How can you disbelieve when the verses of Allah are recited to you and His Messenger is among you! 	 Аллоҳнинг оятлари сизга тиловат қилиниб турган бўлса-ю, Унинг Расули ичингизда бўлса-ю, қандай қилиб куфр келтирасиз?!


Yet do the unbelievers dispute with falsehood, that they may rebut thereby the truth. 	 Куфр келтирганлар эса, ботил ила мунозара қилиб, у билан ҳақни енгмоқчи бўлурлар.


There is no Allah save Him. 	 Улар инсоният тарихининг маълум бир даври учун масъул бўлганлар.


ShAll Persons enjoying such bliss be like Unto those who are abiders in the Fire and are given to drink boiling water so that it mangleth their entrails? 	 Ўшалар оташда мангу қолувчи ва ўта қайноқ сув ила суғорилиб, ичаклари титилиб кетган кимсага ўхшайдиларми?


This day [all] good foods have been made lawful, and the food of those who were given the Scripture is lawful for you and your food is lawful for them. 	 Афийфа мўминалар ва сиздан олдин китоб берилганлардан бўлган афийфалар ҳам, агар иффатли бўлган ҳолингизда, зинокор бўлмай ва ўйнаш тутмай маҳрларини берсангиз, сизга ҳалолдир. Ким иймонни инкор қилса, унинг амали бехуда кетадир ва охиратда у зиён кўрувчилардан бўладир.


Among His signs is this: He sends out the winds bearing good news so that He may make you taste His mercy, and ships sail at His command, so that you may seek His bounty, and be grateful. 	 Одатда, ёмғирдан олдин эсадиган шамол ёмғирга интизор бўлиб турганлар учун хушхабарчи бўлади. Дарҳақиқат, ўша шамол бандалар Аллоҳнинг раҳматидан тотишлари учун зарур бўлган ёмғирли булутларни олиб келаётган бўлади.


And when you deliver to them their property, take witnesses over them; God suffices for a reckoner. 	 Уларга ўз молларини топшираётганингизда гувоҳлар келтиринг. Ҳисобчиликка Аллоҳнинг ўзи кифоя қилур.


The inmates of the Fire will call out to the inhabitants of paradise, ‘Pour on us some water, or something of what Allah has provided you.’ 	 Дўзах эгалари жаннат эгаларига: «Бизга ҳам сувдан ёки Аллоҳ сизга ризқ қилиб берган нарсадан тўкинглар», деб нидо қиларлар.


Nay, but those who disbelieve in the Hereafter are (themselves) in a torment, and in far error. 	 Йўқ! Охиратга иймон келтирмайдиганлар азобда ва йироқ залолатдадирлар.


surely you are at variance (about the Hereafter); 	 Албатта, сиз ихтилофли гапдасиз.


So his example is like that of the dog: if you chase him, he pants, or if you leave him, he [still] pants. 	 Бас, унинг мисоли худди бир итга ўхшайди, уни ҳайдасанг ҳам, тилини осилтириб тураверади, тек қўйсанг ҳам, тилини осилтириб тураверади.


Verily, Allah is Ever Most Courteous, WellAcquainted with all things. 	 Қуръон оятларини ва Пайғамбарнинг (с. а. в.) ҳикматли ҳадисларини унутмасликка, уларни эслаб, англаб, ўрганиб, сўнг амал қилишга буюрилмоқдалар.)


Those who repent, those who worship, those who praise, those who journey, those who kneel, those who bow down, those who advocate righteousness and forbid evil, and those who keep God’s limits—give good news to the believers. 	 Ва мўминларга хушхабар бер! (Бу ояти каримада мўмин кишининг бир неча сифатлари зикр қилинмоқда, агар уларда бу сифатлар мавжуд бўлса, мўминлик шарафига эришадилар ва Пайғамбаримиз (с. а. в.) берадиган хушхабарга ҳақли бўладилар.)


But if you turn away as you did before, God will make you suffer a painful torment. 	 Фармонга итоат қилиб буйруқни бажарсангиз, яхшилар сафидан ўрин оласиз, яхши ажрларга эга бўласиз. Аммо аввалги сафаргидек, ортингизга қараб қочсангиз, Аллоҳ сизни аламли азоб ила азоблайди, деди.)


As such, We have sent you forth to a nation before whom others have passed away in order that you recite to them what We have revealed to you. 	 Шундай қилиб, сени ўзларидан олдин ҳам умматлар ўтган бир умматга уларга ўзингга ваҳий қилган нарсамизни тиловат қилиб беришинг учун юбордик.


They are the ones who shall have nothing in the Hereafter except Fire. 	 Ана ўшаларга охиратда дўзах оловидан бошқа ҳеч вақо йўқдир.


When comes the help of God, and victory, 	 Вақтики, Аллоҳнинг нусрати ва фатҳ келса...


How, then, can you turn away? 	 Нима учун бир эмас, икки эмас ёки тўрт эмас, айнан уч қават? Шунинг ўзи Аллоҳ таолонинг ваҳдониятига далил эмасми?)


For them will be a drink of scalding water and a painful punishment because they used to disbelieve. 	 Улар, агар ўхшатиш жоиз бўлса, хўжайинни алдаб, ўйин-кулгу қилиб юрган хизматчига ўхшайдилар. Балки улардан ҳам баттардирлар.)


with which their skins and entrails will fuse, 	 У билан қоринларидаги нарсалар ва терилари эритилади.


This is a warner, of the warners of old. 	 Бу аввалги огоҳлантирувчилар каби бир огоҳлантирувчидир. (Огоҳ бўлинглар: аввалги огоҳлантирувчиларга душман бўлганларнинг куни сизларнинг бошингизга тушиб қолмасин!)


So its expiation is the feeding of ten needy people from the average of that which you feed your [own] families or clothing them or the freeing of a slave. 	 Ким топа олмаса, бас, уч кун рўза тутсин. Ана ўша, агар қасам ичган бўлсангиз, қасамингизнинг каффоратидир.


Remember the Day whereon He shall assemble you, the Day of Assembly; that shall be the Day of Mutual Loss and Gain. 	 Ким Аллоҳга иймон келтирса ва солиҳ амаллар қилса, унинг гуноҳларини кечирур ва остидан анҳорлар оқиб турган жаннатларга киритур. Унда абадул-абад қолурлар.


Have ye then no sense? 	 Наҳотки ақл юритмасангиз?


The faithless among the Children of Israel were cursed on the tongue of David and Jesus son of Mary. 	 (Довуд ва Ийсо алайҳиссаломлар Бани Исроилни исёни ва тажовузкорлиги учун лаънатлаган эдилар. Аслида, ҳидоятга бошлаш учун, Аллоҳ томонидан раҳмат бўлиб келган Пайғамбар бўлар-бўлмас ишга бир қавмни лаънатлайвермайди.


Ask them about the town which was by the sea and what befell its people when they broke the Sabbath. 	 Улардан денгиз соҳилида бўлган қишлоқ ҳақида, шанба кунида ҳаддан ошганлари, шанбалик кунларида балиқлари очиқ келиб, шанбалик қилмаган кунлари келмагани ҳақида сўра. Қилган фосиқликлари туфайли уларни шундай синаймиз.


And He brought down those of the People of the Book who supported them from their fortresses and cast terror in their hearts; some you slew, some you made captive. 	 Ва У зот уларга ёрдам берган аҳли китоблардан бўлганларни қўрғонларидан туширди ва қалбларига қўрқинч солди. Бир гуруҳини ўлдирурсизлар ва бир гуруҳини асир олурсизлар.


One of them said: 'No, do not kill Joseph, if you do anything, cast him into a dark pit, a traveler will pick him up' 	 Агар бирон иш қилмоқчи бўлсангиз, уни қудуқнинг қаърига ташланглар, баъзи йўловчилар олиб кетади», деди. (Акалар гапни бир жойга қўйиб, режани амалга ошириш учун ҳаракатга тушдилар.


There is no blame on the weak nor on the sick nor on those who have nothing to enable them to join (the struggle in the Way of Allah) if they stay behind provided that they are sincere to Allah and to His Messenger. 	 Заифҳолларга, беморларга ва сарф-харажат қиладиган нарса топа олмаётганларга, Аллоҳга ва Расулига ихлосли бўлсалар, насиҳат қилсалар, гуноҳ йўқ. Чиройли амал қилувчиларни айблашга йўл йўқ.


And he entered his garden, wronging himself; he said, 'I do not think that this will ever perish; 	 У ўз боғига кирар экан, ўзига зулм қилган ҳолида: «Мен буни ҳеч қачон йўқ бўлмар, деб ўйлайман.


So they will be thrown in Hell. 	 Шаҳватга эргашган залолатга юз буради. Залолатга кетганга эса, ҳалокат етади.)


His is the Pride in the heavens and earth. 	 Осмонлару ердаги улуғлик Уникидир.


So which of the favors of your Lord would you deny? - 	 Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!


"Our Lord! Bring us out of this; if ever we return (to evil), then indeed we shall be Zalimun: (polytheists, oppressors, unjust, and wrong-doers, etc.)." 	 Эй Роббимиз, бизни бу (дўзах)дан чиқаргин, агар яна (эски ҳолимизга) қайтсак, бас, албатта, золимлардан бўлурмиз«, дерлар.


Have they not travelled in the earth and seen how was the end of those who were before them? 	 Ахир улар ер юзида юриб, ўзларидан олдин ўтганларнинг оқибати қандай бўлганига назар солмайдиларми?! Ўшалар улардан кўра қувватлироқ ва ер юзида асарлари кўпроқ бўлган эдилар.


And it will be said to them, “Where are those you used to worship?” 	 Ва уларга: »Аллоҳдан ўзга ибодат қилиб юрган нарсаларингиз қани?!


Surely, in this is a proclamation to a worshiping nation. 	 Албатта, бу(Қуръон)да ибодат қилгувчи қавм учун етарли ўгит бордир.


And grapes and fodder, 	 Ва узум ва кўкларни ҳам.


I will turn away from My communications those who are unjustly proud in the earth; and if they see every sign they will not believe in It; and if they see the way of rectitude they do not take It for a way, and if they see the way of error. they take it for a way; this is because they rejected Our communications and were heedless of them. 	 Энди ер юзида ноҳақдан мутакаббирлик қилаётганларни, барча оятларни кўрсалар ҳам, уларга иймон келтирмаётганларни, тўғрилик йўлини кўрсалар ҳам, уни ўзларига йўл тутмаётганларни, агар адашув йўлини кўрсалар, уни ўзларига йўл тутаётганларни Ўз оятларимдан бураман. Бундай бўлиши уларнинг оятларимизни ёлғонга чиқаришлари ва улардан ғофил бўлишлари сабабидандир.


"For Allah, He is my Lord and your Lord: so worship ye Him: this is a Straight Way." 	 Аллоҳ менинг отам, деган эмаслар. Демак, Аллоҳ таоло бошқа бандаларга Робб бўлгани каби, Исога алайҳиссалом ҳам Роббдир.


But they are a people who equate. 	 Йўқ, улар ўзлари тенглаштирадиган қавмдирлар.


And We said, "O Adam, dwell, you and your wife, in Paradise and eat therefrom in [ease and] abundance from wherever you will. But do not approach this tree, lest you be among the wrongdoers." 	 Ва: "Эй Одам, сен ўз жуфтинг ила жаннатда маскан топ. Унда нимани хоҳласаларингиз, енглар, ош бўлсин ва мана бу дарахтга яқин келманглар, бас, у ҳолда золимлардан бўласизлар", дедик.


But she pointed to him. 	 Улар: «Бешикдаги гўдак ила қандай гаплашамиз?!» дедилар. (Бешикдаги бола ҳеч қачон гапирмайди.


As for those who deny the truth and debar others from God's path and from the Sacred Mosque which We set up for all people, natives and strangers alike, and all who seek to profane it by evil-doing -- We shall make them taste a painful punishment. 	 Куфр келтирганлар ва Аллоҳнинг йўлидан ҳамда ерли ва четдан келган одамлар учун баробар қилиб қўйганимиз Масжидул Ҳаромдан тўсганларга ва у ерда ким зулм ила янглиш йўлга бурилишни ирода қилса, унга аламли азобни тоттирамиз.


But when it is said to them, "Beware of what is before you and what is behind you; perhaps you will receive mercy... " 	 Уларга: «Олдингиздаги нарсадан ва ортингиздаги нарсадан қўрқинг. Шояд раҳм қилинсангиз», дейилса.


Say thou: verily those who fabricate a lie against Allah shall not fare well. 	 Сен: «Албатта Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқиганлар нажот топмаслар», деб айт.


Only God is the best Protector. His mercy is far greater than that of others." 	 Аллоҳнинг Ўзи энг яхши муҳофазачи ва Унинг Ўзи раҳмлиларнинг энг раҳмлигидир», деди.


He who believes in Allah and does good deeds, Allah willacquit him of his evil deeds and admit him to Gardens underneath which rivers flow, where he shall live for ever. 	 Арабча «тағобун» «ғибн» сўзидан олинган бўлиб, баҳонинг пастлашини билдиради. Қиёмат куни кофирлар иймонни тарк қилганлари учун баҳолари пастлаб, дўзахга равона бўладилар.


Exalted is Allah far above the things they associate with Him! 	 Аллоҳ улар келтираётган ширкдан пок бўлди.


They wish that you would disbelieve. 	 Ва сизларнинг кофир бўлишларингизни хоҳларлар.


This is nothing but a Reminder to the worlds, 	 У (Қуръон) оламларга эслатмадан бошқа нарса эмас.


Allah knows best what is in their hearts. 	 Уларнинг дилларида нима борлигини Аллоҳ яхши биладир. Акс ҳолда, мен, албатта, золимлардан бўлиб қоламан», деди.


Alif-Lam-Mim-Sad. 	 Миим. Соод.


This is what you were promised, (it is) for every one who turns frequently (to Allah), keeps (His limits); 	 Бу сизга ваъда қилинган нарсадир. Ҳар бир сертавбага ва сақловчига.


And when she was delivered of her, she said: 'Lord, I have given birth to her, a female' Allah knew of what she had given birth the male is not like the female 'and I have called her Mary. 	 Уни (Марямни) туққан чоқда: «Эй Роббим, мен буни қиз туғдим-ку!!» деди. Ҳолбуки, Аллоҳ нима туққанини яхши билади.


The day when they will emerge [from their graves], nothing about them will be hidden from Allah. 	 Ўша кунда улар зоҳир бўлурлар. Аллоҳга улардан бирон нарса махфий қолмас.


Say, “Whoever is hostile to Gabriel—it is he who revealed it to your heart by God’s leave, confirming what preceded it, and guidance and good news for the believers.” 	 Жиброилга душман бўлганларга айт, албатта у(Қуръон)ни сенинг қалбингга Аллоҳнинг изни билан, ўзидан олдингини тасдиқловчи ва мўминлар учун ҳидоят ва башорат қилиб туширди. («Жиброилга душман бўлганлар»–яҳудийлардир.


O ye who believe! when ye meet the Unbelievers in hostile array, never turn your backs to them. 	 Эй иймон келтирганлар, куфр келтирганларга яқинлашиб, юзма-юз келганингизда уларга орқа ўгирмангиз.


Invisible 	 Кўринмайдиган


And when Our signs are recited to them, clear signs, thou recognisest in the faces of the unbelievers denial; wellnigh they rush upon those who recite to them Our signs. 	 Уларга очиқ-ойдин оятларимиз тиловат қилинаётганида, куфр келтирганларнинг юзларида инкорни кўрурсан. Улар ўзларига оятларимизни тиловат қилиб бераётганларга чанг солишга оз қолурлар.


your companion has neither strayed nor is he deluded; 	 Сизнинг биродарингиз адашгани ҳам, йўлдан озгани ҳам йўқ.


Say (unto them, O Muhammad): Then bring a scripture from the presence of Allah that giveth clearer guidance than these two (that) I may follow it, if ye are truthful. 	 Сен: «Агар ростгўйлардан бўлсангиз, Аллоҳнинг ҳузуридаги у иккисидан кўра тўғрироқ бир китоб келтиринг, мен унга эргашаман», дегин.


Have some fear of God." 	 Мени хор қилманглар», деди.


And by the moon as it follows it (the sun); 	 Унинг ортидан келадиган Ой билан қасам.


(And tell them that) We never sent a Messenger but that he should be obeyed by the leave of Allah. 	 Қайси бир Пайғамбарни юборган бўлсак, Аллоҳнинг изни ила фақат итоат қилиниши учун юборганмиз.


The month of Ramadan is the month in which the Koran was sent down, a guidance for people, and clear verses of guidance and the criterion. 	 Рамазон ойики, унда одамларга ҳидоят ҳамда ҳидояту фурқондан иборат очиқ баёнотлар бўлиб, Қуръон туширилгандир. Сиздан ким у ойда ҳозир бўлса, рўзасини тутсин.


The Jews say: 'The Hand of Allah is chained' Their own hands are chained! 	 Яҳудийлар: «Аллоҳнинг қўли боғлиқдир», дедилар. Қўллари боғлсин уларнинг.


Say, "Praise to Allah "; but most of them do not reason. 	 Уларнинг кўплари ақл юритмаслар. (Мушрикларга тиллари билан ўзларига қарши далил айтдирган Аллоҳга ҳамдлар бўлсин.)


For that is Allah, your Lord, the Truth. 	 Бас, мана шу Аллоҳ сизнинг ҳақ Роббингиздир.


Those that lower their voices in the presence of Allah's Messenger,- their hearts has Allah tested for piety: for them is Forgiveness and a great Reward. 	 Албатта, Расулуллоҳнинг ҳузурида овозларини пастлатганлар, ана ўшалар Аллоҳ қалбларини тақвога имтиҳон қилган зотлардир. Уларга мағфират ва улкан ажр бор.


Verily, He is the Knower of that which is in the breasts. 	 (Шунинг учун ҳам кофирларни юқорида айтилганидек жазолашни лозим кўргандир.)


‘Enter paradise! 	 (Уларга): Жаннатга киринглар!


Then give the Glad Tidings to the Believers, that they shall have from Allah a very great Bounty. 	 Мўминларга, албатта, уларга Аллоҳдан улуғ фазлу марҳамат бўлиши ҳақида хушхабар бер.


We were witness to their judgement. 	 Сулаймон алайҳиссалом: «Қўйни экинзор эгасига беринг, у фойдаланиб турсин. Экинзорни эса, қўй эгасига беринг, уни тузатиб асл ҳолига келтирсин.


And indeed for him in Our presence are, surely, proximity and an excellent abode. 	 Ва, албатта, унинг учун ҳузуримизда яқинлик ва гўзал оқибат бордир.


Never comes (aught) to them of a renewed Message from their Lord, but they listen to it as in jest,- 	 Қачон Роббиларидан янги эслатма келса, фақат уни ўйнаётган ҳолларида тингларлар.


And brought round amongst them will be vessels of silver and also goblets of glass. 	 Ва уларга кумуш идишлар ва биллурлардан бўлган қадаҳлар айлантириб турилар.


It is the life of the Hereafter which is the only true life, if they but knew it. 	 Агар билсалар, охират диёри, ана ўша ҳақиқий ҳаётдир.


The semblance of His light is that of a niche in which is a lamp, the flame within a glass, the glass a glittering star as it were, lit with the oil of a blessed tree, the olive, neither of the East nor of the West, whose oil appears to light up even though fire touches it not, -- light upon light. 	 Унинг нурининг мисоли худди бир токча, унинг ичига чироқ қўйилган, чироқ эса, шиша ичида, шиша эса, гўё дурдан бўлган бир юлдуз бўлиб, шарқий ҳам, ғарбий ҳам бўлмаган муборак зайтун дарахтидан ёқилур. Унинг мойи ўзига олов тегмаса ҳам, ёритиб юборай дейдир.


"No welcome to them! 	 Уларга марҳабо йўқ.


"And indeed they have led many astray. 	 Дарҳақиқат улар кўпларини адаштирдилар ва сен золимларга залолатдан бошқани зиёда қилма», деди.


"How could I bow," said he, "before a mortal whom You created from fermented clay dried tingling hard?" 	 У: «Сен қуруқ лойдан, ўзгартирилган қора балчиқдан яратган башарга сажда қила олмасдим», деди.


And you will see the angels surrounding the Throne, exalting [Allah] with praise of their Lord. 	 Ва фаришталарни Аршни ўраб олиб Роббиларига ҳамд ила тасбиҳ айтаётган ҳолда кўрурсан.


Thus the word of your Lord about those who disobey comes true, that they do not believe. 	 Шундай қилиб, фосиқлик қилганларга Роббингнинг сўзи ҳақ бўлди. Улар иймон келтирмаслар.


Or did those in whose hearts is sickness think that God would not bring to light their rancour? 	 Қалбларида касал борлар, Аллоҳ уларнинг қаттиқ ҳасадларини ошкор қилмайди, деб ҳисоблайдиларми?! (Мунофиқлар ўзларича, мунофиқлик санъатини қоиллатиб қўямиз, бизнинг Исломга, мусулмонларга бўлган душманлигимизни ҳеч ким билмайди, деб ўйлашади.)


These are the limits (set by) Allah (or ordainments as regards laws of inheritance), and whosoever obeys Allah and His Messenger (Muhammad SAW) will be admitted to Gardens under which rivers flow (in Paradise), to abide therein, and that will be the great success. 	 Ана ўшалар, Аллоҳнинг чегараларидир. Ким Аллоҳга ва Унинг Расулига итоат этса, уни остидан анҳорлар оқиб турган жаннатга абадий қолиш учун киритадир.


The truth has already come to you from your Lord. 	 Бас, ким ҳидоятга юрса, ўзи учун ҳидоят топади.


And will not be absent thence. 	 Ва улар ундан ғойиб бўла олмайдир.


There are other benefits for them therein, and drinks. 	 Улар учун ўшаларда манфаатлар ва ичкиликлар бор.


Those whom you worship besides God have no power to provide sustenance for you. 	 Албатта, Аллоҳдан ўзга ибодат қилаётган нарсаларингиз сизга ризқ беришга молик эмаслар. Ризқни Аллоҳнинг ҳузуридан истанглар.


And a tongue, and a pair of lips?- 	 Ва тилни ва икки лабни (бермадикми?)


And the birds assembled; all were turning unto Him. 	 (Аллоҳ таоло Довудга алайҳиссалом қушларни ҳам тўп-тўп қилиб, бўйсундириб қўйган эди. Улар ҳам у кишига қўшилиб, Аллоҳ таолога эртаю кеч тасбиҳ айтар эдилар.)


A Reward for the deeds of their past (life). 	 Булар, қилган амалларнинг мукофотидур.


Would he command you to infidelity after you have submitted? 	 У сизни мусулмон бўлганингиздан кейин куфрга буюрармиди?!


And man (the disbeliever) says: "When I am dead, shall I then be raised up alive?" 	 Инсон: «Агар ўлсам, яна қайта тирик ҳолда чиқариламанми?!» дейди.


God knows well all that is spoken aloud and all that you hide. 	 Албатта, У сўзнинг ошкорасини биладир ва нимани беркитаётган бўлсангиз ҳам биладир.


Only those of Allah’s servants having knowledge fear Him. 	 Аллоҳдан бандалари ичидан фақат олимларигина қўрқарлар. Албатта, Аллоҳ азиз ва ўта мағфиратли зотдир.


And the Word shall fall upon them because of the evil they committed, and they shall be speechless. 	 Ва уларга зулм қилганлари сабабли сўз(ланган азоб) тушар. Бас, улар сўзлай олмаслар.


Verily, your Lord is the All-Knowing Creator. 	 Албатта, Роббинг яратгувчи ва билгувчи зотдир.


He is the Hearer, the Knower. 	 Илоҳий таълимотлардан узоқ бўлган баъзи бир одамлар ҳаётни ризқ-рўз учун курашишдан иборат, деб ўйлайдилар. Улар ўзларича, ризқни ўзимиз топмоқдамиз, деб гумон қиладилар.


And he made it a word enduring among his seed, that haply they might return. 	 (Яъни, Иброҳим алайҳиссалом Аллоҳдан ўзга ҳеч бир илоҳга ибодат қилмаслик ҳақидаги сўзни, бошқача айтганда, «Ла илаҳа иллаллоҳ»ни ўзидан кейин келадиган зурриётлари ичида боқий қоладиган қилди. Шоядки зурриётлари куфр ва ширкдан иймонга қайтсалар.)


Then He showed them to the angels and said, "Inform Me of the names of these, if you are truthful." 	 Кейин: "Агар ростгўйлардан бўлсангиз, анавиларнинг исмларини Менга айтиб беринг", деди.


Then We exacted retribution from them. 	 Бас, Биз улардан интиқом олдик. Энди назар сол.


And gardens and watersprings. 	 Боғ-роғлар ва булоқлар ила.


Neither does a female conceive nor gives birth without His knowledge; nor do the old grow older or become younger in years but in accordance with the law (of nature). 	 Ҳар бир умр кўргувчига умр берилиши ёки унинг умрининг қисқартилиши албатта китобда бордир. Албатта, бу Аллоҳга осондир.


and left therein a sign for those who fear the painful punishment. 	 Ва у ерда аламли азобдан қўрқадиганлар учун белги қолдирдик.


On the Day when He gathers them all together: “O assembly of jinn, you have exploited multitudes of humans.” 	 Уларнинг ҳаммасини тўплайдиган кунда: «Эй жинлар жамоаси, инсдан (адаштирганларингизни) кўпайтирвордингиз?!» дейди. Уларнинг инсдан бўлган дўстлари: «Эй Роббимиз, биз бир-биримиздан ҳузур топдик ва бизга белгилаган ажалингга етиб келдик», дейдилар.


And those who answer not their Lord--if they had all that is in the earth, and therewith the like thereof, they would ransom themselves therewith. These! for them shall be an evil reckoning; and their resort is Hell, a hapless bed! 	 Унга ижобат этмаганларга эса, агар ер юзидаги ҳамма нарсалар ва яна шунчасига эга бўлсалару уни фидо қилсалар ҳам, ана ўшаларга ёмон ҳисоб бўлур ва жойлари жаҳаннамдадир. У қандай ҳам ёмон жойдир.


nor cool shade and torrid heat; 	 Соя билан жазирама ҳам.


And those whose (deeds) are lighter in the scale shall perish for violating Our signs. 	 Ва кимнинг тортилган (амаллари) енгил келса, бас, ана ўшалар Бизнинг оятларимизга зулм қилиб, ўзларига зиён этганлардир.


And other (punishment) of the same kind-- of various sorts. 	 Ва бошқа унинг шаклидаги қўша-қўша(азоб)ларни ҳам.


Allah therefore seized him, in the punishment of this world and the Hereafter. 	 Бас Аллоҳ уни аввалги ва охирги гуноҳлари учун азобга олди.


And (remember) when We raised the mountain over them as if it had been a canopy, and they thought that it was going to fall on them. (We said): "Hold firmly to what We have given you [i.e. the Taurat (Torah)], and remember that which is therein (act on its commandments), so that you may fear Allah and obey Him." 	 Уларнинг устига тоғни худди соябондек кўтарганимизни, улар уни, устимизга тушиб кетади, деб ўйлаганларида, сизга берган нарсамизни қувват ила олинглар ва ундаги нарсани эсланглар, шоядки тақво қилсангиз, деганимизни эсла.


Call to witness two witnesses of your men, if the two are not men, then a man and two women from the witnesses whom you approve; so that if one of the two errs, one of them will remind the other. 	 Магар ораларингизда юриб турган нақд савдо бўлса, ёзмасангиз ҳам, сизга гуноҳ бўлмас. Олди-сотди қилганингизда, гувоҳ келтиринг ва ёзувчи ҳам, гувоҳ ҳам зарар тортмасин.


And among men there is he who disputes about Allah without knowledge and without guidance and without an illuminating book, 	 Одамлардан Аллоҳ ҳақида билмасдан, ҳидоятга ёки нурли китобга эга бўлмасдан туриб тортишадиганлари бор.


Your Lord called to Moses, “Go to the tyrannical people. 	 Роббинг Мусога: «У золим қавмга боргин.


Are your Unbelievers, (O Quraish), better than they? 	 Сизнинг кофирларингиз аввалгиларингиздан яхшироқми?!


So go thou straight, as thou hast been commanded, and whoso repents with thee; and be you not insolent; surely He sees the things you do. 	 Чунки У нима қилаётганингизни кўриб тургувчидир. (Яъни, Пайғамбар (с. а. в.) ва мўминлар тўғри йўлда–Аллоҳнинг динида собит турмоқликлари, бардавом бўлмоқлари лозим.


O ye assembly of Jinns and men! If it be ye can pass beyond the zones of the heavens and the earth, pass ye! not without authority shall ye be able to pass! 	 Эй жин ва инс жамоалари, агар сиз осмонлару ер чегараларидан чиқиб кетишга қодир бўлсаларингиз, чиқаверинглар. Фақат Султон ила чиқа олурсиз, холос.


O ye who believe! if any from among you turn back from his Faith, soon will Allah produce a people whom He will love as they will love Him,- lowly with the believers, mighty against the rejecters, fighting in the way of Allah, and never afraid of the reproaches of such as find fault. 	 Сизлардан ким динидан қайтса, Аллоҳ албатта Ўзи севадиган ва улар ҳам Аллоҳни севадиган қавмни келтиради. Улар мўминларга хокисор, кофирларга қаттиққўл, Аллоҳнинг йўлида жиҳод қиларлар ва маломатчининг маломатидан қўрқмаслар.


Send our brother with us so that we can obtain that measure. We shall watch over him carefully". 	 Биз билан инимизни юбор, ўлчаб оламиз ва, албатта, биз уни муҳофаза қилувчилармиз», дедилар.


Following them We sent Our (other) Messengers, and We sent following in their footsteps, (Prophet) Jesus, the son of Mary and gave him the Gospel, and put tenderness and mercy in the hearts of his followers. 	 Сўнгра уларнинг ортидан Пайғамбарларимизни кетма-кет юбордик ва Исйо ибн Марямни ҳам ортларидан юбордик ҳамда унга Инжилни бердик. Унга эргашганларнинг қалбларига меҳрибонлик ва раҳмдилликни солдик.


What aileth you? 	 Сизга нима бўлди?!


They shall find no reward for their deeds. 	 (Ҳар қандай амал, агар эгасида кофирлик бўлса, бехудага айланади. Кофирлик ҳар қандай яхши амални худди кулга ўхшатиб кераксиз қилиб қўяди.


Tell them, (O Prophet): "If your fathers and your sons and your brothers and your wives and your tribe and the riches you have acquired and the commerce of which you fear a slackening, and the dwellings that you love, if they are dearer to you than Allah and His Messenger and striving in His cause, then wait until Allah brings about His decree. 	 (Ояти каримада инсон учун бу дунёда энг қадрли саккиз нарса эслатилиб, улардан ҳам маҳбуброқ нарса Аллоҳ, Унинг Расули ва Унинг йўлида жиҳод қилиш бўлмоғи лозимлиги уқтирилмоқда. Мазкур саккиз нарсанинг ҳаммаси ёки бирортаси инсонга Аллоҳдан, Унинг Расулидан ва Унинг йўлида жиҳод қилишдан маҳбуб бўлса, унда у инсоннинг иймони нуқсонга учрайди.


And they are followed by a curse in this (life) and on the Day of Judgment: and woeful is the gift which shall be given (unto them)! 	 Бу дунёда ҳам, қиёмат кунида ҳам уларга лаънат эргашадир. Бу қандай ҳам ёмон ёрдамдир!


This is the greatest of all.' 	 Бу каттароқ», деди.


They will make excuses to you when you return to them. 	 Ҳузурларига қайтиб келганингизда, сизга узр айтадилар.


So if they desist, thens verily Allah is the Beholder of that which they do. 	 Агар тўхтасалар, бас, Аллоҳ, албатта, нима қилаётганларини кўриб тургувчи зотдир.


And saying exalt not yourselves against Allah; verily I have come Unto you with an authority manifest. 	 Ва Аллоҳга мутакаббирлик қилманг. Албатта, мен сизга очиқ-ойдин ҳужжат келтирурман.


Surely those who believed and migrated and strove hard in the way of Allah with their possessions and their lives, and those that sheltered and helped them - they alone are the true allies of one another. 	 Албатта, иймон келтирган, ҳижрат қилган, Аллоҳнинг йўлида молу жонлари билан жиҳод қилганлар ва жой бериб, ёрдам кўрсатганлар, ана ўшалар бир-бирларига валийдирлар. Иймон келтирган, аммо ҳижрат қилмаганларга эса, то ҳижрат қилмагунларича, сиз ҳеч валий бўла олмассиз.


Is not he best Who hath created the heavens and the earth, and Who sendeth down water for you from the heaven wherewith We cause beauteous orchards to grow up, whereof it was not possible for you to cause the trees to grow up! 	 Ёки осмонлару ерни яратган, сизларга осмондан сув туширган зотми? Бас, Биз у(сув) билан гўзал боғлар ўстирдик.


The patient ones and the truthful ones and the devout ones and the expanders and the praying ones at early dawn for forgiveness. 	 Сабр қилувчилар, содиқлар, доимий тоат қилувчилар, нафақа қилувчилар ва саҳарда истиғфор айтувчилардир.


The word of your Lord has been fulfilled in truth and justice. 	 Роббингнинг сўзлари содиқлик ва адолат ила батамом бўлди.


He provides for you from the wool and fur and hair of cattle, household goods and articles for use for a time. 	 Уйдан бошқа жойда одам оромини йўқотади. Шунинг учун ҳам Ислом динида уйга ва унинг осойишта, хотиржамлик макони бўлишига катта эътибор берилган.)


Surely the promise of God and His Messenger has come true." 	 Бу уларга иймон ва таслимдан бошқа нарсани зиёда этмади. (Яъни, кофирларнинг аҳзоб бўлиб, сонсиз-саноқсиз ададда устларига бостириб келишлари мўминларга иймондан ва Аллоҳ таолога бутунлай ўзларини топширишдан бошқани зиёда қилмади.


Among the believers are men who have been true to their covenant with Allah [i.e. they have gone out for Jihad (holy fighting), and showed not their backs to the disbelievers], of them some have fulfilled their obligations (i.e. have been martyred), and some of them are still waiting, but they have never changed [i.e. they never proved treacherous to their covenant which they concluded with Allah] in the least. 	 Мўминлардан Аллоҳга берган ваъдаларига содиқ қолган кишилар бордир. Бас, улардан баъзилари ажалини топди.


None will speak except who is permitted by Ar-Rahman and says what is right. 	 Роҳман изн берганлар ва тўғри сўзлаганлардан ўзгалар гапира олмаслар.


give them power in the land and make the Pharaoh, Haman (his Minister), and their armies to experience from their victims what they feared most. 	 Ва ер юзида уларга имконлар беришни, Фиръавн, Ҳомон ва икковининг аскарларига улар(Бани Исроил)дан қўрққан нарсаларини кўрсатишни истаймиз.


Indeed Allah is all-mighty, all-wise. 	 Албатта, Аллоҳ азиз ва ҳаким зотдир.


When those who fear God are asked, "What has your Lord sent down?" 	 Ва тақво қилганларга: «Роббингиз нимани нозил қилди?» дейилди. Улар: «Яхшиликни», дедилар.


O men, bow you down and prostrate yourselves, and serve your Lord, and do good; haply so you shall prosper; 	 Эй иймон келтирганлар! Рукуъ, сажда қилинглар ва Роббингизга ибодат қилинглар ҳамда яхшилик қилинглар, шоядки нажот топсангиз.


But one of them who had some knowledge of the Book said, "I will bring it to you in the twinkling of an eye." 	 Китобдан илми бор шахс: «Мен уни сенга кўзингни очиб юмгунингча келтирурман», деди. Қачонки, у(Сулаймон) у(тахт)ни ўз ҳузурида қарор топганини кўргач: «Бу Роббимнинг фазлидандир.


Indeed my Lord comprehends whatever you do. 	 Албатта, Роббим қилаётган амалларингизни иҳота қилувчидир.


And Allah is All-Knower of what you do. 	 Ва Аллоҳ қилаётган амалларингизни билувчи зотдир.


Besides these, there were other gains which you could not receive, but God has full control over them. 	 Ва сизлар қодир бўлмаган бошқасини ҳам (ваъда қилди). Уни Аллоҳ иҳота қилган ва Аллоҳ ҳар бир нарсага қодир зотдир.


Soon I will cast him into Saqar. 	 Тезда уни сақар (дўзахи)га киритаман.


So glorify the name of your Great Lord. 	 Бас, улуғ Роббинг исмини поклаб ёд эт!


Read, and your Lord is the most generous, 	 Ўқи! Ва Роббинг энг карамлидир!


He said: My Lord! help me against the mischievous people. 	 Ўша фаришталарга йўл-йўлакай Иброҳимга алайҳиссалом фарзанд кўришлари ҳақидаги башорат-хушхабарни етказиш ҳам топширилган эди. Шу мақсад ила улар аввал Иброҳим алайҳиссалом ҳузурларига келдилар.)


He said, “Your prayer has been answered, so go straight, and do not follow the path of those who do not know.” 	 У: «Батаҳқиқ, икковингизнинг дуоингиз қабул бўлди. Бас, собит туринглар ва билмайдиганларнинг йўлига эргашманглар», деди.


and heaven is opened, and become gates, 	 Осмон ёрилиб, эшик-эшиклар очилур.


Truly, you are a nation who exceed (in sin)' 	 Шу боисдан мазкур қиссада худди шу фоҳишалик бош масала қилиб кўтарилади. Бинобарин, Лут (а. с.) бу ёруғ оламда ҳеч бир зот қилмаган улкан гуноҳга биринчи бўлиб қўл урган қавмларини: «Йўқ!


Certainly Allah likes not the treacherous. 	 Аҳдга ишониб, хотиржам турган томонга ёмонлик қилиш хоинлик бўлади.)


No indeed, you yourselves were sinful.” 	 Ўзингиз жиноятчи бўлдингиз», дерлар.


A group [of you] He guided, and a group deserved [to be in] error. 	 Ҳамда ўзларини, албатта, ҳидоят топганлар, деб ҳисоблайдилар. (Ҳатто Пайғамбарлар, авлиё ва солиҳ бандалар ҳам шайтон васвасасидан саломат қолмаганлар.


Why did you give them permission before it became clear to you who are the truthful ones, and who are the liars? 	 (Пайғамбар (с. а. в.) мунофиқлардан баъзиларига урушга бормасликка изн бериб қўйган эдилар. Аслида, шошилиб рухсат бергандан кўра, кутиб турганларида яхши бўлар эди.


Though you [Prophet] may be eager to guide them, God does not guide those whom He lets go astray, [because of their refusal to give a positive response to the truth]. 	 Агар сен уларнинг ҳидоятига ўта қизиқсанг ҳам, Аллоҳ залолатга кетказган кимсаларни ҳидоят қилмас.


And fight them until there is no fitnah and [until] the religion, all of it, is for Allah. 	 Ва улар билан то фитна бўлмагунча ва диннинг ҳаммаси Аллоҳга бўлгунча, уруш қилинг.


Has it not always been so that every time they made a covenant, some of them set it aside? 	 Ҳар қачон аҳд қилишсалар, улардан бир гуруҳи уни бузаверадими?! Йўқ!


And gave a little, and held back? 	 У озгина берди ва тўхтатди.


Say thou: everyone Is on the watch; so watch, and anon ye shall know who are the fellows of thee even path and who hath let himself be guided. 	 Албатта, кимлар тўғри йўл соҳиблари ва кимлар ҳидоят топганини билурсизлар», деб айт. (Пайғамбаримизга (с. а. в.) қилинган бу хитоб доимо янгиланиб туради.)


'Go to Pharaoh; he has waxed insolent. 	 «Фиръавн ҳузурига бор, албатта у туғёнга кетди.


He is Allah, the One, the All-paramount. 	 У якка ва ўта қаҳрли Аллоҳдир.


Do those who do evil think that they will get the better of Us? 	 Ёки ёмонликларни қиладиганлар Биздан қочиб қутулишни ўйлайдиларми?


God desires ease for you, and does not desire hardship for you, that you may complete the number, and celebrate God for having guided you, so that you may be thankful. 	 (Аллоҳ таоло Ўзининг абадий мўъжизаси, қиёматгача инсониятга ҳидоят бўладиган китоби Қуръони Каримни тушириш вақти қилиб Рамазони шариф ойини ихтиёр қилганининг ўзи бу ойнинг фазилатини юксакка кўтарган. Энди эса, нур устига нур, фазилат устига фазилат қўшиб, рўза ибодатини ҳам шу Рамазон ойида тутишни фарз қилмоқда.)


Then to your Lord is your return, and He will inform you about what you used to do. 	 Сўнгра фақатгина Роббингизга қайтишингиз бор. Бас, У нима амал қилиб юрганингизнинг хабарини берур.


Indeed We will withdraw the punishment a little; but you will revert [to your earlier ways]. 	 (Биз сиздан азобни озгина кушойиш қиламиз. Аммо сиз бундан ибрат олмайсиз, яна куфрга қайтасиз.)


They will drink cups containing (soft flowing) sparkling water 	 Ва улар у ерда аралашмаси занжабил бўлган қадаҳдан суғорилар


And by the night and all that it enshroudeth, 	 Кечаси ва у ўраб олган нарсалар билан қасамки.


They have no helpers. 	 Ва охиратда уларга нусрат бергувчилар бўлмас.


But Allah did not like their going forth and held them back, and it was said: 'Stay back with those who stay back' 	 (Ўша иймонсиз мунофиқларда, аслида, жиҳодга чиқиш нияти бўлса, аввалдан тайёргарлик кўриб қўйган бўлар эдилар. Сафарбарлик эълон этилгандан сўнг турли баҳоналар қилиб, жиҳоддан қолишга изн сўраб келишлари, уларнинг жиҳодга чиқиш ниятлари йўқлигидандир.)


But if they turn away, [O Muhammad] - then only upon you is [responsibility for] clear notification. 	 Агар юз ўгириб кетсалар, бас, сенинг зиммангда очиқ-ойдин етказиб қўйиш, холос.


And remain conscious of God, for God knows what the hearts contain. 	 Оятда келаётган «мийсоқ»–аҳднома эса, Аллоҳнинг амрига итоат қилиш аҳдномаси эди. Бандалар ўзлари иймон келтириб, мўмин-мусулмон бўлганларида, «эшитдик ва итоат қиламиз», деб аҳд беришган эди.


until he came between two mountains. He found beside them a people who could scarcely understand a word [of his language]. 	 То икки тоғ орасига етганида, уларнинг ортида бирон гапни англамайдиган қавмни кўрди.


And Allah is All-Sufficient for His creatures' needs, the All-Knower." 	 Аллоҳ кенг қамровли, билувчи зотдир.


He said, “Thus said your Lord, `It is easy for Me, and We will make him a sign for humanity, and a mercy from Us. It is a matter already decided.'“ 	 У: «Ана шундай, Роббинг айтдики, бу Мен учун осондир ва уни одамларга белги қилиш учун ҳамда Биздан раҳмат бўлиш учун, бу, ҳукми чиқиб бўлган ишдир», деди.


[Remember, O believers], when Allah promised you one of the two groups - that it would be yours - and you wished that the unarmed one would be yours. 	 Ўшанда Аллоҳ сизга икки тоифадан бири албатта, сизники бўлишини ваъда қилган эди. Сизлар шавкати йўғи сизларники бўлишини суяр эдингиз.


All were of the steadfast. 	 Уларнинг ҳар бири сабр қилгувчилардандир.


And We gave him the Gospel, wherein is guidance and light, and which confirms the truth of whatever there still remained of the Torah, and a guidance and admonition for the God-fearing. 	 У ўзидан олдинги Тавротни тасдиқлагувчидир. У тақводорлар учун ҳидоят ва мавъизадир.


Is it to please your wives? 	 Аллоҳ кечирувчи ва раҳмдилдир.


Has this Exhortation been sent down among us only to him, to the exclusion of all others?” 	 Бизнинг ичимиздан ўшанга зикр нозил қилинибдими?!» деб туриб кетдилар. Йўқ!


Such is the punishment (in this life), but truly, the punishment of the Hereafter is greater, if they but knew. 	 Азоб шундоқ бўлур ва агар билсалар, албатта охират азоби бундан катта бўладир.


But when He gave unto them aright, they ascribed unto Him partners in respect of that which He had given them. 	 Болага турли мақсадлар асосида ном қўйиш ёхуд фақат шу жиҳатларга эътибор бериш, тарбиясини ҳам ушбу ҳолатга мослаб қилиш кенг тарқалган. Жоҳил инсонлар аҳволлари оғир пайтларда Аллоҳга ёлборганлари, боламизни соғ-саломат қўлимизга олсак, Аллоҳга шукр қиламиз, деб берган аҳду паймонларини унутиб, бошқа турли-туман ширк йўлидаги орзу-ҳавасларга берилиб кетадилар.


Thus does Allah make clear to you the communications, that you may ponder, 	 Ҳолбуки, хамр ичиш, қимор ўйнаш ва ноўрин нафақа қилиш ҳоллари жоҳилият вақтида кишилар ҳаётига сингиб кетган эди. Хамрсиз ҳаётни тасаввур қила олмас эдилар.)


What is the matter with them that they will not believe, 	 Нима бўлган уларга, иймон келтирмаслар?!


The Web Account which manages the integration of %s with your applications will be removed. 	 %s нинг дастурларингиз билан бирлаштиришни бошқарадиган тармоқ хисоби ўчирилади.


That is an admonition to you (so that you may not return to such an ill thing). 	 Бу (ҳукм) ваъзланишингиз учундир.


As to the Righteous, they will be in the midst of Gardens and Rivers, 	 Албатта, тақводорлар жаннату анҳорларда.


Is he equal with one who enjoineth justice and followeth a straight path (of conduct)? 	 Қаерга юборса ҳам, яхшилик келтирмайдир. Ўша одам билан ўзи тўғри йўлда туриб, бошқаларни адолатга амр қиладиган киши баробар бўларми?


Worship your Lord (Allah), Who created you and those who were before you so that you may become Al-Muttaqun (the pious - see V. 2:2). 	 (Ушбу оятда умумбашарга қарата нидо этилмоқдаки, сизларни яратган тарбиякунандаларингиз улуғ Аллоҳга ибодат қилинглар! Сизларни яратишда У ягона бўлган, энди ёлғиз Ўзига ибодат қилишингизга ҳақлидир.


Whoever exchanges faith for disbelief has strayed from the right path. 	 (Аллоҳ таоло мусулмонларни яҳудийларга ўхшаб ғаразли саволлар беришдан қайтармоқда. Пайғамбар алайҳиссаломдан Мусо алайҳиссаломдан Бани Исроил сўраган нарсаларга ўхшаш нарсаларни сўрашнинг ёмонлигини баён қиляпти ва бу ишни, иймонни куфрга алмаштириш, деб атаяпти.)


God has made subservient to you the sacrificial animals so that perhaps you will glorify Him; He is guiding you. 	 (Қурбонлик қилишдан мақсад банданинг Аллоҳ амрига итоатини, тақвосини намоён этишдир. Банда Аллоҳни қанча улуғласа, шунча оз.


Proclaim, “For one in error – so the Most Gracious may give him respite; to the extent that when they see the thing which they are promised – either the punishment or the Last Day; so then they will come to know for whom is the evil rank and whose army is weak.” 	 Сен: «Ким залолатда бўлса, Роҳман унга муҳлат бериб қўйсин. Токи ўзларига ваъда қилинган нарсани — азобни ёки қиёматни кўрганларида, албатта, кимнинг мартабаси ёмонроқ ва аскари кучсизроқ эканини билурлар», дегин.


And put your trust in Him Who is Immensely Mighty, Most Compassionate, 	 Ва азиз ва меҳрибон зотга таваккал қил;


And they fall down on their faces weeping, and this Qur’an increases their humility. (Command of prostration # 4). 	 Ва юзлари ила йиқилиб йиғларлар ва у хокисорликларни зиёда қилур.


And fear Allah; surely, Allah is Stern in retribution. 	 ( Аллоҳ таоло яҳудийлар қолдирган молларни «қайтарилган мол» деб номлаяпти. Аслида, мол Аллоҳники, Бани Назийрга берган молини энди Пайғамбарига қайтарди.


Surely We will try you with something of fear and hunger, and diminution of goods and lives and fruits; yet give thou good tidings unto the patient 	 Албата, Биз сизларни бир оз қўрқинч ва очлик билан, мол-мулкга, жонга меваларга нуқсон етказиш билан синаймиз. Ва сабрлиларга башорат бер.


Thamud denied the warning 	 Самуд огоҳлантирувчиларни ёлғонга чиқарди.


And therein We prescribed for them: 'A life for a life, an eye for an eye, a nose for a nose, an ear for an ear, a tooth for a tooth, and for wounds retaliation'; but whosoever forgoes it as a freewill offering, that shall be for him an expiation. 	 Биз унда уларга жонга–жон, кўзга–кўз, бурунга–бурун, қулоққа–қулоқ, тишга–тиш ва жароҳатларда қасос вожиб, деб ёздик. Ким у(қасос)ни кечиб юборса, бу унга каффоротдир.


It is your Lord who drives the ship for you through the sea that you may seek of His bounty. 	 Роббингиз, Унинг фазлидан талаб қилишингиз учун денгизда кемани юргизиб қўйган зотдир.


The guilty one would fain ransom himself from the torment of that Day by offering his children, 	 Гуноҳкор ўша кун азобидан қутулиш учун ўз болаларини ҳам.


Those who are with him are harsh against the unbelievers but merciful to one another. 	 Уларни Аллоҳдан фазл ва розилик тилаб, рукуъ ва сажда қилган ҳолларини кўрурсан. Уларнинг сиймоси сажда асаридан юзларида (балқийдир).


Whoever willingly does a good deed in obedience to God, will find God All-knowing and Fully Appreciative. 	 Оятда саъйи қилиш вожиб бўлади, дейиш ўрнига, «Саъйи қилиш гуноҳ бўлмайди», дейилишининг боиси шуки, иккала тепаликда бут борлиги учун, саъйи қилиш мушрикларнинг иши, гуноҳ бўлади, деб ўйлаб мусулмонлар саъйи қилмай қўйган эдилар. Шунинг учун Аллоҳ таоло гуноҳ бўлмайди, саъйи қилинглар, демоқда.)


Perfect our light for us, and forgive us! 	 (Қиёмат кунида мўминлардан бошқалар зулматда қоладилар. Мўъминлар йўлини эса нур ёритиб туради.


Do the inhabitants of the villages feel secure from Our Might coming to them at night whilst they sleep? 	 Қишлоқлар аҳли уларга Бизнинг бало-қазойимиз тунда, ухлаётган ҳолларида келишидан хотиржаммилар?!


But, [on the contrary], We have provided good things for these [disbelievers] and their fathers until life was prolonged for them. 	 (Тафсирчи уламоларимиз ояти каримадаги ушбу жумла маъноси ҳақида бир неча хил фикр билдирганлар. Қадимги тафсирчиларимиз, ернинг атрофидан қисқартирилиши–куфр ерлари қисқариб Ислом ерлари кенгайиб бориши, деганлар.


They said: "How can he exercise authority over us when we are better fitted than he to exercise authority, and he is not even gifted, with wealth in abundance?" 	 Қолаверса, унга кўпроқ мол ҳам берилмаган» дедилар. У: «Албатта, уни Аллоҳнинг Ўзи сизларга танлади ва илмда, жисмда кенглигини зиёда қилди.


Until when he reached (a place) between the two mountains, he found on that side of them a people who could hardly understand a word. 	 То икки тоғ орасига етганида, уларнинг ортида бирон гапни англамайдиган қавмни кўрди.


Hang up 	 Кўтариш


then he retreated and grew proud 	 Сўнгра юз ўгирди ва такаббурлик қилди.


Allah knoweth the foul-dealer from the fair-dealer. 	 (Абдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳу айтишларича, етимларни ўз кафолатига олган кишилар, етимларнинг ҳаққини еб қўймайлик, деб уларнинг овқатларини ҳам, ичимликларини ҳам алоҳида қилиб қўйишган экан.


Will you not become pious?" 	 Сизларга Ундан ўзга илоҳ йўқ. Тақво қилмайсизларми?!» деди.


Say: 'If the sea were ink for the Words of my Lord, the sea would surely be spent before the Words of my Lord are spent, even if We brought its like for replenishment' 	 (Оятдаги «денгиз» лафзи барча денгиз жинсини ўз ичига олади. Демак, дунёдаги барча денгизлар сиёҳ қилиб олиниб, уларга яна шунча денгиз сиёҳи қўшилса-да, Аллоҳ таолонинг калималари ёзилса, ўшанча денгиз сиёҳ тугаб қолади, аммо Аллоҳнинг калималари тугамайди.


He will say, “You stayed but only a little, if you knew.” 	 У зот: «Агар билсангиз, жуда оз қолдингиз, холос», деди. (Энди кўрадиган кунингизга нисбатан жуда оз қолдингиз.)


in the Gardens of Delight, 	 Сернеъмат жаннатлардалар.


Do not nullify your charitable deeds with reminders and hurtful words, like him who spends his wealth to be seen by the people, and does not believe in God and the Last Day. 	 Садақаларингизни миннат ва озор бериш билан, молини Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирмаса ҳам кишиларга риё учун нафақа қилганга ўхшаб бекорга кетгазманг. У мисоли бир устини тупроқ босган силлиқ тошга ўхшайди.


No; but they are a people given to transgression. 	 Йўқ, улар туғёнга кетган қавмлардир!


He will say: how long tarried ye on the earth in number of year? 	 У зот: «Ер юзида неча йил қолдингиз?» деди.


Verily therein is a sign; yet most of them are not believers. 	 Албатта, бунда оят-белги бор. Лекин кўплари мўмин бўлмаслар.


Lo! We know what they conceal and what proclaim. 	 Албатта, Биз нимани сир тутсалар ва нимани ошкор қилсалар, билурмиз.


They said: art thou come Unto us that thou mayest turn us aside from our gods? then bring thou upon us that wherewith thou threatenest us, if thou art of the truth-tellers. 	 Улар: «Бизни худоларимиздан оздиришга келдингми? Агар ростгўйлардан бўлсанг, бизга ваъда қилаётган нарсангни келтир», дедилар.


Allah will judge between them on the Day of Resurrection regarding that wherein they have been differing. 	 Улар ҳам яҳудий ва насронийларнинг гапларига ўхшаш гапларни айтадилар, яъни, булар иккаласи ҳам ҳеч нарсага арзимайди, дейдилар. Улар тортишишган масаланинг ҳақиқий ҳукмини Аллоҳ таоло қиёмат куни Ўзи чиқаради.)


To Him belongs whatever lies before us and behind us, and the space in between. 	 (Яъни, эй Муҳаммад, бизда ўзимизча тушавериш ихтиёри йўқ. Қачонки амр қилсагина, ҳузурингга тушамиз.


But when it came to them, they rejected it. 	 Бас, унга куфр келтирдилар.


And do not resolve on the knot of marriage until the book has reached its term; and know that God knows what is in your hearts, so be fearful of Him; and know that God is All-forgiving, All-clement. 	 Идда ўз муддатига етмагунча, никоҳ боғлашни қасд қилманг. Ва билингки, албатта, Аллоҳ ичингиздагини билади.


He says, 'By God, wellnigh thou didst destroy me; 	 У: «Аллоҳга қасамки, мени ҳам ҳалок қилишингга оз қолган экан.


And the king said, “I saw in a dream seven healthy cows whom seven lean cows were eating, and seven green ears of corn and seven others dry; O court-members! 	 Подшоҳ: «Мен тушимда еттита семиз сигирни еттита ориқ сигир еяётганини ва еттита яшил бошоқни ва шунча қуруғини кўрмоқдаман. Эй аъёнлар, агар туш таъбирини қиладиган бўлсангиз, менга тушимнинг фатвосини беринг», деди.


And they say: Why are not portents sent down upon him from his Lord? 	 Ва улар: «Унга Роббидан мўжизалар нозил қилинса эди», дедилар. Сен: »Мўъжизалар ёлғиз Аллоҳнинг ҳузуридадир.


Verily, you follow nothing but guess and you do nothing but lie." 	 Аллоҳнинг хоҳиши ичида, ширк келтиринг, баъзи нарсаларни ҳаром қилинг, деган хоҳиш йўқ. Ёки, менинг ғойиб, ҳеч ким билмайдиган хоҳишларимни излаб топиб, ўшанга амал қилинг, дегани ҳам йўқ.)


And Dawud (David) guessed that We have tried him and he sought Forgiveness of his Lord, and he fell down prostrate and turned (to Allah) in repentance. 	 Улар жуда ҳам оз», деди. Ва Довуд Биз уни синаганимизни билди-да, тезда Роббига истиғфор айтиб, саждага йиқилди ва тавба қилди.


Will they even then believe in the false and deny God's grace? 	 Бу орқали ўша улуғ неъматларни беришга ягона Аллоҳнинг ўзи ҳақли экани таъкидланади. Шунингдек, Аллоҳ таоло мазкур неъматлардан баҳраманд бўлган бандаларнинг ягона илоҳи-маъбуди бўлишга ҳам ҳақли эканига ишорат қилинади.)


And, verily, Our Word has gone forth of old for Our slaves, the Messengers, 	 Батаҳқиқ, Пайғамбар этиб юборилган бандаларимизга сўзимиз ўтгандир.


And certainly We gave knowledge to Dawood and Sulaiman, and they both said: Praise be to Allah, Who has made us to excel many of His believing servants. 	 Батаҳқиқ, Биз Довуд ва Сулаймонга илм бердик. Икковлари: «Бизни кўпгина мўмин бандаларидан афзал қилган Аллоҳга ҳамдлар бўлсин», дедилар.


And if you die or are killed, before Allah you shall all be gathered. 	 Гарчи ўлсангиз ҳам ёки қатл қилинсангиз ҳам, албатта, Аллоҳ ҳузурида йиғилурсиз.


They, turning towards them, said: "What is it that you have missed?" 	 Улар (ортларидан келганларга) қараб: «Нима йўқотдингиз?» дедилар. (Демак, карвон ортидан фақат овоз чиқариб жар солган киши эмас, бошқалар ҳам борган экан.


Surely, in that is a sign for a people who reflect. 	 Албатта, бунда тафаккур қиладиган қавмлар учун оят-белгилар бордир.


Surely the evildoers will not prosper.' 	 Албатта, золимлар нажот топмаслар», деб айт.


So We sent on them a torment from heaven in return for their wrong-doings. 	 (Улардан зулм қилганлари айтишлари лозим бўлган «Ҳиттатун» деган иборани, «Ҳинтатун», яъни, «буғдой» деган сўзга алмаштирдилар ва шаҳарга сажда қилган ҳолларида эмас, ортлари билан сурилиб кирдилар. Ана шу итоатсизлик ва зулмлари учун Аллоҳ таоло уларнинг устидан азоб туширди.)


In it there are for them all kinds of fruits; and Grace from their Lord. 	 Улар учун у ерда барча мевалар ва ўз Роббиларидан мағфират бор.


And whoever is grateful, he is only grateful for his own soul; and whoever is ungrateful, then surely Allah is Self-sufficient, Praised. 	 Чунки Пайғамбарларнинг зикри келган Қуръон оятларида бу кишининг исмлари келмаган. Шунингдек, у кишининг Пайғамбар бўлганлари ҳақида Пайғамбаримиз Муҳаммад (с. а. в.) ҳам ҳеч бир хабар бермаганлар.)


That is because they say: We have no duty to the Gentiles. 	 Бу уларнинг, омийлар учун бизнинг устимизга йўл йўқ, дейишларидандир.


There are some among the People of the Book who believe in Allah, and in what has been sent down to you, and what has been sent down to them, humble to Allah and do not buy with the verses of Allah a little price. 	 Албатта, аҳли китоблардан Аллоҳга, сизларга туширилган нарсага, уларга туширилган нарсага иймон келтирадиганлари, Аллоҳга ўзини хор тутиб бўйин эгадиганлари, Аллоҳнинг оятларини арзон баҳога сотмайдиганлари бордир.


So if they believe in the like of that which ye believe in, surely they are guided; but if they turn away, then they are but in Cleavage. 	 Агар сиз иймон келтирганга ўхшаш иймон келтирсалар, батаҳқиқ, ҳидоят топадилар. Ва агар юз ўгирсалар, бас, албатта, улар хилофдан бошқа нарсада бўлмайдилар.


Say, ‘It is better to set right their affairs, and if you intermingle with them, they are of course your brothers: Allah knows those who cause corruption from those who set things right, and had Allah wished He would have put you to hardship.’ 	 (Абдуллоҳ ибн Аббос розияллоҳу анҳу айтишларича, етимларни ўз кафолатига олган кишилар, етимларнинг ҳаққини еб қўймайлик, деб уларнинг овқатларини ҳам, ичимликларини ҳам алоҳида қилиб қўйишган экан. Ҳатто етимдан бирор овқат ортиб қолса, ўзи емаса, бузилиб кетса ҳам, биров емайдиган бўлибди.


We raised generations who lived long. 	 Лекин Биз бир неча асрларни пайдо қилдик, бас, уларнинг умри чўзилди.


Or, are they the controllers? 	 Ёки улар бошқарувчиларми?


They said: We are lords of might and lords of great prowess, but it is for thee to command; so consider what thou wilt command. 	 Улар: «Биз куч-қувват эгаларимиз ва шиддатли азму шижоат эгаларимиз. Иш ўзингга ҳавола.


He said, “Yet Lot is in it.” 	 У: «Унда Лут бор-ку?!» деди.


Say, ‘Its knowledge is only with my Lord: none except Him shall manifest it at its time. 	 Сизларга фақат тўсатдан келадир», деб айт. Худди сен уни билишинг керакдек, сендан сўрарлар.


I CALL TO witness those who stand arrayed in rows, 	 Сафда тизилиб турувчилар ила қасам.


And for him who is forgiven somewhat by his (injured) brother, prosecution according to usage and payment unto him in kindness. 	 Ундан кейин ким душманлик қилса, унга аламли азоб бор. (Бу ояти каримада Аллоҳ таоло қасос олишда адолат бўлишини, ҳаддан ошмасликни уқдириб, «ҳурга ҳур, қулга қул, аёлга аёл», деб тушунтирмоқда.


Nowise will the (Punishment) be lightened for them, and in despair will they be there overwhelmed. 	 (Яъни, азоб аҳли жаҳаннамдан ҳеч енгиллатилмайди. Улар ўша азоб ичида ноумид бўлган ҳолларида абадий қолиб кетадилар.)


There has come to you clear evidence from your Lord. 	 Батаҳқиқ, сизга Роббингиздан ҳужжат келди.


and they will be given a cup to drink flavoured with ginger, 	 Ва улар у ерда аралашмаси занжабил бўлган қадаҳдан суғорилар


As for those who stay clear of the worship of fake deities and turn penitently to Allah, there is good news for them. 	 Тоғутдан, унга ибодат қилишдан четда бўлганларга ва Аллоҳга қайтганларга хушхабар бор.


Surely Allah hath ordained for you absolution from your oaths; and Allah is your Patron and He is the Knower, the Wise. 	 Батаҳҳиқ, Аллоҳ сизларга қасамларингизни бўшатишни шариатга киритди ва Аллоҳ сизнинг хожангиздир ва У ўта билувчи ва ўта ҳикматлидир.


Allah is Seer of what ye do. 	 Аллоҳ нима қилаётганингизни кўриб тургувчидир.


Perhaps God will bring them all back to me. 	 Албатта, Унинг Ўзи билгувчи ва ҳикматли зотдир», деди. (Яъқуб (а. с.) худди шу гапни Юсуфни (а. с.) йўқотган кунларида ҳам айтган эдилар.


They follow but a guess and that which they themselves desire, whereas there has surely come to them the Guidance from their Lord! 	 У (мушрик)лар Роббиларидан ҳидоят келганига қарамай гумон ва ҳавойи нафс хоҳишига эргашарлар, холос.


Praise belongs to God! 	 Икковларининг мисоли баробарми?!


In fact they say: "We found our fathers following a certain way, and are guided by their footprints." 	 Йўқ! Улар: «Биз ота-боболаримизни бир динда топдикки, албатта, биз уларнинг изларидан ҳидоят топгувчидирмиз», дедилар.


And if We let him have a taste of Our blessings after adversities have befallen him, he will surely say, ‘All ills have left me.’ 	 Агар унга етган қийинчиликлардан сўнг неъмат тоттирсак, албатта: «Мендан ёмонликлар кетди», дейдир.


In order to confirm the truth and nullify falsehood, even though the guilty dislike it. 	 Жиноятчилар ёқтирмасалар ҳам, ҳақни ҳақ, ботилни ботил қилиш учун шундай бўлишини ирода қилган эди.


As if they were asses taking fright 	 Худди қаттиқ қўрққан эшаклар.


So turn thou from him who turns away from Our Remembrance, and desires only the present life. 	 Бизнинг зикримизга орқа ўгирган, ҳаёти дунёдан бошқани хоҳламайдиганлардан юз ўгир.


For they say: "The Fire will not touch us for more than a few days." 	 Бунинг сабаби–уларнинг: «Бизга саноқли кунлардан бошқа ҳеч ўт тегмайди», деганларидадир.


They said: "We are strong and are given to vehement fighting. 	 Улар: «Биз куч-қувват эгаларимиз ва шиддатли азму шижоат эгаларимиз.


Exalter in ranks, Owner of the Throne. 	 У даражаси юксак, Арш эгаси бўлган зотдир.


God thus tests what is in your minds, and purifies what is in your hearts. 	 Бошларига зарба етганда, иймони заифлар, мунофиқлар доимо шундай қиладилар. Бошлиқларга осилиб, ҳамма айбни уларга тўнкаб одамларни улардан айнитишга ўтадилар.


It is He who gives life and death; and when He decides on a thing, He just says to it, “Be,” and it comes to be. 	 У зот тирилтирур ва ўлдирур. Қачонки бирор ишни хоҳласа, «Бўл!» дер ва у бўлур.


So We saved the children of Israel from degrading suffering 	 Батаҳқиқ, Бани Исроилга хорловчи азобдан.


Then Pharaoh sent heralds to the cities, 	 Бас, Фиръавн шаҳарларга тўпловчилар юборди:


Victory comes only from Allah, the Mighty, the Wise. 	 Аслида, нусрат азиз ва ҳаким Аллоҳнинг ҳузуридандир.


So, when the Quran is recited, listen to it, and be silent that you may receive mercy. [i.e. during the compulsory congregational prayers when the Imam (of a mosque) is leading the prayer (except Surat Al-Fatiha), and also when he is delivering the Friday-prayer Khutbah]. 	 (Ушбу оятдан уламоларимиз Қуръони Карим тиловат қилинганда унга жим туриб қулоқ осиш вожиблиги ҳақидаги ҳукмни чиқарганлар. Ҳанафий мазҳаби уламолари эса, намозда имом қироат қилганида, иқтидо қилувчилар жим қулоқ осиши лозим, деб ҳукм чиқарганлар.


And they attribute to God daughters—exalted is He—and for themselves what they desire. 	 Жоҳилият даврида қиз фарзанд ор-номус ҳисобланар эди. Шунинг учун мушриклардан ҳеч ким қиз фарзанд кўришни хоҳламас эди.)


O Ye who believe! fear Allah with fear due to Him, and die not except ye be Muslims. 	 (Яъни, Исломни ўлгунингизча маҳкам тутинг. Демак, икки асоснинг бири–дунёда иймон билан, тақводор бўлиб, Исломга тўлиқ амал қилиб ўтмоқдир.)


Of those messengers, some of whom We have caused to excel others, and of whom there are some unto whom Allah spake, while some of them He exalted (above others) in degree; and We gave Jesus, son of Mary, clear proofs (of Allah's Sovereignty) and We supported him with the holy Spirit. 	 Улардан Аллоҳ гаплашгани бор ва баъзиларининг даражасини кўтарган. Ва Ийсо ибн Марямга ойдин (мўъжиза)ларни бердик ва уни муқаддас руҳ билан қўлладик.


And Allah illustrates an example of the Muslims – the wife of Firaun; when she prayed, “My Lord! 	 Менга Фиръавндан ва унинг ишидан нажот бергин ва золим қавмлардан нажот бергин, деб айтди. (Фиръавннинг хотини ўша пайтдаги энг катта подшоҳнинг аёли эди.


Then We delivered him and those who were in the Ark, and made it a sign for all the nations. 	 Бас, Биз унга ва кема соҳибларига нажот бердик ва у(кема)ни оламларга оят-белги қилдик.


The people of Lot cried lies to the warnings. 	 Лут қавми огоҳлантирувчиларни ёлғончига чиқарди.


Excepting someone who is compelled [to recant his faith] while his heart is at rest in it, those who disbelieve in Allah after [affirming] their faith and open up their breasts to unfaith, Allah’s wrath shall be upon them and there is a great punishment for them. 	 Бу икки улуғ инсон–эру хотин Ислом йўлида, иймон учун биринчи шаҳидлар бўлиш шарафига эришдилар. Амморнинг кўз ўнгида ҳам онасини, ҳам отасини ўлдирган мушриклар уни ҳам ўлдиришга қасд қилганларида унинг оғзидан кофирларни рози этадиган гап чиқди.


We gave the Book to the Israelites, the commandments, and prophethood, granted them pure sustenance, and gave them preference above all people. 	 Батаҳқиқ, биз Бани Исроилга китобни, ҳукмни ва Пайғамбарликни бердик, уларга пок нарсаларни ризқ қилиб бердик ва уларни оламлар ичида афзал қилдик. (Ўз замонасида, албатта, Бани Исроил ўзгалардан афзал бўлган.


Does not man remember that We created him before this, and he was non existent? 	 Ўша инсон Биз уни бундан олдин ҳеч нарса бўлмай турганида яратганимизни эсламайдими?!


And warn therewith (the Quran) those who fear that they will be gathered before their Lord, when there will be neither a protector nor an intercessor for them besides Him, so that they may fear Allah and keep their duty to Him (by abstaining from committing sins and by doing all kinds of good deeds which He has ordained). 	 У билан Роббиларига тўпланишдан қўрқадиганларни огоҳлантир. Уларга Ундан ўзга валий ҳам, шафоатчи ҳам йўқ.


They shall say, 'We were not of those who prayed, and 	 Улар: «Намоз ўқийдиганлардан бўлмаган эдик.


and cherishing his parents, not arrogant, rebellious. 	 У ота-онасига меҳрибон бўлиб, жабр-ситам қилгувчи ва исёнчи эмасди.


And when you (Muslims) travel in the land, there is no sin on you if you shorten your Salat (prayer) if you fear that the disbelievers may attack you, verily, the disbelievers are ever unto you open enemies. 	 Ер юзида жавлон урганингизда, куфр келтирганлар сизга фитна қилишидан хавф қилсангиз, намозни қаср қилиб адо этмоғингизда гуноҳ йўқдир. Албатта, кофирлар сизга очиқ душмандирлар.


And Allah is full of knowledge and wisdom. 	 Сиз эса, Аллоҳдан улар умид қилмаган нарсани умид қилмоқдасиз. Аллоҳ билувчи ва ҳикматли зотдир.


Who would be more unjust than he who invents a lie about Allah the while he is being called to Islam? 	 Исломга даъват қилиниб турганда Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқиган кимсадан ҳам золимроқ киши борми? Ҳолбуки.


This is a laving-place cool, and a drink.' 	 (Яъни, оёғинг билан ерни тепгин, дейиди. Аййуб алайҳиссалом Аллоҳнинг амрига итоат этиб, оёғи билан ерни тепган эди, у ердан сув чиқди.)


God produced you from your mothers' wombs knowing nothing, but gave you ears and eyes and hearts so that you may be grateful. 	 Бошқа ҳайвонларнинг болалари туғилгандан бир оз ўтиб, ҳаракатга тушади, ўзи юради, онасини эмади ва бошқа ҳожатларини чиқаради. Инсон боласи эса, йиғидан бошқа ҳеч нарсани билмай тураверади.


By the Moon as she follows him; 	 Унинг ортидан келадиган Ой билан қасам.


He is your Lord and you will all return to Him." 	 У сизнинг Роббингиздир ва Унга қайтарилурсиз», деди.


And their purpose was to tempt thee away from that which We had revealed unto thee, to substitute in our name something quite different; (in that case), behold! they would certainly have made thee (their) friend! 	 Сени Биз ваҳий қилган нарсадан фитна орқали буриб, Бизнинг шаънимизга бошқасини уйдиришингга ундашларига оз қолди. Шундай бўлган тақдирда, албатта, сени дўст тутар эдилар.


Woe unto each sinful liar, 	 Ҳар бир ёлғончи гуноҳкорга ҳалокат бўлсин!


They said, ‘We believe in the Lord of all the worlds, 	 Улар: «Роббул Оламийнга иймон келтирдик.


Those who devour usury shall not rise again except as he rises, whom Satan of the touch prostrates; that is because they say, 'Trafficking (trade) is like usury.' 	 Рибони ейдиганлар (қабрларидан) фақат шайтон уриб жинни бўлган кишидек довдираб турарлар. Бундай бўлиши уларнинг, тижорат ҳам рибога ўхшаш-да, деганлари учундир.


They are those who will surely have their share of whatsoever they have earned; for God is swift at the reckoning. 	 Ана ўшаларга қилган касбларидан насиба бор. Ва Аллоҳ тез ҳисоб қилувчидир.


And on the Day whereon He shall call unto them and say: what answer gave ye to the sent ones? 	 У кунда, У зот уларга нидо қилиб: «Пайғамбарларга нима деб жавоб бердингиз», дер.


It is a promise of Allah in truth. 	 Аллоҳнинг ваъдаси ҳақдир.


Say. 	 Сен: «Ҳақ келди!


Was he not once just a drop of discharged sperm. 	 Сўнг алақа бўлди. Бас бекаму-кўст этиб яратди.


That He may recompense those who believe (in the Oneness of Allah Islamic Monotheism) and do righteous good deeds. 	 (Қиёмат қоим бўлиши заруратдир. Бу дунёда иймон келтириб, ўша эътиқод тақозоси ила жонининг роҳатидан кечиб, куч-қувват, зеҳн-заковат ва пул-мол сарфлаб яхши амалларни қилганлар бор.


They [too] are waiting. 	 Улар ҳам кутгувчидирлар.


Also Elijah was one of the messengers. 	 Албатта, Илёс ҳам Пайғамбарлардандир.


Surely in that are signs for people who ponder. 	 (Бу оятда зикри келган нарсалар ҳам Аллоҳнинг буюк неъматларидир. Масалан, кеча билан кундузнинг қанчалик улуғ неъматлар эканини англаб етиш учун икковидан бири йўқ бўлишини тасаввур қилишнинг ўзи кифоя.)


Say: 'God pronounces to you concerning the indirect heirs. 	 Агар бир одам ўлса-ю, унинг боласи бўлмаса, синглиси бўлса, унга марҳумдан қолганнинг ярми берилади.


[It is He] who has made for you the earth as a bed [spread out] and inserted therein for you roadways and sent down from the sky, rain and produced thereby categories of various plants. 	 У сизга ерни бешик қилган, сизга унда йўллар очган ва осмондан сув туширган зотдир», деди. Бас, ўша (сув) ила турли набототлар жуфтларини чиқардик.


Slumber overtook a party, while another party cared only for themselves, thinking of Allah thoughts that were not true, the guess of ignorance, saying: 'Have we any say in the affair' Say: 'The entire affair belongs to Allah' They conceal in themselves what they do not disclose to you. 	 (Мусулмонлар Уҳуд урушида енгилиб қоча бошлаганларида, Аллоҳ таоло уларга мудроқни омонлик қилиб юбориб, ҳатто фалокатдан, бутунлай тор-мор бўлишдан сақлаб қолди. Бир оз мудраб, сўнг ўзига келган мусулмонлар Пайғамбар алайҳиссалом атрофларида тўпланишди ва тоғнинг баландроқ, қулайроқ жойига чиқиб жойлашишди.


O People who Believe! 	 Бас, зиён кўргувчиларга айланиб қоласиз. (Маълумки, мусулмонлар Уҳуд ғазотида қисман мағлубиятга учрадилар.


And do not marry polytheist women until they become Muslims; for undoubtedly a Muslim bondwoman is better than a polytheist woman, although you may like her; and do not give your women in marriage to polytheist men until they accept faith; for undoubtedly a Muslim slave is better than a polytheist, although you may like him; they invite you towards the fire; and Allah invites towards Paradise and forgiveness by His command; and explains His verses to mankind so that they may accept guidance. 	 Бу ҳолга эришиш аввало қалбларнинг бирлашмоғини, қалбларнинг бирлашмоғи эса, ақида бирлигини тақозо этади. Чунки ҳар бир инсоннинг ҳаётий йўлини белгилайдиган ўлчов диний нуқтаи назари бўлади.


"O Zachariah," (it was) said, "We give you good news of a son by name of John.' 	 Бундан олдин унга отдош қилган эмасмиз. (Кўриниб турибдики, Аллоҳ таоло Закариё алайҳиссаломга буюк раҳмат назари билан боқди.


He said: "Even so: Allah createth what He willeth: When He hath decreed a plan, He but saith to it, 'Be,' and it is! 	 У зот: «Шундай, Аллоҳ хоҳлаганини қиладир. Бир ишни ирода қилса, «Бўл!» дейиши кифоя, бўлаверадир», деди.


They will say: Be Thou Glorified. 	 Улар: «Сен поксан! Сен бизнинг валиймизсан!


However, you will not be able to choose anything unless God, Lord of the Universe wills it to be so. 	 Оламларнинг Роббиси Аллоҳ хоҳламаса, сизлар хоҳлай олмассизлар. (Ҳар бир нарса Аллоҳнинг хоҳишига боғлиқ.


But when a person's term comes to an end, Allah never grants any respite. 	 Аллоҳ ажали келган жонни ҳеч-ҳеч орқага сурмас. Зеро, Аллоҳ нима қилаётганингиздан хабардордир.


When his Lord called to him in Tuwa's holy vale? 	 Қачонки Роббиси унга муқаддас Тува водийсида нидо қилди:


For them is a penalty Grievous indeed. 	 Уларга аламли азоб бор!


For the transgressors, a place of return, 	 Туғёнга кетганларга қайтар жойдир.


Will you not reason? 	 Ақл юритмайсизларми?!


And what burden Were it on them if they had faith in Allah and in the Last Day, and they spent out of what Allah hath given them for sustenance? 	 Агар Аллоҳга ва қиёмат кунига иймон келтирсалар, Аллоҳ уларга ризқ қилиб берган нарсадан нафақа қилсалар, уларга нима зарар бўлади?


And rehearse thou unto them with truth the tale of the two sons of Adam, when the twain offered an offering, and it was accepted from one of them, and was not accepted from the other; he said: surely I will slay thee. 	 Уларга Одамнинг икки ўғли хабарини ҳақ ила тиловат қилиб бер. Икковлари қурбонлик қилганларида, бирларидан қабул қилинди, бошқасидан қабул қилинмади.


and glorify Him morning and evening. 	 (Эрталаб ҳам, кечқурун ҳам дунёда катта ўзгаришлар рўй беради. Шунинг учун ҳам бу икки вақтда Аллоҳни поклаб ёд этиш алоҳида таъкидланмоқда.)


He knows all that is in the heavens and the earth. 	 У осмонлару ердаги нарсани билур.


They said: "Have no fear or regret. 	 (Лутнинг алайҳиссалом Аллоҳ юборган фаришталарни кўриб хафа бўлишларига сабаб бор эди. Аввалло, элчи-фаришталар навқирон ҳуснли йигитлар қиёфасида келган эдилар.


And they say: when we shall have become bones and fragments, shall we in sooth be raised as a new creation? 	 Улар: «Суяк ва титилган тупроқ бўлганимиздан кейин ҳам, яна янгидан яратилиб тирилтириламизми?» дедилар.


Grateful [as he was] for His blessings, He chose him and guided him to a straight path. 	 Унинг неъматларига шукр қилгувчи эди. У зот уни танлаб олди ва сиротул мустақиймга ҳидоят қилди.


And downcast will be faces before the Living, the Self- subsisting, and disappointed will be he who beareth a wrong. 	 Бутун юзлар тирик ва доим турувчи зотга бош эгмиш. Батаҳқиқ, ким зулм кўтарган бўлса, ноумид бўлмиш.


Therefore, My retribution was realized. 	 Бас, Менинг иқобим ҳақ бўлди.


As for him who considers himself free from need (of you), 	 Аммо истиғно қилганга бўлса...


No, they look for no resurrection. 	 Улар Шомга қилган сафарларида Лут алайҳиссалом қавми шаҳри харобалари ёнидан ўтар эдилар. Агар уларда инсоф бўлганида, заррача тафаккур бўлганида, кўрганларидан ибрат олардилар.)


He once lived among his family joyfully; 	 Ғофил бўлиб, ўз аҳли ила беш кунлик дунёнинг матоҳига эришиш учун ҳаракат қилган эди. Шунинг учун энди қизиб турган дўзахда азобланмоқда.)


who do not turn a blind eye and a deaf ear to the signs of their Lord when they are reminded of them; 	 Мушриклар сохта худоларига худди кўр ва карқулоқдек билиб-билмай, кўриб-кўрмай, эшитиб-эшитмай ёпишиб оладилар. Агар улар «худо»ларининг нима эканлигини билганларида, кўрганларида ва эшитганларида, ҳеч қачон уларга ибодат қилмас эдилар.)


When they meet you they say: 'We believe', but when they are by themselves they bite their fingers in rage at you. 	 Албатта, Аллоҳ дилларни эгаллаган нарсаларни билувчидир». (Мусулмонлар соддаликлари учун ўзларидан бошқалар уларга чиройлироқ муомала қилиб, бир оз мақтаб қўйса, бўлди, муҳаббат қўяверадилар, уларни ўзларига сирдош қилиб олаверадилар.


Repel evil by what is better. 	 Сен эса, ёмонликни гўзал нарса ила даф қил.


The Lord of the heavens and the earth and what is between them, the Beneficent Allah, they shall not be able to address Him. 	 У осмонлар, ер ва уларнинг орасидаги барча нарсаларнинг Роббиси, Роҳмандир, Унинг ҳузурида ҳеч ким хитоб қилишга қодир бўлмас.


All of them have believed in Allah and His angels and His books and His messengers, [saying], "We make no distinction between any of His messengers." 	 Унинг Пайғамбарларининг бирорталарини ажратмаймиз. Ва эшитдик ва итоат қилдик, эй Роббимиз мағфаратингни сўраймиз ва қайтиб бориш Сенгадир, дедилар.


We shall recount (their deeds) to them with knowledge, for We were never absent (and saw all they did). 	 Бас, уларга илмий равишда қисса қилиб берурмиз. Ҳолбуки, Биз ғойиб бўлмаган эдик.


Those who are at variance concerning him surely are in doubt regarding him; they have no knowledge of him, except the following of surmise; and they slew him not of a certainty -- no indeed; 	 («Аллоҳ таоло Ийсо ибн Марямни очиқ-ойдин аломатлар ва ҳидоят ила Пайғамбар қилиб юборганида яҳудийлар у зотга берилган Пайғамбарлик ва мўъжизаларга ҳасад қилдилар. Яҳудийлар эса, у кишини ёлғончига чиқардилар, хилоф қилдилар ва имкони борича у зотга озор беришга ўтдилар.)


Do not abuse those whom they invoke besides Allah, lest they should abuse Allah out of hostility, without any knowledge. 	 Шундай қилиб, ҳар бир умматга амалини зийнатлаб қўйдик. Сўнгра эса, қайтиб борадиган жойлари Роббиларигадир.


We created and shaped you, then told the angels to prostrate themselves before Adam. 	 Ва батаҳқиқ, Биз сизларни яратдик, кейин сизларга суврат бердик. Сўнгра эса, фаришталарга: «Одамга сажда қилинг», дедик.


'See, this is your recompense, your striving is thanked' 	 Албатта, бу сизга мукофот бўлди, ва амалингиз қабул бўлмшдир.


To the righteously striving believers God will grant love. 	 Албатта, иймон келтирган ва яхши амалларни қилганларга Роҳман муҳаббат пайдо қилур.


Thus it was; and We made the children of Israel possess them. 	 Ана шундай. Ўша(нарса)ларни Бани Исроилга мерос қилиб бердик.


Of mankind are some who say: we believe in Allah; then if they are afflicted in the way of Allah, they take the persecution of men even as the torment of Allah; and then, if succour cometh from thy Lord they say: verily we have been with you. 	 Ва одамлардан, Аллоҳга иймон келтирдик, дейдиган, сўнгра Аллоҳнинг йўлида озорланса, одамларнинг фитнасини Аллоҳнинг азобидек қабул қиладиганлари ҳам бор. Агар Роббинг томонидан нусрат келса, улар, албатта, биз сиз билан бирга эдик, дерлар.


And to establish prayer and fear Him." 	 Намозни қоим қилинг ва Аллоҳга тақво қилинг!


For a while, there is an abode for you and a provision on earth. 	 Сизларга ер юзида қароргоҳ бор ва маълум вақтгача фойдаланиш бор», деди.


Ask the forgiveness of your Lord and turn to Him in repentance. 	 Роббингизга истиғфор айтинг, сўнгра Унга тавба қилинг.


Only those ask for such an exemption from you who do not believe in Allah and the Last Day, and whose hearts are in doubt – so they waver in their doubts. 	 Албатта фақат Аллоҳга ва охират кунига ишонмайдиганлар ва қалблари шубҳага тўлганларгина сендан изн сўрарлар. Бас, улар шубҳаларида иккиланаверадилар.


Said He, 'Thou art granted, Moses, thy petition. 	 У зот: «Эй Мусо, сенга сўраганинг берилди», деди. (Бир оғиз гап билан ҳал қилиб қўйди.


And We showed them not a sign except that it was greater than its sister, and We seized them with affliction that perhaps they might return [to faith]. 	 Биз уларга қайси бир оят-мўъжизани кўрсатсак ҳам, албатта, у ўз шеригидан каттароқ бўлар эди. Шояд (хатоларидан) қайтсалар, деб уларни азоб-ла тутдик.


God did not wrong them: they wronged themselves. 	 Аллоҳ уларга зулм этгувчи бўлмади, лекин улар ўзларига зулм этдилар.


Say: "Are you waiting for anything else but one of two good things for us, (victory or martyrdom)? 	 Сен: «Сиз биз учун фақат икки яхшиликдан бирини кутмоқдасиз, холос. Биз эса, Аллоҳ сизни Ўз ҳузурида бўладиган ёки бизнинг қўлимиздан етадиган азобга дучор қилишини кутмоқдамиз.


Of what then can ye bring good tidings? 	 Ниманинг хушхабарини беряпсизлар ўзи?» деди.


And that his efforts will be witnessed. 	 Ва, албатта, унинг қилмиши тезда кўринар.


running before Our eyes-a recompense for him denied. 	 У(кема) инкор қилинган шахс (Нуҳ)га мукофот бўлиб, Бизнинг иноятимиз ила юрадир.


So, when they took him away, they all agreed to throw him down to the bottom of the well, and We inspired in him:"Indeed, you shall (one day) inform them of this their affair, when they know (you) not." 	 Қудуқ қаърида қалби хавфга тўлиб, ўлимини кутиб ўтирган ёш Юсуфга ваҳий келди: Яъни, сен хафа бўлма, қўрқма ҳам, вақти-соати келиб, акаларингга ўзингга қилган хиёнатларининг хабарини берасан. Ўшанда вазият шу даражада ўзгарадики, акаларинг сени танимайдилар ҳам.)


For they worship what their fathers worshipped before. 	 Улар олдин оталари ибодат қилганга ўхшаш ибодат қилурлар, холос.


Had We wished We would have given every soul its guidance, but My word became due [against the faithless]: ‘Surely I will fill hell with all the [guilty] jinn and humans.’ 	 Бу дунёдаги вазифасини тушунтирди. Одамлар ва жинлар ичидан кофирликни, осийликни танлаганларини қўшиб жаҳаннамга ташлаб, улар билан уни албатта тўлдираман, деган сўзим бор эди, шу ҳақ бўлди.)


The promise of Allah is surely true. 	 У кунда бирдан-бир фойда берадиган нарса иймон ва яхши амал бўлади. Ана ўшандай кундан қўрқиш барча одамларнинг одамийлик бурчидир.


If you do not know their fathers, they are your brothers and friends in religion. 	 Агар оталарини билмасангиз, улар сизнинг дин қардошларингиз ва дўстларингиздир.


They (disbelievers) plot every evil plan, 	 Албатта улар ҳийла-найранг қиларлар.


O you who believe! if an evil-doer comes to you with a report, look carefully into it, lest you harm a people in ignorance, then be sorry for what you have done. 	 Бир хабарни эшитиши биланоқ, суриштирмай, бирор иш қилинса, кейин хабарнинг ёлғонлиги ёки хатолиги аён бўлса, ҳақиқатдан афсус-надоматга сабаб бўлади. Шунинг учун ҳам, Аллоҳ таоло «бир қавмга билмасдан мусибат етказиб қўйиб, қилганингизга надомат чекувчи бўлманглар», демоқда.)


Surely God is witness of the things you do.' 	 Ҳолбуки, Аллоҳ қилаётганларингизга гувоҳ-ку.


Cursed were those who disbelieved from among the Children of Israel by the tongue of David and Jesus son of Mary. 	 (Довуд ва Ийсо алайҳиссаломлар Бани Исроилни исёни ва тажовузкорлиги учун лаънатлаган эдилар. Аслида, ҳидоятга бошлаш учун, Аллоҳ томонидан раҳмат бўлиб келган Пайғамбар бўлар-бўлмас ишга бир қавмни лаънатлайвермайди.


In the thought that some back-breaking calamity was about to be inflicted on them; 	 Ўзига умуртқасин синдирар иш бўлишига ишонар.


That is the True Day; so he who wills may take to his Lord a [way of] return. 	 У ҳақ кундир. Ким хоҳласа, ўз Роббисига қайтар йўл оладир.


And, when they felt Our might, behold them fleeing from it! 	 Бизнинг азобимизни ҳис қилганларида эса, бирдан у ердан қочишга бошларлар.


And magnify Him with all magnificence. 	 Ва Уни мутлақо улуғла!


then, he shall be recompensed for it in full repayment 	 Сўнгра жазо ёки мукофоти тўлиқ берилар», деб. (Ушбу зикр этилган маънолар Мусо а. с. нинг Тавротларида ва Иброҳим а. с. нинг саҳифаларида келгандир.)


Nor given leave to make excuses. 	 Ва уларга узр айтишга изн берилмайдир.


God showed them to you in your dream as small in number. 	 Ўшанда Аллоҳ тушингда уларни сенга оз кўрсатди.


and guard their private parts 	 Ва улар ўз фаржларини сақлайдиганлардир.


Or do they say, 'He is bedevilled'? 	 У уларга ҳақ ила келди. Уларнинг кўплари эса, ҳақни ёмон кўргувчидирлар.


(They are things) dead, lifeless: nor do they know when they will be raised up. 	 Ўликлардир, тирик эмаслар ва қачон қайта тирилтирилишларини билмаслар.


So keep waiting; we are waiting with you." 	 Ўша икки нарса ҳам мусулмон учун яхшиликдир. Улардан бири–мусулмон инсоннинг олий мақсади–Аллоҳнинг йўлида жиҳод қилиб шаҳид бўлишдир.


The kingdom on that day shall be Allah's; He will judge between them; so those who believe and do good will be in gardens of bliss. 	 У улар орасида ҳукм қилур. Бас, иймон келтирганлар ва яхши амал қилганлар нозу неъмат жаннатларидадирлар.


Say: 'I find nothing in what has been revealed to me that forbids any one to eat of any food except the dead, running blood, and the flesh of swine for these are unclean and that which has been hallowed in its slaughter to other than Allah. 	 Менга ваҳий қилинган нарсада таомланувчи учун ҳаром қилинган нарсани топмаяпман. Магар ўлимтик ёки оқизилган қон ёки тўнғиз гўшти бўлса, албатта, у ифлос, ҳаромдир.


Then on the Day of Resurrection He will disgrace them and say, "Where are My 'partners' for whom you used to oppose [the believers]?" 	 Сўнгра қиёмат кунида У зот уларни хор қиладир ва: «Сизлар улар ҳақида тортишиб юрган Менинг «шерикларим» қани?» дер.


and the people were told: "Will you join the assembly? 	 Ва одамларга: «Сизлар тўпланиб бўлдингизми?


On that day she shall tell her news, 	 Ўша кунда у(ер) ўз хабарини айтадир.


[By] that We repaid them because they disbelieved. 	 Уларни ношукрлик қилганлари учун ана шундоқ жазоладик.


Then produce your scripture, if you should be truthful. 	 Агар ростгўйлардан бўлсангиз, китобингизни келтиринг!


For Allah is Forgiving, Merciful. 	 Зотан, Аллоҳ мағфиратли ва раҳмли зотдир.


Is he, then, who goeth about grovelling upon his face better directed, or he who walketh evenly on a straight path? 	 Юз тубан қоқилиб юраётган киши ҳидоятдами ёки тўғри йўлдан қоматини тик тутиб бораётган кишими? («Юз тубан, қоқилиб юраётган киши» кофир кишидир.


Have they handed this down from one to another? 	 Келишиб олганмилар?!


So regarding the Thamud, they were destroyed by a terrible scream. 	 Бас, аммо Самуд ҳаддан ошувчи билан ҳалок қилинди. («Ҳаддан ошувчи»дан мурод қаттиқ чақмоқдир.)


But Allah is Oft-Forgiving, Most Merciful. 	 (Аллоҳ сенга ҳалол қилган чўрини ёки асални ўзингга ҳаром қилишинг дуруст эмас.)


Or he who arrives safely on the Day of Resurrection? 	 Аллоҳнинг оятлари ҳақида эгрилик қиладиганлар қиёмат куни дўзахга, тўғрилик қиладиганлар жаннатга кирадилар. Хўш, улардан қайси бири яхши?


If they were to join other gods with Him, all that they did would be vain for them. 	 Агар улар ширк келтирсалар, қилган ишлари, албатта, бехуда кетадир.


Fear God, before whom you shall all be gathered. 	 Ўзаро суҳбатлар ёлғон, бўҳтон, туҳмат ва ғийбатдан иборат бўлиб қолмоқда. Бу эса мусулмонларнинг на одобига, на шаънига тўғри келади.)


But when We removed from them the affliction, at once they broke their word. 	 Бас, қачонки улардан азобни аритсанг, тўсатдан улар (аҳдни) бузарлар.


Allah is All-Embracing, All-Knowing. 	 Бу дин йўлида жонини ҳам, молини ҳам бахш этади. Аммо ким бу улкан бахтнинг қадрига етмаса, турли баҳоналар билан Исломдан қайтса–муртад бўлса, ёмонлиги ўзигадир.


They said, “You know well that we have no right to your daughters, and you know well what we want.” 	 Улар: «Сенинг қизларингда бизнинг ҳаққимиз йўқлигини билгансан ва биз нимани хоҳлашимизни, албатта, сен биласан», дедилар.


This is the hell you had been promised! 	 Мана бу сизга ваъда қилинган жаҳаннамдир!


O men! there has come to you indeed an admonition from your Lord and a healing for what is in the breasts and a guidance and a mercy for the believers. 	 У қалбингиздаги руҳий, маънавий дардларингизнинг барчасига шифо бўлиб келди. Ким Қуръонга иймон келтириб, мусулмон бўлса, у ўша одамни ҳидоятга бошлайди, Аллоҳнинг раҳматига эриштиради.)


And then no sooner the Trumpet is blown than there will remain no kinship among them that Day, nor will they ask one another. 	 Бас, қачонки сурга пуфланганда, у кунда ораларида на насаб қолур ва на бир-бирларини суриштирурлар. (Яъни, қиёматдан дарак бергувчи сурга пуфланган пайтда ҳар ким ўзи билан овора бўлиб, одамлар орасида наслу насаб алоқалари қолмас.


So enter here to live for ever." 	 Хуш келдингиз! Бас, унга абадий қолгувчи бўлган ҳолингизда киринг», дедилар.


Nay, but they deny the Meeting with their Lord! 	 Улар Роббиларига рўбарў бўлишни инкор қилгувчилардир.


(Abraham) said, "Do ye then worship, besides Allah, things that can neither be of any good to you nor do you harm? 	 У: «Аллоҳни қўйиб, сиз ҳеч манфаат ҳам, зарар ҳам бермайдиган нарсага ибодат қиласизми?!


But those who remain disbelievers shall be gathered into Hell 	 Улар ўзларича, бу харажатларни эзгулик йўлида, савоб учун сарфлаяпмиз, деб ўйлайдилар. Улар хоҳлаганларича сарфлайверсинлар, лекин бир куни келиб, худди шу сарфлаган моллари ўзларига ҳасратнадомат бўлиб қайтади.


God has not given them any authority. 	 Аллоҳ бунга ҳеч ҳужжат туширган эмас.


And they denied him, so the punishment of the day of the black cloud seized them. 	 ( Аллоҳ таоло Айка халқини азобга дучор этишни ирода қилганида ҳавони ўта иситиб юборди. Шунда пастлаб келаётган булут пайдо бўлди.


This is a warning just like those of former times. 	 Бу аввалги огоҳлантирувчилар каби бир огоҳлантирувчидир. (Огоҳ бўлинглар: аввалги огоҳлантирувчиларга душман бўлганларнинг куни сизларнинг бошингизга тушиб қолмасин!)


(They will then wish) if only they had been guided! 	 «Бас, (сохта худолари) уларга жавоб бермаслар». Бу дунёда жавоб бера олмаган сохта худолар у дунёда жавоб бера билармиди?


And of His portents are the night and the day and the sun and the moon. 	 Кечаю кундуз, қуёшу ой Унинг оят-белгиларидан. Бас, қуёшга ҳам, ойга ҳам сажда қилманглар.


So wait patiently for the Decision of your Lord, and do not be like the Fellow of the Fish who cried out in despair. 	 Роббинг ҳукмига сабр қил ва бир вақтлар ғамга тўлган ҳолда нидо қилган балиқ соҳибига ўхшама.


But when He gave them of His bounty they became greedy, and then turned away. 	 У зот Ўз фазлидан берган чоғда эса, бахиллик қилиб, юз ўгириб, орқага қараб кетарлар.


They had lived in luxury before this 	 Албатта улар бундан олдин ҳой-ҳавасга берилганлардан эдилар.


O My father! verily there hath come to me of the knowledge which hath not come unto thee; so follow me, and I shall guide thee to a path even. 	 Эй отам, албатта, сенга келмаган илм менга келди. Бас, менга эргаш, сени тўғри йўлга бошлайман.


And each and everything they have done is noted in (their) Records (of deeds). 	 Ва уларнинг ҳар бир иши китоблардадир.


That is the ordaining of the All-Mighty, the All-Knowing. 	 (Оятда қуёшнинг ўз истиқрори учун ажратилган маконда ва замонда жараён этиши–ҳаракатланиши ҳақидагина гап кетмоқда.)


You shall find no nation believing in Allah and the Last Day loving anyone that opposes Allah and His Messenger, even though they be their fathers, theirsons, their brothers, or their tribe. 	 Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган қавмнинг Аллоҳга ва Унинг Расулига душманлик қилувчиларга дўстлик қилганларини топмайсан. Ҳатто у(душман)лар ўз оталари, болалари, ака-укалари ёки қариндошлари бўлса ҳам.


he said: 'Indeed I have loved the love of good things better than the remembrance of my Lord until the sun has vanished behind a veil. 	 У: «Албатта, мен Роббимнинг зикридан кўра дунё ишқига берилиб кетиб, ҳатто(қуёш) парда ила беркинибди-ку!


That is how We have sent you to a people before whom many a people have come and gone, so that you may announce to them whatever We have revealed to you. 	 Шундай қилиб, сени ўзларидан олдин ҳам умматлар ўтган бир умматга уларга ўзингга ваҳий қилган нарсамизни тиловат қилиб беришинг учун юбордик.


Say: "Verily my Lord enlarges and restricts the Sustenance to such of his servants as He pleases: and nothing do ye spend in the least (in His cause) but He replaces it: for He is the Best of those who grant Sustenance. 	 (Аллоҳ таоло хоҳлаган бандасининг ризқини кенг ва ҳоҳлаган бандасининг ризқини тор қилиб қўяди. Аллоҳ таоло ато этган ризқдан банда Аллоҳ йўлида инфоқ қилса, шундан фойда кўради.)


Verily We shall remove the torment for a while; but verily ye shall revert. 	 (Биз сиздан азобни озгина кушойиш қиламиз. Аммо сиз бундан ибрат олмайсиз, яна куфрга қайтасиз.)


And there is none from the People of the Scripture but that he will surely believe in Jesus before his death. 	 Баъзилари, бу ерда Ийсонинг ўлими назарда тутилган, десалар, баъзилари, аҳли китобнинг ўлими назарда тутилган дейдилар. Биринчи тоифанинг гапига биноан оятнинг маъноси бундай: Ийсо алайҳиссалом қиёмат яқинлашганда тушганларида аҳли китоблардан ҳеч ким қолмай, у киши ўлишларидан олдин у зотга иймон келтиради.


And yet they are the fools, even though they do not know. 	 Огоҳ бўлинг, улар, фақат улар эсипастлардир ва лекин ўзлари билмайдилар.


and as for thy Lord's blessing, declare it. 	 Ва, аммо, Роббингнинг берган неъмати ҳақида сўзла.


They said: O Lut! we are the apostles of your Lord; they shall by no means reach you; so remove your followers in a part of the night-- and let none of you turn back-- except your wife, for surely whatsoever befalls them shall befall her; surely their appointed time is the morning; is not the morning nigh? 	 Улар: «Эй Лут, биз Роббингнинг элчиларимиз, булар сенга ҳаргиз тега олмаслар. Бас, кечанинг бир бўлагида аҳлинг ила юргин ва сизлардан хотинингдан бошқа ҳеч ким ўгирилмасин.


that I should do righteousness in that I forsook' No! 	 Шоядки тарк қилган нарсамда солиҳ амал қилсам», дер. Йўқ!


Said the chieftains of Firaun’s people, “He is really an expert magician.” 	 Фиръавн қавмидан бўлган зодагонлар: «Албатта, бу билимдон сеҳргардир!


This is the blessing of God and He grants it to whomever He wants. The blessings of God are great. 	 Кимга хоҳласа беради, Аллоҳ улуғ фазл эгасидир. (Қуръони карим назарида, мусобақа бу дунё ҳаётининг ўткинчи ҳой-ҳавасларига, бойликка, ўйин-кулгуга эмас, балки Аллоҳнинг мағфиратига ва жаннатга элтувчи яхши амалларга қаратилиши керак.)


Say: My Lord will break them into scattered dust. 	 Бас: «Роббим уларни мутлақо совуриб юборажак.


[Those] who are stingy and enjoin upon people stinginess. 	 Улар бахилдирлар ва кишиларни ҳам бахилликка буюрадилар. Ким юз ўгирса, бас, Аллоҳ беҳожат ва мақталган зотдир.


And indeed We sent Musa (Moses) with Our Ayat (proofs, evidences, verses, lessons, signs, revelations, etc.) and a manifest authority; 	 Батаҳқиқ, Биз Мусони оятларимиз ва очиқ-ойдин ҳужжатимиз ила юбордик.


It has a special status and reciting it carries great reward. *Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him – will be the first one to be granted the permission to intercede, others will follow.) 	 Имом Насаий Абу Умомадан ривоят қилган ҳадисда Пайғамбаримиз алайҳиссалом: «Ким ҳар фарз намоздан кейин «Оятул Курсий»ни ўқиса, унинг жаннатга киришини фақат ўлим тўсиб туради, холос», деганлар. Яъни, ўлмагани учун жаннатга кирмайди, агар вафот этса, уни жаннатдан тўсадиган ҳеч нарса қолмайди, дегани.)


How many a sign in the heavens and the earth do they pass by, paying no attention to them? 	 Инсон яшаб турган борлиқнинг ҳар бир қаричида Аллоҳнинг борлигига, бирлигига, қудратига, тадбирига, билувчилигига ва бошқа камоли сифатларига далолат қилувчи оят-белгилар, далил-ҳужжатлар мавжуд. Лекин одамлар ўша ҳужжатларга, оят-белгиларга эътибор билан қарамайдилар.


And on the day when He will raise them all, and then say to the angels, “Did they worship you?” 	 Уларнинг барчаларини жамлайдиган, сўнгра У зот фаришталарга: «Анавилар сизларга ибодат қилган эдиларми?» дейдиган кунда.


To God belongs the Kingdom of the heavens and the earth. 	 Албатта, осмонлару ернинг мулки Аллоҳникидир.


And We will surely recompense those who have been patient their hire for the best of that which they have been working 	 Албатта, Биз сабр этганларни қилиб юрган амалларининг энг гўзалига бериладиган ажр ила мукофотлармиз.


except the Companions of the Right. 	 Магар ўнг тараф соҳиблари мустаснодир.


They all have their degrees according to their deeds. 	 Ҳар кимга қилганларига яраша даража бордир.


Forsake the outward sin, and the inward surely the earners of sin shall be recompensed for what they have earned. 	 Ва ошкора ҳамда махфий гуноҳларни тарк қилинглар! Гуноҳ қилувчилар, албатта, қилган гуноҳларининг жазосини олурлар.


It is He who created you, and among you is the disbeliever, and among you is the believer. 	 У сизларни яратган зотдир. Бас, баъзиларингиз кофир ва баъзиларингиз мўминдир.


and We sent you manna and quails. 	 Биз сизга ризқ қилиб берган пок нарсалардан енглар, унда ҳаддингиздан ошманг, яна бошингизга ғазабим тушиб қолмасин. Кимнинг бошига ғазабим тушса, бас, батаҳқиқ, ҳалок бўлибдир.


Unto him therefore We shall Indeed make easy the path to hardship. 	 Бас, Биз уни қийинга муяссар қиламиз.


then turns it into black stubble. 	 Бас, У уни қорайган хашак қилган зотдир.


Verily God is all-knowing and forbearing. 	 Албатта, Аллоҳ ўта билгувчи ва ҳалим зотдир.


And verily, for the Zalimun (polytheists and wrong-doers), there is a painful torment. 	 Ўша шерик худолари уларга Аллоҳ изн бермаган ишларни қилишни қонунлаштириб берганми? Агар бандаларнинг амалларига савоб ёки азоб қиёматда бўлиши ҳақидаги ажрим сўзи бўлмаганида, бандалар орасида ҳозироқ ҳукм қилиниб қўйилган бўлар эди.)


Noble and pious. 	 Улар ҳурматланган ва ўта яхшидирлар.


When they entered upon David and he was alarmed by them? 	 Ўшанда улар Довуднинг олдига киришган эди. Бас, у улардан қўрқиб кетди.


And if the devil cause thee to forget, sit not, after the remembrance, with the congregation of wrong-doers. 	 Уларнинг бу истеҳзоларини тинглаб ўтириш ҳеч тўғри келмайди. Шунинг учун ҳам Аллоҳ таоло Ўз Пайғамбари Муҳаммадга (с. а. в.) «золим қавмлар»–мушрикларнинг ўшандай мажлисларида ўтиришларини ман қилмоқда.)


And He alone holds sway over His servants and sets guardians over you till death approaches any of you and Our deputed angels take his soul, neglecting no part of their task. 	 У устингизга ҳафазаларини юборур. Қачонки бирортангизга ўлим келса, элчиларимиз камчиликка йўл қўймаган ҳолда уни вафот эттирарлар.


Indeed Allah restrains the heavens and the earth from convulsing; and were they to convulse, who could stop them except Allah? 	 Албатта, Аллоҳ осмонлару ерни қулаб тушишларидан ушлаб турур. Агар улар қулайдиган бўлсалар, Ундан ўзга ҳеч ким уларни ушлаб тура олмас.


Then is one who was a believer like one who was defiantly disobedient? 	 Ахир, мўмин бўлган одам фосиқ бўлган одамдек бўладими?!


Indeed He is the reviver of the dead, and He has power over all things. 	 Албатта, У зот ўликларни ҳам тирилтиргувчидир ва У ҳар бир нарсага қодирдир.


He is the benevolent: Ask those who are well-informed. 	 Бизнинг кунларимиз осмонлару ер яратиб бўлингандан кейин, қуёш мажмуасидаги сайёралар низоми яратилгандан кейин вужудга келган тушунчалар, дейдилар. «Сўнгра» калимаси одатда «кейин» маъносидаги тартибни ифода қилади, бу оятдаги «сўнгра» эса, мартабани билдиради.)


Or are We to treat those who believe and do righteous deeds like those who make trouble on earth? 	 Йўқ! Биз иймон келтириб, солиҳ амаллар қилганларни ер юзида бузғунчилик қилувчилар каби қилармидик?!


And the folk of Moses, after (he left them), chose a calf (for worship), (made) out of their ornaments, of saffron hue, which gave a lowing sound. 	 Уни (худо) тутдилар ва зулм қилувчилардан бўлдилар. (Яъни, Мусонинг (а. с.) қавми бўлмиш Бани Исроил, у зот Роббининг мийқотига кетганларидан сўнг, ўзлари билан Мисрдан олиб чиққан тақинчоқлардан ясалган бузоқ жасади–ҳайкалини ўзларига худо қилиб олдилар.


With me is my Lord, He will guide me." 	 Албатта, Роббим мен билан, У менга тўғри йўлни кўрсатур«, деди.


He knows all that is ahead of them and all that is behind them, while the others do not know. 	 У уларни олдиларидаги нарсаларни ҳам, орқаларидаги нарсаларни ҳам билур. Улар эса, уни илм ила иҳота қила олмаслар.


Say: Are the blind and the seeing one alike? 	 Шунингдек, ғайб хабарларидан «фол очиш»ни, бошқалар айни шундай қилишаётганини айтишади. Ёки даъватчи шахсида фариштанинг худди ўзини кўришни хоҳлайдилар.


Abraham replied, "I believe but want more confidence for my heart." 	 (Иброҳим алайҳиссалом Аллоҳ таоло ўликларни тирилтира олишига ҳеч қандай шубҳа қилмас эдилар. У зотнинг бунга ишончлари комил эди.


Or to feed in times of famine 	 Ёки очарчилик кунида таом беришдир.


Then indeed only upon Us is their reckoning. 	 Сўнгра, албатта, уларнинг ҳисоб-китоби ҳам Биздадир.


O Ye who believe! 	 Эй иймон келтирганлар!


Is it this discourse that you take so lightly? 	 Бас, сизлар мана шу сўз(Қуръон)га бепарволик қиласизларми?!


We will stay here' 	 Қўрқоқ бўлгандан кейин ҳол шу. Ҳамма нарсадан, ҳатто ақидадан ҳам воз кечиб юбораверилади.)


So fear Allah and obey me." 	 Бас, Аллоҳдан қўрқинглар ва менга итоат қилинглар».


They could not bear to hear (the preachers of the truth) and they used not to see (the truth because of their severe aversin, inspite of the fact that they had the sense of hearing and sight). 	 Улар эшитишга қодир бўла олмадилар ва кўра олмадилар ҳам.


There is no dispute between you and us. 	 Ўтган Пайғамбарларнинг динида тафриқага тушган ва китобларига шак-шубҳа қилган нобакор қавмларнинг ҳавои нафсларига эргашма.


Offline — No Network Connection 	 Офлайн — Тармоқ алоқаларисиз


Observe your duty to Allah and know that Allah is Aware of all things. 	 Ҳикмат–Пайғамбар алайҳиссаломнинг суннатлари. Бу нарсаларни доимо эсда тутиш, улар асосида илоҳий кўрсатмаларга амал қилиб яшашгина инсонга бахт келтиради, шу жумладан, оилавий ҳаётда ҳам.)


They shall live under it, and none of their agony decrease nor be respite for them. 	 Унда абадий қолурлар. Улардан азоб енгиллатилмас ва уларга назар ҳам солинмас.


Whenever a surah is sent down they look at one another: ‘Is anybody observing you?’ Then they slip away. 	 Бирон сура нозил бўлган вақтда сизни биров кўрмадими, деб бир-бирларига назар соладилар-да, сўнгра бурилиб кетадилар.


Did they not see that it could not speak to them, nor guide them in any way? 	 Уни (худо) тутдилар ва зулм қилувчилардан бўлдилар. (Яъни, Мусонинг (а. с.) қавми бўлмиш Бани Исроил, у зот Роббининг мийқотига кетганларидан сўнг, ўзлари билан Мисрдан олиб чиққан тақинчоқлардан ясалган бузоқ жасади–ҳайкалини ўзларига худо қилиб олдилар.


Those who are blessed will be in Paradise, where they will dwell so long as heaven and earth survive, unless your Lord wills otherwise: This will be a gift uninterrupted. 	 (Яъни, бахтлилар жаннатда абадий қолиш билан бирга, туганмас неъматларга ҳам эга бўладилар. Саҳиҳ ҳадисда ривоят қилинишича, уларга: «Эй аҳли жаннатлар, сизлар энди абадий яшайсизлар, ўлмайсизлар, абадий ёш бўласизлар, қаримайсизлар, абадий соғ бўласизлар, бемор бўлмайсизлар, абадий неъматда бўласизлар, ноумид бўлмайсизлар», дейилади.)


And naught hindereth mankind from believing when the guidance cometh unto them, and from asking forgiveness of their Lord unless (it be that they wish) that the judgment of the men of old should come upon them or (that) they should be confronted with the Doom. 	 Одамларни уларга ҳидоят келганида иймон келтиришларидан ва Роббиларига истиғфор айтишларидан фақатгина аввалгиларнинг суннати келишини ёки очиқ азоб келишини кутишлари тўсди, холос.


They ask, “When will be the Day of Judgement?” 	 Улар ҳисоб-китоб куни қачон, деб сўрарлар.


And We raised him to an exalted station. 	 (Унинг қадрини юксак, зикрини олий қилдик. Дунёда шундай олиймақом зотлар ўтган.)


as a lesson and a reminder to every penitent worshiper. 	 (Роббисига) қайтувчи ҳар бир бандага кўргазма ва эслатма қилиб.


As for those who believe and do righteous deeds—these are the inhabitants of Paradise, wherein they will dwell forever. 	 Ва иймон келтириб, яхши амалларни қилганлар, ана ўшалар жаннат эгаларидир. Улар унда абадий қолурлар.


No disaster strikes except by permission of Allah. 	 Сизга Аллоҳнинг изнисиз ҳеч бир мусибат етмас. Ким Аллоҳга иймон келтирса, У зот унинг қалбини ҳидоятга солур.


If you disclose your Sadaqat (alms-giving), it is well, but if you conceal it, and give it to the poor, that is better for you. 	 Ва Аллоҳ қилаётган амалларингиздан хабардордир. (Ушбу ояти каримада садақани ошкора қилиш ҳам, махфий қилиш ҳам мақталмоқда.


Remember your Lord much and glorify Him morning and evening." 	 Роббингни кўп эсла ва эртаю кеч тасбиҳ айт!» деди.


If all the trees in the earth were pens and the ocean, with seven more oceans, were ink still these could not suffice to record all the Words of God. 	 Агар ер юзидаги дарахтнинг барчаси қаламлар бўлиб, денгиз–уни ортида етти денгиз мадад бериб туриб (сиёҳ) бўлса ҳам, Аллоҳнинг калималари битмас.


By the roof elevated. 	 Ва кўтарилган билан шифт қасам.


Whether thou ask for their forgiveness, or not, (their sin is unforgivable): if thou ask seventy times for their forgiveness, Allah will not forgive them: because they have rejected Allah and His Messenger: and Allah guideth not those who are perversely rebellious. 	 Биз ўрганаётган ояти каримадан билиниб турибдики, Табук ғазоти асносида мунофиқларнинг кирдикорлари кетма-кет фош бўлгандан кейин яна улар учун истиғфор айтиш таклифи бўлган ёки ҳолат шуни тақозо қилиб қолган. Аллоҳ таоло Пайғамбари Муҳаммадга (с. а. в.) хитоб қилиб, мунофиқлар учун истиғфор айтишлари ва айтмасликлари барибир эканлигини, фойдаси йўқлигини билдирмоқда.)


Wherein are discourses eternal. 	 Уларда ажойиб битиклар бордир.