Evil is the case of those who deny Our signs and wrong themselves. 	 Оятларимизни ёлғонга чиқарган қавмларнинг мисоли қандай ҳам ёмон бўлди! Улар ўзларига зулм қиларлар.


To God belongs whatever is in the heavens and the earth. 	 Осмонлару ердаги барча нарсалар Аллоҳникидир.


The sinners indeed laughed at believers 	 Албатта жиноят қилганлар иймон келтирганлар устидан кулар эдилар.


Then We sent him to a hundred thousand, or more. 	 Ва уни юз минг ёки ундан кўпроққа Пайғамбар қилиб юбордик.


On the Day when heat will be produced out of that (wealth) in the fire of Hell, and with it will be branded their foreheads, their flanks, and their backs, their flanks, and their backs.- "This is the (treasure) which ye buried for yourselves: taste ye, then, the (treasures) ye buried!" 	 Бир куни ўша(олтин-кумуш)ларни жаҳаннам ўтида қизитилади ва пешоналари, ёнбошлари ҳамда орқаларига босилиб: «Мана бу ўзингиз учун тўплаган нарсангиз, бас, энди тўплаб юрган нарсангизни татиб кўринг!» дейилур.


“Joseph, turn away from this. 	 Эй Юсуф, сен бу ишни унут.


That is because Allah causes the night to enter into the day, and the day enter into the night. 	 (Доимий сувратда кеча кундузга, кундуз кечага кириб туради. Буни Аллоҳга куфр келтириб, гердайиб юрган одамлар ҳам, бошқалари ҳам қила олмайди.


The unbelievers are each other's friends. 	 Куфр келтирганлар бир-бирларига валийдирлар.


Verily, your Lord knows that you do stand (to pray at night) a little less than two-thirds of the night, or half the night, or a third of the night, and so do a party of those with you, And Allah measures the night and the day. 	 Албатта, Роббинг сени кечанинг учдан биридан озроғини, ё ярмини, ё учдан бирини қоим бўлиб ўтказаётганингни ва сен билан бирга бўлганлардан ҳам бир тоифа (шундоқ қилаётганларини) биладир. Ва Аллоҳ кечаю кундузни Ўзи ўлчайдир.


And indeed, the Qur'an is a reminder for the righteous. 	 Ва, албатта, у(Қуръон) тақводорлар учун эслатмадир.


And, by thy Lord, verily We shall assemble them and the devils, then We shall bring them, crouching, around hell. 	 Роббингга қасамки, Биз уларни ва шайтонларни, албатта, маҳшарга тўплаймиз, сўнгра уларни жаҳаннам атрофига тиз чўккан ҳолларида ҳозир қиламиз.


To Pharaoh and his nobles, but they followed the command of Pharaoh, and the command of Pharaoh was not wise. 	 Бас, улар Фиръавн ишига эргашдилар. Фиръавннинг иши эса тўғри эмасди!


Say: Bring then the Taurat and read it, if you are truthful. 	 Сен: «Агар ростгўйлардан бўлсангиз, Тавротни келтириб ўқинглар», деб айт!


Then he besought to unsettle them from the land; wherefore We drowned him and those with him, all together. 	 (Фиръавн Мусони (а. с.) ва у кишининг қавмлари Бани Исроилни Миср еридан қўзғатиб чиқармоқчи бўлди. Шунда Аллоҳ таоло Фиръавнни ва унинг қавмини жамлаб денгизга ғарқ қилди.


Whomever God misguides has no guide. 	 Аллоҳ кимни залолатга кетказса, унга ҳидоят қилувчи йўқдир.


On luxurious furnishings, looking on. 	 Пардали, баланд сўрилар устида назар солиб турарлар.


Do not linger in idle talk. 	 Албатта, бундай қилишингиз Набийга озор берадир. У эса, сизлардан ҳаё қилардир.


And what can make you know what is the Inevitable Reality? 	 Ал-Ҳааққаҳ нималигини сенга нима билдирди?!


Those who were desirous of the life of the world said: Ah, would that we had the like of what hath been given unto Korah! 	 Ҳақиқатда у улуғ насиба эгасидир», дедилар. (Молу дунёсига ишониб мутакаббирлик билан ғурурга кетган, дунёда бузғунчилик қилишга уринган, ношукр одамга фақат ҳаёти дунёни ўйлайдиган кишиларгина ҳавас қилиши мумкин.


Say, "Who provides for you from the heaven and the earth? 	 Сен: «Сизларни осмонлару ерда ким ризқлантирур? Ёки қулоқ ва кўзларингизнинг эгаси ким, тирикни ўликдан, ўликни тирикдан ким чиқарур?


God forgave him; for He is the Forgiving One, the Merciful. 	 Шунда У зот уни мағфират қилди. Албатта, Унинг Ўзи мағфират қилгувчи, меҳрибондир.


Will have a tranquil life; 	 Бас, у розилик ҳаётидадир.


But bestow on them (a suitable gift), the rich according to his means, and the poor according to his means, a gift of reasonable amount is a duty on the doers of good. 	 Бу яхшилик қилувчилар бурчидир. (Бу оятда никоҳдан кейин маҳрни аниқламаган ҳолатда духулдан олдин талоқ қилганда нима бўлиши ҳақида сўз кетмоқда.)


And He cast on the earth firm mountains, lest it shake with you, and rivers and ways; so haply you will be guided; 	 У зот ер сизларни тебратиб юбормаслиги учун унинг устига баланд тоғларни ташлаб қўйди. Анҳорлару йўлларни ҳам.


Let not the deniers of the truth be deluded that they will gain any advantage. 	 Куфр келтирганлар ўздик деб ўйламасинлар.


Do you not see that Allah drives clouds? Then He brings them together, then He makes them into a mass, and you see the rain emerge from within it. 	 Аллоҳ булутларни ҳайдашини, сўнгра бирга тўплашини, сўнгра уйиб қўйишини кўрмаяпсанми?! Бас, унинг орасидан ёмғир чиқаётганини кўрурсан.


And they denied him; therefor We destroyed them. 	 Улар у(Ҳуд)ни ёлғончи қилдилар. Бас, Биз уларни ҳалок қилдик.


Not equal are the blind and the seeing; nor those who believed and Work righteous works and the evil-doer. 	 Кўр билан кўрувчи баробар бўлмас. Иймон келтириб, солиҳ амаллар қилганлар билан ёмонлик қилгувчи ҳам.


Or have they a stairway (to heaven), by means of which they listen (to the talks of the angels)? 	 Ундоқ бўлса, эшитувчилари равшан ҳужжат келтирсинлар. (Мушриклар Муҳаммад алайҳиссаломни ёлғончига чиқарганлар.


The leading men of his people who refused to acknowledge the truth, said, "We can see you are a foolish man, and we think you are lying." 	 Унинг қавмидан куфр келтирган зодагонлар: «Албатта, биз сени эси пастликда кўриб турибмиз ва албатта биз сени ёлғончилардан деб биламиз», дедилар.


Even if We send down the angels to them, and the dead should speak to them, and We gather all things before their eyes, they will not believe, unless God should will, for most of them are ignorant. 	 (Аллоҳ таоло турли оят-мўъжизани, кишини лол қолдирувчи нарсаларни жилва қилдириб, одамларни танг қолдириб, кейин иймонга келишларини хоҳламаган. Аллоҳ таоло иймон йўлини инкишоф этиб, кишилар ўша йўл билан ақлларини ишлатиб, ўз ихтиёрлари асосида иймонга келишларини хоҳлайди.


God has promised forgiveness and a great reward to those of them who believe and do good works. 	 Уларнинг асосий сифатларидан бири — ҳамма ишни Аллоҳнинг фазли ва розилиги учун қилишлари. Яна бир сифатлари — улар доим рукуъ ва сажда холатида, яъни, ибодат холатида бўладилар. )


No! I swear by the reproachful soul! 	 Ва маломатчи нафс билан қасам.


Surely, you are mortals amongst what He created. 	 Балки сизлар У яратган башардирсизлар.


But the bounty of the Lord - rehearse and proclaim! 	 Ва, аммо, Роббингнинг берган неъмати ҳақида сўзла.


But, for the cautious a place of prosperity, 	 Албатта, тақводорларга ютуқ бордир:


Indeed, We sent down to you the Book for the people in truth. 	 Албатта, Биз одамлар учун сенга китобни ҳақ ила туширдик. Бас, ким ҳидоятга юрса, ўзига фойда.


%s invited you to join %s 	 %s сизни %sга қўшилишга таклиф қилмоқда


They were even greater in strength than they and left behind more splendid traces in the land. 	 Ўшалар улардан кўра қувватлироқ ва ер юзида асарлари кўпроқ бўлган эдилар.


They will call to them, “Were we not with you?” 	 Уларга (мунофиқлар): «Биз сиз билан бирга эмасмидик?!» деб нидо қилурлар. Улар: «Худди шундай.


which continued to strike them for seven and eight days so that eventually you could see the people lying dead like the hollow trunks of uprooted palm-trees. 	 У зот уларнинг устидан бу шамолни етти кечаю саккиз кундуз бетўхтов эстириб қўйди. Бас, қавмни у ерда ҳалок бўлиб, ағдарилиб ётганини кўрасан.


And the king said, “Bring him to me”; so when the bearer came to him, Yusuf said, “Return to your lord and ask him what is the status of the women who had cut their hands; indeed my Lord knows their deception.” 	 Подшоҳ: «Уни менга келтиринглар», деди. Унга элчи келган пайтда: «Хўжанг ҳузурига қайтиб бор ва ундан қўлларини кесган хотинларнинг ҳоли нима бўлганини сўра, албатта, Роббим уларнинг макрини билгувчидир», деди.


He unjustly entered his garden and said, "I do not think this (property) will ever perish 	 У ўз боғига кирар экан, ўзига зулм қилган ҳолида: «Мен буни ҳеч қачон йўқ бўлмар, деб ўйлайман.


They were superior to them in strength. 	 Ҳолбуки ўшалар булардан кўра қувватлари кўп бўлган эдилар.


If they do, then slay them: Such is the requital for unbelievers. 	 Агар урушсалар, бас, сиз ҳам урушинг. Кофирларнинг жазоси шундай.


As for him who comes to you striving (after goodness), 	 Аммо ҳузурингга шошилиб келган.


Mary, pray devotedly to your Lord, prostrate yourself before Him and bow down with those who bow down before Him." 	 (Бу ерда, Марямни Аллоҳ танлаб олганини, бошқалар каби оддий эмасликларини баён этилмоқда. Шу билан бирга, у кишининг, насоролар даъво қилаётганидек, «она худо» ёки «худонинг хотини» ҳам эмасликларини билвосита таъкидламоқда.)


They are the ones who disbelieved, and barred you from the Holy Mosque and the offering, detained so as not to reach its place of sacrifice. 	 Улар куфр келтирган, сизларни Масжидул Ҳаромга, қурбонликларни эса, ушланиб ўз жойига етишидан ман қилган кишилардир, агар сиз билмайдиган мўмин эркаклар ва мўмина аёллар бўлмаганида, сизга билмасдан уларни ҳалок қилганингиз туфайли гуноҳ етиши бўлмаганида эди, -Аллоҳ кимни хоҳласа, Ўз раҳматига киритиши учун- агар ажраб турганларида эди, улардан кофирларини аламли азоб ила азоблар эдик. (Маккаи Мукаррамада кофирлардан қўрқиб иймонини яшириб юрган мўмин ва мўминалар бор.


Neither does it intoxicate, nor give a headache. 	 Унда ҳеч бир зарар йўқдир ва ундан сархуш ҳам бўлмаслар.


And neither are darkness and brightness! 	 Зулумотлар билан нур ҳам.


Those who are miserly and enjoin miserliness on other men and hide what Allah has bestowed upon them of His Bounties. 	 Улар бахиллик қиладиган, одамларни бахилликка буюрадиган ва Аллоҳ уларга Ўз фазлидан берган нарсаларни беркитадиганлардир.


Their deeds shall go for nothing, so they shall become losers. 	 Амаллари бехуда кетди. Бас, зиён кўргувчилардан бўлдилар.


Give full measure when you are measuring, and weigh on a balanced scale. 	 Ўлчаган чоғингизда тўлиқ ўлчанг ва тўғри тарози ила тортинг.


We know no evil of him." 	 Биз унда бирон ёмонлик сезмадик», дедилар.


Why has an angel not been sent down to him, to be a warner with him? 	 Унга бир фаришта туширилса эди, у билан огоҳлантиргувчи бўлар эди.


So he will be in a pleasant life - 	 Бас, у розилик ҳаётидадир.


for the impoverished nonrequester and the requester, 	 Сўровчи ва бечоралар учундир.


And never did We destroy a town but it had a term made known. 	 Биз маълум битиксиз ҳеч бир шаҳарни ҳалок этганимиз йўқ.


And every person will come forth along with an (angel) to drive (him), and an (angel) to bear witness. 	 (Яъни, қиёматда ҳар бир жон билан уни маҳшаргоҳга ҳайдовчи фаришта ва бу дунёда қилган ишларга гувоҳлик берувчи фаришта бирга келади. Эҳтимол, бу дунёда унга вакил қилинган икки фаришта шулардир.)


What! do you wonder that a reminder has come to you from your Lord through a man from among you, that he might warn you and that you might guard (against evil) and so that mercy may be shown to you? 	 Ўзингиздан бўлган бир кишига, сизларни огоҳлантириш учун ва тақво қилиб, шояд раҳматга эришсангиз деб Роббингиздан эслатма келганидан ажабланасизларми?!» деди.


Or (still another parable may be cited to depict their condition): heavy rain is falling from the sky, accompanied by pitch darkness, thunder and lightning. When they hear the thunderclap, they thrust their fingers into their ears for fear of death, but Allah is encircling the disbelievers on all sides. 	 Ёки худди осмондан ёмғир ёғиб, қоронғу босиб, момақалдироқ ва чақмоқ чаққанда, яшиндан қочиб, панжаларини қулоқларига тиқиб, ўлимдан эҳтиёт бўлаётган одамга ўхшарлар. Ва Аллоҳ кофирларни ўраб олувчидир.


Or do they say, 'Why, he has forged it'? 	 Ёки ўзи тўқиб олган дейдиларми?


showing no gratitude for what We have given them. 	 Уларга берган нарсаларимизга куфр келтирурлар.


But how (terrible) was My Penalty and My Warning? 	 Бас, Менинг азобим ва огоҳлантиришим қандоқ бўлди?!


Do they wait for aught but the hour, that it should come! upon them all of a sudden while they do not perceive? 	 Улар фақат ўзлари ҳам сезмай қолган ҳолда (қиёмат) соати келиб қолишини кутмоқдалар, холос.


His eyes had turned white with grief, and he choked with suppressed agony. 	 Бас, у дардини ютувчидир.


Lo! thy Lord is Wise, Aware. 	 Бу билан Аллоҳ таоло у кишининг даражаларини улуғ қилди.)


Most of those who call you from behind the private chambers do not have any understanding. 	 Албатта, сени ҳужралар ортидан чақираётганларнинг кўплари ақл ишлатмаслар. (Маккаи Мукаррама фатҳ қилингандан сўнг турли қабилаларнинг вакиллари Расулуллоҳнинг ҳузурларига келиб, Исломни қабул қилганларини эълон қила бошладилар.


As Abraham raises the foundations of the House, together with Ishmael, “Our Lord, accept it from us, You are the Hearer, the Knower. 	 Иброҳим билан Исмоил: «Эй Роббимиз, биздан қабул эт, албатта, Сенинг Ўзинг эшитувчи, билувчи зотсан», деб, байтнинг пойдеворларини кўтараётганини эсла.


(Abraham) said, "I will go to my Lord who will guide me". 	 У: «Албатта, мен Роббимга боргувчиман. У мени ҳидоят қилур.


as well as vines and vegetables, 	 Ва узум ва кўкларни ҳам.


Those who believe and migrated, and fought for the Cause of Allah with their wealth and their persons; and those who sheltered them and helped them shall be guides to each other. 	 Албатта, иймон келтирган, ҳижрат қилган, Аллоҳнинг йўлида молу жонлари билан жиҳод қилганлар ва жой бериб, ёрдам кўрсатганлар, ана ўшалар бир-бирларига валийдирлар. Иймон келтирган, аммо ҳижрат қилмаганларга эса, то ҳижрат қилмагунларича, сиз ҳеч валий бўла олмассиз.


Evil indeed is that which they shall bear! 	 Бунга қўшимча равишда, ўзлари жаҳолат ила Қуръонга қарши ташвиқот олиб бориб йўлдан адаштирган кишиларнинг гуноҳларидан баъзисини ҳам кўтарадилар. Унга яраша қўшимча жазо ҳам оладилар.


The blind and the seeing are not equal, 	 Кўр билан кўзи очиқ тенг бўлмас.


(That was) lest ye should say at the Day of Resurrection: Lo! of this we were unaware; 	 Шунга биноан инсон уруғлик пайтида, яъни, она қорнига ўтганда ва инсон бўлиб яралганда, Аллоҳнинг Робб эканлигини эътироф этгувчи табиат соҳиби бўлади.)


We send down rain from the sky, and produce on the earth every kind of noble creature, in pairs. 	 (Оятда «ўсимликларни ўстириб қўйдик», дейилмасдан, «карамли (гўзал ва фойдали) жуфтларни ўстириб қўйдик», деб айтилмоқда. Бу ерда, аввало, ўсимликлардаги гўзаллик ва фойдага ишора қилиняпти, қолаверса, улар жуфт бўлиши ҳам билдириб қўйиляпти.


And (oft) in the past, have We destroyed gangs like unto you: then is there any that will receive admonition? 	 Дарҳақиқат, Биз сизга ўхшаганларни ҳалок қилдик. Бас, буни эсловчи борми ўзи?!


They turned back and asked: 'What have you lost' 	 Улар (ортларидан келганларга) қараб: «Нима йўқотдингиз?» дедилар. (Демак, карвон ортидан фақат овоз чиқариб жар солган киши эмас, бошқалар ҳам борган экан.


It was said to them both: 'Enter the Fire with those who shall enter' 	 Лут алайҳиссаломнинг хотинлари ҳам эътиқод ишида хиёнат қилган. У гуноҳкор қавмга ўз эри ҳузурига келган меҳмонлар ҳақида ахборот бериб турар экан.)


Nuh (Noah) said: "My Lord! They have disobeyed me, and followed one whose wealth and children give him no increase but only loss. 	 Нуҳ: «Эй Роббим, албатта улар менга исён қилдилар ва моли, бола-чақаси хусрондан бошқани зиёда қилмаганга эргашдилар.


And if you turn away from them - never will they harm you at all. 	 Иймон-Ислом бўлмаган жамиятда ҳаром ейиш авж олади. Аллоҳ ҳаром қилган чўчқа, ўлимтик, қон, ароқ ва бошқаларни ўзлари учун энг тансиқ ва азиз таом ҳисоблайдилар.


Say: Enjoy yourselves, for surely your return is to the fire. 	 Майли, ҳозирча ҳузурланиб тураверинг. Аммо билиб қўйингки, албатта, охир-оқибат борадиган жойингиз жаҳаннамдир.)


And fight in the way of God with those; who fight with you, but aggress not: God loves not the aggressors. 	 Сизга уруш қилаётганларга қарши Аллоҳнинг йўлида уруш қилинг. Ва тажовузкор бўлманг.


And We settle in the wombs whom We will for a specified term, then We bring you out as a child, and then [We develop you] that you may reach your [time of] maturity. 	 Сўнгра вояга етишингиз учун (тарбия қиламиз). Сиздан вафот қилиб кетадиганлар ҳам, билганидан кейин ҳеч нарсани билмай қоладиган даражада тубан умрга етадиганлар ҳам бор.


God will love you and forgive your sins. God is All-forgiving and All-merciful." 	 Аллоҳ сизга муҳаббат қилади ва сизларни гуноҳларингизни мағфират қилади», деб айт.


Thus, indeed, those who deny the signs of God turn away from Him. 	 Аллоҳнинг оятларини инкор қиладиганлар ана шундай бурилиб кетурлар.


And remember O dear Prophet when the disbelievers were scheming against you to either imprison you, or to kill you or to banish you; and they were scheming, and Allah was making His secret plan; and Allah’s secret plan is the best. 	 (Уламоларимиз Аллоҳга «маккор» сифатини беришдан қайтарганлар. Шунинг учун ҳам Қуръон ёки ҳадисда Аллоҳ таолога нисбатан «макр» лафзи ишлатилса, уни бандаларга нисбатан қўлланилгани каби тушунмаслик керак.)


God's party shall surely enter into a state of bliss. 	 (Аллоҳннинг ризолигини топиш... Кимки яратган Роббиси ризолигини топмас экан, мабодо унинг иймони сақлаб қолмаса, бу ёлғончи дунёда умри алданиш билан, охиратда эса фақат азобга дучор бўлиш билан интиҳо топади.)


Who give not the poor-due, and who are disbelievers in the Hereafter. 	 Улар закотни адо этмаслар ва улар ўзлари охиратда куфр келтиргувчилардир.


(This is) a Scripture the revelations whereof are perfected and then expounded. (It cometh) from One Wise, Informed, 	 (Ушбу) китоб оятлари маҳкам қилинган, сўнгра ҳикматли ва хабардор Зот томонидан муфассал қилингандир.


Behold! 	 Огоҳ бўлинглар!


No just estimate have they made of God, such as is due to Him. 	 У зот улар ширк келтираётган нарсалардан пок ва юксакдир. (Бу дунёда Аллоҳга ширк келтирганлар Аллоҳ таолонинг қандай зот эканини тўғри тақдир қилмадилар.


Thereafter his Lord chose him, and turned again unto him, and He guided him. 	 Сўнгра Робби уни танлаб олди, бас, тавбасини қабул қилди ва ҳидоятга бошлади.


And rely upon (Allah) the Almighty, the Most Merciful. 	 Ва азиз ва меҳрибон зотга таваккал қил;


gardens and vineyards, 	 Боғ-роғлар, узумзорлар бордир.


Who is distracted. 	 Сизлардан кимда жунунлик борлигини.


But God would not choose to punish them while you are in their midst, nor afflict them when they are seeking forgiveness. 	 Модомики сен уларнинг ичида экансан, Аллоҳ уларни азобламас. Модомики улар истиғфор айтар эканлар, Аллоҳ уларни азобламас.


To Him belongs the command. 	 (Сен уларнинг гап-сўзларига, хоҳиш-истакларига қараб ўтирма.


Who make mischief in the land and do not act aright. 	 Бузғунчилик қиладиган, ислоҳчилик этмайдиганларнинг».


Had We made it a non-Arabic Quran, they would have said, ‘Why have not its signs been articulated?’ 	 Агар Биз уни ажамийча Қуръон қилганимизда, албатта: «Унинг оятлари муфассал баён қилинганида эди.


Verify We are sending the she-camel as a test for them, so watch them thou and have patience. 	 Биз уларни синаш учун туяни юборувчимиз. Уларни кузатиб тур ва сабр қил.


but only as an admonition to him who fears [his Lord]. 	 Магар қўрққан кимсаларга эслатма бўлиши учун.


O my people, do not let your defiance toward me lead you to be visited by the like of what was visited on the people of Noah, or the people of Hud, or the people of Salih, and the people of Lot are not distant from you. 	 Чунки ўша қавмлар Пайғамбарларига хилоф қилишлари оқибатида мусибатлар, азоб-уқубатларга дучор бўлишган эди. Сизлар ҳам менга қарши чиқмоқдасиз, агар шу хилда давом этаверсангиз, худди ўша қавмларга етган мусибатлар сизларга ҳам етиши турган гап.


And watch and they shall see (the torment)! 	 Ва уларнинг (томошасини) кўр! Бас, тезда ўзлари ҳам кўрурлар.


If you invoke them they will not hear your invocation, and even if they heard they cannot respond to you, and on the Day of Resurrection they will forswear your polytheism, and none can inform you like the One who is all-aware. 	 Қиёмат куни эса, сизнинг уларни ширк келтирганингизни инкор этурлар. Ўта хабардор зотдек ҳеч ким сенга хабар бера олмас.


We recount unto thee their tidings With truth. 	 Биз сенга уларнинг хабарларини ҳақ ила қисса этиб берурмиз.


and then covered them from sight forever. 	 Бас, уларни ўраган нарса ўраб олди.


By those who range themselves in ranks, 	 Сафда тизилиб турувчилар ила қасам.


O ye who believe! when it is said Unto you: make room in your assemblies, then make room; Allah will make room for you. 	 Агар сизларга мажлисларда силжиброқ ўтиринг, дейилса, бас, силжинг, агар туринг дейилса, туринг. Аллоҳ сизлардан иймон келтирганларни ва илмга берилганларнинг даражаларини кўтарур.


That is because God makes the night pass into the day and makes the day pass into the night. 	 (Доимий сувратда кеча кундузга, кундуз кечага кириб туради. Буни Аллоҳга куфр келтириб, гердайиб юрган одамлар ҳам, бошқалари ҳам қила олмайди.


And incumbent upon us was avengement of the believers. 	 Мўминларга нусрат бериш Бизнинг зиммамиздаги ҳақ бўлган.


This is indeed how inevitably the law of God works; 	 Инсон энди шу ҳақиқатни тан олиши лозимки, ана ўша барча махлуқотларни йўқдан бор қилган зотга уларни қиёматда яна қайта тирилтириш жуда ҳам осон. Чунки йўқдан бор қилган зотга борни қайтариш ҳеч гап эмас.)


Behold, this is indeed a plot which you have devised in this city in order to drive its people out. 	 Албатта, бу сизнинг шаҳардан унинг аҳлини чиқариш учун қилган макрингиздир.


Thus We revealed to you, this Arabic Quran so that you may warn the mother of cities [Makkah] and those around it, and warn them of the Day of Gathering which is sure to come: when some group will be in the Garden, and some will be in the Fire. 	 Бу ҳақиқатдан, ояти каримадаги «шаҳарларнинг онаси ва унинг атрофини огоҳлантиришинг учун» дегани, бутун ер юзини огоҳлантиришинг учун, дегани эканлиги маълум бўлди. Шу кашфиётга асосланиб, дунёнинг ҳамма нуқтасидан туриб қиблани топиб оладиган асбоб яратилди.)


To bring each knowing wizard unto thee. 	 Ҳамма билимдон сеҳргарларни сенга олиб келсинлар», дедилар. (Мусо ва акаси Ҳорунни қўйиб тургин-да, барча шаҳарларга одам юбор, улар бор билимдон сеҳргарларни тўплаб келсинлар.)


My Lord, save me and my family from [the consequence of] what they do." 	 Эй Роббим, менга ва аҳлимга қилаётган нарсаларидан нажот бергин!» деди.


(The foremost ones) will be the nearest ones to God 	 Ана ўшалар, (Аллоҳга) яқин бўлганлар.


Verily, the good deeds remove the evil deeds (i.e. small sins). 	 Мўмин киши томонидан қилинган ҳар бир яхши иш ёмонликларни кетказади. Намоз ўша яхшиликларнинг гултожидир.


The Messiah, the son of Mary, was not except a Messenger, other Messengers had gone before him. 	 Масиҳ ибн Марям бир Пайғамбар, холос. Ундан олдин ҳам Пайғамбарлар ўтган.


And those to whom We have given the Book rejoice in what is sent down unto thee; and of the parties some reject some of it. 	 Биз китоб берганлар, сенга нозил қилинган нарсадан хурсанд бўлурлар. Гуруҳлар ичида унинг баъзисини инкор қиладиган кимсалар ҳам бор.


As for him who is given his book in his right hand, he will say, “Here, take my book and read it. 	 Бас, кимнинг китоби ўнг тарафдан берилса, у, мана, менинг китобимни ўқиб кўринглар...


And they denied him, so We destroyed them. 	 Улар у(Ҳуд)ни ёлғончи қилдилар. Бас, Биз уларни ҳалок қилдик.


And the angels called out to him when he was standing in the sanctuary worshipping, saying: 'Allah gives you glad tidings of John, who shall confirm a Word from Allah. 	 Меҳробда намоз ўқиб турганида, фаришталар унга: «Албатта, Аллоҳ сенга Аллоҳдан бўлган калимани тасдиқловчи, бошлиқ, шаҳвати тийилган, солиҳлардан бўлган Набий, Яҳъёнинг башоратини бермоқда», дедилар. (Закариё алайҳиссаломнинг чин дилдан қилган дуолари қабул бўлди.


And verily, to each of them your Lord will repay their works in full. 	 Албатта, Роббинг ҳаммага амалларига яраша тўлиқ вафо қилур.


When your Lord said to the angels: 'See, I am creating a mortal from clay of molded mud. 	 Сен Роббингнинг фаришталарга: «Албатта, мен қуруқ лойдан, ўзгартирилган қора балчиқдан башар яратгувчидирман.


Provide for them and release them kindly. 	 Бу ҳолат оз бўлса-да, ҳаётда учраб туради. Никоҳдан сўнг, қўл текизмай туриб, яъни, эру хотин сифатида хилватда ёлғиз қолмай туриб талоқ қилса, келин идда ўтирмайди.)


He said:"Do you remember when we betook ourselves to the rock? 	 У: «Буни қара, харсангга (суяниб) жойлашганимизда, мен балиқни унутибман. Фақат шайтонгина уни эслашимни унутдирибди.


And Joseph's brethren came and presented themselves before him, and he knew them but they knew him not. 	 ( Юсуфнинг (а. с.) ҳусни тадбирлари ва Аллоҳ берган имконларни ишга солишлари Миср аҳли қаҳатчиликдан катта зарар кўрмади. Ҳатто бошқа ўлкалар улардан озиқ-овқат сўраб кела бошлади.


And never did We destroy a township but there was a known decree for it. 	 Биз маълум битиксиз ҳеч бир шаҳарни ҳалок этганимиз йўқ.


Documents 	 Ҳужжатлар


When they said, "Joseph and his brother are more beloved to our father than we, while we are a clan. 	 Ўшанда улар: «Албатта, Юсуф ва унинг укаси отамизга биздан кўра маҳбуброқлар, ҳолбуки, биз кўпчиликмиз. Албатта, отамиз очиқ-ойдин адашувдадир», дедилар.


and say, "Exaltations be to our Lord! 	 Ва улар: «Роббимиз мутлақо пок бўлди.


that outstrip Him not in speech, and perform as He commands. 	 Улар ундан олдин сўз айтмаслар. Улар Унинг амри ила амал қилурлар.


Allah will have perfected for him a provision. 	 Ҳақиқатда, Аллоҳ унинг ризқини яхши қилгандир.


Verily their reward is with their Lord. Lo! 	 Ана ўшаларга Роббилари ҳузурида ажр бордир.


Abraham was kind, compassionate, and penitent. 	 У кишига фаришталар келтирган хушхабар етди. Лекин у киши фаришталар хушхабар келтиргани билан бирга Лут қавмидан ташвишга тушиб, улар ҳақида тортиша бошладилар.)


people who are steadfast in prayer, pay the religious tax, and have firm belief in the life to come. 	 Намозни тўкис адо этадиган, закотни берадиган ва охиратга ишонч-ла иймон келтирадиганларга.


These are Allah’s bounds, and whoever obeys Allah and His Apostle, He shall admit him to gardens with streams running in them, to remain in them [forever]. 	 Ана ўшалар, Аллоҳнинг чегараларидир. Ким Аллоҳга ва Унинг Расулига итоат этса, уни остидан анҳорлар оқиб турган жаннатга абадий қолиш учун киритадир.


Blessed be the name of your Lord, the Lord of Majesty and Glory. 	 Улуғлик ва икром эгаси бўлмиш Роббинг исми муборак бўлди.


Allah turns about the night and the day (to succeed one another); surely, in this there is a lesson for those who have eyes. 	 Аллоҳ кеча ва кундузни айлантириб турур. Албатта, бунда кўзи борлар учун ибрат бордир.


Say, "Do you know better or does God? 	 «Сизлар билимдонроқми ёки Аллоҳми?» дегин.


How can you disbelieve in Allah? 	 Аллоҳга қандай куфр келтирасизлар?


They say: 'We will not believe in you until you make a spring gush from the earth for us, 	 Улар: «Токи бизга ердан чашма отилтирмагунингча зинҳор сенга иймон келтирмасмиз», дедилар.


Verily, 'Ad disbelieved in their Lord. 	 (Од қавми Аллоҳнинг йўлига юрмай, ҳар хил золим ва саркашларга эргашганлари учун уларга бу дунёю охиратда лаънат айтилади. Шу билан, Од қиссаси ҳам тамом бўлди.


She said, "This is the one on whose account you subjected me to all this blame. 	 У: «Сиз мени маломат қилган эдингиз.


Reproach is only against those who oppress people, and wrongfully spread rebellion in the land; for them is a painful punishment. 	 Фақатгина одамларга зулм қиладиган ва ер юзида ноҳақ тажовузкорлик қиладиганларни (айблашга) йўл бордир. Ана ўшаларга аламли азоб бордир.


Allah has already ordained for you (O men), the dissolution of your oaths. And Allah is your Maula (Lord, or Master, or Protector, etc.) and He is the All-Knower, the All-Wise. 	 Батаҳҳиқ, Аллоҳ сизларга қасамларингизни бўшатишни шариатга киритди ва Аллоҳ сизнинг хожангиздир ва У ўта билувчи ва ўта ҳикматлидир.


Do you not understand? 	 Ахир эсламайсизларми?!


and indeed the curse shall lie on you until the Day of Retribution.’ 	 Ва, албатта, сенга то жазо кунигача лаънат бўлур!» деди.


And he certainly saw him in another descent 	 Ва дарҳақиқат, уни бошқа сафар кўрди.


Do not falsely declare, "This is lawful, and this is forbidden," so as to invent a lie against God. 	 Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқиш учун тилларингиз васф қилган ёлғонни гапириб: «Бу ҳалол, бу ҳаром», деяверманглар. Албатта, Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқувчилар нажот топмаслар.


God provides to whomever He wills without measure. 	 Ўшанда, яъни, қиёмат кунида мўминлар, тақво қилганлар кофирлардан устун бўладилар. Ризқи рўзга келадиган бўлсак, уни Аллоҳ таоло кимга хоҳласа, беҳисоб беради.


And during the night - worship Him; and hallow Him the livelong night. 	 (Тафсирчилар «букратан»дан мурод Бамдод намози, «асийло»дан мурод пешин ва аср намози, «Ва минал лайли» Шом ва Хуфтон намозлари. «Лайлан товийло»дан мурод кечаси бедорлик билан ўқилган намоз деганлар.)


And they disobeyed their Lord's Messenger, so He punished them with a strong punishment. 	 Бас, улар Роббиларининг Расулига осий бўлдилар. Дарҳақиқат, У зот уларни қаттиқ тутишлик билан тутди.


Therefore ruin is for those whose hearts are hardened towards the remembrance of Allah; they are in open error. 	 Аллоҳни зикр қилишдан қалблари қотиб қолганларга вой бўлсин! Ана ўшалар очиқ-ойдин залолатдадирлар.


Have they not regarded the earth, how many of every splendid kind [of vegetation] We have caused to grow in it? 	 Улар ерга қарамайдиларми?! Биз унда гўзал навлардан қанчаларини ундириб қўйибмиз.


Go to the shadow with three ramifications, 	 Юрингиз! Учта шўъбаси бор «соя»га қараб.


Do not eat of (the animal) over which the name of Allah has not been pronounced (at the time of its slaughtering), for that is a transgression. 	 Албатта, шайтонлар ўз дўстларига сизлар билан тортишишни васваса қиларлар. Агар уларга итоат қилсангизлар, сизлар ҳам мушриклардан бўласизлар.


It will be clear to you from their habitations (how they were destroyed), for Satan had made their deeds look attractive to them, and turned them away from the path; and yet they were a people of acumen. 	 Шайтон уларга амалларини зийнатлаб кўрсатиб, уларни йўлдан тўсди. Ҳолбуки, улар кўриб-билиб тургувчи эдилар.


Rather, we have been deprived." 	 Балки биз маҳрум бўлгандиримиз, дедилар.


Verily Allah is ever of everything a Witness. 	 Ояти каримадаги: «Қасамингиз ила боғланганларга насибасини беринг», деган жумлада меросга тааллуқли, қариндош бўлмаган шахсларга ишора қилинмоқда. Исломнинг дастлабки босқичида шундай шахслар бўлган.)


In whatever form He willed, He put you together. 	 Ўзи хоҳлаган суратда сени таркиб қилди.


But the wicked changed and perverted the word We had spoken to a word distorted, and We sent from heaven retribution on the wicked, for they disobeyed. 	 Имом Бухорий Абу Ҳурайра розийаллоҳу анҳудан ривоят қиладиларки, Пайғамбар алайҳиссалом: «Бани Исроилга, эшикдан таъзим қилиб, ҳиттатун, деб киринглар, дейилган эди. Улар думбалари билан судралиб, сўзни алмаштириб, ҳаббатун фи шаъратин, деб кирдилар», дедилар.


Those who do not rule according to what God revealed are the sinners. 	 Таврот аҳли ундаги ҳукмлар остида, Инжил аҳли ҳам ундаги ҳукмлар остида яшамоқлари матлуб бўлган. Қуръон тушиб бўлганидан кейин эса, ҳамма бараварига Қуръоннинг аҳкомлари остида яшаши вожибга айланган.)


Do you find anyone of them around or do you even hear any word from them? 	 Улардан бирортасини ҳис этасанми ёки шарпасини эшитасанми?!


And nothing prevented people from believing when the guidance came to them except that they said: What! has Allah raised up a mortal to be an apostle? 	 Одамларга ҳидоят келган пайтда иймон келтиришларидан манъ қилган нарса фақат, Аллоҳ башардан Пайғамбар юборадими, дейишлари бўлди. (Улар фариштадан кўра, Аллоҳ одамни азизу мукаррам қилиб қўйганини англаб етмас эдилар.


(It is) the Fire of (the Wrath of) Allah kindled (to a blaze), 	 У Аллоҳнинг шиддатли, ўчмас оловидир.


They are like Satan, who says to man, "Deny the truth!" but when man denied the truth, said, "I disown you; I fear God, the Lord of the Universe." 	 Бу худди Шайтон инсонга, кофир бўл, деган пайтга ўхшайдир. У (инсон) куфр келтирганда эса, сен билан менинг ишим йўқ, мен оламлар Оббиси-Аллоҳдан қўрқаман, деди.


as a blessing from Us: this is how We reward the thankful. 	 Бу Биз тарафимиздан неъмат бўлди. Кимки шукр қилса, худди шундай мукофотлармиз.


And not known my account! 	 Ва ҳисоб-китоб қандоқлигини билмасам эди.


And We have given you (mankind) power in the earth, and appointed for you therein livelihoods. 	 Батаҳқиқ, Биз сизларга ер юзида имкон бердик ва унда маишат (воситалари) қилдик.


those who believe and whose hearts find comfort in the remembrance of God -- surely in the remembrance of God hearts can find comfort. 	 Чунки у қалблар ўзларининг Аллоҳга доимий боғлиқ эканларини ҳис этадилар. Чунки бу қалблар дунёдаги ҳамма нарса Аллоҳдан эканлигини яхши биладилар.)


On the Day when Allah shall raise them all up, they will swear to Him as they now swear to you thinking that they are upon something. 	 Аллоҳ уларнинг барчасини қайта тирилтирадиган кунда худди сизларга қасам ичганларидек, Унга ҳам қасам ичарлар, ва бирор нарсага эришамиз, деб ўйларлар.


So do not call upon another god with Allah, lest you should be one of those who are punished. 	 Аммо бу оятда ширкнинг нақадар улкан гуноҳ эканлигини англатиш учун фаразан шу маъно келтирилган. Пайғамбардек (с. а. в.) зот ширк келтириб, азобдан қутула билмаса, бошқаларнинг ҳоли нима бўлишини билиб олиш қийин эмас.)


To everyone we have made heirs of that which parents and kinsmen leave, and those with whom you have sworn an agreement, so give to them their share. 	 (Яъни, ҳар бир одамнинг қариндошлари меросхўри бўлади. У ота-онаси ва қариндошларидан мерос олганидек, ундан ҳам болалари ва қариндошлари мерос олади.


These call to the Fire, but God calls to the Garden and to forgiveness, by His leave. 	 Никоҳдаги икки шахс бир-бирига энг яқин шахслар ҳисобланади. Бу ҳолга эришиш аввало қалбларнинг бирлашмоғини, қалбларнинг бирлашмоғи эса, ақида бирлигини тақозо этади.


Indeed, the creation of heavens and earth is greater than the creation of mankind, yet most people do not know. 	 Албатта, осмонлару ерни яратиш одамларни яратишдан каттароқдир. Лекин одамларнинг кўплари билмаслар.


Then he will neither die in it, nor live. 	 Сўнгра унинг ичида ўлмай ҳам, тирилмай ҳам қоладир.


and thou shalt find them the eagerest of men for life. 	 Уларнинг ҳаётга энг ҳирс қўйган одамлар эканлигини биласан.


These are the Signs of Allah: We rehearse them to thee in Truth: And Allah means no injustice to any of His creatures. 	 Уларни сенга ҳақ ила тиловат қилмоқдамиз. Аллоҳ одамларга зулмни хоҳламас.


He said, “Did I not say that you will never be able to patiently stay with me?” 	 У: «Сенга, албатта, мен билан бирга бўлишга сабр қила олмайсан демабмидим?!» деди.


These are the verses of the Book of wisdom. 	 Булар ҳикматли китобнинг оятларидир.


Verily in this is a Sign: but most of them do not believe. 	 Албатта, бунда оят-белги бор. Лекин кўплари мўмин бўлмадилар.


Most assuredly, you will taste the painful punishment. 	 Албатта, сиз аламли азобни тотгувчидирсиз.


Those who listen to the Word [good advice La ilaha ill-Allah (none has the right to be worshipped but Allah) and Islamic Monotheism, etc.] and follow the best thereof (i.e. worship Allah Alone, repent to Him and avoid Taghut, etc.) those are (the ones) whom Allah has guided and those are men of understanding (like Zaid bin 'Amr bin Nufail, Salman Al-Farisi and Abu Dhar Al-Ghifari). 	 Ана ўшалар, ҳа, ўшалар ақл эгаларидир. (Ушбу жумладан билинадики, одамлар икки тоифа–Аллоҳга ёки тоғутга ибодат этадиган бўлади.


Lord, do not cause our hearts to swerve after You have guided us. Grant us Your Mercy. 	 Эй Роббимиз, бизни ҳидоят қилганингдан сўнг қалбларимизни оғдирмагин ва бизга Ўз ҳузурингдан раҳмат ато қилгин.


Truly, Allah is Oft-Forgiving, Most Merciful. 	 Муҳаммаднинг жони қўлида бўлган зот билан қасамки, бир одам ҳаром луқмани қорнига ташласа, Аллоҳ унинг дуосини қирқ кунгача қабул қилмайди. Қайси банданинг гўшти ҳаромдан ва рибодан ўсса, унга дўзах муносибдир», дедилар.)


And We revealed to Musa and his brother, saying: Take for your people houses to abide in Egypt and make your houses places of worship and keep up prayer and give good news to the believers. 	 Биз Мусога ва унинг биродарига: «Икковингиз қавмингиз учун Мисрда уйлар тайёрланг, уйларингизни қибла қилиб, намозни тўкис адо этинглар ва мўминларга хушхабар бер», деб ваҳий юбордик.


Then the rest we overwhelmed in the Flood. 	 Сўнгра қолганларни ғарқ қилдик.


Who break the covenant of Allah after the ratification thereof, and sunder that which Allah hath commanded should be joined, and act corruptly on the earth. 	 Кофир ва мунофиқлар ўша аҳдни бузиш билан бошқалардан ажраб туради. Аллоҳ кўп нарсаларни, жумладан, қариндошлик алоқаларини боғлашга, инсоний алоқаларни боғлашга, иймон ва диндошлик алоқаларини боғлашга... ва ҳоказо ишларга буюрган.


He said "Have you no faith in this?" Abraham humbly replied, "I do believe but I ask this to reassure my heart." 	 У зот: «Қушдан тўртта олгин-да, ўзингга тортиб, кесиб майдала, сўнгра улардан ҳар бир тоққа бўлакларини қўйгин, кейин уларни ўзингга чақир, ҳузурингга тезлаб келурлар ва билгинки, албатта, Аллоҳ азиз ва ҳаким зотдир», деди. (Иброҳим алайҳиссалом Аллоҳ таоло ўликларни тирилтира олишига ҳеч қандай шубҳа қилмас эдилар.


When they boarded a ship, he bored a hole in it. 	 Кемага минганларида, уни тешиб қўйди.


Have they never heard the stories about their predecessors, the peoples of Noah, 'Ad, Thamud, Abraham, Midian, and of the ruined cities? 	 Уларга ўзларидан олдин ўтганларнинг, Нуҳ, Од, Самуд қавмининг ва Иброҳим қавмининг, Мадян эгаларининг ва тўнтарилган(қишлоқ)ларнинг хабари келмадими? Уларга Пайғамбарлари очиқ-ойдин ҳужжатлар билан келдилар.


They change the words from their (right) times and places: they say, "If ye are given this, take it, but if not, beware!" 	 Сўзларни жойларидан ўзгартирадилар. Улар: «Агар сизга бу берилса, олинглар, агар бу берилмаса, ҳазир бўлинглар», дерлар.


Similarly, no Messenger came to those before them but they said: 'Sorcerer, or mad' 	 Худди шундай, булардан аввалгиларга ҳам ҳар бир Пайғамбар келган вақт, уни, сеҳргар ёки мажнун, деганлар.


They were indeed a blind people. 	 Чунки улар кўр қавм эдилар.


And We will admit them to Gardens (Paradise) under which rivers flow, to dwell therein (forever). 	 Унда абадий қолурлар. Аллоҳ улардан рози бўладир.


On the Day when they witness it—as though they only stayed an evening, or its morning. 	 Уни кўрган кунлари худди бу дунёда бир кеча ёки кундуздан бошқа турмаганга ўхшарлар.


You may haply find success. 	 Шунда «Яхшилик уйларнинг орқасидан киришингизда эмас...», ояти тушди», деганлар.)


Shall he then who knows that what has been revealed unto you (O Muhammad SAW) from your Lord is the truth be like him who is blind? 	 Сенга Роббингдан нозил қилинган нарса, албатта, ҳақ эканини биладиган кимса кўр одамга ўхшармиди?


If Allah had intended to take a son, He could have chosen from what He creates whatever He willed. 	 Агар Аллоҳ бола тутишни истаса, албатта, Ўзи яратган нарсалардан хоҳлаганини танлаб олар эди.


When the Prophet told one of his wives something in confidence and she disclosed it, God revealed this to him. 	 Қачон (Набий) ул(аёл)га (иш) ҳақида хабар берганида, у, буни сенга ким хабар қилди? деди. У, менга ҳамма нарсани билувчи ва ҳамма нарсадан хабардор Аллоҳ хабар берди, деди.


Fight then in Allah's way; this is not imposed on you except In relation to yourself, and rouse the believers to ardor maybe Allah will restrain the fighting of those who disbelieve and Allah is strongest in prowess and strongest to give an exemplary punishment. 	 Шоядки Аллоҳ куфр келтирганларнинг шиддатини даф қилса. Аллоҳ шиддати қаттиқ ва азоби ортиқ зотдир.


He is just a man who invents a lie about God; we cannot believe in him." 	 (Бу қавмнинг жавоби ҳам моҳиятан Нуҳ қавми жавобининг айнан ўзи. Бу сафар ҳам қавм номидан зодагонлари жавоб бермоқда.)


It is He who produces gardens, both cultivated and wild, and date-palms, and crops of diverse tastes, and olives and pomegranates, similar and dissimilar. 	 У (ишкомларга) кўтариладиган ва кўтарилмайдиган боғларни, хурмо ва экинларни емагини хилма-хил қилиб, зайтун ва анорларни бир-бирига ўхшатиб ва ўхшатмай пайдо қилган зотдир.


Indeed Allah knows best what is in the breasts. 	 Албатта, Аллоҳ қалблардаги нарсаларни ўта билгувчидир.


- The piercing Star! 	 У нур сочиб турувчи юлдуздир.


Didst thou not Turn by vision to those who abandoned their homes, though they were thousands (In number), for fear of death? 	 (Демак, бир вақтлар катта бир қавм ўлимдан қочиб, диёрларини ташлаб чиққан эканлар. Ўлимдан қочишларининг сабаби турлича бўлиши мумкин.


My people I do not ask any payment for what I preach to you. 	 Аммо мен сизларнинг жоҳил қавм эканингизни кўрмоқдаман». (Эй қавмим, менинг сиз учун куюнаётганимни ўзингизча ҳар хил тушунманг.


By the grace of your Lord, you are neither a soothsayer, nor a madman. 	 У жинлар билан алоқаси борлигини ва ғойибдан хабар беришни даъво қилувчи шахсдир. Шунингдек, коҳинлар руҳлар, худолар билан ҳам алоқамиз бор дейишади ва баъзан табиблик даъвосини ҳам қилишади.)


Nay, but We brought them the truth and they are truly liars. 	 Биз уларга ҳақни келтирдик. Улар эса ёлғончилардир.


Answer your Lord before that Day arrives which cannot be turned back from Allah, for you on that Day there shall be neither shelter, nor denial. 	 Аллоҳ томонидан, қайтариб бўлмайдиган кун келмай туриб, Роббингизга ижобат қилинг! Ўша куни сизга паноҳгоҳ топилмас ва сизга (тушган азобни) инкор қилгувчи топилмас.


He threw down the tablets and seized his brother by the head, pulling him towards himself. 	 У (Ҳорун): «Эй онамнинг боласи, шубҳасиз, бу қавм мени хўрлади ва ўлдириб қўйишларига сал қолди.


And be thou patient; God will not leave to waste the wage of the good-doers. 	 Ва сабр қил. Бас, албатта, Аллоҳ яхшилик қилувчиларнинг ажрини зое қилмас.


We then calculated; so how excellently do We control! 	 Бас, Биз қодир бўлдик ва қандоқ ҳам яхши қодир бўлувчимиз. (Юқорида айтилган ишларга қодир бўлдик, ниҳоятда ажойиб, инсоният тафаккуридан устун бир ҳолатда, қодир бўлдик, деяпти Парвардигор.)


Say, "O People of the Scripture, why do you disbelieve in the verses of Allah while Allah is Witness over what you do?" 	 Эй аҳли китоблар, нега Аллоҳнинг оятларига куфр келтирасизлар?! Ҳолбуки, Аллоҳ қилаётганларингизга гувоҳ-ку.


And We will turn what is on it into barren waste. 	 Албатта, Биз унинг юзидаги нарсаларни қуп-қуруқ тупроққа айлантиргувчимиз.


Reclining on pillows, in it they ask for fruits and drinks in plenty. 	 У ерда ёнбошлаган ҳолларида ундаги кўплаб мевалар ва шароблардан чақирарлар.


She said, “When kings enter a city, they devastate it, and subjugate its dignified people. 	 У: «Албатта, подшоҳлар бирор шаҳар-қишлоққа кирсалар, уни вайрон қилурлар ва унинг азиз аҳлларини хор қилурлар.


Why did not then those help them whom they took for gods besides Allah to draw (them) nigh (to Him)? 	 Қани энди, Аллоҳни қўйиб, (У зотга) яқинлаштирувчи деб тутинган худолари уларга ёрдам берсалар эди. Йўқ!


And of His signs is that He created for you from yourselves mates that you may find tranquillity in them; and He placed between you affection and mercy. 	 Ва сизларга сокинлик топишингиз учун ўзингиздан жуфтлар яратганлиги ва ораларингизда севги ва марҳаматни солиб қўйгани (ҳам) Унинг оят-белгиларидандир.


Indeed in that are signs for everyone patient and grateful. 	 Албатта, ана шунда ҳар бир сабр қилувчи ва шукр қилгувчи учун оят-белгилар бордир.


so fear you God, and obey you me.' 	 Бас, Аллоҳдан қўрқинглар ва менга итоат қилинглар.


What, will you not remember? 	 Ахир эсламайсизларми?!


He knows that which deceives the eyes and what the breasts conceal. 	 (Яъни, бировга билдирмасдан, ўғиринча кўз қири ташлаганини ҳам билади, ҳисобга олиб қўяди. Ҳеч кимга билдирмасдан, дилда тугиб қўйилган нарсаларни ҳам жуда яхши билади.


Yet are they in doubt with regard to a new creation. 	 Улар янгидан яратилишига шубҳададирлар.


By the moon, 	 Йўқ! Ой билан қасам.


Thus---We reveal- that We may establish thy heart there with; and We have repeated it with a repetition. 	 (Яъни, эй Муҳаммад, Биз сенинг қалбингни Қуръон билан собит қилиш, қувватлаш учун уни бўлак-бўлак ҳолда нозил этдик ва гўзал равишда дона-дона қилиб ўқиб бердик. Қуръон бирданига тушмасдан, бўлак-бўлак бўлиб тушар, ҳар ваҳий келганида Пайғамбарнинг (с. а. в.) қалблари қувватланар, кучларига куч, ғайратларига ғайрат қўшилар эди.)


Then Allah sent down His calm upon His Noble Messenger and upon the Muslims, and sent down armies you did not see, and punished the disbelievers; and such is the reward of the deniers. 	 Сўнгра Аллоҳ сокинлигини Пайғамбарига ва мўминларга туширди ҳамда сиз кўрмайдиган лашкарларни туширди ва куфр келтирганларни азоблади. Ана ўша кофирларнинг жазосидир.


Indeed there is a punishment besides that for those who do wrong, but most of them do not know. 	 Ва, албатта, зулм қилганларга ундан ўзга азоб ҳам бор, лекин кўплари билмаслар. (Яъни, кофир, золимларга охират азобидан ўзга бу дунёнинг азоби ҳам бор ёки қабр азоби бўлиши ҳам мумкин.)


And each of them is to come to Him on the Day of Judgment alone. *Chapter: 19 	 Уларнинг барчалари У зотнинг ҳузурига қиёмат куни ёлғиз ҳолларида келгувчидирлар.


Number of files: 	 Файллар сони:


By Allah, you will surely be called to account for the lies that you have invented! 	 Ўша ҳайвон аталгандан сўнг, бу фалон худонинг насибаси, деб унга алоҳида эҳтиром ила муомала қилинарди. Ўша ҳайвон минилмас, устига юк юкланмас, сути ичилмас, гўшти ҳам ейилмас эди.)


And He is the All-Mighty, the All-Wise. 	 У азиз ва ҳаким зотдир.


Of camels a pair, and oxen a pair; say, hath He forbidden the two males, or the two females, or (the young) which the wombs of the two females enclose? - Were ye present when Allah ordered you such a thing? 	 Туядан иккитани, қорамолдан иккини (пайдо қилди). ен«Иккала эркагини ҳаром қилдими ёки иккала урғочисиними ёхуд иккала урғочининг бачадонларида шомил бўлган нарсаними?! Ёки Аллоҳ сизларга буни амр қилганда шоҳид бўлиб турганмидингиз?


And keep vigil with it during parts of the night, as an extra prayer. 	 Кечанинг баъзисида у ила бедор бўл. Сенга нофила бўлсин.


and those who recite the Exhortation; 	 Зикрни тиловат қилгувчилар ила қасам. (Уч тоифа фаришталар билан қасам ичиб бўлиб, энди, қасам ичилган нарса зикр қилинади.)


Surely He Who gives life to the dead earth will also give life to the dead. 	 Уни тирилтирган зот, албатта, ўликларни ҳам тирилтиргувчидир.


When the Trumpet shall be sounded, 	 Ва қачонки дудга пуфланса.


And that he might know those who played the hypocrite. 	 Ва мунофиқлик қилаётганларни билиш учун етди.


And whoever has not believed in Allah and His Messenger - then indeed, We have prepared for the disbelievers a Blaze. 	 Ва ким Аллоҳга ва Унинг Расулига иймон келтирмаса, албатта, Биз кофирларга дўзахни тайёрлаганмиз.


So know (O Muhammad) that there is no Allah save Allah, and ask forgiveness for thy sin and for believing men and believing women. 	 Бас, билгин: Аллоҳдан ўзга ибодатга сазовор зот йўқ, ўзингнинг, мўминларнинг ва мўминаларнинг гуноҳларини мағфират қилинишини сўра. Аллоҳ сизларнинг кезар жойларингизни ҳам, борар жойларингизни ҳам билур.


A demon from among the jinn said, "I will bring it to you before you get up from your seat. 	 Жинлардан бўлган Ифрит: «Мен уни сенга мақомингдан тургунингча келтирурман. Албатта, бунга қувватим ва ишончим бор», деди.


O the Cloaked One! (Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him) 	 Эй бурканиб ётган!


Know they not that Allah knows their secret ideas, and their Najwa (secret counsels), and that Allah is the All-Knower of the unseen. 	 Улар Аллоҳ уларнинг сирларини ҳам, яширин гапларини ҳам албатта билишини ва Аллоҳ, албатта, ғайбларни билгувчи зот эканини билмасмидилар?


Peace be upon Nooh, among the entire people. 	 Барча оламларда Нуҳга салом бўлсин!


People of the Book, do not exaggerate your religion. 	 Динингизда ҳаддан ошманг ва Аллоҳ ҳақида ҳақдан бошқани айтманг. Албатта, Масиҳ Ийсо ибн Марям Аллоҳнинг Пайғамбари, Марямга илқо қилган калимаси ва Ундан бўлган руҳдир.


God has the knowledge of all things. 	 Макка мушрикларининг бу ҳолатларига қарши иккинчи тараф — Муҳаммад алайҳиссалом бошлиқ мусулмонлар ўзларини қандай тутдилар? Аллоҳ таоло уларнинг қалбига сокинлик ва ҳаловат солди. ҳамма нарсани камтарлик ва осойишталик билан, Аллоҳнинг розилигини тилаб қиладилар.


These are (only) the vicissitudes which We cause to follow one another for mankind, to the end that Allah may know those who believe and may choose witnesses from among you; and Allah loveth not wrong-doers. 	 Доимо мусулмонлар ғолиб келаверса, ҳамма ўзини мусулмон деб эълон қилиб юборади. Оқибатда ҳамма аралашиб кетиб, ким ҳақиқий мўмин-мусулмон, ким юзаки эканини одамлар била олмай қоладилар.


And on the day when He will assemble them and all what they worship instead of Allah – then will say to those deities, “Did you mislead my bondmen or did they themselves forget the path?” 	 У(мушрик)ларни ва Аллоҳдан ўзга ибодат қилган нарсаларини тўплаган кунда У зот: «Анави бандаларимни сизлар адаштирдингизми ёки улар ўзлари йўлдан оздиларми?!» дейдир. (Бу дунёда мушрик бўлиб, Аллоҳдан ўзга нарсаларга ибодат этиб, ўшаларнинг «айтгани»ни қилиб, ўшаларнинг «розилиги»ни тилаб ўтган манави бандаларнинг мушрик бўлишлари сабаби нима?


Then We brought him into being as a new creation, glory be to God, the best of creators, 	 Бас, яратгувчиларнинг энг яхшиси Аллоҳ баракотли ва буюкдир.


Do you disbelieve it? 	 Сизлар уни инкор қилгувчи бўласизларми?!


So submit patiently to the judgement of your Lord, and do not be like the Man of the Fish who called out as he choked with grief. 	 Роббинг ҳукмига сабр қил ва бир вақтлар ғамга тўлган ҳолда нидо қилган балиқ соҳибига ўхшама.


Do they not see that Allah, who created the heavens and earth and did not fail in their creation, is able to give life to the dead? Yes. 	 Улар осмонлару ерни яратган ва уларни яратишда беҳол бўлмаган зот–Аллоҳ, ўликларни ҳам тирилтиришга қодир эканини англаб етмадиларми?


Is it that there is a disease in their hearts? or do they doubt, or are they in fear, that Allah and His Messenger will deal unjustly with them? 	 Ёки шубҳа қилдиларми?! Ёхуд Аллоҳ ва Унинг Пайғамбари уларга зулм қилишидан қўрқадиларми?!


And it is He who made you caliphs (viceroys) in the earth and ranked some of you high above others, in order that He may test you with what He has bestowed upon you; indeed it does not take time for your Lord to mete out punishment; and indeed, surely, He is Oft Forgiving, Most Merciful. 	 У сизларни ер юзида халифалар қилган ва Ўзи берган нарсаларда сизни синаш учун баъзингизнинг даражасини баъзингиздан устун қилган зотдир. Албатта, Роббинг иқоби тез зотдир.


Disasters will continue to strike those who disbelieve, because of their deeds, or they fall near their homes, until God’s promise comes true. 	 Аллоҳ Қуръонни одамларга хитоб этиш учун, уларнинг қалбларига таъсир ўтказиш учун нозил этди. Бу билан эса, тоғларни жойидан жилдиришдан, ерни парчалашдан ёки ўликларни тилга киритишдан кўра улканроқ ишлар қилинди.


and He gave you all that you had asked Him. 	 Ва У сизга барча сўраган нарсаларингиздан берди.


We shall show you some of Our greatest signs. 	 Биз сенга буюк мўъжизаларимизни кўрсатиш учун(шундай қилдик).


To warn whoever is alive and justify the word against the disbelievers. 	 Тирик бўлган шахсларни огоҳлантириш ва кофирларга (азоб) сўзини ҳақ қилиши учундир.


It is not for a believer to kill a believer unless (it be) by mistake. 	 Мўмин мўминни ўлдирмас. Магар билмасдан қилиши мумкин.


But We bore you away in the Ark, when the waters rose high, 	 Албатта, Биз сув туғёнга келган пайтда сизларни кемада кўтарганмиз.


Behold then how was the end of the wicked! 	 Энди золимларнинг оқибати қандоқ бўлганига назар сол.


So take heed, O men of sight! 	 Бу воқеа ақли бор ҳар бир кишига ўрнак бўларлик бир огоҳлантиришдир. Демак, бандаси қанчалик хом хаёл қилмасин, Худонинг буюргани бўлади.)


It is the unbelievers who are the harmdoers. 	 Ва кофирлар–ўшалар, золимлардир.


And He will teach him the Scripture and wisdom, and the Torah and the Gospel, 	 Ва унга китобни, ҳикматни, Таврот ва Инжилни ўргатадир. (Аллоҳ Марямнинг бўлажак Масиҳ Ийсо ибн Марям деб номланган ўғлига ҳикмат, Таврот ва инжилни ҳам ўргатиши хабар қилинмоқда.)


Who is guilty of more wrong than he who forgeth a lie against Allah, or saith: I am inspired, when he is not inspired in aught; and who saith: I will reveal the like of that which Allah hath revealed? 	 Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқиган ёки унга ҳеч нарса ваҳий қилинмаса ҳам, менга ваҳий келди, деган ёхуд, Аллоҳ нозил қилган нарсага ўхшаш нарсани мен ҳам нозил қиламан, деган кимсадан ҳам золимроқ кимса борми? Золимларнинг ўлим талвасаси пайтларини, фаришталарнинг уларга қўл чўзиб: «Жонингизни чиқаринг!


Thus were turned away those who denied the communications of Allah. 	 Аллоҳнинг оятларини инкор қиладиганлар ана шундай бурилиб кетурлар.


Then their skins and hearts incline to the remembrance of God. 	 У ила Аллоҳ хоҳлаган кимсани ҳидоят қилур. Кимни Аллоҳ залолатига кетказса, бас, унинг учун ҳидоят қилгувчи йўқ.


Then Allah's Messenger warned them: “Hands off the she-camel and her drink!” 	 Бас, уларга Аллоҳнинг Расули «Аллоҳнинг туясига ва унинг сувига тегманглар», деди.


(Consider) when Moses said to his young companion, "I shall continue travelling until I reach the junction of the two seas or have travelled for many years". 	 Шундан кейин Мусо (а. с.) йўлга тайёргарлик кўрдилар ва хизматкор йигитларига юқоридаги оятда келган азму қарорни айтдилар. У киши ўзларидан илмлироқ бандани топиш учун икки денгиз жамланган жойга боришга қарор қилган эдилар.)


For the Unbelievers Allah hath prepared a humiliating punishment. 	 Бундай намозни адо этиш давомида мусулмонлар ҳушёр бўлишлари ва силоҳларини ўзлари билан бирга тутишлари қайта-қайта тайинланмоқда. Кофирларнинг ёмонликларидан бехабар қолманглар, деб огоҳлантирилмоқда.)


Then of what [wonder] do you inform?" 	 Ниманинг хушхабарини беряпсизлар ўзи?» деди.


"He wants to get you out of your land, so what do you advise?" 	 Сизларни ерингиздан чиқаришни хоҳлайди. Бас, нимага амр қиласизлар?» дедилар.


Who do not give a due share of their wealth for the welfare of others, and do not believe in the Hereafter. 	 Улар закотни адо этмаслар ва улар ўзлари охиратда куфр келтиргувчилардир.


In this there is evidence (of the Truth) for the prudent ones. 	 Албатта, бунда фаросатли кишилар учун оят-белгилар бордир.


(Inscribed) in a Tablet Preserved! 	 У Лавҳул- Маҳфуздадир. (Лавҳул- Маҳфуз Аллоҳни ҳузурида бўлиб, унга ҳеч қандай ўзгариш кириши мумкин эмас.)


And your Lord has ordained that you do not worship anyone except Him, and treat your parents with kindness; if either of them or both reach old age in your presence, do not say “Uff”* to them and do not rebuff them, and speak to them with the utmost respect. (* Any expression of disgust.) 	 (Бу жумланинг «уфф» сўзига боғлиқ икки хил маъноси бор. Бир маъноси — ота-онага ёмон сўз айтиб, беҳурмат қилма, дегани бўлса, иккинчи маъноси — ота-онанг олдида «уфф» дема, улар болам оғир ҳолга тушибди, деб озорланадилар, деганидир.)


Who created the heavens and the earth and whatsoever is in- between them in six days, then He established Himself on the Throne -the Compassionate! so, concernin Him, ask any one informed. 	 (Ушбу маънолар эътиқод бобида ўта нозик ва ҳассос эканлиги эътиборидан уламоларимиз жуда ҳам эҳтиёткорлик билан баён қилишга ҳаракат қиладилар. «Олти кун» масаласига келганда, баъзилари, бу дунёнинг кунларига ўхшаш кунлар, Аллоҳ «бўл» деса бўлиб қолар эди-ю, лекин бандаларга шошилмай иш қилишни ўргатиш мақсадида шундай қилди, дейдилар.


Say (O Muhammad SAW): "Whether you hide what is in your breasts or reveal it, Allah knows it, and He knows what is in the heavens and what is in the earth. 	 Аллоҳ ҳар бир нарсага қодирдир», деб айт. (Ояти карима Аллоҳ таоло бандаларининг барча ишларидан очиқ-ойдин хабардор эканлигини шубҳага ҳеч ўрин қўймайдиган даражада баён қилмоқда.


Shall We treat those who guard against evil, the same as those who turn aside from the right? 	 Йўқ! Биз тақводорларни фожирлар каби қилармидик?!


Verily, We have warned you of a Penalty near, the Day when man will see (the deeds) which his hands have sent forth, and the Unbeliever will say, "Woe unto me! 	 Албатта, Биз сизларни яқин келажакдаги азобдан қўрқитдик. У кунда, ҳар киши (қўли) тақдим қилган нарсага назар соладир.


My Lord will give succession to a people other than you, and you will not harm Him at all. 	 Роббим ўрнингизга сиздан бошқа қавмни келтиради ва сиз Унга ҳеч бир зарар етказа олмассиз.


Then (after so chastising the unbelievers), Allah enables, whomsoever He wills, to repent. 	 Сўнгра ўшандан кейин Аллоҳ Ўзи хоҳлаган кишиларнинг тавбасини қабул қилди.


“And that ‘Set your face straight* for religion, apart from all others; and never be of those who ascribe partners (to Allah)’.” (* Your intention sincerely for religion.) 	 Юзингни динга тўғри тут. Мушриклардан бўлма.


Indeed (if we did so), we should be Zalimun (wrong-doers)." 	 (Бошқа ўринларда бўлгани каби, бу сафар ҳам Юсуф (а. с.) нозик ибораларни ишлатиб, ҳеч кимнинг ҳаққига ножўя гап айтмадилар. «Ўғринингг» ё «айбдорнинг ўрнига» демасдан, «нарсамизни ҳузуридан топган одамдан бошқани олиб қолишимиздан Аллоҳ сақласин», дея марҳамат қилдилар.)


And it will be said to them, “Call unto your ascribed partners” – so they will call unto them and they will not listen to them, and they will behold the punishment; if only they had obtained guidance! 	 (Қани, у дунёда ибодат қилиб юрган худоларини энди чақирсинлар, уларга ёрдам беришсин. Ҳозир ёрдам беришмаса, қачон ёрдам беришади?


And when Our command came We saved Shu'aib through Our Mercy, together with those who believed. 	 Амримиз келган пайтда Шуайбга ва у билан бирга иймонга келганларга раҳматимиз ила нажот бердик.


Fir'awn said: I shew you only that which see, and I guide you but to the path of rectitude. 	 (Яъни, меникидан бошқа фикрни қабул қилишингизга рози эмасман, билиб қўйинг, фақат менгина сизни тўғри йўлга бошлайман, деди.)


Punish us not if we forget or fall into error, our Lord! 	 Бизни афв эт, мағфират қил ва раҳм эт. Сен ҳожамизсан.


They are those from whom We accept the very best of what they have done, and overlook their faults. 	 Ана ўшаларнинг энг яхши амалларни қабул қилиб, ёмонликларини ўтиб юборурмиз. Улар жаннат эгаларидандир.


Verily We sent many apostles before you to their people, who brought clear signs with them. 	 Батаҳқиқ, Биз сендан олдин ҳам Пайғамбарларни қавмларига юбордик. Бас, улар (қавмларига) очиқ-ойдин ҳужжатлар келтирганлар.


But they acted arrogantly. They were sinful people. 	 Бас, улар кибру ҳаво қилдилар ва жиноятчи қавм бўлдилар.


And He is the All-Knower of every thing. 	 «Пинҳон»-У кўзга кўринмайди. Ҳаммадан пинҳон - махфий нарсаларни билиб турувчидир.


Then, its exposition [also] lies with Us. 	 Сўнгра уни баён қилиб бериш ҳам Бизнинг зиммамиздадир.


Coin for them a similitude: The people of the city when those sent (from Allah) came unto them; 	 Сен уларга Пайғамбарлар шаҳар аҳолисига келган пайтни мисол қилиб келтир. (Бу шаҳар қайси шаҳар экани, қайси Пайғамбарлар келгани ҳақида Қуръони Каримда ва саҳиҳ ҳадисларда очиқ-ойдин маълумотлар йўқ.


And when O dear Prophet, your Lord was inspiring the angels that, “I am with you – so make the believers stand firm; I will soon instil fear into the hearts of the disbelievers, so strike above the disbelievers’ necks and hit their each and every bone joint.” 	 Ўшанда Роббингиз фаришталарга: «Мен, албатта, сиз биланман, бас, сиз иймон келтирганларни собит қилинг, тезда куфр келтирганларнинг қалбларига қўрқинч соламан. Бас, бўйинлар устидан зарба беринглар ва ҳамма бармоқларига зарба беринглар», деб ваҳий қилган эди.


Or do you have Our solemn oaths, binding upon Us till the Day of Resurrection, that you shall have whatever you yourselves decide? 	 Ёки сизларга Бизнинг қиёмат кунигача етадиган ваъдаларимиз бўлиб, унда, албатта, сиз нима ҳукм қилсангиз шу бўлади, дейилганми?!


Those who do not believe in the Hereafter give the angels names of females. 	 Албатта, охиратга иймон келтирмаганлар фаришталарни аёл номи билан номларлар.


And We became the Inheritors. 	 Ва Биз ўзимиз ворис бўлиб қолдик.


And this is a blessed Scripture which We have revealed, confirming that which (was revealed) before it, that thou mayst warn the Mother of Villages and those around her. 	 Бу, Биз туширган китоб муборакдир, ўзидан олдингини тасдиқловчидир. Уммул Қуро ( шаҳарлар онаси )ва унинг атрофини огоҳлантиришинг учундир.


So peace be on the messengers, 	 Ва Пайғамбарларга салом бўлсин!


For such there is a humiliating punishment. 	 Ана ўшаларга хорловчи азоб бордир.


And verily, We shall recount their whole story with knowledge, for We were never absent (at any time or place). 	 Бас, уларга илмий равишда қисса қилиб берурмиз. Ҳолбуки, Биз ғойиб бўлмаган эдик.


God does not love any ungrateful traitor. 	 Албатта, Аллоҳ барча хоин ва кофирларни хуш кўрмас.


Thereupon We delivered him and those who were with him in the laden ark. 	 Бас, Биз унга ва у билан бирга бўлганларга тўлган кемада нажот бердик.


When the heaven breaks apart. 	 Вақтики, осмон ёрилса.


And their prophet said to them: Surely Allah has raised Talut to be a king over you. 	 Набийлари уларга: «Албатта, Аллоҳ Толутни сизга подшоҳ қилиб тайинлади», деди. Улар: «У бизга қаёқдан подшоҳ бўлсин.


Surely God is powerful, unrelenting in retribution. 	 Албатта, у кучли ва иқоби шиддатли зотдир.


Indeed His favour to you is great. 	 Албатта, Унинг фазлу карами сен учун каттадир.


Continue to adore, and continue to draw nigh. 	 Имом Муслим улкан саҳобий Абу Ҳурайра р. а. дан ривоят қилган ҳадиси шарифда Пайғамбаримиз соллаллоҳу алайҳи васаллам: «Банда Аллоҳга энг яқин бўлган пайти–сажда пайтидир, у пайтда дуони кўп қилинглар», –деганлар.)


You invite me to defy Allah and to ascribe to Him partners of which I have no knowledge, while I call you to the All-mighty, the All-forgiver. 	 Ҳолбуки, мен сизни азизу ўта мағфиратли зотга чақирмоқдаман. (Сиз мени Аллоҳни инкор этиб, унга ибодат қилмасликка, худолигини билмаганим нарсани унга ширк келтириб, ўшанга ибодат қилишимга чақирмоқдасиз.


It is We who distribute among them their livelihood in the life of this world, and raise some of them above others in rank, so that they may take one another into service; and the mercy of your Lord is better than [the wealth] which they amass. 	 Биз ҳаёти дунёда уларнинг ораларида маишатларини тақсимладик ва баъзилари баъзиларини хизматкор қилиб олишлари учун айримларининг даражаларини айримларидан устун қилиб қўйганмиз. Роббингнинг раҳмати улар жамлайдиган нарсадан яхшидир.


They declare a month to be lawful in one year and forbidden in another year in order that they may conform to the number of months that Allah has declared as sacred, and at the same time make lawful what Allah has forbidden. 	 Аммо бордию урушни хоҳлаб қолсалар, аслида ҳаром бўлган ойнинг ҳаромлигини орқага суриб қўйиб, уруш қилаверар эдилар. Мисол учун, Муҳаррам ҳаром ой, аммо шу ойда уруш қилгилари келиб қолса, бу йил унинг ҳаромлигини Сафар ойига сурдик, ўша ойда уруш қилмаймиз, деб Муҳаррамда уруш қилишар эдилар.


And obey Allah and His Messenger, and do not dispute and [thus] lose courage and [then] your strength would depart; and be patient. 	 (Ғалаба омилларидан бири–Аллоҳга ва унинг Расулига итоат қилиш бўлиб, у нафақат уруш майдонидаги, балки барча соҳалардаги ғалаба ва муваффақиятларнинг асосий гаровидир. Маълумки, урушда қўмондоликка итоат катта аҳамиятга эга.


Except the road of hell, wherein they will abide for ever. 	 Магар жаҳаннам йўлига (ҳидоят қилади) ва унда абадий қолурлар.


But Messenger, and the believers with him, have struggled with their possessions and their selves, and those -- for them await the good things; those -- they are the prosperers. 	 Улар мунофиқларга ўхшаб жонлари ширин кўриниб, қўрқиб, урушдан қочиб, хотин-халаж орасига кириб ўтириб олмадилар. Улар Аллоҳнинг розилиги учун, Унинг йўлида шаҳид бўлишни орзу этиб жиҳод қилдилар.


As if they were [delicate] eggs, well-protected. 	 Улар худди асраб қўйилган тухумга ўхшарлар.


Then We sent Our Messengers in succession, every time there came to a nation their Messenger, they denied him, so We made them follow one another (to destruction), and We made them as Ahadith (the true stories for mankind to learn a lesson from them). 	 Ҳар қачон бир умматга ўз Пайғамбари келса, уни ёлғончи қилдилар. Бас, Биз ҳам уларни баъзилари ортидан баъзиларини (ҳалокатга) эргаштиравердик ва уларни гапу сўзга айлантирдик.


So why was it not, when the soul reaches up to the throat, – 	 Жонингиз ҳалқумга келиб қолса-чи?!


But certainly, your destination is the (Hell) Fire!" 	 Майли, ҳозирча ҳузурланиб тураверинг. Аммо билиб қўйингки, албатта, охир-оқибат борадиган жойингиз жаҳаннамдир.)


Proclaim, “Pray calling (Him) Allah or calling (Him) the Most Gracious; whichever name you call with – they are all His magnificent names; and do not offer your prayers very loudly or very softly, and seek a way between them.” 	 Гўзал исмлар Уникидир», деб айт. Намозингни жуда баланд овоз ила ўқима, уни жуда махфий ҳам ўқима, бунинг орасида бир йўл тут.


And when they turned in disdain from that forbidding We said to them, 'Be you apes, miserably slinking!' 	 Бас, улар ўзлари қайтарилган нарсадан қайтмай, такаббурлик қилганларида, уларга: «Хўрланган маймунларга айланинг!» дедик. (Солиҳ қавмлар ваъз қилиб қайтарсалар ҳам, улар қайтмадилар.


They shall be unable to ward it off, and they shall not be respited. 	 Бас, уни рад қилишга қодир бўлмаслар ва уларга муҳлат ҳам берилмас.


He said: Said I not unto you that I know from Allah that which ye know not? 	 У: «Сизларга мен, Аллоҳдан сизлар билмайдиган нарсани биламан, демаганмидим?!» деди.


Did We not destroy many a nation of the earlier times? 	 Аввалгиларни ҳалок қилмадикми?


Musa said: verily thou art a seducer manifest. 	 Мусо унга: «Албатта, сен очиқ-ойдин гумроҳсан», деди.


When he returns to us, he will say (to satan), "Would that there had been as long a distance between me and you as that between the East and West. 	 Токи ҳузуримизга келганда: «Қани энди мен билан сенинг оранг мағриб ила машриқчалик узоқ бўлса эди. Бас, сен нақадар ёмон ҳамроҳсан», дер.


excepting those of the idolaters with whom you made covenant, then they failed. you naught neither lent support to any man against you. 	 Магар мушриклардан сиз аҳдлашганингиздан кейин ҳеч нарсани нуқсон қилмаганлари ва сизга қарши бировга ёрдам бермаганларининг аҳдларини муддатларигача батамом қилинг.


By Allah, (O Muhammad), We sent Messengers to other communities before you but Satan made their evil deeds attractive to them (so they paid no heed to the call of the Messengers). 	 Аллоҳга қасамки, Биз сендан олдинги умматларга ҳам (Пайғамбар) юборганмиз. Бас, шайтон уларга амалларини зийнатлаб кўрсатди.


He who strives, strives for himself. 	 Ким жиҳод қилса, бас, албатта, ўз фойдаси учун жиҳод қилур.


Go with My signs, you and your brother, and do not be lax in remembering Me. 	 Сен ва оғанг мўъжизаларимни олиб боринглар ва Мени зикр этишда сусткашлик қилманглар.


To Us are known those of you who hasten forward, and those who lag behind. 	 Батаҳқиқ, сиздан олдин келганларни билдик. Батаҳқиқ, кейин келганларни ҳам билдик.


Now, if Allah willed, He would seal thine heart. And Allah abolisheth falsehood and establisheth truth by His words; verily He is the Knower of that which is in the breasts. 	 Бас, агар Аллоҳ хоҳласа, қалбингга муҳр босур ва Аллоҳ Ўз сўзлари ила ботилни йўқ қилиб, ҳақни ҳақ қилур. Албатта, у диллардаги нарсани ўта билгувчидир.


to God, these are the ones who really compete with each other in virtuous deeds and are the foremost ones in the task. 	 Ана ўшалар яхшиликларга шошилурлар ва улар ўша(яхшилик)лар учун мусобақа қилурлар.


Maintain the prayer and pay the zakat, and obey Allah and His Apostle. 	 У вақтда аёллар очилиб-сочилиб, ясан-тусан қилиб, эркакларнинг эътиборини ўзига тортишга интилар эдилар. Ўзларини бозорга солиб, таналари ва зебу зийнатларини кўз-кўз қилар эдилар.


You will see among them many who rush into sin and wickedness, and devour unlawful gain. 	 Ва улардан кўпларининг гуноҳга, душманликка ва ҳаром емоққа ошиқаётганини кўрасан.


And hasten to forgiveness from your Lord; and a Garden, the extensiveness of which is (as) the heavens and the earth, it is prepared for those who guard (against evil). 	 Роббингиздан бўлган мағфиратга ва кенглиги осмонлару ерча бўлган, тақводорлар учун тайёрлаб қўйилган жаннатга шошилинг.


And God will protect you from the people. 	 Аллоҳ сени одамлардан сақлайдир.


And there was for him no company to aid him other than Allah, nor was he of those who [could] defend themselves. 	 Қорунга Аллоҳнинг азоби келганида унга ёрдам берувчи топилмади. Унинг ўзи ҳам илми ила, молу дунёси ила ўзини қутқариб қола олмади.)


and he who corrupts it is sure to fail. 	 Ва батаҳқиқ, ким у(нафс)ни кирласа, ноумид бўлади.


This [Book] brings enlightenment and guidance to mankind, and is a blessing for those who have firm faith. 	 Бу (Қуръон) одамлар учун қалб кўзлари, аниқ ишонадиган қавм учун ҳидоят ва раҳматдир.


Moses said, ‘I seek the protection of my Lord and your Lord from every arrogant one who does not believe in the Day of Reckoning.’ 	 Мусо: «Албатта, мен Роббим ва Роббингиз бўлган зотдан ҳисоб кунига иймон келтирмайдиган ҳар бир мутакаббирдан паноҳ сўрайман», деди.


His is the Domination an the heavens and the earth; He is the All-mighty, the All-wise. 	 Осмонлару ердаги улуғлик Уникидир. У зот азизу ҳакимдир.


This is awful calumny. 	 Бу катта бўҳтондир! « десангиз бўлмасмиди?!


And say: 'I believe in whatever Book God has sent down; I have been commanded to be just between you. 	 Бизнинг амалларимиз ўзимиз учун, сизнинг амалларингиз ўзингиз учун. Биз билан сизнинг орамизда жанжал(га ўрин) йўқ.


We have brought them the truth and verily they are the liars. 	 Биз уларга ҳақни келтирдик. Улар эса ёлғончилардир.


They will come to know! 	 Бас, тезда билурлар.


Mim. 	 Миим.


They did not want to fight for the cause of God with their property and in person and said, "Do not march (to the battle) on the hot days." 	 Сен: «Жаҳаннамнинг оташи иссиқроқ, агар тушунсалар», деб айт. (Яъни, улар одамларни ҳам ўзларига ўхшаб сафарбарликдан қочишга чақирдилар.


and We made Mary's son, and his mother, to be a sign, and gave them refuge upon a height, where was a hollow and a spring: 	 Ибн Марямни ва унинг онасини оят-аломат қилдик ва икковларини оқар сувли қароргоҳ тепаликка жойладик. (Ийсо ибн Марям алайҳиссаломни ва у кишининг оналари Биби Марямни Аллоҳ Ўз қудратига далолат қилувчи мўъжиза-аломат ўлароқ юборди ва Байтул Мақдис еридан оқар суви бор, бир тепаликка жойлади.)


However, if people are too proud to prostrate before God, let them know that God's other creatures glorify Him both day and night without fatigue. 	 Агар улар мутакаббирлик қилсалар. Роббингнинг ҳузуридагилар Унга кечасию кундузи тасбиҳ айтурлар.


While Allah encompasses them from behind. 	 Ҳолбуки, Аллоҳ уларнинг ортидан иҳота қилиб турувчидир.


Truly those in sin are the ones straying in mind, and mad. 	 Албатта, жинояткорлар адашувда ва олов-оташдадирлар.


This is an admonition for him among you who believeth in Allah and the Last Day. 	 (Маъқал ибн Ясар розийаллоҳу анҳу Пайғамбаримиз алайҳиссаломнинг даврларида синглисини мусулмонлардан бир кишига эрга берибди. Эру хотин бир муддат бирга яшашибди.


Over it are nineteen (angels guarding). 	 Унинг устида ўн тўққизта (фаришта) бордир.


He said: I seek the protection of Allah from being one of the ignorant. 	 У: «Жоҳиллардан бўлишимдан Аллоҳдан паноҳ сўрайман», деди.


And there is no blame upon you for what you mutually agree to beyond the obligation. 	 Буларнинг никоҳи ҳам вақтинча ҳаромдир. Оятда эрли аёллардан «қўлингизга мулк бўлиб тушганлар» истисно қилинмоқда.


And We made the sky a protected ceiling, but they, from its signs, are turning away. 	 Ва осмонни сақлаган шифт қилиб қўйдик. Улар эса, Унинг аломатларидан юз ўгиргувчи бўлмоқдалар.


Why has there been no habitation that believed and profited by their faith, except the people of Jonah? 	 Фақат Юнус қавми иймон келтирганларида улардан ҳаёти дунёдаги хорлик азобини кушойиш қилдик ва уларни маълум вақтгача фойдалантирдик. (Оятнинг маъносидан кўриниб турибдики, Юнуснинг (а. с.) қавмига ҳаёти дунёнинг хорлик азоби таҳдид солиб қолганда барчалари бирдан иймонга келганлар.


Exalted be He above what they associate' 	 Аллоҳ улар келтираётган ширкдан пок ва юксак зотдир.


[It is] those whose deeds have become worthless in this world and in the Hereafter, and it is they who are the losers. 	 Ана ўшаларнинг амаллари дунёю охиратда ҳабата бўлди. Ана ўшалар, ўзлари зиён кўргувчилардир.


(Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him – will be the first to be granted permission to intercede.) 	 Роҳман изн берганлар ва тўғри сўзлаганлардан ўзгалар гапира олмаслар.


They will say: "All praise be to God Who has fulfilled the promise He had made to us, and bequeathed to us this land for dwelling in the garden wheresoever we like." 	 Улар: «Бизларга берган ваъдасини рост қилган ва бизга бу ерни мерос қилиб берган Аллоҳга ҳамдлар бўлсин. Энди ундан хоҳлаган жойимизни оламиз», дедилар.


Give them the glad news of their receiving forgiveness and an honorable reward (from God). 	 Бас, унга мағфират ва гўзал ажрнинг хушхабарини бер.


Nay, it is they themselves who do wrong. 	 Йўқ! Уларнинг ўзлари золимлардир.


They said, “Glory be to You! 	 Улар:"Эй пок Парвардигор!


Surely God is powerful over everything. 	 (Фаришталар Аллоҳ яратган ўзига хос зотлардир. Бу оятда улар икки, уч, тўрт қанотли бўлишлари ҳақида гап кетмоқда.)


"I put my trust in Allah, my Lord and your Lord! 	 Албатта, мен Роббим ва Роббингиз бўлмиш Аллоҳга таваккал қилдим. Ҳар бир ўрмалайдиган нарсанинг пешонаси Унинг чангалидадир.


The Lord of Musa and Harun. 	 (Не боисдан сеҳргарлар биринчи бўлиб иймон келтирдилар? Чунки улар Мусо (а. с.) келтирган нарса сеҳр эмас, ҳақиқий илоҳий мўъжиза эканини ҳаммадан бурун англаб етдилар.


Have they chosen, other than Allah, to intercede for them? 	 Ёки Аллоҳдан ўзга шафоатчилар тутганларми?!


On the day when every soul will see its good and bad deeds right before its very eyes, it will wish for the longest period of time to separate it from its bad deeds. 	 Ҳар бир жон қилган яхши амалини ҳозир топадиган ва ёмон амалини эса, у билан ўзи орасида узоқ масофа бўлишини истайдиган кунда. Аллоҳ сизларни Ўз(азоб)идан огоҳ қиладир.


And (as for) those who have earned evil, the punishment of an evil is the like of it, and abasement shall come upon them-- they shall have none to protect them from Allah-- as if their faces had been covered with slices of the dense darkness of night; these are the inmates of the fire; in it they shall abide. 	 Оятда бу дунёда гўзал амаллар эмас, ёмон амаллар қилганлар васф қилинаётир. Ёмонликлари туфайли улар бу дунёнинг ўзида ёмон ҳаёт кечирадилар.


If you obey some of People given the Book(s), they will definitely turn you into disbelievers after your having accepted faith. 	 (Аллоҳ таоло бу умматни ботил, бузилган динлар ва тузумларнинг зулмидан Исломнинг адолатига чақириш учун, дунёнинг торлигидан охиратнинг кенглигига чақириш учун юборди. Шундай сифатларга эга бўлган уммат қандай қилиб йўлдан адашган аҳли китобларга эргашиши мумкин?!


When Our might came upon them, their only cry was, “We were indeed wrongdoers.” 	 Бас, Бизнинг азобимиз келган чоғида уларнинг даъволари: «Албатта, биз золимлардан бўлган эдик», дейишларидан бошқа нарса бўлмади.


Have We not established for them a secure sanctuary, to which are brought as tribute fruits of all kinds,- a provision from Ourselves? but most of them understand not. 	 У ерга ҳар нарсанинг мевалари Бизнинг даргоҳимиздан ризқ ўлароқ йиғилади-ку! Аммо кўплари билмаслар.


then made it a blackening wrack. 	 Бас, У уни қорайган хашак қилган зотдир.


(Moses) said: Lord of the heavens and the earth and all that is between them, if ye had but sure belief. 	 У (Мусо): «Агар англамоқчи бўлсангиз, У осмонлару ер ва уларнинг орасидаги нарсаларнинг Роббидир», деди.


That is more just with Allah and more upright in respect to testimony, and the likeliest way to avoid doubt, unless it is an on-the-spot deal you transact between yourselves, in which case there is no sin upon you not to write it. 	 Шундай бўлса ҳам, ояти карима яна бир бор, уни Роббига тақво қилишга ва ҳеч нарсани камайтирмасликка даъват қилмоқда. Агар қарз олаётган одам эси паст, молиявий ишлар тадбирини билмайдиган бўлса, заифлиги (ёши кичикдир ёки ўта кексадир, касалдир) туфайли ёки тилидаги айби, билмаслиги ва бошқа мавжуд айблар туфайли айтиб тура олмаса, унинг валийси адолат билан айтиб турсин.


And the structure which they have erected will ever inspire their hearts with doubts unless it be that their very hearts are cut into pieces. 	 Барпо қилган бинолари қалбларида шак-шубҳа ҳолида бардавом қолади. Магар қалблари қиймаланиб кетсагина шак-шубҳа қолмас.


He said, "My Lord knows all that you do." 	 У: «Роббим қилаётган ишингизни ўта яхши билгувчидир», деди.


O believers, consume not your goods between you in vanity, except there be trading, by your agreeing together. 	 Эй иймон келтирганлар! Бир-бирларингизнинг молларингизни ботил йўл билан еманглар.


But do not prostrate yourselves before the sun or the moon; rather prostrate before Allah, who created them both, if it is He whom you worship. 	 Уларни яратган Аллоҳга сажда қилинг. Гар сиз Унгагина ибодат қилмоқчи бўлсангиз.


God is certainly not unjust to His servants." 	 Албатта, Аллоҳ бандаларга зулм қилгувчи эмасдир.


(Sarah) his wife came with an exclamation and clasped her face, and said: 'Surely, I am a barren old woman' 	 Хотини қичқириб келди ва ўз юзига шапалоқ тушириб: «Туғмас кампир-а?!» деди.


On the Day when Allah will resurrect them all and inform them of what they did. 	 Аллоҳ барчаларини қайта тирилтирадиган кунда, уларга қилган ишларининг хабарини берур.


And they were followed in this world by a curse and so they will be on the Day of Resurrection, ill is the present presented! 	 Бу дунёда ҳам, қиёмат кунида ҳам уларга лаънат эргашадир. Бу қандай ҳам ёмон ёрдамдир!


Say, “O People of the Book, come to terms common between us and you: that we worship none but God, and that we associate nothing with Him, and that none of us takes others as lords besides God.” 	 Сен: «Эй аҳли китоблар! Бизга ҳам, сизга ҳам баробар сўзга келинг: Аллоҳдан ўзгага ибодат қилмайлик, Унга ҳеч нарсани шерик қилмайлик ва Аллоҳни қўйиб, баъзимиз баъзимизни Робб қилиб олмайлик», дегин.


There is no sin on you if you seek the Bounty of your Lord (during pilgrimage by trading, etc.). 	 Одамлар ўртасида ҳажга борган киши тижорат билан ёки бошқа бирор касб билан шуғулланса бўлмайди, деган тушунча бор эди. Имом Насафий ривоят қилишларича, бир қавм: «Ҳаммоллик ва тожирлик қилган одамнинг ҳажи ҳаж бўлмайди», деган гапни тарқатганида, шу оят нозил бўлган экан.


Verily Allah is of everything the Knower. 	 (Яъни, иймон келтириб мусулмон бўлганларга аввало нима қилиш кераклиги, нималардан сақланишлари лозимлиги баён қилинади. Кейин ҳам ноҳақ иш қилсалар, нотўғри йўлда юрсалар, ана шундан сўнг Аллоҳ уларга нисбатан чора кўради.)


And We shall set balances of justice for the Day of Judgment; then no soul shall be wronged at all; and if it be but the weight of a grain of mustard-seed We shall bring it; and We suffice as Reckoners. 	 Бирор жонга ҳеч қандай зулм қилинмас. Агар (амал) ачитқи донаси оғирлигича бўлса ҳам, келтирурмиз.


Had it been a near gain (booty in front of them) and an easy journey, they would have followed you, but the distance (Tabuk expedition) was long for them, and they would swear by Allah, "If we only could, we would certainly have come forth with you." 	 Ҳолбуки, Аллоҳ улар ёлғончи эканларини, албатта, билади. (Мунофиқлар шахсий манфаатларини кўзлаб, мусулмонлар орасига суқилиб олган кимсалар эди.


But encounter was brought about so that Allah might accomplish what He had decreed, and that he who was to perish should perish through a clear proof, and who was to survive might survive through a clear proof. 	 (Яъни, Бадр уруши куни сизлар, эй мусулмонлар, водийнинг Мадинага яқин тарафига келиб тушдингиз. Мушриклар водийнинг Мадинадан узоқ тарафига келиб тушдилар.


And mention Ibrahim in the Book; surely he was a truthful man, a prophet. 	 Китобда Иброҳимни эсла. Албатта, у сиддиқ ва Набий бўлган эди.


And what do you know what Hell is? 	 Ва сақар нималигини сенга нима билдирди?


And We turned the township upside down and rained upon them stones of heated clay. 	 Бас, Биз (бу шаҳарнинг) остини устин қилдик ва улар устига лойи қотган тошлар ёғдирдик.


And know that Allah intervenes between a man and his heart and that to Him you will be gathered. 	 Аллоҳ инсон билан қалбининг орасини ажратгандан кейин у ўзини ўнглай олмай қолади. Инсон ўз қалбига молик бўла олмай қолмайди.)


To God all shall return. 	 Ана ўшанда Аллоҳ таоло ўзи билиб ҳисоб-китоб қилади. Кофир ва осий жазосини, мўмин-мусулмон мукофотини олади.)


We had also done to him such favors before. 	 Шуларни қилгувчи бўлган Бизмиз.


Unto Him good words ascend, and the pious deed doth He exalt; but those who plot iniquities, theirs will be an awful doom; and the plotting of such (folk) will come to naught. 	 (Хуш калом–калимаи шаҳодат, «алҳамдулиллоҳ», «субҳаналлоҳи», «Аллоҳу Акбар» ва зикр, дуо, тиловат ҳамда барча яхши гап-сўзлардир. Ана ўша хуш каломгина Аллоҳ таолонинг ҳузурига кўтарилади.)


Say: “O Allah, the Originator of the heavens and the earth, the Knower of the unseen and the seen, You it is Who will judge among Your servants concerning what they differed. 	 Ғойиб ва ошкорни билгувчи зот! Сенинг Ўзинг бандаларнинг орасида улар ихтилоф қилиб юрган нарсаларда ҳукм қилурсан», деб айт.


And those who disbelieve and deny Our signs – it is they who are the people of hell. 	 Куфр келтирганлар ва оятларимизни ёлғонга чиқарганлар–ана ўшалар дўзах эгаларидир!


And Abraham said: "God makes the sun rise from the East; so you make it rise from the West," and dumbfounded was the infidel. God does not guide those who are unjust. 	 Ва Аллоҳ золим қавмларни ҳидоятга солмас. (Ушбу ояти карима Иброҳим алайҳиссалом билан у кишининг даврларида ўтган бир ҳукмдор подшоҳнинг тортишувини ҳикоя қилади.)


O men, seek protection with your Lord and fear the Day when neither will the father be of any avail to his son, nor will the son be of any avail to his father. 	 Роббингизга тақво қилинг ва ота боласига фойда бера олмайдиган, бола отасига бирор нарсада фойда бергувчи бўлмайдиган кундан қўрқинг. Албатта, Аллоҳнинг ваъдаси ҳақдир.


And We made the House a focal point for the people, and a sanctuary. 	 «Уй»ни одамлар учун масаба ва омонлик жойи қилганимизни эсланг.


Has there [not] come upon man a period of time when he was not a thing [even] mentioned? 	 Ҳақиқатда инсонга, у эсга олинадиган нарса бўлмаган бир замон келмадими?


And naught prevented men from believing when the guidance came unto them, and seeking their Lord's forgiveness, but that the wont of the ancients should come upon them, or that the chastisement should come upon them face to face. 	 Одамларни уларга ҳидоят келганида иймон келтиришларидан ва Роббиларига истиғфор айтишларидан фақатгина аввалгиларнинг суннати келишини ёки очиқ азоб келишини кутишлари тўсди, холос.


God makes things clear to you, so that you will not go astray. 	 Адашмаслигингиз учун Аллоҳ баён қилмоқда. Аллоҳ ҳар бир нарсани билувчи зотдир.


And We gave Jesus son of Mary the clear proofs, and We supported him with the Holy Spirit. 	 Ва Ийсо ибн Марямга равшан (мўъжизалар)ни бердик ва уни руҳул қудс билан қўлладик.


And they set up equals with Allah that they may lead (people) astray from His path. 	 Бас, албатта, борадиган жойингиз дўзахдир», деб айт! (Одамларни Аллоҳнинг йўлидан адаштириб, ўзингиз айтган йўлга юргизиб, гапингизни қилдириб, ўзингизча ҳузурланяпсизми?


They say, "Lord, You have caused us to die twice and You have brought us back to life twice. 	 Энди чиқишнинг бирон йўли борми?» дедилар. (Улар она қорнида руҳ киргунича жонсиз ҳолда ётганларини ва ёруғ дунёда ўлиб, кўмилганларини икки марта ўлиш демоқдалар.


As for you, (O Muhammad), you are receiving the Qur'an from the Most Wise, the All-Knowing. 	 Албатта, сенга бу Қуръон ўта ҳикматли ва ўта илмли зот томонидан берилур.


And Nuh (Noah) called upon his Lord and said, "O my Lord! 	 Нуҳ Роббига нидо қилиб: «Роббим, албатта, ўғлим аҳлимдандир, албатта, ваъданг ҳақдир ва Сен ҳукм қилгувчиларнинг энг ҳикматлисисан», деди.


Have they not seen how We drive the water to the dry land and bring forth crops therewith whereof their cattle and themselves eat? 	 Бизнинг сувни қуруқ ерга ҳайдаб у билан чорвалари ва ўзлари ейдиган зироатни чиқаришимизни билмайдиларми?!


Whosoever transgresses the bounds of God -- those are the evildoers. 	 Ва ким Аллоҳнинг чегараларида тажовуз қилса, бас, ўшалар, ана ўшалар, золимлардир.


Whoever God allows to go astray has none to show him the way. 	 Ушбу оят шу муносабат ила тушган экан. Гарчи хос сабаб билан нозил бўлса ҳам, маъноси умумийдир.)


Fight in the way of Allah -since you are responsible for none except yourself - and rouse the believers to fight, for Allah may well curb the might of the unbelievers. 	 Ўзингдан бошқадан масъул қилинмайсан. Мўминларни қизиқтир.


He said, ‘We are indeed afraid of you.’ 	 У: «Албатта, биз сизлардан қўрқмоқдамиз», деди.


Nay, it may come to them all of a sudden and confound them: no power will they have then to avert it, nor will they (then) get respite. 	 У уларга тўсатдан келиб, ҳайрату даҳшатга солур. Бас, уни рад қилишга қодир бўлмаслар ва уларга муҳлат ҳам берилмас.


But you were proud and you were a guilty people. 	 Бас, сиз мутакаббирлик қилдингиз ва жиноятчи қавм бўлдингиз.


Surely it is into temptation that they (thus) have fallen. 	 У бўлса: «Эй Аллоҳнинг Расули, менга изн бер, мени фитнага солма. Мен Бани Асфар (сариқлар)нинг хотинларини кўрсам, чидай олмайман, деб қўрқаман», деди.


Say your special (tahajjud) prayer during some part of the night as an additional (obligatory) prayer for you alone so that perhaps your Lord will raise you to a highly praiseworthy position. 	 Сенга нофила бўлсин. Шоядки Роббинг сени мақтовли мақомда тирилтирса.


So he saw the morning in the city, looking about, in a state of fear, when behold, the man who had, the day before, sought his help called aloud for his help (again). 	 Бас, у эрталаб шаҳарда қўрққан ҳолида, аланглаб кетаётган эди, бирдан кеча ундан ёрдам сўраган яна ёрдам сўраб қичқириб қолди.


And We shall make easy Unto thee the easy way. 	 Ва сени осон йўлга муяссар қилармиз.


O believers, come to full submission to God. 	 Эй иймон келтирганлар! Исломга тўлиғича киринг.


And remember We took your covenant (to this effect): Shed no blood amongst you, nor turn out your own people from your homes: and this ye solemnly ratified, and to this ye can bear witness. 	 Сизлардан бир-бирингизнинг қонларингизни тўкмайсиз ва диёрингиздан чиқармайсиз, деб аҳду паймонингизни олганимизни эсланг. Сўнгра гувоҳлик бериб туриб иқрор бўлдингиз.


Surely many (men) mislead others into following their vain desires through lack of knowledge. 	 Албатта, Роббинг тажовузкорларни яхши билгувчидир. (У зот Ўзининг ҳукмига тажовуз қилиб, ҳаром нарсаларни, Аллоҳнинг номи айтилмай сўйилган ҳайвонлар гўштини еганларни жуда яхши билади ва уларга тегишли жазони беради.


Their dwelling place will be Hell; - and worst indeed is that place for rest. 	 У қандай ҳам ёмон жойдир.


He knows what is in the heavens and on earth." 	 У осмонлару ердаги нарсани билур.


And Allah so He Who hath (full) knowledge and wisdom. 	 Аллоҳ билгувчи ва ҳикматли зотдир.


That is the commandment of Allah which He hath sent down Unto you. 	 Булар Аллоҳнинг сизга туширган амридир.


those (hypocrites) who have repented, put their trust in God, and sincerely followed only His religion will live with the believers to whom God will give a great reward. 	 Магар тавба қилиб, солиҳ амаллар қилган, Аллоҳни маҳкам ушлаган ва Аллоҳ учун динга ихлос қўйганлар–ана ўшалар мўминлар ила биргадирлар. Аллоҳ, албатта, мўминларга улуғ ажр берур.


Though he may put forth his excuses (to cover his evil deeds). 	 Гарчи узр-маъзурларини тўкиб соладир.


Surely your Lord is the lord of forgiveness, but also the lord of severe retribution. 	 Албатта, Роббинг мағфират эгасидир ва аламли азоб эгасидир.


You are not allowed to take away the least of what you have given your wives, unless both of you fear that you would not be able to keep within the limits set by God. 	 Сизга уларга берган нарсангиздан бирор нарсани олиш ҳалол бўлмайди, магар икковлари Аллоҳнинг чегараларида тура олмасликдан қўрқсалар (бўлади).


Why bringest thou not angels unto us if thou art of the truthtellers! 	 «Агар ростгўйлардан бўлсанг, бизга фаришталарни келтирсанг-чи», дерлар. (Бу гап ҳам, аввал айтиб ўтилгандек, ўзларига ўхшаган одамни Пайғамбар бўлишини ақлига сиғдира олмасликдан келиб чиқади.)


They prohibited the riding of certain animals and they ate the flesh of certain animals slaughtered without a mention of the Name of God. 	 У тезда қилган туҳматлари туфайли уларга жазо беражак. (Бу оятда мушрик ва кофирларнинг энг катта жиноятларидан бири–ҳалол-ҳаромни ажратишда Аллоҳнинг айтганига юрмай, ўзларича кўнгиллари тусаган ҳукмни чиқаришлари баён қилинмоқда.


And be not like those who come out of their homes boastfully and to be seen of men, and hinder (men) from the Path of Allah. and Allah is Muhitun (encircling and thoroughly comprehending) all that they do. 	 Қаерга тушсалар, туялар сўйишар, ўйинчи қизларни ўйнатиб, қўшиқ айттиришар, одамларни меҳмон қилишар эди. Бу дабдабалар риё учун, куч -қувватларини бошқаларга кўрсатиш учун эди.)


If they do not keep away from you, nor offer you peace nor restrain their hands, seize them and kill them wherever they are. 	 (Ибн Жарир Мужоҳиддан ривоят қилишича, бу ояти карима маккалик бир қавм ҳақида нозил бўлган. Улар Пайғамбар алайҳиссаломнинг ҳузурларига келиб, риё учун мусулмонликларини билдиришарди.


Then, when they saw the (Penalty in the shape of) a cloud traversing the sky, coming to meet their valleys, they said, "This cloud will give us rain!" 	 У(азоб)нинг водийлари томон кўндаланг бўлиб юрганини кўришганда, бу кўндаланг бўлувчи, бизга ёмғир ёғдирур, дедилар.


She said: "O my Lord! How shall I have a son when no man hath touched me?" 	 У: «Эй Роббим, менга башар қўл теккизмаган бўлса, қандай қилиб болам бўлади?!» деди.


And when it said unto him: fear Allah, arrogance taketh him to sin. 	 Агар унга, Аллоҳдан қўрқгин, дейилса, уни кибру ҳавоси гуноҳга етаклайди.


God is the guardian of all things. 	 Аммо бу оят у кишига ва у киши орқали барча мўмин-мусулмонларга тасалли, панд-насиҳат бўлиб келмоқда. Яъни, мушриклар қанчалар ёмонлик қилсалар ҳам, сизлар сабр қилинглар, сиқилманглар, демоқда.)


A spring wherefrom the slaves of Allah will drink, causing it to gush forth abundantly. 	 Бир булоқданики, ундан Аллоҳнинг бандалари отилтириб ичарлар.


Hath not the tidings reached you of those who disbelieved aforetime, and so tasted the evil consequence of their affair, and theirs will be a torment afflictive? 	 Сизларга олдин кофир бўлганларнинг хабари келмадими? Бас, улар ўз ишларининг азобини татидилар ва уларга аламли азоблар бор.


Glorious is He, and too exalted for what they associate with Him! 	 Аллоҳ улар келтираётган ширкдан пок ва юксак зотдир.


O you (Prophet Muhamad), the cloaked, 	 Эй бурканиб ётган!


Leave it to Me to deal with the deniers, who live a life of comfort, and bear with them a little longer. 	 Аҳли неъмат бўлган, ёлғонга чиқарувчиларни Ўзимга қўйиб қўй ва уларга озгина муҳлат бер.


Confound us not upon the Day of Resurrection. Lo! 	 Бири бўлиб иккинчиси бўлмаса ҳам, иш битмас экан. Аллоҳни тик турган, ўтирган ва ёнбошлаган ҳолларда эслаш даражаси улуғ даража бўлиб, инсон ибодатга олий мақомга эришгандагина ушбу даражага кўтарилади.


A people before you questioned concerning them, then disbelieved in them. 	 Сиздан олдин ҳар бир қавм уларни сўраган, сўнгра эса, уларга кофир бўлган эди.


But they do not have any knowledge of that, and they only make conjectures. 	 (Булар даҳрийлардир, бизни фақат даҳр(замон) ўлдиради, деганлари учун шу номни олганлар. Улар ўлгандан кейин қайта тирилишни инкор этадилар.)


In these anecdotes come to you the truth, and an exhortation, and a reminder for the believers. 	 Бу (сура)да сенга ҳақ ва мўминларга мавъиза ҳамда эслатма келди.


From: 	 Кимдан:


If We pleased We could have put angels in place of you as trustees on the earth. 	 Агар хоҳласак, ўрнингизга ер юзида халифа бўладиган фаришталар қилиб қўяр эдик.


For, were you to count the favours of Allah, you will not be able to count them. 	 Уларнинг баъзилари юқоридаги оятларда эслатиб ўтилди. Аслида эса, агар инсонлар ўзларига берилган неъматларни ҳисоблашга уринсалар, санаб саноғига ета олмайдилар.


who perform the prayer, and pay the alms, and have sure faith in the Hereafter. 	 Намозни тўкис адо этадиган, закотни берадиган ва охиратга ишонч-ла иймон келтирадиганларга.


Certainly We made a covenant with the children of Israel and We sent to them apostles; whenever there came to them an apostle with what that their souls did not desire, some (of them) did they call liars and some they slew. 	 Батаҳқиқ, Биз Бани Исроилдан мийсоқ–аҳднома олдик ва уларга Пайғамбарлар юбордик. Ҳар қачон уларнинг ҳавои нафсларига тўғри келмайдиган нарса келтирган Пайғамбарни: бир гуруҳларини ёлғончи дедилар, бир гуруҳларини ўлдирдилар.


He hath distinguished you, and hath not placed upon you any narrowness in the religion the faith of your father, Ibrahim. 	 У сизларни бундан олдин ва бу(Қуръон)да Пайғамбар сизларга гувоҳ бўлиши учун, сизлар эса, одамларга гувоҳлар бўлишингиз учун мусулмонлар деб номлади. Бас, намозни тўкис адо этинглар, закот беринглар ва Аллоҳга боғланинглар.


Wherever you turn the glory of God is everywhere: All-pervading is He and all-knowing. 	 Чунки ер юзи Аллоҳ таолоники. Унга ибодат қилмоқчи бўлган одам ҳар жойда қилаверса бўлаверади.)


But if you should be satisfied with them - indeed, Allah is not satisfied with a defiantly disobedient people. 	 (Мунофиқлар Аллоҳнинг розилигини эмас, балки банданинг розилигини олишга уринадилар. Мунофиқлик шу асосга қурилган.)


I am but a plain warner." 	 Мен эса, фақат очиқ-ойдин огоҳлантиргувчиман, холос», дегин.


shall not be able to tempt anyone away from Allah 	 У зотга қарши фитнага солгувчи бўла олмассиз.


As for the dead, Allah will resurrect them, then they will be brought back to Him. 	 Ўликларни эса Аллоҳ тирилтирур ва сўнгра Унинг Ўзига қайтарилурлар.


O followers of the Book! do not exceed the limits in your religion, and do not speak (lies) against Allah, but (speak) the truth; the Messiah, Isa son of Marium is only an apostle of Allah and His Word which He communicated to Marium and a spirit from Him; believe therefore in Allah and His apostles, and say not, Three. 	 Динингизда ҳаддан ошманг ва Аллоҳ ҳақида ҳақдан бошқани айтманг. Албатта, Масиҳ Ийсо ибн Марям Аллоҳнинг Пайғамбари, Марямга илқо қилган калимаси ва Ундан бўлган руҳдир.


on couches facing each other. 	 Сўрилар устида бир-бирларига қараган ҳолларида бўлурлар.


So We destroyed (them)- stronger in power than these;- and (thus) has passed on the Parable of the peoples of old. 	 Бас, Биз улардан кўра кучлироқларни ҳалок қилганмиз. Аввалгиларнинг мисоли (зикр бўлиб) ўтди.


no intercessors shall they have amongst their associates, and they shall disbelieve in their associates. 	 Уларга (Аллоҳга келтирган) шерикларидан шафоатчилар бўлмади ва улар шерикларига куфр келтиргувчи бўлдилар.


And say: "All praise be to God who has neither begotten a son nor has a partner in His kingdom; nor has He need of any one to protect Him from ignominy. 	 Сен: «Ҳамд бўлсин, фарзанд тутмаган, мулкда шериги бўлмаган ва хорликдан қутқаргувчи дўстга зор бўлмаган Аллоҳга», дегин.


And do not follow him whose heart We have made neglectful of Our remembrance – the one who has followed his own desires and his matter has crossed the limits. 	 Улар билан бирга тўпланишга алоҳида вақт тайин қилиб қўй», дейишди. Ана шунда Аллоҳ таоло: «Ўзингни эртаю кеч Роббиларига дуо қилиб, унинг юзини ирода қилувчилар ила сабр этиб тут» оятини нозил қилди».)


And We sent, following in their footsteps (Prophet) Jesus, the son of Mary, confirming that which was before him in the Torah, and gave him the Gospel, in which there is guidance and light, confirming that which was before him in the Torah, a guide and an admonition to the cautious. 	 Уларнинг изларидан Ийсо ибн Марямни ўзидан олдинги Тавротни тасдиқловчи қилиб юбордик. Унга Инжилни бердик.


Do they own the treasures of your Lord? 	 Балки уларнинг ҳузурида Роббингнинг хазиналари бордир?!


Certainly they disbelieve who say: Surely Allah is the third (person) of the three; and there is no god but the one Allah, and if they desist not from what they say, a painful chastisement shall befall those among them who disbelieve. 	 (Насроний динидагиларнинг мантиқсиз, ўзлари ўйлаб чиқарган, ҳақиқий диний таълимотни бузиб кўрсатадиган ақидаларидан бири ушбу оятда муҳокама қилинмоқда. Улар: «Аллоҳнинг табиати бир-бирига тенг учта кўринишдан–Ота худо, ўғил худо ва муқаддас руҳдан иборатдир.


And thine Lord is the Best Knower of those who are in the heavens and the earth. 	 Роббинг осмонлару ердаги кимсаларни яхши билгувчи зотдир. Батаҳқиқ, Биз баъзи Пайғамбарларни баъзиларидан афзал қилдик.


And if you invite them to guidance, they will not follow you. 	 Агар уларни ҳидоятга даъват қилсангиз, сизга эргашмаслар.


Then gushed forth therefrom twelve springs. 	 Бас, ундан ўн икки булоқ отилиб чиқди.


What! They dare say that “He has fabricated it”? 	 Ёки ўзи тўқиб олган дейдиларми?


Nay, this surely is an admonition: 	 Йўқ! Албатта у(Қуръон) эслатмадир.


But fear Allah and know that Allah sees well what ye do. 	 Ва Аллоҳга тақво қилинг ҳамда, билингки, албатта, Аллоҳ қилаётганингизни кўриб турувчидир.


The believers indeed are brothers; so set things right between your two brothers, and fear God; haply so you will find mercy. 	 Албатта, мўминлар биродардирлар, бас, икки биродарингиз ўртасини ислоҳ қилинг, Аллоҳга тақво қилинг, шоядки, раҳм қилинсангиз.


What an evil burden they bear! 	 Унга яраша қўшимча жазо ҳам оладилар. Ўз гуноҳларига бошқаларнинг гуноҳларини ҳам қўшиб кўтарадилар.)