Whatever you spend in the way of God will be paid back to you in full, and no wrong will be done to you. 	 (Ушбу оят мусулмон жамиятининг қуролли кучлари доимо шай туриши лозимлигига далилдир. Ҳар бир мусулмон жамият қўлидан келганича ҳарбий тайёргарликни кўриб қўйиш билан Аллоҳнинг амрини бажарган бўлади.)


When he learns something of Our revelations, he derides them: for such there will be humiliating torment. 	 Қачонки Бизнинг оятларимиздан бирор нарса билса, уни истеҳзо қилади. Ана ўшаларга хорловчи азоб бордир.


Go ye, then, for four months, backwards and forwards, (as ye will), throughout the land, but know ye that ye cannot frustrate Allah (by your falsehood) but that Allah will cover with shame those who reject Him. 	 Бас, ер юзида тўрт ой сайр қилиб юринглар ва билингларки, албатта, сиз Аллоҳни ожиз қолдирувчи эмассиз ва, албатта, Аллоҳ кофирларни хор қилгувчидир. (Бу иш мусулмонлар билан тузган аҳдни бузган мушрикларга тегишлидир.)


And O dear Prophet (Mohammed – peace and blessings be upon him) patiently endure – and your patience is only due to the guidance of Allah – and do not grieve for them, and do not be disheartened by their deceits. 	 Сабр қил, сенинг сабринг фақат Аллоҳ ила бўлур. Улар(ҳоли)га хафа бўлма.


But (the Pharaoh) disavowed and disobeyed. 	 Ул уни ёлғонга чиқарди ва осий бўлди.


That was because they rejected God’s revelations and wrongfully killed the prophets. 	 Бу Аллоҳнинг оятларига куфр келтирганлари, Пайғамбарларни ноҳақ қатл этганлари учундир.


It is nothing but the earlier people's lore." 	 Бу аввалгиларнинг афсонасидан бошқа ҳеч нарса эмас», дедилар.


On that Day of Dominion will be that of Allah: He will judge between them: so those who believe and work righteous deeds will be in Gardens of Delight. 	 У улар орасида ҳукм қилур. Бас, иймон келтирганлар ва яхши амал қилганлар нозу неъмат жаннатларидадирлар.


However, God supports through His help whomever He wants. 	 (Маълумки, Бадр урушида мушрикларнинг сони мусулмонларнинг ададидан уч баробар кўп эди.


They will not avail you in the least against God. 	 Албатта, улар сендан Аллоҳ томонидан бўладиган ҳеч бир нарсани арита олмаслар.


His is the creation, His the command. 	 Бу кунлар ҳам Аллоҳ таолонинг ўзига хос бўлган кунлардир. Аллоҳ таоло аршни эгаллагани, ҳам ҳақ.


Indeed, those who ask your permission, [O Muhammad] - those are the ones who believe in Allah and His Messenger. 	 Албатта, сендан изн сўрайдиганлар, ана ўшалар Аллоҳга ва Унинг Расулига иймон келтирадиганлардир.


Though they shall be made to see one another. 	 Уларни кўриб турурлар.


And remember [O Prophet] your Lord in your mind, with humility and fear, and without raising your voice; remember Him in the morning and evening, and do not become of those who are negligent. 	 Роббингни эртаю кеч ичингда тазарруъла, қўрқиб овоз чиқариб, гапирмай зикр қил ва ғофиллардан бўлма.


When We ordained (Solomon's) death, none but the weevil, that was eating away his staff (on which he rested), pointed out to them that he was dead. 	 Қачонки, Биз у(Сулаймон)га ўлимни ҳукм этганимизда, уларга унинг ўлими ҳақида асосини еяётган ёғоч қуртидан бошқа ҳеч бир нарса далолат қилмади. Қачонки, у йиқилганда, жинларга, агар улар ғайбни билганларида, хорловчи азобда қолмаган бўлишлари аён бўлди.


Today We shall seal their mouths, and their hands shall speak to Us, and their feet shall bear witness concerning what they used to earn.’ 	 Нима касб қилганларини Бизга қўллари сўзлар ва оёқлари гувоҳлик берур. (Жиноятчиларнинг оғизлари муҳрлаб қўйилади, бошқа аъзолари шоҳидлик бера бошлайди.


And say "O my Lord! I seek refuge with Thee from the suggestions of the Evil Ones. 	 Сен: «Эй Роббим, сендан шайтонларнинг васвасасидан паноҳ сўрайман!


Believers, do not raise your voices above the voice of the Prophet, nor speak loudly to him as you do to one another lest your works should be annulledwithout your knowledge. 	 Овозингизни Пайғамбар овозидан юқори кўтарманг ва унга бир-бирингиз ила сўзлашгандек дағал сўз айтманг, ўзингиз сезмаган ҳолда амалларингиз ҳабата бўлиб қолмасин. (Бу ояти карима саҳобаларга қаттиқ таъсир қилди.


Those, they are among the inhabitants of Paradise; true is the promise that has been promised them. 	 (Аввалги оятдаги мақтовли сифатларга эга бўлган мўминларнинг қилган яхши амалларини қабул қиламиз, дейди Аллоҳ таоло. Албатта, амални қабул қилгандан сўнг унинг мукофати ва савобини ҳам кўпайтириб беради.)


Will ye cry unto Baal and forsake the Best of creators, 	 Баълга ибодат қилиб, яратувчиларнинг энг яхшисини.


And they will have their provision therein, morning and evening. 	 Уларга у ерда эртаю кеч ризқлари келиб турур.


We only rescued the believers who had fear of God. 	 Иймон келтирганларга ва тақво қилиб юрганларга нажот бердик.


And it became as though reaped. 	 Бас, у худди меваси териб олинганга ўхшаб қолди.


And We did not make them bodies not eating the food, and they were not to abide (forever). 	 Биз уларни таом емайдиган жасад қилганимиз йўқ. Улар абадий қолгувчи ҳам бўлган эмаслар.


And when you ask [his wives] for something, ask them from behind a partition. 	 Шундай қилмоғингиз ўз қалбларингиз учун ҳам, уларнинг қалблари учун ҳам покроқдир. Сиз учун Расулуллоҳга озор бериш ва ундан кейин унинг жуфтларини никоҳингизга олишингиз ҳеч қачон мумкин эмас.


"But we used to talk vanities with vain talkers; 	 Ва ботилга шунғувчилар билан бирга шўнғир эдик.


They rejected the Ayat (proofs, evidences, verses, lessons, signs, revelations, etc.) of their Lord and disobeyed His Messengers, and followed the command of every proud obstinate (oppressor of the truth, from their leaders). 	 Унинг Пайғамбарларига осий бўлдилар. Ҳар хил жабрчи ва қайсарнинг ишига эргашдилар.


GNOME Document Previewer 	 GNOME ҳужжатларни кўрувчиси


The Day that the sky will be like molten brass, 	 У кунда осмон худди қора мой қолдиқларига ўхшаб қоладир.


They said, "We consider you a bad omen, you and those with you." 	 (Биз «шумланиш» деб таржима қилган маъно ояти карима матнида «тоир», «тоййар» каби иборалар билан келган. Бу ибора қуш, қуш учириш маъноларини беради.


And when Our verses are recited to them as clear evidences, those who disbelieve say of the truth when it has come to them, "This is obvious magic." 	 Қачонки уларга равшан оятларимиз тиловот қилинса, куфр келтирганлар Ҳақ (Қуръон) уларга келгандаёқ, бу очиқ-ойдин сеҳрдир, дерлар.


or feeding, during days of [general] starvation, 	 Ёки очарчилик кунида таом беришдир.


Pure ones confined to the pavilions. 	 Чодирларни лозим тутган ҳурлар бор.


Say, "All [things] are from Allah." 	 «Ҳаммаси Аллоҳдан», деб айт!


God does not verily render the deeds of evil-doers righteous. 	 Зеро, Аллоҳ бузғунчиларнинг ишини ўнгламас.


Thereupon (Our angels) said to him: 'O Abraham! 	 «Эй Иброҳим, бундан воз кеч.


Whether to play a sound to notify of outgoing messages. 	 Чиқувчи хабарларни эслатиш учун товуш янграш.


Those who deny My existence and die with such attitude will be subject to the condemnation of God, the angels, and all people. 	 Албатта, куфр келтирган ва кофирлик ҳолида ўлганларга–ана ўшаларга Аллоҳнинг, фаришталарнинг ва одамларнинг–барчанинг лаънати бўлгай.


But he replied: 'What was given me is only because of the knowledge I possess' Did he not know that from the generations before him Allah had destroyed a mightier and more numerous in multitude? 	 У: «Менга у фақат ўзимдаги илм туфайлигина берилгандир», деди. У, албатта, Аллоҳ ундан олдинги асрларда ундан кўра қувватлироқ, ундан кўра кўпроқ (мол) тўплаганларни ҳалок этганини билмасмиди?!


This is like what time thy Lord had caused thee to go forthfrom thy house for a right cause, while a party among the believers were averse. 	 Ушбу икки иш - ўлжани бўлиш ва ғазотга чиқишнинг бир-бирига ўхшашликлари бор. Ўлжа тақсимоти бир гуруҳ мўминларга ёқмаганидек урушга чиқиш ҳам баъзи бир мўминларга ёқмаган эди.)


You cannot guide whoever you please: it is God who guides whom He will. 	 Аллоҳдан бошқа ҳеч ким, ҳатто охирзамон Пайғамбарининг (с. а. в.) ҳам бу ишга қурблари етмайди. Агар у зот (с. а. в.) бирор кишини ҳидоят қилиш имконига эга бўлганларида, амакилари Абу Толибни ҳидоят қилган бўлар эдилар.


And keep the prayer established at the two ends of the day and in some parts of the night; indeed good deeds wipe out the evil deeds; this is an advice to those who heed it. 	 (Уламоларимиз ояти каримадаги «Кундузнинг икки тарафида» адо қилинадиган намоз бомдод, пешин ва аср намозлари, «кечанинг бир бўлагида» адо этиладиган намоз шом ва хуфтон намозлари, дейишган. Мўмин киши томонидан қилинган ҳар бир яхши иш ёмонликларни кетказади.


We subdued the devils who would dive into the sea for him and perform other tasks for Solomon. 	 Ва шайтонлардан унга ғаввослик қиладиганларни ва бундан бошқа амалларни қиладиганларни қилдик.


Pharaoh said, “And what is the Lord of the Worlds?” 	 Фиръавн: «Роббул Оламийн нима?» деди.


Say: Aye! by my Lord! you shall most certainly be raised, then you shall most certainly be informed of what you did; and that is easy to Allah. 	 Сен: «Ундоқ эмас, Роббим билан қасамки, албатта қайта тирилтирилурсизлар, сўнгра қилган ишларингиздан хабардор қилинурсизлар. Бу иш Аллоҳ учун осондир», деб айт.


Your God is one God. 	 Ва илоҳингиз бир илоҳдир.


We also bestowed Our favour on Moses and Aaron: 	 Батаҳқиқ, Биз Мусо ва Ҳорунга неъмат бердик.


They also gave the lie to (the splitting asunder of the moon) and only followed their desires. 	 Ва ёлғонга чиқардилар ҳамда ҳавойи нафсларига эргашдилар.


And We sent never a Messenger before thee except that We revealed to him, saying, 'There is no god but I; so serve Me.' 	 Сендан илгари юборган ҳар бир Пайғамбарга: «Албатта, Мендан ўзга ибодатга сазовор илоҳ йўқ. Бас, Менга ибодат қилинг», деб ваҳий қилганмиз.


God does not guide the wrongdoing people. 	 Ундайларнинг Аллоҳ таолога нисбатан тўқиган ёлғонлари турлича бўлади.)


Moses said unto him: May I follow thee, to the end that thou mayst teach me right conduct of that which thou hast been taught? 	 Мусо унга: «Сенга ўргатилган рушддан менга ҳам ўргатмоғинг учун сенга эргашсам майлими?» деди. (Мусо (а. с.) улкан Пайғамбар бўлишларига қарамай, ўзларидан кўра илмлироқ, ўзларига устоз бўлиши мумкин бўлган кишига ўта одоб билан мурожаат қилиб, унга шогирд тушишни сўрадилар.)


Most surely the righteous shall be in bliss, 	 Албатта, аброрлар жаннати найимдадирлар.


Allah will observe your conduct, and so will His Messenger; then you will be brought back to Him Who knows alike what lies beyond perception and what lies in the range of perception and will let you know what you have done." 	 Албатта, Аллоҳ ва Унинг Расули амалингизни кўрадир, сўнгра ғайбни ва шаҳодатни билгувчи зотга қайтарилурсизлар. Бас, у сизга қилиб юрган амалингизнинг хабарини берадир», деб айт.


Or have they the treasures of your Lord with them? 	 Балки уларнинг ҳузурида Роббингнинг хазиналари бордир?!


And a sign to them is the night: We draw forth from it the day, then lo! they are in the dark; 	 (Кечанинг кириш терини шилиб олишга ўхшатилмоқда. Тери аста-аста шилиб олинганидек, кундуз ҳам ундан ажратиб олинади.)


Certainly, Moses brought them manifest proofs, but they acted arrogantly in the land; though they could not outmaneuver [Allah]. 	 Батаҳқиқ, Мусо уларга очиқ-ойдин ҳужжатлар келтирди. Бас, улар ер юзида мутакаббирлик қилдилар ва қочиб қутулгувчи бўлмадилар.


And do not set up rivals to Allah when ye know (better). 	 Билиб туриб Аллоҳга бошқаларни тенглаштирманг.


Exaltations to Him! 	 У зот покдир.


They are verily those who exceeded themselves, and the (gods) they invented abandoned them. 	 Ана ўшалар ўзларига зиён қилганлардир ва тўқиган нарсалари улардан ғойиб бўлди.


And of mankind is he who would sell himself, seeking the pleasure of Allah; and Allah hath compassion on (His) bondmen. 	 Унинг ягона мақсади–Аллоҳнинг розилигини топиш. Бу йўлда у ҳамма нарсани сарфлашга, ҳатто жонини беришга ҳам тайёр.


If you die or are slain, certainly you will all be brought before God. 	 Гарчи ўлсангиз ҳам ёки қатл қилинсангиз ҳам, албатта, Аллоҳ ҳузурида йиғилурсиз.


And Allah is All-Knowing, Wise. 	 Аллоҳ билгувчи ва ҳикматли зотдир.


Only the saying, "Peace! 	 Фақат «Салом, Салом» дейилганини (эшитарлар). (Бир-бирларига салом берадилар, уларга фаришталар ҳам салом берадилар.


They said: We broke not tryst with thee of our own will, but we were laden with burdens of ornaments of the folk, then cast them (in the fire), for thus As-Samiri proposed. 	 Бас, уларни ташладик, Сомирий ана шундай илқо қилди», дедилар. (Тақинчоқларни оловли чуқурга ташлашган экан, Сомирий уларни эритиб, бузоқ шаклига солиб, мана шу сизларнинг худоингиз, унга ибодат қилинглар, деса, ибодат қилиб кетаверишибди.


This is a promise which your Lord has taken upon Himself to fulfil. 	 Жаннатда нималар борлигини санаб адоғига етиб бўлмайди. Шунинг учун осонгина, истаган нарсалари бор, деб қўйилди.)


Only the family of Lot will all be saved, 	 Магар Лут аҳлига эмас. Албатта, Биз уларнинг ҳаммасини қутқаргувчилармиз.


Those who insult God and His Messenger, God has cursed them in this life and in the Hereafter, and has prepared for them a demeaning punishment. 	 Пайғамбарга (с. а. в.) озор бериш, ўша вақтда у зотга қарши чиқиш, жисмоний ва маънавий зарба бериш, шахсларига, оилалари ва умматларига нисбатан ёмонлик қилиш, иғво, бўҳтон қилишдан иборатдир. Ҳозирда ҳам худди шундай: ким у кишининг шахсларига, динларига, шариатларига, оилаларига, китобларига, суннатларига, умматларига тил теккизса, у зотга (с. а. в.) озор берган бўлади.)


Ye shall have therein abundance of fruit, from which ye shall have satisfaction. 	 Сизга у ерда кўплаб мевалар бор, улардан ерсизлар.


who do not worship idols besides God, nor without a just cause murder a soul to whom God has granted amnesty, who do not commit fornication, for those who do so have committed a sin 	 Бировни ноҳақдан ўлдирадиган одам Роҳманнинг суюкли бандаси бўла олмайди. Зинода ҳам моддий, ҳам маънавий равишда одам ўлдириш руҳи бор.


There are nineteen [keepers] over it. 	 Унинг устида ўн тўққизта (фаришта) бордир.


Our money has been given back to us. 	 Мана, сармояларимиз ўзимизга қайтарилибди.


It is but of the ancients' fictitious tales' 	 Бу аввалгиларнинг афсонасидан бошқа нарса эмас», дедилар.


Can we pay you, to build between us and them a wall?” 	 Бу ҳам тахминий гаплардан иборатдир. Биз эса, Қуръони Каримдаги маълумотлар билан кифояланамиз.


Who, when there afflicteth them an affliction, say: verily we are Allah's, and verily unto Him we are returners. 	 Улар мусибат етганда: «Албатта, биз Аллоҳникимиз ва, албатта, биз Унга қайтувчимиз», дерлар.


Then crack the soil open. 	 Сўнгра ерни ўзига хос ёрдик.


When God's decree of punishment comes to pass, He will judge truthfully and the supporters of the falsehood will perish when God's decree of punishemnt comes to pass. 	 Яна Қуръони Каримда қанчадан-қанча қиссалари келмаган Пайғамбарлар (алайҳимуссалом) ўтган бўлиб, улар ҳам қийинчилик, озор ва машаққатларга дучор бўлганлар. Пайғамбарлар ўз ҳолларича одамларга мўъжиза кўрсатиб, уларни лол қолдиришга уринган эмас.


Fear God, and let every soul look to what it lays up for the future. 	 Ҳар ким эрталик учун нима тақдим қилганига назар солсин. Аллоҳга тақво қилинглар!


Voice call ended 	 Овозли қўнғироқ тугади


That is more likely that they will give testimony according to its [true] objective, or [at least] they would fear that [other] oaths might be taken after their oaths. 	 Намоздан кейин кўпчилик ичида Аллоҳ номи билан қасам ичтирилиб, сўнгра: «Гарчи қариндошимиз учун бўлса ҳам, қасамни озгина қийматга сотмаймиз ва Аллоҳ учун гувоҳлигимизни яширмаймиз. Зотан, у ҳолда, албатта, гуноҳкорлардан бўлиб қоламиз», дейишлари ҳақиқатан ҳам ҳаққоний гувоҳлик беришларига кучли омил бўлади.


Indeed those who distort Our verses are not hidden from Us; so is one who is cast into the fire better, or one who comes in safety on the Day of Resurrection? 	 Албатта, оятларимиз ҳақида эгрилик қиладиганлар Бизга махфий бўлиб қолмаслар. Дўзахга ташланадиган одам яхшими ёки қиёмат куни омон ҳолида келадиган одамми?!


And on the Day He shall call out to them and say, "Where are those whom you alleged were My partners." 	 У кунда, У зот уларга нидо қилиб: «Сизлар даъво қилган «шерик»ларим қани?» дейдир.


So go ye twain unto Fir'awn and say: verily we are the apostles of the Lord of the Worlds, 	 Бас, Фиръавнга боринглар ва унга: «Биз Роббул Оламийннинг Пайғамбарларимиз.


But they rejected Noah, calling him a liar. 	 Сўнгра уни ёлғончига чиқаришди.


She said, “My Lord, I have done wrong to myself, and I have submitted with Solomon, to God, Lord of the Worlds.” 	 Ана шунда малика рўй бераётган ҳодисалар оддий эмаслигига, балки Аллоҳ юборган Пайғамбарнинг мўъжизалари эканига ишонч ҳосил қилди. Аллоҳ таолонинг қудратига тан берди.)


So, for their breaking of the covenant, and disbelieving the verses of Allah, and killing their Prophets without right and for saying, 'Our hearts are covered' no, but Allah has sealed them for their disbelief, so, except for a few, they do not believe. 	 Аҳдномаларини бузганлари, Аллоҳнинг оятларига куфр келтирганлари, Пайғамбарларни ноҳақдан ўлдирганлари, «қалбларимиз берк» деганлари учун. Йўқ!


Then truly I should be in error manifest. 	 Албатта, у тақдирда мен очиқ-ойдин адашувда бўламан.


Is he who prays devoutly to God in the hours of the night, prostrating himself and standing in prayer, who is ever mindful of the life to come and hopes for the mercy of his Lord [like one who does not]? 	 Йўқса, у кечалари ибодат қилиб, сажда этган, бедор ҳолида охиратдан қўрқиб, Робби раҳматидан умидвор бўлган одамга тенгми?!


Say (O Muhammad SAW): "Verily! 	 Сен: «Албатта, Роббим ҳақни отур. У зот ғайбларни ўта билгувчидир», деб айт.


And when his Lord manifested Himself on the mountain, He broke it into pieces and Moses fell down unconscious. 	 Эҳтимол ушбу учрашув келажакдаги машаққатларни енгиб ўтиш учун Мусога (а. с.) қувват ва сабот манбаи бўлар. Эҳтимол шунинг учун учрашувдан бурун қирқ кун ҳамма нарсани тарк этиб, чилла ўтириб алоҳида ҳозирлик кўрилгандир.


And thy Lord is ever a Beholder. pART XIX 	 Уларнинг бу тасарруфлари эса, иймонлилар учун синов бўлди.)


Nor sell the covenant of Allah for a miserable price: for with Allah is (a prize) far better for you, if ye only knew. 	 Аллоҳнинг аҳдини оз баҳога сотиб юборманг. Агар билсангиз, сиз учун, албатта, Аллоҳнинг ҳузуридаги нарса яхшироқдир.


For thy Lord - He is the Strong One, and able to enforce His Will. 	 Албатта, Роббинг, Унинг Ўзи кучли ва азиздир.


And of the cattle (He has reared) some for burden, and some whose flesh you eat and whose skins and hair you use to spread the ground. 	 Ва чорвалардан ҳаммолларини ва (сўйгани) ерга ётқазиладиганларни пайдо қилди. Аллоҳ сизга ризқ қилиб берган нарсалардан енглар ва шайтоннинг изидан эргашманглар.


And when they are thrown into a narrow place therein bound in chains, they will cry out thereupon for destruction. 	 Унинг тор жойига кишанланган ҳолларида ташлаганларида эса, ўша жойда (ўзларига) ҳалокат тиларлар.


If We had caused this Qur'an to descend upon a mountain, thou (O Muhammad) verily hadst seen it humbled, rent asunder by the fear of Allah. 	 Агар ушбу Қуъонни тоғга туширганимизда эди, унинг Аллоҳдан қўрққанидан титраб-қақшаб ва парчаланиб кетганини кўрар эдинг.


Indeed, it is He who is the Forgiving, the Merciful." 	 (Имом «Бухорий Саъд ибн Жубайрдан (р. а.) келтирган ривоятда айтилишича, кўплаб гуноҳлар қилган бир гуруҳ мушрик Расулуллоҳнинг (с. а. в.) ҳузурларига келиб: «Албатта, сен даъват қилаётган нарса жуда ҳам гўзал. Қани, айт-чи, биз қилган нарсаларни ювадиган нарса ҳам борми?» деб сўрашганида Аллоҳ таоло ушбу ояти каримани туширган экан.)


That is how We planned an excuse for Joseph, for under the law of the king he could not detain his brother unless God so willed. 	 Шундай қилиб, Юсуф фойдасига ҳийла қилдик. У подшоҳнинг дини бўйича инисини олиб қола олмас эди.


But if they turn away, say, "God suffices me: there is no deity but He: in Him I have put my trust. He is the Lord of the Glorious Throne." 	 Бас, юз ўгириб кетсалар, сен: «Менга Аллоҳнинг Ўзи етарли. Ундан ўзга ибодатга сазовор зот йўқ, Унга таваккал қилдим, У улуғ аршнинг Роббисидир», дегин.


They rejoice because of favour from Allah and kindness, and that Allah wasteth not the wage of the believers. 	 Улар Аллоҳдан бўлган неъмат ва фазлнинг ҳамда, албатта, Аллоҳ мўминларнинг ажрини зое қилмаслигининг хушхабарини бермоқдалар. (Ушбу оятлар Аллоҳ йўлида жиҳод қилиб қурбон бўлган бандалари мақомларининг баёнидир.


Say: "Die of your rage. 	 Бу хато ишдир, чунки қарши тараф ҳеч қачон мусулмонларни яхши кўрмайди.


Then, when they regretted, and realized that they had erred, they said, “Unless our Lord extends His mercy to us, and forgives us, we will be among the losers.” 	 Қўллари тушган пайтда ва ўзларининг адашганларини билганларида: «Агар Роббимиз бизга раҳм қилмаса ва мағфират этмаса, албатта, зиёнкорлардан бўламиз», дедилар.


Had God not prescribed dispersal for them, He would have chastised them in this world; and there awaits them in the world to come the chastisement of the Fire. 	 (Инсон охиратда бу дунёда қилган гуноҳ амалларига яраша жазо олиши муқаррар. Яҳудийларнинг кўчирилиши, улар учун нисбатан енгил азобдир.)


who believe in what has been sent down to thee and what has been sent down before thee, and have faith in the Hereafter; 	 Ва улар сенга ва сендан олдин нозил қилинган нарсага иймон келтирурлар ва охиратга аниқ ишонурлар. (Демак, тақводорларга оид навбатдаги тўртинчи сифат-Муҳаммад алайҳиссаломга нозил қилинган Қуръони Каримга ва у кишидан олдин туширилган самовий китобларга иймон келтириш.


Glorified is He, and High Exalted above what they say! 	 У зот улар айтаётган нарсадан пок ва ниҳоятда олийдир.


We helped him against the people who said Our revelations were mere lies. 	 Унга оятларимизни ёлғонга чиқарган қавмга қарши нусрат бердик. Албатта, улар ёмон қавм эдилар.


He answered, "This is where you and I must part company. 	 У: «Бу, мен билан сенинг орамиздаги ажрашишдир.


Do you know anyone that might be His compeer?" 	 (Инсон сабр-матонат ила Аллоҳга ибодат қилиб, бутун ҳаётини унинг кўрсатмасига мос этиб яшагандагина мақсадга ноил бўлади.)


And so, when they went away with him, they decided to cast him into the dark depths of a well. 	 Уни олиб кетиб, қудуқ қаърига ташлашга қарор қилганларида, биз унга: «Сен, албатта, уларга бу қилмишларининг хабарини берасан, ўшанда улар сени сезмаслар ҳам», деб ваҳий қилдик. (Ниҳоят, Юсуфнинг акалари ўзларининг машъум ниятларига етдилар.


Indeed, We showed Our favour to you before also, 	 «Батаҳқиқ, Биз сенга бошқа марта ҳам неъмат берган эдик. (Яъни, ҳозир берган неъматларимиздан бошқа ҳам неъмат берган эдик.)


Evil is what they have been doing. 	 Қилаётган ҳунарлари қандай ҳам ёмон-а!


And when My servants ask you about Me, I Am near; I answer the call of the caller when he calls on Me. 	 (Абдуллоҳ ибн Амр розийаллоҳу анҳудан имом Аҳмад Ривоят қиладиларки, Пайғамбаримиз алаҳиссалом: «Қалблар идишга ўхшайди. Баъзилари баъзисидан кўпроқ жойлаштиради.


They shall say, 'Yes indeed.' 	 Улар: «Бас, дуо қилаверинглар. Кофирларнинг дуоси залолатдан бошқа нарса эмас», дедилар.


Allah causeth the revolution of the day and the night. 	 Аллоҳ кеча ва кундузни айлантириб турур.


even though every sign comes to them, until they see the painful punishment. 	 Агар уларга ҳамма оят-мўъжизалар келса ҳам, то аламли азобни кўрмагунларича.


We thus explain the revelations for a people who understand. 	 Шундай экан, нима учун Аллоҳ таолога Унинг Ўзи яратган махлуқотларни шерик қиласиз? Ушбу тафсилотларни тўғри тушунган одамлар Аллоҳга ширк келтиришнинг асосий сабабини англаб оладилар.)


Contend not on behalf of such as betray their own souls; for Allah loveth not one given to perfidy and crime: 	 (Аллоҳ таоло бу оятда Тўъма ибн Убайрақ ва унинг қариндошларини «ўз жонларига хиёнат қилганлар», деб васф қилмоқда. Аслида, улар яҳудий шахсга хиёнат қилган, ўғрилик айбини унга ағдарган эдилар.


But is it [not] that every time a messenger came to you, [O Children of Israel], with what your souls did not desire, you were arrogant? And a party [of messengers] you denied and another party you killed. 	 Ҳар қачон Пайғамбар сизнинг ҳавою нафсингизга ёқмайдиган нарса келтирса, мутакаббирлик қилиб, баъзиларини ёлғончига чиқариб, баъзиларини ўлдираверасизми?!


And if they repent (promise Allah that they will never repeat, i.e. commit illegal sexual intercourse and other similar sins) and do righteous good deeds, leave them alone. 	 «Озор беринглар» дегани–сўкиш, айблаш, қўлга тушган нарсалар билан уриш, деганидир ва булар вақтинчалик чора ҳисобланган. Ишончли ҳадис китобларининг соҳиблари Абдуллоҳ ибн Аббосдан (р. а) ривоят қилган ҳадисда Пайғамбаримиз алайҳиссалом: «Кимнинг Лут қавми амалини қилаётганини кўрсангиз, қилувчини ҳам, қилинувчини ҳам ўлдиринг», деганлар.


And if, after adversity, We let him taste good fortune he says, "All my ills are gone." 	 Агар унга етган қийинчиликлардан сўнг неъмат тоттирсак, албатта: «Мендан ёмонликлар кетди», дейдир.


You will find that the most people in enmity to the believers are the Jews and idolaters, and that the nearest in affection to the believers are those who say: 'We are Nazarenes' That is because amongst them there are priests and monks; and because they are not proud. 	 Биринчиси–мусулмонларга нисбатан ашаддий адоватли тоифа бўлиб, улар яҳудий ва мушриклардан иборатдир. Иккинчи тоифа–мусулмонларга нисбатан, бошқа кофирларга қараганда, дўстликка яқинроқ тоифа бўлиб, улар насоролардан иборатдир.)


We verily shall come to them with hosts that they cannot resist, and we shall drive them out from there in disgrace, and they will be abased." 	 Бас, албатта, Биз улар бас кела олмайдиган қўшин ила борурмиз ва у ердан уларни хору зор ҳолларида чиқарурмиз», деди.


"O ye assembly of Jinns and men! came there not unto you messengers from amongst you, setting forth unto you My signs, and warning you of the meeting of this Day of yours?" 	 Эй жин ва инс жамоалари, сизларга ўзингиздан бўлган Пайғамбарлар келиб, оятларимни сизга айтиб бермадиларми, сизларни ушбу кунингизга дучор бўлишингиз ҳақида огоҳлантирмадиларми?» дер.


But Allah is not to be caused failure by anything in the heavens or on the earth. 	 На осмонларда ва на ерда бирор нарса Аллоҳни ожиз қолдира олмас.


(Remember) Qarun, Pharaoh and Haman to whom Moses came with clear signs; but they were haughty (and oppressed) the land. 	 Қорун, Фиръавн ва Ҳомонларни (ҳам ҳалок қилдик). Батаҳқиқ, Мусо уларга очиқ-ойдин ҳужжатлар келтирди.


And when Abraham said, ‘My Lord! 	 Эсла, Иброҳим: «Эй Роббим, менга ўликларни қандай тирилтиришингни кўрсат», деганда, У зот: «Ишонмадингми?» деди.


Verily I am unto you from Him a warner and a bearer of glad tidings. 	 Албатта, мен сизларга Ундан келган огоҳлантирувчи ва хушхабарчиман.


“When we considered you equal to the Lord Of The Creation.” 	 Чунки сизларни Роббул Оламийнга тенглаштирардик.


With your Lord alone will be the retreat that Day. 	 У кунда истиқрор фақат Роббинг ҳузурида бўлар.


Some of them have performed their vow, and some of them are waiting, so and they have not changed in the least. 	 Баъзилари эса, интизор бўлиб турибди. Улар бирор нарсани алмаштирмадилар.


Then glorify with praises the Name of your Lord, the Most Great. 	 Бас, улуғ Роббинг исмини поклаб ёд эт! (Мазкур неъматларнинг эгасини таниган инсон Улуғ Аллоҳ таолога тасбиҳ айтиб, ибодат қилишга ўтади.)


May we pay you some tribute so that you could build a rampart between us and them?" 	 Бу ҳам тахминий гаплардан иборатдир. Биз эса, Қуръони Каримдаги маълумотлар билан кифояланамиз.


Tell not thy brethren of thy vision, lest they plot a plot against thee. 	 Яна улар сенга бирор ҳийла қилмасинлар.


If any of your women are guilty of lewdness, Take the evidence of four (Reliable) witnesses from amongst you against them; and if they testify, confine them to houses until death do claim them, or Allah ordain for them some (other) way. 	 Аввал-бошда бу борада биз ўрганаётган ушбу оятни туширди. Мусулмонларни бу разилатдан узоқлашишга ва ким бу мазкур фоҳишага қўл урса, унга нисбатан керакли чоралар кўришни амр қилди.)


Would you then constrain people until they believe? 	 Ёки сен одамларни мўмин бўлишга мажбурлайсанми?


And with them maidens of modest look and large lustrous eyes, 	 Олдиларида кўзларини (бегоналардан) тийгувчи шаҳло кўзлилар бордир.


And Thou givest sustenance to whom Thou choosest, without stint. 	 Шунинг учун ҳам ушбу икки оятни кундалик вирд-вазифа сифатида ўқиб юриш тавсия қилинади.)


except those who believed and acted righteously and remembered Allah much, and when they themselves were subjected to wrong, they exacted retribution no more than to the extent of the wrong? 	 Магар иймон келтириб, солиҳ амаллар қилганлар, Аллоҳни кўп зикр этганлар ва мазлум бўлганларидан кейин нусрат қозонганлар (ундай эмаслар). Зулм қилганлар эса, тезда қайси ағдарилиш жойига ағдарилишларини билурлар.


And [We cursed them] for their breaking of the covenant and their disbelief in the signs of Allah and their killing of the prophets without right and their saying, "Our hearts are wrapped". 	 Аҳдномаларини бузганлари, Аллоҳнинг оятларига куфр келтирганлари, Пайғамбарларни ноҳақдан ўлдирганлари, «қалбларимиз берк» деганлари учун. Йўқ!


And whatever good ye do, (be sure) Allah knoweth it. 	 Фисқ–катта-кичик гуноҳ ишларни қилиш. Жанжал–одамлар билан талашиб-тортишиш ва сўкишиб, аччиқ чиқариш.


Were ye witnesses when death presented itself to Ya'qub, what time he said unto his sons: what will ye worship after me! They said: we shall worship the God the God of thy fathers, Ibrahim and Ismai'l and Ishaq, and unto Him we are submissive. 	 Ёки Яъқубга ўлим ҳозир бўлиб, у ўз болаларига: «Мендан кейин нимага ибодат қиласизлар?» деганида, улар: «Сенинг илоҳингга ва оталаринг Иброҳим, Исмоил ва Исҳоқларнинг илоҳига, ёлғиз илоҳга ибодат қиламиз ҳамда биз Унга мусулмон бўлувчимиз», деганларида гувоҳ бўлганмисиз?!


God chose him and guided him to a straight path. 	 У зот уни танлаб олди ва сиротул мустақиймга ҳидоят қилди.


They will say: "Yes indeed; a warner did come to us, but we belied him and said: 'Allah never sent down anything (of revelation), you are only in great error.'" 	 Улар: «Ҳа, дарҳақиқат бизга огоҳлантирувчи келган эди. Лекин биз (уни) ёлғончига чиқардик ва: «Аллоҳ ҳеч нарса туширгани йўқ, сизлар катта адашувдан бошқа ҳеч нарса эмассизлар», деган эдик», дерлар.


The Hour that was to come draws ever nearer. 	 Яқинлашувчи яқинлашди.


Who have made the Quran into parts. (i.e. believed in a part and disbelieved in the other). 	 Улар ўзларига келган илоҳий китобларни тақсимлаб, бир қисмига иймон келтириб, бир қисмига иймон келтирмаган эдилар. Энди Қуръонни ҳам парча-парча қилиб, ўз фикрларига мос келганини олиб, тўғри келмаганини тарк этмоқчи бўлмоқдалар.)


Then she brought him (the baby) to her people, carrying him. 	 Бас, уни кўтариб қавмига олиб келди.


Know that your wealth and children are a trial and that there is an immense reward with God. 	 Ва билингки, молларингиз ва фарзандларингиз фитнадан ўзга нарса эмас ва, албатта, Аллоҳнинг ҳузурида улуғ ажр бордир. (Молу дунё ва фарзандлар омонатга хиёнат қилишга сабаб бўлиши учун эмас, синов учун берилади.


or you cause the heavens to fall down on us in pieces, as you have claimed; or you bring God and the angels before us face to face; 	 Ёки ўзинг даъво қилганингдек, устимиздан осмонни парча-парча қилиб туширмагунингча ёхуд Аллоҳни ва фаришталарни олдимизга келтирмагунингча (сенга иймон келтирмаймиз, дерлар). (Бу таклифда очиқ тажовузкорлик, Аллоҳнинг қудратидан қўрқмаслик кўриниб турибди.)


They ask you if what you say is true? 	 Улар сендан: «У ҳақми?» деб сўрарлар.


Yet when they see some buying and selling, or some sport, they go for it, leaving you standing. 	 Ва улар тижорат ёки ўйин-кулгу кўрганларида, унга томон ёпирилдилар ва сени тик ҳолда тарк этдилар. Сен: «Аллоҳнинг ҳузуридаги нарса ўйин-кулгудан ва тижоратдан яхшидир.


And of the Jews are men who listen much and eagerly to lies - listen to others who have not come to you. 	 Сўзларни жойларидан ўзгартирадилар. Улар: «Агар сизга бу берилса, олинглар, агар бу берилмаса, ҳазир бўлинглар», дерлар.


Whose word can be truer than Allah's? 	 Ким Аллоҳдан кўра ростгўйроқ?!.


If only they had been satisfied with what Allah and His Messenger gave them and said, "Sufficient for us is Allah; Allah will give us of His bounty, and [so will] His Messenger; indeed, we are desirous toward Allah," [it would have been better for them]. 	 Агар Аллоҳ ва Унинг Расули уларга берган нарсаларидан рози бўлганларида ва Аллоҳ бизга кифоя қилур, бизга тезда Аллоҳ ва Унинг Расули Ўз фазлидан беради, албатта, биз Аллоҳга рағбат қилувчилармиз, деганларида, яхши бўларди.


To Allah belongs whatever there is in the heavens and the earth, and to Allah all matters are returned. 	 (Модомики осмонлару ердаги жамики нарсалар Аллоҳники экан, уларни қандай хоҳласа, шундай тасарруф қилади. Бунинг устига, барча ишлар Аллоҳнинг Ўзига қайтарилади.


We said: O Dhu'l-Qarneyn! 	 (Аллоҳ бу гапни Зулқарнайнга қандай айтганини Ўзи билади. Ваҳий орқалими, илҳом қилдими?


They will spend it, then it will become a source of sorrow for them, and then they will be defeated. 	 (Ушбу сураи карима тафсири муқаддимасида келтирилган Бадр уруши ҳақидаги ривоятларда Макка мушрикларининг бойлари мусулмонларга, Пайғамбарга (с. а. в.) қарши қанчалик молу мулк сарифлаганликларини кўриб ўтдик. Кофирлар одамларини Аллоҳнинг йўлидан қайтариш учун ундан кейин ҳам, ҳозир ҳам ҳисобсиз маблағларини сарфламоқдалар.


Those who believe ask why no chapter [about fighting] has been sent down. 	 Ва иймон келтирганлар, бирон сура нозил қилинса эди, дерлар.


These are the limits of Allah, so do not transgress them. 	 Ушбулар Аллоҳнинг чегараларидир. Бас, улардан тажовуз қилманг.


who are as chaste as sheltered eggs. 	 Улар худди асраб қўйилган тухумга ўхшарлар.


And whomsoever Allah makes err, he has no guardian after Him; and you shall see the unjust, when they see the punishment, saying: Is there any way to return? 	 Аллоҳ кимни залолатга кетказса, бас, унга У зотдан ўзга ҳеч бир валий бўлмас. Золимларни кўрурсанки, азобни кўрган чоқларида: «(Ортга) қайтишга ҳеч бир йўл бормикан?» дерлар.


Turn towards Him and be dutiful to Him; be firm in devotion, and do not become an idolater, 	 (Ҳар бир нарсада) Унга қайтгувчи бўлароқ, У зотга тақво қилинг, намозни тўкис адо этинг ва мушриклардан бўлманг.


And to Allah belongs the dominion of the heavens and the earth, and Allah is over all things competent. 	 Осмонлару ернинг мулки Аллоҳникидир. Ва Аллоҳ ҳар бир нарсага қодирдир.


Does every one of them desire to enter the bountiful Paradise? 	 Улардан ҳар бир киши наъим жаннатга киритилишни тамаъ қиладими?


And indeed We wrote, after the reminder in the Zaboor that, “My virtuous bondmen will inherit the earth.” 	 Баъзилари, «зикр»дан мурод–Тавротдир, шунга кўра, оятнинг маъноси: «Батаҳқиқ, Биз Тавротдан сўнг Забурда ҳам: «Албатта, ерга солиҳ бандаларим меросхўр бўлурлар», деб ёзган эдик» бўлади, дейдилар. Бошқалари эса, «зикр»дан мурод–Лавҳул Маҳфуз, бинобарин, аввал ўша маънони Лавҳул Маҳфузга ёзиб, кейин Забурга ҳам ёзган эдик, маъноси чиқади, деганлар.


But you put Him behind your backs [in neglect]. 	 Унга орқангизни ўгириб олдингиз.


In it, they will have an everlasting abode, as a requital for their impugning Our signs. 	 Уларга унда абадийлик диёри бор. Оятларимизни инкор қилганларининг жазоси шудир.


Therefore stand firm (in the straight Path) as thou art commanded,- thou and those who with thee turn (unto Allah); and transgress not (from the Path): for He seeth well all that ye do. 	 Чунки У нима қилаётганингизни кўриб тургувчидир. (Яъни, Пайғамбар (с. а. в.) ва мўминлар тўғри йўлда–Аллоҳнинг динида собит турмоқликлари, бардавом бўлмоқлари лозим.


But when at last they were commanded to fight, they all refused, except a few of them. 	 Лекин қуруқ хавас билан иш битмаслигини англаб етмайдилар. Ҳозир кенгликда туриб, бир-бирингизга қизиқиб, бизга подшҳ тайин қилгин, Аллоҳнинг йўлида уруш қилайлик, демоқдалар.


Verily, it is the truth from our Lord. 	 Албатта, у Роббимиздан келган ҳақдир.


She said: my Lord! verily I wronged my soul, and now submit myself together with Sulaiman unto Allah, the Lord of the Worlds. 	 Ана шунда малика рўй бераётган ҳодисалар оддий эмаслигига, балки Аллоҳ юборган Пайғамбарнинг мўъжизалари эканига ишонч ҳосил қилди. Аллоҳ таолонинг қудратига тан берди.)


Peace be on Moses and Aaron. 	 Мусо ва Ҳорунга салом бўлсин!


Then when they forgot that whereof they were reminded We opened upon them the doors of everything, until when they boasted of that which they were given, We laid hold of them on a sudden, and lo! they were dumbfounded. 	 Аммо иймонсиз, тазарруъсиз келган нозу неъмат яхшиликка олиб бормаслиги турган гап. Кофир-мушрикларга бу нарсалар берилса, хусусан, ҳамма нарсанинг эшиги очиб қўйилса, орқасида бошқа гапи бўлади.


And He it is Who is God in the heavens and God in the earth, and He is the Wise, the Knower. 	 У зот осмонда ҳам илоҳдир, ерда ҳам илоҳдир. У зот ўта ҳикматли, ўта илмлидир.


That is because Allah causes the night to enter into the day and causes the day to enter into the night, and because Allah is Hearing, Seeing. 	 (Доимий сувратда кеча кундузга, кундуз кечага кириб туради. Буни Аллоҳга куфр келтириб, гердайиб юрган одамлар ҳам, бошқалари ҳам қила олмайди.


The seeker and the sought are alike in their weakness. 	 «Талаб қилувчи ҳам, талаб қилинган ҳам ожиз бўлди». Яъни, Аллоҳдан ўзганинг ибодатини талаб қилувчи ҳам, ибодати талаб қилинган нарсалар ҳам ожиздирлар.


And he knoweth that it is the parting; 	 Ва, албатта, у фироқлигин билганда.


And whoso is saved from his own greed, such are the successful. 	 Ва кимки нафсининг қизғанчиқлигидан сақланса, ана ўшалар нажот топувчилардир.


We have created the human being out of pure mud-moulded clay 	 Батаҳқиқ, Биз инсонни қуруқ лойдан, ўзгартирилган қора балчиқдан яратдик.


From a spring by the name of Ever-flowing-Salsabil. 	 (Занжабийл–ерга томир отган ўсимлик тури бўлиб, томири туйилиб хушбўй модда ясалади: араблар ундан ўз ичимликларига қўшиб ичишни жуда-жуда севадилар. Ичувчининг томоғидан ҳузур бағишлаб, осонлик билан ўтувчи шаробни араблар салсабийл деб атайдилар.


The accusers said, "Then what would be its recompense if you should be liars?" 	 Улар: «Агар ёлғончи бўлиб чиқсангиз, жазоси нима?» дедилар.


“Taste your ordeal. This is what you used to challenge.” 	 «Азобингизни татиб кўринг», сиз қачон бўлур? деб шошилган нарса-шу» (дейилур).


Forgive and have mercy, for Thou art Best of all who show mercy. 	 Ўзинг раҳм қилгувчиларнинг яхшисисан», деб айт.


(All that is) a lie against Him. 	 Аслида, ҳалол ёки ҳаром ҳақида ҳукм чиқариш Аллоҳ таолонинг ҳаққи. Бандаларнинг бу илоҳий ҳаққа тажовуз қилиши куфрга олиб борадиган катта жиноятдир.


He will requite them for the falsehoods they invent. 	 Бандаларнинг бу илоҳий ҳаққа тажовуз қилиши куфрга олиб борадиган катта жиноятдир. Агар бир инсон ҳамма диний ақидаларга тўлиқ иймон келтирса, шариат кўрсатмаларига мукаммал амал қилса-ю, Аллоҳ ҳалол деган нарсани ҳаром деса ёки, аксинча, ҳаром деганини ҳалол деса, кофир бўлади.


Those whose hearts are filled with awe on hearing about God, who exercise patience in hardships, who are steadfast in prayer, and who spend their property for the cause of God. 	 Улар Аллоҳ зикр қилинган вақтда қалблари титрайдиган ва ўзларига етган мусибатга сабр қилгувчилар ҳамда намозни тўкис адо этгувчилардир, уларга ризқ қилиб берган нарсамиздан инфоқ қиларлар.


Thus God makes His commandments clear to you, so that you may understand. 	 Аллоҳ шундай қилиб сизларга Ўз оятларини баён этади. Шоядки ақл ишлатсангиз.


But Allah sent down His tranquillity upon His Messenger and upon the believers and imposed upon them the word of righteousness, and they were more deserving of it and worthy of it. 	 Ҳеч бир вақт, ҳеч бир шароитда ҳам содир этилмаган шармандаликни қилдилар. Макка мушрикларининг бу ҳолатларига қарши иккинчи тараф — Муҳаммад алайҳиссалом бошлиқ мусулмонлар ўзларини қандай тутдилар?


Nay; they simply claim: “We found our forefathers on a way, and we continue to find guidance in their footsteps.” 	 Йўқ! Улар: «Биз ота-боболаримизни бир динда топдикки, албатта, биз уларнинг изларидан ҳидоят топгувчидирмиз», дедилар.


C_alculate 	 Ҳ_исоблаш


Thus We have made it incumbent upon Ourself to save the believers. 	 Бу вазифани Аллоҳ таоло Ўзига бурч қилиб олгандир. Бу ҳақиқатни мўмин-мусулмонлар, айниқса, даъватчилар жуда яхши англаб етмоқлари лозим.)


He said, "Indeed, you are people unknown." 	 У: «Албатта, сиз нотаниш қавмсиз», деди.


So We caught each one upon his sin; so among them is one upon whom We sent a shower of stones; and among them is one who was seized by the Scream; and among them is one whom We buried in the earth, and among them is one whom We drowned; it did not befit Allah’s Majesty to oppress them, but they were wronging themselves. 	 Бас, улардан баъзилари устига тош ёғдирдик, баъзиларини қичқириқ ушлади, баъзиларини ерга ютдирдик ва баъзиларини ғарқ қилдик. Аллоҳ уларга зулм этгувчи бўлмади, лекин улар ўзларига зулм этдилар.


Do you call upon Ba'l and leave the best of creators - 	 Баълга ибодат қилиб, яратувчиларнинг энг яхшисини.


Verily those love the Herein, and leave in front of them a heavy day. 	 Албатта, анавилар шошган дунё)ни яхши кўрарлар ва оғир кунни ортларида қолдирарлар.


Believe in what We have sent down confirming what is with you, before We blot out the faces and turn them backwards, or curse them as We cursed the People of the Sabbath, and Allah’s command is bound to be fulfilled. 	 Юзларни бузиб, орқаларига бурмасимиздан ёхуд уларни шанба одамларини лаънатлаганимиздек лаънатламасимиздан олдин сизлардаги нарсани тасдиқловчи бўлиб келган нарсага иймон келтиринг. Аллоҳнинг иши амалга ошгусидир.


And when you lay hands (on men) you lay hands (like) tyrants; 	 Тутганингизда ўта жабрчи бўлиб тутдингиз.


Then he turned back and was proud; 	 Сўнгра юз ўгирди ва такаббурлик қилди.


Then what is wrong with them (i.e. the disbelievers) that they turn away from (receiving) admonition? 	 Уларга не бўлдики, эслатмадан юз ўрирурлар?!


So [even] if they are patient, the Fire is a residence for them; and if they ask to appease [Allah], they will not be of those who are allowed to appease. 	 Агар сабр қилсалар, жаҳаннам уларга макондир. Агар итобни талаб қилсалар, улар итобга қайтарилувчи ҳам бўлмаслар.


Because they attribute a son to the Most Merciful. 	 Роҳманнинг боласи бор, деганларига.


Have you not seen how that God has subjected to you whatsoever is in the heavens and earth, and He has lavished on you His blessings, outward and inward? 	 Аллоҳ сизларга осмонлардаги нарсаларни ва ердаги нарсаларни беминнат хизматкор қилиб қўйганини ва сизга зоҳирий ва ботиний неъматларни мукаммал қилиб берганини билмадингизми?! Одамлардан илмсиз, ҳидоятсиз ва ёритувчи китобсиз Аллоҳ ҳақида тортишадиганлари ҳам бор.


And those who disbelieve: they shall be heirs unto one anot her. if ye do this not, a sedition there will be in the land and a great corruption. 	 Куфр келтирганлар бир-бирларига валийдирлар. Агар (мазкур нарсани) қилмасангиз, ер юзида фитна ва катта фасод бўладир.


The good you do is known to God. 	 Аллоҳ қилган ҳар бир яхшилигингизни билувчи зотдир.


Pharaoh said, "What then do you advise?" 	 Бас, нимага амр қиласизлар?» дедилар.


And your Lord creates and chooses whom He pleases; to choose is not theirs; glory be to Allah, and exalted be He above what they associate (with Him). 	 Уларда ихтиёр ҳаққи йўқдир. Улар ширк келтираётган нарсалардан Аллоҳ пок ва юксакдир.


On the day when the Hour of Doom comes, the criminals will swear that they have remained (in their graves) for no more than an hour. 	 Қиёмат қоим бўладиган куни жиноятчилар бир соатдан бошқа турмаганлари ҳақида қасам ичурлар. Улар ана шундай ўгрилар эдилар.


your endeavours are indeed diverse. 	 Албатта, сизларнинг ишларингиз турличадур.


Perhaps I shall bring you a brand from it, or I shall find at the fire guidance.' 	 (Ояти каримада Мусо алайҳиссалом Мадяндан Мисрга келаётганларида рўй берган ҳодиса баён этилмоқда.)


If there are among you twenty [who are] steadfast, they will overcome two hundred. 	 Агар сиздан йигирмата сабрли бўлса, икки юзтани енгадир.


Such will be the hospitality they receive on the Day of Retribution. 	 Уларнинг қиёмат кунидаги зиёфатлари мана шу!


go both to Pharaoh and both of you say to him: 'We are (each) a Messenger from the Lord of all the Worlds. 	 Бас, Фиръавнга боринглар ва унга: «Биз Роббул Оламийннинг Пайғамбарларимиз.


Indeed, we used to supplicate Him before. 	 Албатта, биз илгари Унга дуо қилардик.


And he will indeed fail who corrupts it. 	 Ва батаҳқиқ, ким у(нафс)ни кирласа, ноумид бўлади.


It is a (repository of) distinctly written record 	 У ёзилган китобдур.


But when he brought to them Our signs they laughed at them, 	 Бас, қачонки у уларга мўъжизаларимизни келтирганда, улар баногоҳ у(мўъжиза)лардан кула бошладилар.


And the mountains will be like tufted wool. 	 Ва тоғлар худди титилган жунга ўхшаб қоладир.


Then, when He has removed the harm from you, behold! 	 Сўнгра У сиздан ёмонликни кушойиш қилган чоғда, кўрибсизки, сиздан бир гуруҳ ўз Роббларига ширк келтирурлар.


Woe that Day to the deniers (of the Day of Resurrection)! 	 Ўшал кунда ёлғонга чиқарувчиларга вайл бўлсин!


They will surely say: "Allah's." 	 «Аллоҳникидир», дерлар.


And (We said): O Adam! 	 Эй Одам, сен жуфтинг билан жаннатни маскан тут. Икковингиз хоҳлаган жойингиздан енг.


To the Hypocrites give the glad tidings that there is for them (but) a grievous penalty;- 	 Мунофиқларга, албатта, уларга аламли азоб бўлишининг башоратини бер.


Did the news of Ibrahim’s honourable guests reach you (O dear Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him)? 	 Сенга Иброҳимнинг карамли меҳмонларининг хабари келмадими?


It will come upon them unawares confounding them, and they will not be able to keep it back, nor will they be given respite. 	 У уларга тўсатдан келиб, ҳайрату даҳшатга солур. Бас, уни рад қилишга қодир бўлмаслар ва уларга муҳлат ҳам берилмас.


Do you think that you will be left [as you are] while Allah has not yet made evident those among you who strive [for His cause] and do not take other than Allah, His Messenger and the believers as intimates? 	 Сиздан жиҳод қилганларни, Аллоҳдан, Унинг Расулидан ва мўминлардан ўзгани дўст тутмаганларни билмай туриб, Аллоҳ томонидан тарк этиб қўйилмоғингизни ўйладингизми? Аллоҳ нима қилаётганларингиздан хабардор зотдир.


And indeed, a day with your Lord is like a thousand years of those which you count. 	 «Дарҳақиқат, Роббинг ҳузуридаги бир кун сиз санайдиган минг йилдекдир». Шунинг учун ҳам У зот шошилмайди.)


This is the truth from your Lord, so do not be among the skeptics. 	 Бу ҳақиқат Роббингдандир, бас, шак келтирувчилардан бўлма.


O Prophet (Muhammad SAW)! 	 Эй Набий, мўминларни жангга чорла!


Or have you a Book through which you learn. 	 Ёки сизларнинг китобингиз бор-у, ундан ўқидингизми?


Those who have lost their souls, they do not believe. 	 Ўзига ўзи зиён келтирувчиларгина, ўшаларгина иймон келтирмаслар.


And none will bind as He will bind. 	 Ва Унинг боғлашига ўхшаш ҳеч ким боғламас.


These then shall be with the believers, and presently Allah shall give the believers a mighty hire. 	 Аллоҳ, албатта, мўминларга улуғ ажр берур.


Indeed those who have faith and do righteous deeds, their Lord guides them by the means of their faith. 	 Албатта, иймон келтирганлар ва яхши амаллар қилганларни Роббилари иймонлари сабабли ҳидоятга бошлайдир.


Alif, Lam, Mim, 	 Алиф Лом Мим. (Ҳижо ҳарфлари ҳақида Бақара сурасида батафсил тўхтаб ўтилган.)


that We may exchange the likes of you, and make you to grow again in a fashion you know not. 	 Сизнинг ўрнингизга сизга ўхшашларни алмаштиришдан ва сизларни ўзингиз билмайдиган ҳолда яратишдан.


Whosoever of you disbelieves thereafter has indeed gone astray from the right way. 	 Ушбу ўн икки ўғилдан тарқалган зурриётлар Бани Исроилни ташкил этади. Аллоҳ таоло аҳдни ўша ўн икки уруғнинг (асботнинг) ўн икки нақиби–вакилидан олган.)


And they had thought, as you thought, that Allah would never send anyone [as a messenger]. 	 Ва албатта у(инс)лар худди сизлар гумон қилганингиздек, Аллоҳ бирор кишини ўлгандан сўнг тирилтирмас, деб гумон қилардилар.


When We took a pledge from the Children of Israel, [saying]: ‘Worship no one but Allah, do good to your parents, relatives, orphans, and the needy, speak kindly to people, maintain the prayer, and give the zakat,’ you turned away, except a few of you, and you were disregardful. 	 Бани Исорилдан Аллоҳдан бошқага ибодат этмайсиз, ота-онага, қариндошларга, етимларга, мискинларга яхшилик қиласиз, одамларга яхши гаплар айтинг, намозни қоим қилинг, закот беринг, деб аҳду паймон олганимизни эсланг. Сўнгра озгинангиздан бошқангиз юз ўгириб, ортга қараб кетдингиз.


We will ease his way towards difficulty. 	 Бас, Биз уни қийинга муяссар қиламиз.


I CALL TO witness the sky (bespangled) with the signs of the Zodiac, 	 Буржлар эгаси бўлган осмон билан қасам.


And they who do not bear witness to what is false, and when they pass by what is vain, they pass by nobly. 	 Улар ёлғон гувоҳлик бермайдиганлардир ва беҳуда нарсалар олдидан ўтсалар, ҳурматларини сақлаган ҳолда ўтарлар.


Whether you reveal something or hid it, God has the knowledge of all things. 	 Гар бир нарсани ошкор қилсангиз ҳам, махфий қилсангиз ҳам, албатта, Аллоҳ барча нарсани ўта билгувчи зотдир. (Жумладан, ким Пайғамбардан (с. а. в.) кейин у зотнинг аёлларига уйланаман деб ўйлаб юрибди, ким бу ҳақда гапириб юрибди, ҳаммасини яхши билади.)


Look! All judgement belongs to Him, and He is the swiftest of reckoners. 	 Огоҳ бўлингизким, ҳукм қилиш Унинг Ўзигагина хосдир. Ва У энг тезкор ҳисоб-китоб қилгувчидир.


Indeed the wrongdoers are allies of one another, but Allah is the ally of the Godwary. 	 Ва, албатта, золимлар бир-бирларига дўстдирлар. Аллоҳ тақводорларнинг дўстидир.


And I declare unto you that which ye have eaten and that which ye have stored in your houses. 	 Сизларга нимани емоқдасизу, нимани уйингизда сақлаяпсиз–хабарини бераман.


And We send down water from the sky and We cause (plants) of every goodly kind to grow therein. 	 (Оятда «ўсимликларни ўстириб қўйдик», дейилмасдан, «карамли (гўзал ва фойдали) жуфтларни ўстириб қўйдик», деб айтилмоқда. Бу ерда, аввало, ўсимликлардаги гўзаллик ва фойдага ишора қилиняпти, қолаверса, улар жуфт бўлиши ҳам билдириб қўйиляпти.


And establish prayer and give zakah and bow with those who bow [in worship and obedience]. 	 Намозни тўкис адо қилинг, закот беринг ва рукуъ қилувчилар билан рукуъ қилинг.


Know that God knows what is in your hearts. 	 Ва билингки, албатта, Аллоҳ ичингиздагини билади.


(We told Salih), "Tomorrow they will know who is the most arrogant liar. 	 Эртага ким ёлғончи ва кеккайган эканини билурлар.


that which you have been promised shall be fulfilled. 	 Албатта, сизга ваъда қилинаётган нарса воқеъ бўлувчидир.


Then every soul will be paid in full what it hath earned; and they will not be wronged. 	 Ушбу оятда мазкур туҳматомуз шубҳа-гумонлар жуда кескинлик ила рад этилмоқда. Нафақат Муҳаммад алайҳиссалом, балки умуман барча Пайғамбарларга хиёнат буткул ёт хислат экани очиқ айтилмоқда:)


If God had pleased He could surely have made you one people (professing one faith). 	 Ҳаммангизнинг қайтар жойингиз Аллоҳ ҳузурида. Бас, ўшанда ихтилоф қилган нарсаларингиз ҳақида хабар берадир.


Bird meats that they relish, 	 Иштаҳалари тусаган қуш гўшти билан.


But yes - [it is] a true promise [binding] upon Him, but most of the people do not know. 	 Эй мушриклар, сиз айтаётган гаплар бехуда гаплардир. Ўлганларни қайта тирилтириш, Аллоҳнинг зиммасидаги ҳақ ваъдадир.


being unthankful for what We have given them. 	 Уларга берган нарсаларимизга куфр келтирурлар.


Allah giveth thee glad tidings of a word from him, whose name is the Messiah, Jesus, son of Mary, illustrious in the world and the Hereafter, and one of those brought near (unto Allah). 	 Ийсо алайҳиссаломнинг бир номлари «Калиматуллоҳ»дир. Чунки у кишининг дунёга келишиги Аллоҳнинг «Бўл» деган сўзи, калимаси сабаб бўлган.)


if He willed, He could bring the wind to a standstill and they would lie motionless on the surface of the sea, truly there are signs in this for anyone who is steadfast and grateful, 	 Бас, у(кема)лар у(денгиз)нинг устида туриб қолурлар. Албатта, ана шунда ҳар бир сабр қилувчи ва шукр қилгувчи учун оят-белгилар бордир.


The people of Noah, Ar-Rass and Thamud denied before you, 	 Улардан аввал Нуҳ қавми, қудуқ соҳиблари ва Самуд ёлғонга чиқарганлар.


Yet those who deny the truth say, 	 Албатта, анавилар дерлар:


So is the one who is upon the clear proof* from his Lord, and comes a witness upon it from Allah, and before it the Book of Moosa, a leader and a mercy; they accept faith in it; and whoever denies it from all the groups, then the fire is promised for him; so O listener, do not have any doubt concerning it; indeed it is the truth from your Lord; but most people do not believe. (* The Jews who accepted faith in the Qur’an.) 	 Ўз Роббидан аниқ ҳужжатга эга бўлган, унга ўша (Робб)нинг Ўзидан гувоҳ эргашган ва у(гувоҳ)дан олдин Мусонинг китоби имом ва раҳмат ҳолида унга (шоҳид) бўлган кишига (куфр келтирилади)ми? Ана ўшалар у(шоҳид)га иймон келтирарлар.


So We distinguish the signs; and haply they will return. 	 Шояд қайтсалар, деб оятларни мана шундай батафсил баён қиламиз.


Such is the Favor of Allah; He gives it to whom He will. Allah is the Owner of great favor. 	 Кимга хоҳласа беради, Аллоҳ улуғ фазл эгасидир. (Қуръони карим назарида, мусобақа бу дунё ҳаётининг ўткинчи ҳой-ҳавасларига, бойликка, ўйин-кулгуга эмас, балки Аллоҳнинг мағфиратига ва жаннатга элтувчи яхши амалларга қаратилиши керак.)


Allah thereby intendeth but to punish them in the life of the world and that their souls shall pass away while they are disbelievers. 	 Аслида, Аллоҳ ўша нарсалар сабабли уларни ҳаёти дунёда азоблашни ва кофир ҳолларида жонлари чиқишни хоҳлайди, холос.


Take this letter from me, and deliver it to them and withdraw, then see what reply they give in return." 	 Бу мактубимни олиб бориб, уларга ташла, сўнгра четга чиқиб назар сол-чи, нима қайтарарлар», деди.


And wed not of women those whom your fathers had wedded, except that which hath already passed. 	 Бу кўпинча «азл»га–аёлларни зулм ила бехуда тутиб туришга ҳам сабаб бўлар эди. Чунки аксар пайтда боланинг катта бўлиб вояга етишини, сўнгра отасининг хотинига–ўгай онасига уйланишини кутишга тўғри келар эди.


Thus Allah makes His Ayat (proofs, evidences, verses, lessons, signs, revelations, etc.,) clear to you, that you may be guided. 	 Мусулмон уммати нажот топиши учун барча бир бўлиб Аллоҳнинг каломи Қуръони Каримни маҳкам тутишлари лозимдир. Бу оятнинг ушбу жумлалари мусулмон оламини бирлаштириш шиоридир.


And those who stand firm in their testimonies; 	 Ва улар гувоҳликларини тўғри берадиганлардир.


That is Allah, your Lord, the Creator of everything; there is no Allah but He; whence are you then turned away? 	 (Аллоҳга ибодат қилмай, қайси томонга бурилиб кетмоқдасизлар?! Аллоҳнинг айтганини қилмай, қаён қараб кетмоқдасизлар?!


you (Prophet Muhammad) are truly among the Messengers sent 	 Албатта, сен Пайғамбарлардандирсан.


Is not He the Exalted in Power - He Who forgives again and again? 	 (Оятда Аллоҳ таолонинг ҳеч бир шерикка, фарзандга мутлақо ҳожати йўқлиги баён қилинмоқда. Аллоҳ таолонинг ваҳдониятининг далиллари эслатилмоқда.)


And water everflowing. 	 Оқар сувлардадир.


Throw down thy staff. 	 Қачонки унинг катта илон каби қимирлаётганини кўргач, қарамасдан ортга қочди. «Эй Мусо, бери кел, қўрқма, албатта, сен омонликдагилардансан» (дейилди).


Now, inevitably only one of us is rightly guided, either we or you; and the other is in manifest error.” 	 Албатта, биз ёки сиз ҳидоятда ёхуд очиқ-ойдин залолатдадирмиз».


Then you shall neither be able to repel your punishment nor shall get any help from anywhere; and whoso is guilty. of iniquity'' among you, We shall make him taste a severe torment. 	 Энди (азобни) буришга ҳам, ёрдам олишга ҳам қодир бўлмассиз. Сиздан ким зулм қилган бўлса, унга азобни тортдирамиз.


But what you pay as zakat seeking Allah’s pleasure—it is they who will be given a manifold increase. 	 Рибо бир одам иккинчисига маълум муддатга маълум миқдор пулни устига фоиз қўйиб қайтариш шарти ила беришидир. Аллоҳ таоло рибони ҳаром қилган, ҳаром нарса қанча кўп бўлса ҳам, зиёда бўлмайди.


But of mankind is he who saith: "Our Lord! Give unto us in the world," and he hath no portion in the Hereafter. 	 Одамлардан баъзилари: «Роббимиз бизга бу дунёда бергин», дейди ва унга охиратда насиба йўқдир.


Of Eram with lofty pillars (erected as signposts in the desert), 	 Баланд устунли «Ирам»га.


So We sent against them a flood and locusts, lice, frogs and blood, as distinct signs. 	 Бас, улар мутакаббирлик қилдилар ва жиноятчи қавм бўлдилар. (Аллоҳ таоло Фиръавн ва унинг аҳли ваъз-насиҳатга қулоқ тутсин, инсофу иймонга келсин, қилаётган жиноятларидан қайтсин, деб уларга муфассал қилиб, алоҳида-алоҳида тарзда оят-белгиларни юборди.


Therefore (for) whomsoever Allah intends that He would guide him aright, He expands his breast for Islam, and (for) whomsoever He intends that He should cause him to err, He makes his breast strait and narrow as though he were ascending upwards; thus does Allah lay uncleanness on those who do not believe. 	 Илм ривожланиб, одамлар фазога учадиган бўлганларида, инсон қанчалик баландга кўтарилса, юраги–кўкси шунчалик сиқилиши кашф этилди. Агар Қуръон ҳақиқий илоҳий китоб бўлмаганда, бундан ўн тўрт аср аввал бу илмий ҳақиқатни қандай қилиб кашф этар эди?)


He is Allah, the Creator, the Shaper out of naught, the Fashioner. 	 Барча гўзал исмлар Уникидир. Осмонлару ердаги барча нарсалар Уни поклаб ёд этарлар.


The life of this world is nothing but delusion. 	 Албатта, бу гаплар тарки дунё қилишга, ҳамма нарсадан юз ўгиришга чақириқ эмас. Балки мезон ва ўлчовларни тўғри йўлга солишга, ўткинчи ҳой-ҳавасдан устун бўлишга даъват, холос.)


Lo! their reckoning is my Lord's concern, if ye but knew; 	 Агар сезсангиз, уларнинг ҳисоби фақат Аллоҳнинг зиммасидадир.


Say: 'My Lord will scatter them as ashes 	 Бас: «Роббим уларни мутлақо совуриб юборажак.


His is the dominion of the heavens and earth. 	 Осмонлару ернинг мулки Уникидир.


When the blast is sounded the second time, they will stand up all expectant. 	 Аллоҳнинг хоҳиши ҳамма нарсадан устун, шунинг учун у зот хоҳласа, баъзи жонзотлар саъқ–пуфлашидан кейин ҳам тирик қолади. Исрофил алайҳиссалом томонидан сурга иккинчи бор пуфланди, барча халойиқ тирилиб, ўринларидан туриб, бундан кейин нима бўлишини кутадилар.


Glory be to Him! 	 У покдир.


He knows the unseen and He does not allow anyone to know His secrets except those of His Messengers whom He chooses. 	 У ғайбни билувчидир ва ҳеч кимни Ўз ғойбидан хабардор қилмайди.


The fate of the disbelievers will be to stumble and their deeds will have no virtuous results; 	 Ва куфр келтирганларга бахтсизлик ва амалларини зое қилиш бўлур.


But their believing after they had seen Our chastisement did not avail them. 	 Бизнинг азобимизни кўрганларидаги иймонлари уларга мафаат бера олмас эди. Аллоҳнинг бандаларига жорий бўлиб келган суннати шу.


We created you from a single (pair) of a male and a female, and made you into nations and tribes, that ye may know each other (not that ye may despise (each other). 	 Биз сизларни бир эркак ва аёлдан яратдик ва сизларни ўзаро танишишингиз учун халқлар ва қабилалар қилиб қўйдик. Албатта, Аллоҳнинг ҳузурида энг ҳурматлигингиз энг тақводорингиздир.


It is God, your Lord, Who has created all things. 	 У ҳар бир нарсанинг яратгувчисидир. Ундан ўзга ибодатга сазовор зот йўқ.


He knows what you keep secret and what you make public; and He knows what you earn. 	 Сирингизни ҳам, ошкорингизни ҳам биладир. Қилган касбу корингизни ҳам биладир.


He said, ‘You will find me, God willing, to be patient, and I will not disobey you in any matter.’ 	 У: «Инша Аллоҳ, менинг сабрли эканимни кўрурсан ва сенга ҳеч бир ишда осий бўлмасман», деди.


Surely, God does what He wills. 	 Аллоҳга сажда қилмагани учун, кофир бўлгани учун уларга азоб ҳақ бўлди. Аллоҳнинг азобига дучор бўлганлар икки дунёда хордир.)


Let them laugh a little: much will they weep: a recompense for the (evil) that they do. 	 Бас, қилган касблари туфайли оз кулиб, кўп йиғласинлар. (Улар бу дунёда қанча кўп кулсалар ҳам оз бўлади, охиратда кўп йиғлашлари турган гап.)


And the Shaitans have not come down with it. 	 У(Қуръон)ни шайтонлар олиб тушганлари йўқ. (Мушриклар даъво қилаётганларидек, Қуръонни шайтонлар олиб тушганлари йўқ.


but they turned away from him, and said, ‘A tutored madman?’ 	 Сўнгра ундан юз ўгирдилар ва: «Бу ўргатилган мажнун», дедилар.


Is it then that they do not ponder over what is said, or is it that there has come to them that which did not come to their fathers of old? 	 Наҳотки улар бу сўзни тадаббур қилиб кўрмадилар? Ёки уларга аввалги ота-боболарига келмаган нарса келибдими?


At that, Zechariah called upon his Lord, saying, "My Lord, grant me from Yourself a good offspring. 	 Шу чоқда Закариё Роббига дуо қилиб: «Эй Роббим, менга Ўз ҳузурингдан яхши зурриёт бергин.


And soon will thy Guardian-Lord give thee (that wherewith) thou shalt be well-pleased. 	 Ва тезда Роббинг сенга ато қиладир ва сен рози бўлурсан.


You will find them clinging to life more eagerly than any other people, even the polytheists. 	 Уларнинг ҳаётга энг ҳирс қўйган одамлар эканлигини биласан. Мушриклардан бирлари минг йил умр кўришни суяди.


Verily; He is of everything the Knower. 	 Зотан у барча нарсани ўта билгувчи зотдир.


For a tremendous Day - 	 Улуғ бир кунда.


Worship Allah and do not associate anything with Him. 	 Ва Аллоҳга ибодат қилинглар ва Унга ҳеч нарсани ширк келтирманглар. Ота-онага, қариндошларга, етимларга, мискинларга, яқин қўшниларга, ён қўшниларга, ёнбошдаги соҳибларга, кўчада қолганларга ва қўлингизда мулк бўлганларга яхшилик қилинглар.


Moses said to his people, “Seek help in God, and be patient. 	 Мусо ўз қавмига: «Аллоҳдан ёрдам сўранглар ва сабр қилинглар.


They are deaf, dumb and blind. They understand nothing. 	 Улар ақл ишлатмаслар. (Аллоҳ таоло бу ояти каримада кофирларни чўпонни овозини эшитиб, маъносини тушинмайдиган чорва ҳайвонларига, Пайғамбарларни уларни ҳайдаб юрувчи чўпонга ўхшатмоқда.)


You who are bent on denying the truth, make no excuses today: you are only being rewarded according to your deeds. 	 Эй кофир бўлганлар, бугунги кунда узр айтманглар, сиз ўзингиз қилган ишларнинг жазосини олмоқдасиз, холос.


Noah said: My Lord! Lo! they have disobeyed me and followed one whose wealth and children increase him in naught save ruin; 	 Нуҳ: «Эй Роббим, албатта улар менга исён қилдилар ва моли, бола-чақаси хусрондан бошқани зиёда қилмаганга эргашдилар.


This is a Reminder to those who are mindful of Allah. 	 Намоз ўша яхшиликларнинг гултожидир. Ушбу оятда оғир ва аҳамиятли ишларни қилишда, Аллоҳнинг амрига бўйсунишда, кўрсатган йўли ва йўллаган динида мустақийм туришдек масъулиятли ишда намоз ва яхшилик қилиш ила олдинга йўл очишга ундаш бор.)


This is the commandment of God that is sent down to you. 	 Булар Аллоҳнинг сизга туширган амридир.


roasting in it on the Day of Recompense 	 Улар у ерга қиёмат куни кирадир.


Glory be to Him! 	 Аллоҳнинг ваҳдониятини ҳам, Аллоҳнинг улуғлигини ҳам идрок қилмадилар.


And they fall down on their faces weeping and it adds to their humility. 	 Ва юзлари ила йиқилиб йиғларлар ва у хокисорликларни зиёда қилур.


Their messengers came to them with the clear proofs, with the Psalms, and with the Enlightening Scripture. 	 Ўша Пайғамбарлар ўзларининг ҳақ Пайғамбар эканликлари тасдиғи сифатида Аллоҳ томонидан равшан, очиқ-ойдин мўъжизалар кўрсатган эдилар. Баъзилари илоҳий китоб даражасига етмаган саҳифалар, баъзилари нурли китоб келтирган эди.)


Why is there an oath in this, for the intelligent? 	 Мана шуларда ақл эгаси учун (қаноатлантирувчи) қасам бордир?!


And saly not your offspring for fear of want; We provide for them and for yourselves; verily their slaying is a great crime. 	 Албатта, уларни ўлдириш катта хатодир. (Жоҳилият даврида арабларда фақирлик ва очликдан қўрқиб фарзандни тириклай кўмиб юбориш одати бор эди.)


We know the ones of you who press forward, and We know the laggards; 	 Батаҳқиқ, сиздан олдин келганларни билдик. Батаҳқиқ, кейин келганларни ҳам билдик.


And indeed those before them had denied – therefore how did My rejection turn out! 	 Ва дарҳақиқат улардан аввалгилари ҳам ёлғонга чиқарган эдилар. Бас инкорим қандай бўлди?!


So there lay their houses, fallen in ruin because of their wrongdoing. 	 Ана, зулмлари сабабли уйлари ҳувуллаб ётибди!


Then, when thou hast Taken a decision put thy trust in Allah. 	 Уларга истиғфор айт ва улар билан ишларда машварат қил. Азму қарор қилганингдан сўнг Аллоҳга таваккал қил.


And among the people is he who argues about God without knowledge, or guidance, or an enlightening scripture. 	 Одамлардан Аллоҳ ҳақида билмасдан, ҳидоятга ёки нурли китобга эга бўлмасдан туриб тортишадиганлари бор.


Whatever is in the heavens and whatever is in the earth is Allah's; and whether you manifest what is in your minds or hide it, Allah will call you to account according to it; then He will forgive whom He pleases and chastise whom He pleases, and Allah has power over all things. 	 Агар ичингиздаги нарсаларни ошкор қилсангиз ҳам, махфий қилсангиз ҳам, сизларни Аллоҳ ҳисоб-китоб қилади. Ва кимни хоҳласа, мағфират қилар, кимни хоҳласа, азоблар.


They have no patron beside Him, nor in His rule He associateth anyone. 	 Уларга Ундан ўзга дўст йўқдир. Ва У Ўз ҳукмида ҳеч кимни шерик қилмас», дегин.


Lo! 	 Бас, Аллоҳдан паноҳ сўра.


It was just one scream, and with it they were extinguished. 	 Фақат биргина қичқириқдан бошқа нарса бўлмади. Бирдан улар сўниб қолдилар.


Lord, grant me authority. Join me to the righteous ones. 	 Эй Роббим, менга ҳикмат ҳадя эт ва мени солиҳларга қўшгин.


Are these not the ones of whom you swore that Allah shall grant them nothing of His mercy?' 	 Сизлар: Аллоҳ уларга раҳмат етказмас, деб қасам ичганингиз ана уларми?!


Wherefore devise your stratagem, and then come in a row; and prospered to-day is he who overcometh. 	 Бас, макр-ҳийлангизни жамлаб, бир саф бўлиб келинг. Батаҳқиқ, бугунги кунда ким устун келса, ўша ғолиб бўладир», дедилар.


Say to them: "O people of the Book, you have no ground (for argument) until you follow the Torah and the Gospel and what has been revealed to you by your Lord." 	 Сен: «Эй аҳли китоблар! Таврот, Инжил ва сизга Роббингиздан нозил қилинган нарсага амал қилмагунларингизгача ҳеч нарсага арзимайсизлар», деб айт.


He is All-hearing and All-aware. 	 Унинг учун ҳеч бир нарса махфий эмасдур.)


Rejected were the messengers before thee: with patience and constancy they bore their rejection and their wrongs, until Our aid did reach them: there is none that can alter the words (and decrees) of Allah. 	 Сендан олдин ҳам Пайғамбарлар ёлғончига чиқарилганлар. Бас, улар то нусрат келгунча ёлғончига чиқарилганларига ва берилган озорларга сабр қилганлар.


But the righteous shall drink of a goblet mixed with camphor; 	 Албатта, яхшилар каафур аралаштирилган қадаҳдан ичарлар. (Каафур–ичимликни хушбў ва хуштаъм қилувчи модда бўлиб араблар у аралашган шаробни энг яхши шароб ҳисоблашади.)


Nay! but they do not fear the hereafter. 	 Йўқ! Балки улар охиратдан қўрқмаслар.


When an affliction befalls a human he calls upon Us, but when We confer Our Favor on him, he says: 'I have only been given it on account of knowledge. 	 Инсоннинг фитратида эса, Аллоҳ таолонинг ваҳдониятини тан олиш хусусияти бор. Шу боис ҳар қандай инсон у қанчалик кофир, қанчалик мушрик бўлмасин, бошига мусибат тушиб, зарарга юз тутса, фақат Аллоҳ таолонинг ўзига ёлборади.


Surely those who had gone before them had also plotted; but God's is all the planning, for He has knowledge of what each does. 	 Батаҳқиқ, улардан олдингилар ҳам макр қилдилар. Аммо барча макрлар Аллоҳнинг (илкидадир).


And seek help in patience and prayer; and truly it is hard except for those who prostrate before Me with sincerity. 	 Сабр ҳам, кўпчилик хаёл қилганидай салбий маънода, яъни, нима бўлса ҳам сабр қиляпман, деб жим-ҳаракатсиз туриш эмас, балки Аллоҳнинг айтганини бажариш жараёнида дуч келадиган машаққатларни енгишдаги сабрдир. Энг бош сабр ҳавою нафсни, роҳат-фароғатни, мансабни тарк қилиб, Аллоҳнинг айтганига юришга чидамдир.)


"O my father! to me hath come knowledge which hath not reached thee: so follow me: I will guide thee to a way that is even and straight. 	 Эй отам, албатта, сенга келмаган илм менга келди. Бас, менга эргаш, сени тўғри йўлга бошлайман.


The (Brethren) sold him for a miserable price, for a few dirhams counted out: in such low estimation did they hold him! 	 (Юсуфнинг ҳур инсон эканлиги, насли ошкор бўлиб қолса, бошларига нималар келишини яхши билардилар. Шунинг учун тезроқ сотишга ҳаракат қилдилар.)


It is God who is the Lord of the heavens and is the Lord on earth. 	 У зот осмонда ҳам илоҳдир, ерда ҳам илоҳдир.


and then storming on with a tempest's force, 	 Қаттиқ эсувчи шамоллар билан қасам.


Satan, trying to seduce him, said, "Adam, do you want me to show you the Tree of Eternity and the Everlasting Kingdom?" 	 У: «Эй Одам, мен сенга абадият дарахтини ва битмас-туганмас мулкни кўрсатайми?» деди. ( Роббинг манави дарахт мевасидан ейишингни ман қилган бўлса, сенинг абадий яшашингни, мулкинг бардавом бўлишини хоҳламаганидандир, бу дарахтнинг мевасидан есанг, ҳеч ўлмайсан, мулкинг йўқолмайди, деди.)


Say, (Muhammad), "Ask help from those whom you worship besides God. 	 Сен: «Аллоҳдан ўзга гумон қилган (илоҳларингизга) дуо қилаверинглар-чи?! Улар осмонлару ерда зарра вазнича нарсага молик эмаслар.


But those who hold fast to the Book and establish prayer - indeed, We will not allow to be lost the reward of the reformers. 	 Китобни маҳкам тутганлар ва намозни қоим қилганлар бўлса, албатта, Биз аҳли солиҳларнинг ажрларини зое қилмасмиз.


She said: My Lord! surely I have been unjust to myself, and I submit with Sulaiman to Allah, the Lord of the worlds. 	 Ана шунда малика рўй бераётган ҳодисалар оддий эмаслигига, балки Аллоҳ юборган Пайғамбарнинг мўъжизалари эканига ишонч ҳосил қилди. Аллоҳ таолонинг қудратига тан берди.)


And when they come to you as captives, you trade on their ransoms whereas their expulsion itself was unlawful for you. 	 Агар улар асир бўлсалар, қутқариб оласиз. Ва ҳолбуки, уларни чиқариш ҳаром эди.


Nor shall those who came to you to be provided with mounts. 	 Яна сенга улов беришинг учун келганларида: «Сизларни миндиргани нарса топа олмаяпман», деганингда ғамгин бўлиб, кўзларидан ёшлари тўкилиб, орқага қайтиб кетганларга ҳам, сарф-харажат қиладиган нарса топа олмаганлари учун гуноҳ йўқ. (Бу тоифадагилар ўзлари соғ-саломат, бақувват, урушга ярайдилар.


She said, ‘My Lord, how shall I have a child seeing that no human has ever touched me?’ 	 У: «Эй Роббим, менга башар қўл теккизмаган бўлса, қандай қилиб болам бўлади?!» деди.


Display incoming events in the notification area 	 Кирувчи ҳодисаларни эслатмалар майдонида кўрсатиш


Allah is the Knower, the Wise. 	 Аллоҳ ҳамма нарсани билиб туради, жумладан, гуноҳкорларнинг гуноҳларини ҳам билиб туради. Ўша билишга биноан гуноҳкорни жазолаши унинг ҳар бир нарсани ҳикмат билан қилишлигидандир.)


Do they not prostrate themselves to Allah who brings forth all that is concealed in the heavens and earth and He knows what they hide and what they reveal? 	 Осмонлару ердаги сирларни ошкор қиладиган, махфий ва ошкор қилган нарсаларингизни биладиган Аллоҳга сажда қилмайдиларми?!


Thus do We requite every thankless being. 	 Ҳар бир кофирни шундоқ жазолармиз.


Has (God) daughters and they sons? 	 Ёки У зотга қизлару сизларга ўғилларми?!


When He ordaineth a thing, He saith unto it only: Be! and it is. 	 Қачонки бирор ишни хоҳласа, «Бўл!» дер ва у бўлур.


And verily Joseph brought you of old clear proofs, yet ye ceased not to be in doubt concerning what he brought you till, when he died, ye said: Allah will not send any messenger after him. 	 (Эй қавмим, сиз Юсуф алайҳиссаломнинг Пайғамбарлигига шубҳа қилиб, иймон келтирмай туриб олдингиз. Хуллас, Юсуф алайҳиссалом вафот этганида, ундан қутулдик, Аллоҳ томонидан Пайғамбар бўлиб келдим, дейдиган одам энди бўлмайди, дедингиз.


Substance and sons are the adornment of the life of the World, and the righteous works that last are excellent with thy Lord in respect of reward, and excellent in respect of hope. 	 Боқий қолгувчи солиҳ амаллар Роббинг ҳузурида савоб ва умид жиҳатидан яхшироқдир. (Ҳа, молу мулк, бола-чақа бу дунёнинг зийнатидир, аммо қиймати эмасдир.


When, however, he informed her about it, she asked: "Who told you this?" 	 Аллоҳ Ҳафсанинг сирни фош этганини Пайғамбар алайҳиссаломга Жаброил фаришта орқали билдирди. «Пайғамбар алайҳиссалом Ҳафсага сирни Оишага фош қилинганини эслатганларида, у «Бу хабарни сизга ким етказди? деб сўрайди.


Surely in that are signs; what, will they not hear? 	 Албатта, бунда оят-белгилар бордир. Эшитмайдиларми?!


Now truth (i.e. the Quran and Prophet Muhammad SAW), has come to you from your Lord. 	 Бас, ким ҳидоятга юрса, ўзи учун ҳидоят топади.


And they perceive not (the result of that). 	 Ҳолбуки, улар сезмасдилар.


And indeed (their destruction) is clearly apparent to you from their (ruined) dwellings. 	 Батаҳқиқ, бу сизга уларнинг масканларидан аён бўлиб турибди.


My reward is due from none but the Lord of all the worlds. 	 Менинг ажрим фақатгина Роббул Оламийн зиммасидадир.


And those who believe in the Day of Recompense, 	 Ва улар қиёмат кунини тасдиқлайдиганлардир.


Now when they came into Joseph's presence, he received his (full) brother to stay with him. 	 Юсуфнинг олдига кирганларида, у инисини ўзига яқин жойлаштирди ва: «Мен акангман, улар қилган нарсалардан хафа бўлма», деди.


(They try to find out which of the intercessors) are closer to God. 	 Албатта, Роббингнинг азоби ҳазир бўлишга лойиқдир. (Ўзи Аллоҳнинг раҳмати орзуида юрган кимса қандай қилиб бировни раҳмат қила олади?


Those in sin used to laugh at those who believed, 	 Албатта жиноят қилганлар иймон келтирганлар устидан кулар эдилар.


They said: "We did not break our promise to you of our own will, but we were made to carry the loads of ornaments belonging to the people, which we threw (into the fire), and so did Sameri. 	 Бас, уларни ташладик, Сомирий ана шундай илқо қилди», дедилар. (Тақинчоқларни оловли чуқурга ташлашган экан, Сомирий уларни эритиб, бузоқ шаклига солиб, мана шу сизларнинг худоингиз, унга ибодат қилинглар, деса, ибодат қилиб кетаверишибди.


And We do not lay on any soul a burden except to the extent of its ability, and with Us is a book which speaks the truth, and they shall not be dealt with unjustly. 	 Биз ҳеч бир жонга тоқатидан ташқари таклиф қилмасмиз. Ҳузуримизда китоб бор.


Let your Lord finish us off!’ 	 У: «Албатта, сиз туриб қолгувчисиз», деди.


It is He who sends down rain when they had despaired of it, and showers His benevolence. 	 У зот (одамлар) ноумид бўлганларидан кейин ёмғирни нозил қилур ва Ўз раҳматини таратур.


They said, ‘O Hud, you have not brought us any manifest proof. 	 Улар: «Эй Ҳуд, бизга очиқ-ойдин ҳужжат келтирмадинг.


Such are the rightly guided. 	 Бу дунёда ҳосил бўладиган баъзи бир натижалар охирги мақсад бўлиб қолмаслиги керак. Ҳатто ақиданинг ғолиб келиши ҳам юқорида айтилган мукофотнинг ўрнини боса олмайди.)


Tell the hypocrites that for them there will be a painful torment. 	 Мунофиқларга, албатта, уларга аламли азоб бўлишининг башоратини бер.


Then leave Me alone with such as reject this Message: by degrees shall We punish them from directions they perceive not. 	 Бу гапни ёлғонга чиқарувчиларни Менинг Ўзимга қўйиб қўй. Биз уларни ўзлари билмаган тарафдан аста-секин оламиз.


"And when it was said that the promise of Allah was true, and that the Hour- there was no doubt about its (coming), ye used to say, 'We know not what is the hour: we only think it is an idea, and we have no firm assurance.'" 	 Вақтики: «Албатта, Аллоҳнинг ваъдаси ҳақдир ва (Қиёмат) соатида шубҳа йўқдир», дейилса, «Қиёмат соати нима эканини билмасмиз. Биз фақат гумон қиламиз, холос.


Allah tightens and expands [the means of life], and to Him you shall be brought back. 	 Ва ҳолбуки, Аллоҳ (ризқни) тор қилур ва кенг қилур. Ва Унгагина қайтарилурсиз.


And We will draw out from every community a witness, and say, “Produce your evidence.” 	 Ва ҳар бир умматдан бир шоҳид чиқариб: «Ҳужжатларингизни келтиринг!» дегаймиз. Бас, улар ҳақ Аллоҳга эканини билурлар ва ўзлари уйдириб юрган нарсалари ғойиб бўлур.


a large group of the earlier people 	 Улар аввалгилардан кўпгина жамоатлардир.


(In beauty) they are like rubies and coral. 	 У(ҳур)лар худди ёқут ва маржонга ўхшарлар.


“That which remains from Allah’s bestowal is better for you, if you believe; and I am not at all a guardian over you.” 	 Агар мўмин бўлсангиз, Аллоҳнинг наздида боқий қолувчи сиз учун яхшироқдир. Мен сизнинг устингизда қўриқчи эмасман», деди.


He is your Protecting friend. 	 (Суранинг охиридаги ушбу икки оятда Аллоҳ таоло Ислом умматига нидо қилмоқда. Бу нидо мусулмонларга энг маҳбуб мурожаат билан «Эй иймон келтирганлар», деб бошламоқда.


Even then they denied him; so We saved him and those with him, in the ark, and established them in the land, and drowned those who denied Our signs. 	 Сўнгра уни ёлғончига чиқаришди. Бас, Биз уни ва у ила бирга бўлганларни кемада қутқардик ва уларни халифалар қилдик.


God will grant those who strive high ranks, forgiveness, and mercy. 	 Ўзидан бўлган даражалар ила, мағфират ва раҳмат ила (афзал қилган).


And how they say what they do not do? 	 Ва ўзлари қилмайдиган ишларни айтишини кўрмадингми?


Say: On the day of judgment the faith of those who (now) disbelieve will not profit them, nor will they be respited. 	 Сен: «Фатҳ куни куфр келтирганларга иймонлари манфаат бермас ва уларга муҳлат ҳам берилмас», деб айт.


Say: In Whose hand is the dominion over all things and He protecteth, while against Him there is no protection, if ye have knowledge? 	 Сен: «Агар билсангиз (айтинг-чи), ҳар бир нарсанинг мулки қўлида бўлмиш, Ўзи ҳимоя қиладиган ва Ундан ҳимоя қилинмайдиган зот ким?!» деб айт. (Яъни, хоҳлаган кишисини Ўз ҳимоясига ола биладиган, бошқалар Ундан ҳимоялана олмайдиган зот ким?)


Your Lord knows best what is in your hearts. 	 Роббингиз, сизнинг дилингиздаги нарсани ҳам ўта билгувчидир.


And olive and palm trees 	 Ва зайтун ва хурмоларни ҳам.


And when he covered her she bore a light burden, and she passed (unnoticed) with it, but when it became heavy they cried unto Allah, their Lord, saying: If thou givest unto us aright we shall be of the thankful. 	 Бас, у билан юрди. У оғирлашганда эса, икковлон Роббилари Аллоҳга: «Агар бизга солиҳ (фарзанд) берсанг, албатта, шукр келтирувчилардан бўламиз», деб дуо қилдилар.


Made lawful to you this day are At-Tayyibat [all kinds of Halal (lawful) foods, which Allah has made lawful (meat of slaughtered eatable animals, etc., milk products, fats, vegetables and fruits, etc.). 	 Сизнинг таомингиз улар учун ҳалолдир. Афийфа мўминалар ва сиздан олдин китоб берилганлардан бўлган афийфалар ҳам, агар иффатли бўлган ҳолингизда, зинокор бўлмай ва ўйнаш тутмай маҳрларини берсангиз, сизга ҳалолдир.


Or is it they who created the heavens and the earth? 	 Балки, улар осмонлару ерни яратгандирлар?!


And he felt from them apprehension. 	 Улардан хавфсиради.


Yet I am gracious to him who repents and believes, and does the right, and follows the straight path. 	 Албатта, Мен тавба қилган, иймон келтириб, яхши амал қилган, сўнгра тўғри юрганларни кўплаб мағфират қилгувчиман.


(O Muhammad), thus do We recount to you the events of the past, and We have bestowed upon you from Ourself an admonition. 	 Батаҳқиқ, сенга ўз тарафимиздан зикрни бердик. (Яъни, Мусо қиссасини айтиб берганимиздек, бошқаларнинг хабарини ҳам қисса қилиб берамиз.)


Verily it is a tree that springeth forth in the bottom of Flaming Fire. 	 Дарҳақиқат, у бир дарахт бўлиб, дўзах қаъридан чиқур.


He formed you in the mother's womb, formation after formation in three (veils of) darkness. 	 Бас, қаён бурилиб кетмоқдасиз?! (Ушбу оятда Аллоҳ таоло инсонни она қорнида уч зулмат ичида яратганининг хабарини бермоқда.


Then shall We save Our messengers and the believers, in like manner (as of old). 	 Сўнгра Пайғамбарларимизга ва иймон келтирганларга нажот берамиз. Шундай қилиб, мўминларга нажот бермоғимиз зиммамиздаги бурчдир.


If your wives die without any surviving children, you will inherit half of their legacy. 	 Сизларга хотинларингиз қолдирган нарсанинг–агар уларнинг боласи бўлмаса–ярми тегади. Агар уларнинг боласи бўлса, сизга улар қолдирган нарсанинг чораги тегади.


Had God not decreed exile for them, He would have certainly punished them (in some other way). 	 Мабодо Аллоҳ уларга кўчишни ёзмаганда ҳам бу дунёда уларни азоблар эди. Уларга охиратда дўзах азоби бордур.


The hypocrites -- they are the ungodly. 	 Албатта, мунофиқлар–улар фосиқлардир. (Мунофиқлар қаерда бўлсалар ҳам, кимлигидан қатъи назар, эркак-аёл бўлсин, нима иш қилмасин, барибир мунофиқдир.


And Moses said, "My Lord is more knowing [than we or you] of who has come with guidance from Him and to whom will be succession in the home. 	 Ва Мусо: «Роббим Ўз ҳузуридан ким ҳидоят келтирганини ҳам, охират диёри оқибати кимга бўлишини ҳам яхши билгувчи зотдир. Албатта, золимлар нажот топмаслар», деди.


And thy Lord is Most Bountiful,- 	 Ва Роббинг энг карамлидир!


He said, ‘My Lord, grant me a sign.’ 	 У: «Эй Роббим, менга бир белги тайинла», деди.


And has made me blessed wherever I may be; and has enjoined on me prayer and charity, so long as I live. 	 Мени қаерда бўлсам ҳам, муборак қилди. Модомики ҳаёт эканман, намоз ва закотни адо этмоқни тавсия қилди.


Then, verily, thy Lord unto those who have emigrated after they had been tempted and have thereafter striven hard and endured, verily thy Lord thereafter is Forgiving, Merciful. 	 Сўнгра, албатта, Роббинг фитнага учраганларидан кейин ҳижрат этиб, жиҳод қилган ва сабр этгани учун, албатта, Роббинг шулардан кейин мағфиратли ва раҳмлидир.


I did not call them to witness at the creation of the heavens and the earth, nor at their own creation; I do not take as My helpers those who lead others astray. 	 Мен уларни на осмонлару ерни яратишга ва на ўзларини яратишга гувоҳ қилмаганман ва адаштиргувчиларни ёрдамчи қилиб олган эмасман.


That is the great attainment. 	 Яхши ишларни камроқ қилиб қолган мўминлар ҳам баҳолари пастлаб, жаннатнинг олий мартабаларига ета олмай қоладилар.)


Then We will surely question those to whom were the messengers sent, and We will surely question the sent ones. 	 Бас, Биз, албатта, Пайғамбар юборилганлардан ҳам ва, албатта, Пайғамбарлардан ҳам сўрармиз. (Яъни, охиратда Пайғамбар келган ҳар бир қавмдан, шахсдан: «Сизларга Пайғамбар келдими?


We have sent down the Quran in Arabic, so that you may understand. 	 Биз уни арабий Қуръон этиб нозил қилдик, шоядки ақл ишлатсангиз.


And he said: embark therein; in the name of Allah be its course and its anchorage, verily my Lord is Forgiving, Merciful. 	 Ва у: «Кемага мининглар, унинг юриши ҳам, туриши ҳам Аллоҳнинг исми ила бўлур. Албатта, Роббим мағфиратли ва раҳмлидир», деди.


Therein (is their) eternal (home) and Azwajun Mutahharatun (purified mates or wives) [i.e. they will have no menses, urine, or stool, etc.], And Allah will be pleased with them. 	 Аллоҳ таоло ушбу оятда Пайғамбаримиз алайҳиссаломга хитобан: «Ўша нарсаларингиздан яхшироғининг хабарини берайми?! деб айт», деб буюрмоқда. Охират неъматлари бу дунё матоҳидан нақадар устун эканлиги шак-шубҳасиз ҳақиқатдир.


But Allah says the truth, and He guides to the (Right) Way. 	 Мана шу оят мусулмонлар олдига Аллоҳга тақво қилиш, у юбораётган ваҳийга эргашиш, фақат Яратганнинг ўзига суяниш ва кофиру мунофиқларга эргашмаслик вазифасини амалий равишда қўйди.)


Musa said: begone thou! verily it shall be thine in life to say no contact; and verily thine is an appointment which thou shalt by no means fail. 	 Ўзинг ибодатида бардавом бўлган илоҳингга назар солиб қўй. Биз уни, албатта, куйдирурмиз, сўнгра денгизга сочиб юборурмиз.


And made the night a cover. 	 Ва кечасини либос қилиб қўйдик.


Those who are virtuous shall receive the best reward and an enhancement. 	 Гўзал амал қилганлар учун гўзал савоб ва зиёдалик бордир. Уларнинг юзларини қаролик ҳам, хорлик ҳам қопламас.


Or is the human being to have whatever he desires? 	 Ёки ҳар инсон нимани хоҳласа, шу бўлурми?


But as for him who believes and acts righteously, his will be a goodly reward and we shall enjoin upon him only mild commands." 	 Аммо иймон келтириб яхши амаллар қилганларга эса, уларга гўзал мукофот бордир ва унга ўз ишимиздан осонини айтурмиз», деди.


Fear Allah and know it well that whatever you do is in the sight of Allah. 	 Ва Аллоҳга тақво қилинг ҳамда, билингки, албатта, Аллоҳ қилаётганингизни кўриб турувчидир.


How many a generation We have destroyed before them! 	 Улардан олдин қанчадан-қанча аср(аҳли)ни ҳалок қилдик.


That is because you used to rejoice on earth in other than the truth, and because you used to behave with vanity. 	 Мана шуларингиз ер юзида ноҳақдан шодланиб юрганингиз ва кибру ҳавога берилиб юрганингиз учундир.


He loseth both the world and the Hereafter. 	 Ана ўша синовлардан ўтганлар икки дунё бахтига сазовор бўладилар. Аммо Исломга муайян фойдани кўзлаб кирган, ўша фойдага эришса, хурсанд бўлиб, эришмаса, динни тарк этиб, юз ўгириб кетадиган мунофиқлар икки дунёда зиён кўришлари муқаррар.


for you, so that you may walk along its wide roads". 	 Унда сиз кенг йўллардан юришингиз учун», деб айтдим.


The oppressed among them will say to their oppressors, "Had it not been for you, we would certainly have been believers." 	 Ажойиб бир ҳолатни, яъни, бу дунёдаги мутакаббирлик, манманлик ва туғёндан асар ҳам қолмаганини кўрар эдинг. Улар иккига бўлиниб олиб, бир-бирларига айб ағдаришларини кўрар эдинг.


And Allah guideth not wrongdoing folk. 	 Ундайларнинг Аллоҳ таолога нисбатан тўқиган ёлғонлари турлича бўлади.)


How ill, then, is the abode of the stiff-necked! 	 Бас, мутакаббирларнинг жойи қандай ҳам ёмон бўлди.


This is the Hell you were promised. 	 Мана бу сизга ваъда қилинган жаҳаннамдир!


and We shall inherit all the resources and hosts of which he boasts, and he will come to Us all alone. 	 У айтаётган нарсага меросхўр бўлурмиз ва у бизга ёлғиз ҳолида келур. (Кофир молу мулк, бола-чақа ва бошқа дунёвий нарсаларидан жудо бўлган ёлғиз ҳолида бизга–ҳузуримизга келади.


Allah certainly favoured the faithful when He raised up among them an apostle from among themselves to recite to them His signs and to purify them and teach them the Book and wisdom, and earlier they had indeed been in manifest error. 	 Батаҳқиқ, Аллоҳ мўминларга ўзларидан Пайғамбар юбориб, неъмат берди. У аларга Аллоҳнинг оятларини тиловат қилиб берадир, уларни поклайдир, китоб ва ҳикматни ўргатадир.


and cast lots, and he was among the losers (of the lots that were cast). 	 Бас, қуръа ташлашди ва у мағлублардан бўлди. (Юнус алайҳиссаломга ҳам қуръа ташлашди ва мағлуб бўлди.


Indeed Allah is all-exalted, all-great. 	 Қўрққанидан, мажбурлашдан ёки бошқа бирор босқидан эмас. Бу итоат ўзини тушунган, ҳаётдаги ўрнини, вазифаси ва масъулиятини ҳис этган гўзал инсоннинг итоатидир.)


At their feet shall flow streams of running water in gardens of delight. 	 Наим жаннатларида остларидан анҳорлар оқиб турадир.


But have We not established for them a safe haven to which fruits of every kind are brought as a provision from Ourself? 	 Биз уларга омонлик ҳарамини макон қилиб бермадикми?! У ерга ҳар нарсанинг мевалари Бизнинг даргоҳимиздан ризқ ўлароқ йиғилади-ку!


Those who observe the prayer, and pay the obligatory charity, and are certain of the Hereafter. 	 Намозни тўкис адо этадиган, закотни берадиган ва охиратга ишонч-ла иймон келтирадиганларга.


and everyone shall be paid in full for all that he did. 	 Ва ҳар бир жонга қилган амали (жазо ёки мукофоти) тўлиқ берилди.


So two men who were among those who feared Allah and whom Allah had favoured said, “Enter upon them by force, through the gate; if you enter the gate, victory will be yours; and depend only upon Allah, if you have faith.” 	 Ушбу икки солиҳ банда ҳам Аллоҳдан қўрқадиганлардан бўлганлари учун, қўрқмасдан муқаддас ерга бориб, у ерда юрган катта жуссали, бақувват ва зўравон қавмни ўз кўзлари билан кўриб келдилар. Қавмларини Аллоҳнинг амрига итоат этиб ўша зўравон қавм устига дадил бостириб бораверишга ундадилар.


If you believe in the signs of Allah, eat (the flesh) of that over which Allah's name has been pronounced. 	 Агар Унинг оятларига иймон келтиргувчилардан бўлсангиз, Аллоҳнинг исми зикр қилинган нарсадан енг!


The day when they are thrust with a (disdainful) thrust, into the fire of hell 	 У кунда жаҳаннам ўтига (куч билан) итарилурлар.


And when you forget, remember your Lord, and say, ‘Maybe my Lord will guide me to [something] more akin to rectitude than this.’ 	 (Инсоннинг ҳар бир ҳаракати, иши, ҳатто нафас олиб-чиқариши ҳам буткул Аллоҳнинг иродасига боғлиқдир. Аллоҳ таоло хоҳласа бўлади, хоҳламаса бўлмайди.


After you complete the acts of your Hajj, also commemorate God, just as you would remember your father, or even more earnestly. 	 Ибодатларингизни тугатганигизда, Аллоҳни оталарингизни эслагандек, балки ундан ҳам кучлироқ эсланг.


And whoso keepeth his duty to Allah, He will remit from him his evil deeds and magnify reward for him. 	 Ким Аллоҳга тақво қилса, унинг гуноҳларини кечирур ва ажрини кўпайтириб берур.


(Allah) said: "O Musa (Moses) I have chosen you above men by My Messages, and by My speaking (to you). 	 У зот: «Эй Мусо, Мен сени одамлар ичидан Пайғамбарлигим ва гаплашишим ила танлаб олдим.


He said: 'Would that I had the strength to set you straight, or could seek refuge in some powerful support.' 	 У: «Қани энди сизларга қувватим етса эди ёки мустаҳкам ерга беркинсайдим», деди.


They say, ‘We will not believe you until you make a spring gush forth for us from the ground. 	 Улар: «Токи бизга ердан чашма отилтирмагунингча зинҳор сенга иймон келтирмасмиз», дедилар.


Thereby did Prophets - who had submitted themselves (to Allah) - judge for the Judaized folk; and so did the scholars and jurists. 	 У билан У зотга таслим бўлган Пайғамбарлар, Аллоҳнинг китобини муҳофаза қилишга мукаллаф бўлган роббонийлар ва аҳборлар яҳудий бўлганларга ҳукм юритарлар.


And whosoever is blind in this world shall be blind in the world to come, and he shall be even further astray from the way. 	 Ким бу дунёда кўр-гумроҳ бўлса, у охиратда янада кўр-гумроҳ ва янада йўлдан адашганроқ бўлади.


And when you (Prophet Muhammad) prayed to your Lord for help, He answered: 'I am sending to your aid a thousand angels in succession' 	 Ўшанда Роббингиздан мадад сўраганингизда, сизни (сўровингизни) ижобат қилиб: «Албатта, мен сизларга кетма-кет келадиган мингта фаришта ила мадад берувчиман», деди. (Аллоҳ таоло мўмин бандаларига мадад учун фаришталарни юборганлиги ҳақида мавзуларда энг ишончли манба Қуръони Карим ва ҳадиси шариф бўлади.


Their minds are lost in frivolous pastimes; and the evil-doers discuss secretly: "Is he not but only a man like you? 	 Қалблари ғофил бўлиб. Зулм қилганлар ўзаро: «Бу ўзимизга ўхшаган башардан ўзга эмас-ку.


Had it not been for a blessing that came to his rescue from his Lord, he would surely have been cast on the bare shore, being blameworthy. 	 Агар уни Роббисининг неъмати топмаганда, очиқ саҳро жойга, мазамматга қолган ҳолда ташланган бўларди.


Observe the service of prayer from the sun's declining from the meridian to the darkening of the night, and the recitation at dawn. 	 (Уламоларимиз, бу оятда беш вақт намозни адо этишга ишора бор, дейдилар. Қуёш қиёмдан оғиши билан Пешин вақти киради.


And the subverted cities He overthrew. 	 Ва тўнтарилганни қулатган (ҳам Ўзи).


We shall set up scales of justice for the Day of Judgment, so that not a soul will be dealt with unjustly in the least, and if there be (no more than) the weight of a mustard seed, We will bring it (to account): and enough are We to take account. 	 Бирор жонга ҳеч қандай зулм қилинмас. Агар (амал) ачитқи донаси оғирлигича бўлса ҳам, келтирурмиз.


So if there be of you a steadfast hundred they shall overcome two hundred, and if there be of you a thousand (steadfast) they shall overcome two thousand by permission of Allah. 	 Буни Аллоҳ таоло ҳаммадан кўра яхшироқ билади. Шунинг учун аввалги оятда келган ҳукмни енгиллаштириб, заиф ҳолатида бир мусулмон жангчи иккита душманга ғолиб келишини таъкидламоқда.


Say, "I fear, if I disobey my Lord, the punishment of a Terrible Day." 	 Сен: «Албатта, мен агар Роббимга исён этсам, улуғ куннинг азобидан қўрқаман», деб айт.


They are exposed thereto. 	 (Ҳа, ҳалокат диёри дейилганидан мурод жаҳаннамдир. Улар ўша жаҳаннамга кирадилар.


Indeed evil is what they decide! 	 Аммо бутларига ажратган насибадан Аллоҳга ажратилганига қўшилиб кетса, Аллоҳ бунга муҳтож эмас, деб қайтариб олишарди. Бу иш аслида мантиқсиз, қўполроқ қилиб айтадиган бўлсак, ахмоқона иш эди.)


(Tafsir At-Tabari). 	 Қуръони Карим оятлари ҳам муҳкам ва муташобиҳга бўлинади.)


(Delicate and pure) as if they were (hidden) eggs (well) preserved. 	 Улар худди асраб қўйилган тухумга ўхшарлар.


We have made devilish enemies for every Prophet from among people and jinn. 	 Шунингдек, ҳар бир Пайғамбарга инсу жин шайтонларини душман қилиб қўйдик. Уларнинг баъзилари баъзиларини ғурурга кетказишлари учун латиф каломларни танларлар.


And from the evil of the envious when he envies 	 Ва ҳасад қилган ҳасадчининг ёмонлигидан, деб айт.


So, he who believes in their message and mends his conduct need have no fear and need not grieve; 	 Ким иймон келтириб, амали солиҳ қилса, уларга хавфу хатар йўқ ва улар ранжимаслар.


Those whom We have given the Book rejoice in what has been sent down to you. 	 Биз китоб берганлар, сенга нозил қилинган нарсадан хурсанд бўлурлар.


If thy Lord willed, they would not do so; so leave them alone with their devising; 	 Аллоҳни эслаб турадиган мўмин-мусулмон кишига улар ўз таъсирларини ўтказа олмайдилар. Аммо одамдан бўлган шайтонлар эса, ҳамма-ҳаммасидан бадтаридир.


Are they so envious of others for what God has given them of His bounty? 	 Ёки Аллоҳ одамларга Ўз фазлидан берган нарсаларга ҳасад қилмоқдаларми?


To replace them by (others) better than them. And we are not to be outrun. 	 Ўринларига улардан яхшироқларини алмаштиришга қодирмиз ва Биз бу ишни қилишдан ожиз эмасмиз.


And We said to Adam: "Both you and your spouse live in the Garden, eat freely to your fill wherever you like, but approach not this tree or you will become transgressors. 	 Ва: "Эй Одам, сен ўз жуфтинг ила жаннатда маскан топ. Унда нимани хоҳласаларингиз, енглар, ош бўлсин ва мана бу дарахтга яқин келманглар, бас, у ҳолда золимлардан бўласизлар", дедик.


Thus does Allah make clear to you [His] verses that you might give thought. 	 Аллоҳ йўлида садақа қилган одам ҳам гўё ўшандай боғу бўстонга эришган бўлади. Садақаси кетидан миннат этса ва озор етказса, худди ўтли бўрон билан боғини куйдиргандек бўлади.


Then out spake two of those who feared (their Lord, men) unto whom Allah had been gracious: Enter in upon them by the gate, for if ye enter by it, lo! ye will be victorious. 	 Аллоҳдан қўрқмаган эса, ҳаммадан қўрқади. Ушбу икки солиҳ банда ҳам Аллоҳдан қўрқадиганлардан бўлганлари учун, қўрқмасдан муқаддас ерга бориб, у ерда юрган катта жуссали, бақувват ва зўравон қавмни ўз кўзлари билан кўриб келдилар.


Made lawful to you is the fished of the sea and its food, an enjoyment for you and for travelers. 	 Денгиз ови ва унинг таоми сизга ва сайр қилувчиларга ҳалол қилинди.


We will record what he says and extend for him from the punishment extensively. 	 Нима деганини, албатта, ёзиб қўямиз ва унга азобни узундан-узоқ қиламиз.


And We did not wrong them, but it was they who were the wrongdoers. 	 Биз уларга зулм қилганимиз йўқ. Лекин улар ўзлари золим бўлдилар.


He said, ‘Indeed you cannot have patience with me! 	 У: «Сен мен билан бирга бўлишга сабр қила олмассан.


The matter about which you have been seeking my opinion has been so decreed." 	 Тушида бошида нон кўтариб юрган, ўша нондан қушлар келиб чўқиб еяётганини кўрган шахс эса, осилади ва қушлар келиб, бошини ейди.)


Tell My servants that they should always say what is best. 	 Бандаларимга айтгин, улар энг гўзал бўлган нарсани айтсинлар.


Be they men or women, the hypocrites are all alike. 	 Мунофиқ эркаклар ва мунофиқ аёллар ҳаммалари бирдирлар, ёмонликка буюрарлар, яхшиликдан қайтарарлар ва қўлларини маҳкам юмарлар. Аллоҳни унутдилар, бас, У ҳам уларни унутди.


Moses said, "He is the Lord of the East and the West, and all that lies between them, if only you could understand." 	 У(Мусо): «У, агар ақл юритсангиз, машриқу мағрибнинг ва улар ўртасидаги нарсаларнинг Роббидир», деди.


They will all be marshalled before Allah together: then will the weak say to those who were arrogant, "For us, we but followed you; can ye then avail us to all against the wrath of Allah?" 	 Энди, сизлар устимиздаги Аллоҳнинг азобидан бирор нарсани енгиллата оласизларми?» дедилар. Улар: «Агар Аллоҳ бизни ҳидоят қилганида, биз ҳам сизларни, албатта, ҳидоят қилар эдик.


Surely I am a clear warner to you from Him. 	 Албатта, мен сизларга Ундан (келган) очиқ-ойдин огоҳлантирувчиман.


Truly, You are the Bestower." 	 Албатта Сенинг Ўзинг кўплаб ато қилувчисан.


He said, ‘Then bring it, should you be truthful.’ 	 У: «Агар ростгўйлардан бўлсанг, келтир уни!» деди.


It is most worthy of you, and wretched is the destination. 	 Мунофиқларни шайтон «Сизлар тўғри иш қиляпсизлар, мабода нотўғри бўлса ҳам, Аллоҳнинг ўзи кечиради», деб уларни алдаб қўяди. Қиёмат кунида уларга ҳеч қандай нажот йўқ.)


Say: 'Have you considered? If His chastisement comes upon you by night or day, what part of it will the sinners seek to hasten? 	 Сен: «Хабар беринг-чи, агар Унинг азоби сизларга кечаси ёки кундузи келса, жиноятчилар унинг нимасига шошилмоқдалар?» деб айт.


So there came upon the garden an affliction from your Lord while they were asleep. 	 Улар ухлаб ётганда, боғ устидан Роббингдан бўлган айланувчи айланиб чиқди.


And they derive other advantages and drinks from them. 	 Улар учун ўшаларда манфаатлар ва ичкиликлар бор.


The leaders of his people, who refused to acknowledge the truth, said, "We regard you only as a human being like ourselves. 	 (Нуҳнинг (а. с.) гапларига қавм номидан уларнинг корчалонлари, оғзи ботир зодагон бошлиқлари жавоб берди. Диққат билан разм солсак, уларнинг жавоблари барча кофир, саркаш қавмларнинг ўзларига келган Пайғамбарларга берган жавобларига ўхшашини кўрамиз: Уларнинг фикрича, камбағал кишилар пасткаш ва ақли оз ҳисобланади.


Enter thou among My servants! 	 Бас, бандаларим ичига киргин!


Have you ever considered the case of the person who has made his lust his god? 	 Ҳавои нафсини ўзига худо қилиб олганни кўрдингми?! Энди сен унга вакил бўласанми?!