Or envy they the people on account of that which Allah hath vouchsafed unto them out of His grace! so, surely We vouchsafed unto the house of Ibrahim the Book and the wisdom and We vouchsafed unto them a mighty dominion. 	 Ёки Аллоҳ одамларга Ўз фазлидан берган нарсаларга ҳасад қилмоқдаларми? Батаҳқиқ, Иброҳим оиласига китобни, ҳикматни ва улуғ мулкни берганмиз-ку?!


Among the different parties, there are some who dislike part of what has been revealed to you. 	 Гуруҳлар ичида унинг баъзисини инкор қиладиган кимсалар ҳам бор.


On the Day when We will gather the righteous to the Most Merciful, as guests. 	 Тақводорларни Роҳман ҳузурига меҳмон ҳайъати этиб тўплаган кунимизда.


Whenever an assembly of his nation passed by him as he was building the Ark, they mocked him. 	 У кема ясамоқда. Ўз қавмидан бўлган зодагонлар қачон олдидан ўтсалар, уни масхара қилдилар.


This is the Day of Resurrection, but ye used not to know. 	 Лекин сизлар билмас эдингиз», дерлар.


He said: O my Lord! when shall I have a son, and my wife is barren, and I myself have reached indeed the extreme degree of old age? 	 У: «Эй Роббим, аёлим туғмас бўлса, ўзим қариб-чириб қолган бўлсам, қандай қилиб менинг ўғлим бўлсин?!» деди.


Those who had been abased will say to those who were proud: 'But for you, we would have been believers' 	 Улар иккига бўлиниб олиб, бир-бирларига айб ағдаришларини кўрар эдинг. Айб сизларда, сизларнинг гапингизга кириб, биз ҳам кофир бўлдик, мана, оқибат нима бўлди?! дейдилар.)


The haughty elders of his people said: 'O Shu'ayb! We shall certainly banish you and your companions-in-faith from our town, or else you shall return to our faith.' 	 Унинг қавмидан мутакаббир бўлган зодагонлар: «Эй Шуайб, ёки, албатта, сени ва сен билан бирга иймон келтирганларни ўз қишлоғимиздан чиқарамиз, ёки ўз миллатимизга қайтасизлар», дедилар.


Their Lord gives them glad tidings of mercy from Him, and pleasure; for them await gardens in which there is eternal bliss. 	 Роббилари уларга Ўз тарафидан бўлган раҳмат, розилик ва ичида уларга аталган доимий неъматлар бор жаннатларнинг башоратини беради. (Яъни, иймон келтириб, ҳижрат қилиб, моллари ва жонлари билан жиҳодга чиққан бандалар, ана шундай ютуқларга эришадилар.)


Such then is Allah, your rightful Lord. 	 Бас, мана шу Аллоҳ сизнинг ҳақ Роббингиздир.


He said: Lord of the heavens and the earth and whatsoever is in-between, if ye seek to be convinced. 	 У (Мусо): «Агар англамоқчи бўлсангиз, У осмонлару ер ва уларнинг орасидаги нарсаларнинг Роббидир», деди.


Or do those who commit evils think We will make them like those who have believed and done righteous deeds - [make them] equal in their life and their death? 	 Наҳотки ёмонликларни қилганлар уларни иймон келтириб, солиҳ амаллар қилганларга ўхшаш қилмоғимизни, ҳаётлари ҳам, мамотлари ҳам баробар бўлишини гумон қилсалар?! Уларнинг қилган ҳукми нақадар ҳам ёмон!


We exalt whoever We please: but above those who have knowledge there is One all knowing. 	 (Миср подшоҳининг қонуни ўғрига бошқа жазо берарди, уни олиб қолиш мумкин эмас эди. Шунинг учун оға-иниларнинг эътироф қилдириб, Яъқуб (а. с.) дини ҳукми бўйича амал қилишга–ўғрини олиб қолишга йўл очилди.)


So let those of you who witness it fast [in] it, and as for someone who is sick or on a journey, let it be a [similar] number of other days. 	 Аллоҳ сизларга енгилликни хоҳлайди ва сизларга қийинчиликни хоҳламайди. Саноғини мукаммал қилишингиз ва сизни ҳидоятга бошлаган Аллоҳни улуғлашингиз учун.


Allah puts forward the example (of two men a believer and a disbeliever); a slave (disbeliever) under the possession of another, he has no power of any sort, and (the other), a man (believer) on whom We have bestowed a good provision from Us, and He spends thereof secretly and openly. 	 Аллоҳ ҳеч нарсага қодир бўлмайдиган мамлук-қул билан Биз уни яхши ризқ ила ризқлантирган ва ўшандан махфий ва ошкоро инфоқ қиладиган кимсани зарбул масал қиладир. Улар тенг бўладиларми?


He said, “I am going towards my Lord, and He will guide me.” 	 У: «Албатта, мен Роббимга боргувчиман. У мени ҳидоят қилур.


Throw down your staff." 	 Ва асоингни ташла!»


"How can I have a son, O Lord" he said, "when my wife is barren and I am old and decrepit?" 	 У: «Эй Роббим, аёлим туғмас бўлса, ўзим қариб-чириб қолган бўлсам, қандай қилиб менинг ўғлим бўлсин?!» деди.


And He it is Who hath sown you broadcast in the earth, and unto Him ye will be gathered. 	 У зот сизларни ер юзида яратиб, таратгандир. Ва Унгагина тўпланурсизлар.


Say, ‘Allah has spoken the truth; so follow the creed of Abraham, a Hanif, and he was not one of the polytheists. 	 Иброҳимнинг йўлдан тоймаган миллатига эргашинг. У мушриклардан бўлмаган эди.


Nay.- Those that keep their plighted faith and act aright,-verily Allah loves those who act aright. 	 Балки ким аҳдига вафо қилса ва тақводор бўлса. Бас, Аллоҳ тақводорларни хуш кўради.


If the unbelievers are victorious, they say, "Did we not encourage you not to surrender to the believers and did we not protect you from them?" 	 Агар кофирларга насиба бўлса: «Сизларга устун келиб, мўминлардан ҳимоя қилмадикми?» дерлар. Аллоҳ қиёмат куни улар орасида ҳукм қилур.


And from his mother and father, 	 Ва онаси ва отасидан.


Who is he that shall intercede with Him except by His permission! 	 Унинг илмидан ҳеч нарсани иҳота қила олмаслар, магар Ўзи хоҳлаганини, халос. Унинг курсиси осмонлару ерни қамраган.


And worship others than Allah,- such as have no power of providing them, for sustenance, with anything in heavens or earth, and cannot possibly have such power? 	 Ва Аллоҳдан ўзга уларга осмонлару ердан ҳеч бир ризққа молик бўла олмайдиган ва ҳеч нарсага қодир бўла олмайдиган нарсаларга ибодат қиладиларми? (Аллоҳдан ўзга ибодат қилаётган ўша нарсаси нима эканини ўйлаб кўрмайдими?


But if you turn away, then I fear for you the torment of a dreadful Day: 	 Агар юз ўгириб кетсангиз, бас, албатта, мен сизларга улуғ куннинг азоби бўлишидан қўрқаман.


He was created from an effusing fluid 	 У отилиб чиқувчи сувдан яратилгандир.


Error sending "%s" to %s 	 %sга "%s"ни жўнатишда хато


The wicked will have a painful punishment. 	 Ўша шерик худолари уларга Аллоҳ изн бермаган ишларни қилишни қонунлаштириб берганми? Агар бандаларнинг амалларига савоб ёки азоб қиёматда бўлиши ҳақидаги ажрим сўзи бўлмаганида, бандалар орасида ҳозироқ ҳукм қилиниб қўйилган бўлар эди.)


Ye are only being paid for what ye used to do. 	 Қилиб юрган амалларингизнинг жазосини олурсизлар, холос.


So like golden camels." 	 У (учқун) худди қорамтир-сарғиш туяларга ўхшайдир.


Verily he was among his people joyous. 	 Ғофил бўлиб, ўз аҳли ила беш кунлик дунёнинг матоҳига эришиш учун ҳаракат қилган эди. Шунинг учун энди қизиб турган дўзахда азобланмоқда.)


And We did not create the heavens and the earth, and all that is between them, just for play. 	 Осмонлару ерни ва уларнинг орасидаги нарсаларни ўйнаб яратганимиз йўқ!


If you do not do so, there will be fitnah on earth and great corruption. 	 Агар (мазкур нарсани) қилмасангиз, ер юзида фитна ва катта фасод бўладир.


But ye prefer the life of this world, 	 Лекин, сизлар дунё ҳаётини устун қўясизлар.


They sought Our judgement. And (thanks to that judgement) every obstinate tyrant opposed to the Truth was brought to naught. 	 Фатҳу нусрат сўрадилар ва ҳар бир жабрчи, саркаш кимса ноумидликка учради.


The decree of thy Lord hath gone forth: for them there cometh a penalty that cannot be turned back! 	 Чунки Роббингнинг амри келиб бўлган. Албатта, уларга қайтарилмас азоб келгусидир», дейишди.


Surely the Home of the Hereafter is best for those who fear God. 	 Ақл юритмайсизларми? (Дунё ва охират илоҳий мезон билан ўлчаняпти.


And when the morning came upon them, there was nothing to be seen except their dwellings. 	 Жиноятчи қавмларни шундоқ жазолайрмиз. (Од қавмига юборилган шамол алоҳида азоб шамоли эди.


Little are ye admonished! 	 Жуда ҳам кам эслайсизлар.


Say: O ye that reject Faith! 	 Айт: «Эй кофирлар!


On the Day they meet Him they will be greeted with: “Peace.” 	 У зотга йўлиқадиган кундаги сўрашишлари саломдир.


thou art naught but a mortal, like us; then produce a sign, if thou art one of the truthful.' 	 (Самуд қавми уларга Аллоҳнинг гапини етказган Пайғамбарлари Солиҳга алайҳиссалом, алғов-далғов гапирмоқдасан, аниқ сеҳрлангансан, деб туҳмат қилдилар. Кофирлар наздида, Аллоҳнинг йўлига чақирувчилар доимо мажнун ёки сеҳрланган бўлиб кўринади.)


but any who seeks to go beyond that, it is indeed they who are the transgressors, 	 Кимки ўшандан ўзгани истаса, бас, улар чегарадан чиққанлардир.


Whatever (torment that God has threatened you with for your disbelief) and that which you insist on to experience without delay, is not in my hands. 	 (Пайғамбаримиз (с. а. в.) даъватларини, эътиқодларини, амалларини «очиқ ҳужжатлар» асосида олиб бормоқдалар. Бу очиқ ҳужжатлар ердан чиққани йўқ, балки осмондан тушган.


He said, ‘Moses, your request has been granted! 	 У зот: «Эй Мусо, сенга сўраганинг берилди», деди. (Бир оғиз гап билан ҳал қилиб қўйди.


And to warn those who say, "Allah has taken a son." 	 Ва, Аллоҳ Ўзига бола тутди, деганларни огоҳлантириш учун.


So they will certainly impugn you in what you say, and you will neither be able to circumvent [punishment] nor find help, and whoever of you does wrong, We shall make him taste a terrible punishment. 	 Батаҳқиқ, улар сизларни айтаётган нарсангизда ёлғончига чиқардилар. Энди (азобни) буришга ҳам, ёрдам олишга ҳам қодир бўлмассиз.


We will [then] forgive your sins for you, and We will increase the doers of good [in goodness and reward]." 	 Бани Исроил агар қишлоққа сажда қилиб, гуноҳларини кечишини сўраб, Аллоҳ ўргатган сўзни айтиб кирсалар, Парвардигор уларга мағфират ваъда қилди. «Сизнинг хатоларингизни мағфират қиламиз ва яхшиларга зиёда қилиб берамиз», деди.)


Whoso bringeth a good deed, he will have better than the same; while as for him who bringeth an ill-deed, those who do ill-deeds will be requited only what they did. 	 Ким бир яхшилик келтирса, унга у(яхшилиги)дан кўра хайрлироқ (мукофот) бор. Ким бир ёмонлик келтирса, ёмонлик қилганлар фақат қилганларига яраша жазоланурлар.


So who is more unjust than one who fabricated a lie against Allah or denied His signs? 	 Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқиган ёки Унинг оятларини ёлғонга чиқарган кимсадан ҳам золимроқ одам борми?!


And when the heaven splitteth asunder and becometh rosy like red hide - 	 Осмон ёрилиб, қирмизи мойга айланган вақтда...


He has subjected these animals (to you) that you may magnify Allah for the guidance He has bestowed upon you. 	 (Қурбонлик қилишдан мақсад банданинг Аллоҳ амрига итоатини, тақвосини намоён этишдир. Банда Аллоҳни қанча улуғласа, шунча оз.


That is because you exulted in the land unjustly and because you behaved insolently. 	 Мана шуларингиз ер юзида ноҳақдан шодланиб юрганингиз ва кибру ҳавога берилиб юрганингиз учундир.


Verily, by thy life (O Prophet), in their wild intoxication, they wander in distraction, to and fro. 	 Сенинг умринг ила қасамки, албатта, улар ўз сархушликларида тентирамоқдалар.


We have appointed for every nation a holy rite that they shall perform. 	 Биз ҳар бир умматга шариат берганмиз. Улар ўшанга амал қилгувчилардир.


Certainly, they are full of arrogance within their souls and have become terribly defiant. 	 Батаҳқиқ, улар ўзларидан кетдилар ва катта туғён-ла туғён қилдилар.


Surely the vilest of animals in Allah's sight are those who disbelieve, then they would not believe. 	 Яратган холиққа–Аллоҳга ишонмай юрган одамдан ҳар қандай ёмонликни кутиш мумкин. Бундай одам иймонсиз–кофир бўлгани учун ҳайвондан ҳам паст даражага тушиб қолади.


(We) and our fore-fathers of yore?” 	 Аввалги оталаримиз ҳам-а?!» дер эдилар.


Do they not know that God accepts the repentance of His servants, and that He receives the contributions, and that God is the Acceptor of Repentance, the Merciful? 	 Улар, албатта, Аллоҳ Ўз бандаларидан тавбани қабул қилишини ва садақаларни олишини ва, албатта, Аллоҳнинг Ўзи тавбаларни кўплаб қабул қилгувчи ва раҳмли зот эканини билмайдиларми?


The Pharaoh dominated the land and divided its inhabitants into different groups, suppressing one group by killing their sons and keeping their women alive. 	 Албатта, у бузғунчилардан бўлган эди. (Ушбу ояти каримадаги: «Албатта, Фиръавн ер юзида баланд кетди», дегани Фиръавн бутун ер юзига ҳоким бўлган экан, деган маънони эмас, балки Миср ерида «баланд кетди»–такаббурлик қилди, туғёнга кетди, ҳаддан ошди, каби маъноларни беради.


Indeed, when the water overflowed, We carried your ancestors in the sailing ship 	 Албатта, Биз сув туғёнга келган пайтда сизларни кемада кўтарганмиз.


Useless shall be rendered the acts of those who turn back on their faith, and they will be among the losers in the life to come. 	 Асли ўзи ҳалол бўлган бошқа нарсалар ҳақида ҳам аввал айтиб ўтилди. Демак, бу ерда гап гўшти асли ҳалол бўлган ҳайвонлар аҳли китобларнинг динлари асосида сўйилган бўлса, ҳалол бўлишлиги ҳақида кетмоқда.)


They have taken their rabbis and their monks as Gods besides Allah and (also) Messiah the son of Maryam; and they were not commanded except to worship only One God – Allah; none is worthy of worship except Him; Purity is to Him from all that they ascribe as partners (to Him). 	 У Мадинага борганида, бўйнига кумушдан ясалган хоч таққан ҳолида Расулуллоҳнинг (с. а. в.) ҳузурлариига киради. Шунда у зот: «Улар Аллоҳни қўйиб ўзларининг ҳибр ва роҳибларини ҳамда Масиҳ ибн Марямни Робб тутдилар», оятини тиловат қилаётган эдилар.


Sorcerers do not succeed.” 	 Сеҳргарлар нажот топмаслар», деди.


There is none in the heavens and the earth but cometh unto the Beneficent as a slave. 	 Осмонлару ердаги барча кимсалар Роҳманга банда бўлган ҳолларида келурлар.


Will you then be grateful? 	 Энди шукр қиларсизлар?!


God intends to redeem you, but those who follow their desires want you to turn away utterly. 	 Аллоҳ сизнинг тавбангизни қабул қилишни хоҳлайдир. Шаҳватларга эргашадиганлар эса, улкан оғишга мойил бўлишингизни хоҳларлар.


Allah will judge between them on the Day of Resurrection about that wherein they have been differing. 	 Улар ҳам яҳудий ва насронийларнинг гапларига ўхшаш гапларни айтадилар, яъни, булар иккаласи ҳам ҳеч нарсага арзимайди, дейдилар. Улар тортишишган масаланинг ҳақиқий ҳукмини Аллоҳ таоло қиёмат куни Ўзи чиқаради.)


Remember the favour of Allah upon you; is there a Creator other than Allah who can provide you sustenance from the sky and the earth? 	 Аллоҳнинг сизга берган неъматларини эсланг! Аллоҳдан бошқа сизларга осмон ва ердан ризқ берадиган холиқ борми?


Has there reached you the story of the honored guests of Abraham? - 	 Сенга Иброҳимнинг карамли меҳмонларининг хабари келмадими?


But he who fears from a testator some unjust act or wrong-doing, and thereupon he makes peace between the parties concerned, there shall be no sin on him. 	 Кимки васият қилувчидан тойилиш ёки гуноҳ содир бўлишидан қўрқса, бас, уларнинг орасини ислоҳ қилса, унга гуноҳ бўлмайди. Албатта, Аллоҳ мағфиратли ва раҳмли зотдир.


They said, “We have stayed a day, or part of a day.” They said, “Your Lord knows best how long you have stayed.” 	 Улар: «Бир кун ёки бир куннинг баъзисича қолдик», дейишди.


And by the night when it is stillest, 	 Сукунатга чўмган тун билан қасам.


For such - it is not Allah's will to purify their hearts. 	 Уларга охиратда улкан азоб бор. («Оғизлари ила, иймон келтирдик, деб қалблари иймон келтирмаганлар»дан мурод–мунофиқлардир.


But as for he who came to you striving [for knowledge] 	 Аммо ҳузурингга шошилиб келган.


Were you witnesses when Allah enjoined this upon you?’ 	 Илмсиз ҳолда одамларни адаштириш учун Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқигандан ҳам золимроқ одам борми?! Албатта, Аллоҳ золим қавмларни ҳидоят қилмас».


This is nothing else but a reminder to all the worlds, 	 У (Қуръон) фақат оламлар учун эслатма, холос.


Then he turned away from them, and said, “O my people, I have delivered to you the message of my Lord, and I have advised you, but you do not like those who give advice.” 	 Кейин, У улардан юз ўгирди ва: «Эй қавмим, батаҳқиқ, мен сизга Роббимнинг юборганини етказдим ва насиҳат қилдим. Лекин сиз насиҳат қилувчиларни севмас экансиз», деди.


We sent against them a single Scream, and they became like crushed hay. 	 Албатта, Биз уларга бир овоз юбордик. Ва улар қўра қурувчи (йиққан) қуруқ шох-шаббаларга ўхшаб қолдилар.


Eat and drink and rejoice. 	 Е, ич ва кўзинг қувонсин.


And recall when Allah took a covenant from those who were given the Book: 'You shall explain it to men and not hide it. 	 Аллоҳ китоб берилганлардан, албатта, уни одамларга баён қиласиз ва беркитмайсиз, деб аҳд олганини эсла. Бас, уни ортларига қаратиб отдилар ва арзон нархга сотдилар.


He is Wise, Knowing. 	 Албатта, У ҳикматли ва яхши билувчи зотдир.


Is there any ilah (god) with Allah? 	 Йўқ, уларнинг кўплари билмаслар. (Икки денгиз–денгиз ва дарёдир.


But Allah will never defer any soul when its term comes. 	 Аллоҳ ажали келган жонни ҳеч-ҳеч орқага сурмас. Зеро, Аллоҳ нима қилаётганингиздан хабардордир.


But, some of them knowingly conceal the truth. 	 Яҳудийлардан инсофлилари ўша хабар асосида Пайғамбар алайҳиссаломга иймон келтириб, саҳобалик бахтига–муяссар бўлганлар. Лекин аҳли китоблардан бир гуруҳлари ҳақни билиб туриб, ҳасад қилишиб, беркитадилар.


But the evildoers dwell forever in the chastisement of Gehenna 	 Албатта, жиноятчилар жаҳаннам азобида абадий қолурлар.


Lo! it is those who disbelieve in the Hereafter who name the angels with the names of females. 	 Албатта, охиратга иймон келтирмаганлар фаришталарни аёл номи билан номларлар.


If We had so willed, We could certainly have brought every soul its true guidance: but the Word from Me will come true, "I will fill Hell with Jinns and men all together." 	 Бу дунёдаги вазифасини тушунтирди. Одамлар ва жинлар ичидан кофирликни, осийликни танлаганларини қўшиб жаҳаннамга ташлаб, улар билан уни албатта тўлдираман, деган сўзим бор эди, шу ҳақ бўлди.)


Why not ask for God's forgiveness? 	 Шояд раҳм қилинсангиз», деди. (Ўзингизга азоб сўраш ўрнига, Аллоҳдан гуноҳларингизни кечиришини тиласангиз бўлмайдими?


Is It, then, when it hath befallen, that ye will believe therein Now?- whereas ye have surely been hastening it On. 	 Қачон бўлса ҳам, барибир тушади. Ана ўша вақтда мушрик ва кофирларга юқоридаги сўзлар айтилади.)


So withdraw from them (O Muhammad), for thou art in no wise blameworthy, 	 У зот бу ишни ўз ўрнида адо этдилар. Мушриклар гапга кирмадилар, Пайғамбар алайҳиссалом улардан юз ўгирсалар, у зотга маломат йўқ.)


while your Lord's own Self will remain full of majesty and glory. 	 Улуғлик ва икром эгаси Роббингнинг Ўзигина боқийдир.


O believers, devour not usury, doubled and redoubled, and fear you God; haply so you will prosper. 	 (Ҳофиз ибн Касир раҳматиллоҳи алайҳи ривоят қилишларича, берилган қарзнинг муддати тугаб қолганда қарз берувчи қарздорга: «Ёки қарзингни тўла ёки рибони кўпайтир», дер экан. Тўласа, тўлади, бўлмаса, қарз муддатини чўзиш эвазига рибонинг миқдорини ҳам кўпайтирар экан.


If they do not respond to you, then know that they follow only their own desires. 	 Агар сенга жавоб бера олмасалар, бас, билгинки, улар фақат ҳавои нафсларига эргашмоқдалар, холос. Аллоҳдан бўлган ҳидоятсиз, ўз ҳавои нафсига эргашгандан кўра ҳам гумроҳроқ кимса борми?!


High indeed be He exalted above that they say! 	 У зот улар айтаётган нарсадан пок ва ниҳоятда олийдир.


The others said: "We remained so for a day or part of a day." Then they said: "Your Lord knows better how long we remained in this state. 	 Улар: «Бир кун ёки бир куннинг баъзисича қолдик», дейишди.


Such have guidance from their Lord. 	 Ана ўшалар, Роббиларидан бўлган ҳидоятдадирлар.


Indeed in that are signs for a people who use reason. 	 (Олимлар кашф қилишларича, чақмоқ чаққанда ҳавони куйдириб ўсимликлар учун ўта фойдали ўғит–азот пайдо бўлар экан. Ана ўша модда ёмғир ила ерга тушиб ўсимликларнинг ўсишига, ҳосил беришига омил бўлар экан.


And Allah hath sent down unto thee the Book and wisdom, and hath taught thee that which thou knowest not; and the grace of Allah on thee is ever mighty. 	 Мазкур ҳодисада ноқулайликдан сақлаб қолгани ўзига хос фазлу карамдир. Лекин асосий фазли ва ҳақиқий марҳамати: «Аллоҳ сенга китобни (Қуръонни) ва ҳикматни (суннатни) туширди ҳамда билмаган нарсангни билдирди.


Then We faded out the sign of the night, and made the sign of the day lightsome, so that you may seek from your Lord’s bounty and that you may know the number of years and calculation [of time], and We have elaborated everything in detail. 	 Кундуз аломатини кўрсатувчи қилдикки, токи Роббингиздан фазл талаб қилсангиз ва йиллар ададини ҳамда ҳисобини билсангиз. Ва ҳар бир нарсани батафсил баён қилганмиз.


They said, "How can he be a king over us when we are better fitted than him for the kingdom, and he has not been given enough wealth." 	 Ундан кўра подшоҳликка биз ҳақлироқмиз. Қолаверса, унга кўпроқ мол ҳам берилмаган» дедилар.


He said: "Be that (the agreement) between me and thee: whichever of the two terms I fulfil, let there be no ill-will to me. 	 У (Мусо): «Бу мен билан сенинг орамиздадир. Икки муддатдан қай бирини адо қилсам ҳам, менга тажовуз қилинмас.


Depart to a triple-massing shadow 	 Юрингиз! Учта шўъбаси бор «соя»га қараб.


Abiding therein for ever; surely Allah has a Mighty reward with Him. 	 Улар унда абадий қолувчилардир. Албатта, Аллоҳ, ҳузурида улуғ ажр бор зотдир.


Here is a boy." 	 Бу бола-ку!», деди.


Verily, by your life (O Muhammad SAW), in their wild intoxication, they were wandering blindly. 	 Сенинг умринг ила қасамки, албатта, улар ўз сархушликларида тентирамоқдалар.


Give glad tidings to the believers that there is great bounty for them from God. 	 Мўминларга, албатта, уларга Аллоҳдан улуғ фазлу марҳамат бўлиши ҳақида хушхабар бер.


Whenever a (fresh) host is flung therein the wardens thereof ask them: Came there unto you no warner? 	 Ҳар қачон унга янги гуруҳ ташланганда унинг хизматкорлари: «Сизларга огоҳлантирувчи келмаганмиди?», деб сўрайдир.


I have certainly done wrong to myself (so forgive me)". 	 Сўнгра Аллоҳ таоло, у кишини балиққа юттириб, синовга учратди. Ана ўшанда, «зулматларда туриб», яъни кеча зулмати, денгиз ости зулмати ва балиқ қорни зулматида туриб, Аллоҳ таолога ёлбориб: «Сендан ўзга Илоҳ йўқ, Сен поксан, мен золимлардан бўлдим, деб нидо қилди».)


And We made the people who were considered weak to inherit the eastern parts of the land and the western parts thereof which We have blessed. 	 Ва хўрланиб юрган қавмни эса, Ўзимиз баракали қилган ернинг машриқию мағрибига меросхўр қилдик. Сабр қилганлари учун Роббингнинг гўзал сўзлари Бани Исроилга батамом бўлди.


He will say, “My Lord, why did You raise me blind, though I was seeing?” 	 У: «Эй Роббим, нима учун мени кўр ҳолда тирилтирдинг. Ахир, кўрувчи эдим-ку!» деди.


We never heard of this among our fathers of old. 	 Ота-боболаридан эшитмаганлари учун Аллоҳнинг Пайғамбарини ёлғончи қилиб, мўъжизасани сеҳр дейишлари тўғрими?! Уларнинг ота-боболари ким эди ўзи?


one mighty and held in honour with the Lord of the Throne; 	 У қувватлидир. Арш эгаси ҳузурида мартабаси олийдир.


Then, surely, it is for Us to call them to account. 	 Сўнгра, албатта, уларнинг ҳисоб-китоби ҳам Биздадир.


So the devil incited him, saying, “O Adam, shall I show you the tree of immortality and a kingdom that does not erode?” 	 У: «Эй Одам, мен сенга абадият дарахтини ва битмас-туганмас мулкни кўрсатайми?» деди. ( Роббинг манави дарахт мевасидан ейишингни ман қилган бўлса, сенинг абадий яшашингни, мулкинг бардавом бўлишини хоҳламаганидандир, бу дарахтнинг мевасидан есанг, ҳеч ўлмайсан, мулкинг йўқолмайди, деди.)


And He it is Who originates the creation, then reproduces it, and it is easy to Him; and His are the most exalted attributes in the heavens and the earth, and He is the Mighty, the Wise. 	 У махлуқотни йўқдан бор қиладир, сўнгра уни яна қайтадан вужудга келтирадир, бу унга жуда осондир. Осмонлару ердаги энг олий васф Уникидир.


And Moses said to Aaron, his brother: 'Take my place among my people, act righteously, and do not follow the path of those who create mischief.' 	 Бас, Роббининг белгилаган вақти тўлиқ қирқ кеча бўлди. Мусо акаси Ҳорунга: «Қавмимда менинг ўрнимни ол, яхши иш қил, бузғунчиларнинг йўлига эргашма», деди.


For these there is hope that Allah will forgive them, and Allah is Ever Oft Pardoning, Oft-Forgiving. 	 Ана ўшалар, шоядки, Аллоҳ уларни афв этса. Зотан, Аллоҳ афв этувчи ва мағфират қилувчи зотдир.


And they observe toward a believer neither pact nor honour. 	 Улар мўмин ҳақида на аҳдга ва на бурчга риоя қилмаслар. Ана ўшалар ўзлари тажовузкорлардир.


that exists in a well-guarded tablet. 	 У Лавҳул- Маҳфуздадир. (Лавҳул- Маҳфуз Аллоҳни ҳузурида бўлиб, унга ҳеч қандай ўзгариш кириши мумкин эмас.)


And verily, for those who do wrong, there is a portion of torment like to the evil portion of torment (which came for) their likes (of old), so let them not ask Me to hasten on! 	 Албатта, зулм қилганларга ўз биродарлари азобичалик азоб бор, шошилмасинлар.


Verily, it is the Party of Allah that will be the successful. 	 (Аллоҳннинг ризолигини топиш... Кимки яратган Роббиси ризолигини топмас экан, мабодо унинг иймони сақлаб қолмаса, бу ёлғончи дунёда умри алданиш билан, охиратда эса фақат азобга дучор бўлиш билан интиҳо топади.)


But if you are in fear, then on foot, or riding. 	 Агар хавфда қолсангиз, юрган ва минган ҳолингизда, хотиржам бўлганингизда, билмаган нарсангизни қандоқ ўргатган бўлса, Аллоҳни шундоқ зикр қилинг. (Одамлар кўп нарсаларни билмайдилар, Аллоҳ ўргатмаса ҳеч нарсани билмас эдилар.


He said, 'Peace be upon thee! 	 У: «Омон бўл.


We are sent to thenation of Lot' 	 Бу ҳол Иброҳимга (а. с.) ғалати кўринди ва улардан хавфсирай бошладилар.)


And (remember) 'Ad and Thamud. 	 Ва Од ва Самудни (ҳам ҳалок этдик). Батаҳқиқ, бу сизга уларнинг масканларидан аён бўлиб турибди.


The day on which their excuse shall not benefit the unjust, and for them is curse and for them is the evil abode. 	 Иймоннинг қалбларда, ер юзида тантанаси учун инсоннинг ўзи саъйи-ҳаракат қилишини Аллоҳ шарт этган экан, Унинг йўлидаги қурбонлар, машаққатлар эришиладиган нусратнинг қийматини оширади, қадрини кўтаради. Ундан кейин, инсоният тарихидаги иймон билан куфр ўртасидаги курашнинг оралиқ натижаларига ҳам бир назар солайлик.


In the Qur'an We have explained things to people in myriad ways. 	 Батаҳқиқ, Биз ушбу Қуръонда одамлар учун турли мисоллар келтирдик.


They say (about Moses and Aaron): 'Two sorcerers supporting one another' And they said: 'We disbelieve both' 	 Улар «икки сеҳр» деб Таврот билан Қуръонн назарда тутишяпти. Таврот ҳам, Қуръон ҳам сеҳрдир, улар бирга ўртага чиқиб, бир-бирига ёрдам бермоқда, биз ҳар иккисига ҳам куфр келтирувчилармиз, дейишяпти.)


But God bears witness to what He has sent down to you. 	 Лекин Аллоҳ сенга нозил қилган нарсаси ила гувоҳлик беради.


Say: The Truth hath come, and falsehood showeth not its face and will not return. 	 Сен: «Ҳақ келди! Ботил бошлай олмас ва қайтара ҳам олмас», деб айт.


Say (O Muhammad SAW): "Whatever wage I might have asked of you is yours. 	 Сен: «Мен сизлардан ҳеч бир ажр-ҳақ сўрамадим. Бас, у сизга бўлсин.


Allah witnesses that there is no deity except Him, and [so do] the angels and those of knowledge - [that He is] maintaining [creation] in justice. 	 Аллоҳ адолат ила туриб, албатта, Ундан ўзга илоҳ йўқлигига шоҳидлик берди. Фаришталар ва илм эгалари ҳам.


On the Day when they return to Him, He will declare to them all that they have done. 	 Унинг Ўзига қайтариладиган кунда эса, қилган амаллари ҳақида уларга хабар берур.


Allah is Mighty, Wise. 	 Аллоҳ азиз ва ҳаким зотдир.


But they replied: 'How can we speak with a baby in the cradle' 	 У хоҳлаган иш бўлади. Бешикдаги гўдак Ийсо алайҳиссалом тилга кирдилар.)


My success is from God alone. 	 Аллоҳ менга ваҳий юборади, амр қилади. Мен одамларга етказаман.


that this is indeed a noble Quran, 	 Албатта, у Қуръони каримдир.


They said: our father! what more can we desire! here are our goods returned to us; We Shall supply our household and shall guard our brother and shall add anot her measure of a camel load: this is only a small measure. 	 Мана, сармояларимиз ўзимизга қайтарилибди. Яна аҳлимизга зод келтирурмиз, укамизни муҳофаза қилиб, бир туя зиёда (юк) ўлчови оламиз.


That day will faces be resplendent, 	 У кунда бор чиройли юзлар.


he said, ‘Indeed I have preferred the love of [worldly] niceties to the remembrance of my Lord until [the sun] disappeared behind the [night’s] veil.’ 	 У: «Албатта, мен Роббимнинг зикридан кўра дунё ишқига берилиб кетиб, ҳатто(қуёш) парда ила беркинибди-ку!


So We responded to him and saved him from the distress. 	 Бас, Биз унинг (дуосини) ижобат қилдик. Унга ғамдан нажот бердик.


And [recall] when you said, "O Moses, we can never endure one [kind of] food. So call upon your Lord to bring forth for us from the earth its green herbs and its cucumbers and its garlic and its lentils and its onions." 	 «Эй Мусо, бир хил таомга ҳеч чидай олмаймиз, Роббингга дуо қил, бизга ерда ўсадиган нарсалардан–сабзавот, бодринг, саримсоқ, мош, пиёз чиқариб берсин», деганингизни эсланг.


If you die, or are killed—to God you will be gathered up. 	 Гарчи ўлсангиз ҳам ёки қатл қилинсангиз ҳам, албатта, Аллоҳ ҳузурида йиғилурсиз.


Allah does not guide the evildoers. 	 Аллоҳ таоло уларни устига китоб ортилган эшакка ўхшатмоқда. Худди эшак устидаги китобни кўтариб чарчаса чарчайди, аммо асло бу китобдаги илм ва таълимотлардан фойдаланмайди.)


And let not their property and their children excite your admiration; Allah only wishes to chastise them with these in this world and (that) their souls may depart while they are unbelievers 	 Уларнинг мол-дунёлари ва бола-чақалари сени ажаблантирмасин. Аслида, Аллоҳ ўша нарсалар сабабли уларни дунёда азоблашни ва кофир ҳолларида жонлари чиқишни хоҳлайди, холос.


Say, "With Allah is the far-reaching argument. 	 Улар доимо итоаткор, исёнсиз табиат соҳиби қилиб яратилдилар. Лекин одамларни хоҳласа ҳам, хоҳламаса ҳам, ҳидоятга юрадиган қилиб яратишдан нима фойда бор?


Go down to settled country, thus ye shall get that which ye demand. 	 Бирорта шаҳарга тушинг, сўраганингизни албатта, топасиз», деди.


And he strikes out a likeness for Us and forgets his own creation. 	 У Бизга мисол келтирди ва ўз яратилишини унутди.


In fact, you take very little heed. 	 Қанчалик оз эслайсизлар-а?!


But Allah seized them with punishment for their sins. 	 Бас, Аллоҳ ўшаларни гуноҳлари сабабли тутди.


Whoever of you goes back on his religion—God will bring a people whom He loves and who love Him, kind towards the believers, stern with the disbelievers. 	 Улар мўминларга хокисор, кофирларга қаттиққўл, Аллоҳнинг йўлида жиҳод қиларлар ва маломатчининг маломатидан қўрқмаслар. Бу Аллоҳнинг фазли бўлиб, хоҳлаган одамига беради.


Let him (the debtor) who incurs the liability dictate, and he must fear Allah, his Lord, and diminish not anything of what he owes. 	 Кичик бўлса ҳам, катта бўлса ҳам, муддатигача ёзишингизни малол олманг. Шундоқ қилмоғингиз Аллоҳнинг ҳузурида адолатлироқ, гувоҳликка кучлироқ ва шубҳаланмаслигингиз учун яқинроқдир.


Indeed, he saw one of the greatest signs of his Lord. 	 Дарҳақиқат, Ўз Роббисининг улкан белгиларидан кўрди. (Муҳаммад алайҳиссалом меърож кечасида, жаннатни, дўзахни, Байтул маъмурни, ўтган Пайғамбарларни, Жаброил алайҳиссаломнинг асл ҳолатларини ва бошқаларни кўрдилар.)


And afterward unto Him is your return. 	 Сўнгра қайтиб боришингиз Унинг Ўзигадир.


We do not send the angels down except with reason, and they will not be held back. 	 У ҳолда уларга қараб турилмас. (Фаришталарни туширган чоғимизда кофирларга қараб турилмай улар ҳалок қилинади.)


DjVu Documents 	 DjVu ҳужжатлари


Then his wife came forward, making moan, and smote her face, and cried: A barren old woman! 	 Хотини қичқириб келди ва ўз юзига шапалоқ тушириб: «Туғмас кампир-а?!» деди.


Have they not travelled on the earth that they could see what happened to those before them? 	 Ахир улар ер юзида юриб, ўзларидан олдин ўтганларнинг оқибати қандай бўлганига назар солмайдиларми?!


Believers, fear Allah and speak the truth: 	 Эй иймон келтирганлар! Аллоҳга тақво қилинглар ва тўғри сўз сўзланглар.


There is no good in most of their secret talk, except in the case of those who enjoin charity and kindness, or reconciliation between people. 	 Уларнинг кўпгина махфий суҳбатларида яхшилик йўқ, магар ким садақага, яхшиликка ва одамлар орасида ислоҳга амр қилсагина, яхшилик бор.


Verily! He has no power over those who believe and put their trust only in their Lord (Allah). 	 Албатта, иймон келтирганлар ва ўз Роббиларига таваккал қилганларга у(шайтон)нинг султони йўқ.


These will enter Paradise, and will not be wronged in the least. 	 (Ким тавба қилса, ношойиста амалидан афсус-надомат чекиб, тўғри йўлга қайтса, сўнгра иймон келтириб, мўмин бўлса ва яхши амалларни адо этса, ёмонликка учрамайди.)


(Except that Abraham said unto his father, 'Certainly I shall ask pardon for thee; but I have no power to do aught for thee against God.') 	 Эй Роббимиз, фақат Сенга таваккал қилдик, фақат Сенгагина қайтдик ва қайтиб борадиган жой ҳам фақат Сенгинадир. (Иброҳим Пайғамбар оталарига раҳмлари келиб: «Албатта, сен учун истиғфор айтаман», дея ваъда берганлар.


We created man in the best design. 	 Батаҳқиқ, Биз инсонни энг яхши суратда яратдик.


That is manifest loss. 	 Аслини олганда мунофиқ, Исломдан, Аллоҳдан юз ўгириб, қаёққа ҳам борарди, кимга ҳам топинарди?)


This increases their aversion. 	 Бу уларнинг узоқлашишини зиёда қилур.


It was surely not for God to wrong them, they wronged themselves. 	 Шунингдек, ердан турли маъданларни чиқариш ва бошқа имроний-ободончилик ишларини тараққий эттирганлар. Ушбу оятлар нозил бўлаётган давр кофирларидан кўра кўпроқ обод қилганлар.)


His is what is in the heavens and what is in the earth, and He is the High, the Great. 	 Уларнинг ҳамма-ҳаммаси Аллоҳ талонинг мулкидир. Унинг мулкига ҳеч ким шерик бўла олмас.)


It was their lie, a fabrication of their own making. 	 (Аввалги оятларни ўрганиш жараёнида тушунганимиздек, мушриклар буту санамларга, булар бизни катта худога яқирлаштирадилар, шафоат қиладилар, деб эътиқод қилар эдилар.)


Each shall have their degrees, according to what they have done, so that He will recompense them for their works, and they shall not be wronged. 	 (Ушбу оятда ҳар бир инсонга бу дунёда қилган амлига яраша у дунёда даража берилиши таъкидланмоқда. Қиёматда яхшиларни тўплаб жаннатга, ёмонларни дўзахга киритиб юбориш билан кифояланмаслиги маълум бўлмоқда.


And We taught him the making of metal coats of mail (for battles), to protect you in your fighting. 	 Биз унга сизлар учун сизни ёмонликдан сақлайдиган кийим қилиш санъатини ўргатдик.


By no means He performed not that which He had commanded him. 	 Йўқ ундоқ эмас! У ўзига У зот қилган амрни бажармади.


But He is Allah, my Lord, and I ascribe unto my Lord no partner. 	 Лекин мен: «У Аллоҳ менинг Роббимдир ва Унга ҳеч кимни шерик қилмайман.


They searched the land, could they find any asylum? 	 (Ҳалокатга учраган ўша аввалги кофирлар авлодлари ҳозиргилардан кўра қувватлироқ эдилар. Аммо чора топа олмай ҳалок бўлдилар.)


When the word [of judgement] falls upon them, We shall bring out for them an Animal from the earth who shall tell them that the people had no faith in Our signs. 	 Демак, бу ишнинг бўлиши муқаррарлигида ҳеч қандай шубҳа йўқ. Саҳиҳ ҳадиси шарифларда бу ҳайвон қиёматнинг аломатларидан бири эканлиги, тавба қилса, фойда бермайдиган вақт бўлиб қолганда чиқиши ҳақида хабарлар келган.)


Then, after them, We created other generations. 	 Сўнгра улардан кейин бошқа аср авлодларини пайдо қилдик. (Яъни, қиссаси келтирилган ўша қавмдан кейин бошқа турли қавмларни дунёга келтирдик.)


So resolve upon your plan and [call upon] your associates. 	 Сиз шерик келтирганларингиз билан биргаликда ўз ишингизни билаверинглар.


Those who are polytheists will say: If Allah had pleased we would not have associated (aught with Him) nor our fathers, nor would we have forbidden (to ourselves) anything; even so did those before them reject until they tasted Our punishment. 	 Ҳали ширк келтирганлар: «Агар Аллоҳ хоҳлаганда биз ҳам, ота-боболаримиз ҳам ширк келтирмас эдик ва бирор нарсани ҳаром қилмас эдик», дерлар. Улардан олдингилари ҳам азобимизни татигунларига қадар шунга ўхшаш ёлғонга чиқариб турганлар.


Thus God will show them their deeds, as regrets to them, and they will not come out of the Fire. 	 Пешволар, бошлиқлар, бу дунёда бошқаларни ўз ортидан эргаштириб юрганлар ўзларига эргашганлардан тонадилар. Чунки ўзининг иши чатоқ бўлиб турганда, бошқанинг ташвиши ортиқча бўлади уларга.


Many of the rabbis and priests consume people's wealth illicitly, and hinder from God’s path. 	 Олтин ва кумушни хазинага босадиган, Аллоҳнинг йўлида сарфламайдиганларга аламли азобнинг башоратини беравер. (Аҳли китобларнинг ҳибр ва роҳиблари мол-дунёга ўчлиги тарихда маълум ва машҳурдир.


Then He retains those for whom He has ordained death and releases the others until a specified time. 	 Жонларни ўлим вақтида ҳам, ухлаган вақтида ҳам оладиган зот Аллоҳдир. Тандан жон чиқиши катта вафот, ухлаганда тана билан жон орасида алоқанинг кучсизланиши кичик вафот дейилади.


The iniquitous will have none to help them. 	 (Жаҳаннамда шиддатли азобларга дучор бўлган кофирлар чидай олмай Роббул оламийнга ёлборишга ўтадилар.)


Do they have other deities who can defend them against Us? 	 Ёки уларнинг Биздан ўзга ҳимоя қиладиган «худо»лари борми? Улар ўзларига ҳам ёрдам беришга қодир бўла олмаслар ва Биздан дўстлик топмаслар.


And He it is Who hath given independence to the two seas (though they meet); one palatable, sweet, and the other saltish, bitter; and hath set a bar and a forbidding ban between them. 	 У икки денгизни-буниси чучук-ширин, униси шўр-аччиқ қилиб оқизиб қўйган ва ораларига кўринмас тўсиқ ҳамда очилмас сарҳад қилган Зотдир. (Барча уммонлар ва денгизлар шўр, дарёлар чучук.


But he who repents after he has committed wrong, and makes amends, Allah will graciously turn to him. 	 Шунда Расулуллоҳ (с. а. в.) қаттиқ ғазабланадилар ва масжидда жамоат намозидан сўнг хутба қилиб: «Сизга нима бўлдики, Аллоҳнинг ҳаддидан бўлмиш бир ҳадда менга воситачи қўясизлар! Аллоҳга қасамки, агар Муҳаммаднинг қизи Фотима ўғрилик қилса ҳам, қўлини кесаман!


Thus what they did was made fair seeming to the unbelievers. 	 (Бу ояти каримада кофир одам ўлик ҳисобида эканлиги таъкидланмоқда. Аллоҳ таоло кимни иймонга ҳидоят этса, ўша одамнинг мўмин бўлиши гўё ўликнинг қайта тирилишига тенглаштирилмоқда.)


He was one of Our believing servants. 	 Чунки у мўмин бандаларимиздандир. (Шунинг учун иймон тақозоси билан Бизнинг йўлимизда жиҳод қилди ва олий мақомларга эришди.)


Behold! they came on you from above you and from below you, and behold, the eyes became dim and the hearts gaped up to the throats, and ye imagined various (vain) thoughts about Allah! 	 Ўшанда улар сизнинг уст ва қуйи томонингиздан келган эдилар. Ўшанда кўзлар тиниб, жонлар ҳалқумга келган эди ва Аллоҳ ҳақида турли гумонлар қилардингиз.


And We certainly know that there are amongst you those that reject (it). 	 Ва, албата, Биз сизларнинг ичингизда ёлғонга чиқарувчилар борлигини билиб турамиз.


But no Messenger came to them except he was mocked. 	 Уларга қайси бир Пайғамбар келса, уни масхара қилмасдан қўймас эдилар.


On that Day, neither human nor jinn shall be asked about his sin. 	 (Қиёмат бошлангандан инсдан ҳам, жиндан ҳам гуноҳ қилган-қилмагани ҳақида сўраб ўтирилмайди. Чунки ҳамманинг башарасидан, ҳолатидан унинг ким эканлиги билиниб туради.)


Even as thy Lord caused thee (Muhammad) to go forth from thy home with the Truth, and lo! a party of the believers were averse (to it). 	 Ушбу икки иш - ўлжани бўлиш ва ғазотга чиқишнинг бир-бирига ўхшашликлари бор. Ўлжа тақсимоти бир гуруҳ мўминларга ёқмаганидек урушга чиқиш ҳам баъзи бир мўминларга ёқмаган эди.)


Once they have reached their term, either retain them honorably, or separate from them honorably. And call to witness two just people from among you, and give upright testimony for God. 	 Бас, улар муддатларига етсалар, яхшилик билан ушланглар, ёки яхшилик билан ажралинглар ва сиздан икки адолатли кишини гувоҳ қилинглар. Ва гувоҳликни Аллоҳ учун қилинглар.


How do they turn away from the Truth? 	 Қаён бурилмоқдалар?!


Therefore how – when they are such that if they gain control over you, they would not have regard for any relations nor for any treaty? 	 Қандай қилиб (уларга аҳд бўлсинки), улар агар сиздан устун келсалар, на аҳдга ва на бурчга риоя этмаслар.


And they went out betimes determined in purpose. 	 Ва эрталабда қасдла, ўзларини қодир сезиб, бордилар.


Bear unto the hypocrites the tidings that for them there is a painful doom; 	 Мунофиқларга, албатта, уларга аламли азоб бўлишининг башоратини бер.


We have honoured the sons of Adam; provided them with transport on land and sea; given them for sustenance things good and pure; and conferred on them special favours, above a great part of our creation. 	 Батаҳқиқ, Биз Бани Одамни азизу мукаррам қилиб қўйдик ва уларни қуруқлигу денгизда (улов-ла) кўтардик ҳамда уларни пок нарсалар ила ризқлантирдик ва уни Ўзимиз яратган кўп нарсалардан мутлақо афзал қилиб қўйдик. (Аллоҳ таоло қуруқликда ҳам, денгизда ҳам инсон боласи учун турли уловларни яратиб, шунга биноан қонун-қоидаларни жорий қилиб қўйди.


They replied, "Surely you are bewitched. 	 Улар: «Сен, албатта, сеҳрланганлардандирсан.


Then he conceived a fear of them. 	 Улардан хавфсиради.


They will be waited upon by immortal youths, 	 Атрофларида мангу ёш йигитлар айланиб юрурлар.


And indeed, there are stones out of which rivers gush forth, and indeed, there are of them (stones) which split asunder so that water flows from them, and indeed, there are of them (stones) which fall down for fear of Allah. 	 (Ушбу оятда Аллоҳ таоло Бани Исроилнинг охирги ҳодисадан кейинги ҳолатини васф қилмоқда. Шунча мўъжиза кўрган инсон, ким бўлишидан қатъий назар, қалби эриб, Аллоҳга бўлган эътиқоди зиёда бўлиши керак эди.


On that Day they will offer their submission to God, and what they had invented will abandon them. 	 Ўшал кунда у(мушрик)лар Аллоҳга таслим бўлурлар ва уйдириб юрган нарсалари ботил бўлур. (Охиратда буту санамларимиз бизга шафоатчи бўлур, дея ўзларича тўқиб чиқарган умидлари ботил бўлади.)


So when he turned away from them and those they worshipped, other than Allah, We gave him Isaac and Jacob. 	 Бас, улардан ва улар Аллоҳдан ўзга ибодат қилаётган нарсадан четланганида, Биз унга Исҳоқ ва Яъқубни ҳадя этдик ва барчаларини Пайғамбар қилдик. (Иброҳим алайҳиссалом Аллоҳни, Унинг динини деб ўз ватанлари, қавм-қариндошларини тарк этиб, ҳижрат қилган эдилар.


Why, whensoever they have made a covenant, does a party of them reject it? 	 Ҳар қачон аҳд қилишсалар, улардан бир гуруҳи уни бузаверадими?!


Your destruction and suffering is extremely grievous to him. 	 (Ояти каримада Пайғамбаримизнинг (с. а. в.) асосий сифатларидан бир нечаси зикр қилинмоқда.


Have you not seen that all those who are in the heavens and the earth praise Allah, and the birds with their wings spread (also praise Him)? 	 Аллоҳга осмонлар ва ердаги бор жонзот ва саф тортган ҳолидаги қушлар тасбиҳ айтишини ҳам кўрмайсанми?!


I will show you the fate of the sinners.” 	 Аммо кейинги даврдаги муҳаққиқ тафсирчи олимларимиз, маълумотларнинг ҳаммаси ҳам ишончли манбалардан олинмаганлиги учун улар ҳақида тортишувнинг ҳожати йўқ, деган хулосага келганлар. Биз учун «лавҳлар» нимадан иборатлиги, қайси моддадан бўлгани, шакли ёки ҳажми аҳамиятсиз, балки уларга ёзилган маънолар аҳамиятлидир, дейди муфассирлар.)


And We carried Nooh upon a ship of wooden planks and nails. 	 Ва у(Нуҳ)ни тахталари ва михлари бор нарса устига кўтардик.


Beside Him, so plot against me all tcgether, and then respite me not. 	 Ундан ўзгани. Бас, ҳаммангиз менга қарши ҳийла қилаверинглар, менга муҳлат берманглар.


They shall have therein of every fruit and forgiveness from their Lord. 	 Улар учун у ерда барча мевалар ва ўз Роббиларидан мағфират бор.


Surely the hearing, the sight, the heart - each of these shall be called to account. 	 Албатта, қулоқ, кўз ва дил — ана ўшалар, масъулдирлар.


Sin. 	 Син.


Recite what has been sent down to you of the Book, and establish the prayer. 	 Ушбу илоҳий китоб маъноларини кишиларга етказиш, унинг таълимотларига амал қилишга чақириш даъватчининг асосий иши бўлмоғи лозим. Биз «намозни тўкис адо эт» деб таржима қилган жумлани тўридан-тўғри, сўзма-сўз ўзбекчага ағдарадиган бўлсак, «намозни тик турғиз» бўлиб чиқади.


Indeed, the righteous will be among gardens and rivers, 	 Албатта, тақводорлар жаннату анҳорларда.


They said: ye are but human beings like ourselves; the Compassionate hath not sent down aught; ye are only lying. 	 Улар: «Сиз бизга ўхшаган башардан бошқа нарса эмассиз. Роҳман ҳеч нарса нозил қилгани йўқ.


But when the Truth came to them, they said: "This is sorcery, and we do reject it." 	 Қачонки уларга ҳақ келганида, улар: «Бу сеҳрдир ва, албатта, биз бунга кофирдирмиз», дедилар.


It is He Who breaks the dawn. 	 У тунни сукунат, қуёш ва ойни ҳисоб қилиб қўйди. Бу эса, ғолиб ва яхши билгувчи зотнинг ўлчовидир.


If they then obey you, look not for any way against them; God is All-high, All-great. 	 Бу сўз ўз иродаси, рағбати ва муҳаббати ила итоат қилиш маъносини англатади. Демак, мўмина, солиҳа аёлларнинг эрларига итоати ўз масъулиятини тушунган ҳолдан келиб чиққан бўлади.


Then after them We sent Moses with Our signs to Pharaoh and his elite, but they wronged them. 	 Сўнгра уларнинг ортидан Мусони Ўз оятларимиз ила Фиръавн ва унинг зодагонларига юбордик. Бас, у(оят)ларга зулм қилдилар.


Such as fear not the meeting with Us (for Judgment) say: "Why are not the angels sent down to us, or (why) do we not see our Lord?" 	 Бизга учрашдан умидсиз бўлганлар, бизга фаришталар туширилса ёки, Роббимизни кўрсак эди, дерлар.


Do not be weak, neither sorrow while you are the upper ones, if you are believers. 	 Ҳеч бўшашманглар, заифлашманглар, сизга етган мусибатларга, бошингизга тушган оғирликларга хафа бўлманглар. Сизлар дунёда ҳаммани ҳидоятга даъват қилувчиларсиз.


They, certainly, are corrupt but do not realize it. 	 Огоҳ бўлинг, улар, фақат улар фасодчилардир, лекин сезмайдилар.


Then He will inform you of what you used to do." 	 Бас, У сизларга қилиб юрган амалларингизнинг хабарини берадир»– деб айт.


Said Allah, “You are therefore among those given respite.” 	 У зот: «Сен муҳлат берилганлардансан.


He said: what! even though we be averse! 	 У: «Гарчи ёмон кўрувчи бўлсак ҳам-а?!


"O Yusuf (Joseph)! 	 Эй Юсуф, сен бу ишни унут.


It is We Who have sent down the Qur'an to thee by stages. 	 Албатта, Биз сенга Қуръонни бўлак-бўлак қилиб туширдик.


Had it been Our will We would have raised with it, but he clung to this earthly life and succumbed to his fancies. 	 Агар хоҳласак, уни ўша (оят)лар билан кўтарар эдик. Лекин унинг ўзи ерга ёпишди ва ҳавои нафсига эргашди.


And verily, the Recompense is sure to happen. 	 Ва, албатта, қиёмат воқеъ бўлгувчидир.


His resort is Hell, and ill is that destination 	 Ва у қандай ҳам ёмон жой.


Rather, they have no certainty! 	 Йўқ, улар ишонмаслар.


Do not slacken in the pursuit of these people. 	 У қавмни қувишда бўш келманг. Агар алам чекаётган бўлсангиз, улар ҳам сиз алам чекаётганингиздек алам чекмоқдалар.


On the Day of Resurrection We shall set up just scales, so that no soul shall in the least be wronged, even though it be the weight of a grain of mustard seedWe will bring it We Suffice as reckoners. 	 Бирор жонга ҳеч қандай зулм қилинмас. Агар (амал) ачитқи донаси оғирлигича бўлса ҳам, келтирурмиз.


Legislation is not but for Allah. He has commanded that you worship not except Him. 	 Ҳукм қилиш фақат Аллоҳнинг Ўзига хосдир, У фақат Ўзигагина ибодат қилишингизни амр этди.


They shall have none to help them. 	 У ўта совуқ ва қаттиқ шамол бўлиб, теккан жойини куйдириб кетади.)


They shall not be wronged. 	 Ва уларга зулм қилинмас.


Had Allah known of any good in them, He would indeed have made them listen, and even if He had made them listen, they would but have turned away, averse (to the truth). 	 Агар Аллоҳ уларда бирор яхшиликни билганида, албатта, эшиттирар эди ва агар уларга эшиттирса ҳам, албатта, юз ўгириб, бурилиб кетар эдилар. (Аллоҳ таоло улардан бирор яхшилик чиқишини билганида эди, албатта, уларни эшитганидан фойда оладиган қилиб қўйган бўларди.


And We led the Children of Israel across the sea. 	 Ва Бани Исроилни денгиздан ўтказдик.


Allah has prepared for them a severe Penalty: evil indeed are their deeds. 	 Аллоҳ улар учун шиддатли азобни тайёрлаган. Уларнинг қилаётган ишлари нақадар ёмон!


And the messenger of Allah [Salih] said to them, "[Do not harm] the she-camel of Allah or [prevent her from] her drink." 	 Бас, уларга Аллоҳнинг Расули «Аллоҳнинг туясига ва унинг сувига тегманглар», деди.


But my call has only made them flee the more: 	 Менинг чақириғим уларда қочишдан бошқа нарсани зиёда қилмади.


A soul will [then] know what it has brought [with it]. 	 Ҳар бир жон нима ҳозирланганини билади.


There are indeed signs in that for the percipient. 	 Албатта, бунда фаросатли кишилар учун оят-белгилар бордир.


And thank Me, and do not be ungrateful. 	 Ва Менга шукр қилингиз, куфр қилмангиз.


These are the losers. 	 Ҳақиқий зиён кўрувчилар ана шулар бўлади.)


Turning unto Allah (only), not ascribing partners unto Him; for whoso ascribeth partners unto Allah, it is as if he had fallen from the sky and the birds had snatched him or the wind had blown him to a far-off place. 	 Ким Аллоҳга ширк келтирса, бас, у гўёки осмондан қулаб тушгану уни йиртқич қуш олиб қочган ёки уни шамол узоқ ерга учириб кетган кабидир. (Инсон иймонга эришганда, юқори мартабаларга эришган бўлади, кимки ўша юксак мартабани хоҳламай, Аллоҳга ширк келтирса, худди осмондан қулаб тушган каби бўлади.)


Some of those who are Jews change words from their context and say: "We hear and disobey; hear thou as one who heareth not" and "Listen to us!" distorting with their tongues and slandering religion. 	 Улар тилларини бураб ва динга таъна етказиб: «Эшитдик ва исён қилдик, эшит, эшитмай қолгур ва «Роина» дерлар. Агар улар, эшитдик, ва итоат қилдик, эшит ва бизга назар сол, деганларида, албатта, ўзларига яхши ва тўғри бўлар эди.


And to Samood (We sent) their brother Salih. 	 Ва Самудга ўз биродари Солиҳни (юбордик). У: «Эй қавмим, Аллоҳга ибодат қилинглар.


He is the owner of a great fortune." 	 Ана ўшаларгина ғурурга кетган мазкур мутакаббирни «улуғ насиба эгаси, дейиши мумкин.)


The (deities) they used to invoke aforetime will leave them in the lurch, and they will perceive that they have no way of escape. 	 Ва улардан илгари илтижо қилиб юрган нарсалари ғойиб бўлди. Улар ўзларига қочар жой йўқлигига тўла ишондилар.


Indeed, we see you as a doer of good." 	 Биз сени яхшилик қилувчилардан эканлигингни кўрмоқдамиз», дедилар.


When the harmdoers see when they see the punishment because the power altogether belongs to Allah, and that Allah is firm in punishment, 	 Зулм қилганлар азобни кўрган чоғларида, албатта, барча қувват Аллоҳга хослигини ва, албатта, Аллоҳнинг азоби шиддатли эканини билсалар эди!


Follow those who ask not of you any hire, and who are rightly guided. 	 Шунинг ўзи ҳам уларнинг ҳақлигига далилдир. Агар даъват туфайли бирор нарсага эришмоқ ниятлари бўлганида, сиздан, албатта, ажр-ҳақ сўрар эдилар.)


nor did he urge the feeding of the needy. 	 Ва мискинларга таом беришга қизиқтирмаган эди. (Мискинларга таом беришга қизиқтирмаслик шунчаликка олиб келса, имкони бўлса туриб уларга таом бермаслик қанчалик гуноҳ экан–буни китобхоннинг ўзи фаҳмлайверсин.)


Lo! that in Allah's sight would be an enormity. 	 Пайғамбарга (с. а. в.) озор бермоғингиз, у зотнинг хотинларига у кишидан кейин уйланмоғингиз катта гуноҳдир.)


But they disobeyed the messenger of their Lord, so He seized them with an overpowering grip. 	 Бас, улар Роббиларининг Расулига осий бўлдилар. Дарҳақиқат, У зот уларни қаттиқ тутишлик билан тутди.


Many societies have passed away before you. 	 Сиздан олдин суннатлар қолган.


Did We not destroy the men of old (for their evil)? 	 Аввалгиларни ҳалок қилмадикми?


Noah replied, "My people do you think - that if my Lord has sent me a miracle and granted me mercy but your ignorance has obscured them from your sight - we can force you to believe when you do not want to? 	 У: «Эй қавмим, айтинг-чи, агар мен Роббимдан аниқ ҳужжатга эга бўлган бўлсам ва У менга Ўз ҳузуридан раҳмат берган бўлса-ю, сизга махфий қолган бўлса, уни сизга, агар ёқтирмасангиз ҳам, мажбурлаймизми?!


‘Eat and enjoy a little! 	 Енглар ва мазза қилинглар, озгинагина.


O you who believe! 	 Эй иймон келтирганлар! Исломга тўлиғича киринг.


They are houris (maidens of Paradise), hidden from view, in pavilions. 	 Чодирларни лозим тутган ҳурлар бор.


By your life, they were bewildered in their drunkenness. 	 Сенинг умринг ила қасамки, албатта, улар ўз сархушликларида тентирамоқдалар.


Those who keep the prayer established and pay the charity and accept faith in the Hereafter. 	 Намозни тўкис адо этадиган, закотни берадиган ва охиратга ишонч-ла иймон келтирадиганларга.


That is how God puts fear into the hearts of His servants. 	 (Аллоҳ таоло қиёматнинг азоблари ҳақида олдиндан огоҳлантириб қўяди.


Nor use your oaths as means of deception among you, because one community is more prosperous than another. God is testing you thereby. 	 Албатта, бу билан сизни Аллоҳ синамоқда, холос. Албатта, У қиёмат куни нима ҳақида ихтилоф қилганингизни баён қилиб берадир.


Or lest ye should say: "If the Book had only been sent down to us, we should have followed its guidance better than they." Now then hath come unto you a clear (sign) from your Lord,- and a guide and a mercy: then who could do more wrong than one who rejecteth Allah's signs, and turneth away therefrom? 	 Ёки «Агар бизга китоб туширилганда, улардан кўра ҳидоятлироқ бўлар эдик», демасликларингиз учун, батаҳқиқки, сизга Роббингиздан очиқ ҳужжат, ҳидоят ва раҳмат келди. Аллоҳнинг оятларини ёлғонга чиқарган ва улардан юз ўгирган кимсадан ҳам золимроқ шахс борми?


As for those who disbelieve, even if they owned everything on earth, and the like of it with it, and they offered it to ransom themselves from the torment of the Day of Resurrection, it will not be accepted from them. 	 Агар куфр келтирганлар қўлида ер юзидаги ҳамма нарса ва яна шунча нарса бўлсаю уни қиёмат кунининг азобидан қутулишга тўлов қилиб берсалар ҳам, улардан қабул қилинмас.


That is because of what your hands have sent ahead, and because Allah is not tyrannical to the servants.’ 	 Бу қўлингиз тақдим қилган нарса туфайлидир. Албатта, Аллоҳ бандаларига ҳеч зулм қилгувчи эмасдир», дейишларини кўрсанг эди.


The means of access to the heavens, then reach the god of Musa, and I surely think him to be a liar. 	 (У вазири Ҳомонни баланд қаср қуришга буюрди. У қаср нима учун керак бўлиб қолганини ҳам айтди, осмонларга чиқадиган сабабларга, йўлларга етишсаму чиқиб Мусонинг худосини кўрсам.


But Allah has cursed them for their faithlessness, so they will not believe except a few. 	 Сиртдан қараганда, худди мўминларга ўхшаб жавоб берганга ўхшашади. Аслида эса, у кишини масхара қилмоқчи ва динга таъна етказмоқчи бўладилар.)


Then is he who knows that what has been revealed to you from your Lord is the truth like one who is blind? 	 Сенга Роббингдан нозил қилинган нарса, албатта, ҳақ эканини биладиган кимса кўр одамга ўхшармиди?


Fight them, and Allah will punish them by your hands, cover them with shame, help you (to victory) over them, heal the breasts of Believers, 	 Аллоҳ уларни сизнинг қўлингиз билан азоблайдир, хорлайдир ва уларга қарши сизга ёрдам берадир. Ва мўмин қавмларнинг кўнгилларига шифо берадир.


So the fish swallowed him while he did that for which he blamed himself 	 Бас, уни маломатга лойиқ бўлган ҳолида наҳанг балиқ ютди.


And every one of them will come to Him on the day of resurrection alone. 	 Уларнинг барчалари У зотнинг ҳузурига қиёмат куни ёлғиз ҳолларида келгувчидирлар.


As for those who are not penitent [of their past conduct]—such are the wrongdoers. 	 Ислом эса доимо мусулмонлар жамиятининг мустаҳкам бўлиши учун қайғуради. Шунинг учун ҳам ушбу ояти каримада Аллоҳ таоло инсонларни бир-бирини масхара қилишдан қайтармоқда.)


If he stretches out his hand, he can scarcely see it. 	 Кимгаки Аллоҳ нур бермаса, унинг учун нур бўлмас. (Ушбу ояти каримада ҳам Аллоҳнинг нуридан маҳрум бўлган кофир ва мунофиқларнинг ҳолати ажойиб услуб ила васф қилинмоқда.


For Hajj are the months well known. 	 Кимки уларда ўзига ҳажни фарз қилса, ҳажда шаҳвоний нарсалар, фисқ ва жанжал йўқдир. Нима яхшилик қилсангиз, Аллоҳ уни билади.


Your religion is one and I am your Lord. 	 Албатта, сизнинг бу умматингиз ягона умматдир. Мен эса, Роббингизман.


Do not slay him: he may well be of use to us, or we may adopt him as a son." 	 Уни ўлдирманглар. Шоядки, у бизга фойда берса ёки уни бола қилиб олсак», деди.


and do not think that by doing such deeds, you have done a great favor to God. 	 Ва кўп (иш)қилган бўлсанг ҳам, миннат қилма!


And they will swear by Allah, "If we were able, we would have gone forth with you," destroying themselves [through false oaths], and Allah knows that indeed they are liars. 	 Ўзларини сиртдан мухлис мусулмон қилиб кўрсатишарди. Лекин Табук ғазотига умумий сафарбарлик эълон қилиниши билан уларнинг сирлари фош бўлиб қолди.)


He replied, "I only complain of my sorrow and grief to God. I know about God what you do not know. 	 У: «Албатта, мен дарду ҳасратимдан фақат Аллоҳнинг Ўзига шикоят қилмоқдаман ва Аллоҳдан сиз билмаган нарсани биламан.


[This is] the decree of Allah upon you. 	 Фарз маҳрдан кейин ўзаро розилик ила келишганингиз гуноҳ эмас. Албатта, Аллоҳ билувчи ва ҳикматли зотдир.


Moses said: "But that is exactly what we were seeking." 	 У (Мусо) «Ана шу биз истаган нарса», деди.


He said, "Indeed, it is a palace [whose floor is] made smooth with glass." 	 (Сарой олдидаги майдон ҳам биллурдан ясалган, жуда силлиқ, уни сув деб ўйлаб, кийимингни кўтарма.


They speak nothing but lies. 	 Аллоҳ ҳақида билмай туриб гапириш жуда оғир. Айниқса, илмсизларча, жоҳиллик билан, Аллоҳ Ўзига бола тутди, дейиш яна ҳам оғир.)


The promise of Allah is true. 	 Собит иймон келтирмаганлар сени енгилтакликка бошламасинлар.


and on the earth, how it is spread out? 	 Ва ерни қандоқ текислаб қўйилганига?


Let those who dispute Our signs know that there is no way of escape for them. 	 Токи Бизнинг оятларимиз ҳақида тортишадиганлар билсинларки, улар учун ҳеч бир қочар жой йўқдир.


They will hear no vain talk there, but only salutations of peace, and they will have their sustenance morning and evening." 	 Улар унда беҳуда сўз эшитмаслар, илло, салом эшитурлар. Уларга у ерда эртаю кеч ризқлари келиб турур.


And they designed a snare for him, but We made them the undermost. 	 Бас, улар унга макр-ҳийлани ирода қилишди. Биз уларни тубан қилдик.


"Nor will you worship that which I worship. 	 Ва сизлар ҳам мен ибодат қиладиганга ибодат қилувчимассиз.


Say, (O Prophet): "Each one acts according to his own manner. 	 Сен: «Ҳар ким ўз ҳолича амал қилур.


[Saying], "Render to me the servants of Allah. 	 «Сизлар менга Аллоҳнинг бандаларини беринглар.


He will surely assemble you for the Day of Resurrection, about which there is no doubt. 	 Сизларни бўлишида шубҳа йўқ қиёмат куни албатта жамлайдир.


Had you given away all the riches of the earth you could not have joined their hearts, but it is Allah Who joined their hearts. 	 Албатта, У ғолиб ва ҳикматли зотдир. (Инсоният тарихида турли халқлар, қабила-уруғлар ва миллатларни Исломчалик бирлаштирган тузум ёки мафкура йўқ.


When Moses said to his people, ‘O my people, remember Allah’s blessing upon you when He appointed prophets among you, and made you kings, and gave you what none of the nations were given. 	 Мусо ўз қавмига: «Эй қавмим, Аллоҳнинг сизга берган неъматларини эсланг. Ахир, У сиздан Пайғамбарлар юборди, подшоҳлар чиқарди ва оламларда бирортага бермаган нарсаларни берди-ку.


Whosoever volunteers good, it is good for him; but to fast is better for you, if you but knew. 	 Ким яхшиликни ўз ихтиёри ила қилса, ўзи учун яхшидир. Агар билсангиз, рўза тутмоғингиз сиз учун яхшидир.


And when Musa prayed for drink for his people, We said: Strike the rock with your staff. 	 Мусо ўз қавмини сероб қилишни сўраганида, «Ҳассанг билан тошни ур!» деганимизни эсланг. Бас, ундан ўн икки булоқ отилиб чиқди.


But those who are disdainful and arrogant, He will punish them with a painful punishment, and they will not find besides Allah any guardian or helper. 	 Аммо ор қилиб кибрга кетганларни аламли азоб билан азоблар ва улар ўзлари учун Аллоҳдан ўзга дўст ҳам, ёрдамчи ҳам топмаслар.


"Now do thou throw thy rod!" but when he saw it moving (of its own accord) as if it had been a snake, he turned back in retreat, and retraced not his steps: O Moses!" 	 Қачонки унинг катта илон каби қимирлаётганини кўргач, қарамасдан ортга қочди. «Эй Мусо, бери кел, қўрқма, албатта, сен омонликдагилардансан» (дейилди).


Allah is Gentle Unto His bondmen: He provideth for whomsoever He will, and He is the Strong, the Mighty. 	 У зот кучлигу азиздир. (Яъни, бандаларнинг ким бўлишидан қатъи назар, уларга шафқат қилади, яхшилик кўрсатади, исёнларига қарамай, уларга хайру баракаларини сероб қилиб қўяди.)


We commanded Abraham and Ishmael, "Purify My House for those who walk round it, those who stay there for devotion, and those who bow down and prostrate themselves." 	 Ва Иброҳим ва Исмоилга: «Уйимни тавоф қилувчилар, муқим турувчилар, рукуъ ва сажда қилувчилар учун поклаб қўйинглар», деб амр қилдик. («масаба» зиёрат қилиб тўймайдиган макон.)


We used to pray to Him erstwhile; He is the just and merciful. 	 Албатта, биз илгари Унга дуо қилардик. Албатта, Унинг Ўзи яхшилик қилувчи ва раҳмлидур.


And Allah is severe in penalty." 	 Мушрикларни васваса қилиш, уларнинг ишини зийнатлаб кўрсатиш тўхтади. Демак, шайтон мушриклар мағлубиятга учрашлари шубҳасиз эканлигини кўрган, шунинг учун қочган.)


In a Preserved Tablet. 	 У Лавҳул- Маҳфуздадир. (Лавҳул- Маҳфуз Аллоҳни ҳузурида бўлиб, унга ҳеч қандай ўзгариш кириши мумкин эмас.)


A Book whereof the Verses are explained in detail; A Quran in Arabic for people who know. 	 Биладиган қавмлар учун оятлари муфассал баён қилинган китобдир.


Believers, if you fear God, He will grant you the ability to discriminate between right and wrong, and will forgive you your sins: for God is limitless in His great bounty. 	 Агар Аллоҳга тақво қилсангиз, сизга фурқон беради, сизнинг гуноҳларингизни ювиб, мағфират қиладир. Аллоҳ улуғ фазл эгасидир.


Do they not know that Allah knows their hidden thoughts and their secret counsels, and that Allah is the great Knower of the unseen things? 	 Улар Аллоҳ уларнинг сирларини ҳам, яширин гапларини ҳам албатта билишини ва Аллоҳ, албатта, ғайбларни билгувчи зот эканини билмасмидилар?


Then would they offer submission (with the pretence), "We did no evil (knowingly)." 	 Улар, ҳеч бир ёмонлик қилмаган эдик, дея таслим бўлурлар. Йўқ!


(Differences arose not because people were not given the knowledge of the Truth in the beginning, nay), differences arose between those very people who had been given clear teachings, and (for no other reasons than that) they wanted to tyrannize over one another. 	 (Аллоҳ ирода қилган тўғри йўл Исломга тўлиғича кириш билан бўлади. Буни амалга ошириш учун шайтоннинг изидан юрганлар, ҳасад, тамаъ, ҳирс ва ҳавою нафс туфайли ҳақ китоб тўғрисида ихтилофга тушганлар билан бўладиган тўқнашувларда ғолиб келиш керак.


"You are but a human being like us. 	 Сен бизга ўхшаган башардан бошқа ҳеч нарса эмассан. Агар ростгўйлардан бўлсанг, оят-мўъжиза келтир», дедилар.


So eat from that over which Allah’s name has been mentioned, if you believe in His signs. 	 Агар Унинг оятларига иймон келтиргувчилардан бўлсангиз, Аллоҳнинг исми зикр қилинган нарсадан енг!


And whoever deviated among them from Our command - We will make him taste of the punishment of the Blaze. 	 (Сулаймон алайҳиссаломга берилган ўша шамол бир кундузда икки ойлик йўлни юриб қўяр эди. У киши мисдан қийинчиликсиз хоҳлаган нарсаларини ясайдиган бўлдилар.)


He is Kind and All-aware. 	 Албатта, Аллоҳ ўта лутфли ва хабардор зотдир.


Or were ye present when death came to Jacob, when he said unto his sons: What will ye worship after me? They said: We shall worship thy god, the god of thy fathers, Abraham and Ishmael and Isaac, One Allah, and unto Him we have surrendered. 	 Ёки Яъқубга ўлим ҳозир бўлиб, у ўз болаларига: «Мендан кейин нимага ибодат қиласизлар?» деганида, улар: «Сенинг илоҳингга ва оталаринг Иброҳим, Исмоил ва Исҳоқларнинг илоҳига, ёлғиз илоҳга ибодат қиламиз ҳамда биз Унга мусулмон бўлувчимиз», деганларида гувоҳ бўлганмисиз?!


Blessed is He in whose hand is the sovereignty, and Who has power over everything. 	 Қўлида мулк бўлган У зот улуғ, муқаддас бўлди. У барча нарсага қодирдир.


“It is obligatory for me not to speak concerning Allah except the truth; I have come to you all with a clear sign from your Lord, therefore let the Descendants of Israel go with me.” 	 (Фиръавн Бани Исроилни қул-банда қилиб олган ва уларга Робб эканига шубҳаланмас эди. Мусо (а. с.) унга ҳақиқий Робб Аллоҳ эканини тушунтириб, Бани Исроилни озод қилиш ўша ягона Аллоҳнинг–ҳақиқий Роббнинг амри ни изҳор этдилар.)


And [mention] when Jesus, the son of Mary, said, "O children of Israel, indeed I am the messenger of Allah to you confirming what came before me of the Torah and bringing good tidings of a messenger to come after me, whose name is Ahmad." 	 Ийсо ибн Мариям: «Эй Бани Исроил, албатта, мен ўзимдан олдин келган Тавротни тасдиқловчи ва мендан кейин келувчи Аҳмад исмли Расулнинг башоратини берувчи, Аллоҳ сизларга юборган Пайғамбарман», деганини эсла.


And We admitted him into Our mercy; indeed he is among those who deserve Our proximity. 	 Ва Биз уни Ўз раҳматимизга киритдик. Албатта, у солиҳлардандир.


[Musa (Moses)] said: "That is what we have been seeking." 	 У (Мусо) «Ана шу биз истаган нарса», деди.


Praise belongs to God, the Lord of all Being. 	 (Аллоҳга холис бўйсунган ҳолда, шариатга тўла амал қилган ҳолда, иймон-эътиқодни ёлғону риёдан пок ўтган ҳолда дуо-ибодат қилинг.


O Prophet, indeed We have sent you as a witness and a bringer of good tidings and a warner. 	 Эй Набий, албатта, Биз сени гувоҳлик бергувчи, хушхабар элтгувчи ва огоҳлантиргувчи.


Allah rewards those who are charitable." 	 Садақага муҳтожлар. Аввалги гердайишларидан асар ҳам йўқ.)


Therefore, treat not the orphan with harshness, 	 Аммо етимга қаҳр қилма.


Yes, indeed! 	 Йўқ!


And when ye have completed Your rites, remember Allah even as ye remember your fathers or with a stronger remembrance. 	 Ибодатларингизни тугатганигизда, Аллоҳни оталарингизни эслагандек, балки ундан ҳам кучлироқ эсланг.


So they tasted the pain of their actions; and the consequence of their deeds was ruin. 	 Бас, улар ўз ишларининг ёмонлигини тотиб кўрдилар ва ишларининг оқибати ютқизиқ бўлди.


He said: O Iblis! what excuse have you that you are not with those who make obeisance? 	 У зот: «Эй иблис! Сенга не бўлди, сажда қилувчилар билан бирга бўлмаслигингга?» деди.


For him who stands in awe of his Lord will be two gardens. 	 (Қиёмат куни олам Парвардигорининг ҳузурида саволларга жавоб беришдан, ҳисоб-китоб мақомидан қўрқиб, тириклигидаёқ тайёргарлик кўриб, яхшилик билан кун кечирганларга икки жаннат бор экан. «Иккин жаннат»нинг бир неча шарҳлари бор, жумладан, инсга алоҳида жаннат, жинга алоҳида жаннат ёки икковларидан ҳар бирларига иккитадан жаннат, гуноҳкорлар жаҳаннам билан ўта қайноқ сув ўртасида айлансалар, тақводорлар биринчи жаннатлари, яъни, боғлари билан иккинчи жаннатлари - боғлари орасида сайр қиладилар.)


We said, “O Adam, inhabit the Garden, you and your spouse, and eat from it freely as you please, but do not approach this tree, lest you become wrongdoers.” 	 Ва: "Эй Одам, сен ўз жуфтинг ила жаннатда маскан топ. Унда нимани хоҳласаларингиз, енглар, ош бўлсин ва мана бу дарахтга яқин келманглар, бас, у ҳолда золимлардан бўласизлар", дедик.


Hath it not served as guidance to them how many a generation We have destroyed before them, amidst whose dwellings they Walk! 	 Улардан илгари уларнинг масканларида юрган асрлардан қанчадан-қанчасини ҳалок қилганимиз ҳам ҳидоят қилмадими?


Then Allah sent a raven scratching up the ground, to show him how to hide his brother's naked corpse. 	 Бас, у надомат қилувчилардан бўлди. (Ояти кариманинг сиёқидан кўриниб турибдики, қотил биродарини ўлдириб қўйгандан кейин нима қиларини билмай қолган.


Surely, He is All-Aware of what they do. 	 Чунки У қилаётган нарсаларидан хабардордир.


They were endowed with good things 	 Албатта улар бундан олдин ҳой-ҳавасга берилганлардан эдилар.


God has created the heavens and the earth with reason. 	 Аллоҳ осмонлар ва ерни ҳақ ила яратгандир.


(It is said unto them): This is (your plight) because, when Allah only was invoked, ye disbelieved, but when some partner was ascribed to Him ye were believing. 	 Бундай бўлишингиз Аллоҳнинг ёлғиз Ўзига даъват қилинганида, куфр келтирганингиз, Унга ширк келтирилса, иймон келтирганингиз учундир.


And such are they who are successful. 	 Хайр-садақа қил. Сенинг қўлингдаги ризқи рўзда уларнинг ҳам ҳақлари борлигини унутма.)


They lusted after his guests, so We put out their eyes (and said): "Taste My punishment and My commination." 	 Бас, кўзларини кўр қилдик. Менинг азобим ва огоҳлантиришларимни тотиб кўрсинлар.


Indeed, Allah does not do injustice, [even] as much as an atom's weight; while if there is a good deed, He multiplies it and gives from Himself a great reward. 	 Албатта, Аллоҳ заррача ҳам зулм қилмас. Агар яхшилик бўлса, бир неча бор кўпайтирур ва Ўз ҳузуридан улуғ ажр берур.


Nay! for Allah is the hereafter and the former (life). 	 Зеро, охират ҳам, дунё ҳам Аллоҳникидир.


Turn away from them and say: "Peace." 	 Бас, сен улардан юз ўгир ва: «Сизларга салом бўлсин», дегин.


He is the Lord of the heavens and the earth and all that is between them. He is the Beneficent God and no one will be able to address Him. 	 У осмонлар, ер ва уларнинг орасидаги барча нарсаларнинг Роббиси, Роҳмандир, Унинг ҳузурида ҳеч ким хитоб қилишга қодир бўлмас.


Your women are a tillage for you, so come to your tillage whenever you like, and send ahead for your souls, and be Godwary, and know that you will encounter Him; and give good news to the faithful. 	 (Эр-хотин орасидаги ҳассос ва нозик алоқа Қуръони Карим оятларида ўзига хос услуб билан тасвирланади. Аввалги оятлардан бирида эр-хотинни бир-бирига нисбатан кийим-либос деб таъриф қилинган эди.


And the People of the Left Hand—what are the People of the Left Hand?! 	 Ва чап тараф эгалари. Чап тараф эгалари не(бадбахтлар)дир?!


We revealed it on a blessed night - Lo! 	 Албатта, Биз огоҳлантиргувчи бўлдик. (Ушбу оятда зикр этилаётган, Қуръон нозил қилинган кеча муборак Рамазон ойининг кечаларидан бири бўлмиш «Лайлатул қадр»дир.


But as for the favor of your Lord, report [it]. 	 Ва, аммо, Роббингнинг берган неъмати ҳақида сўзла.


Have they not travelled the earth and seen how those before them met their end? 	 Ер юзида юриб, ўзларидан аввалгиларнинг оқибати қандоқ бўлганлигига назар солмасларми?


And We softened for him iron: 	 (Аллоҳ таоло Довуд алайҳиссаломга темирни хамирдек юмшоқ қилиб берган эди. У киши темирни оловга солиб тобламасдан ҳам, болға билан урмасдан ҳам, нимани хоҳласалар, қўллари билан шуни ясай олар эдилар.)


He shall lead his people on the resurrection day, and bring them down to the fire; and evil the place to which they are brought. 	 (Биз «тушган жойи» деб таржима қилган сўз ояти каримада «сув ичгани тушган жойи» деган маънони англатувчи «ал-вардул мавруд» ибораси ила келган. Қавм бу дунёда Аллоҳ таолонинг амрини қўйиб, Фиръавнга эргашгани учун қиёмат куни ҳам унга эргашадилар.


Pharaoh said to the chiefs around him, "Surely this man is a skilful sorcerer. 	 У(Фиръавн) атрофидаги аъёнларига: «Албатта, бу ўта билимдон сеҳргардир.


When he came to it, a voice cried from the right of the watercourse, in the sacred hollow, coming from the tree: 'Moses, I am God, the Lord of all Being.' 	 Бас, қачонки унинг олдига етиб келганида, водийнинг ўнг томонидан, муборак жойдан, дарахтдан унга: «Эй Мусо, албатта, Мен, Ўзим, оламларнинг Робби Аллоҳдирман.


Do you not see how they wander aimlessly in every valley, 	 Уларнинг ҳар водийда дайдишини.


Indeed your Lord will judge between them on the Day of Resurrection concerning that about which they used to differ. 	 Албатта, Роббинг улар орасида қиёмат куни ихтилоф қилган нарсалари ҳақида ҳукм чиқарур.


O O Ye who believe: fear Allah and leave that which remainoth of usury if ye are believers. 	 Эй иймон келтирганлар! Агар мўмин бўлсангиз, Аллоҳга тақво қилинг ва рибонинг сарқитини ҳам тарк қилинг.


Say: "Allah knows best how long they stayed: with Him is (the knowledge of) the secrets of the heavens and the earth: how clearly He sees, how finely He hears (everything)! 	 Сен: «Уларнинг қанча қолганларини Аллоҳ яхши билгувчидир. Осмонлару ернинг ғайби Унга хосдир.


"And We shall remove from their breasts any sense of injury (that they may have), (So they will be like) brothers facing each other on thrones. 	 (Инсон қанчалик моддий роҳат-фароғатга эришмасин, кўнглида бир оз ғашлик бўлса, унга ўша роҳат-фароғат татимайди. Шунинг учун Аллоҳ таоло Ўз раҳмати ила жаннатга сазовор қилган тақводор бандаларининг дилларида ғашликлар, яъни, ҳиқду ҳасад, кўра олмаслик каби баъзи бир иллатлар бўлса, чиқариб ташлайди.)


Call with %s 	 %s билан қўнғироқ қилиш


God is Self-sufficient and Praiseworthy. 	 Шундай ҳам мақталган, ҳамду сано эгаси бўлган зотдир. Ўзидан бошқа ёрдамчига Унинг ҳожати бўлмаганидек, бировнинг мақтовига ҳам ҳожати йўқдир.)


And verily unto Us (belong) the End and the Beginning. 	 Албатта, ҳам охират ва ҳам бу дунё Бизникидир.


And (also) in yourselves. 	 Ва ўзларингизда ҳам.


It is He who created the heavens and the earth with reason, and the day He says [to something], ‘Be!’ it is. 	 Ва У ҳакийм ва хабардор Зотдир. (Аллоҳ таоло бутун борлиқни, жумладан осмонлару ерни ҳақ ила яратган Зот.


And yet from each ye eat flesh fresh and bring forth the ornaments that ye wear. 	 (Аллоҳнинг қудратини сув оламида ҳам яққол кўрса бўлади. Дарё-денгизларда Аллоҳнинг қудратига далолат қилувчи кўплаб оят-белгилар бўлиши турган гап.


And ornament of gold. 	 Ва зебу зийнату безакларни ҳам.


And ever is your Lord competent [concerning creation]. 	 Роббинг қодир бўлган Зотдир.


Allah knows those of you who slip away under shelter (of some excuse without taking the permission to leave, from the Messenger SAW). 	 Унинг ишига хилоф қиладиганлар ўзларига фитна етиши ёки аламли азоб етишидан ҳазир бўлсинлар. (Ушбу ояти кариманинг биринчи жумласи ҳақида уламолар уч хил фикр айтганлар.


We have sent down a Book to you which is blessed, so that people may apply their minds to its revelations, and the men of wisdom may reflect. 	 Ақл эгалари унинг оятларини тадаббур қилишлари ва эслашлари учундир. (Қуръон оятларидан ақлли киши эслатма олади)


If an evil-liver bring you tidings, verify it, lest ye smite some folk in ignorance and afterward repent of what ye did. 	 Бир хабарни эшитиши биланоқ, суриштирмай, бирор иш қилинса, кейин хабарнинг ёлғонлиги ёки хатолиги аён бўлса, ҳақиқатдан афсус-надоматга сабаб бўлади. Шунинг учун ҳам, Аллоҳ таоло «бир қавмга билмасдан мусибат етказиб қўйиб, қилганингизга надомат чекувчи бўлманглар», демоқда.)


He knows all that is in the heavens and earth and has power over all things' 	 (Ояти карима Аллоҳ таоло бандаларининг барча ишларидан очиқ-ойдин хабардор эканлигини шубҳага ҳеч ўрин қўймайдиган даражада баён қилмоқда. Ким махфий равишда кофирларни дўст тутса ҳам, билади.


Knower of the unseen." 	 (Қуръон Роббим отган энг кучли ҳақдир. Ҳаққа қарши чиқиб нима қиласизлар?)


And [mention] the man of the fish, when he went off in anger and thought that We would not decree [anything] upon him. 	 «Нун» балиқ дегани, Зуннун эса, балиқ эгаси дегани. Юнусни алайҳиссалом денгизда балиқ ютиб юборган, кейин қирғоққа келиб, Аллоҳнинг амри билан чиқариб ташланган.


All praise and thanks be to Allah. 	 Икковларининг мисоли баробарми?!


Then, when they had submitted, and he put his forehead down. 	 Икковлари таслим бўлиб, уни пешонасича ётқизганида.


Certainly some people asked about them before you and then came to disbelieve in them. 	 Сиздан олдин ҳар бир қавм уларни сўраган, сўнгра эса, уларга кофир бўлган эди.


If the Unbelievers should fight you, they would certainly turn their backs; then would they find neither protector nor helper. 	 Агар кофирлар сизлар билан урушганларида орқага қараб қочар эдилар, сўнгра ўзларига валий ҳам, нусрат бергувчи ҳам топмасдилар.


(Those who broke the Torah / Bible or changed its text – or those who called the Qur’an a fabrication / poetry.) 	 Улар ўзларига келган илоҳий китобларни тақсимлаб, бир қисмига иймон келтириб, бир қисмига иймон келтирмаган эдилар. Энди Қуръонни ҳам парча-парча қилиб, ўз фикрларига мос келганини олиб, тўғри келмаганини тарк этмоқчи бўлмоқдалар.)


They sought to stir up sedition already before, and turned things upside down for thee, until the truth came, and God's command appeared, though they were averse. 	 Батаҳқиқ, бундан аввал ҳам, улар ёқтирмасалар-да, ҳақ келиб, Аллоҳнинг иши устун бўлгунича, фитна қўзиб, сенга ишларни ағдар-тўнтар қилишар эди. (Яъни, мунофиқлар аввалдан фитначи бўлиб келганлар.


Say: "Are those equal, those who know and those who do not know? It is those who are endued with understanding that receive admonition. 	 Албатта, ақл эгаларигина эсларлар. (Аллоҳга куфр келтирган, Унга ибодат қилмаган, Унга бўйин эгмаган, кечалари Унинг розилигини йўлида бедор бўлмаган, охиратдан қўрқмаган, Робби раҳматидан умид этмаган одам, албатта, ушбу кечалари Аллоҳга ибодат қилган, Аллоҳнинг Ўзигагина сиғинган, Аллоҳ таолонинг розилигини топиш учун бедор бўлган, охиратдан қўрққан ва Робби раҳматидан умидвор кимсага тенг бўла олмайди.)


And who belieth the Good, 	 Ва гўзал(сўз)ни ёлғонга чиқарса.


For the like of it should the workers work. 	 Бас, амал қилгувчилар мана шунга ўхшаш нарса учун амал этсинлар.


And outpouring water. 	 Оқар сувлардадир.


That is comfort of the life of the world. 	 Аллоҳнинг ҳузурида эса, ҳуснли қайтар жой бор. («Шаҳват» сўзи урфда жинсий маънода ишлатиб келинади.


When Muslim women leave the lands of disbelief and migrate towards you, examine them; Allah knows more about their faith; so if you judge the women to be believers, do not send them back to the disbelievers; neither are they lawful for the disbelievers, nor are the disbelievers lawful for them; and give their disbelieving husbands what they had spent; and there is no sin upon you to marry them if you give them their bridal money; and do not continue the marriage with disbelieving women – and ask for what you had spent, and the disbelievers may ask for what they had spent; this is Allah’s command; He judges between you; and Allah is All Knowing, Wise. 	 Шунинг учун Аллоҳ таоло имтиҳон қилиб кўришни амр қилмоқда. Ушбу ояти карима тушгунча мусулмонлардан баъзилари мушрика хотинлари билан бирга яшаётган эдилар.


That is a remembrance unto the mindful. 	 Намоз ўша яхшиликларнинг гултожидир. Ушбу оятда оғир ва аҳамиятли ишларни қилишда, Аллоҳнинг амрига бўйсунишда, кўрсатган йўли ва йўллаган динида мустақийм туришдек масъулиятли ишда намоз ва яхшилик қилиш ила олдинга йўл очишга ундаш бор.)


Nay, but they are an insolent people. 	 Йўқ, улар туғёнга кетган қавмлардир!


When their brother Nuh (Noah) said to them: "Will you not fear Allah and obey Him? 	 Ўшанда уларга биродарлари Нуҳ деди: «У зотдан қўрқмайсизми?!


who give ear to the Word and follow the fairest of it. 	 Ана ўшалар, ҳа, ўшалар ақл эгаларидир. (Ушбу жумладан билинадики, одамлар икки тоифа–Аллоҳга ёки тоғутга ибодат этадиган бўлади.


People's deeds are of different degrees and your Lord is not unaware of what people do. 	 Ҳар кимга қилганларига яраша даража бордир. Ва Роббинг уларнинг қилаётган амалларидан ғофил эмасдир.


I will record what they say, and their killing the prophets unjustly, and I will say: Taste the chastisement of burning. 	 (Яҳудийлар доимо Аллоҳ таоло тўғрисида ёмон тасаввурда, ноҳақ ақидада бўлганлар. Улар мўътабар ҳисоблайдиган китобларида ҳам бу нарса ўз аксини топган.


Behold, he said to his people, "Will ye not fear (Allah)? 	 Ўшанда у қавмига: «Тақво қилмайсизми?!


Theirs shall be the Gardens of Eden, which the All Merciful has promised to His servants without their having seen them, and most surely His promise shall be fulfilled. 	 Роҳман Ўз бандаларига ғайбдан ваъда қилган адн жаннатларидир. Албатта, Унинг ваъдаси келгусидир.


Say thou: verily the guidance of Allah, --that is the guidance. 	 «Албатта, Аллоҳнинг ҳидояти ҳақиқий ҳидоятдир», деб айт.


But if they reject these things We shall entrust them to a people who will not deny. 	 Агар анавилар буларга куфр келтирсалар, батаҳқиқки, Биз уларга куфр келтирмайдиган қавмни вакил қилиб қўйганмиз.


When you encounter those who gossip about Our revelations, turn away from them, until they engage in another topic. 	 Оятлармизни (истеҳзо қилишга) шунғиётганларни кўрган чоғингда, то ундан бошқа гапга шунғигунларича улардан юз ўгир. Агар шайтон эсингдан чиқарган бўлса, эслаганингдан сўнг, золим қавмлар билан ўтирма!


They said: "By God, God has favoured you above us, for we have indeed been sinners." 	 Биз эса, хатокорлардан бўлдик», дедилар. (Оғалар бор ҳақиқатни эътироф қилдилар, хато қилганларини ҳам тан олдилар.)


That is the supreme triumph. 	 Яхши ишларни камроқ қилиб қолган мўминлар ҳам баҳолари пастлаб, жаннатнинг олий мартабаларига ета олмай қоладилар.)


and it is said, ‘Who will take him up?’ 	 Ва, қутқарувчи ким? деганда.


The likeness of him is as the likeness of a smooth stone whereon is dust; a heavy rain falleth upon it, and leaveth it bare. 	 Бас, кучли ёмғир ёғса, силлиқ бўлиб қоладир. Касб қилганларидан ҳеч нарсага қодир бўлмаслар.


They were blind and deaf in their pride, thinking themselves (to be the chosen nation of God) and thus safe from calamities. 	 (Яҳудийларнинг синов, ҳисоб-китоб бўлишига иймонлари йўқ эди. Улар шундай ўтиб кетишларига, амалларининг сарҳисобини бермасликларига қаттиқ ишонардилар.


Ibrahim said: verily Allah bringeth the sun from the east, then bring it thou from the west. 	 Бас, куфр келтирган лол қолди. Ва Аллоҳ золим қавмларни ҳидоятга солмас.


And the admixture of it is a water of Tasnim, 	 У(шароб)нинг аралашмаси «тасним»дандир.


Allah is the Turner, the Most Merciful. 	 Мазкур уч киши Каъб ибн Молик, Мирора ибн Робиъ ва Ҳилол ибн Умаййа ал-Воқифийлар мунофиқ эмас, балки чин мусулмон бўлганлар, лекин хато қилиб, Табук ғазотига бормай қолганлар.)


And Allah is All-Sufficient for His creatures' needs, All-Knower. 	 Ва Аллоҳ қамраб олувчи ва билувчи зотдир.


We strip it of the day, and lo! they are in darkness. 	 (Кечанинг кириш терини шилиб олишга ўхшатилмоқда. Тери аста-аста шилиб олинганидек, кундуз ҳам ундан ажратиб олинади.)


When Musa said to his family: Surely I see fire; I will bring to you from it some news, or I will bring to you therefrom a burning firebrand so that you may warm yourselves. 	 Мусо ўз аҳлига: «Аниқки, мен бир олов кўрдим. Тезда мен сизларга ундан бирор хабар ёки исинишингиз учун бир тутам чўғ келтираман», деганини эсла.


DESTROYED WILL BE the hands of Abu Lahab, and he himself will perish. 	 Абу Лаҳабнинг икки қўли ҳалок бўлсин, ҳалок!


For every man, that Day, will be a matter adequate for him. 	 У кунда улардан ҳар бир шахсни овора қилувчи ўз иши бор.


And if they would betray thee, they betrayed Allah before, and He gave (thee) power over them. 	 Агар сенга хиёнат қилишни истасалар, батаҳқиқ, бундан олдин Аллоҳга хиёнат қилган эдилар. Бас У уларга қарши имкон топди.


To Him belongs all that is before us, behind us, and in between. 	 (Яъни, эй Муҳаммад, бизда ўзимизча тушавериш ихтиёри йўқ. Қачонки амр қилсагина, ҳузурингга тушамиз.


Say: You will not be questioned as to what we are guilty of, nor shall we be questioned as to what you do. 	 Сен: «Сизлар биз қилган жиноятдан сўралмассиз, биз эса сиз қилган амалдан сўралмасмиз», деб айт.


Are they waiting to see if the angels come to them, or thy Lord (Himself), or certain of the signs of thy Lord! the day that certain of the signs of thy Lord do come, no good will it do to a soul to believe in them then if it believed not before nor earned righteousness through its faith. 	 Улар фаришталар келишини, ё Роббингнинг келишини ёки Роббингнинг баъзи оятлари келишини кутмоқдалар, холос. Роббингнинг баъзи оятлари келган кунида ҳеч бир жонга, олдин иймон келтирмаган ёки иймонида яхшилик касб қилмаган бўлса, иймони наф бермас.


It is He who has sent down water from the sky in a known measure by which He has given life to the dead earth. 	 У зот осмондан ўлчов ила сув туширди. Бас, Биз у(сув) ила ўлик юртни тирилтирдик.


but We know that some of you will cry lies. 	 Ва, албата, Биз сизларнинг ичингизда ёлғонга чиқарувчилар борлигини билиб турамиз.


Then verily on the Day of Judgment ye shall be raised up. 	 Сўнгра, албатта, сизлар қиёмат куни қайта тирилтирилурсизлар.


And it is He Who perfectly created the heavens and the earth; and when He will say “Be” on the Day (of resurrection) to all the extinct things, it will happen immediately; His Word is true; and it will be His kingship on the day when the Trumpet is blown; All Knowing of all the hidden and the revealed; and He only is the Wise, the Aware. 	 Бошқа гап-сўз ёки тахминлар ҳаммаси бекор. Ушбуларни яратган Зот учун қиёматни қоим қилиб, ҳамма одамларни ўз ҳузурида жамлаб, ҳисоб-китоб қилиши ва мукофот ёки жазо бериши жуда ҳам осондир.


(As for) those who do not believe in Allah's communications, surely Allah will not guide them, and they shall have a painful punishment. 	 Албатта, Аллоҳнинг оятларига иймон келтирмайдиганларни Аллоҳ ҳидятга солмас ва уларга аламли азоб бордир.


Have patience Allah is with those who are patient. 	 Бу оддий бандаларга итоат ҳақидагаи гап. Энди оламларнинг яратгувчиси ва тадбирини қилгувчисига, у зотнинг танлаб олган охирги Пайғамбари Муҳаммадга (с. а. в.) бўладиган итоат қанчалар улуғ эканини, қанчалик муваффақиятлар гарови эканини ўзимиз билиб олаверишимиз керак.)


and the mountains as pegs? 	 Ва тоғларни қозиқ (қилиб қўймадикми?).


We bestow Our Mercy on whom We will, and We never waste the wage of therighteous. 	 Ўз раҳматимизни, кимни хоҳласак, ўшанга муяссар этурмиз ва гўзал амал қилувчиларнинг ажрини зое қилмасмиз.


When thou recitest the Koran, We place between thee, and those who do not believe in the world to come, a curtain obstructing, 	 Қачон Қуръон қироат қилсанг, сен билан охиратга иймон келтирмайдиганлар орасида кўринмас парда қилурмиз. (Ана ўша кўринмас парда уларни Қуръонга ишонишдан тўсиб туради.)


It would be their guerdon and their destination. 	 У (жаннат) улар учун мукофот ва қайтиш жойидир.


It will be the fierce flame 	 Албатта у(жаҳаннам) кучли алангадир.


Aye whosoever keepeth his covenant and feareth Allah--then verily Allah loveth the God-fearing. 	 Балки ким аҳдига вафо қилса ва тақводор бўлса. Бас, Аллоҳ тақводорларни хуш кўради.


Then the people came toward him, hastening. 	 Улар у томон шошиб, бир-бирларини туртиб кела бошлади. (Мушриклар Иброҳим алайҳиссалом томон шошиб-пишиб, тезроқ бориш учун бир-бирларини туртишиб-суришиб етиб келишди.)


Thus do we recompense the wrongdoers." 	 Золимни шундай жазолаймиз», дедилар. (Яъни, бизнинг қонун-қоидамиз бўйича, ўғирланган нарса кимнинг юкидан чиқса, ўша одам жазоланади, дедилар.)


the unbelievers which none can prevent. 	 Кофирлар устига. У(азоб)ни даф қилувчи йўқдир.


Originator of the heavens and the earth, Knower of the sensible and the Unseen, You will judge between Your servants concerning that about which they used to differ.’ 	 Ғойиб ва ошкорни билгувчи зот! Сенинг Ўзинг бандаларнинг орасида улар ихтилоф қилиб юрган нарсаларда ҳукм қилурсан», деб айт.


And it is due Unto the poor Muhajirs who have been driven forth from their homes and their substance, seeking grace from Allah and His goodwill and succouring Allah and His apostle. 	 Фақир муҳожирларгаки, улар ўз диёрларидан ва мол-мулкларидан жудо қилинган эдилар, (улар) Аллоҳдан фазл ва Унинг розилигини умид қилулар. Аллоҳга ва Унинг Расулига ёрдам берурлар.


for them awaits a known provision, 	 Ана ўшаларга, ўзларига маълум ризқ бордир.


Do you not exercise your reason? 	 Ақл юритмайсизларми?!


And that Our host, they verily would be the victors. 	 Ва, албатта, Бизнинг лашкаримизгина ғолиб бўлиши ҳақида.


This is because their Noble Messengers used to bring clear proofs to them, in response they said, “What! 	 Бунинг боиси шундаки, уларга Пайғамбарлари ойдин далиллар билан келардилар, улар бўлса, бизни башар ҳидоятга бошлайдими, деб куфрга кетардилар ва (ҳақдан) юз ўгирардилар.


Glory be to your Lord: the Lord of Glory is far above what they attribute to Him. 	 Сенинг Роббинг, иззат Робби улар қилган васфдан покдир.


It is Allah who has created the seven heavens, and of the earth their like, and the Command descends between them so that you know Allah is powerful over all things, and that Allah encompasses everything in knowledge. 	 Уларнинг орасидан У зотнинг амри тушадир. Аллоҳ ҳар бир нарсага қодир эканини ва, албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсани Ўз илми ила ўраб олганини билишингиз учун.


In this there is evidence (of the truth) for the people who (carefully) think. 	 Албатта, бунда тафаккур қиладиган қавмлар учун оят-белгилар бордир.


He has sent down the Book to you with truth, which fulfils [the predictions] in the Scriptures that preceded it: He sent down the Torah and the Gospel 	 У сенга китобни ҳақ ила ўзидан аввалги нарсани тасдиқловчи қилиб туширди ҳамда Таврот ва Инжилни туширди.


So give the relative his right, as well as the needy and the traveler. 	 Бас, қариндошга, мискинга ва йўл ўғлига ҳаққини бер. Ана шу Аллоҳнинг юзини ирода қилганлар учун хайрлидир.


She started towards him, and he would have succumbed to her, if he had not seen a sign from his Lord -- We did this in order to keep evil and indecency away from him, for he was truly one of Our chosen servants. 	 У ҳам, агар Роббининг бурҳон-ҳужжатини кўрмаганида, (хотинга) интилар эди. Ундан ёмонлик ва фаҳш ишларни узоқлаштириш учун шундай қилдик.


Those before them said the same, but what they earned did not help them; 	 Батаҳқиқ, буни улардан аввалгилар ҳам айтган эдилар. Бас, уларнинг қилган касблари ўзларига асқотмади.


Those who believe, and have emigrated, and have struggled in the way of God with their possessions and their selves are mightier in rank with God; and those -- they are the triumphant; 	 Иймон келтириб, ҳижрат қилганлар ва Аллоҳнинг йўлида моллари ва жонлари билан жиҳод қилганларнинг даражалари Аллоҳнинг ҳузурида жуда улуғдир. Ана ўшалар ютуққа эришувчилардир.


and some faces on that Day will be gloomy, 	 Ва у кунда бор тиришиб-буришган юзлар.


And past child-bearing women who have no hope of wedlock-- upon them it is no fault that they lay aside their outer garments, not flaunting their adornment. 	 Аёллардан (кексайиб) ўтириб қолганлари, никоҳни умид қилмайдиганларига зийнатларини кўз-кўз қилмаган ҳолда кийимларини қўйишларида гуноҳ йўқдир. Иффат талабида бўлсалар, ўзлари учун яхшидир.


And as for those who emigrated for the Cause of Allah, after suffering oppression, We will certainly give them goodly residence in this world, but indeed the reward of the Hereafter will be greater, if they but knew! 	 Зулмга дучор бўлганларидан сўнг Аллоҳнинг йўлида ҳижрат қилганларни бу дунёда, албатта, гўзал (жойга) жойлаштирурмиз. Ва охират ажри каттароқдир, агар биладиган бўлсалар.


And certainly We have made the Quran easy for remembrance, but is there anyone who will mind? 	 Дарҳақиқат, Биз Қуръонни зикр учун осон қилдик. Бас, зикр қилувчи борми?!


What is the matter with them? Why do they not believe? 	 Нима бўлган уларга, иймон келтирмаслар?!


And they set up rivals to God, in order to lead away from His path. 	 Бас, албатта, борадиган жойингиз дўзахдир», деб айт! (Одамларни Аллоҳнинг йўлидан адаштириб, ўзингиз айтган йўлга юргизиб, гапингизни қилдириб, ўзингизча ҳузурланяпсизми?


Why should I not worship Him who has originated me and to whom you shall all be returned? 	 Менга нима бўлибдики, ўзимни яратган зотга ибодат қилмайин?! Унгагина қайтарилурсизлар.


For We are about to send down to you a message of considerable gravity. 	 Албатта, Биз устингга оғир сўзни ташлармиз.


Truly, Allah has judged between (his) Servants!" 	 Бу ерда у дунёдагига ўхшаб катта-бошлиқ ёки заифлигига қараб эмас, қилган амалига қараб ҳукм чиқарилар экан. Биз ҳам куфр келтирдик, сиз ҳам куфр келтирдингиз ва қилганимизга яраша ҳаммамиз жазоимизни олдик.


Then he becomes of those who believe, and advise one another to patience, and advise one another to kindness. 	 Сўнгра иймон келтирганлар ва бир-бирини сабрга, меҳр-шафқатга чақирганлар бўлса.


And indeed in cattle is a lesson for you; We provide you drink from what is in their bellies – pure milk from between the excretion and the blood, palatable for the drinkers. 	 Чорва ҳайвонларида ҳам сиз учун, албатта, ибрат бордир. Биз сизларни уларнинг қорнидан, гўнг ва қон орасидан ичувчилар (томоғи)дан осон ўтувчи соф сут ила суғорамиз.


Surely Allah takes good count of everything. 	 ( Исломдаги саломлашиш энг гўзал ва энг маъноли саломлашишдир. Исломда танигангаю танимаганга салом бериш суннатдир.


So We saved him and those with him in the Ark, and We drowned those who rejected Our revelations. 	 Сўнг Биз уни ва у билан бирга бўлганларни кемада қутқардик ва оятларимизни ёлғонга чиқарганларни ғарқ қилдик.


And unto each We have appointed heirs of that which parents and near kindred leave; and as for those with whom your right hands have made a covenant, give them their due. 	 (Яъни, ҳар бир одамнинг қариндошлари меросхўри бўлади. У ота-онаси ва қариндошларидан мерос олганидек, ундан ҳам болалари ва қариндошлари мерос олади.


You will not be blamed if you make a mistake, you will be held accountable only for what in your hearts you have done intentionally. God is forgiving and merciful. 	 Билмасдан қилган хато нарсангиз учун сизга гуноҳ йўқ. Аммо дилдан қасд қилган бўлсангиз, Аллоҳ ўта мағфиратли ва ўта раҳмли зотдир.


This is part of God's blessing to us and the people, but most people do not give thanks. 	 (Юсуф (а. с.) бу сўзлари билан куфрни тарк этибгина қолмай, ҳидоят, иймон йўлига юриш зарурлигини ҳам қамоқдаги шерикларига англатмоқдалар. Уларни куфр миллатини ташлаб, иймон миллатига эргашишга даъват қилмоқдалар.)


This is a commemoration. 	 Бу эслатмадир.


But then Allah seized them for their sins, and they had no defender against Allah [’s punishment]. 	 Бас, Аллоҳ ўшаларни гуноҳлари сабабли тутди. Уларга Аллоҳдан ўзга бир сақловчи бўлмади.


These towns-- We relate to you some of their stories, and certainly their apostles came to them with clear arguments, but they would not believe in what they rejected at first; thus does Allah set a seal over the hearts of the unbelievers 	 Биз сенга ана ўша қишлоқларнинг хабарларини қисқа қилиб айтиб бермоқдамиз. Батаҳқиқ, уларга Пайғамбарлари очиқ-ойдин ҳужжатлар билан келдилар.


Verily the vilest of beasts with Allah are the deaf and dumb who understand not. 	 Аллоҳнинг ҳузурида ҳайвоннинг энг ёмони, албатта, кару соқов бўлиб, ақл ишлатмайдиганлардир.


Moses said, ‘My Lord knows best who brings guidance from Him, and in whose favour the outcome of that abode will be. 	 Ва Мусо: «Роббим Ўз ҳузуридан ким ҳидоят келтирганини ҳам, охират диёри оқибати кимга бўлишини ҳам яхши билгувчи зотдир. Албатта, золимлар нажот топмаслар», деди.


A Message to be delivered! 	 Бу буюк Пайғамбарларнинг ҳар бирларининг бошларига иймон йўлида, дину диёнат йўлида қанчадан-қанча кулфатлар ёғилган.


And they will have a painful punishment. 	 Муҳаммад алайҳиссалом Пайғамбар этиб юборилганларидан сўнг, мазкур манфаатлардан маҳрум бўлишдан қўрқиб, у киши ҳақидаги ҳақиқатни беркитдилар», дедилар.)


Indeed Satan is disobedient to the All-beneficent. 	 Албатта, шайтон Роҳманга осий бўлгандир.


See the kind of examples they invent for you! 	 Улар сенга қандай мисол келтирганларига назар сол!


Those who disbelieve say: "This (the Quran) is nothing but a lie that he (Muhammad SAW) has invented, and others have helped him at it, so that they have produced an unjust wrong (thing) and a lie." 	 Куфр келтирганлар: «Бу (Қуръон) уйдирмадан бошқа нарса эмас. Уни ўзи уйдириб олди ва бунда унга бошқа қавмлар кўмак бердилар», дедилар.


And certainly he saw him in another descent, 	 Ва дарҳақиқат, уни бошқа сафар кўрди.


How can there be a covenant with Allah and with His Messenger for the Mushrikun (polytheists, idolaters, pagans, disbelievers in the Oneness of Allah) except those with whom you made a covenant near Al-Masjid-al-Haram (at Makkah)? 	 Қандай қилиб мушрикларга Аллоҳнинг ҳузурида ва Унинг Расулининг ҳузурида аҳд бўлсин?! Магар сиз билан Масжидул Ҳаром олдида аҳдлашганлар, сизга нисбатан мудом мустақим турсалар, сиз ҳам мустақим туринг.


Towards Him is your destination. 	 Қайтиш Унинг Ўзигагинадир.


So when the governor saw his shirt torn from behind, he said, “Indeed this is a deception of women; undoubtedly the deception of women is very great.” 	 Эр унинг кўйлагини орт томонидан йиртилганини кўрган пайтда: «Албатта, бу (иш) сиз хотинларнинг макрингиздир. Албатта, сиз хотинларнинг макри жуда зўрдир.


And if there is a party of you who believe in the Message I have been sent with, and a party who believe not, be patient till God shall judge between us; He is the best of judges.' 	 Чунки муомала ишларида Аллоҳнинг буйруғини адо этмай, бошқанинг амрини бажаришдан, ўлчов ва тарозудан уриб қолиб, бировларнинг ҳаққини ейишдан қайтаришлари шунга далолат қилмоқда. Бу ва бу каби, Аллоҳ йўриқларини четлаб, бошқа йўлга юриш Аллоҳ таоло ер юзини ислоҳ қилиб қўйганидан кейин уни бузишдан иборат эканига ишора этиб: «ва ер юзида унинг ислоҳидан кейин бузғунчилик қилманг», демоқдалар.)


(Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him – is a mercy unto mankind.) 	 Модомики улар истиғфор айтар эканлар, Аллоҳ уларни азобламас.


But the Messenger (Muhammad SAW) and those who believed with him (in Islamic Monotheism) strove hard and fought with their wealth and their lives (in Allah's Cause). 	 (Булар мунофиқларга ўхшаб молу дунёга берилиб, унинг кетиб қолишидан қўрқиб, бахиллик қилмадилар. Топганларини Аллоҳнинг йўлидаги жиҳодга сарфладилар.


Thereat the magicians fell down prostrating. They said, ‘We have believed in the Lord of Aaron and Moses!’ 	 Бас, сеҳргарлар: «Ҳорун ва Мусонинг Роббига иймон келтирдик», деб саждага ташландилар.


The Lord asked, "Moses, what made you attend your appointment with Me before your people?" 	 Эй Мусо, сени қавмингдан нима илгарилатди?


Said Moosa, “If I ask you anything after this, do not stay with me; indeed your condition from me is fulfilled.” 	 У: «Агар бундан кейин сендан яна бир нарсани сўрасам, мен билан биродарлик қилмай қўявер. Батаҳқиқ, мен тарафимдан узр (қабули)ни охирига етказдинг», деди.