That is their recompense, because they rejected Our signs and asked, "When we are reduced to bones and dust, shall we indeed be raised up as a new creation?" 	 Ана ўша, Бизнинг оятларимизга куфр келтирганлари ва «Агар суяк ва титилган тупроқ бўлсак ҳам, албатта, янгитдан яратилиб, қайта тирилтирилурмизми?!» деганлари учун жазоларидир.


and We let it (the beautiful praise) remain upon him in the latter (generations), 	 Ва кейингилар ичида унинг учун (олқишлар) қолдирдик.


Who is it Who guides you through the darkness on land and sea? 	 Ёки сизларни қуруқлик ва денгиз зулматларида тўғри йўлга соладиган ҳамда Ўз раҳмати олдидан шамолларни хушхабар қилиб юборадиган зотми?! Аллоҳ билан бирга бошқа илоҳ борми?!


He is the Almighty, the Wise. 	 Ислом дини араблар яшаб турган ерларга ёйилиб бўлиши билан вафот топдилар. Исломни дунёнинг қолган қисмига у кишининг қавмлари етказдилар.)


'What has sped thee far from thy people, Moses?' 	 Эй Мусо, сени қавмингдан нима илгарилатди?


Who then really shows you the way in the darkness of the desert and the sea? 	 Ёки сизларни қуруқлик ва денгиз зулматларида тўғри йўлга соладиган ҳамда Ўз раҳмати олдидан шамолларни хушхабар қилиб юборадиган зотми?! Аллоҳ билан бирга бошқа илоҳ борми?!


Wherefore faint not, nor cry out for peace; and ye shall be triumphant. 	 Бас, бўш келманглар ва ўзингиз устун бўлиб туриб, ярашга чақирманглар. Аллоҳ сиз билан ва амалларингизни ҳеч-ҳеч камайтирмас.


It is only a word he is saying; and behind them is a barrier until the Day they are resurrected. 	 Албатта, бу (қуруқ) сўз бўлиб, у айтгувчи, холос. Уларнинг ортида қайта тириладиган кунларигача тўсиқ бордир.


And the seeking of forgiveness for his father (paternal uncle) by Ibrahim was only because of a promise he had made to him; then when it became clear to him that he was an enemy of Allah, Ibrahim broke off ties with him; indeed Ibrahim is surely very soft-hearted, most forbearing. 	 (Яъни, отаси Иброҳим (а. с.) билан тортишиб, уни сўкиб, тошбўрон қилмоқчи бўлганда ҳалийм сифатли Иброҳим (а. с.): «Сенинг учун Аллоҳга истиғфор айтаман», деб ваъда берган эди. Ана шу ваъдага вафо қилиш учун отасига истиғфор айтди, холос.


O YOU ENWRAPPED in the cloak (of Prophethood), 	 Эй ўраниб ётувчи!


Verily, Allah provides sustenance to whom He wills, without limit." 	 Лекин ибодатхона меҳробида ибодат билан машғул бўлиб турган Марямнинг олдига қачон кирса, унинг ҳузурида ризқ турар эди.)


And they said: What! shall we believe in two mortals like ourselves while their people serve us? 	 Ҳолбуки, уларнинг қавми бизга қуллик қилгувчи бўлиб турибди-ку?! « дедилар. (Яъни, қандай қилиб ўзимизга ўхшаган, қўлимизда қул бўлиб турган Бани Исроил қавмининг икки одамига Пайғамбар деб иймон келтирамиз, дедилар.)


Except such as snatch away something by stealing and they are pursued by a flaming fire of piercing brightness. 	 Магар бирорта сўзни ўғриликча тинглаган шахс бўлса, уни ёқгувчи олов таъқиб этар.


They wrap their chests to hide from Him. 	 Огоҳ бўлингким, албатта, улар ундан яшириниш учун кўксиларига (бошларини) эгадилар. Огоҳ бўлингким, кийимларига ўралган чоғларида ҳам, У зот нимани сир тутаётганларинию нимани ошкор қилаётганларини биладир.


“Except for Your sincere servants among them.” 	 Магар, улардан танланган бандаларингни (адаштира олмайман)», деди.


When Moses prayed for water for his people, We said to him, "Strike the rock with your staff!" 	 Мусо ўз қавмини сероб қилишни сўраганида, «Ҳассанг билан тошни ур!» деганимизни эсланг.


Thus do We reward those who fabricate lies. 	 Ёлғон тўқувчиларни мана шундай жазолаймиз.


then, on the Day of Resurrection, you shall dispute before your Lord. 	 Сўнгра, албатта, сизлар қиёмат куни Роббингиз ҳузурида тортишурсизлар.


Do they not travel through the earth, and see what was the End of those before them,- though they were superior to them in strength? 	 Улар ер юзида сайр қилиб юриб ўзларидан олдин ўтганларнинг оқибати қандоқ бўлганига назар солмайдиларми?!


and said: “Who is better, our deities or he?” 	 Улар: «Бизнинг олиҳаларимиз яхшими ёки уми?» дедилар.


Their greeting, on the day when they shall meet Him, will be 'Peace!' 	 У зотга йўлиқадиган кундаги сўрашишлари саломдир.


And [also] the devils [of jinn] - every builder and diver 	 Яна барча бинокор ва ғаввос шайтонларни ҳам.


Let people have faith or disbelieve as they chose." 	 Бас, ким хоҳласа, иймон келтирсин, ким хоҳласа, куфр келтирсин», дегин.


We sent you only universally to all people, a herald and warner, but most people do not know. 	 Биз сени барча одамларга фақат хушхабарчи ва огоҳлантиргувчи қилиб юбордик. Лекин одамларнинг кўплари билмаслар.


Between them and the Cities on which We had poured our blessings, We had placed Cities in prominent positions, and between them We had appointed stages of journey in due proportion: "Travel therein, secure, by night and by day." 	 Биз улар билан Ўзимиз баракали қилган шаҳарлар орасида кетма-кет қишлоқлар қилиб, улар орасидаги юришни ўлчовли этиб қўйган ва «Уларда кечалар ҳам, кундузлар ҳам омонлик-ла юраверинг» (деган эдик). (Аллоҳ таоло сабаъликлар билан ўзи баракотли қилган Макка, Мадина, Қуддус каби шаҳар-қишлоқлар орасидаги йўлларда қишлоқлар бино қилиб қўйган эди.


Allah knows what is in your hearts. 	 Бу ҳам, фараз маъносида олсак, ўз нафсини ҳадя қилган аёлни олдин рад этиб, кейин яна хоҳлаб олганинг сенга гуноҳ бўлмас, маъноси чиқади. Ёки завжаларингдан бирортасига навбатида кирмай қўйган бўлсанг, истаган пайтингда кираверасан, маъноси чиқади.


He is all-mighty and forgiving, 	 (Ўлимни эслаган одам унга тайёргарлик кўради ва ўлгандан сўнг шарманда бўлмаслик учун ўзини яхши ишларга сафарбар қилади.)


And when he betook himself toward Madyan, he said: belike my Lord will guide me even way. 	 Қачонки Мадян томон юзланганида: «Шоядки Роббим мени тўғри йўлга ҳидоят қилса», деди.


Say to them, "Do not swear oaths for your `obedience' is well known; Allah is fully aware of what you are doing. " 	 (Бу жиҳод) маълум тоатдир! Албатта, Аллоҳ нима амал қилаётганларингиздан хабардордир», деб айт.


Indeed those who hide the clear proofs and the guidance which We sent down, after We made it clear to mankind in the Book – upon them is the curse of Allah and the curse of those who curse. 	 Албатта, Биз нозил қилган равшан оятларни ва ҳидоятни одамларга китобда баён қилиб берганимиздан кейин беркитганларни–ўшаларни Аллоҳ лаънатлайди. Ва лаънатловчилар лаънатлайди.


The mosque which was established for a pious purpose and before all other mosques is more virtuous for your prayer. 	 Албатта, биринчи кундан тақво асосида қурилган масжидда турмоқлигинг ҳақдир.


Ranks from Him and forgiveness and mercy; and Allah is ever Forgiving, Merciful. 	 Ўзидан бўлган даражалар ила, мағфират ва раҳмат ила (афзал қилган). Ва Аллоҳ мағфират қилувчи ва раҳмли зотдир.


Moses said: "Were you to disbelieve - you and all those who live on earth - Allah is still Self-Sufficient, Innately Praiseworthy." 	 Мусо: «Агар сиз ва ер юзидаги кимсалар ҳаммангиз куфр келтирсангизлар ҳам, албатта, Аллоҳ беҳожат ва мақталган зотдир», деди. (Демак, шукр этган киши ўзига фойда келтиради.


With truth have We sent it down, and with truth hath it descended. 	 Уни ҳақ ила нозил қилдик ва ҳақ ила нозил бўлди.


When their time has come, then they will not remain behind an hour, nor will they precede [it]." 	 Бунга ўтган умматлар, хусусан, Қуръони Каримда зикри келган умматлар ёрқин мисолдир. Баъзи уламоларимиз, умматларнинг ҳалокати фақат жисмоний бўлиши шарт эмас, маънавий ҳалокат ҳам шунга киради, дейдилар.)


Verily Allah wrongeth not mankind in aught but mankind wrong themselves. 	 Албатта, Аллоҳ одамларга ҳеч зулм қилмас, лекин одамлар ўзларига зулм қилурлар. (Уларнинг энг катта зулмлари Ислом динига юрмасликларидир.)


Indeed, Allah is ever Hearing and Seeing. 	 Ҳадиси шарифда Пайғамбаримиз (с. а. в.) қуйидагиларни айтадилар: «Шаҳидлик омонатдан бошқа ҳамма гуноҳларни ювиб юборади. Қиёмат куни, агар Аллоҳнинг йўлида қатл этилган бўлса ҳам, одамни келтириб, омонатни адо қил, дейилади.


I am indeed a warner to you from Him and a bearer of good news. 	 Албатта, мен сизларга Ундан келган огоҳлантирувчи ва хушхабарчиман.


And that thought of yours which you thought about your Lord, has brought you to destruction, and you have become (this Day) of those utterly lost! 	 Ана ўша Роббингиз ҳақида қилган гумонингиз сизни ҳалокатга учратди. Бас, зиёнкорлардан бўлдингиз.


But they charged him with falsehood. 	 Бас, уни ёлғончига чиқардилар.


And [they say,] ‘Do not believe anyone except him who follows your religion.’ Say, ‘Indeed [true] guidance is the guidance of Allah.’ 	 Ва динингизга эргашганлардан бошқаларга ишонманглар, токи бирортага сизга берилганга ўхшаш нарса берилмасин ёки Роббингиз ҳузурида сиз билан ҳужжат талашмасин», дейдилар.


And they surely were wont to say: 	 Ҳолбуки, улар дер эдилар:


And belied was Musa. 	 Бас, Менинг инкорим қандоқ бўлди?! (Албатта, ўта шиддатли бўлди.


Is not God sufficient for His devotee? 	 Аллоҳ Ўз бандасига етарли эмасми?! Улар сени ундан бошқалар билан қўрқитадилар.


Do not be like those who marched out boastfully to show off their strength to people and hinder people from the way of God. 	 Аллоҳ нима қилаётганларини иҳота қилгувчидир. (Ушбу ояти каримада кофирларга, жумладан, Маккадан Бадрга қараб отланган қурайшликларга ишора қилинмоқда.


And as for those who make (men) keep the Scripture, and establish worship - lo! We squander not the wages of reformers. 	 Китобни маҳкам тутганлар ва намозни қоим қилганлар бўлса, албатта, Биз аҳли солиҳларнинг ажрларини зое қилмасмиз.


[Who will be] in gardens, questioning each other 	 Улар жаннатларда сўрарлар.


Fear Allah and seek the means to come near to Him, and strive hard in His way; maybe you will attain true success. 	 Қачонки инсонларда Аллоҳдан қўрқиш ҳисси–тақво ҳисси бўлмас экан, ҳеч қандай қонун, ҳеч қандай тузум одамларни ёмонликдан сақлаб тура олмайди. Қўйилган миршаб ёки жосуслар назоратидан қочиб, олдингидан ҳам баттар ишларни қилаверадилар.


And how the earth was outstretched? 	 Ва ерни қандоқ текислаб қўйилганига?


It is not for the sun to overtake the moon, nor doth the night outstrip the day. 	 (Ҳеч қачон қуёш ойга етиб олиб, бемаҳалда бош кўтариб қолиши мумкин эмас. Улардан ҳар бири Аллоҳ белгилаган вақтдагина чиқади.


Obeyed and worthy there of trust. 	 Итоат қилинган, омонатли.


And were it not for Allah's repelling some men with others, the earth would certainly be in a state of disorder; but Allah is Gracious to the creatures. 	 Бу билан одамларга, Аллоҳ хоҳласа, ҳар қандай жаббор бўлса ҳам, бир ёш йигит унинг ўлимига сабаб бўлиши мумкинлигини кўрсатди. «Сўнгра Аллоҳ унга подшоҳлик ва ҳикматни берди ва хоҳлаган нарсасини ўргатди».


Indeed He is the All-knowing, the All-wise.’ 	 Энди йиллар ўтиб, кичик ўғлини йўқотган куни ҳам шу гапни такрорладилар, кетидан Аллоҳ таолонинг марҳаматидан умид узмаганларини билдириб қўйдилар.)


When the Truth did come to them from Us, they said: "This is indeed evident sorcery!" 	 Бизнинг ҳузуримиздан уларга ҳақ келган пайтда: «Бу, албатта, очиқ-ойдин сеҳрдир», дедилар.


It will not decrease for them; dumb with despair they will stay in it. 	 (Яъни, азоб аҳли жаҳаннамдан ҳеч енгиллатилмайди. Улар ўша азоб ичида ноумид бўлган ҳолларида абадий қолиб кетадилар.)


Have you seen him who restrains 	 Қайтарганни кўрдингми?!


These are the transgressors. 	 (Улар бошқаларга нисбатан аҳдга риоя қилишлари мумкин. Аммо мўминга келганда: «... на аҳдга ва на бурчга риоя қилмайдилар».)


And give the women their dowries as a gift spontaneous; but if they are pleased to offer you any of it, consume it with wholesome appetite. 	 Аёлларга маҳрларини кўнгилдан чиқариб беринг. Агар улар ундан бирор нарсани чин кўнгилдан тутсалар, бас, уни енглар.


If good fortune befalls thee, it vexes them; but if thou art visited by an affliction, they say, 'We took our dispositions before', and turn away, rejoicing. 	 Аммо аҳли Исломга мусибат етса, мунофиқлар хурсанд бўладилар. Яхшиям уларга қўшилмаганимиз, уларнинг гапига кирмай, ишнинг олдини олган эканмиз, соғ-саломат қолдик, дейишади.)


Indeed it is a reminder for the Godwary. 	 Ва, албатта, у(Қуръон) тақводорлар учун эслатмадир.


When Our manifest signs are recited to them, they say, ‘This is just a man who desires to keep you from what your fathers used to worship.’ And they say, ‘This is nothing but a fabricated lie.’ 	 Қачонки уларга Бизнинг очиқ-ойдин оятларимиз тиловат қилинса: «Бу сизни ота-боболарингиз ибодат қилиб юрган нарсадан тўсмоқни ирода қиладиган одам, холос», дедилар ва «Бу тўқилган уйдирмадан бошқа нарса эмас», дедилар.


As for him who played the major role—for him is a terrible punishment. 	 Ойиша онамизни зино қилганликда айблай бошладилар. У кишига нисбатан ифк–иғво, бўҳтон, туҳмат ва уйдирма уюштирилди.


And thus have We made in every city great ones of its wicked ones, that they should plot therein. 	 Улар сезмаган ҳолда фақат ўзларига ўзлари макр қиладилар, холос. (Бу жиноятчилар катта мансабларни эгаллаб олиб, одамларни ўз йўлига солиш учун турли ҳийла-найранглар қиладилар.


And if he had forged concerning us some discourses. 	 Ва агар у Бизнинг (номимиздан) баъзи ёлғон сўзларни тўқиса.


And they say: Lo! this is mere magic; 	 Улар: «Бу (Қуръон) очиқ-ойдин сеҳрдан бошқа нарса эмас.


Allah knows what is in their inner-selves (as regards belief, etc.). 	 «Кўзингизга ҳақир кўринаётганларга Аллоҳ ҳаргиз яхшилик бермайди», демайман. Уларнинг дилларида нима борлигини Аллоҳ яхши биладир.


And he said: Embark in it, in the name of Allah be its sailing and its anchoring; most surely my Lord is Forgiving, Merciful. 	 Ва у: «Кемага мининглар, унинг юриши ҳам, туриши ҳам Аллоҳнинг исми ила бўлур. Албатта, Роббим мағфиратли ва раҳмлидир», деди.


And also others of them who have not yet joined them. 	 Ва У зот ғолиб ва ҳикмат эгасидир. (Бу ояти карима ҳам Қуръоннинг улкан мўъжиларидан биридир.


He (Khidr) said: "Did I not tell you, that you would not be able to have patience with me?" 	 У: «Сенга, албатта, мен билан бирга бўлишга сабр қила олмайсан демабмидим?!» деди.


They said, ‘Burn him, and help your gods, if you are to do anything!’ 	 (Яъни, Иброҳимни куйдириб юборишингиз худоларингизга ёрдам бўлади, дедилар. Хуллас, мушриклар катта гулхан ёқиб, Иброҳимни алайҳиссалом ўша гулханга отдилар.)


God is aware of what you do. 	 Ва Аллоҳ қилаётган амалларингизни билувчи зотдир.


Then after him We sent (many) messengers to their peoples: they brought them Clear Signs, but they would not believe what they had already rejected beforehand. 	 (Эй сиз инсонлар, ушбу оятлар билан танишаётганлар! Сизлар ҳам ўша қавмларга ўхшаб аввал-бошдан Пайғамбарни, Қуръонни ёлғонга чиқариб, тажовузкорлик этманг.


They said, "O our father, ask for us forgiveness of our sins; indeed, we have been sinners." 	 Улар: «Эй отамиз, гуноҳларимиз учун истиғфор айт. Албатта, биз хатокорлардан бўлган эканмиз», дедилар.


Say thou: Allah hath spoken the truth; follow therefore the faith of Ibrahim the upright; and he was not of the associators. 	 Иброҳимнинг йўлдан тоймаган миллатига эргашинг. У мушриклардан бўлмаган эди.


O mankind, your injustice is only against yourselves, [being merely] the enjoyment of worldly life. 	 Бу зулмингиз фақат ўз зиёнингизгадир. Бу ҳаёти дунё матоҳи, холос.


Thereat the faithless one was dumbfounded. 	 Ва Аллоҳ золим қавмларни ҳидоятга солмас.


Then why do they not bring a clear authority for them? 	 Уларга равшан ҳужжатлар келтира олармиканлар?!


Everything in the heavens and earth glorifies God -- He is the Almighty, the Wise. 	 Осмонлару ердаги барча нарсалар Аллоҳга тасбиҳ айтадир. У зот ғолиб ва ҳикмат эгасидир.


And as to those who disdained and were stiff-necked, He shall torment them with a torment afflictive. And they shall not find for themselves, against Allah, a protecting friend or a helper. 	 Аммо ор қилиб кибрга кетганларни аламли азоб билан азоблар ва улар ўзлари учун Аллоҳдан ўзга дўст ҳам, ёрдамчи ҳам топмаслар.


Not so are the prayerful. 	 Магара намоз ўқувчиларгина мустаснодир.


So if there are from you one hundred [who are] steadfast, they will overcome two hundred. 	 Аллоҳ сабрлилар биландир. (Мусулмонлар доимо қувватли бўлиб туравермас эканлар, уларда заифлик ҳоллари ҳам учраб тураркан.


As for such, their works are vain and in the Fire they will abide. 	 Ана ўшалар амаллари ҳабата бўлганлардир ва улар дўзахда абадий қолувчилардир.


You would have thought they were awake, though they lay asleep. 	 Уларни уйғоқ деб ўйлайсан, ҳолбуки, ухлаб ётурлар. Уларни гоҳ ўнгга, гоҳ чапга ағдариб турурмиз.


You will please neither the Jews nor the Nazarenes unless you follow their creed. 	 Сендан яҳудийлар ҳам, насронийлар ҳам уларнинг миллатига эргашмагунингча ҳеч-ҳеч рози бўлмаслар.


Knower of the hidden and the manifest! the Great! the Exalted. 	 У зот ғойибни ҳам, шоҳидни ҳам билгувчидир. У буюкдир, юксакдир.


And so Allah makes plain to you His verses, in order that you will be guided. 	 Бу оятнинг ушбу жумлалари мусулмон оламини бирлаштириш шиоридир. Қуръони Карим Аллоҳнинг ипи-арқони эканлиги ҳақида жуда ҳам кўп ҳадислар келган.)


“I do not say to you that I possess the treasures of God, nor do I know the future, nor do I say that I am an angel. 	 Мен сизларга: «Ҳузуримда Аллоҳнинг хазиналари бор», демайман. Ғайбни ҳам билмайман.


‘Peace!’ 	 У: «Салом», деди.


Shouldst thou question them, they will surely say:: we were only plunging about and playing. 	 Агар улардан сўрасанг, албатта: «Биз фақат ўзимизча гап қилиб ўйнаётган эдик, холос», дерлар. Сен: «Аллоҳни, Унинг оятларини ва Расулини истеҳзо қилаётган эдингизми?» деб айт.


We shall make all your tasks easy. 	 Ва сени осон йўлга муяссар қилармиз.


When he said to his people, ‘Will you not be Godwary? 	 Ўшанда у қавмига: «Тақво қилмайсизми?!


for certainly if You should leave them (alive), they will mislead Your servants, and will beget none but sinners and utter unbelievers. 	 Албатта сен уларни тек қўйсанг, бандаларингни адаштирурлар ва фожиру кофирдан бошқа туғмаслар.


And if they turn away, then know that Allah is your Maula (Patron, Lord, Protector and Supporter, etc.), (what) an Excellent Maula, and (what) an Excellent Helper! 	 Агар юз ўгирсалар, бас, билгинки, албатта, Аллоҳ хожангиздир. У қандай ҳам яхши хожа ва қандай ҳам яхши нусрат бергувчи!


Do you (O dear Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him) ask any fee from them? 	 Ёки сен улардан харож сўраяпсанми?! Бас, Роббингнинг харожи яхшироқдир.


And in the Hereafter they will be the greatest losers. 	 Охиратда эса, қанақа азобларга дучор бўлишини Аллоҳнинг Ўзи билади.)


They said: “Here we come (into being) in willing obeisance.” 	 Шунчалар улкан, мустаҳкам, кучли бўлишларига қарамай, Аллоҳнинг иродаси кетиши билан итоаткорликларини дарҳол изҳор этдилар.)


Ta Sin Mim. 	 Син. Мим.


They will have a terrible punishment. 	 Уларга катта азоб бордур.


They will then call upon them but they will not answer them. 	 Ҳозир ёрдам беришмаса, қачон ёрдам беришади? Мушриклар Аллоҳга шерик қилган сохта худоларини чақирадилар.


What! So do you dispute with him regarding what he saw? 	 У билан ўзи кўрган нарса устида тортишасизларми?!


And guard against (the punishment of) Allah and do not put me to shame. 	 Ва Аллоҳдан қўрқинглар! Мени хор қилманглар», деди.


By the angels who release with gentle release. 	 Юмшоқлик билан (мўмин) жонни олувчи (фаришта)лар билан қасам.


O you who have believed, believe in Allah and His Messenger and the Book that He sent down upon His Messenger and the Scripture which He sent down before. 	 Эй иймон келтирганлар! Аллоҳга, Унинг Расулига, У Ўз Расулига туширган китобга ва бундан олдин туширган китобга иймон келтиринг.


He will say: You did tarry but a little-- had you but known (it): 	 У зот: «Агар билсангиз, жуда оз қолдингиз, холос», деди. (Энди кўрадиган кунингизга нисбатан жуда оз қолдингиз.)


Allah! there is no god but He! 	 Аллоҳ–ундан бошқа ибодатга сазовор илоҳ йўқ зотдир.


And that which We have revealed to you of the Book, that is the truth verifying that which is before it; most surely with respect to His servants Allah is Aware, Seeing. 	 Биз сенга ваҳий қилган китоб айни ҳақдир, ўзидан олдинги нарсани тасдиқловчи бўлгандир. Албатта, Аллоҳ Ўз бандаларидан ўта хабардор ва уларни ўта кўргувчидир.


And He sends down from the sky, mountains [of clouds] within which is hail, and He strikes with it whom He wills and averts it from whom He wills. 	 У зот осмондан, ундаги тоғлардан дўл тушириб, у билан Ўзи хоҳлаган кишиларга мусибат етказур ва уни Ўзи хоҳлаган кишилардан буриб юборур.


And indeed they are, concerning the Qur'an, in disquieting doubt. 	 Худди Қуръонга нисбатан муносабатга ўхшаш муносабат бўлди. Агар Аллоҳ таоло қиёматда ҳисоб-китоб қилишга сўз бермаганида, китобига куфр келтирганларни, албатта, азобга дучор этар эди.)


The Day when God’s enemies are herded into the Fire, forcibly. 	 Аллоҳнинг душманлари дўзахга (ташланиш учун) жамланадиган, улар тизиб қўйиладиган кунни (эсла).


So shall We make later generations to follow them. 	 Сўнгра кейингиларини уларга эргаштирмадикми?


But if Allah willed, He could seal up thy heart. And Allah blots out Vanity, and proves the Truth by His Words. 	 Бас, агар Аллоҳ хоҳласа, қалбингга муҳр босур ва Аллоҳ Ўз сўзлари ила ботилни йўқ қилиб, ҳақни ҳақ қилур.


What! Do they take for intercessors others besides Allah? 	 Ёки Аллоҳдан ўзга шафоатчилар тутганларми?!


These shall be rewarded by their Lord: God is swift in reckoning! 	 Ана ўшаларга Роббилари ҳузурида ажр бордир. Албатта, Аллоҳ тезҳисоб зотдир.


and it destroyed everything over which it passed and reduced it to dust. 	 У қайси нарсага етиб борса, титиб ташламасдан қўймас.


Then to Him you will be returned.” 	 Сўнгра Унгагина қайтарилурсизлар», деб айт.


When the word about them comes true We shall make a creature appear to them on earth who will tell them that people had no faith in Our revelations. 	 Демак, бу ишнинг бўлиши муқаррарлигида ҳеч қандай шубҳа йўқ. Саҳиҳ ҳадиси шарифларда бу ҳайвон қиёматнинг аломатларидан бири эканлиги, тавба қилса, фойда бермайдиган вақт бўлиб қолганда чиқиши ҳақида хабарлар келган.)


Downcast will be their looks; abjectness will overspread them. 	 Уларнинг кўзлари қўрқинчга тўла, хорлик ўраб олган.


Surely in this is a sign for people who reflect. 	 Албатта, бунда тафаккур қилувчилар учун оят-белги бордир.


Turn to Allah with sincere repentance: In the hope that your Lord will remove from you your ills and admit you to Gardens beneath which Rivers flow,- the Day that Allah will not permit to be humiliated the Prophet and those who believe with him. 	 Шоядки Роббингиз гуноҳларингизни ювса ва сизни дарахтлари остидан анҳорлар оқиб турган жаннатларга киритса. Бир кундаки, унда Аллоҳ Набийни ва у билан бирга бўлган иймон келтирганларни шарманда қилмас.


Do not marvel at their wealth and children. 	 Уларнинг моллари ва болалари сени ажаблантирмасин.


And a (goodly) number from those of later times. 	 Кейингилардан ҳам кўпгина жамоатлардир.


Allah has promised those among you who believe and do good deeds, that He will certainly give them the Caliphate in the earth the way He gave to those before them; and that He will certainly establish for them their religion which He has chosen for them, and will turn their prior fear into peace; they must worship Me and not ascribe anything as a partner to Me; and whoever is ungrateful after this – it is they who are the disobedient. 	 Шундан кейин ҳам ким куфр келтирса, бас, ана ўшалар, ўзлари фосиқлардир. (Олдинги ўтган умматлардан қайси бири Аллоҳ таолога иймон келтирган ва бу иймони ҳақиқий бўлиб, бутун вужудини қамраб олган ҳамда ўша ҳақиқий иймонлари тақозоси ила солиҳ амаллар қилиб ҳаёт кечирган бўлса, Аллоҳ таоло уларни ер юзига Ўзининг халифаси этиб тайинлаб қўйган эди.


The Everlasting Life is better for the cautious. 	 Дунёнинг матоҳи оз, охират эса, тақво қилганларга яхшидир.


Surely, there is a sign in this for every penitent worshiper. 	 Уларнинг тўрт тарафида Аллоҳ таоло ўлганларни қайта тирилтиришга қодир эканига, ҳужжатлар тўлиб ётибди-ку! Агар ақллари ишламаётган бўлса, кўзларини очиб, ҳушларини жойига келтириб қўйишимиз мумкин.)


Then were they confounded with shame: (they said), "Thou knowest full well that these (idols) do not speak!" 	 Сўнгра яна бошлари айланиб: «Сен, батаҳқиқ, буларнинг гапирмаслигини билар эдинг!» дедилар.


Whosoever has turned away from it shall bear a burden on the Day of Resurrection. 	 Ким ундан юз ўгирса, албатта, у қиёмат куни (гуноҳ) юкини кўтарур.


He [Ya'qub (Jacob)] said: "Nay, but your ownselves have beguiled you into something. 	 У: «Йўқ, сизга ҳавои нафсингиз бир ишни яхши кўрсатмиш. Бас, чиройли сабр (қиламан).


It is He who has made the night and the day, one proceeding the other, for whoever wants to take heed or give thanks. 	 У ибрат олмоқни ирода қилган ва шукр қилмоқни ирода қилган киши учун кеча-кундузни бирин-кетин қилган Зотдир.


And gardens of thick foliage. 	 Ва дарахтлари бир-бирига киришган бўстонлар.


Believers, violate neither the sanctity of God's signs, the Sacred Month, the sacrificial animals, the animals wearing garlands [indicating they are to be sacrificed] nor those on their way to the Sacred House seeking the bounty and pleasure of their Lord. 	 Эй иймон келтирганлар! Аллоҳнинг дини аломатларини, ҳаром ойни, аталган қурбонликни, осилган белгиларни ва Роббиларидан фазл ва розилик тилаб Байтул Ҳаромни қасд қилиб чиққанларни ўзингизга ҳалол ҳисобламанг.


He misleads many thereby, and He guides many thereby; and with it He misleads only those who are rebellious. 	 У билан кўпчиликни залолатга кеткизади ва кўпчиликни ҳидоятга солади. У билан фақат фосиқларнигина залолатга кеткизади.


What is the matter with you that you did not join those who prostrated?" 	 Сенга не бўлди, сажда қилувчилар билан бирга бўлмаслигингга?» деди.


except with their wives, and what their right hands possess -- for then they are free from blame, 	 Магар ўз жуфти ҳалоллари ва қўлларида мулк бўлганлардан (сақламасалар), албатта, улар маломат қилинувчи эмаслардир.


And indeed We destroyed several generations before you when they crossed the limits – and their respective Noble Messengers came to them with clear proofs, but they were not such as would believe; this is how We reward the guilty. 	 Батаҳқиқ, сиздан олдинги асрларни зулм қилган чоғларида ва Пайғамбарлари очиқ-ойдин ҳужжатлар билан келганларида иймон келтирмайдиган бўлганларида ҳалок қилганмиз. Жиноятчи қавмларни ана шундай жазолаймиз.


He is the Forgiver, the Merciful. 	 У мағфират қилгувчи ва раҳмли зотдир.


There comes not a messenger to them but they mock him! 	 Ҳар қачон уларга Пайғамбар келса, уни фақат истеҳзо қилар эдилар.


When he came to his Lord with a sound heart 	 Ўшанда у ўз Роббига соғлом қалб ила келмишди.


He created you from one soul. 	 Сўнгра ундан жуфтини қилди ва сизларга чорва ҳайвонларидан саккиз жуфтни туширди. У сизни оналарингиз қорнида уч зулмат ичида, бир яратишдан кейин яна бошқа яратишга ўтказиб, аста яратадир.


We shall give more excellence to him who acquires excellence. 	 (Ушбу жумла маъноси ҳақида уламоларимиз бир неча хил фикрлар айтишган. Мисол учун, Саъийд ибн Жубайр (р. а) «қариндошлик меҳри» иборасини Пайғамбаримизнинг (с. а. в) аҳл байтлари, деб таъвил қилганлар.


What is your AIM screen name? 	 Сизнинг AIM ҳисобингиз номи нима?


And the earth is moved, and its mountains, and they are crushed to powder at one stroke,- 	 Ва еру тоғлар кўтарилиб, бир мартагина силкитилса...


But as for him who is forced by severe hunger, with no inclination to sin (such can eat these above-mentioned meats), then surely, Allah is Oft-Forgiving, Most Merciful. 	 Бу шартларнинг бошида ҳайвоннинг жонини чиқариш пайтида унга жон берган Аллоҳнинг номини зикр қилиш туради. Бу иш қилинмаса, катта маънавий жиноят содир бўлган бўлади, шу сабабли унинг гўшти ҳаромга айланади.)


If a prompting from Satan should stir you, seek refuge with God: He is the All Hearing and the All Knowing. 	 Албатта, У зот ўта эшитгувчи ва ўта билгувчи зотдир. (Агар шайтон васвасага солиб, сени ёмонликларни яхшилик билан қайтаришан айнитмоқчи бўлса, Аллоҳ таолонинг Ўзидан паноҳ сўра. унга сиғин.


Believers, if you take a loan for a known period of time, have a just scribe write it down for you. 	 Маълум муддатга қарз олди-берди қилган вақтингизда, уни ёзиб қўйинг. Орангизда бир ёзувчи адолат билан ёзсин.


What, does he promise you that when you are dead and turned to dust and bones, you will be brought forth? 	 У сизга, ўлсангиз, тупроқ ва суяк бўлсангиз ҳам, албатта, чиқарилгувчи бўлишингизни ваъда қилмоқдами?!


And yet most of them are averse and do not listen, 	 Бас, кўплари ундан юз ўгирдилар. Энди улар эшитмаслар.


And upto whomsoever Allah shall not appoint a light, his shall be no light. 	 Бу зулматлар остида кофир ва мунофиқ қандай қилиб Аллоҳнинг нурини кўрсин. У ўз қўлини кўра олмагандан кейин, Аллоҳнинг нурини кўра олмаслиги турган гап.)


And morning found those who had coveted his place but yesterday crying: Ah, welladay! 	 Ва кечагина унинг маконини орзу қилаётганлар: «Воажаб, Аллоҳ бандаларидан Ўзи хоҳлаганларига ризқини кенг ёки тор қиладиганга ўхшайдир.


Then eat thou of all the fruits and tread the ways of thy Lord made easy. 	 Бас, Роббинг осон қилиб қўйган йўллардан юргин», деб ваҳий қилди. Уларнинг қоринларидан турли рангдаги шароб чиқар.


Your Lord will decide between them by His judgement, and He is the All-mighty, the All-knowing. 	 Албатта, Роббинг улар ўртасида Ўз ҳукми ила ажрим чиқарур. У азиз ва билгувчидир.


Thus was he confounded who (in arrogance) rejected faith. 	 Ва Аллоҳ золим қавмларни ҳидоятга солмас.


who represented the Quran as magic. 	 Улар ўзларига келган илоҳий китобларни тақсимлаб, бир қисмига иймон келтириб, бир қисмига иймон келтирмаган эдилар. Энди Қуръонни ҳам парча-парча қилиб, ўз фикрларига мос келганини олиб, тўғри келмаганини тарк этмоқчи бўлмоқдалар.)


By Allah, ye shall certainly be called to account for your false inventions. 	 Ўша ҳайвон аталгандан сўнг, бу фалон худонинг насибаси, деб унга алоҳида эҳтиром ила муомала қилинарди. Ўша ҳайвон минилмас, устига юк юкланмас, сути ичилмас, гўшти ҳам ейилмас эди.)


And Allah encompasses them from behind! (i.e. all their deeds are within His Knowledge, and He will requite them for their deeds). 	 Ҳолбуки, Аллоҳ уларнинг ортидан иҳота қилиб турувчидир.


He said, “Therefore if you stay with me, do not ask me about anything until I myself mention it to you.” 	 У: «Агар менга эргашадиган бўлсанг, то ўзим зикр қилиб айтмагунимча бир нарса ҳақида сўрамагин», деди.


So learn a lesson, O ye who have eyes! 	 Бу воқеа ақли бор ҳар бир кишига ўрнак бўларлик бир огоҳлантиришдир. Демак, бандаси қанчалик хом хаёл қилмасин, Худонинг буюргани бўлади.)


He said, "I am the messenger of the Lord of the Universe," 	 Бас, у: «Албатта, мен оламлар Роббининг Пайғамбаридирман», деди.


but he whose scales are light those have lost their souls because they were harmful towards Our verses. 	 Ва кимнинг тортилган (амаллари) енгил келса, бас, ана ўшалар Бизнинг оятларимизга зулм қилиб, ўзларига зиён этганлардир.


Indeed, Allah is Knowing of that within the breasts. 	 Оятда келаётган «мийсоқ»–аҳднома эса, Аллоҳнинг амрига итоат қилиш аҳдномаси эди. Бандалар ўзлари иймон келтириб, мўмин-мусулмон бўлганларида, «эшитдик ва итоат қиламиз», деб аҳд беришган эди.


Say: “Go about the earth and see how He created for the first time, and then Allah will recreate life.” 	 Сен: «Ер юзида сайр этиб юринглар ва махлуқотларни У зот аввал-бошдан қандай яратганига назар солинглар. Сўнгра Аллоҳ охират ҳаётини пайдо қилур.


Allah commands you concerning your children; the son’s share is equal to that of two daughters; and if there are only daughters, for them is two-thirds of the inheritance, even if they are more than two; and if there is only one daughter, for her is half; and to each of the deceased’s parents a sixth of the inheritance, if he has children; and if the deceased has no children but leaves behind parents, then one third for the mother; and if he has several brothers and sisters, a sixth for the mother, after any will he may have made and payment of debt; your fathers and your sons – you do not know which of them will be more useful to you; this is the share fixed by Allah; indeed Allah is All Knowing, Wise. 	 Албатта, Аллоҳ билувчи ва ҳикматли зотдир. (Ал-Авфий Ибн Аббосдан қуйидагиларни ривоят қилади: «Аллоҳ таоло ўғил ва қизларга ота-оналарга мерос бобида фарз қилган ҳукмлар ҳақида оятлар туширганда баъзи одамларга ёқмади.


Surely for the godfearing shall be Gardens of Bliss with their Lord. 	 Албатта, тақводорлар учун Роббилари ҳузурида наъийм жаннатлари бордур.


They will say, "Praise be to God who has taken away all sorrow from us. 	 Улар: «Биздан ғам-қайғуни кетказган Аллоҳга ҳамду сано бўлсин.


And be patient, for surely Allah does not waste the reward of the good-doers. 	 Ва сабр қил. Бас, албатта, Аллоҳ яхшилик қилувчиларнинг ажрини зое қилмас.


We relate to thee their story in truth: they were youths who believed in their Lord, and We advanced them in guidance: 	 Биз сенга уларнинг хабарларини ҳақ ила қисса этиб берурмиз. Албатта, улар Роббиларига иймон келтирган йигитлардир.


And whomever We bring to an old age, We reverse him in creation; so do they not understand? 	 Жаннатга ва Аллоҳнинг розилигига етишиш умидида ўлимни хурсанд бўлиб кутиб оладилар. Кофирлар эса, ақлларини ишлатмаганлари учун бу масалада катта қийинчиликда қоладилар.)


They will say: "Woe to us! 	 Улар: «Воҳ, шўримиз қурисин!


When the relationships are suspended. 	 Ва, вақтики, ҳомиласига ўн ой тўлган туялар қаровсиз қолса.


And olives and palms 	 Ва зайтун ва хурмоларни ҳам.


And there came the people of the city rejoicing 	 Ва шаҳар аҳли севиниб, етиб келдилар. (Лут (а. с.) қавми яшайдиган Садум шаҳрининг жинояткор аҳолиси, Лутнинг уйига чиройли, ёш йигитлар келган эмиш, улар билан фоҳиша иш қиладиган бўлибмиз, деб севинган ҳолларида етиб келдилар.)


These are the limits [set by] Allah, so do not approach them. 	 Унда банда Аллоҳ учун ҳамма нарсадан ажраб чиқади. Шунинг учун аёлларга яқинлик қилишдан ҳам ўзини тияди.


Bring us our fathers, if what you say is true' 	 Агар ростгўй бўлсангиз, ота-боболаримизни келтиринглар».


He [Yusuf (Joseph)] said: "It was she that sought to seduce me," - and a witness of her household bore witness (saying): "If it be that his shirt is torn from the front, then her tale is true and he is a liar! 	 У: «Унинг ўзи менинг нафсимни хоҳлади», деди. У(хотин)нинг аҳлидан бир гувоҳ гувоҳлик берди ва: «Агар унинг кўйлаги олд томондан йиртилган бўлса, бас, хотин рост айтибдир, у ёлғончилардандир.


And to Allah belongs whatever is in the heavens and whatever is in the earth - that He may recompense those who do evil with [the penalty of] what they have done and recompense those who do good with the best [reward] - 	 Осмонлару ердаги барча нарсалар Аллоҳникидир. У ёмонлик қилганларни амалига яраша жазолар ва яхшилик қилганларни гўзал(мукофот)ила мукофотлар.


In Him do I trust and to Him do I turn in repentance. 	 Унгагина таваккал қилдим ва Унгагина қайтурман».


And when Our revelations are rehearsed Unto him, she saith:'fables of the ancients! 	 Қачон унга оятларимиз тиловат қилинса, «авалгиларнинг афсоналари», дер.


But Allah beareth witness that what He hath sent unto thee He hath sent from His (own) knowledge, and the angels bear witness: But enough is Allah for a witness. 	 Лекин Аллоҳ сенга нозил қилган нарсаси ила гувоҳлик беради. Уни Ўз илми ила нозил қилди.


And if they turn away, then say: Bear witness that we are they who have surrendered (unto Him). 	 Бас, агар юз ўгирсалар: «Гувоҳ бўлинглар, биз, албатта, мусулмонлармиз», деб айтинглар.


They chose idols besides God in the hope of receiving help from them, but they will not be able to help them. 	 Улар Аллоҳдан ўзга илоҳлар тутдилар. Гўёки улардан ёрдам берилар эмиш.


Or do they say: 'He has forged it himself' Say: 'No, it is the truth from your Lord so that you can warn a nation to whom none has warned before you, in order that they are guided. 	 У сендан олдин ўзларига ҳеч огоҳлантиргувчи келмаган қавмни огоҳлантиришинг учун Роббингдан (келган) ҳақдир. Шояд улар ҳидоят топсалар.


Those of you who die and leave widows should bequeath for their widows a year's maintenance and residence; but if they leave (The residence), there is no blame on you for what they do with themselves, provided it is reasonable. 	 Сизлардан вафот этганда жуфтларини қолдираётганлар, хотинлари чиқмасдан бир йилгача фойдаланишини васият қилсинлар. Агар улар чиқсалар, ўз хусусларида яхшилик билан қилган ишларида сизга гуноҳ йўқ.


There is no god but God, the One, the All-Powerful, 	 Ҳеч бир ибодатга сазовор зот йўқдир, магар ягона ва ўта қаҳрли Аллоҳгина бор.


He supplied you with livestock and children. 	 У сизларга чорва ҳайвонлари ва фарзандлар ила мадад берди.


"Except the family of Lot whom we shall save 	 Магар Лут аҳлига эмас. Албатта, Биз уларнинг ҳаммасини қутқаргувчилармиз.


On the Day when every soul will come disputing for itself, and every soul will be fully compensated for what it did, and they will not be wronged. 	 У кунда ҳар жон ўзи ҳақида тортишиш учун келур ва ҳар бир жонга амалига яраша вафо қилинур ҳамда уларга зулм этилмас. (Яъни, қиёмат кунида ҳар ким ўзини ўйлаб, ўзини азобдан қутқазиш пайидан бўлиб қолади.


And We do not delay it except for a limited term. 	 Уни Биз фақат саноқли муддатга кечиктирамиз.


He said: 'Forgive me my Lord, and give me a kingdom the like of which will not befall any after me, surely, You are the Giver' 	 У: «Эй Роббим, мени мағфират қилгин ва менга ўзимдан кейин бирор кишига муяссар бўлмайдиган мулкни ҳадя этгин. Албатта, сен кўплаб атоларни бергувчисан», деди.


Or do they say:- "A Poet! we await for him some calamity (hatched) by Time!" 	 Балки улар: «У шоир, биз унга ўлим етишини кутамиз», дерлар?


O you who have believed, fulfill [all] contracts. 	 Сизга, кейин тиловат қилинадиганларидан бошқа, чорва ҳайвонлари ҳалол қилинди, эҳромдалик вақтингизда овни ҳалол санамаган ҳолингизда. Албатта, Аллоҳ нимани ирода этса, шуни ҳукм қиладир.


But turn not altogether away (from one), leaving her as in suspense. 	 Аллоҳ мағфиратли ва раҳмли зотдир. («Хотинлар ўртасида адолат» кўп хотинли эрнинг хотинларига нисбатан қалбидаги муҳаббати борасидадир.


So; and We encompassed in knowledge what was with him. 	 Зулқарнайн мағрибда ҳукмронлик қилганидек, машриқда ҳам ҳукмронлик қилди. Биз, шубҳасиз, Зулқарнайннинг ҳузуридаги ҳамма нарсанинг хабарини тўлиқ биламиз.)


God is the Most Appreciating and the Most Forbearing. 	 Аллоҳ шакур ва ҳалимдир.


Had Allah willed, He would have given them power over you, and then they would have certainly fought you. 	 Аллоҳ хоҳлаганида, уларни сиздан устун қилиб қўярди ва улар сизларга қарши уруш қилардилар.


Example: username 	 Масалан: фойдаланувчи номи


He is only a man who invents lies against God, so have no faith in him". 	 (Бу қавмнинг жавоби ҳам моҳиятан Нуҳ қавми жавобининг айнан ўзи. Бу сафар ҳам қавм номидан зодагонлари жавоб бермоқда.)


And call in to witness two witnesses, men; or if the two be not men, then one man and two women, such witnesses as you approve of, that if one of the two women errs the other will remind her; and let the witnesses not refuse, whenever they are summoned. 	 Шундоқ қилмоғингиз Аллоҳнинг ҳузурида адолатлироқ, гувоҳликка кучлироқ ва шубҳаланмаслигингиз учун яқинроқдир. Магар ораларингизда юриб турган нақд савдо бўлса, ёзмасангиз ҳам, сизга гуноҳ бўлмас.


I only follow what is revealed to me.' 	 Пайғамбар (с. а. в.) меросхўрлари бўлмиш уламолар динга даъват қилсалар, даъватга қўшиб, молу дунё беришларини ҳам сўрайдилар.


They said: "Fear not! We give thee glad tidings of a son endowed with wisdom." 	 Улар: «Қўрқма, биз сенга ўта билимдон ўғилнинг хушхабарини берурмиз», дедилар.


They hope to enter Paradise but are not yet therein. 	 Жаннат эгаларини олқишлаб, дўзах аҳлини итоб қилмоқдалар. Ўзларини нима кутаётганини билолмай, қиёмат саҳнида изтироб чекиб турганлар бунга журъат эта олмайдилар.


(Muhammad), tell them, "I do not find anything which has been made unlawful to eat in what has been revealed to me except carrion, blood flowing from the body, pork [for pork is absolutely filthy] and the flesh of the animals slaughtered without the mention of the name of God. 	 Менга ваҳий қилинган нарсада таомланувчи учун ҳаром қилинган нарсани топмаяпман. Магар ўлимтик ёки оқизилган қон ёки тўнғиз гўшти бўлса, албатта, у ифлос, ҳаромдир.


Believers, if you are journeying in the way of Allah, do not say to those who offer you peace, until it has been clarified: 'You are not believers' seeking the enjoyment of the worldly life, with Allah there are many spoils. 	 Аллоҳнинг йўлида жиҳодга чиқсангиз, аниқлаб олинглар ва сизга салом берган кимсага, мўмин эмассан, деманглар. Бу дунё ҳаётининг ўткинчи ўлжасини истайсизлар, Аллоҳнинг ҳузурида эса кўплаб ўлжалар бор.


"You are but a human being like us and verily, we think that you are one of the liars! 	 Ва сен бизга ўхшаган башардан бошқа нарса эмассан. Биз сени, албатта, ёлғончилардан, деб биурамиз.


And on them, and on ships you are carried. 	 Ва уларга ва кемаларга юкланурсизлар.


They have hearts, with which they cannot understand; eyes, with which they do not see; and ears, with which they do not hear. 	 Уларнинг диллари бору тушуна олмаслар. Кўзлари бору кўра олмаслар.


The word or phrase to find in the document 	 Ҳужжатдаги сўз ёки иборани топиш


You are indeed uttering a monstrous lie. 	 Kиз фарзанд тўғрисида шунчалар салбий эътиқодда бўла туриб, араб мушриклари, фаришталар Аллоҳнинг қизлари, деб эътиқод қилишар эди. Ояти каримада уларнинг мазкур нотўғри ақидалари инкор этилмоқа.)


And We ordained laws for him in the tablets in all matters, both commanding and explaining all things, (and said): "Take and hold these with firmness, and enjoin thy people to hold fast by the best in the precepts: soon shall I show you the homes of the wicked,- (How they lie desolate)." 	 Аммо кейинги даврдаги муҳаққиқ тафсирчи олимларимиз, маълумотларнинг ҳаммаси ҳам ишончли манбалардан олинмаганлиги учун улар ҳақида тортишувнинг ҳожати йўқ, деган хулосага келганлар. Биз учун «лавҳлар» нимадан иборатлиги, қайси моддадан бўлгани, шакли ёки ҳажми аҳамиятсиз, балки уларга ёзилган маънолар аҳамиятлидир, дейди муфассирлар.)


Then Solomon inspected the birds, and said, "How is it that I do not see the hoopoe? Is he absent then? 	 Ва қушларни текширди-да: «Нега Ҳудҳудни кўрмаётирман ёки ғойиблардан бўлдими?


And a sign for them is the dead land, that We quickened and brought forth from it grain, whereof they eat; 	 Улар учун ўлик ер оят-белгидир. Биз уни тирилтирдик ва ундан дон чиқардик.


No, Abraham was neither a Jew nor a Nazarene. 	 Иброҳим яҳудий ҳам, насроний ҳам бўлмаган эди.


Say, "God causes whomever He wants to go astray and He guides those who turn to Him in repentance 	 Сен: «Албатта, Аллоҳ кимни хоҳласа, залолатга кетказадир ва Ўзига йўналганларини ҳидоят қиладир», деб айт.


When they see some merchandise or some sport, they rush towards it and leave you alone standing. 	 Ва улар тижорат ёки ўйин-кулгу кўрганларида, унга томон ёпирилдилар ва сени тик ҳолда тарк этдилар. Сен: «Аллоҳнинг ҳузуридаги нарса ўйин-кулгудан ва тижоратдан яхшидир.


And We threaten them, but it increases them not except in great transgression. 	 Сўнгра, албатта, улар учун унинг устидан қайноқ сувли ичимлик бўлур», дейилган. Ушбу оятдан ҳам Заққум дарахти нима учун Қуръонда лаънатлангани аниқ кўриниб турибди.)


The Prophet confided a certain matter to one of his wives but thereafter she disclosed it, then Allah revealed what she had done to him. 	 Қачон (Набий) ул(аёл)га (иш) ҳақида хабар берганида, у, буни сенга ким хабар қилди? деди. У, менга ҳамма нарсани билувчи ва ҳамма нарсадан хабардор Аллоҳ хабар берди, деди.


So her Lord accepted her with good acceptance and caused her to grow in a good manner and put her in the care of Zechariah. 	 Бас, уни Робби жуда яхши қабул қилиб, ниҳоятда гўзал ўстирди ва Закариёни унга кафил қилди. Закариё ҳар қачон унинг олдига, меҳробга кирганида, унинг ҳузурида ризқ кўрди.


The Jews say, "Ezra is the son of Allah "; and the Christians say, "The Messiah is the son of Allah." 	 Яҳудийлар: «Узайр Аллоҳнинг ўғлидир», дедилар. Насоролар: «Масиҳ Аллоҳнинг ўғлидир», дедилар.


No evidence have you brought us, and we shall not leave our gods for your (mere) saying! And we are not believers in you. 	 Биз сенинг гапинг учун худоларимизни тарк қилувчи эмасмиз ва биз сенга иймон келтирувчи ҳам эмасмиз.


And cast down your staff. 	 Ва асоингни ташла!»


Has there not come to you the account of those who were faithless before? 	 Сизларга олдин кофир бўлганларнинг хабари келмадими?


Jonah, too, was one of the Messengers. 	 Албатта, Юнус ҳам Пайғамбарлардандир.


God desires ease for you, not hardship. 	 Саноғини мукаммал қилишингиз ва сизни ҳидоятга бошлаган Аллоҳни улуғлашингиз учун. Шоядки шукр қилсаларингиз.


Allah is Pardoning, Forgiving. 	 Бошқа томон эса, аввал ноҳақдан тажовузкорлик қилган эди. Тажовузига яраша жавоб келганида, тушуниб ўзини тийиши керак эди.


When Moses said to his nation: 'Allah commands you to slaughter a cow' they replied: 'Are you taking us in mockery' 'I seek protection with Allah lest I should be one of the ignorant' he said. 	 Мусо ўз қавмига: «Аллоҳ сизга сигир сўймоқни буюрмоқда», деганини эсланг. Улар: «Бизни масхара қиляпсанми?» дедилар.


Enter not the Prophet's houses,- until leave is given you,- for a meal, (and then) not (so early as) to wait for its preparation: but when ye are invited, enter; and when ye have taken your meal, disperse, without seeking familiar talk. 	 Магар таомга изн берилганида, унинг пишишига мунтазир бўлмайдиган бўлиб (киринг). Лекин чақирилсангиз, киринг-да, таомни еб бўлишингиз билан тарқалиб кетинг, гапга берилиб, (қолиб) кетманг.


And among His signs are the ships in the sea like mountains. 	 Денгизда тоғдек бўлиб сузиб юргувчи кемалар У зотнинг оят-белгиларидандир.


Lord of power and wisdom. 	 Миррат эгаси.


There has come to you a messenger from among yourselves, concerned over your suffering, anxious over you. 	 Батаҳқиқ, сизларга ўзингиздан бўлган, сизнинг машаққат чекишингиз унинг учун оғир бўлган, сизнинг (саодатга етишингизга) ташна, мўминларга марҳаматли, меҳрибон бўлган Пайғамбар келди. (Ояти каримада Пайғамбаримизнинг (с. а. в.) асосий сифатларидан бир нечаси зикр қилинмоқда.


Yet when one of them is given glad news of (a daughter) that which he likened to the Merciful his face darkens and he chokes inwardly (with gloom). 	 Қачонки улардан бирортасига, Роҳманга мисол келтирган нарсанинг хушхабари берилса, ғазабга тўлиб, юзи қорайиб кетур.


And say, “The truth has come, and falsehood has withered away; for falsehood is bound to wither away.” 	 Ва: «Ҳақ келди, ботил йўқ бўлди. Зотан, ботил доимо йўқ бўлгувчидир», дегин.


But what God possesses is better and more lasting for those who believe and rely on their Lord. 	 Ҳақиқий қадр-қийматга, боқийликка эга нарсалар бошқа томонда —охиратда, Аллоҳнинг ҳузуридадир. Аллоҳнинг ҳузуридаги ўша нарсалар, бу дунё матоҳи каби, ким бўлишидан қатъи назар ҳамма учун эмас.)


It is really a reminder for those who fear God and follow the straight path. 	 Ва, албатта, у(Қуръон) тақводорлар учун эслатмадир.


And when the Truth came to them they said: “This is just sorcery and we reject it.” 	 Қачонки уларга ҳақ келганида, улар: «Бу сеҳрдир ва, албатта, биз бунга кофирдирмиз», дедилар.


God has purchased the souls and property of the believers in exchange for Paradise. 	 Албатта, Аллоҳ мўминлардан уларнинг жонлари ва молларини жаннат эвазига сотиб олди. Улар Аллоҳнинг йўлида жанг қиладилар, ўлдирадилар ва ўлдириладилар.


Believers, Jews, Sabaeans and Christians, whoever believes in God and the Last Day and does what is right, shall have nothing to fear nor shall they grieve. 	 Ҳар диннинг муддати тугаб, уни бекор қилувчи дин келганда, янги динга ўтиш зарур. Муддати қиёмат кунигача тугамайдиган охирги ва мукаммал дин бўлмиш Ислом келганидан кейин ҳамма бунга ўтиши, Аллоҳга, Муҳаммадга (с. а. в.), Қуръонга ва иймон келтирилиши лозим бўлган яна бошқа нарсаларга иймон келтириши ҳамда яхши амаллар қилиши лозим.)


And by breast straitens, and my tongue is not eloquent, therefore send Thou to Haroun (to help me); 	 Ва дилим сиқилишидан ҳамда тилим бурро бўлмай қолишидан. Бас, Ҳорунни элчи қил.


The revelation of the Book is from Allah, the Mighty, the Wise. 	 Бу китобнинг нозил қилиниши азизу ҳаким бўлган Аллоҳ томонидандир.


Therefore be patient, with a beautiful patience; 	 Бас, чиройли сабр қил.


Only this has been revealed to me that I am a distinct warner. 	 Менга фақат ўзимнинг очиқ-ойдин огоҳлантиргувчи эканлигимгина ваҳий этилур», деб айт.


Indeed Allah is all-forgiving, all-merciful, 	 Шундай сон-саноқсиз неъматнинг шукрини ҳеч ким адо қила билмайди. Агар Аллоҳ ҳамма неъматлари учун тўла-тўкис шукрни талаб этса, бандаларга жуда қийин бўларди.)


And God has knowledge of everything. 	 Пайғамбаримиз ҳадисларидан бирида: «... Ва билгинки, сенга етган мусибат адашиб бошқага ўтиши мумкин эмас, агар бошқага бўлса, сенга етмасди...», деганлар.)


_Edit 	 _Таҳрир


Surely God is All-knowing, All-aware. 	 Албатта, Аллоҳ ўта билгувчи ва ўта хабардордир. (Оятда Аллоҳ таолонинг илми шомилу комил ҳамда мутлақ экани, унинг илми қаршисида бошқа илмлар ҳеч нарсага арзимаслиги баён қилинмоқда.)


That ye may mount upon their backs, and may remember your Lord's favour when ye mount thereon, and may say: Glorified be He Who hath subdued these unto us, and we were not capable (of subduing them); 	 Токи сиз уларнинг устига ўрнашгайсизлар, сўнгра уларнинг устига ўрнашиб олгач, Роббингиз неъматини эслаб: «Бизга буни бўйсундирган зот покдир. Биз бунга қодир эмас эдик.


But if, after coming to terms with you, they break their oaths and revile your belief, fight the leaders of the disbelief for they have no oaths in order that they will desist. 	 (Улар ўзлари рози бўлиб аҳднома тузганларидан сўнг, ўзлари уни бузсалар, бунинг устига, сизнинг динингиз Исломга таъна тошини отсалар, улар куфрбоши, кофирларнинг бошлиғи–имоми бўладилар. Уларга қарши жанг қилиш лозим.


They answer: Nay, but ye (yourselves) were not believers. 	 Улар: «Йўқ! Сиз ўзингиз мўмин бўлмаган эдингиз.


And invite to your Lord; you are upon a straight guidance. 	 Роббингга даъват қил. Албатта, сен мустақийм ҳидоятдасан.


None shall roast therein but the most wretched, 	 У(ўт)га бадбахтдан бошқа ҳеч ким кирмас.


Tell them (O Muhammad): 'Men! 	 Сен: «Эй одамлар, сизга Роббингиздан ҳақ келди.


Proclaim, “Observe what is in the heavens and the earth”; and the signs and the Noble Messengers do not benefit the people who are not destined to believe. 	 Сен: «Осмонлару ердаги нарсаларга назар солинглар. Иймон келтирмайдиган қавмларга оят-мўъжизалар ва қўрқитувлар фойда бермас», деб айт.


Seest thou not that Allah doth know (all) that is in the heavens and on earth? 	 Албатта, Аллоҳ осмонлару ердаги барча нарсаларни билишини англамадингми? Агар учтанинг сирли сўзлашуви бўлса, албатта, У зот тўртинчидир.


For there are some rocks out of which springs gush forth, and others which split open, and water issues out of them; then there are some which tumble down for fear of Allah. 	 (Ушбу оятда Аллоҳ таоло Бани Исроилнинг охирги ҳодисадан кейинги ҳолатини васф қилмоқда. Шунча мўъжиза кўрган инсон, ким бўлишидан қатъий назар, қалби эриб, Аллоҳга бўлган эътиқоди зиёда бўлиши керак эди.


Say, ‘Will you, then, bid me to worship other than Allah, O you ignorant ones?!’ 	 Сен: «Эй жоҳиллар! Мени Аллоҳдан ўзгага ибодат қилишимга буюрурмисиз?!» деб айт.


And you will not cause failure [to Allah] upon the earth or in the heaven. 	 Сиз на ер юзида ва на кўкда У зотни ожиз қолдиргувчи эмассиз. Сизга Аллоҳдан ўзга дўст ҳам, ёрдамчи ҳам бўлмас», деб айт.


As provision for you and your grazing livestock. 	 Сизларга ва чорваларингизга манфаат бўлсин учун.


They said, "We have remained a day or part of a day." They said, "Your Lord is most knowing of how long you remained. 	 Улар: «Бир кун ёки бир куннинг баъзисича қолдик», дейишди.


And (as for) those who strive hard in opposing Our communications, these it is for whom is a painful chastisement of an evil kind. 	 Бизнинг оятларимизни ожиз қолдиргувчи бўлиш учун ҳаракат қилганларга эса, ана ўшаларга, аламли жазодан иборат азоб бордир.


Maintainer: 	 Координатор:


He asked her: 'O Mary, how did this come to you?' 	 Албатта, Аллоҳ хоҳлаган кишисига беҳисоб ризқ беради», деди. (Шундай қилиб, Марям алоҳида эътибор остида муборак бўлиб ўса борди.


He said: verily it is a palace evenly floored with glass. 	 (Сарой олдидаги майдон ҳам биллурдан ясалган, жуда силлиқ, уни сув деб ўйлаб, кийимингни кўтарма.


O My people! 	 Эй қавмим, мен сизлардан бу (даъватим) учун ажр сўрамайман.


Who hearken Unto the word and follow that which is the exceLlent there of. 	 Ана ўшалар, ҳа, ўшалар ақл эгаларидир. (Ушбу жумладан билинадики, одамлар икки тоифа–Аллоҳга ёки тоғутга ибодат этадиган бўлади.


Say: that which is superfluous. 	 Дунёда адолат ўрнатиш, ер юзида Аллоҳнинг халифаси бўлиш вазифаси юклатилган шахс ароқхўр ёки қиморбоз ва молини ноўрин сарфлайдиган бўлиши мумкинми? Албатта, йўқ.


He was a chosen one, both an apostle and a prophet. 	 Набийлар Аллоҳдан ваҳий келган, бироқ китоб берилмаган, шунингдек, даъватлари кенг оммага эмас, ўзлари учунгина кифоя қилган зотлардир. Расул Аллоҳ томонидан ваҳий берилган, даъватлари кенг оммага мўлжалланган зот ҳисобланадилар.


O Children of Israel, remember My blessing which I bestowed upon you, and that I gave you an advantage over all the nations. 	 Эй Бани Исроил, сизга берган неъматларимни ва Мен сизларни оламлардан афзал қилиб қўйганимни эсланг!


We have neglected nothing in the Book (of Our decrees). 	 (Ояти каримада ердаги ва осмондаги жонзотлар ҳам, инсонлар каби, умматлар экани таъкидланмоқда. Яъни, уларнинг ҳаётларида ҳам тирикчилик, оила, туғиш, кўпайиш сингари инсонларга хос ишларда ўхшаш жиҳатлар бор.


God is Self-sufficient and Praiseworthy. 	 Ва Аллоҳ беҳожат ва мақталган зотдир.


Accursed, they will be seized wherever they are confronted and slain violently: 	 Лаънатланган ҳолларида, қаерда топилсалар, тутилурлар ва ўлдириб ташланурлар.


Certainly We gave Moses the Book, but differences arose about it; and were it not for a prior decree of your Lord, judgement would have been made between them, for they are in grave doubt concerning it. 	 Худди Қуръонга нисбатан муносабатга ўхшаш муносабат бўлди. Агар Аллоҳ таоло қиёматда ҳисоб-китоб қилишга сўз бермаганида, китобига куфр келтирганларни, албатта, азобга дучор этар эди.)


Those who have ruined their souls will not have faith. 	 Улар ўзларига зиён қилганлардир, ана ўшалар иймон келтирмаслар.


From where did this come to you?” 	 У: «Эй Марям, сенга бу қаердан?» деди. Ул: «Бу Аллоҳнинг ҳузуридан.


Those who wage war against Allah and His Messenger, and go about the earth spreading mischief -indeed their recompense is that they either be done to death, or be crucified, or have their hands and feet cut off from the opposite sides or be banished from the land. 	 Аллоҳга ва Унинг Пайғамбарига қарши уруш қилувчилар, ер юзида фасод қилувчиларнинг жазоси, албатта, ўлдирилмоқлари ёки осилмоқлари ёхуд қўл-оёқлари қарама-қарши томондан кесилмоғи ёки ер юзида сургун қилинмоқларидир.


God sends whosoever He wills astray, and leads whom He will to the straight path. 	 Аллоҳ кимни хоҳласа, адаштирар ва кимни хоҳласа, тўғри йўлда барқарор қилиб қўядир.


It is this notion you had of your Lord that caused your ruin, and you are lost." 	 Ана ўша Роббингиз ҳақида қилган гумонингиз сизни ҳалокатга учратди. Бас, зиёнкорлардан бўлдингиз.


We kept them in his service. 	 Биз уларни муҳофаза қилгувчи бўлдик.


See, then, what the consequences of their plan were. 	 Назар сол! Уларнинг макри оқибати нима бўлди?!


But the chiefs of the Unbelievers among his people said: "We see (in) thee nothing but a man like ourselves: Nor do we see that any follow thee but the meanest among us, in judgment immature: Nor do we see in you (all) any merit above us: in fact we think ye are liars!" 	 (Нуҳнинг (а. с.) гапларига қавм номидан уларнинг корчалонлари, оғзи ботир зодагон бошлиқлари жавоб берди. Диққат билан разм солсак, уларнинг жавоблари барча кофир, саркаш қавмларнинг ўзларига келган Пайғамбарларга берган жавобларига ўхшашини кўрамиз: Уларнинг фикрича, камбағал кишилар пасткаш ва ақли оз ҳисобланади.


When it is said unto them: Beware of that which is before you and that which is behind you, that haply ye may find mercy (they are heedless). 	 Уларга: «Олдингиздаги нарсадан ва ортингиздаги нарсадан қўрқинг. Шояд раҳм қилинсангиз», дейилса.


And say: "My Lord! I seek refuge with You from the whisperings (suggestions) of the Shayatin (devils). 	 Сен: «Эй Роббим, сендан шайтонларнинг васвасасидан паноҳ сўрайман!


And We did indeed send Messengers to other nations before you and then We seized those nations with misfortune and hardship so that they might humble themselves (before Us). 	 (Аллоҳ таоло Ислом умматидан аввалгиларга ҳам Пайғамбарлар юборган. Улардан Пайғамбарларнинг даъватига юрмаганларини бало-офатларга дучор қилган Бундан, шоядки бошига оғир кун тушганда ўзига келиб, ҳушини йиғиб, хатосини тушунса ва иймон йўлига юрса, деган мақсад кўзда тутилган.)


These people have not one tenth of power or wealth that we had given to those who lived before them. They called Our Messengers liars. 	 Улардан илгари ўтганлар ҳам (Пайғамбарларни) ёлғончи қилган эдилар. (Булар) уларга берган нарсаларимизнинг ўндан бирига ҳам етганлари йўқ.


Perchance thou art leaving part of what is revealed to thee, and thy breast is straitened by it, because they say, 'Why has a treasure not been sent down upon him, or an angel not come with him?' 	 (Албатта, кофир ва мушриклар қанчалик шаккоклик қилмасинлар, қанчалик таклифлар киритмасинлар, Расулуллоҳнинг (с. а. в.) эътиқодларига зарар етказа олмайдилар. У киши Қуръоннинг баъзисини тарк этмоқчи ҳам бўлмайдилар, ундан юраклари сиқилмайди ҳам.


He said, “Go down, one of you is a foe unto the other; and for a fixed time you shall stay on earth and feed in it.” 	 У зот: «Бир-бирингизга душман бўлган ҳолингизда тушинглар. Сизларга ер юзида қароргоҳ бор ва маълум вақтгача фойдаланиш бор», деди.


We shall unite the believers with those descendants of theirs who followed them in their faith, and shall not deny them any part of the reward for their good deeds. 	 (Бу дунёда иймону ислом билан ўтган кишиларнинг агар зурриётлари ҳам иймон билан ўтган бўлса, даражалари унча юқори бўлмаса ҳам, Аллоҳ уларни оталарига қўшиб қўяр экан. Лекин, шу билан бирга оталарнинг амалидан ҳеч бир нарса камайтирилмас экан.


We have decreed death to you all, and We are not unable, 	 Орангиздаги ўлимни Биз белгилаганмиз ва Биз ожиз эмасмиз.


All will be judged with justice and no wrong will be done to anyone. 	 Энди ҳамма нарса ҳисоб-китобга тайёр ҳам бўлди. Бандаларнинг номаи амаллари–бу дунёда қилган амаллари фаришталар томонидан ёзиб юрилган китоб ўртага қўйилди.)


We sent down blessed water from the sky with which We caused gardens and the grains of harvest to grow, 	 Ва осмондан барака сувини туширдик, ҳамда у билан боғ-роғларни ва дон ҳосилини ўстирдик.


A mosque founded upon piety from the first day is worthier of your standing in it. 	 Албатта, биринчи кундан тақво асосида қурилган масжидда турмоқлигинг ҳақдир.


The unbelievers solemnly swear by God that if they were to be shown some miracle, they would certainly believe. 	 Улар агар бирон оят-мўъжиза келса, албатта иймон келтиришлари ҳақида Аллоҳнинг номи билан жон-жаҳдлари ила қасам ичадилар.


They were a people who have passed away and they shall be repaid for what they earned and you for what you earn: you will not be questioned as to what they did. " 	 Сизларга ўзингиз касб қилганингиз бўлади. Уларнинг қилган амалларидан сизлар сўралмайсизлар.


And Allah is greater in might and stronger in [exemplary] punishment. 	 Аллоҳ шиддати қаттиқ ва азоби ортиқ зотдир.


Proclaim (O dear Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him), “Allah is Sufficient as a Witness between me and you; He knows all what is in the heavens and in the earth; and those who accepted faith in falsehood and denied faith in Allah – it is they who are the losers.” 	 У осмонлару ердаги нарсани билур. Ботилга иймон келтириб, Аллоҳга куфр келтирганлар, ана ўшалар ўзлари зиён кўргувчилардир», деб айт.


As to those who are rebellious and wicked, their abode will be the Fire: every time they wish to get away therefrom, they will be forced thereinto, and it will be said to them: "Taste ye the Penalty of the Fire, the which ye were wont to reject as false." 	 Ҳар қачон ундан чиқмоқни ирода қилсалар, унга қайтарилурлар ва уларга: «Ўзингиз ёлғонга чиқарган дўзахнинг азобини тотинг», дейилур. (Фосиқлар дўзах азобидан қийналиб, ундан қочиб чиқишга ҳаракат қиладилар.


All of you will return to God who will tell you the truth in the matter of your differences. 	 Қуръони Карим охирги китоб бўлгани учун ҳам ҳамма таълимотлар устидан нозир ва ҳакамдир. Улардаги ихтилоф ва келишмовчиликлар ҳақидаги ҳукмлар ҳам Қуръондан чиқади.)


Whoso is niggardly is niggardly only to his own soul. 	 Ва, ҳолбуки, Аллоҳ бой, сизлар камбағалсизлар. Ва агар сиз юз ўгириб кетсангиз, У зот сиздан бошқа қавмни ўрнингизга келтирур, улар эса сизларга ўхшаган бўлмаслар.


Fir'aun (Pharaoh) said: "Verily, your Messenger who has been sent to you is a madman!" 	 У: «Албатта, сизга юборилган Пайғамбарингиз жиннидир», деди.


and we used to deny the Day of Retribution 	 Ва қиёмат куни ёлғонга чиқарган эдик.


They will say: our Lord! our wretchedness overcame, us, and we have been a people erring. 	 Улар: «Эй Роббимиз, бадбахтлигимиз ўзимиздан устун келиб, залолатга кетган қавм бўлган эканмиз.


Marked as from thy Lord: Nor are they ever far from those who do wrong! 	 (Лут қавми истиқомат қилган диёрлар беш шаҳар-қишлоқдан иборат бўлган, уларнинг каттаси Садум деб номланган. Аллоҳ таоло уларнинг барчасини остин-устин қилиб ташлаганидан сўнг, устидан лойи қотиб қолган тош ёғдирган.)


So let not their strutting about in the land delude you. 	 (Кофирлар ҳукм ва султонга, бошқа нарсаларга эга бўлишлари мумкин, бу ҳоллар мўмин кишини алдаб қўймаслиги керак.)


They ask forgiveness for those who believe, saying, "Our Lord, You embrace all things in mercy and knowledge. 	 (Аллоҳ таолонинг Аршини инсон идрок қила олмайди, инсон аршни кўтариб турадиганлар ва унинг атрофидагиларнинг ҳам ҳақиқатини билмайди.


God is Provident and All-knowing. 	 Унинг подшоҳликка тайинланишини хато деб эълон қилишди.)


O you who have believed, do not put [yourselves] before Allah and His Messenger but fear Allah. 	 Аллоҳдан ва Унинг Расулдан олдин шошилманглар. Ва Аллоҳга тақво қилинглар.


And he made it a word enduring among his posterity; haply so they would return. 	 (Яъни, Иброҳим алайҳиссалом Аллоҳдан ўзга ҳеч бир илоҳга ибодат қилмаслик ҳақидаги сўзни, бошқача айтганда, «Ла илаҳа иллаллоҳ»ни ўзидан кейин келадиган зурриётлари ичида боқий қоладиган қилди. Шоядки зурриётлари куфр ва ширкдан иймонга қайтсалар.)


It is the star that shines with a piercing brightness -- 	 У нур сочиб турувчи юлдуздир.


God establishes or effaces whatever He wants and with Him is the original of the Book. 	 Нимани фойдали деб топса, турсин деса, собит қилади, қолдиради. Буларнинг ҳаммаси ва бошқа нарсалар ёзилган она китоб Аллоҳнинг ҳузуридадир.)


And mention in the Book Ishmael; he was true to his promise, and he was a Messenger, a Prophet. 	 Ва китобда Исмоилни эсла. Албатта, у ваъдасига содиқ ҳамда Расул ва Набий бўлган эди.


My sons! Go and try to find out about Joseph and his brother and do not despair of Allah's mercy. 	 Эй ўғилларим, боринглар, Юсуфни ва унинг укасини яхшилаб изланглар, Аллоҳнинг раҳматидан ноумид бўлманглар.


They shall know tomorrow whichsoever is a liar insolent. 	 Эртага ким ёлғончи ва кеккайган эканини билурлар.


Therefore, establish the prayer and pay the obligatory charity and hold fast to Allah. 	 (Суранинг охиридаги ушбу икки оятда Аллоҳ таоло Ислом умматига нидо қилмоқда. Бу нидо мусулмонларга энг маҳбуб мурожаат билан «Эй иймон келтирганлар», деб бошламоқда.


They will be spurred on 	 Аллоҳнинг душманлари дўзахга (ташланиш учун) жамланадиган, улар тизиб қўйиладиган кунни (эсла).


And had Allah expanded the provision for His bondmen they surely would have rebelled in the earth, but He sendeth down by measure as He willeth; verily He is, in respect of His bondmen. Aware and Beholder. 	 Агар Аллоҳ бандаарига ризқни кенг қилиб қўйса, албатта, улар ер юзида ҳаддан ошиб кетурлар, лекин У Ўзи хоҳлаганига ўлчов билан туширур. Албатта, у ўз бандаларидан ўта хабардор ва уларни ўта кўргувчидир.


Leave Me to those who cry lies, those prosperous ones, and respite them a little, 	 Аҳли неъмат бўлган, ёлғонга чиқарувчиларни Ўзимга қўйиб қўй ва уларга озгина муҳлат бер.


[Al-Khidh r] said, "Did I not tell you that with me you would never be able to have patience?" 	 У: «Сенга, албатта, сен мен билан бирга сабр қила олмайсан демабмидим?!» деди.


Surely those who believe, and do deeds of righteousness, their Lord will guide them for their belief; beneath them rivers flowing in gardens of bliss; 	 Албатта, иймон келтирганлар ва яхши амаллар қилганларни Роббилари иймонлари сабабли ҳидоятга бошлайдир. Наим жаннатларида остларидан анҳорлар оқиб турадир.


"And when I am ill, it is He who cures me. 	 Бемор бўлганимда менга шифо берадиган ҳам Унинг Ўзи.


They turn away arrogantly, leading people astray from God's path. 	 Аллоҳнинг йўлидан адаштириш учун, бўйнини булқаб (тортишади).


As for those who disbelieve, and obstruct the way of God and the holy Mosque which We have set down for all men, the native and the visitor alike. Whoever puts obstructions in this mischievously will taste of painful punishment. 	 Куфр келтирганлар ва Аллоҳнинг йўлидан ҳамда ерли ва четдан келган одамлар учун баробар қилиб қўйганимиз Масжидул Ҳаромдан тўсганларга ва у ерда ким зулм ила янглиш йўлга бурилишни ирода қилса, унга аламли азобни тоттирамиз.


And you know indeed that I am Allah's apostle to you; but when they turned aside, Allah made their hearts turn aside, and Allah does not guide the transgressing people. 	 Улар (ҳақдан) бурилган эдилар Аллоҳ уларнинг қалбини буриб қўйди. Аллоҳ фосиқ қавмларни ҳидоят қилмас.


Let them laugh a little and weep much in return for their misdeeds. 	 Бас, қилган касблари туфайли оз кулиб, кўп йиғласинлар. (Улар бу дунёда қанча кўп кулсалар ҳам оз бўлади, охиратда кўп йиғлашлари турган гап.)


God is ever Forgiving and Merciful. 	 Аллоҳ мағфиратли ва раҳмли бўлган зотдир.


(Prophet Yusuf knew that this miracle would occur.) 	 (Ажабланишга ҳеч ҳожат йўқ. Аввало, Яъқуб (а. с.) ҳам, Юсуф (а. с.) ҳам Аллоҳнинг Пайғамбарлари, ораларида мўъжиза бўлиб, бир кўйлак сабабли дардга шифо етиши ғаройиб иш эмас.)


Have they not traveled through the earth and observed how was the end of those before them? 	 Ер юзида юриб, ўзларидан олдингиларнинг оқибати қандай бўлганига назар солмайдиларми?! Уларнинг булардан қувватлари кўпроқ эди ва ерга ишлов бериб, уни булар обод қилгандан кўра кўпроқ обод қилган эдилар.


They left early in the morning bent on this purpose. 	 Ва эрталабда қасдла, ўзларини қодир сезиб, бордилар.


And I am the Relenting, the Merciful! 	 Ва Мен тавбаларни кўплаб қабул қилувчи ва раҳмлидирман.


But verily over you (are appointed angels) to protect you,- 	 Ҳолбуки, устингиздан кузатиб турувчилар бордир.


And O ye Believers! turn ye all together towards Allah, that ye may attain Bliss. 	 Кейин эса, эркакларнинг эътиборини жалб этиш учун оёқларини ерга қаттиқ-қаттиқ уриб юриб, ҳалиги тақинчоқларнинг овозини чиқаришар экан. Бу эса, ўз навбатида, эркакларнинг шаҳватини қўзғаган, аёлнинг ортидан тушиб хиралик қилишига ва охир-оқибат зинога олиб бориши мумкин бўлган.)


But their description in the Injeel (Gospel) is like a (sown) seed which sends forth its shoot, then makes it strong, it then becomes thick, and it stands straight on its stem, delighting the sowers that He may enrage the disbelievers with them. 	 (Саҳобалар, оталари ёки болалари кофирлар сафида бўлсалар, уларга қарши ҳам қаттиққўл бўлганлар. Аммо ким бўлишидан қаттий назар, мусулмонга меҳрибон бўлишган.


And his wife was standing (there), and she laughed (either, because the Messengers did not eat their food or for being glad for the destruction of the people of Lout (Lot). 	 Бас, Биз у(хотин)га Исҳоқнинг ва Исҳоқдан кейин Яъқубнинг хушхабарини бердик. (Иброҳимнинг (а. с.) фаришталар билан қилаётган суҳбатларини тик туриб эшитаётган у кишининг аёллари, фаришталарнинг Лут қавмига азоб олиб кетаётганини эшитиб кулдилар.


They will know soon who is farther away from the path when they see the punishment! 	 Яқинда–азобни кўрган чоғларида–ким йўлдан озганроқ эканини билурлар.


Do you not know that to God belongs the kingdom of the heavens and the earth? He punishes whom He wills, and He forgives whom He wills. And God is Capable of everything. 	 Осмонлару ернинг мулки Аллоҳнинг эканлигини, кимни хоҳласа, азоблашини, кимни хоҳласа, мағфират қилишини ва Аллоҳ ҳар бир нарсага қодир эканини билмасмидинг?!


Was it a wonder to the people that We revealed to a man from among them: 'Warn the people, and give thou good tidings to the believers that they have a sure footing with their Lord'? 	 Одамларга ўзларидан бўлган бир кишига ваҳий юбориб: «Одамларни огоҳлантир ва иймон келтирганларга Роббилари ҳузурида улар учун собитқадамлик борлигининг башоратини бер», деганимиз ажабланарли бўлдими?


Allah meant this as glad tidings and that your hearts may be set at rest. 	 Аллоҳ у(мадад)ни башорат ва қалбларингиз у билан хотиржам бўлиши учунгина қилди.


And keep the (obligatory) prayer established, and pay the charity, and bow your heads with those who bow (in prayer). 	 Намозни тўкис адо қилинг, закот беринг ва рукуъ қилувчилар билан рукуъ қилинг.


A Day whereon mankind shall become as moths scattered, 	 У кунда одамлар тўзиб кетган капалакка ўхшаб қоларлар.


Indeed, the wrongdoers will abide in lasting punishment. 	 Балки, фақат кўз қирлари билан назар соладилар. Уларнинг бу дунёдаги гердайишларидан, шаҳдамликларидан асар ҳам қолмайди.


Allah knows all what is inside the womb of every female, and every increase and decrease of the wombs; and all things are with Him by a set measure. 	 Аллоҳ ҳар бир урғочининг ҳомиласини ҳамда бачадонлар нуқсон ёки зиёда қиладиган нарсаларни биладир. Ҳар бир нарса Унинг ҳузурида ўлчовлидир.


And fulfil the covenant of Allah when you have made the promise, and do not break your oaths after ratifying them, and you have made Allah a Guarantor over you; indeed Allah knows your deeds. 	 Агар аҳдлашсангиз Аллоҳнинг аҳдига вафо қилинг. Қасамларни таъкид қилинганидан сўнг бузманг.


Eat of the good things We have provided for you, and give thanks to God, if it is Him that you serve. 	 Сизларга ризқ қилиб берганимиз пок нарсалардан енглар ва Аллоҳга шукр қилинглар, агар Унга ибодат қиладиган бўлсаларингиз.


God commands justice, kindness and giving their [due to] near relatives, and He forbids all shameful deeds, and injustice and transgression. 	 (Абдуллоҳ ибн Масъуддан (р. а.) қилинган ривоятда у киши: «Қуръондаги энг жамловчи оят шу оятдир. Эргашиладиган яхшиликни ҳам, четланиши лозим бўлган ёмонликни ҳам жамлаб зикр қилган», дейдилар.


And We strengthened his kingdom and gave him wisdom and just speech. 	 Ва Биз унга мулкини қувватли қилиб бердик ҳамда ҳикматни ва ҳал қилгувчи китобни бердик. (Биз Довудга Пайғамбарликни ҳам бердик.


And (remember) when your Lord declared that He would certainly keep on sending against them (i.e. the Jews), till the Day of Resurrection, those who would afflict them with a humiliating torment. 	 Роббинг, албатта, уларнинг устларига қиёмат кунигача уларга ёмон азобни тоттирадиганларни юборишни эълон қилганини эсла!


They swear by Allah with their most solemn oaths that if a sign comes to them, they will certainly believe in it. 	 Улар агар бирон оят-мўъжиза келса, албатта иймон келтиришлари ҳақида Аллоҳнинг номи билан жон-жаҳдлари ила қасам ичадилар.


And indeed, We will give them their share undiminished. 	 Ва, албатта, Биз уларга насибаларини камситмай, тўлиқ қилиб берамиз.


And when they had both submitted and he put him down upon his forehead, 	 Икковлари таслим бўлиб, уни пешонасича ётқизганида.


Let him call on his associates for help 	 Бас, ўз тўпини чақирсин.


Indeed in this is an advice for anyone who keeps a heart, or listens attentively. 	 Албатта, бунда қалби борларга ва зеҳн билан қулоқ осганларга эслатма бордир.


And on the day when He shall gather them all together: O assembly of jinn! you took away a great part of mankind. 	 Уларнинг ҳаммасини тўплайдиган кунда: «Эй жинлар жамоаси, инсдан (адаштирганларингизни) кўпайтирвордингиз?!» дейди. Уларнинг инсдан бўлган дўстлари: «Эй Роббимиз, биз бир-биримиздан ҳузур топдик ва бизга белгилаган ажалингга етиб келдик», дейдилар.


For her is a [time of] drink, and for you is a [time of] drink, [each] on a known day. 	 Унга (бир кун) сув ичиш ва сизга маълум бир кун сув ичиш.


We have revealed to you this Book so that, by their Lord's command, you may lead men from darkness to the light: to the path of the Mighty, the Praiseworthy One, 	 Ро. Бу китобни сенга одамларни Роббиларининг изни ила зулматлардан нурга, азиз ва мақталган зотнинг йўлига чиқаришинг учун нозил қилдик.


They are those who disbelieve in the signs of their Lord and in the meeting with Him; so of non-effect will be made their works, and We shall not allow them on the Day of Judgment any weight. 	 Уларнинг бу дунёда қилган амалларининг вазни ҳам бўлмайди. Чунки Аллоҳнинг наздида ҳамма қадр-қиймат ва амалларнинг вазни иймонга боғлиқ.


They have taken their oaths as a disguise and bar from the Way of Allah, so a humiliating punishment awaits them. 	 Қасамларини ўзлари учун тўсиқ қилиб олдилар. Бас, Аллоҳнинг йўлидан тўсдилар.


Those who hide the clear verses and the guidance We have sent down after We have clarified them in the Book for the people shall be cursed by Allah and cursed by the cursers, 	 Албатта, Биз нозил қилган равшан оятларни ва ҳидоятни одамларга китобда баён қилиб берганимиздан кейин беркитганларни–ўшаларни Аллоҳ лаънатлайди. Ва лаънатловчилар лаънатлайди.


“So taste My punishment, and My warnings!” 	 Бас, Менинг азобларимни ва огоҳлантиришларимни татиб кўринглар!


If He wills, He can do away with you, O people, and bring others [in your place]. 	 Агар у зот хоҳласа, эй одамлар, сизларни кетказиб, бошқаларни келтирур. Ва Аллоҳ бунга қодир бўлган зотдир.


Help me because they deny me. 	 (Нуҳ алайҳиссалом ҳақиқий нусрат қаердалигини яхши билганлари учун дарҳол Аллоҳга илтижо қилиб, ўзларини ёлғончи санаганларга қарши ёрдам сўрадилар.)


We do not ask any sustenance from you; it is We who give you sustenance. 	 Биз сендан ризқ сўрамасмиз. Биз сенга ризқ берурмиз.


Thou art indeed Full of Kindness, Most Merciful." 	 Ислом умматининг ўлигию, тириги, аввалию охири бир хилда эъзозга лойиқдир.)


For all there will be degrees in accordance with that which they did, and thy Lord is not unaware of that which they do. 	 Ҳар кимга қилганларига яраша даража бордир. Ва Роббинг уларнинг қилаётган амалларидан ғофил эмасдир.


What! Is there a god besides Allah? 	 Аллоҳ билан бирга бошқа илоҳ борми?


If the guardian of the orphan is rich let him abstain entirely (from his ward's property); and if he is poor, let him partake of it in a fair measure. 	 У молларни исроф ила ва эгаларининг катта бўлиб қолишидан қўрқиб шошилиб еманг. Бой бўлганлар иффатли бўлсинлар.


But they insolently defied the Command of their Lord: So the stunning noise (of an earthquake) seized them, even while they were looking on. 	 Аллоҳнинг амридан бош тортдилар, бас, қараб турган ҳолларида уларни қаттиқ овоз тутди.


Every man that day will have concern enough to make him heedless (of others). 	 У кунда улардан ҳар бир шахсни овора қилувчи ўз иши бор.


Made I not covenant with you, Children of Adam, that you should not serve Satan -- surely he is a manifest foe to you -- 	 Мен сизларга: «Эй одам болалари, шайтонга ибодат қилманг, албатта, у сизга очиқ-ойдин душмандир.


and we denied the Day of Judgement 	 Ва қиёмат куни ёлғонга чиқарган эдик.


God has rejected them for their defiance so that they shall not believe, except a few of them. 	 Сиртдан қараганда, худди мўминларга ўхшаб жавоб берганга ўхшашади. Аслида эса, у кишини масхара қилмоқчи ва динга таъна етказмоқчи бўладилар.)


So the punishment overtook them in justice, and We made them as rubbish; so away with the unjust people. 	 Бас, уларни ҳақ ила қичқириқ олди. Бас, Биз уларни хасу чўпга айлантирдик.


Allah is Knowing, Wise. 	 Ва Аллоҳ билувчи ва ҳикматли зотдир.


It was said: Nuh! get thou down with peace from us and blessings upon thee and the communities with thee. 	 «Эй Нуҳ, Биздан сенга ва сен билан бирга бўлган умматларга бўлган тинчлик ва баракотлар ила (кемадан) тушгин.


You shall prevail. 	 (Аллоҳнинг йўлидаги кураш осон бўлмайди. Лекин дин учун хизмат қилувчи мўминлар доимо устун бўладилар.


[O Men!] Are you more difficult to create than the heaven which He has built, 	 Сизларни яратиш қийинми ёки У зот бино қилган осмонними?


And the likeness of those who spend their substance, seeking to please Allah and to strengthen their souls, is as a garden, high and fertile: heavy rain falls on it but makes it yield a double increase of harvest, and if it receives not Heavy rain, light moisture sufficeth it. 	 Молларини Аллоҳнинг розилигини истаб, ўзларидаги ишонч билан сарфлайдиганлар худди тепаликдаги боққа ўхшарлар. Унга қаттиқ ёмғир ёғса, мевасини икки баробар беради.


Did they not see that it could not return them a word (for answer), and that it had no power either to harm them or to do them good? 	 Унинг ўзларига бирон сўз қайтара олмаётганини, на зарар ва на фойдага молик бўла олмаётганини кўрмаяптиларми?!


Those will attain their portion of the decree until when Our messengers come to them to take them in death, they will say, "Where are those you used to invoke besides Allah?" 	 Ана ўшаларга китобдан насибалари етадир. Бизнинг элчиларимиз келиб уларнинг жонларини олаётиб: «Аллоҳдан ўзга ибодат қилаётган нарсаларингиз қани?» дерлар.


And repentance is not for those who go on working evil until when death presenteth itself unto one of them, and he saith: verily now I repent; nor for those who die while they are infidel. 	 Ёмонликларни қилиб юриб, бирларига ўлим етганда, энди тавба қилдим, деганларга ва кофир ҳолларида ўлганларга тавба йўқ.


And in Thamud (there is also a sign), when they were told: "Enjoy yourselves for a while!" 	 Ва Самудда ҳам (белги) бор. Уларга вақтинчалик маза қилиб туринглар, дейилган вақтда...


Do they want to hasten Our punishment? 	 Ҳали улар Бизнинг азобимизни шошилтирмоқдамилар?!


How shall they be reminded, and there came to them an Apostle making clear (the truth), 	 Уларга қаёқдан ҳам эслатма бўлсин. Ҳолбуки, уларга очиқ-ойдин Пайғамбар келган эди.


[These letters are one of the miracles of the Quran, and none but Allah (Alone) knows their meanings]. These are the Verses of the Book, and a plain Quran. 	 Ро. Ушбулар китобнинг ва равшан Қуръоннинг оятларидир.


And for all are degrees according to what they did, and that He may pay them back fully their deeds and they shall not be wronged. 	 (Ушбу оятда ҳар бир инсонга бу дунёда қилган амлига яраша у дунёда даража берилиши таъкидланмоқда. Қиёматда яхшиларни тўплаб жаннатга, ёмонларни дўзахга киритиб юбориш билан кифояланмаслиги маълум бўлмоқда.


[bright] like yellow camels. 	 У (учқун) худди қорамтир-сарғиш туяларга ўхшайдир.


They said: "Even so says your Lord. 	 Улар: «Сенинг Роббинг шундай деди.


until, when he reached between the two barriers, he found this side of them a people scarcely able to understand speech. 	 То икки тоғ орасига етганида, уларнинг ортида бирон гапни англамайдиган қавмни кўрди.


But whoever disregards My remembrance, his shall be a wretched life, and We shall raise him blind on the Day of Resurrection.’ 	 Ким Менинг зикримдан юз ўгирса, албатта, унга торчилик ҳаёти бўлур ва қиёмат куни уни кўр ҳолида тирилтирурмиз», деди.


They are in truth (equally) unbelievers; and we have prepared for unbelievers a humiliating punishment. 	 Ана ўшалар ҳақиқий кофирлардир. Ва кофирларга хорловчи азобни тайёрлаб қўйганмиз.


Lord, grant me a son 	 Бас, менга Ўз даргоҳингдан бир валий–ортдан қолгувчи ато эт.


Have they not travelled through the land and seen the terrible end of those who lived before them? 	 Ер юзида юриб, ўзларидан аввалгиларнинг оқибати қандоқ бўлганлигига назар солмасларми?


All affairs are in the hands of God. 	 Иймон келтирганлар, агар Аллоҳ хоҳласа, одамларнинг ҳаммасини ҳидоят қила олишини билмадиларми?


None shall touch it save the purified ones. 	 Уни фақат покланганларгина ушлайдир.


And removed from thee thy burden 	 Ва сенинг юкингни енгиллатмадикми?


They are those whose recompense is that on them (rests) the Curse of Allah, of the angels, and of all mankind. 	 Бу дунё-ю у дунёнинг барча-барчасидан бўладиган лаънатни ўзига қаратиш–жуда ҳам улкан жазо! Дарҳақиқат, Исломга кириш имкони бўлиб туриб кирмаганлар шундай жазога лойиқдирлар.)


The Lord said, "The land will be prohibited to them for forty years (during all such time) they will wander in the land. 	 (Бани Исроилнинг бу қилмиши учун, яъни, Аллоҳнинг амрига итоат этмагани–Муқаддас ерга кирмагани учун, Аллоҳ уларга бу муқаддас ерга киришни қирқ йилгача ҳаром қилиб қўйди. Тафсирчиларимизнинг айтишларича, яҳудийлар бу муддатда Сийно ярим оролидаги саҳрода 270 фарсаҳлик жойдан ташқарига чиқа олмай, адашиб, ҳайрон бўлиб, бир борган жойга қайта-қайта бориб юравердилар.


The good things have this day been made lawful to you. 	 Бугунги кунда сизларга пок нарсалар ҳалол қилинди. Китоб берилганларнинг таоми сиз учун ҳалолдир.


By the Star when it plunges, 	 Ботаётган юлдуз билан қасам.


those who split up their religion and became divided into sects; each one exulting in what they have. 	 Динларида тафриқага тушган, гуруҳ-гуруҳ бўлиб олиб, ҳар бир фирқа ўз олдидаги нарсадан шод бўлганлардан (бўлманг). (Мушрикликнинг бир маъноси Аллоҳга шерик келтириш бўлса-да, дунёда мушрикликдан кўп нарса бўлмаса керак.


That then He has charged you with; haply you will understand. 	 Биз сизларни ҳам, уларни ҳам ризқлантирурмиз. Фаҳш–бузуқ ишларнинг ошкорасига ҳам, махфийсига ҳам яқинлашманг.


In six days We created the heavens and the earth and all that is between them and no weariness touched Us! 	 Бизнинг кунларимиз дунё яратилганидан сўнг, ер курасини айланиши ҳолати ва вақтига мувофиқ яратилган. Табиийки, бу олти куннинг масофаси ва миқдорини ёлғиз Аллоҳ таоло билади.)


(Muhammad), if any of My servants ask you about Me, tell them that the Lord says, "I am near; I accept the prayers of those who pray." 	 (Абдуллоҳ ибн Амр розийаллоҳу анҳудан имом Аҳмад Ривоят қиладиларки, Пайғамбаримиз алаҳиссалом: «Қалблар идишга ўхшайди. Баъзилари баъзисидан кўпроқ жойлаштиради.


Let not those who run towards disbelief grieve you; they shall not hurt Allah in the least. 	 Куфрга ошиқаётганлар сени хафа қилмасин. Албатта, улар ҳаргиз Аллоҳга бирор зарар етказа олмаслар.


Indeed, it is You who is the Exalted in Might, the Wise. 	 Албатта, Сенинг Ўзинг азизу ўта ҳикматли зотсан.


[Allah] said, "This is a path [of return] to Me [that is] straight. 	 У зот: «Ушбу зиммамдаги тўғри йўлдир:


Bear witness that we have surrendered ourselves. 	 Ҳаворийлар яна Ийсо алайҳиссаломдан ўзларининг мусулмонликларига гувоҳ бўлишларини ҳам сўрашмоқда. Яъни, Аллоҳнинг амрига бўйсунганликлари, Аллоҳнинг динига ва Пайғамбарига ёрдам берганликларига гувоҳ бўлишни сўрашмоқда.)


(Of) Allah, Whose is whatever is in the heavens and whatever Is in the earth; and woe to the unbelievers on account of the severe chastisement, 	 Аллоҳ осмонлару ердаги нарсалар Уники бўлган зотдир. Кофирлар ҳолига шиддатли азобдан вой бўлсин.


Do not make jest of God's words. 	 Аллоҳга тақво қилинг ва, билингки, албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсани билувчидир.


Verily Allah is the Knower of the unseen of the heavens and the earth. 	 Албатта, Аллоҳ осмонлару ернинг ғайбини билгувчидир. Албатта, У диллардаги сирларни ҳам ўта билгувчидир.


And it increaseth in them aversion. 	 Бу уларнинг узоқлашишини зиёда қилур.


And thus he had abundant fruits. 	 У ўз шериги ила гаплашар экан: «Менинг сендан молим кўп ва одамларим қувватлироқ», деди. (У кишининг боғларидан бошқа ҳам «меваси»–молу дунёси бор эди.


Then you committed that deed of yours, and you are an ingrate.’ 	 (Фиръавннинг миннатларидан асосий мақсади–Мусо алайҳиссалом олиб келган динни инкор қилиш эди. Қўлимизда катта бўла туриб, энди, бизга, динимизга ва мулкимизга қарши чиқасанми?


On the day when God will raise them up together, He will tell them what they did. 	 Аллоҳ барчаларини қайта тирилтирадиган кунда, уларга қилган ишларининг хабарини берур.


when Hell is set ablaze, 	 Ва, вақтики, жаҳаннам қиздирилса.


And they were commanded not but that they should worship Allah, keeping religion pure for him, as upright men, and that they should establish prayer and give the poor-rate, And that is the right religion. 	 Ҳолбуки, улар фақат Аллоҳгагина ибодат қилишга, Унинг динигагина ихлос қилишга, бошқа динларга мойил бўлмасликка, намозни тўлиқ ўқишга, закот беришга буюрилган эдилар. Ана шу тўғри миллатнинг динидир.


And they say, "Our Lord, hasten for us our share [of the punishment] before the Day of Account" 	 Улар: «Эй Роббимиз, бизга ҳисоб кунидан илгари насибамизни тезроқ бер!» дедилар.


He is all-hearing and all-knowing. 	 Албатта, Унинг Ўзи ўта эшитгувчи ва ўта билгувчи зотдир.


My Lord, save me and my family from their evil doings." 	 Эй Роббим, менга ва аҳлимга қилаётган нарсаларидан нажот бергин!» деди.


and covered by darkness. 	 Устини зулмат қоплаган.


Tell them: 'It is Allah Who brings about the creation of all beings and will then repeat it. 	 Сен: «Аллоҳ махлуқотни аввал-бошда яратиб, сўнгра уни қайтарадир.


Some Jews take certain words out of context and by twisting their tongues to make a jest out of the true religion, say, "We heard and (in our hearts) disobeyed. 	 Яҳудий бўлганлардан калималарни ўз жойидан бузиб-ўзгартирувчилар бор. Улар тилларини бураб ва динга таъна етказиб: «Эшитдик ва исён қилдик, эшит, эшитмай қолгур ва «Роина» дерлар.


who seeks to drive you out from your land. 	 Сизларни ерингиздан чиқаришни хоҳлайди.


They said: 'We are many, if a wolf devours him, then we are losers' 	 Улар: «Агар биз кўпчилик бўлиб туриб, уни бўри еб кетса, унда биз зиёнкорлардан эканмиз-да?!» дедилар.


It is not for any person to believe, except by the Leave of Allah, and He will put the wrath on those who are heedless. 	 Мисол учун, Аллоҳ берган ақлни ишлатиб, атрофдаги оят-далилларни тушуниб етиб, иймонга юзланиши керак. Ақлни ишлатмаса, ўзига ибрат олмаса, иши расво бўлади.


a guidance and good news for the faithful 	 Мўминлар учун ҳидоят ва хушхабардир.


And even if I am returned to my Lord, I shall find a better place than this." 	 Ҳатто охират иши ҳам шунга қараб ҳал этилиши керак. Ушбу қиссадаги уларнинг тамсилчиси, икки боғнинг эгаси бўлган кофир ҳам шуни даъво қилмоқда.)


Your new account has not been saved yet. 	 Янги ҳисобингиз ҳалигача сақланмаган.


And We left the Ark as a Sign. 	 Ва у(ҳодиса)ни белги қилиб қолдирдик.


It is they who are heedless, 	 Ана ўшалар ғофиллардир.


Deface, our Lord, the features of their wealth, and send hardness to their hearts, so they will not believe until they see the grievous penalty." 	 Роббимиз, уларнинг молларини йўқ қилгин ва қалбларини қаттиқ қилгин, то аламли азобни кўрмагунларича иймонга келмасинлар», деди.


Do they then wait for anything other than that the angels should come to them, or that your Lord should come, or that some of the Signs of your Lord should come (i.e. portents of the Hour e.g., arising of the sun from the west)! 	 Улар фаришталар келишини, ё Роббингнинг келишини ёки Роббингнинг баъзи оятлари келишини кутмоқдалар, холос. Роббингнинг баъзи оятлари келган кунида ҳеч бир жонга, олдин иймон келтирмаган ёки иймонида яхшилик касб қилмаган бўлса, иймони наф бермас.


Even so We recompense the good-doers. 	 Гўзал иш қилгувчиларни шундай мукофотлармиз.


And fear the Fitnah (affliction and trial, etc.) which affects not in particular (only) those of you who do wrong (but it may afflict all the good and the bad people), and know that Allah is Severe in punishment. 	 Ва сизлардан фақат зулм қилганларнинг ўзигагина етмайдиган фитнадан сақланинг. Ва билинки, албатта, Аллоҳнинг иқоби шиддатлидир.


Say, "We believe in God and in what has been sent down to us and to Abraham, Ishmael, Isaac, Jacob and the Tribes. We believe in what has been given to Moses, Jesus and the prophets from their Lord. 	 Сен: «Аллоҳга ва бизга туширилган нарсага, Иброҳим, Исмоил, Исҳоқ, Яъқуб ва асботларга туширилган нарсага, Мусо, Ийсо ва Набийларга Роббиларидан берилган нарсага иймон келтирдик, улардан бирортасини ажратмаймиз ва биз Унгагина мусулмонмиз!» деб айт! («Иброҳим, Исмоил, Исҳоқ, Яъқуб ва асботларга туширилган нарсага».


Thus will Allah cause them to stumble in error. 	 Улар аввал ҳақиқатни–сохта худоларининг ўзларидан йўқолиб қолганларини, азобдан сақлаб қола олмаётганларини тан олиб туриб, кейин тона бошладилар. Йўқ-йўқ, биз олдин ҳеч кимни ширк келтирмаган эдик, дейишга ўтдилар.)


A speaker of them will say: "Verily, I had a companion (in the world), 	 Ичларидан бир сўзловчи: «Аниқки, менинг бир дўстим бор эди. (Аҳли жаннатлардан бирлари сўз бошлаб, ҳеч шубҳа йўқки, у дунёда менинг бир танишим бор эди.)


So Allah caused him to die for a hundred years; then He revived him. 	 У: «Бир кун ёки бир куннинг баъзисича ётдим», деди. У зот: «Балки юз йил ётдинг, таомингга ва шаробингга назар сол, ўзгаргани йўқ ва эшагингга ҳам қара.


Deaf, dumb and blind - so they will not return [to the right path]. 	 Улар кар, соқов, кўрдирлар. Бас, улар қайтмаслар.


Indeed there have been examples before you; therefore travel in the earth and see what was the end of the rejecters. 	 Сиздан олдин суннатлар қолган. Бас, ер юзида юриб ёлғонга чиқарувчиларнинг оқибати қандай бўлганига назар солинглар.


As for those who argue about God after He has been accepted, their arguments will carry no weight with their Lord, and His wrath will fall upon them. Severe punishment awaits them. 	 Аллоҳ ҳақида Унга ижобат қилинганидан кейин ҳам талашиб-тортишадиганларнинг ҳужжатлари Роббилари ҳузурида ботилдир, уларга ғазаб бордир ва уларга шиддатли азоб бордир. (Яъни, мўмин-мусулмонлар Аллоҳга ва унинг динига ижобат қилганларидан кейин, кофир ва мушрикларнинг ҳақ эканлигига ҳар қанча ҳужжат-далил келтирсалар ҳам, Аллоҳнинг наздида уларнинг ҳужжат-далиллари ботилдир.)


But Allah did save him from the Fire. 	 Бас, Аллоҳ уни ўтдан қутқарди.


(And remember) when Allah showed them to you as few in your (i.e. Muhammad's SAW) dream, if He had shown them to you as many, you would surely have been discouraged, and you would surely have disputed in making a decision. 	 Ўшанда Аллоҳ тушингда уларни сенга оз кўрсатди. Агар уларни сенга кўп кўрсатганида, тушкунликка учрар эдингизлар ва бу ишда ораларингизда низо чиқар эди.


As (there was) in Moses when We sent him to the Pharaoh with clear authority. 	 Ва Мусода ҳам. Биз уни Фиръавнга равшан ҳужжат ила юбоганимизда...


When their brother Hood said to them: 'Will you not be cautious? 	 Ўшанда уларга биродарлари Ҳуд деди: «Қўрқмайсизларми?!


[To-day this mercy is for] those who follow the ummi Prophet, whom they find mentioned in the Torah and the Gospel with them. 	 Бас, унга иймон келтириб, ёрдам бериб ва уни қўллаб-қувватлаган ҳамда унга нозил бўлган нурга эргашганлар–ана ўшалар нажот топгувчилардир», деди. (Аллоҳдан гуноҳларини кечишини сўраганларидан сўнг, у зот икки дунёнинг яхшилигини ҳам сўрадилар.


those who have divided their religion, and become sects, each rejoicing in what they have. 	 Динларида тафриқага тушган, гуруҳ-гуруҳ бўлиб олиб, ҳар бир фирқа ўз олдидаги нарсадан шод бўлганлардан (бўлманг). (Мушрикликнинг бир маъноси Аллоҳга шерик келтириш бўлса-да, дунёда мушрикликдан кўп нарса бўлмаса керак.


When Allah is mentioned alone, [thereat] shrink away the hearts of those who do not believe in the Hereafter, but when others are mentioned besides Him, behold, they rejoice! 	 Қачонки Аллоҳнинг ёлғиз Ўзи зикр қилинса, охиратга иймон келтирмайдиганларнинг қалблари сиқилиб кетар. Қачонки ундан ўзгалар зикр қилинсалар, бирдан шодланиб кетарлар.


“How remote, (really) how remote is the promise you are given!” 	 Ҳайҳот! Сизга ваъда қилинган нарса нақадар узоқ!


“And indeed we are an alert army.” 	 Албатта, биз ҳаммамиз ҳушёрмиз», деб.


Will ye then be (of) those who surrender? 	 Энди мусулмон бўларсизлар?!


But people later cut up their religion into bits, each group rejoicing in what they have. 	 Бас, улар ишларини ўз ораларида пора-пора қилиб бўлиб юбордилар. Ҳар фирқа ўз ҳузурларидаги нарса ила хурсанддирлар.


Or have they settled an affair? 	 Ёки улар бирон ишга қарор қилдиларми?


Invite to the way of your Lord with wisdom and good advice and dispute with them in a manner that is best. 	 Бунда даъват қилинаётганларнинг ижтимоий, маданий савиясини эътиборга олиб, оғир келмайдиган йўсинда даъват қилиш лозим. Учинчидан, даъват яхши мавъиза орқали йўлга қўйилмоғи керак.


Say, ‘Indeed all grace is in Allah’s hand; He grants it to whomever He wishes, and Allah is all-bounteous, all-knowing. 	 Сен: «Албатта фазл Аллоҳнинг қўлида–хоҳлаган кишисига беради. Аллоҳ кенг қамровли, билувчи зотдир.


Those whose effort goeth astray in the life of the world, and yet they reckon that they do good work. 	 Улар бу дунё ҳаётидаёқ сайъи-ҳаракатлари ботил бўлган, ўзлари эса, гўзал иш қиляпман, деб ҳисоблайдиганлардир», дегин.


Let us summon our sons and your sons, and our women and your women, and ourselves and yourselves, and then let us pray together and invoke the curse of Allah on those who lie.' 	 Исломнинг ҳақлиги очиқ-ойдин бўлиб қолганда ҳам, рақиб тараф қайсарлик билан, ўзимники тўғри, деб туриб олган. Шунда Аллоҳ таоло Пайғамбар алайҳиссаломга уларни мубоҳалага, яъни, болалар ва аёлларни тўплаб, ўзлари ҳам қўшилиб, икки тараф ҳам: «Шу масалада ким ёлғон гапираётган бўлса, ўшанга Аллоҳнинг лаънати бўлсин», деб дуо қилишга чақиришни буюрди.)


They ask you [Prophet] about the Last Hour, "When will it come?" 	 Сендан (қиёмат) соати қачон собит бўлиши ҳақида сўрарлар. Сен: «Унинг илми фақат Роббим ҳузуридадир.


If an idolater seeks asylum with you, give him protection in order that he hears the Word of Allah, and then convey him to his place of safety, because they are a nation who do not know. 	 Агар мушриклардан биронтаси паноҳ сўраса, унга паноҳ бер, токи у Аллоҳнинг каломини эшитсин. Сўнгра уни омонлик жойига етказиб қўй.


Lo! He was ever gracious unto me. 	 Албатта, у менга жуда ҳам лутфи марҳаматлидир.


Fight against those deniers of the truth who are near you. Deal firmly with them. 	 Ва билингки, албатта, Аллоҳ тақводорлар билан биргадир. (Пайғамбаримиз (с. а. в.) ва хулофаи рошидинлар даврида ушбу ояти каримага тўлиқ амал этилган.


But when We lifted the torment from them, they immediately broke their promise. 	 Бас, қачонки улардан азобни аритсанг, тўсатдан улар (аҳдни) бузарлар.


That is but an advice to the entire creation! 	 У (Қуръон) оламларга эслатмадан бошқа нарса эмас.


Gather those who did wrong, and their mates, and what they used to worship. 	 Зулм қилганларни, уларнинг жуфтларини ва улар ибодат қилиб юрган нарсаларини тўпланг.


There are seven gates in it, and to each gate a portion of them has been allotted. 	 Шайтонга эргашган гумроҳлар тақсимлаб, бўлиб-бўлиб, гуруҳларга ажратиб қўйилган бўлади. Ўша мазкур етти эшикдан гуноҳининг кўп-озлигига қараб бирин-кетин киритилаверадилар.)


The Pharaoh had become high and mighty in the land, and divided the people into different classes, and impoverished one class, slaying its males and sparing its women, for he was indeed a tyrant. 	 (Ушбу ояти каримадаги: «Албатта, Фиръавн ер юзида баланд кетди», дегани Фиръавн бутун ер юзига ҳоким бўлган экан, деган маънони эмас, балки Миср ерида «баланд кетди»–такаббурлик қилди, туғёнга кетди, ҳаддан ошди, каби маъноларни беради. Ўзи ҳоким бўлган ер аҳолисини бўлиб ташлаш ҳар бир фиръавннинг одати.)


O progeny of those whom We bare with Nuh: verily he was a bondman grateful. 	 (Нуҳ (а. с.) ўта шукрли банда эди. Унга иймон келтирганлар ҳам ўта шукрли бандалар эдилар.


But whenever a messenger came to them with a message that was not to their liking, some they accused of lying, while others they put to death, 	 Ҳар қачон уларнинг ҳавои нафсларига тўғри келмайдиган нарса келтирган Пайғамбарни: бир гуруҳларини ёлғончи дедилар, бир гуруҳларини ўлдирдилар.


Allah confirmeth those who believe by a firm saying in the life of the world and in the Hereafter, and Allah sendeth wrong-doers astray. 	 Аллоҳ иймон келтирганларни бу дунё ҳаётида ҳам, охиратда ҳам собит сўз ила собитқадам қилур. Аллоҳ золимларни залолатга кетказур.


a protection against every rebel satan; 	 Ва ҳар бир итоатсиз шайтондан сақлаш учун.


And when the slave of Allah stood up in prayer to Him, they crowded on him, almost stifling. 	 Ва, албатта, Аллоҳнинг бандаси Унга ибодат қилиб турганда улар унинг атрофида от ёлидек тўпланиб, босиб юборай дейишди. (Бу оятда жинларнинг Пайғамбар алайҳиссалом ҳузурларига иккинчи бор келиб Қуръон эшитганлари пайти тасвирланяпти.)


Then by oath of those which distribute by the command. 	 Иш тақсимловчи(фаришта)лар билан қасам.


For them is a great punishment. 	 Уларга улкан азоб бордир.


God has created them to receive mercy. 	 (Чунки улар турлича яратилганлар. Динда ҳам ихтилоф қиладилар.


There is forgiveness for them and a great reward. 	 Уларга мағфират ва улкан ажр бор.


Indeed Allah is all-strong, all-mighty. 	 Албатта, Аллоҳ қувватли ва ғолибдир.


He recalls your souls by night, and knows what you do by day; and then He raises you back each day in order that the term appointed by Him is fulfilled. 	 У кундузи қилган касбингизни билар. Сўнгра белгилаган ажал тугал бўлиши учун У (кундузи)да сизни қайта тирилтирар.


Add '%s' to %s Dictionary 	 '%s'ни %s' луғатга қўшиш


Those whose eyes were screened to My message, and were unable to hear. 	 Улар кўзлари Менинг зикримдан пардада бўлган ва эшитишга қодир бўла олмайдиганлар эдилар.


To God have all of you to return, when He will tell you what you were doing. 	 Аллоҳнинг амрини бажо қилишда давом этинг. Кофирларнинг қилмишлари сизни турли хаёлларга олиб бормасин, улар ўз қилмишлари учун ўзлари жавоб берадилар.)


And the plotting of such will perish. 	 Ана ўша хуш каломгина Аллоҳ таолонинг ҳузурига кўтарилади.)


He said, "O my people, worship Allah; you have no deity other than Him. 	 У: «Эй қавмим, Аллоҳга ибодат қилинг. Сиз учун ундан ўзга илоҳ йўқдир.


The Pharaoh said to him,"Moses, I believe that you are bewitched". 	 (Мазкур тўққиз мўъжиза–қўл, асо, тўфон, чигиртка, бит, бақалар, қон, очарчилик йиллари ва меваларнинг камчил бўлиши эди. Бу мўъжизалар ҳақида Аъроф сурасида ва бошқа сураларда сўз кетган.)