save Iblis; he waxed proud, and was one of the unbelievers. 	 Магар Иблисгина мутакаббирлик қилди ва кофирлардан бўлди.


And if We willed, We could have made [instead] of you angels succeeding [one another] on the earth. 	 Агар хоҳласак, ўрнингизга ер юзида халифа бўладиган фаришталар қилиб қўяр эдик.


Think not the unbelievers able to frustrate God in the earth; their refuge is the Fire -- an evil homecoming. 	 Сен куфр келтирганларни ер юзида қочиб қутула олгувчилардир, деб ҳисоблама! Уларнинг жойи дўзахдир.


Will not the home of disbelievers be in hell? 	 Кофирларнинг жойи жаҳаннамда эмасми?!


They will swear unto you, that ye may be pleased with them but if ye are pleased with them, Allah is not pleased with those who disobey. 	 Агарчи сиз улардан рози бўлсангиз ҳам, Аллоҳ фосиқ қавмлардан рози бўлмас. (Мунофиқлар Аллоҳнинг розилигини эмас, балки банданинг розилигини олишга уринадилар.


God is forgiving and kind. 	 Аллоҳ ўта мағфиратли ва раҳмли зотдир.


As for those who are mindful of God, they shall surely triumph: 	 Албатта, тақводорларга ютуқ бордир:


Or was it to incur the wrath of your Lord that you broke your promise with me?" 	 Менга берган ваъдага хилоф қилибсиз?!» деди.


The Creator of the heavens and the earth. 	 У осмонлару ерни йўқдан бор қилгувчи зотдир.


Forthwith Zakariyya prayed unto his Lord my Lord bestow on me from Thine presence a goodly offspring; verily Thou! 	 Шу чоқда Закариё Роббига дуо қилиб: «Эй Роббим, менга Ўз ҳузурингдан яхши зурриёт бергин.


And when he brought them the truth from Us they said: 'Kill the sons of those who believe with him, but spare their women' But the scheming of the unbelievers is always in error. 	 Кофирларнинг макр-ҳийласи залолатдан бошқа нарса эмас. (Бани Исроилни ўзига қул қилиб олган Фиръавн бу халққа турли азоб-уқубатларни ёғдирар, нима қилиб бўлса ҳам, уларни қулликда ушлаб туриб, ўз фойдаси учун ишлатишга уринар эди.


These are the bounds set by Allah; therefore do not violate them, for those who violate the bounds of AIIah are the tansgressors. 	 Бас, улардан тажовуз қилманг. Ва ким Аллоҳнинг чегараларида тажовуз қилса, бас, ўшалар, ана ўшалар, золимлардир.


In the same way no Messenger came to those who lived before them without his people calling him a magician or an insane person. 	 Худди шундай, булардан аввалгиларга ҳам ҳар бир Пайғамбар келган вақт, уни, сеҳргар ёки мажнун, деганлар.


All of them testified and bore witness to their testimony that on the Day of Judgment they would not say, "We were not aware of this (fact)," 	 (Аллоҳ таоло Ўзига маълум бўлган бир пайтда, даври қиёматгача дунёга келадиган барча одамларни оталарининг сулбидан уруғликларни чиқариб олган ва ўша уруғликларга «Роббингиз эмасманми?!» деб савол берган. Мазкур илоҳий саволга ҳамма зурриётлар «Худди шундай», яъни, албатта, сен Роббимизсан, «гувоҳ бўлдик», деб жавоб беришган.


We will put yokes around the necks of those who disbelieved. 	 Улар азобни кўрган чоғларида надоматни ичларида тутдилар.


Do the unbelievers think they can make My own creatures their protectors against Me? 	 Ёки куфр келтирганлар Мени қўйиб бандаларимни валий-илоҳ қилиб олишни гумон қилдиларми?!


And the mountains are broken down, crumbling 	 Тоғлар майдаланиб, титилганда.


Yet after that We pardoned you, so that you might be grateful. 	 Ўшандан кейин сизни афв этдик. Шоядки шукр қилсангиз.


As for those who disbelieve, neither their wealth nor their children will avail them anything against God. 	 Албатта, куфр келтирганларнинг моллари ҳам, болалари ҳам улардан Аллоҳ(азоби)дан бирор нарса қайтара олмас.


If it had been from [any] other than Allah, they would have found within it much contradiction. 	 У илоҳий китобдир, унинг илоҳийлигини тадаббур қилган одам буни дарҳол англайди. Чунки Қуръонни жиддий ўрганишга киришган одам унда ҳеч қандай зиддият йўқлигини пайқайди.)


When he saw it wriggling like a serpent, he turned about and fled without turning. 	 «Эй Мусо, бери кел, қўрқма, албатта, сен омонликдагилардансан» (дейилди). (Бу ҳол ҳақиқатда ажойиб эди.


Verily the promise of Allahs is true. 	 У кунда бирдан-бир фойда берадиган нарса иймон ва яхши амал бўлади. Ана ўшандай кундан қўрқиш барча одамларнинг одамийлик бурчидир.


But ye will not, except as Allah wills; for Allah is full of Knowledge and Wisdom. 	 Ва Аллоҳ хоҳласагина, сизлар ҳам хоҳларсиз. Албатта, Аллоҳ билувчи ва ҳикматли зотдир.


Then if he divorces her there is no harm if the two unite again if they think they will keep within the bounds set by God and made clear for those who understand. 	 Фақат бир йўл бор, у ҳам бўлса, у аёл бошқа эрга тегса-ю у эр билан эр-хотин бўлиб ҳаёт кечириб юрганда, иккинчи эр вафот этиб қолса ёки талоқ қилса, шундан кейингина яна аввалги эри билан қайта турмуш қурса бўлади. «Агар у ҳам талоқ қилса, гар Аллоҳнинг чегараларида туришга ишонсалар, бир-бирларига қайтсалар, гуноҳ бўлмайди», дейилишининг маъноси шу.)


And fear God. 	 Албатта, Аллоҳ азоби шиддатли зотдир. ( Аллоҳ таоло яҳудийлар қолдирган молларни «қайтарилган мол» деб номлаяпти.


And it sailed along with them amid waves [rising] like mountains. 	 Ва у(кема) уларни тоғлардек тўлқинда олиб кетаётганида, Нуҳ бир четда турган ўғлига: «Эй ўғлим, биз билан бирга мингин, кофирлар билан бирга бўлмагин», деди.


Or He bestows both males and females, and He leaves barren whom He will: for He is full of Knowledge and Power. 	 Айни шу масалада инсон ўзининг ожизлигини хис этади. Ўз хоҳишига кўра бирон нарсани бор қила олмаслигини, Аллоҳ таолонинг мадади ва иноятига муҳтож бўлиб туришини англаб етади.)


And there will fail them those whom they had been calling upon aforetime, and they will perceive that there is for them no shelter. 	 Ва улардан илгари илтижо қилиб юрган нарсалари ғойиб бўлди. Улар ўзларига қочар жой йўқлигига тўла ишондилар.


We will surely put you to trial by involving you in fear and hunger and by causing loss of property, life and earnings. 	 Албата, Биз сизларни бир оз қўрқинч ва очлик билан, мол-мулкга, жонга меваларга нуқсон етказиш билан синаймиз.


He bestows (children) male or female according to His Will (and Plan), 	 У зот хоҳлаган кишисига қизлар ҳадя этур ва хоҳлаган кишисига ўғиллар ҳадя этур.


Our Lord, and admit them to the Gardens of Eden that Thou hast promised them and those who were righteous of their fathers, and their wives, and their seed; surely Thou art the All-mighty, the All-wise. 	 Эй Роббимиз, уларни ҳам, оталаридан, жуфтларидан ва зурриётларидан аҳли солиҳ бўлганларини ҳам Ўзинг уларга ваъда қилган адн жаннатларига киритгин. Албатта, Сенинг Ўзинг азизу ўта ҳикматли зотсан.


And if it had been Our Will, We could have transformed them (to remain) in their places; then should they have been unable to move about, nor could they have returned (after error). 	 Агар хоҳласак, уларни жойларида қотириб қўюрмиз. Бас, олдинги юришга ҳам қодир бўлмаслар, ортга ҳам қайта олмаслар.


Lo! Thou art ever Seeing us. 	 Албатта, Сен Ўзинг бизни кўриб турувчи эдинг», деди.


Those who have made the scripture bits. 	 Улар ўзларига келган илоҳий китобларни тақсимлаб, бир қисмига иймон келтириб, бир қисмига иймон келтирмаган эдилар. Энди Қуръонни ҳам парча-парча қилиб, ўз фикрларига мос келганини олиб, тўғри келмаганини тарк этмоқчи бўлмоқдалар.)


He said, 'What thinkest Thou? 	 У: «Менга хабар бер-чи, мендан устун қилганинг шуми?


When We said to the angels, ‘Prostrate before Adam,’ they [all] prostrated, but not Iblis: he said, ‘Shall I prostrate before someone whom You have created from clay?’ 	 Фаришталарга: «Одамга сажда қилинглар!» деганимизда сажда қилганларини, магар иблис қилмаганини, «Сен лойдан яратган кимсага сажда қиламанми?» деганини эсла.


Said he, 'I am better than he; Thou createdst me of fire, and him Thou createdst of clay.' 	 Мени оловдан яратгансан. Уни лойдан яратгансан», деди.


To those who do good, there is good in this world, and the Home of the Hereafter is even better and excellent indeed is the Home of the righteous,- 	 (Мушрикларга «Роббингиз нимани нозил қилди?» дейилганида, «Аввалгиларнинг афсоналарини», дейишган эди. Чунки улар динга, Қуръонга ўтган авлодларнинг афсонаси, эскилик сарқити, деб қарадилар.


And whoever commits a sin only earns it against himself. 	 (Бировнинг гуноҳи учун бошқа биров жавобгар бўлмайди. Ҳар ким ўз қилмиши учун жавобгар бўлади.


Ask them: "Is there among the partners (you ascribe to God) one who first originates then reverts it? 	 Сен: «Сизнинг шерик келтираётганларингиз орасида махлуқотни аввал-бошда яратиб, сўнгра уни қайтарадигани борми?» деб айт.


Say (O Muhammad SAW to mankind). 	 Сен: «Агар денгиз Роббим калималарига сиёҳ бўлсаю унга ўз мислича мадад келтирсак ҳам, Роббим калималари тугашидан олдин денгиз тугаб қолур», дегин. (Оятдаги «денгиз» лафзи барча денгиз жинсини ўз ичига олади.


Say: "O ye men! 	 Сен: «Эй одамлар, сизга Роббингиздан ҳақ келди. Бас, ким ҳидоятга юрса, ўзи учун ҳидоят топади.


Whoever has faith in Allah, He guides his heart, and Allah has knowledge of all things. 	 Пайғамбаримиз ҳадисларидан бирида: «... Ва билгинки, сенга етган мусибат адашиб бошқага ўтиши мумкин эмас, агар бошқага бўлса, сенга етмасди...», деганлар.)


Say: He it is Who multiplieth you in the earth, and unto Whom ye will be gathered. 	 Сен: «У сизларни ер юзида яратган, кўпайтирган зотдир. Ва Унинг ҳузурига тўпланурсизлар», деб айт.


And do not stretch your eyes after that with which We have provided different classes of them, (of) the splendor of this world's life, that We may thereby try them; and the sustenance (given) by your Lord is better and more abiding. 	 Кўзларингни уларни синаш учун айримларига баҳраманд қилиб берганимиз ҳаёти дунёнинг турли зийнатларига тикма. Роббингнинг ризқи яхши ва боқийдир.


why can you not bring it (the soul) back (to life)? 	 У(жон)ни ўрнига қайтаринг-чи! Агар ростгўй бўлсангиз!


Do not insult those they call upon besides God, lest they insult God out of hostility and ignorance. 	 Шундай қилиб, ҳар бир умматга амалини зийнатлаб қўйдик. Сўнгра эса, қайтиб борадиган жойлари Роббиларигадир.


Verily, they were a people given to evil. 	 Бас, Биз уларнинг барчасини ғарқ қилдик. (Нуҳ алайҳиссаломнинг қиссалари бошқа сураларда батафсил келган.


He said, "No blame will there be upon you today. 	 У: «Бугунги кунда сизларни айблаш йўқ. Сизларни Аллоҳ мағфират қилгай.


he holds out promises to them, and fills them with vain desires: but Satan's promises are nothing but delusion. 	 У уларга ваъда берадир ва хом хаёлларга соладир. Шайтон уларга ғурурдан бошқа нарсани ваъда қилмайдир.


Originator of the heavens and earth! 	 Сен дунёю охиратда менинг валиййимсан.


Through the revelation of this Qur'an We narrate the best of histories of which you were unaware before. 	 Биз сенга ушбу Қуръонда ваҳий қилган нарсамиз ила энг гўзал қиссани ҳикоя қилурмиз. Агарчи ундан олдин сен бундан бехабарлардан бўлсанг ҳам.


When it is said to him, "Fear Allah", He is led by arrogance to (more) crime. 	 Агар унга, Аллоҳдан қўрқгин, дейилса, уни кибру ҳавоси гуноҳга етаклайди.


From Allah, the Lord of the ways of Ascent. 	 У маъорижлар эгаси Аллоҳдандир.


Who belieth and turneth away. 	 Ўша ёлғонга чиқарган ва юз ўгирган эди.


The People of the Book created differences in the matters (of religion) because of their hostility among themselves, only after knowledge had come to them. 	 Яҳудий, насроний, буддий ёки яна бошқа ҳар хил динлар Аллоҳнинг ҳузурида эътиборини йўқотган динлардир. Уларга эътиқод ва амал қилганлар бехуда юрибдилар ҳисоб.


When Our angelic Messengers came to Lot, he was grieved and depressed to see them. 	 Элчиларимиз Лутга келишганида, у улар сабабли маҳзун бўлди ва келишларидан юраги сиқилди. Улар: «Сен хавфсирама ва маҳзун ҳам бўлма, албатта, биз сени ва аҳлингни қутқаргувчилармиз.


Wait if you will, we are waiting' 	 Ўша икки нарса ҳам мусулмон учун яхшиликдир. Улардан бири–мусулмон инсоннинг олий мақсади–Аллоҳнинг йўлида жиҳод қилиб шаҳид бўлишдир.


He hath instituted for you in religion that which He had enjoined upon Nuh, and which We have revealed Unto thee, and which We had enjoined upon Ibrahim and Musa and Isa, saying: establish the religion, and be not divided therein. 	 У зот сизларга дин этиб Ўзи Нуҳга васият қилган ва сенга ваҳий қилган нарсамизни ҳамда Иброҳим, Мусо ва Ийсоларга васият қилган нарсамизни шариат қилди. «Динни барпо қилингиз ва унда тафриқага тушмангиз», деди.


Do they seek honor from them? 	 Уларнинг олдида иззат–куч-қудрат излайдиларми?


And of His signs are the creation of the heavens and the earth, and the creatures He has spread throughout them; and He is Able to gather them at will. 	 У зотнинг оят-белгиларидан осмонлару ернинг яратилиши ва уларда турли жониворларнинг таратиб қўйилишидир. Ва У зот агар хоҳласа, уларни жамлашга қодирдир.


Every soul will experience the agony of death and to Me you will all return. 	 Ҳар бир жон ўлимни топажакдир. Сўнгра Бизгагина қайтарилурсиз.


And when Our Clear Signs are rehearsed to them, their only contention is: “Bring back to us our fathers if you are truthful.” 	 Уларга очиқ-ойдин оятларимиз тиловат қилинган чоғда: «Агар ростгўй бўлсангиз, ота-боболаримизни келтиринг-чи?!» дейишдан бошқа ҳужжатлари бўлмас.


He said: 'My nation, think! If I have a clear proof from my Lord and He has given me His Mercy, who would help me against Allah if I rebel against Him? 	 У: «Эй қавмим, хабар беринг-чи, агар мен Роббим томонидан очиқ-ойдин ҳужжатга эга бўлсам ва менга У томонидан раҳмат берилган бўлса-ю, мен Унга осий бўлсам, ким менга Аллоҳ (азоби)дан (қутулишга) ёрдам беради?!


It is they who say: “Give nothing to those who are with the Messenger of Allah so that they may disperse.” 	 Улар, Расулуллоҳнинг ҳузуридагиларга нафақа берманглар, токи тарқаб кетсинлар, дерлар.


And you should not settle anything finally about the marriage until the waiting term expires. 	 Идда ўз муддатига етмагунча, никоҳ боғлашни қасд қилманг.


Then, when they reached their meeting, they forgot their fish, and it took its way into the sea, burrowing. 	 (Мусо (а. с.) хизматкор йигит билан юриб-юриб, икки денгиз қўшиладиган жойга етиб келдилар. Ўша жойда саватда олиб келган балиқларини унутиб қўйдилар.


They sought a judgment; then was disappointed every froward tyrant -- 	 Фатҳу нусрат сўрадилар ва ҳар бир жабрчи, саркаш кимса ноумидликка учради.


But they too have forgotten much of what they were enjoined. 	 Насороларнинг ўзаро адоватлари ҳаммага маълум ва машҳур. Католик протестант билан, православ моруний билан ёки бошқаси яна бири билан ҳамиша душман.


For them are grades of dignity with their Lord, and Forgiveness and a generous provision (Paradise). 	 Уларга Роббилари ҳузурида даражалар, мағфират ва карамли ризқ бор.


They were far mightier in both number and power and in what they had established. 	 Улар булардан кўра қувватлироқ ва ер юзида асарлари кўпроқ бўлган эдилар.


and will turn frail, losing all force. 	 Ва фаришталар унинг атрофида ва ўша кунда Роббингнинг Аршини саккизтаси кўтариб турадир. (Аллоҳнинг аршини саккизта ёки саккиз турли фаришталар кўтариб турадилар.


And he will turn to his people, rejoicing! 	 Ва аҳли ҳузурига хурсанд ҳолда қайтиб борар.


So do be gone. 	 Бас, чиқиб кет!


that the blind man came to him. 	 Кўзи кўр киши ҳузурига келганда.


Say, ‘It is He who created you on the earth, and toward Him you will be mustered.’ 	 Сен: «У сизларни ер юзида яратган, кўпайтирган зотдир. Ва Унинг ҳузурига тўпланурсизлар», деб айт.


Verily all this is true. 	 Албатта, мана шу ҳақдир–дўзах аҳлининг ўзаро тортишувидир. (Ушбу оятларда зикр қилинганлар ҳақдир.


Or have they been set in absolute authority? 	 Ёки улар бошқарувчиларми?


And do not dispute with the People of the Book (Nazarenes) except in the best manner, except for those among them who do wrong and say (to them): 'We believe in that which was sent down to us and that which was sent down to you. 	 Сизлар аҳли китобларнинг зулм қилганларидан бошқалари билан фақат яхши услубда мужодала этинглар ва уларга: «Биз ўзимизга нозил қилинган ва сизга нозил қилинган нарсага иймон келтирдик, бизнинг илоҳимиз ва сизнинг илоҳингиз бирдир ва биз унга бўйсунгувчимиз», денглар. (Оятда зулм қилмаган аҳли китоблар билан яхши, гўзал услубда мужодала қилишга амр этилмоқда.


You have no other Ilah (God) but Him. 	 Сиз учун ундан ўзга илоҳ йўқдир.


Say (O Muslims): We believe in Allah and that which is revealed unto us and that which was revealed unto Abraham, and Ishmael, and Isaac, and Jacob, and the tribes, and that which Moses and Jesus received, and that which the prophets received from their Lord. 	 Айтинглар: «Аллоҳга ва бизга туширилган нарсага, Иброҳим, Исмоил, Исҳоқ, Яъқуб, асботларга туширилган нарсага, Мусо ва Ийсога берилган нарсага ва Пайғамбарларга Роббиларидан берилган нарсага иймон келтирдик. Уларнинг орасидан бирортасини фарқламаймиз ва биз Унга мусулмонлармиз».


We will draw them on little by little whence they know not; 	 Биз уларни ўзлари билмаган тарафдан аста-секин оламиз.


And Allah is appreciative, all-knowing. 	 Ношукр ва иймонсиз бу дунёда азобланса, қилган хатоси эвазига, тўғри йўлга қайтсин, деб қилинади. Уни охиратда азоблаш эса, ношукрлиги ва кофирлигининг жазосидир.


Allah forgiveth whatever (of this kind) may have happened in the past, but whoso relapseth, Allah will take retribution from him. 	 Зотан, Аллоҳ азиз, интиқом эгасидир. (Демак, «овда синаб кўриш» деганда, мусулмон кишига эҳромдалик ҳолида ов қилиш ҳаром эканлиги тушунилади.


This is (the Quran) which tells us about the (beliefs of the people) in my time and those who lived before me." Most of them do not know. 	 Бас, улар юз ўгиргувчидирлар. (Борлиққа назар солиб, ундаги мавжудотларни мулоҳаза қилиб кўрганда, Аллоҳ таолонинг шериги бўлиши мумкин эмаслиги исботланди.


Children of Adam, take your adornment at every place of prayer. 	 Эй Одам болалари, ҳар бир ибодат чоғида ўз зийнатингизни олинг. Еб-ичинг ва исроф қилманг.


And He is the Exalted in Might, the Wise. 	 Бу ғойибнинг хабаридир. Араблардан бошқа халқларнинг исломга киришини ўша пайтда Аллоҳдан ўзга ҳеч ким билмасди.)


The king said, ‘Bring him to me!’ 	 Подшоҳ: «Уни менга келтиринглар», деди.


He also knows (the rich that are niggardly) who taunt the believers that voluntarily give alms, they scoff at those who have nothing to give except what they earn through their hard toil. Allah scoffs at them in return. A grievous chastisement awaits them. 	 Мўминлардан кўнгилли бўлиб садақа қилувчиларни ва ўз кучлари етгандан бошқани топа олмайдиганларни айблайдиган ва масхара қиладиганларни Аллоҳ масхара қилади ва уларга аламли азоб бўладир.


Therefore, exalt Allah when you enter the evening and in the morning. 	 Бас, тунга киришингизда ҳам, тонгга киришингизда ҳам Аллоҳни поклаб ёд этинг. (Бундан мурод, шом ва хуфтон намозларини ўқиб, Аллоҳни поклаб ёд этинглар, тонгга киришда тасбиҳ айтишдан мурод бомдод намозини ўқишдир.)


And Allah is Well-Acquainted with what you do. 	 Садақанинг энг ҳақдори камбағал-фақир кишилардир. Исломда садақанинг жорий қилиниши ҳам ўша тоифанинг ҳимояси ва ёрдами учун бўлган.)


Say thou: mock on! verily Allah is about to bring out that which ye apprehend. 	 Ўзлари мунофиқлик қилиб, яширин гаплар айтиб ёки дилларида Исломга, мусулмонларга қарши ўй-фикрларни тугиб юришар эди. Аммо, бирон сура нозил бўлиб, қалбимиздаги сирни очиб қўймаса эди, деб қўрқардилар ҳам.)


And do they not see that We send the water to the barren land and produce crops with it, so their animals and they themselves eat from it? 	 Бизнинг сувни қуруқ ерга ҳайдаб у билан чорвалари ва ўзлари ейдиган зироатни чиқаришимизни билмайдиларми?!


He forgives whom He wills, and He punishes whom He wills. 	 У кимни хоҳласа, мағфират қиладир. Кимни хоҳласа, азоблайдир.


He WiLL rectify for you your works, and forgive you your sins. 	 Сизнинг амаларингизни солиҳ қилур ва гуноҳларингизни мағфират қилур.


Remember, when you were few and powerless in the land, afraid of despoliation at the hands of men. 	 Сиз ер юзида оз сонли, заифҳол бўлиб, одамлар сизни тутиб олишидан қўрқиб юрган ҳолингизни эсланг. Бас, У зот сизга жой берди, Ўз нусрати ила қўллади ва сизларга пок нарсаларни ризқ қилиб берди.


They were wont not to desist from the evil they committed; vile is that which they have been doing! 	 Улар қилинган ёмон ишдан бир-бирларини қайтармас эдилар. Бу қилмишлари қандай ҳам ёмон бўлди!


So did those who went before them. 	 Пайғамбарлар зиммасида фақат очиқ-ойдин етказиш бор, холос. (Аллоҳ таоло инсонни ҳидоятга ҳам, залолатга ҳам қобилиятли қилиб яратди.


But, man is ever more quarrelsome than anything. 	 Инсон ўзи кўп тортишувчи бўлган эди.


And they used to persist in immense wrongdoing. 	 Ва мудом катта гуноҳ ишлар қилар эдилар.


Of us there is none but hath a station assigned. 	 Биздан ҳар биримизнинг маълум мақоми бордир.


He has sufficient knowledge of the sins of His servants. 	 Бандаларининг гуноҳларидан ўта хабардор бўлишда Унинг Ўзи кифоядир.


Say (O Muhammad SAW): "No reward do I ask of you for this except to be kind to me for my kinship with you." 	 Ким яхшилик қилса, Биз унга ўша ишида яхшиликни зиёда қилурмиз. Албатта, Аллоҳ ўта мағфиратли, ўта шукр қилгувчи зотдир.


There is no deity save Him, the Alive, the Eternal. 	 У тирик ва қаййумдир. Уни мудроқ ҳам, уйқу ҳам олмас.


The people were one nation; then God sent forth the Prophets, good tidings to bear and warning, and He sent down with them the Book with the truth, that He might decide between the people touching their differences; and only those who had been given it were at variance upon it, after the clear signs had come to them, being insolent one to another; then God guided those who believed to the truth, touching which they were at variance, by His leave; and God guides whomsoever He will to a straight path. 	 Бас, Аллоҳ хушхабар ва огоҳлантириш берувчи Набийларни юборди ва уларга одамлар ўртасида, улар ихтилоф қилган нарсаларда ҳукм қилиш учун ҳақ китоб туширди. У тўғрисида ихтилофни очиқ ҳужжатлар келгандан сўнг, кимга берилган бўлса, ўшаларгина ҳаддан ошиб қилдилар.


But God: He is the Hearer, the Knower. 	 (Ҳақиқий фойда ва зарар берувчи зот Аллоҳдир, уни қўйиб, фойда ҳам, зарар ҳам бера олмайдиган нарсага, жумладан, Масиҳ ибн Марям ва унинг онасига ибодат қилиш мутлақо нотўғри ишдир. Ким шундай иш қилса, албатта, эътиборсиз қолмайди.)


And if it had not been for the favor of Allah upon you and His mercy in this world and the Hereafter, you would have been touched for that [lie] in which you were involved by a great punishment 	 Агар дунёю охиратда сизларга Аллоҳнинг фазли, марҳамати бўлмаганида, ўзингиз ичига шўнғиган нарса учун сизни, албатта, буюк азоб тутар эди.


And those, who, when they spend, are neither extravagant nor niggardly, but hold a medium (way) between those (extremes). 	 Улар инфоқ қилганларида исроф ҳам ва хасислик ҳам қилмаслар. У иккиси ўртасида мўътадил бўлурлар.


But then it turned unappreciative of God’s blessings, so God made it taste the robe of hunger and fear, because of what they used to craft. 	 Мусулмонлар Мадинаи Мунавварага ҳижрат этиб, ўша ерда ўз жамиятларини қурганларидан сўнг эса, аҳли Маккадан хотиржамлик неъматини ҳам олиб, уларни хавф-хатарда яшайдиган қилиб қўйди. Улар мусулмонлар Маккани фатҳ этиши учун келиб қолармикан, деган хавфда яшардилар.)


For those who are righteous, with their Lord are Gardens beneath which rivers flow, where they will remain forever, and purified spouses, and acceptance from God.” 	 Аллоҳ таоло ушбу оятда Пайғамбаримиз алайҳиссаломга хитобан: «Ўша нарсаларингиздан яхшироғининг хабарини берайми?! деб айт», деб буюрмоқда. Охират неъматлари бу дунё матоҳидан нақадар устун эканлиги шак-шубҳасиз ҳақиқатдир.


whereas the Hereafter is better and more enduring. 	 Ҳолбуки, охират яхшироқ ва боқийроқдир.


O dear Prophet (Mohammed – peace and blessings be upon him), a Book has been sent down upon you, therefore may not your heart be disinclined towards it, so that you may give warning with it, and as an advice for the Muslims. 	 Бу сенга у ила огоҳлантиришинг учун ва мўминларга эслатма этиб нозил қилинган китобдир. Кўнглингда ундан танглик бўлмасин.


Their desire is that thou shouldst be pliant: so would they be pliant. 	 Агар сен муроса қилсанг, улар ҳам муроса қилишни орзу қиларлар.


(La ilaha ill-Allah: none has the right to be worshipped but Allah). 	 (Аввал-бошда Одамнинг (а. с.) қиссалари баён этилган эди.


[Prophet], do you not see that all those who are in the heavens and on earth praise God, as do the birds with wings outstretched? 	 Аллоҳга осмонлар ва ердаги бор жонзот ва саф тортган ҳолидаги қушлар тасбиҳ айтишини ҳам кўрмайсанми?!


And the chiefs of Firon's people said: Do you leave Musa and his people to make mischief in the land and to forsake you and your gods? 	 Фиръавн қавмидан бўлган зодагонлар: «Сени ва худоларингни тарк қилса ҳам, Мусо ва унинг қавмини ер юзида бузғунчилик қилишларига йўл қўйиб берасанми?» дедилар.


God will perhaps bring about love between you and those of the disbelievers with whom you were enemies. 	 (Аллоҳ таолодан «шоядки» калимаси содир бўлса, албатта, воқеликда содир бўлиши шарт. Бу ваъда Маккаи мукаррама фатҳ бўлиши билан амалга ошди.


Those who practice miserliness, and exhort others to miserliness; and whoever turns away, then (know that) Allah is the Independent, the Most Praiseworthy. 	 Ким юз ўгирса, бас, Аллоҳ беҳожат ва мақталган зотдир. (Улар бахиллик қилиб, кишиларни ҳам бахилликка буюрсалар-да, Аллоҳга ҳеч зарари йўқ, чунки Аллоҳ беҳожат, бой ва мақталган зотдир.)


Had he not been a sperm from semen emitted? 	 У манийдан оққан нутфа бўлмаганмиди?


Little you recollect. 	 Жуда оз эслайсизлар.


Even if We had sent angels down to them and the dead had spoken to them, and even if We had assembled before them all the things, face to face, they would still not believe unless it be Allah's will that they believe. 	 (Аллоҳ таоло турли оят-мўъжизани, кишини лол қолдирувчи нарсаларни жилва қилдириб, одамларни танг қолдириб, кейин иймонга келишларини хоҳламаган. Аллоҳ таоло иймон йўлини инкишоф этиб, кишилар ўша йўл билан ақлларини ишлатиб, ўз ихтиёрлари асосида иймонга келишларини хоҳлайди.


They will not hear any useless speech in it, or any sin. 	 Улар у ерда беҳуда, гуноҳ сўзларни эшитмаслар.


(The people of Hell) will surely eat of it, filling their bellies with it. 	 Бас, албатта, улар ундан егувчилардир. Ундан қоринларни тўлдиргувчилардир.


And every nation had an apostle; so when their apostle came, the matter was decided between them with justice and they shall not be dealt with unjustly. 	 Ҳар умматнинг ўз Пайғамбари бордир. Қачонки уларга Пайғамбарлари келса, ораларида адолат ила ҳукм чиқарилур.


Say, "Have you considered: if your water was to become sunken [into the earth], then who could bring you flowing water?" 	 Сен: «Айтинглар-чи, агар сувларингиз ерга сингиб кетса, сизларга ким осонгина топиладиган сувни келтиради?» деб айт.


It is only revealed to me that I am a clear warner.” 	 Менга фақат ўзимнинг очиқ-ойдин огоҳлантиргувчи эканлигимгина ваҳий этилур», деб айт.


May ill fortune befall them! 	 Аллоҳ эшитгувчи ва билгувчи зотдир. (Оятда васфи келган мунофиқлар аъробийлардир.


Do not put (yourselves) forward before Allah and His Messenger (SAW), and fear Allah. 	 Аллоҳдан ва Унинг Расулдан олдин шошилманглар. Ва Аллоҳга тақво қилинглар.


Then by oath of those that lift and carry. 	 Ва (шариатни) таратувчилар билан қасам.


If one amongst the Pagans ask thee for asylum, grant it to him, so that he may hear the word of Allah; and then escort him to where he can be secure. 	 Агар мушриклардан биронтаси паноҳ сўраса, унга паноҳ бер, токи у Аллоҳнинг каломини эшитсин. Сўнгра уни омонлик жойига етказиб қўй.


And they say: when we are vanished in the earth, shall we then be raised in a new creation? 	 Улар: «Биз ер остида йўқ бўлиб кетгач ҳам, яна янгитдан яратиламизми?!» дерлар.


Worship God; you have no god other than Him. 	 Сизларга Ундан ўзга илоҳ йўқ. Албатта, мен сизларнинг буюк куннинг азобига гирифтор бўлишингиздан қўрқаман», деди.


They say, "Why does he not bring us a sign from his Lord?" 	 Улар: «Бизга Роббидан оят-мўъжиза келтирса эди», дейдилар. Ахир, уларга аввалги саҳифалардаги нарсаларнинг баёноти келмадими?


But why should not there a group from each of their sections go forth to become learned in religion, and to warn their people when they return to them, so that they may beware? 	 (Ушбу ояти каримадаги мўминларнинг ҳаммалари бирдан жиҳодга чиқишлари лозим эмаслиги ҳақидаги маъно, бошқа оятлардаги ҳамма чиқиши лозимлиги ҳақидаги маъноларга қарама-қарши келмайди. Ҳар бир оятга мақомга қараб амал қилинади.


We lulled them to sleep in that cave for a number of years 	 («Қулоққа парда урди» дегани, қулоғини эшитмайдиган қилиб қўйди, деганидир. Йигитлар қочиб келиб ғорга жойлашганларида Аллоҳ таоло уларнинг қулоқларини эшитмайдиган қилиб қўйган, яъни, ухлатиб қўйган.


Truly, it is inscribed in the Original Book, in Our keeping; it is sublime and full of wisdom. 	 Демак, Қуръони Карим Аллоҳ таолонинг ҳузуридаги Лавҳул Маҳфузда сақланган. Бу эса, уни Аллоҳ таоло нақадар зўр қадрлаганини кўрсатади.)


Have you slain an innocent person without his having slain anyone? 	 У (Мусо): «Бировни ўлдирмаган бегуноҳ жонни ўлдирасанми?! Жуда мункар нарса қилдинг-ку?!» деди.


Man wearies not of praying for good; but when evil visits him, then he is cast down and desperate. 	 Умидсизланиб тушкунликка тушади. Беш кунлик дунёнинг яхшилигига шунчалик қаттиқ ҳирс қўйган, ёмонлигидан шунчалик қўрққан инсон нима учун охиратнинг абадий азобидан қўрқмайди ва абадий яхшилигига қизиқмайди?!)


What! do you enjoin men to be good and neglect your own souls while you read the Book; have you then no sense? 	 Одамларни яхшиликка чорлаб туриб, ўзингизни унутасизми? Ҳолбуки, китобни тиловат қиляпсиз-ку.


Then after sorrow He sent down security upon you, a calm coming upon a party of you, and (there was) another party whom their own souls had rendered anxious; they entertained about Allah thoughts of ignorance quite unjustly, saying: We have no hand in the affair. 	 Сўнгра, ғамдан кейин, сиздан бир тоифангизни қамраб олган мудроқни омонлик қилиб туширди. Бошқа тоифа эса, ўзи билан овора бўлиб, Аллоҳ ҳақида ноҳақ, жоҳилият гумонини қилиб: «Бизнинг қўлимизда нима иш бор эди», дейишди.


The likeness of those who have taken guardians, other than Allah, is as the likeness of the spider that takes to itself a house; surely the spider's house is the weakest house if they but knew. 	 (Аллоҳдан ўзганинг йўлини тутганлар, унинг уйидан ўзга уйда яшашни ихтиёр қилганлар ўзларининг ўргимчак уясида яшашни ихтиёр қилаётганларини кошки билсалар эди. Уларнинг тузган тузумлари худди ўргимчак уясига ўхшаб, ўта нимжон эканини билсалар эди.


They ask you as to what is lawful to them. 	 Сендан уларга нима ҳалол қилинганини сўрарлар.


He it is who hath appointed for you the night that ye may repose therein and the day enlightening. 	 У сизларга сокинлик топишингиз учун кечани ва кўрсатувчи этиб кундузни қилган зот.


The Messengers fear not in front of Me. 	 Зеро, Менинг ҳузуримда Пайғамбарлар қўрқмаслар!


Allah has sent down the best of Books (the Holy Qur’an), which is consistent throughout, the one with paired statements; the hairs on the skins of those who fear their Lord, stand on end with it; then their skins and their hearts soften, inclined towards the remembrance of Allah; this is the guidance of Allah, He may guide whomever He wills with it; and whomever Allah sends astray, there is no guide for him. 	 Улар Қуръон тиловатидан, ундаги маънолардан жуда қаттиқ таъсирланадилар. Огоҳлантирувчи, таҳдид қилувчи оятлар келганида хавфдан, қўрқинчдан баданлари титрайди, яхши ваъда ва раҳмат оятлари келганида умидворликдан баданлари ва қалблари юмшайди, Аллоҳнинг зикрига яна ҳам кўпроқ бериладилар.


If all the trees in the earth were pens, and the sea, with seven more seas to replenish it (with ink), the Words of Allah would never end. 	 Агар ер юзидаги дарахтнинг барчаси қаламлар бўлиб, денгиз–уни ортида етти денгиз мадад бериб туриб (сиёҳ) бўлса ҳам, Аллоҳнинг калималари битмас.


It is they who will be supported. 	 Албатта, улар, ҳа, уларгина нусрат топишлари.


And We have prepared a painful torment for the Zalimun (polytheists and wrong-doers, etc). 	 Ҳамда Биз золимларга аламли азоблар тайёрлаб қўйдик.


That is indeed straying far away -- 	 Шунинг ўзи қаттиқ адашишдир.


Whoever acts righteously, does so to his own good; and whoever commits an evil will suffer its consequence. 	 Ким солиҳ амал қилса, ўзига фойда. Ким ёмонлик қилса, ўзига зарар.


When she divulged it, God informed His Prophet about this. 	 У, менга ҳамма нарсани билувчи ва ҳамма нарсадан хабардор Аллоҳ хабар берди, деди. (Оятда Пайғамбар хотинларидан бири деб Ҳафса онамиз назарда тутиляптилар.


Blessed be He in whose hand is the Kingdom -- He is powerful over everything -- 	 Қўлида мулк бўлган У зот улуғ, муқаддас бўлди. У барча нарсага қодирдир.


when We revealed Our will to your mother, saying, 	 Ўшанда онангга илҳом қилинадиган нарсани илҳом қилган эдик.


They replied, "Do not be afraid. We have brought you the glad news of (the birth) of a learned son". 	 Улар: «Қўрқма, биз сенга ўта билимдон ўғилнинг хушхабарини берурмиз», дедилар.


Nay, but it will come upon them unawares so that it will stupefy them, and they will be unable to repel it, neither will they be reprieved. 	 У уларга тўсатдан келиб, ҳайрату даҳшатга солур. Бас, уни рад қилишга қодир бўлмаслар ва уларга муҳлат ҳам берилмас.


We shall summon the guards of Hell. 	 Биз ҳам забонияларни чақирамиз. (Яъни, дўзахийларни азобловчи фаришталарни.)


We shaded them with the clouds and sent down upon them Al-Manna and the quails (saying): "Eat of the good things with which We have provided you." 	 Аллоҳ ана ўша ўн иккита ўғилдан тарқалган фарзандларнинг ҳар бирини бир жамоа–қабила қилиб қўйди. Саҳрода сув билан таъминлашнинг устига, Бани Исроил бошида булутни соябон бўлиб сузиб юрадиган қилиб қўйди.


Do not be like those who turned into quarrelling sects after receiving clear authoritative evidence. They will suffer a great torment. 	 Ўзларига очиқ баёнотлар келганидан кейин бўлиниб ихтилофга тушганларга ўхшаш бўлмаганлар, ана ўшаларга улуғ азоб бордир.


Do they then await (anything) other than the Hour, that it should come upon them suddenly? 	 Улар (қиёмат) соатининг бирдан келишидан бошқа нарсага интизор бўлишаётгани йўқ. Дарвоқеъ, аломатлари келиб ҳам қолди.


And We verily gave Moses and Aaron the Criterion (of right and wrong) and a light and a Reminder for those who keep from evil, 	 Шу билан бирга, Таврот ҳам Фурқон сифатига, ҳам «тақводорлар учун зиё ва эслатма» сифатига эга экани баён қилинмоқда. Ҳа, илоҳий китоб зиёсидан баҳраманд бўлиш ва ундаги эслатмалардан ибрат олиш учун тақводор бўлиш керак.


Some were guided, but many wereimpious. 	 Улар орасида ҳидоят топганлар бор, лекин уларнинг кўплари фосиқлардир.


O people of the Scripture (Jews and Christians)! 	 Эй аҳли китоблар! Динингизда ҳаддан ошманг ва Аллоҳ ҳақида ҳақдан бошқани айтманг.


Say, "My people, act as you wish. 	 Сен: «Эй қавмим, ўз ҳолингизча амал қилаверинг.


The devils did not bring it down. 	 У(Қуръон)ни шайтонлар олиб тушганлари йўқ. (Мушриклар даъво қилаётганларидек, Қуръонни шайтонлар олиб тушганлари йўқ.


See you not that Allah has subjected to you (mankind) all that is on the earth, and the ships that sail through the sea by His Command? 	 Аллоҳ ердаги нарсаларни, денгизда Ўз изни ила юрадиган кемани сизларга бўйсундириб қўйганини ҳамда осмонни изнисиз ерга тушишдан тутиб туришини кўрмадингизми?! Албатта, Аллоҳ одамларга шафқатли ва меҳрибондир.


To Him belongs everything in the heavens and everything on earth. 	 У уларнинг олдиларидаги нарсани ҳам, ортларидаги нарсани ҳам билур. Унинг илмидан ҳеч нарсани иҳота қила олмаслар, магар Ўзи хоҳлаганини, халос.


But if he is forgiven by his kin, then grant any reasonable demand, and pay with good will. 	 Ундан кейин ким душманлик қилса, унга аламли азоб бор. (Бу ояти каримада Аллоҳ таоло қасос олишда адолат бўлишини, ҳаддан ошмасликни уқдириб, «ҳурга ҳур, қулга қул, аёлга аёл», деб тушунтирмоқда.


They will continue, " People of Paradise, live therein without any fear or grief." 	 Сизга хавф йўқ ва сиз хафа ҳам бўлмайсиз, дейилди-ку!» дерлар.


And people have appointed other Gods besides Him, those who do not create anything but are themselves created, and those who do not have the power to harm or benefit themselves, and who do not have any authority over death or life nor over resurrection. 	 У Зотдан бошқа, ҳеч нарса ярата олмайдиган, ўзлари яратиладиган, ўзлари учун зарарга ҳам, нафга ҳам эга бўлмайдиган, ўлимга ҳам, ҳаётга ҳам, қайта тирилишга ҳам молик бўлмайдиган «худо»лар тутдилар.


Its (very) shadows return from right and left, making obeisance to Allah while they are in utter abasement. 	 (Барча мавжудотларнинг Аллоҳ жорий этган қонун-қоидаларга бўйсунишларини ушбу ояти карима, Аллоҳга сажда қилиш, деб таърифламоқда.)


Say: 'On the Day of Opening the faith of the unbelievers will not benefit them, nor shall they be respited' 	 Сен: «Фатҳ куни куфр келтирганларга иймонлари манфаат бермас ва уларга муҳлат ҳам берилмас», деб айт.


He said, ‘O Adam, inform them of their names,’ and when he had informed them of their names, He said, ‘Did I not tell you that I know the Unseen of the heavens and the earth, and that I know whatever you disclose and whatever you conceal?’ 	 У зот:"Эй Одам, буларга у нарсаларнинг исмларини айтиб бер", деди. Уларга ўша нарсаларнинг исмларини айтиб берган чоғида, "Мен сизларга осмонлару ернинг ғайбини биламан ва сизлар беркитмагану беркитган нарсаларни ҳам биламан демабмидим", деди.


Not a word he uttereth but there is with him a watcher ready. 	 У бирор сўз айтмас, магар ҳузурида (фаришта) ҳозиру нозир.


And if they seek to make amends, they will not be allowed to do so. 	 Агар итобни талаб қилсалар, улар итобга қайтарилувчи ҳам бўлмаслар.


Serve you none but God. I fear for you the chastisement of a painful day.' 	 Аллоҳдан ўзгага ҳеч ибодат қилманглар, албатта, мен сизларга аламли кун азоби бўлишидан қўрқаман», дедириб юбордик.


So they contrived a plot against him, but We made them abject. 	 Бас, улар унга макр-ҳийлани ирода қилишди. Биз уларни тубан қилдик.


And those who invoke not any other ilah (god) along with Allah, nor kill such life as Allah has forbidden, except for just cause, nor commit illegal sexual intercourse and whoever does this shall receive the punishment. 	 Бировни ноҳақдан ўлдирадиган одам Роҳманнинг суюкли бандаси бўла олмайди. Зинода ҳам моддий, ҳам маънавий равишда одам ўлдириш руҳи бор.


then they would not be respited. It is We who have sent down the Remembrance, and We watch over it. 	 Албатта, зикрни Биз нозил қилдик ва, албатта, уни Биз муҳофаза қилурмиз. (Ушбу зикр–Қуръон.)


Say, "So do you not fear Him?" 	 Сен: «Наҳотки қўрқмасангиз?!» деб айт.


Unto Him is referred (all) knowledge of the Hour. 	 Соат (Қиёмат) илми Унинг Ўзигагина қайтарилур.


You shall not pass through except with an authority. 	 Фақат Султон ила чиқа олурсиз, холос.


These are the communications of Allah which We recite to you with truth; then in what announcement would they believe after Allah and His communications? 	 Биз уларни сенга ҳақ ила тиловат қилурмиз. Улар Аллоҳни ва Унинг оятларини қўйиб, қайси гапга иймон келтирурлар?!


And the heavens and the earth wept not for them, nor were they given a respite. 	 Бас, уларга осмон ҳам, ер ҳам йиғламади ва улар муҳлат берилганлардан ҳам бўлмадилар.


But the chiefs of those who disbelieved among his people said: "He is no more than a human being like you, he seeks to make himself superior to you. 	 Бас, унинг қавмидан куфр келтирган зодагонлари: «Бу сизга ўхшаш башар, холос, сиздан афзал бўлиб олмоқчи.


It is a tree that grows from the bottom of Hell; 	 Дарҳақиқат, у бир дарахт бўлиб, дўзах қаъридан чиқур.


And when the heaven has its covering removed, 	 Ва, вақтики, осмон қўпорилса.


Who is there among you who will lend to Allah a good loan that He may return it after multiplying it manifold? 	 Аллоҳга яхши қарз берадиган ким бор?! Бас, токи У зот унга берганини кўп марта кўпайтириб берса.


But We brought forth generations, and prolonged unto them was life; nor wast thou a dweller among the people of Madyan, reciting unto them Our revelations; but it is We who were to send. 	 Лекин Биз бир неча асрларни пайдо қилдик, бас, уларнинг умри чўзилди. Сен Мадянда туриб, уларга оятларимизни тиловат қилиб берганинг йўқ.


That is because they denied the signs of God and killed the prophets unjustly, and rebelled, and went beyond the limit. 	 Бундай бўлишлиги уларнинг Аллоҳнинг оятларига куфр келтиришлари ва Набийларни ноҳақдан ўлдиришлари сабабидандир. Бундай бўлишлиги осий бўлганлари ва ҳаддан ошганлари сабабидандир.


They will say," Yes, a warner had come to us, but we denied and said, 'Allah has not sent down anything. You are not but in great error.'" 	 Улар: «Ҳа, дарҳақиқат бизга огоҳлантирувчи келган эди. Лекин биз (уни) ёлғончига чиқардик ва: «Аллоҳ ҳеч нарса туширгани йўқ, сизлар катта адашувдан бошқа ҳеч нарса эмассизлар», деган эдик», дерлар.


So judge between people with justice, and do not follow your desires, or they will lead you astray from the way of Allah. 	 Бас, одамлар орасида ҳақ ила ҳукм юрит. Ҳавои нафсга эргашма!


For you do not make the dead hear nor make the deaf hear the call when they flee, turning back. (The disbelievers are referred to as dead and deaf.) 	 Албатта, сен ўликка эшиттира олмассан ва даъватни ортларига бурилиб кетаётган карларга эшиттира олмайссан.


Do not befriend disbelievers rather than believers. 	 Мўминларни қўйиб, кофирларни дўст тутманг. Аллоҳнинг ҳузурида ўз зиддингизга очиқ ҳужжат қилишни хоҳлайсизми?!


And bear in mind that which is rehearsed in your homes of the revelations of Allah and the wisdom. 	 Албатта, Аллоҳ ўта латиф ва ўта хабардор бўлган зотдир. (Аллоҳ таоло Пайғамбаримизнинг (с. а. в.) аёлларига улар яшаб турган уйлар оддий уй эмас, Аллоҳнинг оятлари нозил бўлиб, тиловат қилиниб турган манзил эканини эслатмоқда.


And do not use your oaths to deceive one another, so that a foot may not slip after being firm, and you taste misery because you hindered from God’s path, and incur a terrible torment. 	 Қасамларингизни орангизда алдов воситаси қилиб олманг. Бас, қадам собит бўлганидан сўнг тоймасин ва Аллоҳнинг йўлидан тўсганингиз учун ёмонликни татиб юрманг.


O ye people of the Book! surely there hath come Our apostle unto you expounding unto you much in the Book that ye were wont to hide, and much he passeth over. 	 Муҳаммад алайҳиссаломнинг яҳудийларга ҳам Пайғамбар бўлиб келишлари хабари Тавротда бор бўлиб, улардан аҳд олинганда, у зотга иймон келтириш аҳди ҳам олинган эди. Шунингдек, у зоти бобаракотни (с. а. в.) насороларга ҳам Пайғамбар бўлиб келишлари хабари Инжилда зикр қилинган бўлиб, Аллоҳ таоло насоролардан аҳд олган пайтида, у зот келган вақтларида иймон келтириш аҳди ҳам олинган эди.


There is no power but with Allah!' If thou dost see me less than thee in wealth and sons, 	 Агар мени ўзингдан молу дунё ва бола-чақа жиҳатидан кам деб билсанг.


And unto those who are Jews, We forbade every (animal) with undivided hoof, and We forbade them the fat of the ox and the sheep except what adheres to their backs or their entrails, or is mixed up with a bone. 	 (Демак, бу оятда зикр қилинган нарсалар фақат яҳудийларга хос бўлиб, улар қилган зулм эвазига Аллоҳ таоло томонидан жазо бўлиб келди. Бошқа қавмларга эса ҳалол.


And unsettle thou whomsoever of them thou canst with thy voice, and summon against them thine horse and thine foot, and share with them riches- and children, and promise unto them; and the Satan promiseth not but to delude. 	 Улардан кимига кучинг етса, овозинг ила қўзғат, уларнинг устига отлиқ ва пиёда аскарингни торт, уларга молларда ва болаларда шерик бўл ва ваъдалар қил. Шайтон уларга ғурурдан бошқани ваъда қилмайдир.


Indeed, in that are signs for those of intelligence. 	 Албатта, бунда ақл эгалари учун ибратлар бордир.


But if the one who has the obligation is of limited understanding or weak or unable to dictate himself, then let his guardian dictate in justice. 	 Кичик бўлса ҳам, катта бўлса ҳам, муддатигача ёзишингизни малол олманг. Шундоқ қилмоғингиз Аллоҳнинг ҳузурида адолатлироқ, гувоҳликка кучлироқ ва шубҳаланмаслигингиз учун яқинроқдир.


Include me, out of Your Mercy, among Your righteous servants." 	 (Сулаймон алайҳиссалом чумолининг сўзларини эшитиб жилмайдилар.)


If you apprehend treachery from a people (with whom you have a treaty), retaliate by breaking off (relations) with them, for God does not like those who are treacherous. 	 (Яъни, бирор кофир қавм билан аҳдлашган бўлсанг, аммо содир бўлаётган гап-сўз ва тасарруфлардан, баъзи бир маълумотлардан аҳдга хиёнат қилаётганларини билиб қолсанг, уларга аҳд икки томондан баробар бузилганини билдир. Аҳдга ишониб, хотиржам турган томонга ёмонлик қилиш хоинлик бўлади.)


Do you not know that Allah-- His is the kingdom of the heavens and the earth; He chastises whom He pleases; and forgives whom He pleases and Allah has power over all things. 	 Осмонлару ернинг мулки Аллоҳнинг эканлигини, кимни хоҳласа, азоблашини, кимни хоҳласа, мағфират қилишини ва Аллоҳ ҳар бир нарсага қодир эканини билмасмидинг?!


And it is He Who has let free the two seas (kinds of water), one palatable and sweet, and the other salt and bitter, and He has set a barrier and a complete partition between them. 	 У икки денгизни-буниси чучук-ширин, униси шўр-аччиқ қилиб оқизиб қўйган ва ораларига кўринмас тўсиқ ҳамда очилмас сарҳад қилган Зотдир. (Барча уммонлар ва денгизлар шўр, дарёлар чучук.


For them is chastisement in the present life; and the chastisement of the world to come is yet more grievous; they have none to defend them from God. 	 Албатта, охират азоби машаққатлироқ. Улар учун Аллоҳдан сақловчи бўлмас.


Though you are not liable if he does not purify himself. 	 У покланмаса, сени ҳеч ким маломат қилмас.


And this ceased not to be their cry till We made them cut off, extinct. 	 Уларнинг ўша дод-войлари, Биз уларни ўрилган ўтдай, совуган кулдай қилгунимизча бардавом бўлди.


(And say O Muhammad SAW to these polytheists:) Such is Allah, my Lord in Whom I put my trust, and to Him I turn in all of my affairs and in repentance. 	 Ана ўша Аллоҳ Роббимдир. Унгагина таваккал қилдим ва Унгагина қайтурман».


We have prepared chains, shackles, and flaming fire (for the disbelievers). 	 Албатта, Биз кофирлар учун занжирлар, кишанлар ва ёниб турган оловни тайёрлаб қўйдик.


Allah sends His Salat (Graces, Honours, Blessings, Mercy, etc.) on the Prophet (Muhammad SAW) and also His angels too (ask Allah to bless and forgive him). 	 Сиз ҳам унга саловот айтинг ва салом юборинг. (Араб тилида «саловот» сўзи «салот»нинг жами бўлиб, дуо маъносини англатади.


When they are told: "Spend of what God has given you," the unbelievers say to those who believe: "Why should we feed those whom God should have fed if He pleased?" 	 Уларга: «Аллоҳ сизга ризқ қилиб берган нарсадан инфоқ қилинглар», дейилганда, куфр келтирганлар иймон келтирганларга: «Аллоҳ хоҳласа, ўзи таом берадиган кимсани биз таомлантирамизми?! Сиз очиқ-ойдин залолатдан бошқа нарсада эмассиз», дерлар.


Woe on that Day to the liars. 	 Ўшал кунда ёлғонга чиқавурчиларга вайл бўлсин!


Except for a few none know their number' Therefore, do not dispute with them except in outward disputation, and do not ask any of them concerning them. 	 Ва: «Еттитадирлар, итлари саккизинчиларидир ҳам», дерлар. Сен: «Роббим уларнинг саноғини яхши билгувчидир.


The descendants of those whom We boarded along with Nooh; he was indeed a grateful bondman. 	 (Нуҳ (а. с.) ўта шукрли банда эди. Унга иймон келтирганлар ҳам ўта шукрли бандалар эдилар.


They will not see therein any [burning] sun or [freezing] cold. 	 У ерда қуёшни ҳам, совуқни ҳам кўрмаслар.


He said, "O my people, tell me: if I have clear evidence from my Lord and He has favoured me with grace from Himself, which you have been unable to recognize, can we force it on you against your will? 	 У: «Эй қавмим, айтинг-чи, агар мен Роббимдан аниқ ҳужжатга эга бўлган бўлсам ва У менга Ўз ҳузуридан раҳмат берган бўлса-ю, сизга махфий қолган бўлса, уни сизга, агар ёқтирмасангиз ҳам, мажбурлаймизми?!


And those who accepted this city as their home and accepted faith before them, befriend those who migrated towards them, and in their breasts do not find any need for what they have been given, and prefer the migrants above themselves even if they themselves are in dire need; and whoever is saved from the greed of his soul – it is they who are the successful. 	 (Мадиналик мусулмонлар Пайғамбар алайҳиссаломга ва муҳожирларга ёрдам берганлари учун «Ансорлар» деб номланганлар. Ушбу оят ансорларнинг инсоният тарихида мисли кўрилмаган саховатларию одамгарчиликларини васф қилмоқда.)


Even if ye had made a mutual appointment to meet, ye would certainly have failed in the appointment: But (thus ye met), that Allah might accomplish a matter already enacted; that those who died might die after a clear Sign (had been given), and those who lived might live after a Clear Sign (had been given). 	 Лекин Аллоҳ қилиниш керак бўлган ишни ҳал этиш учун, ҳалок бўладиган одам очиқ-ойдин ҳужжат билан ҳалок, бўлиши учун, яшаши керак бўлган одам очиқ-ойдин ҳужжат билан яшаши учун (тўқнашдингиз). Ва, албатта, Аллоҳ эшитгувчи ва билгувчи зотдир.


Let not my Shiqaqcause you to suffer the fate similar to that of the people of Nuh (Noah) or of Hud or of Salih (Saleh), and the people of Lout (Lot) are not far off from you! 	 Чунки ўша қавмлар Пайғамбарларига хилоф қилишлари оқибатида мусибатлар, азоб-уқубатларга дучор бўлишган эди. Сизлар ҳам менга қарши чиқмоқдасиз, агар шу хилда давом этаверсангиз, худди ўша қавмларга етган мусибатлар сизларга ҳам етиши турган гап.


If anyone not (normally) inclined to sin is forced by hunger to eat unlawful substances instead of proper food, he may do so to spare his life. 	 Ана ўша тирик жониворни гўштга айлантириш жараёни ва ундаги ният ҳамда эътиқод унинг ҳалол ёки ҳаромга айланишига сабаб бўлади. Шунинг учун ҳам бу жараёнга, яъни, тирик ҳайвонни гўштга айлантириш жараёнига шариатда алоҳида эътибор берилади.


The most just among them in the matter will declare: 'You have stayed away but one day' 	 Ўшанда уларнинг энг тўғри йўлдагиси: «Бир кундан ортиқ турганимиз йўқ», дейдир. (Демак, охират азобларини кўрган кофирлар гарчи бу дунёда узоқ йиллар роҳат-фароғатда кун кечирган бўлсалар ҳам, яшаган муддатлари оз кўриниб кетади.)


Are you to have males and He females? 	 Сизларга эркаг-у, У зотга аёлми?


For indeed your Lord is Most Compassionate, Most Merciful. 	 Албатта, Роббингиз меҳрибон ва раҳмлидир.


That is best for those who desire the countenance of Allah, and it is they who will be the successful. 	 Ва ана ўшалар нажот топгувчилардир. (Ризқ бериш Аллоҳ таолонинг қўлида бўлгач, ризқнинг камайиб қолишидан қўрқмай, қариндош-уруғларга, мискинлар ва сафари туфайли муҳтожликка тушиб, йўлда қолганларга ҳақларини бер.


Allah has [full] command of His affairs, but most people do not know. 	 Мана шундай қилиб, уни энг яхши жойга жойлаштирди. Бу ҳам келажакда бўладиган улуғ ишлар томон бир қадам силжиш эди.)


then surely they shall return to Hell. 	 Сўнгра, албатта, уларнинг қайтар жойи жаҳаннамга бўлур.


And your garments purify! 	 Ва кийимингни покла!


Verily, with Allah is a great reward. 	 Албатта, Аллоҳ, ҳузурида улуғ ажр бор зотдир.


Proclaim, “Allah”; Say, “So have you appointed such as supporters besides Him, who can neither benefit nor harm themselves?”; say, “Will the blind and the sighted ever be equal? Or will the realms of darkness and the light ever be equal?” 	 «Ўзингизга Ундан ўзга, ўзларига фойда ёки зарарга эга бўлмаган валийларни тутдингизми?» дегин. «Кўзи кўр билан кўрувчи баробар бўлурми ёки зулматлар билан нур баробар бўлурми?» дегин.


But for him who lived in awe of the sublimity of his Lord, there will be two gardens -- 	 (Қиёмат куни олам Парвардигорининг ҳузурида саволларга жавоб беришдан, ҳисоб-китоб мақомидан қўрқиб, тириклигидаёқ тайёргарлик кўриб, яхшилик билан кун кечирганларга икки жаннат бор экан. «Иккин жаннат»нинг бир неча шарҳлари бор, жумладан, инсга алоҳида жаннат, жинга алоҳида жаннат ёки икковларидан ҳар бирларига иккитадан жаннат, гуноҳкорлар жаҳаннам билан ўта қайноқ сув ўртасида айлансалар, тақводорлар биринчи жаннатлари, яъни, боғлари билан иккинчи жаннатлари - боғлари орасида сайр қиладилар.)


And [by] the earth which cracks open, 	 Ёриб чиқувчи эгаси бўлган ер билан қасам.


There is no harm if you take your meals together or separately; however, when you enter the houses, you should send greetings of peace on your people, for the prayer of greetings prescribed by Allah is blessed and pure. 	 (Ушбу ояти кариманинг аввалида кўзи ожиз, чўлоқ ва бемор кишиларга нимада гуноҳ бўлмаслиги, танглик йўқлиги ҳақида муфассир уламоларимиз ихтилоф қилишган. Бир гуруҳлари, уларнинг жиҳодга чиқмай қолишларида гуноҳ ва танглик йўқ, дейдилар.


Indeed a triumph awaits the Godwary: 	 Албатта, тақводорларга ютуқ бордир:


But when He brings you safe to land, you turn away from Him. 	 Қачонки сизга нажот бериб қуруқликка чиқарса, юз ўгирасиз.


And We caused the people who had been oppressed to inherit the eastern regions of the land and the western ones, which We had blessed. 	 Ва хўрланиб юрган қавмни эса, Ўзимиз баракали қилган ернинг машриқию мағрибига меросхўр қилдик. Сабр қилганлари учун Роббингнинг гўзал сўзлари Бани Исроилга батамом бўлди.


and the scarers scaring 	 Зажр (қилинадиганларни) зажр қилгувчилар ила қасам.


Lo! my Lord is tender unto whom He will. 	 Аммо қадимги тафсирчиларимиз бу ҳақда турли фикрлар айтганлар. Баъзилари, салом маъносида бошларини бир оз эгдилар, дейдилар.


Say: 'People of the Book, do you blame us for any other cause than that we believe in God, and what has been sent down to us, and what was sent down before, and that most of you are ungodly?' 	 Бизни фақат Аллоҳга ҳамда ўзимизга нозил қилинган ва авваллари нозил қилинган нарсаларга иймон келтирганимиз учун ва сизларнинг кўпчилигингиз фосиқ бўлганингиз учун айблайсизларми?!» деб айт. (Аҳли китоб бўлсин, худосиз бўлсин, мушрик бўлсин, мунофиқ бўлсин, ким бўлишидан қатъи назар, мусулмон бўлмаганлар мусулмонларни ёмон кўришига асосий сабаб иймондир.


For evil-doers there is no helper. 	 Золимларга ҳеч бир нусрат бергувчи йўқдир.


So that they will become floating dust particles. 	 Бас, улар тарқалган чанг-тўзонга айланганда.


He said: "There are my daughters (to marry), if ye must act (so)." 	 У: «Агар (бу ишни) қилувчи бўлсангиз, анаву қизларим бор», деди.


What! Do they, in whose hearts is a disease, fancy that Allah will not expose concealed enmities? 	 Қалбларида касал борлар, Аллоҳ уларнинг қаттиқ ҳасадларини ошкор қилмайди, деб ҳисоблайдиларми?! (Мунофиқлар ўзларича, мунофиқлик санъатини қоиллатиб қўямиз, бизнинг Исломга, мусулмонларга бўлган душманлигимизни ҳеч ким билмайди, деб ўйлашади.)


Nor should you let them turn you away from the commandments of God once they have been delivered to you; and call them to your Lord, and do not be an idolater, 	 Ва сени улар ҳаргиз сенга туширилган Аллоҳнинг оятларидан тўсмасинлар. Роббингга даъват қил.


To the people of Thamud, We sent the she-camel as a visible miracle and they did injustice to it. 	 Бу масаланинг бир томони. Иккинчи томони эса, талабга биноан мўъжиза келтирилгандан кейин ҳам иймонга келмаган қавмни Аллоҳ таоло таг-томири билан йўқ қилиб юбориши керак.


Neither drowsiness overtakes Him nor sleep. 	 Уни мудроқ ҳам, уйқу ҳам олмас. Осмонлару ердаги нарсалар Уникидир.


But if they turn away—We did not send you as a guardian over them. 	 Агар улар юз ўгирсалар, бас, Биз сени уларга қўриқчи қилиб юборганимиз йўқ. Сенинг зиммангда фақат етказиш бор, холос.


It is that thought of yours about your Lord that led you to ruin—so you became of the losers. 	 Ана ўша Роббингиз ҳақида қилган гумонингиз сизни ҳалокатга учратди. Бас, зиёнкорлардан бўлдингиз.


One can have no light unless God gives him light. 	 Бу зулматлар остида кофир ва мунофиқ қандай қилиб Аллоҳнинг нурини кўрсин. У ўз қўлини кўра олмагандан кейин, Аллоҳнинг нурини кўра олмаслиги турган гап.)


And the disbelievers said, “Why was not a sign sent down upon him from his Lord?” 	 Ва куфр келтирганлар: «Унга Роббидан бир оят-мўъжиза тушса эди», дерлар.


And He knows what is on the land and in the sea; there is not a leaf which falls that He does not know about and there is not a grain in the darkness of the earth or anything green or dry which has not been recorded in a Clear Book. 	 Ер остида яширин турган бир дона дон бўлса ҳам, ҳўлу қуруқни бўлса ҳам билади, дегани Унинг билмайдиган нарсаси йўқдир, деганидир. Бу таъриф фақат Аллоҳнинг Ўзигагина хосдир.


God knows well about the pious. 	 Ушбу оятларда аҳли китоблардан иймонга келган мўминларнинг ажойиб сифатлари зикр қилинмоқда. Улар иймонлилар сафидан муносиб ўрин олиб, иймон тақозоси ила ҳаракат қилиб улкан бахт-саодатга эришдилар.)


who created the seven heavens, one above the other. 	 У етти осмонни табақама-табақа яратгандир.


To replace them by those better than them; and none can escape from Us. 	 Ўринларига улардан яхшироқларини алмаштиришга қодирмиз ва Биз бу ишни қилишдан ожиз эмасмиз.


Yet everything is destined to reach an end. 	 Ҳолбуки, ҳар бир иш ўз ўрнини топувчидир.


the giving of food upon the day of hunger 	 Ёки очарчилик кунида таом беришдир.


It is a guidance and grace for those who believe. 	 Албатта, у (Қуръон) мўминлар учун ҳидоят ва раҳматдир.


Indeed that would be an enormity in the sight of God. 	 Пайғамбарга (с. а. в.) озор бермоғингиз, у зотнинг хотинларига у кишидан кейин уйланмоғингиз катта гуноҳдир.)


Thereafter, We shall surely draw aside, from each sect, whichever of them against the Compassionate were most in excess. *Chapter: 19 	 (Анчайин чорлаб ёхуд таклиф қилиб эмас, шиддат билан суғуриб олинади. Демак, кофирлар шайтонлари билан жаҳаннам атрофига ўтқазиб қўйилиб, қилган гуноҳларига қараб бирин-кетин дўзахга ташланадилар.


All intimate friends on that day will become each others enemies except for the pious, 	 (Қиёмат куни ҳамма ўз оқибатини билгач, гарчи бу дунёда яқин ўзаро дўст бўлса ҳам, бир-бирига душманга айланади. Чунки у дунёда бир-бирларини турли амалларга ундаган дўстларнинг дўзахга тушиб жазо тортишлари аниқ маълум бўлиб қолади.


The believers who did not leave their homes are not your guardians until they too leave their homes. 	 Агар улар сиздан динда ёрдам сўрасалар, ёрдам бермоғингиз вожиб. Фақат сиз билан ўрталарида аҳднома бор қавм зиддига эмас.


Ask them: "Who is the Lord of the heavens and the earth?" 	 Сен: «Осмонлару ернинг Робби ким?» деб айт.


When the angels take away from their bodies the souls of those who have wronged themselves, they will ask them, "How did you live?" 	 Ўзига зулм қилувчи ҳолида жони олинаётганларга фаришталар: «Нима қилаётган эдинглар?» дерлар. Улар: «Ер юзида бечора эдик», дерлар.


Beware! they themselves are the fools, but they know it not. 	 Огоҳ бўлинг, улар, фақат улар эсипастлардир ва лекин ўзлари билмайдилар.


And thus will We make some of the wrongdoers allies of others for what they used to earn. 	 Шундай қилиб, қилган касбларига биноан золимларни бир-бирларига дўст қилурмиз.


And when you were encamped on the nearside and they (the unbelievers) on the farther side, with the caravan below, had you made an appointment with them, you would have surely failed to keep it; but Allah sought to accomplish what He had ordained, so that by clear evidence, he who was destined to perish might perish, and he who was destined to live might live. 	 Агар ваъдалашиб олганингизда ҳам, келишилган жой ва вақтда хилоф қилардингиз. Лекин Аллоҳ қилиниш керак бўлган ишни ҳал этиш учун, ҳалок бўладиган одам очиқ-ойдин ҳужжат билан ҳалок, бўлиши учун, яшаши керак бўлган одам очиқ-ойдин ҳужжат билан яшаши учун (тўқнашдингиз).


and he said, "This is a mercy from my Lord. 	 У: «Бу Роббим раҳматидандир.


because they say to those who abhor what God has revealed, "We will obey you in some matters." 	 Ундоқ бўлишлиги, албатта, уларнинг Аллоҳ нозил қилган нарсани хуш кўрмаганларга: »Сизларга баъзи ишларда итоат қиламиз», дейишлари сабабидандир. Ва ҳолбуки Аллоҳ сир-асрорларини билиб турибди.


These are they whom God has guided. 	 Учинчи хили бўлиши мумкин эмас. Аллоҳга ибодат қилмаган одам, албатта, тоғутга, яъни, Аллоҳдан ўзгага сиғинган бўлади.


Repel evil with what is best, We are well aware of the things they say, 	 Сен эса, ёмонликни гўзал нарса ила даф қил. Биз нима васф қилаётганларини яхши билгувчимиз.


The doom will be doubled for him on the Day of Resurrection, and he will abide therein disdained for ever; 	 Қиёмат куни унинг азоби бир неча баробар кўпайтирилур ва у(азоб) да хор бўлиб абадий қолур.


If He were to ask you for all of them, and press you, ye would covetously withhold, and He would bring out all your ill-feeling. 	 Агар сиздан уларни сўраса, қийнаса, бахиллик қилурсизлар ва кек-ҳиқдларингизни чиқарадир.


Alas for the servants. 	 Бандаларга ҳасратлар бўлсин!


[It is that of] those whom Allah has cursed and with whom He became angry and made of them apes and pigs and slaves of Taghut. 	 Ким Аллоҳнинг лаънатига учраган, ғазабига дучор бўлган, маймун ва чўчқага айлантирилган ва тоғутга ибодат қилган бўлса, ана ўшалар ёмон мартабадаги ва тўғри йўлдан бутунлай адашган кимсалардир», деб айт!


And We have destined for them intimate companions (of like nature), who made alluring to them what was before them and behind them; and the sentence among the previous generations of Jinns and men, who have passed away, is proved against them; for they are utterly lost. 	 Унинг атрофидаги дўстлари ҳам буни тасдиқлаб туради. Агар яқин дўстлар унга аввалги гуноҳларини ҳам, бўлажак гуноҳларини ҳам зийнатлаб кўрсатаверсалар, улар уни жаҳаннам томон мақтаб-мақтаб олиб кетаётган бўладилар.


And when it is said to him, guard against (the punishment of) Allah; pride carries him off to sin, therefore hell is sufficient for him; and certainly it is an evil resting place. 	 Агар унга, Аллоҳдан қўрқгин, дейилса, уни кибру ҳавоси гуноҳга етаклайди. Жаҳаннам унга етарлидир.


Therefore be patient (O dear Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him), undoubtedly Allah’s promise is true, and seek forgiveness for the sins of your own people, and praising your Lord, proclaim His Purity morning and evening. 	 Эртаю кеч Роббингга ҳамд ила тасбиҳ айт. (Ояти каримада Пайғамбаримизга (с. а. в.) хитоб орқали мўмин бандага иймон йўлида зарур бўладиган зоди роҳила тақдим этилмоқда.)


This is a Day they will not speak, 	 Бу улар гапира олмайдиган кундир.


He has also subjected to you the sun and the moon, both steadfastly pursuing their courses. He has subjected to you the night as well as the day; 	 У сизга доимий ҳаракатдаги қуёш ва ойни ҳам, шунингдек, кеча ила кундузни ҳам хизматчи қилиб қўйди.


Ignore TLS Errors 	 TLS хатоларни рад қилиш


They replied, "Would you be surprised at God's decree? 	 Улар: «Аллоҳнинг амридан ажабланасанми?


Surely they that believe, and those of Jewry, the Sabaeans, the Christians, the Magians and the idolaters -- God shall distinguish between them on the Day of Resurrection; assuredly God is witness over everything. 	 Албатта, Аллоҳ қиёмат куни иймон келтирганлар, яҳудий бўлганлар, собиийлар, насоролар, мажусийлар ва ширк келтирганлар орасида Ўзи ажрим қилур. Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсага шоҳиддир.


How can they come to you for judgment when they already have the Torah which contains the decree of God! It does not take them long to disregard your judgment; they are not true believers. 	 Ўзларида Таврот бўла туриб, унда Аллоҳнинг ҳукми бўла туриб, қандай қилиб сени ҳакам қиладилару сўнгра яна юз ўгириб кетарлар? Улар мўмин эмаслар.


A similitude of those who disbelieve in their Lord: Their works are as ashes which the wind bloweth hard upon a stormy day. 	 Роббиларига куфр келтирганларнинг амалларининг мисоли, худди бўронли кунда шамол учириб кетган кулга ўхшайдир. Улар ўз касбларидан бирор нарсага эга бўлмаслар.


(The apostle prayed): "O Lord, deliver me, for they accuse me of lies." 	 У: «Эй Роббим, мени ёлғончи қилганларга қарши менга нусрат бер», деди.


With cups, pitchers, and sparkling drinks. 	 Оқар чашма (майи тўлатилган) қадаҳлар, кўзалар ва косалар билан.


(Muhammad), tell them,"Seek refuge in God. 	 Албатта, мен сизларга Ундан (келган) очиқ-ойдин огоҳлантирувчиман. (Одатда инсон хавфу хатардан, бало-офатдан қочади.


Those who reject the Book and that with which We have sent Our Apostle; but they shall soon come to know, 	 Китобни ва Биз Пайғамбарларимиз ила юборган нарсани ёлғонга чиқарганлар тезда билурлар.


You are only in manifest error!' 	 (Сиз Аллоҳ ҳаммага ризқ беради, деган залолатли эътиқоддасизлар, мана, биздан баъзи бир одамларга таом беришимизни сўраб туришингиз бунинг далили, демоқчилар. Аслида эса, уларнинг тасаввурлари, гаплари айни залолатдир.


Say: 'Had there been in the earth angels walking. at peace, We would have sent down upon them out of heaven an angel as Messenger.' 	 (Ер юзида яшаб юрганлар одамлар бўлгани учун уларга одамларни Пайғамбар қилди. Агар ер юзида хотиржам яшаб юрганлар фаришталар бўлганида, уларга осмондан фаришта Пайғамбар туширган бўлар эди.)


If you do not march forth, Allah will chastise you grievously and will replace you by another people, while you will in no way be able to harm Him. 	 Агар қўзғолмасангиз, У зот сизни аламли азоб билан азоблайдир. Ўрнингизга бошқа қавмни келтирадир.


"And throw your stick!" 	 Ва асонгни ташла», деб нидо қилинди.


Have you not regarded that Allah created the heavens and the earth with justice? 	 Аллоҳ осмонлару ерни ҳақ ила яратиб қўйганини кўрмадингми?


that We have created man into a life of toil and trial. 	 Батаҳқиқ, Биз инсонни машаққатда яратдик.


As for those who have transgressed, their refuge will be the Fire. 	 Аммо фосиқлик қилганлар эса, бас, уларнинг жойлари дўзахдир. Ҳар қачон ундан чиқмоқни ирода қилсалар, унга қайтарилурлар ва уларга: «Ўзингиз ёлғонга чиқарган дўзахнинг азобини тотинг», дейилур.


And when Abraham prayed, "My Lord, make this city a city of peace, and provide its inhabitants with fruits, such of them as believe in God and the Last Day." 	 Иброҳимнинг: «Роббим, буни омонлик юрти қилгин ва аҳлидан Аллоҳга ва қиёмат кунига иймон келтирганларини мевалар ила ризқлантиргин», деганини эсла. У зот: «Ким куфр келтирса, озгина ҳузур бахш этаман, сўнгра дўзах азобига мажбур қиламан ва у қандай ҳам ёмон жой!» деди.


Allah knows whatever you disclose and whatever you conceal. 	 Аллоҳ нимани ошкор қилаётганингизни ва нимани яширин қилаётганингизни билади.


Chat Th_eme: 	 Суҳбат _мавзуси:


And Who bringeth forth the pasturage, 	 У ўт-ўланни чиқарган зотдир.


Every man is bound to what he does. 	 Яъни, болаларига олиб берилиб, уларнинг даражаси тенглатилмас экан. Чунки ҳар ким ўзи қилган касб-амалнинг гаровидир, амали яхши бўлса, оқибати ҳам яхши бўлади.


They will soon know the truth. 	 Бас, тезда билурлар.


Lo! that which smiteth them will smite her (also). 	 Чунки уларга етадиган мусибат у (аёл)га-да етгувчидир.


Even if they see every sign, they will not believe in it. 	 Барча оятларни кўрсалар ҳам, улар иймон келтирмаслар.


They will swear to you by Allah when you return to them so that you may turn aside from them; so do turn aside from them; surely they are unclean and their abode is hell; a recompense for what they earned. 	 Қилиб юрган касблари жазосига жойлари жаҳаннамдадир. (Урушдан қочиб, сафарбарликдан ортда қолган ўшалар фақат оддий узр айтиш билан кифояланмайдилар, балки узрлари ҳақиқий эканлигига ишонтириш учун қасам ичадилар.


And they say: If the Beneficent One had (so) willed, we should not have worshipped them. 	 Улар: «Агар Роҳман хоҳлаганида, Биз уларга ибодат қилмас эдик», дедилар.


If any of your women commit fornication, call in four male witnesses from among yourselves against them; if they testify to their guilt, confine them to the house until death releases them or until God gives them another way out. 	 Аввал-бошда бу борада биз ўрганаётган ушбу оятни туширди. Мусулмонларни бу разилатдан узоқлашишга ва ким бу мазкур фоҳишага қўл урса, унга нисбатан керакли чоралар кўришни амр қилди.)


We established him on earth, and gave him all kinds of means. 	 Албатта, Биз унга ер юзида имконият бердик ва ҳар бир нарсага (эришиш) сабабини ато қилдик. (Аллоҳ таоло Зулқарнайнга ер юзида ҳукмронлик ва бошқа катта имкониятларни берган эди.)


It is for your own good to believe in him, but if you disbelieve, know that to God belongs all that is in the heavens and the earth. 	 Бас, иймон келтиринг, ўзингизга яхши бўладир. Агар куфр келтирсангиз, зотан осмонлару ердаги нарсалар Аллоҳникидир.


and to Us belong the Last and the First. 	 Албатта, ҳам охират ва ҳам бу дунё Бизникидир.


An excellent servant, indeed he was one repeatedly turning back [to Allah]. 	 У қандай ҳам яхши бандадир. Албатта, у ўта қайтгувчидир.


Those who say: 'Lord give us of our wives and children what pleases our eyes and make us leaders to the fearful' 	 Улар: «Эй Роббимиз, Ўзинг бизга жуфти ҳалолларимиздан ва зурриётларимиздан кўзимиз қувонадиган нарса ҳадя эт ҳамда бизларни тақводорларга йўлбошчи эт», дейдиганлардир.


The dwelling of such (people) is Hell, and they will find no way of escape from it. 	 Ана ўшаларнинг жойлари жаҳаннамдир. Ва ундан қутулиш йўлини топа олмаслар.


Be tolerant; enjoin what is right; and avoid the ignorant. 	 Ул зот ҳақидаги ривоятларда кишини ҳайрон қолдирарли даражадаги ҳолатлар зикр этилган. Ул зотнинг саҳобаи киромлари, ҳақиқий мўмин-мусулмонлар ҳам доимо ояти каримада таъкидланганидек бўлишга, ана шу қоида асосида яшашга ҳаракат қилганлар.)


And they assign to Allah that which is abhorred by themselves, and their tongues speak the lies that goodness is for them; so it occurred that for them is the fire, and they have crossed the limits. 	 Уларнинг тиллари эса, ёлғондан ўзларига гўзал (оқибат) бўлишини васф қиладир. Ҳеч шубҳа йўқки, уларга, албатта, дўзах бўлур ва, албатта, улар (дўзах) пешқадамларидир.


And did We not show him the two highroads (of good and evil)? 	 Ва Биз уни икки: (яхши ва ёмон) йўлга йўллаб қўйдик.


O ye who believe! 	 Эй иймон келтирганлар! Сизларга аёлларни зулм-ла меросга олиш ҳалол эмас.


But the clothing of righteousness - that is best. 	 (Либоснинг зарури авратни пинҳон тутадиганидир. Лекин Аллоҳ инсоннинг авратдан бошқа аъзоларини ҳам тўсиш эҳтиёжи борлигини инобатга олиб, либосни зийнат тарзида нозил қилди.


Will you not be godfearing?" 	 Наҳотки қўрқмасангиз?!» деди.


to warn all who are truly alive, and to justify the word [God's verdict] against the deniers. 	 Тирик бўлган шахсларни огоҳлантириш ва кофирларга (азоб) сўзини ҳақ қилиши учундир.


I fear for you the chastisement of an Awesome Day." 	 Мен, албатта, сизга улуғ куннинг азоби келишидан қўрураман».


But some of them are knowingly concealing the truth. 	 Яҳудийлардан инсофлилари ўша хабар асосида Пайғамбар алайҳиссаломга иймон келтириб, саҳобалик бахтига–муяссар бўлганлар. Лекин аҳли китоблардан бир гуруҳлари ҳақни билиб туриб, ҳасад қилишиб, беркитадилар.


In it are men who love to clean and to purify themselves. 	 Унда покланишни севадиган кишилар бор.


And if We had not made thee wholly firm thou mightest almost have inclined unto them a little. 	 Агар Биз сени собит қилмаганимизда, батаҳқиқ, уларга бир оз бўлса-да, мойил бўлишингга оз қолар эди.


The speech of the man they imply is obscure while this is clear Arabic. 	 Ушбу уйдирмани уялмай-нетмай дарс қилиб ўтишди. Уларнинг бу уйдирмаси ўзларининг ақлсизликларига далолат эканини тушуниб етишмас эди.


And the people of Nuh We destroyed aforetime; verily they were a people transgressing. 	 Ва бундан аввал Нуҳ қавмини ҳам (ҳалок этганмиз). Албатта, улар фосиқ қавм эдилар.


Have fear of Allah, if you are believers. 	 Агар мўмин бўлсангиз, Аллоҳга тақво қилинг.


And who does greater evil than he who is reminded of the signs of his Lord, then turns away from them? 	 Роббининг оятлари ила эслатилган, сўнгра улардан юз ўгирган одамдан ҳам золимроқ одам борми?!


See to what they liken you! 	 Улар сенга қандай мисол келтирганларига назар сол!


Verily, in the alternation of the night and the day, and in all that Allah hath created, in the heavens and the earth, are signs for those who fear Him. 	 Албатта, кеча ва кундузнинг алмашиб туришида ва Аллоҳ осмонлару ерда яратган нарсаларда тақво қиладиган қавмлар учун оят-белгилар бордир. (Кеча кириши муқаррар лаҳзада кеча киради.


He forgiveth whom He will, and punisheth whom He will. 	 Кимни хоҳласа, мағфират қилур ва кимни хоҳласа азоблар.


But as for those who were faithless and denied Our signs and the encounter of the Hereafter, they will be brought to the punishment. 	 Куфр келтириб, Бизнинг оятларимизни ва охират мулоқотини ёлғонга чиқарганлар, ана ўшалар, азобга ҳозир қилинурлар.


And We admitted them into Our mercy; indeed they are among those who deserve Our proximity. 	 Ва уларни Ўз раҳматимизга киритдик. Албатта, улар солиҳлардандир.


Lest a soul should say, "Oh [how great is] my regret over what I neglected in regard to Allah and that I was among the mockers." 	 Жон: «Аллоҳ ҳақида йўл қўйган камчиликларим учун надомат бўлсин. Тўғриси, мен масхара қилгувчилардан бўлган эдим», демасидан олдин...


So We sent them a punishment from heaven for their wrongdoing. 	 (Улардан зулм қилганлари айтишлари лозим бўлган «Ҳиттатун» деган иборани, «Ҳинтатун», яъни, «буғдой» деган сўзга алмаштирдилар ва шаҳарга сажда қилган ҳолларида эмас, ортлари билан сурилиб кирдилар. Ана шу итоатсизлик ва зулмлари учун Аллоҳ таоло уларнинг устидан азоб туширди.)


Then the end of those who committed evil was evil, for they belied the signs of God, and they derided them. 	 Сўнгра ёмонлик қилганларнинг оқибати Аллоҳнинг оятларини ёлғонга чиқарганлари ва уларни истеҳзо қилганлари учун ёмон бўлди.


we were before ever calling upon Him; surely He is the All-benign, the All-compassionate.' 	 Албатта, биз илгари Унга дуо қилардик. Албатта, Унинг Ўзи яхшилик қилувчи ва раҳмлидур.


Wherein they will abide. 	 Улар унда абадий қолурлар.


Have they (the people of the past) transmitted this saying to these (Quraish pagans)? 	 Келишиб олганмилар?!


He said, ‘As for him who is a wrongdoer, we will punish him. Then he shall be returned to his Lord and He will punish him with a dire punishment. 	 У: «Ким зулм қилган бўлса, тезда уни азоблаймиз, сўнгра Роббига қайтарилар, бас, У зот ҳам уни мункар азоб ила азоблайдир.


This Koran could not have been forged by other than Allah. 	 Ушбу Қуръон Аллоҳдан бошқа томонидан тўқиб чиқарилган эмас.


Surely God knows and is cognisant. 	 (Оятда Аллоҳ таолонинг илми шомилу комил ҳамда мутлақ экани, унинг илми қаршисида бошқа илмлар ҳеч нарсага арзимаслиги баён қилинмоқда.)


Say: “Allah is sufficient for me; those who have to put their trust, let them put their trust in Him. 	 Сен: «Менга Аллоҳ етарли, таваккал қилгувчилар унгагина таваккал қилурлар», деб айт.


Lo! Allah is Hearer, Seer. 	 Албатта, Аллоҳ ўта эшитгувчи ва кўргувчидир.


And other [blessings] you cherish: help from Allah and a victory near at hand, and give good news to the faithful. 	 (Ушбу оят Қуръони каримнинг ғойибдан берган хабарларидан бўлиб, улкан мўъжиза ҳамдир. Чунки у Маккаи Мукаррама фатҳ этилишидан аввал тушган.


And Zun-nun! recall what time he departed in anger and imagined that We could not straiten him, then he cried in the darknesses, that: there is no god but Thou! hallowed be Thou! verily I have been of the wrong-doers. 	 Сўнгра Аллоҳ таоло, у кишини балиққа юттириб, синовга учратди. Ана ўшанда, «зулматларда туриб», яъни кеча зулмати, денгиз ости зулмати ва балиқ қорни зулматида туриб, Аллоҳ таолога ёлбориб: «Сендан ўзга Илоҳ йўқ, Сен поксан, мен золимлардан бўлдим, деб нидо қилди».)


And for every nation We have appointed religious ceremonies, that they may mention the Name of Allah over the beast of cattle that He has given them for food. 	 Ҳар бир умматга уларга чорва ҳайвонларини ризқ қилиб берганига Аллоҳнинг исмини эслашлари учун қурбонлик қилишни жорий этганмиз.


(Muhammad), tell them, "If your fathers, children, brothers, spouses, relatives, the property that you possess, the trade you fear may have no profit and the homely life are more beloved to you than God, His Messenger and fighting for His cause, wait until God fulfills His decree (of making the right distinct from the wrong). 	 (Ояти каримада инсон учун бу дунёда энг қадрли саккиз нарса эслатилиб, улардан ҳам маҳбуброқ нарса Аллоҳ, Унинг Расули ва Унинг йўлида жиҳод қилиш бўлмоғи лозимлиги уқтирилмоқда. Мазкур саккиз нарсанинг ҳаммаси ёки бирортаси инсонга Аллоҳдан, Унинг Расулидан ва Унинг йўлида жиҳод қилишдан маҳбуб бўлса, унда у инсоннинг иймони нуқсонга учрайди.


And We rained upon them a rain; ill was the rain upon the warned. 	 Ва уларнинг устларига бир ёмғир ёғдирдикки, бас, огоҳлантирилганларнинг азоби қандай ҳам ёмон бўлди. (Ва жиноятчи Лут қавмининг устидан тош ёғдирдик.


“And if you desire Allah and His Noble Messenger and the abode of the Hereafter – then indeed Allah has kept prepared an immense reward for the virtuous among you.” 	 (Ушбу икки ояти кариманинг нозил қилинишига Расули Акрам (с. а. в.) билан у кишининг тоҳира аёллари орасида ўтган ҳодиса сабаб бўлган. Ушбу икки оятдаги буйруққа биноан Пайғамбаримиз (с. а. в.) ҳар бир аёлларига ёки бу дунё ҳаёти ва унинг зийнатини, ёки Аллоҳ, унинг Расули ва охиратни ихтиёр қилишини сўраб чиқишлари керак эди.


The torment will be doubled to him on the Day of Resurrection, and he will abide therein in disgrace; 	 Қиёмат куни унинг азоби бир неча баробар кўпайтирилур ва у(азоб) да хор бўлиб абадий қолур.


and you will be brought back to life again on the Day of Resurrection. 	 Сўнгра, албатта, сизлар қиёмат куни қайта тирилтирилурсизлар.


he calls on that which would sooner harm than help. 	 У манфаатидан кўра зарари яқинроқ бўлганга илтижо қиладир.


And the Trumpet shall be blown: that will be the Day whereof Warning (had been given). 	 Ва сур ҳам чалинди. Бу қўрқитилган кундир.


And they delight in the worldly life; yet the worldly life, compared to the Hereafter, is only enjoyment. 	 Улар бу дунё ҳаёти ила шод бўлдилар. Ҳолбуки, бу дунё ҳаёти охират олдида арзимас матоҳ, холос.


He said, “O my Lord! Prison is dearer to me than the deed they invite me to; and if You do not repel their deceit away from me, I may incline towards them and be unwise.” 	 «Эй Роббим, улар мени чорлаётган нарсадан кўра мен учун қамоқ маҳбуброқдир, бу(аёл)ларнинг макрини мендан Ўзинг нари қилмасанг, уларга мойил бўлиб, жоҳиллардан бўлиб қоламан», деди.


But when such a person is made to endure suffering in Allah's cause, he reckons the persecution he suffers at the hands of people as though it is a chastisement from Allah. 	 Агар Роббинг томонидан нусрат келса, улар, албатта, биз сиз билан бирга эдик, дерлар. Аллоҳ оламларнинг кўксиларидаги нарсаларни ўта билгувчи зот эмасми?!


And We revealed to Musa, saying: Cast your rod; then lo! it devoured the lies they told. 	 (Уста сеҳргарларнинг кўзбўямачилиги тўпланганларни даҳшатга солиб қўйган эди. Мусо (а. с.) ҳам кўпчилик билан бирга содир бўлаётган воқеани кузатиб турар эдилар.


Exalted is He above that which they associate. 	 У улар ширк келтираётган нарсалардан олий бўлди.


Exaltations to You! 	 Аммо бундай қилмадилар. Қавмларига зарда қилиб, юртларидан чиқиб кетдилар.


I do not ask any wealth from you for it; my reward is only upon Allah, and I am not going to repel the Muslims; indeed they will meet their Lord, but I find you people completely ignorant.” 	 Сенга пасткашларгина эргашаётганини кўряпмиз, деганингиз учун, сизларга ёқиш мақсадида ёки сизларни рози қилиш учун: «Мен иймон келтирганларни қувловчи эмасман». Мен учун бой-камбағал барибир, муҳими, иймон келтириш.


[There are yet] others whose cases are deferred until it is God's will to judge them. 	 (Уламоларимиз бу тоифадаги одамлар мазкур оят нозил бўлган пайтда уч киши, яъни, Ҳилол ибн Умаййа, Каъб ибн Молик ва Мирор ибн ар-Робийълар эди, дейдилар. Улар мунофиқ эмас, балки чин мусулмон бўлганлар, лекин хато қилиб, Табук ғазотига бормай қолганлар.


Every man of them shall on that day have an affair which will occupy him. 	 У кунда улардан ҳар бир шахсни овора қилувчи ўз иши бор.


When something good came their way, they said, “This is ours.” 	 Улар ўзларига яхшилик етганда: «Бунга биз ҳақдормиз», дедилар.


He has power over all things. 	 У ҳар бир нарсага қодир зотдир.


And if you ask them as to Who created them, they will surely answer “Allah” – so where are they reverting? 	 Агар сен улардан ўзларини ким яратганини сўрасанг, албатта, «Аллоҳ», дерлар. Бас, қаёққа бурилиб кетмоқдалар?!


Verily, We were set to send a Messenger 	 Албатта, Биз Пайғамбар юборгувчи бўлдик.


Or, do you ask them for a wage, so that they become weighed down in debt? 	 Ёки сен улардан ҳақ сўраяпсан-у, улар тўловдан қийналаяптиларми?!


He bestows female (offspring) upon whom He wills, and bestows male (offspring) upon whom He wills. 	 У зот хоҳлаган кишисига қизлар ҳадя этур ва хоҳлаган кишисига ўғиллар ҳадя этур.


And food which choketh (the partaker), and a painful doom 	 Ва (томоққа) тиқиладиган таом ва аламли азоб бор.


And He taught Adam all the names (of everything), then He showed them to the angels and said, "Tell Me the names of these if you are truthful." 	 Ва У зот одамга исмларнинг барчасини ўргатди, сўнгра уларни фаришталарга рўбарў қилди. Кейин: "Агар ростгўйлардан бўлсангиз, анавиларнинг исмларини Менга айтиб беринг", деди.


and We delivered Moses and those with him all together; 	 Мусо ва унга эргашганларга, ҳаммаларига нажот бердик.


Saving our former death, and are we not to be punished? 	 Фақат биринчи ўлимимиздан бошқа?! Биз азоблангувчи эмас эканмизми?!» деди.


And when he came to it, he was called, "O Moses, 	 Бас, у(олов)га келганида, нидо қилинди: «Эй Мусо.


God designed the night and the day. 	 У сизлар ҳеч чидай олмаслигингизни билиб, сизларга (енгилликни) қайтарди.


Are they equal in comparison? 	 (Ушбу мисол ояти карима нозил бўлган жойдаги араб жоҳилий жамияти воқеълигидан олингандир. Исломни инкор этиб, Аллоҳга ширк келтираётганларнинг бошлиқлари Қурайшнинг зодагон-бойлари эди.


Verily God is all-hearing, all-perceiving. 	 Албатта, Аллоҳнинг Ўзи ўта эшитгувчи ва ўта кўргувчи зотдир.


(O Prophet), then warn them of the Day that has drawn near, the Day when hearts full of suppressed grief will leap up to the throats and the wrong-doers shall neither have any sincere friend nor intercessor whose word will be heeded. 	 У кун оғир кун бўлади. Ҳаёти дунёда куфр ва ширк ила зулмга юрган кишилар учун ёнини оладиган дўст ҳам, гапига қулоқ соладиган шафоатчи ҳам бўлмайди.)


And look at your donkey (that had died). 	 Вақтни сезиш тирик, ҳаёт нашидасини суриб турган кишиларга хос хусусият. У бўлса, юз йил ўлиб ётди.


And he who says to his parents: Fie on you! do you threaten me that I shall be brought forth when generations have already passed away before me? And they both call for Allah's aid: Woe to you! believe, surely the promise of Allah is true. 	 Ота-онасига: «Уфф сизларга, (қабрдан) чиқарилишимнинг ваъдасини бераяпсизларми?! Мендан аввал ҳам асрлар ўтган-ку!» деган кишига, Аллоҳдан мадад сўраган ҳолда улар: «Ҳолингга вой бўлгур, иймон келтир, албатта, Аллоҳнинг ваъдаси ҳақдир», дедилар.


God does not love the aggressors. 	 Албатта, Аллоҳ ҳаддидан ошувчиларни севмас.


Are they looking for aught but the Hour, that it shall come upon them suddenly, when they are not aware? 	 Улар фақат ўзлари ҳам сезмай қолган ҳолда (қиёмат) соати келиб қолишини кутмоқдалар, холос.


The mercy and blessings of God are upon you, O people of the house. 	 Эй аҳли байтлар, сизларга Аллоҳнинг раҳмати ва баракотлари бўлгай.


Still less can their knowledge comprehend the Hereafter: Nay, they are in doubt and uncertainty thereanent; nay, they are blind thereunto! 	 Улар охират нима эканини билиш у ёқда турсин, охиратнинг бўлиш-бўлмаслигига аниқ ишонмайдилар. Балки у хусусдаги масалада кўрдирлар, ҳеч нарсани кўрмаслар.


He (Muhammad SAW) said:"My Lord! 	 У: «Эй Роббим, Ўзинг ҳақ ила ҳукм қил.


Say, ‘Yes, indeed it will surely overtake you, by my Lord,’ the Knower of the Unseen; not [even] an atom’s weight escapes Him in the heavens or in the earth, nor [is there] anything smaller than that nor bigger, but it is in a manifest Book, 	 Ғойибни билгувчи Роббим ила қасамки, у сизларга албатта келур. У зотдан осмонлару ердаги зарра вазнича, ундан кичик нарса ҳам, катта нарса ҳам ғойиб бўлмас.


He (Joseph) said: 'Give me charge of the storehouses of the land, I am a knowledgeable guardian' 	 (Юсуф а. с. подшоҳга, мен хазинани қандай муҳофаза қилиш–сақлаш ва уни қандай тасарруф қилишни билувчиман, дедилар. Туш таъбирига кўра, Миср ўлкаси келажакда худди шундай сифатларни мужассам қилган одамга муҳтож эди.)


The oppressed ones will say to them, "It was you who planned night and day, ordering us to disbelieve God, and consider other things equal to Him." 	 Заиф саналганлар мутакаббирлик қилганларга: «Йўқ! Кечаю кундузнинг макр-ҳийласи (тўсди).


[They will be] reclining on beds lined with green silk. And the fruit of the two gardens will be near at hand. 	 Ипак астарли тўшакларга ёнбошлаган ва икки жаннат мевалари яқин бўлган ҳоллари бор.


Allah is Powerful over all things. 	 Шунинг учун ўткинчи нарсага алданиб қолмаслик керак. Қодир Аллоҳни ҳеч қачон унутмасдан, охиратга, абадий ҳаётга тайёргарлик кўриш лозим.)


'By Allah' he will say, 'you almost destroyed me! 	 У: «Аллоҳга қасамки, мени ҳам ҳалок қилишингга оз қолган экан.


We chose him in this world, and in the Everlasting world, he shall be among the righteous. 	 Албатта, Биз уни бу дунёда танлаб олдик ва, албатта, у охиратда солиҳлардан бўлгай.


Musa (Moses) said to him: "Verily, you are a plain misleader!" 	 Мусо унга: «Албатта, сен очиқ-ойдин гумроҳсан», деди.


We charge no soul with more than it can bear. 	 Биз ҳеч бир жонга тоқатидан ташқари таклиф қилмасмиз. Ҳузуримизда китоб бор.


If We wanted amusement, We could have found it within Us, were We to do so. 	 Агар Биз кўнгилхуши тутишни ирода қилсак, уни қилувчи бўлганимизда ҳам, Ўз томонимиздан тутар эдик.


We will give an evil recompense to those who turn away from Our revelations and a terrible torment for their disregard (of Our guidance) 	 Тезда оятларимиздан юз ўгирганларни юз ўгирганлари туфайли ёмон азоб ила жазолармиз.


Proceed to that which you denied. 	 Юрингиз! Ўзингиз ёлғонга чиқарган нарсага қараб.


But if they break faith after pledging it and revile your religion, then fight these leaders of unbelief, so that they may desist, for they have no regard for their pledged word. 	 (Улар ўзлари рози бўлиб аҳднома тузганларидан сўнг, ўзлари уни бузсалар, бунинг устига, сизнинг динингиз Исломга таъна тошини отсалар, улар куфрбоши, кофирларнинг бошлиғи–имоми бўладилар. Уларга қарши жанг қилиш лозим.


Indeed, they were a people of evil, defiantly disobedient. 	 Албатта, улар ёмон, бузғунчи қавм эдилар.


your striving is indeed to different ends! 	 Албатта, сизларнинг ишларингиз турличадур.


Forbidden for you are your mothers, your daughters, your sisters, your paternal aunts, your maternal aunts, your brother's daughters, your sister's daughters, your foster-mothers who nursed you, your sisters through nursing, your wives' mothers, and your stepdaughters in your guardianship—born of wives you have gone into—but if you have not gone into them, there is no blame on you. 	 Сизларга оналарингиз, қизларингиз, опа-сингилларингиз, аммаларингиз, холаларингиз, ака-укаларингизнинг қизлари, опа-сингилларингизнинг қизлари, эмизган оналарингиз, эмикдош опа-сингилларингиз, хотинларингизнинг оналари, ўзингиз қовушган хотинларингизнинг қарамоғингиздаги қизлари ҳаром қилинди. Агар у(хотин)лар билан қовушмаган бўлсангиз, (қизларига уйланишингизда) гуноҳ йўқ.


But if just a breath of your Lord's punishment were to touch them, they would say: 'Woe for us, we were harmdoers' 	 Қасамки, агар уларга Роббинг азобидан салгина етса, албатта: «Ҳолимизга вой! Ҳақиқатда биз золимлар бўлган эканмиз», дерлар.


Have you considered him who has taken his desire for his god? God has knowingly led him astray, and has sealed his hearing and his heart, and has placed a veil over his vision. 	 Айтинг-чи, ҳавои нафсини илоҳ қилиб олган, Аллоҳ уни билиб туриб залолатга солган ва қулоғига ҳамда қалбига муҳр босиб, кўзига парда тортиб қўйган кимсани Аллоҳдан бошқа ким ҳидоят қила олади?!


If you do not go forth, He will punish you sternly and replace you by other people. 	 Агар қўзғолмасангиз, У зот сизни аламли азоб билан азоблайдир. Ўрнингизга бошқа қавмни келтирадир.


Eat and drink at ease for that which you have sent on before you in days past! 	 Ўтган кунларда қилган нарсаларингиз туфайли енглар ва ичинглар, ош бўлсин.


and kept herself in seclusion from them. 	 Ва улар билан ўзи орасида тўсиқ олганда, Биз унга Ўз руҳимизни юбордик. Бас, у унга бус-бутун одам бўлиб кўринди.


He said: By no means; surely my Lord is with me: He will show me a way out. 	 У (Мусо): »Йўқ! Албатта, Роббим мен билан, У менга тўғри йўлни кўрсатур«, деди.


and fruits of the kind which they desire. 	 Ва ўзлари хоҳлаган мевалардадир.


and celebrate the Name of your Lord morning and evening, 	 Эртаю кеч Роббинг исмини зикр қил.


The unbelievers disbelief does nothing for them, except, increase them in hate with Allah their disbelief increases the unbelievers only in loss. 	 Кофирлар учун куфрлари зиёндан бошқани зиёда қилмас. (Дунё пайдо бўлганидан буён ҳозирга қадар ҳеч кимга куфр фойда бермаган, аксинча, доимо зарар келтирган ва келтирмоқда.)


[so that] they may understand my speech. 	 Сўзимни англасинлар.


If Allah had not shown His grace and mercy to you, (this scandal would have produced very evil results): Allah is indeed very Kind and Merciful. 	 Агар сизларга Аллоҳнинг фазли, марҳамати бўлмаганида... Ва, албатта, Аллоҳ ўта шафқатли ва раҳмли бўлмаганида...


But if you are hemmed in somewhere, then offer to Allah whatever sacrifice you can afford. 	 Агар ушланиб қолсангиз, муяссар бўлганича қурбонлик қилинг.


And We shall bring hell in front of the disbelievers. 	 Ўша куни кофирларга жаҳаннамни кўндаланг қилиб кўрсатдик.


When it is said to them, "Prostrate to (Allah) Most Gracious!", they say, "And what is (Allah) Most Gracious? 	 Қачонки уларга: «Роҳманга сажда қилинглар!» дейилса, улар: «Роҳман нима?


You were on the verge of falling headlong into the abyss of fire, but God saved you. 	 (Ояти каримадаги «Аллоҳнинг ипи» деган иборадан Қуръони Карим тушунилади. Жарга қулаш хавфидаги инсон ип-арқонни маҳкам ушласа, қутилиб қолганидек, дўзах тубига қуламасликнинг ҳам бирдан-бир чораси–Қуръони Каримни маҳкам ушлашликдир.


Say, "Does any of your partner-gods guide one to the Truth?" 	 Сен: «Сизнинг шерик келтираётганларингиз орасида ҳаққа ҳидоят қиладигани борми?» деб айт.


Whosoever worketh righteously, male or female, and is a believer, We will surely quicken him to a clean life, and will surely recompense them their hire for the best of that which they have been working. 	 Эркагу аёл, ким мўмин ҳолида яхши амал қилса, Биз унга яхши ҳаёт кечиртирамиз ва, албатта, уларни қилиб юрган амалларининг энг гўзалига бериладиган ажр ила мукофотлармиз.


Say: "With Allah is the perfect proof and argument, (i.e. the Oneness of Allah, the sending of His Messengers and His Holy Books, etc. to mankind), had He so willed, He would indeed have guided you all." 	 Лекин одамларни хоҳласа ҳам, хоҳламаса ҳам, ҳидоятга юрадиган қилиб яратишдан нима фойда бор? Аллоҳ таоло одамларга ҳидоят ва залолат йўлини кўрсатиб қўйди, ақл-идрок берди ва хоҳлаган йўлини танлаш ихтиёрини берди.


They said, 'You are nothing but mortals, like us; you desire to bar us from that our fathers served; then bring us a manifest authority.' 	 Бу ва бунга ўхшаш саволлар билан ишлари йўқ. Аммо Аллоҳ томонидан очиқ ҳужжатлар билан келган Пайғамбарлардан (а. с) яна ҳужжат-далил сўрайдилар.)


Unto Allah belongeth the dominion of the heavens and the earth. 	 Албатта, осмонлару ернинг мулки Аллоҳникидир.


In whatever business thou mayest be, and whatever portion thou mayest be reciting from the Qur'an,- and whatever deed ye (mankind) may be doing,- We are witnesses thereof when ye are deeply engrossed therein. 	 Қайси ҳолда бўлсанг, Қуръондан нимани тиловат этсанг, ишлардан қай бирини қилсанг, албатта, биз ўшанга киришаётган пайтингларда сизларга гувоҳмиз. На ер юзида ва на осмонларда зарра миқдоридаги, ундан кичикроқ ёки каттароқ нарса Роббингдан махфий бўла олмас, балки очиқ-ойдин китобдадир.


You don't have the right permissions to read files from folder "%s" 	 Сизга "%s" жилдидан файлларни ўқишга етарли ҳуқуқ берилмаган


We know very well what they will say, when the best among them in knowledge and wisdom will say: "You stayed no longer than a day!" 	 Ўшанда уларнинг энг тўғри йўлдагиси: «Бир кундан ортиқ турганимиз йўқ», дейдир. (Демак, охират азобларини кўрган кофирлар гарчи бу дунёда узоқ йиллар роҳат-фароғатда кун кечирган бўлсалар ҳам, яшаган муддатлари оз кўриниб кетади.)


Indeed, those who do not believe in the Hereafter are in torment, and far astray. 	 Йўқ! Охиратга иймон келтирмайдиганлар азобда ва йироқ залолатдадирлар.


Exalted (in dignity), kept pure and holy, 	 Олий қадардирлар, поклангандирлар.


Unless by mercy from Us and as comfort for a while. 	 (Фақат Аллоҳнинг Ўзи раҳмат назарини солиб, қутқариб қолиши мумкин. Ёки маълум муддатгача дунёнинг матоҳидан баҳраманд қилиш учун омон қолдириши мумкин.


And listen on the Day when the caller will call from a near place, 	 Нидо қилувчи яқин жойдан нидо қилган кунда, қулоқ ос. («Нидо қилувчи — фаришта Исрофил алайҳиссаломдир.)


Now look at your god that you devotedly adored: We shall burn it and scatter its remains in the sea. 	 Ўша жазога маҳкум бўлган шахс билан ҳеч ким алоқа қилмас, ҳатто гаплашмас ҳам эди. У ёлғизлик азобида ўлиб кетар эди.)


Verily thou hast done a horrid thing. 	 Чунки кўриб билиб туриб бир маъсум гўдакни қасддан ўлдириш ҳазилакам иш эмас эди.)


Days numbered and few; then whosoever among you is sick or journeying, for him the like number of other days. 	 Сизлардан ким бемор ёки мусофир бўлса, бас, саноғини бошқа кунларда тутади. Уни қийналиб тутадиганлар зиммасида бир мискин таоми фидя лозимдир.


But your Lord knows very well who is best guided on the way' 	 Бас, Роббингиз ким тўғри йўлдалигини яхши билгувчидир», деб айт.


And you see people entering the religion of Allah in multitudes, 	 Ва одамларнинг Аллоҳнинг динига тўп-тўп бўлиб кираётганини кўрсанг...


Except those of the right hand 	 Магар ўнг тараф соҳиблари мустаснодир.


Other messengers have been mocked before you, but those who scoffed were overwhelmed by the very thing they had mocked. 	 Батаҳқиқ, сендан олдин ҳам Пайғамбарлар масхара қилинган. Бас, уларни масхара қилганларга ўзлари масхара этиб юрган нарса тушди.


Saying: "We believe in the Lord of the Worlds,- 	 «Оламларнинг Роббига.


And keep your duty (to Allah). 	 Буни эса, жосуслик, дейдилар. Одатда, жосуслик деб бировга ёмонлик етказиш ниятида айбларини ва заиф жойларини ўзига билдирмай яширинча ахтаришга айтилади.


surely, the punishment of your Lord is about to come, 	 Албатта, Роббинг азоби рўй беражак.


To God belong the East and the West. 	 Машриқу мағриб Аллоҳникидир, қаёққа қарасангиз, Аллоҳнинг юзи бор. Албатта, Аллоҳ кенг қамровли, билувчи зотдир.


And the elders among them went forth saying: “Go ahead and be steadfast in adhering to your deities. 	 Уларнинг аъёнлари: «Юринглар, худоларингиз тўғрисида сабр қилинглар.


(O Muhammad (Peace be upon him))! 	 Сен унга итоат қилма! Сажда қил ва қурбат ҳосил қил.


Lo'. vile is that which they judge! 	 Огоҳ бўлинг! Улар қилган ҳукм нақадар ёмон.


In this there is a lesson for the people of understanding. 	 Албатта, бунда кўзи борлар учун ибрат бордир.


I shall sternly punish the unbelievers in this life and in the life to come and no one will help them. 	 Бас, куфр келтирганларни бу дунёю у дунёда шиддатли азоб ила азоблайман. Уларга ёрдам берувчилар йўқдир.


‘Did I not exhort you, O children of Adam, saying, “Do not worship Satan. He is indeed your manifest enemy. 	 Мен сизларга: «Эй одам болалари, шайтонга ибодат қилманг, албатта, у сизга очиқ-ойдин душмандир.


We sent Noah to his people (with a mission): "I have come to you with a Clear Warning: 	 Албатта, Биз Нуҳни ўз қавмига: «Албатта, мен сизларга очиқ-ойдин огоҳлантирувчиман.


(Namely) those whose lives the angels take in a state of purity, saying (to them), "Peace be on you; enter ye the Garden, because of (the good) which ye did (in the world)." 	 (Ҳа, ўлим фаришталари ҳам тақводорлар билан гўзал муомалада бўладилар. Уларнинг жонларини олишда мулойимлик билан, пок ҳолларида салом бериб туриб, жаннатга киришларини айтиб башорат берадилар.)


But they say, "[The revelation is but] a mixture of false dreams; rather, he has invented it; rather, he is a poet. 	 Улар: «Балки алғов-далғов тушлардир, балки ўзи уйдириб олгандир, балки у шоирдир.


Who set up along with Allah another ilah (god), they will come to know. 	 Улар Аллоҳ билан бирга бошқа илоҳ (шерик) қилурлар. Бас, тезда билурлар.


He was obedient. 	 Шунда қасамингни адо этган бўласан. Қасаминг бузилмайди.)


and We have put before them a barrier and behind them a barrier; and We have covered them, so they do not see. 	 ( Бўйнига қўлини қўшиб, кишанланган, кўзи юмуқ ҳолда осмонга қаратиб, ғўдайтириб қўйилган одамнинг бирор нарсани кўрмаслиги учун олдидан ҳам, ортидан ҳам тўсиқ қўйилган. Камига, яна кўзига ҳам парда қўйилган.


We said: 'Strike him with a piece of it' Like this, Allah restores the dead to life and shows you His signs in order that you will understand. 	 «Бас, уни у(сигир)нинг баъзи жойи билан уринг», дедик. Аллоҳ худди шундай қилиб ўликларни тирилтиради ва оят-аломатларини сизга кўрсатади.


to serve as an excuse or a warning. 	 Узрни ёки огоҳлантиришни (ҳам).


The advice has come to you from your Lord and a cure for the hearts – and guidance and mercy for believers. 	 У қалбингиздаги руҳий, маънавий дардларингизнинг барчасига шифо бўлиб келди. Ким Қуръонга иймон келтириб, мусулмон бўлса, у ўша одамни ҳидоятга бошлайди, Аллоҳнинг раҳматига эриштиради.)


and ask them, "Why do you not fear God?" 	 Фиръавн қавмига. (Биздан) қўрқмайдиларми?! « деб нидо қилганини эсла.


If We wish, We would take away what We have revealed to you. 	 Агар хоҳласак, сенга ваҳий қилган нарсаларимизни кетказамиз.


When any of you divorce your wives, divorce them during their period of purity and calculate the period carefully: be mindful of God, your Lord. 	 Сен билмайссан, шоядки Аллоҳ ундан кейин бирор ишни пайдо қилса. (Аёллар учун идда ўтиришни бошлашга муносиб вақт ҳайздан пок бўлганларидан сўнг жинсий яқинлик қилмай туриб талоқ қўйишдир.


So make provision for them and release them in an honourable manner. 	 Бу ҳолат оз бўлса-да, ҳаётда учраб туради. Никоҳдан сўнг, қўл текизмай туриб, яъни, эру хотин сифатида хилватда ёлғиз қолмай туриб талоқ қилса, келин идда ўтирмайди.)


Indeed He has knowledge of all things.’ 	 Зотан у барча нарсани ўта билгувчи зотдир.