They will come swiftly to you. 	 Шунинг учун ҳам Аллоҳ таоло «Ишонмадингми?» деб сўраганида: «Оре (ишондим), лекин қалбим хотиржам бўлиши учун», дедилар.


and We have put a barrier before them and a barrier behind them, and have covered them up, so they are unable to see. 	 ( Бўйнига қўлини қўшиб, кишанланган, кўзи юмуқ ҳолда осмонга қаратиб, ғўдайтириб қўйилган одамнинг бирор нарсани кўрмаслиги учун олдидан ҳам, ортидан ҳам тўсиқ қўйилган. Камига, яна кўзига ҳам парда қўйилган.


And when you said, ‘O Moses, ‘We will not put up with one kind of food. So invoke your Lord for us, so that He may bring forth for us of that which the earth grows—its greens and cucumbers, its garlic, lentils, and onions.’ 	 «Эй Мусо, бир хил таомга ҳеч чидай олмаймиз, Роббингга дуо қил, бизга ерда ўсадиган нарсалардан–сабзавот, бодринг, саримсоқ, мош, пиёз чиқариб берсин», деганингизни эсланг.


O my people, authority is yours today being the most powerful in the land; but who will save us from the scourge of God if it fall upon us?" 	 Агар бизга Аллоҳнинг азоби келса, унда бизга ким ёрдам беради?!» деди. Фиръавн: «Мен сизга ўзим кўраётган нарсадан бошқани кўрсатмасман ва сизларни тўғри йўлдан бошқага йўлламасман», деди.


Then to your Lord you will be returned.” 	 (Бу дунёда одам боласи ҳеч қачон ўлишни хоҳламайди. Аммо ажали етса, у қанчалик яшашни хоҳласа-да, вакил қилинган ўлим фариштаси келиб жонини олади.)


Nay, but those who disbelieve will deny; 	 Балки кофирлар ёлғонга чиқарарлар.


in truth he saw him (Gabriel) on the clear horizon, 	 (Муҳаммад с. а. в. Жиброилни очиқ-ойдин уфқда ўз кўзлари билан асл яратилишида кўрдилар.)


It is He who gives life and brings death. 	 У зот тирилтирур ва ўлдирур.


Thus have We sent you to a nation before which many nations have passed away, that you may recite to them what We have revealed to you. 	 Шундай қилиб, сени ўзларидан олдин ҳам умматлар ўтган бир умматга уларга ўзингга ваҳий қилган нарсамизни тиловат қилиб беришинг учун юбордик. Ҳолбуки, улар Роҳманга куфр келтирурлар.


About the great news, (i.e. Islamic Monotheism, the Quran, which Prophet Muhammad (Peace be upon him) brought and the Day of Resurrection, etc.), 	 Улкан, муҳим хабар ҳақида (сўрашади).


Are they better or the people of Tubba' and those before them? 	 Улар яхшироқми ёки Туббаъ қавмию улардан олдин ўтганларми?! Биз уларни ҳалок қилдик.


God leads astray whom He wills, and guides whom He wills. 	 Бунинг асосий ҳикматларини Аллоҳнинг Ўзи билади. Бошқа Пайғамбарлар маълум қавмга ва маълум муддатга келган бўлсалар, Муҳаммад (с. а. в.) қавмларнинг ҳаммасига қиёмат кунига қадар Пайғамбар қилиб юборилганлар.


And I am not about to drive away the believers. 	 Ва мен мўминларни ҳайдаб юборгувчи эмасман.


Permitted for you are those that lie outside these limits, provided you seek them in legal marriage, with gifts from your property, seeking wedlock, not prostitution. 	 (Бу ояти кариманинг аввалида никоҳи ҳаром қилинган аёлларнинг зикри давом этмоқда. Уларнинг охирги тоифаси ўлароқ эрли аёллар келтирилди.


And let not your eyes pass beyond them, desiring adornments of the worldly life, and do not obey one whose heart We have made heedless of Our remembrance and who follows his desire and whose affair is ever [in] neglect. 	 Улар билан бирга тўпланишга алоҳида вақт тайин қилиб қўй», дейишди. Ана шунда Аллоҳ таоло: «Ўзингни эртаю кеч Роббиларига дуо қилиб, унинг юзини ирода қилувчилар ила сабр этиб тут» оятини нозил қилди».)


And We said to them: 'Do not violate the law of the Sabbath', and took from them a firm covenant. 	 Байтул Мақдисга тавозуъ билан эгилиб эмас, кетлари билан сурилиб кирдилар ва шанба куни балиқ овлашга ҳийла ўйлаб чиқардилар. Бас, ушбу қилган гуноҳлари ва бошқа (келаси оятларда зикр қилинадиган) айблари учун Аллоҳ таоло уларни лаънатлади.)


"'Throw (the child) into the chest, and throw (the chest) into the river: the river will cast him up on the bank, and he will be taken up by one who is an enemy to Me and an enemy to him': But I cast (the garment of) love over thee from Me: and (this) in order that thou mayest be reared under Mine eye. 	 (Мусонинг онаси Аллоҳ берган илҳом билан уни сандиққа солиб, сувга оқизиб юборади. Мусонинг Ўз кўзи остида вояга етиши учун душман Фиръавннинг уйига уни жойлаштирган, қалбига унинг муҳаббатини солган Зот онанинг фарзанд фироқида қийналишига ҳам барҳам берди.


They ask thee concerning fighting in the Prohibited Month. 	 Сендан ҳаром ойда уруш қилиш ҳақида сўрайдилар.


like a thirsty camel". 	 Бас, чанқоқ туядек ичувчисизлар.


One Day We shall raise from all Peoples a Witness: then will no excuse be accepted from Unbelievers, nor will they receive any favours. 	 Ҳар бир умматдан гувоҳ келтирган кунимизда, сўнгра куфр келтирганларга (узр учун) изн ҳам берилмас ва улар итобга ҳам қайтарилмаслар. (Қиёматда Аллоҳ таоло ўтган умматлардан ҳар бирига ўзининг Пайғамбарини гувоҳ қилиб келтиради.


and rejects what is right, 	 Ва гўзал(сўз)ни ёлғонга чиқарса.


And He Who sends down water from the cloud according to a measure, then We raise to life thereby a dead country, even thus shall you be brought forth; 	 У зот осмондан ўлчов ила сув туширди. Бас, Биз у(сув) ила ўлик юртни тирилтирдик.


Then, when We have recited it, follow its recitation. 	 Бас, Биз уни ўқисак, қироатига зеҳн солиб тур.


and He will loose heaven upon you in torrents 	 У зот осмондан устингизга кетма-кет (барака ёмғирини) юборадир.


And verily for those who do wrong there is a torment before that; but most of them know not. 	 Ва, албатта, зулм қилганларга ундан ўзга азоб ҳам бор, лекин кўплари билмаслар. (Яъни, кофир, золимларга охират азобидан ўзга бу дунёнинг азоби ҳам бор ёки қабр азоби бўлиши ҳам мумкин.)


For your Lord keeps a watch over everything. 	 Аллоҳ таоло фақат охиратга иймони борларни иймони йўқлардан айириш ҳамда охиратга шак-шубҳа билан қарайдиганларни алоҳида кўрсатиш учун шу йўлни ишга солди, холос. Бўлмаса, Аллоҳ таоло кимнинг қандайлигини азалдан яхши билар эди.)


When they are told, ‘Come to what Allah has sent down and [come] to the Apostle,’ you see the hypocrites keep away from you aversely. 	 Агар уларга: «Аллоҳ нозил қилган нарсага ва Пайғамбар ҳузурига келинглар», дейилса, мунофиқлар сендан тамоман юз ўгирганларини кўрасан.


They will hide their remorse when they see the retribution. 	 Ўшанда сизлар бизни Аллоҳга куфр келтиришимизга, Унга тенгдошлар қўшишимизга амр қилар эдингиз», дедилар.


And be thrown to scorching fire. 	 Ва қизиб турган дўзахга кирар.


Were there for us a return, we would be of the believers. 	 Қани энди ортга қайтсагу мўминлардан бўлсак».


“It is only proper that I should not say about God anything other than the truth. 	 Менга Аллоҳ ҳақида ҳақдан бошқани айтмаслик лозимдир. Батаҳқиқ, мен сизларга Роббингиздан очиқ-ойдин ҳужжат келтирдим.


Such (being their state), we raised them up (from sleep), that they might question each other. 	 Ва шундай қилиб, уларни ўзаро сўрашлари учун уйғотдик.


“And we are devoted to Him.” 	 Албатта, ҳеч қандай гап-сўзсиз, Аллоҳнинг бўёғини (динини) тутиши лозим. Чунки Аллоҳнинг бўёғидан (динидан) ўзга чиройлироқ бўёқ йўқ!)


The fact is they understand but little. 	 Ортда қолганларнинг эса, нафслари бузуқ, ўзларининг ёмонлиги туфайли ўлжа томон мўминларга эргашишдан ман қилинишларини ҳасаддан, деб тушунадилар.)


And this invitation only helps to increase their hatred all the more. 	 Бу уларнинг узоқлашишини зиёда қилур.


Carrying men away as though they were trunks of palm-trees uprooted. 	 У одамларни, худди хурмо дарахтини томири билан қўпоргандек, (ердан) узиб-учириб ташларди.


On the right and on the left, in companies? 	 Ўнг тарафдан ва чап тарафдан тўп-тўп бўлмоқдалар?! (Пайғамбар саллоллоҳу алайҳи васаллам Қуръон тиловат қилганларида мушриклар шошилиб келиб, тўп-тўп бўлиб ўтиришар ва кўз узмай тикилиб туришар эдилар.)


And those who feared their Lord will be led to Paradise in throngs. 	 Ва Роббиларига тақво қилганлар жаннатга гуруҳ-гуруҳ қилиб олиб борилдилар.


And I was a witness over them while I was among them; but when You took me to Yourself, you became the Watcher over them—You are Witness over everything. 	 (Яъни, қилган ишлари, айтган гаплари ва бошқа нарсаларига гувоҳ бўлдим. Жумладан, сенинг амрингни қанақа қабул қилишларига гувоҳ бўлдим.


He knows what is in the heavens and the earth, and knows what you conceal and what you disclose. 	 У осмонлару ердаги нарсаларни биладир. Сизлар сир тутаётган нарсани ҳам ва эълон қилаётган нарсани ҳам биладир.


And if We please, We could make among you angels to be successors in the land. 	 Агар хоҳласак, ўрнингизга ер юзида халифа бўладиган фаришталар қилиб қўяр эдик.


Lo! those who disbelieve in the Reminder when it cometh unto them (are guilty), for lo! it is an unassailable Scripture. 	 Албатта, ўзларига Зикр келганда унга куфр келтирганлар... Албатта, У азиз китобдир.


“We have taken the colour (religion) of Allah; and whose colour (religion) is better than that of Allah? 	 Ҳақиқий диндор шахсда унинг аломатлари яққол кўзга ташланиб туради. Шу маънода, инсон агар гўзал бўлиш учун турли бўёқлардан–дин ва тузумлардан бирини танлаши лозим бўлса, нимани танлаши керак?


Did the story of Moses come to you, 	 Сенга Мусонинг хабари келдими?


He said, "Do they hear you when you supplicate? 	 У: «Илтижо қилганингизда улар сизни эшитадиларми?


The endeavors of he who believes and does good works shall not go unthanked. 	 Ким мўмин ҳолида солиҳ амаллардан қилса, саъйи-ҳаракати зое кетмас.


And he whom We grant long life, We reverse him in creation (weakness after strength). 	 (Иймонга келиб, ибодат билан ўтган мўминлар қариганлари сари роҳатлари кўпайиб боради. Ҳаётда қолишни савоб ишлаш учун фурсат деб хурсанд бўладилар.


"Were not My Signs rehearsed to you, and ye did but treat them as falsehood?" 	 Сизларга оятларим тиловат қилинган эмасмиди?! Бас, сиз уларни ёлғонга чиқарган эмасмидингиз?!


He is the Majestic and All-wise. 	 У зот азиз ва ҳикматли Зотдир.


And surely that which hath been sent down to thee from thy Lord increaseth many of them in exorbitance and infidelity. 	 (Ушбу ояти карима яҳудийларнинг Аллоҳ таолога нисбатан катта беодобликларидан бирини келтириш билан сўз бошланмоқда. Улар Аллоҳ таоло тўғрисида нотўғри тасаввурга бориб: «Аллоҳнинг қўли боғлиқдир» дедилар».


haply I shall do righteousness in that I forsook.' 	 Шоядки тарк қилган нарсамда солиҳ амал қилсам», дер. Йўқ!


They will have their reward and their light. 	 «Сиддиқ» аслида сўзига, эътиқодига ва амалига содиқ кишиларнинг сифатидир. Улар фазл ва мартабада Пайғамбарлардан кейин турадилар.


the Day when none of their scheming will be of the least avail to them, and they will receive no succour. 	 У кунда ҳийлалари уларга ҳеч қандай фойда бермас ва уларга ёрдам ҳам берилмас.


And Allah is the Owner of Mighty Grace. 	 Аллоҳ улуғ фазл эгасидир.


Say thou: if that which ye fain would hasten on be with me, the affair would have been decided between me and you; and Allah is the Best Knower of you the wrong-doers. 	 Сен: «Агар сиз шошилтираётган нарса менинг ҳузуримда бўлса эди, мен билан сизнинг орангизда иш аллақачон битган бўлар эди. Аллоҳ золимларни яхши билгувчидир», деб айт.


The Lord replied, "My torment only afflicts those whom I want to punish, but My mercy encompasses all things. 	 У зот: «Азобим ила кимни хоҳласам, тутаман. Раҳматим эса, ҳамма нарсадан кенгдир.


Verily I see you in prosperity, and verily I fear for you the torment of a Day encompassing 	 Албатта, мен сизларнинг яхшиликда (мўл-кўлликда) эканликларингизни кўриб турибман. Албатта, мен сизларга қамровли кун азобидан қўрқмоқдаман.


O ye who believe! 	 Агар куфрни иймондан устун кўрсалар, ота-онангиз ва ака-укаларингизни дўст тутманг. Сиздан ким уларни дўст тутса, бас, ана ўшалар, ўзлари золимлардир.


You will not be blamed for the dwellers of blazing hell. 	 Ва дўзахилар ҳақида сўралмайсан.


Were you overcome by arrogance, or are you of those who think [only] of themselves as exalted?" 	 Мутакаббирлик қилдингми?! Ёки олий даражалилардан бўлдингми?!» деди.


Could not display help 	 Ёрдам кўрсатилмади


And the people of Noah before that; for they were most unjust and most oppressive. 	 Ва бундан олдин Нуҳ қавмини (ҳалок қилган ҳам Ўзи). Чунки улар ўта золим ва ўта туғёнга кетган эдилар.


So O dear Prophet (Mohammed – peace and blessings be upon him) if they are denying you, Noble Messengers who came before you had also been denied, who had come with clear signs and Scriptures and the clear Book. 	 Агар сени ёлғончи қилсалар, сендан олдин очиқ-ойдин баёнотлар, ҳикматли китоблар ва нурли китоблар билан келган Пайғамбарларни ҳам ёлғончи қилганлар.


To Him you shall return, and He will tell you of what you have been doing. 	 Сўнгра қайтиб боришингиз Унинг Ўзигадир. Сўнгра нима қилиб юрганингизнинг хабарини берар.


It was He who created the heavens and the earth in truth. 	 Дуд чалинадиган куни мулк Уникидир. У ғайбни ҳам, шоҳидни ҳам билувчи зотдир.


And We adorned the lower heaven with lamps, and to reserve; that is the ordaining of the All-mighty, the All-knowing. But if they turn away, then say, 'I warn you of a thunderbolt like to the thunderbolt of Ad and Thamood.' 	 Бас, агар юз ўгирсалар, сен: «Мен сизларни Од ва Самудга келган чақмоққа ўхшаш чақмоқ-ла огоҳлантирдим», деб айт.


It is they that say: 'Spend nothing on those who follow the Messenger of Allah until they disperse' Yet to Allah belong the treasuries of heavens and the earth, but the hypocrites do not understand. 	 Улар, Расулуллоҳнинг ҳузуридагиларга нафақа берманглар, токи тарқаб кетсинлар, дерлар. Ҳолбуки, осмонлару ернинг хазиналари Аллоҳникидир.


Ye wish to turn us away from the (gods) our fathers used to worship: then bring us some clear authority." 	 Бу ва бунга ўхшаш саволлар билан ишлари йўқ. Аммо Аллоҳ томонидан очиқ ҳужжатлар билан келган Пайғамбарлардан (а. с) яна ҳужжат-далил сўрайдилар.)


Allah does not guide the harmdoing people. 	 Ундайларнинг Аллоҳ таолога нисбатан тўқиган ёлғонлари турлича бўлади.)


God is All-knowing and All-aware. 	 (Оятда Аллоҳ таолонинг илми шомилу комил ҳамда мутлақ экани, унинг илми қаршисида бошқа илмлар ҳеч нарсага арзимаслиги баён қилинмоқда.)


They will say: “Our Lord, give twofold punishment in the Fire to him who has led us to this.” 	 Улар: «Эй Роббимиз, бизга бу(жаҳаннам)ни ким тақдим этган бўлса, унга дўзахда икки баробар азобни зиёда қил!» дерлар. (Охиратдаги бу тортишув кофир пешволар ва уларнинг атбоълари орасида бўлади.


Did you consider that the sustenance which Allah had sent down for you of your own accord you have declared some of it as unlawful and some as lawful? 	 Сен: «Аллоҳ сизга нозил қилган ризқдан хабар беринг-чи! Уни ҳаром ва ҳалол қилиб олдингиз!» деб айт.


Say: In the grace of Allah and in His mercy-- in that they should rejoice; it is better than that which they gather. 	 Аллоҳ таолонинг фазли ва марҳамати бўлмиш Қуръони Каримга иймон келтириб, уни ўзига дастур қилиб олган зотлар ўша энг улуғ фазл ва раҳматга эришган кишилар сифатида қанчалик хурсанд бўлсалар, шунчалик оз. Қуръонга эришиш дунёдаги бошқа ҳамма нарсаларни жамлаб, ўшаларга эга бўлишдан кўра яхшироқдир.)


We then drive them unto barren areas and revive the dead earth. 	 Биз уни ўлик юрт томон ҳайдаб, у билан ерни ўлиб ётганидан кейин тирилтирамиз.


You are our Wali (Lord) instead of them. 	 Улар жинларга ибодат қилар эдилар. Кўплари ўшаларга иймон келтиргувчидирлар», дерлар.


In the neighbouring land. 	 Яқин ерда.


As such We recompense the harmdoers. 	 Золимларни мана шундай жазолаймиз.


Thus doth Allah put a seal upon the hearts of the infidels. 	 Аллоҳ шундай қилиб кофирлар қалбига муҳр босди.


(You will roast in Hell.) 	 Ўзингизга марҳабо йўқ!


(Saying): Eat of the good things wherewith We have provided you, and transgress not in respect thereof lest My wrath come upon you: and he on whom My wrath cometh, he is lost indeed. 	 Биз сизга ризқ қилиб берган пок нарсалардан енглар, унда ҳаддингиздан ошманг, яна бошингизга ғазабим тушиб қолмасин. Кимнинг бошига ғазабим тушса, бас, батаҳқиқ, ҳалок бўлибдир.


Moses said: "No. 	 У: «Йўқ. Сизлар ташланг», деди.


Nay, what these wrong-doers promise each other is nothing but delusion. 	 Золимлар бир-бирларига алдовдан бошқани ваъда қилмаслар», деб айт.


No one keeps them up in the sky except the Beneficent God. 	 Уларни Роҳмандан бошқа ушлаб турувчи йўқ.


For them will be a drink of boiling water and a painful torment because they used to disbelieve 	 Вақти келганда, ўзини диндор қилиб кўрсатишга уринадилар-у, аммо нарироққа бориб, билганларидан қолмайдилар. Улар, агар ўхшатиш жоиз бўлса, хўжайинни алдаб, ўйин-кулгу қилиб юрган хизматчига ўхшайдилар.


That is because Allah is the patron of those who believe, and because the infidels! no patron is theirs. 	 Шундоқ бўлиши, албатта, Аллоҳ иймон келтирганларга дўст эканлигидан ва албатта, кофирларга дўст йўқлигидандир.


Do you have from among those whom your right hand possesses associates in what We have given you, who share it equally with you? 	 Унинг мол-мулкингиздан чиқиб кетишини ҳам хоҳламайсиз. Аллоҳ берган ризққа ўз қулингиз шерик бўлишини хоҳламас экансиз, қандай қилиб Аллоҳга Унинг Ўзи яратган махлуқотларини шерикликка раво кўрасиз?


Evil is what they have done. 	 Бас, албатта, уларнинг қилган ишлари ёмон бўлди!


And we gave him tidings of the birth of Isaac, a prophet of the righteous. 	 Яна Биз унга солиҳлардан бир Пайғамбар бўлажак Исҳоқнинг хушхабарини бердик.


They will come forth, with humbled eyes from (their) graves as if they were locusts spread abroad, 	 Улар қабрлардан, кўзлари қўрқинчга тўлган ҳолда, худди ёйилган чигирткага ўхшаб чиқиб келурлар.


or He could have destroyed them as punishment for the human being's deeds. However, God pardons many sins. 	 Ёки у(кема)ларни аларнинг касби туфайли ҳалок қилур ва У зот кўпни афв қилур.


They would surely say: intoxicated have been our sights; aye! we are a people enchanted. 	 Улар: «Албатта, кўзларимиз боғланди, балки биз сеҳрланган қавмдирмиз», дерлар. (Аллоҳнинг ҳақлиги ҳақидаги мўъжиза кўрсатилиб, қўлига ушлатиб қўйилса ҳам, эҳтимол удир, эҳтимол будир, балки табиат қонунини мен тушунмаётгандирман, деб тураверадилар.)


in which you are now living 	 Сен муқим турган бу шаҳарла.


to witness the benefits in store for them, and pronounce the name of Allah during the appointed days over the cattle that He has provided them. 	 Ва ўзларига бўладиган манфаатларга шоҳид бўлсинлар. Маълум кунларда уларга ризқ қилиб берган чорва ҳайвонларини (сўйишда) Аллоҳнинг исмини зикр қилсинлар.


Is there a malady in their hearts, or they are deluded, or afraid that God and His Prophet would be unjust in dealing with them? 	 Ёки шубҳа қилдиларми?! Ёхуд Аллоҳ ва Унинг Пайғамбари уларга зулм қилишидан қўрқадиларми?!


And you wait! We (too) are waiting." 	 Ва интизор бўлинглар, биз ҳам мунтазирмиз», деб айт.


But as for those who do not believe: there is heaviness in their ears, and it is blindness for them. 	 Улар узоқ макондан чақирилаётганлардир», деб айт. (Фаразан Қуръонни араб тилида эмас, бирор ажамий тилда нозил қилганимизда, кофир мушриклар бунга ҳам гап топар эдилар.


And if Allah had not decreed migration for them, He verily would have punished them in the world, and theirs in the Hereafter is the punishment of the Fire. 	 (Инсон охиратда бу дунёда қилган гуноҳ амалларига яраша жазо олиши муқаррар. Яҳудийларнинг кўчирилиши, улар учун нисбатан енгил азобдир.)


On luxurious furnishings. 	 Тўқима сўриларидалар.


Go into your nests, lest Solomon and his troops crush you without noticing.” 	 Ҳали-ҳануз уларнинг жамоат бўлиб яшашлари сири англанган эмас. Бу оятда улар бир-бирларини хавф-хатардан огоҳ этишлари айтилмоқда.)


People, remember the blessings of Allah to you. 	 Эй одамлар! Аллоҳнинг сизга берган неъматларини эсланг!


And they hewed houses in the mountains in security. 	 Улар тоғдан ўйиб уй ясаб, омонликда юрар эдилар.


Like whom no one else was born in the cities. 	 Унинг мисли бошқа диёрларда халқ қилинмаганга.


A day when friend can in naught avail friend, nor can they be helped, 	 У кунда дўст дўстга бирон нарсада асқотмас ва уларга ёрдам ҳам берилмас.


Does man think that he will be left without purpose? 	 Инсон беҳуда тарк қилинишнинг ҳисобини қилурми?


Indeed in that are signs for a people who give thought. 	 Чунки ухлаган одамнинг жонини ҳам Аллоҳ таоло олган бўлади. Кимнинг қазоси етган бўлса, уйқусидан қайта уйғонмай, кичик вафоти катта вафотга айланиб қолаверади.


The unjust people will have no one to help them. 	 Золимларга ҳеч бир нусрат бергувчи йўқдир.


Say, “My Lord has ordained justice; and set your attention straight every time you offer pray and worship Him, as only His devoted worshippers; the way He brought you into being, in the same manner will you return.” 	 Унинг динига ихлос этган ҳолда дуо қилинг. Сизларни аввалда қандай яратган бўлса, ўша ҳолда қайтарсизлар», деб айт.


And who does more wrong than he who invents a lie against Allah. 	 Аллоҳга ёлғон уйдиргандан ҳам золимроқ ким бор.


None can change His Words. 	 Унинг сўзларини ўзгартувчи йўқ.


and that He might cut off a part of the unbelievers or frustrate them, so that they turned in their tracks, disappointed. 	 Куфр келтирганларнинг бир тарафини кесиш учун ёки хорлаш учун, токи ноумид бўлиб қайтсинлар. (Бадр ғазотида мушрикларнинг бошлиқларидан етмиштаси ҳалок бўлди.


It is from Solomon, and it is "In the Name of God, the Merciful, the Compassionate. 	 Албатта, у Сулаймондандир, албатта, унда: «Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм.


If then they have recourse unto thee (Muhammad) judge between them or disclaim jurisdiction. 	 Ундай жамиятда рост ва тўғри сўзли одам ақлдан озган ва ғариб саналади. Чунки у яшаб турган жамиятда рост сўзни фақат ёлғон топа олмай қолганларидагина, ноиложликдан гапирадилар.


When to him are rehearsed Our Signs, "Tales of the ancients", he cries! 	 Бизнинг оятларимиз Унгаўқилган пайтда, аввалгиларнинг афсоналари, деганга.


And the earth We have spread out, and excellent is the preparer. 	 Ва ерни тўшаб қўйдик. Биз қандоқ ҳам яхши тайёрловчимиз!


How are you, then, being misled? 	 Бас, қаёққа бурилиб кетмоқдасизлар?» деб айт.


Had they possessed any virtue, God would certainly have made them hear. 	 Агар Аллоҳ уларда бирор яхшиликни билганида, албатта, эшиттирар эди ва агар уларга эшиттирса ҳам, албатта, юз ўгириб, бурилиб кетар эдилар.


And the evils they earned appeared to them, and the thing they used to mock at descended upon them. 	 Ва уларга ўзлари касб қилган нарсаларнинг ёмонлиги зоҳир бўлур ва уларни ўзлари масхара қилиб юрган нарса ўраб олур.


And the Budn (cows, oxen, or camels driven to be offered as sacrifices by the pilgrims at the sanctuary of Makkah.) 	 Ва туяларни сиз учун Аллоҳнинг нишонларидан қилдик.


And eat not of that over which God's Name has not been mentioned; it is ungodliness. 	 Албатта, шайтонлар ўз дўстларига сизлар билан тортишишни васваса қиларлар. Агар уларга итоат қилсангизлар, сизлар ҳам мушриклардан бўласизлар.


We created not the heavens and the earth and all that is between them except with truth, and for an appointed term. 	 Осмонлару ерни ҳамда улар ўртасидаги нарсаларни фақат ҳақ ва белгиланган муддат ила яратдик. Кофирлар бўлса, ўзлари огоҳлантирилган нарсадан юз ўгурувчилардир.


Then We made you heirs in the land after them, to see how ye would behave! 	 Сўнгра қандай амал қилишингизга назар солишимиз учун уларнинг ортидан сизларни ер юзида ўринбосарлар қилдик.


And to Lut, too, We gave Judgment and Knowledge, and We saved him from the town which practised abominations: truly they were a people given to Evil, a rebellious people. 	 Ва Лутга ҳукм ва илм бердик ва унга ифлосликлар қилаётган қишлоқдан нажот бердик. Албатта, улар ёмон, бузғунчи қавм эдилар.


which they will enter on the Day of Judgment 	 Улар у ерга қиёмат куни кирадир.


And those who are in the fire shall say to the keepers of hell: Call upon your Lord that He may lighten to us one day of the punishment. 	 Дўзахда турганлар жаҳаннам қўриқчиларига: «Роббингизга дуо қилинглар, биздан бирор кун азобни енгиллатсин», дедилар.


And so they departed, whispering to one another: 	 Бас, паст овозла гаплашиб, юриб кетдилар.


That is how God leads the waster, the sceptic astray. 	 Аллоҳ Юсуф алайҳиссалом ҳақида шубҳада туриб олган ўша ота-боболарингизни залолатга кетказгани каби, ҳар бир хусусда исрофгар бўлган ва динда шубҳа қилганларни ҳам залолатга кетказди. Мусо ҳақида исрофчи ва шубҳачи бўлманг, яна Аллоҳ сизни ҳам залолатга кетказиб қўймасин.)


Allah only intends to punish them through them in worldly life and that their souls should depart [at death] while they are disbelievers. 	 Аслида, Аллоҳ ўша нарсалар сабабли уларни ҳаёти дунёда азоблашни ва кофир ҳолларида жонлари чиқишни хоҳлайди, холос.


We gave him Isaac and Jacob, each of whom We guided as We had guided Noah before. 	 Ва Биз унга Исҳоқни ва Яъқубни бердик. Барчаларини ҳидоят қилдик.


Neither you, nor your people knew them before this. 	 Бас, сабр қил, албатта, оқибат тақводорларникидир. (Нуҳ (а. с.) ва у кишининг қавмлари аллақачон ўтиб кетган.


He suffices as one all-aware of the sins of His servants. 	 Бандаларининг гуноҳларидан ўта хабардор бўлишда Унинг Ўзи кифоядир.


They even call on God to witness whatever is in their heart, yet they are the most contentious of quarrellers. 	 У қалбидаги нарсага Аллоҳни гувоҳ ҳам қилади. Ҳолбуки, у ашаддий хусуматчидир.


Or, say they: in him is madness? 	 У уларга ҳақ ила келди. Уларнинг кўплари эса, ҳақни ёмон кўргувчидирлар.


And he entered the city at a time of carelessness of its folk, and he found therein two men fighting, one of his own caste, and the other of his enemies; and he who was of his caste asked him for help against him who was of his enemies. 	 Иссиқ юртларда, жумладан, Мисрда ҳам туш пайти шаҳар ва қишлоқ аҳолиси кундузги уйқуда бўладилар. Мусо алайҳиссалом бири ўз қавми–Бани Исроилдан, иккинчиси душман–Фиръавн қавмидан бўлган икки кишининг уришаётганини кўрдилар.


Will you then give thanks? 	 Энди шукр қиларсизлар?!


And when those who have associated will behold their associate-gods, they will say: our Lord! yonder are our associate-gods upon whom we have been calling beside Thee, they Will proffer them the saying: verily ye are liars. 	 Ва ширк келтирганлар ўзларининг «шерик»ларини кўрган чоғларида: «Эй Роббимиз, анавилар бизнинг Сендан ўзга ибодат қилган «шерик»ларимиз», дерлар. Бас, у(шерик)лар буларга: «Албатта, сизлар ёлғончидирсизлар», деб сўз ташларлар.


Then whoso hasteneth (his departure) by two days, it is no sin for him, and whoso delayeth, it is no sin for him; that is for him who wardeth off (evil). 	 (Пайғамбаримиз алайҳиссалом: «Арафа, қурбонлик ва ташриқ кунлари биз аҳли Исломнинг байрами–емоқ, ичмоқ кунларидир», деганлар. Шундан чиқадики, арафа ва қурбон ҳайити кунлари ташриқ кунлари қаторига кирмайди.


O believers, wine and arrow-shuffling, idols and divining-arrows are an abomination, some of Satan's work; so avoid it; haply So you will prosper. 	 Эй иймон келтирганлар! Албатта, хамр, қимор, бутлар ва (фол очадиган) чўплар ифлосдир.


Allah has full knowledge even of that which is hidden in the breasts of people. 	 Оятда келаётган «мийсоқ»–аҳднома эса, Аллоҳнинг амрига итоат қилиш аҳдномаси эди. Бандалар ўзлари иймон келтириб, мўмин-мусулмон бўлганларида, «эшитдик ва итоат қиламиз», деб аҳд беришган эди.


You will soon learn who will face a humiliating punishment and will be encompassed by an everlasting torment." 	 Бас, яқинда кимга шарманда қилувчи азоб келишини ва кимнинг устига муқим азоб тушишини билиб олурсиз», деди.


It is He who has sent His Messenger with guidance and the religion of truth, so that He exalts it above all other religions. Allah is the Sufficient Witness. 	 У Ўз Расулини ҳидоят ва ҳақ дин билан, у(дин)ни барча динлардан устун қилиш учун юборган зотдир.


He said, ‘O Iblis! What keeps you from prostrating before that which I have created with My [own] two hands? 	 У зот: «Эй Иблис, Ўз қўлим билан яратган нарсага сажда қилишингдан сени нима ман қилди?! Мутакаббирлик қилдингми?!


Their wealth and their children will avail them naught against Allah. 	 Моллари ҳам, болалари ҳам улардан Аллоҳ(азоби)дан ҳеч нарсани қайтара олмас.


Did he not know that Allah had destroyed before him generations, men who were stronger than him in might and greater in the amount (of riches) they had collected. But the Mujrimun (criminals, disbelievers, polytheists, sinners, etc.) will not be questioned of their sins (because Allah knows them well, so they will be punished without account). 	 У, албатта, Аллоҳ ундан олдинги асрларда ундан кўра қувватлироқ, ундан кўра кўпроқ (мол) тўплаганларни ҳалок этганини билмасмиди?! Гуноҳкорлардан гуноҳлари ҳақида сўраб ўтирилмас.


Go to a place where you are commanded' 	 Амр қилинган томонингизга кетаверинглар», дедилар.


Allah is the Hearer, the Seer. 	 Албатта, Аллоҳ ўта эшитгувчи ва ўта кўргувчидир.


Do not follow their desires. 	 Агар юз ўгирсалар, билки, Аллоҳ уларни баъзи гуноҳлари туфайли мусибатга солишни ирода қилибди. Албатта, одамлардан кўплари фосиқлардир.


Were it not that a writ had already gone forth from Allah, there would surely have touched you a mighty torment for that which ye took 	 Агар Аллоҳнинг олдиндан ёзгани бўлмаганида, сизга олган нарсаларингиз туфайли улуғ азоб етар эди. (Аллоҳ таоло аввалдан Бадр урушида иштирок этган мусулмонларнинг барча гуноҳларини кечиб юборган эди.


He has created cattle for you: from them you derive food and clothing and numerous other benefits; 	 У чорва ҳайвонларини ҳам яратди. Уларда сиз учун иссиқлик манфаатлар бор ва улардан ейсизлар ҳам.


Lo! those who wrangle concerning the revelations of Allah without a warrant having come unto them, there is naught else in their breasts save pride which they will never attain. 	 Албатта, Аллоҳнинг оятлари ҳақида ўзларига келган ҳужжатсиз талашиб-тортишадиганларнинг дилларида кибрдан ўзга нарса йўқ.


They will question thee concerning what they should expend. 	 Сендан нимани нафақа қилишни сўрарлар.


Or do they benefit or harm you? 	 Ёхуд наф ёки зарар етказа оладиларми?» деди.


Unto Him is the journeying. 	 Қайтиш Унинг Ўзигагинадир.


Verily, Allah is Able to do all things." 	 Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсага қодирдир.


The wandering Arabs say: We believe. 	 Аъробийлар, иймон келтирдик, дедилар.


None will reveal its time except Him. 	 Сизларга фақат тўсатдан келадир», деб айт. Худди сен уни билишинг керакдек, сендан сўрарлар.


Taught to him by one intense in strength - 	 Унга шиддатли қувват эгаси ўргатди.


As for those who believe, and do deeds of righteousness, they shall be in Gardens of Bliss. 	 Бас, иймон келтирганлар ва яхши амал қилганлар нозу неъмат жаннатларидадирлар.


But the share of their idols does not reach God, yet the share of God reaches their idols. 	 Шу билан бирга, бутларига ҳам ўша экинлардан ва чорва ҳайвонларидан насиба ажратар эдилар. Агар Аллоҳга ажратган нарсалари бутларига ажратган нарсаларига қўшилиб кетса, майли, деб қўяр эдилар.


he will have a pleasing life. 	 Бас, у розилик ҳаётидадир.


the like of which has never been created in the land, 	 Унинг мисли бошқа диёрларда халқ қилинмаганга.


What thinkest thou? If he cries lies, and turns away - 	 Айт-чи, ўша ёлғонга чиқарса ва юз ўгирса.


That course is best for you in the sight of your Maker." 	 Бас, тавбангизни қабул қилди. Чунки У тавбани кўплаб қабул қилувчи ва раҳмли зотдир», деганини эсланг.


To replace them with better than them; and We are not to be outdone. 	 Ўринларига улардан яхшироқларини алмаштиришга қодирмиз ва Биз бу ишни қилишдан ожиз эмасмиз.


Allah created you from dust, then from a (sperm) drop. 	 Аллоҳ сизларни тупроқдан, сўнгра нутфадан яратиб, кейин жуфт-жуфт қилиб қўйди.


And whosoever rejects His worship and is proud, then He will gather them all together unto Himself. 	 Ким унинг ибодатидан бош тортса ва мутакаббирлик қилса, уларнинг ҳаммасини Ўзига тўплайди.


As for those who do not believe in the Hereafter: We made their deeds appear good to them, so they wander aimlessly. 	 Албатта, охиратга иймон келтирмайдиганларга Биз амалларини зийнатлаб кўрсатдик. Бас, улар адашиб-улоқиб юраверарлар.


except the sincere servants of God. 	 Магар Аллоҳнинг мухлис бандаларигина (мустаснодир).


[They are but] soldiers [who will be] defeated there among the companies [of disbelievers]. 	 Анави ердаги енгилган фирқалардан бўлган қандайдир лашкар. (Мушриклар, жуда борганда, енгилган фирқалардан тўпланган қандайдир ҳақир бир лашкар бўла олади, холос.


They are like cattle, no, they are further astray from the Path. 	 Балки яна ҳам йўлдан озганроқдирлар. (Ушбу ояти каримада Пайғамбарга (с. а. в.) тасалли ва ҳавои нафсларини худо қилиб олган кофирларни ерга уриш бор.)


And likewise we raised them up that they might question among themselves; there spake a speaker from amongst them: how long have ye tarried? 	 Ва шундай қилиб, уларни ўзаро сўрашлари учун уйғотдик. Улардан бири: «Қанча қолдинглар?» деди.


On the Day when the unbelievers are brought before the Fire they shall be asked: 'Is this not the truth' 'Yes, by our Lord' they will answer. 	 Куфр келтирганлар дўзахга кўндаланг қилинган кунда: «Бу ҳақиқат эмасми?!» (дейилур). Улар, Роббимизга қасамки, худди шундоқ, дерлар.


But if ye do it not, --and by no means ye shall, --then dread the Fire, the fuel whereof is men and stones, gotten ready for the infidels. 	 Бас, агар қила олмасанглар, ҳеч қачон қила олмайсизлар ҳам, ёқилғиси одамлар ва тош бўлган, кофирлар учун тайёрланган ўтдан қўрқинглар. (Аллоҳ субҳонаҳу ва таолонинг, "ҳеч қачон қила олмайсизлар ҳам", дейиши улкан мўъжизадир.


We made it easy in your tongue, in order to deliver good news to the righteous, and to warn with it a hostile people. 	 Бас, албатта, тақводорларга хушхабар беришинг ва у билан саркаш қавмларни огоҳлантиришинг учун у(Қуръон)ни тилингга осон қилдик.


Therefore We have made this (Qur'an) easy in your tongue. 	 Бас, албатта, Биз у(Қуръон)ни сенинг тилинг ила осонлаштирдик.


Or do those who commit ill-deeds suppose that We shall make them as those who believe and do good works, the same in life and death? 	 Наҳотки ёмонликларни қилганлар уларни иймон келтириб, солиҳ амаллар қилганларга ўхшаш қилмоғимизни, ҳаётлари ҳам, мамотлари ҳам баробар бўлишини гумон қилсалар?! Уларнинг қилган ҳукми нақадар ҳам ёмон!


They replied, "Are we to believe in you when your followers are but the lowest of the low?" 	 Улар: «Сенга пасткашлар эргашиб турган ҳолда, биз сенга иймон келтирармидик?!» дедилар.


Tell believing men to lower their gaze and remain chaste. 	 Сен мўминларга айт, кўзларини тийсинлар ва фаржларини сақласинлар.


Thou art but a warner unto him who feareth it. 	 Албатта сен ун(қиёмат)дан қўрққанларга огоҳлантирувчисан, холос.


Thou art our protecting friend, not they; Aye! they have been worshipping the jinn; In them most of them were believers. 	 (Араблар ичида жинларга ибодат қиладиганлар кўп эди. Шунинг учун ҳам суранинг аввалида Сулаймоннинг алайҳиссалом жинларга муносабати келтирилди.)


And to you We have revealed the Book containing the truth, confirming the earlier revelations, and preserving them (from change and corruption). 	 Ва Биз сенга китобни ҳақ ила, ўзидан олдинги китобни тасдиқловчи ва унинг устидан назорат этгувчи қилиб нозил қилдик. Бас, улар орасида Аллоҳ нозил этган нарса ила ҳукм юрит.


God will not call you to account for your meaningless oaths, but He will call you to account for the oaths, which you swear in earnest. 	 Аллоҳ сизларни бехуда қасамларингиз учун тутмас. Лекин қасд ила туккан қасамларингиз учун тутар.


Therefore We will most certainly make those who disbelieve taste a severe punishment, and We will most certainly reward them for the evil deeds they used to do. 	 Бас, албатта, Биз куфр келтирганларга шиддатли азобни тоттирамиз ва, албатта, уларга қилиб юрган амалларининг энг ёмон жазосини берамиз.


But ye shall come to know! 	 Ҳали биласиз.


We give thee good news of a son: His name shall be Yahya: on none by that name have We conferred distinction before." 	 Фарзанд берибгина қолмай, унга Ўзи Яҳё, деб исм ҳам қўйди. Буларнинг бари дунёга келаётган фарзандининг келажаги жуда қутлуғлигидан дарак берар эди.)


And if you disbelieve, to God belongs all that is in the heavens and in the earth; and God is All-knowing, All-wise. 	 Агар куфр келтирсангиз, зотан осмонлару ердаги нарсалар Аллоҳникидир. Ва Аллоҳ билувчи ва ҳикматли зотдир.


They have gone astray and were not [rightly] guided. 	 Ёки Аллоҳ таоло уларга ҳалол ризқ қилиб берган нарсаларни ҳеч қандай сабаб ёки далилсиз ўзларига ҳаром қилиб олармидилар?! Ана шундай аҳмоқона ишларни қилганлар: «... зиёнкор бўлдилар».)


So give glad tidings of a painful chastisement to those who disbelieve. 	 Куфр келтирганларга аламли азобнинг «башоратини» беравер.


The unjust turn away in disbelief (from Our revelation). 	 Бас, золимлар куфрдан бошқа нарсадан бош тортдилар.


Even if they saw all the signs they would not believe in them; and even when they come to you to dispute with you, the unbelievers say: "This is nothing but fables of antiquity." 	 Барча оятларни кўрсалар ҳам, улар иймон келтирмаслар. Ҳатто олдингга сен билан тортишувга келганларида куфр келтирганлар: «Бу ўтганларнинг афсоналаридан бошқа нарса эмас», дерлар.


Fear God: God is aware of what you do. 	 (Қиёмат нисбатан жуда яқин вақт, шунинг учун ҳам у «эрта» дейилади. Демак, ҳар бир инсон қиёмат куни учун нима иш қилганини ўйлаб қўйиши керак.)


Your Lord is not unaware of what you do. 	 Роббинг қилаётган амалларингиздан ғофил эмасдир.


In both gardens there will be fruits, palm-trees, and pomegranates 	 Икковларида мевалар, хурмо ва анорлар бор.


And Allah created the heavens and earth in truth and so that every soul may be recompensed for what it has earned, and they will not be wronged. 	 Аллоҳ осмонлару ерни ҳақ ила, ҳар бир жон қилган касбига яраша, зулм қилинмаган ҳолида жазосини (мукофотини) олиши учун яратган.


But if thou turn away from them, seeking mercy from thy Lord, for which thou hopest, then speak unto them a reasonable word. 	 Агар улардан Роббингдан раҳмат талаб қилган ҳолда юз ўгирадиган бўлсанг, бас, уларга мулойим сўз айтгин. (Kўлингда берадиган нарсанг бўлмаса, ота-она, қариндош, мискинларга моддий ёрдам бера олмай юз ўгирадиган бўлсанг, Роббингдан келажакда сенга ҳам ризқ-рўз–раҳмат талаб қилган ҳолда уларга ширин сўз айт.


And whatsoever of affliction befalleth you is owing to that which your hands have earned; and He pardoneth much. 	 Лекин ўта меҳрибон бўлган Аллоҳ бандасини ҳар бир гуноҳи учун мусибатга дучор қилавермайди, фақат баъзиси учунгина мусибатга дучор қилади, кўпини кечириб юборади. Агар Аллоҳ таоло инсонни ҳар бир айби учун мусибатга учратадиган бўлса, инсон дарҳол ҳалокатга юз тутар эди.)


Your Companion is neither astray nor being misled. 	 Сизнинг биродарингиз адашгани ҳам, йўлдан озгани ҳам йўқ.


So fear Allah and obey me' 	 Бас, Аллоҳдан қўрқинглар ва менга итоат қилинглар».


And the cattle -- He created them for you; in them is warmth, and uses various, and of them you eat, 	 У чорва ҳайвонларини ҳам яратди. Уларда сиз учун иссиқлик манфаатлар бор ва улардан ейсизлар ҳам.


Remember the favour of Allah upon you when some armies came against you, so We sent against them a windstorm and the armies you could not see; and Allah sees your deeds. 	 (Ўша пайтда устингизга аҳзоб–Қурайш ўзининг одамлари ва малайлари билан ҳамда Ғатафоннинг турли қабилалари бирлашиб, бостириб келишган эди. Улар сизларни бутунлай йўқ қилиб юбориш мақсадида эдилар.)


Indeed I was among those who ridiculed.’ 	 Тўғриси, мен масхара қилгувчилардан бўлган эдим», демасидан олдин...


Yet they have taken to them gods, apart from Him, that create nothing and themselves are created, and have no power to hurt or profit themselves, no power of death or life or raising up. 	 У Зотдан бошқа, ҳеч нарса ярата олмайдиган, ўзлари яратиладиган, ўзлари учун зарарга ҳам, нафга ҳам эга бўлмайдиган, ўлимга ҳам, ҳаётга ҳам, қайта тирилишга ҳам молик бўлмайдиган «худо»лар тутдилар.


[He is] the cleaver of daybreak and has made the night for rest and the sun and moon for calculation. 	 Бу эса, ғолиб ва яхши билгувчи зотнинг ўлчовидир. (Тунни инсон, ҳайвонот, наботот ва жамодот олами учун ором олгувчи сукунат қилиб қўйган ким?!


and when mankind are mustered, shall be enemies to them, and shall deny their service. 	 Одамлар маҳшарга тўпланганда, (бутлар) уларга душман бўлурлар ва ибодатларига ҳам мункир бўлурлар. (Бизга ибодат қилганингиз йўқ, деб инкор қиладилар.


Say: 'Everything belongs to Allah.' 	 «Аллоҳники», деб айт!


As to one of you, he will pour out the wine for his lord to drink: as for the other, he will hang from the cross, and the birds will eat from off his head. (so) hath been decreed that matter whereof ye twain do enquire"... 	 Албатта, шунинг ўзи ҳам очиқ-ойдин кўрсатиб турибдики, тушида шароб сиқаётган йигит яна бориб, хўжаси–подшоҳ саройида соқий бўлиб хизмат қилар экан. Тушида бошида нон кўтариб юрган, ўша нондан қушлар келиб чўқиб еяётганини кўрган шахс эса, осилади ва қушлар келиб, бошини ейди.)


There is no Allah save Him, the Creator of all things, so worship Him. 	 Ундан бошқа ибодатга сазовор зот йўқ. У ҳар бир нарсанинг Яратгувчисидир.


He who cures me when I am ill; 	 Бемор бўлганимда менга шифо берадиган ҳам Унинг Ўзи.


How my Lord has forgiven me and made me one of those who are honoured!" 	 (Иймони ва ихлоси туфайли Аллоҳ таоло ўз фазли ва карами ила у бандани жаннатга ҳукм қилди. У банда жаннатга кириб, нозу неъматларни ва иззат-икромни кўриши билан қавмини эслади.


I incline towards You, and I am the first Muslim.” 	 Вақти-соати етиб, учрашув ўз вақтида, белгиланган жойда содир бўлди. Бу учрашув араб лафзида «мийқот», яъни, исми замон ва исми макон бўлиб ва учрашув вақти ва замони маъносини билдиради.)


And if the followers of the Book had believed and guarded (against evil) We would certainly have covered their evil deeds and We would certainly have made them enter gardens of bliss 	 Агар аҳли китоблар иймон келтириб, тақво қилганларида эди, уларнинг гуноҳларини ювган ва жаннати наъимга киритган бўлардик.


Nor has He made your wives, when you divorce, saying: 'Be as my mother's back' your mothers. 	 Аллоҳ эса ҳақни айтур ва У тўғри йўлга ҳидоят қилур. (Бу оятда жоҳилият тузумининг учта ҳукми ҳақида сўз кетмоқда.


Yet, when they felt Our Punishment (coming), behold, they (tried to) flee from it. 	 Бизнинг азобимизни ҳис қилганларида эса, бирдан у ердан қочишга бошларлар.


Now surely they are in doubt as to the meeting of their Lord; now surely He encompasses all things. 	 Албатта, У зот ҳар бир нарсани ихота қилгувчидир. (Унга рўбарў бўлишдан қочиб қаерга борадилар?)


Take great care of your Prayers, especially of a Prayer that has excellent qualities of Salat and stand before Allah like devoted servants. 	 Лекин далилларни солиштириб кўрган уламолар «ўрта намоз»дан мурод–аср намози, деганлар. Имом Муслим қилган ривоятда Пайғамбаримиз алайҳиссалом Аҳзоб урушида: «Бизни ўрта намоз, аср намозидан машғул қилдилар.


What! do you think that you will be left alone while Allah has not yet known those of you who have struggled hard and have not taken any one as an adherent besides Allah and His Apostle and the believers; and Allah is aware of what you do. 	 Сиздан жиҳод қилганларни, Аллоҳдан, Унинг Расулидан ва мўминлардан ўзгани дўст тутмаганларни билмай туриб, Аллоҳ томонидан тарк этиб қўйилмоғингизни ўйладингизми? Аллоҳ нима қилаётганларингиздан хабардор зотдир.


It is He who created you of dust then of a sperm-drop, then of a blood-clot, then He delivers you as infants, then that you may come of age, then that you may be old men -- though some of you there are who die before it -- and that you may reach a stated term; haply you will understand. 	 (Бу оятда кибрга кетиб, ўзини унутган, Аллоҳни–холиқини тан олмай қўйган инсонга асли, ожизлиги эслатилмоқда. Яъни, эй одамлар, сизнинг айримларингиз камолга ёки қариликка етишдан олдин вафот этиб кетади.


The Egyptian who bought him instructed his wife: "House him honourably. 	 Ва уни Мисрда сотиб олган (одам) ўз хотинига: «Уни яхшилаб жойлаштир, шояд бизга манфаат берса ёки бола қилиб олсак», деди. Мана шундай қилиб, унга тушларнинг таъбирини ўргатишимиз учун Юсуфни жойлаштириб қўйдик.


How are they deluded (away from the Truth)! 	 Саҳобалар уларнинг қоматларига ҳавас билан боқишар, гапларига қулоқ солар эдилар. Лекин барибир қалблари иймондан, яхшиликдан холи бўлгани учун Аллоҳ таоло уларни деворга суяб қўйган ходага ўхшатмоқда.)


Those who do not believe and obstruct others from the way of God, and die disbelieving, will not be pardoned by God. 	 Албатта куфр келтирганлар ва Аллоҳнинг йўлидан тўсган, сўнгра кофир ҳолларида ўлганларни Аллоҳ ҳеч-ҳеч мағфират қилмас.


If only the People of the Book would believe and be mindful of God, We would surely pardon their sins and We would surely admit them into the Gardens of Bliss. 	 Агар аҳли китоблар иймон келтириб, тақво қилганларида эди, уларнинг гуноҳларини ювган ва жаннати наъимга киритган бўлардик.


O you who believe, when you converse privately, do not talk of iniquity, rebellion, and disobedience to the Prophet, but talk of goodness and piety, and fear God before whom you will be gathered. 	 (Мусулмонлар ўзаро суҳбатларида доимо бир-бирларини яхшиликка ва тақвога чорлашлари лозим. Афсуски, ҳозир бу қуръоний таълимотлар бизнинг орамиздан йўқолган.


Then verily on us is their reckoning. 	 Сўнгра, албатта, уларнинг ҳисоб-китоби ҳам Биздадир.


Say (O Muhammad SAW to the disbelievers): "My Lord pays attention to you only because of your invocation to Him. 	 Сен: «Агар дуо-илтижоларингиз бўлмаса, Роббим сизларга ҳеч қиймат бермас.


And it is He who sends down the rain after they have despaired, and He unfolds His mercy; He is the Protector, the All-laudable. 	 У зот (одамлар) ноумид бўлганларидан кейин ёмғирни нозил қилур ва Ўз раҳматини таратур. У валий ва мақталган зотдир.


If you ask them, ‘Who created the heavens and the earth?’ they will surely say, ‘The All-mighty, the All-knowing created them.’ 	 Улардан: «Осмонлару ерни ким яратган!» деб сўрасанг, албатта: «Уларни азиз ва ўта илмли зот яратган», дерлар.


They are those who disbelieved and barred you from the Holy Mosque and the offering detained so as not to reach its place of sacrifice if it had not been for certain believing men and certain believing women whom you did not know, you might have trampled upon them, and so sin reached you because of (killing) them while you did not know. 	 Улар куфр келтирган, сизларни Масжидул Ҳаромга, қурбонликларни эса, ушланиб ўз жойига етишидан ман қилган кишилардир, агар сиз билмайдиган мўмин эркаклар ва мўмина аёллар бўлмаганида, сизга билмасдан уларни ҳалок қилганингиз туфайли гуноҳ етиши бўлмаганида эди, -Аллоҳ кимни хоҳласа, Ўз раҳматига киритиши учун- агар ажраб турганларида эди, улардан кофирларини аламли азоб ила азоблар эдик. (Маккаи Мукаррамада кофирлардан қўрқиб иймонини яшириб юрган мўмин ва мўминалар бор.


But those who disbelieve contend with false arguments to nullify the truth. 	 Куфр келтирганлар эса, ботил ила мунозара қилиб, у билан ҳақни енгмоқчи бўлурлар.


Attractive seem to them their evil deeds; but God does not show the unbelievers the way. 	 Улар бир йилда тўрт ой урушмасак бўлди-да, қайси ойда бўлишининг нима фарқи бор, дегандек иш қилишар эди. Оятда уларнинг бу тасарруфларига баҳо ва шарҳ берилмоқда.)


He thus bestows His favours on you so that you may be grateful to Him. 	 Шоядки, мусулмон бўлсангиз. (Бу ўринда инсон, айниқса, ушбу ояти карима тушган жой ва вақтнинг одами кундалик ҳаётида муҳтож бўлиб турадиган Аллоҳнинг неъматлари ҳақида гап кетмоқда.)


Or enjoined guarding (against evil)? 	 Ёки тақвога амр қилса.


It does not befit Allah to appoint someone as His son – Purity is to Him! 	 Бола тутмоқ Аллоҳга ҳеч тўғри келмас. У бундан покдир.


He said, “What prevented you from bowing down when I have commanded you?” 	 У зот: «Сенга амр этганимда сажда қилишингдан нима тўсди?» деди. У: «Мен ундан яхшиман, мени ўтдан яратдинг ва уни лойдан яратдинг», деди.


O believers, be not as those who hurt Moses, but God declared him quit of what they said, and he was high honoured with God. 	 Қорун, бир аёлга пул бериб, Мусо алайҳиссаломни бориб зино қилишда айблашга уринишни топширган. Сизлар ҳам Муҳаммадга (с. а. в.) турли озорлар берманглар, хусусан, оилавий тарафдан турли миш-мишлар тарқатиш билан у зотни (с. а. в.) ранжитманглар.


And give good tidings to the believers that they will have from Allah great bounty. 	 Мўминларга, албатта, уларга Аллоҳдан улуғ фазлу марҳамат бўлиши ҳақида хушхабар бер.


Surely they who believe and do good deeds and keep up prayer and pay the poor-rate they shall have their reward from their Lord, and they shall have no fear, nor shall they grieve. 	 Рибохўрлар одамларнинг пешона тери билан топган даромадларини ҳаром йўл билан ўзлаштириб олаётган бўлсалар, мўминлар ўзлари пешона тери билан топган ҳалол молларидан закот чиқариб одамларга, шундай еб кетарга берадилар. Қайтариб олиш ёки ўрнига бошқа нарса олиш умидлари ҳам йўқ.


To remind, and We are never unjust. 	 Эслатма бўлиши учундир. Биз зулм қилгувчи бўлмасдик.


Those who do not have hope of receiving Our mercy in the life hereafter who are pleased and satisfied with the worldly life and who pay no attention to Our revelations 	 Албатта, Биз ила мулоқот бўлишини умид қилмаганлар ва бу дунё ҳаётидан рози бўлиб, у билан хотиржам қолганлар ҳамда оятларимиздан ғофил бўлганлар.


And from among those whom your right hands own those who seek a writing- write it for them if ye know in them any good, and vouchsafe unto them of the wealth of Allah which He hath vouchsafed unto you. 	 Қўлларингизда мулк бўлганлардан (озодлик) васиқасини истайдиганлари бўлса, бас, уларда яхшилик борлигини билсангиз, улар ила васиқа ёзинг ва Аллоҳнинг сизга берган молидан уларга беринг. Ҳаёти дунёнинг ўткинчи матоҳини истаб, покликни ирода қилган чўриларингизни фоҳишаликка мажбур қилманг.


The munificence and favour of Allah; and Allah is All Knowing, Wise. 	 Бу Аллоҳ томонидан фазл ва неъматдир. Аллоҳ билувчи ва ҳикматли зотдир.


So, exalted be Allah, the True King! 	 Бас, ҳақ подшоҳ Аллоҳ юксакдир.


His companion (Satan devil)] will say: "Our Lord! I did not push him to transgress, (in disbelief, oppression, and evil deeds) but he was himself in error far astray." 	 Унинг «яқини»: «Роббимиз, уни мен туғёнга кетгазганим йўқ, лекин унинг ўзи узоқ залолатда бўлди», дер.


O Prophet, enjoin your wives and your daughters and the believing women, to draw a part of their outer coverings around them. 	 Эй Набий, жуфтларингга, қизларингга ва мўминларнинг аёлларига айт: жилбобларини ўзларига яқин қилсинлар.


But if ye find not (the wherewithal), Allah is Oft-Forgiving, Most Merciful. 	 Пайғамбар алайҳиссаломнинг вақтларини бекор кетказмаслик; камбағалларга фойда бўлиши; мухлис ва мунофиқларни ажратиш ва ҳоказо.)


Surely Allah's promise is true. 	 Собит иймон келтирмаганлар сени енгилтакликка бошламасинлар.


Why will not the fire of Hell touch you? 	 Ёки Аллоҳнинг номидан билмаган нарсангизни гапиряпсизми?» деб айт.


God has already helped you on many fields, and on the day of Hunain, when your multitude was pleasing to you, but it availed you naught, and the land for all its breadth was strait for you, and you turned about, retreating. 	 Ўшанда сизни кўплигингиз мағрур қилган эди. Бас, сизга ҳеч фойда бермади ва кенг ер сизга торлик қилиб қолди.


This is their similitude in the Taurat; and their similitude in the Gospel is: like a seed which sends forth its blade, then makes it strong; it then becomes thick, and it stands on its own stem, (filling) the sowers with wonder and delight. 	 Аллоҳ улардан иймон келтириб ва солиҳ амалларни қилганларга мағфират ва улуғ ажрни ваъда қилди. (Саҳобалар, оталари ёки болалари кофирлар сафида бўлсалар, уларга қарши ҳам қаттиққўл бўлганлар.


'Indeed, My verses did come to you, but you belied them. 	 Батаҳқиқ, сенга Менинг оятларим келди. Бас, сен уларни ёлғонга чиқардинг, мутакаббирлик қилдинг ва кофирлардан бўлдинг!» дейди.


Saying: "It were you who imposed yourselves upon us." 	 Улар: «Албатта, сизлар бизга ўнг томондан келар эдингиз», дерлар.


And this is a Book We have revealed, blessed, verifying that which is before it, and that you may warn the metropolis and those around her; and those who believe in the hereafter believe in it, and they attend to their prayers constantly. 	 Бу муқаддас шаҳар араблар орасида қадимдан шу ном билан ҳам машҳур бўлган. Чунки бу муборак шаҳарда Аллоҳга ибодат этиш учун қурилган дунё ва башарнинг биринчи уйи «Байтуллоҳ» бор.)


Give women their dowries graciously. 	 Аёлларга маҳрларини кўнгилдан чиқариб беринг.


And We vouchsafed unto Musa the Book and We appointed it as a guidance to the Children of Isra'il: take not beside Me a trustee. 	 Ва Биз Мусога китобни бердик ва у(китоб)ни Бани Исроилга ҳидоят қилиб: «Мендан ўзгани вакил тутманглар!» дедик.


And when they entered in the manner their father had enjoined, it did not profit them in the least against (the plan of) Allah: It was but a necessity of Jacob's soul, which he discharged. 	 (Яъни, ўғиллар кўзлаган манзилга етиб борганларида оталари насиҳатига амал қилиб, ҳаммалари бир эшикдан эмас, турли-турли эшиклардан кирдилар. Аллоҳ тақдир қилган нарса бир эшикдан кирсалар ҳам, турли эшикдан кирсалар ҳам, албатта, бўларди.


O believers, turn to God, every one of you, so that you may be successful. 	 Кейин эса, эркакларнинг эътиборини жалб этиш учун оёқларини ерга қаттиқ-қаттиқ уриб юриб, ҳалиги тақинчоқларнинг овозини чиқаришар экан. Бу эса, ўз навбатида, эркакларнинг шаҳватини қўзғаган, аёлнинг ортидан тушиб хиралик қилишига ва охир-оқибат зинога олиб бориши мумкин бўлган.)


They shall soon deny their worship and shall become their adversaries instead. 	 (Қиёмат куни сохта худолар мушрикларнинг уларга қилган ибодатини, бандалигини инкор этадилар. Биз уларга, бизга ибодат қилинг деганимиз йўқ, деб Аллоҳ ҳузурида ўзларини оқлайдилар.)


And We did not send any messenger except to be obeyed by permission of Allah. 	 Қайси бир Пайғамбарни юборган бўлсак, Аллоҳнинг изни ила фақат итоат қилиниши учун юборганмиз.


Will be the food of the sinners, 	 Гуноҳкорлар таомидир.


"No," said (the father). 	 У: «Йўқ, сизга ҳавои нафсингиз бир ишни яхши кўрсатмиш. Бас, чиройли сабр (қиламан).


Where then can you turn away? 	 Бас, қаён кетмоқдасиз?!


Not so; but those who believe not in the Hereafter are themselves afflicted and far astray. 	 Йўқ! Охиратга иймон келтирмайдиганлар азобда ва йироқ залолатдадирлар.


Say: The good things are allowed to you, and what you have taught the beasts and birds of prey, training them to hunt-- you teach them of what Allah has taught you-- so eat of that which they catch for you and mention the name of Allah over it; and be careful of (your duty to) Allah; surely Allah is swift in reckoning. 	 Овчи итларга ўхшатиб, Аллоҳ сизга ўргатган нарсалардан уларга ҳам ўргатган овчи ҳайвонларингиз сизга тутиб берган нарсадан енглар. Уларга Аллоҳнинг исмини зикр қилинглар.


Show us a sign, if you are telling the truth." 	 (Самуд қавми уларга Аллоҳнинг гапини етказган Пайғамбарлари Солиҳга алайҳиссалом, алғов-далғов гапирмоқдасан, аниқ сеҳрлангансан, деб туҳмат қилдилар. Кофирлар наздида, Аллоҳнинг йўлига чақирувчилар доимо мажнун ёки сеҳрланган бўлиб кўринади.)


He said, “My Lord, give me a sign.” 	 У: «Роббим, менга бир белги ато қил», деди.


(Wherever they go, they are never far). 	 Маҳшарда, Роббул оламийн ҳузурида хору зор бўлиб турибдилар. Кучли, шиддатли, қўпол ва уларга нисбатан шафқатсиз фаришталар сергаклик билан уларни кузатиб туришибди.


And indeed they had already made a covenant with Allah not to turn their backs, and a covenant with Allah must be answered for. 	 (Кетиш учун ёлғон тўқиган Авс ибн Қайзийнинг қабиласи Бани Ҳорисадир. Уҳуд урушида ҳам ортга қочмоқчи бўлган эдилар.)


Therein shall be couches elevated! 	 Унда баланд-баланд сўрилар бор.


In fact, you have transgressed the limits.” 	 Шу боисдан мазкур қиссада худди шу фоҳишалик бош масала қилиб кўтарилади. Бинобарин, Лут (а. с.) бу ёруғ оламда ҳеч бир зот қилмаган улкан гуноҳга биринчи бўлиб қўл урган қавмларини: «Йўқ!


Whoever seeks guidance does so for his own good. 	 Ким залолатга кетса, ўзига зарар. Сен уларга вакил-қўриқчи эмассан.


And incite [to senselessness] whoever you can among them with your voice and assault them with your horses and foot soldiers and become a partner in their wealth and their children and promise them." 	 Улардан кимига кучинг етса, овозинг ила қўзғат, уларнинг устига отлиқ ва пиёда аскарингни торт, уларга молларда ва болаларда шерик бўл ва ваъдалар қил.


Its rightful custodians are the pious; but most of them do not know. 	 Ҳолбуки, унинг валийлари эмаслар. Унинг валийлари тақводорлардан ўзга ҳеч ким эмас.


Nay, ye are a people transgressing (all limits)!" 	 Йўқ!!! Сиз ҳаддан ошган қавмсиз».


God will show them thus their deeds, and fill them with remorse; but never shall they find release from the Fire. 	 Пешволар, бошлиқлар, бу дунёда бошқаларни ўз ортидан эргаштириб юрганлар ўзларига эргашганлардан тонадилар. Чунки ўзининг иши чатоқ бўлиб турганда, бошқанинг ташвиши ортиқча бўлади уларга.


(So were) the people of Nuh (Noah) before them. 	 Ва бундан аввал Нуҳ қавмини ҳам (ҳалок этганмиз).


And (Gog and Magog) were not able to surmount, nor could they pierce (it). 	 Бас, улар унинг устига чиқа олмадилар, уни тешиб ҳам ўта олмадилар.


And punish them both, the man and the woman, whoever are guilty of it (adultery); then if they repent and become pious, leave them; indeed Allah is the Most Acceptor Of Repentance, Most Merciful. 	 Ишончли ҳадис китобларининг соҳиблари Абдуллоҳ ибн Аббосдан (р. а) ривоят қилган ҳадисда Пайғамбаримиз алайҳиссалом: «Кимнинг Лут қавми амалини қилаётганини кўрсангиз, қилувчини ҳам, қилинувчини ҳам ўлдиринг», деганлар. Аммо ушбу оятда кўрсатилган вақтинчалик чора бўйича озор бергандан сўнг улар: «Агар икковлари тавба қилсалар ва тузалсалар, уларни тек қўйинг».)


But he that will give more, of his own free will,- it is better for him. 	 Ким яхшиликни ўз ихтиёри ила қилса, ўзи учун яхшидир.


and a few from the latter ones. 	 Ва охиргилардан оздирлар.


They will not hear the slightest sound thereof, while they abide in that which their souls desire. 	 Улар унинг чисирлашини эшитмаслар. Улар ўз нафслари иштаҳа қилган нарсалари ичида абадий қолгувчилардир.


So be patient; the issue ultimate is to the godfearing.) 	 Уларнинг хабарини Муҳаммад (c. а. в.) ҳам, у кишининг қавмлари, Арабистон аҳолиси ҳам билмас эдилар. Лекин ана шу одамларга ваҳий йўли билан номаълум нарсаларнинг хабари–Нуҳ (а. с.) ва у зотнинг қавмлари хабари келди.)


As for the faithless, neither their wealth nor their children will avail them anything against Allah. 	 Албатта, куфр келтирганлардан моллари ҳам, болалари ҳам ҳаргиз Аллоҳ азобидан ҳеч нарсани қайтара олмас.


Can he, then, who is a believer, be compared to he who is wicked? 	 Ахир, мўмин бўлган одам фосиқ бўлган одамдек бўладими?!


And they ask you, [O Muhammad], about the soul. 	 Сизга жуда оз илм берилгандир», деб айт. (Яҳудийлар руҳ ҳақидаги саволга Аллоҳдан бошқа ҳеч ким жавоб бера олмаслигини аввалдан билганлар.


Then when they displeased Us, We inflicted a retribution on them, so We drowned them all together, 	 Бас, қачонки улар Бизни дарғазаб қилишгач, улардан интиқом олдик–уларнинг барчаларини жамлаб, ғарқ қилдик.


He said: How was your affair when you sought Yusuf to yield himself (to you)? 	 У: «Юсуфнинг нафсини хоҳлаган вақтингиздаги ишингиз нима эди?» деди. Улар: «Аллоҳ сақласин!


And when We intend to destroy a city, We command its affluent but they defiantly disobey therein; so the word comes into effect upon it, and We destroy it with [complete] destruction. 	 Улар каттакон амалдорлар ва ҳар хил нозу неъматга кўмилган кишилар тоифасидир. Фазилат, муқаддас нарса, гуноҳ ёки савоб каби тушунчалар уларнинг хаёлига ҳам келмайди.


What, will you make the deaf hear, or guide the blind and he who is in clear error? 	 Сен карларга эшиттира олармидинг ёки кўрларни ва очиқ-ойдин залолатда бўлган кимсаларни ҳидоятга сола олармидинг?!


And you stayed years among the people of Median. Then you came back, as ordained, O Moses. 	 Сўнгра Мадян аҳли ила йилларга қолдинг ва тақдирга биноан келдинг, эй Мусо!


That you believe in God and His Messenger, and strive in the cause of God with your possessions and yourselves. 	 Аллоҳга ва Унинг Расулига иймон келтирасизлар ҳамда Унинг йўлида молингиз ва жонингиз билан жиҳод қиласизлар.


And Allah grants respite to none when his appointed time (death) comes. 	 Аллоҳ ажали келган жонни ҳеч-ҳеч орқага сурмас. Зеро, Аллоҳ нима қилаётганингиздан хабардордир.


That is because they opposed God and His Messenger. 	 Бу уларнинг Аллоҳга ва Унинг Расулига қарши турганлари учундир.


The Lord said, "Tell them (Muhammad), 'My Lord knows all that is said in the heavens and the earth. 	 У: «Роббим осмону ердаги сўзни билур.


The Word of your Lord is perfect in truthfulness and justice; no one can change His words. 	 Роббингнинг сўзлари содиқлик ва адолат ила батамом бўлди. Унинг сўзларини ўзгартувчи йўқ.


Nay, but from the Remembrance of their Lord they are turning away. 	 Йўқ! Улар Роббилари зикридан юз ўгиргувчилардир!


Allah is our Lord and your Lord. 	 (Аллоҳ сенга берган динга одамларни даъват қил ва ўз даъватингда Аллоҳ сенга буюрганидек мустақим тур. Ўтган Пайғамбарларнинг динида тафриқага тушган ва китобларига шак-шубҳа қилган нобакор қавмларнинг ҳавои нафсларига эргашма.


And for those in whose hearts is a disease, it has added filth to their filth, and they died as disbelievers. 	 Аммо қалбларида касали борларнинг ифлосликлари устига ифлослик зиёда қилди ва улар кофир ҳолларида ўларлар. (Албатта, қалбларида касали борлардан мурод мунофиқлардир, «ифлослик»дан мурод эса мунофиқликларидир.)


Those have not believed, so Allah has rendered their deeds worthless, and ever is that, for Allah, easy. 	 Бу эса, Аллоҳ учун осон эди. («Ана ўшалар» мўмин-мусулмонларга қўшилиб, сафарбарликка чиқадиганларнинг жиҳодга бўлган шаштини пасайтирадиган, урушга озгинасигина келадиган, хавф келганда мусулмонлар раҳбарига худди, ўлимимга сен сабабсан, дегандек назар соладиган, хавф кетганда, ўлжа талашиб уришадиган, иймон келтирмаган одамлардир.)


Facing each other on Thrones (of Dignity): 	 Сўрилар устида бир-бирларига қараган ҳолларида бўлурлар.


And indeed the Noble Messengers before you were also mocked – I therefore gave the mockers respite for some days and then seized them; so how (dreadful) was My punishment! 	 Батаҳқиқ, сендан олдин ҳам Пайғамбарлар масхара қилинганлар. Бас, куфр келтирганларга муҳлат бердим.


Heavens will rent asunder. 	 Ва вақтики, осмон ёрилса.


They are in serious doubt concerning it. 	 Ва, албатта, улар ундан шак-шубҳададирлар.


This was indeed a plain trial. 	 Албатта, бу очиқ-ойдин синовнинг айни ўзидир.


How then can you, deluded, turn away from the truth? 	 Сиз қаёққа бурилиб кетяпсиз?!


That is their saying with their mouth, resembling the saying of those who disbelieved aforetime. 	 Бу оғизлари билан айтган гапларидир. Аввалги куфр келтирганларнинг гапига ўхшатадилар.


Indeed getting up in the night is tougher, and the words flow with strength. 	 Албатта, кечасиги ибодат кўпроқ мувофиқ келадир ва қироати тўғрироқ бўладир.


Have you (O Muhammad (Peace be upon him)) not seen how your Lord dealt with the Owners of the Elephant? [The elephant army which came from Yemen under the command of Abrahah Al-Ashram intending to destroy the Ka'bah at Makkah]. 	 Роббинг фил соҳибларини қандоқ қилганини билмадингми?


When the sun shall be darkened, 	 Вақтики, қуёшни буклаб, ўралса.


And the example of the disbelievers is similar to one who calls upon one that hears nothing except screaming and yelling; deaf, dumb, blind – so they do not have sense. 	 Улар ақл ишлатмаслар. (Аллоҳ таоло бу ояти каримада кофирларни чўпонни овозини эшитиб, маъносини тушинмайдиган чорва ҳайвонларига, Пайғамбарларни уларни ҳайдаб юрувчи чўпонга ўхшатмоқда.)


Then let him see whether his plan will remove that whereat he rages! 	 Аллоҳга иймони бўлмагани учун ундан нусрат келишига ҳам умид қилмайди. Шунинг учун ё осмонга чиқиб, ёрдам топсин, ё, ундай қила олмаса, ўзини оссин.


Their garments will be of pitch, and fire will cover their faces. 	 Уларнинг кийимлари қора мойдан бўлиб, юзларини олов қоплагандир.


God has prepared for them gardens beneath which rivers flow, wherein they will abide forever. 	 Аллоҳ улар учун остида анҳорлар оқиб турган жаннатларни тайёрлаб қўйди. Унда абадий қолурлар.


Eat then of the lawful and good (things) which you have acquired in war, and be careful of (your duty to) Allah; surely Allah is Forgiving, Merciful. 	 Бас, ўлжага олган нарсаларингиздан ҳалол-пок ҳолда енглар. Аллоҳга тақво қилинглар.


Say: Then who can control anything for you from Allah if He intends to do you harm or if He intends to do you good; nay, Allah is Aware of what you do: 	 (Улар аслида қўрқанлари учун «Қурайш яқинда Муҳаммадни Мадинада Уҳуд урушида мағлуб қилди, энди Муҳаммад уларнинг юртига бориб нима қила олар эди», дея қўшилмаган эдилар. Аммо Аллоҳ таолонинг ёрдами билан бу гал иш яхшилик билан тугаб, мусулмонларга зафар ёр бўлиб қайтганларида, иймони заиф хоинлар, Пайғамбар ҳузурига келиб, узр айта бошладилар.)


Allah has not sent down any authority for them. 	 Аллоҳ бунга ҳеч ҳужжат туширган эмас.


THE DECREE of GOD will surely come; so do not try to hasten it: Too glorious and high is He for what they associate with Him. 	 Бас, унинг тезроқ келишини талаб қилмай қўя қолинг. У зот улар келтираётган ширклардан пок ва олий бўлди.


Lo! verily it is the Allah's band that are the blissful. 	 (Аллоҳннинг ризолигини топиш... Кимки яратган Роббиси ризолигини топмас экан, мабодо унинг иймони сақлаб қолмаса, бу ёлғончи дунёда умри алданиш билан, охиратда эса фақат азобга дучор бўлиш билан интиҳо топади.)


Besides God they shall find none to protect them, and none to bring them succour. 	 Улар ўзларига Аллоҳдан ўзга дўст ва ёрдам бергувчи топа олмаслар.


Desist from this, for indeed your Lord's command has come; and a chastisement which cannot be averted is about to befall them.' words literally suggest; the purpose is merely to express a sense of wonder. 	 Чунки Роббингнинг амри келиб бўлган. Албатта, уларга қайтарилмас азоб келгусидир», дейишди.


Verily We! it is We Who have revealed Unto thee the Qur'an, a gradual revelation. 	 Албатта, Биз сенга Қуръонни бўлак-бўлак қилиб туширдик.


"And I will turn away from you (all) and from those whom ye invoke besides Allah: I will call on my Lord: perhaps, by my prayer to my Lord, I shall be not unblest." 	 Мен сизлардан ҳам, Аллоҳдан ўзга илтижо қилаётган нарсангиздан ҳам четланаман ва Роббимга илтижо қиламан. Шоядки, Роббимга илтижо қилиш ила бадбахт бўлмасам», деди.


I swear by the places where the stars set! 	 Юлдузларнинг манзиллари билан қасам ичаман. («Жойлари» деганимиз - унинг ўрнашган, чиқиш ва ботиш жойлари - буржларидир.)


And fight in God's cause against those who wage war against you, but do not commit aggression -- for surely, God does not love aggressors. 	 Сизга уруш қилаётганларга қарши Аллоҳнинг йўлида уруш қилинг. Ва тажовузкор бўлманг.


And those who break the covenant of God after His compact, and who snap what God has commanded to be joined, and who work corruption in the earth -- theirs shall be the curse, and theirs the Evil Abode. 	 Аллоҳнинг аҳдини мийсоқдан кейин бузадиганлар, Аллоҳ боғланишига амр этган нарсаларни узадиганлар ва ер юзида бузғунчилик қиладиганларга, ана ўшаларга лаънат ва уларга ёмон диёр бор.


Blessed is Allah, the Lord of the worlds. 	 Бу ҳақда сўраб-суриштирмаймиз ҳам. Ўтган салафи солиҳларимиз бундай масалаларни қўзиганларни бидъатчи, бузғунчи, фитнакаш, деб атаганлар ва баъзиларини жазолашга ҳукм қилганлар.)


Such was the case with the people of Pharaoh, and those before them. 	 Худди Оли Фиръавн ва улардан олдингиларнинг қилмишига ўхшаб, Роббиларининг оятларини ёлғонга чиқардилар.


Say: It is tremendous tidings 	 «Бу улуғ бир хабардир.


And whether ye die or be slain, assuredly unto Allah shall ye be gathered. 	 Гарчи ўлсангиз ҳам ёки қатл қилинсангиз ҳам, албатта, Аллоҳ ҳузурида йиғилурсиз.


And Allah has created every animal from water: of them there are some that creep on their bellies; some that walk on two legs; and some that walk on four. 	 Аллоҳ ҳамма жониворни сувдан яратди. Бас, улардан баъзилари қорни билан юрадир, баъзилари икки оёқ билан юрадир ва баъзилари тўрт (оёқ) билан.


Said he, 'This is the parting between me and thee. 	 У: «Бу, мен билан сенинг орамиздаги ажрашишдир.


And so we know not whether evil is intended for those in the earth, or whether their Lord intends for them rectitude. 	 Ва, албатта, биз ер юзидагиларга ёмонлик ирода қилиндими ёки Роббилари уларга рушдни ирода қилдими-билмасмиз.


shall be the food of the guilty sinners. 	 Гуноҳкорлар таомидир.


Or have they taken to them protectors apart from Him? 	 Ёки улар ундан бошқа «дўстлар» тутдиларми?! Бас, Аллоҳнинг Ўзигина дўстдир.


He whom Allah leads astray there is no way for him. 	 Аллоҳ кимни залолатга кетказса, бас, унга ҳеч бир (тўғри) йўл йўқдир.


And delivered them and their people from the great affliction. 	 Икковларига ва қавмларига катта ғамдан нажот бердик.


Again, you shall surely see it with the sight of certainty. 	 Ва яна, албатта, уни ишонч кўзи билан кўрасизлар.


In it they will have every kind of fruit as well as forgiveness from their Lord. 	 Улар учун у ерда барча мевалар ва ўз Роббиларидан мағфират бор.


He said: My Lord! Lo! in Thee do I seek refuge (from the sin) that I should ask of Thee that whereof I have no knowledge. 	 У: «Роббим, мен ўзимнинг илмим бўлмаган нарсани сендан сўрамоқдан паноҳ тилайман.


It is those who have faith, and do not mix their faith with wrongdoing, who will be secure, and it is they who are rightly guided." 	 Иймон келтирганлар ва иймонларига зулмни аралаштирмаганлар. Ана ўшаларга хотиржамлик, омонлик бор.


Then when they gave him their assurance, he said: Allah is over that which we have said Warden. 	 Унга васийқаларини берганларида, у: «Айтган гапларимизга Аллоҳ вакилдир», деди.


But if ye obey them, ye will be in truth idolaters. 	 (Уламоларимиз агар мусулмон киши ҳайвонни сўяётиб, Аллоҳнинг исмини зикр қилишни унутиб қўйса, сўйган гўшти ҳалол, деганлар. Аммо билиб туриб, қасддан зикр қилмаса, ундай гўшт ҳаром бўлади.)


That is because Allah is the Protector of the believers whereas the unbelievers have none to protect them. 	 Шундоқ бўлиши, албатта, Аллоҳ иймон келтирганларга дўст эканлигидан ва албатта, кофирларга дўст йўқлигидандир.


Here is a sign for those who listen. 	 ( Ер ўлик бўлса, ер юзидаги нарсалар ҳам жонсиз бўлади. Ер тирилиши билан унинг устидаги ҳамма нарсаларга жон киради.


Whatever is in the heavens and whatever is on the earth exalts Allah, and He is the Exalted in Might, the Wise. 	 Осмонлару ердаги барча нарсалар Аллоҳга тасбиҳ айтадир. У зот ғолиб ва ҳикмат эгасидир.


And grieve thou not for them, nor be in distress because of what they plot (against thee). 	 Сен улар ҳақида ғам чекма ва қилаётган макрларидан сиқилма ҳам.


And they were not sent to be keepers over them. 	 Ҳолбуки, улар а(мўмин)лар устидан кузатувчи қилиб юборилган эмаслар!


He who turns on his heels will not harm God in any way. 	 (Кимки Исломнинг улуғ неъмат эканини тушуниб етса, шукр қилса, яъни, Исломни ўзига ҳаёт йўли қилиб олиб, Аллоҳга бу неъмат учун ҳамду сано айтса, Аллоҳ таоло унга мукофот беради. Уҳуд ғазотида бўлиб ўтган бу ҳодиса ва унинг баёни бўлиб тушган ушбу оят орқали Аллоҳ таоло мусулмонларни Пайгамбар алайҳиссаломнинг шахсларига ортиқча ёпишишдан қайтариб, асосий манбаъга қарашга одатлантиришни хоҳлаган.


On the day when their faces are turned over in the Fire, they say: Oh, would that we had obeyed Allah and had obeyed His messenger! 	 Юзлари олов ичида айлантирилаётган кунда улар: «Вой шўримиз қурсин, кошки Аллоҳга итоат қилсак эди, Расулига итоат қилсак эди», дерлар.


Nay, but Allah is Ever All-Aware of what you do. 	 Аммо Аллоҳ таолонинг ёрдами билан бу гал иш яхшилик билан тугаб, мусулмонларга зафар ёр бўлиб қайтганларида, иймони заиф хоинлар, Пайғамбар ҳузурига келиб, узр айта бошладилар.)


And those who disbelieve -- for them awaits a draught of boiling water, and a painful chastisement, for their disbelieving. 	 Кофир бўлганлар эса, куфр келтирганлари учун уларга қайноқ сувдан шароб ва аламли азоб бордир.


And the disbelievers said regarding the Muslims, “If there were any good in it, the Muslims would not have surpassed us in achieving it!”; and since they did not receive guidance with it, they will now say, “This is an old slander.” 	 Лекин, айни чоқда, Ҳазрати Абу Бакр, Ҳазрати Усмон, Ҳадича онамизга ўхшаш бой, задогонлар ҳам биринчилардан бўлиб Исломга киришганини эътиборга олишмайди. Ислом бойни ҳам, камбағални ҳам, кучлини ҳам, заифни ҳам бир оила аъзоси қилиш учун Аллоҳ тамонидан юборилган дин.)


Those who take heed for themselves and fear God, will be amidst shade and springs of water, 	 Албатта тақводорлар соялар ва булоқлардадир.


Inform my servants that I am indeed the All-forgiving, the All-merciful, 	 Бандаларимга хабар бергил: «Албатта, Менинг Ўзим ғофуру роҳиймдирман».


Compete with each other in performing good deeds. 	 У ўшанга боқади. Яхшиликларга шошилинг.


Perhaps Allah will bring them to me all together. 	 Шоядки Аллоҳ уларнинг ҳаммасини ҳузуримга жамлаб келтирса. Албатта, Унинг Ўзи билгувчи ва ҳикматли зотдир», деди.


Have We not made the earth a resting place? 	 Ерни тўшаб қўймадикми?


Praise and glory be to Him, (far above is He) from having the partners they associate (with Him)." 	 Адий (р. а.) айтадиларки: «Мен: «Уларга ҳеч ибодат қилишгани йўқ», дедим. У зот (с. а. в.): «Лекин уларга ҳалолни ҳаром қилдилар ва ҳаромни ҳалол қилдилар, улар эса эргашдилар.


Empathy is free software; you can redistribute it and/or modify it under the terms of the GNU General Public License as published by the Free Software Foundation; either version 2 of the License, or (at your option) any later version. 	 Empathy эркин ва очиқ кодли маҳсулот; сиз уни Free Software Foundation томонидан эълон қилинган GNU General Public License шартлари остида ўзгартиришингиз/тарқатишингиз мумкин; лицензиянинг 2 версияси ёки (хоҳлаганингиз) бошқа кейинги версиялари ҳам шундай кучга эга.


And We shall extract whatsoever of rancour there may be in their breasts, rivers flowing beneath them, and they will say all praise unto Allah who hath guided us onto this; we were not such as to find guidance were it not that Allah had guided us; assuredly the aspotles of our Lord came with truth. 	 Ва кўксиларидаги ғиллу ғашларни чиқариб олдик, остиларидан анҳорлар оқиб турибди. Улар: «Бизни шунга ҳидоят қилган Аллоҳга ҳамдлар бўлсин, агар Аллоҳ бизни ҳидоят қилмаганда, ўзимиз йўл топа олмас эдик.


Nay, the fact is that We have brought to them their own remembrance; and yet it is from their own remembrance that they are turning away. 	 Қачон ҳавойи нафснинг кўйига тушилса, фасодга учралади. Аллоҳдан келган ҳақ–Ислом одамларни йўлга солиши керак.


And whosoever receiveth guidance, receiveth guidance for his own soul, and as for him who strayeth say thou: I am only of the warners. 	 Ким ҳидоят топса, фақат ўзи учун ҳидоят топадир. Ким залолатга кетса, унга: «Мен огоҳлантиргувчиларданман, холос», дегин.


And Moses said: O my people! If ye have believed in Allah then put trust in Him, if ye have indeed surrendered (unto Him)! 	 Мусо: «Эй қавмим, агар Аллоҳга иймон келтирган бўлсангиз, агар мусулмон бўлсангиз, фақат Унгагина таваккал қилинг», деди.


His eye did not waver, nor did it stray, 	 Нигоҳ бурилмади ҳам, ҳаддидан ошмади ҳам.


The evil of what they had done will become clear to them, and they will be seized by what they had scorned. 	 Ва уларга қилган амалларининг ёмонликлари ўзларига аён бўлди ва уларни ўзлари истеҳзо қилиб юрган нарса ўраб олди. Уларга куфр ва исёнлари учун бериладиган жазо аниқ кўринди ва ўзларича, охират азоби ҳам бўлармиди, деб истеҳзо қилиб юрган азоб уларни ўраб олди.


And We gave Moses the Book, that haply they would be guided; 	 Батаҳқиқ, Биз, шоядки, ҳидоят топсалар, деб Мусога Китобни берган эдик.


Then, as for him who will be given his Record in his right hand, 	 Аммо кимнинг китоби ўнг тарафдан берилса.


Miserable was the rain of those forewarned. 	 Ҳаммалари ҳалок бўлдилар. Огоҳлантиришларга қарамай, жиноятда бардавом бўлганларнинг оқибати шундай бўлади.)


None knows them but Allah. 	 (Яъни, ўша нобакор қавмлар овозлари баланд чиқиши учун қўлларини оғизларига карнай қилиб қўйиб: »Биз сиз орқали Аллоҳ томонидан юборилган динга куфр келтирдик.


Verily He does not like those who do wrong. 	 Албатта, У зот золимларни севмас.


Thus We explain the revelations, and expose the path of the unrighteous. 	 Шундай қилиб, жиноятчиларнинг йўли ошкор бўлиши учун оятларни муфассал баён қиламиз.


'Lord, open my breast,' said Moses, 	 У: «Эй Роббим, менинг қалбимни кенг қил.


Your hearts have sinned. If you conspire with each other against him, know that God is his Guardian. 	 Агар унга қарши чиқсангиз, бас, албатта, Аллоҳ унинг ёрдамчисидир ва Жаброил ҳам, солиҳ мўминлар ҳам.


Allah has created you, then He takes you away, and there are some among you who are relegated to the nethermost age so that he knows nothing after [having possessed] some knowledge. 	 Сўнгра У сизларни вафот эттирадир. Сизлардан баъзилар билимли бўлгандан сўнг ҳеч нарса билмаслиги учун умрнинг энг заифлигига қайтариладир.


If you find no one at home, do not go in until permission has been granted you. 	 Бас, агар у(уй)ларда бирортани топмасангиз, то сизга изн берилмагунча уларга кирманг.


It leaves nothing, big or small, but encompasses it." 	 Бу қандай китоб, кичикни ҳам, каттани ҳам ҳеч қўймай ҳисоб қилибди-я», дерлар.


But as for those who disbelieve, garments of fire will be cut out for them; boiling fluid will be poured down on their heads, 	 Бас, куфр келтирганларга оловдан кийим бичилди. Бошлари устидан ўта қайноқ сув қуйиладир.


And there is nothing hidden in the heaven and the earth, but is in a Clear Book (i.e. Al-Lauh Al-Mahfuz). 	 Осмону ерда ҳеч бир ғайб нарса йўқ, илло у очиқ-ойдин китобда бордир.


Indeed, they were youths who believed in their Lord, and We increased them in guidance. 	 Албатта, улар Роббиларига иймон келтирган йигитлардир. Ва Биз уларга янада зиёда ҳидоят бердик.


Truly, they are the workers of corruption but they are not aware. 	 Огоҳ бўлинг, улар, фақат улар фасодчилардир, лекин сезмайдилар.


[That] indeed, the Qur'an is the word of a noble Messenger. 	 Албатта у(Қуръон) карамли Расулнинг сўзидир. (Қуръони Каримни Пайғамбаримиз саллоллоҳу алайҳи васалламга нисбат берилиши У зот (с. а. в) у каломни тиловат қилувчи ва кишиларга етказувчи эканлигидандир.)


It will be those whose effort went astray in the life of the world and who believe nevertheless that they are doing good. 	 Улар бу дунё ҳаётидаёқ сайъи-ҳаракатлари ботил бўлган, ўзлари эса, гўзал иш қиляпман, деб ҳисоблайдиганлардир», дегин.


Lo! Allah loseth not the wages of the good. 	 Албатта, Аллоҳ яхшилик қилувчиларнинг ажрини зое қилмас.


They are well-pleased to be with those behind, and a seal has been set upon their hearts, so the they understand not. 	 Улар хотин-халажлар билан бирга бўлишга рози бўлдилар ва қалбларига муҳр босилди. Бас, улар англамаслар.


Indeed the guilty shall never prosper. 	 Албатта, жиноятчилар нажот топмаслар.


He said, ‘You have taken idols [for worship] besides Allah for the sake of [mutual] affection amongst yourselves in the life of the world. 	 У: «Сизлар, албатта, ҳаёти дунёдаги ўзаро маваддатингиз учун Аллоҳни қўйиб, бутларни тутдингиз. Сўнгра қиёмат кунида баъзингиз баъзингизга куфр келтирурсиз ва баъзингиз баъзингизни лаънатларсиз.


I taught thee the Book and Wisdom, the Law and the Gospel and behold! thou makest out of clay, as it were, the figure of a bird, by My leave, and thou breathest into it and it becometh a bird by My leave, and thou healest those born blind, and the lepers, by My leave. 	 Бани Исроилга аниқ мўъжизалар келтирганингда, улардан куфр келтирганлари: «Бу очиқ сеҳрдан ўзга ҳеч нарса эмас», деганида, сени улардан қутқарганимини эсла», деганини ёд эт! (Ушбу оятда Аллоҳ таоло бу ҳақиқатни барча Пайғамбарлар ҳузурида, масаланинг бош қаҳрамони Ийсо ибн Марям алайҳиссаломнинг ўзларига эслатиш билан тасдиқламоқда.


They were that day, nearer to disbelief than to Faith, saying with their mouths what was not in their hearts. 	 Улар ўша кунда иймондан кўра куфрга яқинроқ эдилар. Тиллари билан дилларида йўқ нарсани айтадилар.


Those who were arrogant answered: "We do not believe in what you believe." 	 Мутакаббир бўлганлар: «Албатта, биз сиз иймон келтирганга кофирмиз», дедилар.


Alif-Lam-Ra; these are verses of the Book and the bright Qur’an. 	 Ро. Ушбулар китобнинг ва равшан Қуръоннинг оятларидир.


Every soul will taste of death. 	 Ҳар бир жон ўлимни тотгувчидир. Қиёмат куни ажрларингизни тўлиғича олурсиз.


Those before them also denied the truth; and how was My disapproval? 	 Ва дарҳақиқат улардан аввалгилари ҳам ёлғонга чиқарган эдилар. Бас инкорим қандай бўлди?!


Satan has got the better of them and has caused them to forget the remembrance of God. 	 Аё, огоҳ бўлинглар, шайтон фирқаси, ҳа, ўшалар, ютқазувчидирлар. («Бандани шайтон эгаллаб олишининг аломати шулки, уни сиртини ялтироқ қилиш билан машғул қилиб қўяди.


Ain. 	 Айн.


Allah has begotten; and most surely they are liars. 	 «Аллоҳ туғди». Албатта, улар ёлғончилардир.


Then they found one of Our servants unto whom We had given mercy from Us, and We had taught him knowledge proceeding from Us. 	 Бас, бандаларимиздан бир бандани топдилар. Биз унга Ўз даргоҳимиздан раҳмат ва Ўз тарафимиздан илм ўргатган эдик.


Make a fragment of the sky falls upon us, should you be truthful.’ 	 Агар ростгўйлардан бўлсанг устимиздан осмоннинг бир бўлагини ташлавор», дедилар.


Allah! There is no Allah save Him. 	 Аллоҳдан ўзга ибодатга сазовор зот йўқ.


Say thou: bethink ye, if His torment come on you by night or by day which Portion thereof would the culprlts hasten on? 	 Сен: «Хабар беринг-чи, агар Унинг азоби сизларга кечаси ёки кундузи келса, жиноятчилар унинг нимасига шошилмоқдалар?» деб айт.


That we may send down upon them stone of clay, 	 Уларнинг устидан лойдан (пиширилган) тошларни ташлаш учун.


When he came of age, We gave him judgement and [sacred] knowledge, and thus do We reward the virtuous. 	 Вояга етган вақтида унга ҳукмни ва илмни бердик. Гўзал иш қилгувчиларни шундай мукофотлармиз.


upon that day unto thy Lord shall be the driving. 	 (Яъни, жони ҳалқумига келиб қолганда, уни ҳаётда олиб қолиш учун барча чора кўрилади, Ким қутқараркин, деб илтижо қилинади. Лекин иложи бўлмай фироқ вақти келганига ишонч ҳосил бўлади.


Then praise your Lord, the most supreme. 	 Бас, улуғ Роббинг исмини поклаб ёд эт!


[This is] not a place for you, so go back!’ 	 Бас, қайтинглар», деди.


"And we have brought to you the truth (the news of the destruction of your nation) and certainly, we tell the truth. 	 Сенга ҳақ ила келдик ва албатта, бизлар ростгўйлардурмиз.


like startled wild donkeys 	 Худди қаттиқ қўрққан эшаклар.


No, but instead you rejoice in your gift! 	 Аммо сизлар ҳадяларингиз билан қувонурсиз.


And David and Solomon, when they gave judgment concerning the field, when people's sheep had strayed and browsed therein by night; and We were witnesses to their judgment. 	 Бу ҳукмдан кейин қайтиб кетаётган қўй эгаси Сулаймонни алайҳиссалом кўриб қолиб, бўлган ҳодисани у кишига айтиб берди. Шунда Сулаймон алайҳиссалом оталари Довуд алайҳиссалом олдиларига кирдилар ва «Эй Аллоҳнинг Набийи, ҳукм сиз чиқарган ҳукмдек бўлмаслиги керак эди», дедилар.


And thou seest therein ships cleaving the water, that ye may seek of His graCe, and that haply ye may give thanks. 	 Албатта, денгиз ва дарёлар, улардаги тоза гўшт, тақинчоқ ва бошқа неъматлар, улар узра кема билан сузиб тижорат ва бошқа мақсадлар йўлида фойдаланиш инсон учун Аллоҳнинг улуғ неъмати бўлиб, уларга шукр қилиш лозим. Иймонсиз эса, ношукр бўлади.)


And certainly We gave to Musa and Haroun the Furqan and a light and a reminder for those who would guard (against evil). 	 Шу билан бирга, Таврот ҳам Фурқон сифатига, ҳам «тақводорлар учун зиё ва эслатма» сифатига эга экани баён қилинмоқда. Ҳа, илоҳий китоб зиёсидан баҳраманд бўлиш ва ундаги эслатмалардан ибрат олиш учун тақводор бўлиш керак.


We sent not before thee (any messengers) save men whom We inspired from among the folk of the townships - Have they not travelled in the land and seen the nature of the consequence for those who were before them? 	 Биз сендан илгари ҳам фақат шаҳар аҳлидан эр кишиларга ваҳий юбориб, Пайғамбар этганмиз. Ер юзида юриб, ўзларидан олдингиларнинг оқибати нима бўлганига назар солмайдиларми?


For certainly He is aware of all what you do. 	 Агар мустақийм турмасангиз ва туғёнга кетсангиз, ўзингизга қийин бўлади. «Чунки У нима қилаётганингизни кўриб тургувчидир».)


Truly thou wilt die (one day), and truly they (too) will die (one day). 	 Албатта, сен ҳам ўлгувчисан, улар ҳам ўлгувчидирлар. (Аллоҳдан бошқа ҳар бир тирик жон ўлади.


The certificate is cryptographically weak. 	 Сертификат криптография жиҳатидан кучсиз.


And We exalted him to a position lofty. *Chapter: 19 	 (Унинг қадрини юксак, зикрини олий қилдик. Дунёда шундай олиймақом зотлар ўтган.)


But when you enter the houses, greet one another with a greeting from Allah (i.e. say: As-Salamu 'Alaikum - peace be on you) blessed and good. 	 (Ушбу ояти кариманинг аввалида кўзи ожиз, чўлоқ ва бемор кишиларга нимада гуноҳ бўлмаслиги, танглик йўқлиги ҳақида муфассир уламоларимиз ихтилоф қилишган. Бир гуруҳлари, уларнинг жиҳодга чиқмай қолишларида гуноҳ ва танглик йўқ, дейдилар.


“Therefore never let one, who does not accept faith in it and follows his own desires, prevent you from accepting this, so then you become ruined.” 	 Ҳаргиз сени унга иймон келтирмайдиганлар ва ҳавойи нафсига эргашганлар ундан тўсмасинлар. У ҳолда ҳалок бўласан».


How keenly would they hear and see when they come before Us then, even though today the evil-doers are lost in palpable error. 	 Бизга келадиган куни қандай ҳам яхши эшитадилар, қандай ҳам яхши кўрадилар. Лекин золимлар бугунги кунда очиқ залолатдадирлар.


Did the story of the armies reach you? 	 Сенга аскарларнинг хабари келдими?


But if you turn away, then know well that Our Messenger had merely to deliver the message clearly. 	 Агар юз ўгирадиган бўлсангиз, билингки, Пайғамбаримиз вазифаси аниқ етказиш, холос.


He made the sun and moon, each following its course, and the day and the night all subservient to you. 	 У сизга доимий ҳаракатдаги қуёш ва ойни ҳам, шунингдек, кеча ила кундузни ҳам хизматчи қилиб қўйди.


No intercessor will they have among those they associated (with God), and will reject their partners. 	 Уларга (Аллоҳга келтирган) шерикларидан шафоатчилар бўлмади ва улар шерикларига куфр келтиргувчи бўлдилар.


Over every man of knowledge there is one more knowing. 	 (Миср подшоҳининг қонуни ўғрига бошқа жазо берарди, уни олиб қолиш мумкин эмас эди. Шунинг учун оға-иниларнинг эътироф қилдириб, Яъқуб (а. с.) дини ҳукми бўйича амал қилишга–ўғрини олиб қолишга йўл очилди.)


And indeed Allah has proved true His promise to you, when you used to slay the disbelievers by His command; until the time you people lost courage and disputed about the order and disobeyed after Allah had shown you what pleases you; some of you desired the world, and some of you desired the Hereafter; thereafter He turned you away from them in order to test you; and undoubtedly He has forgiven you; and Allah is Most Munificent towards the Muslims. 	 (Уҳуд жангида ғолиб келиб турган мусулмонлар бирдан мағлубиятга учрашлари исён, сусткашлик ва Пайғамбар алайҳиссаломнинг амрларига хилоф қилишоқибатида юзага келди. Ҳолбуки, Бадр ғазотида мусулмонлар сонлари, қуроллари оз бўлса ҳам, ғолиб келган эдилар.


We have certainly created man into hardship. 	 Батаҳқиқ, Биз инсонни машаққатда яратдик.


On the Day that the enemies of Allah will be gathered together to the Fire, they will be marched in ranks. 	 Аллоҳнинг душманлари дўзахга (ташланиш учун) жамланадиган, улар тизиб қўйиладиган кунни (эсла).


And those with him are hard against the disbelievers and merciful among themselves. 	 Уларни Аллоҳдан фазл ва розилик тилаб, рукуъ ва сажда қилган ҳолларини кўрурсан. Уларнинг сиймоси сажда асаридан юзларида (балқийдир).


The night and day and the sun and moon are (only) some of His signs. 	 Кечаю кундуз, қуёшу ой Унинг оят-белгиларидан. Бас, қуёшга ҳам, ойга ҳам сажда қилманглар.


Say, “Wretched is what your faith commands you to do, if you are believers.” 	 Улар тилда «эшитдик», дейишди, аммо амаллари билан, «исён қилдик», дейишди. Яъни, тил бошқа, амал бошқа бўлди.)


Who is more unjust then one who invents falsehood against God and rejects the truth after it has come to them. 	 Аллоҳга нисбатан ёлғон гапирган ва ўзига содиқ (сўз) келганида уни ёлғонга чиқаргандан ҳам золимроқ кимса борми?!


Then We made you successors in the land after them so that We may observe how you will do. 	 Сўнгра қандай амал қилишингизга назар солишимиз учун уларнинг ортидан сизларни ер юзида ўринбосарлар қилдик.


(O Prophet), declare to My servants that I am indeed Ever Forgiving, Most Merciful. 	 Бандаларимга хабар бергил: «Албатта, Менинг Ўзим ғофуру роҳиймдирман».


And We left for him [favorable mention] among later generations: 	 Ва кейингилар ичида унинг учун (олқишлар) қолдирдик.


nor did he feel any urge to feed the needy, 	 Ва мискинларга таом беришга қизиқтирмаган эди. (Мискинларга таом беришга қизиқтирмаслик шунчаликка олиб келса, имкони бўлса туриб уларга таом бермаслик қанчалик гуноҳ экан–буни китобхоннинг ўзи фаҳмлайверсин.)


Then will they repent of the thoughts which they secretly harboured in their hearts. 	 Мусулмонлар устун келиб турганда, улардан қўрқиб, тили билан мусулмонлигини изҳор қилган, баъзи ибодатларга ва диний кўрсатмаларга ҳам амал қилиб турган. Мусулмонларга қарши бўлган кофирлар билан ҳам дўстлашиб, ҳамкорлик қилиб, мабодо замон айланиб улар мусулмонлардан устун келиб қолса, менга зарар беришмасин, деб туради.


Please check that you typed the location correctly and try again. 	 Илтимос жой манзили тўғри ёзилганлигини текширинг ва яна харакат қилиб кўринг.


On the day when We gather them all together, then We say unto those who ascribed partners (unto Us): Stand back, ye and your (pretended) partners (of Allah)! 	 У кунда барчаларини тўплаймиз. Сўнгра ширк келтирганларга: «Сизлар ҳам, шерик қилганларингиз ҳам жойингиздан қимирламангиз», деймиз.


So Allah has more right that you should fear Him, if you have faith. 	 Мусулмонлар орасида ҳам, қавм билан нима учун урушамиз, деган савол туғилиши мумкин. Шундай саволга савол билан жавоб берилмоқда.)


And We revealed to Musa's mothers, saying: Give him suck, then when you fear for him, cast him into the river and do not fear nor grieve; surely We will bring him back to you and make him one of the apostles. 	 (Араб тилшунос олимлари бу ояти каримани Қуръони Каримнинг юксак даражадаги балоғат ва фасоҳатига мисол сифатида келтирадилар. Аллоҳ таоло биргина оятда иккита буйруқ –» эмизавер» ва «дарёга ташла», иккита қайтариш–«қўрқма», «хафа бўлма», иккита башорат–«уни сенга қайтарамиз» ва «Пайғамбарлардан қилгувчимиз» жуфтликларини ишлатгандир.


Gather your guile and then lineup a rank those who gain the upper hand today shall indeed prosper' 	 Бас, макр-ҳийлангизни жамлаб, бир саф бўлиб келинг. Батаҳқиқ, бугунги кунда ким устун келса, ўша ғолиб бўладир», дедилар.


We have not wronged them; it was they who were the wrongdoers. 	 Биз уларга зулм қилганимиз йўқ. Лекин улар ўзлари золим бўлдилар.


And the defaulters from among the dwellers of the desert came that permission may be given to them and they sat (at home) who lied to Allah and His Apostle; a painful chastisement shall afflict those of them who disbelieved. 	 (Араб тилида «аъробий» деб саҳрода истиқомат қилувчи арабларга айтилади. Уларнинг ичидан ҳам Табук урушига бормай қолганлари бор эди.)


And We called to him from the blessed side of the mountain, and We made him draw nigh, holding communion (with Us). 	 Биз унга Турнинг ўнг томонидан нидо қилдик ва муножот учун Ўзимизга яқинлаштирдик.


If you remain patient and God-fearing, and the enemy should fall upon you all of a sudden, Your Lord will reinforce you with five thousand angels clearly marked!" 	 «Ҳа (кифоя қилади)! Агар сабр ва тақво қилсангиз, улар шу пайт келиб қолсалар ҳам, Роббингиз сизга белгили беш минг фаришта ила мадад беради».


Thus does Allah clarify His signs to you so that you may exercise your reason. 	 Аллоҳ шундай қилиб сизларга Ўз оятларини баён этади. Шоядки ақл ишлатсангиз.


Verily God hears all and knows everything. 	 Албатта Аллоҳ эшитувчи ва билувчи зотдир. (Мўмин-мусулмонлар ҳеч бир ишда ҳовлиқмасликлари, ҳар бир нарсани Аллоҳнинг амрига ва Пайғамбар алайҳиссаломнинг суннатларига эргашган ҳолда қилишлари лозим.)


And when Musa said to his people: O my people! remember the favor of Allah upon you when He raised prophets among you and made you kings and gave you what He had not given to any other among the nations. 	 Мусо ўз қавмига: «Эй қавмим, Аллоҳнинг сизга берган неъматларини эсланг. Ахир, У сиздан Пайғамбарлар юборди, подшоҳлар чиқарди ва оламларда бирортага бермаган нарсаларни берди-ку.


This is because the unbelievers follow falsehood while the believers follow the truth from their Lord. 	 Ундоқ бўлишига, албатта, куфр келтирганларнинг ботилга эргашганлари ва иймон келтирганларнинг Роббиларидан бўлган ҳаққа эргашганликлари сабабдир.


Yet they disbelieve therein. 	 Бас, унга куфр келтирдилар.


Give me victory over the people who are Mufsidun (those who commit great crimes and sins, oppressors, tyrants, mischief-makers, corrupts). 	 Ўша фаришталарга йўл-йўлакай Иброҳимга алайҳиссалом фарзанд кўришлари ҳақидаги башорат-хушхабарни етказиш ҳам топширилган эди. Шу мақсад ила улар аввал Иброҳим алайҳиссалом ҳузурларига келдилар.)


Are they merely waiting for the Hour, which will come upon them suddenly and take them unawares? 	 Улар фақат ўзлари ҳам сезмай қолган ҳолда (қиёмат) соати келиб қолишини кутмоқдалар, холос.


Allah is Most Forgiving, Most Merciful. 	 Аллоҳ ўта мағфиратли ва раҳмли зотдир.


"And when you seize, seize you as tyrants? 	 Тутганингизда ўта жабрчи бўлиб тутдингиз.


So he cast it down, and thereupon it turned into a sliding serpent. 	 Бас, уни ташлади. Бирдан у(асо) илон бўлиб юра бошлади.


That We may produce from it grain and vegetation, 	 У(сув) билан дон ва наботот чиқаришимиз учун.


Therefore We saved him and those who were with him in the Ark, and We made them caliphs, and We drowned those who belied Our verses. 	 Бас, Биз уни ва у ила бирга бўлганларни кемада қутқардик ва уларни халифалар қилдик. Оятларимизни ёлғонга чиқарганларни ғарқ этдик.


Indeed, I descry a fire! Maybe I will bring you some news from it, or a brand of fire so that you may warm yourselves.’ 	 (Мусо алайҳиссалом қайинотаси билан келишган муддатни ўтаб, аҳли аёлларини олиб Мисрга қайтиш учун йўлга чиқдилар. Йўлда, Сийна ярим оролидаги Тур тоғига яқинлашганда, тоғ томонда узоқдан бир олов ёниб турганини кўрдилар.)


But they should remain conscious of God. 	 Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсага шоҳид зотдир.


And set not up (or worship) any other ilahan (god) along with Allah [Glorified be He (Alone), Exalted above all that they associate as partners with Him]. Verily, I (Muhammad SAW) am a plain warner to you from Him. 	 Ва Аллоҳга бошқа маъбудни шерик қилманглар. Албатта, мен сизларга Ундан (келган) очиқ-ойдин огоҳлантирувчиман.


Say (O Muhammad SAW): "Verily, I am commanded to worship Allah (Alone) by obeying Him and doing religious deeds sincerely for Allah's sake only and not to show off, and not to set up rivals with Him in worship; 	 Сен: «Албатта, мен динни Ўзи учун холис қилган ҳолимда Аллоҳга ибодат этишимга буюрилганман.


If they belie you, say: 'I have my work, you have your work. 	 Агар улар сени ёлғончи қилсалар, сен: «Менга ўз ишим, сизларга ўз ишингиз, сизлар мен қиладиган ишдан поксизлар, мен сизлар қиладиган ишдан покман», деб айт.


Verily He Who ordained the Qur'an for thee, will bring thee back to the Place of Return. 	 Сенга Қуръонни фарз қилган зот, албатта, сени қайтар жойга қайтаргувчидир. Сен: «Роббим ҳидоят келтирган шахсни ҳам ва очиқ-ойдин гумроҳликдаги шахсни ҳам яхши билгувчидир», деб айт.


“Marked by your Lord for the excessive.” 	 Роббинг ҳузурида исрофчилар учун белгилаб қўйилган(тош)ларни», дедилар.


Hath not the story reached them of those before them?- the People of Noah, and 'Ad, and Thamud; the People of Abraham, the men of Midian, and the cities overthrown. 	 Уларга ўзларидан олдин ўтганларнинг, Нуҳ, Од, Самуд қавмининг ва Иброҳим қавмининг, Мадян эгаларининг ва тўнтарилган(қишлоқ)ларнинг хабари келмадими? Уларга Пайғамбарлари очиқ-ойдин ҳужжатлар билан келдилар.


And the earth, He has set it for living creatures; 	 Ва ерни ҳалойиқ учун қўйди.


And ask Allah of his bounty. 	 Бу қуръоний усулга кўра, ҳар ким ўз фикри, идрокига яраша тушуниб олаверади.


And, O my people! who will help me against Allah if I drive them away? 	 Эй қавмим, агар уларни қувсам, ким менга Аллоҳ(азобидан)дан (қутулишга) ёрдам беради?


The example of Paradise, which the righteous have been promised, is [that] beneath it rivers flow. 	 Тақводорларга ваъда қилинган жаннатнинг мисоли (будир): остидан анҳорлар оқади, мевалари ва соялари доимийдир.


They said, "Hud, you have not shown us any miracles. 	 Улар: «Эй Ҳуд, бизга очиқ-ойдин ҳужжат келтирмадинг.


by those who, racing, take the lead, 	 Ўзишда мусобақа қилувчи (фаришта)лар билан қасам.


But We will this day deliver you with your body that you may be a sign to those after you, and most surely the majority of the people are heedless to Our communications. 	 Шунчалар мулкка эга бўлсанг ҳам, қанча катта даъволар қилган бўлсанг ҳам, аскарларинг шунча кўп бўлса ҳам, барибир Аллоҳнинг азобидан қутула олмаганингни кўриб ибрат олсинлар. «Албатта, кўп одамлар Бизнинг оятларимиздан ғофилдирлар».)


Guidance and good news for the believers. 	 Мўминлар учун ҳидоят ва хушхабардир.


In that case we shall he in error and insane. 	 Агар шундай бўлса, албатта, адашувда ва жинниликда бўламиз.


by those who swim smoothly, 	 Сузиб юрувчи (фаришта)лар билан қасам.


By the dawn when it lightens! 	 Ва ёришаётган тонг билан қасам.


Satan asked the Lord to give him respite (keep him alive) until the Day of Resurrection. 	 У: «Менга улар қайта тирилтириладиган кунгача муҳлат бер», деди.


They will shake their heads at you and inquire: "When will that be?" Say: "Perhaps that time might have drawn near; 	 Улар сенга бошларини қимирлатурлар ва: «У қачон бўлур?» дерлар, Сен: «Шояд яқинда бўлса», дегин.


And when you deliver to them their property, take witnesses over them, and Allah suffices as reckoner. 	 Уларга ўз молларини топшираётганингизда гувоҳлар келтиринг. Ҳисобчиликка Аллоҳнинг ўзи кифоя қилур.