noq tukˈa techil, noq te ewil teˈ nyola kyeˈ a mina nxi kynimin.


Jerusalén ska Judío wa se̱nak tsa̱na wa chu̱li̱i̱ tapar kajali. Jewa dar dä ke̱i ta kju̱awa kju̱awa ka̱ biköle ska. 	 Kyojjo qˈij anetziˈn, otaq chi kanin Judiy toj Jerusalén, tuˈn tkubˈ nimitjo a tzˈibˈin toj Tuˈjil Tyol Dios tiˈjjo qˈij te Pentecostés; ayetziˈn Judiy, i tzaj toj tkyaqil twutz txˈotxˈ.


Etaba kicha sábado wà, Jesús damiju̱ trigo tkele sha̱na. Jera iwa̱ dulanak wa te je wä butse rami, käte rami wä che̱ rami ite jela jula ktä na. 	 Toj jun qˈij te ajlabˈl, nchi bˈettaq Jesús kyxol awal. Me ayetaqtziˈn t‑xnaqˈtzbˈin nbˈaj jawtaq kyxbˈoqin triy, ex nbˈaj kubˈ kyxqˈuchintaq toj kyqˈobˈ, exsin bˈaj xi kywaˈntz.


Ije minami Säkekewa wätsa̱kba je̱r ssële ta, täkili ta Elías käi. Jekäi ije te yabala ká wa je̱r ssëwe̱mini bäi iyabala ra; ñakäi ite ka kte ssäk kuna wa je̱r ja̱we̱mini je̱rikäk tsa̱na, sä wämo wa käi. Je te ditsä paruemiba Säkekewa yika, iwa̱ ijewa ku̱aklä dulale e̱ná bäi. 	 A kˈwel nej twutzjo Kolil tukˈa nim tipin ex tukˈa Xewbˈaj Xjan, tzeˈnkuj Elías, a yolil Tyol Dios ojtxe, tuˈn tkubˈ kyxmoxin manbˈaj kyibˈ kyukˈa kˈwalbˈaj, ex ikyqex kˈwalbˈaj kyukˈa manbˈaj; ex aye xjal, a mina nkubˈ kybˈinchin a taj Dios, tuˈn tel kynikyˈ tiˈj, ikyxjo tzeˈnqeku a nkubˈ kybˈinchin wen, tuˈntzintla noq bˈantnintl kyten aj tul Kolil.


Ekla ekla se̱no jishtä ikile ke̱i ska ra irä käi. 	 Teyilex junjun i tkyij tzeˈnkuxtaqjo tten, tej txoklajtz tuˈn Dios.


Jewa te isha María ia̱: —Sa̱nu̱le nu̱lewa, ¿jiye ma ji̱ake̱ rä na? Jera ije te ikúka: —Ijewa te yis Säkekewaí tsa̱mi. Ata ka yis wa̱ iju̱ñer mai ite je blani räle. 	 Xi kyqanin angel te: ¿Qya, tiquˈn n‑oqˈa? Xi ttzaqˈwin Mariy: Tuˈntziˈn ma txi qˈiˈn wAjawa, ex ntiˈ bˈiˈn wuˈn jaˈ ma kubˈe qˈoˈne.


Ijewa ssërke̱ däkwa̱ ka̱wei wà sä yuäk wa ye. Ata ji pakeke̱ ijewa te, ji wapakteke̱ ijewa te kte si̱ käi, ka je wa̱ iwakwa je̱r ko̱ne a̱ni. 	 Kyaj tuˈn kyok te xnaqˈtzil tiˈjjo tkawbˈil qMan Dios, ex mi n‑el kynikyˈ te a nkyqˈmaˈn, ex tiˈjjo kyxnaqˈtzbˈil nxi kyqˈoˈn nyakuj twutzxix.


Jeiräta ale Ji Biköle Tsa̱ta ka se̱nak ju yöle jula wà ja̱rka, jishtä jile bata shäk te ishe rä käi: 	 exla qa nyatza najle te qMan Dios, a nimxix toklin, kyojjo ja, a bˈinchin kyuˈnxjal; quˈn ikytziˈn tqˈma jun yolil Tyol Dios kyjaluˈn:


Itsa̱ku̱ irä, itsa̱ku̱ kä irä je rä suruu oveja kä suruu käi, nieve käi; iwäbala rä yökö wäkarka̱ käi; 	 Ex atzin twiˈ exsin tsmal twiˈ sjaninxix wen tzeˈnku noqˈ ex tzeˈnku ttxa cheˈw, exqetziˈn twutz, ikyjo tzeˈnku taqˈ qˈaqˈ.


Jekäi ije maju̱ ke̱i ta kju̱awa kju̱awa tso̱ ka̱ ñak cuatro wa wäyuäk, Gog irä, Magog irä ska tapanakwa̱ ñakpäk. Ijewa rä jishtä däyë kse̱i kje. 	 ex kjawitz, tuˈn tsbˈuˈn tibˈaj tkyaqilxjal toj tkyaqil nmaq tnam twutz txˈotxˈ, a Gog ex Magog. Ex ktzajil tchmoˈn, tuˈn kyxiˈ toj jyoj qˈoj. Ma nintz kybˈaj, tzeˈnku tzˈawin ttzi ttxuyil aˈ.


Jekäi iyina si̱ ra ka̱wei wawe̱ ki̱ka ka yi a̱ni wabiketsanakksa̱ wämo ye Säkeklä wäna. Ka irä jiye kuna ta, iyöle katke rä: “Sä wämo se̱rmi ite ji biketsa etkabä oloi ja̱mi.” 	 Tuˈnpetziˈn, bˈiˈnxix quˈn, qa mix aˈlx jun kkletil noq tuˈn qa ma japin bˈaj ojtxe kawbˈil tuˈn. Quˈn ikytzin ntqˈmaˈn Dios toj Tuˈjil Tyol: Aye xjal tzˈaqleqe nwutza, noq tuˈn kynimbˈil wiˈja, ktenbˈil kyeˈ kychwinqil te jun majx.


Jeska ijewa te kte baa bata sha. 	 Antza, i yoline tiˈjjo Tbˈanil Tqanil.


Jera Jesús te ikúka: —Ka yis dä kololewa̱ kuna be wa̱. Yis te rä yis ká ne oloi keka̱. Ata bas te yis kukawa̱ diekjela. 	 I xi ttzaqˈwin Jesús: Ntiˈ jun taqˈnil tajaw il toj wanmiˈn; qalaˈ oˈkx waja tuˈn tkubˈ nbˈinchiˈn tuˈn tjaw nimsin tbˈi nMaˈn. Me metzin kye, oˈkx kyajiˈy tuˈn wel kyiˈjliˈn.


Jekäi bä yäkäke̱ wà ba te ba el je̱r iawa̱wa̱ ra, ka ba wa̱ io̱ne ñashka̱li̱ble ja̱mi. Ba el ki̱ Cristo rä dulewa̱ ke je weikawa̱ bä yäkäke̱ wà. 	 Qa ma kubˈ numj termana, noq tuˈn xi tchyoˈnjiˈy a nya wen toj twutz, ntiˈ tkˈuˈja tiˈj ikyjo. Mi txi tqˈoˈn ambˈil tuˈn tnaj jun termana, noq tuˈn tpajjo tnikyˈbˈila, a nlabˈtiˈy tiˈj tuˈn t‑xi tchyoˈn, quˈn ate Crist o kyim te klolte.


Ata kte kukäk wa ñatapawa̱ ipája̱mi shkiritke, jera ije̱kaka̱ni mineju̱ni je jukläyäkä na. Jekäi bulirishtä ra imineju̱mi Bernabé ra Derbe ska. 	 Me atzaj teˈ tok kychmoˈn nimil kyibˈ tiˈjile Pabl, bˈeˈx jaw weˈ, ex okx juntl majl toj tnam. Ex toj junxil qˈij, xiˈ tukˈa Bernabé tzma Derbe.


Ñerä ijewa te je ssa ra, jera ijewa si̱wa̱tiacha̱wa̱ te Säkeklä kjeisha, te isha: —¡Ñera Säkeklä te ka̱ ma̱ ka Judío kuna wa ia̱ ñaebä iñamanewa̱kläksa̱ ise̱naklä kseka! 	 Tej kybˈinte nimil aj Jerusalén jniˈ yol lo, mix i jawe yolinil, ex i nimsin tbˈi Dios ex kyqˈma: Ikytziˈn, majqex kyeˈ nya aj Judiyqe, ma txi qˈoˈn ambˈil kye tuˈn Dios, tuˈn kytxˈixpin kynabˈl, ex tuˈn tknet chwinqil kyuˈn te jun majx.


Jera kseka wa cuatro, jewa te ishe: “¡Amén!” Jera säkekewa ñatulacha̱wa̱ wakte, te ioloitsawa̱. 	 Ex ayetzin kyaje ajbˈil nkyqˈmaˈn: Ikyxitjo. Ex aye nejinel kubˈ meje kˈulil twutz.


ata ikunapa rä bas je̱r ska je̱k ki̱tkele ji ka tjabanak kuna wà, je̱r ssële je̱k jalewa̱ käi, bitaba käi. Je ne rä säkei ta bäi si̱ Säkeklä wäna rä. 	 Qalaˈ atzin kybˈinchbˈin kyibˈa, tuˈn tyekˈin t‑xilin kyanmiˈn, ajo tbˈanilx tuˈn mi naje, tzeˈnku jun kyanmiˈn bˈunin ex wenxix, a tbˈanilxix twutz qMan Dios.


Ata ikuna ite je ku̱ani ra, kte si̱ wà yie ishe bas ia̱ je te issëwe̱mi a̱naa, isaka noventa y nueve ka shele kuna tsa̱ta. 	 Exsin qa aku xknet tuˈn, twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, maˈxla tzalajx tiˈjjo jun tzeˈnqekuljo bˈeljajlajaj toj jweˈ kˈal, a mi ẍi kyij naj.


Bas je̱r ja̱no Lot se̱naklä ska. 	 Kynaˈntzinjiˈy jniˈ ikyˈ tiˈj t‑xuˈjil Lot.


Säkeklä wikblu ne rä se̱ne kseka ma̱k sa̱ ia̱ rä, ata sa yaka ia̱ ka sa̱ tsa̱tkenak. Yis wa̱ ji yile bas ia̱ je kte rä wikblu iá, ñakäi je rä se̱ne kseka. 	 Ajo Xewbˈaj Xjan ntzaj tqˈon teˈ chwinqil te jun majx; atzin teˈ qxmilil te twutz txˈotxˈ teˈ, ex ntiˈ tajbˈin tiˈjjo chwinqil anetziˈn. Ex ikyxjo, ayejo nxnaqˈtzbˈila twutzxix, quˈn tzajninqe tiˈjjo Xewbˈaj Xjan. Qa ma qe kykˈuˈja kyiˈj, at kychwinqila te jun majx.


Säkätä ra ka ite iktä ssë, ata je ukä ska ite isha je̱k ia̱: ‘Ka yis suar Säkeklä yika, ñakäi ka yis te yi a̱ni dälätse, 	 Ilaˈxitaq qˈij otaq tzikyˈ, ex mix jaˈxitaq n‑oke bˈiˈnnaj tal mebˈe qya. Me chebˈe kubˈ mutxe tej kawil bˈisilte kyjaluˈn: Exla qa mina ntzaj weˈ tchewil Dios wiˈj, exla qa ntiˈx chˈin kyiwle jniˈ xjal weˈy,


ata yi te diklä me̱ke̱ yie je ya ra, ka je je̱r bának ji̱a mik a̱ni. Jekäi je diklä me̱ke̱ yie je tsikirmi ije ja̱rka jöikwä jöikwä, ije se̱naklä kseka jekjeye. 	 Me ankye teˈ kxel kˈwan teˈ cheˈwe kxel nqˈoˈn, nlaypen tzaj jun majl teˈ kˈwaj tiˈj. Quˈn atziˈn cheˈwe kxel nqˈoˈn te, kpuljil toj tanmin, tzeˈnkuˈ xlokˈ aˈ, tuˈn tten tchwinqil te jun majx.


Bas ñatso̱ksa̱ ji biköle yakei saka saka shtä yika. 	 Ex kypaˈmil kyibˈa tiˈj tkyaqiljo nya wen.


Ditsä biköle te issë tso̱ ra, ite isha iwa̱ dulanak wa ia̱: 	 Jotxtaq xjal antza nchi bˈintaq tiˈj Jesús, tej t‑xi tqˈmaˈn kye t‑xnaqˈtzbˈin kyjaluˈn:


Jera ite ikúka: —Säkekewa, yis ia̱ ishö yi irä yis wa̱ ije biketsäkläpa. 	 Atzin te ichin xi tqˈmaˈn te: Tata, qˈmaˈntza weˈy ankye, tuˈntzintla nnimiˈn tiˈj.


Ñerä ite je ia̱ isha: —Mik a̱ni ke yi ku̱ bä wä kätöpa ji̱a. Jera iwa̱ dulanak wa te je ssa. 	 Tuˈntzin ikyjo, qanbˈin tiˈj, ex xi tqˈmaˈn te tqan iw: Mixla jtojx tuˈn tel twutza te kyloˈxjal. Kybˈi t‑xnaqˈtzbˈin ikyjo.


Jera ite je pan cinco irä, nima botäbä irä kukawa̱, jera iwä kaka̱ jöikje ka̱kia iki̱, kjepa je bala butsa ma ite iwa̱ dulanak wa ia̱ ijewa wa̱ me̱nak je chu̱li̱i̱ wa ia̱. 	 Texjo paq anetziˈn, i jaw ttzyuˈn Jesúsjo jweˈ tal wabˈj exqetziˈn kabˈe tal netzˈ kyiẍ, jaw tiˈn twutz jawl, exsin xi tqˈoˈn chjonte te Dios kyiˈj. Atzaj teˈ tbˈaj naˈn Dios, bˈeˈxsin i kubˈ tpiẍin tal wabˈj, exsin i xi tqˈoˈntz kyeˈ t‑xnaqˈtzbˈin, tuˈntzintla tkubˈ kysipin kye tkyaqilxjal.


Mika̱ bas manele wa̱ jile ktei tso̱ iel da, jera ¿maikäi si̱ ka je ia̱ issër ta shi̱ana je ktei tsa̱kmi ka wämo kuna wa wa̱ parunakksa̱ rä na? Ata ¿jiye ka je ktei tse̱mi parunakksa̱ sä sikii wa wa̱ rä na? 	 Ex atx juntl o nbˈiˈy kyiˈja: ¿Tzeˈn qa at jun tiˈ saj kyxola, liweyxix ncheˈxa chikyˈbˈil kyibˈa kywutzjo kawil, nya nimilqe? ¿Tiquˈn nya kywutzjo nimilqe?


Jekäi arpa bulawa̱k wa irä, ji bulawa̱k wa irä, kabe bulawa̱k wa irä, kökö bulawa̱k wa irä, ka bular ssënak ji̱a mik a̱ni ba ska. Ji yuäk wao̱nak wa maneshtä a̱ni ka ko̱nak ji̱a ba ska. Jak waunak ka bular ssënak ji̱a mik a̱ni ba ska. 	 Ex nlayxla bˈijte toja, ajo chnabˈ arpa, ex xux, ex chun, nixpe alkye jun aqˈnil. Ex nlayxla bˈijte tqˈajqˈojil abˈj chebˈl triy.


“¿Yi rä chatkelewa̱ bäi iblui kjanaklä ye, ka̱biketsä ta kolole iblui wa̱ iju ska kjanaklä wa tso̱ ju̱ñak, jewa chewa̱k hora bulee ska rä na? 	 ¿Ankye teˈ aqˈnil tzˈaqle ex sakˈ? Ok kyjel qˈoˈn teˈ tuˈn tajaw ja, aj t‑xiˈ toj jun tbˈe, te nejinel kyxoljo txqantl, tuˈn t‑xi tqˈoˈn kywa noqx aj tpoˈn ambˈil te wabˈj.


Jekäi ijewa ka̱kiäke̱ bas ki̱ka ra, ijewa ia̱ bas ssërmi kshana si̱ Säkeklä je̱r bäi sha ta̱i bas ia̱ ki̱ka. 	 Ex chi naˈl Dios kyiˈja, quˈn at‑xix kykˈuˈj kyiˈja, tuˈn t‑xtalbˈil Dios, a ma tzaj tqˈoˈn kyeˈy.


jewa tulemi ite tabeli yaka diawa̱klä yökö wà jui ja̱rka; jeska rä sa̱ ji̱ami, sa kà wätiämi. 	 Ex kchi okix toj jun patbˈil ma tij, ja njuline qˈaqˈ wen, ex antza okx chi juˈchˈilx kyste tuˈn kyixkˈoj, a mix kbˈajilx.


Ñakäi ietkä rä: “Ke̱i ta kju̱awa kju̱awa wa, bas ku̱ Säkekewa kjeishö bäi, sä ditsei wä biköle wa, jewa ku̱ ioloi köka̱pa.” 	 Ex toj juntl tnej Tuˈjil Tyol Dios, ntqˈmaˈn: Chi bˈitzinqiˈy tbˈi qAjaw, ayiˈy nya Judiyqiˈy. Ex chi nimsiˈn tbˈi kyxol tkyaqil xjal twutz txˈotxˈch.


Jekäi etäbä kicha ika̱kiani, jera ka̱jöir te ka̱li̱ ja̱wa̱ni, ishäkä te ji wäwa̱ni. 	 Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, aqˈe majl naˈl Dios, tuˈntzin ttzaj jbˈal; bˈeˈxsin tzaj qˈoˈn jbˈaltz tibˈaj txˈotxˈ, tuˈn ttzaj tawal.


Jera je patkele wa dejuluni ju ska ra, ijewa te je kjanaklä ku̱a bäileka̱ni kja. 	 Otaq qˈanit tej taqˈnil kawil, tej kymeltzˈajjo xjal, ayej i xi chqˈoˈn tuˈn nejinel txkolte Jesús.


Mika̱ ijewa majulu kja ra, jera jeska wa te ikiani pjoo je ktei pakäkni ijewa ia̱ je sábado etkä wà. 	 Tej tex Pabl kyukˈa tukˈa toj ja te kynaˈbˈl Dios aj Judiy, ayetzin kye Judiyqe, noq tuˈn kynimbˈil ex nya te kyitzˈjlin, xi kyqanin tuˈn tyolajtz kye tojjo juntl qˈij te ajlabˈl tiˈjjo Tbˈanil Tqanil, a otaq bˈaj qˈmaˈn.


Jeiräta sa te Jesús, elkje bala ta ialewa̱ ángel wa katäbäka, je su̱ani sa te ji baa wà, ikjeishe wà oloi kaleka̱ icorona ye, ite duewa̱ shka̱l ssa ki̱ka. Je rä Säkeklä je̱r bäi sha sa̱ ia̱ iwa̱ duewa̱ shka̱l ssäklä sä biköle ki̱ka. 	 Me qo ximin tiˈj Jesús: Kabˈe qˈij, ok tqˈoˈn Dios toklin nyala tzeˈn kye angel, qalaˈ ikyjo tzeˈnku xjal, quˈn iltaq tiˈj tuˈn tkyim, ex jun angel nlay bˈant tuˈn tkyim. Noq tuˈn tqˈaqˈbˈil tkˈuˈj qMan Dios, kyime Tkˈwal, tuˈn tpaj tkyaqil xjal. Tuˈntzin ikyjo, nimxix toklin jaˈlin, ex nim tqoptzˈajiyil tipin Dios, noq tuˈn tkyimlin twutz cruz.


Je ssa ijewa te ra, imale̱te̱nacha̱wa̱. Jekäi ijewa te ijawa̱ta̱na, minejulu iyika. 	 Tej kybˈinte ikyjo, noq i bˈaj jaw kaˈylaj, ex bˈeˈx kyij kytzaqpiˈn.


Simón ale bakle kju̱atkäk gobierno ra irä, Judas Iscariote wa, ale Jesús ju̱akksa̱ irä. 	 Simun, a toktaqljo qˈolbˈin te te Celote; ex Judas Iscariot, a ok meltzˈaj kˈayil te Jesús.


Därërë si̱ yilé duäwa̱ sä wämo ki̱ka rä. Bäräle sä bäi ki̱ka ra, tsile sa̱ je̱k ma̱ksa̱ duäkwa̱. 	 Quˈn nyaxix noq tuˈn t‑xi tqˈoˈn jun xjal tibˈ tuˈn tkyim te t‑xel juntl, exla qa tuˈn tpaj jun xjal tzˈaqle. Qatzila qa at juntz aku txi tqˈoˈn tibˈ te t‑xel jun xjal, a nimxix t‑xilin wen.


Yis da shkä wa te je ka̱ oloi su̱a, ata ka ijewa je̱r ko̱ne je ikta yis da je ia̱. 	 Ayetzin kyej nchi bˈettaq wukˈiy, iwle spikyˈimil kyuˈn, ex tuˈntzintzjo, bˈeˈx jaw xobˈ, me mix i kybˈiˈye tqˈajqˈojil tyoljo, a nyolintaq weˈy.


Säkätä yie wekte she yis Kekläí ia̱ bas biköle ki̱ka Jesucristo oloi ja̱mi. Je rä bas te ji biketsa etkabä palei yirke̱ ka̱ biköle ska ki̱ka. 	 Tnejil, nxi nqˈoˈn chjonte te qMan Dios kyiˈja kykyaqila, noq tuˈn Jesucrist, quˈn nyolajtz tiˈj kynimbˈila toj tkyaqil twutz txˈotxˈ.


Ije del dä jishtä Säkeklä rä käi, ata irä Säkeklä ra ñaebä je ka biketsane iwa̱ kolonakwa̱ ka ime̱ ijäwa̱ta̱na käi. 	 quˈn ikyx t‑xilin luˈn: Me exla qa ax Diosjo, me mix jaw tiˈne tibˈ, tuˈn tok toklin tzeˈn te Dios,


Ata je shka̱bläk wa te isu̱a ra, ite isha ñaia̱: ‘Ije ne ia̱ iká däli ukä rä däkksa̱ rä; je ki̱ka sä shkä iktäkwa̱, ji rä däkksa̱ ije ia̱ je däkläksa̱ saje cha ye.’ 	 Me atzaj teˈ t‑xi kykaˈyin manil txˈotxˈ, teˈ ttzaj kˈwalbˈaj, bˈaj kubˈ kyyolin manil kyxolx: Ate luˈn kyjel te tajaw txˈotxˈ. Qoˈqe, ex qbˈyonku, tuˈn qkyij te tajaw.


Iwa rä sa̱ wa̱ iju̱ñer ikuna saje wa ju ka̱jiska, ale ju wäyenak shtä, je weikanawa̱ ra, Säkeklä wa̱ ju tso̱ me̱nak sa̱ ia̱ jekjeye ka̱jöir ska, je rä ka yöle kuna jula wà. 	 Atzin jaˈlin, bˈiˈn quˈn qa kbˈajiljo qxmilil tzeˈnku jun tal pach, a jun paqx kbˈajil. Me qa ma bˈajjo qxmilil luˈn, at juntl bˈinchin tuˈn Dios toj kyaˈj, a mixla kbˈajilx, quˈn nya tqˈobˈ ichin bˈinchilte.


Jera ite isha ijewa ia̱: —Jera ji rä César ia̱, je mo César ia̱, ata ji rä Säkeklä ia̱, je mo Säkeklä ia̱. 	 Chi Jesúsjo kyjaluˈn: Tuˈnpetziˈn, kyqˈoˈnx kyejiˈy a ntqanin nmaq kawil te Rom, ex kyqˈoˈnxsinjiˈy a te Dios ntqanin.


Ñerä Jesús je̱k paruaka̱ni te ichaka iia̱: —Sa̱nu̱le nu̱lewa, ¿me ijewa re na? ¿Yi a̱ni ka kuna ji̱a ba ki̱ nui ja̱wa̱kka̱ na? 	 Jaw weˈks Jesús, ex mix aˈl jun xjal attaq, qalaˈ oˈkxtaqjo tal qya otaq kyij weˈ. Xi tqˈmaˈn Jesús te: Qya, ¿Nteˈtziˈn a kyajtaq tuˈn tkubˈ bˈyoˈn kyuˈn? ¿Ma ntiˈtzin jun xkubˈ bˈyontiy?


“Ka bas wa̱ oro iräle inaklä iräle cobre iräle mi kuna bas kipa ja̱mi, 	 Mi txi kyiˈn qˈanpwaq, saqpwaq mo tzeˈn juntl pwaq toj kybˈeˈy.


Jera jewa te ikúka: —¿Jera ñaebä ba rä Galilea wa na? Ma je̱k yuö tsa̱na kte yöle ja̱mi. Je wà ba te iju̱ñemi jile bata shäk mane a̱ni ka je bitele Galilea ska kuna. 	 I jaw yasin tiˈj Nicodem, ex xi kyqˈmaˈn: ¿Mej qa aj Galiley teja? Kaˈyinkuxa toj Tuˈjil Tyol Dios, ex k‑elil tnikyˈa te qa mix tiˈx jun yolil Tyol Dios k‑elitz antza toj txˈotxˈ Galiley.


Jera ite isha: “Bas se̱no je̱r ki̱i̱ ka bas wäyönakläwa̱ kuna. Iwa rä chu̱li̱i̱ dämi ji̱a yis kie ja̱mi ishäk: ‘Yis ne irä’, ñakäi ishäk: ‘Ike̱i tkenawa̱ alemana.’ Ata ke bas mina ijewa ja̱mi. 	 Chi Jesúsjo kyjaluˈn: Kykaˈyink kyibˈa quˈn noq chi kubˈ sbˈuˈn. Quˈn ilaˈx tzul, ex ok k‑okil kyqˈoˈn kyibˈ tzeˈnku ayiˈn. Iky ktzajil tqˈmaˈn junjun kyjaluˈn: Ayin weˈ Tkˈwal Diosqiˈn, ex apente qˈijjo ma tzul kanin jaˈlin, tuˈn tjapin bˈaj kykyaqil, chichkulaˈ. Me ayetzin kyeˈ ntiˈx tuˈn kyxi lipey kyiˈj.


Mika̱ ijewa te ji ktei yinak iwa̱ sha e̱ná ra, bewak daka̱ju̱ ale ka̱ ja̱r ka̱mii naka, je kju̱atkämi ijewa ra, je tu̱rmika̱ ijewa ki̱ka te ikteche̱miwa̱. 	 Me ajtzin tjapin bˈajjo kyaqˈin tuˈn kyqˈoˈn yekˈbˈil, jun ma tij txuk kjawitz tojjo jul te kawbˈil, a ma nintz t‑xe. Kˈwel kyiˈj tuˈn, ex kchi kˈwel bˈyoˈn tuˈn.


Jera ite ijewa jaksa̱. Jekäi ite ichaka ijewa ia̱: —Säkekewa, ¿ji we̱ yie yis tsa̱tkenakläksa̱ na? 	 Tbˈajlinxitziˈn ikyjo, xi qˈmaˈn kye, tuˈn kyetz, ex xi qanin kye kyjaluˈn: Ayiˈy tata, ¿Tiˈtzila chˈin weˈ, aku kubˈ nbˈinchiˈn, tuˈn nkleta?


Jekäi pan ñaklä ka levadura ta, je ke̱i kjewa̱klä säkätä dewa̱, je ke̱i wà oveja yaba rä kota̱nakwa̱, Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä. Jekäi iwa̱ dulanak wa te ichaka iia̱: —¿Mai ba ki̱ sá shena minak jile äliwa̱k Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä, je ñaklä ba wa̱ rä na? 	 Tojjo nintz qˈij te Waˈj Pan, ilxtaq tiˈj nchi waˈn aj Judiy pan, a nya txˈamsin, ex nkubˈ kybˈyoˈn jun tal tal rit. Tojtzin tnejil qˈij, xi kyqanin t‑xnaqˈtzbˈin Jesús te: ¿Jaˈtzin tajiy tuˈn qxiˈy bˈinchilte wabˈj te ikyˈsbˈil Waˈj Pan?


Jekäi Judío wa saka kalabe te jekäi iwá̱ña ije ra, kje ditsä wa̱ su̱nak ebä, Bernabéje kaje je̱k jawa̱ jekäi iwa̱kña, kje su̱nak ebä. 	 Ex majqex kyeˈ txqantl nimil toj Antyokiy, a Judiyqe, ok lipe tiˈjjo t‑xmiletzˈil anetziˈn tuˈn tkaˈmin kykˈuˈj. Ex majxl te Bernabé ok lipe kyiˈj.


Yis te ba ktei sheke̱ ka̱kie na ra, yie wekte sheke̱ del yis Kekläí ia̱. 	 Kukx nchin qˈonjiˈy chjonte te Dios tiˈja toj nnaˈj Diosa,


Jera ite je chu̱li̱i̱ wa kiaté iwakei wäja̱mi, jewa ia̱ ite isha: —¡Issö! Jí ku̱ bas je̱r ku̱opa: 	 I xi ttxkoˈn Jesús jniˈ xjal tkˈatz, ex xi tqˈmaˈn kye: Chin kybˈintziˈn, ex tzˈelku kynikyˈa te:


Jera ijewa male̱te̱nacha̱wa̱ ta̱i, isuanacha̱wa̱ ta̱i. Ijewa te ibiketsa wikblu iá ne su̱ete ijewa te rä ni. 	 Me ayetzin kyetz nimx kyxobˈil tzaj, quˈn kubˈ kybˈisin qa noq jun klelin otaq kyli.


Blu wa, jekäi ñaebä bas ku̱ iwo̱ ijewa ia̱, ka ijewa wäsuawa̱k ji̱a kuna, je̱r ko̱le bas irä, ijewa irä Säkekewaí kaldu ka̱jöir ia̱. Jekäi ije rä ka ji wa̱k sa̱ ia̱ kju̱awa kju̱awa kuna. 	 Ex ikyx kyejiˈy tajaw aqˈuntl, kybˈinchinkuy wen kyiˈj kyaqˈnila. Mi chi xobˈtzin kyiˈj, qalaˈ kynaˈntza qa ikyqex kyejiˈy tzeˈnqeku kyaqˈnila, iteˈkxa tjaqˈ tkawbˈil qAjaw at toj kyaˈj, a ntiˈ n‑ok tkaˈyin tzeˈn kytenxjal.


Sä dularke̱ mane a̱ni ia̱ ka sä ssënak a̱naa sä dularke̱ ra, ata je rä sa̱ je̱r iawa̱k. Ata je ukä ska sä dulale wa ia̱ idämiksa̱ issënaklä baa ji wämo kju̱ei. 	 Atziˈn jaˈlin, twutzx tetz; ntiˈ jun te kawbˈil, a tbˈanil toj qwutz, aj qtzaj kawin, quˈn tuˈn at tkyixkˈojil. Me nkubˈ qximinl, at n‑ajbˈine qe, tuˈn ttzˈeˈy qwutz, quˈn atzin nqˈoˈnte qchwinqiljo nikˈuˈn ex tbˈanilx wen.


“Bäije sa̱ je̱k jäkwa̱ wa rä, jewa ia̱ ka̱jiska dämiksa̱ däli ukä ye ki̱ka. 	 Kyˈiwlinqexixjo ayeˈ o tzˈajtz tiˈj kyanmin, quˈn kchi najal tojjo txˈotxˈ, a o tzaj ttziyin Dios kye.


Yis te bas kjeishe bäi, ji biköle we̱ke̱ bas te ra bas je̱r ja̱na yis wa̱ iyile ska je ki̱ka, ñakäi bas chatkawa̱ yis wa̱ bas pautäle ja̱mi ki̱ka. 	 Kxel nqˈoˈn chjonte kyeˈy, tuˈn kukx nchi tzaj kynaˈnjiˈy, ex tuˈn nkubˈ kybˈinchiˈn tzeˈnku xkyij nqˈmaˈn.


Je wà sa te Säkekewa Sa Ká kjeishe, je ebä wà sä te ditsä yöleksa̱ Säkeklä wakei su̱ta shene yakei. 	 Tuˈn qaqˈ, nqo nimsin tbˈi qMan Dios; ex tuˈn qaqˈ, nqo yolbˈin kyiˈjxjal, aye bˈinchin tuˈn Dios tukˈa toklin toj tanmin, tuˈn t‑ximin, ex tuˈn t‑xi tiˈn toj tumilxix tzeˈnku Dios.


Je rä Judas ne sha ite rä, ale Simón Iscariote wa yaba. Ije rä iwa̱ dulanak wa doce ekla, ata je ne te Jesús ju̱emiksa̱ ji̱a ikukäkwa̱ wa ia̱ rä. 	 Tqˈma Jesúsjo ikyjo, quˈn ataqtza nyoline tiˈj Judas Iscariot, a tkˈwal Simun, quˈn ataq Judas tuˈn t‑xi kˈayinte Jesús toj kyqˈobˈ tajqˈoj, exla qa attaq toklin qxola, a awoˈy kabˈlajaj t‑xnaqˈtzbˈin.


¿Jera maikäi sä biköle te je ssa bäi, sa wakwa ktä käi, mane sä ktä ja̱mi sä kibile käi rä na? 	 ¿Tzeˈntzin tten ikyjo, a n‑el qnikyˈ tiˈj tyol junjun toj qyol?


Je te tsuitkäbi kukawa̱, ale tkäbe ka̱mikle, je ne rä be tsa̱ku̱i rä, je ne rä Satanás rä. Jekäi je mu̱awa̱ ite däkka̱ mil año, 	 Ante angel ok ttzyuˈn ajo ma tijxix txuk, a iky kaˈyin tzeˈn xmatx, aj ma tij kan attaq ojtxe, a tajaw il, a satanás tbˈi; ex ok tkˈloˈn toj mil abˈqˈe.


tkäbe kukemiwa̱ ite jula wà. Päpäli sä ktäkwa̱ yawa̱ ite ra, ka je ia̱ imedäk; ijula mamika̱ duë ta wa ki̱, jera jewa bäirmini. 	 ex qa ma chi jaw kytzyuˈn kan, mina chi txˈaˈn kyiˈj; ex qa ma txi kynikyˈbˈin qˈanbˈil te kyimin, nlay chi kyim tuˈn; ex aj tkubˈ kyqˈoˈn kyqˈobˈ kyibˈaj yabˈ, bˈeˈx kchi bˈajel weˈ kyuˈn.


Ñerä ka̱ñinawa̱ ra Judío wa ñaje̱rku̱a, kabla etkabä ñashaksa̱ weikanakwa̱ Säkeklä wa̱, iji ñawa̱ iji yawa̱ ka iwa̱ Pablo kota̱nawa̱ba yika ra. 	 Atzin tej qsqix, i kyij jun jteˈbˈin Judiy toj wen, tuˈn tkyim Pabl kyuˈn. Kubˈ kyqˈmaˈn kyxolx kyjaluˈn: Kˈwel qkˈluˈn twutz Dios, qa nlay qo waˈn, ex qa nlay qo kˈwan, qa mina xkyim Pabl quˈn.


Jera Juan te jewa kúka te isha: —Yis te sä wäukewe̱ke̱ diklä wà, ata ekla ka bas wa̱ ju̱ñele kuna je kaldu bas sha̱na. 	 I xi ttzaqˈwin Juan: Ma chi kuˈxxjal toj aˈ wuˈn, te jawsbˈil aˈ, me at juntl kyxola, a mi ojtzqiˈn kyuˈn,


“Yi dewa̱ yis ja̱mi ra, ata ka iwa̱ iká, ia̱mi, ise̱naklä, iyabala, iel wa, ikuta wa dokoitsa ne ra, ñakäi ka iwakei je̱k dokoitsa ne ra, ka je donak yis wa̱ dulanak ye. 	 Qa at jun xjal taj tuˈn tok lipe wiˈja, me nya kˈuˈjlinkqiˈn tuˈn tukˈa tkyaqil tanmin, qalaˈ oˈkxtza toka tkˈuˈj tiˈj tman, tiˈj ttxu, tiˈj t‑xuˈjil, kyiˈjqe tkˈwal, kyiˈjqe ttziky ichin ex qya, kyiˈjqe titzˈin ichin ex qya, mo qa axsa qˈuqle tkˈuˈj tiˈjx; nlay tzˈokjo xjal anetziˈn te nxnaqˈtzbˈiˈn, chiˈ.


“Ata je yikaba, bas kolormiwa̱, bas yolormi weikanak, bas tulurmiksa̱ ñapaktäklä jui ska tso̱ wa ia̱, sä wätiäk wa ia̱, ñakäi bas dä janakmi ka̱ tsa̱ku̱i wa wäki̱ ka̱ wäkiri wa wäki̱ yis kie kju̱ei. 	 Me naˈmxtaq txi xkyeˈ lo, aye kyeˈ nej kchi okil tzyuˈn kyuˈnxjal, ex ktzyetil kylajchiy. Ok kchi xel qˈiˈn tojjo muˈẍ ja te kynaˈbˈl Dios Judiy, tuˈn kykawita. Ex ok kchi kˈwelix qˈoˈn toj tze, ex ok kchi xel patiˈn kyuˈnxjal kywutz nmaq kawil ex kywutzjo txqantl nejinel noq tuˈn npaja.


je rä yis suanawa̱ ba yika ki̱ka. Ka irä jiye kuna ta, ba rä sälwii; ba te ji ka blele kuna ma wa̱ ne tse̱ke̱ksa̱, ñakäi ba te ji ka tkele kuna ma wa̱ ne wä kukeke̱.’ 	 quˈn tuˈn bˈeˈx saj nxobˈila tey, quˈn kuj xjal te. Njaw tiˈnjiy, a nyay nkubˈ qˈonte, ex njaw tchmonjiy twutz awal, a nyay nkux awante.


ata je te dika yäkä ebä kual yäkä ebä je̱we̱ke̱ ra, je rä ju̱nakksa̱, je tso̱ kja rä yinakksa̱ yakei, bata ska ra je rä dälänakwa̱. 	 Metziˈn, qa noq txˈiˈx ex kˈul ntzaj toj, ntiˈx tajbˈin, ex ktzajil tqˈoj Dios tiˈj, ex ok kˈwel naj tuˈn qˈaqˈ. Ikyqetzin xjaljo, qa mi s‑ajtz tiˈj kyanmin.


Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, je ia̱ ije te iji tso̱ biköle ju̱emiksa̱ iwa̱ ju̱ñenak. 	 Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, bˈeˈx kxel tqˈoˈn tajaw ja toklin te nejinel tibˈaj tkyaqiljo at te.


Yi te ishaka̱ Jesús dä Säkeklä yaba ni ra, Säkeklä rä balewa̱ je ja̱mi, ñakäi je rä balewa̱ Säkeklä ja̱mi. 	 ex ankye te kxel niminte qa a Jesúsjo, a Tkˈwal Dios, ex nbˈet tzeˈnku taj Dios, ex najle Dios tukˈa.


Jesús te je uva diä jäi kuya e̱ná ra, ite isha: —Io̱na e̱ná. Jera itsa̱ku̱ ja̱wa̱wa̱, jekäi ije̱k jawa̱ duäkwa̱. 	 Xi ttzˈubˈin, ex tqˈma: Ma japin bˈaj kykyaqilx jaˈlin. Tzaj tmutxbˈiˈn twiˈ, ex bˈeˈx el kyim.


te isha: —Säkekewa, sá je̱r ja̱na, je säwäyuäk katke ji̱a ra, je te isha rä: “Tres día ra yis shki̱rmika̱ni” jeska. 	 Ex xi kyqˈmaˈn te: Tata, noq samiˈy; ma tzul julkˈaj toj qkˈuˈja, qa aj maˈ sbˈul xjal tqˈma, tej naˈmtaq tkyim, qa oxe qˈijtaq tkyimlin, aj tjatz anqˈin juntl majl kyxol kyimnin.


wä tkelewa̱ Jesús ale ji biketse etkabä wätsikiwa̱k, ñakäi ibata paruäk, je ebä su̱ak. Ssëne a̱naa tso̱ kja iia̱ ki̱ka ite cruz katabla, äine ka biketsane iwa̱. Jeska ra ije̱tkawa̱ Säkeklä je̱tkäklä sa̱ tsa̱ku̱i ye ska, jula wämo kja̱ne. 	 Ex qo ximintzintz tiˈj Jesús, a nejinel qwutz toj qnimbˈil, ex ma tzqet‑xixjo qnimbˈil tuˈn. Quˈn ma tzikyˈx tuˈn twutz cruz, ex ma tzˈel ttxˈixewe kyuˈn xjal, tej tkyim. Me xi ttziyin tuˈn tikyˈx tuˈn, quˈn bˈiˈntaq tuˈn, aj qa ma tzikyˈxtaq tuˈn, attaq jun tzaljbˈil toj kyaˈj, jaˈ tuˈn tkubˈe qe toj tman qˈobˈ Dios kawil tukˈa.


Jera Templo ska buey käi, oveja käi, namala käi watju̱ak wa tso̱, ñakäi inaklä manewa̱k wa tso̱ ñajäklelecha̱wa̱, jewa ku̱a Jesús te. 	 Ex okx tojjo tnejil ja te naˈbˈl Dios, jaˈ ate junjun sbˈul nchi bˈaj kˈayin aluˈmj te chojbˈil kyilxjal, tzeˈnku wakx, rit ex palom. Ex ikyxjo, ok tkaˈyin aye xjal nya wen qˈuqejqe txˈexbˈil pwaq.


Jeska ije mine ji̱a elkje a̱mikwäta ra, ite Zebedeo yaba Jacobo irä iel Juan irä su̱a, jewa kla wä mu̱a tso̱ ko̱no ja̱rka. 	 Me noqtaq chˈin otaq txi kybˈetin, teˈ kyxi tkaˈyin kabˈetl ichin, Santyaw ex Juan, kyitzˈin kyibˈ. Ex attaq kytata Zebedey kyukˈa, ex kyukˈa taqˈnil. Iteˈkxtaq toj jun bark; nchi bˈinchintaq kypa te tzuybˈil kyiẍ.


te ikjatia iwäkiri wa ia̱, te isha: —Jí jäiyi wa rä Judío wa, jewa te jí sä jukläyäkäí ska sä wätji̱we̱ke̱. 	 ex bˈeˈx xi qˈiˈn jaˈ iteˈtaq kawil, ex xi kyqˈmaˈn: Aye ichin aj Judiy lo, ma chi ok ten najsil kyeˈ xjal tojjo qtanim,


Ka irä maikäi kuna ta, je ke̱i ska ka Juan jierwa̱ba sä wätiäklä ska. 	 O bˈajjo ikyjo, a teˈ naˈmx tkuˈx Juan toj tze.


Jera ite ikúka: —Kju̱awa wa ia̱. Jera Jesús te isha iia̱: —Jekäi irä ra, ka jera iwakwa shene je tju̱ak. 	 Xi ttzaqˈwin Pegr: Ayeˈ jniˈ noq xjalqexa, chi Pegr. Ex xi tqˈmaˈn Jesús te: ¡Ikytziˈn! Quˈn ayetziˈn kˈwalbˈaj ntiˈ kykˈas twutz kawil. Ikytzintlaˈ qetz ntiˈtla tuˈn qchojinqe pwaq te mojbˈil tiˈj ja te naˈbˈl Dios, quˈn Tkˈwal Diosqo.


Jera chu̱li̱i̱ jalibashäk wa te iäyë tapawa̱wa̱ däläwa̱cha̱wa̱ biköle wäna. Je äyë kjuä säkei shtawa̱ ijewa te ra isäkei rä cincuenta mil denario. 	 Ex ilaˈtaqjo, a otaq chi ok te yuẍ, ul kyiˈn jniˈ kyuˈj te kytyuẍbˈil, ex kubˈ kypatin kywutzjo a iteˈtaq. Tej tkubˈ nabˈlitjo, a jteˈ otaq japineˈ loqˈbˈin kye uˈj, bˈalaqa lajaj toj ox kˈal mil saqpwaq.


Jera ite kal taklä yönak shtä kia, je ki̱ ite iyua: “Ije kie rä Juan” ni. Je te ijewa biköle male̱cha̱cha̱wa̱. 	 Xi tqanin ttata jun tzˈlan, jaˈ tuˈn tkubˈ tzˈibˈite tbˈi. Atzaj teˈ tzaj ttzyuˈn, kubˈ ttzˈibˈin, Juan tbˈi. Teˈ tok kybˈiˈn jniˈ xjal ikyjo, jotx bˈeˈx i bˈaj jaw kaˈylaj.


ñakäi iwa̱ Säbäkäkksa̱ patkäkläté. Je rä kolole kja Säkeklä wa̱ säkätäba bas ia̱, je ne rä Jesús dä. 	 ex tuˈn ttzaj tsmaˈn qMan Dios kyˈiwbˈil kyeˈy noq tuˈn Jesús, a atxix ojtxe ok qˈoˈn te Kolil kyiˈja.


Jera ite ikúka te isha: —Säkätä sä yuäkksa̱ te ‘sa yuaksa̱ rä jäiyi irä alaklä irä,” ¿ka bas wa̱ je ktei wayile na?’ 	 Xi ttzaqˈwin Jesús: ¿Ma naˈmxsin tkux kyuˈjiˈn toj Tuˈjil Tyol Dios, qa te tnejil, kubˈ tbˈinchin Dios ichin ex qya?


Ata yis te ishe bas ia̱, yi je̱r ki̱ iel iarke̱ ra, je ki̱ nui rä ja̱nakka̱ sä ktei wabiketsäkksa̱ wa wa̱; ñaebä yi te ishe iel ia̱: ‘Ba rä ka ka̱ta’ ni ra, je ki̱ nui rä ja̱nakka̱ sä ktei wabiketsäkksa̱ wa wa̱; ñaebä yi te ishe: ‘Ba rä ka je̱r ta’ ni ra, je wakei rä ju̱nakmi sä tuläklämi yökö í wäkaleka̱ ska. 	 Me metzin weˈ kxel nqˈmaˈn kyeˈy, ankyeˈ noqx qˈoj kxel taqˈnin tukˈa tukˈa, at til twutz kawbˈil. Ex ankyeˈ k‑okil lipin yisol tukˈa, at til twutz tnejil kawbˈil. Ex ankyeˈ kxel tqˈmaˈn te tukˈa: Ntiˈ tnabˈl, kxeˈl toj qˈaqˈ te jun majx.


Ata bas te bas shka̱li̱bläk wa ebä shka̱li̱ble ra, ¿je säkei dämiksa̱ bas ia̱ na? ¿Ka irä je su̱ta inaklä bäkäk wa te iwe̱ rä na? 	 Quˈn qa oˈkqex nchi ok kykˈuˈjlinjiˈy aye kˈuˈjlinqiˈy kyuˈn, ¿Ma atpela jun oyaj kyeˈy toj kyaˈj? Quˈn ikypen kye peyil pwaq ex jniˈ aj il nbˈant kyuˈn.


Ka̱jöir irä, sä sikii wa irä, Jesús ktei bata shäk wa irä, ji bata shäk wa irä, ssëno a̱naa ije ki̱ka. Ka irä jiye kuna ta, Säkeklä te ije kpa bas kju̱ei ki̱ka. 	 Me chi tzalajxa tiˈjjo yuchˈbˈil tiˈjjo tnam lo, ayiˈy toj kyaˈj: Ayiˈy nimil, ex ayiˈy tsanjil Jesús, ex jniˈ yolil Tyol Dios. Quˈn ma kawin Dios kyibˈajjo xjal toj tnam lo, te t‑xeljo tkyaqil otaq kubˈ kybˈinchin kyiˈja.


Ata Judío wa sha̱ shkäk wikblu yakeila kjäiäk, jewa te imabla su̱a Säkekewa Jesús kie oloi ja̱mi wikblu yakeila ta wa ki̱ je kjäiäk, te isheke̱: “Yis te bas pake ñatsa̱kksa̱ Jesús ale Pablo wa̱ wapauta̱nak je oloi ja̱mi.” 	 Me ayetzin kye junjun Judiy, a nchi bˈettaq toj tnam, ex nchi etztaq taqˈnil tajaw il kyuˈn, toj kyanminxjal kyajtaq kyeˈ tuˈn tokin tbˈi Jesús, a tAjaw Tkyaqil kyuˈn, te qˈanbˈil kyexjal. Ikytzin kyqˈma kyjaluˈn, kye taqˈnil tajaw il: Kxel qqˈmaˈn kyeˈy, tuˈn kyetza toj kyanmin xjal, noq tiˈj tumil tbˈi Jesús, a nqˈumlaj Pabl tiˈj, chi chiˈ.


Ka irä jiye kuna ta, Säkeklä ktä rä kseka, täkili ta, kayale espada ka ta boktaka biköle tsa̱ta, kjäkwa̱ sa̱ je̱rike, sä wikblu, ñakäi sä wäjienaklä, sä chichei ñe̱i bala tiäkksa̱ kje. Je te sa̱ je̱r ska ji biketseke̱ sa te käi, ji sherke̱ sa̱ ki̱ käi, je su̱eraksa̱. 	 Quˈn a teˈ Tyol Dios itzˈ, ex at tipin ex nimxixtl toklin tzeˈnku jun machet, a kabˈe tste tbˈanilx wen, ex juchˈ twiˈ. Jun machet ikyjo aku tzˈokx toj qxmilil; me metzin teˈ Tyol Dios, nya noq toj qxmilil, qalaˈ tojxi qnabˈl, ex tojxi qanmin. Mix tiˈx aku naj tuˈn, quˈn bˈaˈn xpichˈin tkyaqil qxim ex tkyaqil qnabˈl.


Jekäi bas wa̱ iju̱ñer jira ji te je wätkewe̱ kate käi, je rä idäkläwa̱ bikökje ike̱i dewa̱ idäkläwa̱ ra. 	 Ex atzin jaˈlin, bˈiˈn kyuˈn tiˈ ma tzˈok meqonte, tuˈn mi tzule ichin lo. Naˈmx tkanin tqˈijil.


Ata Wikblu Sikina dewa̱ bas ja̱mi ra, bas ia̱ täkili me̱rmi. Bas dä yis su̱ak wa ye, je ja̱mi bas te yis pakemi Jerusalén ska, Judea ke̱i kalabe ska, Samaria ke̱i ska, ka̱ biköle ska mai ishäkä wätkerke̱wa̱ kje. 	 Me metzin kyeˈ, aj tul Xewbˈaj Xjan toj kyanmiˈn, kxel tqˈoˈn kyipiˈn, tuˈn kyxiˈy yolil wiˈja, a t‑xilin Tkawbˈil Dios, toj Jerusalén, toj tkyaqil Judey ex Samaria ex toj tkyaqiljo najchaq txˈotxˈ, chi Jesús.


¿maikäi ka je tsa̱ta iwikblu cha wakja̱neiwe̱ rä bakleka̱ju̱ baa si̱ kuna rä na? 	 Ex qa tukˈa nim tqoptzˈajiyil Dios s‑ule lo, ¿Yajtzila teˈ te akˈaj tumil, a tzajnin tuˈn Xewbˈaj Xjan?


Jeska Jesús je̱k tsa̱ksa̱, mineju̱ Tiro irä Sidón irä ke̱i sha̱na. 	 Tej tetz Jesús antza, bˈeˈx xiˈ toj txˈotxˈ te Tiro ex te Sidón.


Ata oveja kjänanak to̱nak, ka je rä iwakei si̱ kuna, ka je rä ikjänanak si̱ kuna. Jekäi mika̱ je te lobo su̱a idaju̱ ra, ite oveja jeke̱wa̱ta̱na, iturke̱mi iyika. Jekäi lobo te oveja kteke̱, je te isaka juluwe̱tkeke̱mi iyika. 	 Me anteˈ a n‑aqˈnin noq tuˈn tchjet twiˈ tkˈuˈj, ajtzin t‑xi tkaˈyin aj ttzaj xoˈj, bˈeˈx chi kyjel ttzaqpiˈn rit, ex bˈeˈx k‑elil oq, quˈn nya te kyikˈleljo, ex nya teqeku rit. Tuˈnpetziˈn, xi tqˈoˈn ambˈil te xoˈj tuˈn tokx kyxol rit, tuˈn kybˈaj junjun, ex tuˈn tbˈajel tiljjo txqantl.


Chui wa tsa̱ku̱i wa irä ñayöle ka̱wei wà wa irä jewa je̱r ku̱a ite ra, ijewa ne sha ite je jile she ja̱mi rä, je ki̱ka ijewa te ibiketsa maikäi ra ite ikukemiwa̱ je ke̱i ebä wà. Ata ijewa suanacha̱wa̱ ditsä yika. 	 Ayetzin kyej kynejil pale exqetziˈn xnaqˈtzil tiˈj ojtxe kawbˈil, texjo paq anetziˈn kyajtaq tuˈn tok kytzyuˈn Jesús, quˈn tuˈn bˈeˈx kanin toj kynabˈl, qa kyiˈjtaq nyolineˈ techil, a kubˈ tyolin Jesús. Me bˈeˈx tzaj kyxobˈil kyexjal.


Etaba kicha sábado wà Jesús te sa pakte kaldu ñapaktäklä jui etka ska. 	 Jun majjo ikyjo, toj jun qˈij te ajlabˈl, otaq tzˈok ten Jesús xnaqˈtzil toj jun muˈẍ ja te kynaˈbˈl Judiy Dios.


Ikuna ite ji wakbla bä ukä ja̱mi räle, ije rä nui ta ba ia̱ räle, jera we yis ebä ñanewo̱ je ki̱. 	 Ex qa at jun nya bˈaˈn o tzˈok tbˈinchin tiˈja, mo qa at tkˈas tey, peyimila wiˈja,


Jeska ra ijewa bitejulu, datéjulu Galilea ke̱i kja̱neka, jera ka ije ki̱ yi a̱ni shene iju̱ñak mai ikatke rä. 	 Kyikyˈlinxi antza, i ikyˈku toj Galiley. Tkyˈeˈtaq Jesús tuˈn tel tqanil,


ba wa̱ ji rä sherke̱ ije ki̱ ju̱ñer da, ba rä yöle ka̱wei wà ki̱ka ba wa̱ iju̱ñer jibä rä bäi si̱ ra, 	 ex qa ojtzqiˈn tajbˈil tuˈn, exsiˈn tkawbˈil, a ntzaj xnaqˈtzintiy, ex qˈuqle tkˈuˈja tiˈj, qa kukx nkubˈ tbˈinchinjiˈy wen.


Je rä bas se̱naklä jishtä Säkekewa ja̱mi se̱ne rä käi, issëwa̱k bäi ji biköle ska, wänak ji bäi biköle we̱ wà, kibinak je̱r ko̱ne Säkeklä ska wà, 	 Ex ikyxjo, nqo kubˈsin qwutza te Dios, tuˈntzintla kybˈeta toj tumilxix tzeˈnkuxjo tajbˈil qAjaw, ex tuˈntzintla ttzalaj Dios kyiˈja toj tkyaqil, tuˈn kybˈinchintejiˈy wen, ex tuˈn kyel wena toj kychwinqila tzeˈnku jun tbˈanil awal, nimxix twutz n‑el. Ikytziˈn, k‑elilexix kynikyˈjiˈy te Dios.


Jekäi sá rä patkele Cristo wa̱ ije säkei ye, jishtä Säkeklä wakei te sa̱ je̱r ku̱eke̱ sá oloi ja̱mi käi. Jekäi sá te ishe Cristo kju̱ei, ¡dunasi̱ bas je̱r bäinopa Säkeklä ra! 	 Ma qo ok nyakuj t‑xel Crist tzaluˈn twutz txˈotxˈ. Ex nqo yolin kyukˈaxjal nya nimil, nyakuj aku Dios nkubˈsin twutz kye. Tuˈnpetziˈn, nxi qqˈmaˈn kye tuˈn kymujbˈin te kyibˈ tukˈa Dios.


Ijewa te isu̱ete ijiër ta í̱, plaa iduäwa̱ ta í̱. Je ki̱ ijewa te iki̱ssa ta̱i, ata ijewa te isu̱a ra ka imedä ta. Je ne ki̱ka ijewa te ibiketsa Pablo rä säkeklä wa ekla. 	 Kykyaqilx nchi ayontaq jniˈ or kxel mal Pabl, tuˈn ttxˈaˈbˈin kan, mo jniˈ ortaq tuˈn tkyim. Nimku kubˈ kyayoˈn, me atzaj teˈ tel kynikyˈ te, qa ntiˈ otaq bˈajte, bˈeˈxsin ja kymeltzˈin kynabˈltz, exsin ok tentz qˈmalte qa jun diostaq te Pabl.


Ñakäi ale ju yöle ka̱sha̱a̱ kie Siloéni mileka̱ sa̱ ki̱ka te sa tuawa̱cha̱wa̱ dieciocho ra, ¿bas te ibiketse ijewa rä nui ta e̱e̱na si̱ isaka tso̱ se̱nak Jerusalén ska wa biköle tsa̱ta na? 	 Yajqetzin kye wajxaqlajaj ichin toj tnam te Siloé, ayej i kyim, tej ttzaj yuchˈj jun ja, a jun tijxtaq tweˈ, kyibˈaj. ¿Tzeˈntzinla chˈin kyeˈ toj kywutz? ¿Ma tuˈnpetzilaˈ nimxixtl kyil tzeˈnqekuljo txqantl xjal, ayeˈ najleqetaq toj Jerusalén?


Je Samaria wa demi Jesús wäki̱ ra, jewa te ikuka ji̱a se̱nak iwakwa sha̱na. Jekäi ise̱na jeska ka̱ böiki. 	 Atziˈn tej kyul aj Samaria tkˈatz Jesús, i ok ten kubˈsil kywutz te, tuˈn tkyij ten kyukˈa. Ex axsa kyije ten kabˈe qˈij kyxol.


Je ra ite ishemi ka̱tsä ia̱: ‘¡Ma minoté sá ki̱ka!’, ñakäi ka̱ ukäla ia̱: ‘¡Sá ki̱ kuköwa̱!’ 	 Tzmaxipetzin kchi okil ten kye xjaljo ẍchˈilte kye wutz kyjaluˈn: Ayiˈy wuutz, kux kytzaj tilje qibˈaja; ex iky kxel kyqˈmaˈnjo kyeˈ muchˈila wutz kyjaluˈn: Qo tewinx qe.


Ata Jesús je̱r ku̱a ijewa je̱rike yakei te, jekäi ite isha ijewa ia̱: —Bas ji shäk kjäbata ebä wà wa, ¿jiye bas te yis mable su̱eke̱ wäsi̱wa rä na? 	 Ex bˈeˈx el te Jesús tnikyˈ tiˈjjo kybˈis, qa nya bˈaˈntaq. Tuˈntziˈn, xi tqˈmaˈn kyjaluˈn: ¡Xmiletzˈ! N‑el we nikyˈa te kyaja. Kyaja tuˈn nkubˈ tzˈaqa tiˈjjo nxnaqˈtzbˈila.


Ñakäi yie sa̱ tsa̱ku̱i je̱tkäklä wa su̱a, je ki̱ ñajaklawa̱ wa ia̱ ka̱ me̱na sä ktei wabiketsäkläksa̱, ñakäi yie tsa̱ku̱ tele tulämi Jesús ktei sheka̱ kju̱ei irä, Säkeklä ktä kju̱ei irä jewa wikblu su̱a. Jewa wa̱ bewak irä, ime̱i irä ka oloitsane, jewa wa̱ sa̱ nia̱klä iwätsa̱ ki̱ iräle, ijula ki̱ iräle ka kinewa̱; jewa se̱nani kseka dewa̱ sa̱ tsa̱ku̱i ye Cristo ra däka̱ mil año. 	 Ex nliy txqan qˈuqbˈil, ex kyibˈajjo qˈuqbˈil qˈuqleqetaqjo a otaq txi kykˈmoˈn kyoklin tuˈn kykawin kyibˈajxjal. Ex nliy kyanminjo aye a otaq tzˈel kˈuẍbˈin kywiˈ noq tuˈn tpajjo nchi yolin tiˈj Jesús, ex tuˈn tpajjo Tbˈanil Tqanil tiˈj Dios, a ayeˈ mi ẍi kˈulin twutzjo ma tijxix txuk ex twutzjo twutzbˈiyil, ex mi xi kyqˈoˈn kyibˈ tuˈn kyok kyechil tiˈj kyplaj mo tiˈj kyqˈobˈ. Ex nliy, teˈ kyjaw anqˈintl, ex i kawin junx tukˈa Crist tojjo mil abˈqˈe.


Mika̱ iwä älinaklä ke̱i dewa̱ ra, ije te ikjanaklä wa patkaté je shka̱bläk wa wäki̱, iwä kukäk. 	 Me atzaj teˈ tpon tqˈijil, jaˈ tuˈn tok chmete twutz awal, i xi tchqˈoˈn junjun taqˈnil qanil teˈ manbˈil ttxˈotxˈ.


Biköle yi mike̱ju̱ni kju̱awa, ka banewa̱ ji̱a Cristo ktei wapautäle ja̱mi, ka je wa̱ Säkeklä kuna. Ata yi banawa̱ ji̱a je sa pautäle ja̱mi, je wa̱ Sa Ká irä, iyaba irä tso̱. 	 Qa at jun xjaw tnimsin tibˈ, ex qa ma ja ttxˈixpiˈn xnaqˈtzbˈil luˈn, a xkyij tyekˈin Crist, ex ntiˈ teˈ qMan Dios tukˈa. Me atzin k‑okil lipe tiˈjjo a t‑xnaqˈtzbˈil Jesús, at teˈ Dios tukˈa, junx tukˈa Jesús, a Tkˈwal.


Ije wa̱ itrigo wäkpäklä kala kja ijula na, je wà ite ikpäklä ke̱i ska iboroi tulemiksa̱. Ite itrigo wä tapawe̱mi ibläklä jui ska. Ata ite iboroi tulemiksa̱ dälänakcha̱wa̱ yökö ka wäita̱nak kuna mik a̱ni ja̱rka.” 	 Quˈn luˈ Kawil kkawil kyibˈaj xjal tzeˈnku jun aj triyil, a qˈiˈn ma nim tze toj tqˈobˈ te xtulbˈil triy. Ex k‑elix tpaˈn kykyaqilxjal wen kyxoljo nya wen, ikyxjo tzeˈnku jun xjal aj t‑xtulin triy, ex k‑elil tpaˈn paj tiˈj. Ex kchi xel tkˈleˈn nimil toj kyaˈj tzeˈnku tuˈn tkux tkˈuˈn triy toj ttxˈutxˈ. Me ayetziˈn nya nimil, ikyxjo tzeˈnku paj, ok kchi kˈwel tpatin tukˈa qˈaqˈ, a mixla k‑yupjilx.


Jekäi bas cho̱. ¡Issö! Yis te bas patke mar jishtä oveja yabala patke tulemi lobo sha̱na käi. 	 Kuxsin cheˈxtza, ex kykaˈyink kyibˈa, quˈn ma chex nchqˈoˈn tzeˈnqekuˈ tal rit kyxol txqan xoˈj.


Je te yis oloi kemika̱. Ka irä maikäi kuna ta, ji tso̱ yis wa̱ je kukemi ite yinakni bas ia̱. 	 Ex ok chin jawil nimsiˈn tuˈn, quˈn kxel tkˈmoˈn tkyaqiljo at weˈy toj kyaˈj, ex atzin ok kˈwel tchikyˈbˈiˈn kyeˈy.


Jera ¿jibä su̱ak bas dasta̱na rä na? ¿Ekla jile bata shäk na? Tsa̱na ra jekäi irä, ata yie ishe bas ia̱, ka ije rä jile bata shäk ebä kuna. 	 ¿Me tiˈtzin chi txaˈjtza lolte? ¿Bˈalaqa jun yolil Tyol Dios? ¡Ikytziˈn! Me ante Juan nimxixtl toklin kyibˈaj tkyaqil yolil Tyol Dios, aye i kˈmonte Tyol ojtxe.


Ñakäi ije̱k dulawa̱ke̱ ka ji wa̱k kuna, shkäk ju etkä ju etkä. Ka irä iñadulawa̱ke̱ ka ji wa̱k ebä kuna, ata biyö bläk, je̱k patkäk ji kju̱awa sha̱naka, ji ka kiar yinak ebä shäk. 	 Ex noqittzin oˈkxtzjo, qalaˈ noq nchi bˈeteje ttziyile ja, ex nchi el kyˈaj, ex nchi bˈaj iqin yol, ex nbˈaj okx kylimon kyibˈ toj tkyaqil, ex nchi bˈaj yolin tiˈjjo ntiˈ kyaj tiˈj.


Je ki̱ka yi ktäke̱ kte kju̱awa wa ra, je ka̱kiö je kte wamanenaklä iia̱. 	 Tuˈnpetziˈn, aye nchi yolin toj noq tzeˈnchaqku yol, bˈaˈn tuˈn t‑xi kyqanin toj kynaˈj Dios, tuˈn tpjetjo yol anetziˈn.


Jera je kjanaklä te isu̱ani ra, ibanaka̱ni ishäk jeska tso̱ wa ia̱: —Jí rä ijewa sha̱ ekla. 	 Ok kyim jun majljo txin tiˈj Pegr, ex xi tqˈmaˈn kye txqantl xjal: ¡Ax juntl teˈ lo! chiˈ.


Jera je hora kjena, Jesús a̱na täkii te isha: “Elí, Elí, ¿lama sabactani?” (Je wà rä: “Yis Kekläí, yis Kekläí, ¿jiye ba te yis jawa̱ta̱na rä na?”) 	 Ax orjo jaw ẍchˈin Jesús kujxix wen, ex tqˈma: Eli, Eli, ¿Lama sabactani? Atzin tzˈelpineˈ yol lo, NMan Dios, nMan Dios, ¿Tiˈxsin quˈn ma chin kyij ttzaqpiˈn?


Jekäi ka sá ia̱ iwätker ji̱a ra, sá te ijawa̱ te isha: —Io̱nopa jishtä Säkekewa ki̱ isherke̱ käi. 	 Bˈeˈx xi qtzaqpiˈn, quˈn tuˈn mix kubˈe tkˈuˈj quˈn, exsin xi qqˈmaˈntza te: Kˈaˈ tbˈinche tAjaw Tkyaqil tajbˈil tukˈiy.


¿Yi rä bas sha̱na ka̱biketsäk, ñakäi je̱r ko̱le rä na? Je ku̱ irä ji wa̱k bäi kjashö ise̱r bäi wà, ka̱biketsä ta je̱k jalewa̱. 	 Qa at jun kye ẍtij n‑el tnikyˈ te, in tyekˈin tetz tukˈa tbˈinchbˈin, ex qa mutxin tuˈnjo n‑el tnikyˈ te.


Jesús dateksa̱ni jíkata ra, chu̱li̱i̱ wa ssëna a̱naa ikiäkwa̱, ijewa te iki̱ssë kate ki̱ka. 	 Atzaj teˈ tmeltzˈaj Jesús tjlajxi nijabˈ, tzuntaq chi yonxjal tiˈj, ex tzaj kykˈmoˈn tukˈa tzaljbˈil.


Jera ¿ka ba rä Egipto wa ekla kju̱atkäk sa̱ tsa̱ku̱i ra ale bajaa sä ktäk wa jäkmi cuatro mil ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo ska je kuna na? 	 Xitzin tqˈmaˈn tnejil xqˈuqil: ¿Ma nyatzin tejiy aj Egipto, a xi t‑xikyˈbˈin jun qˈoj qiˈja aj Romqoˈy, a atxix ojtxe, exsin extza toj kˈul kyukˈa kyaje mil bˈyol xjal?


Ji biketse etkabä wà Abel te ji bäi si̱ ma̱ka̱ Säkeklä ia̱ Caín cha tsa̱ta. Je wà ije yina ije rä wämo ni, je rä ji ma̱ka̱ ite je sha Säkeklä te bäi. Iwakei rä dulewa̱, ata ije te ji biketsa etkabä wà ije ktäke̱ ji̱a. 	 Noq tuˈn tnimbˈil Abel, teˈ t‑xi tqˈoˈn oyaj te Dios tbˈanilxixtl ele tzeˈnku toyaj Caín. Tuˈntziˈn, aku qMan Dios ok qˈonte te tbˈanil nimil, ex tuˈn ikyjo, wen ele toyaj twutz Dios. Quˈn ikytziˈn, exla qa o kyim te Abel, me o kyij te jun yekˈbˈil te qe jaˈlin, tuˈn tkubˈ qnimin Dios.


Jera etäbä kicha Judío wa te jak katulaka̱ni iwa̱ Jesús tiäklä. 	 Tuˈntzin ikyjo, bˈeˈx bˈaj jaw kyiˈn Judiy abˈj tuˈn tkubˈ kybˈyoˈn.


Jekäi imine te Judío wa ia̱ ishani Jesús ne te ibäiwa̱ni rä. 	 Ex antza ele tnikyˈ te, qa a Jesús otaq qˈaninte, ex xi tqˈmaˈn tqanil kye aj Judiy.


Säkätä ra je katke rä Säkeklä ra. 	 Atzin Yol lo at junx tukˈa Dios te tnejil.


Jekäi Jesús te isha iia̱: —Ekla te jile äliwa̱ shka̱ja̱; jekäi ite chu̱li̱i̱ kia. 	 Xitzin ttzaqˈwin Jesús kyjaluˈn: Jun ichin kubˈ tbˈisin tuˈn tkubˈ bˈinchit jun nim waˈn toj tja, exsin xi tqˈoˈn txokbˈil kyiˈj nimku xjal.


Ka irä maikäi kuna ta, eunuco wa tso̱ bitele ia̱mi sha̱ skaté ko̱le jekäi. Eunuco wa tso̱ ialewa̱ ditsä wa̱ eunuco wa ye. Ñakäi eunuco wa tso̱, iwakwa ña iawa̱ke̱ eunuco ye ka̱jöir gobiernoí kju̱ei. Yi ia̱ jekäi io̱rmi ra, je ku̱ je wo̱. 	 Quˈn ilaˈku tumil, tiquˈn nlay meje jun ichin: At junjun, titzˈjlinxjo ikyjo; at junjuntl noq kyuˈnxjal; ex at junjuntl ma txi kyqˈoˈn kyibˈ, tuˈn mi chi mejeye noq tuˈn tpajjo ma txi kyqˈoˈnx kyibˈ tukˈa tkyaqil kyanmin toj aqˈuntl te Tkawbˈil Dios, a at toj kyaˈj. Qa at jun aku bˈantjo ikyjo tuˈn, bˈaˈn tuˈn tkubˈ tbˈinchin.


Ibatsa ka̱piana tuina deka̱ cuarenta día, jeska ra iktawa̱ bäli te. 	 Otaq kubˈ tpaˈn Jesús waˈyaj kaˈwnaq qˈij ex kaˈwnaq qnikyˈin, tuˈn tnaˈn Dios. Tuˈnpetziˈn, tzaj waˈyaj tiˈj.


“Jishtä yis se̱r yis ji̱a dulaklei raté, ale yis se̱na yis ditsei wä wa sha̱na Jerusalén ska ra, je ju̱ñer Judío wa biköle wa̱. 	 Kykyaqil Judiy bˈilte ex ojtzqiˈn kyuˈn, tzeˈn nchin anqˈiniˈy kyxol, toj weˈ ntxˈotxˈ ex toj Jerusalén, atxixj tej ẍin tzaja toj nqˈayila.


Yis wa̱ iju̱ñer ba te yis ktä ssë maitjä. Ata yie ishe jikäi, yis säkätä ja̱mi tapar tso̱ wa wa̱ issäklä, ijewa wa̱ ibiketsäklä iyina si̱ ba ne wa̱ yis patkeleté rä. 	 Bˈiˈn we wuˈn, qa kukx nchin tzaj tbˈinjiˈy, me ma txi nqˈmanjiˈy luˈn teˈy, noq tuˈn kypajjo xjal txolcheqek wiˈja, tuˈntzin txi kynimin qa ate ma tzaj chqˈoˈn weˈy.


Je ne ki̱ka sa̱ wa̱ ñanak irä je̱k pajiäklä irä tso̱ ra, je ebä te sä ssëwe̱mi a̱naa. 	 Me noq qa at telix qqˈij, ex qa at qxbˈalin, qo tzalaj tukˈa ikyjo.


Jera ijula tkawa̱ ijewa wäbala ja̱mi te isha: —Jishtä bas te ibiketsa io̱rmi käi, jekäi io̱nopa bas ia̱. 	 Ex ok tmikoˈn Jesús kywutz, ex xi tqˈmaˈn kye: Tzeˈnkuxsintzjo kynimbˈila, ikyxsin kbˈajiltzjo.


Ka irä jiye kuna ta, je ka̱wei yile wa̱ ka ji parunepa bulee, ata ji bäi si̱ ki̱ssënak sa̱ wa̱ kjawa̱, je ne wà sa̱ ñasikäke̱wa̱ Säkeklä ja̱mi rä. 	 quˈn ntiˈ tumil tuˈn ttzqet‑xix kyanmin xjal tuˈn. Me metziˈn jaˈlin, tzaj tqˈoˈn jun tqˈuqbˈil qkˈuˈj tbˈanilxix wen, tuˈn qpon laqˈe tkˈatz qMan Dios:


Jera Jesús biketsäk wa de Pedro ra sha̱ manele rä sa pakäk tene shkiri wa̱k. Jewa male̱cha̱cha̱wa̱ Wikblu Sikina me̱nak sa̱ ia̱ je tkenaju̱ ñaebä ka Judío kuna wa ki̱ka te, 	 Ayetzin kyej nimil aj Judiyqe, a otaq chi kanin tukˈa Pegr, bˈeˈx jaw kaˈylaj, tuˈn otaq tzˈokx Xewbˈaj Xjan toj kyanminj xjal, a nya Judiyqe.


Jera Jesús te isha: —¿Yibä te yis passa rä na? Jera biköle te iblawa̱. Jera Pedro te isha: —Säkekewa, chu̱li̱i̱ tenacha̱wa̱ ma ja̱mi ne te ba watie dami rä. 	 Xitzin tqanin Jesús kyjaluˈn: ¿Ankyeˈ ma tzˈok mekoˈn weˈy? chiˈ. Quˈn tuˈn mix aˈl xi tzaqˈwinte, xitzin tqˈmaˈn Pegr kyjaluˈn: Taa, mix aˈlte ma tzˈok tzyunte, qalaˈ tuˈn nim xjal lipche; tuˈntziˈn, bˈeˈx nchi ok aqˈle tiˈja, expe bˈeˈx nxi limoˈn kyuˈn.


Ata ijewa te jile ju̱ñakle ra, ijewa ku̱ je chakö iwakwa ju ska ise̱naklä ia̱. Ka irä jiye kuna ta, alaklä wa ktäka̱ ñatapawe̱ sha̱na rä äina. 	 Qatla qa kyaj tuˈn kyqanin jun tiˈ, bˈaˈntla tuˈn t‑xi kyqaninte kychmil tzma kyja, quˈn nya wen tuˈn tyuchˈitjo kˈulbˈil tuˈn ikyjo.


Ka irä jiye kuna ta, ji biköle tso̱ ka̱jiska, sa yaka ja̱mi ji tker käi, sä wäna ji juer baa käi, sa̱ je̱k ssä je̱k se̱newa̱klä wà käi, ka je bitele rä Sa Ká ska kuna, ata je rä ka̱jiska ebä. 	 Tkyaqiljo nya bˈaˈn twutz txˈotxˈ ikyqetziˈn tzeˈnku tkyaqil achbˈil, a ntqanin qxmilil; tkabˈ, tkyaqil tiˈ, a qajxix tuˈn tten qe; ex toxin, tkyaqiljo qnimsbˈil qibˈ kyiˈj tkyaqil at qe.


Jekäi ite je chu̱li̱i̱ wa patkami ni ra, imineka̱ju̱ ka̱ bata ki̱ka ka̱kiäk iwakei ebä. Ka̱tuinawa̱ ra, jeska ikaldu eklabä. 	 Tej kybˈaj tqˈolbˈin Jesús xjal, jax twiˈ jun wutz naˈl Dios tjunalx. Tej qok yupj, ex tjunalxtaq Jesús at.


Je ne ki̱ka yis ki̱ ishena rä chichö wa busi ji̱a wa se̱rwa̱ni, ñakäi yabala su̱ak, iju ska wa wäsikewa̱k bäi, ka ka̱ ma̱k sä bolki ia̱ ji ki̱ sä shäklä. 	 Tuˈnpetziˈn, wajatlaˈy tuˈn kymejeˈ qya kuˈxinqex, aye o chi kyim tnejil kychmil, tuˈntzintla kyul kyal, ex tuˈn tbˈant kykawin toj kyja, ex tuˈn mi txi kyqˈoˈne ambˈil te tajaw il, tuˈn kyyolinxjal nya bˈaˈn tiˈj qnimbˈil noq tuˈn kypaj.


Ka̱ kjaju̱ kja ta̱i ki̱ka, ñakäi ko̱no ki̱ shke rä däläna si̱ ki̱ka, ñakäi bätsäklä ke̱i kjaju̱ kja ki̱ka, Pablo te ijewa je̱r ku̱a 	 Nimxtaq ambˈil otaq qnajsiˈy, noq tuˈn tpaj kyqˈiqˈ, ex nimxtaq xobˈajil tuˈn qbˈeta toj ttxuyil aˈ, quˈn tuˈn chˈixtaq tok jbˈalil. Tuˈnpetziˈn, xi tqˈmaˈn Pabl jun tumil. Chiˈ kyjaluˈn:


Ka irä jiye kuna ta, mai bol iräle mañal iräle ñatapawa̱ yis kie ja̱mi ra, jeska yis kaldu jewa sha̱na.” 	 Quˈn jaˈ nkychmome kabˈe mo oxej kyibˈ tiˈj tumil nbˈiˈy, loqiˈn intin kyxol, chi Jesús.


¿Ka irä ángel wa biköle rä wikblu ji kja̱nei wa̱k wa, patkele mane wa ia̱ tsa̱tkeneksa̱ rä däkksa̱ däli ukä ye, jewa tsa̱tkäk kuna na? 	 Qalaqetziˈn kye angel, xewbˈajqe; ex nchi ajbˈin te tsan Dios, ex smaˈnqe tuˈn Dios tuˈn kymojitjo xjal, ayeˈ kchi kletil tuˈn.


Jekäi bas manele ki̱ ju shena yönak ka̱sha̱a̱ ra, ¿ka irä säkätä ije kiana je̱tkäkwa̱ ibiketsäk bikö inaklä shermi iki̱ iwa̱ isu̱aklä isäkei tso̱ iwa̱ ie̱newa̱kläwa̱ iräle kai iräle käi na? 	 Qa at jun kyeˈ taj tuˈn tjaw tbˈinchin jun ja, a ma tijxix tweˈ, ¿Ma nyapela nej kˈwel qe ximilte jniˈ pwaq kbˈajil tuˈn, exsin kˈwel tnabˈlintz qa ok kkanilxixjo tpwaq at?


Jera ikibi kju̱atkawa̱, ka miwa̱ ju na. Je ki̱ka iká deksa̱ju̱ iwäki̱ka je te ikia pjoo minakwa̱ ju naka. 	 Bˈeˈxpetzin tzajx tej itzikybˈaj tqˈoj tuˈn ikyjo, ex mixtaq ttziye tuˈn tokx tuja. Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx etzjo ttata kubˈsil twutz te, tuˈn tokx.


Jekäi Cristo wikblu se̱nak ijewa ja̱rka te Cristo weikarmi je itäki̱ ioloi karmika̱ni je bata shaba ra, ijewa te ibiketsa ta̱i, yibä si̱ je rä, ñakäi mane si̱ ke̱i wà je o̱rmi rä. 	 Nimx i xpichˈin tiˈj, tuˈn tel kynikyˈ te, ankye ex jtojtzin bˈajjo a otaq tzaj tqˈmaˈn T‑xew Crist, a Xewbˈaj Xjan, toj kyanmin, tej t‑xi tqˈmaˈn qa iltaq tiˈj tuˈn tikyˈx yajbˈil tuˈn Crist, ex yajxi tuˈn tjaw nimsit tbˈi, tbˈajlinxiˈ yajlajtz.


ka je ssëwe̱ baa ji yakei te, ata je ssëwe̱ baa rä ji rä iyina si̱ te. 	 Mi qo tzalaj tiˈjjo nya wen, qalaˈ qo tzalaj tiˈjjo a twutzxix.


Jera ite ikjanaklä wa patkami ibata shäk kile jula kolone diei yäk wa ia̱, ata ka ijewa je̱r ssëne bitäk. 	 I xi tsmaˈn taqˈnil txkolkye txqan txokenj. Me ayetzin kyeˈ xjal luˈn, mix i tzaje.


Je kte rä bulee, je rä kianak kinakwa̱ biköle wa̱. 	 Twutzxixjo yol kxel nqˈmaˈn, ex bˈaˈn tuˈn tnimajtz kyuˈn tkyaqilxjal.


Ñerä je dulaklei te je kte ssa ra, imineju̱mi je̱r ialewa̱, ije rä jile ta ta̱i ki̱ka. 	 Me atzaj teˈ tbˈinte kuˈxin ikyjo, jaw bˈisinx, quˈn tuˈn manyor qˈininxtaq; ex bˈeˈx aj tja.


Jera ite ijewa ia̱ isha: —¡Issö! Bas demijulu jukläyäkä sha̱na ra, jäiyi ekla dämiksa̱ju̱ bas wäki̱, je wa̱ u̱ yaka u̱í diklä tsa̱klä damitse̱. Je itäki bas mi ma rä mai imike̱wa̱ ju na ska. 	 Xi ttzaqˈwin Jesúsjo kyjaluˈn: Aj kyokxa toj tnam, ok k‑okil kykˈulbˈiˈn jun ichin, a qˈiˈn jun ẍoqˈ aˈ tuˈn. Bˈeˈx kˈaˈ chex lipeˈy tiˈj tzma tja, jaˈ k‑okixi.


Ñerä iyakani ra, itäkinani. Jekäi ise̱na ji̱a elkje kte kukäk wa tso̱ Damasco ska jewa ra. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, ok ten waˈl, ex ul tipin; ex kyij ten jun jteˈbˈin qˈij kyukˈa nimil najleqetaq toj Damasco.


Jera guardia wa te ichaka iia̱: —Ata ñe sá, ¿jibä we̱ sá te? Jera ite isha ijewa ia̱: —Ke bas ku̱ yi yika ji baka täkili wà. Ke sa kjatia ka̱yue wà. Bikö bas to̱na ra, je ku̱ bas ssëwo̱pa bäi. 	 Ex iteˈ junjuntl xoˈl qˈaqˈ i xi qaninte te kyjaluˈn: ¿Yajtzin qetza? ¿Tiˈn qeˈ kˈwel qbˈinchin? Xi tqˈmaˈn kye kyjaluˈn: Ikyxjo kyeˈ, mina tzˈok kyxobˈtzin jun aˈla, ex mina txi kypatiˈn jun aˈla, a ntiˈ tbˈinchbˈin nya bˈaˈn, ex mina tzˈel kyiˈn jun tiˈ te jun aˈla; qalaˈ qe kykˈuˈja tiˈjjo twiˈ kykˈuˈja n‑etz.


Ishe rä: “Ka̱ tso̱ yis ia̱ ji biköle wa̱klä.” Ata ka biköle rä kianak kuna. Ishe rä: “Ka̱ tso̱ yis ia̱ ji biköle wa̱klä.” Jeiräta ka yis je̱k jäwa̱ kolonakwa̱ ji a̱ni wa̱. 	 Ikytzin tzeˈnku nkyqˈmaˈn: Tzaqpiˈnqo tuˈn tkubˈ qbˈinchin noq alkyex qaj. Me te weˈy, nya tkyaqil at tajbˈin. Ex qa tzaqpiˈnqo tuˈn tkubˈ qbˈinchin noq alkyex qaj, me nlay txi nqˈoˈn wibˈa tuˈn tkubˈ wiˈja tuˈn tajbˈil nxmilila.


Jekäi ite ikukawa̱, je katá ite ijewa wäna. 	 ex xi ttzyuˈn, exsin xi tchyoˈntz kywutz.


Iwa rä Säkeklä rä ka̱biketsäk ta̱i, je ki̱ka ka iwa̱ ka̱ me̱ne ka̱jiska wa ia̱ idäkläwa̱ iwakei ja̱mi iwakwa ka̱biketsä wà, ata Säkeklä je̱r ssëna bäi ibiketsäk wa tsa̱tkäkksa̱ je kte wapauta̱nake̱ ssër ta ka wata oloi ja̱mi. 	 Quˈn tbˈanilxjo t‑xilin qMan, quˈn mi xtaqˈ tuˈn tel tnikyˈtzajil kyuˈnxjal noq tuˈn kynabˈl nimx tiˈjjo te twutz txˈotxˈ. Qalatziˈn nejxix xtaqˈ kolbˈil kye xjal, ayeˈ i nimin tiˈj Tyol, exla qa ntiˈ tajbˈin toj kywutz junjuntl.


Jekjepa Judas ale iju̱akksa̱ te isu̱a Jesús dä ktei wabiketsaleksa̱ e̱ná ko̱ta̱nakwa̱ ra, ije̱r ianawa̱ ta̱i, ki̱ka ije te je inaklä wäka treinta cha̱mi ni chui tsa̱ku̱i wa irä sä wäkiri wa irä jewa ia̱, 	 Ante Judas, a xi kˈayinte, tej tok tkaˈyin tkyij bˈant tiˈj tuˈn tkyim Jesús, ulx toj tkˈuˈj, ex bˈeˈx aj tmeltzˈin aj lajaj toj kaˈwnaq saqpwaq tzaj ttzyuˈn kye kynejil pale exsin kynejilxjal aj Judiy,


Bata ska ra, biköle ssëno etka ye ebä, je̱r shka̱nak ñara, ñashka̱li̱bläk ñaje̱keta wa käi, je̱r ja̱mi ñadälänak, ñajäkwa̱ ñayika, 	 Atzin jaˈlin, noq tuˈn tjapin bˈaj nyola, kxel nqˈmaˈn tuˈn kymujbˈin te kyibˈa kyxolxa tukˈa tzaljbˈil, ex tukˈa tqˈaqˈbˈil kykˈuˈja. Tenxit kykˈuˈja kyxolxa nyakuj kyitzˈin kyibˈa. Kymojim kyibˈa kyxolxa tukˈa kymutxbˈil kyibˈa.


Jera ka̱wä deewa̱ kja ra, iwa̱ dulanak wa ñasikawa̱ iwäja̱mi te isha: —Jiska rä ka̱ wakei ebä, ñakäi ka̱wä deewa̱ kja irä. 	 Teˈ qok yupj, xi kyqˈmaˈn t‑xnaqˈtzbˈin te: Ma qoqixte. Chqˈonqexjiy xjal tuˈn kyxiˈ tojile najbˈil ex kyojile muchˈ tnam, tuˈn kyxiˈ laqˈol kywa, quˈn ntiˈ bˈaˈn txi kywaˈn tzaluˈn, chi chiˈ.


Jera ite je inaklä miwa̱ plaa Templo na, jekäi ikjaksa̱ju̱ mineju̱mi, je̱k kuli sikaka̱. 	 Me ante Judas bˈeˈx xi t‑xoˈn pwaq toj tnejil ja te naˈbˈl Dios, ex bˈeˈx xiˈ, ex bˈeˈx jaw tjtzˈoˈn tqul te jun majx.


Inaklä bata ki̱ka ijewa te bas wañemiwa̱ kte ka iyina si̱ kuna wà. Mikleté ijewa rä ktei wabiketsaleksa̱ kja buka̱nak ka je wätkenak, ijewa weikarmiwa̱ je ka wäkäpäkwa̱ kuna. 	 Noq kyaj tuˈn kykanbˈin pwaq kyiˈja; kyaj tuˈn kykubˈ sbˈuˈn kyuˈn, tuˈn jun xnaqˈtzbˈil kyeku. Me kchi najil te jun majx, quˈn atxix ojtxe bˈantnin tiˈj tuˈn kynaj.


Jekjepa yis mineju̱ Siria ke̱i ska, ñakäi Cilicia ke̱i ska. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, in xiˈy tojjo txˈotxˈ te Siria ex Cilicia.


Jera tkäbe te diklä tjua jua̱mi ikjä na diklä ta̱i käi je alaklä itäki̱, je rä je yölí wa̱ itsa̱klämi ye. 	 Me atzin te ma tij txuk bˈeˈx jatz t‑xabˈiˈn aˈ toj ttzi, tuˈn tbˈant jun nim aˈ, tuˈntzintla t‑xi iqin qya tuˈn, tuˈn tkyim.


Ijewa demijulu ka̱ kie “Sa̱tsa̱ku̱ Chichei” ni ska ra, jeska ijewa te iwätiaka̱ cruz ja̱mi, ñakäi je ji yakei wakbläk wa wätia tulaka̱ ijewa te, ekla ijula wämo kja̱ne, ekla ijula shule kja̱ne. 	 Atzaj teˈ kykanin twiˈ wutz Tbˈaqil Twiˈ Kyimnin tbˈi, jaw pejkˈin Jesús twutz cruz exqetziˈn kabˈe aj il, jun toj tman qˈobˈ, ex juntl toj tẍnayaj.


Je yile rä Säbäkäkksa̱ shena weikanak, ñakäi shki̱nakka̱ni säkätäba dulecha̱wa̱ wa sha̱na, je rä iwa̱ ka̱ oloi bata shäklä Judío wa ia̱, ñakäi ka Judío kuna wa ia̱.” 	 Qa ilxtaq tiˈj tuˈn tkyim Crist, a Klolqe. Me tbˈajlinxitaqjo tkyimlin, axixtaq tnejiljo, tuˈn tjatz anqˈin juntl majl; exsin tuˈn tqˈmetjo kolbˈil te qtanima ex kyeˈ txqantl junxil tnam. Atzin kolbˈil, ikyx tzeˈnku jun tzaj te yekˈbˈil teˈ bˈaˈn.


Bas te ishe bas wäsikäk wa biköle ia̱ irä, sä sikii wa biköle ia̱ irä yie ijewa chakami. Italia wa te bas chakami. 	 Kyqˈonxa qˈolbˈil kyeˈ tkyaqiljo nejinel kyxola ex kye tkyaqil Ttanim Dios at antza. Ex tkyaqiljo nimil tzaluˈn wukˈiy toj Italia nxi kyqˈoˈn qˈolbˈil kyeˈy.


“Ite ijewa iawa̱cha̱wa̱ ka wä wajuenak kuna, ñakäi ite ijewa je̱r doloi tewa̱cha̱wa̱. Je rä ka ijewa wä wajuenaklä kuna, ka ijewa je̱r na ji däkläwa̱ kuna, ka ijewa je̱rike manenakläksa̱ kuna, ka yis wa̱ ijewa bäinewa̱klä ye.” 	 Quˈn ax Dios s‑ok moẍsinte kywutz, ex s‑ok chˈuẍsinte kyanmin, tuˈntzin mi tzˈele kynikyˈ te tuˈn kywutz. Ex tuˈn mi kybˈiye tuˈn kyanmin. Ex ntiˈx ma chi meltzˈaj wukˈiy, tuˈn kykubˈ nqˈaniˈn.


Jera Jesús kapawa̱ ko̱no ñak na, tsa̱ku̱ katabläklä shtä ki̱ka. Jera ijewa te ishki̱wa̱ te isha iia̱: —Sapaktäk, ¿ba ia̱ ra sa tuar dawa̱ je wa̱ ka ji kuna na? 	 Me ante Jesús nktantaq tiˈjxi bark, kuẍletaq twiˈ tibˈaj jun qˈuqbˈil. Okx kˈasin Jesús kyuˈn t‑xnaqˈtzbˈin, exsin xi kyqˈmaˈn te: ¡Xnaqˈtzil! ¿Minatzin ntzaj qˈaqˈin tkˈuˈja qiˈj? Chˈix qxi mulqˈaj toj aˈ.


Jiska sä el wa biköle te bas chakami. Bas ñachakö ñawäjalassë wämo wà. 	 Ex tkyaqil erman tzaluˈn wukˈiy nxi qsmaˈn qˈolbˈil kyeˈy. Ex kyqˈolbˈink kyibˈa kyxolxa tukˈa tkyaqil kykˈuˈja.


Jera Jesús te ijewa pakta oloi ja̱mi ditsä saka chu̱li̱i̱ te ibiketsa. 	 Ex nimxjal i nimin, tej kybˈin teˈ Tyol.


Ijewa mablerte weikane ta̱i wà. Ata ki̱ta si̱ ijewa ssëna a̱naa, ñakäi ijewa rä itjä ka ji a̱ni ta, je wà ijewa te ji ma̱ shka̱ja̱ si̱ ji ta ta̱i käi. 	 Exla qa nimx sikyˈx kyuˈn wen toj kynimbˈil, exla qa manyor yajqe erman anetziˈn, me tzunx nchi tzalajx, ex tbˈaˈnilx chi oyin tukˈa tkyaqil kyanmin, nyakuj manyor qˈininqexnaj wen, tuˈn kymojin kyukˈa nimil toj Jerusalén.


Judío wa te Säkekewa Jesús irä jile bata shäk wa irä ktacha̱wa̱, ñakäi ijewa te sá tulaksa̱. Ka ijewa te Säkeklä ssëwe̱ bäi, ata ijewa kju̱atkäke̱ biköle ra. 	 Quˈn ayetziˈn nxjalila kubˈ kybˈyoˈn qAjaw Jesús, tzeˈnku bˈant kyuˈn ojtxe, tej tkubˈ kybˈyoˈn tkyaqil yolil Tyol Dios. Ex tzeˈnku jaˈlin, xqo etz lajoˈn kyuˈn. Ex kukx nchi bˈinchin tiˈjjo a tkyˈeˈ Dios tiˈj, ex nchi el kyikyˈin kykyaqil xjal.


Ka̱jiska wa rä ka bäi kuna ki̱ka ka ijewa ia̱ ka̱ kuna ijewa se̱newa̱klä ji̱a. Jekäi ijewa shkä rami ka̱ ssi̱lewa̱ pjoo na, ka̱tsä na, ishäkä wäja̱r na, ka̱ wäja̱r na. 	 Me aye nimil lo bˈaˈnxix i ele twutz Dios, exla qa bˈeˈx i ok ikyˈin kyuˈnxjal, a nya nimilqe. Tuˈntziˈn ikyjo, ntiˈ kynajbˈil, noq nchi bˈetejetaq toj kˈul ex tojjo txˈotxˈ, jaˈ ntiˈye kynajbˈilxjal toj. Atku ma chi najan toj xaq ex toj jul.


Jera ko̱no ja̱rka tso̱ wa ñajaklawa̱ wakte iwäja̱mi te isha: —Iyina si̱ ba rä Säkeklä yaba. 	 Ex awotzin qe, a otokxtaqa toj bark, bˈeˈx o kubˈ mejey twutz Jesús, ex o nimsin tbˈi kyjaluˈn: Twutzxix Tkˈwal Diosx te.


Ñerä ite isha ijewa ia̱: —Yis je̱r ianawa̱ e̱e̱na, sä duärawa̱ kje. Bas a̱ta̱no jiska, bas wäñino. 	 ex xi tqˈmaˈn kye: Ma tzajx jun tij bˈis toj wanmiˈn, nya tzaj chin kyimila, chiˈ. Ku kykyija tzaluˈn, me noq tzaj kywatla.


Jeska ra imanenaksa̱ kju̱awa ijewa wäna. Iwäktä wäñinaka̱ ka̱wä käi, ipaiklä ianawa̱ suruu ka̱ oloi käi. 	 Antza kywutzxjo t‑xnaqˈtzbˈin, txˈixpit kaˈyin Jesús. Ox qoptzˈajx wen tzeˈnku qˈij, exsin t‑xbˈalin manyor sjanin wen, tzeˈnku tqan tzaj ntilkˈaj wen.


Je ke̱i wà ditsä te Säbäkäkksa̱ däke̱ ki̱ssë kate pjoo; je ne ki̱ka ijewa biköle te ibiketse te ije̱r ska Juanle irä. Je ne ki̱ka 	 Jotqex kyej xjal tzuntaq chi ayon kyeˈ, ex tzuntaq chi ximin kyeˈ toj kynabˈl, qa ataq te Juan a Crist, a Kolil, a otaq tzaj qˈoˈn toklin tuˈnx Dios.


Ijewa biköle chatkawa̱ etka yebä ka̱kiäk, alaklä wa ra ñara irä, Jesús a̱mi María ra irä, Jesús el wa ra irä. 	 Kykyaqilx n‑ok kychmoˈntaq kyibˈ, tuˈn kynaˈn Dios kyukˈa titzˈin Jesús, tukˈa Mariy, a tnana; ex kyukˈa txqantl qya. Ex nimxtaq kykˈuˈjbˈil kyibˈ kyxolx.


Ka irä jiye kuna ta, ka yis wa̱ kte yine rä yis wakei je̱r wà kuna, ata Sa Ká yis patkäkté je wakei te yis ia̱ ka̱wei ma̱ jishtä yis kiana ishäk käi, jini yis kiana ipakäk käi. 	 Quˈn ayejo nyola ex tkyaqil nxnaqˈtzbˈila nya weqekuy; qalaˈ te nMaˈn, a tzaj chqˈoˈn weˈy.


Ata ka jiye yis shene ñashka̱li̱ble ñaje̱keta wa käi je ktei yuäk ji̱a bas ia̱. Ka irä jiye kuna ta, bas wakwa rä pautäle e̱ná Säkeklä wa̱ ñashka̱li̱ble wà. 	 Atzin jaˈlin, nya il tiˈj tuˈn qtzˈibˈiˈn tiˈjjo tqˈaqˈbˈil kykˈuˈja kyxolxa, quˈn axte qMan Dios o tzaj yekˈinte kyeˈy, tzeˈn tuˈn kykˈuˈjlin te kyibˈa kyxoliliˈy.


Je su̱ta ka̱jöir ska wa yaka irä, ka̱jiska wa yaka irä tso̱ rä. Ka̱jöir cha juer dä baa, ata kju̱awa, ka̱jiska cha juer dä baa, ata kju̱awa. 	 Quˈn atziˈn qxmilil, tbˈanilx tuˈn qtzalaj tzaluˈn twutz txˈotxˈ. Ex ikyxjo, aj qjapin toj kyaˈj, ex ktzajil qˈoˈn juntl wiq qxmilil tbˈanilx, tuˈn qtzalaj toj kyaˈj.


Ata je iyöle wa̱ ije ia̱ ideksa̱ to̱ne käi ka je ebä yine kuna, 	 Kubˈ tzˈibˈin toj Tuˈjil Tyol Dios, qa ma tzˈok qˈoˈn Abraham tzˈaqle twutz Dios. Me nya noq tiˈj Abraham xyolineˈ,


Jera guardia wa te ko̱no tsi̱ne ksei tia tulaksa̱, jawa̱ ijewa te weikanakwa̱. 	 Tuˈnpetziˈn, bˈeˈx el kytajkˈin kyej xoˈl qˈaqˈ aqwil, a kˈalbˈil teˈ muchˈ bark, ex bˈeˈx xi kytzaqpiˈn, tuˈn t‑xi mulqˈaj toj ttxuyil aˈ.


Je ki̱ka yis je̱r ssëna a̱naa, yis kta a̱naa, je ki̱ka yis duawa̱ ra, yis te ji bäi ki̱ssëmi. 	 Tuˈn ikyjo, tzunx nchin tzalaja, ex nchin bˈitziˈn tukˈa tzeˈjbˈil. Ex qˈuqle nkˈuˈja tiˈja tukˈa tkyaqil nchwinqila,


Jera plaa ijewa te ikla jawa̱ta̱na minejulumi ira. 	 Tej kybˈinte ikyjo, bˈeˈx kyij kytzaqpiˈn kytzuybˈil kyiẍ, ex i xi lipe tiˈj Jesús.


Buliri buliri yis kaldu bas da Templo ska ra, ñera ka bas jula tkäwa̱ ta yis kukäkwa̱, ata jí ne rä bas horaí rä, ka̱tuil tsa̱ku̱i horaí rä. 	 Kykyaqil qˈij o chin ten weˈ kyukˈiy tojjo tnejil ja te naˈbˈl Dios, me mix jun maj ẍin ok kytzyuˈn. Me mapen kanin kyeˈ kyqˈijil, tuˈn tkubˈ kybˈinchinjiˈy a kyaja, quˈn atziˈn tqˈijiljo, tuˈn tkawin tajaw qlolj.


Jera Jesús te isha iia̱: —¿Jiye ba te yis kie wämo ni na? Yi a̱ni rä ka wämo kuna, ata ekla ebä ne rä wämo rä, je rä Säkeklä. 	 Xi ttzaqˈwin Jesús: ¿Tiquˈn ntzaj tqˈmaˈn weˈy qa wenqiˈn? Ntiˈx jun te xjal wen tzaluˈn twutz txˈotxˈ, qalaˈ oˈkx te Dios.


Ka irä maikäi kuna ta, sá te issa bas manele dami rä ka ji a̱ni wa̱k kuna, ka shka̱bläk kuna, je̱k patkäk kju̱awa ji o̱rke̱ na. 	 Nxi qnaˈnjiˈy luˈn kyeˈy, quˈn bˈiˈn quˈn qa at junjun kyxola, a kykyˈeˈ chi aqˈnin, ex noq n‑ex kyqˈij kybˈetbˈin kytziyile ja.


yöleka̱ ju katabläklä Jesús ktei bata shäk wa irä jile bata shäk wa irä bata ki̱ka. Je ju ñak wäkukäk ne rä Jesucristo wakei rä. 	 Quˈn ma qo ok qkyaqilx nimil te jun ma tij ja, ex ma qo kubˈ qˈuqbˈin tibˈajjo tqˈuqil, a kyxnaqˈtzbˈil tsanjil Jesús, exqetziˈn jniˈ yolil Tyol Dios, aye i kˈmonte Tyol ojtxe. Ex aku Jesucristjo, tnejil abˈj te tqˈuqil, a nimxix toklin.


Ata mika̱ ba te jile äliwa̱ ta̱i sa saka kiäklä ra, ba ku̱ rä ka jita wa, jula medelewa̱ wa, klä ialewa̱ wa, ka wä wajuenak kuna wa ne kiö rä. 	 Mikyxi tzˈoka tuˈn; qalaˈ aj tkubˈ tikyˈsin te jun nintz qˈij toj tjay, txkonqetz tejiy jniˈ qe xjal yaj, jniˈ qe xjal, ayeˈ mi nbˈantl kybˈet, jniˈ qe kox exqetziˈn moẍ.


Listra ska ekla klä ialewa̱, ko̱le del ka shkäk kuna, ka shkele kuna a̱ni, 	 Toj Listra, attaq jun ichin mibˈintaq bˈet. Mix jaˈ otaq bˈete, quˈn tuˈn koxtaq te titzˈjlin. Qˈuqletaqjo ichin,


Jera Judío wa te ikúka: —Sá wa̱ ka̱wei tso̱, je sá ka̱wei ja̱mi ra ikiana duäkwa̱, ije̱k sha irä Säkeklä yaba ni ki̱ka. 	 Xi tzaqˈwin Pilat kyuˈn aj Judiy: ¡Mina! Quˈn at jun qe qkawbˈil; ex atziˈn nqˈmaˈn qa il tiˈj tuˈn tkyim, quˈn ma tzˈok tqˈoˈn tibˈ te Tkˈwal Dios, me tzeˈnku ntiˈ qe qoklin tuˈn tkubˈ qbˈyoˈn jun aj il; qalaˈ oˈkqex kyeˈ.


Jeska ije̱k tsa̱ksa̱ mineju̱ ekla kie Justo ni juka, je rä Säkeklä dälätsäk. Je ju rä ñapaktäklä jui säkätä ja̱mi. 	 Bˈeˈxsin etz tojjo ja te naˈbˈl Dios, ex bˈeˈx xiˈ tojjo jun ja attaq ttxlaj, jaˈ najletaq jun ichin, Ticio Just tbˈi, a bˈaˈntaq naˈn Dios.


Jekäi jira sä Cristo Jesús ja̱mi wa, ka wabiketsanakksa̱ ji̱a buka̱nak ji ki̱. 	 Me atzin jaˈlin, ntiˈx jun kawbˈil kujxix te jun majx kyibˈajjo a at kymujbˈil kyibˈ tukˈa Crist, a Jesús, quˈn mi nchi anqˈin tzeˈnku ntqanin tachbˈil kyxmilil, qalaˈ tzeˈnkuxjo taj Xewbˈaj Xjan.


“Jira yis je̱r ianawa̱ ta̱i. ¿Ata jiräni yie ishe na? ‘¿Papá, yis bäköksa̱ jí hora yika ni na?’ Ata je ne ye yis de jí hora ska rä. 	 Atziˈn jaˈlin, nimx nchyoˈn wanmiˈn tuˈn nbˈisa. ¿Tiˈtzila kxel nqˈmaˈn? ¿Ma okpela kxel nqˈmaˈn: Tata, chin tkloma, tuˈn mi tzˈikyxe wuˈn tkyaqilxjo kbˈajil wiˈja? ¡Mina! Quˈn tuˈnpen teˈ luˈn ẍin uliy. Qalaˈ kxel nqˈmaˈn:


Jekäi ia̱na Abraham tsa̱ka: ‘¡Papá Abraham, ma je̱r ja̱mi yis dälänopa! Lázaro patkö ijulasku bata ja̱wa̱kcha̱ diklä na, je wà iwa̱ yis kjäktä bata patse̱wa̱klä, yis weikar kate ta̱i jí yökö ja̱rka ki̱ka.” 	 Bˈeˈxpetzin jaw ẍchˈintz, ex chiˈ kyjaluˈn: ¡Ay, Tata Abraham, qˈaqˈintzin teˈ tkˈuˈj wiˈja! Smaˈntzin te Lázaro nkˈatza, ex qˈmanxsin te, tuˈn tkux takˈsin twiˈ tqˈobˈ toj aˈ, exsin tuˈn tkubˈ tqˈoˈntz tibˈaj waqˈa tuˈntzintla t‑xi chewx, quˈn loqiˈn ma chin tzaj bˈant‑x tojjo qˈaqˈ lo.


Je ijolona dika yäkä na, jewa ne rä kte ssäk wa rä. Ata idami sha̱na ra, ji tso̱ sa̱ je̱r iawa̱k käi, blune käi, ji wà sä wäbätsä sa̱ tso̱ ji̱a kseka ra käi, je te je ki̱tieke̱wa̱, ka wä täler kuna. 	 Atzin teˈ ijaj, a xpon chitj kyxol txˈiˈx, antza nyoline teˈ kyiˈjjo xjal, a nchi bˈin tiˈjjo Tyol qMan Dios, me liwey nchi tzaj numj toj kynimbˈil tuˈnjo t‑xim kyanmin nya jikyin. Atku tuˈn tpajjo qˈinimil, ex atku noq tuˈn tpajjo achbˈil, a at twutz txˈotxˈ, tuˈntziˈn mina nchi wutzin toj kychwinqil.


Jera Felipe te ikúka te isha: —Ba te ibiketsa si̱ ra, ka̱ tso̱ ma ia̱. Jera ije te ikúka: —Yie ibiketse iyina si̱ Jesús dä Säbäkäkksa̱, je rä Säkeklä yaba. 	 Xi tqˈmaˈn Lip kyjaluˈn: ¡Bˈaˈn! Qa ma kubˈ tnimin Tyol qMan Dios tukˈa tkyaqil tanmiˈn. Xitzin ttzaqˈwin aj Etiopía: Ma tzˈel nnikyˈa te. Tuˈnpetziˈn, ma txi nnimiˈn, qa ate Jesús Tkˈwal qMan Dios.


Jekjepa ángel täki ta ta̱i te jak kaka̱, jak ta̱i waunak su̱ta, je ju̱ami ite däyë na te ishe: “Jí su̱ta Babilonia jukläyäkä bäi si̱ weikarmiwa̱ sälwiwa̱, mik a̱ni ka je ko̱nakni itjä. 	 Ex tzaj jun angel nim tipin, ex ja tiˈn jun ma tij abˈj, tzeˈnku jun abˈj te chebˈl triy, ex jun paqx xi t‑xoˈn toj ttxuyil aˈ, ex tqˈma te tnam: Ex ikytzin kxela xoyiteˈ tzma kumnix, ay tnam Babilonia, ex knajila te jun majx.


Ata bas dä wäsikle Säkeklä wikblu wa̱ ra, ka bas dä kololewa̱ kuna ka̱wei wa̱. 	 Quˈn qa ma chi bˈeta tzeˈnku taj Xewbˈaj Xjan, nya il tiˈj tuˈn tjapin bˈaj ojtxe kawbˈil kyuˈn, tuˈn kykyija toj wen tukˈa qMan Dios.


Je rä iyaba ne ktei. Ditsä ja̱mi ra, je rä David yäbei. 	 Atziˈn Tbˈanil Tqaniljo nyolin tiˈjjo Tkˈwal Dios, a qAjaw Jesucrist, a at kabˈe tten: Xjal ex Tkˈwal Dios. Tnejil, xjal teˈ tzeˈnku qeˈ, quˈn antza tzajnin tyajil tiˈj jun xjal, a qtzan nmaq kawil David.


Jera ijewa te ichaka iia̱: —¿Jera yibä ba rä? ¿Ba rä Elías na? Jera ite ikúka: —Ka yis dä je kuna. —¿Jera ba ne rä ale jile bata shäk rä na? Jera ite ikúka: —Kai. 	 Nxiku kyqanin juntl majl te: ¿Tzeˈntzin ttentz? ¿Me qa atejiy Elías? I xi ttzaqˈwin Juan. Nyaqin wejiˈy. ¿Me qa atejiy Tsan Dios, a attaq tulil? Ex xi tqˈmaˈnl Juan: Mina.


Ata yi te ibiketse botkä je wà ite ikatawa̱ ra, je ki̱ ibuka̱nami. Ka irä jiye kuna ta, ka iwa̱ io̱ne ji biketse etkabä wà kuna ki̱ka. Ji biköle wá̱ sa te ka ji biketse etkabä wà kuna ra, je rä nui ta. 	 Me qa at kabˈe tkˈuˈja tiˈjjo nxi tchyoˈn, axa n‑ok aj paj tiˈjxa, quˈn nya tukˈa tnimbˈila nxi tchyoˈn. Ex tkyaqiljo nya tukˈa qnimbˈil nbˈante, atzin iljo.


ka̱ wäkiri wa patkele iwa̱ ji yakei wakbläk wa kpäk, ata ji wa̱k wämo wa kjeishäk je yika iräle. 	 ex ikyxjo kye aj kawil, a smaˈnqe tuˈn, tuˈn kykubˈ kawitjo bˈinchil il, ex tuˈn kyyolin wen kyiˈjjo aye nchi bˈinchin bˈaˈn.


Ata ka idenewa̱ ija̱mi, mine rä je yaba ku̱a ite kje, je yaba kia ije te Jesús ni. 	 Me mix i kubˈe kẍe junx, tzmaxiˈ tej tul itzˈje tnejil tal, a qˈa, a otaqxi tzˈok tzˈaq. Ex ok tqˈoˈn tbˈi Jesús.


Jera je mineksa̱ju̱ te ichaka ia̱mi ia̱: —¿Jibä kie yie na? Jera ia̱mi te ikúka: —Juan säwäukewa̱k tsa̱ku̱ ne kiö rä. 	 Tej tbˈin teˈ txin ikyjo, etz qanilte te tnana: ¿Tiˈn kxel nqaniˈn? chiˈ. Xi ttzaqˈwin tnana: Qaninxjiy twiˈ Juan, chiˈ.


Ata bas se̱no je̱r ki̱i̱, yie ji biköle bata sha bas ia̱ ña̱la wätsa̱kba ki̱ka. 	 Kykaˈyink kyibˈa. Tuˈnpetziˈn, ma txi nqˈmaˈn kyeˈy naˈmtaq tuˈn tul kanin ikyjo.


Ñerä Jesús te isha jekäi ra, je kju̱atkäk ira wa biköle äinacha̱wa̱; ata isaka chu̱li̱i̱ biköle ssëna a̱naa, ite ji we̱ke̱ rä baa si̱ ki̱ka. 	 Bˈeˈx i jaw txˈixwe kyej tajqˈoj Jesús, tej tbˈaj tyolin Jesúsjo tyol kye. Ayetzin kyeˈ txqantl xjal, a iteˈtaq antza, bˈeˈx i jaw tzalaj kyeˈ, tej kylon teˈ tbˈinchbˈin Jesús, a nimxix kyoklin.


Je rä iyina si̱, idua ta̱i yëë iduärawa̱. Ata Säkeklä je̱r bäi sha ije ia̱; ka irä ije ebä ia̱ kuna, ata yis ia̱ ñaebä, yis je̱r iarke̱ ka ki̱je̱r ianaklä kuna. 	 Twutzx teˈ, ma kubˈ yabˈte tetz, ex chˈintlx mi xkyime. Bˈaˈnpetzin ma qˈaqˈin tkˈuˈj qMan Dios tiˈj, ex nya noq oˈkx tiˈjkuˈ erman, ex ikyxjo weˈ, tuˈn mi tzaje juntl bˈis wiˈja tibˈajxiljo bˈis tok wiˈja tzaluˈn toj tze.


Kjanaklä wa kiana rä je̱k jäkwa̱ iblui wa yika ji biköle ska, ji wa̱k iwa̱ iblui ssëwa̱klä bäi, ka ikúkäk kuna ikjäbata ja̱mi, 	 Ex ikyxjo, qˈonxa kynabˈl aqˈnil, tuˈn tkubˈ kynimin tajaw aqˈuntl toj tkyaqil, ex tuˈn kyok te tbˈanil xjal, tuˈntzintla mibˈin chi tzaqˈwin, ex tuˈntzin ttzalaj tajaw aqˈuntl kyiˈj.


Jera ijewa te ikúka: —Säkekewa, sá wäbala ne wajuelepa rä. 	 Tzaj kytzaqˈwin moẍ te: Ay, Tata, qaja tuˈn kykaˈyiˈn qwutza, chi chiˈ.


Jekäi yie isu̱a ra, je sa pakale ji wa̱k sa̱ se̱naklä kseka ye, je deksa̱ni rä yis duäkläwa̱ ye. 	 Quˈn ikytziˈn, ma tzˈel nnikyˈa te qa a kawbˈil tzaj qˈoˈn, noq tuˈn tten nchwinqila te jun majx. Me noq tuˈn tpajjo wila, axjo kawbˈil, a bˈaˈn, nqanin wiˈja tuˈn nkyima.


Jera Judío wa te Alejandro patkami ditsä bena wäki̱, jekäi je chu̱li̱i̱ wa moska te ije je̱r ku̱a ji shäk. Jekäi ijula tkacha̱ ijewa si̱wa̱tiächa̱kläwa̱ ije̱k wetsäklä ditsä wäna. 	 Tiˈjjo nbˈajtaq iteˈ junjunkye, xi chikyˈbˈinte te Lejantr, jun xjal, a otaq txi kylimoˈn Judiy, kywutz kykyaqiljo, a iteˈtaq antza. Xitzin tqanin Lejantr tukˈa tqˈobˈ, tuˈn mina chi chˈotj xjal, quˈn tuˈntaq tyolin twutz tnam te kolbˈil kye jniˈ Judiy.


Je te biköle je̱r shewa̱ kajakla. Je ne ki̱ka ijewa te Säkeklä kjeisha kte bäi wà. Isuanacha̱wa̱ je yika, je ki̱ka ite isha: —Jir jile su̱a sä te, ka sa̱ wa̱ ji su̱le käi. 	 Kykyaqilxjal i jaw kaˈylaj, ex jaw kynimsin tbˈi Dios, exsin tukˈa txqan kyxobˈil bˈaj kubˈ kyqˈmaˈn kyxolx: Tzmaxpen xqliyx jun tiˈ te kaˈybˈajil, chi chiˈ.


Ikuna sa te weikane katabla ra, jera sa te sa patkemi sa̱ tsa̱ku̱i ye ije raña; Ikuna sa te isha ka sa̱ wa̱ ije ju̱ñer ni ra, jera ñaebä ije te ishemi ka iwa̱ sa̱ ju̱ñer ni. 	 Ex qa ma tzikyˈx quˈn, qo kawil junx tukˈa toj kyaˈj. Qa ma tzˈel qikyˈin, ex ikyxjo qo elil tikyˈin.


Jekäi David te ikia Säkekewa ni ra, ¿maikäi jera je rä iyäbei rä na? 	 Twutzx teˈ qa ate Crist tyajil qtzan David. ¿Me tzeˈntzin ttentz o yolin te David tiˈj Crist, a naˈmtaq titzˈje, ex ok tqˈoˈn te tAjaw?


Jera ijewa ñasikäke̱wa̱ jirä jirä iwäja̱mi te isheke̱ iia̱: —Judío wa tsa̱ku̱i, ma se̱nopa ji̱a maitjä. Ñakäi ite itieke̱ jula wà. 	 Ex i bˈaj xi laqˈe tkˈatz, ex xi kyqˈmaˈn te: ¡Nimxit tbˈiˈy, ay, nmaq kawil kye aj Judiy! Exsin bˈaj okx kytzˈajchin toj twutz.


Jera Jesús te isha ijewa ia̱: —Ike̱i dewa̱ kja ditsä yäbei oloi kanakläka̱. 	 Xi tqˈmaˈn Jesús kye: Chˈix tul kanin nqˈijila, ayiˈn, a Tkˈwal Ichin, tuˈn nkyima, tuˈn njaw anqˈiˈn, ex tuˈn njaxa toj kyaˈj tukˈa tkyaqil nqoptzˈajiyila.


Jekäi tapanak wa kalabe irä je palei ju̱ñak wa biköle irä, jewa su̱anacha̱wa̱ ta̱i. 	 Ex kykyaqil nimil ex jniˈ xjal, aye i bˈinte, bˈeˈx i xobˈ tuˈn ikyjo.


Ka irä jiye kuna ta, ijewa te kte ka wata pakeke̱ je̱k ssë wà. Je wà ite se̱nak wäyölecha̱wa̱ wa cha̱k jolowa̱k jirpa wa, jewa je̱r ki̱we̱ke̱ ji tkerke̱ sa yaka ja̱mi wà ji äina wa̱k ka wätkelewa̱ ta. 	 Quˈn nchi yolin tukˈa jun yol tbˈanilx, noq tuˈn kynimsin kyibˈ, me ntiˈ tajbˈin kyxnaqˈtzbˈil. Quˈn noq kyuˈn kytzeq ex jniˈ achbˈil, a ntqanin kyxmilil, kyaj tuˈn kyxmoxin kyiˈjxjal, a nya kujqe toj kynimbˈil, ayeˈ tzmaqe n‑el kypaˈn kyibˈ kyiˈjjo bˈinchil il.


Jekäi ijewa mineksa̱julu ra ijewa te ipaka ñara te isha: —Ka ije wa̱ ji a̱ni o̱ne nui ta käi, iktäkläwa̱ iräle, iwätiäkläwa̱ iräle. 	 El kypaˈn kyibˈjo kawil, tuˈn kyyolin kyjunalx tiˈjjo til Pabl. Kyqˈma kyxolilex kyjaluˈn: Ntiˈ teˈ ichin til lo te kyimin, ex nya tuˈn tkuˈx toj tze.


Ata Jesús te ijewa su̱a jaree te isha ijewa ia̱: —Jera iyöle katke jikäi: ‘Jak ju̱leksa̱ ju yuäk wa wa̱, je ne rä delewa̱ ju ñak wäkukäk bäi si̱ ye rä’, ¿jiräni je wà rä na? 	 Atzin te Jesús, bˈeˈx xi kyim toj kywutz, ex xi tqˈmaˈn kyjaluˈn: Qa nlay, ¿Tzeˈntzin tzˈelpineˈ a ntqˈmaˈn toj Tuˈjil Tyol Dios? Chiˈ kyjaluˈn: A abˈj, a xi kyxoˈn bˈinchil ja, a nyakuj ntiˈtaq tajbˈin; me axixpente abˈjjo ma tzˈokin te tqˈuqil tẍkyin ja, a nimxix toklin.


Ike̱i tkenawa̱ Judío wa wa̱ Säktäkwa̱ Bakleju̱ ke̱i kjewa̱klä. Jekäi Jesús mineju̱ däkka̱ Jerusalénka. 	 Tej chˈixtaq tkˈul kaniˈn nintz qˈij te Waˈj Pan kye Judiy, jax Jesús tojjo tnam Jerusalén.


Yis ja̱mi yi a̱ni inaklä iräle, oro iräle, sua iräle ka tkene kuna. 	 Ntiˈ weˈ waj, a pwaq, exsin xbˈalin te jun aˈla;


Jera idemijulu ka̱ kie Getsemaní ska, jera ite isha iwa̱ dulanak wa ia̱: —Bas ñajöklöwa̱ jiska yis maju̱ ka̱kiäk dälei ja̱mi. 	 Bˈeˈx xiˈ Jesús kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin tojjo najbˈil Getsemaní. Teˈ kykanin antza, xi tqˈmaˈn kye: Ku kykyij qeˈy tzaluˈn. Ma chin weˈ naˈl Dios.


El wa, bas ka̱kiö sá ki̱ka. 	 Atzin jaˈlin erman, chi naˈn Diosa qiˈja.


Jekäi je blu te je idäli ju̱ñak yakei kjeisha bäi, ite iwa̱ rä je̱r ta ta̱i ki̱ka. Jekäi jí ke̱i ska wa te iwe̱ ñaia̱ rä je̱r ta ta̱i ka̱ oloika wa tsa̱ta. 	 Tej tbˈinte ex ok tkaˈyin tajaw aqˈuntl, bˈeˈx el tnikyˈ te qa manyor ẍtijxtaq tnabˈljo xjal, tuˈn tnabˈlin jun tiˈ, a tuˈn tkubˈ tbˈinchin. Noqtzin tuˈntz, chi Jesúsjo, aye xjal nya nimil, manyor ẍtijqex tiˈj kyaqˈin tzaluˈn twutz txˈotxˈ tzeˈnqekuxljo nimil.


Jera plaa ite iwa̱ dulanak wa paka ñajiäkka̱ ko̱no ja̱rka, kjäkksa̱ba a̱mikata iwätsa̱k, je dälei ja̱mi ije wa̱ je chu̱li̱i̱ wa patkäklämini. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, o jax tchqˈoˈn Jesús awoˈy, a t‑xnaqˈtzbˈin, toj bark, tuˈn qikyˈxa tjlajxi nijabˈ. Otaq qo neja tuˈn qikyˈxa jlajxi; kyij Jesús qˈolbˈil kyexjal.


Jera mai Jesús dami käi, jukläyäkä tsi̱dala shtä ska iräle, jukläyäkä ta̱i ta̱i shtä ska iräle, ju tso̱ elkje shtä ska iräle, jera duë ta wa tapawe̱ke̱wa̱ isaka te sa tapanaklä däli watju̱ak shtä ska, jewa te ka̱kieke̱ iia̱ ijewa wa̱ iwa̱ shönak je̱k ki̱ batabä jibä passäkläwa̱pa, jera ipassäk wa biköle bäinani. 	 Bˈettzin Jesús antza kyojile najbˈil ex kyojile tnam. Ayetzin xjal bˈaj xi kyiˈn kyyabˈ toj tbˈe Jesús, ex tzunxtaq nchi bˈaj kubˈsin kywutz te, tuˈn kyok tmikoˈn iˈchaqx oˈkxtaqjo ttxaˈn t‑xbˈalin, quˈn ayetziˈn i bˈaj ok mikonte bˈeˈx i bˈajel weˈ.


Tsa̱na ra biköle yi ssëna se̱nak wämo Cristo Jesús ja̱mi ra, jewa biköle kolormiwa̱ weikanak je ki̱ka. 	 Quˈn kykyaqilxjo, a kyaj tuˈn kybˈet tojxix tumil, tzeˈnku taj Crist, a Jesús, ok kyˈelix yajbˈil kyuˈn.


Jekäi yie ishe bas ia̱, Cristo dewa̱ rä tene shkiri ta wa kjanaklä ye, ji rä Säkeklä ia̱ ra iyina si̱ je wetsäk, ikablele sa ká wa ia̱ je kjashäk iyina si̱ irä, 	 Kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa Crist, a Jesús, xi tqˈoˈn tibˈ tuˈn tajbˈin qe, a awo aj Judiy, ex tuˈn tyekˈit qa tzˈaqlexix Dios tukˈa Tyol, tej tjapin bˈaj tuˈn Jesús tuˈn tkujsitjo a tzaj ttziyin qMan Dios kye qxeˈchil ojtxe.


Jekäi yis ki̱ ka̱biköle ska jäiyi wa shena rä jula jäkläkka̱ sikina ka̱kiäk, ka kju̱atkelewa̱ ta ka kteleka̱ ta ji wa̱. 	 Waja tuˈn kynaˈnxjal Dios tkyaqil twutz txˈotxˈ. Ex aj tja kyiˈn kyqˈobˈ twutz qMan toj kynaˈn Dios, kybˈinchim tukˈa kyanmin saqxix, nya tukˈa qˈoj, ex nya tukˈa yolbˈil tiˈj juntl.


Jera, ¿ji ki̱ssëke̱ ji̱a ba te rä na? Ma je̱k wäukewo̱, ia̱netsö ikie wà ba yakei pasuka̱naklä.” 	 Atzin jaˈlin, ntiˈl tuˈn tkubˈ tyoˈn. Weˈksa, ex kux kuˈxa toj aˈ, te jawsbˈil aˈ, ex naˈn tbˈi tAjaw Tkyaqil, tuˈn ttxjet tanmiˈn, ex tuˈn kynajsit tila.


Jera ijewa te isha iia̱: —¿Ji we̱mi ba te ijuenaklä ye sá wa̱ su̱nak sá wa̱ ba biketsäklä ye ra rä na? ¿Ji we̱ mar ba te rä na? 	 Xitzin kyqˈmaˈntz te Jesús: Qa twutzxix qa ma tzaj smaˈn tuˈn Dios, ¿Tiˈtzin jun techiltz ktzajil tyekˈiˈn qeˈy, noq tuˈn qlontiˈy, ex tuˈn t‑xi qnimintza? ¿Tiˈtzin chˈin ma bˈanttz tuˈn?


ka bas wa̱ iju̱ñer jibä o̱rmi bulia räle, jishtä bas kjämi räle. Ata bas dä mo̱ juer berbena kjepa ka ijuena ji̱a käi. 	 ¿Ma bˈiˈntzin kye kyuˈn, tiˈ aku tzul toj kychwinqila nchiˈj? Ikytzin kye kychwinqil tzeˈnku muj te qlixje; at, aj t‑xi qkaˈyin, me te jun paql, ntiˈl; otaq tzˈel naj.


Jekäi ije te ji shka̱l ssa itä ska ije̱k kjashani ijewa ia̱ kseka, ite ji wá̱ rä saka saka ijuenaklä iyina si̱ ishki̱naka̱ni. Cuarenta día bala na ije̱k kjashäte ijewa ia̱, ite ka̱jöir gobierno ktei pakete ijewa ia̱. 	 Tkyimlinxitzin Jesús, jaw anqˈin juntl majl, ex xi tyekˈin tibˈ, ex ten kyukˈa toj kaˈwnaq qˈij, tuˈntzin tel kynikyˈ qa twutzxix itzˈtaq; ex yolin kyukˈa tiˈjjo Tkawbˈil qMan Dios.


sá wa̱ bas shka̱l ta̱i ki̱ka, sá je̱r ssëna ka bas ia̱ Säkeklä wa̱ kte baa tso̱ ebä ma̱k kuna, ata ñaebä ñama̱tuläkksa̱ bas ia̱, je rä bas dewa̱ sá wa̱ shka̱ta ta̱i ki̱ka. 	 Ex ikyqexsinjiˈy, chebˈe kˈuˈjlinqiˈy quˈn, exla qa nim ma tzikyˈx quˈn, noq tuˈn t‑xi qqˈoˈn Tbˈanil Tqanil kolbˈil kyeˈy. Ex nya noq oˈkxjo, qalaˈ tuˈn t‑xi qyekˈiˈn toj qchwinqila, tzeˈn tuˈn kybˈetiˈy toj kynimbˈila.


Del sä ktei shäk a̱miki̱ jiki̱ wa te ka sä ktei she rä ekta yebä kuna, ata Säkeklä rä eklabä. 	 Me tej tyolin Dios tukˈa Abraham, ntiˈtaq tajbˈin juntl xjal te yolil kyxol, quˈn aku Dios nyolintaq.


Säkeklä saje wa Ká irä Säkekewa Jesucristo irä, je̱r bäi shöpa bas ia̱, iku̱ bas ssëwo̱pa baa. 	 Axit qMan Dios ex qAjaw Jesucrist kyˈiwlil kyeˈy tukˈa tkyaqil tnukˈbˈil ex t‑xtalbˈil kyibˈaja.


Ñerä fariseo wa te ichaka Jesús ia̱: —¿Bikökje Säkeklä gobiernoí kjämiwa̱ rä na? Jera ite ikúka: —Ka Säkeklä gobiernoí kjäkwa̱ rä juenakwa̱ kuna. 	 Xi kyqanin Parisey te Jesús jtojtaq tuˈn tul kaniˈn Tkawbˈil qMan Dios. Xitzin ttzaqˈwin Jesús kye kyjaluˈn: Nlay qˈanchaˈlix teˈ Tkawbˈil qMan Dios, aj tul kanin.


Jekäi ka Adán wäyönewa̱. Ata alaklä ne wäyönawa̱ ianawa̱ shirinakwa̱ rä. 	 Ex nya te Adán kubˈ sbˈuˈn tuˈn tajaw il, qalaˈ a teqya. Ex tej tkubˈ sbˈuˈn, bˈeˈx i ok aj il.


Ka bas wa̱ ije su̱le, ata yis wa̱ ije su̱le. Yis kuna ishäk ka yis wa̱ ije su̱le ni ra, jera yis dä ka̱yuäk bas käi. Ata yis wa̱ ije su̱le, ñakäi yis te iktä wawe̱. 	 Me nya ojtzqiˈn kyuˈn. Me metzin weˈ wojtzqiˈn weˈ. Qa ma txi nqˈmaˈn kyeˈy qa mi wojtzqiˈn, jun nikyˈil yolqintlaˈy tzeˈnku kyeˈ. Me twutzxix wojtzqiˈn weˈ ex nkubˈ nbˈinjiˈy Tyol.


Ka irä jiye kuna ta, Sa Ká ssëna rä ji tso̱ iwakei ja̱mi je kalabe me kätkä ije ja̱mi, 	 Quˈn axte Dios tajtaq tuˈn tyekˈinte Tkˈwal ikyxixjo tzeˈnkuxjo a toj tkyaqil.


Jekäi ka̱ wäkiri te ijewa kúka, te isha: —¿Jera ji bol mane sherke̱ bas ki̱ wäyenakksa̱ni bas ia̱ rä na? Jera ijewa te isha: —¡Barrabás! 	 Me xi tqanin Pilat kye: ¿Ankyeˈ kyaja kyxoljo kabˈe, tuˈn t‑xi ntzaqpiˈn? A Barrabás, chi chiˈ.


Jera etäbä kicha ijula tkawa̱ iwäbala ja̱mi. Jekäi ite iwasu̱a jaree, jera ibäinani; iwäna ji biköle juenani bäi ebä. 	 Teˈ kyok tmikoˈn Jesús juntl majl twutzjo moẍ, bˈeˈx el spikyˈeˈ kyiˈj twutz, ex bˈeˈx bˈant tkaˈyin wen. Texjo tqan, bˈeˈx ul Dios te ichin.


Jekäi je fariseo wa ka̱kia klä ki̱ je̱r na jikäi: ‘Wekte ba ra Säkeklä, ka yis dä ditsä saka käi kuna ki̱ka: jakbläk wa käi kuna, ka wämo wa käi kuna, manenak wa käi kuna, ñaebä jí inaklä bäkäk käi kuna. 	 Atzin te Parisey waˈltaq teˈ, tej tok ten naˈl Dios noq te nimsbˈil tibˈ, ex chiˈ kyjaluˈn: Ay Taa, ok kxel nqˈoˈn chjonte tey, quˈn tuˈn mikyxiqin wejiˈy tzeˈnqeku txqantl xjal, a maˈ ileqˈqe, nya ma wen xjalqe, maˈ aj kyˈaˈjilqe. Ex nya ikyqin wejiˈy tzeˈnkuˈ maˈ peyil pwaq lo tok ntxlaja.


Jí ktei shäk te ishe: “Jekäi irä. Yis däju̱ rä plaa.” Amén. ¡Säkekewa Jesús, bä kute! 	 Ayin weˈ Jesús, a nxi nqˈmaˈn tkyaqiljo lo. Chin ula liweych. Ikyxitjo qAjaw. Liwey tzaja tzaluˈn twutz txˈotxˈ.


“El wa, yis wa̱ iju̱ñer bas te je wá̱ rä ka bas je̱r ko̱ne ki̱ka, bas wäkiri wa ñaebä. 	 Ayiˈy nxjalil, chi Pegrjo, bˈiˈn wuˈn qa ayiˈy, junx kyukˈa kynejila, a kawil aj Israel, i kubˈ bˈyoˈnte Jesús; me mix ele kynikyˈa te, qa ataq Tkˈwal qMan Diosjo kubˈ kybˈyoˈn.


Ka irä jiye kuna ta, shka̱ble Cristo ia̱ kju̱ei, elkje ra iduawa̱ kia. Ije̱k ju̱akksa̱ duäkwa̱ yis tsa̱tkäklä, ka bas wakwa ia̱ je o̱nak ki̱ka. 	 Quˈn, chjonte Dios, mi xkyim te erman tzaluˈn, teˈ attaq nkˈatza, noq tuˈn tpajjo n‑ajbˈin te Crist. Chˈime xkyije tchwinqil noq tuˈn tpajjo n‑ajbˈin weˈy te kyxeljo, tuˈntaq kymojin wukˈiy.


Je rä ije kiana ekla wäyäkksa̱ni del ijewa ia̱ ike̱i kjewe̱ sha̱na ki̱ka. 	 Toj nintz qˈij, iltaq tiˈj tuˈn t‑xi tzaqpet jun xjal, a tkuˈxtaq toj tze.


¿Bas dä wäbala ta, ata ka iwajuer na? ¿Bas dä kukä ta, ata ka iwassër na? ¿Ka bas je̱r ja̱ne ji̱a na? 	 ¿A iteˈ kywutza, me mina nkyloˈn? ¿Iteˈ kyẍkyiˈn, me mina nkybˈiˈn? ¿Minatzin naˈn kyuˈn?


Jekjepa Säkekewa ktei bata shäk wa te isha iia̱: —Ba ku̱ sá tsa̱tkö ji biketsäk etkabä ki̱ta. 	 Chi chiˈ t‑xnaqˈtzbˈin te Jesús, a tAjaw Tkyaqil, kyjaluˈn: Taa, qˈontza txqantl qnimbˈila.


Ji sheke̱ta̱na yis te je wá̱ bas te ra, bas dä yis wa̱ shka̱ta wa. 	 Me ayetzin kye ma chi oka te wukˈiy, qa ma kubˈ kybˈinchiˈn tzeˈnkuxjo ma txi nqˈmaˈn.


Ñakäi bas te ñatapawa̱k ijewa ju ska wa ia̱ ishe yie ichakami. Bas te yis el shka̱ta Epeneto ia̱ ishe yie ichakami. Ije ne rä jile wä säkätä käi Cristo ia̱ Acaya ska rä. 	 Ikyxjo kyqˈolbˈinqexjiˈy jniˈ Ttanim Dios ok kychmoˈn kyibˈ toj tja Priscila ex Aquila. Ikyxjo te jun wukˈiy, a Epeneto, a tnejil nimil tiˈj Crist toj txˈotxˈ te Asia, ex nimxix kˈuˈjlin wuˈn.


Yie jí yua bas ia̱, bas wäyuäk wa ktei pakäklä. 	 Nxi ntzˈibˈiˈn tkyaqiljo lo kyeˈy kyiˈjjo a kyaj tuˈn kysbˈun kyiˈja.


Jera María te isha: “Yis je̱r ska yis te Säkekewa kjeishe e̱e̱na si̱, 	 Tqˈma Mariy: Kjawil nnimsiˈn tukˈa tkyaqil wanmiˈn tbˈi wAjawa.


Jera María te isha je ángel ia̱: —¿Maikäi je o̱rmi, ka yis wa̱ jäiyi wa ju̱ñerba ra na? 	 Xi ttzaqˈwin Mariy te angel: ¿Tzeˈn tten tuˈn tok tzˈaq wala, ex bˈajxi chin kubˈ kẍeyiy tukˈa jun ichin? chiˈ.


Jera Jesús te isha ijewa ia̱: “Ka̱jiska wa tsa̱ku̱i wa te isaka patkeke̱, ñakäi je ipatkäk wa kieke̱ ijewa te rä sa̱ ia̱ ji wa̱k bäi ni. 	 Chi Jesúsjo kye kyjaluˈn: Aye nmaq kawil, a nya nimil, toj nmaq tnam, nchi kawin nyakuj tajaw tnamqe, ex n‑ok kyqˈoˈn kyibˈ te tbˈanil xjalqe.


Jera ka̱wä dewa̱ iwa̱ iñaklä ska, jera Jesús je̱k baklawa̱ yäkäk iktei bata shäk wa ra ñara. 	 Atzaj teˈ tkanin or, oktzin qe Jesús tiˈj meẍ junx kyukˈa t‑xnaqˈtzbˈin.


Je su̱ak te je ktei she kate. Je te iktei she rä iyina si̱. Ije wa̱ iju̱ñer kte si̱ ne sheke̱ ite rä. Je rä bas wa̱ ibiketsäkläña. 	 Ex ayinku weˈ in lonte. Tuˈnpetziˈn, xi nqˈmaˈn twutzxix, quˈn ankye ma lonte, twutzxix te tyol, tuˈntzin majqex kye, tuˈn kyxi niminte.


Ka irä maikäi kuna ta, bas te jí ditsä jaté jiska. Jewa wa̱ ka ji wakblene je templo ukä ja̱mi, ka ijewa wa̱ saje wa kekläí yine kte yakei wà. 	 Quˈn aye xjal, a ma chi ul kyiˈn tzaluˈn, nya ma chi jaw yolbˈin kyeˈ tiˈj qdios ex tiˈjjo ja te naˈbˈlte.


Jera ijewa te iwá̱ jekäi, jewa te biköle paka ñajäkläkwa̱. 	 Jotx xjal i bˈaj kubˈ qe, tzeˈnxjo xi qˈmaˈn kye kyuˈnjo t‑xnaqˈtzbˈin Jesús.


ñakäi Abraham batala kalabe rä ka iyäbeila si̱ kuna. Ata ite isha rä: “Isaac ne ja̱mi ba batala kirmi rä.” 	 Ex nya tkyaqiljo, a el itzˈje tiˈj Abraham twutzxix tkˈwalqe, quˈn otaq tzaj tqˈmaˈn Dios te Abraham toj Tuˈjil Tyol kyjaluˈn: Noq tuˈn Isaac ktenbˈil tyajila.


jishtä bas je̱r ku̱a ite yëna käi, sá ne rä bas ñassäklä, ñaebä bas dä sá ñassäklä Säkekewa Jesús díaí ska ra. 	 quˈn ikytziˈn tzeˈnku ma tzˈel kynikyˈa te toj junjun tnej, me nchin kubˈsin nwutza kyeˈy, tuˈn kytzalaja qiˈja toj tkyaqil, tzeˈnku qe qo tzalajila kyiˈja, aj tul tqˈijil tuˈn tul qAjaw Jesús.


Jera ite isha: —Je ne ki̱ka yie isha kja bas ia̱, yi a̱ni ka däkwa̱ yis ja̱mi, ka Sa Ká wa̱ issëne däkwa̱ yis ja̱mi ra. 	 Ex xi tqˈmaˈnl: Tuˈnpetziˈn, o txi nqˈmaˈn kyeˈy, qa mix aˈl jun aku tzaj lipe wiˈja, qa nya nMaˈn saj qˈmante.


Jí sha yie, je rä jishtä jile wata ki̱ka ka̱ me̱ ji wa̱klä käi; ata ka je rä yie ka̱wei si̱ me̱ kuna. 	 Nxi nqˈmaˈnjiˈy tumil lo kyeˈy, me nya ilxix tiˈj tuˈn tbˈant‑xix ikyjo. Qa wentaqku te kyeˈy tuˈn tkubˈ kypaˈn kyibˈa jun jteˈbˈin qˈij, bˈaˈn; me qa mina, ex bˈaˈn.


Sa̱ sha̱na sä wäyuäk jile bata shäk wa ye bakle, je su̱ta bas sha̱na sä wäyuäk sa paktäk wa ye, ñajämika̱ te jakika sä wäyuemi ka̱ju̱ñe kju̱awa sä weikanakläwa̱ wà, je bata ska ra, ijewa te Sä Blui itju̱akksa̱ dokoitsemiwa̱ kje. Je wà ijewa te weikane kiemika̱ däkwa̱ plaa iwakwa ki̱ka. 	 Quˈn ikytaqtziˈn ojtxe, attaqxjal nyakuj yolil Tyol Dios kyxol aj Judiy, a nya twutzx; exsin ikyxjo jaˈlin kyxola. At xnaqˈtzil, a nya twutzx kyyol. Ex chebˈe nchi xnaqˈtzin noq kyximxjal, a aku qo naj tuˈn. Ex n‑el kyiˈn toklin qAjaw, a xkotpinkye toj il. Noq tuˈnjo lo, liwey kchi najil te jun majx.


jewa te ijawa̱ ra, ka yi ia̱ ibäinak ñamanewa̱kksa̱ni. Ka irä jiye kuna ta, ijewa te Säkeklä yaba wätiaka̱ni cruz ja̱mi iwakwa je̱k ukä ja̱mi, ikaka̱ ja̱ñetsanak biköle wa̱. 	 qatzin iteˈ junjun xjal ikyjo, exsin qa ma tzˈel kyiˈjlin kynimbˈiltz, nlayxpetzin tzˈajtz kyeˈ tiˈj kyanmin juntl majl, quˈn tukˈa kybˈinchbˈin ikyjo, nyakuj njaw kyqˈoˈn Jesús juntl majl twutz cruz tuˈn tkyim tzeˈnku jun xjal ntiˈ toklin te najsbˈil il. Ex noq tuˈn ikyjo, aku chi xmayin xjal tiˈjjo tkyimlin Jesús.


Jera Pilato te isha ijewa ia̱: —Jí guardia wa tso̱ bas ia̱; bas cho̱ ikjänanak maikäi bas wa̱ iju̱ñer käi. 	 Me ante Pilat xi tqˈmaˈn: Ex iteˈ kyxoˈl qˈaqˈa. Kyqˈoˈnqekja te xqˈuqilte. Ku kyxiˈy ex noqit tzeˈn tzˈoka chˈintl tuˈn tjpet‑xix.


Ñakäi bas se̱no ñashka̱li̱ble ja̱mi, jishtä Cristo te sa̱ shka̱li̱bla käi, iwakei je̱k ma̱ksa̱ saje wa ki̱ka, jishtä jile me̱nakka̱, ji dälänak Säkeklä ia̱ jalar ta ja̱ma̱a̱ käi. 	 Kukx chi bˈetjiˈy toj tqˈaqˈbˈil kykˈuˈja kyukˈa kykyaqil, tzeˈnku te Crist, nqo ok tkˈuˈjlin, ex xi tqˈoˈn tibˈ te jun chojbˈil qil, ex te jun oyaj tbˈanilx ele twutz qMan Dios.


Jeska ite kjanaklä ekla kiate, je ia̱ ite ichaka: ‘¿Jibä o̱r kate jekäi rä na?’ 	 Tzajtzin tqˈolbˈintz jun taqˈnil ttata, exsin xi tqanin tiˈtaqjo nbˈaj.


Ata Säkeklä te isha: ‘Yis te ijewa kukäkwa̱ ikja̱naklä ye wa kpemi. Jekäi je ukä ska ijewa bitämijulu te yis kja̱nei we̱mi jí ka̱ ska.’ 	 Me ex tqˈma Dios te Abraham kyjaluˈn: Ok chi kˈwel nkawiˈn weˈ xjal, a k‑okil qˈonkye tyajila te aqˈnil, a nya chjoˈn twiˈ kykˈuˈj. Tbˈajlinxiˈ ikyjo, ok chi elitz tyajila antza, ex chi ajbˈil weˈy tojjo txˈotxˈ lo, chi Dios.


Ata bas te ka jita wa weike diekjela. ¿Ata ka irä blu wa ne te bas wañeke̱ kuna rä na? ¿Ka irä ijewa ne te bas sike jeke̱mi sä ktei wabiketsäklä ska rä na? 	 Qalatzin kyeˈ, nchi el kyikyˈinjiˈy yaj, ¿Ma nyaqepetzila qˈinin nchi kubˈ bˈinchinte nya bˈaˈn kyiˈja, ex nchex qton kyeˈy kywutz kawil?


Je ukä ki̱ Jesús je̱k kjashani etäbä kicha iwa̱ dulanak wa ia̱ tipä Tiberias kjä ja̱mi. Ije̱k kjasha rä jikäi: 	 Tbˈajlinxiˈ tkyaqiljo lo, tzaj tyekˈin juntl majl Jesús tibˈ qwutza, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin, ttzij Nijabˈ Tiberias. Kubˈ tbˈinchin toj jun tumil kyjaluˈn:


Ata berbena ra si̱wa̱ täkiwa̱ si̱ kinak noreste ni ju̱naté te ko̱no tia ju̱ami. 	 Me aˈkxtaq tbˈajjo ikyjo, ox juminx txqan kyqˈiqˈ, tzajnin jawl, ex ok peqˈj tiˈj bark.


Ata ka yis dä su̱le kuna tapanak eyaka eyaka Cristo ja̱mi tso̱ Judea ska wa wa̱. 	 Ex tkyaqil nimil kyojjo Ttanim Crist, a iteˈ toj txˈotxˈ Judey, naˈmtaq wok kyojtzqiˈn.


Ñerä je bite tse̱ ji̱a ebä ra, be te ija̱wa̱mi iski̱ je te ipaju̱aka̱ e̱e̱na; ata Jesús te je wikblu ñá shtä uña, jekäi ite je yaba bäiwa̱ni. Jera ite ipatkami iká ia̱. 	 Atzaj teˈ t‑xi laqˈe tal kˈwal tkˈatz Jesús, bˈeˈx pon tolpaj juntl majl tuˈn tipin taqˈnil tajaw il, ex bˈeˈx tzaj jun majljo kyimin tiˈj. Me ante Jesús bˈeˈx xi tmiyoˈn tipin taqˈnil tajaw il. Tuˈntziˈn, bˈeˈx qˈanit tej kˈwal anetziˈn, exsin xi qˈoˈntz te ttata.


Ka irä jiye kuna ta, sa te sa yaka ki̱ ji sherke̱ je biketse ra sä rä duäkwa̱. Ata sa te ji sherke̱ Säkeklä wikblu ki̱ je biketse ra sa̱ se̱rmi kseka, ñakäi sä ssërmi baa. 	 Quˈn qa noq oˈkx s‑ok qqˈoˈn qanmin tiˈjjo qxmilil, qo xeˈl tojjo najin te jun majx. Me qa ma tzˈok qxoˈn qanmin tiˈjjo taj Xewbˈaj Xjan, ktzajil qˈoˈn chwinqil te jun majx ex jun nukˈbˈil, a nlay bˈajx.


Jera Pedro ktaka̱ te isha Jesús ia̱; —Rabí, ¡bäi ebä sa kajali jiska rä! Sá ma ju yabala yuäk mañatkä: etka ba ia̱, etka Moisés ia̱, etka Elías ia̱. 	 Bˈeˈx i xobˈxjo t‑xnaqˈtzbˈin, teˈ kylonte ikyjo. Ante Pegr ntiˈl tumil jyet tuˈn; oˈkx xi tqˈmaˈn te Jesús: ¡Xnaqˈtzil! Tbˈanilx teˈ otoˈ tzaluˈn. Kˈaˈ kubˈ qbˈinchiˈn oxe tal pach; jun te, ex jun te Moisés, ex jun te Elías.


Je rä bas wa̱ saje wa Säkekewaí Jesucristo Kekläí iKá kjeishäklä ñara yileka̱ etka yebä. 	 tuˈntzin kykyaqilxa junx ja kynimsiˈn tbˈi qMan Dios te jun majx, a Ttata qAjaw Jesucrist.


Jekäi je ekla ki̱ chu̱li̱i̱ te nui ja̱wa̱ka̱, je kjelabä ishena rä. 	 Quˈn atzin kawbˈil kuj kubˈ kyqˈoˈn tibˈajjo xjal lo, ¡Tukˈaxjo jaˈlin!


Jekäi ite iya ja̱wa̱ksa̱ ra, ite ibutrawa̱ dätsi wà, blacha̱ ite jak ker ja̱tkele sa̱ nu̱l bläklä naka, je na yi a̱ni ka blerba. 	 Atzaj teˈ tkuˈtz t‑xmilil Jesús twutz cruz, kux tbˈalqˈin toj jun iqbˈil tbˈanilx wen, exsin okx tqˈoˈntz toj jun tjulil kyimnin, a likuˈnkxtaq twutz piky, a ntiˈtaq kyimnin otaq tzˈokx toj.


Jekäi bas bakle kololecha̱wa̱ ji yakei wa̱ ikjanaklä ye, jera ka bas patkene kuna ji wämo wa̱. 	 Quˈn ojtxe, tej iteˈxtaqa te taqˈnil il, mi nchi okintaqa te bˈinchil bˈaˈn.


Ka irä jiye kuna ta, yi je̱k tsa̱tkakleksa̱, je weikarmiwa̱. Ata yi je̱k ju̱aksa̱ weikanakwa̱ yis kju̱ei ra, je tsa̱tkermiksa̱. 	 Ikytziˈn, ankyeˈ taj noq tuˈn tkubˈ tbˈinchin tajbˈil tzaluˈn twutz txˈotxˈ, kxeˈl toj najin te jun majx. Ex ankyeˈ kˈwel ttzyuˈn tibˈ tiˈj tkyaqiljo at tajbˈin kyexjal tzaluˈn twutz txˈotxˈ, noq tuˈn npaja, ktenbˈil tchwinqil te jun majx.


Bas dä blele Säkeklä täkili wà ji biketse etkabä oloi ja̱mi, je rä tsa̱tkeneksa̱ tso̱ kja yolole kjayinak sa̱ ke̱i bata jekje ra, je däkläksa̱ bas ia̱. 	 Ex noq tuˈn kynimbˈila tiˈj Dios, aku Dios nklon kyeˈy tukˈa tkyaqil tipin, tuˈntzintla tlajetjo kolbˈil, a bˈantnin tuˈn, ex ktzajil tyekˈin, aj tpon bˈaj tqˈijil.


jekäi ije̱k kjasha Pedro ia̱, je ukä ska doce wa ia̱. 	 Tbˈajlinxiˈ ikyjo, ok tyekˈin tibˈ te Pegr, ex kywutzjo kabˈlajaj, aye skˈoˈn tuˈn Jesús te t‑xnaqˈtzbˈin.


Jera Judío wa te ichaka ñaia̱: —¿Maka ije te ibiketsa minak ka ko̱nak sa̱ ia̱ rä na? Bäräle iminaju̱ rä Judío wa minelemi Griego wa sha̱naka, jeska Griego wa paktäk. 	 Tuˈntzin ikyjo, i ok ten Judiy qanilte kyxolx: ¿Jaˈtzila kxela qa nlay knet quˈn? ¿Mej qa antza kanin kyxol aj Judiy, noq jaˈchaqku najleqe kyojile tnam kyxol amaqˈ xjal, moj qa ma txiˈ xnaqˈtzil kye xjal nya Judiy?


Je o̱na ke̱i ska ra Jesús wa̱ dulanak wa ka je̱r ko̱ne iia̱. Ata Jesús oloi kanaka̱ kjepa ijewa je̱r ku̱a ite ra jekäi io̱na je rä ije ne ktei yöle, ñakäi je kte te ishe ssëta ditsä te iwa̱ iia̱ rä. 	 Te tnejil, mix ele qnikyˈa tiˈj tkyaqiljo lo, a awoˈy t‑xnaqˈtzbˈin; me yajxi, tej tjax Jesús toj kyaˈj, bˈeˈx bˈaj ul julkˈaj toj qkˈuˈja tkyaqiljo tzˈibˈintaq tiˈj toj Tuˈjil Tyol Dios, ex ikyxixsin otaq bˈajjo.


Sá je̱r ska ka sa ssër ta kjatele käi. Jishtä sá ñawäsikle ka̱jiska, bäi si̱ ra jishtä sá ñawäsikle bas wäna, ka je̱k ssë wà kuna ka wäsi̱wa kuna, jishtä Säkeklä käi, ka ditsä je̱rikä ja̱mi kuna, ata Säkeklä je̱r bäi shäke̱ wà, je ne wà sá ñassäke̱ rä. 	 Atzin jaˈlin nqo tzalaja tiˈjjo lo: Quˈn a qanmiˈn qˈmante qa bˈaˈn ma qo bˈetiˈy kyxolxjal, ayeˈ nya nimilqe, ex ikyxjo kyxola tukˈa jun qchwinqila saqxix ex junchˈin tumil. Atziˈn lo tzajnin tuˈn t‑xtalbˈil qMan Dios, ex nya te jun kynabˈlxjal te twutz txˈotxˈ.


Jeka ditsä minejulu ji o̱na rä su̱ak, demijulu Jesús kaldu ska te ale jäiyi ska be mineleksa̱julu je wakei ku̱a je̱tkelewa̱ Jesús klä säkätä ja̱mi pajielewa̱ni, je̱r tani bäi; je te ijewa suawa̱cha̱wa̱. 	 Bˈeˈxsin i bˈajetz kyej xjal lolte qa twutzxtaqjo otaq kybˈi. Ex atziˈn teˈ kykanin tkˈatz Jesús, iwleˈ ichin kyuˈn, aj otaq chi etz taqˈnil tajaw il toj tanmin. Atzaj ichin anetziˈn qˈuqletaq t‑xe tqan Jesús; iteˈktaq t‑xbˈalin, ex otaq tzul spikyˈeˈ toj twutz. Tuˈn ikyjo, bˈeˈx tzaj kyej xjal kyxobˈil.


Ñerä alaklä ekla duäke̱ pi ju̱ne e̱e̱na te, bitewa̱ doce año kje, je je̱k sikawa̱ ishäbe kja̱ne, te iwa̱ shönak je̱k ki̱ bata passawa̱. 	 Me toj bˈe attaq jun qya, otaq bˈant kabˈlajaj abˈqˈe tyabˈtlin tuˈn kyyabˈil. Tzaj laqˈe tiˈjxi Jesús, ex ok tmikoˈn ttxaˈn t‑xbˈalin,


Ata ijewa kukä kjäshtacha̱wa̱ iyika. Jera ijewa kjoyina ta̱i minaka̱ iki̱. 	 Me ayetzin kyej xjal, bˈeˈx ok kymaqsiˈn kyẍkyin, ex bˈeˈx i jaw ẍchˈin kujxix wen, ex ok tilj tiˈj Esteban.


Jewa demijulu jeska ra, ika̱kia ijewa ki̱ka Wikblu Sikina me̱naklä ijewa ia̱. 	 Tej kykanin, i naˈn Dios kyiˈj nimil te aj Samaria, tuˈn t‑xi kykˈmoˈn Xewbˈaj Xjan toj kyanmin,


Je ne ki̱ka yis ki̱ bas shena iju̱ñak bikö yis chichale kju̱atkäk bas ki̱ka käi, ñakäi Laodicea wa ki̱ka käi, ñakäi yi wa̱ ka yis su̱le kuna wa biköle ki̱ka käi. 	 Wajbˈila tuˈn kybˈintiˈy, qa tok tilil wuˈn kujxix wen, tuˈn kyel wena toj kynimbˈila, ex ikyxjo kyeˈ aj tnam Laodicey, ex kykyaqilxjo a naˈmx wiwliˈy kyuˈn.


“Jera ekla kie Ananías ni je rä se̱nak tsa̱na ka̱wei wa̱ iyile ja̱mi. Je rä yinak bäi Judío wa se̱nak jeska wa biköle wa̱. 	 Antza, chi Pabl, taˈyetaq jun ichin, Ananías tbˈi, jun xjal at‑xixtaq tchewil qMan Dios tiˈj, ex nkubˈ tnimintaqjo tkawbˈil Moisés. Tuˈntzintzjo, kykyaqiljo Judiy, a najleqetaq toj Damasco, tbˈanilxtaqjo kyyol tiˈj.


“Jekäi yi rä ka yis ja̱mi kuna, jewa rä kju̱atkäk yis da. Ñakäi yi rä ka ji tapawa̱k yis daña, je rä ituläk ju̱ami ebä. 	 Ankye jun xjal nya taj tuˈn tqˈoˈn te tibˈ wukˈiy, nqˈojin wiˈja. Ex ankye jun xjal mi n‑onin wukˈiy tuˈn tel kynikyˈxjal tiˈj Kolbˈil, noq nbˈaj tchitin, tzeˈnku jun aqˈnil kyˈaj, a tkyˈeˈ tuˈn tmojin tuˈn tjaw chmet twutz awal.


Je kte ka ju̱ñele kuna rä blelewa̱ ka̱ bakle mikle etkä etkä raté sa wale bakle saka saka skaté, ata jira je kjayina ije wa̱ sikii wa tso̱ ia̱. 	 junx tukˈa t‑xim, a ewintaq kywutzxjal atxix ojtxe. Ewintaq tuˈn Dios nej, me atziˈn jaˈlin, ma kubˈ tchikyˈbˈin Dios te Ttanim.


Jera ite iángel wa patkemi, ije te iwa̱ kolole wa tapawe̱miwa̱ etka yebä si̱wa̱ ju̱nak cuatro, jöi wà dia wà a̱mi wà jí wà skaté, ishäkä wätkerke̱wa̱ ska ma rä ka̱jöir wätkerke̱wa̱ ska.’ 	 Ajtzin nkˈula twutz txˈotxˈ, kchi tzajil nsmaˈn n‑angela, tuˈn kyok chmetjo jniˈ skˈoˈnqe wuˈn toj tkyaqil twutz txˈotxˈ.


Yi te yis biketsa ra jewa ia̱ io̱rmi jishtä kte yöle te ishe käi, jewa ja̱rka diklä kataka kseka tsikirmika̱. 	 Alkyejo knimil wiˈja, k‑anqˈil jun xlokˈ aˈ itzˈ tojxi tanmin, ikyxjo tzeˈnku nyolin toj Tuˈjil Tyol Dios.


Jera bas ssëno a̱naa, bas ka̱ssö, bas ia̱ je säkei tso̱ däksa̱ ta̱i ka̱jöir ska ki̱ka. Ata je su̱ta ijewa te jile bata shäk wa bakle bas yikaba wa kukacha̱wa̱ weikanak rä. 	 Qa ma tzikyˈx kyuˈn, chi tzeˈjixa, ex chi tzalajxa, quˈn ktzajil tqˈoˈn Dios nim t‑xel kyeˈy toj kyaˈj, tzeˈnku xi tqˈoˈn kye yolil Tyol Dios ojtxe, tuˈn nim ikyˈx kyuˈn tzeˈnkuˈ kyeˈ jaˈlin.


Ije ne wa̱ se̱ne kseka tso̱ rä. Je se̱ne kseka rä ka̱ oloi ye ditsä ia̱. 	 Tuˈn teˈ Yol at tkyaqil chwinqil, ex atziˈn chwinqil n‑el spikyˈe te jun yekˈbˈil tiˈj Dios toj kynabˈlxjal.


Jesús damiju̱ Galilea tipei kjä ja̱mi ra, ite bol ñawakwa ebä su̱a; je rä Simón, kinak Pedro ni irä, iel Andrés irä. Ijewa kla ju̱a kate tipä na, ijewa rä nima kukäk wa ki̱ka. 	 Nbˈettaq Jesús ttzi Nijabˈ te Galiley, tej t‑xi tkaˈyin kabˈe kyiẍil, kyitzˈin kyibˈ. Ataqtziˈn jun, Simun, a toktaq juntl tbˈi Pegr, junx tukˈa titzˈin, Andrés. Tzmataq nkux kyqˈoˈn kypa toj aˈ te tzuybˈil kyiẍ,


“Bas se̱r dä balewa̱ yis ja̱mi ra, ñakäi yis ktä tso̱ rä balewa̱ bas ja̱mi ra, ji sherke̱ bas ki̱ käi je kiö bas ku̱, jera je o̱rmi bas ia̱. 	 Qa kukx kymujbˈin kyibˈjiˈy wukˈiy, ex qa mi s‑el najjo nxnaqˈtzbˈiˈn toj kykˈuˈja, kyqanintza noq alkye kyaja, ex ok ktzajil qˈoˈn.


Jekäi io̱na kte yöle te ishe käi: “Abraham te Säkeklä biketsa, je wà ibiketsanaksa̱ wämo ye to̱ne käi”, ñakäi ikina rä Säkeklä salibä. 	 Ikytzin xjapineˈ ntqˈmaˈn Tuˈjil Tyol Dios. Chitzin kyjaluˈn: Kubˈ tnimin Abraham Diosch. Tuˈntzin tnimbˈiltz ikyjo, bˈaˈn ele twutz Dios.


Jera ijewa te ikúka: —Ke ije kuna ji yakei wakbläk ra, ka sá wa̱ idenetse̱ bä wäki̱. 	 Xi kytzaqˈwin te: Noqit nya jun bˈinchil il, mitla saj qiˈn twutza.


Ka irä jiye kuna ta, yi te isha iia̱: “Bäije bä deju̱ rä” ni ra, je rä ji yakei we̱ke̱ ije te je wa̱kña. 	 Quˈn atzin a kˈwel tziyinte, ajin ma tzˈok tqˈoˈn tibˈ tukˈa xjal, a nya wen tten.


“Je ne ki̱ka bas se̱no je̱r ki̱i̱, ka bas wa̱ ijuñer mane horaí wà bas blui däju̱ni rä ki̱ka. 	 Kyutzˈlinku kyibˈa toj kynimbˈila. Quˈn mi bˈiˈn kyuˈn alkye or kchin ula, a ayiˈn kyAjawiˈy.


Jekäi ijewa te iwätiaka̱ cruz ja̱mi ra, ijewa ina su̱a jile wà, ijewa wa̱ ji jienak iwa̱ bala pja̱klä, jibä mi ekla ekla wa̱ je su̱aklä iwa̱. 	 Bˈeˈxsin jaw kypejkˈiˈn xqˈuqil te Rom twutz cruz, ex bˈaj kubˈ kypaˈn t‑xbˈalin Jesús kywutz. Me nej, i bˈaj saqchan tiˈj alkyetaq tuˈn tkanbˈinte, tuˈn t‑xi tiˈn.


¿Mane bas sha̱ ia̱ yis kjatermi yis dä ji yakei wakbläk ni na? Yis te kte si̱ ne sha ra, ¿jiye ka bas te yis ktä kuke na? 	 ¿Ankye jun kye aku tzaj qˈmante, qa at jun il o bˈant wuˈn? Qatzin twutzxjo nyola, ¿Tiˈ quˈntz mi nxi kynimintza?


Ji biketse etkabä ki̱ka ite Egipto jawa̱ta̱na, ka suale kuna ka̱ tsa̱ku̱i kju̱atkawa̱ yika, jekäi ije chatkawa̱ doloiebä sa̱me̱ishärä ite ale ka juenak kuna je su̱e rami käi. 	 Noq tuˈn tnimbˈil Moisés, kyij ttzaqpiˈn Egipto kyukˈa tkyaqil t‑xjalil. Ex mix tzaje xobˈ te tqˈoj kawil, quˈn nyakuj otaq tzˈiwle Dios tuˈn, a nya qˈanchaˈl.


Tres día ra jula kolone diei yana Caná Galilea ska. Jera jeska Jesús a̱mi katke. 	 Tbˈajlinxiˈ oxe qˈij, bˈaj jun mejebˈlin toj tnam Caná, toj ttxˈotxˈ Galiley, ex antza taˈyetaqjo tnana Jesús.


Ba ssërmi baa a̱naa, ñakäi chu̱li̱i̱ ssërmi a̱naa iko̱na ra. 	 Okx ktzalajilxa tiˈj, ex nya oˈkxa; quˈn nimx txqantl ktzalajil tiˈj, aj tul itzˈje.


Kte si̱ wà yie ishe bas ia̱, sä ktei wabiketsanakläksa̱ ke̱i ska ra, je jukläyäkä wa buka̱nami rä e̱e̱na si̱ Sodoma irä Gomorra irä ke̱i ska wa buka̱nami tsa̱ta. 	 Twutzxix kxel nqˈmaˈn kyeˈy, qa toj tqˈijil paˈbˈin twutz Dios, kujxixtljo tkawbˈil Dios ktzajil kyibˈaj, tzeˈnku tzaj kyibˈajjo xjal ojtxe kyojjo tnam Sodoma ex Gomorra, tej kybˈaj tuˈn qˈaqˈ.


Jekäi idamiju̱ ra, ijewa te iwa̱ shönak je̱k ki̱ je shuami ña̱la ki̱. 	 Tej t‑xi xkye tbˈe Jesús, bˈeˈx i ok ten kyexjal likyˈilte jniˈ kytxoˈw tojile tbˈe.


“Ata jikäi yis ia̱ io̱na rä. Ka̱ moki̱ käi yis tkenawa̱ kja Damasco ska alemana ra, jera plaa ka̱jöir ska ka̱ wäñinaté olowa̱ si̱ yis pája̱mi shkiritkeksa̱. 	 Me tzuntaq nchin bˈeta ikyjo, ex chˈixtaq nkaniˈn toj Damasco, bˈalaqa kabˈlaj or ikyjo, noqx nnaˈbˈinkuy, tej tul tilkˈaj wiˈjaliˈy jun tqan tzaj tzajnintaq toj kyaˈj.