Exalted and throned on high, He lets the Spirit descend at His behest upon whichever of His servants He will, so that he may warn of the Day of Meeting, 	 У Ўз амри ила бандаларидан кимни хоҳласа, ўшанга мулоқот кунидан огоҳлантириши учун руҳни туширур. (Мулоқот- учрашув кунидан мурод қиёматдир.


And when they despaired of him, they conferred privately. 	 Ундан умидни узган чоғларида, четга чиқиб, хуфёна маслаҳат қилдилар.


Yet they had made covenant with God before that, that they would not turn their backs; and covenants with God shall be questioned of 	 (Кетиш учун ёлғон тўқиган Авс ибн Қайзийнинг қабиласи Бани Ҳорисадир. Уҳуд урушида ҳам ортга қочмоқчи бўлган эдилар.)


Would you then take him and his descendants to be your guardians, other than Me, when they are your clear enemy? 	 У ўз Роббининг амридан чиқди. Энди сизлар Мени қўйиб уни ва унинг зурриётларини дўст қилиб оласизларми?!


Surely I shall have your hands and feet cut off upon alternate sides. 	 (Бу ҳам барча фиръавнларга хос хусусият. Улар ўзларига қул бўлган фуқароларнинг ҳатто Аллоҳга иймон келтиришни ҳам ундан сўраб, илтижоланиб, адо этишларини хоҳлайдилар.


Suddenly, an earthquake jolted them and they were left motionless in their homes. 	 Бас, уларни шиддатли зилзила олди ва жойларида ўтириб қолдилар.


Will ye not then be admonished? 	 Ўйлаб кўрмайсизларми?


To Allah belongs all that is in the heavens and the earth. 	 Осмонлару ердаги нарсалар Аллоҳникидир.


so give true deliverance between me and them, and deliver me and the believers that are with me. 	 Бас, Ўзинг мен билан уларнинг орамизни яхшилаб очгин ва менга ҳамда мен билан бирга бўлган мўминларга нажот бергин», деди.


How We poured down water in torrents, 	 Албатта, Биз сувни роса қуйиб қўйдик.


So adore your Lord, O Mary, and pay homage and bow with those who bow in prayer." 	 (Бу ерда, Марямни Аллоҳ танлаб олганини, бошқалар каби оддий эмасликларини баён этилмоқда. Шу билан бирга, у кишининг, насоролар даъво қилаётганидек, «она худо» ёки «худонинг хотини» ҳам эмасликларини билвосита таъкидламоқда.)


Say: As for him who is in error, the Beneficent will verily prolong his span of life until, when they behold that which they were promised, whether it be punishment (in the world), or the Hour (of doom), they will know who is worse in position and who is weaker as an army. 	 Сен: «Ким залолатда бўлса, Роҳман унга муҳлат бериб қўйсин. Токи ўзларига ваъда қилинган нарсани — азобни ёки қиёматни кўрганларида, албатта, кимнинг мартабаси ёмонроқ ва аскари кучсизроқ эканини билурлар», дегин.


Indeed the tree of Zaqqum 	 Албатта, Заққум дарахти.


And if all the trees on earth were pens and the ocean (were ink), with seven oceans behind it to add to its (supply), yet would not the words of Allah be exhausted (in the writing): for Allah is Exalted in Power, full of Wisdom. 	 Агар ер юзидаги дарахтнинг барчаси қаламлар бўлиб, денгиз–уни ортида етти денгиз мадад бериб туриб (сиёҳ) бўлса ҳам, Аллоҳнинг калималари битмас. Албатта, Аллоҳ азиз ва ҳакимдир.


It is they who will be the inheritors, 	 Ана ўшалар ворис бўлгувчилардир.


They said, “These two are magicians who want to drive you out of your land with their magic, and to abolish your exemplary way of life. 	 Улар: «Албатта, бу иккови сеҳргардирлар. Сизни сеҳрлари билан ерларингиздан чиқаришни ва сизнинг афзал йўлингизни йўқотишни хоҳлайдилар.


Indeed, in My presence the messengers do not fear. 	 Зеро, Менинг ҳузуримда Пайғамбарлар қўрқмаслар!


Indeed We created man from a chosen soil. 	 Қасамки, батаҳқиқ, инсонни лой сулоласидан яратдик.


He will speak to the people in the cradle and in maturity and will be of the righteous." 	 Лекин Аллоҳ таоло Марямга унинг ҳомиладор бўлиб, Аллоҳнинг калимаси туфайли Масиҳ Ийсо ибн Марям деган фарзанд кўришини фаришталар орқали билдирмоқда. Шу билан бирга, унинг бошқа сифатларини ҳам санаб ўтмоқда.)


So give glad tidings to those who are doers of good. 	 Биргина ҳидоятга бошлаб қўйгани учун қанча такбир айтса, оз. Қурбонлик қилиш ҳам, Аллоҳнинг йўлида ҳар қандай қурбонлик беришга тайёр эканини кўрсатиш ҳам ўша ҳидоят учун Аллоҳ таолони улуғлашдир.)


It shall be theirs as a recompense and a retreat. 	 У (жаннат) улар учун мукофот ва қайтиш жойидир.


Whosoever, then, venerates Allah's sanctities will find it to be good for him in the sight of his Lord. 	 Ким Аллоҳ ҳаром қилган нарсаларга риоя қилса, бас, бу Робби ҳузурида унинг ўзи учун яхшидир.


Say: 'Whose is the earth, and whoso is in it, if you have knowledge?' 	 Сен: «Агар билсангиз, Ер ва ундаги кимсалар кимникидир?» деб айт.


When Moses came to him and narrated to him the whole of his story, he said: "Have no fear. 	 (Қизлар отасига ҳайвонларини суғориб берган ғариб йигит ҳақида, унинг мардлиги, шижоатлиги, яна ўзи ёлғиз сояда ўтириб қолганлиги ҳақида сўзлаб беришган. Ўшанда оталари қизлардан бирини ўша ғариб йигитни чақириб келиш учун юборади.


As for such, theirs will be Gardens of Eden, wherein rivers flow beneath them; therein they will be given armlets of gold and will wear green robes of finest silk and gold embroidery, reclining upon throne therein. 	 Остиларидан анҳорлар оқиб турадир. У ерда олтиндан бўлган билакузуклар ила безанурлар, шойи иплардан яхши либослар киярлар.


And they said, “God has taken a son.” 	 Улар: «Аллоҳ фарзанд тутди», дедилар. У (бундан) покдир.


Then We sent Musa and his brother Haroun, with Our communications and a clear authority, 	 Сўнгра биз Мусо ва биродари Ҳорунни оятларимиз ва очиқ ҳужжат ила юбордик.


If you obey, God will give you a goodly wage; but if you turn your backs, as you turned your backs before, He will chastise you with a painful chastisement.' 	 Фармонга итоат қилиб буйруқни бажарсангиз, яхшилар сафидан ўрин оласиз, яхши ажрларга эга бўласиз. Аммо аввалги сафаргидек, ортингизга қараб қочсангиз, Аллоҳ сизни аламли азоб ила азоблайди, деди.)


Is there anyone who would receive admonition? 	 Бас, буни эсловчи борми ўзи?!


They were unable to stand up, nor were they helped. 	 Бас, улар ўринларидан туролмадилар ва ёрдам ҳам ололмадилар.


And even if I return to my Lord, He will surely reward me well." 	 Агар Роббимга қайтарилсам, албатта, мен учун Унинг ҳузурида гўзал (мукофот) бордир», дер.


Say: 'I am only a human like you, revealed to me is that your God is One God. 	 Сен: «Мен ҳам сизларга ўхшаган башарман. Менга, шубҳасиз, илоҳингиз битта «илоҳ» экани ваҳий қилинди.


These will have a double reward for what they did; and they will reside in the Chambers, in peace and security. 	 (Ҳа, инсоннинг икки дунёдаги қадр-қиймати фақатгина иймони ва яхши амалига қараб белгиланади. Молу дунё ва бола-чақа ҳам иймонли ва солиҳ амалли кишиларгагина фойда бериши мумкин.


Say: 'Signs are in Allah's power alone. 	 Сен: «Албатта, оятлар фақат Аллоҳнинг ҳузурида», деб айт.


It is He who loosens the winds, bearing glad tidings before the Hands of His Mercy, and We have sent down pure water from the heaven, 	 У Ўз раҳмати олдидан шамолларни хушхабар қилиб юборган Зотдир. Ва осмондан пок сув туширдик.


Has there not been over Man a long period of Time, when he was nothing - (not even) mentioned? 	 Ҳақиқатда инсонга, у эсга олинадиган нарса бўлмаган бир замон келмадими?


And sent against them birds, in flocks, 	 Ва уларнинг устига тўп-тўп қушларни юбормадими?


Dwell you and your wife in the garden and eat from it a plenteous (food) wherever you wish and do not approach this tree, for then you will be of the unjust. 	 Унда нимани хоҳласаларингиз, енглар, ош бўлсин ва мана бу дарахтга яқин келманглар, бас, у ҳолда золимлардан бўласизлар", дедик.


And the day when We will raise up a witness from every nation – then there will be no leave for the disbelievers, nor will they be appeased. 	 Ҳар бир умматдан гувоҳ келтирган кунимизда, сўнгра куфр келтирганларга (узр учун) изн ҳам берилмас ва улар итобга ҳам қайтарилмаслар. (Қиёматда Аллоҳ таоло ўтган умматлардан ҳар бирига ўзининг Пайғамбарини гувоҳ қилиб келтиради.


And (as for) those who keep off from the worship of the idols and turn to Allah, they shall have good news, therefore give good news to My servants, 	 Тоғутдан, унга ибодат қилишдан четда бўлганларга ва Аллоҳга қайтганларга хушхабар бор. Бас, бир бандаларимга хушхабар бер.


So by your Lord, We shall assemble them and the devils – all of them – and bring them around hell, fallen on their knees. 	 Роббингга қасамки, Биз уларни ва шайтонларни, албатта, маҳшарга тўплаймиз, сўнгра уларни жаҳаннам атрофига тиз чўккан ҳолларида ҳозир қиламиз.


And the king said: "Bring him to me." 	 Подшоҳ: «Уни менга келтиринглар», деди.


We requited them with that for their ingratitude. 	 Уларни ношукрлик қилганлари учун ана шундоқ жазоладик.


So do you not perceive?” 	 Кўрмайсизларми?!» деб айт.


Indeed before that We subjected the Pharaonites to the same test. 	 Батаҳқиқ, улардан олдин Фиръавн қавмини синадик.


The God of mankind, 	 Одамлар Илоҳидан паноҳ сўрайман.


Say: "Why then does He punish you for your sins?" 	 Балки сизлар У яратган башардирсизлар.


They shall be adorned with bracelets of gold and arrayed in green garments of silk, and brocade, reclining therein on couches; how excellent is their reward and how fine is their resting place! 	 У ерда олтиндан бўлган билакузуклар ила безанурлар, шойи иплардан яхши либослар киярлар. Улар у ерда сўриларда ёнбошлаган ҳолда бўлурлар.


To God belongs the Unseen in the heavens and the earth. 	 Осмонлару ернинг ғайби(ни билмоқ) Аллоҳга хосдир. Ишнинг барчаси Унга қайтарилур.


and how the earth is spread out? 	 Ва ерни қандоқ текислаб қўйилганига?


He said, “Yes, and you will then become close to me.” 	 У: «Ҳа. Ва, албатта, менинг яқин кишиларимдан бўлурсизлар», деди.


Verily, I have abandoned the religion of a people that believe not in Allah and are disbelievers in the Hereafter (i.e. the Kan'aniun of Egypt who were polytheists and used to worship sun and other false deities). 	 У кишининг ақидалари ва даъват қилаётган динлари бошқа динлар қатори Аллоҳга ва охират кунига иймон келтиришга асосланган. Бу икки унсур ҳамма Пайғамбарларнинг ақидасидир.)


Verily the ear, the eye, the heart, each will be questioned. 	 Албатта, қулоқ, кўз ва дил — ана ўшалар, масъулдирлар.


This is only what they say and it is similar to what the unbelievers who lived before them had said. 	 Бу оғизлари билан айтган гапларидир. Аввалги куфр келтирганларнинг гапига ўхшатадилар.


He is indeed the Supreme Creator, the All Knowing: 	 У ўта яратгувчи, ўта билгувчи зотдир.


Observe, then, what was the end of those that had been warned, 	 Бас, огоҳлантирилганларнинг оқибати қандоқ бўлганига назар сол.


When it is said to them: "Come to what Allah hath revealed, and to the Messenger": Thou seest the Hypocrites avert their faces from thee in disgust. 	 Агар уларга: «Аллоҳ нозил қилган нарсага ва Пайғамбар ҳузурига келинглар», дейилса, мунофиқлар сендан тамоман юз ўгирганларини кўрасан.


And there We made gardens of palms and vines, and in it We caused fountains to gush forth, 	 Ва унда хурмо ва узум боғлари яратдик ҳамда ичидан булоқларни чиқардик.


Their eyes will be humbled, and humiliation shall spread over them for they were already ordered to prostrate themselves when they were undiminished. 	 Уларнинг кўзлари қўрқинчга тўла, хорлик ўраб олган. Ва дарҳақиқат, улар саломатлик ҳолларида сажда қилишга чақирилган эдилар.


Satan was correct in his assessment of them and they all followed him, except for a band of true believers, 	 Батаҳқиқ, иблис улар ҳақидаги гумонини рўёбга чиқарди. Бас, фақат бир гуруҳ мўминлардан бошқалари унга эргашдилар.


He is our Maula (Lord, Helper and Protector)." 	 Мўминлар Аллоҳгагина таваккал қилсинлар», деб айт. (Яъни, бизга нима етса ҳам, Аллоҳдан етади.


On the Day when He says: 'Be' it shall be. 	 Ва У ҳакийм ва хабардор Зотдир. (Аллоҳ таоло бутун борлиқни, жумладан осмонлару ерни ҳақ ила яратган Зот.


To Him belongs everything in the heavens and everything on earth. 	 Албатта, Аллоҳ, Унинг Ўзигина беҳожат ва мақталган зотдир. (Аллоҳ таоло осмонлару ердаги нарсаларга эга бўлганидан, У зотнинг ҳеч бир нарсага ҳожати йўқ.


And thou shalt surely know them by the mode of their speech. And Allah knoweth your works. 	 Аллоҳ амалларингизни билиб турур. (Мунофиқлар ўз кирдикорларини қанчалик яширсалар ҳам, ўзларини Ислом учун фидокор қилиб кўрсатсалар ҳам, Қалбларида касали бўлгани учун нифоқлари ошкор бўлади.)


And Allah is All-Hearer, All-Knower. 	 (Оятда васфи келган мунофиқлар аъробийлардир. Улар мусулмонларга ўзларининг сири очилиб қолишидан қўрқиб, закот беришга ва жиҳод учун баъзи бир сарфларни қилишга мажбур бўладилар.)


So taste you (the results of your evil actions); no increase shall We give you, except in torment. 	 Бас, татиб кўринглар, сизларга азобдан бошқа ҳеч нарсани зиёда қилмасмиз.


And they ask thee of Zul Qarnain. 	 Сендан Зулқарнайн ҳақида сўрарлар. сен: «Сизга унинг ҳақидаги зикрни тиловат қилурман», дегин. (Баъзи ривоятларда яҳудийлар сўраган, дейилса, бошқаларида яҳудийлар ўргатган, қурайшликлар сўраган, ҳам дейишади.


To Him is due the primal origin of the heavens and the earth: When He decreeth a matter, He saith to it: "Be," and it is. 	 Исломий тасаввурдан бошқа тасаввурлар фалсафаларнинг катта хатоси Холиқ (яратувчи) билан махлуқ (яратилмиш) орасидаги фарқни тушунмасликдадир. Ислом назарияси бўйича, маҳлуқлар тамом бошқа, Холиқ тамом бошқа мавжудлик.


We thus explain the revelations for you, so that you may understand. 	 Дарҳақиқат, сизларга оятларни баён қилдик, шоядки ақл юритсангизлар.


And among them are some who criticize you concerning the [distribution of] charities. 	 Улардан садақалар ишида сенга айб қўядиганлари ҳам бор.


And Pharaoh proclaimed among his people: “My people, do I not have dominion over Egypt, and are these streams not flowing beneath me? 	 Фиръавн ўз қавмига: «Эй қавмим! Миср мулки ва мана бу остимдан оқиб турган анҳорлар меники эмасми?!


He said: "I am better than he. 	 У: «Мен ундан яхшиман.


Forsake not Wadd, nor Suwa', nor Yaghuth and Ya'uq and Nasr. 	 (Шайтон васвасаси туфайли кишилар ҳайкалларга сиғинишининг баёни ушбу оятда нозил қилингандир.)


Have they not the vision? 	 Ахир, кўрмайдиларми?!


Never think that those who are killed in the way of God are dead. 	 Аллоҳнинг йўлида қатл бўлганларни ўликлар деб ҳисобламанглар.


Thus some of them were guided by God, and ruin was justified on some. 	 Бас, ер юзида сайр қилиб юриб ёлғонга чақирувчиларнинг оқибати қандай бўлганига назар солинг. (Ҳидоят йўлини ихтиёр қилиб, унга интилганларни Аллоҳ таоло ҳидоятга йўллади.


And do not coerce them in order to take away some of what you had given them, unless they commit a proven adultery. 	 (Ушбу оят Исломдан олдинги даврда аёл кишига зулм ва жабр шаклида жорий қилинган баъзи одатларни ботил этмоқда. Жумладан, жоҳилий арабларнинг одати бўйича, эркак киши вафот этса, унинг хотини ҳам бошқа молу мулки қатори қариндошларига мерос бўлиб қолар эди.


Were you to follow their desires after all the knowledge that has come to you, you would certainly have been one of the unjust. 	 (Ушбу ояти каримада аҳли китобларнинг табиати, феълидаги муҳим нуқта тушунтириляпти: уларга ҳужжат-мужжат керак эмас, уларнинг Исломга нисбатан душманликлари далил ва тушунчанинг етишмаслигидан эмас, балки билиб, тушуниб туриб қилинаётган душманликдир. Аҳли китоблар қиблангга эргашмайдилар, дейилишидан ҳам қибла бутун бошли дин ва миллатнинг рамзи эканлиги кўриниб турибди.)


If you drive them away you will only be unjust. 	 У кишига ҳам ризқни Аллоҳ беради. Ёки Пайғамбар (с. а. в.) улар билан ўтирсалар, камбағал, уларни ҳузурларидан ҳайдаб, бойларга юз бурсалар, бой бўлиб қолмайдилар.)


So bring our ancestors back, if you are truthful." 	 Агар ростгўй бўлсангиз, ота-боболаримизни келтиринглар».


Did you not see that Allah has made all whatever is in the heavens and all whatever is in the earth, subservient for you and bestowed His favours upon you in full, both visible and hidden? 	 Аллоҳ сизларга осмонлардаги нарсаларни ва ердаги нарсаларни беминнат хизматкор қилиб қўйганини ва сизга зоҳирий ва ботиний неъматларни мукаммал қилиб берганини билмадингизми?! Одамлардан илмсиз, ҳидоятсиз ва ёритувчи китобсиз Аллоҳ ҳақида тортишадиганлари ҳам бор.


Such is the seizing of your Lord when He seizes the townships that are wrongdoing. 	 Роббинг золим шаҳарларни ушлаганида, ана шундай ушлайдир.


And do not be like those who became divided and disputed after the clear signs had come to them; and for them is a terrible punishment. 	 Ўзларига очиқ баёнотлар келганидан кейин бўлиниб ихтилофга тушганларга ўхшаш бўлмаганлар, ана ўшаларга улуғ азоб бордир.


Then whoever alters the bequest after he has heard it - the sin is only upon those who have altered it. 	 Албатта, Аллоҳ эшитувчи ва билувчидир. (Яъни, ўлаётган одамнинг васиятини эшитган одам у ўлгач, васиятини ўзгартириб, мол-дунёсининг васиятга мувофиқ тақсимланмаслигига сабаб бўлса, гуноҳкорлардандир.


maybe Allah shall pardon these, for Allah is All-Pardoning, All-Forgiving. 	 Ана ўшалар, шоядки, Аллоҳ уларни афв этса. Зотан, Аллоҳ афв этувчи ва мағфират қилувчи зотдир.


To make them flee, and for them is a never-ending punishment. 	 Ҳайдалурлар! Улар учун узлуксиз азоб бордир.


If He wills, He can do away with you and produce a new creation. 	 Агар истаса, сизларни кетказиб, янги халқ келтиради.


Do they have doubts or are they afraid that God and His Messenger may do injustice to them? 	 Ёки шубҳа қилдиларми?! Ёхуд Аллоҳ ва Унинг Пайғамбари уларга зулм қилишидан қўрқадиларми?!


He said, ‘I am Joseph, and this is my brother. 	 У: «Мен Юсуфман, мана бу иним.


And We did not destroy any city except that it had warners 	 Биз бирон шаҳар-қишлоқни ҳалок қилган бўлсак, албатта, унинг огоҳлантиргувчилари бўлган.


No fear shall come upon you nor is it ye who will grieve. 	 Сизга хавф йўқ ва сиз хафа ҳам бўлмайсиз, дейилди-ку!» дерлар.


You are the best of the merciful." 	 Ўзинг раҳм қилгувчиларнинг яхшисисан», деб айт.


Enable additional components 	 Қўшимча компонентларни фаоллаштириш


When Hell is set ablaze, 	 Ва, вақтики, жаҳаннам қиздирилса.


Abraham was kind and clement. 	 Ана шу ваъдага вафо қилиш учун отасига истиғфор айтди, холос. Кейинчалик унга отаси Аллоҳнинг душмани эканлиги аён бўлди.


How blessed was the answer which he received. 	 Бас, нақадар яхши ижобат қилгувчимиз. (Нуҳга ўхшаб илтижо этган бандаларимизнинг дуоларини доимо ижобат қиламиз.)


Far too exalted is God for what they associate with Him. 	 Мўмин-иймон ва омонликни берувчи. Муҳаймин-ҳамма нарсани қамраб олувчи, яъни, Аллоҳ бандаларнинг барча ҳолатларининг гувоҳи бўлиб туради, ундан ҳеч нарса махфий қолмайди.


We realized that we cannot defeat God on earth, and that we cannot escape Him by fleeing. 	 Ва, албатта, биз Аллоҳни ер юзида ожиз қолдира олмаслигимизга ва ундан қочиб қутила олмаслигимизга ишондик.


He replied: "Did I not tell you that you will not be able to patiently bear with me?" 	 У: «Сенга, албатта, мен билан бирга бўлишга сабр қила олмайсан демабмидим?!» деди.


We created the heavens and the earth and all between them in Six Days, nor did any sense of weariness touch Us. 	 Бизнинг кунларимиз дунё яратилганидан сўнг, ер курасини айланиши ҳолати ва вақтига мувофиқ яратилган. Табиийки, бу олти куннинг масофаси ва миқдорини ёлғиз Аллоҳ таоло билади.)


Say, ‘What thing is greatest as witness?’ 	 У мен билан сизларнинг ўртангизда гувоҳдир. Менга ушбу Қуръонни, унинг ила сизларни ва у етиб борганларни огоҳлантиришим учун ваҳий қилинди.


Your Lord is the Forgiving One, the possessor of mercy. 	 Ва Роббинг сермағфират ва раҳм-шафқат соҳиби зотдир.


For them is an abode of peace with their Lord. 	 Уларга Роббилари ҳузурида дорус-Салом ( тинчлик уйи ) бордир.


And on the Day when He will muster them all and will ask the angels: “Are they the ones who worshipped you?” 	 Уларнинг барчаларини жамлайдиган, сўнгра У зот фаришталарга: «Анавилар сизларга ибодат қилган эдиларми?» дейдиган кунда.


So We commanded you to follow the way of Abraham the upright who was not of idolaters. 	 Сўнгра сенга: «Иброҳимнинг ҳаққа мойил миллатига эргаш. У мушриклардан бўлмаган эди», деб ваҳий қилдик.


“The one who appointed another God along with Allah – so both of you fling him into the severe punishment.” 	 Аллоҳ билан бирга бошқани илоҳ қилиб олганни шиддатли азобга ташланг!


Then he shall find himself in a life of bliss; 	 Бас, у розилик ҳаётидадир.


He said, ‘So shall it be. Your Lord says, ‘‘It is simple for Me.’’ And so that We may make him a sign for mankind and a mercy from Us, and it is a matter [already] decided.’ 	 У: «Ана шундай, Роббинг айтдики, бу Мен учун осондир ва уни одамларга белги қилиш учун ҳамда Биздан раҳмат бўлиш учун, бу, ҳукми чиқиб бўлган ишдир», деди.


Glory to You! 	 Аммо бундай қилмадилар. Қавмларига зарда қилиб, юртларидан чиқиб кетдилар.


Of a drop of seed. 	 Нутфадан яратди.


%s is not available 	 %s йўлга қўйилмаган


Musa said unto his people: seek help in Allah and persevere; verily the earth is Allah's; He maketh whomsoever He willeth of His bondmen inherit it, and the happy end is of the God-fearing. 	 Мусо ўз қавмига: «Аллоҳдан ёрдам сўранглар ва сабр қилинглар. Ер Аллоҳники, уни бандаларидан кимни хоҳласа, ўшанга мерос қилиб беради.


Or do they reckon, those who do evil deeds, that they will outstrip Us? 	 Ёки ёмонликларни қиладиганлар Биздан қочиб қутулишни ўйлайдиларми?


Had they (the hypocrites) wanted to join your army, they would have prepared themselves, but God did not wish to motivate them, so He caused them to linger behind with those whose joining you in battle would be of no use. 	 (Ўша иймонсиз мунофиқларда, аслида, жиҳодга чиқиш нияти бўлса, аввалдан тайёргарлик кўриб қўйган бўлар эдилар. Сафарбарлик эълон этилгандан сўнг турли баҳоналар қилиб, жиҳоддан қолишга изн сўраб келишлари, уларнинг жиҳодга чиқиш ниятлари йўқлигидандир.)


with neither hollows nor upthrust mounds to be seen. 	 У ерда чуқур ҳам, дўнг ҳам кўрмассан.


Is it that ye would inform Him of something which He knoweth not in the earth? 	 Йўқ, куфр келтирганларга макрлари зийнатлаб кўрсатилди ва улар йўлдан тўсилдилар. Аллоҳ кимни залолатга кетказса, унга ҳеч бир ҳидоятчи бўлмас.


See, how was the end of the corrupt workers! 	 Аммо билиб туриб, зулм юзасидан, иймонни менсимасдан, кибр қилган ҳолларида инкор этдилар. Бу инкорнинг оқибати нима билан тугаши маълум ва машҳурдир.)


The ignorant ones who had stayed behind will now say to you, “Our wealth and our families prevented us from going by keeping us pre-occupied, therefore seek forgiveness for us”; they utter with their tongues what is not in their hearts; say, “So does anyone have any control over you against Allah, if He wills to harm you or provide you benefit? 	 Сен: «Агар Аллоҳ сизга зарарни ирода қилса ёки сизга манфаатни ирода қилса, ким сизларни Аллоҳдан (келадиган) бирор нарсадан (тўсишга) молик бўладир? Балки Аллоҳ қилган амалларингиздан хабардордир», деб айт.


"But we are host all assembled, amply fore-warned." 	 Албатта, биз ҳаммамиз ҳушёрмиз», деб.


Or they may say, "He forged it," Say, "Bring ye then ten suras forged, like unto it, and call (to your aid) whomsoever ye can, other than Allah!- If ye speak the truth! 	 Сен: «Бас, агар ростгўй бўлсаларингиз, Аллоҳдан бошқа кимни чақиришга қодир бўлсангиз, чақириб, бунга ўхшаш ўнта тўқилган сура келтиринг-чи», дегин. (Мушрикларнинг аввалги оятда келган «Пайғамбарга хазина туширса ёки у билан бирга фаришта ҳам Пайғамбар этиб юборилсагина унга эргашамиз», деган мантиқсиз гаплари етмаганидек, улар: «Қуръонни Пайғамбарнинг ўзи тўқиб олган», ҳам дейдилар.


[Abraham] said, "Indeed, I will emigrate to [the service of] my Lord. 	 Тафсирчи уламоларимиз оятдаги «Албатта, мен Роббимга ҳижрат қилгувчиман» жумласини ким айтгани тўғрисида икки хил фикр билдирганлар. Баъзилари, бу гапни Лут алайҳиссалом айтган, десалар, кўплари, Иброҳим алайҳиссалом айтган, дейдилар.


And with Our mercy We bestowed upon him his brother Haroon, a Prophet. 	 Ва унга Ўз раҳматимиздан оғаси Ҳорунни Пайғамбар қилиб ҳадя этдик. (Оғалари Ҳоруннинг Пайғамбар бўлишини Мусонинг алайҳиссалом ўзлари Аллоҳ таолога дуо қилиб сўраган эдилар.)


Your Allah is only Allah, than Whom there is no other Allah. 	 Албатта, сизнинг илоҳингиз Аллоҳдир, холос. Ундан ўзга ибодатга сазовор зот йўқдир.


Inform us of its interpretation; indeed, we see you to be of those who do good." 	 Биз сени, шубҳасиз, яхши амал қилгувчилардан, деб билмоқдамиз».


And do they serve, apart from God, that which has no power to provide them anything from the heavens and the earth and can do nothing? 	 Ва Аллоҳдан ўзга уларга осмонлару ердан ҳеч бир ризққа молик бўла олмайдиган ва ҳеч нарсага қодир бўла олмайдиган нарсаларга ибодат қиладиларми? (Аллоҳдан ўзга ибодат қилаётган ўша нарсаси нима эканини ўйлаб кўрмайдими?


Verily they are unbelievers who say: "The Messiah, son of Mary, is God." 	 Батаҳқиқ Масиҳ ибн Марям Аллоҳдир, деганлар ҳам кофир бўлдилар.


Take not My enemies and your enemies (i.e. disbelievers and polytheists, etc.) as friends, showing affection towards them, while they have disbelieved in what has come to you of the truth (i.e. Islamic Monotheism, this Quran, and Muhammad SAW), and have driven out the Messenger (Muhammad SAW) and yourselves (from your homeland) because you believe in Allah your Lord! 	 Агар Менинг йўлимда жиҳод қилиб ва розилигимни сўраб чиққан бўлсангиз, Менинг душманларимни ва ўзингизнинг душманларингизни дўст тутманглар. Сизлар уларга дўстлик қиласизлар, улар бўлса сизларга келган ҳаққа куфр келтирарлар.


Or have you become unafraid of the One Who controls the heavens, that He will not send a torrent of stones upon you? 	 Ёки осмондаги зот сизларга азоб шамолни юборишидан омонда бўлдингизми?


Say not (to the Messenger Peace be upon him) Ra'ina but say Unzurna (Do make us understand) and hear. 	 Ва кофирларга аламли азоб бўлур. (Cаҳобаи киромлар ўрганиши лозим бўлган нарсаларни сабоқ олсалар, Пайғамбаримиз алайҳиссалату вассаламга, «Роъина», яъни, кузатиб туринг, тушуниб, ўзлаштириб олайлик, дейишар экан.


Hast thou not seen how that God makes the night to enter into the day and makes the day to enter into the night. and He has subjected the sun and the moon, each of them running to a stated term, and that God is aware of what you do? 	 Аллоҳ кечани кундузга киритишини ва кундузни кечага киритишини, қуёш ва ойни беминнат хизматкор қилиб қўйганини, уларнинг ҳар бири белгиланган муддат томон юришини ва, албатта, Аллоҳ нима амал қилаётганингиздан хабардор эканини кўрмадингми?!


"If you want to gather the fruits, let us go early to the plantation." 	 «Агар терадиган бўлсангиз, экинзорингизга эртароқ боринг», деб.


And he whom Allah guideth, for him there can be no misleader. 	 Кимни Аллоҳ ҳидоятга солса, бас, унинг учун ҳеч бир залолатга кетказгувчи йўқ.


And those who respond to their Lord and keep up prayer, and their rule is to take counsel among themselves, and who spend out of what We have given them. 	 Роббиларига ижобат қилган, намозни тўкис адо этган, ишлари ўзаро шуро ила бўлган ва уларга ризқ қилиб берган нарсаларимиздан инфоқ қиладиганлар учундир.


He (Joseph) said: 'It was she who sought to seduce me' and a witness (an infant) of her people bore witness, saying: 'If his shirt is torn from the front, she is speaking the truth and he is one of the liars, 	 У: «Унинг ўзи менинг нафсимни хоҳлади», деди. У(хотин)нинг аҳлидан бир гувоҳ гувоҳлик берди ва: «Агар унинг кўйлаги олд томондан йиртилган бўлса, бас, хотин рост айтибдир, у ёлғончилардандир.


(They say): Alas for us! 	 Йўқ! Бизлар зулм қилгувчилар эдик», дерлар.


Surely Allah enjoins justice, kindness and the doing of good to kith and kin, and forbids all that is shameful, evil and oppressive. 	 (Абдуллоҳ ибн Масъуддан (р. а.) қилинган ривоятда у киши: «Қуръондаги энг жамловчи оят шу оятдир. Эргашиладиган яхшиликни ҳам, четланиши лозим бўлган ёмонликни ҳам жамлаб зикр қилган», дейдилар.


We never sent any messengers before you who did not eat food and walk in the market-place. 	 Биз сендан олдин юборган Пайғамбарларимиз ҳам, албатта, таом ер ва бозорларда юрар эдилар. Баъзиларингизни баъзиларингизга синов қилдик.


Praised be He and High Exalted above all that ye associate (with Him)! 	 Аллоҳ улар келтираётган ширкдан пок ва юксак зотдир.


and will be told, "Suffer the torment which you wanted to experience immediately". 	 «Азобингизни татиб кўринг», сиз қачон бўлур? деб шошилган нарса-шу» (дейилур).


We had drowned the people of Noah when they had accused the apostles of lies, and turned them into an example for men. 	 Ва Нуҳ қавми Пайғамбарларни ёлғонга чиқарганларида ғарқ этдик ва уларни одамларга ибрат қилдик.


indeed, that is no great thing for Allah. 	 Бу эса, Аллоҳ учун қийин эмас.


[We would then be] like one whom the devils enticed [to wander] upon the earth confused, [while] he has companions inviting him to guidance, [calling], 'Come to us.' 	 Сен: «Албатта, Аллоҳнинг ҳидояти ҳақиқий ҳидоятдир. Оламларнинг Роббига таслим бўлишга амр қилинганмиз», деб айт.


God does not love the transgressors. 	 Зотан, У ҳаддан ошувчиларни севмас.


And never say of anything, "Indeed, I will do that tomorrow," 	 Зинҳор бир нарсани: «Буни эртага албатта қилгувчиман», дема.


See how We make plain to them Our signs. 	 (Биби Марям бинти Имрон Аллоҳнинг айтганларини, амру фармонини тасдиқловчи–сиддиқадир. Содиқ, пок бир бандадир.


The pilgrimage is (in) the well-known months, and whoever is minded to perform the pilgrimage therein (let him remember that) there is (to be) no lewdness nor abuse nor angry conversation on the pilgrimage. 	 (Ўзига ҳажни фарз қилиш–ҳажни ният қилиб, иҳромга кириш деганидир. Демак, ундай одамга шаҳвоний ишлар, яъни, жинсий яқинлик ва унинг ҳақидаги гап-сўзларни сўзлаш мумкин бўлмайди.


Many before them acted with similar temerity. 	 Улардан олдингилар ҳам шундай қилган эдилар.


Unto those who have done good is the good (reward) and an increase: neither darkness nor abjection will cover their faces. 	 Гўзал амал қилганлар учун гўзал савоб ва зиёдалик бордир. Уларнинг юзларини қаролик ҳам, хорлик ҳам қопламас.


And We did not make the prophets forms not eating food, nor were they immortal [on earth]. 	 Биз уларни таом емайдиган жасад қилганимиз йўқ. Улар абадий қолгувчи ҳам бўлган эмаслар.


Lo! he was a saint, a prophet. 	 Албатта, у сиддиқ ва Набий бўлган эди.


Spend of the good things which you have (legally) earned, and of that which We have produced from the earth for you, and do not aim at that which is bad to spend from it, (though) you would not accept it save if you close your eyes and tolerate therein. 	 Касб қилган пок нарсаларингиздан ва Биз сизларга ердан чиқариб берган нарсаларимиздан садақа қилинглар. Нопокни қасд этиб садақа қилманг.


Should you be righteous, He is indeed most forgiving toward penitents. 	 Агар аҳли солиҳлардан бўлсангиз, албатта, У сертавбалар учун сермағфиратдир.


And they ask you concerning orphans. 	 Сен: «Уларга ислоҳ қилиш яхшидир», деб айт. Агар уларнинг (молларини) аралаштириб юборсангиз, бас, биродарларингиз.


And We have already destroyed your kinds, so is there any who will remember? 	 Дарҳақиқат, Биз сизга ўхшаганларни ҳалок қилдик. Бас, буни эсловчи борми ўзи?!


STRING 	 САТР


They said, "Fear not, nor grieve. 	 (Лутнинг алайҳиссалом Аллоҳ юборган фаришталарни кўриб хафа бўлишларига сабаб бор эди. Аввалло, элчи-фаришталар навқирон ҳуснли йигитлар қиёфасида келган эдилар.


Would any of you like to eat the flesh of his dead brother? 	 Сизлардан бирорталарингиз ўзининг ўлган биродарининг гўштини ейишни яхши кўрадими? Ҳа, ёмон кўрасизлар.


And the doors of their houses and the couches on which they recline, 	 Ва уйларининг эшикларини ҳам, устида ёнбошлаб ётадиган сўриларини ҳам (кумушдан қилиб қўяр эдик).


and has taught him articulate speech. 	 Унга баённи ўргатди.


Save worshippers. 	 Магара намоз ўқувчиларгина мустаснодир.


O dear Prophet (Mohammed – peace and blessings be upon him)! 	 Агар аёлларни талоқ қиладиган бўлсангиз, иддалари учун қилинг ва иддани ҳисобланг ва Алоҳга тақво қилинг. Уларни уйларидан чиқарманглар ва ўзлари ҳам чиқмасинлар, илло, очиқ-ойдин фоҳиша иш қилган бўлсалар (чиқарилурлар).


And forgive my father; verily he is of the erring. 	 Ва отамни мағфират қил. Албатта, у адашганлардан бўлди.


What is the matter with you that you deny the greatness of God, 	 Сизларга нима бўлдики, Аллоҳнинг азаматини ўйлаб кўрмайсизлар?


lblis said; bethinkest Thou: This one whom Thou hast honoured above me- if Thou deferrest me till the Day of Judgment, shall surely seize his progeny save a few. 	 У: «Менга хабар бер-чи, мендан устун қилганинг шуми? Агар мени қиёмат кунигача қўйиб қўйсанг, унинг зурриётининг озгинасидан бошқасини жиловлаб оламан», деди.


When you return their property, make sure you have witness. 	 Уларга ўз молларини топшираётганингизда гувоҳлар келтиринг.


But alas for the Unbelievers for a terrible penalty (their Unfaith will bring them)!- 	 Кофирлар ҳолига шиддатли азобдан вой бўлсин.


All that is in the life to come and all that is in this life belongs only to God. 	 Зеро, охират ҳам, дунё ҳам Аллоҳникидир.


So by oath of the late evening’s light. 	 Шафақ билан қасамки.


The unbelievers have always been your sworn enemies 	 Албатта, кофирлар сизга очиқ душмандирлар.


Surely He comprehends everything. 	 Албатта, У зот ҳар бир нарсани ихота қилгувчидир. (Унга рўбарў бўлишдан қочиб қаерга борадилар?)


For you is your religion, and for me is mine. 	 (Бу сурада Ислом эълон қилган ақида эркинлиги ўз аксини топган. 1400 йил аввал эълон қилинган бу ҳуррият оёқ ости қилинганда, инсоният улкан зарарлар тортди.)


No sooner than We bestow mercy on a people after hardship has hit them than they begin to scheme against Our signs. 	 Мусибат кўтарилганида эса, ҳаммаси ёдидан чиқади, туғёнга кетади ва яна гуноҳ ишларга ботади. Ушбу ҳолат ояти каримада: «Қачонки одамларга уларга етган зарардан сўнг раҳматни тотдирсак, баногоҳ, уларда оятларимиз ҳақида макр бўлур», деб васф қилинмоқда.


And whosoever of them should say: verily I am a god beside Him, such a one We shall requite with Hell; Thus We requite the wrong- doers. 	 Улардан ким: «Мен ундан ўзга илоҳман», деса, бас, ўшани жаҳаннам ила жазолармиз. Золимларни шундай жазолармиз.


They said, "Then bring him before the eyes of the people, that they may bear witness." 	 Улар: «Уни одамлар кўзи олдига олиб келинглар. Шоядки гувоҳ бўлсинлар», дедилар.


Warn them of that Day of Anguish, when the matter is determined whilst heedlessly they disbelieve. 	 Уларни ҳасрат кунидан, иш битмиш пайтидан огоҳ қил. Улар ғафлатдадирлар, улар иймон келтирмаслар.


You are indeed the only wise and rightly-guided man!" 	 (Мадян аҳолисининг бу гапи ҳозирги жоҳилият аҳлининг Исломга даъват қилувчига: «Намозингни ўқисанг-чи бизнинг ишларимизга аралашмасдан», деган гапларининг худди ўзи.)


God multiplies for whom He wills. 	 Ва Аллоҳ кимга хоҳласа, яна кўпайтириб берадир.


As to what they did. 	 Қилиб юрган ишлари ҳақида.


(It is) in Books held (greatly) in honour, 	 Ҳурматланган саҳифалардадир.


If anyone withdraws himself from remembrance of (Allah) Most Gracious, We appoint for him an evil one, to be an intimate companion to him. 	 Ким Роҳманнинг эслатмасидан шабкўр бўлиб олса, Биз унга шайтонни яқин қилиб қўюрмиз, бас, у унга доимий ҳамроҳ бўлур.


If only an angel was sent down with him, to be alongside him a warner.” 	 Унга бир фаришта туширилса эди, у билан огоҳлантиргувчи бўлар эди.


"We should indeed invent a lie against Allah, if we returned to your ways after Allah hath rescued us therefrom; nor could we by any manner of means return thereto unless it be as in the will and plan of Allah, Our Lord. 	 Агар сизнинг миллатингизга Аллоҳ бизга ундан нажот бергандан сўнг қайтсак, батаҳқиқ, Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқиган бўламиз. Биз учун унга қайтиш мутлақо мумкин эмас, магар Роббимиз–Аллоҳ хоҳласагина (мумкин).


On top of that they will take a solution of scalding water. 	 Сўнгра, бунинг устига, улар учун ўта қайноқ сувдан аралаштирма ҳам бор.


We know very well what the earth takes away from them: We hold a book which records all things. 	 Ҳақиқатда Биз уларни ер камайтираётганини билдик ва Бизнинг ҳузуримизда сақловчи китоб бор. (Ўлик кўмилгандан кейин аста- секин чириб, камайиб тупроққа қўшила боради.)


And put forward to them the example of two men; unto one of them We had given two gardens of grapes, and We had surrounded both with date-palms; and had put between them green crops (cultivated fields etc.). 	 Уларга икки кишини мисол қилиб келтир. Улардан бирига узумлардан икки боғ бердик ва уларни хурмо ила ўрадик ва ораларида экинзор қилдик.


And We rained down on them a rain (of stones). 	 Ва Биз уларнинг устидан «ёмғир» ёғдирдик.


Every soul is held in pledge against its own deeds, 	 Ҳар бир шахс ўз касбининг гаровидир.


which guides to the right path; so we have believed in it and we will not associate anyone with our Lord, 	 (Жинлар ўз ақл-фаросатлари ила Қуръонни туширган Аллоҳ уларнинг Робилари эканлиги ва унга шерик бўлиши мумкин эмаслигини ҳам тушуниб етадилар. Макка мушрикларига ўхшаб Аллоҳга ширк келтирмасликларини таъкидлайдилар.)


Certificate expired 	 Сертификат вақти ўтиб кетди


Their Lord’s punishment is not to be taken for granted. 	 Албатта Роббиларининг азобидан омонлик йўқдир.


Say, ‘Produce your evidence, if you are truthful.’ 	 Бут-санамларми, жин ва фаришталарми, мушриклар худо деб юрган бошқа махлуқларми? Инсонни охиратда қайтадан яратадиган ҳам фақат Аллоҳ таолонинг Ўзи.)


This Qur'an is not such as can be produced by other than Allah; on the contrary it is a confirmation of (revelations) that went before it, and a fuller explanation of the Book - wherein there is no doubt - from the Lord of the worlds. 	 Ушбу Қуръон Аллоҳдан бошқа томонидан тўқиб чиқарилган эмас. Балки у ўзидан олдингининг тасдиғи ва китобнинг тафсилотидир.


Then We evacuated there from all the believers 	 Ва Биз у жойдан мўминларни чиқардик.


To Allah is the final return. 	 Ана ўшанда Аллоҳ таоло ўзи билиб ҳисоб-китоб қилади. Кофир ва осий жазосини, мўмин-мусулмон мукофотини олади.)


And they esteem not Allah as He hath the right to be esteemed, when the whole earth is His handful on the Day of Resurrection, and the heavens are rolled in His right hand. 	 (Бу дунёда Аллоҳга ширк келтирганлар Аллоҳ таолонинг қандай зот эканини тўғри тақдир қилмадилар. Улар Аллоҳ таолонинг ёлғиз Ўзига ибодат қилмаётганлари, Унга ширк келтираётганлари шунга далолатдир.


So they rejected him, and We destroyed them. 	 Улар у(Ҳуд)ни ёлғончи қилдилар. Бас, Биз уларни ҳалок қилдик.


And strive in His cause as ye ought to strive, (with sincerity and under discipline). 	 Ва сизга бу динда ҳеч танглик қилмади. Бу отангиз Иброҳимнинг миллати.


So let them fear Allah and speak right words. 	 Бунда етимларни оталиққа олган кишида оталик меҳрини қўзиш билан етимларга бўлган раҳм-шафқатини зиёда қилинмоқда.)


It was only the devil who made me forget it. 	 Билъакс, унинг денгизга йўл олишидан йигит ажабланмас ҳам эди. Мусо (а. с.) тушлик сўраганларидан сўнг балиқнинг йўқлигини билди.


Those who deny the revelations of their Lord will suffer a dreadful doom. 	 Роббилари оятларига куфр келтирганларга аламли азобнинг ашаддийси бордир.


It makes no difference whether you call on them or remain silent. 	 Агар уларни ҳидоятга даъват қилсангиз, сизга эргашмаслар.


So he threw his staff, and it was an apparent serpent. 	 Асосини ташлаган эди... баногоҳ у аниқ аждар бўлди.


Say to the bondmen of Mine who believe, that they must keep the prayer established and spend in Our way from what We have given them, secretly and publicly, before the advent of a day in which there will be no trade nor friendship. 	 Сен иймон келтирган бандаларимга айтгин, намозни тўла-тўкис адо этсинлар. Савдо-сотиқ, оғайнигарчилик йўқ бўлган Кун келмасидан олдин уларга ризқ қилиб берган нарсаларимиздан махфий ва ошкор инфоқ қилсинлар.


Many indeed say misleading things without knowledge, driven merely by their lowly desires. 	 Албатта, Роббинг тажовузкорларни яхши билгувчидир. (У зот Ўзининг ҳукмига тажовуз қилиб, ҳаром нарсаларни, Аллоҳнинг номи айтилмай сўйилган ҳайвонлар гўштини еганларни жуда яхши билади ва уларга тегишли жазони беради.


Therefore let those fight in the way of Allah, who sell this world's life for the hereafter; and whoever fights in the way of Allah, then be he slain or be he victorious, We shall grant him a mighty reward. 	 Охират учун бу дунё ҳаётини сотадиганлар Аллоҳнинг йўлида жанг қилсинлар. Ким Аллоҳнинг йўлида жанг қилиб ўлдирилса ёки ғолиб келса, биз унга, албатта, улуғ ажрни берурмиз.


Only the unjust become afraid in My presence. Even to these people who replace their bad deeds by good ones, I am All-forgiving and All-merciful. 	 Лекин ким зулм қилсаю сўнгра ёмонлик кетидан унга яхшиликни бадал қилса, бас, Мен, албатта, мағфиратли ва меҳрибондирман.


And for the disbelievers is a painful punishment. 	 Аммо пасткаш яҳудийлар мусулмонларни таҳқирлаш учун шу ҳолатдан ҳам фойдаланишибди. Ўзларининг иброний тилларида худди «роъина» каби талаффуз этиладиган, лекин сўкиш, масхара маъносида ишлатиладиган сўзни Расули акрам c. а. в. ҳузурларига келганда айтадиган бўлишибди.)


I praise Him for His giving me my sons Ishmael and Isaac during my old age. 	 (Маълумки, Иброҳим (а. с.) узоқ вақт фарзанд кўрмаганлар. Тўқсон ёшларида Исмоил (а. с.), сўнгра Исҳоқ (а. с.) дунёга келган.


And fear a Day whereon not in aught shall a soul satisfy for a soul, nor shall compensation be accepted therefor, nor shall intercession profit it, nor shall they be succoured. 	 Бир жон бошқа жондан ҳеч нарсани адо қила олмайдиган, ундан шафоат қабул қилинмайдиган, ундан тўлов олинмайдиган ва уларга ёрдам берилмайдиган Кундан қўрқинг!


Two Gardens, dark green and fresh. 	 Икковлари ям-яшилдир.


It was the evildoers who led us astray, 	 Бизни фақат жиноятчилар йўлдан оздирдилар.


those with whom you have made a treaty, then break their treaty with you every time; having no fear (of Allah), 	 Улардан сен аҳдлашганлар сўнгра ҳар сафар аҳдларини бузарлар ва улар (Аллоҳдан) қўрқмаслар. (Бу қилмишлари билан яна бир инсонийлик хусусиятларини йўқотадилар.


Why, they are not able to help themselves, nor shall they be guarded in safety from Us. 	 Кофирлар эса, буни ўйлаб ҳам кўрмайдилар. Қачон ва қаерда сохта худолари уларга ҳомий бўлибди, бирор ёрдам қилибди, яхшилик етказибди?)


And say: "Praise be to Allah, Who will soon show you His Signs, so that ye shall know them"; and thy Lord is not unmindful of all that ye do. 	 Сиз уларни кўриб, танийсиз», деб айт. Роббинг қилаётган амалларингиздан ғофил эмасдир.


Who has made the earth your couch, and the heavens your canopy; and sent down rain from the heavens; and brought forth therewith Fruits for your sustenance; then set not up rivals unto Allah when ye know (the truth). 	 У сизларга ерни тўшаб, осмонни бино қилган ва осмондан сув тушириб, у билан сизларга меваларни ризқ қилиб чиқарган зотдир. Билиб туриб Аллоҳга бошқаларни тенглаштирманг.


Lo! those who read the Scripture of Allah, and establish worship, and spend of that which We have bestowed on them secretly and openly, they look forward to imperishable gain, 	 Албатта, Аллоҳнинг китобини тиловат қиладиганлар, намозни тўкис адо этиб, Биз уларга ризқ қилиб берган нарсалардан махфий ва ошкора инфоқ қилганлар, ҳаргиз касодга учрамайдиган тижоратдан умидвор бўлурлар.


And out of the date-palm and its spathe come forth clusters of dates hanging low and near, and gardens of grapes, olives and pomegranates, each similar (in kind) yet different (in variety and taste). 	 Ундан ғужум-ғужум бошоқлар чиқарамиз. Ва хурмодан, унинг новдаларидан яқин шингиллар чиқарамиз ва узум боғлари чиқарамиз.


Why did not the believers - men and women - when ye heard of the affair,- put the best construction on it in their own minds and say, "This (charge) is an obvious lie"? 	 У(ифк)ни эшитган вақтингизда мўминлар ва мўминалар ўзлари ҳақида яхши гумонга бориб: «Бу очиқ-ойдин ифк-ку!» десалар бўлмасмиди?!


Do they not see that Allah Who has created the heavens and the earth is Able to create people similar to them, and has set a term for them in which there is no doubt? 	 Улар осмонлару ерни яратган Аллоҳ уларга ўхшашини яратишга қодир эканини ва улар учун шак-шубҳасиз ажал белгилаганини билмадиларми?!


Glorified is He and High Exalted from all that they ascribe as partner (unto Him). 	 Аллоҳнинг ваҳдониятини ҳам, Аллоҳнинг улуғлигини ҳам идрок қилмадилар. Улар Аллоҳнинг ҳар бир нарсага қодирлигини англамадилар.


Greedy therewithal, intrusive. 	 Қўпол, ундан сўнг отасининг таъйини йўққа.


They will say, “We testify against ourselves” – and the worldly life deceived them and they will testify against themselves that they were disbelievers. 	 Улар: «Ўзимизга қарши гувоҳлик бердик», дерлар. Уларни ҳаёти дунё ғурурга кетказди ва ўзларига қарши кофир бўлганларини айтиб, гувоҳлик бердилар.


When that Day arrives no soul shall speak except by His permission. 	 У келган кунда ҳеч бир жон гапира олмас. Магар У зотнинг изни ила (гапирур).


And He is the subjugator over His servants, and He sends over you guardian-angels until, when death comes to one of you, Our messengers take him, and they do not fail [in their duties]. 	 У устингизга ҳафазаларини юборур. Қачонки бирортангизга ўлим келса, элчиларимиз камчиликка йўл қўймаган ҳолда уни вафот эттирарлар.


There are some men who worship God only from the margin. 	 (Ислом тижорат эмаски, унга ўткинчи фойдани кўзлаб кирилса. Ислом–иймон, эътиқод, Аллоҳга бандалик қилиш, Унинг йўлида жонни ҳам, молни ҳам фидо этиш, ҳар хил бало-офатларга бардош бериш демакдир.


And the mountains as stakes? 	 Ва тоғларни қозиқ (қилиб қўймадикми?).


Say (O Muhammad): We believe in Allah and that which is revealed unto us and that which was revealed unto Abraham and Ishmael and Isaac and Jacob and the tribes, and that which was vouchsafed unto Moses and Jesus and the prophets from their Lord. 	 Сен: «Аллоҳга ва бизга туширилган нарсага, Иброҳим, Исмоил, Исҳоқ, Яъқуб ва асботларга туширилган нарсага, Мусо, Ийсо ва Набийларга Роббиларидан берилган нарсага иймон келтирдик, улардан бирортасини ажратмаймиз ва биз Унгагина мусулмонмиз!» деб айт! («Иброҳим, Исмоил, Исҳоқ, Яъқуб ва асботларга туширилган нарсага».


Remember when We said, "Enter this land and eat freely wherever you will. 	 «Ушбу қишлоққа кирингиз ва унинг хоҳлаган жойида енглар, еганингиз ош бўлсин ва эшикдан таъзим билан, ҳиттатун, деб киринг, сизнинг хатоларингизни мағфират қиламиз ва яхшиларга зиёда қиламиз», деганимизни эсланг. (Ушбу оятда, «Ушбу қишлоққа кирингиз», деган жумладаги «қишлоқ»дан мурод–Қуддуси шарифдир.


Eschew all sin, open or secret: those who earn sin will get due recompense for their "earnings." 	 Ва ошкора ҳамда махфий гуноҳларни тарк қилинглар! Гуноҳ қилувчилар, албатта, қилган гуноҳларининг жазосини олурлар.


that We may bring forth with it grains and plants, 	 У(сув) билан дон ва наботот чиқаришимиз учун.


And Lot, when he said to his people 'Surely you commit such indecency as never any being in all the world committed before you. 	 Ва Лутни (ҳам юбордик). Ўшанда у ўз қавмига: «Албатта, сиз ўзингиздан олдин ўтган оламлардан ҳеч ким қилмаган фоҳиша ишни қилмоқдасиз.


Striking them with stones of hard clay, 	 Лойдан пиширилган тошларни отадиганларни?


You will find the Jews and idolaters most excessive in hatred of those who believe; and the closest in love to the faithful are the people who say: "We are the followers of Christ," because there are priests and monks among them, and they are not arrogant. 	 Биринчиси–мусулмонларга нисбатан ашаддий адоватли тоифа бўлиб, улар яҳудий ва мушриклардан иборатдир. Иккинчи тоифа–мусулмонларга нисбатан, бошқа кофирларга қараганда, дўстликка яқинроқ тоифа бўлиб, улар насоролардан иборатдир.)


Say: Nay! (we follow) the religion of Ibrahim, the Hanif, and he was not one of the polytheists. 	 Бунга жавобан эса, Аллоҳ Пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссаломга: «Яхшиси ҳаммамиз–сизлар ҳам, биз ҳам Иброҳим алайҳиссаломнинг ҳаниф миллатига эргашайлик», дейишни буюрмоқда. «Ҳаниф» дегани барча ботил динларни ташлаб ҳақ дин томон бурилишни англатади.)


And beset not every highway menacing and turning aside from the path of Allah those who believe in Him, and seeking to make it crooked. 	 Ҳар кўчада ўтириб олиб қўрқитманг. Аллоҳнинг йўлидан Унга иймон келтирганларни тўсманг ва у(йўл)ни эгри бўлишини истаманг.


No doubt they shall be losers in the Hereafter. 	 Ҳеч шубҳа йўқки, охиратда улар зиён кўргувчилардир.


So We answered his call, and We removed the distress that was on him, and We restored his family to him (that he had lost), and the like thereof along with them, as a mercy from Ourselves and a Reminder for all who worship Us. 	 Унга аҳлини, улар билан бирга яна шунчани ҳам бердик. Буни Ўз раҳматимиз ила ва, обидларга эслатма бўлсин, деб қилдик.


Accursed be the People of the Ditch! 	 «Ухдуд» эгаларига лаънат бўлсин.


Has not the story reached you, of those who rejected Faith aforetime? 	 Сизларга олдин кофир бўлганларнинг хабари келмадими?


Verily I am your Lord! 	 Албатта, Мен Ўзим сенинг Роббингдирман.


Certificate fingerprint mismatch 	 Сертификат излари ёлғон деб топилди


Fulfill My covenant, and I will fulfill your covenant with you. 	 Мен ҳам сизга берган аҳдимга вафо қиламан.


And remember thy Lord when thou forgettest; and say thou belike my Lord will guide me to something nearer than this to right direction. 	 Аллоҳ таоло хоҳласа бўлади, хоҳламаса бўлмайди. Шунинг учун келажакда бирон иш қилмоқчи бўлсанг, доимо «Инша Аллоҳ, қиламан», деб айтгин.


Verily in the messenger of Allah ye have a good example for him who looketh unto Allah and the Last Day, and remembereth Allah much. 	 Батаҳқиқ, сизлар учун–Аллоҳдан ва охират кунидан умидвор бўлганлар учун ва Аллоҳни кўп зикр қилганлар учун Расулуллоҳда гўзал ўрнак бор эди. (Пайғамбаримиз (с. а. в.) аҳзоб урушида ҳам, одатдагидек, энг гўзал намуналарни кўрсатдилар.


So do not make friends [with anyone] from among them, until they migrate in the way of Allah. 	 Токи Аллоҳ йўлида ҳижрат қилмагунларича, улардан дўст тутманг.


Believers, do not raise your voices above the voice of the Prophet and when speaking to him do not speak aloud as you speak aloud to one another, lest all your deeds are reduced to nothing without your even realising it. 	 Овозингизни Пайғамбар овозидан юқори кўтарманг ва унга бир-бирингиз ила сўзлашгандек дағал сўз айтманг, ўзингиз сезмаган ҳолда амалларингиз ҳабата бўлиб қолмасин. (Бу ояти карима саҳобаларга қаттиқ таъсир қилди.


Indeed those who turned their backs after the guidance had become clear to them, it was Satan who had seduced them, and he had given them [far-flung] hopes. 	 Албатта, ҳидоят равшан бўлгандан сўнг ортларига қайтганларга шайтон зийнатлаб кўрсатди ва уларни ўша йўллади. («Ортларига қайтганлар»дан мурод мунофиқлардир, улар ҳидоят–иймон нима эканлигини равшан кўрган, мўминликка яқин бўлган эдилар, лекин ортга қайтдилар. )


At length, when they came to a (lowly) valley of ants, one of the ants said: "O ye ants, get into your habitations, lest Solomon and his hosts crush you (under foot) without knowing it." 	 Токи улар чумолилар водийсига келганларида, бир чумоли: «Эй чумолилар, масканларингга киринглар, Сулаймон ва унинг аскарлари сизларни билмасдан эзиб юбормасинлар», деди. (Чумолилар ҳам асалариларга ўхшаб, ажойиб интизомга эга.


And whosoever will bring evil --their faces shall be cast down into the Fire. Are ye being requited aught save that which ye have been working? 	 Ким ёмонлик қилса, бас, юзтубан дўзахга ташланурлар ва: «Сизларга фақат қилган амалларингиз жазоси берилмоқда, холос», (дейилур).


Do not confound truth with falsehood, nor knowingly hide the truth while you know. 	 Ҳақни ботилга аралаштирманг ва ўзингиз билиб туриб ҳақни беркитманг.


Surely the might of your Lord is great. 	 Албатта, Роббингнинг чангали жуда ҳам шиддатлидир.


And he had already led astray from among you much of creation, so did you not use reason? 	 (Шайтон сизлардан кўп авлодларни тўғри йўлдан адаштирди, сиз ақл юритмадингизми? У юр деса, орқасидан кетавердингизми?!)


So remain mindful of God. 	 Одатда, жосуслик деб бировга ёмонлик етказиш ниятида айбларини ва заиф жойларини ўзига билдирмай яширинча ахтаришга айтилади.


The first of them shall say to the last of them, 'You have no superiority over us, then; so taste the chastisement for what you have been earning.' 	 Аввалгилар кейингиларга: «Сизларни биздан афзаллик томонингиз йўқ. Қилган касбингизга яраша азобни тортаверинглар», дерлар.


Would any of you wish to have a garden of palms and vines, with rivers flowing beneath it, and all manner of fruit there for him, then old age smites him, and he has seed, but weaklings, then a whirlwind with fire smites it, and it is consumed? 	 Сизлардан бирортангиз остидан анҳорлар оқиб турган хурмозор ва узумзор, турли мевали боғи бўлатуриб, ёши бир жойга етганда, заифҳол зурриёти бор пайтда унга ўтли бўрон келиб ёниб битишини хоҳлайдими?! Аллоҳ сизларга шу тариқа Ўз оятларини баён қиладир, шоядки фикр юритсангиз.


As for those who disbelieve and repel from God’s path and from the Sacred Mosque—which We have designated for all mankind equally, whether residing therein or passing through—and seek to commit sacrilege therein—We will make him taste of a painful punishment. 	 Куфр келтирганлар ва Аллоҳнинг йўлидан ҳамда ерли ва четдан келган одамлар учун баробар қилиб қўйганимиз Масжидул Ҳаромдан тўсганларга ва у ерда ким зулм ила янглиш йўлга бурилишни ирода қилса, унга аламли азобни тоттирамиз.


Wearing [garments of] fine silk and brocade, facing each other. 	 Улар шойи ипак киюрлар, бир-бирларига юзма-юз ҳолда (ўлтирурлар).


He said: "I am just a message-bearer of your Lord, I have come to grant you a most pure boy." 	 У: «Мен Роббингнинг элчисиман, холос, сенга бир пок ўғилни ҳадя этиш учун келдим», деди.


Say: "No reward do I ask of you: it is (all) in your interest: my reward is only due from Allah: And He is witness to all things." 	 Менинг ажрим фақат Аллоҳнинг зиммасида. У зот ҳар бир нарсага Ўзи шоҳиддир», деб айт.


By the declining day, 	 Аср билан қасам.


And when thou seest those who meddle with Our revelations, withdraw from them until they meddle with another topic. 	 Оятлармизни (истеҳзо қилишга) шунғиётганларни кўрган чоғингда, то ундан бошқа гапга шунғигунларича улардан юз ўгир. Агар шайтон эсингдан чиқарган бўлса, эслаганингдан сўнг, золим қавмлар билан ўтирма!


By the Qur'an containing reminder... 	 Зикр соҳиби бўлмиш Қуръон ила қасам.


Indeed those who were given the Book surely know that it is the truth from their Lord. 	 Қаерда бўлсангиз ҳам, юзингизни у томон бурингиз. Албатта, китоб берилганлар уни Роббиларидан бўлган ҳақ эканини биладилар.


And lo! we verily are truthful. 	 Ана шундай ҳайвонларни Аллоҳ таоло яҳудийларга ҳаром қилган. Шунингдек, мол ва қўйларнинг оятда истисно қилинганидан бошқа ёғларини ҳам ҳаром қилган.)


God does not consider your wives whom you renounce by zihar as your mothers nor those whom you adopt as your sons. 	 (Бу оятда жоҳилият тузумининг учта ҳукми ҳақида сўз кетмоқда. Булар: ақлли ва зийрак кишиларнинг қалби иккита бўлади, деган тасаввур; ким хотинидан зиҳор қилса, хотини онаси бўлиб қолади, деган ақида; ким бирор болани асраб олса, ўз сулбидан бўлган боланинг ўрнида ўтади, деган ҳукм.


And by the witnessing day (i.e. Friday), and by the witnessed day [i.e. the day of 'Arafat (Hajj) the ninth of Dhul-Hijjah]; 	 Гувоҳлик берувчи ва гувоҳлик берилган билан қасам.


He said, "I am only the messenger of your Lord to give you [news of] a pure boy." 	 У: «Мен Роббингнинг элчисиман, холос, сенга бир пок ўғилни ҳадя этиш учун келдим», деди.


We know no evil of him. 	 Биз унда бирон ёмонлик сезмадик», дедилар.


We have prepared for the unbelievers a humbling chastisement, 	 Ва кофирларга хорловчи азобни тайёрлаганмиз.


those are they brought nigh the Throne, 	 Ана ўшалар, (Аллоҳга) яқин бўлганлар.


So, when they went forth against Goliath and his hosts, they said, 'Our Lord, pour out upon us patience, and make firm our feet, and give us aid against the people of the unbelievers!' 	 Жолут ва унинг аскарларига рўбарў келганларида: «Роббимиз, бизга сабр тўккин, бизни собитқадам қилгин ва кофир қавмларга қарши нусрат бергин», дедилар.


And those who believed but emigrated not, ye have naught of inheritance to do with them, unless they emigrate. 	 Агар улар сиздан динда ёрдам сўрасалар, ёрдам бермоғингиз вожиб. Фақат сиз билан ўрталарида аҳднома бор қавм зиддига эмас.


saying, "We were afraid while in the world. 	 Албатта, биз илгари ўз аҳлимиз даврасида У зотдан қўрқувчилардан эдик.


Does he not know? 	 У билмасми?!


Give just weight and full measure, We never charge a soul with more than it can bear. 	 Агар гапирсангиз, қариндошингиз бўлса ҳам, адолат қилинг. Аллоҳга берган аҳдингизга вафо қилинг.


So fear God, and obey me. 	 Бас, Аллоҳга тақво ва менга итоат қилинглар.


And whoever honors the symbols of Allah - indeed, it is from the piety of hearts. 	 Бу сўз Аллоҳ таолога нисбат берилиб, «шаоируллоҳ–Аллоҳнинг нишонлари», дейилганда эса, Аллоҳнинг дини, Исломнинг кўзга кўринган, шон-шавкати аломати бўлган ибодатлар кўзда тутилади. Ушбу ояти каримада эса, қурбонликка сўйиладиган катта ҳайвонлар кўзда тутилмоқда.)


Both are indeed weak, the seeker and the sought. 	 «Талаб қилувчи ҳам, талаб қилинган ҳам ожиз бўлди». Яъни, Аллоҳдан ўзганинг ибодатини талаб қилувчи ҳам, ибодати талаб қилинган нарсалар ҳам ожиздирлар.


O you who have faith! 	 Аллоҳга тақво қилинглар ва Унга васийла ахтарингиз ҳамда Унинг йўлида жиҳод қилингиз. Шоядки, ютуққа эришсангиз.


Follow, [O Muhammad], what has been revealed to you from your Lord - there is no deity except Him - and turn away from those who associate others with Allah. 	 Сенга Роббингдан ваҳий қилинган нарсага эргаш. Ундан бошқа ибодатга сазовор зот йўқ.


Such is God, your Lord. 	 Уч зулмат нима? Тафсирчи уламоларимиз бу саволга, уч зулматнинг бири ҳомилани ўраб турувчи парда, иккинчиси бачадон, учинчиси қорин, деб жавоб берганлар.


This is the absolute Truth and certainty. 	 Албатта, ушбуочиқ-ойдин ҳақиқатдир.


So when you meet in battle those who disbelieve, then smite the necks until when you have overcome them, then make (them) prisoners, and afterwards either set them free as a favor or let them ransom (themselves) until the war terminates. 	 Қачонки куфр келтирганлар билан тўқнашсангиз, бас, бўйинига урмоқ керак. Вақтики, уларни тор-мор қилсангиз, бас, маҳкам боғланг.


He said, “You and your parents are in evident error.” 	 У: «Батаҳқиқ, сиз ҳам, ота-боболарингиз ҳам очиқ-ойдин залолатдасизлар», деди.


So Allah saved them from that day’s ills and graced them with freshness [on this faces] and joy [in their hearts]. 	 Бас, уларни Роббилари ўшал кун шарридан сақлади ва уларга хушрўйлик ҳамда хурсандчилик ато қилди.


But they will never long for it because of what their hands have sent before them (i.e. what they have done). 	 Улар қўллари тақдим қилган нарсалар сабабидан, уни абадий, ҳеч-ҳеч орзу қилмаслар ва Аллоҳ зулм қилувчиларни билувчи зотдир. (Оятдаги «қўллари тақдим қилган нарсалар» жумласи, «гуноҳлар» маъносида келгандир.


But if you persevere and maintain righteousness, their schemes will not harm you at all. 	 Агар сабр ва тақво қилсангиз, уларнинг макри сизга ҳеч зарар қилмас.


They cannot help them, although they are arrayed as troops for them. 	 (Мушрикларнинг «худолари» уларга ёрдам беришга қодир бўла олмайдилар. Лекин улар ўша «худолари» учун жон фидо қилишга тайёр турган аскарлардир.


Immaculate is Allah and exalted above [having] any partners that they ascribe [to Him]. 	 Уларда ихтиёр ҳаққи йўқдир. Улар ширк келтираётган нарсалардан Аллоҳ пок ва юксакдир.


Lo! herein is indeed a portent for a folk who hear. 	 ( Ер ўлик бўлса, ер юзидаги нарсалар ҳам жонсиз бўлади. Ер тирилиши билан унинг устидаги ҳамма нарсаларга жон киради.


That they may witness things that are of benefit to them (i.e. reward of Hajj in the Hereafter, and also some worldly gain from trade, etc.), and mention the Name of Allah on appointed days (i.e. 10th, 11th, 12th, and 13th day of Dhul-Hijjah), over the beast of cattle that He has provided for them (for sacrifice) (at the time of their slaughtering by saying: Bismillah, WAllahu-Akbar, Allahumma Minka wa Ilaik). 	 Ва ўзларига бўладиган манфаатларга шоҳид бўлсинлар. Маълум кунларда уларга ризқ қилиб берган чорва ҳайвонларини (сўйишда) Аллоҳнинг исмини зикр қилсинлар.


a Quran in Arabic, free from any ambiguity -- so that people may be mindful. 	 Арабча Қуръонни эгриликсиз қилиб (туширдикки), шоядки тақво қилсалар.


Again, We gave the Scripture unto Moses, complete for him who would do good, an explanation of all things, a guidance and a mercy, that they might believe in the meeting with their Lord. 	 Яна Мусога ҳам китобни, яхшилик қилганга (неъмат) батамом бўлиш учун, ҳар бир нарса батафсил бўлиши учун, ҳидоят ва раҳмат бўлиши учун бердик. Шоядки, улар Роббиларига дучор бўлишларига иймон келтирсалар.


We said, “Go down from Paradise, all of you; then if some guidance comes to you from Me – so whoever follows My guidance, for such is neither fear nor any grief.” 	 Биз: "Ундан ҳаммангиз тушинг, бас, Мендан сизга ҳидоят келажак. Ким Менинг ҳидоятимга эргашса, уларга хавф йўқ ва улар хафа ҳам бўлмаслар", дедик.


He relates the truth, and He is the best of deciders." 	 Мушриклар шошилтираётган нарса эса–талаб қилинган мўъжиза келгандан сўнг азобни тушириш. Бу иш Пайғамбарнинг илкидаги иш эмас.


And God sees His servants 	 Аммо охират неъматларининг яна бир ўзига хос имтиёзи бор. У ҳам бўлса, уларнинг тақводор бандаларга хослигидир, бошқаларга насиб қилмайди.)


That ye shall indeed have all that ye choose? 	 Унда сизларга нимани ихтиёр қилсангиз, албатта, (бўлаверади) дейилганми?!


But they rejected My messengers. Then how terrible, was My chastisement! 	 Бас, Пайғамбарларимни ёлғончи қилдилар, аммо Менинг инкорим қандоқ бўлди?!


Salamun (peace) be upon Nuh (Noah) (from Us) among the 'Alamin (mankind, jinns and all that exists)!" 	 Барча оламларда Нуҳга салом бўлсин!


And they demand of thee to hasten the chastisement! 	 Улар сендан азобни тезлаштиришни талаб қилурлар.


He said to his people, "My people, if my presence among you and my preaching to you of God's revelations offends you, know that I put my trust in God, so agree on your course of action, along with your partner-gods, and let no hesitation deflect you from it, then put it into effect against me, and give me no respite. 	 Вақтики у ўз қавмига: «Эй қавмим, агар сизларга менинг мақомим ва Аллоҳнинг оятлари ила эслатишим оғир келаётган бўлса, бас, мен Аллоҳга таваккал қилдим. Сиз шерик келтирганларингиз билан биргаликда ўз ишингизни билаверинглар.


They said: "We come willingly." 	 Шунчалар улкан, мустаҳкам, кучли бўлишларига қарамай, Аллоҳнинг иродаси кетиши билан итоаткорликларини дарҳол изҳор этдилар.)


Then We restored you to your mother, that she might not grieve and be comforted. 	 Бас, Биз сени кўзи қувониши ва хафа бўлмаслиги учун онангга қайтардик.


He is the Almighty, the Wise. 	 Бу ғойибнинг хабаридир. Араблардан бошқа халқларнинг исломга киришини ўша пайтда Аллоҳдан ўзга ҳеч ким билмасди.)


The day that some of the Signs of your Lord do come, no good will it do to a person to believe then, if he believed not before, nor earned good (by performing deeds of righteousness) through his Faith. 	 Шундай талаблар қилингани ушбу суранинг аввалги оятларида ҳам бир неча марта зикр қилинган эди. Агар ояти каримага умумий ҳолни эътиборга олиб таъвил бериладиган бўлса, «фаришта»лардан мурод–ўлим фаришталаридир.


Do not be surprised that they want to be dishonest with you; they have always been dishonest with God. 	 Агар сенга хиёнат қилишни истасалар, батаҳқиқ, бундан олдин Аллоҳга хиёнат қилган эдилар.


This is God: So whither do you stray? 	 Ана шундай Аллоҳдир. Сиз қаёққа бурилиб кетяпсиз?!


He said: "I am, indeed, of those who disapprove with severe anger and fury your (this evil) action (of sodomy). 	 У: «Албатта, мен бу ишингизни ўта ёмон кўргувчиларданман.


Never did Allah take to Himself a son, and never was there with him any (other) god-- in that case would each god have certainly taken away what he created, and some of them would certainly have overpowered others; glory be to Allah above what they describe! 	 Оқибатда ҳар бир илоҳ ўзи яратган нарсани ўзича тасарруф қилавериб, дунёнинг низоми бузилар эди. Ҳар бир илоҳ ўзиникини ўтказаман деб уриниши натижасида ораларида низо чиқар, баъзилари баъзиларидан устун келар эди.


It is not bad to give alms in public. 	 Садақани ошкора қилсангиз қандоқ ҳам яхши. Агар махфий қилсангиз ва фақирларга берсангиз, бу сиз учун яхшидир.


Then We saved him and his people in the Ark to make them the successors of the rest. 	 Бас, Биз уни ва у ила бирга бўлганларни кемада қутқардик ва уларни халифалар қилдик.


It is for you to command, so consider what you will' 	 Иш ўзингга ҳавола. Нима амр қилишингни ўйлаб кўр», дедилар.


If you neglect (your parents) while seeking the bounty of your Lord, of which you are hopeful, speak to them softly. 	 Агар улардан Роббингдан раҳмат талаб қилган ҳолда юз ўгирадиган бўлсанг, бас, уларга мулойим сўз айтгин. (Kўлингда берадиган нарсанг бўлмаса, ота-она, қариндош, мискинларга моддий ёрдам бера олмай юз ўгирадиган бўлсанг, Роббингдан келажакда сенга ҳам ризқ-рўз–раҳмат талаб қилган ҳолда уларга ширин сўз айт.


Yes, his Lord had been watching him. 	 Ҳа! Албатта, Роббиси уни доим кўриб турувчи эди.


Surely those who have taken the calf (as a god) will suffer the anger of their Lord, and disgrace in the world. 	 Албатта, бузоқни (худо) тутганларга Роббиларидан ғазаб ва ҳаёти дунёда хорлик етадир.


And fear God; surely God is terrible in retribution. 	 ( Аллоҳ таоло яҳудийлар қолдирган молларни «қайтарилган мол» деб номлаяпти. Аслида, мол Аллоҳники, Бани Назийрга берган молини энди Пайғамбарига қайтарди.


By the Mount, 	 Тур билан қасам.


Surely, God is self-sufficient and praiseworthy. 	 Шундай ҳам мақталган, ҳамду сано эгаси бўлган зотдир. Ўзидан бошқа ёрдамчига Унинг ҳожати бўлмаганидек, бировнинг мақтовига ҳам ҳожати йўқдир.)


Nor art thou set over them to dispose of their affairs. 	 Ким шунчалик гап-сўздан кейин ҳам, Аллоҳ унга ақл-ҳуш бериб, Пайғамбар юбориб, китоб тушириб, ҳақ йўлни кўрсатиб қўйганидан кейин ҳам залолат йўлини танласа, ўзига зарар қилади, бошқага эмас.)


And everything have We recorded in a Book. 	 Биз барча нарсани китобга жамлаб қўйганмиз.


Soon We shall brand him on his snout. 	 Тезда унинг тумшуғига белги қўямиз.


We shall admit them to Gardens through which rivers flow; wherein they will abide forever. 	 Иймонсиз ҳолда қилинган ҳар қанча яхши амалларнинг фойдаси бўлмайди. Иймони бўлиб туриб яхши амалларни қилган бандалар фақат жаннатга кириш билан кифояланиб қолмайдилар.


She shall have her turn of drinking, as you have yours, each on an appointed day, 	 Унга (бир кун) сув ичиш ва сизга маълум бир кун сув ичиш.


Lo! thou art on a right path. 	 Албатта, сен тўғри йўлдасан.


Then [Musa (Moses)] showed him the great sign (miracles). 	 Ва унга улкан аломатни кўрсатди.


So recite of it so much as is feasible. 	 Ва намозни қоим қилинглар, закот беринглар ва Аллоҳга яхши қарз беринглар.


And they say, "The Most Merciful has taken [for Himself] a son." 	 Улар: «Роҳман бола тутди», дедилар.


Say, ‘Allah gives you a ruling concerning the kalalah: If a man dies and has no children [or parents], but has a sister, for her shall be a half of what he leaves, and he shall inherit from her if she has no children. 	 Сен: «Аллоҳ сизга калола ҳақида фатво берадир», деб айт. Агар бир одам ўлса-ю, унинг боласи бўлмаса, синглиси бўлса, унга марҳумдан қолганнинг ярми берилади.


So did the people of Abraham and the people of Lot, 	 Иброҳим қавми, Лут қавми.


If (this teaching) be from Allah, and ye reject it, and a witness from among the Children of Israel testifies to its similarity (with earlier scripture), and has believed while ye are arrogant, (how unjust ye are!) truly, Allah guides not a people unjust." 	 Албатта, Аллоҳ золим қавмларни ҳидоят қилмайди», деб айт. (Қуръони каримда бузуқ ақидаларни тузатиш, тўғри йўлга бошлаш учун турли услублар қўлланган. бу оятда мушрикларнинг ақидасига шубҳа солиш йўли билан, уларнинг хатода эканликлари баён қилинмоқда.)


And We gave him goodness in this world, and in the Hereafter he will be among the righteous. 	 Унга бу дунёда яхши (ҳаёт) бердик. Охиратда эса, у, албатта, солиҳлардандир.


but are heedless in their Prayers, 	 Улар ўз намозларини унитувчилардир.


when we made you equal with the Lord of the Universe. 	 Чунки сизларни Роббул Оламийнга тенглаштирардик.


Indeed they see it to be far off, 	 Албатта, улар у(қиёмат)ни узоқ деб билурлар.


Indeed We sent a shower of stones upon them, except the family of Lut; We rescued them before dawn. 	 Албатта, Биз уларнинг устига (тош) бўрон юбордик. Фақат Лут хонадонига саҳар чоғи нажот бердик.


Allah is Aware of whatever good you do' 	 Қандай яхшилик қилган бўлсангиз, албатта, Аллоҳ уни билувчидир», деб айт.


I surely see whatsoever you do." 	 Албатта, Мен нима амал қилаётганингизни яхши кўриб тургувчиман», дедик.


However Satan made him forget to mention him to his master, and so Joseph remained in prison for a number of years. 	 (Юсуф (а. с.) икки ҳамзиндон дўстларига тушларининг таъбирини айтиб бўлганларидан сўнг, улардан нажот топади, деб билган шахсга, яъни, соқийга: «Хўжанг ҳузурида мени эсга ол», дедилар. Дарҳақиқат, тушнинг таъбири тўғри чиқди.


‘And we do not know whether harm is intended for those on the earth, or whether their Lord intends goodness for them.’ 	 Ва, албатта, биз ер юзидагиларга ёмонлик ирода қилиндими ёки Роббилари уларга рушдни ирода қилдими-билмасмиз.


And in this there hath come to thee truth and an exhortation and an admonition unto the believers. 	 Бу (сура)да сенга ҳақ ва мўминларга мавъиза ҳамда эслатма келди.


Those who deliver the messages of Allah and fear Him, and do not fear any one but Allah; and Allah is sufficient to take account. 	 Улар Аллоҳнинг элчилигини етказадиган, Ундангина қўрқадиган, Аллоҳдан бошқа ҳеч кимдан қўрқмайдиган зотлардир. Аллоҳнинг Ўзи ҳисоб қилгувчиликка кифоядир.


Those who listen to the Word, and follow the best (meaning) in it: those are the ones whom Allah has guided, and those are the ones endued with understanding. 	 Мен динсизман, ҳеч нарсага ибодат қилмайман, деганлар ёлғон гапирадилар. Улар, ҳеч бўлмаса, ҳавои нафсига ёки ўзи аъзо бўлган жамиятнинг урф-одатига бўйсунадилар–ибодат қиладилар.)


Whoever disregards (the Quran) will be heavily burdened with sin on the Day of Judgment 	 Ким ундан юз ўгирса, албатта, у қиёмат куни (гуноҳ) юкини кўтарур.


Whoever has prepared this for us, double his punishment in the Fire!’ 	 (Охиратдаги бу тортишув кофир пешволар ва уларнинг атбоълари орасида бўлади. Пешволар ўзлари адашиб, бошқаларни ҳам адаштирганлари учун икки баробар азобга қоладилар.)


And do not wed the women your fathers had wed. 	 (Жоҳилият даврида ўгай онага уйланиш одати бор эди. Бу кўпинча «азл»га–аёлларни зулм ила бехуда тутиб туришга ҳам сабаб бўлар эди.


Surely We have sent you with the truth as a bearer of good news and a warner; and there is not a people but a warner has gone among them. 	 (Эй Пайғамбар, албатта, Биз сени ҳақ дин ва ҳақ китоб ила мўминларга хушхабарчи, кофирларга огоҳлантирувчи–қўрқитувчи қилиб юбордик. Сенинг Пайғамбар бўлишинг ажабланарли иш эмас, янгилик ҳам эмас.)


And whatever you spend of expenditures or make of vows - indeed, Allah knows of it. 	 Қилган нафақангизни ёки назрингизни Аллоҳ, албатта, билади.


They will beg you in the name of God, on your return, to forgive them; but you keep away from them: They are scum; their abode is Hell: Requital for what they had done. 	 Қилиб юрган касблари жазосига жойлари жаҳаннамдадир. (Урушдан қочиб, сафарбарликдан ортда қолган ўшалар фақат оддий узр айтиш билан кифояланмайдилар, балки узрлари ҳақиқий эканлигига ишонтириш учун қасам ичадилар.


And indeed We sent among them warners (Messengers); 	 Батаҳқиқ, Биз ичларига огоҳлантиргувчилар юбордик.


That He may pay them their wages in full, and give them (even) more, out of His Grace. Verily! 	 Чунки У зот уларга ажрларини тўлиқ қилиб берур ва Ўз фазлидан зиёда ҳам қилур.


Or should say: If Allah had but guided me I should have been among the dutiful! 	 Ёки: «Агар Аллоҳ мени ҳидоят қилганида, албатта, тақводорлардан бўлар эдим», демасидан олдин...


To transfigure you and create you in (forms) that you know not. 	 Сизнинг ўрнингизга сизга ўхшашларни алмаштиришдан ва сизларни ўзингиз билмайдиган ҳолда яратишдан.


O you who believe! why do you say that which you do not do? 	 Эй иймон келтирганлар! Нима учун қилмаган нарсангизни гапирасиз.


All these are evil and odious to your Lord. 	 Буларнинг барча ёмони Роббининг ҳузурида хуш кўрилмагандир. (Яъни, юқоридаги оятларда зикр қилинган нарсаларнинг ёмонлари Аллоҳ севмаган ишлардир.)


The Messengers said: "Our Lord knows that we have been sent as Messengers to you, 	 Улар: «Роббимиз билади. Албатта, биз сизларга юборилган Пайғамбарлармиз.


Have you not seen those who claim to believe in the Book which has been revealed to you and in the Books revealed before you, and yet desire to submit their disputes to the judgement of taghut (the Satanic authorities who decide independently of the Law of Allah), whereas they had been asked to reject it. 	 (Аввал ҳам айтилганидек, тоғут–Аллоҳнинг изнсиз бўлган ҳукмидир. Мунофиқлар ҳам Аллоҳнинг ҳукмини истамайдилар, шунинг учун ҳам тоғутдан ҳукм сўраб борадилар.


So do they watch and wait for aught but the like of the days of those who passed away before them? 	 Улар фақат ўзларидан олдин ўтганларнинг кунларига ўхшаш кунларга интизор бўлмоқдаларми? Сен: «Бас, интизор бўлинглар.


Beside Allah, and lead them on to the path of the Flaming Fire. 	 Аллоҳдан ўзга. Бас, уларни жаҳийм йўлига ҳидоят қилинг»(дейилур).


We did not send any apostle before you but that We revealed to him that ‘There is no god except Me; so worship Me.’ 	 Сендан илгари юборган ҳар бир Пайғамбарга: «Албатта, Мендан ўзга ибодатга сазовор илоҳ йўқ. Бас, Менга ибодат қилинг», деб ваҳий қилганмиз.


As for the lad, his parents were believers; and we were afraid he would impose on them insolence and unbelief; 	 Аммо бола улғайса, кофир бўлиб, туғёнга кетиб, ота-онасини эзар эди. Ўша ота-онани келажакдаги ёмонликдан асраш учун болалари вояга етмасдан, куфр ва туғён содир этмасдан ўлдириб қўйишни лозим топдик.)


Had every soul which had done wrong possessed everything on earth, it would offer it as a ransom. 	 Агар ҳар бир зулм қилган жонга ер юзидаги ҳамма нарса берилсаю уни фидо қилса ҳам. Азобни кўрганларида ичларида надомат чексалар ҳам.


Allah, (there is) no god but He, the Everliving, the Self-subsisting by Whom all things subsist 	 Аллоҳ–Ундан ўзга ибодатга лойиқ илоҳ йўқ, тирик ва қаййум зотдир. (Ушбу ояти карима тавҳидни, Аллоҳнинг ягоналигини холис баён қилади.


Then We sealed up their hearing in the Cave for a number of years. 	 («Қулоққа парда урди» дегани, қулоғини эшитмайдиган қилиб қўйди, деганидир. Йигитлар қочиб келиб ғорга жойлашганларида Аллоҳ таоло уларнинг қулоқларини эшитмайдиган қилиб қўйган, яъни, ухлатиб қўйган.


His mother was a virtuous woman; and they both ate food [like other mortals]. 	 Биз уларга оятларни қандай баён қилаётганимизга назар сол-у, кейин уларнинг қандай бурилиб кетаётганларига назар сол. (Биби Марям бинти Имрон Аллоҳнинг айтганларини, амру фармонини тасдиқловчи–сиддиқадир.


Do not covet what We have granted myriads of people of the pomp and glitter of this world to tempt them. 	 Кўзларингни уларни синаш учун айримларига баҳраманд қилиб берганимиз ҳаёти дунёнинг турли зийнатларига тикма.


Likewise, We have assigned for every prophet an enemy—human and jinn devils—inspiring one another with fancy words in order to deceive. 	 (Аллоҳ таоло Ўз хоҳиши билан ҳар бир Пайғамбарга инсий ва жинний шайтонларни душман қилиб қўйган экан. Жин шайтонлар одамларни иғво қилиб, васвасага солиб, залолатга чақириб турадилар.


Those, they shall be brought before their Lord, and witnesses will say: 'Those are they who lied against their Lord' Indeed, the curse of Allah shall fall upon the evildoers, 	 Ана ўшалар Роббиларига рўбарў қилинурлар ва гувоҳлар: «Анавилар Роббилари шаънига ёлғон гапирганлардир. Огоҳ бўлингким, Аллоҳнинг лаънати золимларгадир», дерлар.


They said: "Mixed up false dreams and we are not skilled in the interpretation of dreams." 	 Улар: «Бу алғов-далғов тушдир. Биз бундай тушларнинг таъбирини билувчи эмасмиз», дедилар


Indeed, it is He who originates [creation] and repeats. 	 Албатта, У Ўзи бошлар ва қайтарар. (Йўқдан бор қилар ва ўлганни ҳаётга қайтарар)


We have been sending messages. 	 Албатта, Биз Пайғамбар юборгувчи бўлдик.


Have you not regarded those who style themselves as pure? 	 Ўзларини пок қилиб кўрсатаётганларни кўрмайсанми?! Йўқ!


saying, "Lord, forgive me and grant me a kingdom that no one after me can have the like. 	 У: «Эй Роббим, мени мағфират қилгин ва менга ўзимдан кейин бирор кишига муяссар бўлмайдиган мулкни ҳадя этгин.


And victory is not except from Allah, the Exalted in Might, the Wise - 	 Аслида, нусрат азиз ва ҳаким Аллоҳнинг ҳузуридандир.


and then We changed their hardship into ease until they grew affluent and said, "Our fathers had also experienced adversity and prosperity," then We seized them suddenly, unawares. 	 Токи кўпайишиб ва «ота-боболаримизга ҳам қийинчилик ва хурсандчилик етган эди», деганларида, уларни ўзларига сездирмай тўсатдан тутганмиз. (Вақт-соати келиб Аллоҳ таоло мазкур ёмон ҳолатларни яхшилик ҳолатларга алмаштириб қўяди.


The revelation of the Book is from Allah, the Exalted in Might, the Knowing. 	 Бу китобнинг нозил қилиниши азизу ўта илмли Аллоҳ томонидандир.


He therefore got away therefrom, looking about, in a state of fear. He prayed "O my Lord! save me from people given to wrong-doing." 	 Бас, хавфсираб, аланглаган ҳолда у ердан: «Эй Роббим, менга золим қавмлардан нажот бергин», деб чиқди.


Nor are ye the worshippers of that which I worship. 	 Ва сизлар ҳам мен ибодат қиладиганга ибодат қилувчимассиз.


And the night, and the day, and the sun, and the moon are among His signs; do not prostrate for the sun or the moon, but prostrate for Allah Who has created them, if you are His bondmen. 	 Кечаю кундуз, қуёшу ой Унинг оят-белгиларидан. Бас, қуёшга ҳам, ойга ҳам сажда қилманглар.


God makes things clear for you, lest you err. 	 Адашмаслигингиз учун Аллоҳ баён қилмоқда. Аллоҳ ҳар бир нарсани билувчи зотдир.


And whoever exchanges the favor of Allah [for disbelief] after it has come to him - then indeed, Allah is severe in penalty. 	 Кимки ўзига келган Аллоҳнинг неъматини ўзгартирса, бас, албатта, Аллоҳ иқоби қаттиқ зотдир.


When the earth is shaken by the shaking thereof, 	 Вақтики, ер ўзига хос зилзилага тушса.


Exalted is He who carried His worshiper (Prophet Muhammad) to travel in the night from the Sacred Mosque to the Furthest Mosque which We have blessed around it so that We might show him some of Our signs. 	 Ўз бандасини кечаси Масжидул Ҳаромдан атрофини баракали қилганимиз Масжидул Ақсога оят-мўъжизаларимизни кўрсатиш учун сайр қилдирган зот пок бўлди.


The revelation of this Book is from God the all-mighty and all-knowing, 	 Бу китобнинг нозил қилиниши азизу ўта илмли Аллоҳ томонидандир.


Allah warns you to beware of Him for it is to Allah that you will return. 	 Бундай тасарруфни «тақиййа» деб аталади. Тақиййа билан жонни, молни ва номусни душманлардан сақлаб қолишга ҳаракат қилинади.)


And Allah is with you, and He will not defraud you of your works. 	 Лекин дин учун хизмат қилувчи мўминлар доимо устун бўладилар. Устун турганлар эса «бўш келманглар» деган хитобни доимо ёдда тутишади.


Your Lord suffices for them to place their trust in." 	 Роббингнинг Ўзи вакилликка кифоядир», деди.


Or do they say: 'He has forged a lie about Allah? 	 Ёки улар: «У (Муҳаммад) Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқиди», дейдиларми?!


They only know the superficial realities of the worldly life and they are unaware of the life to come. 	 (Одамларнинг кўплари бу беш кунлик дунёнинг зоҳирий, сиртқи тарафини, юзаки биладилар. Кўзларига кўринган, қўллари билан ушлайдиган ёки бошқа ҳис этиш аъзолари ва асбоблари билан сезадиган нарсаларнигина, уларни ҳам бир қисминигина биладилар.


They will not taste therein [any] coolness or drink 	 Улар унда совуқни ҳам, шаробни ҳам татий олмаслар.


Why has no angel been sent down with him to warn us? 	 Унга бир фаришта туширилса эди, у билан огоҳлантиргувчи бўлар эди.


If the victim belonged to a people who are hostile to you, but is a believer, then the compensation is to free a believing slave. 	 Агар у сизга душман қавмдан бўлиб, ўзи мўмин бўлса, мўмин қулни озод қилиш вожиб бўлур.


It is not for the townsfolk of Al-Madinah and for those around them of the wandering Arabs so stay behind the messenger of Allah and prefer their lives to his life. 	 Мадина аҳлига ва уларнинг атрофидаги аъробийларга Расулуллоҳдан четда қолишлари ва ўз жонларини кўзлаб унинг жонига эътибор қилмасликлари дуруст эмас.


And they say: "Why does this Messenger (Muhammad SAW) eat food, and walk about in the markets (like ourselves). 	 Улар: «Бу не Пайғамбарки, таом еб, бозорда юрадир?!


Upon thy heart, that thou mayst be (one) of the warners, 	 Сенинг қалбингга, огоҳлантиргувчилардан бўлишинг учун.


And wretched is that which they purchased. 	 Жумладан, улар келишининг хабари ўз китобларида берилган Муҳаммад алайҳиссаломнинг васфлари ва у киши ҳақидаги маълумотларни беркитмасдан одамларга баён қилишлари керак эди. Улар рози бўлиб, аҳд бериб олган бўлсалар ҳам, аҳдни буздилар.)


It is He who revealed to you the Book. 	 У сенга китобни туширган зотдир. Унда муҳкам оятлар ҳам бор ва улар китобнинг аслидир ва муташобиҳ (оят)лар ҳам бор.


Verily Allah swift in reckoning. 	 Албатта, Аллоҳ тезҳисоб зотдир.


Say, “Allah is the Witness between me and you; and this Qur’an has been sent down upon me, so I may warn you with it and whomever it may reach; so do you bear witness that there are other Gods along with Allah?” 	 (Аллоҳни қўйиб ўзларига ўзга валий тутганларга бошқа нарсалар ҳам гувоҳлик бера олмайди. Шунинг учун Аллоҳ Пайғамбаримизга (с. а. в.) гувоҳ ҳақида савол беришни амр қилди.


The Day when they are dragged upon their faces into the Fire: “Taste the touch of Saqar.” 	 Юзтубан дўзахга судраладиган кунларида: «Жаҳаннам азобини татиб кўринг!» (дейилур).


Indeed this Noble Messenger (Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him) of Ours has come to you, revealing to you a lot of the things which you had hidden in the Book, and forgiving a lot of them; indeed towards you has come a light* from Allah, and a clear Book. (* The Holy Prophet is a light from Allah). 	 Шунингдек, у зоти бобаракотни (с. а. в.) насороларга ҳам Пайғамбар бўлиб келишлари хабари Инжилда зикр қилинган бўлиб, Аллоҳ таоло насоролардан аҳд олган пайтида, у зот келган вақтларида иймон келтириш аҳди ҳам олинган эди. Бу оятда уларга ўша аҳдномада айтилган Пайғамбар дарҳақиқат келганлигининг хабарини бериб туриб, у зотнинг аҳли китобларга қиладиган баъзи ишлари ҳам айтилмоқда.)


We have not assigned to any mortal before thee to live forever; therefore, if thou diest, will they live forever? 	 Сендан олдин ҳам бирор башарга абадийликни қилганимиз йўқ. Агар сен ўлсанг, улар абадий қолар эканларми?


"Behold," the angels told Mary, "God has given you the glad news of the coming birth of a son whom He calls His Word, whose name will be Messiah, Jesus, son of Mary, who will be a man of honor in this life and the life to come, and who will be one of the ones nearest to God. 	 Фаришталар: «Эй Марям, албатта, Аллоҳ сенга Ўзидан бўлган сўзнинг башоратини бермоқда, унинг исми Масиҳ, Ийсо ибн Марям бу дунёю охиратда обрўли ва яқин бандалардандир. (Оятда келган «сўз»дан мурод Ийсо алайҳиссаломдир.»Сўз» арабчада калима дейилади.


"The Ilah (God) of mankind, 	 Одамлар Илоҳидан паноҳ сўрайман.


(O Muhammad!) Do they say that he himself has forged this message? 	 Ёки: «Уни тўқиб олди», дейдиларми?


But those who believe and do righteous deeds, He will reward them in full. 	 Иймон келтирган ва яхши амаллар қилганларнинг ажрини тўлиқ беради.


“By no means; it is what you had sought to hasten -- a wind-storm bearing a grievous chastisement 	 Йўқ! Бу ўзингиз орзиқиб сўраган нарса, аламли азоби бор бўрондир.


O you who have believed, do not take your fathers or your brothers as allies if they have preferred disbelief over belief. 	 Яъни, иймон, эътиқод, дину диёнат масаласи ҳамма нарсадан устун қўйилмоғи керак. Ҳатто ота-она ва ака-ука каби дунёдаги энг яқин кишилар бошқа диёнатни танлаган бўлсалар, уларни ҳам дўст тутиб бўлмайди.


Lo! I have wronged myself, and I surrender with Solomon unto Allah, the Lord of the Worlds. 	 Ана шунда малика рўй бераётган ҳодисалар оддий эмаслигига, балки Аллоҳ юборган Пайғамбарнинг мўъжизалари эканига ишонч ҳосил қилди. Аллоҳ таолонинг қудратига тан берди.)


And has a long time passed since those promises were fulfilled? 	 Сизларга замон узоқ кўриндими ёки бошингизга Роббингиздан ғазаб тушишини хоҳладингизми?!


No mention comes to them anew from their Lord except that they listen to it while they are at play 	 Қачон Роббиларидан янги эслатма келса, фақат уни ўйнаётган ҳолларида тингларлар.


They will abide in it for ever and ever; indeed with Allah is the great reward. 	 Улар унда абадий қолувчилардир. Албатта, Аллоҳ, ҳузурида улуғ ажр бор зотдир.


They have no knowledge to base this on. 	 Уларда бу ҳақда ҳеч қандай илм йўқ.


Guard against the disgrace and misery of the day when you shall return to Allah: there everyone shall be paid in full, for the good or evil one has earned and none shall be wronged. 	 Аллоҳга қайтариладиган кунингиздан қўрқинг. Сўнгра ҳар бир жон қилганига яраша тўлиқ оладир.


A believing maid is better than an idolatress, even if you like her. 	 Ва мушриклар иймонга келмагунларича (мўминани)уларга никоҳлаб берманг. Шубҳасиз, мўмин қул мушрикдан, гар сизни ажаблантирса ҳам, яхшидир.


Can we, when we are dead and have become mere dust and bones - can we (then) verily be brought to book? 	 Ўлиб, тупроқ ва суяклар бўлиб кетсак ҳам, албатта, жазоланадиганлардан бўлурмизми?!» дер эди.


Would you like to store this password? 	 Ушбу махфий сўзни ўрнатишни хоҳлайсизми?


Say, “Everything is up to God.” 	 Бу, Аллоҳ кўксингиздаги нарсани синаши ва қалбингиздагини яхшилаб поклаши учундир.


There is not any god but God, the One, the Omnipotent, 	 Ҳеч бир ибодатга сазовор зот йўқдир, магар ягона ва ўта қаҳрли Аллоҳгина бор.


He who hopes to meet Allah (must know) that the term of Allah is coming. 	 Ким Аллоҳга рўбарў бўлишдан умидвор бўлса, албатта, Аллоҳ белгилаган вақт келгувчидир.


a spring, the nearest ones to God will drink from it. 	 У(Тасним) бир булоқдирки, ундан муқарраблар ичарлар.


So they cast their ropes and rods, and said: "By the glory of Pharaoh, we shall be victorious." 	 Бас, улар арқонлари ва асоларини ташладилар ва «Фиръавннинг иззати билан қасамки, албатта, биз ғолиблармиз», дедилар.


HaMeem. 	 Ҳа мийм.


And perform As-Salat (Iqamat-as-Salat), and give Zakat, and Irka' (i.e. bow down or submit yourselves with obedience to Allah) along with Ar-Raki'un. 	 Намозни тўкис адо қилинг, закот беринг ва рукуъ қилувчилар билан рукуъ қилинг.


If any of you do not have the means to marry a chaste believing woman, marry your believing slave-girls. 	 Сизлардан ким ҳур мўминаларни никоҳига олишга имкон топмаса, қўлингизда мулк бўлган мўмина канизаклардан (уйлансин). Аллоҳ иймонингизни билувчи зотдир.


Or has He daughters while you have sons? 	 Ёки У зотга қизлару сизларга ўғилларми?!


So as to disbelieve in that which We have given them. 	 Биз уларга берган нарсага куфр келтираверсинлар!


One of them said, 'How long have you tarried?' 	 Улардан бири: «Қанча қолдинглар?» деди.


the Judgement will surely come to pass -- 	 Ва, албатта, қиёмат воқеъ бўлгувчидир.


They said: verily we augur ill of you; if ye desist not, we shall surely stone you, and there will befall you from us a torment afflictive. 	 Улар: «Биз сизлардан бадгумон бўлдик. Агар тўхтамасангиз, албатта, сизни тошбўрон қиламиз ва сизга биздан аламли азоб етади», дедилар.


When one puts out his hand [therein], he can hardly see it. 	 Кимгаки Аллоҳ нур бермаса, унинг учун нур бўлмас. (Ушбу ояти каримада ҳам Аллоҳнинг нуридан маҳрум бўлган кофир ва мунофиқларнинг ҳолати ажойиб услуб ила васф қилинмоқда.


Therefore have patience; Allah will not let the wage of the gooddoers go to waste. 	 Ва сабр қил. Бас, албатта, Аллоҳ яхшилик қилувчиларнинг ажрини зое қилмас.


O which of your Lord's bounties will you and you deny? 	 Бас, Роббингизнинг қайси неъматлрини ёлғон дея олурсиз?!


You shall not find a people who believe in Allah and the Last Day befriending those who oppose Allah and His Messenger even though they be their fathers or their sons or their brothers or their kindred. 	 Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган қавмнинг Аллоҳга ва Унинг Расулига душманлик қилувчиларга дўстлик қилганларини топмайсан. Ҳатто у(душман)лар ўз оталари, болалари, ака-укалари ёки қариндошлари бўлса ҳам.


His is the Sovereignty of the heavens and the earth. 	 Осмонлару ернинг мулки-эгалиги ҳам ёлғиз Уникидир.


Have you not seen that all those who are in the heavens and all those who are in the earth prostrate themselves before Allah; and so do the sun and the moon, and the stars and the mountains, and the trees, and the beasts, and so do many human beings, and even many of those who are condemned to chastisement? 	 «Осмонлардаги кимсалар, ердаги кимсалар Аллоҳга сажда қилади», деб қўйилса, кифоя эди, бутун борлиқнинг сажда қилиши тушунаверилар эди. Лекин баъзи махлуқлар алоҳида қайд этилди, чунки баъзи одамлар ўша махлуқларга–қуёш, ой ва юлдузларга сажда қиладилар.


Say: "The Truth has arrived, and Falsehood neither creates anything new, nor restores anything." 	 Сен: «Ҳақ келди! Ботил бошлай олмас ва қайтара ҳам олмас», деб айт.


And call to mind when Luqman said to his son while exhorting him: “My son, do not associate others with Allah in His Divinity. 	 Луқмон ўғлига ваъз-насиҳат қилиб айтганларини эсла: «Эй ўғилчам, Аллоҳга ширк келтирма.


But they revolted against the commandment of their Lord, so the rumbling overtook them while they saw. 	 Аллоҳнинг амридан бош тортдилар, бас, қараб турган ҳолларида уларни қаттиқ овоз тутди.


He said, "Did I not tell you that you would not be able to remain patient with me?" 	 У: «Сенга, албатта, мен билан бирга бўлишга сабр қила олмайсан демабмидим?!» деди.


Or do they say: He has forged it? 	 Ёки ўзи тўқиб олган дейдиларми?


Better far is the abode of the Hereafter for those who keep their duty (to Allah). 	 Ақл юритмайсизларми? (Дунё ва охират илоҳий мезон билан ўлчаняпти.


The Work of Allah, Who perfected all things, verily! 	 Бу ҳар бир нарсани пухта қиладиган Аллоҳнинг санъатидир. Албатта, у нима қилаётганингиздан хабардордир.


Alas, you love the fleeting life. 	 Йўқ! Балки сизлар шошар дунёни яхши кўрасизлар.


If We were to so will, We could have shown them to you so that you would recognise them by their faces, and you would certainly know them by the manner of their speech. 	 Агар хоҳласак, Биз уларни сенга кўрсатамиз, таъкидки, сен уларни сиймоларидан танийсан, албатта, сен уларни гап оҳангларидан танийсан. Аллоҳ амалларингизни билиб турур.


They but wished to flee. 	 Улар қочишдан бошқани ирода қилмаслар.


Moses exclaimed: "You have killed an innocent soul who had taken no life. 	 У (Мусо): «Бировни ўлдирмаган бегуноҳ жонни ўлдирасанми?! Жуда мункар нарса қилдинг-ку?!» деди.


Say: If the sea were ink for the words of my Lord, the sea would surely be consumed before the words of my Lord are exhausted, though We were to bring the like of that (sea) to add 	 (Оятдаги «денгиз» лафзи барча денгиз жинсини ўз ичига олади. Демак, дунёдаги барча денгизлар сиёҳ қилиб олиниб, уларга яна шунча денгиз сиёҳи қўшилса-да, Аллоҳ таолонинг калималари ёзилса, ўшанча денгиз сиёҳ тугаб қолади, аммо Аллоҳнинг калималари тугамайди.


Does he think that no one has power over him? 	 У инсон унга ҳеч кимнинг кучи етмайди, деб ҳисоблайдими?


These are only words of your mouth. 	 Бу уч ҳукмга кофир ва мунофиқлар тўла ишонишар ва амал қилишар эди. Шу билан бирга, мўмин-мусулмонларнинг ҳам бу ҳукмларига итоат этишларини талаб қилишарди.


[It will be said to them], "And you have certainly come to Us alone as We created you the first time, and you have left whatever We bestowed upon you behind you. 	 Худди сизларни дастлаб халқ қилганимиздек, ҳузуримизга якка-якка келдингиз. Сизларга берган нарсаларимизни ортингизда қолдирдингиз.


But the wrong-doers pursued the enjoyment of the good things of life which were given them, and persisted in sin. 	 Зулм қилганлар эса, маишат ортидан кетдилар ва жиноятчилардан бўлдилар.


They said: "Nay, but we found our fathers doing so." 	 Улар: «Йўқ, биз ота-боболаримизни шундай қилаётганларини кўрдик», дедилар.


Then he turned to their gods, and said, 'What do you eat? 	 Бас, тезда уларнинг худоларига бурилди ва: «Қани, емайсизларми?!


Allah is my Lord and your Lord, so worship Him (Alone). This is the Straight Path. 	 Бу–сироти мустақимдир», дейдир. (Ийсо алайҳиссаломнинг: «... ўзимдан аввалги Тавротни тасдиқловчи бўлиб...» деганларидан, яна бир бор, у кишининг Бани Исроилга Пайғамбар бўлиб, Мусо алайҳиссалом шариатига амал қилиб келганлари билинмоқда.)


'He is the Most High, the Great' 	 Бировга шафоатчилик борасида оғиз оча олмайдилар. Шафоат қилишга Аллоҳ таолонинг ўзи изн бериб, шароит яратиб бермагунча қўрқинч ичида чурқ этмай турадилар.)


Lo! herein, verily, are portents for a people who believe. 	 Албатта, бунда иймон келтирадиган қавмлар учун оят-белгилар бордир.


The proud ones among Salih's people asked his oppressed followers, "Do you (really) know that Salih is a Messenger of his Lord?" 	 Унинг қавмидан мутакаббир бўлган зодагонлар, заифҳол бўлганлардан иймон келтирганларига: «Солиҳни Роббидан Пайғамбар қилиб юборилган, деб билмоқдамисиз?!» дедилар.


Can not download as root 	 root сифатида кўчириб олиб бўлмади


And gave them Paradise and silk clothes, as a reward for their patience. 	 Ва сабр қилганликлари учун уларни боғу роғ ва ипаклар билан мукофотлади.


Those who disbelieve Our revelations are, in fact, deaf and dumb. 	 Оятларимизни ёлғонга чиқарганлар кар ва соқовлардир.


and have sent down out of the rainclouds water cascading 	 Ва сиқилган(булут)лардан оқувчи сувлар туширдик.


And assuredly We left it for a sign. 	 Ва у(ҳодиса)ни белги қилиб қолдирдик.


Yet when a warner came to them, it only increased them in aversion. 	 Бу икки қавмнинг ўзларига огоҳлантирувчи-Пайғамбарлар келганидан кейин ҳам йўлдан озиб кетганлари арабларни ажаблантирар эди. Улар ўзларича, агар бизга огоҳлантирувчи-Пайғамбар келса, анавиларга ўхшаб юрмаймиз, ўша Пайғамбар келтирган таълимотларга амал этиб, энг ҳидоятли уммат бўламиз, деб қасам ичар эдилар.


So pardon and overlook until Allah delivers His command. 	 Аллоҳнинг амри келгунча афв этинг, кечиримли бўлинг.


Whosoever is in the heavens and the earth belongs to Him; and those who are near Him do not disdain to worship Him or weary (of His service), 	 Осмонлару ердаги барча жонзотлар Уникидир. Унинг ҳузуридагилар ибодатидан такаббурлик қилмаслар ва малол олмаслар.


He said: Grasp it and fear not. 	 У зот: «Уни ол, қўрқма.


Indeed, I renounce the creed of the people who have no faith in Allah and who [also] disbelieve in the Hereafter. 	 У кишининг ақидалари ва даъват қилаётган динлари бошқа динлар қатори Аллоҳга ва охират кунига иймон келтиришга асосланган. Бу икки унсур ҳамма Пайғамбарларнинг ақидасидир.)


But if they reconcile—God is Forgiving and Merciful. 	 Агар қайтсалар, бас, албатта, Аллоҳ мағфиратли, раҳмли зотдир.


Do not follow the example of those who became divided and differed with one another after clear proofs had come to them. For those, there is a great punishment. 	 Ўзларига очиқ баёнотлар келганидан кейин бўлиниб ихтилофга тушганларга ўхшаш бўлмаганлар, ана ўшаларга улуғ азоб бордир.


And he has failed who instills it [with corruption]. 	 Ва батаҳқиқ, ким у(нафс)ни кирласа, ноумид бўлади.


They are the worst of creatures. 	 Ана ўшалар халойиқнинг энг ёмонларидир.


And if you do not bring them a miracle [according to their (i.e. Quraish-pagans') proposal], they say: "Why have you not brought it?" 	 Ва агар уларга мўъжиза келтирмасанг, «Ўзинг тўқиб қўявермайсанми?» дейдилар.


When shackles will be on their necks and also chains; they will be dragged. 	 Ўшанда улар бўйинларида кишанлар ва занжирлар ила тортилурлар.


He said: O would that my people had known 	 У: «Кошки қавмим билсалар эди.


But they will never wish for it, because of what their hands have forwarded. 	 Улар қўллари тақдим қилган нарсалар сабабидан, уни абадий, ҳеч-ҳеч орзу қилмаслар ва Аллоҳ зулм қилувчиларни билувчи зотдир. (Оятдаги «қўллари тақдим қилган нарсалар» жумласи, «гуноҳлар» маъносида келгандир.


That then is God, your Lord; to Him belongs the Kingdom; there is no god but He; so how are you turned about? 	 Мутахассис олимлар ўтказган текширишлардан ҳомилани ўраб турувчи парда уч қават экани маълум бўлди. Аллоҳ таолонинг: «оналарингиз қорнида уч зулмат ичида», дегани бежиз эмас экан.


And the plan of Pharaoh was not except in ruin. 	 Фиръавннинг бу гаплари қайси томондан олиб қаралганда ҳам қавмни алдаш, ўзини олий мақом қилиб кўрсатиш ва Аллоҳнинг динини инкор этишдан иборат экани билинади. Бу гаплар унинг инсофга келиб, тўғри йўлга тушмаслигидан дарак берарди.)


Woe, then, on that Day to those who give the lie (to this Message) 	 Бас, ўша кунда ёлғонга чиқарувчиларга вайл бўлсин!


So whosoever disbelieves, his unbelief shall be charged against him; their unbelief increases the disbelievers only in hate in God's sight; their unbelief increases the disbelievers only in loss. 	 Кофирлар учун куфрлари зиёндан бошқани зиёда қилмас. (Дунё пайдо бўлганидан буён ҳозирга қадар ҳеч кимга куфр фойда бермаган, аксинча, доимо зарар келтирган ва келтирмоқда.)


Now surely Allah's is whatever is in the heavens and the earth; He knows indeed that to which you are conforming yourselves; and on the day on which they are returned to Him He will inform them of what they did; and Allah is Cognizant of all things. 	 У зот сизнинг қай ҳолатда эканингизни яхши биладир. Унинг Ўзига қайтариладиган кунда эса, қилган амаллари ҳақида уларга хабар берур.


And We have subjected them to them, so some of them they have to ride upon, and some of them they eat. 	 Биз уларга ўша(ҳайвон)ларни бўйинсундириб қўйдик. Бас, улардан маркаблари бор ва улардан ерлар.


And if only the people of the Scripture (Jews and Christians) had believed (in Muhammad SAW) and warded off evil (sin, ascribing partners to Allah) and had become Al-Muttaqun (the pious - see V. 2:2) We would indeed have blotted out their sins and admitted them to Gardens of pleasure (in Paradise). 	 Агар аҳли китоблар иймон келтириб, тақво қилганларида эди, уларнинг гуноҳларини ювган ва жаннати наъимга киритган бўлардик.


He it is who has multiplied you on the earth and to Him you shall all be gathered: 	 У зот сизларни ер юзида яратиб, таратгандир. Ва Унгагина тўпланурсизлар.