We wronged them not, but they wronged themselves. 	 Биз уларга зулм қилмадик. Лекин ўзларига зулм қилдилар.


A forelock that lies, is sinful. 	 Ёлғончи, хатокор пешонасидан.


The dwellers of the wood belied the sent ones. 	 (Бу оятда зикри келаётган «қалин дарахтзор» Мадян ўлкасидир. Аллоҳ таоло Шуайбни алайҳиссалом шу ерга Пайғамбар этиб юборди.


He shall stand at the head of his people on the Day of Resurrection, and shall lead them into the Fire. 	 (Биз «тушган жойи» деб таржима қилган сўз ояти каримада «сув ичгани тушган жойи» деган маънони англатувчи «ал-вардул мавруд» ибораси ила келган. Қавм бу дунёда Аллоҳ таолонинг амрини қўйиб, Фиръавнга эргашгани учун қиёмат куни ҳам унга эргашадилар.


Said Moosa, “I did that at a time when I was unaware of the consequences.” (In anger – See verse 28:15) 	 (Мусо): «Ўша ишни қилган бўлсам, билмасдан қилганман.


Whoso interveneth in a good cause will have the reward thereof, and whoso interveneth in an evil cause will bear the consequence thereof. 	 (Араб тилида «шафоат» сўзи бизда танилган маънодан кўра кенгроқ маънода ишлатилади. Бировни бошқалар олдида оқлаш учун қилинган саъй-ҳаракат ва гап-сўз ҳам шафоат ҳисобланади.


See you not (O Muhammad SAW) that Allah, He it is Whom glorify whosoever is in the heavens and the earth, and the birds with wings out-spread (in their flight). 	 Аллоҳга осмонлар ва ердаги бор жонзот ва саф тортган ҳолидаги қушлар тасбиҳ айтишини ҳам кўрмайсанми?!


Done 	 Тайёр


We saved Our Messengers and those who believed; We must save the believers. 	 Бу вазифани Аллоҳ таоло Ўзига бурч қилиб олгандир. Бу ҳақиқатни мўмин-мусулмонлар, айниқса, даъватчилар жуда яхши англаб етмоқлари лозим.)


Network 	 Тармоқ


Say: "God (who) is witness between you and me that this Qur'an has been revealed to me that I may warn you on its strength, and those whom it reaches. 	 «Албатта, У битта илоҳдир ва мен сиз келтираётган ширкдан покдирман», деб айт. (Аллоҳни қўйиб ўзларига ўзга валий тутганларга бошқа нарсалар ҳам гувоҳлик бера олмайди.


He certainly does not love the proud. 	 Албатта, У мутакаббирларни хуш кўрмас.


People of understanding and believers, have fear of God. 	 Бас, Аллоҳга тақво қилинг, эй иймон келтирган ақл эгалари.


You dispute with us concerning Allah, whereas He is our Lord and also yours? Our deeds are with us and with you are your deeds; and only to Him do we sincerely belong.” 	 Ва ҳолбуки, У бизнинг Роббимиз ва сизнинг Роббингиз, бизнинг ўз амалларимиз бор, сизнинг ўз амалларингиз бор. Ва биз Унга мухлисмиз».


Hast thou not seen how thy Lord did with the Men of the Elephant? 	 Роббинг фил соҳибларини қандоқ қилганини билмадингми?


Then on that Day Allah will chastise as none other can chastise; 	 Бас, ўша кунда Аллоҳнинг азобига ўхшаш азобла ҳеч ким азобламас.


And never will the Jews or the Christians be pleased with you, until you follow their religion; say, “The guidance of Allah only is the (true) guidance”; and were you (the followers of this Prophet) to follow their desires after the knowledge has come to you, you would then not have a protector or aide against Allah. 	 «Албатта, Аллоҳнинг ҳидояти ҳақиқий ҳидоятдир», деб айт. Агар сенга келган илмдан кейин ҳам уларнинг ҳавои нафсларига эргашсанг, сени Аллоҳдан (қутқарувчи) дўст ҳам, ёрдамчи ҳам йўқдир.


Then they cast their cords and their staves, and said: by the might of Fir'awn, verily we! we shall be the winners. 	 Бас, улар арқонлари ва асоларини ташладилар ва «Фиръавннинг иззати билан қасамки, албатта, биз ғолиблармиз», дедилар.


Ask them: "Which has He forbidden, the two males or the two females, or what the females carry in their wombs?" 	 Ёки Аллоҳ сизларга буни амр қилганда шоҳид бўлиб турганмидингиз? Илмсиз ҳолда одамларни адаштириш учун Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқигандан ҳам золимроқ одам борми?!


Respond to the injustice (done to you) with the better deed. 	 Сен эса, ёмонликни гўзал нарса ила даф қил.


Verily, these are men who want to be clean and pure!" 	 Уларни дунёда ҳеч ким қилмаган ифлосликдан қайтариб, покланишга, инсон номига доғ туширмасликка чорлаган Аллоҳнинг Пайғамбари Лутни алайҳиссалом ва у кишига эргашган мўминларни айнан покликлари учун юртларидан ҳайдаб чиқармоқдалар.)


Were you present when Allah commanded this to you?” 	 Илмсиз ҳолда одамларни адаштириш учун Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқигандан ҳам золимроқ одам борми?! Албатта, Аллоҳ золим қавмларни ҳидоят қилмас».


Nor may you claim that: 'Had the Book been revealed to us, we would have been better guided than they.' Surely clear evidence has come to you from your Lord, which is both a guidance and a mercy. 	 Ёки «Агар бизга китоб туширилганда, улардан кўра ҳидоятлироқ бўлар эдик», демасликларингиз учун, батаҳқиқки, сизга Роббингиздан очиқ ҳужжат, ҳидоят ва раҳмат келди.


They will say, "We do assure thee not one of us can bear witness!" 	 У зот уларга: «Менинг шерикларим қани?!» деб нидо қиладиган кунда, улар: «Биз Сенга билдирамизки, бунга биздан бирорта гувоҳ йўқ», дерлар.


They will go around between it and scalding water, heated [to the utmost degree]. 	 Улар жаҳаннам билан ўта қайноқ сув ўртасида айланур.


Say, “What is your opinion – if the punishment of Allah were to come upon you suddenly or openly (with forewarning), who would be destroyed except the disbelieving people?” 	 Уларга: «Аайтинг-чи, агар сизга Аллоҳнинг азоби бирданига ёки очиқчасига келса, золим қавмларгина ҳалок қилинадилар-ку!» деб айт.


Does it not dawn upon them how many generations We have destroyed before them, amid [the ruins of] whose dwellings they walk? 	 Ўзларидан олдин ўтган, масканларида юриб турганлари қанчадан-қанча аср(одам)ларини ҳалок қилганимиз уларни ҳидоятга бошламадими?!


Then We revived you after your death, so that you may be appreciative. 	 Сўнгра ўлимингиздан кейин қайта тирилтирдик, шоядки шукр қилсангиз. (Аллоҳ таоло уларни қайта тирилтирибгина қўймади.


If you are in dispute over any matter, refer it to God and the Messenger, if you truly believe in God and the Last Day: this is best, and best in the end. 	 Бирор нарса ҳақида тортишиб қолсангиз, агар Аллоҳ ва охират кунига иймон келтирган бўлсангиз, уни Аллоҳга ва Пайғамбарга қайтаринг. Ана шундай қилиш хайрли ва оқибати яхшидир.


Do not disgrace me on the day that they will be resurrected, 	 Ва қайта тирилтириладиган кунда мени шарманда қилмагин.


The fornicatress and the fornicator -- scourge each one of them a hundred stripes, and in the matter of God's religion let no tenderness for them seize you if you believe in God and the Last Day; and let a party of the believers witness their chastisement. 	 Зинокор аёл ва зинокор эркак, икковларидан ҳар бирини юз даррадан уринг. Агар сиз Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирадиган бўлсангиз, сизларни уларга нисбатан Аллоҳнинг динида шафқат тутмасин.


Yea! they are in doubt concerning My admonition. 	 Йўқ! Улар Менинг зикрим ҳақида шак-шубҳададирлар.


He said: I seek refuge in Allah! 	 Албатта, золимлар нажот топмаслар», деди. (Яъни, бундай ҳаром ишни қилишдан Аллоҳ сақласин, демоқда.


And We inspired him, “You will inform them of this deed of theirs when they are unaware.” 	 Қудуқ қаърида қалби хавфга тўлиб, ўлимини кутиб ўтирган ёш Юсуфга ваҳий келди: Яъни, сен хафа бўлма, қўрқма ҳам, вақти-соати келиб, акаларингга ўзингга қилган хиёнатларининг хабарини берасан. Ўшанда вазият шу даражада ўзгарадики, акаларинг сени танимайдилар ҳам.)


Verily, he was of the Mufsidun (i.e. those who commit great sins and crimes, oppressors, tyrants, etc.). 	 Ўзи ҳоким бўлган ер аҳолисини бўлиб ташлаш ҳар бир фиръавннинг одати.)


It is He who has mercy on you, and His angels to bring you out from the darkness into light. 	 У сизларни зулматлардан нурга чиқариш учун Ўзи ҳам, фаришталари ҳам саловот айтадир.


But he hath made no haste on the path that is steep. 	 Бас, у довон ошиб ўтмади.


Beware! The people of Thamud turned away from their Lord. 	 Огоҳ бўлингким, албатта, Самуд (қавми) Роббиларига куфр келтирган эдилар.


So when they ask your permission to attend to some affair of theirs, give permission to any of them you wish, and ask God’s forgiveness for them. 	 Улар баъзи ишлари учун сендан изн сўрасалар, улардан кимга хоҳласанг, изн бер ва улар учун Аллоҳга истиғфор айт.


So disregard them, and say, ‘Peace!’ 	 Бас, сен улардан юз ўгир ва: «Сизларга салом бўлсин», дегин.


And do not marry the women who were wedded to your fathers (and grand fathers), except what has already passed; that is indeed an act of shame and great wrong; and an evil way. 	 Чунки аксар пайтда боланинг катта бўлиб вояга етишини, сўнгра отасининг хотинига–ўгай онасига уйланишини кутишга тўғри келар эди. Агар ўғли отаси ўлган пайтда вояга етган бўлса, ўгай онаси унга мерос тариқасида хотин бўлиб қолар эди.


Equal* are the one among you who speaks softly and one who speaks aloud, and one who is hidden during the night and one who walks during the daytime. (* For Allah.) 	 Сиздан ким гапни сир тутса, ким уни ошкор қилса ёки ким кечаси беркинувчи бўлсаю ким кундузи ошкор юрувчи бўлса, барибир.


And warn them of the Day of Regret when the matter will have been decided; and they are in neglect, and they do not accept faith. 	 Уларни ҳасрат кунидан, иш битмиш пайтидан огоҳ қил. Улар ғафлатдадирлар, улар иймон келтирмаслар.


the crude of low character 	 Қўпол, ундан сўнг отасининг таъйини йўққа.


God has knowledge of all things. 	 Демак, Аллоҳ баъзи шахсларни бошқалардан афзал қилиб қўйса, унга ҳасад қилмаслик керак, балки фазлни Яратувчининг Ўзидан сўраш лозим.)


Wherefore if thou over-takest them in war, disperse thou through them those behind them, that haply they may be admonished. 	 Агар урушда улардан зафар қозонсанг, бас, уларни ҳалок қилиш билан ортларидагиларни сарсон қилиб қўй, шоядки эсласалар.


God does not love evil-doers. 	 Ва Аллоҳ золимларни хуш кўрмас.


[It will be commanded], "Seize him and drag him into the midst of the Hellfire, 	 Уни тутиб, жаҳиймнинг ўртасига судраб олиб боринглар!


And we are not going to believe in you. 	 (Улар илм-маърифат асосида эмас, қалбларидаги аввалдан ўрнашиб қолган дард туфайли Аллоҳ томонидан келган динни инкор қилаётган эканлар. Бу фақат Фиръавн ва унинг қавмигагина эмас, балки Аллоҳнинг динига юришни хоҳламаган ҳар бир тоғут ва унинг қавмига хос хусусиятдир.)


And He it is Who has made the stars for you that you might follow the right way thereby in the darkness of the land and the sea; truly We have made plain the communications for a people who know. 	 У сизларга қуруқлик ва денгиз зулматларида йўл топишингиз учун юлдузларни қилиб қўйган зотдир. Биладиган қавмлар учун оят-белгиларни батафсил қилиб қўйганмиз.


The document “%s” is locked and requires a password before it can be opened. 	 “%s” ҳужжат қулфланган ва очишдан олдин махфий сўз киритишингиз керак.


And when you proclaim the call for As-Salat [call for the prayer (Adhan)], they take it (but) as a mockery and fun; that is because they are a people who understand not. 	 Агар намозга нидо қилсангиз, улар уни масхара ва ўйин қилишади. Бу уларнинг ақл қилмайдиган қавмлигидандир.


as they were themselves witnesses to what they did to the faithful. 	 Ва улар мўминларга қилаётган нарсаларига ўзлари ҳозирдирлар.


We blessed him and Ishaque (Isaac), and of their progeny are (some) that do right, and some that plainly wrong themselves. 	 Икковларининг зурриётидан гўзал амал қилгувчи ҳам, ўзига очиқ-ойдин зулм қилгувчи ҳам бўлур. (Иброҳимга ҳам, Исҳоққа ҳам барака бердик.


Examples 	 Намуналар


So, when the Trumpet is blown with a single blast 	 Қачонки дудга биргина пуфлашла пуфланса...


The divorce is twice, after that, either you retain her on reasonable terms or release her with kindness. 	 Талоқ икки мартадир. Сўнгра яхшиликча ушлаб қолиш ёки яхшиликча қўйиб юбориш.


Had We sent down on thee a Book on parchment and so they touched it with their hands, yet the unbelievers would have said, 'This is naught but manifest sorcery.' 	 Агар сенга қоғоз-китоб туширсак, уни қўллари билан ушлаб кўришса ҳам, куфр келтирганлар: «Бу аниқ сеҳрдан ўзга ҳеч нарса эмас», дерлар. (Агар улар ҳақиқатга етиш истагида бўлсалар, Қуръони Каримнинг оғзаки шаклда нозил бўлиб турганинг ўзи ҳам етар эди.


Say thou: forth with your proof This is an admonition unto those with me and an admonition unto those before me. 	 Мана бу мен билан биргаларнинг зикридир ва мендан олдингиларнинг зикридир», дегин. Йўқ, уларнинг кўплари ҳақни билмаслар.


He said: I have been given this only on account of the knowledge I have. 	 У: «Менга у фақат ўзимдаги илм туфайлигина берилгандир», деди.


And helped them so that they became the victors. 	 Ва уларга нусрат бердик, бас, улар ғолиб бўлдилар.


Call upon your Lord humbly and privately. 	 Роббингизга тазарруъ ила ва махфий дуо қилинг.


It shall be no offense for you to divorce your wives as long as you have not touched them or obligated a right for them. 	 Агар хотинларга қўл теккизмай туриб ёки уларнинг маҳрни аниқламай туриб талоқ қилсангиз, сизга гуноҳ бўлмайди. Уларни бой борича, йўқ ҳолича яхшилик ила фойда билан фойдалантиринг.


They have an awning of fire above them and beneath them a dais (of fire). 	 Улар учун тепаларидан ҳам оловдан «соябонлар» бор, остларидан ҳам оловдан «соябонлар» бор. Бу билан Аллоҳ Ўз бандаларини қўрқитур: «Эй бандаларим, менга тақво қилинглар!»


But whoever turns back and disbelieves, 	 Лекин, ким юз ўгирса ва кофир бўлса.


They said, ‘We take you and those who are with you for a bad omen.’ 	 (Биз «шумланиш» деб таржима қилган маъно ояти карима матнида «тоир», «тоййар» каби иборалар билан келган. Бу ибора қуш, қуш учириш маъноларини беради.


Unto Him belongeth all that is before us and all that is behind us and all that is between those two, and thy Lord was never forgetful - 	 Жамики нарса Аллоҳнинг измида. Бизнинг олдимиздаги ва ортимиздаги ҳамда ҳар иккисининг орасидаги нарсалар Уникидир.)


Whenever a group is thrown in it, its keepers will ask them, ‘Did not any warner come to you?’ 	 Ҳар қачон унга янги гуруҳ ташланганда унинг хизматкорлари: «Сизларга огоҳлантирувчи келмаганмиди?», деб сўрайдир.


And halt them so that they may be questioned. 	 Ва уларни тўхтатинглар! Албатта, улар сўралгувчидирлар.


Ask them, “Are the daughters for your Lord, while for them the sons?” 	 Бас, у(мушрик)лардан сўра-чи, Роббингга қизлар-у, уларга ўғиллар эканми?!


But when they are alone, they bite their fingertips at you in rage. 	 (Мусулмонлар соддаликлари учун ўзларидан бошқалар уларга чиройлироқ муомала қилиб, бир оз мақтаб қўйса, бўлди, муҳаббат қўяверадилар, уларни ўзларига сирдош қилиб олаверадилар.


We sent you to humanity as a messenger, and God is Witness enough. 	 Аммо инсон Аллоҳнинг йўлидан юрмаса, У берган ақлни тўғриликча ишлатмаса, Унинг шариатига амал қилмаса, буюрган яхшилигини бажармаса, қайтарган ёмонликдан қайтмаса, ўзидан кўрсин–оқибат, албатта, ёмон бўлади. Бу ёмонликка унинг ўзи сабабчидир.


Do ye enjoin right conduct on the people, and forget (To practise it) yourselves, and yet ye study the Scripture? 	 Одамларни яхшиликка чорлаб туриб, ўзингизни унутасизми? Ҳолбуки, китобни тиловат қиляпсиз-ку.


So We seized each [of them] for his sin: among them were those upon whom We unleashed a rain of stones, and among them were those who were seized by the Cry, and among them were those whom We caused the earth to swallow, and among them were those whom We drowned. 	 Улардан ҳар бирини гуноҳи туфайли тутдик. Бас, улардан баъзилари устига тош ёғдирдик, баъзиларини қичқириқ ушлади, баъзиларини ерга ютдирдик ва баъзиларини ғарқ қилдик.


like Pharaoh's folk, and the people before them, who cried lies to Our signs; God seized them because of their sins; God is terrible in retribution. 	 Фиръавн аҳлининг ва улардан олдингиларнинг ҳолига ўхшаб оятларимизни ёлғонга чиқардилар. Бас, гуноҳлари туфайли Аллоҳ уларни тутди.


Those are the ones Allah guided to the right way. 	 «Мен сизлардан бунинг учун ҳақ сўрамайман. У оламлар учун эслатмадан иборат, холос», деб айт.


So they sought to outwit him, but We made them the lowermost. 	 Бас, улар унга макр-ҳийлани ирода қилишди. Биз уларни тубан қилдик.


'Surely those who took to themselves the Calf -- anger shall overtake them from their Lord, and abasement in this present life; so We recompense those who are forgers. 	 Албатта, бузоқни (худо) тутганларга Роббиларидан ғазаб ва ҳаёти дунёда хорлик етадир. Ёлғон тўқувчиларни мана шундай жазолаймиз.


Or say, when he sights the punishment, ‘If only there were a second chance for me, I would be among the virtuous!’ 	 Ёки азобни кўрган чоғида: «Агар менга яна бир марта ортга (дунёга) қайтиш бўлганида, гўзал амал қилгувчилардан бўлар эдим», демасидан олдин... (Охират азобини, ўлим талвасасини кўргандан кейинги надоматлар фойда бермайди.


And We did not send any Noble Messenger before you, but We divinely revealed to him that, “There is no God except I (Allah), therefore worship Me alone.” 	 Сендан илгари юборган ҳар бир Пайғамбарга: «Албатта, Мендан ўзга ибодатга сазовор илоҳ йўқ. Бас, Менга ибодат қилинг», деб ваҳий қилганмиз.


Verily We created man from a sperm yoked (to the ovum) to bring out his real substance, then gave him hearing and sight. 	 Албатта, Биз инсонни аралаш нутфадан яратдик. Синаш учун, бас, уни эшитадиган, кўрадиган қилдик.


And delivered him from the people who denied Our revelations. 	 Унга оятларимизни ёлғонга чиқарган қавмга қарши нусрат бердик. Албатта, улар ёмон қавм эдилар.


He bringeth them out of darkness unto light by His decree, and guideth them unto a straight path. 	 Ҳамда сироти мустақимга ҳидоят қилади. (Ўша ойдин Китоб–Қуръон билан Аллоҳ таоло ўз розилигини истаб мусулмон бўлган бандаларини салом (тинчлик) йўлларига бошлайди.)


It is likely that Allah may create friendship between you and those among them who are now your enemies; and Allah is All Able; and Allah is Oft Forgiving, Most Merciful. 	 Бу ваъда Маккаи мукаррама фатҳ бўлиши билан амалга ошди. Мушриклар тўп-тўп бўлиб Аллоҳнинг динига кирдилар ва мусулмонлар билан дўст-биродар бўлдилар.


They are a people who only cause differences. 	 Ҳолбуки, улар сиздан эмас. Лекин улар қўрқадиган қавмдирлар.


And We ordained therein for them: "Life for life, eye for eye, nose for nose, ear for ear, tooth for tooth, and wounds equal for equal." 	 Биз унда уларга жонга–жон, кўзга–кўз, бурунга–бурун, қулоққа–қулоқ, тишга–тиш ва жароҳатларда қасос вожиб, деб ёздик. Ким у(қасос)ни кечиб юборса, бу унга каффоротдир.


God said, "Take hold of it, and have no fear: We shall return it to its former state. 	 У зот: «Уни ол, қўрқма. Биз уни аввалги ҳолига келтирамиз.


So your Lord poured on them different kinds of severe torment. 	 Бас, Роббинг уларнинг бошига турли азобларни қуйди.


Those who believe, and do deeds of righteousness, and establish regular prayers and regular charity, will have their reward with their Lord: on them shall be no fear, nor shall they grieve. 	 Рибохўрлар одамларнинг пешона тери билан топган даромадларини ҳаром йўл билан ўзлаштириб олаётган бўлсалар, мўминлар ўзлари пешона тери билан топган ҳалол молларидан закот чиқариб одамларга, шундай еб кетарга берадилар. Қайтариб олиш ёки ўрнига бошқа нарса олиш умидлари ҳам йўқ.


Thus We recompense those who are unjust and have no faith in Our revelations. 	 Исроф қилган ва Робби оятларига иймон келтирмаганларни ана шундай жазолайрмиз.


And he ordered his people to pray and to give charity and his Lord was pleased with him. 	 У аҳлини намозга ва закотга буюрар эди ва Робби наздида рози бўлган эди.


Had I possessed knowledge of the unseen, I would have availed myself of much that is good, and no harm would have touched me. 	 Агар ғайбни билганимда яхшиликни кўпайтириб олган бўлар эдим ва менга ёмонлик етмасди.


Allah is Knower, Wise. 	 Оят тушгандан сўнг уларни талоқ қилдилар.)


But no sooner than We have removed his affliction, he passes on as though he had never cried out to Us to remove his affliction. 	 Ана шундай қилиб, исрофчиларга қилаётган амаллари зийнатланиб кўрсатилди. (Инсон иши юришиб турганида, ўзи соғ-саломат, тинч-омон ва роҳат-фароғатда бўлганида ҳеч нарса билан иши йўқ, бу дунё ҳаётига мағрур бўлиб юраверади.


O sons of Adam, when apostles come to you from among you, who convey My messages, then those who take heed and amend will have neither fear nor regret. 	 Эй Одам болалари, агар сизларга ўзингиздан бўлган Пайғамбарлар келиб, оятларимни сўзлаганда, бас, ким тақво қилса ва яхши амал қилса, уларга хавф йўқдир ва улар хафа ҳам бўлмаслар.


And [We sent] Abraham, when he said to his people, "Worship Allah and fear Him. 	 (Иброҳим алайҳиссалом қавмларига илоҳий даъватни жуда содда қилиб тушунтирдилар. Аллоҳга ибодат қилинглар, бошқага эмас, Аллоҳдан қўрқинглар, бошқадан эмас, дедилар.


Repel evil with that which is better. 	 Сен эса, ёмонликни гўзал нарса ила даф қил.


Your God is the One God. 	 Илоҳингиз ягона илоҳдир.


But if someone is compelled [to eat any of that], without being rebellious or aggressive, indeed Allah is all-forgiving, all-merciful. 	 (Инсонни яратган ва унга неъматларини берган зот–Аллоҳ таолонинг Ўзигина инсонга нима ҳалол ва нима ҳаром эканини ҳам белгилаб беради.)


Fire will be their home - a hapless journey's end! 	 Уларнинг жойи дўзахдир. У нақадар ёмон борар жойдир!


“Our Lord, do not condemn us if we forget or make a mistake. 	 Эй Роббимиз, бизга тоқатимз етмайдиган нарсани юкламагин. Бизни афв эт, мағфират қил ва раҳм эт.


nor can you direct the blind to the Right Way, preventing them from falling into error. 	 Сен кўрларни залолатдан ҳидоятга солгувчи эмассан. Сен фақат мусулмон бўлган ҳолларида оятларимизга иймон келтирадиганларгагина эшиттира олурсан.


And throw what is in your right hand; it will swallow up what they have crafted. 	 (Фиръавнлар ва уларнинг гумашталари-сеҳргарлари доимо ҳийла-найранглар ила халқнинг кўзини бўяб келганлар. Уларнинг ботили ҳақ кўринмаган пайтда ўтади, холос.


And they said: Whatever portent thou bringest wherewith to bewitch us, we shall not put faith in thee. 	 Улар: «Ҳар қанча оят келтириб бизни сеҳрламоқчи бўлсанг ҳам, биз сенга иймон келтиргувчи эмасмиз», дедилар.


And those who earn ill-deeds, (for them) requital of each ill-deed by the like thereof; and ignominy overtaketh them - They have no protector from Allah - as if their faces had been covered with a cloak of darkest night. 	 Улар учун Аллоҳдан бирор сақловчи ҳам бўлмас. Юзлари худди тун зулматидан бир парча ила қопланган каби бўлур.


Is there any ilah (god) with Allah? 	 «Агар ростгўй бўлсангиз ҳужжатингизни келтиринг», дегин. (Аслида, йўқ инсонни бор қилиб, аввал-бошда яратган ким?


Whether you reveal a thing or conceal it, indeed Allah is ever, of all things, Knowing. 	 Гар бир нарсани ошкор қилсангиз ҳам, махфий қилсангиз ҳам, албатта, Аллоҳ барча нарсани ўта билгувчи зотдир. (Жумладан, ким Пайғамбардан (с. а. в.) кейин у зотнинг аёлларига уйланаман деб ўйлаб юрибди, ким бу ҳақда гапириб юрибди, ҳаммасини яхши билади.)


God will save them from the torment of Hell 	 (Яъни, тақводорлар бу дунёдан у дунёга ўтишда тотган ўлимдан бошқа ўлимни тотмайдилар, жаннатда абадий тирик қоладилар. Ҳамда Аллоҳ таоло уларни дўзах азобидан сақлайди.)


Marked from before thy Lord. 	 Уларга Роббинг ҳузурида белги қўйилган эди ва улар золимлардан узоқ эмасдир.


O ye who believe! 	 Эй иймон келтирганлар! Агар сизларга мажлисларда силжиброқ ўтиринг, дейилса, бас, силжинг, агар туринг дейилса, туринг.


the scriptures of Abraham and Moses. 	 Иброҳим ва Мусо саҳифаларидадир.


Believers, if you obey a certain group among the People of the Book, they will turn you back to disbelief. 	 Агар китоб берилганлар тоифасига итоат қилсангиз, иймонингиздан кейин сизни кофирликка қайтаради. (Аллоҳ таоло бу умматни ботил, бузилган динлар ва тузумларнинг зулмидан Исломнинг адолатига чақириш учун, дунёнинг торлигидан охиратнинг кенглигига чақириш учун юборди.


That is their reward because they disbelieved Our revelations and said: When we are bones and fragments shall we, forsooth, be raised up as a new creation? 	 Ана ўша, Бизнинг оятларимизга куфр келтирганлари ва «Агар суяк ва титилган тупроқ бўлсак ҳам, албатта, янгитдан яратилиб, қайта тирилтирилурмизми?!» деганлари учун жазоларидир.


Paradise will be brought near those who take heed for themselves and follow the straight path; 	 Ва жаннат тақводорларга яқинлаштирилди.


There has come to you advice from your Lord, and healing for what is in the hearts, and guidance and mercy for the believers. 	 У қалбингиздаги руҳий, маънавий дардларингизнинг барчасига шифо бўлиб келди. Ким Қуръонга иймон келтириб, мусулмон бўлса, у ўша одамни ҳидоятга бошлайди, Аллоҳнинг раҳматига эриштиради.)


Every soul shall taste death, and We will test you with good and ill by way of test, and to Us you will be brought back. 	 Ҳар бир жон ўлимни татиб кўргувчидир. Биз сизларни ёмонлик ва яхшилик ила имтиҳон учун синаймиз ҳамда бизгагина қайтарилурсиз.


In the day when He will gather them together (He will say): O ye assembly of the jinn! 	 Уларнинг ҳаммасини тўплайдиган кунда: «Эй жинлар жамоаси, инсдан (адаштирганларингизни) кўпайтирвордингиз?!» дейди. Уларнинг инсдан бўлган дўстлари: «Эй Роббимиз, биз бир-биримиздан ҳузур топдик ва бизга белгилаган ажалингга етиб келдик», дейдилар.


To Allah you shall all return. 	 Аллоҳнинг Ўзига қайтишингиз бор.


And appoint an assistant for me, from my family. 	 Менга ўз аҳлимдан бир вазир қилиб бер.


"And O my people! 	 Эй қавмим, имконингиздаги амални қилаверинг, мен ҳам амал қилувчиман.


Why did they not bring four witnesses (in support of their charge)? 	 У(ифкчи)лар ўша(ифк)га тўртта гувоҳ келтирсалар бўлмасмиди?!


May God condemn those who hide the Truth! 	 Аввалги гапларини ўзлари инкор қилдилар. Шунда Муоз ибн Жабал, Башир ибн ал-Барраа ибн Маъруф ва Довуд ибн Саламалар уларга қарата: «Эй яҳудийлар жамоаси, Аллоҳдан қўрқинглар!


They said: 'Moses, will you throw first or shall we be the throwers' 	 Улар: «Эй Мусо, ёки сен ташла, ёки биз ташловчи бўлайлик», дедилар.


that thou mayest warn a people whose fathers were never warned, so they are heedless. 	 Ота-боболари огоҳлантирилмаган, ўзлари эса, ғофил бўлган қавмларни огоҳлантиришинг учун.


But plight not your troth with women except by uttering a recognised form of words. 	 Магар яхши гап гапирсангиз, майли. Идда ўз муддатига етмагунча, никоҳ боғлашни қасд қилманг.


Of the people of Moses there is a nation who guide by the truth, and by it act with justice. 	 (Яъни, Бани Исроил ёппасига ёмон бўлмаган. Мусо (а. с.) даврларида уларнинг орасида баъзи жамоалар ҳақ сўзлар ила одамларни ҳидоятга бошлаб, ҳақ ила уларнинг сафида адолат қилганлар.


He is the one who made you trustees on the earth. 	 Ким куфр келтирса, унинг кофирлиги ўзига зарар. Кофирлар учун куфрлари Роббилари ҳузурида ғазабдан бошқани зиёда қилмас.


Is there a god with God? 	 Сиз ўзингиз унинг дарахтини ўстира олмас эдингиз.


Until when he comes before Us he will say (to the devil): "Would to God there was a distance of the East and West between you and me, for you were an evil companion!" 	 Бас, сен нақадар ёмон ҳамроҳсан», дер. (Аллоҳнинг зикридан шабкўр бўлиб олган ғафлатда юра-юра, бир куни қиёмат қоим қўпиб: «ҳузуримизга келганда», ҳақиқатни англайди ҳамма бало шайтон билан яқинлиги натижаси эканлигини тушуниб етади.)


And those who recite the Reminder, 	 Зикрни тиловат қилгувчилар ила қасам. (Уч тоифа фаришталар билан қасам ичиб бўлиб, энди, қасам ичилган нарса зикр қилинади.)


And they shall tender submission to Allah on that day; and what they used to forge shall depart from them. 	 Ўшал кунда у(мушрик)лар Аллоҳга таслим бўлурлар ва уйдириб юрган нарсалари ботил бўлур. (Охиратда буту санамларимиз бизга шафоатчи бўлур, дея ўзларича тўқиб чиқарган умидлари ботил бўлади.)


That is He, the All-Knower of the unseen and the seen, the All-Mighty, the Most Merciful. 	 Ана шу Зот ғойибнию ҳозирни билгувчи, азизу раҳиймдир.


He will precede his people on the Day of Resurrection, and will lead them into the Fire. 	 (Биз «тушган жойи» деб таржима қилган сўз ояти каримада «сув ичгани тушган жойи» деган маънони англатувчи «ал-вардул мавруд» ибораси ила келган. Қавм бу дунёда Аллоҳ таолонинг амрини қўйиб, Фиръавнга эргашгани учун қиёмат куни ҳам унга эргашадилар.


He said, "And who despairs of the mercy of his Lord except for those astray?" 	 (Аллоҳнинг раҳматидан ноумид бўлиш фақат бир тоифага–йўлдан адашган, гумроҳ тоифага хос. Аллоҳнинг раҳматидан юз ўгириб, залолат йўлига кириб кетган кимсагина ноумид бўлади, холос.)


And Allah the Supreme taught Adam all the names (of things), then presented them to the angels, saying, “Tell Me the names of these, if you are truthful.” 	 Ва У зот одамга исмларнинг барчасини ўргатди, сўнгра уларни фаришталарга рўбарў қилди. Кейин: "Агар ростгўйлардан бўлсангиз, анавиларнинг исмларини Менга айтиб беринг", деди.


We shall brand him over the nose! 	 Тезда унинг тумшуғига белги қўямиз.


That is how We established Joseph in the land that he may settle in it wherever he wished. 	 Шундай қилиб, Юсуфга ер юзида маконат бердик, уни ўзи хоҳлаган жойга ерлаша оладиган қилдик.


O you who have believed, fear Allah. 	 Аллоҳга тақво қилинглар! Ҳар ким эрталик учун нима тақдим қилганига назар солсин.


Yet they say that God has begotten a son. 	 Улар: «Аллоҳ ўзига фарзанд тутди», дейдилар.


Certainly, We have done you a favour another time, 	 «Батаҳқиқ, Биз сенга бошқа марта ҳам неъмат берган эдик. (Яъни, ҳозир берган неъматларимиздан бошқа ҳам неъмат берган эдик.)


And the magicians fell to their knees. 	 Ва сеҳргарлар саждага ташланиб:


And He it is Who sendeth down the rain after men have despaired, and spreadeth abroad His mercy. 	 У зот (одамлар) ноумид бўлганларидан кейин ёмғирни нозил қилур ва Ўз раҳматини таратур.


And it is Allah who withholds and grants abundance, and to Him you will be returned. 	 Ва ҳолбуки, Аллоҳ (ризқни) тор қилур ва кенг қилур. Ва Унгагина қайтарилурсиз.


Nay, but verily man is rebellious 	 Йўқ! Албатта инсон туғёнга кетадир.


Is there any creator other than Allah who provides for you from the sky and the earth? 	 Аллоҳдан бошқа сизларга осмон ва ердан ризқ берадиган холиқ борми?


Be mindful of your duty to Allah, unto Whom ye will be gathered. 	 Ҳузурида тўпланадиганингиз Аллоҳга тақво қилинг.


The ground for action is only against those who oppress the people and commit tyranny in the land in violation of justice. 	 Фақатгина одамларга зулм қиладиган ва ер юзида ноҳақ тажовузкорлик қиладиганларни (айблашга) йўл бордир.


Allah is Mighty, Wise. 	 Абу Бакр Сиддиқ билан бирга ҳижратга чиққанлар. Мушриклар кўп эдилар, Аллоҳ Пайғамбарига ёрдам берган.)


Unless they repent thereafter and mend (their conduct); for Allah is Oft-Forgiving, Most Merciful. 	 Магар бундан кейин тавба қилиб, ўзини ислоҳ қилганлар (мустасно). Зеро, Аллоҳ ўта мағфиратли ва ўта раҳмлидир.


And know that God knows what is in your souls, so beware of Him. 	 Ва билингки, албатта, Аллоҳ ичингиздагини билади. Бас, Ундан огоҳ бўлинг.


Deal severely with them. Hell will be their abode -- a vile destination. 	 Уларнинг жойи жаҳаннамдир ва у жой қандоқ ҳам ёмон манзил!


And raised for you your reputation? 	 Ва сенинг зикрингни юқори кўтардик.


And they say, "When is this promise, if you should be truthful?" 	 Улар: «Агар ростгўй бўлсангиз, бу ваъда қачон бўлур?» дерлар. (Кофирлар, эй Пайғамбар, эй мўминлар, агар сизлар бизни қўрқитиб, албатта қиёмат бўлади, деб бераётган ваъдангизда ростгўй бўлсангиз, айтинг-чи, бу ваъда қачон рўёбга чиқади, дейдилар.)


We have explained [the truth] in this Quran in various ways, so that they may take heed, but it has only increased their aversion. 	 Батаҳқиқ, Биз бу Қуръонда эслашлари учун баён қилдик. Лекин бу уларга нафратдан ўзгани зиёда қилмас.


Women, fear God. 	 Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсага шоҳид зотдир.


And among the bedouin Arabs there are such as regard whatever they spend (in the Way of Allah) as a fine and wait for some misfortune to befall you. 	 Аъробийлардан қилган инфоқни зиён деб биладиган ва сизга бало-офат келишини кутиб турадиганлари ҳам бор. Ёмон балолар ўзларига урсин!


Eat and drink, and do not waste. 	 Чунки У зот исроф қилувчиларни севмас. (Ўтган ояти каримада келганидек, кийимсиз ҳолда ибодат-тавоф қилиш ёхуд жанда, ямоқ-ясқоқ кийим билан бажариш ибодат фазли ва савобини зиёда этмайди.


And those who believe and work righteous works, anon We shall make them enter Gardens whereunder the rivers flow, as abiders therein for ever: promise of Allah, true. 	 Иймонсиз ҳолда қилинган ҳар қанча яхши амалларнинг фойдаси бўлмайди. Иймони бўлиб туриб яхши амалларни қилган бандалар фақат жаннатга кириш билан кифояланиб қолмайдилар.


O you who have believed, do not take My enemies and your enemies as allies, extending to them affection while they have disbelieved in what came to you of the truth, having driven out the Prophet and yourselves [only] because you believe in Allah, your Lord. 	 Агар Менинг йўлимда жиҳод қилиб ва розилигимни сўраб чиққан бўлсангиз, Менинг душманларимни ва ўзингизнинг душманларингизни дўст тутманглар. Сизлар уларга дўстлик қиласизлар, улар бўлса сизларга келган ҳаққа куфр келтирарлар.


That is because they have followed what angers God, and have been averse to His good pleasure, so He has made their works to fail. 	 Бундай бўлиши, албатта уларнинг Аллоҳни ғазаблантирган нарсага эргашганлари ва Унинг розилигини хуш кўрмаганликлари сабабидандир. Бас, У зот амалларини ҳабата қилди.


Tell them, "It belongs to God and the Messengers. If you have faith, have fear of God. 	 Бас, Аллоҳга тақво қилинглар ва ўз ораларингизни ислоҳ этинглар.


(The answer is none,) - except the people of Yunus (Jonah); when they believed, We removed from them the torment of disgrace in the life of the (present) world, and permitted them to enjoy for a while. 	 Ана шунда Аллоҳ таоло уларнинг бошидан бу азобни кўтарган ва иймонлари шарофати билан маълум муддатгача фаравон турмуш ила манфаатлантирган. Демак, қоида шу: қайси қишлоқ кофир бўлса, хорлик азобига дучор бўлаверади, қайси қишлоқ иймон келтирса, ундан хорлик азоби кушойиш қилиниб, иймони туфайли манфаатлар топаверади.)


Out of them come pearls and coral. 	 У иккисидан луълуъ ва маржон чиқар.


Do they not know that for displeasing God and His Messenger, one would be admitted to Hell wherein he would live forever. 	 Улар кимки Аллоҳга ва Унинг Расулига хилоф қилса, албатта, унга жаҳаннам оташ бўлиб, унда абадий қолишини.


Nor do we find among those who follow you except the lowliest of our folk, the men who follow you without any proper reason. 	 Диққат билан разм солсак, уларнинг жавоблари барча кофир, саркаш қавмларнинг ўзларига келган Пайғамбарларга берган жавобларига ўхшашини кўрамиз: Уларнинг фикрича, камбағал кишилар пасткаш ва ақли оз ҳисобланади. Шунинг учун камбағал бўлиб қолган, дейишади.


Verily God is forgiving and kind." 	 Аллоҳ таоло уларга ҳақиқий иймон ҳақида таълим беришни ирода қилиб, ушбу оятни туширди.)


Verily for the God-fearing is an achievement. 	 Албатта, тақводорларга ютуқ бордир:


Indeed for the pious, with their Lord, are Gardens of Serenity. 	 Албатта, тақводорлар учун Роббилари ҳузурида наъийм жаннатлари бордур.


So oft as they would seek to go forth therefrom, because of anguish, they shall be sent back therein, and taste the torment of Burning. 	 Улар ҳар қачон ундаги ғамдан чиқмоқчи бўлсалар, унга қайтариладилар ва «Ёниш азобини тотинг!» дейиладир.


Do you not consider those who dispute concerning the signs of Allah - how are they averted? 	 Аллоҳнинг оятлари ҳақида талашиб-тортишадиганларни кўрмайсанми?! Қаёққа бурилиб кетмоқдалар?!


And he who believed said: "O my people! Verily, I fear for you a fate like that day (of disaster) of the Confederates (of old)! 	 Иймон келирган киши: «Эй қавмим, албатта, мен сизга ҳам бошқа фирқалар кунига ўхшаш кун...


We shall certainly meet you with like magic. So make an appointment when we and you could meet on common ground, which neither we nor you should fail to keep." 	 Бас, албатта, биз ҳам унга ўхшаш сеҳр келтирамиз, биз билан ўзинг орангда ваъда вақти тайин қил, унга биз ҳам, сен ҳам хилоф қилмайдиган бўлайлик, ўрта жой бўлсин«, деди.


It is He who has created you from clay. 	 У сизларни лойдан яратган, сўнгра ажални белгилаб қўйган зотдир.


Yet they have taken to themselves gods other than God, that perhaps they may be helped. 	 Улар Аллоҳдан ўзга илоҳлар тутдилар. Гўёки улардан ёрдам берилар эмиш.


And Allah will rescue the pious, to their place of salvation; neither will the punishment touch them, nor shall they grieve. 	 Аллоҳ тақво қилганларга ютуқлари туфайли нажот берур. Уларга ёмонлик етмас ва улар хафа ҳам бўлмас.


On that Day, the sinners’ excuses will not benefit them, nor will they be excused. 	 Бас, бугунги кунда зулм қилганларга маъзиратлари манфаат бермас ҳамда улар итобга ҳам қайтарилмаслар. (Ортга қайтсак, Аллоҳ рози бўладиган ишларни қилар эдик, деб ёлборсалар ҳам, қайтарилмайдилар.)


Recall what time the wife of 'lmran said my Lord verily have vowed unto Thee that which is in my belly to be dedicated; accept Thou then of me. 	 Имроннинг хотини: «Эй Роббим! Албатта, мен қорнимдагини холис Ўзингга назр қилдим.


Theirs will be forgiveness and immense reward. 	 Уларга мағфират ва улкан ажр бор.


Like the fate of the people of Noah, and Aad, and Thamood, and those after them. 	 Нуҳ қавми, Од, Самуд ва улардан кейингилар ҳолига ўхшаш ҳол бўлишидан қўрқаман.


In it are fruits, and palms in clusters. 	 У(ер)да мевалар ва гулкосали хурмолар бор.


Verily We were to become senders: 	 Албатта, Биз Пайғамбар юборгувчи бўлдик.


The Hajj is during the well-known months; and for one who intends to perform the Hajj in it – neither is there to be mention of cohabitation in the presence of women, nor any sin, nor a fight with anyone till the completion of Hajj; and whatever good you do, Allah knows it; and take provision along with you for the best provision is piety; and keep fearing Me, O men of understanding! 	 (Ўзига ҳажни фарз қилиш–ҳажни ният қилиб, иҳромга кириш деганидир. Демак, ундай одамга шаҳвоний ишлар, яъни, жинсий яқинлик ва унинг ҳақидаги гап-сўзларни сўзлаш мумкин бўлмайди.


And we are the glorifiers.” 	 Ва, албатта, бизлар тасбиҳ айтгувчилармиз.


Which snatched away men as though they were palm trees pulled out by the roots. 	 У одамларни, худди хурмо дарахтини томири билан қўпоргандек, (ердан) узиб-учириб ташларди.


Then to Him you will return whereupon He will let you know what you have been doing.. 	 Сўнгра қайтиб боришингиз Унинг Ўзигадир. Сўнгра нима қилиб юрганингизнинг хабарини берар.


Had God willed, He could have overburdened you. 	 Ҳатто етимдан бирор овқат ортиб қолса, ўзи емаса, бузилиб кетса ҳам, биров емайдиган бўлибди.


How many were the gardens and the watersprings that they left behind, 	 Улар ортларидан қанчадан-қанча боғу роғларни ва булоқларни.


He said: 'Never so, go both of you with Our signs; We shall be with you, listening 	 Бас, иккингиз Бизнинг оят-мўъжизаларимиз ила боринглар. Албатта, Биз иккингиз билан эшитгувчилармиз.


And be not thou a pleader for the treacherous; 	 Сен хоинларнинг ёнини олувчи бўлма!


When someone brought him the glad news, Joseph's shirt was placed on his face and his eye-sight was restored, he said, "Did I not tell you that I know about God that which you do not know?" 	 Хушхабарчи келган чоғида у(кўйлак) ни унинг юзига ташлаганида, яна кўрадиган бўлди. У: «Сизларга мен, Аллоҳдан сизлар билмайдиган нарсани биламан, демаганмидим?!» деди.


Perhaps our Lord will replace it with a better garden. 	 Шояд Роббимиз унинг ўрнига ундан кўра яхшироғини берса.


The angels will come to them with this glad news: "This is your day which was promised to you." 	 Уларни фаришталар: «Бу сизларга ваъда қилинган кунингиздир», деб кутиб оларлар.


They will dispute between themselves therein, and will say, 	 Улар унинг ичида бир-бирлари ила хусумат қилар эканлар, дедилар:


Only the erring people follow the poets. 	 Ва шоирларга гумроҳлар эргашур.


(The Resurrection) will also be executed in the same way. 	 Тирилиш ҳам шунга ўхшашдир.


Select 	 Танлаш


The Day when We shall seize them with a mighty seizing, that will be the Day on which We shall inflict upon you full retribution. 	 Катта ушлаш ила ушлаганимиз куни, албатта, Биз интиқом олгувчимиз. (Бу ушлаш ва интиқом олиш қиёмат кунидадир.)


But your people (O Muhammad SAW) have denied it (the Quran) though it is the truth. 	 Қавминг уни ёлғонга чиқарди. Ҳолбуки у ҳақдир.


Among them are unlettered folk who know the Scripture not except from hearsay. 	 (Яъни, яҳудийлар ичида Тавротдан бехабар, унда нима гап борлигини билмайдиган саводсиз омийлар ҳам бор. Ўша омийларнинг билгани фақат хомхаёл, холос.


Then let him see whether his strategy dispelleth that whereat he rageth!. 	 Аллоҳга иймони бўлмагани учун ундан нусрат келишига ҳам умид қилмайди. Шунинг учун ё осмонга чиқиб, ёрдам топсин, ё, ундай қила олмаса, ўзини оссин.


But they brazenly disobeyed their Lord's command, and then a sudden chastisement overtook them while they looked on. 	 Аллоҳнинг амридан бош тортдилар, бас, қараб турган ҳолларида уларни қаттиқ овоз тутди.


And of His signs are your sleeping by night and by day, and your seeking of His grace verily herein are signs for a people who hearken. 	 Ва Унинг оят-белгиларидан кечаси ва кундузи ухлашингиз ҳамда Унинг фазлидан талаб қилишингиздир. Албатта, бунда эшитадиган қавм учун оят-белгилар бордир.


And you used (aforetime) to hasten it on!" 	 Қачон бўлса ҳам, барибир тушади. Ана ўша вақтда мушрик ва кофирларга юқоридаги сўзлар айтилади.)


File is not a valid .desktop file 	 Файл яроқли .desktop файл эмас


They are spiteful against Muslims for no other reason than that Allah and His Messenger have enriched them through His bounty! 	 Аллоҳ ва Унинг Расули уларни Ўз фазлидан бой қилиб қўйганларидан бошқа «айб» топа олмадилар. Агар тавба қилсалар, ўзларига яхши бўладир.


I have spent a lifetime among you before this. 	 Батаҳқиқ, мен орангизда ундан олдин ҳам умр кечирдим.


and that upon Him is the second creation 	 Ва, албатта, кейинги пайдо қилиш зиммасидаги зот ҳам Ўзи.


falsehood shall not reach from before or from behind. 	 Унинг олдидан ҳам, ортидан ҳам ботил келмас.


Truly, those who believe and do good works are the best of creatures. 	 Албатта, иймон келтирганлар ва солиҳ амалларни қилганлар, ана ўшалар, халойиқнинг энг яхшиларидир.


Whenever they are provided with a provision of fruit therefrom, they will say, "This is what we were provided with before." 	 Қачонки уларнинг мевасидан баҳраманд бўлсалар, бундан аввал ҳам ризқланган эдик, дейишади. Уларга ўхшаш нарсалар берилгандир.


Surely, it is We who revive the dead and write down what they have forwarded and what they have left behind; We have counted everything in a Clear Book. 	 Албатта, Биз, Ўзимиз ўликларни тирилтирурмиз ва улар тақдим қилган нарсаларни ва қолдирган асарларни ёзурмиз. Ҳар бир нарсанинг ҳисобини очиқ-ойдин имомда олиб қўйганмиз.


Truly, Allah is Ever a Witness over all things. 	 Ояти каримадаги: «Қасамингиз ила боғланганларга насибасини беринг», деган жумлада меросга тааллуқли, қариндош бўлмаган шахсларга ишора қилинмоқда. Исломнинг дастлабки босқичида шундай шахслар бўлган.)


Nor worship ye that which I worship. 	 Ва сизлар ҳам мен ибодат қиладиганга ибодат қилувчимассиз.


Round about them shall go youths never altering in age, 	 Атрофларида мангу ёш йигитлар айланиб юрурлар.


then a soul shall know its works, the former and the latter. 	 Ҳар бир жон нимани тақдим қилдию, нимани таъхир қилди- билади.


And [remember] when your Lord proclaimed, 'If you are grateful, I will surely increase you [in favor]; but if you deny, indeed, My punishment is severe.' " 	 Ва Роббингиз сизга: «Қасамки, агар шукр қилсангиз, албатта, сизга зиёда қилурман. Агар куфр келтирсангиз, албатта, азобим шиддатлидир», деб билдирганини эсланг.


Yet it is not for the faithful to go forth en masse. 	 Ҳар жамоадан бир нафар тоифа бўлсайди. Улар динни чуқур англаб, қайтиб келган вақтларида қавмларини огоҳлантирардилар.


They who taunt those of the faithful who give their alms freely, and those who give to the extent of their earnings and scoff at them; Allah will pay them back their scoffing, and they shall have a painful chastisement. 	 Мўминлардан кўнгилли бўлиб садақа қилувчиларни ва ўз кучлари етгандан бошқани топа олмайдиганларни айблайдиган ва масхара қиладиганларни Аллоҳ масхара қилади ва уларга аламли азоб бўладир.


Certainly in the stories of the bygone people there is a lesson for people of understanding. 	 Батаҳқиқ, уларнинг қиссаларида ақл эгалари учун ибрат бор эди.


We see your followers are none but the lowliest amongst us, and their opinion is not to be considered. 	 Шунинг учун камбағал бўлиб қолган, дейишади. Ўша камбағаллар аралашган ҳар бир ишга хосиятсиз иш деб қарашади.


Muhammad is not the father of any man among you, but a messenger of God, and the seal of the prophets. 	 Муҳаммад сизлардан бирон эркакнинг отаси бўлган эмас. Лекин Аллоҳнинг Расули ва Набийларнинг сўнггисидир.


You will be tested through your possessions and your persons; and you will hear from those who received the Scripture before you, and from the idol worshipers, much abuse. 	 Албатта, сиздан олдин китоб берилганлардан ва ширк келтирганлардан кўплаб озор эшитасиз. Агар сабр қилсангиз ва тақво қилсангиз, албатта, бу салмоқли ишлардандир.


If you obey him, you will be rightly guided, for the responsibility of the Messenger is only to convey the Message clearly to you. 	 Агар унга итоат қилсангиз, ҳидоят топурсиз. Пайғамбарнинг зиммасида очиқ-ойдин етказишдан бошқа нарса йўқ», деб айт.


And they are ordered naught else than to serve Allah, keeping religion pure for Him, as men by nature upright, and to establish worship and to pay the poor-due. 	 Ҳолбуки, улар фақат Аллоҳгагина ибодат қилишга, Унинг динигагина ихлос қилишга, бошқа динларга мойил бўлмасликка, намозни тўлиқ ўқишга, закот беришга буюрилган эдилар. Ана шу тўғри миллатнинг динидир.


On a right way. 	 Сироти мустақиймдасан.


If only, when Our calamity came upon them, they humbled themselves. 	 Бизнинг баломиз уларга етганда, тазарруъ қилсалар эди!


On the day when the heaven will heave with (awful) heaving, 	 У кунда осмон ларзага келиб чайқалур.


But as for he who withholds and considers himself free of need 	 Аммо кимки бахиллик ва истиғно қилса.


Say: 'Obey Allah and obey the Messenger. 	 Сен: «Аллоҳга итоат қилинглар, Пайғамбарга итоат қилинглар.


"For over My servants no authority shalt thou have, except such as put themselves in the wrong and follow thee." 	 Албатта, Менинг бандаларим устида сенинг султонинг йўқдир, магар сенга эргашган гумроҳларгагина бордир.


Then We have made for him Hell, which he will [enter to] burn, censured and banished. 	 Унга хор ва қувғинга учраган ҳолда кирур. (Бундай киши бу дунёда керак нарсасига эришиб олади.


Only those believe in Our Ayat (proofs, evidences, verses, lessons, signs, revelations, etc.), who, when they are reminded of them fall down prostrate, and glorify the Praises of their Lord, and they are not proud. 	 Албатта, Бизнинг оятларимизга уларла эслатма берилганда саждага йиқиладиган, Роббиларига ҳамд ила тасбиҳ айтадиган ва мутакаббирлик қилмайдиганларгина иймон келтирарлар. (Яъни, Аллоҳнинг оятлари тиловат қилинган чоғда таъсирланиб, қалблари эриб, ихлослари ортиб, Аллоҳни улуғлаб саждага йиқиладиган одамларгина оятларга иймон келтирар эканлар.)


Even as We have sent amidst you an apostle from amongst you, who rehearseth unto you Our revelations and purifieth you, and teacheth you the Book and wisdom, and teacheth you that which ye were not wont to know. 	 Шунингдек, ичингизга ўзингиздан, сизларга оятларимизни тиловат қиладиган, сизларни поклайдиган, сизларга китобни, ҳикматни ва билмайдиган нарсаларингизни ўргатадиган Пайғамбар юбордик.'


Even if you ask forgiveness for them seventy times, God will not forgive them, for they have denied God and His Messenger. 	 (Мунофиқлар сурасидан маълумки, мунофиқларнинг гуноҳларини мағфират қилишни сўраб, улар учун истиғфор айтиш таклиф қилинган. Пайғамбаримиз (с. а. в.) бу ишга моил бўлганлар.


And do not diminish the measure and weight. 	 Ўлчовни ва тортишни камайтирманглар.


They were guided to chaste belief, and guided to the path of the All-laudable. 	 Улар ширин сўзга ҳидоят қилинурлар ва мақталган Зотнинг йўлига ҳидоят қилинурлар. (Жаҳаннам аҳлига «Ёниш азобини тотинг!» деб гурзи билан урилса, жаннат аҳлига ширин сўзлар айтилиб, Аллоҳ таолонинг йўлига ҳидоят қилиб қўйилади.)


If you divorce your wives before the consummation of the marriage and the amount of dowry has been fixed, pay your wives half of the amount of their dowry unless she or her guardians drop their demand for payment. 	 Агар уларга қўл тегизмай талоқ қилсангиз ва маҳрни аниқлаб қўйган бўлсангиз, аниқланганнинг ярмини берасиз, магар аёл ёки никоҳ тугуни қўлида бўлган киши афв қилса, бермайсиз.


And guard yourselves against the Fire that is prepared for the disbelievers. 	 Ва кофирлар учун тайёрлаб қўйилган оловдан қўрқинг.


At one time all people were only one nation. 	 Одамлар бир миллат эдилар.


They falsely fix a lie upon Allah, and do so wittingly. 	 Улар билиб туриб Аллоҳ ҳақида ёлғон сўзларлар.


and the mountains crumbled, 	 Тоғлар майдаланиб, титилганда.


He is aware and sees His worshipers. 	 Албатта, у бандаларидан хабардор ва (уларни) кўргувчи зотдир.


for your Lord will have commanded her (to do so). 	 Сенинг Роббинг унга ваҳий юборганини.


And (as for) the foremost, the first of the Muhajirs and the Ansars, and those who followed them in goodness, Allah is well pleased with them and they are well pleased with Him, and He has prepared for them gardens beneath which rivers flow, to abide in them for ever; that is the mighty achievement. 	 Биринчи пешқадам муҳожирлар ва ансорийлар ва уларга яхшилик билан эргашганлар. Аллоҳ улардан рози бўлди, улар ҳам Аллоҳдан рози бўлдилар.


Were it not that all mankind would become a single community (and follow the same way), We would have provided for all those who disbelieve in the Merciful One silver roofs for their houses, and (silver) stairs on which to go up, 	 Агар одамлар бир миллат бўлиб қолишлари (хавфи) бўлмаганда, албатта, Биз Роҳманга куфр келтирадиганларнинг уйлари шифтини ва унга чиқадиган нарвонларини кумушдан қилиб қўяр эдик.


Before them is Hell; naught will avail them of that which they earned, nor those whom they took for patrons beside Allah. 	 Ва ортларида жаҳаннам бор. Уларга касб қилган нарсалари ҳам, Аллоҳни қўйиб тутган «дўстлари» ҳам ҳеч бир нарсада асқотмас.


Let him therefore bring a miracle to us as the earlier (apostles) were sent with." 	 Бас, бизга аввалгилар юборилганидек, мўъжиза келтирсин», дедилар.


Whoever desires the gain of the hereafter, We will give him more of that gain; and whoever desires the gain of this world, We give him of it, and in the hereafter he has no portion. 	 Охират ҳосилини истаган одам эса, бу дунё ҳосилидан ҳам бошқалардан кўра яхшироқ баҳраманд бўлади. Аллоҳга иймон келтириб, Унинг шариатига амал қилганлар яхши оқибатга эришишлари турган гап.)


But if at the time of division other relatives, or orphans or poor, are present, feed them out of the (property), and speak to them words of kindness and justice. 	 Xақдорлар меросдан насибаларини олишса-ю, қолганларга ҳеч нарса тегмай қолса, ўксишлари, кўнгиллари синиши эҳтимоли бор. Шундай ноқулай ҳолатни ўртадан кўтариш учун, оятнинг ҳукмига кўра, меросхўрлар бирор нарсани ажратиб, ҳалиги кишиларга бериб, уларни ҳам севинтиришлари лозим.)


And by the winds that blow violently, 	 Қаттиқ эсувчи шамоллар билан қасам.


Peace! (All that night, there is Peace and Goodness from Allah to His believing slaves) until the appearance of dawn. 	 У то тонг отгунча салом бўлиб турадир.


If We give the human being a taste of mercy from Us, and then withdraw it from him, he becomes despairing and ungrateful. 	 Агар инсонга Ўз томонимиздан роҳатни тоттириб, сўнгра ундан уни тортиб олсак, албатта, у ноумид ва ношукр бўлур.


The idolaters will say: 'Had Allah willed, neither we nor our fathers would have associated (idols), nor would we have forbidden anything. 	 Ҳали ширк келтирганлар: «Агар Аллоҳ хоҳлаганда биз ҳам, ота-боболаримиз ҳам ширк келтирмас эдик ва бирор нарсани ҳаром қилмас эдик», дерлар. Улардан олдингилари ҳам азобимизни татигунларига қадар шунга ўхшаш ёлғонга чиқариб турганлар.


Good is (the reward) for those who do good in this world, and Allah's earth is spacious (so if you cannot worship Allah at a place, then go to another)! 	 Аллоҳнинг ери кенгдир. Албатта, сабр қилгувчиларга ажрлари ҳисобсиз, тўлиқ берилур», деб айт.


He is a mercy for the believers among you. 	 (Пайғамбаримиз (с. а. в.) ҳамма билан яхши муомалада бўлардилар. Ҳамманинг дардига қулоқ осар эдилар.


(Moses continued): "Your Lord and the Lord of your fathers before you." 	 У(Мусо): « У зот сизнинг Роббингиз ва аввалги ота-боболарингизнинг Роббидир», деди.


So he left it, fearful and anticipating [apprehension]. He said, "My Lord, save me from the wrongdoing people." 	 Бас, хавфсираб, аланглаган ҳолда у ердан: «Эй Роббим, менга золим қавмлардан нажот бергин», деб чиқди.


God knows all that you conceal or reveal. 	 Аллоҳ нимани сир тутаётганингизни ва нимани ошкор қилаётганингизни биладир.


O Romeo, Romeo, wherefore art thou Romeo? 	 О Ромео,Ромео, қаерларда қолиб кетдинг Ромео?


They listen to you to convey to others [religious leaders] who do not come to you [out of pride and conceit]. 	 Сўзларни жойларидан ўзгартирадилар. Улар: «Агар сизга бу берилса, олинглар, агар бу берилмаса, ҳазир бўлинглар», дерлар.


then (as the sun climbs up), We roll it up little by little towards Ourselves. 	 Сўнгра Биз уни Ўзимизга аста-секин тортиб олдик.


O you who believe! 	 Эй иймон келтирганлар! Сизларга аёлларни зулм-ла меросга олиш ҳалол эмас.


He said: "O my people! See ye if (it be that) I have a Clear Sign from my Lord, and that He hath sent Mercy unto me from His own presence, but that the Mercy hath been obscured from your sight? shall we compel you to accept it when ye are averse to it? 	 У: «Эй қавмим, айтинг-чи, агар мен Роббимдан аниқ ҳужжатга эга бўлган бўлсам ва У менга Ўз ҳузуридан раҳмат берган бўлса-ю, сизга махфий қолган бўлса, уни сизга, агар ёқтирмасангиз ҳам, мажбурлаймизми?!


That laps to the hearts. 	 Қалбгача етиб борадир.


Then bring upon us the scourge with which you have threatened us if you are truthful?' 	 Агар ростгўйлардан бўлсанг, бизга ваъда қилаётган нарсангни келтир!» дедилар.


Lo! We sent a storm of stones upon them (all) save the family of Lot, whom We rescued in the last watch of the night, 	 Албатта, Биз уларнинг устига (тош) бўрон юбордик. Фақат Лут хонадонига саҳар чоғи нажот бердик.


They say, ‘The All-beneficent has taken a son!’ 	 Улар: «Роҳман бола тутди», дедилар.


fashioning for him whatsoever he would -- places of worship, statues, porringers like water-troughs, and anchored cooking-pots. 	 У(жин)лар унга меҳроблар, ҳайкаллар, ҳовузлар каби лаганлар ва собит қозонлардан хоҳлаганини қилиб беришар эди.


And in God let the believers put all their trust. 	 Бунинг устига, шайтон: «Сенинг зарарингга маслаҳат қилишяпти, бўлмаса ошкора гапиришарди», деб васваса қилади. Шундай қилиб, қарабсизки, жамият аъзолари ичида бир-бирига ишончсизлик юзага келади.)


The believers are those who believe in God and His Messenger, and then have not doubted, and strive for God’s cause with their wealth and their persons. 	 Албатта, ҳақиқий мўминлар Аллоҳга ва Унинг Расулига иймон келтирган, сўнгра шубҳа қилмаган ва Аллоҳнинг йўлидан моллари ва жонлари ила жиҳод қилганлардир.


God is Possessor of Sublime Grace. 	 Аллоҳ улуғ фазл эгасидир.


We did indeed aforetime give the Book to Moses: be not then in doubt of its reaching (thee): and We made it a guide to the Children of Israel. 	 Иккинчилари, Мусо алайҳиссаломнинг Тавротга рўбарў бўлишларидир, деб айтадилар. Учинчилари эса, Мусога китоб берганимиздек, сени ҳам бир илоҳий китобга рўбарў қиламиз, деган маънода тафсир этадилар.)


borne by the hands of scribes, 	 Элчи(фаришта)лар қўлларидадир.


Thereafter We shall cause to follow them the latter ones. 	 Сўнгра кейингиларини уларга эргаштирмадикми?


And those who malign believing men and believing women undeservedly, they bear the guilt of slander and manifest sin. 	 Мўмин ва мўминаларга, улар бирор нарса қилмасалар ҳам, озор берадиганлар, батаҳқиқ, ўз устларига очиқ бўҳтон ва гуноҳни олибдилар.


And in the earth are regions neighbouring and gardens of vines and cornfields, and palm-trees clustered and single, watered by the same water; yet some We make to excel others in food. 	 Шунингдек, узумлар, боғлар, экинзорлар, шохлаган ва шохламаган хурмолар бўлиб, бир хил сув ила суғориларлар ва уларнинг баъзиларининг мевасини баъзилариникидан афзал қиламиз. Бунда, албатта, ақл ишлатувчи қавмлар учун оят-белгилар бордир.


Such people are the truthful. 	 Ана ўшалар содиқлардир.


On some He bestows both sons and daughters, and some He leaves issueless. 	 Албатта, У зот ўта билгувчи ва ўта қодирдир. (Инсонга ҳамма нарсани фақат Аллоҳ таоло беришининг ёрқин намунаси фарзанд масаласида кўринади.


But in case you are ill or are travelling, or you have satisfied the call of nature, or have slept with a woman, and you cannot find water, then take wholesome dust and pass it over your face and your hands, for God does not wish to impose any hardship on you. 	 (Ушбу оятлар синчиклаб ўқиб-ўрганилса, Исломнинг поклик дини, поклик бўлганда ҳам, мукаммал поклик дини эканлиги яққол намоён бўлади. Аввалги беш оятда пок нарсаларнинг ҳалол қилингани, мусулмонларга пок таомлар, покиза аёллар ҳалол қилингани ҳақида сўз борган бўлса, бу оятда бадан поклиги ҳамда, энг муҳими, қалб поклиги ҳақида сўз кетмоқда.


And We gave him the glad tidings of Ishaque (Isaac) a Prophet from the righteous. 	 Яна Биз унга солиҳлардан бир Пайғамбар бўлажак Исҳоқнинг хушхабарини бердик.


We are ever putting (mankind) to the test. 	 Албатта, Биз синовчи бўлган эдик.


They shall say, 'What, are we being restored as we were before? 	 Улар: «Биз ортга қайтариламизми?


Go on fighting with them till there is no more a state of tribulation and Allah's way is established instead. 	 Фитна бўлмаслиги ва дин Аллоҳга бўлиши учун улар билан жанг қилинг.


Indeed those who unjustly devour the wealth of orphans only fill their bellies with fire; and soon they will go into a blazing pit. 	 Албатта, етимларнинг молини зулм ила еганлар, қоринларида оловни еган бўладилар. Ва, шубҳасиз, дўзахга кирадилар.


They will have everlasting happiness. 	 Ана ўшаларнинг ўзларигина нажот топгувчилардир.


Their Noble Messengers had brought clear proofs to them; so it did not befit Allah’s Majesty to oppress them, but in fact they wronged themselves. 	 Пайғамбарлари очиқ-ойдин ҳужжат билан келганида, уларни ёлғончига чиқариб, бошларига ўша мусибатлар тушганини ҳам яхши билишарди. Шу қилмишлари билан улар ўзларига ўзлари зулм қилдилар.


Indeed they (all) were the losers. 	 Дўст ачитиб гапиради, душман кулдириб. Яқин дўстлари мақтовидан шод бўлиб, ўз амали ўзига зийнатли туюлганлар бориб-бориб ҳалокатга йўлиқдилар.)


A spring of which the [righteous] servants of Allah will drink; they will make it gush forth in force [and abundance]. 	 Бир булоқданики, ундан Аллоҳнинг бандалари отилтириб ичарлар.


These two antagonists dispute with each other about their Lord: But those who deny (their Lord),- for them will be cut out a garment of Fire: over their heads will be poured out boiling water. 	 Мана бу икки ғаним Роббилари ҳақида талашган эдилар. Бас, куфр келтирганларга оловдан кийим бичилди.


When they did not stretch their hands towards it he became suspicious and afraid of them. 	 Уларнинг қўллари у(таом)га етмаётганини кўриб, улардан ҳайрон бўлди ва ичида хавфсиради. Улар: «Қўрқма, биз Лут қавмига юборилганмиз», дедилар.


We have never assigned immortality to a human before you, therefore, if you yourself die, will they live for ever? 	 Сендан олдин ҳам бирор башарга абадийликни қилганимиз йўқ. Агар сен ўлсанг, улар абадий қолар эканларми?


You will see the evil-doers full of fear of what they deserve, yet it will come to pass. 	 Золимларни ўзлари касб қилган нарсалари(азоби)дан қўрқувчи ўлароқ кўрасан. Ҳолбуки, у уларга тушгувчидир.


They said, "Have you come to us that we should worship Allah alone and leave what our fathers have worshipped? 	 Улар: «Сен бизга ёлғиз Аллоҳнинг Ўзига ибодат қилишимиз ва ота-боболаримиз ибодат қилган нарсаларни тарк этишимиз учун келдингми?!


“The one who excessively prevented from virtue, the transgressor, the doubtful.” 	 Яхшиликни ман қилувчини, тажовузкорни, шак келтирувчини!


To Me all things shall return. 	 Қайтиш фақат менгагинадир.


That is the far straying. 	 Шунинг ўзи қаттиқ адашишдир.


and has no food except the filth from the washing of wounds, 	 Ва ғислийндан ўзга таом ҳам йўқ.


There is no fault in those who believe and do deeds of righteousness what they may eat, if they are godfearing, and believe, and do deeds of righteousness, and then are godfearing and believe, and then are godfearing and do good; God loves the good-doers. 	 Иймон келтирганлар учун, агар тақво қилиб, иймон келтириб, яхши амалларни қилган бўлсалар, сўнгра тақво қилиб, иймон келтирсалар, кейин тақво қилиб эҳсон қилсалар, еб-ичганларида гуноҳ йўқдир. Зотан, Аллоҳ эҳсон қилувчиларни севадир.


Therefore go forth with your followers in a part of the night and yourself follow their rear, and let not any one of you turn round, and go forth whither you are commanded. 	 Аҳлинг ила кечанинг бир бўлагида йўлга чиқ, сен уларнинг ортидан кузатиб бор. Сизлардан ҳеч бирларингиз ортга қарамасин.


There is none to be a guardian for them besides Him, and He does not make any one His associate in His Judgment. 	 У зот нақадар яхши кўргувчи ва яхши эшитгувчи зотдир. Уларга Ундан ўзга дўст йўқдир.


And remember We rescued you from Pharaoh's people, who afflicted you with the worst of penalties, who slew your male children and saved alive your females: in that was a momentous trial from your Lord. 	 Сизларни ёмон азобларга қўяётган, ўғилларингизни ўлдириб, қизларингизни тирик қолдираётган Фиръавн аҳлидан қутқарганимизни эсланг! Ва бу ишда Роббингиздан улуғ синов бордир.


They have found the guidance of their Lord and will be successful. 	 Ана ўшалар Роббиларидан бўлган ҳидоятидадирлар ва ана ўшалар, ўшаларгина нажот топгувчилардир. (Ким нажот топишни истаса, ўзида тақводорлик сифатларини мужассам қилишга уринсин.)


Many among the People of the Book wish, through envy, to lead you back to unbelief, now that you have embraced the faith and the truth has been made plain to them. 	 Аҳли китоблардан кўплари уларга ҳақ равшан бўлганидан кейин, ўзларича ҳасад қилиб, сизларни иймонли бўлганингиздан кейин кофирликка қайтармоқчи бўладилар.


When death approaches one of you, let two reliable persons from among you act as witnesses to the making of a bequest, or two persons from another people if you are travelling in the land and the event of death approaches you. 	 Бирортангизга ўлим келганда–васият қилар чоғида ўзингиздан бўлган икки адолатли киши, агар ер юзида сафардалик чоғингизда ўлим мусибати етса, ўзгалардан икки киши ўртангизда гувоҳ бўлсин.


Those who believe and work righteous deeds,- from them shall We blot out all evil (that may be) in them, and We shall reward them according to the best of their deeds. 	 Иймон келтириб, яхши амаллар қилганларнинг ёмонликларини, албатта, ўчирурмиз ва уларни қилган амалларининг энг яхшиси ила мукофотлармиз.


Narrate this history to them; they may haply reflect. 	 Бу қиссани ҳикоя қил, шоядки тафаккур қилсалар.


These are your words coming out of your mouths. 	 Бу уч ҳукмга кофир ва мунофиқлар тўла ишонишар ва амал қилишар эди. Шу билан бирга, мўмин-мусулмонларнинг ҳам бу ҳукмларига итоат этишларини талаб қилишарди.


for the People of the Right Hand. 	 Ўнг тараф эгалари учун.


And He it is Who sends forth the winds bearing good news before His mercy, until, when they bring up a laden cloud, We drive it to a dead land, then We send down water on it, then bring forth with it of fruits of all kinds; thus shall We bring forth the dead that you may be mindful. 	 У Ўз раҳматидан олдин шамолларни хушхабар қилиб юборадиган Зотдир. Қачонки, улар оғир булутларни кўтариб келтиргач, у ила ўлик юртни суғорамиз.


Allah responded: 'The prayer of the two of you is accepted. 	 У: «Батаҳқиқ, икковингизнинг дуоингиз қабул бўлди.


Say thou: surety there came unto you apostles before me with evidences and with that which ye speak of, wherefore then did ye slay them, if ye say sooth? 	 Пайғамбарга (с. а. в.) хитоб этиб, уларга: «Мендан олдин ҳам сизларга Пайғамбарлар очиқ-ойдин баёнотлар ва сиз айтган нарса (яъни, мўъжизалар) билан келганлар. Агар (мўъжизани кўрсак, иймон келтирамиз деганингизда) ростгўй бўлсаларингиз, нимага уларни ўлдирдингиз?» деб айт». дейди.)


in Gardens they will question 	 Улар жаннатларда сўрарлар.


Then as for him who giveths and feareth Him. 	 Аммо кимки (ато) берса ва тақво қилса.


Children of Israel! We delivered you from your enemies and We made a covenant with you on the right side of the Mount. 	 Эй Бани Исроил, батаҳқиқ, Биз сизни душманингиздан қутқардик ва сиз билан Турнинг ўнг томонини ваъдалашдик ҳамда сизларга манн ва бедана туширдик.


They said: "Glory to Thee, of knowledge We have none, save what Thou Hast taught us: In truth it is Thou Who art perfect in knowledge and wisdom." 	 Бизда Сен билдиргандан бошқа илм йўқ. Албатта, Сенинг Ўзинг билувчисан ва ҳикматли зотсан", дедилар.


And the disbelievers said, “Will we, when we and our forefathers have turned into dust, be removed again?” 	 Куфр келтирганлар: «Биз ва ота-боболаримиз тупроқ бўлганимиздан кейин, яна чиқариламизми?!


As for those who believe and act righteously, theirs shall be Gardens to dwell in, a hospitality to reward them for their deeds. 	 Ҳа, иймон келтириб, яхши амалларни қилганларга, бас, уларга қилиб ўтган амаллари учун жаннатул маъво манзилдир.


Say to them, "It has been revealed by Him who knows every secret that is in the heavens and on the earth. 	 Ҳамма нарсани билгувчи зот ўтган умматларнинг тарихини ҳам жуда яхши билади. Ўтганларнинг афсоналарини бировдан ёздириб олишга ҳожат йўқ.


On the Day whereon the Hour arriveth, that Day they shall be separated. 	 Қиёмат қоим бўлган куни, ўша куни (гуруҳларга) бўлинурлар. (Одамлар қиёмат куни икки гуруҳга ажраладилар.)


Or that the Ghaib (unseen here in this Verse it means Al-Lauh Al-Mahfuz) is in their hands, so that they can write it down? 	 Ёки ҳузурларида ғойиб илми бору, улар ёзиб оладиларми?


We showed him Our signs, all of them, but he denied and refused. 	 Батаҳқиқ, Биз унга оят-мўъжизаларимизнинг ҳаммасини кўрсатдик. Бас, у ёлғонга чиқарди ва бош тортди.


Those who disbelieve say: the Hour will not come Unto us. 	 Куфр келтирганлар: «Бизга (қиёмат) соати келмас», дедилар.


As for the boy, his parents are believers, and we were afraid lest he should impose on them with his insolence and disbelief. 	 Аммо бола улғайса, кофир бўлиб, туғёнга кетиб, ота-онасини эзар эди. Ўша ота-онани келажакдаги ёмонликдан асраш учун болалари вояга етмасдан, куфр ва туғён содир этмасдан ўлдириб қўйишни лозим топдик.)


As for the thief, whether man or woman, cut his hand as punishment from God for what he had done; and God is all mighty and all wise. 	 Ўғри эркак ва ўғри аёлнинг қўлларини кесинглар. Бу уларнинг қилмишига жазо ва Аллоҳдан ъиқобдир.


Blessed is He in whose hand is the Kingdom: He has power over all things; 	 Қўлида мулк бўлган У зот улуғ, муқаддас бўлди. У барча нарсага қодирдир.


Unquestionably, His is the judgement, and He is the swiftest of accountants. 	 Огоҳ бўлингизким, ҳукм қилиш Унинг Ўзигагина хосдир. Ва У энг тезкор ҳисоб-китоб қилгувчидир.


After that, surely, you will die. 	 Сўнгра, албатта, сизлар бундан кейин ўлгувчисизлар.


Magnify your Lord, 	 Ва Роббингни улуғла!


We made it a stern reckoning, and punished it with a horrible punishment. 	 Бас, Биз уларни шиддатли ҳисобга олдик ва қаттиқ азоб ила азобладик.


I send it down for you. 	 Бас, бундан кейин сизлардан ким куфр келтирса, уни оламларда ҳеч кимни азобламаган азоб ила азоблагайман», деди.


Pay heed! Indeed upon the friends of Allah is neither any fear, nor any grief. (The friends of Allah are the best in the creation.) 	 Огоҳ бўлингким, Аллоҳнинг дўстларига хавф йўқдир ва улар хафа ҳам бўлмаслар.


But had it not been that he was of those who glorify (Us), 	 Агар у кўп тасбиҳ айтгувчилардан бўлмаганида эди.


except what Allah wills, surely, He knows all that is (spoken) aloud and what is hidden. 	 Магар Аллоҳ хоҳлаганини. Албатта, У ошкорни ҳам, махфий нарсани ҳам биладир.


Before this they had been in plain error. 	 (Бу ояти карима ҳам Қуръоннинг улкан мўъжиларидан биридир. Бу ғойибнинг хабаридир.


Show me what part of the earth they have created. 	 Менга кўрсатинглар-чи улар ерда нимани яратдилар?!


They cannot listen to the Highest Chiefs for they are pelted from every side, 	 Улар юксак тўплиққа қулоқ сола олмаслар ва ҳар томондан (учқун-ла) отилурлар.


He answered, "Peace!" and hastened to entertain them with a roasted calf. 	 (Ҳуд қиссаларидан фарқли ўлароқ, Иброҳимнинг (а. с.) қиссалари бошидан эмас, балки бир кўриниши келтирилмоқда. Бу эса, Лут (а. с.) қиссасига кириш учундир.)


Yet had We so willed, We could indeed have imposed Our guidance upon every human being: but My word shall come true: "I will fill Hell with jinns and men all together." 	 Бу дунёдаги вазифасини тушунтирди. Одамлар ва жинлар ичидан кофирликни, осийликни танлаганларини қўшиб жаҳаннамга ташлаб, улар билан уни албатта тўлдираман, деган сўзим бор эди, шу ҳақ бўлди.)


And fear Allah that you may succeed. 	 Шунда «Яхшилик уйларнинг орқасидан киришингизда эмас...», ояти тушди», деганлар.)


These [women] are not lawful for them, nor are those who deny the truth lawful for these women. 	 Ва у(аёл)ларни никоҳлаб олсангиз, агар маҳрларини берсангиз, сизларга гуноҳ бўлмас. Кофир хотинларингизни никоҳларингизда ушлаб турманглар.


So what discourse will they believe after Allah and His signs? 	 Улар Аллоҳни ва Унинг оятларини қўйиб, қайси гапга иймон келтирурлар?!


They will be rewarded for their perseverance with lofty mansions in empyrean where they will be received with greetings of peace and salutations, 	 Тафсирчи уламоларимиздан баъзилари ушбу оятдаги «ғурфа» сўзига, «олий даража», «жаннат», «жаннатдаги алоҳида хона» маъноларини беришган. Аслида, ҳаммасини қўшиб, жаннатдаги олий мақом хос хона, десак мақсадга мувофиқ бўлса керак.)


Wherever you may be, God will bring you all together; surely God is powerful over everything. 	 Қаерда бўлсангиз ҳам, Аллоҳ сизларни жамлайди. Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсага қодирдир.


I call you to the Majestic and All-forgiving One. 	 (Сиз мени Аллоҳни инкор этиб, унга ибодат қилмасликка, худолигини билмаганим нарсани унга ширк келтириб, ўшанга ибодат қилишимга чақирмоқдасиз. Бу чақириғингиз асоссиз ва фойдасиздир.)


And Allah intendeth to relent toward you, and those that follow lusts intend that ye shall incline a mighty inclining. 	 Аллоҳ сизнинг тавбангизни қабул қилишни хоҳлайдир. Шаҳватларга эргашадиганлар эса, улкан оғишга мойил бўлишингизни хоҳларлар.


I cannot be called to your aid, nor can you be called to my aid. 	 Энди, мен, албатта, илгари мени шерик қилганингизни инкор қиламан. Албатта, золимларга, ҳа, уларга аламли азоб бор», деди.


But when it went down, he said: 'Were that my Lord did not guide me, I surely would have become among the people who have gone astray.' 	 У ҳам ботганида: «Агар Роббим мени тўғри йўлга бошламаса, албатта, адашувчилардан бўламан», деди.


And who is more unjust than one who conceals a testimony he has from Allah? 	 Ҳузуридаги Аллоҳдан бўлган гувоҳликни беркитган кимсадан ҳам золимроқ одам борми?!


Verily, you are on a Straight Path. 	 Албатта, сен тўғри йўлдасан.


Little is that you remember! 	 Қанчалик оз эслайсизлар-а?!


And all that We relate unto thee of the story of the messengers is in order that thereby We may make firm thy heart. 	 Биз қалбингни саботли қилиш учун сенга Пайғамбарлар хабарининг ҳаммасини қисса қилиб айтмоқдамиз.


"And you will remember what I am telling you, and my affair I leave it to Allah. 	 Ҳали мен сизга айтаётган гапларни эслайсизлар. Мен ишимни Аллоҳнинг Ўзига топширдим.


But as for those in whose hearts is a disease (of doubt, disbelief and hypocrisy), it will add suspicion and doubt to their suspicion, disbelief and doubt, and they die while they are disbelievers. 	 Аммо қалбларида касали борларнинг ифлосликлари устига ифлослик зиёда қилди ва улар кофир ҳолларида ўларлар. (Албатта, қалбларида касали борлардан мурод мунофиқлардир, «ифлослик»дан мурод эса мунофиқликларидир.)


These will be those Nearest to Allah: 	 Ана ўшалар, (Аллоҳга) яқин бўлганлар.


They are unbelievers who say, 'God is the Third of Three. 	 Агар айтаётганларидан қайтмасалар, улардан куфр келтирганларини аламли азоб тутадир. (Насроний динидагиларнинг мантиқсиз, ўзлари ўйлаб чиқарган, ҳақиқий диний таълимотни бузиб кўрсатадиган ақидаларидан бири ушбу оятда муҳокама қилинмоқда.


Because you have indeed rejected the truth and His punishment is bound to overtake you. 	 Бас, батаҳқиқ, сиз ёлғонга чиқардингиз. Энди сизларга (азоб) лозим бўлур», деб айт.


What is your SIP account password? 	 SIP ҳисобингиз махфий сўзи нима?


God knows what is in their hearts. 	 Ана ўшаларнинг қалбларидагини Аллоҳ билади. Бас, уларнинг қилганидан юз ўгир!


and they will be told, "This is the fire which you called a lie. 	 Мана бу, сизлар ёлғонга чиқарган ўт бўладир!


On the contrary, it is a promise incumbent on Him, though most men do not understand, 	 Эй мушриклар, сиз айтаётган гаплар бехуда гаплардир. Ўлганларни қайта тирилтириш, Аллоҳнинг зиммасидаги ҳақ ваъдадир.


—those who follow the Apostle, the untaught prophet, whose mention they find written with them in the Torah and the Evangel, who bids them to do what is right and forbids them from what is wrong, makes lawful to them all the good things and forbids them from all vicious things, and relieves them of their burdens and the shackles that were upon them—those who believe in him, honour him, and help him and follow the light that has been sent down with him, they are the felicitous.’ 	 Улар ўз ҳузурларидаги Таврот ва Инжилда ёзилган ҳолида топиладиган, уларни яхшиликка буюриб, ёмонликдан қайтарадиган, уларга покиза нарсаларни ҳалол қилиб, нопок нарсаларни ҳаром қиладиган, устиларидаги юкни енгиллатиб, кишанларни ечадиган уммий, Набий, Пайғамбарга эргашадилар. Бас, унга иймон келтириб, ёрдам бериб ва уни қўллаб-қувватлаган ҳамда унга нозил бўлган нурга эргашганлар–ана ўшалар нажот топгувчилардир», деди.


People of the Book, go not beyond the bounds in your religion, and say not as to God but the truth. 	 Динингизда ҳаддан ошманг ва Аллоҳ ҳақида ҳақдан бошқани айтманг. Албатта, Масиҳ Ийсо ибн Марям Аллоҳнинг Пайғамбари, Марямга илқо қилган калимаси ва Ундан бўлган руҳдир.


It is He who shows you His wonders, and sends down sustenance from the sky for you. 	 Унинг Ўзи сизга оят-белгиларини кўрсатадиган, осмондан сизга ризқ туширадиган зотдир. Фақат қайтадиган кишигина англар.


Indeed, to your Lord is the return. 	 Албатта, қайтиб бориш Роббингадир.


They will say, “Be You glorified; You are our Master, not them. 	 Улар жинларга ибодат қилар эдилар. Кўплари ўшаларга иймон келтиргувчидирлар», дерлар.


These are the tidings of the hidden, which We reveal to you (O dear Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him); you did not know them nor did your people, before this; therefore patiently endure; indeed the excellent fate is for the pious. 	 Уларнинг хабарини Муҳаммад (c. а. в.) ҳам, у кишининг қавмлари, Арабистон аҳолиси ҳам билмас эдилар. Лекин ана шу одамларга ваҳий йўли билан номаълум нарсаларнинг хабари–Нуҳ (а. с.) ва у зотнинг қавмлари хабари келди.)


These are the Verses of the manifest Book [this Quran, which was promised by Allah in the Taurat (Torah) and the Injeel (Gospel), makes things clear]. 	 Булар очиқ китобнинг оятларидир.


As for those who believe and do good deeds, We do not let the reward of anyone who does a good deed go to waste, 	 Албатта, Биз иймон келтирган ва яхши амаллар қилганларнинг, гўзал иш қилганларнинг ажрини зое қилмасмиз.


Say to the person to whom you and God have granted favor, "Keep your wife and have fear of God. 	 Эсла, сен Аллоҳ неъмат берган ва сен ҳам неъмат берган шахсга: «Жуфтингни ўзинг ила тутиб тур ва Аллоҳга тақво қил», дер эдинг. Ва ичингда Аллоҳ ошкор қилгувчи бўлган нарсани махфий тутардинг ва одамлардан қўрқардинг, ҳолбуки, Аллоҳдан қўрқмоғинг ҳақлироқ эди.


And if not for a word that preceded from your Lord [postponing the penalty] until a specified time, it would have been concluded between them. 	 Албатта, улардан кейин китобга ворис қилинганлар у ҳақида шак-шубҳададирлар. (Динда тафриқага тушганлари учун мазкур нобакор қавмларини аллақачон ҳалок қилиб юбориш керак эди.


'Father' they said 'what more do we desire? 	 «Эй отамиз, яна нима истаймиз?


They will not speak, unless it be one permitted by the Most Merciful, and he will say what is right. 	 Роҳман изн берганлар ва тўғри сўзлаганлардан ўзгалар гапира олмаслар.


The month of Ramadan in which was revealed the Qur'an, a guidance for mankind, and clear proofs of the guidance, and the Criterion (of right and wrong). 	 Рамазон ойики, унда одамларга ҳидоят ҳамда ҳидояту фурқондан иборат очиқ баёнотлар бўлиб, Қуръон туширилгандир. Сиздан ким у ойда ҳозир бўлса, рўзасини тутсин.


and they will say, 'Shall we be respited?' 	 Шунда улар: «Бизга муҳлат берилармикан?!» дерлар.


Therefore, serve Allah alone and be among those who give thanks. 	 Йўқ! Аллоҳгагина ибодат қил ва шукр этгувчилардан бўл!» деб ваҳий қилинган.


And [by] the soul and He who proportioned it 	 Ва нафс билан ва унинг бекам-кўст қилиб яратилиши билан қасам.


So We opened the gates of the sky with water pouring down in torrents, 	 Осмон эшикларини шаррос сув билан очиб юбордик.


And when the mountains are removed 	 Ва, вақтики, тоғлар сайр қилдирилса.


Say, “Who provides for you from the heaven and the earth? 	 Сен: «Сизларни осмонлару ерда ким ризқлантирур? Ёки қулоқ ва кўзларингизнинг эгаси ким, тирикни ўликдан, ўликни тирикдан ким чиқарур?


Ask them, "Tell me, if the punishment of God came upon you suddenly or predictably, would any but the wrongdoers be destroyed?" 	 Уларга: «Аайтинг-чи, агар сизга Аллоҳнинг азоби бирданига ёки очиқчасига келса, золим қавмларгина ҳалок қилинадилар-ку!» деб айт.


But naught availed them of that which they had been earning. 	 Бас, уларга касб қилган нарсалари асқотмади.


On the Day of Resurrection, you will see those who told lies about God with their faces blackened. 	 Қиёмат куни Аллоҳга нисбатан ёлғон сўзлаганларни кўрсанг, юзлари қоп-қорадир.


Why do you not bring us the angels should you be truthful?!’ 	 «Агар ростгўйлардан бўлсанг, бизга фаришталарни келтирсанг-чи», дерлар. (Бу гап ҳам, аввал айтиб ўтилгандек, ўзларига ўхшаган одамни Пайғамбар бўлишини ақлига сиғдира олмасликдан келиб чиқади.)


How evil was the rain for those who had been warned! 	 (Шунинг учун ҳам ҳанафий мазҳабидаги баъзи фақиҳлар, Лут алайҳиссалом қавми кирдикорини қилган баччавозларни, тошбўрон қилиб ўлдириш керак, дейдилар.)


And Allah is Seeing of what they do. 	 Ва Аллоҳ уларнинг қилаётганларини кўрувчидир.


God guides not the people of the evildoers. 	 Аллоҳ золим қавмларни ҳидоятга солмас.


Then they found therein a wall about to collapse and he (Khidr) set it up straight. 	 Улар икковларини зиёфат қилишдан бош тортдилар. Икковлари у ерда йиқилиб кетай деб турган бир деворни кўришди.


The gardens which have been promised to the pious have flowing streams, everlasting fruits, and perpetual shade. 	 Тақводорларга ваъда қилинган жаннатнинг мисоли (будир): остидан анҳорлар оқади, мевалари ва соялари доимийдир.


So enter the gates of Hell to abide in it for ever." 	 Жаҳаннам эшикларидан унда абадий қолгувчи бўлган ҳолингизда киринглар.


And when he attained his full strength and became firm, We vouchsafed unto him wisdom and knowledge; and Thus We reward the well- doers. 	 (Биз «вояга етиб» деб таржима қилган «балаға ашудда» иборасини араблар жисмоний жиҳатдан вояга етиш, «мукаммал бўлганида» деб ўгирган «итаво» сўзини ақлий жиҳатдан камолга етиш, деб тушунадилар. Ҳазрати Ибн Аббос (р. а.): «Вояга етиш ўн саккиздан ўттиз ёшгача, мукаммал бўлиш ўттиздан қирққача», деган эканлар.)


Then woe that day unto the deniers 	 Бас, ўша кунда ёлғонга чиқарувчиларга вайл бўлсин!


It is they whose works shall come to nothing and they shall abide in Hell. 	 Ана ўшалар амаллари ҳабата бўлганлардир ва улар дўзахда абадий қолувчилардир.


Nor I imagine that the Hour is going to happen; and if am brought back to my Lord, surely I will find something better than this as a retreat. 	 Агар Роббимга қайтарилсам ҳам, албатта, бундан яхши оқибатни топаман», деди. (Кофирлар наздида, ҳамма нарсани мол-дунё, бойлик, мансаб ҳал қилади.


on that Day, to your Lord alone is the recourse. 	 У кунда истиқрор фақат Роббинг ҳузурида бўлар.


And made them a precedent and example for posterity. 	 Бас, уларни ўтмишга айлантирдик ва кейингиларга мисол қилиб қўйдик.


And listen on the day when the crier crieth from a near place, 	 Нидо қилувчи яқин жойдан нидо қилган кунда, қулоқ ос. («Нидо қилувчи — фаришта Исрофил алайҳиссаломдир.)


Why did the idols, whom they worshipped as a means of pleasing God, not help them? 	 Қани энди, Аллоҳни қўйиб, (У зотга) яқинлаштирувчи деб тутинган худолари уларга ёрдам берсалар эди. Йўқ!


You can see no flaw in the creation of the Beneficent God. 	 Роҳманнинг яратганида ҳеч тафовут кўрмассан.


They have no knowledge of it, nor had their fathers; a grievous word it is that comes out of their mouths; they speak nothing but a lie. 	 ( Ҳолбуки ўзлари тўқийдиларми ёки ота-боболарига суяниб гапирадиларми–барибир уларнинг бу даъволарида заррача илмийлик йўқ. Бу даъво жоҳилона айтилган қуруқ гап, холос.


And We caused to grow over him a gourd vine. 	 Ва унинг устига қовоқ дарахтини ўстириб қўйдик.


And Zakariya and John, and Jesus and Elias: all in the ranks of the righteous: 	 Ва Закариё, Яҳё, Ийсо ва Илёсни ҳам. Ҳаммалари аҳли солиҳлардир.


So, when the occasion for the first of the transgressions arrived, We raised against you some of Our creatures who were full of might, and they ran over the whole of your land. 	 Бас, ўша икки(бузғунчилик)дан биринчисининг ваъда вақти келганда, устингизга шиддатли куч-қудратга эга бандаларимизни юбораурмиз. Бас, улар ҳовли-жойларни оралаб кезарлар.


Unquestionably, evil is that which they bear. 	 Улар орқалаган нарса қандай ёмон-а!


O believers, fight the unbelievers who are near to you; and let them find in you a harshness; and know that God is with the godfearing. 	 (Пайғамбаримиз (с. а. в.) ва хулофаи рошидинлар даврида ушбу ояти каримага тўлиқ амал этилган. Ислом ерларига яқин турган куфр жамиятларига қарши жиҳод қилинган.


And it is He Who spread out the earth and made mountains as anchors and rivers in it; and in it made all kinds of fruits in pairs – He covers the night with the day; indeed in this are signs for people who ponder. 	 У ерни чўзиб, унда баланд тоғлар ва анҳорлар қилган, ҳар хил мевалардан жуфт-жуфт қилган зотдир. У кечани кундузга ўратур.


But the Shaitan made them both fall from it, and caused them to depart from that (state) in which they were; and We said: Get forth, some of you being the enemies of others, and there is for you in the earth an abode and a provision for a time. 	 Шайтон уларни ундан оздирди ва бўлган нарсаларидан чиқарди. Ва Биз: "Баъзингиз баъзингизга душман бўлиб тушинглар, сизларга ер юзида қароргоҳ ва бир муддат ҳузур қилиш бордир", дедик.


How then, if you disbelieve, will you preserve yourselves on the day which will even turn the children hoary? 	 Агар кофир бўлсангиз, болаларнинг сочини оқартиб юборадиган кундан қандай сақланасиз?! («болаларнинг сочини оқартиб юборадиган кун»–қиёмат куни экани ҳаммага маълум.)


Allah will surely test you with some prey that is within reach of your hands and your spears, so that Allah may make known those who fear Him without seeing; so henceforth, a painful punishment is for anyone who transgresses. 	 Аллоҳ ундан ким ғойибона қўрқишини билиш учун сизларни қўлларингиз ва найзаларингиз етадиган овларда бир оз синаб кўради. Бундан кейин ким тажовуз қилса, унга аламли азоб бор.


Then surely the hell, that is the abode. 	 Бас, албатта, Жаҳийм ўрин бўладир.


Let them not therefore contend with thee in the affair; and call them thou unto thy Lord, verily thou art on true guidance. 	 Бас, бу ишда ҳаргиз сен ила низо қилмасинлар. Роббингга даъват қил.


I seek no sustenance from them, nor do I want them to feed Me -- 	 Мен улардан ризқ хоҳламасман ва Мени тоамлантиришларини ҳам хоҳламасман.


Nor he urged on others the feeding of the poor. 	 Ва мискинларга таом беришга қизиқтирмаган эди. (Мискинларга таом беришга қизиқтирмаслик шунчаликка олиб келса, имкони бўлса туриб уларга таом бермаслик қанчалик гуноҳ экан–буни китобхоннинг ўзи фаҳмлайверсин.)


except Iblis; he refused to join those who prostrated. 	 Магар Иблис сажда қилувчилар билан бирга бўлишдан бош тортди.


Say: "Fighting therein is a grave (offence); but graver is it in the sight of Allah to prevent access to the path of Allah, to deny Him, to prevent access to the Sacred Mosque, and drive out its members." 	 Сен: «Унда уруш қилиш катта гуноҳ. Аллоҳнинг йўлидан тўсиш, унга куфр келтириш, Масжидул Ҳаромдан тўсиш, унинг аҳлини ундан чиқариш Аллоҳнинг ҳузурида энг катта гуноҳдир.


So keep your duty to Allah as best ye can, and listen, and obey, and spend; that is better for your souls. 	 Аллоҳга қўлингиздан келганича тақво қилинг ва (амрини) тингланг ва итоат қилинг ва инфоқ қилинг - ўзингизга яхши бўлади.


And to Him belong the ships [with sails] elevated in the sea like mountains. 	 Денгизларда тоғдек бўлиб сузиб юрувчилар ҳам Уникидир.


Then, We have made dark the sign of the night while We have made the sign of day illuminating, that you may seek bounty from your Lord, and that you may know the number of the years and the reckoning. 	 Кеча аломатини маҳв этдик. Кундуз аломатини кўрсатувчи қилдикки, токи Роббингиздан фазл талаб қилсангиз ва йиллар ададини ҳамда ҳисобини билсангиз.


God is Aware of what you do. 	 Демак, ҳар бир инсон қиёмат куни учун нима иш қилганини ўйлаб қўйиши керак.)


When it is about to befall them, You will see the wrongdoers fearful because of what they have earned; but those who have faith and do righteous deeds will be in the gardens of paradise: they will have whatever they wish near their Lord. 	 Золимларни ўзлари касб қилган нарсалари(азоби)дан қўрқувчи ўлароқ кўрасан. Ҳолбуки, у уларга тушгувчидир.


by those who draw [it] out gently, 	 Юмшоқлик билан (мўмин) жонни олувчи (фаришта)лар билан қасам.


And a multitude of those of later time. 	 Кейингилардан ҳам кўпгина жамоатлардир.


as a bounty from your Lord. 	 Бу Роббингдан бўлган фазлдир.


He bringeth forth the living from the lifeless, and He bringeth forth the lifeless from the living, and He quickeneth the earth after the death thereof; and even so shall ye be brought forth. 	 Бу нарса ерда ҳам, кўкда ҳам, сувда ҳам бўлиб туради. Сон-саноғига етиб бўлмайдиган ушбу жараёнларнинг ҳар бирини Аллоҳ таоло амалга оширади.)


Say thou: I shall not follow your vain desires, for then I shall be gone astray, and shall not remain of the guided. 	 Сен: «Мен сизнинг ҳавойи нафсларингизга эргашмайман. Зеро, адашган бўламан ва ҳидоят топганлардан бўлмай қоламан», деб айт.


And when Paradise is brought near. 	 Ва, вақтики, жаннат яқинлаштирилса.


Then he Said unto his fellow while he spake with him: I am more than thou in substance and am mightier in respect of retinue. 	 Одамларим, болаларим, хизматчиларим, ёрдамчиларим ҳам кўп, ҳам кучли, деди. Ушбу дунёнинг зебу зийнатидан фахрланишидан бу одамнинг кофирлиги кўриниб турибди.)


And those who have no knowledge of the Scripture also make similar claims. 	 Бас, қиёмат куни ораларида Аллоҳ улар ихтилоф қилган нарса ҳақида ҳакамлик қилади. (Самовий китоб эгаси бўлмаган халқлар оятда илоҳий таълимотларни «билмайдиган кимсалар» деб аталяпти.


Nay, they are living, only ye perceive not. 	 Балки улар тирикдирлар, лекин сиз сезмайсиз.


And in the earth are various regions, and are close to each other – and gardens of grapes and fields, and date-palms, growing from a single branch and separately, all being given one water; and in fruits, We make some better than others in eating; indeed in this are signs for people of intellect. 	 Шунингдек, узумлар, боғлар, экинзорлар, шохлаган ва шохламаган хурмолар бўлиб, бир хил сув ила суғориларлар ва уларнинг баъзиларининг мевасини баъзилариникидан афзал қиламиз. Бунда, албатта, ақл ишлатувчи қавмлар учун оят-белгилар бордир.


Even if We take you away, We will wreak vengeance upon them. 	 Агар сени кетказсак ҳам, албатта, Биз улардан интиқом олурмиз.


And we known that we cannot frustrate Allah in the earth, nor can we frustrate Him by flight. 	 Ва, албатта, биз Аллоҳни ер юзида ожиз қолдира олмаслигимизга ва ундан қочиб қутила олмаслигимизга ишондик.


Verily, We took the covenant of the Children of Israel and sent them Messengers. 	 Батаҳқиқ, Биз Бани Исроилдан мийсоқ–аҳднома олдик ва уларга Пайғамбарлар юбордик.


We shall expiate your bad deeds and admit you to the gardens wherein streams flow. 	 Исроил–Яъқуб алайҳиссаломнинг иккинчи исмлари. Маълумки, у кишининг ўн иккита ўғиллари бўлган.


But he who says to his parents: "Fie upon you both! 	 Ота-онасига: «Уфф сизларга, (қабрдан) чиқарилишимнинг ваъдасини бераяпсизларми?!


And Allah is Knowing of the wrongdoers. 	 Ушбу гуноҳлар билан ҳеч-ҳеч жаннатга кириб бўлмайди. Ўлсалар, беш кунлик дунёнинг матосидан ажралиб қолишларидан қўрқиб, бу дунё ҳаётига маҳкам ёпишиб оладилар.)


But as for him who is given his book behind his back. 	 Ва, аммо, кимнинг китоби орқа тарафдан берилса.


Then whoso doeth some good works and is a believer, there will be no rejection of his effort. 	 Ким мўмин ҳолида солиҳ амаллардан қилса, саъйи-ҳаракати зое кетмас.


And those on whom sentence has been passed, will say, "Our Lord, these are the ones who led us astray. 	 Устиларига сўз(ланган азоб) тушиши ҳақ бўлганлар: «Эй Роббимиз, анави йўлдан оздирганларимизни ўзимиз йўлдан озганимиздек оздирганмиз.


And Allah is All-Knowing, All-Wise. 	 Аллоҳ билувчи ва ҳикматли зотдир.


And the (awful) Cry overtook those who did wrong, so that morning found them prostrate in their dwellings, 	 Ва зулм қилганларни даҳшатли қичқириқ олди. Бас, диёрларида тўкилдилар.


Any sorrow that befalls you weighs upon him; He is eager for your happiness, full of concern for the faithful, compassionate and kind. 	 Дунё тарихида У зотдек (с. а. в.) кишиларга марҳаматли, меҳрибон инсон бўлган эмас. Бу улкан ҳақиқатни Пайғамбаримиз (с. а. в.) сийратлари ва ҳадисларидан билиб оламиз.)


He said, “And what is your next task, O the sent angels?” 	 У: «Эй элчилар, нима иш ила юборилдингиз?» деди. (Яъни, менга жуда билимдон ўғил хушхабарини беришдан бошқа яна нима иш билан юборилдингиз, деди.)


And during part of the night, (also,) celebrate His praises, and (so likewise) after the postures of adoration. 	 (Тасбеҳ айтишнинг маъноси Аллоҳни поклаб ёд этишдир. Кўпроқ «Субҳоналлоҳи» калимасини айтиш билан бўлади.)


Said he, 'It was she that solicited me'; and a witness of her folk bore witness, 'If his shirt has been torn from before then she has spoken truly, and he is one of the liars; 	 У: «Унинг ўзи менинг нафсимни хоҳлади», деди. У(хотин)нинг аҳлидан бир гувоҳ гувоҳлик берди ва: «Агар унинг кўйлаги олд томондан йиртилган бўлса, бас, хотин рост айтибдир, у ёлғончилардандир.


They said: supplicate for us unto thy Lord that He make manifest unto us whatever her colour should be. 	 Улар: «Роббингга дуо қил, унинг рангини баён қилиб берсин», дедилар.


He is exalted, far above what they associate. 	 (Аллоҳ таоло ҳамма нарсани–ғайбни ҳам, ҳозирни ҳам билгувчи зотдир. У зот мушриклар ширк келтираётган нарсадан олийдир.)


When the trumpet blast is sounded whoever is in the heavens and the earth will swoon away, except those God please. 	 (Демак, сурга биринчи бор пуфланганда осмонлару ердаги барча жонзотлар чақмоқ ургандай бирдан йиқилиб ўладилар. Шунинг учун ҳам бу пуфлаш «саъқ»–«йиқилиб ўлиш» пуфлаши, дейилади.


And, [O Muhammad], give good tidings to the humble [before their Lord] 	 Бас, Унгагина мусулмон бўлинг. Итоатли, мутавозеъларга башорат бер.


Lodge them (your wives) where you lived together if you can afford it. 	 У(аёл)ларга имконингиз борича ўзингиз яшаб турган жойдан жой беринг.


but the reprobates will turn away 	 Ва бадбахт ундан четда бўладир.


None dispute concerning the revelations of Allah save those who disbelieve, so let not beguile thee their going about in the cities. 	 Бас, уларнинг юртларда айланиб юришлари сени алдаб қўймасин. (Кофирлар ҳукм ва султонга, бошқа нарсаларга эга бўлишлари мумкин, бу ҳоллар мўмин кишини алдаб қўймаслиги керак.)


Do they not see the birds controlled in the atmosphere of the sky? 	 Осмон бўшлиғидаги беминнат, бўйсундирилган қушларга қарамайдиларми?


But Joseph kept this secret and did not disclose it to them, and said (to himself): "You are worse in the degree of evil, for God knows better of what you allege." 	 Энди Юсуфнинг (а. с.) ўзларига у киши ва укалари ҳақида ёлғон тўқимоқдалар. Улар, кичик ўгай ука ўғрилик қилган бўлса, бу ажабланарли эмас, унинг туғишган акаси ҳам олдин ўғрилик қилган эди, бу иш уларниг табиатида бор ўзи, дейишмоқчи.)


What is your reason for not being among the prostrators?" 	 Сенга не бўлди, сажда қилувчилар билан бирга бўлмаслигингга?» деди.


The forbidden month for the forbidden month, and forbidden things in retaliation. 	 Ва Аллоҳга тақво қилинг ҳамда, билингки, албатта, Аллоҳ тақводорлар биландир. (Ояти каримадаги «Аш-шаҳрул-ҳарому» деб келган таъбирни «ҳаром ой» деб таржима қилдик.


Now, when trouble touches man, he cries to Us: But when We bestow a favour upon him as from Ourselves, he says, "This has been given to me because of a certain knowledge (I have)!" 	 Инсоннинг фитратида эса, Аллоҳ таолонинг ваҳдониятини тан олиш хусусияти бор. Шу боис ҳар қандай инсон у қанчалик кофир, қанчалик мушрик бўлмасин, бошига мусибат тушиб, зарарга юз тутса, фақат Аллоҳ таолонинг ўзига ёлборади.


Those who disbelieve are steeped in arrogance and defiance. 	 Аммо куфр келтирганлар кибру ҳаво ва мухолифликдадирлар.


On that Day, a cloud will appear rending the sky and the angels will be senthi down rank after rank. 	 У кунда булутли осмон ёрилиб, фаришталар бўлак-бўлак тушурилурлар.


Thus it is incumbent upon Us to save the believers. 	 Бу вазифани Аллоҳ таоло Ўзига бурч қилиб олгандир. Бу ҳақиқатни мўмин-мусулмонлар, айниқса, даъватчилар жуда яхши англаб етмоқлари лозим.)


Surely, We have sent down to you the Book for mankind with the truth. 	 Албатта, Биз одамлар учун сенга китобни ҳақ ила туширдик. Бас, ким ҳидоятга юрса, ўзига фойда.


He is aware of the things they do. 	 Чунки У қилаётган нарсаларидан хабардордир.


He said, ‘Our Lord is He who gave everything its creation and then guided it.’ 	 У: «Бизнинг Роббимиз ҳар нарсага ўз яратилишини берган ҳамда уни ҳидоятга солган зотдир», деди.


And the hills, how they are set up? 	 Ва тоғларнинг қандоқ ўрнаштирилганига?


Or who is it that will give you sustenance if He should withhold His sustenance? 	 У Ризқни тортиб қўйса, сизга ризқ берадиган ким ўзи?!


Be generous to each other. 	 Орангиздаги фазилатни унутманг.


And let not those who [greedily] withhold what Allah has given them of His bounty ever think that it is better for them. 	 Аллоҳ Ўз фазлидан берган нарсага бахиллик қилганлар буни ўзларига яхшилик деб ҳисобламасинлар. Аксинча, бу уларга ёмонликдир.


We shall pull out of every section those who were most perversely rebellious against Ar-Rahman. 	 (Анчайин чорлаб ёхуд таклиф қилиб эмас, шиддат билан суғуриб олинади. Демак, кофирлар шайтонлари билан жаҳаннам атрофига ўтқазиб қўйилиб, қилган гуноҳларига қараб бирин-кетин дўзахга ташланадилар.


And thereafter verily their return is Unto the Flaming Fire. 	 Сўнгра, албатта, уларнинг қайтар жойи жаҳаннамга бўлур.


And those of you who die, leaving wives, let them make testament for their wives, provision for a year without expulsion; but if they go forth, there is no fault in you what they may do with themselves honourably; God is All-mighty, All-wise. 	 Сизлардан вафот этганда жуфтларини қолдираётганлар, хотинлари чиқмасдан бир йилгача фойдаланишини васият қилсинлар. Агар улар чиқсалар, ўз хусусларида яхшилик билан қилган ишларида сизга гуноҳ йўқ.


Surely for those who go astray from the way of God, is severe punishment, for having forgotten the Day of Reckoning. 	 Яна у сени Аллоҳнинг йўлидан адаштирмасин. Албатта, Аллоҳнинг йўлидан адашадиганларга унутганлари учун ҳисоб кунида шиддатли азоб бордир.


It is He Who got out the Unbelievers among the People of the Book from their homes at the first gathering (of the forces). 	 Ўзлари ҳам қўрғонимиз бизни Аллоҳ(азоби)дан сақлаб қоладир, деб ўйлашарди. Аллоҳ улар ўйламаган тарафдан олди ва уларни қалбига қўрқинч солди.


And He is the supreme over His creatures, and He sendeth guardians over you until when death cometh unto one of you Our messengers take his soul, and they fail not. 	 У устингизга ҳафазаларини юборур. Қачонки бирортангизга ўлим келса, элчиларимиз камчиликка йўл қўймаган ҳолда уни вафот эттирарлар.


But to-day the wrong doers are in error manifest. 	 Лекин золимлар бугунги кунда очиқ залолатдадирлар.


Would ye then take him and his progeny as patrons instead of Me, whereas they are unto you an enemy III is for the wrong-doers an exchange! 	 Энди сизлар Мени қўйиб уни ва унинг зурриётларини дўст қилиб оласизларми?! Ҳолбуки, у сизларга душман-ку!


Surely, this is a clear bounty' 	 Сулаймон алайҳиссалом ўзларига Аллоҳ томонидан қушларнинг тилини англаш илми берилганлигини барча одамларга эълон қилмоқдалар. Бу эълон фахр ва риёкорлик учун эмас, балки Аллоҳнинг неъматини эслаш маъносидадир.)


And (with passion) did she desire him, and he would have desired her, but that he saw the evidence of his Lord: thus (did We order) that We might turn away from him (all) evil and shameful deeds: for he was one of Our servants, sincere and purified. 	 У ҳам, агар Роббининг бурҳон-ҳужжатини кўрмаганида, (хотинга) интилар эди. Ундан ёмонлик ва фаҳш ишларни узоқлаштириш учун шундай қилдик.


They were stronger than they in power and they brake up the earth and they inhabited it with greater affluence than these have inhabited it, and their apostles came unto them with evidences. 	 Аллоҳ уларга зулм қилмас эди, лекин улар ўзларига зулм қилардилар. (Аввалги кофирлар ободончилик масаласида ҳам ҳозирги кофирлардан устун эдилар.


Certainly We destroyed generations before you when they perpetrated wrongs: their apostles brought them manifest proofs, but they would not have faith. 	 Батаҳқиқ, сиздан олдинги асрларни зулм қилган чоғларида ва Пайғамбарлари очиқ-ойдин ҳужжатлар билан келганларида иймон келтирмайдиган бўлганларида ҳалок қилганмиз.