Those whom they invoke besides God have no power of intercession, only those who bear witness to the truth and they know. 	 Аллоҳдан ўзга илтижо қилаётган нарсалари шафоатга эга бўлмаслар. Магар билган ҳолларида ҳақ шаҳодат берганларгина (эга бўлурлар).


and set in it lofty firm mountains, and given you agreeable water to drink? 	 Ва Биз унда юкасак тоғлар қилдик ва сизларни зилол сув билан суғордик.


Certainly Allah turned clemently to the Prophet and the Emigrants and the Helpers, who followed him in the hour of difficulty, after the hearts of a part of them were about to swerve. 	 Батаҳқиқ, Аллоҳ Пайғамбарининг, муҳожир ва ансорларнинг тавбасини қабул қилди. Улардан баъзиларининг қалблари тойиб кетай дегандан сўнг тавбаларини қабул қилди.


Allah begins creation; then He will repeat it; then to Him you will be returned. 	 Аллоҳ махлуқотни йўқдан бор қилади, сўнгра уни яна қайтадан вужудга келтиради, сўнгра Унга қайтарилурсиз.


Abraham said, "Indeed, Allah brings up the sun from the east, so bring it up from the west." 	 Иброҳим: «Албатта, Аллоҳ қуёшни Машриқдан чиқаради, бас, сен уни Мағрибдан чиқаргин-чи», деди. Бас, куфр келтирган лол қолди.


The food of those who have received the Scripture is lawful for you, and your food is lawful for them. 	 Афийфа мўминалар ва сиздан олдин китоб берилганлардан бўлган афийфалар ҳам, агар иффатли бўлган ҳолингизда, зинокор бўлмай ва ўйнаш тутмай маҳрларини берсангиз, сизга ҳалолдир. Ким иймонни инкор қилса, унинг амали бехуда кетадир ва охиратда у зиён кўрувчилардан бўладир.


Look, how We paraphrase the signs variously so that they may understand! 	 Оёқ остидан юбориладиган азобга Қорунни ер ютиши ва тўфон балоси мисол қилиб келтирилади. Одамлар фирқаларга бўлингандан кейин, ҳар фирқа аъзолари ўз фирқаларига таассуб қилиб, бир-бирига шафқатсиз равишда зулм ўтказишга, азоб беришга қаттиқ уринади.


Indeed, you have enemies among your spouses and children; so beware of them. 	 Албатта, жуфтларингиздан ва болаларингиздан сизга душман бор, бас, улардан ҳазир бўлинг. Ва агар афв этсангиз, кўнгилга олмасангиз ва айбларини кечирсангиз, бас, албатта, Аллоҳ кечирувчи ва раҳмдил зотдир.


The only statement of the [true] believers when they are called to Allah and His Messenger to judge between them is that they say, "We hear and we obey." 	 Албатта, мўминларнинг Аллоҳга ва Унинг Пайғамбарига ораларида ҳукм чиқариш учун чорланганларидаги гаплари: «Эшитдик ва итоат қилдик», демоқларидир.


Verily, in this is a Sign: but most of them do not believe. 	 Албатта, бунда оят-белги бор. Лекин кўплари мўмин бўлмаслар.


He is the Conqueror over His worshipers. 	 У бандалари устидан ғолибдур.


Do you have a covenant with Us which allows you to do whatever you want until the Day of Judgment? 	 Ёки сизларга Бизнинг қиёмат кунигача етадиган ваъдаларимиз бўлиб, унда, албатта, сиз нима ҳукм қилсангиз шу бўлади, дейилганми?!


What then of he whose evil deeds have been decorated fair to him and thinks them to be good? 	 Ахир, қилган ёмон амали ўзига зийнатлаб кўрсатилиб, уни гўзал деб билган одам?! Албатта, Аллоҳ хоҳлаган кимсани залолатга кетказур, хоҳлаган кимсани ҳидоятга солур.


He ever is Forgiving, Merciful. 	 Қуръони Каримда эса, ўтган умматларнинг қиссалари энг рост ва тўғри равишда келтирилади. Кишиларни улардан ўрнак олишга чақирилади.


O you who believe! let not your wealth, or your children, divert you from the remembrance of Allah; and whoever does that, these are the losers. 	 Молларингиз ва болаларингиз сизни Аллоҳнинг зикридан чалғитмасин. Ким шундай қилса, бас, ана ўшалар ютқазувчилардир.


My people, I am afraid for you on (the Day of Judgment), when people will cry for help. 	 Эй қавмим, албатта, мен сизларга нидолашув кунидан қўрқаман.


The parable of those who disbelieve in their Lord: their actions are like ashes on which the wind blows hard on a stormy day; they shall not have power over any thing out of what they have earned; this is the great error. 	 Кофирлик ҳар қандай яхши амални худди кулга ўхшатиб кераксиз қилиб қўяди. Чўғи йўқ кул бефойда нарсага айланиб, уни шамол тўзитиб учириб кетганидек, кофирларнинг амаллари ҳам бехуда кетади.


And it was not for any messenger to bring a sign [or verse] except by permission of Allah. 	 Ўша қиссаларнинг ҳаммаси билан танишиб чиқилди. Уларнинг ҳаммасида кофирлар томонидан Пайғамбарларга (алайҳимуссалом) ва мўминларга турли озорлар берилгани, азоб-уқубатлар ёғдирилгани ҳақида турли маълумотларга эга ҳам бўлинди.


In this there is evidence (of the truth) for the believing people. 	 Албатта, бунда иймон келтирадиган қавм учун оят-белгилар бордир.


Our Lord, do not make us a test for the unbelievers, and forgive us, our Lord. 	 Эй Роббимиз, бизни кофирларга фитна қилиб қўймагин ва бизни кечиргин.


And He will teach him writing and wisdom and the Torah and the Gospel 	 Ва унга китобни, ҳикматни, Таврот ва Инжилни ўргатадир. (Аллоҳ Марямнинг бўлажак Масиҳ Ийсо ибн Марям деб номланган ўғлига ҳикмат, Таврот ва инжилни ҳам ўргатиши хабар қилинмоқда.)


And when it is said to them: Prostrate to the Beneficent Allah, they say: And what is the Allah of beneficence? 	 Қачонки уларга: «Роҳманга сажда қилинглар!» дейилса, улар: «Роҳман нима?


Can such be like those who will abide in the Fire and will be given a boiling water to drink that will tear their bowels apart? 	 Ўшалар оташда мангу қолувчи ва ўта қайноқ сув ила суғорилиб, ичаклари титилиб кетган кимсага ўхшайдиларми?


And that it is He (Allah) Who causes death and gives life; 	 Албатта, ўлдирган ҳам Ўзи, тирилтирган ҳам Ўзи.


Why should you not fight in the way of Allah and the oppressed men, women, and children, who say, ‘Our Lord, bring us out of this town whose people are oppressors, and appoint for us a guardian from Yourself, and appoint for us a helper from Yourself’? 	 Нима учун Аллоҳнинг йўлида ва: «Эй Роббимиз, бизни аҳли золим шаҳардан чиқаргин, бизга Ўз томонингдан дўст ато қилгин ва Ўз томонингдан нусратчи ато қилгин», деяётган заифҳол эркагу аёл ва болалар йўлида жанг қилмайсизлар?! (Хусусан, мазкур заифҳол эркагу аёллар ва болалар аҳолиси золим бўлган шаҳарда тутқун бўлсалар.


Thus they used to be deceived in the life of the world. 	 (Улар ёруғ дунёда бир соатдан ортиқ турмаганлари ҳақида қасам ичадилар. Агар кўпроқ турганларида, иймон келтиришлари мумкинлигини пеш қилмоқчи бўладилар.)


Let the women live (in 'iddat) in the same style as ye live, according to your means: Annoy them not, so as to restrict them. 	 У(аёл)ларга имконингиз борича ўзингиз яшаб турган жойдан жой беринг. Уларга сиқиштириш мақсадида зарар етказманг.


but if they turn away, know that God is your Protector -- an excellent Protector, an excellent Helper! 	 Агар юз ўгирсалар, бас, билгинки, албатта, Аллоҳ хожангиздир. У қандай ҳам яхши хожа ва қандай ҳам яхши нусрат бергувчи!


And We revealed to you the message that you may make clear to the people what was sent down to them and that they might give thought. 	 Яъни, Пайғамбарларни ўз қавмларига турли очиқ-ойдин баёнотлар ва китоблар билан юбордик. Сени эса, эй Муҳаммад, одамларга нозил қилинган нарсани ўзларига баён қилиб беришинг учун зикр–Қуръон ила юбордик.)


Whoever fabricates lies certainly fails.’ 	 Батаҳқиқ, ким ёлғон уйдирса, ноумид бўлур», деди.


and be meek to the believers who follow you. 	 Ва сенга эргашган мўминларга қанотингни пастлат.


Surely, God is all hearing and all-knowing. 	 Карвондаги отлиқлар эса, сиз турган жойнинг пастроғидан юриб, соҳил бўйлаб ўтиб кетди. Сиз билан мушриклар ўртасида тепалик бўлиб, бир-бирингизни кўрмас эдингиз.)


And none can inform you like [one] Acquainted [with all matters]. 	 Ўта хабардор зотдек ҳеч ким сенга хабар бера олмас.


They will never wish for it, because of what their hands have sent forward. 	 Улар қўллари қилган(гуноҳ)лари туфайли ҳеч қачон, у(ўлим)ни орзу қилмаслар. Аллоҳ золимларни билувчидир.


Then a herald shouted: ‘O [men of the] caravan! 	 (Яъни, Юсуф (а. с.) оға-иниларининг жиҳозларини ҳозирлаётган ходимларига айтиб, кичик укасининг юкига бир сув идиш қўштириб қўйдилар.


And [mention] Zechariah, when he called to his Lord, "My Lord, do not leave me alone [with no heir], while you are the best of inheritors." 	 Ва Закариёни эсла. Ўшанда у Роббига нидо қилиб: «Эй Роббим, мени ёлғиз ташлаб қўйма, Сен, Ўзинг ворисларнинг энг яхшисисан», деган эди.


So We delivered him and those with him in the laden ark. 	 Бас, Биз унга ва у билан бирга бўлганларга тўлган кемада нажот бердик.


We did not give them bodies that needed no food, nor were they to live forever. 	 Биз уларни таом емайдиган жасад қилганимиз йўқ. Улар абадий қолгувчи ҳам бўлган эмаслар.


Except for God’s sincere servants. 	 Магар Аллоҳнинг ихлосли бандалари.


The hands of God are above their hands. 	 Ким (аҳдни) бузса, ўзига қарши бузади, холос. Ва ким Аллоҳга қилган аҳдига вафо қилса, унга тезда улкан ажр берилур.


and thereafter We said to the Children of Israel: "Now dwell in the land, but when the promised time of the Hereafter comes, We shall bring you all together." 	 Бас, охират ваъдаси келган чоғида ҳаммангизни тўплаб келтирурмиз», дедик. (Қиёмат қоим бўлганида, ҳаммангизни–сизни ҳам, Фиръавн ва унинг қавмини ҳам тўплаб келтирамиз.


by the night, when it envelops it! 	 Ва у(қуёш)ни қоплаган тун билан қасам.


nor is it a word of an accursed Satan. 	 Ва у(Қуръон) тошбўрон қилинган шайтоннинг сўзи эмас.


See! are these not the people you swore would never earn God's mercy? 	 Сизлар: Аллоҳ уларга раҳмат етказмас, деб қасам ичганингиз ана уларми?!


And We caused Jesus, son of Mary, to follow in their footsteps, confirming that which was (revealed) before him in the Torah, and We bestowed on him the Gospel wherein is guidance and a light, confirming that which was (revealed) before it in the Torah - a guidance and an admonition unto those who ward off (evil). 	 Уларнинг изларидан Ийсо ибн Марямни ўзидан олдинги Тавротни тасдиқловчи қилиб юбордик. Унга Инжилни бердик.


All their acts have gone to waste and now they are the losers. 	 Амаллари бехуда кетди. Бас, зиён кўргувчилардан бўлдилар.


Say, "Then will you not fear Him?" 	 Сен: «Наҳотки қўрқмасангиз?!» деб айт.


And if We should will, We could drown them; then no one responding to a cry would there be for them, nor would they be saved 	 Агар хоҳласак, уларни ғарқ этурмиз. Бас, уларнинг ёрдамчиси бўлмас ва ҳам улар қутқазилмас.


She was asked to enter the lofty Palace: but when she saw it, she thought it was a lake of water, and she (tucked up her skirts), uncovering her legs. 	 Қачонки уни кўрганида, сув деб ўйлаб, пойчаларини очди. У(Сулаймон): «Албатта, бу биллурдан силлиқ қилиб ясалган саройдир», деди.


And We have made some of you as a trial for others: will you have patience? 	 Роббинг кўргувчи бўлган зотдир. (Оддий башардан Пайғамбар юбориб одамларни синовга учратдик, баъзилари синовдан ўта олмай, оддий башар ҳам Пайғамбар бўладими, деб йўлдан адашди.


And cover not Truth with falsehood, nor conceal the Truth when ye know (what it is). 	 Ҳақни ботилга аралаштирманг ва ўзингиз билиб туриб ҳақни беркитманг.


Insert your hand into the opening of your garment; it will come out white, without disease. And draw in your arm close to you [as prevention] from fear, for those are two proofs from your Lord to Pharaoh and his establishment. 	 «Қўлингни ёқангдан (қўлтиғингга) суқ, бирон нуқсонсиз оппоқ бўлиб чиқур ва қўрқувда қанот(қўл)ингни ўзингга тортиб ол. Бас, шу иккиси Роббингдан Фиръавн ва унинг одамларига икки ҳужжатдир.


And do not be like those who came forth from their homes insolently and to be seen by people and avert [them] from the way of Allah. 	 Аллоҳ нима қилаётганларини иҳота қилгувчидир. (Ушбу ояти каримада кофирларга, жумладан, Маккадан Бадрга қараб отланган қурайшликларга ишора қилинмоқда.


Believers, do not accept your fathers and brothers as your guardians if they prefer disbelief to faith, lest you be unjust. 	 Яъни, иймон, эътиқод, дину диёнат масаласи ҳамма нарсадан устун қўйилмоғи керак. Ҳатто ота-она ва ака-ука каби дунёдаги энг яқин кишилар бошқа диёнатни танлаган бўлсалар, уларни ҳам дўст тутиб бўлмайди.


Indeed Allah is watchful over you. 	 Албатта, Аллоҳ устингиздан рақобат этувчи зотдир.


He creates what He wills (and plans). 	 У зот хоҳлаган нарсасини яратур.


He ushers in the dawn, and made the night for rest, the sun and moon a computation. 	 Бу эса, ғолиб ва яхши билгувчи зотнинг ўлчовидир. (Тунни инсон, ҳайвонот, наботот ва жамодот олами учун ором олгувчи сукунат қилиб қўйган ким?!


By the night when it enshrouds, 	 Туннинг қоплаб келаётган пайти билан қасам.


But they turned away (from the obedience of Allah), so We sent against them Sail Al'Arim (flood released from the dam), and We converted their two gardens into gardens producing bitter bad fruit, and tamarisks, and some few lotetrees. 	 Бас, Биз устларига арим селини юбордик ва уларнинг икки боғларини аччиқ мевали, юлғунзор ва бир озгина сидрли икки «боғ»га айлантирдик. («Арим» сўзи, катта тошларни оқизиб келадиган кучли сел, деган маънони билдиради.


Then say, "Will you not then fear Him? 	 Буларнинг ҳаммасини ким қилмоқда? Албатта, Аллоҳ!)


Believers, when believing women come to you as Emigrants (in the cause of faith), examine them. 	 Эй, иймон келтирганлар! Агар сизларга мўминалар ҳижрат қилиб келсалар, уларни имтиҳон қилиб кўринглар.


Are they confident that God will not seize them while they are on a journey? 	 Ёхуд уларни ҳаракатлари асносида олишидан, улар У зотни ожиз қолдирувчи бўла олмасликларидан хотиржаммилар?! (Агар Аллоҳ хоҳласа, уларни ҳаракатда бўлиб, шаҳарма-шаҳар кезиб, сайру саёҳат ёки бошқа ишлар билан машғул бўлиб юрганларида ҳам олаверади.


Verily, in this is a sign for you if you are indeed believers. 	 Маълумки, Уламоларимиз ушбу ҳодисани Пайғамбарлардан қолган нарсаларни табаррук тутишга далилдир, деганлар. Пайғамбарлари, тобутни фаришталар кўтариб келиши Толутнинг подшоҳлигига белгидир, деди.)


Say: “O my people, work according to your ability; and so will I. Then you will know. 	 Сен: «Эй қавмим, ўз ҳолингизча амал қилаверинг. Албатта, мен ҳам амал қилгувчиман.


What kind of good news are you bringing me?" 	 Ниманинг хушхабарини беряпсизлар ўзи?» деди.


Or He may destroy them because of that which they have earned, and He may pardon many of them. 	 Ёки у(кема)ларни аларнинг касби туфайли ҳалок қилур ва У зот кўпни афв қилур.


They are lost, and unable to find a way. 	 Бас, залолатга кетдилар ва (тўғри) йўлга қодир бўлмаслар.


Whether to play a sound when logging into a network. 	 Тармоққа кирганда товуш янграш.


And thy Lord is never forgetful, Lord He of the heavens and earth and all that is between them. 	 У осмонлару ернинг ва улар орасидаги нарсаларнинг Роббидир. Бас, Унга ибодат қил ва Унинг ибодатида сабрли бўл.


They are the ones for whom there shall be nothing in the Hereafter but Fire: what they had accomplished in the world has failed, and their works have come to naught. 	 Ана ўшаларга охиратда дўзах оловидан бошқа ҳеч вақо йўқдир. Бу дунёда қилган ишлари ҳабата бўлди ва қилган амаллари ботил бўлди.


[Allah] said, "The truth [is My oath], and the truth I say - 	 У зот: «Ҳақ шулки, Мен фақат ҳақни айтурман.


Thus Allah will show them their deeds as regrets for them. 	 (Қиёматдан бир кўриниш: ҳамма ўзи билан овора, биров билан бировнинг иши йўқ. Пешволар, бошлиқлар, бу дунёда бошқаларни ўз ортидан эргаштириб юрганлар ўзларига эргашганлардан тонадилар.


So We delivered him and his family, except his wife; We decreed she should be of those that tarried. 	 Бас, Биз унга ва хотинидан бошқа аҳлига нажот бердик. У(хотин)нинг азобда қолгувчилар ичида бўлишини тақдир қилдик.


We created you from a male and a female, and made you races and tribes, that you may know one another. 	 Биз сизларни бир эркак ва аёлдан яратдик ва сизларни ўзаро танишишингиз учун халқлар ва қабилалар қилиб қўйдик. Албатта, Аллоҳнинг ҳузурида энг ҳурматлигингиз энг тақводорингиздир.


watching over you 	 Улар ҳурматли, ёзиб тургувчилардир.


Do not exaggerate in your religion, and do not say about God except the truth. 	 Албатта, Масиҳ Ийсо ибн Марям Аллоҳнинг Пайғамбари, Марямга илқо қилган калимаси ва Ундан бўлган руҳдир. Бас, Аллоҳга ва Унинг Пайғамбарларига иймон келтиринг.


(See Verse 47:15) 	 Кофирларнинг оқибати эса, дўзахдир.


When the earth is stretched out taut 	 Ва, вақтики, ер чўзилса.


Some of them were rightly guided, but many others were transgressors. 	 Улар орасида ҳидоят топганлар бор, лекин уларнинг кўплари фосиқлардир.


We have destroyed your likes. 	 Дарҳақиқат, Биз сизга ўхшаганларни ҳалок қилдик.


Be secret in your speech, or proclaim it, He knows the thoughts within the breasts. 	 Ва сиз сўзингизни сир тутасизми ёки ошкора айтасизми, албатта, У кўнгиллардагини ҳам билгувчи зотдир.


Then if he be of a people hostile unto you and is himself a believer, then the setting free of a believing bondman; and if he be of a people between man whom and you is a bond, then the bloodwit to be delivered to his family and the setting free of a believing bondman. 	 Агар у сизга душман қавмдан бўлиб, ўзи мўмин бўлса, мўмин қулни озод қилиш вожиб бўлур. Агар у сиз билан орасида аҳдномаси бор қавмдан бўлса, аҳлига бериладиган хун ва мўмин қулни озод қилиш вожиб бўлур.


"Ah! Would that (Death) had made an end of me! 	 Қани (бу дунёдаги ўлим) охиргиси бўлса эди.


We know well what they listen to, when they listen to you, as they conspire, when the wrongdoers say, “You only follow a man bewitched.” 	 Биз улар нима сабабдан тинглаётганларини, улар сени тинглаётганларида ўзаро пичирлашаётганларини, золимларнинг: «Сизлар сеҳрланган кишига эргашяпсиз, холос», деганларини ҳам яхши билурмиз. (Улар Қуръондан манфаат олиш, ҳидоят топиш учун эмас, масхара қилиш, айб топиш учун эшитадилар.)


Taking what their Lord gives them; surely they were before that, the doers of good. 	 Роббилари берган нарсаларни олувчилардир. Чунки улар бундан олдин эҳсон қилувчилардан бўлганлардир.


As such, We have sent down to you the Book. 	 (Қуръон оятларини ким инкор этса, ким уларга иймон келтирмаса, ўша кофирдир. Хоҳ у аҳли китобдан бўлсин, хоҳ мушриклардан бўлсин, хоҳ бошқа тоифадан бўлсин.


That it is He who makes you happy and morose, 	 Ва, албатта, кулдирган ҳам Ўзи, йиғлатган ҳам Ўзи.


Whoever of you commits a gross indecency, her punishment shall be doubled, and that is easy for Allah. 	 Сиздан ким очиқ гуноҳ қилса, унга бериладиган азоб икки марта кўпайтирилур. Бу эса, Аллоҳ учун осон бўлган ишдир.


This, and that Allah is the weakener of the struggle of the unbelievers. 	 Ана ўшалар (нинг сизга бўлиши) Аллоҳ, албатта, кофирларнинг ҳийласини заиф қилгувчи бўлганидандир.


We are Best Aware of what they say, and thou (O Muhammad) art in no wise a compeller over them. 	 Уларнинг айтганларини Биз билувчимиз. Сен уларнинг устидаги жаббор эмассан.


Abraham asked, "And what of my descendants?" 	 У: «Зурриётимдан ҳамми?» деди.


Those who believe and do good deeds shall be forgiven and shall receive an honourable provision. 	 Иймон келтириб, яхши амалларни қилганларга мағфират ва икромли ризқ бордир.


Alif; Lam. 	 Алиф. Лам.


And the earth We spread out, and placed therein firm mountains, and caused to grow therein all kinds of things in due proportion. 	 Биз ерни ёйиб, устига баланд тоғларни ташлаб қўйдик ва унда ўлчанган турли нарсаларни ўстириб қўйдик.


Forgive me, Lord, and forgive my parents and all the believers on the Day of Reckoning." 	 Эй Роббимиз, мени, ота-онамни ва мўминларни ҳисоб қилинадиган куни мағфират айлагин».


And what have you understood, what the valley is! 	 Довон қандоқ нарса эканини сенга нима билдирди?


They will say, "Exalted are You! It was not for us to take besides You any allies. 	 Улар: «Эй пок Парвардигор, Сендан ўзгани дўст тутмоқ биз учун ярашмас.


Lam. 	 Лам.


Is not Allah the fairest of all judges? 	 Аллоҳ ҳукм қилгувчиларнинг энг ҳикматлиси эмасми?!


But for the unbelievers there is severe punishment. 	 Кофирларга эса, уларга, шиддатли азоб бордир.


Or have they taken guardians besides Him? 	 Ёки улар ундан бошқа «дўстлар» тутдиларми?! Бас, Аллоҳнинг Ўзигина дўстдир.


He who disbelieves in Allah after his having believed, not he who is compelled while his heart is at rest on account of faith, but he who opens (his) breast to disbelief-- on these is the wrath of Allah, and they shall have a grievous chastisement. 	 Бу икки улуғ инсон–эру хотин Ислом йўлида, иймон учун биринчи шаҳидлар бўлиш шарафига эришдилар. Амморнинг кўз ўнгида ҳам онасини, ҳам отасини ўлдирган мушриклар уни ҳам ўлдиришга қасд қилганларида унинг оғзидан кофирларни рози этадиган гап чиқди.


Or, whereforeis not there cast down unto him a treasure or he has a garden whereof he may eat! 	 Ёки унга хазина ташланса ёхуд унинг боғи бўлсаю ундан еса», дедилар.


But only one who comes to Allah with a sound heart." 	 Магар ким Аллоҳ ҳузурига тоза қалб ила келар, (ўша манфаат топар).


Striking stones with their hooves, sparking fire. 	 Ўт чақнатиб чопувчи отлар билан қасам.


Those who deny the Day of Judgment 	 Улар жазо кунини ёлғонга чиқарарлар.


“Our Lord! Indeed You will gather all mankind for a Day about which there is no doubt"; indeed Allah’s promise does not change. 	 Эй Роббимиз, албатта, сен одамларни келишига шубҳа йўқ кунда йиғувчисан. Албатта, Аллоҳ ваъдага хилоф қилмас.


Only those who are infidels will deny it. 	 Мусулмонлар Қуръондан узоқлашганда ана шундай мусибатлар келиб чиқади. Ислом келди, бошқа барча динлар ботил бўлди.


Do you not see that ships sail in the sea by Allah's Grace that He may show you some of His Signs? 	 Кемалар Аллоҳнинг неъмати ила сизга Унинг оят-белгиларини кўрсатиш учун денгизда юрганини кўрмадингми?!


And whoever strives hard, he strives only for his own soul; most surely Allah is Self-sufficient, above (need of) the worlds. 	 Ким жиҳод қилса, бас, албатта, ўз фойдаси учун жиҳод қилур. Албатта, Аллоҳ барча оламлардан беҳожатдир.


(Muhammad), have patience with what they say, glorify your Lord, and always praise Him before sunrise, sunset, in some hours of the night and at both the beginning and end of the day, so that perhaps you will please your Lord. 	 Қуёш чиқишидан олдин ҳам, қуёш ботишидан олдин ҳам Роббингга тасбиҳ ва ҳамд айт. Кечанинг бир қисмида ҳам Роббингга тасбиҳ айт, кундузнинг атрофида ҳам.


Have they a stairway whereby they overhear? 	 Ундоқ бўлса, эшитувчилари равшан ҳужжат келтирсинлар. (Мушриклар Муҳаммад алайҳиссаломни ёлғончига чиқарганлар.


And [remember] when He showed them to you, when you met, as few in your eyes, and He made you [appear] as few in their eyes so that Allah might accomplish a matter already destined. 	 Ўшанда, тўқнашганингизда уларни сизнинг кўзингизга оз қилиб кўрсатганини, сизни уларнинг кўзига оз қилиб кўрсатганини эсланг. Буни Аллоҳ қилиниши керак бўлган ишни ҳал этиш учун қилди.


that you shall surely see Hell? 	 Албатта, жаҳаннамни кўрасизлар.


And We pursued them in this world with a curse. 	 Ва бу дунёда уларга лаънатни эргаштириб қўйдик.


But their hearts became hardened, and the Satan made fair-seeming unto them that which they were wont to do. 	 Лекин қалблари қаттиқ бўлди ва шайтон уларга қилаётган ишларини зийнатлаб кўрсатди.


When it is said to them: "Follow what Allah hath revealed:" They say: "Nay! we shall follow the ways of our fathers." 	 Уларга: «Аллоҳ нозил қилган нарсага эргашингиз», дейилса, улар: «Йўк, биз оталаримизни нимада топсак, шунга эргашамиз», дейдилар.


Surely God is severe in punishment. 	 Аллоҳга тақво қилинг. Албатта, Аллоҳ иқоби шиддатли зотдир.


Then they sought a stratagem against him: but We made them the ones that lost most! 	 Улар у(Иброҳим)га ёмонлик ирода қилган эдилар. Биз уларни энг зиёнкорлар қилиб қўйдик.


Do you not understand?” 	 Ақл ишлатиб кўрмайсизларми?» деб айт.


Behold, We sent a single Blast against them, and they became like the trampled twigs of a sheep pen-builder. 	 Албатта, Биз уларга бир овоз юбордик. Ва улар қўра қурувчи (йиққан) қуруқ шох-шаббаларга ўхшаб қолдилар.


They worked for him what he desired, (making) high rooms, images, basins as large as reservoirs, and (cooking) cauldrons fixed (in their places). 	 У(жин)лар унга меҳроблар, ҳайкаллар, ҳовузлар каби лаганлар ва собит қозонлардан хоҳлаганини қилиб беришар эди.


Then some of them will turn to others, and will ask each other. 	 Бас, улар бир-бирларидан сўрай бошлайдилар.


And the flesh of fowls that they desire. 	 Иштаҳалари тусаган қуш гўшти билан.


Has he knowledge of the Unknown that he perceives everything? 	 Охиратнинг ғамини емай юрганлар нимага суянишади? Ғайбни билмагандан кейин инсон доимо ўзига охиратда фойда берадиган ишларни кўпроқ бажаришга ҳаракат қилмоғи лозим.)


And when they smote their hands, and saw that they had gone astray, they said, 'If our Lord has not mercy on us, and forgives us not, surely we shall be of the lost.' 	 Қўллари тушган пайтда ва ўзларининг адашганларини билганларида: «Агар Роббимиз бизга раҳм қилмаса ва мағфират этмаса, албатта, зиёнкорлардан бўламиз», дедилар.


God originates creation, and then will revert it, then you will go back to Him. 	 Аллоҳ махлуқотни йўқдан бор қилади, сўнгра уни яна қайтадан вужудга келтиради, сўнгра Унга қайтарилурсиз.


Surely, Allah is ever watchful over you. 	 Албатта, Аллоҳ устингиздан рақобат этувчи зотдир.


He said: "O my Lord! truly my people have rejected me. 	 У: «Эй Роббим, шубҳасиз, қавмим мени ёлғончи қилдилар.


Announce unto us the interpretation, for we see thee of those good (at interpretation). 	 «Бизга бунинг таъбирини хабар қил. Биз сени, шубҳасиз, яхши амал қилгувчилардан, деб билмоқдамиз».


[Tafsir Al-Qurtubi, Vol. 	 Баъзилари куфрга кетди. Худди Қуръонга нисбатан муносабатга ўхшаш муносабат бўлди.


Rejoicing in what Allah has bestowed upon them of His bounty, and they receive good tidings about those [to be martyred] after them who have not yet joined them - that there will be no fear concerning them, nor will they grieve. 	 Улар Аллоҳ Ўз фазлидан берган нарсалардан хурсандлар ва ҳали ортларидан ўзларига қўшилмаган биродарларига, уларга хавф йўқлигини ҳамда хафа ҳам бўлмасликларининг хушхабарини бермоқдалар.


They will receive mercy and honorable sustenance. 	 (Шу билан ифк ҳодисаси — мусулмонлар жамоасини катта мусибатга солган ҳодиса ҳақидаги оятлар ниҳоясига етди. Бу ҳодиса Пайғамбар (с. а. в.) оиласининг поклигини ва бу оилани Аллоҳнинг Ўзи сақлашини исбот этди.)


Thus was the truth established, and their doings proved in vain. 	 Бас, ҳақ қарор топди ва уларнинг қилаётганлари ботил бўлди.


God certainly fulfilled His promise to you when you were fighting the unbelievers, by His permission. 	 Батаҳқиқ, Аллоҳ ваъдаси устидан чиқди. Сиз Унинг изни билан уларни қира бошладингиз.


I fear, if I disobeyed my Lord, the torment of a terrible Day.” 	 Яъни, Қуръоннинг ўрнига бошқа нарса келтириб ёки уни алмаштириб, Роббимга осийлик қилсам, улуғ қиёмат кунининг азобига дучор бўлишдан қўрқаман. Пайғамбар бўлатуриб у зот (с. а. в.) шунчалик қўрқсалар, Қуръон ўрнига бошқа дастур келтираётган ва унинг оятлари ёки ҳукмларини алмаштираётган оддий одамларни нима деса бўлар экан?!)


While Allah has allowed trade and forbidden usury. 	 Ва ҳолбуки, Аллоҳ тижоратни ҳалол, рибони ҳаром қилган.


Had I known the future, I would have acquired much good, and no harm would have touched me. 	 Агар ғайбни билганимда яхшиликни кўпайтириб олган бўлар эдим ва менга ёмонлик етмасди.


And know that out of all the booty that ye may acquire (in war), a fifth share is assigned to Allah,- and to the Messenger, and to near relatives, orphans, the needy, and the wayfarer,- if ye do believe in Allah and in the revelation We sent down to Our servant on the Day of Testing,- the Day of the meeting of the two forces. 	 Ва агар Аллоҳга, фурқон куни-икки жамоат тўқнашган куни бандамизга нозил қилган нарсамизга иймон келтирган бўлсангиз, билингки, ўлжага олган нарсангиздан бешдан бири Аллоҳга, Расулига, яқинларига, етимларга, мискинларга ва мусофирларгадир. Ва Аллоҳ ҳар бир нарсага қодирдир.


Thus do We make plain the Signs for those who use reason. 	 Шундай экан, нима учун Аллоҳ таолога Унинг Ўзи яратган махлуқотларни шерик қиласиз? Ушбу тафсилотларни тўғри тушунган одамлар Аллоҳга ширк келтиришнинг асосий сабабини англаб оладилар.)


He said: Your evil augury is with Allah. 	 Агар қуш ўнг томонидан учса, хурсанд бўлар ва ўша ишни бошлар эди. Агар қуш чап томонига учса, шумқадамлик деб ўйлар, хафа бўлар, шумланар ва у ишни қилмас эди.


Surely those who believe and those who are Jews and the Sabians and the Christians whoever believes in Allah and the last day and does good-- they shall have no fear nor shall they grieve. 	 Ҳар диннинг муддати тугаб, уни бекор қилувчи дин келганда, янги динга ўтиш зарур. Муддати қиёмат кунигача тугамайдиган охирги ва мукаммал дин бўлмиш Ислом келганидан кейин ҳамма бунга ўтиши, Аллоҳга, Муҳаммадга (с. а. в.), Қуръонга ва иймон келтирилиши лозим бўлган яна бошқа нарсаларга иймон келтириши ҳамда яхши амаллар қилиши лозим.)


It served to increase them in faith and submission. 	 Уларнинг иймон-эътиқодлари ва мусулмончиликлари яна ҳам кучайди. Ҳа, иймон келтирган, мусулмон бўлган одамлар ана шундай одамлардир.)


a guidance and a mercy to those who do good, 	 У муҳсинларга ҳидоят ва раҳматдир.


and We saved Moses and those who were with him together, 	 Мусо ва унга эргашганларга, ҳаммаларига нажот бердик.


Allah is He Who made the cattle for you that you may ride on some of them, and some of them you eat. 	 Аллоҳ сизларга чорва ҳайвонларини, улардан баъзиларини минишингиз учун яратди. Улардан баъзиларини ерсизлар.


It was He who turned those People of the Book who denied the truth out of their homes in the first banishment. 	 Ўзлари ҳам қўрғонимиз бизни Аллоҳ(азоби)дан сақлаб қоладир, деб ўйлашарди. Аллоҳ улар ўйламаган тарафдан олди ва уларни қалбига қўрқинч солди.


And for him who hoarded wealth and remained carefree, 	 Аммо кимки бахиллик ва истиғно қилса.


The way (of reproach) is only against those who seek exemption from you although they are rich; they preferred to be with the women who stay behind – and Allah has sealed their hearts, so they do not know anything. 	 Бой-бадавлат бўлиб туриб сендан изн сўрайдиганларни айблашга йўл бор. Улар хотин-халажлар билан бирга бўлишга рози бўлдилар.


“And used to deny the Day of Justice.” 	 Ва қиёмат куни ёлғонга чиқарган эдик.


and made his offspring the only ones to survive, 	 Ва унинг зурриётларини, ўзларини боқий қолгувчилар қилдик.


But they conspire not except against themselves, and they perceive [it] not. 	 (Бу жиноятчилар катта мансабларни эгаллаб олиб, одамларни ўз йўлига солиш учун турли ҳийла-найранглар қиладилар. Уларнинг жинояти Аллоҳ таолонинг ҳақ-ҳуқуқларига тажовуз қилишдир.


So be patient for the decision of your Lord and do not obey from among them a sinner or ungrateful [disbeliever]. 	 Бас, Роббинг ҳукмига сабр қил ва улардан гуноҳкор ёки кофирларига итоат қилма.


The Messenger has believed in what was revealed to him from his Lord, as did the believers. 	 Пайғамбар унга ўз Роббидан туширилган нарсага иймон келтирди ва мўминлар ҳам. Барча Аллоҳга, Унинг фаришталарига, китобларига, Пайғамбарларига иймон келтирди.


They may haply come to guidance. 	 Шояд улар ҳидоят топсалар.


And among His Signs is that the heaven and the earth stand by His Command, then afterwards when He will call you by single call, behold, you will come out from the earth (i.e. from your graves for reckoning and recompense). 	 Унинг оят-белгиларидан, осмонлару ер Унинг амри ила туришидир. Сўнгра сизларни бир бор чақирса, ердан ҳаммангиз бирдан чиқарсизлар.


We sent a sandstorm against them which destroyed them all, except the family of Lot, whom We saved at the break of dawn, 	 Албатта, Биз уларнинг устига (тош) бўрон юбордик. Фақат Лут хонадонига саҳар чоғи нажот бердик.


The blame is only against those who oppress men and wrong-doing and insolently transgress beyond bounds through the land, defying right and justice: for such there will be a penalty grievous. 	 Фақатгина одамларга зулм қиладиган ва ер юзида ноҳақ тажовузкорлик қиладиганларни (айблашга) йўл бордир. Ана ўшаларга аламли азоб бордир.


Whoever achieves virtue will have its merit increased. 	 (Ушбу жумла маъноси ҳақида уламоларимиз бир неча хил фикрлар айтишган. Мисол учун, Саъийд ибн Жубайр (р. а) «қариндошлик меҳри» иборасини Пайғамбаримизнинг (с. а. в) аҳл байтлари, деб таъвил қилганлар.


They said: O Shu'aib! we understanand not much of that which thou sayest, and verily we see thee weak among us, and were it not for thy company we had surely stoned thee, and thou art not among us mighty. 	 Улар: «Эй Шуайб, айтганларингнинг кўпини яхши тушунмадик ва биз сени ичимизда заифҳол кўряпмиз, агар одамларинг бўлмаганида, сени тошбўрон қилар эдик. Сенинг ўзинг биз учун қимматли эмассан», дедилар.


Thus, God has described the believers to enrage the disbelievers. 	 Аммо ким бўлишидан қаттий назар, мусулмонга меҳрибон бўлишган.


But you made then a target of ridicule, until they made you forget My remembrance; and you used to laugh at them. 	 Бас, сиз уларни масхара қилдингиз. Ҳаттоки улар (ни масхара қилиш) сизга Менинг зикримни унуттирди.


They say, "Be Jews or Christians [so] you will be guided." 	 Улар: «Яҳудий ёки насроний бўлинг, ҳидоят топасиз», дейдилар. Балки: «Иброҳимнинг ҳаниф миллатига (динига) эргашамиз ва у мушриклардан бўлмаган», деб айт.


Once all men were but a single community; then they disagreed (and formulated different beliefs and rites). 	 Сўнгра ихтилофга тушдилар. Агар Роббинг томонидан айтилган сўз бўлмаганида, улар ихтилоф қилаётган нарса ҳақида ораларида ҳукм қилинган бўлар эди.


He said, “My Lord is Well Aware of what you do.” 	 У: «Роббим қилаётган ишингизни ўта яхши билгувчидир», деди.


They have incurred the wrath of God unto themselves and have been struck with destitution for their rejection of the revelations of God and for unjustly murdering the Prophets. 	 Уларга Аллоҳнинг ғазаби лозим бўлди ва мискинлик битилди. Бундай бўлишлиги уларнинг Аллоҳнинг оятларига куфр келтиришлари ва Набийларни ноҳақдан ўлдиришлари сабабидандир.


Say: "All praise be to God, and peace on those of His creatures whom He has chosen." 	 Сен: «Аллоҳга ҳамд бўлсин ва у танлаб олган бандаларига салом бўлсин.


This will happen when the earth is shaken, shaken 	 Қачонки ер қаттиқ ларзага келганда.


Are not the disbelievers paid (fully) for what they used to do? 	 Кофирлар қилган ишларининг «савобини» олар миканлар?!


And the moon: We have disposed it in phases, until it returns like the old twig. 	 Ойни эса, токи эски (хурмо) шингили (ҳолига) қайтгунга қадар манзилларини бичиб қўйганмиз. (Ой ҳам, қуёш ҳам думалоқ шаклдаги самовий жисмдир.


Seek forgiveness for your shortcomings, and celebrate the praise of your Lord, evening and morning. 	 Эртаю кеч Роббингга ҳамд ила тасбиҳ айт. (Ояти каримада Пайғамбаримизга (с. а. в.) хитоб орқали мўмин бандага иймон йўлида зарур бўладиган зоди роҳила тақдим этилмоқда.)


So also was Elias among those sent (by Us). 	 Албатта, Илёс ҳам Пайғамбарлардандир.


Pharaoh said: "I but point out to you that which I see (myself); Nor do I guide you but to the Path of Right!" 	 (Яъни, меникидан бошқа фикрни қабул қилишингизга рози эмасман, билиб қўйинг, фақат менгина сизни тўғри йўлга бошлайман, деди.)


Of these messengers, We have given something additional among them. 	 Ўшалар Пайғамбарлар. Уларнинг баъзиларини баъзиларидан фазллик қилдик.


But Satan caused him to forget mentioning this to his lord (the ruler of Egypt) and so Joseph languished in prison for several years. 	 (Юсуф (а. с.) икки ҳамзиндон дўстларига тушларининг таъбирини айтиб бўлганларидан сўнг, улардан нажот топади, деб билган шахсга, яъни, соқийга: «Хўжанг ҳузурида мени эсга ол», дедилар. Дарҳақиқат, тушнинг таъбири тўғри чиқди.


Is there a god With Allah? 	 «Агар ростгўй бўлсангиз ҳужжатингизни келтиринг», дегин. (Аслида, йўқ инсонни бор қилиб, аввал-бошда яратган ким?


who listen to the word [of Allah] and follow the best [interpretation] of it. 	 Ана ўшалар, ҳа, ўшалар ақл эгаларидир. (Ушбу жумладан билинадики, одамлар икки тоифа–Аллоҳга ёки тоғутга ибодат этадиган бўлади.


So when the Trumpet is blown – so there will neither be any relationship among them* that day, nor will they ask about one another. 	 Бас, қачонки сурга пуфланганда, у кунда ораларида на насаб қолур ва на бир-бирларини суриштирурлар. (Яъни, қиёматдан дарак бергувчи сурга пуфланган пайтда ҳар ким ўзи билан овора бўлиб, одамлар орасида наслу насаб алоқалари қолмас.


To him belongs everything in the heavens and everything on earth. 	 Осмондаги нарсалар ва ердаги нарслар уникидир. У зот юксак ва улуғдир.


It is He who has made the night as a covering for you, sleep as a rest for you, and the day for you to rise again. 	 У сиз учун кечани либос, уйқуни истироҳот қилган ва кундузни тирилиш (замони) қилган Зотдир.


Then their only excuse will be to say, ‘By Allah, our Lord, we were not polytheists.’ 	 Сўнгра, Роббимиз Аллоҳга қасамки, мушрик бўлмаган эдик, дейишдан бошқа фитналари бўлмас. (Боқий дунёда кўпчилик наздида сўроққа тутилганларида ва ҳамма нарса аниқлангандан сўнг ҳам мушриклар қасам ичиб, ўзларини ҳеч қандай гуноҳ қилмаган, ширк келтирмагандек тутишади.)


Lo, We have warned you of a nigh chastisement, upon the day when a man shall behold what his hands have forwarded, and the unbeliever shall say, 'O would that I were dust!' 	 Албатта, Биз сизларни яқин келажакдаги азобдан қўрқитдик. У кунда, ҳар киши (қўли) тақдим қилган нарсага назар соладир.


Be sure we shall do so." 	 Биз бу ишни, албатта, қилурмиз», дедилар.


Make no excuses; you rejected the faith after you accepted it." 	 Агар сиздан бир тоифани авф этсак, бошқа тоифани жиноятчи бўлганлари учун азоблаймиз. (Сиз қилар ишни қилиб қўйиб, узр айтишингиздан фойда йўқ.


I have been commanded to do justice among you. 	 Бизнинг амалларимиз ўзимиз учун, сизнинг амалларингиз ўзингиз учун. Биз билан сизнинг орамизда жанжал(га ўрин) йўқ.


But no apostle was given a miracle unless God dispensed. 	 Ўша қиссаларнинг ҳаммаси билан танишиб чиқилди. Уларнинг ҳаммасида кофирлар томонидан Пайғамбарларга (алайҳимуссалом) ва мўминларга турли озорлар берилгани, азоб-уқубатлар ёғдирилгани ҳақида турли маълумотларга эга ҳам бўлинди.


Bring upon us what you threaten us with if you are indeed a messenger." 	 (Аллоҳнинг, туяни тек қўйинглар, унга ёмонлик етказманглар, деган амрига қасдма-қасд уни ўлдирдилар. Куфрда ҳаддан ошдилар.)


Wait patiently for your Lord's judgement; do not be like the man who, having been swallowed by a whale, called out in distress. 	 Роббинг ҳукмига сабр қил ва бир вақтлар ғамга тўлган ҳолда нидо қилган балиқ соҳибига ўхшама.


"(Mine is) but conveyance (of the truth) from Allah and His Messages (of Islamic Monotheism), and whosoever disobeys Allah and His Messenger, then verily, for him is the Fire of Hell, he shall dwell therein forever." 	 Менинг вазифам, фақат, Аллоҳнинг топшириқларини етказишдир. Кимки Аллоҳга ва Унинг Пайғамбарига бўйсунмаса, унга жаҳаннам оташи бор, унда абадий қолажаклар.


Say, "What would my Lord care for you if not for your supplication?" 	 Сен: «Агар дуо-илтижоларингиз бўлмаса, Роббим сизларга ҳеч қиймат бермас.


Theirs shall be everlasting Gardens which the Most Compassionate Lord has promised His servants in a realm which is beyond the ken of perception. 	 Роҳман Ўз бандаларига ғайбдан ваъда қилган адн жаннатларидир.


Exalted then be God, the King, the Real. 	 Бас, ҳақ подшоҳ Аллоҳ юксакдир.


But God would not punish them while you [Prophet] were in their midst, nor would He punish them so long as they sought forgiveness. 	 Модомики сен уларнинг ичида экансан, Аллоҳ уларни азобламас. Модомики улар истиғфор айтар эканлар, Аллоҳ уларни азобламас.


He said: You are in an evil condition and Allah knows best what you state. 	 Энди Юсуфнинг (а. с.) ўзларига у киши ва укалари ҳақида ёлғон тўқимоқдалар. Улар, кичик ўгай ука ўғрилик қилган бўлса, бу ажабланарли эмас, унинг туғишган акаси ҳам олдин ўғрилик қилган эди, бу иш уларниг табиатида бор ўзи, дейишмоқчи.)


So has God, all-mighty and all-wise, been revealing to you and to others before you. 	 Азизу ўта ҳикматли бўлмиш Аллоҳ сенга ва сендан аввалгиларга мана шундай ваҳий қилур.


At last Pharaoh decided to uproot Moses and the Children of Israel from the land, but We drowned him together with all who were with him; 	 (Фиръавн Мусони (а. с.) ва у кишининг қавмлари Бани Исроилни Миср еридан қўзғатиб чиқармоқчи бўлди. Шунда Аллоҳ таоло Фиръавнни ва унинг қавмини жамлаб денгизга ғарқ қилди.


In arrogance; talking nonsense about the Quran, and left him like one telling fables by night. 	 У(Каъба) билан кибрланар, тунги суҳбатингизда беҳуда сўзлар айтар эдингиз.


Some of them you killed, and others you took captive. 	 Аҳзоб урушини қўзғаганлар Ҳайй ибн Ахтоб бошлиқ Бани Назир яҳудийлари эди. Шунингдек, улар Бани Қурайза қабиласининг хиёнатларига сабаб ҳам бўлдилар.)


by the much-visited House, 	 Ва обод уй билан қасам.


And if a fly robs them of anything, they could never rescue it from it. 	 Пашша жуда заиф, ҳақир жон. Аммо, у сабаб бўлиб баъзи бир касалликларни ташиб келтирса, ҳаммаси тўпланиб, ҳаракат қилса ҳам, ўша касалликдан зарар кўраётганни ёки ўлаётганни қутқариб қололмайдилар.


Those who fled their homes for the cause of Allah and then were slain or died, Allah verily will provide for them a good provision. 	 Аллоҳ йўлида ҳижрат қилганлар, сўнгра ўлдирилиб ёки вафот этганларни, албатта, Аллоҳ гўзал ризқ ила ризқлантирур. Албатта, Аллоҳ ризқ бергувчиларнинг энг яхшисидир.


[Allah will say], "Are these the ones whom you [inhabitants of Hell] swore that Allah would never offer them mercy? 	 Сизлар: Аллоҳ уларга раҳмат етказмас, деб қасам ичганингиз ана уларми?!


Nor should ye treat them with harshness, that ye may Take away part of the dower ye have given them,-except where they have been guilty of open lewdness; on the contrary live with them on a footing of kindness and equity. 	 (Ушбу оят Исломдан олдинги даврда аёл кишига зулм ва жабр шаклида жорий қилинган баъзи одатларни ботил этмоқда. Жумладан, жоҳилий арабларнинг одати бўйича, эркак киши вафот этса, унинг хотини ҳам бошқа молу мулки қатори қариндошларига мерос бўлиб қолар эди.


God will admit those who believe and do good deeds to Gardens through which rivers flow. 	 Албатта, Аллоҳ иймон келтирганлар ва яхши амал қилганларни тагидан анҳорлар оқиб турган жаннатларга киритур. Куфр келтирганлар ҳузур қилурлар ва худди чорва ҳайвонлари егандек ерлар ва дўзах уларнинг жойидир.


They said, 'Father, what ails thee, that thou trustest us not with Joseph? 	 Улар: «Эй отамиз, сен нега Юсуфни бизга ишонмайсан?


By the spreaders spreading. 	 Чанг тўзитувчи(шамол) лар билан қасам.


Lo! verily the friends of Allah are (those) on whom fear (cometh) not, nor do they grieve? 	 Огоҳ бўлингким, Аллоҳнинг дўстларига хавф йўқдир ва улар хафа ҳам бўлмаслар.


If you could only see when they are terrified, and there is no escape, and they are seized from a nearby place. 	 Маҳшарда, Роббул оламийн ҳузурида хору зор бўлиб турибдилар. Кучли, шиддатли, қўпол ва уларга нисбатан шафқатсиз фаришталар сергаклик билан уларни кузатиб туришибди.


The day the convulsive (first blast) shatters convulsively 	 Изтиробга тушувчи изтиробга тушган кунда.


Indeed Allah is ever, with what you do, Acquainted. 	 Албатта, Аллоҳ нима амал қилаётганингиздан хабардордир.


Is it you who create it, or are We the creator? 	 Уни сизлар яратасизми ёки Биз яратувчимизми?!


They said, "Woe to us. We have been arrogant. 	 Вой, шўримиз қурсин, туғёнга кетган эканмиз.


Our punishment took them on a sudden by night or while they slept for their afternoon rest. 	 (Аллоҳ таоло исён қилган кўплаб қавмларни ҳалокатга учратган, уларга Аллоҳнинг азоби кечаси ёки кундузи ухлаб ётган вақтларида, ғафлатнинг чўққисига чиққанларида келган.)


O believers, let not any people scoff at another people who may be better than they; neither let women scoff at women who may be better than themselves. 	 Бир қавм бошқасини масхара қилмасин, эҳтимол улар булардан яхшироқдир. Ва аёллар ҳам бошқа аёлларни (масхара қилмасин), эҳтимол улар булардан яхшироқдир.


They wronged not Us, but it was themselves that they wronged. 	 Улар қаерга бормасинлар, бошлари узра булут соя солиб турар эди. Таом сифатида осмондан манн (асалли ҳалво) ва бедана гўштини ҳозир қилиб қўйди)


Rather, they [themselves] are a transgressing people. 	 Йўқ, улар туғёнга кетган қавмлардир!


Will ye then surrender (unto Him)? 	 Бас, сизлар мусулмон бўласизларми?!» деб айт.


Go down to any town and you will indeed get what you ask for!’ 	 Бирорта шаҳарга тушинг, сўраганингизни албатта, топасиз», деди.


O you who believe! 	 Ва у Аллоҳнинг наздида обрўли эди. (Бани исроилликлар Мусо алайҳиссаломга турли озорлар берганлар.


He who brings the truth and he who confirms it—it is they who are the Godwary. 	 (Яъни, Аллоҳнинг содиқ сўзини бандаларга етказган ва ўша содиқ сўзни тасдиқлаганлар тақводорлардир. Қуръони Каримни келтирган Муҳаммад (с. а. в.) ҳамда бошқа барча Пайғамбарлар алайҳиссалом ва барча мўмин бандалар шу сирага кирадилар.


Unto Allah is the journeying. 	 Ана ўшанда Аллоҳ таоло ўзи билиб ҳисоб-китоб қилади. Кофир ва осий жазосини, мўмин-мусулмон мукофотини олади.)


However, He lets go astray whomsoever He wills and shows the Right Way to whomsoever He wills. 	 Лекин хоҳлаган кимсани залолатга кетказади ва хоҳлаган кимсани ҳидоят қилади.


Why did they [who slandered] not produce for it four witnesses? 	 У(ифкчи)лар ўша(ифк)га тўртта гувоҳ келтирсалар бўлмасмиди?!


And We imposed a duty upon Abraham and Ishmael, (saying): Purify My house for those who go around and those who meditate therein and those who bow down and prostrate themselves (in worship). 	 Ва Иброҳим ва Исмоилга: «Уйимни тавоф қилувчилар, муқим турувчилар, рукуъ ва сажда қилувчилар учун поклаб қўйинглар», деб амр қилдик. («масаба» зиёрат қилиб тўймайдиган макон.)


And how should I fear those whom you associate in worship with Allah (though they can neither benefit nor harm), while you fear not that you have joined in worship with Allah things for which He has not sent down to you any authority. 	 Ҳолбуки, сиз ўзингизга ҳеч ҳужжат туширмаган нарсани Аллоҳга ширк келтириб туриб қўрқмайсиз-у? Агар билсангиз, айтинг-чи, қайси гуруҳ хотиржам бўлишга ҳақлироқ?!» деди.


Delighted at the bestowal of their Lord; and their Lord has saved them from the fire. 	 Роббилари уларга берган нарсалардан лаззатдадирлар. Роббилари уларни жаҳаннам азобидан сақлар.


And those who believe in the communications of their Lord, 	 Ва Роббилари оятларига иймон келтирадиганлар.


We have certainly made Our evidence clear, if only you would consider it. 	 Агар ақл юритадиган бўлсангиз, биз сизларга оят-белгиларни баён қилиб бўлдик.


Yet none takes a warning except him who turns to Him. 	 (Ҳар бир нарсада Аллоҳга қайтадиган, тавба қиладиган, кўрган-билганидан ваъз-насиҳат оладиган кишиларгина англаб етадилар.)


Taking away (burning completely) the head skin! 	 (Бош териси шилиб олинган дўзахийга Аллоҳ таоло яна янги тери ато этади. Жаҳаннам ўти эса яна уни шилиб олади ва шу тариқа тўхтовсиз давом этаверади.)


And that He destroyed the former 'A-ad. 	 Ва, албатта, биринчи Одни ҳалок қилган ҳам Ўзи.


(The brothers) said: "By Allah! well ye know that we came not to make mischief in the land, and we are no thieves!" 	 Улар: «Аллоҳга қасамки, ўзингиз биласиз, биз ер юзида фасод учун келган эмасмиз, биз ўғрилар бўлган эмасмиз», дедилар.


Allah is the light of the heavens and the earth: the likeness of His light is as a niche wherein is a lamp; the lamp is in glass; the glass is as though it were a star brilliant; lit from a tree blest, an olive, neither in the east nor in the west; well-nigh its oil would glow forth even though fire touch it not. light upon light. 	 Унинг нурининг мисоли худди бир токча, унинг ичига чироқ қўйилган, чироқ эса, шиша ичида, шиша эса, гўё дурдан бўлган бир юлдуз бўлиб, шарқий ҳам, ғарбий ҳам бўлмаган муборак зайтун дарахтидан ёқилур. Унинг мойи ўзига олов тегмаса ҳам, ёритиб юборай дейдир.


We are indeed truthful. 	 Ана шундай ҳайвонларни Аллоҳ таоло яҳудийларга ҳаром қилган. Шунингдек, мол ва қўйларнинг оятда истисно қилинганидан бошқа ёғларини ҳам ҳаром қилган.)


That is better for you, should you know. 	 Мухлис мусулмонлар бу олий маънони тўлиқ тушунган пайтларида «енгил бўлса ҳам, оғир бўлса ҳам», қўзғолганлар. Аллоҳнинг йўлида молларини ва жонларини фидо қилганлар, ваъда қилинган яхшиликка эришганлар.


They swear in the Name of Allah in order to please you. 	 Улар сизларни рози қилиш учун Аллоҳнинг номи ила қасам ичарлар.


Say: “You are in evident error.” 	 (Сиз Аллоҳ ҳаммага ризқ беради, деган залолатли эътиқоддасизлар, мана, биздан баъзи бир одамларга таом беришимизни сўраб туришингиз бунинг далили, демоқчилар. Аслида эса, уларнинг тасаввурлари, гаплари айни залолатдир.


Those to whom We have given the Book know that it is the truth sent down from your Lord, so do not be among the doubters. 	 Биз уларга китоб берганлар уни Роббингдан ҳақ ила нозил қилинганини биладилар. Бас шак келтирувчилардан бўлма.


God alternates the night and the day. 	 Аллоҳ кеча ва кундузни айлантириб турур.


Whosoever kills a believer in error, let him free a believing slave, and ransom is to be handed to his family, unless they forgo being charitable. 	 Кимки мўминни билмасдан ўлдириб қўйса, бас, унга мўмин қулни озод қилиш ва (ўлганнинг) аҳли кечирмасалар, хун бериш вожиб бўлур.


"So allow the Children of Israel to go with us.' " 	 Бани Исроилни биз билан қўйиб юбор», деб айтинглар, деди.


When they observed the Sabbath, their fish would come to them abundantly. 	 Аллоҳ ул зотга яҳудийлардан уларнинг тарихида бўлиб ўтган машҳур воқеа ҳақида сўрашга амр қилмоқда. Бани Исроилнинг талабларига биноан ҳафтанинг шанба куни улар учун байрам, дам олиш куни қилиб белгиланди.


Except as seeking (to fulfil) the purpose of his Lord Most High. 	 Фақатгина олий мақом Роббисининг розилигини сўраб қилади.


And know that Allah is with the righteous. 	 Ислом ерларига яқин турган куфр жамиятларига қарши жиҳод қилинган. Бу тарихда маълум ва машҳур ҳақиқатдир.)


Abiding therein; they shall not desire removal from them. 	 Унда абадий қолурлар ва ундан кўчишни истамаслар.


Verily! Shaitan (Satan) is to man an open enemy! 	 Албатта, шайтон инсонга очиқ-ойдин душмандир», деди.


We created the human being from the union of sperm and egg to test him. 	 Албатта, Биз инсонни аралаш нутфадан яратдик.


And the reciters of the Reminder. 	 Зикрни тиловат қилгувчилар ила қасам. (Уч тоифа фаришталар билан қасам ичиб бўлиб, энди, қасам ичилган нарса зикр қилинади.)


Theirs shall be the final abode. 	 Ана ўшаларга оқибат диёри бордир.


This account already exists on the server 	 Ҳисоб аллақачон серверда мавжуд


He sends down the angels with the Spirit (Gabriel) by His command to those of His worshipers whom He chooses, (saying:) 'Warn, there is no god except Me, therefore fear Me' 	 У Ўз амри ила фаришталарни руҳ-ваҳий билан бандаларидан Ўзи хоҳлаганларига: «Огоҳлантиринглар. Албатта, Мендан ўзга илоҳ йўқ.


So it is that they confess their sins. 	 Бас, улар ўз гуноҳларини эътироф этдилар.


disbelieving in what We have given them. 	 Биз уларга берган нарсага куфр келтираверсинлар!


And the [best] outcome is for the righteous. 	 (Ўша илмлилар айтган охират диёрини ер юзида Қорун каби такаббурлик ва бузғунчилик қилмаганлар, уларнинг ер юзида бўлишини истамайдиганларга берамиз. Ким тақводор бўлса, оқибат яхши бўлади.)


They will apologize to you on your return. 	 Ҳузурларига қайтиб келганингизда, сизга узр айтадилар.


And peace be on the apostles. 	 Ва Пайғамбарларга салом бўлсин!


Thus did We return Moses to his mother that We would delight her eyes, relieve her sorrows, and let her know that the promise of God was true, but many people do not know. 	 Ҳа, Аллоҳ таоло нимани ваъда қилса, уни албатта бажаради. Шундай қилиб, Мусо алайҳиссалом оилаларидан айрилмаган ҳолда Фиръавннинг қасрида тарбия топа бошладилар.)


Are they equal in status? 	 Саломат ҳолидаги бошқа бирига бир киши эгадир. Икковларининг мисоли баробарми?!


But Allah knows best how to judge the wrong-doers. 	 Аллоҳ золимларни яхши билгувчидир», деб айт.


God is Seeing of the servants. 	 Пайғамбар алайҳиссаломки ўзларига ушбу йўлни танлабдилар, у кишига эргашган умматлари ҳам албатта шу йўлни танлайдилар. Бундан бошқа гап бўлиши мумкин эмас.)


Pay the women their dowry as though it were a gift. 	 Аёлларга маҳрларини кўнгилдан чиқариб беринг.


And their building which they have builded will not cease to be a cause of doubt in their hearts unless it be that their hearts are cut asunder; and Allah is Knowing, Wise. 	 Барпо қилган бинолари қалбларида шак-шубҳа ҳолида бардавом қолади. Магар қалблари қиймаланиб кетсагина шак-шубҳа қолмас.


They say so, and yet they reject with disdain the very mention of the Most Compassionate Lord. 	 Ҳолбуки, улар Роҳманнинг зикрига ўзлари кофирдирлар.


And exalted your fame? 	 Ва сенинг зикрингни юқори кўтардик.


They are merely a people who dread you. 	 Лекин улар қўрқадиган қавмдирлар.


Lo! their tryst is (for) the morning. 	 Уларга тайин қилинган вақт субҳдир.


Read (Prophet Muhammad) in the Name of your Lord who created, 	 Яратган Роббинг номи билан ўқи.


God will pay them on that day their just due in full, and they will come to know that God is the tangible Reality. 	 Ўша кунда Аллоҳ уларнинг ҳақ жазоларини тўлиқ берур ва улар Аллоҳнинг Ўзи очиқ ҳақ эканини билурлар.


Yet had the peoples of the cities believed and been godfearing, We would have opened upon them blessings from heaven and earth; but they cried lies, and so We seized them for what they earned. 	 (Ушбу ояти каримада баён қилинаётган оддий ва содда ҳақиқатни инсоният тушуна олмаётгани ғоятда ажабланарли ҳол. Инсон учун осмон ва заминдан баракот эшиклари очилиши учун биргина шарт кифоя, яъни, у иймонли ва тақволи бўлиши лозим экан.


They want to change God's word, but tell them, "You shall not follow us. 	 Айт: «Ҳеч-ҳеч бизга эргашмассиз, ушбуни Аллоҳ аввал айтган». Улар: «Балки ҳасад қилаётгандирсизлар», дерлар.


And he entered his garden, while he was a wrong-doer in respect of his own soul; he said: I imagine not that this shall ever perish. 	 У ўз боғига кирар экан, ўзига зулм қилган ҳолида: «Мен буни ҳеч қачон йўқ бўлмар, деб ўйлайман.


And verily, your Lord knows what their breasts conceal and what they reveal. 	 Ва, албатта, Роббинг уларнинг диллари беркитган нарсани ҳам, ошкор қилган нарсани ҳам билур.


And I adjusted affairs for him adjustably; 	 Ва унга (ҳамма нарсани) осонлаштириб қўйдим.


and He will provide for him from whence he never reckoned. 	 Ва унга ўзи ўйламаган тарафдан ризқ берур. Ким Аллоҳга таваккал қилса, бас, унга У зотнинг Ўзи кифоядир.


On the Day when the wrong-doer shall gnaw his hands saying: would that had taken with the apostle a way! 	 У кунда золим икки қўлини тишлаб: «Эй воҳ!!! Пайғамбар ила бир йўлни тутганимда эди!» дер.


and asked his father and his people, "What is that you worship? 	 Ўшанда отасига ва қавмига: «Нимага ибодат қилмоқдасиз?!


And the Zalimun (polytheists and wrong-doers, etc.) will have neither a Wali (protector) nor a helper. 	 Лекин У зот хоҳлаган кишини Ўз раҳматига киритур. Золимларга эса, ҳеч бир дўст ҳам, ёрдам берувчи ҳам йўқдир.


God certainly knows those who believe, and He certainly knows the hypocrites. 	 Албатта, Аллоҳ иймон келтирганларни ҳам яхши билур, мунофиқларни ҳам яхши билур.


Is not He (best) Who made the earth a fixed abode, and placed rivers in the folds thereof, and placed firm hills therein, and hath set a barrier between the two seas? 	 Ёки ерни қароргоҳ этган, унинг узра анҳорлар қилган, унга тоғлар қилган ва икки денгиз ўртасида тўсиқ қилган зотми?! Аллоҳ билан бирга бошқа илоҳ борми?!


They said: "O our father! 	 «Эй отамиз, яна нима истаймиз?


Then is one who laid the foundation of his building on righteousness [with fear] from Allah and [seeking] His approval better or one who laid the foundation of his building on the edge of a bank about to collapse, so it collapsed with him into the fire of Hell? 	 Биносини Аллоҳга бўлган тақво ва Унинг розилиги асосида қурган кимса яхшими ёки биносини емирилаётган жар ёқасини асос қилиб қуриб у билан бирга жаҳаннам ўтига қулаган кимса яхшими?


All is in a clear Record. 	 Ҳаммаси очиқ-ойдин китобдадир.


But to those of them, who are firmly grounded in knowledge, and the believers, who truly believe in what is revealed to you, and what was revealed before you. 	 Лекин улардан илмда мустаҳкам бўлганлари ва мўминлари сенга нозил бўлган нарсага ва сендан олдин нозил бўлган нарсага иймон келтирарлар.


Their likeness is as the likeness of him who kindleth a fire, then when it hath lit up that which is around him, Allah taketh away their light and leaveth them in darknesses where they see not 	 Ислом-иймон калималарини нутқ қилдилар, ҳатто яхшигина қулоқ осдилар, иймон келтирдик, дедилар, ибодат ҳам қилдилар. Кейин эса, ҳаммасини ташлаб, инкор қилиб, куфр, нифоқ, шак-шубҳа зулматларида қолиб кетдилар.)


on the day when you behold it, every suckling woman shall neglect the child she has suckled, and every pregnant woman shall deposit her burden, and thou shalt see mankind drunk, yet they are not drunk, but God's chastisement is terrible. 	 Уни кўрадиган кунингизда, ҳар бир эмизувчи ўзи эмизаётган нарсасини унутар. Ҳар бир ҳомиладор ҳомиласини ташлар.


If He should ask it of you and importune you, ye would hoard it, and He would bring to light your (secret) hates. 	 Агар сиздан уларни сўраса, қийнаса, бахиллик қилурсизлар ва кек-ҳиқдларингизни чиқарадир.


Give the good news to those who believe and do good works, that they will have Gardens through which rivers flow: whenever they are given fruit to eat they will say, "This is what we were provided with before," because they were given similar things. 	 Иймон келтирган ва солиҳ амаллар қилганларга, улар учун остидан анҳорлар оқиб турган жаннатлар борлигининг башоратини бер. Қачонки уларнинг мевасидан баҳраманд бўлсалар, бундан аввал ҳам ризқланган эдик, дейишади.


You commit the shameful acts which no one in the creation has ever done before you?” 	 Унинг ўз қавмига: «Сиздан олдин оламларда ҳеч ким қилмаган фоҳиша ишни қиласизларми?!


And when they forgot the advices they had been given, We rescued those who forbade evil, and seized the unjust with a dreadful punishment – the recompense of their disobedience. 	 Бас, улар ўзларига эслатма бўлган нарсани унутганларида, ёмонликдан қайтараётганларга нажот бердик ва зулм қилганларни қилган фосиқликлари туфайли шиддатли азоб ила тутдик.


His Kingdom spreads over the heavens and the earth and the guarding of these does not weary Him. 	 Имом Насаий Абу Умомадан ривоят қилган ҳадисда Пайғамбаримиз алайҳиссалом: «Ким ҳар фарз намоздан кейин «Оятул Курсий»ни ўқиса, унинг жаннатга киришини фақат ўлим тўсиб туради, холос», деганлар.


Even then if they argue, tell them: "I have bowed in submission to God, and so have my followers." 	 Агар сен билан тортишсалар, сен: «Мен юзимни Аллоҳга таслим этдим ва менга эргашганлар ҳам!» деб айт. Ва китоб берилганларга ва саводсизларга: «Исломга кирдингизми?» деб айт.


And indeed, Allah is to you Kind and Merciful. 	 Ва, албатта, Аллоҳ сизларга шафқатли ва раҳмлидир.


What! do the people of the towns feel secure from Our punishment coming to them in the morning while they play? 	 Қишлоқлар аҳли уларга Бизнинг бало-қазойимиз чошгоҳда, ўйнаётган ҳолларда келишидан хотиржаммилар?!


It may be that, in prayer unto my Lord, I shall not be unblest. 	 Шоядки, Роббимга илтижо қилиш ила бадбахт бўлмасам», деди.


Then these shall be two proofs from your Lord unto Pharaoh and his chiefs. 	 Бас, шу иккиси Роббингдан Фиръавн ва унинг одамларига икки ҳужжатдир.


Hell is their recompense for disbelieving and their taking My revelations and My Messengers as objects of jest. 	 Шунингдек, куфр келтирганлари ва Менинг оятларим ва Пайғамбарларимни масхара қилганлари сабабли уларнинг жазоси жаҳаннамдир.


“This is the Day of Separation which you used to deny. 	 Бу сизлар ёлғонга чиқариб юрган ажрим кунидир.


The 'Ad turned away from their Lord. 	 Шу билан, Од қиссаси ҳам тамом бўлди. Бу қиссада оғир пайтларни бошларидан кечириб турган Пайғамбаримизга (с. а. в.) ва у зот билан бирга бўлган оз сонли мусулмонларга тасаллилар бор.)


To every nation a term; when their term comes they shall not put it back by a single hour nor put it forward. 	 (Дунёга келган ҳар бир шахснинг белгилик ажали бўлиб, ўша ажал келганда бу дунёни, албатта, тарк этиши ҳақиқат. Шунингдек, оламдаги ҳар бир уммат–халқ ва қавмнинг ҳам белгилик ажали бор.


Say: 'The knowledge of it is only with God; what shall make thee know? 	 Сен: «Унинг илми фақат Аллоҳнинг ҳузуридадир», деб айт.


In the creation of the heavens and the earth; in the alternation of night and day; in the ships that sail the oceans for the benefit of mankind; in the water that God sends down from the sky, and revives the earth with it after it had died, and scatters in it all kinds of creatures; in the changing of the winds, and the clouds disposed between the sky and the earth; are signs for people who understand. 	 Албатта, осмонлару ернинг яратилишида, кечаю кундузнинг алмашиб туришида, одамларга манфаатли нарсалари ила денгизда юриб турган кемада, Аллоҳнинг осмондан сув тушириб, у билан ўлган ерни тирилтириши ва унда турли жондорларни таратишида, шамолларни йўналтиришида, осмону ер орасидаги итоатгўй булутда ақл юритувчи қавмлар учун белгилар бор. (Ушбу оятларда зикр қилинган ҳолатларни доим кўриб, уларнинг ичида яшаб юрамиз.


Is there with you a Book wherein ye study: 	 Ёки сизларнинг китобингиз бор-у, ундан ўқидингизми?


If they ignore (your message), tell them, "I have warned you against a destructive blast of sound like that which struck the people of `Ad and Thamud. 	 Бас, агар юз ўгирсалар, сен: «Мен сизларни Од ва Самудга келган чақмоққа ўхшаш чақмоқ-ла огоҳлантирдим», деб айт.


He said: 'Will you look down?' 	 Сизлар ҳам қараяпсизларми?» деди.


For God does not guide those who deny the truth. 	 Албатта, Аллоҳ кофир қавмларни ҳидоят қилмас.


Remember ye were on the hither side of the valley, and they on the farther side, and the caravan on lower ground than ye. 	 Ўшанда сизлар (водийнинг Мадинага) яқин тарафида, улар узоқ тарафида, отлиқлар эса, сиздан пастда эди. Агар ваъдалашиб олганингизда ҳам, келишилган жой ва вақтда хилоф қилардингиз.


Thereafter they will face hell fire wherein they will drink boiling water. 	 Унинг ортида жаҳаннам бордир. Йиринг сув ила суғориладир.


And those who, when they spend, are neither prodigal nor grudging; and there is ever a firm station between the two; 	 Улар инфоқ қилганларида исроф ҳам ва хасислик ҳам қилмаслар. У иккиси ўртасида мўътадил бўлурлар.


And when a wave like mountains covers them they call upon Allah, being sincere to Him in obedience, but when He brings them safe to the land, some of them follow the middle course; and none denies Our signs but every perfidious, ungrateful one. 	 Бизнинг оятларимизни фақат ўта хоин ва ўта кофирларгина инкор этурлар. (Ўлим кўзига кўринган чоғда, минган кемаси қаттиқ довулга учраб, денгизда хасдек у ён-бу ён отилаётган бир пайтда ҳамма нарсани унутиб, ёлғиз Аллоҳнинг Ўзига ёлбориб илтижо қилишга тушади.


Peace be on you because you were constant, how excellent, is then, the issue of the abode. 	 Бу оқибат диёри қандай ҳам яхши!!!» (дерлар). (Мазкур жаннатга ҳузур-ҳаловатлари янада тўлиқ бўлсин учун ота-оналари, эр ёки хотинлари ва ўғил-қизлари ҳам қўшилиб кирадилар.


But they worship rather than Allah that which does not benefit them or harm them, and the disbeliever is ever, against his Lord, an assistant [to Satan]. 	 Улар Аллоҳдан ўзга уларга наф ҳам, зарар ҳам етказмайдиган нарсаларга ибодат қиларлар. Ва кофир Роббига қарши ёрдамчи бўлгандир.


And take testimony from four chosen men amongst you, against the women among you who commit adultery; and if they testify, confine those women in the houses until death takes them away or Allah creates a solution for them. 	 Аввал-бошда бу борада биз ўрганаётган ушбу оятни туширди. Мусулмонларни бу разилатдан узоқлашишга ва ким бу мазкур фоҳишага қўл урса, унга нисбатан керакли чоралар кўришни амр қилди.)


Do ye in sooth bear witness that there are gods beside Allah? 	 «Албатта, У битта илоҳдир ва мен сиз келтираётган ширкдан покдирман», деб айт. (Аллоҳни қўйиб ўзларига ўзга валий тутганларга бошқа нарсалар ҳам гувоҳлик бера олмайди.


Indeed they love all that distresses you. 	 Машаққатда қолишингизни хоҳларлар.


Not equal are those of the believers who sit (at home), except those who are disabled (by injury or are blind or lame, etc.), and those who strive hard and fight in the Cause of Allah with their wealth and their lives. 	 Мўминлардан бешикаст бўла туриб ўтириб қолганлари билан Аллоҳнинг йўлида моллари ва жонлари ила жиҳод қилувчилари баробар бўлмаслар.


Lo! they cannot escape. 	 Улар ҳеч қочиб қутула олмайдилар.


And those that emigrated in God's cause after they were wronged -- We shall surely lodge them in this world in a goodly lodging, and the wage of the world to come is greater, did they but know; 	 Зулмга дучор бўлганларидан сўнг Аллоҳнинг йўлида ҳижрат қилганларни бу дунёда, албатта, гўзал (жойга) жойлаштирурмиз. Ва охират ажри каттароқдир, агар биладиган бўлсалар.


And if you see the angels when they are removing the souls of the disbelievers, hitting them on their faces and their backs; “Taste more of the punishment of the fire!” (Punishment in the grave is proven by this verse.) 	 Агар фаришталар куфр келтирганларнинг жонини олатуриб, юзларига ва кетларига уриб: «Ёнғин азобини тотинг!


And there are, certainly, among the people of the Scripture (Jews and Christians), those who believe in Allah and in that which has been revealed to you, and in that which has been revealed to them, humbling themselves before Allah. 	 Албатта, аҳли китоблардан Аллоҳга, сизларга туширилган нарсага, уларга туширилган нарсага иймон келтирадиганлари, Аллоҳга ўзини хор тутиб бўйин эгадиганлари, Аллоҳнинг оятларини арзон баҳога сотмайдиганлари бордир.


They have hearts with which they do not understand. 	 Уларнинг диллари бору тушуна олмаслар.


And by those who glide along (on errands of mercy), 	 Сузиб юрувчи (фаришта)лар билан қасам.


Say: "No one can save me from God, nor can I find a place of refuge apart from Him, 	 Сен: «Албатта, мени ҳеч ким Аллоҳ(азоби)дан сақлаб қола олмас ва ҳаргиз Аллоҳдан ўзга пушти паноҳ топа олмасман.


God is All-knowing and All-wise. 	 Оят тушгандан сўнг уларни талоқ қилдилар.)


Almost might the heavens above be rent asunder while the angels hymn the praise of their Lord and ask forgiveness for those on the earth. 	 Осмонлар уст томонларидан ёрилиб кетай дейдир. Фаришталар эса, Роббилари ҳамди ила тасбиҳ айтурлар ва ер юзидаги кимсаларга истиғфор сўрарлар.


—they and their mates, reclining on couches in the shades. 	 Улар ва уларнинг жуфтлари сояларда сўриларда ёнбошлаб ётурлар.


And a wave came in between them, so he (the son) was among the drowned. 	 (Кофир бўлгандан кейин қийин экан. Улуғ Пайғамбар бўлмиш отанинг гапини эшитиб туриб ҳам, бостириб келаётган даҳшатли тўфонни кўриб туриб ҳам: «Тоққа жойлашиб олсам, мени сувдан сақлайди», деди.)


He it is Who caused those who disbelieved of the followers of the Book to go forth from their homes at the first banishment you did not think that they would go forth, while they were certain that their fortresses would defend them against Allah; but Allah came to them whence they did not expect, and cast terror into their hearts; they demolished their houses with their own hands and the hands of the believers; therefore take a lesson, O you who have eyes! 	 (Яҳудийлар қўрғонларига ишониб, бизга ҳеч қандай ёмонлик етиши мумкин эмас, деб хотирлари жам эди. Лекин Аллоҳ таоло улар ўйламаган, хаёлларига келмаган ишни амр қилди.


Lodge them where you lodge according to your means, and do not injure them in order that you may straiten them; and if they are pregnant, spend on them until they lay down their burden; then if they suckle for you, give them their recompense and enjoin one another among you to do good; and if you disagree, another (woman) shall suckle for him. 	 Агар ҳомиладор бўлсалар, то ҳомилаларини қўйгунларича уларга нафақа беринглар. Агар сизга (фарзандни) эмизиб берсалар, ҳақларини беринглар, ўзаро яхшилик билан маслаҳат қилинглар.


Those in Hell will call to the inmates of Paradise: "Pour a little water over us, or give us a little of what God has given you." 	 Дўзах эгалари жаннат эгаларига: «Бизга ҳам сувдан ёки Аллоҳ сизга ризқ қилиб берган нарсадан тўкинглар», деб нидо қиларлар.


Say," Truth comes from your Lord. 	 Сен: «Бу ҳақ Роббингиз томонидандир.


you have other benefits in them too. 	 Сиз учун уларда манфаатлар бор.


Moses said: "The appointment to meet you is on the Day of the Feast and let all people come together before noon." 	 (Мисрликларнинг «зийнат куни» катта байрами бўлиб, унда барча халойиқ зийнатли кийимлар кийиб чиқар эдилар. Мусо алайҳиссалом ҳамма гувоҳ бўлсин деб зийнат кунини танладилар.)


There is no compulsion at all in religion; undoubtedly the right path has become very distinct from error; and whoever rejects faith in the devil (false deities) and believes in Allah has grasped a very firm handhold; it will never loosen; and Allah is All Hearing, All Knowing. 	 Батаҳқиқ, ҳақ ботилдан ажради», деб қўйган. Яъни, Аллоҳ таоло Ўз Пайғамбари Муҳаммад алайҳиссаломга Қуръони Каримни тушириб, Исломни жорий қилгандан сўнг тўғри йўл нотўғрисидан, ҳақ ботилдан ажради.


And banish all trepidation. 	 Ва азоб(сабабчиси)дан четлан!


These are your own sayings, words which you utter with your mouths; but Allah speaks the truth and guides to the Path. 	 Шу билан бирга, мўмин-мусулмонларнинг ҳам бу ҳукмларига итоат этишларини талаб қилишарди. Мана шу оят мусулмонлар олдига Аллоҳга тақво қилиш, у юбораётган ваҳийга эргашиш, фақат Яратганнинг ўзига суяниш ва кофиру мунофиқларга эргашмаслик вазифасини амалий равишда қўйди.)


Even though their fathers understood nothing, nor were they guided? 	 Оталари ҳеч нарсага ақли етмаган ва ҳидоят топмаган бўлсалар ҳам-а?!


and I take refuge in Thee, O my Lord, lest they attend me.' 	 Сендан, эй Роббим, уларнинг менга ҳозир бўлишларидан паноҳ сўрайман», деб айт.


Allah is Well-Acquainted with what you do. 	 Турли фикр, мақсад ва ғараз билан ўзини мусулмон кўрсатишга ҳамма уринаверади. Баъзилар сиртдан ўзини мусулмон кўрсатиб, ичдан Аллоҳдан бошқани дўст тутган бўлиши мумкин.


And they do not come to you with an argument except that We bring you the truth and the best explanation. 	 Улар сенга бирор масал келтирсалар, Биз, албатта, сенга ҳақни ва гўзал шарҳини келтирамиз.


And to whom I granted extensive wealth 	 Ва унга кўплаб молу дунё.


Then she brought him to her nation carrying him. 	 Бас, уни кўтариб қавмига олиб келди.


And do not plead on behalf of those who deceive themselves; indeed Allah does not like any treacherous, excessive sinner. 	 (Аллоҳ таоло бу оятда Тўъма ибн Убайрақ ва унинг қариндошларини «ўз жонларига хиёнат қилганлар», деб васф қилмоқда. Аслида, улар яҳудий шахсга хиёнат қилган, ўғрилик айбини унга ағдарган эдилар.


Who could be more wicked than someone who prevents God's name from being mentioned in His places of worship, and seeks to bring about their ruin, while it behoves these men to enter them with fear in their hearts? 	 Аллоҳнинг масжидларида Унинг исми зикр қилинишини ман этган ва уларни бузишга ҳаракат қилгандан ҳам золимроқ одам борми? Ана ўшалар у жойларга фақат қўрққан ҳолларидагина киришлари керак эди-ку!


As for those who have earned evil deeds: a reward of similar evil, and shame will cover them. 	 Улар учун Аллоҳдан бирор сақловчи ҳам бўлмас. Юзлари худди тун зулматидан бир парча ила қопланган каби бўлур.


But they did not differ except after knowledge had come to them, out of envy among themselves. 	 Бас, улар ўзларига илм келганидан сўнг ўзаро ҳасад-адоват қилибгина ихтилофга тушдилар.


O mankind, indeed the promise of Allah is truth, so let not the worldly life delude you and be not deceived about Allah by the Deceiver. 	 Яъни, ҳеч нарсага парво қилма, Аллоҳнинг Ўзи кечиргувчи, деб одамларни гуноҳ ишларга чорлайди. Аллоҳ таолонинг авф этиши ва мағфират қилишини суистеъмол этиб, Аллоҳ Ўзи кечирар, деб ҳар хил гуноҳларга қўл уравериш нақадар ёмон шайтоний иш эканини эсдан чиқармаслик зарур.)


Still, he misguided a whole throng of you. 	 Батаҳқиқ, у сизлардан кўпчилик авлодни адаштирди. Ақл юритувчи бўлмаган эдингизми?!


I sincerely advise you to leave the city. 	 Албатта, мен сенга насиҳат қилгувчиларданман», деди.


We know that which they describe. 	 Биз нима васф қилаётганларини яхши билгувчимиз.


--since=<version> expects a only path to a .deb 	 --since=<version> учун фақат .deb файлигача йўл талаб қилинади


Allah doth wish to lighten your (difficulties): For man was created Weak (in flesh). 	 (Яратувчининг Ўзи, заиф яратилган, деб тургандан кейин, шу заиф инсонга йўл кўрсатишда Аллоҳ таоло оғирликни хоҳлармиди? Йўқ, у енгилликни хоҳлайди.)


It was not but one shout, and immediately they were extinguished. 	 Фақат биргина қичқириқдан бошқа нарса бўлмади. Бирдан улар сўниб қолдилар.


Neither cool nor refreshing. 	 Салқин ҳамэмас, фойдаии ҳам.


We have advised the human being to be kind to his parents; his mother bore him with hardship and delivered him while suffering a great deal of pain. 	 Биз инсонни ота-онасига яхшилик қилишга буюрдик. Онаси унга қийланиб ҳомиладор бўлди ва уни қийланиб туғди.


Certainly he saw some of the greatest signs of his Lord. 	 Дарҳақиқат, Ўз Роббисининг улкан белгиларидан кўрди. (Муҳаммад алайҳиссалом меърож кечасида, жаннатни, дўзахни, Байтул маъмурни, ўтган Пайғамбарларни, Жаброил алайҳиссаломнинг асл ҳолатларини ва бошқаларни кўрдилар.)


They say, "It is just fables of the ancients, which he has had written down. 	 (Аввалги мушриклар ҳар қанча жоҳил бўлсалар ҳам, ҳозиргиларга қараганда бир оз инсофли бўлган экан. Улар ҳозирги мушрикларга ўхшаб, «ёзиб олган», демасдан, «ёздириб олган», демоқдалар.


This is God's guidance: He gives among His creatures whom He will. 	 Ана ўша Аллоҳнинг ҳидояти бўлиб, Ўз бандаларидан кимни хоҳласа, ўшани унга йўллайдир.


When the earth is shaken with its (final) earthquake. 	 Вақтики, ер ўзига хос зилзилага тушса.


The promise of God is true. 	 Аллоҳнинг ваъдаси ҳақдир.


The inhabitants of the Garden will have the best residence and the finest lodging on that Day. 	 Ўша кунда жаннат эгаларининг қароргоҳлари ва оромгоҳлар ғоят яхшидир.


It is not your wealth and children that will bring you closer to Us, except those who believe and do the right. 	 На молу дунёларингиз ва на бола-чақаларингиз сизни Бизнинг ҳузуримизга яқин қила олмас. Магар ким иймон келтирган ва солиҳ амал қилган бўлса, ана ўшаларгагина қилган амаллари туфайли кўпайтирилган мукофот бордир.


And ever is Allah Forgiving and Merciful. 	 Аллоҳ мағфиратли ва раҳмли бўлган зотдир.


He it is Who created you for the first time and it is to Him that you will be sent back. 	 (Аллоҳ сизларни йўқдан бор қилган зот-ку, нима учун унга душман бўлдингиз ўзи?! Яна, нима учун бизга қарши гувоҳлик бердингиз, дейсизлар!)


We, when the water (of Noah's Flood) overflowed beyond its limits, carried you (mankind), in the floating (Ark), 	 Албатта, Биз сув туғёнга келган пайтда сизларни кемада кўтарганмиз.


and what is the Resurrection Verifier? 	 Ал-Ҳааққаҳ нима ўзи?!


The faithful say, ‘If only a surah were sent down!’ 	 Ва иймон келтирганлар, бирон сура нозил қилинса эди, дерлар.


Whereby Allah guideth him who seeketh His good pleasure unto paths of peace. 	 У билан Аллоҳ Ўз розилигини истаганларни салом йўлларига бошлайди ва уларни Ўз изни ила зулматлардан нурга чиқаради.


Allah has already decreed that, “I will indeed be victorious, and My Noble Messengers”; indeed Allah is Almighty, the Most Honourable. 	 Аллоҳ, Мен ва Менинг Расулларим ғалаба қиламиз, деб ҳукм қилган. Албатта, Аллоҳ қувватли ва ғолибдир.


One day We shall seize you with a mighty onslaught: We will indeed (then) exact Retribution! 	 Катта ушлаш ила ушлаганимиз куни, албатта, Биз интиқом олгувчимиз. (Бу ушлаш ва интиқом олиш қиёмат кунидадир.)


The Pharaoh returned to organize his plans and then attended the appointment. 	 Фиръавн Мусо алайҳиссалом билан бўлган учрашувдан қайтиб кетди. Кейин ҳийласини йиғди–ҳамма кучли сеҳргарларини тўплади.


They will only be reminded who are people of understanding - 	 Буни, албатта, ақл эгаларигина эслайдилар.


HAVE SURELY given you pre-eminence (in numbers and following); 	 Албатта, Биз сенга Кавсарни бердик.


Images 	 Расмлар


Abraham said: "Who despairs of the Mercy of his Lord except the misguided?" 	 (Аллоҳнинг раҳматидан ноумид бўлиш фақат бир тоифага–йўлдан адашган, гумроҳ тоифага хос. Аллоҳнинг раҳматидан юз ўгириб, залолат йўлига кириб кетган кимсагина ноумид бўлади, холос.)


The one of his party appealed for his help against his enemy, Moses struck and killed him, and said: 'This is the work of satan, he is surely a clear, misleading enemy. 	 Мусо алайҳиссалом бири ўз қавми–Бани Исроилдан, иккинчиси душман–Фиръавн қавмидан бўлган икки кишининг уришаётганини кўрдилар. Бани исроиллик киши Мусодан алайҳиссалом қибтийга қарши ёрдам сўрар эди.


We grant them their pleasure for a little while: in the end shall We drive them to a chastisement unrelenting. 	 Уларни бир оз ҳузурлантирурмиз, сўнгра қаттиқ азобга мажбур қилурмиз.


And We said: Adam! dwell thou and thine spouse in the Garden, and eat ye twain plenteously thereof as ye list, but approach not yonder tree, lest yet twain become of the wrong-doers. 	 Ва: "Эй Одам, сен ўз жуфтинг ила жаннатда маскан топ. Унда нимани хоҳласаларингиз, енглар, ош бўлсин ва мана бу дарахтга яқин келманглар, бас, у ҳолда золимлардан бўласизлар", дедик.


Verily they hastened in doing good works and called upon Us with longing and fear, and humbled themselves to Us. 	 Албатта, улар яхшиликларга шошилишар эди ва Бизга рағбат ила ва қўрқиб дуо қилишар эди. Улар Бизга таъзим ила бўйинсунувчи эдилар.


everything, be it great or small, is recorded. 	 (Макка мушриклари, қандай қилиб инсоннинг ишларини сатрларга ёзиб, ҳужжат тўплаб бориш мумкин, деб ўша вақтда ажабланган бўлишлари мумкин. Аммо биз ҳозирги ҳисоб-китобларни, ёзиш асбобларини кўриб-билиб туриб, қандоқ қилиб бу ҳақиқатни инкор эта оламиз?)


Then whoso is given his account in his right hand 	 Аммо кимнинг китоби ўнг тарафдан берилса.


We shall certainly give them their share in full, without diminishing anything. 	 Ва, албатта, Биз уларга насибаларини камситмай, тўлиқ қилиб берамиз.


And We shall inherit from him (at his death) all that he talks of (i.e. wealth and children which We have bestowed upon him in this world), and he shall come to Us alone. 	 У айтаётган нарсага меросхўр бўлурмиз ва у бизга ёлғиз ҳолида келур. (Кофир молу мулк, бола-чақа ва бошқа дунёвий нарсаларидан жудо бўлган ёлғиз ҳолида бизга–ҳузуримизга келади.


He will be secure from the terror of the Day of Judgment. 	 Ҳамда улар ўша куннинг даҳшатидан омондадирлар.


But a greater sin in the eyes of God is to hinder people from the way of God, and not to believe in Him, and to bar access to the Holy Mosque and turn people out of its precincts; and oppression is worse than killing. 	 Аллоҳнинг йўлидан тўсиш, унга куфр келтириш, Масжидул Ҳаромдан тўсиш, унинг аҳлини ундан чиқариш Аллоҳнинг ҳузурида энг катта гуноҳдир. Фитна ўлдиришдан каттароқдир», деб айт.


And verily it is in the Scriptures of the ancients. 	 Албатта, у (Қуръон) аввалгиларининг китобларида ҳам бордир. ( Қуръоннинг зикри, аввалги умматларнинг илоҳий китобларида ҳам бордир.)


Truly, therein are evidences, proofs and signs for every patient, thankful (person)." 	 Албатта, бунда ҳар бир сабрли ва шукрли учун ибратлар бордир», деб юбордик.


If the decree (of respite) had not been pronounced by your Lord, (the inevitable judgement would have ensued); but a term is fixed (for everything). 	 Агар Роббингдан сўз ўтиб қолмаганида ва номланган ажал бўлмаганида, албатта, (азоб) лозим бўлар эди.


Then lo! after that ye surely die. 	 Сўнгра, албатта, сизлар бундан кейин ўлгувчисизлар.


"The Lord of Musa (Moses) and Harun (Aaron)." 	 (Не боисдан сеҳргарлар биринчи бўлиб иймон келтирдилар? Чунки улар Мусо (а. с.) келтирган нарса сеҳр эмас, ҳақиқий илоҳий мўъжиза эканини ҳаммадан бурун англаб етдилар.


And indeed the sinners are in hell. 	 Ва албатта, фожирлар жаҳаннамдадир.


Verily it is a Word brought by a messenger honoured, 	 Албатта у(Қуръон) карамли Расулнинг сўзидир.


Moses answered, "Allah says that she should be a cow which has not been yoked nor has ploughed the land nor watered the fields; which is sound and whole, without belemish. " 	 У: «У, ўша сигир минилмаган, ер ҳайдаш, экин суғоришда ишлатилмаган, айблардан саломат, аралашган ранги йўқ, деяпти», деди.


When the forbidden months have passed, kill the polytheists [who are at war with you] wherever you find them. 	 Бас, ҳаром ойлар чиққанда, мушрикларни қаерда топсангиз, ўлдиринглар, тутинглар, қамал қилинглар ва уларни ҳар жойда пойланглар.


[He is] Lord of the two sunrises and Lord of the two sunsets. 	 У икки машриқ ва икки мағрибнинг Роббисидир. (Икки машриқ деганда, қуёшнинг ёздаги ва қишдаги чиқиш жойларини ҳамда икки мағриб деганда, ёздаги ва қишдаги ботиш жойларини тушуниш керак.)


It is a Fire kindled by God. 	 У Аллоҳнинг шиддатли, ўчмас оловидир.


If He please, He can make you pass away, O people! and bring others; and Allah has the power to do this. 	 (Агар Аллоҳ хоҳласа, бир зумда ҳамма одамларни бу дунёдан йўқ қилиб, уларнинг ўрнига Ўзига иймон келтирадиган, айтганидан чиқмай юрадиган, янги бошқа бир одамларни келтириб олади. Аллоҳ бу ишга ва бундан ҳам катталарига қодирдир.)


When they come, He will say, ‘Did you deny My signs without comprehending them in knowledge? 	 Токи улар келиб бўлгач, У зот: «Бизнинг оятларимизни ёлғонга чиқардингизми?! Уларни пухта англамай туриб-а?


We sent against them a violent Tornado with showers of stones, (which destroyed them), except Lut's household: them We delivered by early Dawn,- 	 Албатта, Биз уларнинг устига (тош) бўрон юбордик. Фақат Лут хонадонига саҳар чоғи нажот бердик.


Those who reject Our Ayat (proofs, evidences, verses, lessons, signs, revelations, etc.), We shall gradually seize them with punishment in ways they perceive not. 	 Оятларимизни ёлғонга чиқарганларни эса, улар билмайдиган томондан аста-секин оламиз. (Яъни, Аллоҳ таоло кофир ва мунофиқларни оҳиста-оҳиста ўзларига билдирмаган ҳолда ҳалок қилади.


They said: "Then bring him before the eyes of the people, that they may testify." 	 Улар: «Уни одамлар кўзи олдига олиб келинглар. Шоядки гувоҳ бўлсинлар», дедилар.


Accepting what their Lord has given them. 	 Роббилари берган нарсаларни олувчилардир.


and we will not be punished.’ 	 (Яъни, бизга қанча гапирсанг ҳам, барибир сен айтган йўлдан юрмаймиз. Бу қилмишимиз учун, сен айтаётганингдек, азобланмаймиз ҳам, дедилар.)


And he turned away from them, and said, 'Ah, woe is me for Joseph!' 	 Ва улардан юз ўгирди ҳамда: «Оҳ, Юсуф!!!» деб кўзларига оқ тушди.


For Allah is Powerful and Mighty. 	 (Яъни, улар ёлғиз Аллоҳнинг Ўзига эътиқод қилишлари, фақат Унгагина ибодат қилишлари лозим эди. Аммо улар Аллоҳнинг қадрини билмадилар, унга ширк келтирдилар, Ундан ўзгаларга топиндилар.)


Do they not then consider what is before them and what is behind them of the heaven and the earth? 	 Ахир, улар осмону ердаги, олдиларидаги нарсаларни, ортларидаги нарсаларни кўрмайдиларми?! Агар хоҳласак, уларни ерга ютдириб юборурмиз ёки устларига осмондан парчалар туширурмиз.


(Everlasting peace and unlimited blessings be upon the Holy Prophet Mohammed.) 	 Аммо «салот» Аллоҳ таоло томонидан бўлганида «дуо» маъносини йўқотади. Аллоҳ таолонинг Пайғамбаримизга (с. а. в.) саловот айтишининг маъноси у зотга (с. а. в.) ўз раҳматини юбориши, улуғлаши, мақомларини кўрсатиши ва фаришталар ҳузурида шаънларига мақтовлар айтишини англатади.)


So We sent upon them floods, locusts, lice, frogs, and blood. 	 (Аллоҳ таоло Фиръавн ва унинг аҳли ваъз-насиҳатга қулоқ тутсин, инсофу иймонга келсин, қилаётган жиноятларидан қайтсин, деб уларга муфассал қилиб, алоҳида-алоҳида тарзда оят-белгиларни юборди. Баъзи уламоларнинг фикрича, Исро сурасидаги «Мусога тўққизта очиқ-ойдин, оят-белги бердик», дейилишига қараганда, тўққиз йилда тўққизта оят юборган, чунончи: асо, қўл, қаҳатчилик, мева ва жонларни нуқсонга учратиш, тўфон, чигиртка, мита, бақа ва қон.


Will he enjoin upon you unbelief when you have submitted yourselves to Allah? 	 У сизни мусулмон бўлганингиздан кейин куфрга буюрармиди?!


God will give the reward to those who give charity". 	 Аввалгидек бор нарсаларини озиқ-овқатга алмаштиришга имконлари ҳам қолмаган. Олиб келган моллари жуда арзимас.


They would make for him anything that he wanted like fortresses, statues, large basins like reservoirs, and huge immovable cooking pots. 	 У(жин)лар унга меҳроблар, ҳайкаллар, ҳовузлар каби лаганлар ва собит қозонлардан хоҳлаганини қилиб беришар эди.


And they prevent [others] from him and are [themselves] remote from him. 	 Ва улар (одамларни) ундан қайтарадилар ва ундан узоқлашадилар.


This is for those who are afraid of Me and of My warning." 	 Ўша кофир золимларни ҳалок этгандан сўнг у ерга сизларни, яъни, Пайғамбарларни ва уларга эргашган мўмин-мусулмонларни жойлаштирамиз, деди. У ерга кимки менинг мақомимдан қўрқса, ўзидан кетиб ҳаддидан ошмаса, ўша жойлашади, деди.)


The magicians, (seeing the miracle), fell down in prostration, saying: "We believe in the Lord of Moses and Aaron." 	 Бас, сеҳргарлар: «Ҳорун ва Мусонинг Роббига иймон келтирдик», деб саждага ташландилар.


They said, ‘O Moses, make for us a god like the gods that they have.’ 	 Улар: «Эй Мусо, бизга ҳам худди уларнинг худоларига ўхшаш худо қилиб бер», дедилар.


That is how We deal with sinners. 	 Албатта, Биз жиноятчиларга шундоқ қилурмиз.


Surely He does not love transgressors. 	 Зотан, У ҳаддан ошувчиларни севмас.


What aileth you that ye believe not in Allah, when the messenger calleth you to believe in your Lord, and He hath already made a covenant with you, if ye are believers? 	 (Яъни, Агар сизлар ўзи бирор нарсага ишонувчи бўлсаларингиз, нима учун Аллоҳга ишонмаяпсизлар. Ҳолбуки, орангизда Пайғамбар юриб, сизни парвардигорингизга иймон келтиришга чақириб турибди.)


And those who disbelieve in the Ayat (proofs, evidences, verses, lessons, signs, revelations, etc.) of Allah and the Meeting with Him, it is they who have no hope of My Mercy, and it is they who will (have) a painful torment. 	 Аллоҳнинг оятларига ва Унга рўбарў бўлишга куфр келтирганлар, ана ўшалар Менинг раҳматимдан ноумид бўлдилар. Ана ўшаларнинг ўзларига аламли азоб бор.


It is not Al-Birr (piety, righteousness, and each and every act of obedience to Allah, etc.) that you turn your faces towards east and (or) west (in prayers); but Al-Birr is (the quality of) the one who believes in Allah, the Last Day, the Angels, the Book, the Prophets and gives his wealth, in spite of love for it, to the kinsfolk, to the orphans, and to Al-Masakin (the poor), and to the wayfarer, and to those who ask, and to set slaves free, performs As-Salat (Iqamat-as-Salat), and gives the Zakat, and who fulfill their covenant when they make it, and who are As-Sabirin (the patient ones, etc.) in extreme poverty and ailment (disease) and at the time of fighting (during the battles). 	 Яхшилик юзингизни машриқ ёки мағриб томонга буришингизда эмас. Лекин яхшилик ким Аллоҳга, охират кунига, фаришталарга, китобга, Пайғамбарларга иймон келтирса ва яхши кўрган молини қариндошларга, етимларга, мискинларга, ватангадоларга, тиланчиларга, қул озод қилишга берса, намозни қоим қилса, закот берса.


So when he came to it, a voice was uttered: O Musa: 	 Бас, у(олов)га келганида, нидо қилинди: «Эй Мусо.


A Book whose verses have been distinguished and explained, a lucid discourse for people who understand, 	 Биладиган қавмлар учун оятлари муфассал баён қилинган китобдир.


Who hath appointed for you the earth as a bed, and hath opened for you therein pathways, and hath sent down from the heaven water, and thereby We have brought forth kinds of plants, various. 	 У сизга ерни бешик қилган, сизга унда йўллар очган ва осмондан сув туширган зотдир», деди. Бас, ўша (сув) ила турли набототлар жуфтларини чиқардик.


Say: 'Surely I possess no power over you, either for hurt or for rectitude.' 	 Сен: «Албатта, мен сизлар учун зарарга ҳам, манфаатга ҳам молик эмасман»-деб айт.


Tell them (O Muhammad): 'My Lord has only forbidden indecent acts, whether overt or hidden; all manner of sin; wrongful transgression; and [He has forbidden] that you associate with Allah in His divinity that for which He has sent down no sanction; and that you ascribe to Allah things of which you have no sure knowledge that they are from Him.' 	 «Роббим фақатгина ошкора ва яширин фаҳш ишларни, гуноҳларни, ноҳақ тажовузкорликни ва Аллоҳга ҳеч қандай ҳужжат туширмаган нарсаларни шерик қилиб олишингизни ҳамда Аллоҳга нисбатан билмаган нарсани айтишни ҳаром қилган, холос», деб айт.


In fact you are a people who transgress the limits!” 	 Сиз ўзингиз исрофчи қавмсиз», дедилар.


The Pharaoh said to the magicians, "You declared your belief in him (Moses) without my permission. 	 Фиръавн: «Мен сизга изн бермай туриб унга иймон келтирдингизми?!


Allah is Mighty and Wise. 	 (Ушбу ояти каримадаги ҳукм эри билан бирга яшаган, ҳайз кўрадиган ва талоқ қилинган аёлларга оиддир.)


That they verily would be made triumphant. 	 Албатта, улар, ҳа, уларгина нусрат топишлари.


And have appointed the day for livelihood. 	 Ва кундузни тириклик қилдик.


And all that ye see not 	 Ва сизлар кўрмайдиган нарсалар билан ҳам.


In this way We put people to the test. 	 Албатта, Биз синовчи бўлган эдик.


Thus does Allah make clear His ordinances to the people that they may become righteous. 	 Ушбу зикр қилинган нарсаларнинг барчаси Аллоҳ таолога боғлиқ нарсалар, Унинг чегаралари. Аллоҳ уларга яқинлашмасликка буюрмоқда, чунки чегарага қанча яқинлашилса, чегарани бузиш эҳтимоли шунча кўпаяди.)


Certainly there was a sign for Saba in their abode; two gardens on the right and the left; eat of the sustenance of your Lord and give thanks to Him: a good land and a Forgiving Lord! 	 (Сабаъликлар Яман жанубида яшаб ўтган қавмдир. Боболари Сабаъ ибн Яхшаб ибн Қахотон исми билан «Сабаъ қавми», «сабаъликлар», деб номланганлар.


There is a disease in their hearts, so Allah added to their disease and they shall have a painful chastisement because they lied. 	 Аллоҳ касалларини зиёда қилди. Ва уларга ёлғон гапирганлари учун аламли азоб бор.


So We answered his prayer, and gave him John, and cured for him his wife [of infertility]. 	 Бас, Биз унинг (дуосини) ижобат этдик ва унга Яҳъёни ҳадя қилдик ҳамда жуфтини ўнглаб қўйдик.


Nay! I gave them and their fathers to enjoy until there came to them the truth and an Apostle making manifest (the truth). 	 Мен эса, анавиларни ва уларнинг ота-боболарини, то уларга ҳақ ҳамда очиқ-ойдин Пайғамбар келгунча фойдалантирдим.


But if the people of these regions had believed and feared God, We would surely have showered on them blessings of the heavens and the earth; but they only denied, and We punished them for their deeds. 	 (Ушбу ояти каримада баён қилинаётган оддий ва содда ҳақиқатни инсоният тушуна олмаётгани ғоятда ажабланарли ҳол. Инсон учун осмон ва заминдан баракот эшиклари очилиши учун биргина шарт кифоя, яъни, у иймонли ва тақволи бўлиши лозим экан.


In stead of Him, they pray not except to female beings; they pray not except to a rebel Satan accursed by God. 	 Жоҳилий арабларнинг бузуқ эътиқодлари бўйича, фаришталар Аллоҳнинг қизлари ҳисобланар эди. Улар шунинг учун ҳам бутларини аёл киши шаклида ясашар ва уларга аёлларнинг исмини беришар эди.)


So which of your Lord’s marvels will you deny? 	 Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!


and see; and they too shall soon see. 	 Ва уларнинг (томошасини) кўр! Бас, тезда ўзлари ҳам кўрурлар.


We have bestowed upon you a Book that mentions you. 	 Батаҳқиқ, Биз сизга китоб нозил қилдик. Унда сизнинг зикрингиз бор.


Say thou: shall we call upon, beside Allah, that which can neither profit us nor hurt us, and shall we turn on our heels after Allah hath guided us, like unto one whom the Satans have be guiled to wander bewildered in the land, his: fellows calling him unto the right path: come unto us? 	 Сен: «Аллоҳни қўйиб на фойда, на зарар бера олмайдиган нарсаларга ибодат қиламизми? Худди оғайнилари, бу ёққа кел, деб ҳидоятга чақириб турган бўлса ҳам, шайтон адаштириб, ер юзида ҳайрон бўлиб қолганга ўхшаб, Аллоҳ бизни ҳидоятга солгандан кейин орқамизга қайтамизми?» деб айт.


“Yes, this is the Day of Final Decision that you used to deny as a lie.” 	 Бу сизлар ёлғонга чиқариб юрган ажрим кунидир.


And He is Allah, [the only deity] in the heavens and the earth. 	 У осмонларда ҳам, ерда ҳам Аллоҳдир.


Say: "Allah decides for you concerning them, and what has been recited in the Book concerning orphaned women to whom you do not give what is written, and yet desire to marry them, and the abased children, and that you secure justice for orphans. 	 Сен: «Аллоҳ сизга улар ҳақида ва китобда тиловат қилинадиган, сиз уларга тайин қилинган нарсани бермай никоҳига рағбат қилганингиз аёллар ҳақида, заифҳол болалар ҳақида ва етимларга адолат қилмоғингиз ҳақида фатво беради», деб айт.


The other one said, "In my dream I was carrying some bread on my head and birds were eating that bread." 	 Бошқаси эса: «Мен бошимда нон кўтариб юрибман, қуш ундан емоқда», деди.


Lo! Those who disbelieve, and die while they are disbelievers; on them is the curse of Allah and of angels and of men combined. 	 Албатта, куфр келтирган ва кофирлик ҳолида ўлганларга–ана ўшаларга Аллоҳнинг, фаришталарнинг ва одамларнинг–барчанинг лаънати бўлгай.


Or (you say), 'Had the Book been sent down to us, we would have been better guided than they' Indeed a clear sign has now come to you from your Lord; a guidance and a mercy. 	 Ёки «Агар бизга китоб туширилганда, улардан кўра ҳидоятлироқ бўлар эдик», демасликларингиз учун, батаҳқиқки, сизга Роббингиздан очиқ ҳужжат, ҳидоят ва раҳмат келди.


So taste [the punishment] for your having forgotten the encounter of this day of yours. We [too] have forgotten you. 	 «Бас, тотиб кўринглар, ушбу кунингизда учрашувни унутганингиз туфайли Биз ҳам сизни унутдик.


And there is no deity except Allah. 	 Насороларнинг Ийсо ҳам «худо» дейишлари нотўғри. Аллоҳдан ўзга ибодатга сазовор зот йўқ.


Will you not take heed? 	 Эсласангиз бўлмасми?


Thus they become ungrateful for what We have given them, so that they may enjoy; but they shall soon know. 	 Улар Биз берган нарсага куфр келтираверсинлар ва ҳузур қилаверсинлар! Бас, тезда билурлар.


That is because they set themselves against Allah and His Messenger; and whoever sets himself against Allah should know that Allah is surely Most Stern in retribution. 	 Ундай бўлиши, улар Аллоҳга ва Унинг Расулига хилоф қилганлари учундир. Кимки Аллоҳга хилоф қилса (унутмасинки), албатта, Аллоҳ - азоби зўр зотдир.


So do they wish a judgement of ignorance? 	 Жоҳилият ҳукмини истайдиларми?!


Allah does what He will. 	 Аллоҳ хоҳлаганини қилур.


They have no other guardian but Him, and He does not share His authority with any one." 	 Уларга Ундан ўзга дўст йўқдир. Ва У Ўз ҳукмида ҳеч кимни шерик қилмас», дегин.


'Our Lord, fulfil what You promised to us through Your Messengers, and disgrace us not on the Day of Resurrection; indeed You never go back on Your promise. 	 Аллоҳни тик турган, ўтирган ва ёнбошлаган ҳолларда эслаш даражаси улуғ даража бўлиб, инсон ибодатга олий мақомга эришгандагина ушбу даражага кўтарилади. Шундай даражада тафаккур қилган одам қалби соф ҳолга келади ва дуо қилса, ижобат бўладиган мақомга етади.)


He is the chief of you who has taught you sorcery. 	 Албатта, у сизга сеҳр ўргатган каттангиздир!


Allah is Aware of what is hidden in (your) breasts. 	 Мусулмонлар Аллоҳдан тушган ҳамма китобларга, жумладан, ўзларига душманлик қилаётганларга тушган китобларга ҳам иймон келтирадилар. Бу хато эмас, балки мусулмонлик бурчидир.)


Why will ye hasten on the evil rather than the good? 	 Аллоҳдан мағфират сўрасангиз-чи?! Шояд раҳм қилинсангиз», деди.


If then there be victory for you from Allah, they say: were we not with you? 	 Агар кофирларга насиба бўлса: «Сизларга устун келиб, мўминлардан ҳимоя қилмадикми?» дерлар. Аллоҳ қиёмат куни улар орасида ҳукм қилур.


How seldom you take heed. 	 Жуда оз эслайсизлар.


And He is Allah (to be worshipped Alone) in the heavens and on the earth, He knows what you conceal and what you reveal, and He knows what you earn (good or bad). 	 Сирингизни ҳам, ошкорингизни ҳам биладир. Қилган касбу корингизни ҳам биладир.


When he become matured and grow to manhood, We granted him wisdom and knowledge. 	 Қачонки у вояга етиб, мукаммал бўлганида, унга ҳикмат ва илмни бердик. Биз яхши амал қилгувчиларни шундай мукофотлармиз.


Cursed were the people of the ditch (the story of the Boy and the King). 	 «Ухдуд» эгаларига лаънат бўлсин.


Thus it is more likely that ye will not do injustice. 	 Етим қизларга уларни ўз кафолатига–ҳимоясига олган киши уйланмоқчи бўлса-ю, аммо бу ишда адолатсизликка йўл қўйишдан қўрқса, ўша етим қизларга уйланишни қўйсинда, бошқа ўзига ёққан, никоҳи ҳалол бўлган аёллардан хоҳишига қараб иккитагами, учтагами, тўрттагами уйлансин. Агар хотинлар орасида адолат ўрната олмасликдан қўрқса, биттага уйлансин ёки чўри тутиш билан кифоялансин.)


Still they swear by God: “Had we been able, we would have marched out with you.” 	 Ҳолбуки, Аллоҳ улар ёлғончи эканларини, албатта, билади. (Мунофиқлар шахсий манфаатларини кўзлаб, мусулмонлар орасига суқилиб олган кимсалар эди.


Bring me a Book revealed before this or some other vestige of knowledge, if you are telling the truth. 	 Агар ростгўй бўлсаларингиз, менга бундан (Қуръондан) олдинги китобни ёки илмий асарни келтиринг.»- деб айт.


Ask them, "Compose ten chapters like (those of the Quran) and call on whomever you can for help besides God if you are true in your claim. 	 Бундан ҳам аччиғинг чиқмасин, хафа бўлма. «Аллоҳдан бошқа кимни чақиришга қодир бўлсангиз, чақириб, бунга ўхшаш ўнта тўқилган сура келтиринг-чи», дегин.)


So He hath turned to you (in mercy): read ye, therefore, of the Qur'an as much as may be easy for you. 	 Сизлардан келажакда касаллар бўлишини ҳам билди. Бошқалар ер юзида юриб, Аллоҳнинг фазлини ахтаришини, яна бошқалар эса, Аллоҳнинг йўлида жиҳод қилишларини (ҳам билди).


And besides these shall be two gardens -- 	 У икковидан пастроқда яна икки жаннат бор.


"Enter thou, then, among My devotees! 	 Бас, бандаларим ичига киргин!


And Firon said: O Haman! build for me a tower that I may attain the means of access, 	 Фиръавн деди: «Эй Ҳомон, менга бир баланд қаср бино қил, шояд сабабларга етсам.


which seem as though they are yellow-coloured camels. 	 У (учқун) худди қорамтир-сарғиш туяларга ўхшайдир.


And I will not drive those away who believe. 	 Сенга пасткашларгина эргашаётганини кўряпмиз, деганингиз учун, сизларга ёқиш мақсадида ёки сизларни рози қилиш учун: «Мен иймон келтирганларни қувловчи эмасман». Мен учун бой-камбағал барибир, муҳими, иймон келтириш.