And raise the dust in clouds the while, 	 Ўша пайтда чанг қўзғотдилар.


Or will you tell Him what He knows not in the earth? 	 Балки, юзаки гапдир», дегин. Йўқ, куфр келтирганларга макрлари зийнатлаб кўрсатилди ва улар йўлдан тўсилдилар.


But all it will take is a single blast, 	 Албатта, у(қиёмат) бир қичқириқдан бошқа нарса эмас.


Say thou: I seek refuge with the Lord of mankind, 	 Одамлар Роббисидан.


Do whatever you will, He sees whatsoever you do. 	 Хоҳласангиз, Аллоҳнинг оятлари ҳақида куфр сўзлар айтинг. Ҳар бир ишингизни Аллоҳ таоло кўриб туради.


Avail yourselves of the spoils you have taken as lawful and good, and be wary of Allah. 	 Бас, ўлжага олган нарсаларингиздан ҳалол-пок ҳолда енглар. Аллоҳга тақво қилинглар.


(The armies of) Firaun and the tribe of Thamud. 	 Фиръавн ва Самуднинг.


And his wife, the bearer of fuel, 	 Ва унинг хотини, ўтин кўтарган аёл ҳам.


Retry 	 Қайта уриниш


In this way We distinguish Our verses for those who reflect. 	 Тафаккур қиладиган қавмлар учун оятларимизни ана шундай батафсил баён қилурмиз.


The God-fearing shall have the best end. 	 (Ўша илмлилар айтган охират диёрини ер юзида Қорун каби такаббурлик ва бузғунчилик қилмаганлар, уларнинг ер юзида бўлишини истамайдиганларга берамиз. Ким тақводор бўлса, оқибат яхши бўлади.)


And to Him only belong all those who are in the heavens and in the earth; and those with Him are not conceited towards worshipping Him, nor do they tire. 	 Осмонлару ердаги барча жонзотлар Уникидир. Унинг ҳузуридагилар ибодатидан такаббурлик қилмаслар ва малол олмаслар.


Know they not that Allah knoweth that which they hide and that which they make known? 	 Аллоҳ уларнинг сир тутгану ва ошкор қилган нарсаларини, албатта, билишини англамайдиларми? (Зикр қилинган бу ҳол яҳудийларнинг диний олимларига оид.)


And remember when We made this House (at Mecca) a recourse for mankind and a sanctuary; and take the place where Ibrahim stood, as your place of prayer; and We imposed a duty upon Ibrahim and Ismail (Ishmael), to fully purify My house for those who go around it, and those who stay in it (for worship), and those who bow down and prostrate themselves. 	 Ва Иброҳимнинг мақомини намозгоҳ тутинг. Ва Иброҳим ва Исмоилга: «Уйимни тавоф қилувчилар, муқим турувчилар, рукуъ ва сажда қилувчилар учун поклаб қўйинглар», деб амр қилдик. («масаба» зиёрат қилиб тўймайдиган макон.)


(This is) a Book whose verses are clear, and then distinguished from Him, the Wise, the Aware. 	 Ро. (Ушбу) китоб оятлари маҳкам қилинган, сўнгра ҳикматли ва хабардор Зот томонидан муфассал қилингандир.


O my two mates of the prison! are sundry lords better or Allah the One, the Supreme? 	 Эй ҳамзиндон дўстларим, турли-туман Робблар яхшими ёки ёлғизу Қаҳҳор Аллоҳми?


What kind of chat account do you have? 	 Қандай турдаги суҳбат ҳисобингиз бор?


Believers, fear Allah and let every person look to what he sends forward for the morrow. 	 Ҳар ким эрталик учун нима тақдим қилганига назар солсин. Аллоҳга тақво қилинглар!


Thus have We sent down Clear Signs; and verily Allah doth guide whom He will! 	 Мана шундай қилиб, Биз у(Қуръон)ни очиқ-ойдин оятлар ҳолида нозил қилдик. Албатта, Аллоҳ хоҳлаган кишиларни ҳидоят қиладир.


He therefore prayed to his Lord, “I am overpowered, therefore avenge me.” 	 Бас, у Роббисига дуо қилиб: «Албатта, мен мағлуб бўлдим, ёрдам бер», деди.


So maintain the prayer, give the zakat, and hold fast to Allah. 	 Бу нидо мусулмонларга энг маҳбуб мурожаат билан «Эй иймон келтирганлар», деб бошламоқда.


On high hath He raised its canopy, and He hath given it order and perfection. 	 Унинг шифтини юқори кўтарди ва бекаму кўст, мустаҳкам қилиб қўйди.


If it had been from other than God surely they would have found in it much inconsistency. 	 У илоҳий китобдир, унинг илоҳийлигини тадаббур қилган одам буни дарҳол англайди. Чунки Қуръонни жиддий ўрганишга киришган одам унда ҳеч қандай зиддият йўқлигини пайқайди.)


and guided them upon the Straight Path. 	 Ва икковларини сиротул мустақиймга ҳидоят қилдик.


Then, when the Trumpet is sounded (i.e. its second blowing); 	 Ва қачонки дудга пуфланса.


But you denied them." 	 (Шунда улар ўз айбларига иқрор бўладилар.)


Say, “My Lord has forbidden immoralities—both open and secret—and sin, and unjustified aggression, and that you associate with God anything for which He revealed no sanction, and that you say about God what you do not know.” 	 «Роббим фақатгина ошкора ва яширин фаҳш ишларни, гуноҳларни, ноҳақ тажовузкорликни ва Аллоҳга ҳеч қандай ҳужжат туширмаган нарсаларни шерик қилиб олишингизни ҳамда Аллоҳга нисбатан билмаган нарсани айтишни ҳаром қилган, холос», деб айт.


And there is not of aught but with Us are the treasures thereof, and We send it not down save in a measure known 	 Ҳеч бир нарса йўқки, унинг хазиналари Бизнинг ҳузуримизда бўлмаса. Биз уни фақат маълум миқдорла нозил қилурмиз.


And each one of them will come before Him on the Day of Resurrection, alone. 	 Уларнинг барчалари У зотнинг ҳузурига қиёмат куни ёлғиз ҳолларида келгувчидирлар.


Tell them, "Perish in your rage! 	 Бу хато ишдир, чунки қарши тараф ҳеч қачон мусулмонларни яхши кўрмайди.


the people of Pharaoh. 	 Фиръавн қавмига.


Whosoever has Satan for a comrade, an evil comrade is he. 	 Кимнинг яқини шайтон бўлса, у қандай ҳам ёмон яқин!


saying, ‘I am your exalted lord!’ 	 Ва, мен сизларнинг энг олий Роббингизман, деди.


Every soul shall have a taste of death: And only on the Day of Judgment shall you be paid your full recompense. 	 Бу дунё ҳаёти ғурур матоҳидан ўзга нарса эмас. (Қиёмат кунида заррача яхшилик ҳам, заррача ёмонлик ҳам ҳисоб-китоб қилинади.


He invokes, instead of Allah, those who can neither harm nor benefit him. 	 У Аллоҳни қўйиб, ўзига зарар ҳам бермайдиган, манфаат ҳам бермайдиган нарсага илтижо қилур.


Whose is the Sovereignty this day? 	 Бугун мулк кимникидир?! Яккаю ёлғиз, ўта қаҳрли Аллоҳникидир!


And if they reject thee, so were messengers rejected before thee: to Allah back for decision all affairs. 	 Агар сени ёлғончига чиқарсалар, бас, сендан олдин ҳам Пайғамбарлар ёлғончи қилинганлар. Барча ишлар Аллоҳга қайтарилур.


So worship Him and put thy trust in Him. 	 Бас, Унга ибодат қил ва Унгагина таваккал қил. Роббинг қилаётганларингиздан ғофил эмасдир.


For their Lord's displeasure is the opposite of Peace and Tranquillity;- 	 Албатта Роббиларининг азобидан омонлик йўқдир.


(You probably forgot to 'make install'.) 	 (Сиз 'make install' қилишни унутгандирсиз.)


Never have We destroyed a town without sending down messengers to warn it, 	 Биз бирон шаҳар-қишлоқни ҳалок қилган бўлсак, албатта, унинг огоҳлантиргувчилари бўлган.


Allah does not direct the wrong-doing folk to the Right Way. 	 Бу ишлардан мушриклар доимо фахрланиб юришар эди. Ҳатто кишилар орасида бу ҳақда тортишувлар ҳам бўлиб турарди.


Or are they the registrars? 	 Ёки улар бошқарувчиларми?


(Muhammad), how clearly they will hear and see on the day when they will be brought into Our presence. 	 Бизга келадиган куни қандай ҳам яхши эшитадилар, қандай ҳам яхши кўрадилар.


And made sleep for you to rest, 	 Ва уйқуларингизни роҳат қилиб қўйдик.


Certainly in Yusuf and his brothers there are signs for the inquirers. 	 (Яъни, Юсуф ва унинг ака-укалари қиссасида ажойиб ибратли аломат-белгилар жуда ҳам кўпдир. Ким сўраса, эътибор берса, диққат билан ўрганса, кераклигича ваъз-насиҳат, ибрат ва ўрнак олади.)


This is but a trial from You whereby You will lead whom You will astray and guide whom You please. 	 Бани Исроилнинг ўн икки уруғидан, бузоққа ибодат қилмаган етмиш кишини танлаб, Аллоҳнинг мийқотига олиб бордилар. Улар эса Мусога (а. с.), бизга худонинг Ўзини кўрсат, деб туриб олдилар.


The harmdoers mutter to one another: 'Is this anything else but a human like yourself? 	 Зулм қилганлар ўзаро: «Бу ўзимизга ўхшаган башардан ўзга эмас-ку.


And when We turned to thee a company of jinn giving ear to the Koran; and when they were in its presence they said, 'Be silent!' 	 Ва сен томон бир гуруҳ жинларни Қуръон эшитишга бурганимизни эсла. Унга ҳозир бўлганларида: «Жим, қулоқ осинглар!», дедилар.


Yet the enjoyment of this present life, compared with the world to come, is a little thing. 	 (Бу ояти карима Табук урушига оммавий сафарбарлик эълон қилингандан сўнг юз берган баъзи ҳолатлар туфайли нозил бўлган.)


He said, "My people, think. I have received authoritative evidence and mercy from my Lord, so who will protect me from God if I disobey Him? 	 У: «Эй қавмим, хабар беринг-чи, агар мен Роббим томонидан очиқ-ойдин ҳужжатга эга бўлсам ва менга У томонидан раҳмат берилган бўлса-ю, мен Унга осий бўлсам, ким менга Аллоҳ (азоби)дан (қутулишга) ёрдам беради?!


And its shade will cover them, and its fruit clusters brought down low for them. 	 Ва устиларига у(жаннат)нинг соялари яқиндир ҳамда унинг мевалари жуда ҳам осон қилингандир.


And a crier in between them crieth: The curse of Allah is on evil-doers, 	 Бас, улар ўрталарида бир жарчи: «Золимларга Аллоҳнинг лаънати бўлсин!!!


To every community We sent a messenger: “Worship God, and avoid idolatry.” 	 Батаҳқиқ, Биз ҳар бир умматга: «Аллоҳга ибодат қилинг ва тоғутдан четланинг», деб Пайғамбар юборганмиз. Бас, улардан баъзиларини Аллоҳ ҳидоят қилди.


And with those who say, We are Christians, We made a covenant, but they neglected a portion of what they were reminded of, therefore We excited among them enmity and hatred to the day of resurrection; and Allah will inform them of what they did. 	 Ҳар бир черков ўзини алоҳида динда деб ҳисоблайди ва бошқасини душман билиб, ёмон кўради. Уларнинг ўзаро олиб борган диний-мазҳабий урушлари оқибатида қонлар дарё бўлиб оққани тарихда машҳур.)


Recount in the Book how Mary withdrew from her people to an eastern place 	 Китобда Марямни эсла. У ўз аҳлидан шарқий маконга ажраб чиққанда.


Document contains new or modified annotations. If you don't save a copy, changes will be permanently lost. 	 Ҳужжат янги ёки ўзгартирилган аннотацияларга эга. Агар нусхасини сақламасангиз, ўзгартиришлар бутунлай йўқолади.


Then when Zaid had performed his purpose concerning her, We wedded her to thee, that there should be no blame for believers in respect of wives of their adopted sons, when they have performed their purpose concerning them. 	 У зот одамлар, ўзининг асранди ўғли талоқ қилган хотинга уйланибди, деб айтишларидан қўрқар эдилар. Расули Акрам ушбу мулоҳазалар билан Аллоҳ кўнгилларига солган ишни–Зайд талоқ қилганидан кейин Зайнабга уйланиш ниятини махфий тутар эдилар.


I was fearful that thou wouldst say, "Thou hast divided the Children of Israel, and thou hast not observed my word." 	 Мен сенинг: «Бани Исроилни тафриқага солибсан, гапимга кирмабсан, дейишингдан қўрқдим», деди.


what avail will their past enjoyments be to them? 	 Ўша ҳузурланиб юрган нарсалари нимага асқотур?!


And hath cast out all that was in her, and is empty 	 Ва ўз ичидаги нарсаларни отиб чиқариб, холи қолса.


to Pharaoh and to his chiefs, but they behaved superciliously and they were haughty. 	 Фиръавн ва унинг аъёнларига. Бас, улар мутакаббирлик қилдилар ва ўзини юқори қўйган қавм бўлдилар.


(Satan has done this) so that they will not worship God who brings forth whatever is hidden in the heavens and the earth and knows whatever you conceal or reveal. 	 Осмонлару ердаги сирларни ошкор қиладиган, махфий ва ошкор қилган нарсаларингизни биладиган Аллоҳга сажда қилмайдиларми?!


And We have not sent down upon thee the Book except that thou mayest make clear to them that whereon they were at variance, and as a guidance and as a mercy to a people who believe. 	 (Ҳа, Аллоҳ таоло Муҳаммадга (с. а. в.) Қуръони Каримни турли халқларнинг ҳақ ва ботил, иймон ва куфр, яхшилик ва ёмонлик ҳамда бошқа нарсалар устидаги ихтилофларини баён этиб бериш учун нозил қилди.)


Not so. 	 Йўқ!


This is the Revelation sent down from the Lord of the 'Alamin (mankind, jinns and all that exists). 	 Оламлар Роббисидан туширилгандир.


Some of them said: "We heard a youth called Abraham speak (ill) of them." 	 Улар: «Уларни эслаб юрган бир йигитни эшитган эдик, уни Иброҳим, деб айтиларди», дедилар.


Lo! as for those who believe and do good works - Lo! We suffer not the reward of one whose work is goodly to be lost. 	 Албатта, Биз иймон келтирган ва яхши амаллар қилганларнинг, гўзал иш қилганларнинг ажрини зое қилмасмиз.


O my Lord! Thou hast given me (something) of sovereignty and hast taught me (something) of the interpretation of events - Creator of the heavens and the earth! 	 Эй Роббим, ҳақиқатда менга мулк бердинг ва менга тушларнинг таъбирини ўргатдинг. Эй осмонлару ерни яратган зот!


Sovereignty belongs only to Allah. He has commanded you to worship none except Him. 	 Ҳукм қилиш фақат Аллоҳнинг Ўзига хосдир, У фақат Ўзигагина ибодат қилишингизни амр этди.


That is to be because Allah plungeth the night into the day and plungeth the day into the night, and because He is Hearing, Beholding. 	 (Доимий сувратда кеча кундузга, кундуз кечага кириб туради. Буни Аллоҳга куфр келтириб, гердайиб юрган одамлар ҳам, бошқалари ҳам қила олмайди.


And recite to them, [O Muhammad], the news of him to whom we gave [knowledge of] Our signs, but he detached himself from them; so Satan pursued him, and he became of the deviators. 	 Уларга оятларимизни берганимизда, улардан ўзини олиб қочган ва уни шайтон эргаштириб кетиб, иғвога учганлардан бўлган шахснинг хабарини тиловот қилиб бер! (Ушбу ояти каримада зикр қилинган шахс ким экани хусусида мўътабар тафсир китобларимизда кўп сонли турли-туман ривоятлар бор.


And they say, "Why does he not bring us a sign from his Lord?" 	 Улар: «Бизга Роббидан оят-мўъжиза келтирса эди», дейдилар. Ахир, уларга аввалги саҳифалардаги нарсаларнинг баёноти келмадими?


Upon what sin was she killed for. 	 У нима гуноҳ учун ўлдирилган?


God has pardoned what is past; but whoever offends again, God will take vengeance on him, God is All-mighty, Vengeful. 	 Зотан, ҳаж ва умра ибодати мусулмон киши учун кўптомонлама синов саналади. Жумладан, молу мулк сарфлашга тайёрми-йўқми экани, жисмоний қийинчиликларга дош бера оладими, ўзини шаҳватдан, турли фаҳш гап-сўзлардан тийишга қурби етадими-йўқми–булар синалади.)


Had it not been for a favour from his Lord he would have been cast blame-worthy on a barren plain. 	 Агар уни Роббисининг неъмати топмаганда, очиқ саҳро жойга, мазамматга қолган ҳолда ташланган бўларди.


Verily, he was one of Our believing slaves. 	 Чунки у мўмин бандаларимиздандир. (Шунинг учун иймон тақозоси билан Бизнинг йўлимизда жиҳод қилди ва олий мақомларга эришди.)


I desire naught save reform so far as I am able. 	 Аллоҳ менга ваҳий юборади, амр қилади. Мен одамларга етказаман.


Yet most of them do not give thanks. 	 Лекин уларнинг кўплари шукр қилмаслар.


For God withholds and enlarges, and to Him you will return. 	 Ва ҳолбуки, Аллоҳ (ризқни) тор қилур ва кенг қилур. Ва Унгагина қайтарилурсиз.


O you who disbelieve! do not urge excuses today; you shall be rewarded only according to what you did. 	 Эй кофир бўлганлар, бугунги кунда узр айтманглар, сиз ўзингиз қилган ишларнинг жазосини олмоқдасиз, холос.


Man We did create from a quintessence (of clay); 	 Қасамки, батаҳқиқ, инсонни лой сулоласидан яратдик.


Who fears the Most Gracious without seeing, and came with a heart that inclines. 	 Роҳмандан ғоибдан қўрққан ва саломат қалб ила келган кимсасага.


"The people of the Pharaoh: will they not fear Allah?" 	 Фиръавн қавмига. (Биздан) қўрқмайдиларми?! « деб нидо қилганини эсла.


and We have guarded them from every outcast Satan, 	 Уни ҳар бир қувилган шайтондан муҳофаза қилдик.


And fulfill your covenant with God. 	 Чунки молсиз қолган етимни энди жамият боқиши керак бўлиб қолади.


Only he who is saved far from the Fire and admitted to the Garden will have attained the object (of Life): For the life of this world is but goods and chattels of deception. 	 Ҳар бир инсонга қилганига яраша мукофот ёки жазо тўлиғича берилади. Ана ўшанда ҳақиқий ютуққа эришган киму мағлубиятга учраган ким экани маълум бўлади.)


The river will cast it on to the bank, and there he shall be taken up by an enemy of Mine and his.' 	 (Мусонинг онаси Аллоҳ берган илҳом билан уни сандиққа солиб, сувга оқизиб юборади. Мусонинг Ўз кўзи остида вояга етиши учун душман Фиръавннинг уйига уни жойлаштирган, қалбига унинг муҳаббатини солган Зот онанинг фарзанд фироқида қийналишига ҳам барҳам берди.


That is how We let it pass through the hearts of the guilty: 	 Шунга ўхшаш Биз уни жиноятчилар қалбига солармиз.


The King (or Ruler) of Mankind, 	 Одамлар Подшоҳидан.


He is fully aware of His servants, and He sees them well.” 	 (Одамлар ҳақиқатни, Пайғамбарлик нима эканини англашни хоҳламасалар, улар билан тортишишнинг ҳожати йўқ, уларни Аллоҳнинг ўзига ҳавола қилиб қўйиш керак.)


Fruits (Delights); and they (shall enjoy) honour and dignity, 	 Мева-чевалар бордир. Улар икром қилинган ҳолларида...


Say: 'I worship Allah and make my religion sincerely His. 	 Сен: «Динимни Ўзига холис қилган ҳолимда Аллоҳгагина ибодат қилурман.


Indeed, they were of Our believing servants. 	 Чунки икковлари мўмин бандаларимиздандирлар.


Surely, He is praiseworthy and glorious." 	 Албатта, У мақталган ва буюк зотдир», дедилар.


The life of this world is merely an illusory enjoyment. 	 Ҳар бир инсонга қилганига яраша мукофот ёки жазо тўлиғича берилади. Ана ўшанда ҳақиқий ютуққа эришган киму мағлубиятга учраган ким экани маълум бўлади.)


(Allah) said (to Iblis) "Get out from this (Paradise) disgraced and expelled. 	 У зот: «Ундан мазамматга учраган ва қувилган ҳолингда чиқ!!! Улардан ким сенга эргашса, албатта, жаҳаннамни сизларнинг ҳаммангиз билан тўлдираман», деди.


But if ye are averse I have asked of you no wage. 	 (Эй Муҳаммад, ўз вақтида Нуҳ (а. с.) ҳам сенга ўхшаб қавмига Пайғамбар бўлиб келган эди. Сен билан қавминг ўртасидаги ҳолат уларнинг ҳам бошидан кечган.


'There are among us some that are righteous, and some the contrary; we are groups each having a different way (religious sect, etc.). 	 Ва, албатта, биздан солиҳлар ҳам ва бошқалар ҳам бор. Турли гуруҳлар бўлган эдик.


This is how We show you that resurrection is not more difficult for Us than your creation. 	 Оддий кўзга кўринмас ушбу маний ҳайвончалар билан баркамол инсон орасида қанча фарқ бор?! Ана шу заррадан одам яратган Холиқ Аллоҳ ўлган одамни қайта тирилтира олмасми?!


But those who fear Allah are above them on the Day of Resurrection. 	 Иймонсиз бўлганлари учун ҳайвоний тасаввур ва чегарадан ташқарига чиқа олмайдилар. Мўмин киши учун эса, бу дунёнинг зийнати ҳақир ва аҳамиятсиз нарса ҳисобланади.


But they are in doubt, amusing themselves. 	 Йўқ! Улар шак-шубҳада, ўйнамоқдалар.


Nay, but the Hour is their tryst, and the Hour is very calamitous and bitter. 	 Уларга ваъда қилинган вақт, соат(қиёмат)дир. Ва соат (азоби) улканроқ ва аччиқроқдир.


Make not the calling of the messenger among you as your calling one of another. 	 Пайғамбарнинг орангиздаги даъватини бир-бирингизнинг даъватингизга ўхшатманг. Батаҳқиқ, Аллоҳ сизлардан паналаб, аста-аста суғирилиб чиқиб кетадиганларни яхши биладир.


It is they who are the faithless, the vicious. 	 Улар, ана ўшалар, кофирлар ва фожирлардир.


And moderate your stride, and lower your voice. 	 (Яъни, юришинг ўртача ва мақсадли бўлсин. Бекорчи сохта ҳаракатлар билан куч-қувватни исроф қилиб, кибру ҳаво билан ҳам юрма, жуда лапашанг бўлиб, судралма ҳам эшак бекордан-бекорга бор овози билан ҳанграб туради.


Were you to see when the guilty hang their heads before their Lord [confessing], ‘Our Lord! We have seen and heard. 	 Гуноҳкорларнинг Роббилари ҳузурида бошларини эгиб туриб: »Эй Роббимиз, кўрдик, эшитдик.


Before this as guidance for men, and has sent the criterion (of falsehood and truth). 	 Ва Фурқонни ҳам туширди. Аллоҳнинг оятларига куфр келтирганларга шиддатли азоб бор.


And We let it (the beautiful praise) remain upon him in the latter (generations), 	 Ва кейингилар ичида унинг учун (олқишлар) қолдирдик.


[Jacob] said, "Rather, your souls have enticed you to something, so patience is most fitting. 	 Сиз васф қилаётган нарсада ёрдам сўраладиган зот ёлғиз Аллоҳнинг Ўзи», деди. (Ўғиллар оталарини ишонтириш мақсадида Юсуфнинг кўйлагини ёлғондан қонга бўяб олиб келишди.


So take what I give you, and be among the grateful.’ 	 Бас, сенга берган нарсамни ол ва шукр қилувчилардан бўл!» деди.


Their account falls only upon my Lord, were you but aware. 	 Агар сезсангиз, уларнинг ҳисоби фақат Аллоҳнинг зиммасидадир.


Thus with guile he caused the twain to fall. 	 Бас, уларни алдов ила паст(ҳолат)га туширди.


Some faces will be bright on that day, 	 У кунда порлоқ чеҳралар бор.


Said Moosa, “My Lord, open up my breast for me.” 	 У: «Эй Роббим, менинг қалбимни кенг қил.


But when he reached it, a voice called out: "Blessed is He who is in the fire and all around it. Praised be God, the Lord of all the worlds. 	 У (олов)га келганида: «Олов олдидаги ва атрофидаги шахсларга барака берилди ва Оламларнинг Робби–Аллоҳ покдир», деб нидо қилинди.


(Concerning his parents), We advised the man, whose mother bears him with great pain and breast-feeds him for two years, to give thanks to Me first and then to them, to Me all things proceed. 	 Биз инсонга ота-онаси ҳақида тавсия қилдик: онаси уни заифлик устига заифлик билан кўтарди; уни сутдан ажратиш икки йил ичидадир: «Менга ва ота-онага шукр қилгин. Ва қайтиш фақат Менгадир».


And when the mountains are blown away 	 Ва вақтики, тоғлар кўчирилса.


As for those who dispute about God after having answered His call, their argument is invalid with their Lord; and upon them falls wrath; and a grievous torment awaits them. 	 Аллоҳ ҳақида Унга ижобат қилинганидан кейин ҳам талашиб-тортишадиганларнинг ҳужжатлари Роббилари ҳузурида ботилдир, уларга ғазаб бордир ва уларга шиддатли азоб бордир. (Яъни, мўмин-мусулмонлар Аллоҳга ва унинг динига ижобат қилганларидан кейин, кофир ва мушрикларнинг ҳақ эканлигига ҳар қанча ҳужжат-далил келтирсалар ҳам, Аллоҳнинг наздида уларнинг ҳужжат-далиллари ботилдир.)


Witnesses must not refuse when called upon. 	 Аввало, қарз олаётганини эътироф қилади. Қарзнинг миқдорини, шартини ва муддатини айтади.


How many a city I have respited in its evildoing; then I seized it, and to Me was the homecoming. 	 Қанчадан-қанча шаҳар-қишлоқларга зулм қилгувчи бўлган ҳолида ҳам муҳлат бердим. Сўнгра уларни (азобга) тутдим.


or by the great father and his wonderful son (Abraham and Ishmael) 	 Ва волид ва ундан тарқаган валадлар билан қасам.


And when We made a covenant with you: You shall not shed your blood and you shall not turn your people out of your cities; then you gave a promise while you witnessed. 	 Сизлардан бир-бирингизнинг қонларингизни тўкмайсиз ва диёрингиздан чиқармайсиз, деб аҳду паймонингизни олганимизни эсланг. Сўнгра гувоҳлик бериб туриб иқрор бўлдингиз.


They brought them manifest proofs, but they would not believe something they had denied before. 	 (Эй сиз инсонлар, ушбу оятлар билан танишаётганлар! Сизлар ҳам ўша қавмларга ўхшаб аввал-бошдан Пайғамбарни, Қуръонни ёлғонга чиқариб, тажовузкорлик этманг.


But Satan caused them to deflect therefrom and expelled them from the (happy) state in which they were; and We said: Fall down, one of you a foe unto the other! There shall be for you on earth a habitation and provision for a time. 	 Шайтон уларни ундан оздирди ва бўлган нарсаларидан чиқарди. Ва Биз: "Баъзингиз баъзингизга душман бўлиб тушинглар, сизларга ер юзида қароргоҳ ва бир муддат ҳузур қилиш бордир", дедик.


Therefore, if they keep away from you and cease their hostility and propose peace to you, God does not allow you to harm them. 	 Агар сиздан четлансалар ва сиз билан урушмасдан тинчликни таклиф қилсалар, Аллоҳ сизларга уларнинг зиддига йўл бермас.


That is because they say, "The Fire will touch us only for a limited number of days." 	 Бунинг сабаби–уларнинг: «Бизга саноқли кунлардан бошқа ҳеч ўт тегмайди», деганларидадир.


To every nation a term; when their term comes they shall not put it back by a single hour nor put it forward.' 	 Бунга ўтган умматлар, хусусан, Қуръони Каримда зикри келган умматлар ёрқин мисолдир. Баъзи уламоларимиз, умматларнинг ҳалокати фақат жисмоний бўлиши шарт эмас, маънавий ҳалокат ҳам шунга киради, дейдилар.)


What will show you what is the Catastrophe? 	 Қориъат қандоқ нарса эканлигини сенга нима билдирди?


And they dispute concerning Allah, and He is strong in prowess. 	 У қаттиқ ушлайдиган зотдир. ( Инсон момақалдироқнинг овозидан даҳшатга тушади, бу овоз унга қўрқинчли бир қувват бўлиб туюлади, аслида эса, момақалдироқ ўзининг Холиқига–Аллоҳ таолога ҳамд ва тасбеҳ айтаётган бўлади.)


That they may understand my saying. 	 Сўзимни англасинлар.


Say: 'People of the Book, why do you bar from God's way the believer, desiring to make it crooked, yourselves being witnesses? 	 Нега иймон келтирганларни Аллоҳнинг йўлидан тўсиб, қайтарасиз?! Ўзингиз шоҳид бўлиб туриб, у(йўл)нинг қинғир бўлишини хоҳлайсиз?!


No one can save them from the wrath of God. 	 Улар учун Аллоҳдан сақловчи бўлмас.


And it is He who created the heavens and the earth in six days, and His Throne was upon the waters -- that He might try you, which one of you is fairer in works. 	 Ушбу оятда эса, осмонлару ерни яратишдан мақсад одамлардан қайсилари яхшироқ амаллар қилишини синаб кўриш эканлиги таъкидланмоқда. Шунингдек, Аллоҳнинг арши ва унинг турган жойи ҳақида ҳам маълумот келмоқда: Демак, Аллоҳ таоло осмонлару ерни яратган вақтда унинг арши сув устида бўлган экан.


and he shall have neither power nor helper. 	 Бас, (ўшанда) у(инсон)да қувват ҳам, нусрат берувчи ҳам бўлмайдир.


and he certainly saw some of the greatest Signs of His Lord. 	 Дарҳақиқат, Ўз Роббисининг улкан белгиларидан кўрди. (Муҳаммад алайҳиссалом меърож кечасида, жаннатни, дўзахни, Байтул маъмурни, ўтган Пайғамбарларни, Жаброил алайҳиссаломнинг асл ҳолатларини ва бошқаларни кўрдилар.)


A painful torment awaits them. 	 Уларга аламли азоб бордир.


Then indeed you, on the Day of Resurrection, will be resurrected. 	 Сўнгра, албатта, сизлар қиёмат куни қайта тирилтирилурсизлар.


Have fear of God; He is All-hearing and All-knowing. 	 Албатта Аллоҳ эшитувчи ва билувчи зотдир. (Мўмин-мусулмонлар ҳеч бир ишда ҳовлиқмасликлари, ҳар бир нарсани Аллоҳнинг амрига ва Пайғамбар алайҳиссаломнинг суннатларига эргашган ҳолда қилишлари лозим.)


So he shall be in a pleasing life 	 Бас, у розилик ҳаётидадир.


They shall laugh but little and shed many tears. 	 Бас, қилган касблари туфайли оз кулиб, кўп йиғласинлар.


And who shun vain conversation, 	 Улар беҳуда нарсалардан юз ўгиргувчилардир.


Do you not see that God has created the heavens and the earth with ultimate reason? 	 Аллоҳ осмонлару ерни ҳақ ила яратиб қўйганини кўрмадингми?


He said, “O my people, is my tribe more important to you than God? 	 У: «Эй қавмим, менинг одамларим сизлар учун Аллоҳдан кўра азизроқми?!


O ye who believe! on you resteth the case of yourselves; it can hurt you not as to whosoever strayeth so long as ye keep yourselves guided. 	 Ўшанда сизга қилиб юрган ишларингизнинг хабарини берадир. (Аллоҳнинг шариатида юрмай кофир бўлаётганларга ваъз-насиҳат, амри маъруф ва наҳйи мункар қилиб, уларни тўғри йўлга солиш учун қўлингиздан келган ҳаракатни қилдингиз.


the King of people, 	 Одамлар Подшоҳидан.


Like molten brass; it will boil in their insides. 	 У худди эритилган маъдандек қоринларда қайнайдир.


Have you not regarded that Allah drives the clouds, then He composes them, then He piles them up, whereat you see the rain issuing from its midst? 	 Аллоҳ булутларни ҳайдашини, сўнгра бирга тўплашини, сўнгра уйиб қўйишини кўрмаяпсанми?! Бас, унинг орасидан ёмғир чиқаётганини кўрурсан.


[Al-Khidh r] said, "Did I not say that with me you would never be able to have patience?" 	 У: «Сенга, албатта, мен билан бирга бўлишга сабр қила олмайсан демабмидим?!» деди.


In Gardens (Paradise) they will ask one another, 	 Улар жаннатларда сўрарлар.


Those are the ones of whom Allah knows what is in their hearts, so turn away from them but admonish them and speak to them a far-reaching word. 	 Ана ўшаларнинг қалбларидагини Аллоҳ билади. Бас, уларнинг қилганидан юз ўгир!


“So this day no ransom is to be taken from you nor from the declared disbelievers; your destination is the fire; that is your companion; and what a wretched outcome!” 	 (Мунофиқлар: «Ажаб эмас, Ислом мағлубиятга учраб, мусулмонлар енгилса», деган хом хаёлларга берилиб, ғурурга кетадилар. Мунофиқларни шайтон «Сизлар тўғри иш қиляпсизлар, мабода нотўғри бўлса ҳам, Аллоҳнинг ўзи кечиради», деб уларни алдаб қўяди.


but seek, amidst that which God has given thee, the Last Abode, and forget not thy portion of the present world; and do good, as God has been good to thee.' 	 (Аллоҳ таоло берган молу дунёга қандай муносабатда бўлиш кераклиги ушбу ояти каримада ўз аксини топган. Мусулмон банда қўлига молу дунё тушганда ўзини худди шу оятга мос тутмоғи лозим.


And I become stressed, and my tongue is not fluent, so send Aaron too. 	 Ва дилим сиқилишидан ҳамда тилим бурро бўлмай қолишидан. Бас, Ҳорунни элчи қил.


And they have taken beside Him gods creating not aught and are themselves created, owning for themselves neither hurt nor benefit, and owning not death nor life nor resurrection. 	 У Зотдан бошқа, ҳеч нарса ярата олмайдиган, ўзлари яратиладиган, ўзлари учун зарарга ҳам, нафга ҳам эга бўлмайдиган, ўлимга ҳам, ҳаётга ҳам, қайта тирилишга ҳам молик бўлмайдиган «худо»лар тутдилар.


And the earth which opens up (with verdure), 	 Ёриб чиқувчи эгаси бўлган ер билан қасам.


We gave Moses and Aaron the criterion of right and wrong and a light and reminder for the righteous, 	 Шу билан бирга, Таврот ҳам Фурқон сифатига, ҳам «тақводорлар учун зиё ва эслатма» сифатига эга экани баён қилинмоқда. Ҳа, илоҳий китоб зиёсидан баҳраманд бўлиш ва ундаги эслатмалардан ибрат олиш учун тақводор бўлиш керак.


So We saved him and his family, except his wife, whom We decreed should stay behind. 	 Бас, Биз унга ва хотинидан бошқа аҳлига нажот бердик. У(хотин)нинг азобда қолгувчилар ичида бўлишини тақдир қилдик.


And it Will profit you not today, because ye have done wrong, that ye are in the torment sharers. 	 Зулм қилганингиз учун бугунги кунда азобга шерик бўлишингиз ҳам ҳеч фойда бермас.


Allah will not let the believers stay in the state they are: He will set the wicked apart from the good. 	 Аллоҳ мўминларни сиз турган ҳолда, покидан нопокини ажратмасдан қўйиб қўймас. Аллоҳ сизларни ғайбдан хабардор қилиб қўймас.


This is of the tidings of the unseen, which We reveal unto thee; nor wast thou with them when they resolved on their affair while they were plotting. 	 Бу ғайб хабарлардан бўлиб, уни сенга ваҳий қилмоқдамиз. Улар макр қилиб, ишлари ҳақида гап бириктирганларида олдиларида бўлмаган эдинг.


Such will be the Rejecters of Allah, the doers of iniquity. 	 Улар, ана ўшалар, кофирлар ва фожирлардир.


And some of them believe in it, and some believe not in it. 	 Улардан унга иймон келтирадиганлар ҳам бор ва улардан унга иймон келтирмайдиганлар ҳам бор.


Why should ye be divided into two parties about the Hypocrites? 	 Сизга нима бўлдики, мунофиқлар ҳақида иккига бўлинасизлар, ҳолбуки, Аллоҳ уларни расво қилиб қўйди-ку? Аллоҳ адаштирган кимсаларни ҳидоят қилмоқчи бўласизларми?


And every soul will be fully compensated [for] what it did; and He is most knowing of what they do. 	 Ва ҳар бир жонга қилган амали (жазо ёки мукофоти) тўлиқ берилди. У зот улар қилаётган ишларни ўта яхши билгувчидир.


You have no guardian nor intercessor other than Him. 	 Ахир, эсламайсизларми?! (Осмонлару ернинг олти кунда яратилишининг ҳикмати ва сирлари ёлғиз Аллоҳнинг Ўзигагина маълум.


The false beliefs which they have forged have deluded them in their faith. 	 Тўқиган нарсалари уларни динларида адаштирди.


Disputing with you regarding the truth after it had been made clear, as if they were being herded towards a visible death. 	 Чунки Абу Суфён карвонни бошқа томонга буриб, соҳил бўйлаб ўтиб кетганининг ва қурайшликлар аскар тортиб келаётганининг аниқ хабари етган эди. Шундай бўлса ҳам, баъзилар биз карвонни қасд қилиб чиққан эдик, урушга тайёр эмасмиз, деб сен билан баҳс қилдилар.


They said, "We shall continue worshipping the calf until Moses comes back." 	 Улар: «То Мусо бизга қайтгунича, унга ибодат қилишда бардавом бўламиз», дедилар.


They shall live in Gardens underneath which rivers flow. 	 Қачонки уларнинг мевасидан баҳраманд бўлсалар, бундан аввал ҳам ризқланган эдик, дейишади.


O you who have believed, do not consume one another's wealth unjustly but only [in lawful] business by mutual consent. 	 Эй иймон келтирганлар! Бир-бирларингизнинг молларингизни ботил йўл билан еманглар.


And He committed the sun and the moon to your service, both continuously pursuing their courses, and He committed the night and the day to your service. 	 У сизга доимий ҳаракатдаги қуёш ва ойни ҳам, шунингдек, кеча ила кундузни ҳам хизматчи қилиб қўйди.


And Allah is all-Encompassing and Knowing. 	 Бу дин йўлида жонини ҳам, молини ҳам бахш этади. Аммо ким бу улкан бахтнинг қадрига етмаса, турли баҳоналар билан Исломдан қайтса–муртад бўлса, ёмонлиги ўзигадир.


If you turn away then God will bring other people in your place who, moreover, will not be like you. 	 Сахийлик, Аллоҳнинг йўлида мол сарфлашдек фазилатлар кўп мусулмонларга хос бўлиб, уларнинг бу борадаги ишлари тарих саҳифаларида боқий қолган. Шу билан бирга, баъзи бахиллар ҳам бўлган, бу ҳам воқеаликдир.


all that is in the heavens and the earth and all that is between them, and all that is underneath the soil. 	 Осмонлардаги нарсалару ердаги нарсалар, уларнинг орасидаги нарсалару ер остидаги нарсалар Уникидир.


Say: 'In whose Hands is the Kingdom of all things, He protects, and none protects against Him, if you have knowledge' 	 Сен: «Агар билсангиз (айтинг-чи), ҳар бир нарсанинг мулки қўлида бўлмиш, Ўзи ҳимоя қиладиган ва Ундан ҳимоя қилинмайдиган зот ким?!» деб айт. (Яъни, хоҳлаган кишисини Ўз ҳимоясига ола биладиган, бошқалар Ундан ҳимоялана олмайдиган зот ким?)


and went back swaggering to his family. 	 Сўнг ўз аҳлига керилиб борди.


What you say is a monstrous utterance. 	 Kиз фарзанд тўғрисида шунчалар салбий эътиқодда бўла туриб, араб мушриклари, фаришталар Аллоҳнинг қизлари, деб эътиқод қилишар эди. Ояти каримада уларнинг мазкур нотўғри ақидалари инкор этилмоқа.)


Allah propounds a parable: there is a man whose ownership is shared by several quarrelsome masters, each pulling him to himself; and there is another who is exclusively owned by one man. 	 Аллоҳ бир мисол келтирур. Бир одамга талашувчи шериклар эгадир.


Or, does he possess knowledge of the Unseen, and can therefore see? 	 Охиратнинг ғамини емай юрганлар нимага суянишади? Ғайбни билмагандан кейин инсон доимо ўзига охиратда фойда берадиган ишларни кўпроқ бажаришга ҳаракат қилмоғи лозим.)


Is he then who has to guard himself with his own person against the evil chastisement on the resurrection day? And it will be said to the unjust: Taste what you earned. 	 Ахир қиёмат куни золимларга, касб қилиб юрган нарсангизни тотиб кўринг, дейилганида ёмон азобдан юзи ила сақланадиган одам (мўмин ила тенг бўлармиди)?!


The Messenger (Muhammad SAW) believes in what has been sent down to him from his Lord, and (so do) the believers. 	 Пайғамбар унга ўз Роббидан туширилган нарсага иймон келтирди ва мўминлар ҳам. Барча Аллоҳга, Унинг фаришталарига, китобларига, Пайғамбарларига иймон келтирди.


And have they not observed that the shadows of the things Allah has created incline to the right and to the left, in prostration to Allah, and that they are servile? 	 Ахир улар Аллоҳ яратган ҳар бир нарсанинг соялари ўнгга, чапга мойил бўлиб, Аллоҳга сажда қилиб ётганини ва улар бўйсунувчи эканини кўрмайдиларми?! (Барча мавжудотларнинг Аллоҳ жорий этган қонун-қоидаларга бўйсунишларини ушбу ояти карима, Аллоҳга сажда қилиш, деб таърифламоқда.)


Follow those who ask of you no fee, and who are rightly guided. 	 Шунинг ўзи ҳам уларнинг ҳақлигига далилдир. Агар даъват туфайли бирор нарсага эришмоқ ниятлари бўлганида, сиздан, албатта, ажр-ҳақ сўрар эдилар.)


for what sin she was killed, 	 У нима гуноҳ учун ўлдирилган?


Which none but sinners eat. 	 У(таом)ни хатокорлардан бошқа ҳеч ким емас.


They will soon ask, "Who will bring us back to life?" 	 Бас, улар: «Бизни ким қайта тирилтирур», дерлар.


And there is none among you who shall not pass over hell; this is an obligatory affair, binding upon your Lord. 	 Бу Роббинг ҳузуридаги кескин ҳукмдир. (Аллоҳ таоло Анбиё сурасида мўминлар ҳақида: «Ана ўшалар у (жаҳаннам)дан узоқлаштирилганлар, унинг овозини ҳам эшитмайдилар» деган, шунинг учун ҳам бу оятга «Сиздан унга яқинлашувчи бўлмаган ҳеч ким йўқ», деб маъно берсак аслига мувофиқ бўлади.


Those are they to whom We gave the Book, and wisdom, and prophethood. 	 Ана ўшалар биз уларга китобни, ҳукмни ва Пайғамбарликни берган зотлардир.


The people of the town said: “You are only human beings like ourselves, and the Merciful Lord has revealed nothing. You are simply lying.” 	 Роҳман ҳеч нарса нозил қилгани йўқ. Сизлар фақат ёлғон сўзламоқдасиз, холос», дедилар.


Say, "Do you know better or does Allah (knows better that they all were Muslims)? 	 «Сизлар билимдонроқми ёки Аллоҳми?» дегин.


Ask the Children of Israel how many a clear sign We gave them. 	 Бани Исроилдан уларга қанча оятларни берганимизни сўра.


We know what they conceal, and what they reveal. 	 Албатта, Биз нимани сир тутсалар ва нимани ошкор қилсалар, билурмиз.


Neither can you escape (from His control) in the earth nor in the sky; and for you, other than Allah, there is neither a friend nor a supporter. 	 Сизга Аллоҳдан ўзга дўст ҳам, ёрдамчи ҳам бўлмас», деб айт. (Cиз ер юзида ҳам, кўкда ҳам Аллоҳни ожиз қолдириб, қочиб қутула олмайсиз.


He who obeys the Messenger obeys God. 	 Ким Пайғамбарга итоат қилса, Аллоҳга итоат қилган бўлади.


We, then, gave you a chance to defeat your enemies with the help of increasing your wealth and offspring. 	 Ва сизларнинг нафарингизни кўп қилиб қўйдик.


When the hypocrites come Unto thee, they say: we bear witness that thou art indeed the apostle of Allah. 	 Мунофиқлар ҳузурингга келганларида, гувоҳлик берамизки, сен, албатта, Аллоҳнинг Расулисан, дерлар.


What is it that lures you away from your bountiful Sustainer, 	 Сени карамли Роббинг ҳақида нима ғурурга кетказди?!


(It shall be said to them): 'Eat and drink, with a good appetite, for all that you did' 	 Енглар ва ичинглар, ош бўлсин. Қилган амалларингиз сабабидандир.


Say, “Name them! 	 Балки, юзаки гапдир», дегин.


Lord, lay not on us the kind of burden that we have not the strength to bear. 	 Бандаларига меҳрибонлигидан имкони ва ҳаққи бўлса ҳам, ҳеч бир жонни тоқатидан ташқари нарсага таклиф қилмайди. Аллоҳнинг буйруқлари ва қайтариқлари банданинг имкони даражаси доирасида бўлади.


How would it be if some affliction hit them for what their hands have forwarded? Then, they would come to you swearing by Allah, 'We sought only kindness and conciliation' 	 Энди қилган нарсалари туфайли уларга мусибат етгандан сўнг сенга келиб, Аллоҳ ила қасам ичиб: «Биз фақат яхшилик ва тавфиқни хоҳлаган эдик», дейишлари қандай бўлди?


We sent down water from the sky in due measure, and lodged it in the earth, and We are able to take it all away. 	 Аллоҳ таоло сувни кетказишига далил сифатида баъзан маълум жойларни сувдан бебаҳра қилиб қўяди. Ўша ерда қурғоқчилик бўлиб, ҳамма нарса ҳалокатга юз тутади.


If they wish to wean the child by mutual consent there is no harm. 	 Меросхўрга ҳам худди шундоқ. Агар ўзаро рози бўлиб, сутдан ажратишни ирода қилсалар, икковларига гуноҳ бўлмайди.


But in that case they would not have stayed (therein) after you, except for a little while. 	 (Бу қилмишлари учун Аллоҳ таоло уларни ҳалок қилган бўларди. Аллоҳ уларни ҳалок қилишни истамагани учун Пайғамбарни (с. а. в.)


If you were to ask them: "Who sends down water (rain) from the sky, and gives life therewith to the earth after its death?" 	 Агар улардан: «Осмондан сув тушириб, у билан ўлган ерни тирилтирган ким?!» деб сўрасанг, албатта, улар: «Аллоҳ», дерлар.


And when the earth is flattened out, 	 Ва, вақтики, ер чўзилса.


Give good tidings to the believers. 	 Аввалги оятлардан бирида эр-хотинни бир-бирига нисбатан кийим-либос деб таъриф қилинган эди. Бу оятда эса, аёллар экинзорга ўхшатиляпти.)


Deliver what has been revealed to you from your Lord, for if you fail to do that, you have not fulfilled the task of His messengership. 	 Сенга Роббингдан нозил қилинган нарсани етказ. Агар шундай қилмасанг, Унинг элчилигини етказмаган бўласан.


Will these people then believe in God? 	 Энди улар иймон келтирармидилар?! (Улардан олдин лол қолдирувчи мўъжиза келтиришни талаб қилганлардан бирортаси ҳам иймонга келмади. шунинг учун ҳаммасини ҳалок қилдик.


Or is it that you ask of them any recompense so that they should fear to be weighed down under the burden of debt? 	 Ёки сен улардан ҳақ сўраяпсан-у, улар тўловдан қийналаяптиларми?!


And Grapes and nutritious plants, 	 Ва узум ва кўкларни ҳам.


Do not suppose that those who are faithless can frustrate [Allah] on the earth. 	 Сен куфр келтирганларни ер юзида қочиб қутула олгувчилардир, деб ҳисоблама!


By (the wind) those sent (as horses') mane (in succession), 	 Кет-кет юборилганлар билан қасам.


Does man think that no one saw him? 	 У инсон уни биров кўрмади, деб ўйлайдими?


So take lesson, O you who have insight! 	 Бу воқеа ақли бор ҳар бир кишига ўрнак бўларлик бир огоҳлантиришдир. Демак, бандаси қанчалик хом хаёл қилмасин, Худонинг буюргани бўлади.)


[Such niches are] in mosques which Allah has ordered to be raised and that His name be mentioned therein; exalting Him within them in the morning and the evenings 	 (У) бир уйлардаки, Аллоҳ уларнинг кўтарилишига ва уларда Ўз исми зикр қилинишига изн бергандир. Уларда Унга эртаю кеч тасбиҳ айтурлар;


He said: Surely you are an unknown people. 	 У: «Албатта, сиз нотаниш қавмсиз», деди.


'Ah, but did you not swear aforetime there should be no removing for you? 	 Бундан олдин сизларга завол йўқлигига қасам ичмаган эдингизми?!


And when a communication comes to them they say: We will not believe till we are given the like of what Allah's apostles are given. 	 Агар уларга оят келса, Аллоҳнинг Пайғамбарларига берилган нарсага ўхшаш нарса бизга ҳам берилмагунча зинҳор иймон келтирмасмиз, дерлар.


Nor do I serve what you serve. 	 Ва мен сиз ибодат қилган нарсага ибодат қилувчимасман.


And Allah has power over all things. 	 Шунинг учун ўткинчи нарсага алданиб қолмаслик керак. Қодир Аллоҳни ҳеч қачон унутмасдан, охиратга, абадий ҳаётга тайёргарлик кўриш лозим.)


Let my death be in submission [to You], and unite me with the Righteous.’ 	 Аллоҳ таолога неъматларини бергани учун шукрлар айтиш билан бирга охиратнинг неъматини ҳам беришини сўрамоқдалар.)


Do they then believe in false deities and deny the Favour of Allah (by not worshipping Allah Alone). 	 Бу орқали ўша улуғ неъматларни беришга ягона Аллоҳнинг ўзи ҳақли экани таъкидланади. Шунингдек, Аллоҳ таоло мазкур неъматлардан баҳраманд бўлган бандаларнинг ягона илоҳи-маъбуди бўлишга ҳам ҳақли эканига ишорат қилинади.)


When Moses had fulfilled the term and was journeying with his family, he noticed a fire on the side of the mountain. 	 Қачонки, Мусо муддатни тугатиб, аҳли билан йўлга тушиб кетаётиб, Тур томонда узоқдан оловни кўриб қолди. У аҳлига: «Туриб туринглар, аниқки, мен узоқдан оловни кўрдим.


It is He who creates all things and causes them to return. 	 Албатта, У Ўзи бошлар ва қайтарар. (Йўқдан бор қилар ва ўлганни ҳаётга қайтарар)


And how many a generation We have destroyed before them, who were stronger in power than them, and (when Our Torment came) they ran for a refuge in the land! 	 Улардан аввал, улардан кўра кучлироқ асрларнинг қанчасини ҳалок қилдик. «Қочадиган жой борми?» деб юртма-юрт кезиб чиқдилар.


Their flesh reacheth not Allah nor their blood: but it is Piety from you that reacheth Him. 	 Шундай қилиб, сизни ҳидоят қилгани эвазига Аллоҳга такбир айтишингиз учун уларни сизга бўйинсундириб қўйди. Яхшилик қилгувчиларга башорат бер.


Verily they were even greater wrong-doers and more contumacious. 	 Чунки улар ўта золим ва ўта туғёнга кетган эдилар.


Do they then expect (any thing) but (what happened in) the days of the men who passed away before them? 	 Улар фақат ўзларидан олдин ўтганларнинг кунларига ўхшаш кунларга интизор бўлмоқдаларми? Сен: «Бас, интизор бўлинглар.


(To be raised) for a Great Day? 	 Улуғ бир кунда.


And it is He who merged the two seas; this one fresh and sweet, and that one salty and bitter; and He placed between them a barrier, and an impassable boundary. 	 У икки денгизни-буниси чучук-ширин, униси шўр-аччиқ қилиб оқизиб қўйган ва ораларига кўринмас тўсиқ ҳамда очилмас сарҳад қилган Зотдир. (Барча уммонлар ва денгизлар шўр, дарёлар чучук.


But nay! I swear by the stars, 	 (Кундузи) махфий бўлувчи(юлдуз)лар билан қасам.


And the promised day, 	 Ва ваъда қилинган кун билан қасам.


It was said unto her: Enter the hall. 	 У(малика)га: «Саройга кир», дейилди.


I fear for you the punishment of a great Day.' 	 (Аввал-бошда Одамнинг (а. с.) қиссалари баён этилган эди. Энди у зотнинг зурриётлари пушти камаридан яралган Нуҳнинг (а. с.) қиссалари келтирилмоқда.)


Had We willed, We would have raised up a separate Warner in each habitation. 	 Агар хоҳласак, ҳар шаҳарга битта огоҳлантиргувчи юборар эдик.


And now look at its bones, how We raise them up and clothe them with flesh!’ 	 Шунинг учун: «У: «Бир кун ёки бир кунининг баъзисича ётдим», деди». Ўзининг билганича жавоб берди.


He will cause you to die and bring you to life again. Then you will return to His Presence. 	 Ва ҳолбуки жонсиз эдингиз У сизга жон берди, сўнгра жонингизни олади ва яна тирилтиради ва сизлар Унга қайтажаксизлар.


Some believe in it, while others do not believe it. 	 Улардан унга иймон келтирадиганлар ҳам бор ва улардан унга иймон келтирмайдиганлар ҳам бор.


The Merciful has not sent down anything, your speech is but lies' 	 Роҳман ҳеч нарса нозил қилгани йўқ. Сизлар фақат ёлғон сўзламоқдасиз, холос», дедилар.


Say: "For those who believe it is a guidance and a healing; but for those who do not believe it is a deafness in the ears, and a blindness. 	 Улар узоқ макондан чақирилаётганлардир», деб айт. (Фаразан Қуръонни араб тилида эмас, бирор ажамий тилда нозил қилганимизда, кофир мушриклар бунга ҳам гап топар эдилар.


And when hell is brought that day – on that day will man reflect, but where is the time now to think? 	 Ва ўша кунда жаҳаннамни келтирилса, ўша кунда инсон эслайдир. Лекин бу эслашдан энди не фойда?!


If only, when Our disaster came on them, they had been humble! 	 Бизнинг баломиз уларга етганда, тазарруъ қилсалар эди!


Is it not a sign to them that the learned men of the Israelites know it? 	 Уни Бани Исроил уламоларининг билишлари, улар учун оят-далил эмасми?!


And urge on the believers; haply God will restrain the unbelievers' might; God is stronger in might, more terrible in punishing. 	 Шоядки Аллоҳ куфр келтирганларнинг шиддатини даф қилса. Аллоҳ шиддати қаттиқ ва азоби ортиқ зотдир.


There is not a crawling (creature) on the earth whose provision is not by Allah. 	 Ер юзида ўрмалаган нарса борки, уларнинг ризқи Аллоҳнинг зиммасидадир.


O Prophet, urge the believers to fight. 	 Эй Набий, мўминларни жангга чорла! Агар сиздан йигирмата сабрли бўлса, икки юзтани енгадир.


We inflicted Punishment on them, but they humbled not themselves to their Lord, nor do they submissively entreat (Him)!- 	 Батаҳқиқ, Биз уларни азоб ила тутдик, бас, улар Роббиларига бўйин ҳам эгмадилар, тазарруъ ҳам қилмадилар.


They said, "There is no harm. 	 Улар: «Зарари йўқ.


And I respite them; certainly My Plan is strong. 	 Уларга муҳлат бериб қўяман. Албатта, менинг «макрим» метиндир.


And those who say, "Our Lord, grant us from among our wives and offspring comfort to our eyes and make us an example for the righteous." 	 Улар: «Эй Роббимиз, Ўзинг бизга жуфти ҳалолларимиздан ва зурриётларимиздан кўзимиз қувонадиган нарса ҳадя эт ҳамда бизларни тақводорларга йўлбошчи эт», дейдиганлардир.


Then whoever argues with you about it after [this] knowledge has come to you - say, "Come, let us call our sons and your sons, our women and your women, ourselves and yourselves, then supplicate earnestly [together] and invoke the curse of Allah upon the liars [among us]." 	 ( Оли Имрон сурасининг аввалидан то саксон нечанчи оятигача Пайғамбаримиз ҳузурларига Нажрон насоролари келиб, дин ҳақида, Марям ва Ийсо ҳақида тортишган вақтда нозил бўлган. Исломнинг ҳақлиги очиқ-ойдин бўлиб қолганда ҳам, рақиб тараф қайсарлик билан, ўзимники тўғри, деб туриб олган.


Most Auspicious is the name of your Lord, the Most Majestic and the Most Honourable. 	 Улуғлик ва икром эгаси бўлмиш Роббинг исми муборак бўлди.


Will you not think' 	 Ёки даъватчи шахсида фариштанинг худди ўзини кўришни хоҳлайдилар. Бу ҳам одам-ку, деб ўйлаб кўрмайдилар.)


And some few lote-trees. 	 «Сидр» бутасиймон дарахт бўлиб, Арабистонда ўсади. Бироз меваси ҳам бўлади.)


The future is for those who keep away from evil and follow the straight path. 	 Уларнинг хабарини Муҳаммад (c. а. в.) ҳам, у кишининг қавмлари, Арабистон аҳолиси ҳам билмас эдилар. Лекин ана шу одамларга ваҳий йўли билан номаълум нарсаларнинг хабари–Нуҳ (а. с.) ва у зотнинг қавмлари хабари келди.)


Every community plotted against their messenger, to capture him. 	 Ҳар уммат ўз Пайғамбарини тутишга қасд қилди ва ҳақни йўқотиш учун ботил ила мужодала этди.


They will say, "Glory to Thee! our (tie) is with Thee - as Protector - not with them. 	 Улар жинларга ибодат қилар эдилар. Кўплари ўшаларга иймон келтиргувчидирлар», дерлар.


Say, "Never will we be struck except by what Allah has decreed for us; He is our protector." 	 Сен: «Бизга Аллоҳ ёзиб қўйган нарсадан ўзгаси зинҳор етмайди. У бизнинг хожамиздир.


It shall be said, 'Call you now upon your associates!' 	 (Қани, у дунёда ибодат қилиб юрган худоларини энди чақирсинлар, уларга ёрдам беришсин. Ҳозир ёрдам беришмаса, қачон ёрдам беришади?


What shall be the recompense of those of you who do that, but degradation in the worldly life, and on the Day of Resurrection to be returned to the most terrible punishment. 	 Сизлардан ўшани қилганларнинг жазоси бу дунёда фақат расво бўлишликдир, қиёмат кунида эса, энг шиддатли азобга қайтарилурлар.


And from among those who are round about you of the dwellers of the desert there are hypocrites, and from among the people of Medina (also); they are stubborn in hypocrisy; you do not know them; We know them; We will chastise them twice then shall they be turned back to a grievous chastisement 	 (Ушбу ояти каримада аъробийларнинг ва аҳли Мадинанинг алоҳида мунофиқлари, сийқаси чиққан мунофиқлари ҳақида сўз кетмоқда. Шу даражада сийқаси чиққанки, усталигидан, ҳатто Пайғамбаримиз (с. а. в.) ҳам уларнинг мунофиқ эканликларини билмайдилар.


Auto close when the install is finished 	 Ўрнатиш якунлангач,автоматик тарзда ёпиш


That is a mighty humiliation. 	 Ана шу катта ор эканлигини билмайдиларми?!


(O Muhammad), We did not grant everlasting life to any human being even before you. 	 Сендан олдин ҳам бирор башарга абадийликни қилганимиз йўқ.


and will succour you with wealth and sons, and will appoint for you gardens, and will appoint for you rivers. 	 Ва сизга молу мулк ва бола-чақа ила мадад берадир ва сизларга боғу роғлар ҳамда анқорларни берадир.


God invites you to mansions of peace, and guides whosoever He will to the path that is straight 	 Уларни тинчлик диёрида, омонликда, бахт-саодат ва фароғатда бўлишга чақиради. Кимки Аллоҳнинг чақириғига лаббай деб жавоб берса, унинг айтганларини қилса, барча яхшиликларга етишади.


We have made it an Arabic Quran so that you may exercise your reason, 	 Албатта, Биз уни арабча Қуръон қилдик. Шоядки ақл юритсангиз.


(I swear) by the snorting chargers (of the warriors), whose hoofs strike against the rocks 	 Ҳарсиллаб чопувчиотлар билан қасам.


But they were divided into two groups disputing with one another. 	 Бас, баногоҳ улар икки гуруҳ бўлиб тортиша бошладилар.


It is Allah Who has created you: further, He has provided for your sustenance; then He will cause you to die; and again He will give you life. 	 Сизларни халқ қилган, сўнгра ризқлантирган, кейин ўлдирадиган ва яна тирилтирадиган зот Аллоҳдир.


They will say: Unto Allah (all that belongeth). 	 Сен: «Қандоқ ҳам сеҳрланмоқдасиз-а?!» деб айт. (Агар ўша нарсалар Аллоҳники эканини билсангиз, нима учун Аллоҳга иймон келтирмаяпсиз?!


And there came a man from the farthest part of the city, running; he said: O Musa! the chiefs are taking counsel together concerning thee, that they might slay thee; wherefore go forth thou, verily I am unto thee of the admonishers. 	 Ва шаҳарнинг нариги четидан бир киши шошиб келиб: «Эй Мусо, аниқки, аъёнлар сени ўлдириш учун тил бириктирмоқдалар. Бас, чиқиб кет!


Whoever alters the blessing of God after it has come to him—God is severe in retribution. 	 Кимки ўзига келган Аллоҳнинг неъматини ўзгартирса, бас, албатта, Аллоҳ иқоби қаттиқ зотдир.


How shall the polytheists have any [valid] treaty with Allah and His Apostle?! 	 Қандай қилиб мушрикларга Аллоҳнинг ҳузурида ва Унинг Расулининг ҳузурида аҳд бўлсин?! Магар сиз билан Масжидул Ҳаром олдида аҳдлашганлар, сизга нисбатан мудом мустақим турсалар, сиз ҳам мустақим туринг.


And on the Day when He shall gather them together, it will seem to them as if they had not tarried in the world longer than an hour of a day. 	 Уларни тўплайдиган кунда худди наҳордан бир соатгина турганга ўхшаб бир-бирлари билан танишурлар.


It was nothing but the evildoers who led us astray. 	 Бизни фақат жиноятчилар йўлдан оздирдилар.


This surely is a plot you have hatched to expel the people from the land. 	 Албатта, бу сизнинг шаҳардан унинг аҳлини чиқариш учун қилган макрингиздир.


Storming turbulently. 	 Қаттиқ эсувчи шамоллар билан қасам.


How strongly the unbelievers will wish that they had been Muslims. 	 Ҳали, куфр келтирганлар мусулмон бўлишни ҳам истаб қолурлар. (Ушбу ҳолат жон таслим қилиш чоғида, қиёмат куни Аллоҳ таоло мусулмонларни жаннатга киритаётган пайтда, баъзи гуноҳлари туфайли дўзахга тушган аҳли қиблалар ундан озод бўлиб жаннатга ўтаётганларида бўлади.)


Who is more vile than he who slanders God of falsehood, or says: "Revelation came to me," when no such revelation came to him; or one who claims: "I can reveal the like of what has been sent down by God?" 	 Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқиган ёки унга ҳеч нарса ваҳий қилинмаса ҳам, менга ваҳий келди, деган ёхуд, Аллоҳ нозил қилган нарсага ўхшаш нарсани мен ҳам нозил қиламан, деган кимсадан ҳам золимроқ кимса борми? Золимларнинг ўлим талвасаси пайтларини, фаришталарнинг уларга қўл чўзиб: «Жонингизни чиқаринг!


Add only if _newer 	 Фақат _янгиланган файлларни қўшиш


What is the matter with me that I call you towards salvation whereas you call me towards hell?” 	 (Мен сизни Аллоҳга, Унинг юборган Пайғамбарига иймон келтириб, нажотга эришишга чорласам, сиз мени куфрга чақирмоқдасиз, куфрга чақиришингиз дўзахга чақиришингиздир.)


When the magicians came, Moses said to them, "Cast down whatever you are going to cast down." 	 Сеҳргарлар келганида, Мусо уларга: «Сизлар ташламоқчи бўлган нарсангизни ташлангиз», деди.


And if We like We drown them, whereat they have no one to call for help, nor are they rescued 	 Агар хоҳласак, уларни ғарқ этурмиз. Бас, уларнинг ёрдамчиси бўлмас ва ҳам улар қутқазилмас.


Indeed, we are disquieted, and doubt that to which you invite' 	 Албатта, биз сен даъват қилаётган нарса ҳақида шак-шубҳадамиз», дедилар.


Say, "Call upon Allah or call upon the Most Merciful. 	 Сен: «Аллоҳга дуо қилинглар, Роҳманга дуо қилинглар, қайсисига дуо қилсангиз ҳам, барибир.


Slay Yusuf or cast him forth to some land; your father's countenance will be free for you, and ye shall be thereafter a people favoured. 	 Улар нима қилиб бўлса ҳам, Юсуфни йўқотиб, оталари фақат ўзларига эътибор бериши учун ҳаракатга тушиб қолдилар. Шайтон васвасага солганда шундай бўлади.)


Truly, God loves those who repent, and He loves those who cleanse themselves. 	 Албатта, Аллоҳ тавба қилувчиларни севади ва покланувчиларни севади», деб айт.


That is the supreme achievement. 	 Ана шу буюк ютуқдир.


And We have reserved for unbelievers an ignominious punishment. 	 Ва кофирларга хорловчи азобни тайёрлаб қўйганмиз.


So when they did not anticipate anything from him, they went away and started consulting each other; their eldest brother said, “Do you not know that your father has taken from you an oath upon Allah, and before this, how you had failed in respect of Yusuf? 	 Ундан умидни узган чоғларида, четга чиқиб, хуфёна маслаҳат қилдилар. Катталари: «Отангиз сиздан Аллоҳ номи билан васийқа олганини ва бундан олдин Юсуф ҳақида қилган айбингизни билмайсизларми?!


When they stand up to pray, they stand up lazily, showing off to the people and do not remember Allah, except a little, 	 Агар намозга турсалар, дангасалик билан, хўжакўрсинга турарлар ва Аллоҳни камдан кам зикр қиларлар.


But seek the Home of the Hereafter by means of that which God has bestowed on you; do not forget to take your portion [of the Hereafter] in this world." 	 (Аллоҳ таоло берган молу дунёга қандай муносабатда бўлиш кераклиги ушбу ояти каримада ўз аксини топган. Мусулмон банда қўлига молу дунё тушганда ўзини худди шу оятга мос тутмоғи лозим.


And plantations, and splendid buildings. 	 Экинзорларни ва яхши жойларни.


He sends thunder-bolts and strikes whosoever He will with them: Even then it is God they contend about! But mighty is He in (His) power. 	 У қаттиқ ушлайдиган зотдир. ( Инсон момақалдироқнинг овозидан даҳшатга тушади, бу овоз унга қўрқинчли бир қувват бўлиб туюлади, аслида эса, момақалдироқ ўзининг Холиқига–Аллоҳ таолога ҳамд ва тасбеҳ айтаётган бўлади.)


Then those (angels who) distribute blessings by Our command; 	 Иш тақсимловчи(фаришта)лар билан қасам.


other uses also you have in them; and that on them you may attain a need in your breasts, and upon them and on the ships you are carried. 	 Ва улар устида дилларингиздаги ҳожатларга етишишингиз учундир. Уларда ва кемаларда ташилурсиз.


Then ask them (O Muhammad): Are they stronger as a creation, or those (others) whom we have created? 	 Бас, сен улардан сўра: уларни яратиш қийинроқмикан ёки Биз яратган зотларни?!


He will forgive you your sins, and will defer you to an appointed term. 	 У сизларнинг гуноҳларингиздан мағфират қиладир ва сизни белгиланган ажалгача қўйиб қўядир. Агар билсангиз, албатта, Аллоҳнинг ажали орқага сурилмайдир», деди.


Then they belied the twain; so they became of those who were destroyed. 	 Бас, икковларини ёлғончи қилдилар ва ҳалок қилинганлардан бўлдилар.


That is how We requite the sinners. 	 У Аллоҳнинг амри ила нимага тегса, вайрон (ҳалок) қилиши керак эди.)


Indeed, the punishment of your Lord is to be feared! 	 Ўзи Аллоҳнинг азобидан қўрқиб турган кимса қандай қилиб бировни азоблай олади? Шунга қарамасдан, Аллоҳнинг азобидан қўрқмай, бир пулга арзимайдиган нарсаларни уУга шерик қилиб юрганларга ҳайронсан.)


In God, then, let the believers place their trust! 	 Мўминлар фақат Аллоҳгагина таваккал қилсинлар.


A noble Messenger came to them 	 Уларга карамли Пайғамбар келди.


Of evil-doers: 	 Гуноҳкорлардан.


Say thou: the enjoyment of the world is little, and the Hereafter is better for him who feareth God; and ye shall not be wronged a whit. 	 Дунёнинг матоҳи оз, охират эса, тақво қилганларга яхшидир. Ва қилчалик зулм қилинмассизлар», деб айт.


And pray in the small watches of the morning: (it would be) an additional prayer (or spiritual profit) for thee: soon will thy Lord raise thee to a Station of Praise and Glory! 	 Сенга нофила бўлсин. Шоядки Роббинг сени мақтовли мақомда тирилтирса.


So why are they wandering about!? 	 Бас, унда қаёққа бурилмоқдалар?!


What, do they seek to hasten Our punishment? 	 Ҳали улар Бизнинг азобимизни шошилтирмоқдамилар?!


And restrain thyself with those who call upon their Lord at morning and evening, desiring His countenance, and let not thine eyes turn away from them, desiring the adornment of the present life; and obey not him whose heart We have made neglectful of Our remembrance so that he follows his own lust, and his affair has become all excess. 	 Қалбини Ўз зикримиздан ғофил қилиб қўйганларимизга ва ҳавойи нафсига эргашиб иши издан чиққанларга итоат қилма. (Ушбу ояти кариманинг нозил бўлиш сабаби ҳақида тафсири Кабирда қуйидагилар ривоят қилинади: «Қурайш раҳбарлари тўпланиб Расулуллоҳнинг (с. а. в.) ҳузурларига боришди ва: «Агар бизнинг сенга иймон келтиришимизни истасанг, анави фақир-фуқораларни ҳузурингдан ҳайда», дейишди.


Have they charged each other with this? 	 Келишиб олганмилар?!


that you may worship none but Allah. 	 Аллоҳдан ўзгага ибодат қилмаслигингиз учундир.


And for those who dispute regarding Our signs to realise; that they do not have a place to escape to. 	 Токи Бизнинг оятларимиз ҳақида тортишадиганлар билсинларки, улар учун ҳеч бир қочар жой йўқдир.


That He may pay them their hires in full and increase Unto them of His grace; verily, He is Forgiving, Appreciative. 	 Чунки У зот уларга ажрларини тўлиқ қилиб берур ва Ўз фазлидан зиёда ҳам қилур. Албатта, У ўта мағфиратли ва ўта шукр қилгувчидир.


If you remain patient and God-fearing this indeed is a matter of great resolution. 	 Душманлардан озор эшитиш ва жафо кўриш ҳам бор нарса. Бундай пайтларда сабр-тоқатли, чидамли бўлиш ва Аллоҳ таолога тақво қилиш зарурдир.


They tried to cause conflict before, and they hatched plots against you, until the truth prevailed, and the command of God became evident—in spite of their dislike. 	 Батаҳқиқ, бундан аввал ҳам, улар ёқтирмасалар-да, ҳақ келиб, Аллоҳнинг иши устун бўлгунича, фитна қўзиб, сенга ишларни ағдар-тўнтар қилишар эди. (Яъни, мунофиқлар аввалдан фитначи бўлиб келганлар.


On that Day some hearts shall tremble (with fright), 	 Ўша кунда қалблар хавфга тўлар.


It is not a tale invented, but a confirmation of what went before it,- a detailed exposition of all things, and a guide and a mercy to any such as believe. 	 Бу (Қуръон) тўқима гап эмас, лекин ўзидан олдин келганни тасдиқлаш ва ҳар бир нарсани батафсил қилиш, ҳидоят ҳамда иймон келтирганлар учун раҳматдир. (Ҳа, ўтган умматларнинг, жумладан Юсуф (а. с.) ва замондошларининг қиссаларида ҳам ақл ишлатган ҳар бир киши учун ибрат бор.)


Devour not usury, doubling and quadrupling (the sum lent). 	 Аллоҳга тақво қилинг, шоядки нажот топсангиз. (Ҳофиз ибн Касир раҳматиллоҳи алайҳи ривоят қилишларича, берилган қарзнинг муддати тугаб қолганда қарз берувчи қарздорга: «Ёки қарзингни тўла ёки рибони кўпайтир», дер экан.


(If they turn away from the Law of Allah) do they desire judgement according to the Law of Ignorance? 	 Жоҳилият ҳукмини истайдиларми?!


And it was said, "O earth, swallow your water, and O sky, withhold [your rain]." 	 «Эй ер, сувингни ютгин, эй осмон, ўзингни тутгин», дейилди.


He is swift at reckoning. 	 Агар У бирор юртни таназзулга учрашига ҳукм қилса, ўша бўлади. Агар ишонмайдиган бўлсалар, тарихга бир назар солсинлар.)


Say, "Knowledge about it rests only with God, though most people do not realize it." 	 У зот фақат қиёматнинг қачон бўлишинигина эмас, бошқа ғайб илмларини ҳам билмайдилар. Бу билмасликлари эса айб эмас.)


We shall certainly come to guidance." 	 Албатта, биз ҳидоят топгувчилардан бўламиз», дедилар.


Woe to me! 	 «Эй воҳ!!!


There is no soul but has a protector over it. 	 Ҳеч бир жон йўқки, унинг ҳифз қилиб турувчиси бўлмаса.


All food was lawful to the Children of Israel except what Israel forbade himself before the Torah had been sent down. 	 Таврот тушишидан олдин Исроил ўзига ҳаром қилгандан бошқа ҳамма таом Бани Исроилга ҳалол эди.


Surely I see you and your people in manifest error. 	 Иброҳим (а. с.) отасини ва унинг қавмини очиқ-ойдин адашувда эканини ҳам англаб етди. Бу тушунчани уларнинг юзига очиқчасига айтди.)


By which is melted that within their bellies and [their] skins. 	 У билан қоринларидаги нарсалар ва терилари эритилади.


Those who disbelieve will be charged for their disbelief, while the righteous are making provision for themselves 	 Ким куфр келтирса, унинг куфри ўз зарарига. Кимлар яхши амаллар қилган бўлса, ўзлари учун замин тайёрларлар.


Allah intendeth for you ease, and intendeth not for you hardship; so ye shall fulfil the number and shall magnify Allah for His having guided you, and haply ye may give thanks. 	 (Аллоҳ таоло Ўзининг абадий мўъжизаси, қиёматгача инсониятга ҳидоят бўладиган китоби Қуръони Каримни тушириш вақти қилиб Рамазони шариф ойини ихтиёр қилганининг ўзи бу ойнинг фазилатини юксакка кўтарган. Энди эса, нур устига нур, фазилат устига фазилат қўшиб, рўза ибодатини ҳам шу Рамазон ойида тутишни фарз қилмоқда.)


See how those who were warned met their end! 	 Бас, огоҳлантирилганларнинг оқибати қандоқ бўлганига назар сол.


Soon an easy account will be taken from him. 	 Тезда, осонгина ҳисоб қилинар.


And those to whom the knowledge has been given see that which has been revealed to you from your Lord, that is the truth, and it guides into the path of the Mighty, the Praised. 	 Илм берилганлар сенга Роббингдан нозил қилинган нарсани айни ҳақ деб ва азиз ва мақталган зотнинг йўлига ҳидоят қилур деб билурлар. (Барча ҳақиқий илм соҳиблари сенга, эй Пайғамбар, Роббингдан нозил қилинган Қуръон ҳамманинг устидан ғолиб ва ҳамма томондан мақталган зотнинг–Аллоҳ таолонинг йўлига ҳидоят қилади деб биладилар.)


Forbidden to you are your mothers, your daughters, your sisters, your paternal aunts and maternal aunts, your brother's daughters, your sister's daughters, your mothers who have given suck to you, your suckling sisters, your wives mothers, and your stepdaughters who are in your care from your wives with whom you have lain, but if you have never lain with them it is no fault in you. 	 Сизларга оналарингиз, қизларингиз, опа-сингилларингиз, аммаларингиз, холаларингиз, ака-укаларингизнинг қизлари, опа-сингилларингизнинг қизлари, эмизган оналарингиз, эмикдош опа-сингилларингиз, хотинларингизнинг оналари, ўзингиз қовушган хотинларингизнинг қарамоғингиздаги қизлари ҳаром қилинди. Агар у(хотин)лар билан қовушмаган бўлсангиз, (қизларига уйланишингизда) гуноҳ йўқ.


On that Day, you will see the sinners bound together in chains. 	 Ва у кунда жиноятчиларни кишанлар ила тўпланган ҳолларида кўрасан.


“Indeed My bondmen* – you do not have any power over them”; and your Lord is Sufficient as a Trustee. (* The chosen virtuous bondmen) 	 Албатта, Менинг бандаларим устидан сенинг султонинг йўқ. Роббингнинг Ўзи вакилликка кифоядир», деди.


Then We sent Our apostles successively. 	 Сўнгра Пайғамбарларимизни кетма-кет юбордик.


Lest you should say on the day of resurrection: Surely we were heedless of this. 	 Шунга биноан инсон уруғлик пайтида, яъни, она қорнига ўтганда ва инсон бўлиб яралганда, Аллоҳнинг Робб эканлигини эътироф этгувчи табиат соҳиби бўлади.)


Who gives ear (to the devils and they pour what they may have heard of the unseen from the angels), and most of them are liars. 	 Улар (шайтонларга) қулоқ осарлар. Ва уларнинг кўплари ёлғончилардир.


and noble spouses. 	 Баланд-баланд кўрпачалардадир.


Had it not been for a previous ordainment from Allah, a severe penalty would have reached you for the (ransom) that ye took. 	 (Аллоҳ таоло аввалдан Бадр урушида иштирок этган мусулмонларнинг барча гуноҳларини кечиб юборган эди. Шунинг учун уларнинг бу холатлари ҳам олдиндан ёзиб қўйилган қазои қадарга биноан кечиб юборилди.


Repentance is available from God for those who commit evil out of ignorance, and then repent soon after. 	 Жаҳолат-ла ёмонлик қилиб қўйиб, сўнгра тезда тавба қиладиганларнинг тавбаси Аллоҳнинг зиммасидадир.


God’s mercy is close to the doers of good. 	 Албатта, Аллоҳнинг раҳмати яхшилик қилувчиларга яқиндир.


Indeed Allah has heard the statement of her (Khaulah bint Tha'labah) that disputes with you (O Muhammad SAW) concerning her husband (Aus bin As-Samit), and complains to Allah. 	 Албатта, Аллоҳ Сен билан ўз эри ҳақида тортишаётган ва Аллоҳга шикоят қилаётган (аёл)нинг сўзини эшитди. Ҳа, Аллоҳ икковингизнинг гаплашувингизни эшитмоқда.


Yet many people deny that they will meet their Lord. 	 Оятда одамларнинг тафаккур юритмасликларидан ажабланиш бор.)


If Allah helps you none shall prevail over you; if He forsakes you then who can help you? 	 Агар сизга Аллоҳ нусрат берса, сиздан ғолиб келувчи йўқ. Агар сизни ташлаб қўйса, Ундан ўзга ким ҳам ёрдам берар эди.


Hinderer of good, transgressor, doubter, 	 Яхшиликни ман қилувчини, тажовузкорни, шак келтирувчини!


And Ad, and Thamood -- it has become clear to you from their dwelling-places; and Satan decked out fair to them their works, and barred them from the way, though they saw clearly. 	 Батаҳқиқ, бу сизга уларнинг масканларидан аён бўлиб турибди. Шайтон уларга амалларини зийнатлаб кўрсатиб, уларни йўлдан тўсди.


Except for a Word that preceded from your Lord, and a stated term, it had been fastened. 	 Агар Роббингдан сўз ўтиб қолмаганида ва номланган ажал бўлмаганида, албатта, (азоб) лозим бўлар эди.


Even so is the coming forth. 	 (Қабрдан) чиқиш ҳам шундай бўладир. (Ўсимликлари қуриб, худди ўлик ҳолига келиб қолган шаҳарларни ёмғир ила ўстириб-тирилтиришни эслатиш орқали инсон худди шу тарзда қайта тирилиши осон эканлигини таъкидламоқда.)


Verily in this are Signs for people who believe. 	 Албатта, бунда иймон келтирадиган қавмлар учун оят-белгилар бордир.


My Lord certainly has full control over your deeds. 	 Албатта, Роббим қилаётган амалларингизни иҳота қилувчидир.


And they hid him as merchandise. 	 Уни тижорат моли сифатида яшириб қўйдилар.


And by the morning when it shineth forth, 	 Нафас олиб, кириб келган тонг билан қасам.


Again We do certainly know best those who deserve most to be burned therein. 	 Кейин, албатта, Биз у(жаҳаннам)га киришга кимлар лойиқроқ эканини яхши билгувчимиз.


We received from them a solemn pledge. 	 Биз улардан салмоқли аҳду паймон олдик.


Give us mercy from Yourself, and arrange guidance for us in our affair.” 	 Демак, ишларидан кўнгиллари тўқ эмас. Уларга бу борада ҳам Аллоҳдан ёрдам керак.)


Behold, thy Lord said to the angels: "I will create a vicegerent on earth." 	 Улар: "Унда фасод қиладиган, қон тўкадиган кимсани қилмоқчимисан? Ва ҳолбуки, биз Сенга тасбиҳ, ҳамд айтиб ва Сени улуғлаб турибмиз", дедилар.


They swear their strongest oaths by Allah, that Allah will not raise up those who die: Nay, but it is a promise (binding) on Him in truth: but most among mankind realise it not. 	 Эй мушриклар, сиз айтаётган гаплар бехуда гаплардир. Ўлганларни қайта тирилтириш, Аллоҳнинг зиммасидаги ҳақ ваъдадир.


So for the unbelievers there is woe from the fire. 	 Бас, куфр келтирганлар учун дўзах(азоби)дан вой бўлсин!


Such is Allah's favour: He bestows it on whomsoever He pleases. 	 Бу Аллоҳнинг фазлидир (ва уни) хоҳлаган кишисига берадир.


and Allah will bind as none other can bind. 	 Ва Унинг боғлашига ўхшаш ҳеч ким боғламас.


These will have their reward with their Lord. 	 Ана ўшаларга Роббилари ҳузурида ажр бордир.


Surely those who say, "Our Lord is God," and remain firm [on that path] shall feel no fear, nor shall they grieve: 	 Албатта «Роббимиз Аллоҳдир» деган, сўнгра бунда мустақим турганларга хавф йўқдир ва улар хафа ҳам бўлмаслар.


Thus We seal the hearts of the transgressors. 	 Агар шундай қиладиган бўлсангиз, ўшаларга ўхшаб қалбингизга муҳр босилиши, оқибатда ҳалокатга учрашингиз турган гап. Мана, қуйида қиссаси келадиган қавм ҳам худди шундай тақдирга дуч келган эди.)


And David guessed that We had tried him, and he sought forgiveness of his Lord, and he bowed himself and fell down prostrate and repented. 	 Улар жуда ҳам оз», деди. Ва Довуд Биз уни синаганимизни билди-да, тезда Роббига истиғфор айтиб, саждага йиқилди ва тавба қилди.


On the Day when that fulfillment comes, those who had neglected it before will say, "The messengers of our Lord did indeed bring the truth. 	 Энди бизга шафоат қилувчилар борми, шафоат қилсалар ёки ортга қайтарилсагу қилган амалларимиздан бошқача амалларни қилсак», дерлар. Батаҳқиқ, улар ўзларига зиён қилдилар ва тўқиб олган нарсалари улардан ғойиб бўлди.


Vile women are for vile men, and vile men are for vile women, and clean women are for Clean men, and clean men are for clean women; these are quit of that which the people say: for them is forgiveness and a provision honoured. 	 (Шу билан ифк ҳодисаси — мусулмонлар жамоасини катта мусибатга солган ҳодиса ҳақидаги оятлар ниҳоясига етди. Бу ҳодиса Пайғамбар (с. а. в.) оиласининг поклигини ва бу оилани Аллоҳнинг Ўзи сақлашини исбот этди.)


Those say, 'No; on the contrary, you were not believers; 	 Улар: «Йўқ! Сиз ўзингиз мўмин бўлмаган эдингиз.


They should say on the fifth time, "Let God's curse be upon me if I am a liar". 	 Бешинчисида эса, агар ёлғончилардан бўлса, унга Аллоҳнинг лаънати бўлишини (айтишликдир).


That will be their recompense because they disbelieved in Our Signs and said: "What, when we shall be reduced to bones and particles (of dust), shall we be raised again as a new creation?" 	 Ана ўша, Бизнинг оятларимизга куфр келтирганлари ва «Агар суяк ва титилган тупроқ бўлсак ҳам, албатта, янгитдан яратилиб, қайта тирилтирилурмизми?!» деганлари учун жазоларидир.


They inquire of you, ‘Is it true?’ 	 Улар сендан: «У ҳақми?» деб сўрарлар.


Unto thy Lord that day will be the driving. 	 (Яъни, жони ҳалқумига келиб қолганда, уни ҳаётда олиб қолиш учун барча чора кўрилади, Ким қутқараркин, деб илтижо қилинади. Лекин иложи бўлмай фироқ вақти келганига ишонч ҳосил бўлади.


Hast thou not seen how Allah wafteth the clouds, then gathereth them, then maketh them layers, and thou seest the rain come forth from between them; He sendeth down from the heaven mountains wherein is hail, and smiteth therewith whom He will, and averteth it from whom He will. 	 Аллоҳ булутларни ҳайдашини, сўнгра бирга тўплашини, сўнгра уйиб қўйишини кўрмаяпсанми?! Бас, унинг орасидан ёмғир чиқаётганини кўрурсан.


He will be thrown into the Crusher. 	 Албатта у «ҳутома»га хор-зор этиб ташланар.


Fir'aun (Pharaoh) said: "Leave me to kill Musa (Moses), and let him call his Lord (to stop me from killing him)! 	 Албатта, мен унинг динингизни алмаштиришидан ва ер юзида фасод чиқаришидан қўрқмоқдаман», деди. (Мантиқ билан муваффақиятга эриша олмаган, Пайғамбарни сеҳргар, каззоб, деб ҳам бирор наф топмаган золим подшоҳ энди куч ишлатишга ўтди.


O ye who believe! profane not the landmarks of Allah nor any sacred month nor the offering nor the victims with the garlands nor those repairing to the Sacred House seeking the grace of their Lord and His goodwill. 	 Эй иймон келтирганлар! Аллоҳнинг дини аломатларини, ҳаром ойни, аталган қурбонликни, осилган белгиларни ва Роббиларидан фазл ва розилик тилаб Байтул Ҳаромни қасд қилиб чиққанларни ўзингизга ҳалол ҳисобламанг.


They said, 'We know very well who is in it; assuredly We shall deliver him and his family, except his wife; she has become of those that tarry.' 	 Биз, албатта, унга ва унинг аҳлига нажот берамиз. Магар унинг хотини ҳалок бўлгувчилардан бўлгандир», дедилар.


He had no faction to help him besides God, and he was helpless. 	 Унга Аллоҳдан бошқа ёрдам берадиган гуруҳ бўлмади, ўзи ҳам нусрат қозона олмади.


Should any of them say, ‘I am a god besides Him,’ We will requite him with hell. 	 Улардан ким: «Мен ундан ўзга илоҳман», деса, бас, ўшани жаҳаннам ила жазолармиз.


But the grant of such life will not save him even a little from (due) punishment. 	 Аммо узоқ умр кўриши уни азобдан қутқармайди.


Then he became one of those who believed, and recommended one another to perseverance and patience, and (also) recommended one another to pity and compassion. 	 Сўнгра иймон келтирганлар ва бир-бирини сабрга, меҳр-шафқатга чақирганлар бўлса.


The righteous and pious of those who have pledged obedience to God and the Messenger, after injury had befallen them, will receive a great reward. 	 Улар жароҳат етгандан кейин ҳам Аллоҳ ва Пайғамбар чақириғига жавоб берадиганлардир. Улардан яхшилик ва тақво қилганларига улуғ ажрлар бордир.


Nay, they turn aside at the mention of their Lord. 	 Йўқ! Улар Роббилари зикридан юз ўгиргувчилардир!


[See Tafsir Qurtubi, Vol. 	 Бир куни шериги ила баҳслашар экан, мақтаниб қолди. Менинг сендан кўра молу дунём кўп.


Indeed in that is a sign for a people who listen. 	 ( Ер ўлик бўлса, ер юзидаги нарсалар ҳам жонсиз бўлади. Ер тирилиши билан унинг устидаги ҳамма нарсаларга жон киради.


who is an opponent of good, a suspicious transgressor 	 Яхшиликни ман қилувчини, тажовузкорни, шак келтирувчини!


You are the best of those who forgive. 	 Бундай шаккоклик содир этганларидан сўнг, уларни даҳшатли зилзила тутиб, ўзларидан кетдилар.)


Then see what was the end of those who were warned. 	 Оятларимизни ёлғонга чиқарганларни ғарқ этдик. Огоҳлантирилганларнинг оқибати қандай бўлганига назар сол.


(Tafsir At-Tabari. 	 Албатта, йўқ.


And peace be upon him the day he was born, and the day he dies, and the Day he is raised alive. 	 Унга туғилган кунида ҳам, ўладиган кунида ҳам, қайта тириладиган кунида ҳам саломлар бўлсин.


And do not call on any other god apart from God. 	 Аллоҳдан ўзга ҳеч бир илоҳга илтижо қилма. Ундан ўзга ибодатга сазовор зот йўқ.


He said: then bear Witness, and I, with you among the witnesses. 	 Демак, Пайғамбар алайҳиссаломлар ўз умматларини ўзларидан кейин келадиган Пайғамбарга иймон келтириш ва унга ёрдам бериш руҳида тарбиялаб келишган. Уларнинг барчалари бир силсиланинг халқларидир.)


Look, therefore, at the signs of God's mercy; how He resurrects the earth after its death. 	 Бас, Роббинг раҳмати асарларига назар сол. У ерни ўлиб ётганидан кейин қандай тирилтиради?!


These are they whom God has blessed among the Prophets of the seed of Adam, and of those We bore with Noah, and of the seed of Abraham and Israel, and of those We guided and chose. When the signs of the All-merciful were recited to them, they fell down prostrate, weeping. 	 Ана ўшалар, Аллоҳ неъмат берган зотлар, Пайғамбарлардан, Одам зурриётидан, Нуҳ билан бирга (кемада) кўтарганларимиздан, Иброҳим ва Исроилнинг зурриётидан, Ўзимиз ҳидоят қилган ва танлаб олганлардан бўлган зотлар, уларга Роҳманнинг ояти тиловат қилинса, йиғлаб саждага йиқилардилар.


So God multiplies unto whom He will; God is All-embracing, All-knowing. 	 Ва Аллоҳ кимга хоҳласа, яна кўпайтириб берадир. Ва Аллоҳ қамраб олувчи ва билувчи зотдир.


'Therefore today none of you shall have power to profit or hurt another.' 	 Бугунги кунда бир-бирингиз учун манфаатга ҳам, зарарга ҳам молик эмассизлар.


And indeed for you is an unlimited reward. 	 Ва албатта, сенга миннат қилинмайдиган ажр бордур.


Then he turned back, walking swiftly, 	 Сўнг ортига ўгирилиб тезлаб кетди¬.


You shall be paid your wages in full on the Day of Resurrection. 	 Бу дунё ҳаёти ғурур матоҳидан ўзга нарса эмас. (Қиёмат кунида заррача яхшилик ҳам, заррача ёмонлик ҳам ҳисоб-китоб қилинади.


[You] who believed in Our verses and were Muslims. 	 Оятларимизга иймон келтирганлар ва мусулмон бўлганлар.


Not like Unto Him is aught, and He is the Hearer, the Beholder! 	 Чорва ҳайвонларини ҳам жуфт қилиб яратди. У зот сизни ўша (жуфтлик) асосида кўпайтирур.


This because they love the life of this world better than the Hereafter: and Allah will not guide those who reject Faith. 	 Бу уларнинг дунё ҳаётини охиратдан устун қўйганлари сабабидандир. Албатта, Аллоҳ кофир қавмларни ҳидоят этмас.


(O ye unjust!) Eat ye and enjoy yourselves (but) a little while, for that ye are Sinners. 	 Енглар ва мазза қилинглар, озгинагина. Албатта, сизлар гуноҳкорсизлар.


And to those you have given your pledge in marriage give their share, for God is witness to everything. 	 Ояти каримадаги: «Қасамингиз ила боғланганларга насибасини беринг», деган жумлада меросга тааллуқли, қариндош бўлмаган шахсларга ишора қилинмоқда. Исломнинг дастлабки босқичида шундай шахслар бўлган.)


Those to whom We have given the Book recognize it as they recognize their own children; but those who have lost their souls do not believe. 	 Биз китоб берганлар уни ўз фарзандларини танигандек танирлар. Улар ўзларига зиён қилганлардир, ана ўшалар иймон келтирмаслар.


Ye think of them as a whole whereas their hearts are divers. 	 Ҳолбуки, қалблари тарқоқдир. Бу, уларнинг ақл юритмайдиган қавм эканликларидандир.


So be patient, with sweet patience. 	 Бас, чиройли сабр қил.


Their apostles said: Is there doubt about Allah, the Maker of the heavens and the earth? 	 Пайғамбарлари уларга: «Осмонлару ернинг яратгувчиси бўлмиш Аллоҳга шак борми? У сизларни гуноҳларингизни мағфират қилишга ва ўзингизни маълум муддатга қолдиришга чақирмоқда-ку! « дедилар.


But Satan said, "My Lord, grant me respite until the Day of Resurrection," 	 У: «Эй Роббим, менга улар қайта тирилтирилажак кунгача муҳлат бергин!» деди.


Let those (disposing of an estate) have the same fear in their minds as they would have for their own if they had left a helpless family behind: Let them fear Allah, and speak words of appropriate (comfort). 	 (Отаси ўлиб етим қолган болаларни оталиққа олган одам ўша етим болаларнинг ўрнига ўз болаларини қўйиб тасаввур қилсин. Гўё унинг ўзи вафот этиб, ортида зафиҳол болалари қолганини ўйлаганда қандай қўрқса, қўлидаги етим болаларга ҳам шундай назар билан қарасин, деган маъно чиқади.


God is Well-Aware of what you do. 	 (Оқил киши бошига ўлим келмасидан хайрли ишларни кўпроқ қилиб қолишга интилади ва шундай бўлиши ҳам лозим. Чунки Аллоҳ таоло ҳар бир гапу ишдан хабардор зотдир.)


But everyone of them desires to be given unrolled scriptures [from Allah]! 	 Балки улардан ҳар бири ўзига нашр қилинган саҳифалар берилишини ирода қиладир.


Did He not bring their stratagem to naught, 	 Уларнинг макру ҳийласини зое кетказмадими?


He will have failed whose burden is of evildoing; 	 Батаҳқиқ, ким зулм кўтарган бўлса, ноумид бўлмиш.


But you may hate a thing although it is good for you, and may love a thing although it is evil for you. 	 Лекин Ислом одамларга ёқадиган нарсаларни эмас, балки уларга фойда, икки дунёда бахт–саодат келтирадиган амалларни таклиф қилади. Инсонга ёқмайдиган жанг, нафақа каби нарсалар аслида ўзи учун яхши бўлади.


and will be scorched by the Fire. 	 Ва дўзахга киришдир.


If they try to deceive you, remember they have deceived God before. 	 Агар сенга хиёнат қилишни истасалар, батаҳқиқ, бундан олдин Аллоҳга хиёнат қилган эдилар.


He creates whatever He pleases. 	 У зот хоҳлаган нарсасини яратур.


Lost are those who kill their children foolishly, with no basis in knowledge, and forbid what God has provided for them—innovations about God. 	 Ақли пастлик қилиб, жоҳиллик ила фарзандларини ўлдирганлар ва Аллоҳ уларга ризқ қилиб берган нарсаларни ҳаром қилганлар зиёнкор бўлдилар. Батаҳқиқ, улар адашдилар ва ҳидоятга юрувчилардан бўлмадилар.


“Therefore fear Allah, and obey me.” 	 Бас, Аллоҳдан қўрқинг ва менга итоат қилинг.


This He commandeth you that haply ye may remember. 	 Шунинг учун ҳам етимни қарамоғига олган одам унинг молига яқинлашиши мумкин эмас. Магар яхши йўл билан бўлса, ўша молни ўстириш учун, кўпайтириб вояга етганда унинг қўлига топшириш учун яқинлашса, майли.


Those that cry lies to Our signs and wax proud against them the gates of heaven shall not be opened to them, nor shall they enter Paradise until the camel passes through the eye of the needle. 	 Албатта, оятларимизни ёлғонга чиқарганлар ва улардан кибр қилганларга осмон эшиклари очилмас ва улар туя игна тешигидан ўтмагунча жаннатга кирмаслар. Жиноятчиларни мана шундай жазолаймиз.


Speak secretly, or do so openly, indeed He knows well what is in the breasts. 	 Ва сиз сўзингизни сир тутасизми ёки ошкора айтасизми, албатта, У кўнгиллардагини ҳам билгувчи зотдир.


God brought you forth from the wombs of your mothers while you knew nothing, and gave you hearing and sight and hearts, so that you might be grateful. 	 Бошқа ҳайвонларнинг болалари туғилгандан бир оз ўтиб, ҳаракатга тушади, ўзи юради, онасини эмади ва бошқа ҳожатларини чиқаради. Инсон боласи эса, йиғидан бошқа ҳеч нарсани билмай тураверади.


These are some tidings of the Hidden which We divinely reveal to you (O dear Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him); and you were not with them when they set their task and when they were scheming. 	 Бу ғайб хабарлардан бўлиб, уни сенга ваҳий қилмоқдамиз. Улар макр қилиб, ишлари ҳақида гап бириктирганларида олдиларида бўлмаган эдинг.


But if your Lord had willed, they would not have done it, so leave them and that which they invent. 	 Аллоҳни эслаб турадиган мўмин-мусулмон кишига улар ўз таъсирларини ўтказа олмайдилар. Аммо одамдан бўлган шайтонлар эса, ҳамма-ҳаммасидан бадтаридир.


To have anything done, He says to it, “Be,” and it becomes. 	 У бир ишни истаса, унга «Бўл!» дейдир. Бас, бўладир.


Whoso desireth that (life) which hasteneth away, We hasten for him therein what We will for whom We please. 	 Ким шошган(дунё)ни истаса, унга бу дунёда ирода қилган кишимизга нимани хоҳласак, шошилинч берурмиз. Сўнгра унга жаҳаннамни берурмиз.


Perfected are the words of your Lord in truth and justice, none can change His Words. 	 Роббингнинг сўзлари содиқлик ва адолат ила батамом бўлди. Унинг сўзларини ўзгартувчи йўқ.


But ye do reject Right and Judgment! 	 Балки, сиз жазони ёлғонга чиқармоқдасиз!


Indeed, Allah is the Hearer, the Seer. 	 Унинг учун ҳеч бир нарса махфий эмасдур.)


Indeed, it is the Flame [of Hell], 	 Албатта у(жаҳаннам) кучли алангадир.


Joseph said: "You will cultivate consecutively for seven years. 	 У: «Кетма-кет етти йил зироат қиласизлар. Йиғиштириб олган ҳосилингизни бошоғида қолдиринг.


The ones who prefer the worldly life over the Hereafter and avert [people] from the way of Allah, seeking to make it (seem) deviant. 	 (Қаттиқ азобдан ҳолига вой бўладиган кофирларнинг шундай ҳолатга тушишининг сабаблари ушбу оятда келтирилади. Улар дунёни охиратдан устун қўйганлари учун иймон йўлига юра олмайдилар.


They (the believers) saw with their eyes that they were twice their own number. 	 Ва Аллоҳ кимни хоҳласа, ўшани Ўз нусрати ила қўллар. Албатта, бунда ақл эгалари учун ибрат бордир», деб айт.


Have you not seen those who have changed Allah's favor for ungratefulness and made their people to alight into the abode of perdition 	 (Ўйлаб кўргин, бу нарса таажжубланарли эмасми? Аллоҳ бир қавмга ўзларидан Пайғамбар юбориб, уларни иймонга, Исломга даъват қилса, охирги илоҳий китоби Қуръонни индириб, ҳеч кимга бермаган улуғ неъматини ато этса-ю, гумроҳ қавм бу неъмат ўрнига куфрни ихтиёр қилса!


They said: 'Praise be to Allah who has preferred us above many of His believing worshipers' 	 Икковлари: «Бизни кўпгина мўмин бандаларидан афзал қилган Аллоҳга ҳамдлар бўлсин», дедилар.


They allow it one year and forbid it another year, so that they can make up for the months that Allah has sanctified so making lawful what Allah has forbidden. 	 Аммо бордию урушни хоҳлаб қолсалар, аслида ҳаром бўлган ойнинг ҳаромлигини орқага суриб қўйиб, уруш қилаверар эдилар. Мисол учун, Муҳаррам ҳаром ой, аммо шу ойда уруш қилгилари келиб қолса, бу йил унинг ҳаромлигини Сафар ойига сурдик, ўша ойда уруш қилмаймиз, деб Муҳаррамда уруш қилишар эдилар.


He knows quite well what talk you indulge in. 	 У зотнинг Ўзи ҳақида сиз шўнғиётган нарсаларни яхши билувчидир.


And delicious drinks. 	 Ва тўлдирилган қадаҳлар бордир.


O dear Prophet (Mohammed – peace and blessings be upon him) see how they invent examples for you – they have therefore gone astray, unable find a road. 	 Сенга қандай мисоллар келтирганига назар сол! Бас, улар йўлдан оздилар.


If God afflicts you with harm, none can remove it except He. 	 Агар Аллоҳ сени зарар ила тутса, Ундан ўзга ўшанга кушойиш берувчи йўқдир.


(Allah said) "O Zakariya (Zachariah)! 	 Эй Закариё, Биз сенга исми Яҳё бўлган бир ўғилнинг хушхабарини берамиз. Бундан олдин унга отдош қилган эмасмиз.


Thus, [O Muhammad], We relate to you from the news of what has preceded. 	 Шундай қилиб, сенга ўтган нарсалар хабарини қисса қилиб берурмиз. Батаҳқиқ, сенга ўз тарафимиздан зикрни бердик.


Certainly it has been revealed to you and to those [who have been] before you: ‘If you ascribe a partner to Allah your works shall fail and you shall surely be among the losers. 	 Батаҳқиқ, сенга ва сендан олдин ўтганларга ҳам: «Агар ширк келтирсанг, албатта, амалинг беҳуда кетур ва, албатта, зиёнкорлардан бўлурсан.


Do ye then feel secure that He will not cause you to be swallowed up beneath the earth when ye are on land, or that He will not send against you a violent tornado (with showers of stones) so that ye shall find no one to carry out your affairs for you? 	 Сизни қуруқликнинг бир томонига ютқазиб юборишидан ёки устингиздан тошли шамол юборишидан, сўнгра ўзингизга қутқарувчи топа олмай қолишингиздан хотиржаммисиз?!


What! now! and indeed you disobeyed before and you were of the mischief-makers. 	 Эндими! Олдин исён қилган ва бузғунчилардан бўлган эдинг-ку?!


Indeed, those who have divided their religion and become sects - you, [O Muhammad], are not [associated] with them in anything. 	 (Дунёда турли динларни тутганлар, динига тафриқа тушганлар кўп. Шу билан бирга, ўзлари турли гуруҳларга, фирқаларга бўлиниб олиб, тарафкашлик қилиб юрганлар ҳам кўп.


And Satan wants to lead them far astray. 	 Бу ишни билмасдан, кўр-кўрона қилмайдилар, балки уларга баён келган. Мунофиқлар тоғутга куфр келтиришга буюрилганлар.


Is he who stands on a manifest proof from his Lord like those to whom the evil of their conduct is made to seem decorous and who follow their desires? 	 Ўз Роббисидан (аниқ) ҳужжатга эга бўлган шахс ёмон амали ўзига зийнатли кўринган ва ҳавои нафсига эргашганларга ўхшаши мумкинми?!


Verily those who disbelieve, and die while they are infidels, these it is on whom shall be the curse of Allah and the angels and mankind all. 	 Албатта, куфр келтирган ва кофирлик ҳолида ўлганларга–ана ўшаларга Аллоҳнинг, фаришталарнинг ва одамларнинг–барчанинг лаънати бўлгай.


And who does greater evil than he who conceals a testimony received from God? 	 Ҳузуридаги Аллоҳдан бўлган гувоҳликни беркитган кимсадан ҳам золимроқ одам борми?!


He said, "My people, is my tribe mightier to you than God? 	 У: «Эй қавмим, менинг одамларим сизлар учун Аллоҳдан кўра азизроқми?!


We have provided you with clothing to cover your bodies, and for luxury. 	 Ана ўшалар Аллоҳнинг оят-белгиларидандир. Шоядки эсласалар.


Behold they not that Allah who created the heavens and the earth is Able to create their likes? And He hath appointed for them a term whereof there is no doubt; yet the wrong-doers have refused everything excepting infidelity. 	 Улар осмонлару ерни яратган Аллоҳ уларга ўхшашини яратишга қодир эканини ва улар учун шак-шубҳасиз ажал белгилаганини билмадиларми?! Бас, золимлар куфрдан бошқа нарсадан бош тортдилар.


And God has laid the earth for you as a carpet, 	 Ва Аллоҳ сизларга ерни гиламдек тўшаб қўйди.


When Our revelations are recited to them, the unbelievers say to the faithful ones, "Which of us is more prosperous?" 	 Қачонки уларга Бизнинг равшан оятларимиз тиловат қилинса, куфр келтирганлар иймон келтирганларга: «Икки гуруҳнинг қайси бири мақом ва мажлис жиҳатидан яхшироқдир?» дерлар.


Then, We afflicted them with a torment from the heavens for their evil deeds. 	 Сажда (таъзим) қилиб киринглар, дейилса, думбалари билан судралиб кирганлар. «Ҳиттатун» деб айтинглар, дейилса, «ҳаббатун фи шаъратин», яъни, арпа дони ичидаги бир дона дон, дейишган.


He will surely gather you on the Day of Resurrection, in which there is no doubt. 	 Сизларни бўлишида шубҳа йўқ қиёмат куни албатта жамлайдир.


He said: "Will ye exchange the better for the worse? 	 У: «Яхши нарсани паст нарсага алмаштиришни сўрайсизларми?


This day you shall be recompensed with the torment of degradation because of what you used to utter against Allah other than the truth. 	 Бундай ишлар Аллоҳнинг маҳбуб Пайғамбаридан содир бўлиши асло мумкин эмас. Агар фаразан кимдир бундай зулмни қиладиган бўлса, албатта, жазосини тортади ва тезда фош бўлади.


He said: "Well, if you follow me, do not ask me concerning anything until I myself mention it to you." 	 У: «Агар менга эргашадиган бўлсанг, то ўзим зикр қилиб айтмагунимча бир нарса ҳақида сўрамагин», деди.


Say, "Have you considered: if His punishment should come to you by night or by day - for which [aspect] of it would the criminals be impatient?" 	 Сен: «Хабар беринг-чи, агар Унинг азоби сизларга кечаси ёки кундузи келса, жиноятчилар унинг нимасига шошилмоқдалар?» деб айт.


And Allah is with the believers. 	 Албатта, Аллоҳ мўминлар билан биргадир.


And had it not been that Allah had decreed for them the exile, He would certainly have punished them in this world, and in the hereafter they shall have chastisement of the fire. 	 (Инсон охиратда бу дунёда қилган гуноҳ амалларига яраша жазо олиши муқаррар. Яҳудийларнинг кўчирилиши, улар учун нисбатан енгил азобдир.)


Some of them suggested, "Let us kill Joseph or leave him somewhere far away from the presence of our father. 	 «Юсуфни ўлдиринглар ёки узоқ ерга олиб бориб ташланглар, шунда отангизнинг юзи сизга холи қолади. Бундан кейин солиҳ қавмдан бўлиб оласизлар», дедилар.


Then the worst of what they had done overtook them. 	 Бас, уларга қилган касбларининг ёмонликлари мусибат бўлди.


When the Event will come to pass 	 Воқеа воқеъ бўлганда.


My people, today you have the kingdom and the power on earth but who will help us against the wrath of God if it will befall us?" 	 Ер юзида юзага чиқиб турибсизлар. Агар бизга Аллоҳнинг азоби келса, унда бизга ким ёрдам беради?!» деди.


They are the truthful and sincere. 	 Ана ўшалар, ўшаларгина (иймонида) содиқлардир.


It is Allah who has created seven heavens and of the earth, the like of them. 	 Аллоҳ етти осмонни ва улар мислидек ерни яратган зотдир.


So will you not desist? 	 Шунингдек, қиморга берилиб кетган қиморбоз Аллоҳнинг зикрини ҳам, намозни ҳам унутади. Бу нарса ароқ ва қимор келтирадиган зарарларнинг энг каттасидир.


And when he saw the sun rising, he said, "This is my lord; this is greater." 	 Чиқаётган қуёшни кўрганда: «Мана шу Роббим. Бу каттароқ», деди.


Except for those who have believed and done righteous deeds and advised each other to truth and advised each other to patience. 	 Магар иймон келтирганлар ва солиҳ амаллар қилганлар, бир-бирларини ҳақга чақирганлар ва бир-бирларини сабрга чақирганлар мустаснодир. (Маълум бўлдики, инсон икки дунёда бадбахт бўлиб қолмаслик учун тўртта сифатга эга бўлиши керак экан: Аллоҳга иймон келтириши.


And for the infidels theirs shall be the like fate therefore. 	 Кофирларга ҳам шунга ўхшаш бўлур.


Remember My favour which I bestowed upon you, and fulfil your covenant towards Me, I shall fulfil My covenant towards you; and fear Me alone. 	 Мен ҳам сизга берган аҳдимга вафо қиламан. Ва Мендангина қўрқинг.


Allah is the Light of the heavens and the earth. 	 Аллоҳ осмонлар ва ернинг нуридир.


He will admit them an admittance that will please them. 	 Албатта, У зот уларни ўзлари рози бўладиган жойга киритур.


(Allah does not lie.) 	 Балки жаннатда абадий–бардавом қоладилар. Бу эса, шайтоннинг дўстлари дўзахда абадий–бардавом қолишларининг муқобилигадир.)


You indeed are liars!" 	 Ўша «анавилар» уларни адаштириб ўзига ибодат қилдирганлигини юзларига солдилар.)


And We left therein a sign for those who fear the painful punishment. 	 Ва у ерда аламли азобдан қўрқадиганлар учун белги қолдирдик.


Surely Allah has succoured you before on many a battlefield, and (you have yourselves witnessed His succour to you) on the day of Hunayn when your numbers made you proud, but they did you no good, and the earth, for all its vastness, constrained you, and you turned your backs in retreat. 	 Ўшанда сизни кўплигингиз мағрур қилган эди. Бас, сизга ҳеч фойда бермади ва кенг ер сизга торлик қилиб қолди.


And when Our decree comes to pass, and the oven boils over, load into it two pairs of every kind, together with your family, except those of them against whom the word has already been pronounced. 	 Бас, Бизнинг амримиз келиб, таннур фаввора бўлганда, у(кема)га ҳар бир турдан бир жуфтдан ва аҳлингни чиқар, магар кимнинг зиддига олдин сўзимиз ўтган бўлса (чиқарма).


Crying: We believe in the Lord of the Worlds, 	 Улар: «Роббул Оламийнга иймон келтирдик.


And guard yourselves against a day in which ye will be brought back to Allah. 	 Аллоҳга қайтариладиган кунингиздан қўрқинг.


We have made clear to you the signs; perhaps you will understand. 	 Дарҳақиқат, сизларга оятларни баён қилдик, шоядки ақл юритсангизлар.


Had you looked upon them you would have certainly fled away from them, their sight filling you with terror. 	 У ёқ-бу ёққа қимирлайдилар, аммо уйғониб ўринларидан турмайдилар. Бунинг устига, итлари остонада олд оёқларини чўзиб ётибди.)


We thus elaborate the revelations, so that they may return. 	 Шояд қайтсалар, деб оятларни мана шундай батафсил баён қиламиз.


Allah is ever Witness over all things. 	 Ояти каримадаги: «Қасамингиз ила боғланганларга насибасини беринг», деган жумлада меросга тааллуқли, қариндош бўлмаган шахсларга ишора қилинмоқда. Исломнинг дастлабки босқичида шундай шахслар бўлган.)


"'Verily it has been revealed to us that the Penalty (awaits) those who reject and turn away.'" 	 Албатта, бизга ваҳий қилиндики, ёлғонга чиқарганларга ва юз ўгириб кетганларга шубҳасиз азоб бўлур», денглар.


And He provides for him from (sources) he never could imagine. 	 Ва унга ўзи ўйламаган тарафдан ризқ берур. Ким Аллоҳга таваккал қилса, бас, унга У зотнинг Ўзи кифоядир.


When the scrolls are laid open; 	 Ва, вақтики, саҳифалар нашр қилинса.


And We sent [rain from] the sky upon them in showers and made rivers flow beneath them; then We destroyed them for their sins and brought forth after them a generation of others. 	 Бу ерда ўша муддат орасида яшаган одамлар кўзда тутилмоқда. Инсон ўзи билан ўзи овора бўлиб қолиб, ўтмишга ибрат ила назар солишни унутиб қўяди.)


Therein will be thrones raised high, 	 Унда баланд-баланд сўрилар бор.


(Muhammad), tell him, "You can only enjoy in your disbelief for a short time. 	 Сен: «Куфринг билан бир оз ҳузурланиб тур.


He said: "My Lord! Verily, my people have belied me. 	 У: «Эй Роббим, шубҳасиз, қавмим мени ёлғончи қилдилар.


God will thus show them their actions as a cause of bitter regret and remorse. 	 (Қиёматдан бир кўриниш: ҳамма ўзи билан овора, биров билан бировнинг иши йўқ. Пешволар, бошлиқлар, бу дунёда бошқаларни ўз ортидан эргаштириб юрганлар ўзларига эргашганлардан тонадилар.


Then I will come upon them from the front and from the rear, and from their right and from their left. 	 Сўнгра уларнинг олдиларидан, орқаларидан, ўнг томонларидан ва чап томонларидан келаман.


They said: art thou the one who hath wrought this unto our gods, O Ibrahim? 	 Улар: «Худоларимизга буни сен қилдингми, эй Иброҳим?!» дедилар.


Those are the signs of the Manifest Book. 	 Ро. Ушбулар очиқ-ойдин китобнинг оятларидир.


Indeed He knows well what is in the breasts. 	 Албатта, у диллардаги нарсани ўта билгувчидир.


They said, “Burn him and help your Gods, if you want to.” 	 (Яъни, Иброҳимни куйдириб юборишингиз худоларингизга ёрдам бўлади, дедилар. Хуллас, мушриклар катта гулхан ёқиб, Иброҳимни алайҳиссалом ўша гулханга отдилар.)


Nor will you be thirsty in it, nor will you swelter.” 	 Албатта, сен у ерда ташна ҳам бўлмассан, иссиқда ҳам қолмассан», дедик.