So call on Him by His names and shun those who distort them. 	 Мўмин-мусулмон банда Аллоҳга дуо қилганида, ўша гўзал исмлар ила дуо қилмоғи лозим. Имоми Бухорий ва имом Муслимлар Абу Ҳурайрадан (р. а.) ривоят қилган ҳадиси шарифда Пайғамбаримиз (с. а. в.): «Аллоҳнинг тўқсон тўққизта, бир кам юзта исми бордир.


I ask of you no payment for it. 	 Мен сизлардан бунинг учун ҳақ-ажр сўрамасман.


And pardon us, and forgive us, and have mercy on us; Thou art our Protector. 	 Ана ўша таклифга амал қилишига қараб, бошқа ҳеч бир нарсага қарамасдан, банданинг жазоси ёки мукофоти белгиланади. Имом Аҳмад ривоят қилган ҳадисда Пайғамбар алайҳиссалом: «Сураи Бақаранинг икки оятини ўқи, улар менга аршнинг остидаги хазинадан берилган», деганлар.


Indeed, we would then be of the wrongdoers." 	 Агар қилган бўлсак, албатта, золимлардан бўламиз», дерлар.


O ye who believe! 	 Ўзингизни билинг. Агар ҳидоятда бўлсангиз, уларнинг адашганлари сизга зарар қилмас.


They say, ‘‘Do not abandon your gods. 	 Ва улар: «Олиҳаларингизни ҳеч тарк қилманглар ва албатта Ваддни ҳам, Суваъни ҳам, Яғусни ҳам, Яъуқни ҳам ва Насрни ҳам тарк қилманг», дедилар.


And when We cause mankind to taste of mercy they exult thereat; then if an evil befalleth them because of that which their hands have sent forth, lo! they despair. 	 Ва қачон одамларга раҳматни тоттирсак, ундан шод бўлурлар. Агар уларга ўз қўллари тақдим қилган нарса туфайли ёмонлик етса, дарҳол умидсизликка тушурлар.


Lo! for the duteous is achievement - 	 Албатта, тақводорларга ютуқ бордир:


But, in a few years after their defeat they shall become the victors. 	 Ва улар мағлубиятларидан кейин тезда ғолиб бўлажаклар.


He was a man of truth, and a prophet. 	 Албатта, у сиддиқ ва Набий бўлган эди.


How terrible is their judgment? 	 Қилган ҳукмлари қандай ҳам ёмон-а?!


Whether We show you a part of what We promise them, or take you away [before that], your duty is only to communicate, and it is for Us to do the reckoning. 	 Уларга ваъда қилганимизнинг баъзисини сенга кўрсатармиз ёки сени (ундан олдин) вафот этдираримз. Албатта, етказиш сенинг зиммангда, ҳисоб қилиш Бизнинг зиммамиздадир.


"Such are Our Bounties: whether thou bestow them (on others) or withhold them, no account will be asked." 	 Бу Бизнинг ато этган нарсамиздир. Инъом эт ёки тутиб қол, ҳисоб йўқ.


And indeed We know that you are disheartened by their speech. 	 Албатта, Биз уларнинг айтаётганларидан сенинг дилинг сиқилишини яхши биламиз.


Therefore leave them, until they confront their day, in which they will be stunned. 	 Уларни ҳалокатга учрайдиган кунларига йўлиққунларигача тек қўй. (Мушрик ва динсизларни қиёмат кунигача қўйиб бер, нима қилишса қилишаверсин.)


But pardon them and overlook [their misdeeds]. 	 Исо алайҳиссаломни ўлдирдик деб даъво қилдилар. Охирги Пайғамбар Муҳаммадни (с. а. в.) ҳам ўлдиришга ҳаракат қилдилар.


Your Lord says; It is easy for Me. 	 Роббинг айтдики, бу мен учун осон.


But Satan made an evil suggestion to both of them that he might reveal to them their shame that had remained hidden from them. He said: 'Your Lord has forbidden you to approach this tree only to prevent you from becoming angels or immortals.' 	 Бас, шайтон икковларининг беркитилган авратларини очиш учун уларни васваса қилди ва: «Роббингиз сизни ушбу дарахтдан фақат икковингиз фаришта бўлмаслигингиз ёки абадий қолмаслигингиз учунгина ман қилди», деди.


In fact, the unbelievers are the ones who are boastful and quarrelsome. 	 Аммо куфр келтирганлар кибру ҳаво ва мухолифликдадирлар.


Except his wife; We ordained that she shall surely be of those who remain behind. 	 Фақат унинг хотинигина истиснодир. Унинг, албатта, қолувчилардан бўлишини тақдир қилдик», дедилар.


Tell them: "The unclean and the pure are not equal, even though the abundance of the unclean may be pleasing to you." So fear God, O men of wisdom; you may haply find success. 	 Сен: «Агар нопокнинг кўплиги сени ажаблантирса ҳам, пок билан нопок тенг бўла олмас, эй ақл эгалари, Аллоҳга тақво қилинг, шоядки нажот топсангиз», деб айт.


Do they not reflect that their companion has not unsoundness in mind; he is only a plain warner. 	 Улар ўз соҳибларида мажнунлик йўқлигини тафаккур қилиб кўрмайдиларми?! У фақат ошкора огоҳлантирувчи, холос.


He is All-Knowing and All-Powerful. 	 Ўз хоҳишига кўра бирон нарсани бор қила олмаслигини, Аллоҳ таолонинг мадади ва иноятига муҳтож бўлиб туришини англаб етади.)


Allah has full knowledge of everything. 	 («Калола» нима эканлиги хусусида ушбу Нисо сураси аввалида баҳс қилганмиз.)


And that He it is Who giveth death and giveth life; 	 Албатта, ўлдирган ҳам Ўзи, тирилтирган ҳам Ўзи.


A little enjoyment and they shall have a painful punishment. 	 Озгина матоҳ ва аламли азоб бор.


They are but as the cattle - nay, but they are farther astray? 	 Балки яна ҳам йўлдан озганроқдирлар. (Ушбу ояти каримада Пайғамбарга (с. а. в.) тасалли ва ҳавои нафсларини худо қилиб олган кофирларни ерга уриш бор.)


In the Battle of Hunain, when your numbers were pleasing you they availed you nothing; the earth, for all its vastness, seemed to close in upon you and you turned your backs and fled. 	 Ўшанда сизни кўплигингиз мағрур қилган эди. Бас, сизга ҳеч фойда бермади ва кенг ер сизга торлик қилиб қолди.


We were promised this before, and so were our fathers. 	 Батаҳқиқ, бу бизга-да, ота-боболармизга-да олдин ҳам ваъда қилинган эди.


Therefor flee unto Allah; lo! 	 Албатта, мен сизларга Ундан (келган) очиқ-ойдин огоҳлантирувчиман. (Одатда инсон хавфу хатардан, бало-офатдан қочади.


Then Firawn turned away, devised his stratagem; thereafter he came. 	 Фиръавн Мусо алайҳиссалом билан бўлган учрашувдан қайтиб кетди. Кейин ҳийласини йиғди–ҳамма кучли сеҳргарларини тўплади.


But they have attributed to Allah partners - the jinn, while He has created them - and have fabricated for Him sons and daughters. 	 У улар васф қилган нарсалардан пок ва олий бўлди. (Жинларда инсонлардан бошқача–ғайри табиий баъзи сифатлар борлигини билгач, уларда илоҳий сифатлар бўлса керак, деб гумон қилдилар ва Аллоҳга ширк келтирдилар.


It is but the fictitious story of the ancients' 	 Бу аввалгиларнинг афсонасидан бошқа ҳеч нарса эмас», дедилар.


enter My Paradise! 	 Ва жаннатимга киргин!


They said: “We have been sent to you as Messengers.” 	 Улар: «Сиз бизга ўхшаган башардан бошқа нарса эмассиз.


All this is in order that you may truly believe in Allah and His Messenger. 	 Бу (ҳукм) Аллоҳга ва Унинг Расулига иймон келтиришингиз учун.


Surely We have revealed to you the Book with the truth, therefore serve Allah, being sincere to Him in obedience. 	 Албатта, Биз сенга китобни ҳақ ила нозил қилдик. Бас, сен Аллоҳга Унга динни холис қилган ҳолингда ибодат эт.


Their torment will be constant. 	 Уларга муқим азоб бор.


And let every soul look to what it has put forth for tomorrow - and fear Allah. 	 Аллоҳга тақво қилинглар! Албатта, Аллоҳ нима қилаётганингиздан хабардордир.


And whereas before this exists the Book of Moosa, a guide and a mercy; and this is a Book giving testimony, in the Arabic language, to warn the unjust; and to give glad tidings to the virtuous. 	 Бу эса, араб тилидаги, тасдиқловчи, зулм қилувчиларни огоҳлантириш учун ва яхшиларга башорат китобидир. (Қуръон ўзидан аввалги китобларда, жумладан, Тавротда келган ақида аслини, илоҳий йўлни, дину диёнатни тасдиқлайди.)


Twice did You make us die, and twice did You give us life. 	 Энди чиқишнинг бирон йўли борми?» дедилар. (Улар она қорнида руҳ киргунича жонсиз ҳолда ётганларини ва ёруғ дунёда ўлиб, кўмилганларини икки марта ўлиш демоқдалар.


And bestow not favour that thou mayest receive more. 	 Ва кўп (иш)қилган бўлсанг ҳам, миннат қилма!


Thus Allah strengtheneth with His succour whom He will. 	 Албатта, бунда ақл эгалари учун ибрат бордир», деб айт. (Маълумки, Бадр урушида мушрикларнинг сони мусулмонларнинг ададидан уч баробар кўп эди.


Were he to divorce you, his Lord might well replace you with better wives -- submissive [to God], believing, pious, penitent, devout in worship, given to fasting -- previously married and virgins. 	 У сизларни талоқ қилса, шоядки, Роббиси сиздан яхшироқ, муслима, мўмина, итоатли, тавбачи, ибодатли, рўзадор жувон ва қизларни ўрнингизга хотин қилиб берса.


And assuredly We sent Nuh and Ibrahim, and We placed in the posterity of the twain the prophecy and the Book. 	 Дарҳақиқат, Нуҳ ва Иброҳимни Пайғамбар қилиб юбордик ҳамда Пайғамбарликни ва китобни икковларининг зурриётига хос қилдик.


He was of pure faith, a submitter (Muslim). 	 Лекин у ҳақ йўлдан тоймаган мусулмон эди.


And whoever volunteers good, Allah is Thankful, the Knower. 	 Оятда саъйи қилиш вожиб бўлади, дейиш ўрнига, «Саъйи қилиш гуноҳ бўлмайди», дейилишининг боиси шуки, иккала тепаликда бут борлиги учун, саъйи қилиш мушрикларнинг иши, гуноҳ бўлади, деб ўйлаб мусулмонлар саъйи қилмай қўйган эдилар. Шунинг учун Аллоҳ таоло гуноҳ бўлмайди, саъйи қилинглар, демоқда.)


When those who are Godwary are touched by a visitation of Satan, they remember [Allah] and, behold, they perceive. 	 Тақво қилувчилар, агар уларга шайтондан бир шарпа етса, зикр қиларлар, бас, кўрибсанки, улар (тўғри йўлни) кўрувчи бўлиб турибдилар. (Шайтондан бирор бир шарпа (васваса, иғво ва ғазаб) етиши жаҳолат, кўрлик ва нодонликка бошлайди.


And sons dwelling in his presence, 	 Ва ҳозиру нозир фарзандлар бериб қўйдим.


not at all easy for the faithless. 	 У кофирларга осон эмасдир.


Leave them alone, admonish them, and say to them penetrating words about themselves. 	 Уларга ваъз қил! Ёлғиз ўзларига етказиб сўзла!


Allah is with the patient' 	 Аллоҳниг Ўзидан сабр тилаб, қўрқмай, кўп сонли ва қувватли душманнинг кўзига тик боқиб бораверадилар.)


"Who made a sport and frolic of their faith and were lured by the life of the world." 	 Динларини ўйин-кулги қилиб олган ва ҳаёти дунё ғурурига кетганларга», дерлар.


So announce to those who deny the truth the news of painful punishment, 	 Куфр келтирганларга аламли азобнинг «башоратини» беравер.


We have established for you a code of conduct and a religion. 	 Сўнгра Биз сени (дин) ишида бир шариатга йўлладик. Бас, унга эргаш, билмайдиганларнинг ҳавои нафсларига эргашма.


Or have they chosen gods from the earth who raise the dead? 	 Ёки улар ердан худолар тутдилару ўшалар тирилтирурларми?


Behold, away with Midian!—just as Thamud was done away with! 	 (Мадян аҳлини ҳалок этиш учун тайин қилинган вақт келиб, амримиз етганида, одатдагидек, Пайғамбаримиз Шуайб ва у билан бирга бўлган мўминларга нажот бердик. Зулмкор бўлган кофирларни эса, биз томондан келган бир қичқириқ тутди ва ҳаммалари турган жойларида тўкилиб қолдилар.


"Then they will be thrown headlong into the (Fire),- they and those straying in Evil, 	 Бас, унга улар, иғвога учганлар.


But if you find this difficult, let some other woman suckle (the child) for her. 	 Агар қийинчиликка учрасангиз, у(эр)га (фарзандини) бошқа аёл эмизиб берур.


Why do not the rabbis and the doctors of Law forbid them from their (habit of) uttering sinful words and eating things forbidden? 	 Роббонийлари ва аҳборлари уларни гуноҳ айтиш ва ҳаромни ейишдан қайтарсалар бўлмасми?!


But the Hereafter is greater in degrees [of difference] and greater in distinction. 	 Чунки бу даража ва афзалликлар абадий қолажакдир. Ўзини билган одамлар ана ўша афзаллик ва ана ўша даражага эришиш учун ҳаракат қиладилар.)


They say: "Enough for us is that which we found our fathers following," even though their fathers had no knowledge whatsoever and no guidance. 	 Агар ота-боболари ҳеч нарсага ақли етмайдиган ва ҳидоятга эришмаган бўлсалар ҳам-а?!


And let him fear Allah, his Lord, and not leave anything out of it. 	 Иккови(аёл)дан бирорталари адашса, бирлари бошқасининг эсига солади. Ва чақирилган вақтда гувоҳлар бош тортмасинлар.


Indeed, the Day of Decision is an appointed time, 	 Албатта, ажрим куни вақти белгиланган эди.


And when their waiting term is ended, either keep them honourably or part with them in honour. Call to witness two reliable men from among you and bear true witness for God. 	 Бас, улар муддатларига етсалар, яхшилик билан ушланглар, ёки яхшилик билан ажралинглар ва сиздан икки адолатли кишини гувоҳ қилинглар. Ва гувоҳликни Аллоҳ учун қилинглар.


Whether We show thee (realised in thy life-time) some part of what We promise them,- or We take thy soul (to Our Mercy) (Before that),- in any case, to Us is their return: ultimately Allah is witness, to all that they do. 	 Ёки сенга уларга ваъда қилганимизнинг баъзисини кўрсатамиз, ёки сени вафот эттирамиз. Бас, уларнинг қайтишлари Бизгадир.


The decree of Allah must be done. 	 Таъкидлаб айтиш керакки, бу фақат кўнгилга тушган фикр эди. Агар Аллоҳнинг очиқ-ойдин амри бўлса, ҳеч қачон махфий тутмас эдилар.


Indeed those who commit sins shall be requited for what they used to commit. 	 Гуноҳ қилувчилар, албатта, қилган гуноҳларининг жазосини олурлар.


(Then it will be said): O ye who disbelieve! Make no excuses for yourselves this day. Ye are only being paid for what ye used to do. 	 Эй кофир бўлганлар, бугунги кунда узр айтманглар, сиз ўзингиз қилган ишларнинг жазосини олмоқдасиз, холос.


They ask thee concerning wine and gambling. 	 Сен: «Иккисида катта гуноҳ ва кишилар учун манфаат бор ва гуноҳлари нафларидан каттадир», деб айт. Ва сендан нимани нафақа қилишни сўрарлар.


Proclaim (O dear Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him), “Travel in the land, and see what sort of fate befell the former people; and most of them were polytheists.” 	 Олдин ўтганларнинг оқибати қандай бўлганига назар солинглар. Уларнинг кўплари мушрик бўлган эдилар», деб айт.


We had no authority over you, in fact, you were a rebellious people. 	 Бизнинг устингиздан ҳукмронлигимиз бўлмаган эди. Йўқ!


He launcheth the thunderbolts and smiteth with them whom He will while they dispute (in doubt) concerning Allah, and He is mighty in wrath. 	 У қаттиқ ушлайдиган зотдир. ( Инсон момақалдироқнинг овозидан даҳшатга тушади, бу овоз унга қўрқинчли бир қувват бўлиб туюлади, аслида эса, момақалдироқ ўзининг Холиқига–Аллоҳ таолога ҳамд ва тасбеҳ айтаётган бўлади.)


Other Messengers before you were also mocked, but those who scoffed at the Messengers were overtaken by the same scourge that they had scoffed at. 	 Батаҳқиқ, сендан олдин ҳам Пайғамбарлар масхара қилинган. Бас, уларни масхара қилганларга ўзлари масхара этиб юрган нарса тушди.


So do not be one of the ignorant. 	 Бошқалари эса, бир оз қўрқитишга, яна бирлари тарғибот ишларига эҳтиёж сезади. Аммо яна бир тоифа борки, уларга ҳеч нарса таъсир қилмайди.


And when they are called to Allah and His Apostle that he may judge between them, lo! a party of them turn aside. 	 Уларни қачонки Аллоҳга ва Унинг Пайғамбарига ораларида ҳукм чиқариш учун чорланса, баногоҳ улардан бир гуруҳи юз ўгиргувчилардир.


They swear by God that they belong with you, but they are not of you they are a people that are afraid. 	 Улар ўзлари, албатта, сиздан эканликларига Аллоҳ номи ила қасам ичарлар. Ҳолбуки, улар сиздан эмас.


I have renounced the religion of the people who do not believe in God and who deny the Hereafter. 	 У кишининг ақидалари ва даъват қилаётган динлари бошқа динлар қатори Аллоҳга ва охират кунига иймон келтиришга асосланган. Бу икки унсур ҳамма Пайғамбарларнинг ақидасидир.)


The Day whereon man shall rember whatsoever he had striven for. 	 У куни инсон қилган ишларини эслайдир.


We supported those who believed against their foe, so they became dominant. 	 Аллоҳ таоло бу ояти каримада мусулмонларни Ислом динига хизмат қилишга чақирмоқда ва бу хизматни Аллоҳга ёрдамчи бўлиш, деб атамоқда.)


Your Lord will soon grant you sufficient favors to please you. 	 Ва тезда Роббинг сенга ато қиладир ва сен рози бўлурсан.


As for Aad, they turned arrogant on earth, and opposed justice, and said, “Who is more powerful than us?” 	 Од (қавми) бўлса, ер юзида ноҳақдан муткаббирлик қилдилар. Улар: «Биздан қувватлироқ ким бор?!» дедилар.


And by oath of the even and the odd. 	 Жуфту тоқ билан қасам.


Do not walk around puffed-up with pride; God does not love arrogant and boastful people. 	 Албатта, Аллоҳ ҳеч бир мутакаббир ва мақтанчоқни севмас.


So do they await anything except the precedent of the ancients? 	 Аллоҳнинг суннатига ҳаргиз ўзгартириш топа олмассан. (Ўзларидан аввал ўтганларга қандай муомала қилиш одатга айланган бўлса, буларга ҳам шу қонун жорий қилинди.


And surely I will lead them and will fill them with vain desires, and I will command them so that they will slit the ears of the cattle, and I will command them so that they will alter the creation of Allah. 	 Уларни адаштираман, хом хаёлларига соламан, уларга амр қилсам, чорваларнинг қулоқларини кесарлар ва уларга амр қилсам, Аллоҳнинг яратганини ўзгартирарлар», деди. Кимки Аллоҳни қўйиб шайтонни дўст тутса, батаҳқиқ, очиқ-ойдин зиёнга учрайдир.


I am only one who gives warning". 	 Ва албатта, мен яққол огоҳлантирувчиман, холос», деб айт.


And on that Day, Hell is brought forward. 	 Ва ўша кунда жаҳаннамни келтирилса, ўша кунда инсон эслайдир.


“This is the Day of Judgement, which you used to deny!” 	 Бу сизлар ёлғонга чиқариб юрган ажрим кунидир.


Their greeting therein will be: "Peace!" 	 Шайтон ва унга эргашганлар дўзахнинг даҳшатли азобига маҳкум бўлдилар. Пайғамбарлар ва уларнинг мўмин умматлари жаннат ва унинг моддий-маънавий неъматларига эришдилар.)


To Him is due the true prayer; and those whom they pray to besides Allah give them no answer, but (they are) like one who stretches forth his two hands towards water that it may reach his mouth, but it will not reach it; and the prayer of the unbelievers is only in error. 	 Ундан ўзгага дуо қилаётганларга эса, ҳеч бир нарсада ижобат этмаслар. Магар, икки кафтини сувга узатиб, сув оғзига етишини кутган одамга ўхшарлар.


And they have read what is in the Book and know that the abode of the Hereafter is better for the God-fearing. 	 Аммо билиб туриб гуноҳ қилгач, тавба қилмайдиган, ўзларича «бизни кечирилади», деб ҳукм чиқариб, яна гуноҳ қилаверадиганлар Аллоҳга нисбатан фақат ҳақдан бошқа нарса айтмасликка Китобнинг аҳд-паймонини олган эмасмидилар?!


He gives life and causes death, and to Him you shall be brought back. 	 У тирилтирадир ва ўлдирадир ва Унгагина қайтарилурсизлар.


And when the seas are erupted 	 Ва, вақтики, денгизлар портлатилса.


And preserve the prayers and the middle prayer, and stand obedient to Allah. 	 Лекин далилларни солиштириб кўрган уламолар «ўрта намоз»дан мурод–аср намози, деганлар. Имом Муслим қилган ривоятда Пайғамбаримиз алайҳиссалом Аҳзоб урушида: «Бизни ўрта намоз, аср намозидан машғул қилдилар.


And his people argued with him; he said, “What! 	 Ва қавми у ила тортишди. У: «Мен билан Аллоҳ ҳақида тортишасизларми, ҳолбуки, У мени ҳидоят этди.


Therefore rely on Allah; surely you are on the clear truth. 	 Бас, сен Аллоҳга таваккал қил. Албатта, сен очиқ-ойдин ҳақдадирсан.


And cross the sea quickly; they are an army to be drowned.” 	 (Дарҳақиқат, Фиръавн ва унинг аскарлари ҳам тўхтаб турган денгиз сари тушдилар. Ҳаммалари денгизда очилган йўлга тушиб бўлганларидан кейин шу дамгача иккига бўлиниб сокин турган сув ҳаракатга келди ва уларни ғарқ қилди.)


Evil is that which they judge! 	 Қилган ҳукмлари қандай ҳам ёмон-а?!


Whoever relinquishes [usury] on receiving advice from his Lord shall keep [the gains of] what is past, and his matter will rest with Allah. 	 Кимки Роббидан мавъиза келганда тўхтаса, аввал ўтгани ўзига ва унинг иши Аллоҳнинг Ўзига ҳавола.


Contacts 	 Алоқалар


Suddenly, they were face to face with her husband. 	 У (хотин): «Сенинг аҳлингга ёмонлик хоҳлаганнинг жазоси фақатгина қамалмоқ ёки аламли азобдир», деди. (Хотиннинг эри келиб қолди.


Say to them: “Yes, by my Lord, you shall surely be raised to life, and you shall certainly be fully informed of all that you did. 	 Сен: «Ундоқ эмас, Роббим билан қасамки, албатта қайта тирилтирилурсизлар, сўнгра қилган ишларингиздан хабардор қилинурсизлар.


NO fault there is upon you or upon them beyond these times going round upon you, some of you upon some others. 	 Чунки бу вақтда одам ҳали ўрнида ётган бўлади. «... пешинда кийимларингизни ечадиган пайтингизда...» Қуръон нозил бўлган иссиқ ўлкаларда пешин вақтида ечиниб, салқинлаб, дам олмасликнинг ҳеч иложи йўқ. «... хуфтон намозидан сўнг».


And God summons to the Abode of Peace, and He guides whomsoever He will to to a straight path; 	 Уларни тинчлик диёрида, омонликда, бахт-саодат ва фароғатда бўлишга чақиради. Кимки Аллоҳнинг чақириғига лаббай деб жавоб берса, унинг айтганларини қилса, барча яхшиликларга етишади.


It is He who made you successors on the earth, and raised some of you in ranks over others, in order to test you through what He has given you. 	 У сизларни ер юзида халифалар қилган ва Ўзи берган нарсаларда сизни синаш учун баъзингизнинг даражасини баъзингиздан устун қилган зотдир.


Said He: "Your Sign is that you shall not be able to speak to people for three nights, though you will be otherwise sound." 	 У зот: «Сенинг белгинг саломат ҳолингда, одамларга уч кеча гапирмаслигингдир», деди.


Moses said: "I have indeed called upon my Lord and your Lord (for protection) from every arrogant one who believes not in the Day of Account!" 	 Мусо: «Албатта, мен Роббим ва Роббингиз бўлган зотдан ҳисоб кунига иймон келтирмайдиган ҳар бир мутакаббирдан паноҳ сўрайман», деди.


He showed him the mighty sign, 	 Ва унга улкан аломатни кўрсатди.


Nay, but such are evil-doers. 	 Йўқ! Уларнинг ўзлари золимлардир.


O you who have faith! 	 Эй иймон келтирганлар! Кўп гумонлардан четда бўлинглар, чунки баъзи гумонлар гуноҳдир.


Exercise patience; God does not ignore the reward of those who do good. 	 Ва сабр қил. Бас, албатта, Аллоҳ яхшилик қилувчиларнинг ажрини зое қилмас.


Its fitting guardians are those only who keep their duty to Allah. 	 Ҳолбуки, унинг валийлари эмаслар. Унинг валийлари тақводорлардан ўзга ҳеч ким эмас.


[They will be] among lote trees with thorns removed 	 (Сидр-ҳушбўй ҳидли бута бўлиб, араблар уни ҳиди учун яхши кўрар эканлар. Аммо тикани жуда кўп бўларкан.)


It was not Solomon who disbelieved, but the devils disbelieved, teaching people magic and that which was revealed to the two angels at Babylon, Harut and Marut. 	 Икковлари ҳатто: «Биз фитна-синов учунмиз, кофир бўлмагин», демасдан олдин ҳеч кимга ўргатмасдилар. Бас, икковларидан эр-хотиннинг ўртасини бузадиган нарсани ўрганишар эди.


We have warned you of a chastisement which is near at hand, on the Day when man shall [clearly] see what his hands have sent ahead, and when he who has denied the truth shall say, "Oh, would that I were dust!" 	 Албатта, Биз сизларни яқин келажакдаги азобдан қўрқитдик. У кунда, ҳар киши (қўли) тақдим қилган нарсага назар соладир.


And do not drive away those who call upon their Lord, morning and evening, seeking His attention. 	 Уларни ҳайдаб, золимлардан бўлиб қолма. («Эртаю кеч Роббиларига Унинг юзини ирода қилиб дуо этаётганлар» ижтимоий ҳолатлари қандай бўлишидан қатъи назар, ҳатто дунёдаги энг фақир-камбағал одам бўлсалар ҳам, олиймақом инсон ҳисобланадилар.


And thy Lord cometh, and His angels, rank upon rank, 	 Ва Роббинг ва фаришталар саф-саф бўлиб келса.


But give the disbelievers what they have spent. 	 Ва у(аёл)ларни никоҳлаб олсангиз, агар маҳрларини берсангиз, сизларга гуноҳ бўлмас. Кофир хотинларингизни никоҳларингизда ушлаб турманглар.


Verily man is impatient by nature: 	 Албатта, инсон «ҳалуъ» қилиб яратилгандир. («Ҳалуъ» сўзи ҳирс, зажр, чидамсизлик ва сабрсизлик маъноларини мужассамлаштиради.)


That is because they are a folk who understand not. 	 (Мунофиқу кофирлар Аллоҳдан кўра мўмин-мусулмонлардан кўпроқ қўрқадилар. Агар Аллоҳнинг Ўзидангина қўрқанларида эди, мунофиқ ҳам, кофир ҳам бўлмас эдилар.)


And remember Ishmael, Elisha and Dhu'l-Kifl. 	 Исмоил, ал-Ясаъ ва Зул-Кифлни ҳам эсла. Барчалари ахёрлардандир.


(Saying): Eat ye and feed your cattle. 	 Енглар ва чорваларингизни боқинглар.


Lord of the heavens and the earth and all that is between them, if ye would be sure. 	 Осмонлару ернинг ва уларнинг орасидаги нарсаларнинг Роббидир. Гар ишонгувчи бўлсангиз.


And lo! he is a witness unto that; 	 Ва албатта, у ана шунга ўзи гувоҳдир.


We sent Moses with Our signs, saying, "Lead your people out of the darkness into the light, and remind them of God's Days. 	 Батаҳқиқ, Биз Мусони оятларимиз ила: «Қавмингни зулматлардан нурга чиқар ва уларга Аллоҳнинг кунларини эслат!


And surely they do know that he who trafficketh therein will have no (happy) portion in the Hereafter; and surely evil is the price for which they sell their souls, if they but knew. 	 Шундай қилиб, мўъжиза нимаю сеҳр нима–кишиларга амалда кўрсатилган экан. Ушбу ояти карима мазкур масалани муолажа қиларкан, Сулаймон сеҳргар бўлган, деган даъвога «Сулаймон кофир бўлмаган» деган жавоб келмоқда.


And he was on the horizon of the highest heaven. 	 Ва у олий уфқда эди.


That is (the Paradise) whereof Allah gives glad tidings to His slaves who believe (in the Oneness of Allah Islamic Monotheism) and do righteous good deeds. 	 Ана ўша, Аллоҳ иймон келтириб, солиҳ амалларни қилган бандаларига бераётган хушхабардир. Сен: «Мен сиздан бу учун ажр эмас, фақат қариндошлик меҳринигина сўрайман», деб айт.


They said: How can he hold kingship over us while we have a greater right to kingship than he, and he has not been granted an abundance of wealth? 	 Қолаверса, унга кўпроқ мол ҳам берилмаган» дедилар. У: «Албатта, уни Аллоҳнинг Ўзи сизларга танлади ва илмда, жисмда кенглигини зиёда қилди.


God is aware of all you do. 	 Лекин Аллоҳ таоло ўзини унутиб қўйган баъзи кишиларни огоҳлантириб бўлгач, яна кўпчиликка раҳм қилиб, аввалги Ўз ҳукмини бекор қилди.)


When Joseph said, "Father, in my dream I saw eleven stars, the sun and the moon prostrating before me," 	 Юсуф отасига: «Эй отажоним, мен ўн битта юлдузни ҳам қуёш ва ойни кўрдим, уларнинг менга сажда қилаётганларини кўрдим», деганини эсла. (Бу тушни кўрганда Юсуф (а. с.) ёш бола эди.


So in the morning it became as if harvested. 	 Бас, у худди меваси териб олинганга ўхшаб қолди.


I wish my death had been the decisive one. 	 Қани (бу дунёдаги ўлим) охиргиси бўлса эди.


Say: O people! indeed there has come to you the truth from your Lord, therefore whoever goes aright, he goes aright only for the good of his own soul, and whoever goes astray, he goes astray only to the detriment of it, and I am not a custodian over you. 	 Ким залолатга кетса, ўз зарарига залолат топади. Мен сизларнинг устингиздан қўриқчи эмасман», деб айт.


For those who disobey God and His Apostle is the fire of Hell, where they will abide for ever; 	 Кимки Аллоҳга ва Унинг Пайғамбарига бўйсунмаса, унга жаҳаннам оташи бор, унда абадий қолажаклар.


What a heavy burden are they undertaking to bear! 	 Бунга қўшимча равишда, ўзлари жаҳолат ила Қуръонга қарши ташвиқот олиб бориб йўлдан адаштирган кишиларнинг гуноҳларидан баъзисини ҳам кўтарадилар. Унга яраша қўшимча жазо ҳам оладилар.


They will worship Me and not associate any one with Me. 	 Ер юзида ҳукми юритилиши учун уларни Ўзига ўринбосар қилиб қўйган эди. Энди ўшалар каби ер юзида халифа бўлиш имконияти фақат Муҳаммаднинг (с. а. в.) умматларида бордир.


Nay, they are in doubt about it. 	 Йўқ, улар ундан кўрдирлар. Кофирлар охират илмидан хабардормикин?


"Judge in truth (between us), O Lord," he said. 	 У: «Эй Роббим, Ўзинг ҳақ ила ҳукм қил. Роббимиз Роҳмандир ва сизлар қилган васфлардан мадад сўраладиган зотдир», деди.


For indeed they did not look forward to any reckoning, 	 Чунки улар ҳисоб-китоб бўлишига ишонмасдилар.


We then destroyed the others. 	 Сўнгра қолганларини ҳалок этдик.


Whoever acts righteously, [whether] male or female, should he be faithful, We shall revive him with a good life and pay them their reward by the best of what they used to do. 	 Эркагу аёл, ким мўмин ҳолида яхши амал қилса, Биз унга яхши ҳаёт кечиртирамиз ва, албатта, уларни қилиб юрган амалларининг энг гўзалига бериладиган ажр ила мукофотлармиз.


In that case We would have made you taste a double anguish of life and a double anguish of death, and then you would not have been able to find a helper against Us for yourself. 	 Шундай бўлган тақдирда биз сенга ҳаёт (азобини) ҳам икки ҳисса, мамот (азобини) ҳам икки ҳисса тоттирган бўлардик. Сўнгра Ўзинг учун бизга қарши ёрдамчи топа олмас эдинг.


The Day when it will be heated in the fire of Hell and seared therewith will be their foreheads, their flanks, and their backs, [it will be said], "This is what you hoarded for yourselves, so taste what you used to hoard." 	 Бир куни ўша(олтин-кумуш)ларни жаҳаннам ўтида қизитилади ва пешоналари, ёнбошлари ҳамда орқаларига босилиб: «Мана бу ўзингиз учун тўплаган нарсангиз, бас, энди тўплаб юрган нарсангизни татиб кўринг!» дейилур.


Save such of them as are Thy perfectly devoted slaves. 	 Магар, улардан танланган бандаларингни (адаштира олмайман)», деди.


They ask: When is the Day of Judgment? 	 Улар ҳисоб-китоб куни қачон, деб сўрарлар.


(So I will never betray him). 	 Шунинг учун ҳам, ахир у, яъни, уй эгаси–хотиннинг эри, жойимни яхшилаб берган хўжам-ку, деди.


“So Allah did us a great favour, and saved us from the punishment of the flame.” 	 Бас, Аллоҳ бизга марҳамат қилди ва бизни дўзах азобидан сақлади.


So wait thou and watch; for they (too) are waiting. 	 Бас, кутиб тур. Улар ҳам кутгувчидирлар.


Thus it is that the misdeeds of the transgressors are made fair-seeming to them. 	 Аммо мағрурланиб юрган ўша инсоннинг соғлиғигами, тинчлигигами ёки роҳатигами футур етса, бошига мусибат келса, дарҳол Аллоҳ ёдига тушади. Ёнбошлаган, ўтирган ёки тик турган ҳолида, яъни, ҳар қандай ҳолатда Аллоҳга ёлборишни бошлайди.


Your Lord knows best the mischief-makers. 	 Роббинг эса, бузғунчиларни яхши билгувчи зотдир.


Lo! those who disbelieve and deal in wrong, Allah will never forgive them, neither will He guide them unto a road, 	 Албатта, куфр келтирганлар ва зулум қилганларни Аллоҳ зинҳор мағфират қилмас ва йўлга ҳидоят ҳам қилмас.


by the surging sea: 	 Ва тўлган денгиз билан қасам.


When the inevitable event takes place, 	 Воқеа воқеъ бўлганда.


Say: "Surely if men and jinns get together to produce the like of this (Qur'an), they will not be able to produce the like of it, however they might assist one another. 	 Агар инсу жинлар тўпланиб, ушбу Қуръонга ўхшаш нарса келтирмоқчи бўлсалар, бунда баъзилари баъзиларга ёрдамчи бўлсалар ҳам, унга ўхшашини келтира олмаслар.


We sent not down against his people after him a host from heaven, nor do We ever send. 	 Биз унинг қавмига ундан кейин осмондан бирор лашкар туширмадик ва туширувчи эмас ҳам эдик.


And it is He who made the night and day a succession for whom He desires to remember or He desires to be thankful. 	 У ибрат олмоқни ирода қилган ва шукр қилмоқни ирода қилган киши учун кеча-кундузни бирин-кетин қилган Зотдир.


That, because they would deny the signs of Allah and kill the prophets unjustly. 	 Бу Аллоҳнинг оятларига куфр келтирганлари, Пайғамбарларни ноҳақ қатл этганлари учундир.


To every nation We have given certain sacrificial rituals. Let them consecrate their sacrificial animals with His Name. 	 Ҳар бир умматга уларга чорва ҳайвонларини ризқ қилиб берганига Аллоҳнинг исмини эслашлари учун қурбонлик қилишни жорий этганмиз.


“Our Lord, lift the torment from us, we are believers.” 	 Биздан азобни кушойиш қил! Албатта, Биз иймон келтиргувчидирмиз.


God has revealed the Book to you, has given you wisdom, and has taught you what you did not know. 	 (Яъни, Аллоҳ таоло ўз фазли ва марҳамати ила оятлар тушириб, ҳақиқатни баён қилмаганида, Тўъма ибн Убайрақнинг қавми, уни одамлар олдида оқлашни талаб қилиб, айбни яҳудий шахсга ағдариб, Пайғамбарни адаштиришга уриниб қолган эдилар. Аммо бу ишлари билан улар ўзларини адаштирадилар, холос.


But they turned away from him, and said, “Educated, but crazy!” 	 Сўнгра ундан юз ўгирдилар ва: «Бу ўргатилган мажнун», дедилар.


But what could tell thee but that perchance he might grow (in spiritual understanding)?- 	 Қаердан биласан, эҳтимол, у покланар.


And to call (men) to God by His leave, and as a lamp resplendent. 	 Ҳа, Муҳаммад (с. а. в.) жоҳилият зулматларидаги нурли чироқдирлар. Турли зулматлар ичида йўлини топа олмай, уриниб-суриниб юрган кишиларни Исломнинг ёруғ йўлига бошловчи нурли чироқдирлар.)


"Other gods as partners! so scheme (your worst) against me, all of you, and give me no respite. 	 Ундан ўзгани. Бас, ҳаммангиз менга қарши ҳийла қилаверинглар, менга муҳлат берманглар.


I CALL TO witness the Fig and the Olive, 	 Анжир билан қасам ва зайтун билан қасам.


And the sun and the moon shall be joined. 	 Ва қуёш билан ой жамланса.


Those whom the angels cause to die (when they are) good. 	 Фаришталар уларнинг жонларини пок ҳолларида ола туриб: «Сизларга салом бўлсин. Қилиб юрган ишларингиз туфайли жаннатга киринг», дерлар.


Indeed, it is the truth from your Lord, but most of the people do not believe. 	 Аллоҳ таоло Пайғамбарига ва оз сонли мўмин бандаларига тасалли бериб, бу ҳолатдан ҳайрон бўлмасликларини уқдирмоқда. Нимага Қуръон иши тўхтаб қолди, деб ўйлама, Аллоҳ хоҳлаган вақтида юришиб кетади.)


Yea, with it We cause to grow well-planted orchards full of beauty of delight: it is not in your power to cause the growth of the trees in them. 	 Бас, Биз у(сув) билан гўзал боғлар ўстирдик. Сиз ўзингиз унинг дарахтини ўстира олмас эдингиз.


Lo! He is the relenting, the Merciful. 	 Албатта, У тавбани қабул қилувчи ва раҳмли зотдир.


They said, 'What, hast thou come to us with the truth, or art thou one of those that play?' 	 Улар: «Сен бизга ҳақ ила келдингми ёки ўйин қилгувчиларданмисан?» дедилар.


We have indeed sent it as a Qur’an in the Arabic language, so that you may understand. 	 Албатта, Биз уни арабча Қуръон қилдик. Шоядки ақл юритсангиз.


And if ye had mutually appointed ye would surely have failed the appointment. 	 Лекин Аллоҳ қилиниш керак бўлган ишни ҳал этиш учун, ҳалок бўладиган одам очиқ-ойдин ҳужжат билан ҳалок, бўлиши учун, яшаши керак бўлган одам очиқ-ойдин ҳужжат билан яшаши учун (тўқнашдингиз). Ва, албатта, Аллоҳ эшитгувчи ва билгувчи зотдир.


I had no knowledge of the High Assembly's dispute. 	 Менинг олий тўплам ҳақида улар тортишаётганларида ҳеч билимим бўлмаган эди. (Эй мушриклар, бу Қуръон ва Пайғамбарлик шаъни сиз ўйлаётгандек оддий ва жўн эмас.


Or He Who answers the prayer of the helpless when he invokes Him and removes the evil, and makes you inheritors of the earth? 	 Ёки музтар-ночор одам дуо қилганда ижобат этиб, унинг мушкулини осон қилган ҳамда сизни ер юзида халифа қилган зот яхшими?!


Indeed Allah is gracious to mankind, but most people do not give thanks. 	 Албатта, Аллоҳ одамларга нисбатан фазлу карам соҳибидир. Лекин одамларнинг кўплари билмаслар.


Some of the People of the Book believe in God, and in what has been revealed to you and what was revealed to them. They humble themselves before God and do not sell God's revelations for a trifling price. 	 Албатта, аҳли китоблардан Аллоҳга, сизларга туширилган нарсага, уларга туширилган нарсага иймон келтирадиганлари, Аллоҳга ўзини хор тутиб бўйин эгадиганлари, Аллоҳнинг оятларини арзон баҳога сотмайдиганлари бордир.


(Into whose ears) they pour hearsay vanities, and most of them are liars. 	 Улар (шайтонларга) қулоқ осарлар. Ва уларнинг кўплари ёлғончилардир.


Say: "Verily my Lord enlarges and restricts the Provision to whom He pleases, but most men understand not." 	 Сен: «Албатта, Роббим хоҳлаган кишисига ризқни кенг қилур ва тор қилур. Лекин одамларнинг кўплари билмаслар», деб айт.


We have indeed made that a punishment for the unjust. 	 (Биз заққум дарахтини золимлар–кофир ва мушриклар учун фитна қилиб қўйдик. Мушриклар, жаҳаннамда заққум деган дарахт бўлар экан, деган гапни эшитганларида, доимо олов ёниб турадиган дўзахда қандай қилиб дарахт ўсади, оловда куйиб кетмайдими, деб масхара қилишди.)


Surely He is All-knowing, All-powerful. 	 Албатта, У зот ўта илмли ва ўта қодирдир.


Exalted be God over what they ascribe as partners [to Him]! 	 Аллоҳ улар келтираётган ширкдан пок бўлди.


I repent to Thee; I am the first of the believers.' 	 Вақти-соати етиб, учрашув ўз вақтида, белгиланган жойда содир бўлди. Бу учрашув араб лафзида «мийқот», яъни, исми замон ва исми макон бўлиб ва учрашув вақти ва замони маъносини билдиради.)


(Those outside) will call out, "Were we not with you?" 	 Уларга (мунофиқлар): «Биз сиз билан бирга эмасмидик?!» деб нидо қилурлар.


Who turn away from the path of Allah and desire to make it crooked; and they are disbelievers in the hereafter. 	 Улар Аллоҳнинг йўлидан тўсарлар ва унинг эгри бўлишини хоҳларлар ҳамда улар охиратга куфр келтирувчи кимсалардир.


Indeed those before them had plotted, so Allah seized the foundations of their building, therefore the roof fell down upon them from a height, and the punishment came upon them from a place they did not know. 	 Батаҳқиқ, улардан олдингилар ҳам макр қилганлар. Бас, Аллоҳ биноларини пойдеворидан йиқитди.


So leave them alone until they encounter that Day of theirs, wherein they shall (perforce) swoon (with terror),- 	 Уларни ҳалокатга учрайдиган кунларига йўлиққунларигача тек қўй. (Мушрик ва динсизларни қиёмат кунигача қўйиб бер, нима қилишса қилишаверсин.)


We send down in the Quran that which is healing and a mercy to those who believe; as for the evil-doers, it only increases their loss. 	 (Дарҳақиқат, Қуръони Карим шифодир, Қуръони Карим раҳматдир. Қуръони Карим куфр, ширк ва мунофиқлик каби энг зарарли ақидавий хасталикларни даволайди.)


Blessed be He in whose Hand is the Kingdom, He is powerful over all things, 	 Қўлида мулк бўлган У зот улуғ, муқаддас бўлди. У барча нарсага қодирдир.


and have said to each other, 'Do not give-up your idols. 	 Ва улар: «Олиҳаларингизни ҳеч тарк қилманглар ва албатта Ваддни ҳам, Суваъни ҳам, Яғусни ҳам, Яъуқни ҳам ва Насрни ҳам тарк қилманг», дедилар.


So plead [to Allah] for our forgiveness!’ They will say with their tongues what is not in their hearts. 	 Сен: «Агар Аллоҳ сизга зарарни ирода қилса ёки сизга манфаатни ирода қилса, ким сизларни Аллоҳдан (келадиган) бирор нарсадан (тўсишга) молик бўладир? Балки Аллоҳ қилган амалларингиздан хабардордир», деб айт.


They follow nothing but conjectures and the desires of the [lower] soul, while there has already come to them the guidance from their Lord. 	 У (мушрик)лар Роббиларидан ҳидоят келганига қарамай гумон ва ҳавойи нафс хоҳишига эргашарлар, холос.


Contact blocking temporarily unavailable 	 Алоқани блоклаш вақтинчалик мавжуд эмас


Therefore guard against (the punishment of) Allah and obey me: 	 Бас, Аллоҳдан қўрқинглар ва менга итоат қилинглар.


Surely those who recite the Book of Allah and establish Prayer and spend, privately and publicly, out of what We have provided them, look forward to a trade that shall suffer no loss; 	 Албатта, Аллоҳнинг китобини тиловат қиладиганлар, намозни тўкис адо этиб, Биз уларга ризқ қилиб берган нарсалардан махфий ва ошкора инфоқ қилганлар, ҳаргиз касодга учрамайдиган тижоратдан умидвор бўлурлар.


He certainly saw him (Gabriel) during his other ascent 	 Ва дарҳақиқат, уни бошқа сафар кўрди.


When they went back to Joseph he gave his father and mother a place of honour, and said: "Enter Egypt in peace by the will of God." 	 Юсуф ҳузурига кирган чоғларида у отаси ва онасини ўзига яқинлаштирди ва: «Аллоҳнинг хоҳиши ила Мисрга омонликда киринглар!» деди.


And We verily sent Noah unto his folk, and he said: O my people! Serve Allah. 	 Батаҳқиқ, Биз Нуҳни қавмига юбордик. Бас, у: «Эй қавмим, Аллоҳга ибодат қилинг.


And they had been guided [in worldly life] to good speech, and they were guided to the path of the Praiseworthy. 	 Улар ширин сўзга ҳидоят қилинурлар ва мақталган Зотнинг йўлига ҳидоят қилинурлар. (Жаҳаннам аҳлига «Ёниш азобини тотинг!» деб гурзи билан урилса, жаннат аҳлига ширин сўзлар айтилиб, Аллоҳ таолонинг йўлига ҳидоят қилиб қўйилади.)


And they follow that which the Satans recited in the reign of Sulaiman; and Sulaiman blasphemed not, but the Satans blasphemed.; teaching people magic; and they follow that also which was sent down unto the two angels in Babil, Harut, and Marut. 	 (Аллоҳ Сулаймон алайҳиссаломга берган мазкур мўъжизаларни кўриб, одамлардан баъзилари иймонга келди, иймонлиларнинг иймонлари мустаҳкамланди. Аммо кофирлар, душманлар ва шайтонлар: «Сулаймон сеҳргар, у ўз сеҳрининг кучи билан турли ҳайвонлар ила муносабатда бўлмоқда, жинларни ишлатмоқда, деган гапларни тарқатишди.


That is a disgrace for them in this world, and in the Hereafter, there is a great punishment for them, 	 Бу (нарса) уларга бу дунёда ор бўлур. Охиратда эса, уларга улкан азоб бор.


Whoever does that—these are the losers. 	 Ким шундай қилса, бас, ана ўшалар ютқазувчилардир.


They shall have therein what they desire abiding (in it); it is a promise which it is proper to be prayed for from your Lord. 	 Жаннатда нималар борлигини санаб адоғига етиб бўлмайди. Шунинг учун осонгина, истаган нарсалари бор, деб қўйилди.)


He has instructed you in the Book that, when you hear people deny or ridicule God's revelations, you must not sit with them unless they engage in other talk, or else you yourselves shall become like them. 	 Албатта, Аллоҳ мунофиқ ва кофирларнинг барчасини жаҳаннамда жамловчидир. (Аллоҳ таоло китобда, яъни, Қуръони Каримда мўминларга Аллоҳнинг оятлари ҳақида куфр ва истеҳзо гаплар бўлаётган мажлисда ўтирмасликка амр қилган эди.


Am I not better than this lowly man who can barely express himself? 	 Мен мана бу хор, гапини очиқ баён қила олмайдиган кимсадан яхши эмасманми?


And We agreed with Moosa a covenant for thirty nights (of solitude) and completed it by adding ten to them, so the covenant of His Lord amounted to forty nights in full; and Moosa said to his brother Haroon, “Be my deputy over my people and make reform and do not allow the ways of the mischievous to enter.” 	 Бас, Роббининг белгилаган вақти тўлиқ қирқ кеча бўлди. Мусо акаси Ҳорунга: «Қавмимда менинг ўрнимни ол, яхши иш қил, бузғунчиларнинг йўлига эргашма», деди.


As to the wordly provisions, Allah has full authority and power to bestow these without measure on anyone He wills. 	 Ўшанда, яъни, қиёмат кунида мўминлар, тақво қилганлар кофирлардан устун бўладилар. Ризқи рўзга келадиган бўлсак, уни Аллоҳ таоло кимга хоҳласа, беҳисоб беради.


And this is how We gave Yusuf the control over that land; to stay in it wherever he pleased; We may convey Our mercy to whomever We will, and We do not waste the wages of the righteous. 	 Шундай қилиб, Юсуфга ер юзида маконат бердик, уни ўзи хоҳлаган жойга ерлаша оладиган қилдик. Ўз раҳматимизни, кимни хоҳласак, ўшанга муяссар этурмиз ва гўзал амал қилувчиларнинг ажрини зое қилмасмиз.


And in the hours before dawn they would ask forgiveness, 	 Ва улар саҳарларда истиғфор айтар эдилар.


Only they who do not believe in it wish to hasten it; but those who believe are in fear of it, for they know it to be true. 	 У(қиёмат)га иймон келтирмайдиганлар унинг тезлашини истарлар, иймон келтирганлар эса, ундан қўрқувчидирлар, зотан унинг шубҳасиз ҳақ эканини билурлар.


But those who disbelieve and deny Our revelations, they are owners of hell-fire. 	 Куфр келтирганлар ва оятларимизни ёлғонга чиқарганлар–ана ўшалар жаҳаннам эгаларидир.


He it is Who confers life and causes death. 	 У тирилтирур ва ўлдирур.


Moses said: "O my Lord, enlarge my breast, 	 У: «Эй Роббим, менинг қалбимни кенг қил.


Moses told them, "You are an ignorant people. 	 У: «Албатта, сиз жоҳил қавм бўлаётибсиз.


He created man of clay like the potter's, 	 Инсонни сополга ўхшаш қуриган лойдан яратди.


They shall say: "Yes." 	 Улар: «Ҳа!» дерлар.


And it parted, and each separate part (of that sea water) became like the huge, firm mass of a mountain. 	 Бас, у (денгиз) бўлиниб, ҳар бўлаги улкан тоғдек бўлди.


Adam was inspired by some words (of prayer) through which he received forgiveness from his Lord, for He is All-forgiving and All-merciful. 	 Бас, Одам ўз Роббисидан сўзларни қабул қилиб олди, кейин У зот унинг тавбасини қабул қилди. Албатта, У тавбани қабул қилувчи ва раҳмли зотдир.


You created me from fire, and him from clay." 	 Мени оловдан яратгансан. Уни лойдан яратгансан», деди.


No female conceives or is delivered except by His Knowledge. 	 Ҳар бир умр кўргувчига умр берилиши ёки унинг умрининг қисқартилиши албатта китобда бордир. Албатта, бу Аллоҳга осондир.


So conspire together, along with your partners, leaving nothing vague in your plan, then carry it out against me without giving me any respite. 	 Яна ишларингиз ўзингиз учун ноаниқ бўлиб қолмасин. Сўнгра менга нисбатан ҳукмингизни ижро этаверинглар, менга муҳлат берманглар.


He remained in the city but very afraid and cautious. Suddenly the person who asked him for help the previous day asked him for help again. 	 Бас, у эрталаб шаҳарда қўрққан ҳолида, аланглаб кетаётган эди, бирдан кеча ундан ёрдам сўраган яна ёрдам сўраб қичқириб қолди.


Surely (as for) those who believe and do good, We do not waste the reward of him who does a good work. 	 Албатта, Биз иймон келтирган ва яхши амаллар қилганларнинг, гўзал иш қилганларнинг ажрини зое қилмасмиз.


A perception and an understanding, for every bondman who inclines. 	 (Роббисига) қайтувчи ҳар бир бандага кўргазма ва эслатма қилиб.


When they persevered and firmly believed Our revelations We appointed learned men among them who guided them by Our command. 	 Ва сабр қилган пайтларида улардан Бизнинг амримиз ила ҳидоятга бошлайдиган пешволар чиқардик. Улар Бизнинг оятларимизга аниқ ишонардилар.


And Pharaoh said, "Let me kill Moses and let him call upon his Lord. 	 Албатта, мен унинг динингизни алмаштиришидан ва ер юзида фасод чиқаришидан қўрқмоқдаман», деди. (Мантиқ билан муваффақиятга эриша олмаган, Пайғамбарни сеҳргар, каззоб, деб ҳам бирор наф топмаган золим подшоҳ энди куч ишлатишга ўтди.


When you are told to give room in the assemblies, then do give room – Allah will give you room (in His mercy); and when it is said, “Stand up in reverence”, then do stand up – Allah will raise the believers among you, and those given knowledge, to high ranks; and Allah is Aware of your deeds. 	 Шунинг учун ҳам ҳамма катта қизиқиш билан, иложи борича, у зотга яқинроқ ўтиришни хоҳларди. Ушбу оят нозил бўлгач, илм олиш мажлисини ҳаммага кенг тарғиб қилиш зарурлиги эслатилиб, мажлис аҳлининг барчасига жой беришни йўлга қўйишга даъват этилди.)


Avoid suspicion as much (as possible): for suspicion in some cases is a sin: And spy not on each other behind their backs. 	 Баъзиларингиз баъзиларингизни ғийбат қилманглар. Сизлардан бирорталарингиз ўзининг ўлган биродарининг гўштини ейишни яхши кўрадими?


Allah intends only to remove from you the impurity [of sin], O people of the [Prophet's] household, and to purify you with [extensive] purification. 	 Аллоҳ таоло Пайғамбаримизнинг (с. а. в.) покиза аёлларини жоҳилият тузумининг хотинлари каби очиқ-сочиқ юрмасликка амр этмоқда. Бу амр ҳар бир муслима аёлга тегишли, лекин ҳар бир муслимага ўрнак бўладиган оналаримизга янада қаттиқроқ тегишли экан.)


And Allah hath given you wives of your own kind, and hath given you, from your wives, sons and grandsons, and hath made provision of good things for you. 	 Аллоҳ сизларга ўзларингиздан жуфлар қилди ва сизларга жуфтларингиздан болалар ва набиралар қилди ҳамда сизларга пок ризқларни берди. Ботилга иймон келтирадилар-у, Аллоҳнинг неъматига куфр келтирадиларми?!


So he became of those who regret. 	 Улар қотилнинг олдида урушиб, бири иккинчисини ўлдирган. Сўнгра қотил қарға ўлган қарғани ерни кавлаб кўмган.)


They said, "We know everyone there. 	 Улар: «Биз унда ким борлигини яхши биламиз.


And We rescued Lut when he said to his people, “You indeed commit the shameful; such that no one in the creation has ever done before you.” 	 Ва Лутни (ҳам юбордик). Ўшанда у ўз қавмига: «Албатта, сиз ўзингиздан олдин ўтган оламлардан ҳеч ким қилмаган фоҳиша ишни қилмоқдасиз.


Allah is a Lord of Kindness to mankind, but most of mankind give not thanks. 	 «Ўлинг» деган бир оғиз сўз билан ўлиб қолишди. Демак, Аллоҳнинг қазои қадаридан қочиб бўлмас экан.


With shame does he hide himself from his people, because of the bad news he has had! 	 Унга берилган хушхабарнинг ёмонлигидан (уялиб) қавмидан беркинадир.


Your God is only the One God; there is no god, but He alone who in His knowledge embraces everything.' 	 Ундан ўзга ибодатга сазовор зот йўқдир. У барча нарсани ўз илми билан қамраб олгандир.


And for them in the animals are numerous different benefits and drinks; so will they not be grateful? 	 Улар учун ўшаларда манфаатлар ва ичкиликлар бор. Ахир шукр қилмайдиларми?!


Shame on you and on that you worship other than Allah! 	 Сизга ҳам, Аллоҳни қўйиб, ибодат қилаётган нарсаларингизга ҳам суф-э!


On a Straight Path (i.e. on Allah's religion of Islamic Monotheism). 	 Сироти мустақиймдасан.


When their messengers came unto them from before them and behind them, saying: Worship none but Allah! they said: If our Lord had willed, He surely would have sent down angels (unto us), so lo! we are disbelievers in that wherewith ye have been sent. 	 Ўшанда Пайғамбарлар уларнинг олдиларидан ҳам, орқаларидан ҳам: «Фақат Аллоҳдан ўзгага ибодат қилманглар», деб келганларида, улар: «Агар Роббимиз хоҳласа, фаришталарни тушурур эди. Албатта, биз сиз билан юборилган нарсага кофирдирмиз», дедилар.


and remember You much: 	 Ва Сени кўп зикр қилишимиз учун.


For your Lord will have inspired it. 	 Сенинг Роббинг унга ваҳий юборганини.


For them there will be a painful torment. 	 Уларга аламли азоб бор.


While they disbelieve at the mention of the Most Beneficent (Allah). [Tafsir. 	 Ҳолбуки, улар Роҳманнинг зикрига ўзлари кофирдирлар.


"How can you bear that which is beyond your comprehension?" 	 Ўзинг хабарини иҳота қилмаган нарсага қандай сабр қиласан», деди. (Бўлаётган ҳодисани иҳота эта олмаган одам унга сабр қилиб, индамай қараб тура олиши қийин эканини эслатди.)


And Allah is Able to do all things." 	 Ким махфий равишда кофирларни дўст тутса ҳам, билади. Билганидан сўнг, албатта, унинг жазосини беради.)


And for every nation have We appointed a ritual, that they may mention the name of Allah over the beast of cattle that He hath given them for food; and your god is One God, therefor surrender unto Him. 	 Ҳар бир умматга уларга чорва ҳайвонларини ризқ қилиб берганига Аллоҳнинг исмини эслашлари учун қурбонлик қилишни жорий этганмиз. Бас, илоҳларингиз бир илоҳдир.


Indeed Allah will bring it to naught presently. 	 Албатта, Аллоҳ уни ботил қилур.


Our messengers came unto them of old with clear proofs (of Allah's Sovereignty), but afterwards lo! many of them became prodigals in the earth. 	 Шу боис бир беайб инсонни ўлдирган одам бутун бошли инсониятни ўлдиргандек жиноят қилган ҳисобланади. Худди шу ҳақиқатни Аллоҳ таоло Бани Исроилга ёзиши–фарз қилиши–улар ўша вақтда аҳли китоб бўлиб турган қавм эканлигидадир.)


"But (I think) for my part that He is Allah, My Lord, and none shall I associate with my Lord. 	 Лекин мен: «У Аллоҳ менинг Роббимдир ва Унга ҳеч кимни шерик қилмайман.


Verily! The torment of their Lord is that before which none can feel secure, 	 Албатта Роббиларининг азобидан омонлик йўқдир.


and for the like of this let the workers work. 	 Бас, амал қилгувчилар мана шунга ўхшаш нарса учун амал этсинлар.


You will see the wrongdoers fearful of the consequences of their deeds, which will be inescapable. 	 Золимларни ўзлари касб қилган нарсалари(азоби)дан қўрқувчи ўлароқ кўрасан. Ҳолбуки, у уларга тушгувчидир.


The unaware suppose them to be well-off because of their reserve. 	 Нафақа қилган яхшиликларингизни, албатта, Аллоҳ билгувчидир. (Бу тоифадаги одамлар ўзларини Аллоҳ йўлида жиҳод қилишга бағишлаган кишилардир, улар нафсларини жиҳод учун тутганлар, шу сабабдан касб қилишга ҳам имконлари йўқ.


Say: 'I take refuge with the Lord of Daybreak 	 Тонг Роббисидан паноҳ сўрайман.


to replace them by others who would be better than they; and We shall certainly not be overpowered. 	 Ўринларига улардан яхшироқларини алмаштиришга қодирмиз ва Биз бу ишни қилишдан ожиз эмасмиз.


Your Lord says: "It is easy for Me," and then added: "For beyond doubt, I created you earlier when you were nothing." 	 Батаҳқиқ, бундан олдин сени яратдим. Ҳолбуки, сен ҳеч нарса эмас эдинг», деди.


Like pearls safely hidden. 	 Мисоли яширилган дур.


And I heal the blind and the leprous, and I revive the dead, by God’s leave. 	 Аллоҳ изни билан туғма кўр ва песларни тузатаман ва ўликни тирилтираман.


And made of him the two sexes, the male and the female? 	 Бас ундан жуфтни–эркак ва аёлни яратди.


If they believe in God and the Day of Judgment, it is not lawful for them to hide what God has created in their wombs. 	 Агар Аллоҳга ва қиёмат кунига иймон келтирган бўлсалар, Аллоҳ раҳмларида ҳалқ қилинган нарсани беркитишлари ҳалол бўлмайди.


Never thinking he will return. 	 Чунки, у ҳеч қачон орқага қайтмасликни ўйлаган эди.


Say: 'The knowledge (of that) is with Allah; I am only a clear warner' 	 Мен: «Албатта, илм, фақат Аллоҳнинг ҳузуридадир. Ва албатта, мен яққол огоҳлантирувчиман, холос», деб айт.


We will call the Guards. 	 Биз ҳам забонияларни чақирамиз. (Яъни, дўзахийларни азобловчи фаришталарни.)


He knows its dwelling and resting place. 	 У уларнинг турар жойларини ҳам, борар жойларини ҳам билур.


Say: "It is God who shows the way to truth." 	 Сен: «Аллоҳ ҳаққа ҳидоят қилади.


Who is it Who has made the earth a place of resort, and has caused rivers to flow in its midst, and has placed upon it firm mountains, and has placed a barrier between two masses of water? 	 Ёки ерни қароргоҳ этган, унинг узра анҳорлар қилган, унга тоғлар қилган ва икки денгиз ўртасида тўсиқ қилган зотми?! Аллоҳ билан бирга бошқа илоҳ борми?!


Therefore guard against (the punishment of) Allah and obey me; 	 Бас, Аллоҳдан қўрқинглар ва менга итоат қилинглар.


Allah enhances severalfold whomever He wishes, and Allah is all-bounteous, all-knowing. 	 Ва Аллоҳ кимга хоҳласа, яна кўпайтириб берадир. Ва Аллоҳ қамраб олувчи ва билувчи зотдир.


"Now - as another Sign - place your hand under your arm and it will come out sheer white without harm (or stain). 	 Жуда чиройли бўлиб кўринади. Бундай бўлиши сенинг Пайғамбар эканлигингни тасдиқловчи асодан кейинги яна бир мўъжизадир.)


Let not those who are niggardly with what God has granted them out of His bounty think that it is good for them. 	 Аллоҳ Ўз фазлидан берган нарсага бахиллик қилганлар буни ўзларига яхшилик деб ҳисобламасинлар. Аксинча, бу уларга ёмонликдир.


Say, "I have been commanded to serve God, dedicating my worship entirely to Him. 	 Сен: «Албатта, мен динни Ўзи учун холис қилган ҳолимда Аллоҳга ибодат этишимга буюрилганман.


Say: 'To fight in this month is a grave (offense); but to bar others from the Path of Allah, and disbelief in Him, and the Holy Mosque, and to expel its inhabitants from it is greater with Allah. 	 Сен: «Унда уруш қилиш катта гуноҳ. Аллоҳнинг йўлидан тўсиш, унга куфр келтириш, Масжидул Ҳаромдан тўсиш, унинг аҳлини ундан чиқариш Аллоҳнинг ҳузурида энг катта гуноҳдир.


Those who fulfill the covenant of Allah and do not break the contract, 	 Улар Аллоҳнинг аҳдига вафо қиладиган ва мийсоқни бузмайдиганлардир. (Бу ояти каримадаги аҳд барча аҳдларни ўз ичига олади, бу аҳдларнинг аввалида иймон аҳди туради.


And whoever takes Allah and His apostle and those who believe for a guardian, then surely the party of Allah are they that shall be triumphant. 	 Ким Аллоҳни, Унинг Пайғамбарини ва иймон келтирганларни валий қилиб олса, бас, албатта, Аллоҳнинг ҳизби–ана ўшалар ғолиблардир.


Say: 'Have you considered your associates who you call upon, other than Allah? 	 Сен: «Менга Аллоҳдан бошқа илтижо қилаётган шерикларингизнинг хабарини беринг-чи?!


Then how will it be when the angels take their souls, beating them on their faces and their backs, 	 Фаришталар юзларига ва ортларига уриб жонларини олаётганларида қандоқ бўларкин?!


And who is better in speech than him who prayeth unto his Lord and doeth right, and saith: Lo! 	 Аллоҳга даъват қилган, солиҳ амалларни қилган ва «Албатта, мен мусулмонларданман!» деган, кишидан ҳам гўзал сўзли ким бор?! (Дунёдаги энг гўзал сўз Аллоҳ таоло йўлига чақирувчи сўздир.


For them a drink of boiling water, a stern punishment for their disbelief. 	 Вақти келганда, ўзини диндор қилиб кўрсатишга уринадилар-у, аммо нарироққа бориб, билганларидан қолмайдилар. Улар, агар ўхшатиш жоиз бўлса, хўжайинни алдаб, ўйин-кулгу қилиб юрган хизматчига ўхшайдилар.


_Show the Files 	 Файлларни _кўрсатиш


And we will not conceal the testimony of God. If we did, we would indeed be guilty of sin." 	 Зотан, у ҳолда, албатта, гуноҳкорлардан бўлиб қоламиз», деб Аллоҳ номи ила қасам ичадилар.


This is how the Word of your Lord is proved concerning the sinful, so they will not believe. 	 Шундай қилиб, фосиқлик қилганларга Роббингнинг сўзи ҳақ бўлди. Улар иймон келтирмаслар.


Believers, do not make unlawful the pure things which God has made lawful for you. 	 Эй иймон келтирганлар! Аллоҳ сизга ҳалол қилган пок нарсаларни ҳаром қилмангиз.


Lo! disbelievers will not be successful. 	 Суранинг охирида эса, кофирларнинг нажот топмасликлари таъкидланмоқда. Ва ниҳоят, охирги оятда Аллоҳ таолодан раҳмат ва мағфират сўраш тавсия қилинмоқда.)


We sent forth Noah and Abraham, and appointed the Prophethood and the Book to be given to their descendants. 	 Дарҳақиқат, Нуҳ ва Иброҳимни Пайғамбар қилиб юбордик ҳамда Пайғамбарликни ва китобни икковларининг зурриётига хос қилдик.


Allah strengthens whomever He wishes with His help. 	 Албатта, бунда ақл эгалари учун ибрат бордир», деб айт. (Маълумки, Бадр урушида мушрикларнинг сони мусулмонларнинг ададидан уч баробар кўп эди.


He is indeed the Hearer, the Aware. 	 Албатта, Унинг Ўзи ўта эшитгувчи ва ўта билгувчи зотдир.


He is nothing but a man possessed. 	 У фақат бир жинни одам, холос.


Allah already knoweth those of you who hinder, and those who say unto their brethren: "Come ye hither unto us!" and they come not to the stress of battle save a little, 	 Батаҳқиқ, Аллоҳ ичингиздаги (жиҳодга) тўсиқлик қилгувчиларни ҳам ва ўз биродарларига: «Биз томон келинг», деювчиларни ҳам билур. Улар жангга келмаслар, илло, озгина келурлар.


It is not for any soul that it should believe save with Allah's will, and He layeth the abomination upon those who reflect not. 	 Мисол учун, Аллоҳ берган ақлни ишлатиб, атрофдаги оят-далилларни тушуниб етиб, иймонга юзланиши керак. Ақлни ишлатмаса, ўзига ибрат олмаса, иши расво бўлади.


Leave her to graze upon the earth of Allah and do not touch her with evil lest you be seized by a punishment that is near' 	 Бас, уни тек қўйинглар, Аллоҳнинг ерида еб юрсин, унга ёмонлик етказманглар, акс ҳолда, сизни яқин азоб ушлайди», деди. (Солиҳ (а. с.) ўзларига Аллоҳ таоло томонидан Пайғамбарликларини тасдиқловчи мўъжиза қилиб берилган туяни Самуд қавмига кўрсатиб, эй қавмим, мана бу туя менинг ҳақ Пайғамбар эканимни тасдиқловчи мўъжиза, бу Аллоҳнинг туяси, унга тегманглар, Аллоҳнинг ерида хоҳлаган нарсасини еб юрсин, унга бирор ёмонлик етказа кўрманглар, агар бирор ёмонлик етказсангиз, сизга тезда азоб келади, дедилар.)


And when Our command came to pass, We delivered Shu'ayb and those who shared his faith, through Our mercy, and the Blast seized those who were engaged in wrong-doing, so they lay lifeless in their homes 	 Амримиз келган пайтда Шуайбга ва у билан бирга иймонга келганларга раҳматимиз ила нажот бердик. Зулм қилганларни эса, қичқириқ тутди ва диёрларида тўкилдилар.


Surely your Lord makes plentiful the means of subsistence for whom He pleases and He straitens (them); surely He is ever Aware of, Seeing, His servants. 	 Албатта, Роббинг ризқни кимга хоҳласа, кенг қилур ёки тор қилур. Албатта, у бандаларидан хабардор ва (уларни) кўргувчи зотдир.


These are the glad tidings which God gives to His servants who believe and do righteous deeds. 	 Ана ўша, Аллоҳ иймон келтириб, солиҳ амалларни қилган бандаларига бераётган хушхабардир. Сен: «Мен сиздан бу учун ажр эмас, фақат қариндошлик меҳринигина сўрайман», деб айт.


It is not lawful that you should put constraint upon them that you may take away anything of what you have given them; (you may not put constraint upon them) unless they are guilty of brazenly immoral conduct. 	 (Ушбу оят Исломдан олдинги даврда аёл кишига зулм ва жабр шаклида жорий қилинган баъзи одатларни ботил этмоқда. Жумладан, жоҳилий арабларнинг одати бўйича, эркак киши вафот этса, унинг хотини ҳам бошқа молу мулки қатори қариндошларига мерос бўлиб қолар эди.


"All will certainly be gathered together for the meeting appointed for a Day well-known. 	 Маълум кунга белгиланган вақтда албатта тўпланувчилар».


And for each are ranks according to that which they have worked, that He may repay them in full for their works; and they shall not be wronged. 	 (Ушбу оятда ҳар бир инсонга бу дунёда қилган амлига яраша у дунёда даража берилиши таъкидланмоқда. Қиёматда яхшиларни тўплаб жаннатга, ёмонларни дўзахга киритиб юбориш билан кифояланмаслиги маълум бўлмоқда.


Then whosoever shall turn away from this covenant they are the transgressors. 	 Ким бундан кейин юз ўгириб кетса, бас, ана ўшалар, фосиқлардир. (Ҳа, Муҳаммад алайҳиссаломдан, Ислом динидан фақат фосиқларгина, Аллоҳнинг тоатидан чиққанларгина юз ўгирадилар.)


I do not know (why God has commanded me to warn you of the torment). 	 Билмайман, эҳтимол, бу сизлар учун синовдир ёки вақтинчалик ҳаловатдир», деб айт.


And slay the disbelievers wherever you find them, and drive them out from where they drove you out, and the turmoil they cause is worse than slaying; and do not fight them near the Sacred Mosque until they fight you there; so if they fight you, slay them; this is the punishment of the disbelievers. 	 Масжидул Ҳаром олдида сизга қарши урушмагунларича, сиз урушманг. Агар урушсалар, бас, сиз ҳам урушинг.


Say to the believers, that they cast down their eyes and guard their private parts; that is purer for them. 	 Сен мўминларга айт, кўзларини тийсинлар ва фаржларини сақласинлар. Ана шу улар учун покдир.


If you fear poverty, God shall surely enrich you of His bounty, if He will; God is All-knowing; All-wise. 	 Оятда «бу йилларидан» ибораси билан тўққизинчи ҳижрий йили назарда тутилган. Ўша йили, юқорида ўрганганимиздек, Ҳазрати Абу Бакр амирликларида ҳаж бўлган ва ҳазрати Али бу оятларни ҳажга келганларга ўқиб, ҳукмини тушунтирганлар.


Indeed, Allah loves the righteous [who fear Him]. 	 Агар улар аҳдларида турсалар, мусулмонлар ҳам аҳдида туради. Модомики улар аҳдларида турган экан, мусулмонлар ҳам вафоли бўлишлари шарт.


And on that day they will fall humbly before Allah, and they will lose all that they used to fabricate. 	 Ўшал кунда у(мушрик)лар Аллоҳга таслим бўлурлар ва уйдириб юрган нарсалари ботил бўлур. (Охиратда буту санамларимиз бизга шафоатчи бўлур, дея ўзларича тўқиб чиқарган умидлари ботил бўлади.)


One of them will start the talk and say: "I had an intimate companion (on the earth), 	 Ичларидан бир сўзловчи: «Аниқки, менинг бир дўстим бор эди. (Аҳли жаннатлардан бирлари сўз бошлаб, ҳеч шубҳа йўқки, у дунёда менинг бир танишим бор эди.)


God has made the Ka'bah, the Sacred House, a means of support for mankind, as also the holy month, the sacrificial offerings, and consecrated cattle, so that you may understand that known to God is all that is in the heavens and the earth, and God has knowledge of everything. 	 Аллоҳ Каъбани–Байтул Ҳаромни, ҳаром ойни, ҳадийни ва осиладиган белгиларни одамлар учун асос қилиб қўйди. Бу эса, Аллоҳ албатта осмонлару ердаги нарсаларни билишини ва албатта Аллоҳ ҳар бир нарсани билувчи зот эканини билишингиз учундир.


and, when they see a sign, would scoff; 	 Қачонки бирор оят-белгини кўрсалар, қаттиқроқ масхара қилурлар.


And you see the ships plowing through it, as you seek His bounties, so that you may give thanks. 	 (Аллоҳ таолонинг сувдаги неъматлари ҳам жуда кўпдир. Ушбу оятда улардан баъзилари зикр қилинмоқда.)


Before them the people of Noah denied the truth, as did the 'Ad and Pharaoh of the Stakes, 	 Улардан олдин ҳам Нуҳ қавми, Од, қозиқлар эгаси Фиръавн ҳам ёлғончи қилган.


Thus do we make the wrong-doers turn to each other, because of what they earn. 	 Шундай қилиб, қилган касбларига биноан золимларни бир-бирларига дўст қилурмиз.


And you eat away the heritage, devouring (everything) indiscriminately, 	 Ва меросни шиддатла ейсизлар.


"And I have Istana'tuka, for Myself. 	 (Яъни, Пайғамбар қилиб олдим. Кейин эса, Пайғамбарлик вазифасига оид топшириқлар берилди:)


And recall what time We separated the sea for you and delivered you and drowned Fir'awn's house while ye looked on. 	 Ва денгизни ёриб, сизни қутқариб, сизнинг кўз олдингизда Фиръавн аҳлини ғарқ қилганимизни эсланг. (Бани Исроилни Мусо алайҳиссалом Мисрдан олиб чиқиб кетаётганларида, Фиръавн одамлари билан қувиб келиб қолади.


They will desire to come forth from the Fire, but they will not come forth from it; for them awaits a lasting chastisement. 	 Улар дўзахдан чиқмоқчи бўлурлар. Аммо ундан чиқа олмаслар.


Surely Ours is it to show the way, 	 Албатта, ҳидоятга бошлаш Бизнинг зиммамиздадир.


But if they turn their backs, know that God desires only to smite them for some sin they have committed; surely, many men are ungodly. 	 (Яъни, одамлар шариат ҳукмини юритишда баъзи жузъий камчиликлар бўлишини таклиф қилса ҳам, қабул этма, деганидир. Номаъқул одамлар шариатга умуман амал қилмаслик ҳақида таклифлар киритадилар, бу қабул бўлмаса, кичикроқ ўзгартиш киритишни таклиф этадилар.


Were they created of nothing, or were they themselves the creators? 	 Балки, улар ҳеч нарсадан ҳеч нарса йўқ ўзлари яралгандирлар?! Ёки улар яратувчиларми?


But if you (O Muhammad SAW) bring to them any sign or proof, (as an evidence for the truth of your Prophethood), the disbelievers are sure to say (to the believers): "You follow nothing but falsehood, and magic." 	 Аниқки, агар сен уларга оят-мўъжиза келтирсанг ҳам, куфр келтирганлар: «Сиз ботилчилардан ўзга эмассиз», дерлар.


and He has set other landmarks in the earth. And by the stars too do people find their way. 	 Ва аломатлар ҳамда юлдузлар ила улар йўл топурлар.


In fact, the Hour of Doom is the time for them to suffer. 	 Йўқ! Уларга ваъда қилинган вақт, соат(қиёмат)дир.


He replied: “Allah alone knows about this. 	 У: «Албатта, илм Аллоҳнинг ҳузуридадир. Мен нима билан юборилган бўлсам, шуни етказмоқдаман.


and they thought, even as you also thought, that God would never raise up anyone. 	 Ва албатта у(инс)лар худди сизлар гумон қилганингиздек, Аллоҳ бирор кишини ўлгандан сўнг тирилтирмас, деб гумон қилардилар.


So when he came to Solomon, he said, ‘Are you aiding me with wealth? 	 Қачонки, (элчиси) Сулаймонга келганида, у: «Сизлар менга мол-дунё ила мадад бермоқчимисиз?!


None there is in the heavens and the earth but must come unto the Compassionate as a bondman. *Chapter: 19 	 Осмонлару ердаги барча кимсалар Роҳманга банда бўлган ҳолларида келурлар.


Who is more wicked than he who invents lies about God? 	 Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқиган кимсадан ҳам золимроқ одам борми?


If then they turn back, say ye: "Bear witness that we (at least) are Muslims (bowing to Allah's Will). 	 Бас, агар юз ўгирсалар: «Гувоҳ бўлинглар, биз, албатта, мусулмонлармиз», деб айтинглар.


Allah will exalt those of you who believe, and those who are given knowledge, in high degrees; and Allah is Aware of what you do. 	 Шунинг учун ҳам ҳамма катта қизиқиш билан, иложи борича, у зотга яқинроқ ўтиришни хоҳларди. Ушбу оят нозил бўлгач, илм олиш мажлисини ҳаммага кенг тарғиб қилиш зарурлиги эслатилиб, мажлис аҳлининг барчасига жой беришни йўлга қўйишга даъват этилди.)


When they said to a Prophet of theirs, "Appoint for us a king and we will fight in Allah's Way." 	 У: «Агар сизларга уруш фарз қилинса, урушмасаларингиз-чи?!» деди. Улар: «Бизга нима бўлибдики, диёримиздан ва фарзандларимиздан жудо қилинсак ҳам, Аллоҳнинг йўлида урушмасак», дедилар.


Do they not see that Allah outspreads and restricts His provision to whom He will? 	 Улар Аллоҳ Ўзи хоҳлаган кишисига ризқни кенг ёки тор қилишини билмайдиларми?


Truly, I have come to you with a manifest authority. 	 Албатта, мен сизга очиқ-ойдин ҳужжат келтирурман.


If the guardian is affluent, let him abstain altogether, and if he is poor, let him have for himself what is just and reasonable. 	 Бой бўлганлар иффатли бўлсинлар. Ким камбағал бўлса, тўғрилик билан есин.


Thus Allah brings the dead to life and shows you His Ayat (proofs, evidences, verses, lessons, signs, revelations, etc.) so that you may understand. 	 Аллоҳ худди шундай қилиб ўликларни тирилтиради ва оят-аломатларини сизга кўрсатади. Шоядки ақл ишлатсангиз.


The spider's web is the frailest of all dwellings, if only they knew it. 	 Такаббурликлари ила Аллоҳ қуриб берган улуғвор қасрни инкор этиб, ўргимчак уясида яшашни ихтиёр қилаётганларини билсалар эди. Бу ҳақиқатни биладиларми, билмайдиларми — уларга фарқи йўқ.)


My people! Give full measure and weight with justice, do not diminish the goods of others, and do not go about creating corruption in the land. 	 Эй қавмим, ўлчаш ва тортишни адолат ила мукаммал қилинг. Одамларнинг нарсаларини камайтириб қолманг ва ер юзида бузғунчилик қилиб юрманг.


They will not believe in it till they behold the painful doom, 	 Улар унга то аламли азобни кўрмагунларича иймон келтирмаслар.


Knowest thou not that it is Allah unto Whom belongeth the Sovereignty of the heavens and the earth; and ye have not, beside Allah, any guardian or helper? 	 Албатта, осмонлару ернинг мулки Аллоҳники эканини ва сизларга Аллоҳдан ўзга дўст йўқ, ёрдамчи ҳам йўқлигини билмадингми? («Насх» сўзи луғатда ўзгартиш, бекор қилиш маъносини билдиради.


I hope that you will not accuse me of senility". 	 Юсуфнинг ҳиди Яъқубга (а. с.) қандай етиб борганини Аллоҳнинг ўзи билади. Лекин у кишининг гапларига олдиларида турганлар ишонмадилар.)


Nay, but Allah's is the whole command. 	 Иймон келтирганлар, агар Аллоҳ хоҳласа, одамларнинг ҳаммасини ҳидоят қила олишини билмадиларми?


And if it be said unto them: Follow that which Allah hath revealed, they say: Nay, but we follow that wherein we found our fathers. What! 	 Қачон уларга: «Аллоҳ нозил қилган нарсага эргашинглар», дейилса: «Йўқ! Биз оталаримизни ниманинг устида топсак, ўшанга эргашамиз», дерлар.


Moses said to him, "May I follow you, so that you may guide me by what you have been taught?" 	 Мусо унга: «Сенга ўргатилган рушддан менга ҳам ўргатмоғинг учун сенга эргашсам майлими?» деди. (Мусо (а. с.) улкан Пайғамбар бўлишларига қарамай, ўзларидан кўра илмлироқ, ўзларига устоз бўлиши мумкин бўлган кишига ўта одоб билан мурожаат қилиб, унга шогирд тушишни сўрадилар.)


One (such) way he followed, 	 Бас, сабабга эргашди. (Яъни, ўзига осон қилинган йўлдан юрди.)


But if anyone fears partiality or wrong-doing on the part of the testator, and makes peace between (The parties concerned), there is no wrong in him: For Allah is Oft-forgiving, Most Merciful. 	 Демак, васият қилувчи билибми-билмайми нотўғри васият қилган бўлса, унинг васиятини бузган одам бундан аввалги оятда келгани каби гуноҳкор бўлмайди. Мисол учун, бир одам молининг учдан бири миқдоридан кўпини васият қилиб юборса, васияти фақат учдан бирига ўтади, қолганига амал қилмаган одам гуноҳкор бўлмайди.)


but one who fears to stand before his Lord and restrained himself from base desires, 	 Ва, аммо ким Роббисининг мақомидан қўрққан ва ўз нафсини ҳаволаниб кетишидан қайтарган бўлса.


And fear God, in whom you believe. 	 Ўзингиз иймон келтирган Аллоҳдан қўрқинг.


So when they could not bring the witnesses, they are liars in Allah’s sight. 	 Бас, гувоҳларни келтира олмаган чоғда ана ўшалар ўзлари Аллоҳнинг ҳузурида ёлғончидирлар.


And for the infidels will be a torment ignominious. 	 Ва кофирларга хорловчи азоб бор.


Who gives his wealth in order to be pure. 	 У бойлигини сарфлайди ва ўзини поклайди.


"Do you think that you will remain here peacefully forever 	 Сиз бу жойдаги нарсаларда омон ҳолда тарк қилинасизми?!


Call on your Lord, humbly and secretly; He loves not transgressors. 	 Роббингизга тазарруъ ила ва махфий дуо қилинг. Зотан, У ҳаддан ошувчиларни севмас.


These are only words he utters. 	 Албатта, бу (қуруқ) сўз бўлиб, у айтгувчи, холос.


What is the matter with them that they do not believe? 	 Нима бўлган уларга, иймон келтирмаслар?!


The lightning all but snatches away their sight; every time the light (Helps) them, they walk therein, and when the darkness grows on them, they stand still. 	 Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсага қодирдир. (Аллоҳ таоло ушбу икки оятда мунофиқларнинг ҳайратлари, иккиланишлари ва умумий руҳий ҳолатларини момақалдироқ бўлиб чақмоқ чақиб, осмонни зулмат босиб, қаттиқ ёмғир ёққанда кўчада қолган бечора одамга ўхшатади.


A. L. R. These are the symbols (or Verses) of the perspicuous Book. 	 Ро. Ушбулар очиқ-ойдин китобнинг оятларидир.


And those of [blood] relationship are more entitled [to inheritance] in the decree of Allah than the [other] believers and the emigrants, except that you may do to your close associates a kindness [through bequest]. 	 Бу Китобда сатрлар ила битилмиш. (Пайғамбарнинг мўминлар учун тутган ўрни шунчалик улуғки, у асраб олган отадан ҳам, сулбий отадан ҳам, ҳатто ҳар бир мўминнинг ўз нафсидан ҳам юқори даражададир.


And We softened iron for him. 	 (Аллоҳ таоло Довуд алайҳиссаломга темирни хамирдек юмшоқ қилиб берган эди. У киши темирни оловга солиб тобламасдан ҳам, болға билан урмасдан ҳам, нимани хоҳласалар, қўллари билан шуни ясай олар эдилар.)


Whoso disbelieves, his unbelief shall be charged against him; and whosoever does righteousness for themselves they are making provision, 	 Ким куфр келтирса, унинг куфри ўз зарарига. Кимлар яхши амаллар қилган бўлса, ўзлари учун замин тайёрларлар.


Then Allah sendeth astray whomsoever He will, and guideth whomsoever He will. 	 Бунинг асосий ҳикматларини Аллоҳнинг Ўзи билади. Бошқа Пайғамбарлар маълум қавмга ва маълум муддатга келган бўлсалар, Муҳаммад (с. а. в.) қавмларнинг ҳаммасига қиёмат кунига қадар Пайғамбар қилиб юборилганлар.


But when it set he said, 'I love not the setters.' 	 У ботиб кетганида эса: «Ботувчиларни ёқтирмасман», деди.


And I am not about to dismiss those who believed; they will surely meet their Lord. 	 Сенга пасткашларгина эргашаётганини кўряпмиз, деганингиз учун, сизларга ёқиш мақсадида ёки сизларни рози қилиш учун: «Мен иймон келтирганларни қувловчи эмасман». Мен учун бой-камбағал барибир, муҳими, иймон келтириш.


God has heard the statement of those who said, “God is poor, and we are rich.” 	 Батаҳқиқ, Аллоҳ: «Албатта, Аллоҳ камбағал ва биз боймиз», деганларнинг гапини эшитди. Айтганларини ва Набийларни ноҳақ ўлдирганларни ёзиб қўямиз ва: «Куйдирувчи азобни татиб кўринг!» деймиз.


But those of them that are firmly rooted in knowledge, and the believers believing in what has been sent down to you (Prophet Muhammad), and what was sent down before you, and those who establish the prayer and pay the obligatory charity, and those who believe in Allah and the Last Day to those, We surely give a great wage. 	 Лекин улардан илмда мустаҳкам бўлганлари ва мўминлари сенга нозил бўлган нарсага ва сендан олдин нозил бўлган нарсага иймон келтирарлар. Хусусан, намозни қоим қилувчилар, закот берувчилар, Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирувчилар ҳам.


So, (O Prophet), let not your life go to waste sorrowing over them. 	 (Шайтоннинг малайига айланган одамга ўзининг ҳар бир ёмон иши зийнатли кўринади.


Eat of its fruit when it yields, and give its due on the day of its harvest, and do not waste. 	 Мевалаган пайтида унинг мевасидан енглар ва йиғим-терим кунида ҳаққини беринглар. Ва исроф қилманглар.


so that we may bring down upon them a shower of stones of clay, 	 Уларнинг устидан лойдан (пиширилган) тошларни ташлаш учун.


This is what Ar-Rahman had promised, and whose truth the apostles had affirmed. 	 Бу Роҳман ваъда қилган ва юборилган Пайғамбарлар тасдиқлаган нарса-ку?!» дерлар.


We revive it, and from it produce grain from which they eat. 	 Биз уни тирилтирдик ва ундан дон чиқардик. Бас, ундан ерлар.


This is a people that have passed away; they shall have what they earned and you shall have what you earn, and you shall not be called upon to answer for what they did. 	 Сизларга ўзингиз касб қилганингиз бўлади. Уларнинг қилган амалларидан сизлар сўралмайсизлар.


who associate none with their Lord, 	 Ва Роббиларига ширк келтирмайдиганлар.


Surely Allah is my Lord and your Lord, therefore serve Him; this is the right path: 	 Аллоҳ менинг отам, деган эмаслар. Демак, Аллоҳ таоло бошқа бандаларга Робб бўлгани каби, Исога алайҳиссалом ҳам Роббдир.


And do not say – the lie which your tongues speak – “This is lawful, and this is forbidden” in order to fabricate a lie against Allah; indeed those who fabricate lies against Allah will never prosper. 	 Шунинг учун инсоннинг ҳалол ёки ҳаром ҳақида ҳукм чиқаришга ҳаққи йўқдир. Кимки ўзи ҳақсиз бўлган нарсага аралашиб, «Бу ҳалол, бу ҳаром», деса, Аллоҳ таолога нисбатан ёлғон тўқиган бўлади.)


all this will be theirs; let them taste it -- a scalding, dark, foul fluid, 	 Мана буни татиб турсинлар, қайноқ сув ва йирингни!


It will not be sinful if you agree to something (else) by mutual consent after having settled the dowry. 	 Эри ўлиб ёки эридан ажрашиб идда ўтирган аёллар ҳам, то идда муддати орасида эрлик аёллар қаторига киради. Буларнинг никоҳи ҳам вақтинча ҳаромдир.


And remember Ishmael, Elisha and Dhul-Kifl, and all are among the outstanding. 	 (Бу уч Пайғамбар ҳаётида эслашга лойиқ ибратли ҳодисалар бўлиб ўтган. Улар ҳам Аллоҳнинг ҳузурида энг яхши бандалардан.)


He is all-knowing and all-powerful. 	 Албатта, У зот ўта илмли ва ўта қодирдир.


He it is Who hath made the earth subservient unto you, so Walk in the paths thereof and eat of His providence. 	 Бас, унинг турли жойларида юринг ва Унинг ризқидан енг ва қабрдан чиқиб бориш ҳам Унинг ҳузурига бўладир. (Уламоларимиз қадимдан ушбу ояти кариманинг тафсирини Исломда меҳнатга чорлаш, ризқни териб ейиш, ер юзинининг турли жойларида ҳаракат қилиш зарурлигига далил қилиб келтирадилар.


We threw them away and so did the Samiri. 	 (Тақинчоқларни оловли чуқурга ташлашган экан, Сомирий уларни эритиб, бузоқ шаклига солиб, мана шу сизларнинг худоингиз, унга ибодат қилинглар, деса, ибодат қилиб кетаверишибди. Уларнинг фикрича, бу ихтиёрларидан ташқари иш эмиш!)


They were devoted servants to Us. 	 Улар Бизга ибодат қилгувчилар бўлдилар.


Lo! We verily do help Our messengers, and those who believe, in the life of the world and on the day when the witnesses arise, 	 Албатта, Биз Пайғамбарларимизга ва иймон келтирганларга бу дунё ҳаётида ва гувоҳлар турган кунда ҳам нусрат берурмиз.


And I will guide you to your Lord, and you will turn reverent.” 	 Ва сени Роббингга ҳидоят қилсам, шоядки (Ундан) қўрқсанг», деб»


In order to be ungrateful for Our bestowal; “Therefore enjoy”; you will soon come to know. 	 Биз уларга берган нарсага куфр келтираверсинлар! Бас, ҳузурланаверинг!


Such is the case, and [know] that Allah undermines the stratagems of the faithless. 	 Ана ўшалар (нинг сизга бўлиши) Аллоҳ, албатта, кофирларнинг ҳийласини заиф қилгувчи бўлганидандир.


And He is the Most High, the Most Great. [This Verse 2:255 is called Ayat-ul-Kursi.] 	 Яъни, ўлмагани учун жаннатга кирмайди, агар вафот этса, уни жаннатдан тўсадиган ҳеч нарса қолмайди, дегани.)


He has power over His creatures, and appoints guardians to watch over them. 	 У бандалари устидан ғолибдир. У устингизга ҳафазаларини юборур.


They had said, ‘We will keep on clinging to it until Moses returns to us.’ 	 Улар: «То Мусо бизга қайтгунича, унга ибодат қилишда бардавом бўламиз», дедилар.


He is the Supreme Creator and is All-knowing. 	 У ўта яратгувчи, ўта билгувчи зотдир.


Lo! the chiefs take counsel against thee to slay thee; therefor escape. 	 Бас, чиқиб кет!


(Muhammad), leave them alone and you will not be blamed. 	 У зот бу ишни ўз ўрнида адо этдилар. Мушриклар гапга кирмадилар, Пайғамбар алайҳиссалом улардан юз ўгирсалар, у зотга маломат йўқ.)


to what day shall they be deferred? 	 Қандоқ кунга сурилган-а?


Truly, nothing is hidden from Allah, in the earth or in the heavens. 	 Албатта, Аллоҳ Унга ерда ҳам, осмонда ҳам ҳеч нарса махфий қолмайдиган зотдир.


But whoever does righteous deeds, being faithful, will neither fear any injustice or disparagement. 	 Ким мўмин ҳолида яхши амаллардан қилган бўлса, зулмдан ҳам, нуқсондан ҳам қўрқмас», деб айт.


They deceive God and the believers. 	 Улар Аллоҳни ва иймон келтирганларни алдамоқчи бўладилар.


At this the disbeliever was confounded: (yet he did not believe), for Allah does not show guidance to unjust people. 	 (Ушбу ояти карима Иброҳим алайҳиссалом билан у кишининг даврларида ўтган бир ҳукмдор подшоҳнинг тортишувини ҳикоя қилади.)


Allah alternates the night and the day. 	 Аллоҳ кеча ва кундузни айлантириб турур.


Their punishment will be doubled and they will not be able to hear or see. 	 Улар эшитишга қодир бўла олмадилар ва кўра олмадилар ҳам.


But seek the forgiveness of Allah; for Allah is Oft-forgiving, Most Merciful. 	 Аллоҳга истиғфор айт! Албатта, Аллоҳ мағфиратли ва раҳмли зотдир.


But the transgressors among them changed the word from that which had been given them so we sent on them a plague from heaven. 	 Бас, зулм қилганлари туфайли устларига осмондан азоб юбордик. (Улардан зулм қилганлари айтишлари лозим бўлган «Ҳиттатун» деган иборани, «Ҳинтатун», яъни, «буғдой» деган сўзга алмаштирдилар ва шаҳарга сажда қилган ҳолларида эмас, ортлари билан сурилиб кирдилар.


Have no fear of being overtaken (by the Pharaoh) nor of anything else". 	 Денгизга бордилар, асолари билан уриб, йўл очдилар. Аллоҳнинг амри ила денгиз иккига ёрилиб, қуруқ ер–йўл очилди.


But none is granted it except those who are patient, and none is granted it except one having a great portion [of good]. 	 Бу эса, даъватчига ҳеч фойда бермайди. Аллоҳнинг динига даъват қилувчи шахс кишиларнинг ҳавои нафсларига, ўрганиб қолган одатларига, уларнинг шахсий манфаат деб ўйлаб юрган баъзи бир нарсаларига қарши гапириши керак.)


(Their way is) as the way of Pharaoh's folk and those before them; they disbelieved the revelations of Allah, and Allah took them in their sins. 	 Худди Оли Фиръавн ва улардан олдингиларнинг қилмишларига ўхшайдир. Аллоҳнинг оятига куфр келтирдилар.


With it He causes to grow for you the crops, the olives, the date-palms, the grapes, and every kind of fruit. Verily! 	 У ўша(сув) ила сизга экинларни, зайтунни, ҳурмоларни, узумларни ва турли меваларни ўстирадир.


Had it been a near advantage and a short journey, they would certainly have followed you, but the tedious journey was too long for them; and they swear by Allah: If we had been able, we would certainly have gone forth with you; they cause their own souls to perish, and Allah knows that they are most surely 	 Ўзларини сиртдан мухлис мусулмон қилиб кўрсатишарди. Лекин Табук ғазотига умумий сафарбарлик эълон қилиниши билан уларнинг сирлари фош бўлиб қолди.)


And whosoever obeyeth Allah and His apostle, and dreadeth Allah and feareth him-these! they are the achievers. 	 Ким Аллоҳга ва Унинг Пайғамбарига итоат этса ҳамда Аллоҳдан қўрқиб, Унга тақво қилса, бас, ана ўшаларгина ютуққа эришгувчилардир.


We have given these enjoyments, and their ancestors, until time grew long upon them. 	 (Тафсирчи уламоларимиз ояти каримадаги ушбу жумла маъноси ҳақида бир неча хил фикр билдирганлар. Қадимги тафсирчиларимиз, ернинг атрофидан қисқартирилиши–куфр ерлари қисқариб Ислом ерлари кенгайиб бориши, деганлар.


Despair not of the mercy of Allah, Who forgiveth all sins. Lo! 	 Албатта, Аллоҳ барча гуноҳларни мағфират этар. Албатта, унинг ўзи ўта мағфиратли ва ўта раҳмли зотдир», деб айт.


Verily this is for you by way of recompense, and your endeavour hath been accepted. 	 Албатта, бу сизга мукофот бўлди, ва амалингиз қабул бўлмшдир.


So go both of you with Our Signs. 	 Бас, иккингиз Бизнинг оят-мўъжизаларимиз ила боринглар.


And every nation has its appointed term; when their term is reached, neither can they delay it nor can they advance it an hour (or a moment). 	 (Дунёга келган ҳар бир шахснинг белгилик ажали бўлиб, ўша ажал келганда бу дунёни, албатта, тарк этиши ҳақиқат. Шунингдек, оламдаги ҳар бир уммат–халқ ва қавмнинг ҳам белгилик ажали бор.


Neither speak thy Prayer aloud, nor speak it in a low tone, but seek a middle course between." 	 Намозингни жуда баланд овоз ила ўқима, уни жуда махфий ҳам ўқима, бунинг орасида бир йўл тут.


Simply because he possesses wealth and children. 	 Моли ва ўғиллари кўп бўлганидан.


And who marks better than Allah! 	 Ҳақиқий диндор шахсда унинг аломатлари яққол кўзга ташланиб туради. Шу маънода, инсон агар гўзал бўлиш учун турли бўёқлардан–дин ва тузумлардан бирини танлаши лозим бўлса, нимани танлаши керак?


My payment is only from the Lord of the worlds. 	 Менинг ажрим фақатгина Роббул Оламийннинг зиммасидадир.


This has been the way of God with (apostles) who have gone before you, and God's command is a determined act. 	 Бу олдин ўтганлар ҳақида ҳам Аллоҳ тутган йўлдир. Аллоҳнинг амри белгиланган қадар бўлди.


and he thinks that it is the parting 	 Ва, албатта, у фироқлигин билганда.


Perhaps you will take heed. 	 Ундан сув тушириб, ўша ила турли мевалар чиқарамиз. Ўликларни ҳам шундай қилиб чиқарамиз.


He singles out for His mercy whom He will; God is of bounty abounding.' 	 Шу боис улардан бирортаси Исломга кирса, бутун мусулмон олами қувончдан терисига сиғмай кетади. Улар орасида Исломга холис кириб, ҳидоят топиб кетаётганлари кўп, лекин юқорида баён этилганидек, ҳийла қилиб, Исломга зарар етказиш мақсадида куннинг аввалида иймонга келиб, охирида куфрга қайтаётганлари ҳам йўқ эмас.)


He said, "Did I not tell you that I know from Allah that which you do not know?" 	 У: «Сизларга мен, Аллоҳдан сизлар билмайдиган нарсани биламан, демаганмидим?!» деди.


and by the day when it displays him 	 Ва у(қуёш)ни равшан кўрсатган наҳор билан қасам.


There is no other reason for their ungratefulness except that God and His Messenger enriched them through their favors. 	 Гар юз ўгириб кетсалар, Аллоҳ уларни бу дунёю охиратда аламли азоб билан азоблайдир. Ер юзида уларга дўст ҳам, ёрдамчи ҳам йўқ.


And as for those who had believed and done righteous deeds, they will be in a garden [of Paradise], delighted. 	 Бас, иймон келтириб, яхши амалларни қилганлар, улар жаннатда шодланурлар.


Allah has prepared for them gardens underneath which rivers flow, in which they shall live for ever. 	 Аллоҳ улар учун остида анҳорлар оқиб турган жаннатларни тайёрлаб қўйди. Унда абадий қолурлар.


Say: “I know not whether what you are promised is near or whether my Lord will prolong its term. 	 Сен: «Сизларга ваъда қилинган нарса яқинми ёки Роббим унга узоқ муддат қилганми–билмайман.


“O my people, do as you may, and so will I. You will know to whom will come a punishment that will shame him, and who is a liar. 	 Эй қавмим, имконингиздаги амални қилаверинг, мен ҳам амал қилувчиман. Тезда кимга шарманда қиладиган азоб келишини ва ким ёлғончи эканини биласизлар.


And those who accept Faith subsequently, and adopt exile, and fight for the Faith in your company,- they are of you. 	 Кейин иймон келтириб, ҳижрат қилган ва сизлар билан жиҳод қилганлар ҳам сизлардандир. Аллоҳнинг китобида қариндошлар бир-бирларига ҳақлироқдирлар.


Such are the verses of Allah, We recite them to you with truth. 	 Булар Аллоҳнинг оятларидир. Уларни сенга ҳақ ила тиловат қилмоқдамиз.


But then, when He gives them a taste of His mercy, some of them attribute partners to their Lord. 	 Сўнгра У зот уларга Ўзидан раҳмат тоттирганда, кўрибсанки, улардан баъзи гуруҳлари Роббиларига ширк келтирурлар.


And they ask you about Dhul-Qarnain. 	 Сендан Зулқарнайн ҳақида сўрарлар. сен: «Сизга унинг ҳақидаги зикрни тиловат қилурман», дегин. (Баъзи ривоятларда яҳудийлар сўраган, дейилса, бошқаларида яҳудийлар ўргатган, қурайшликлар сўраган, ҳам дейишади.


Say, [Prophet], "I am only a warner. 	 Сен: «Мен фақат огоҳлантиргувчиман, холос.


Surely, in this there are signs for thoseof reason. 	 Албатта, бунда ақл эгалари учун ибратлар бордир.


And they denied Our signs utterly. 	 Ва Бизнинг оятлариимизни ёлғон дейишган эди, ёлғон!.


And they, from fear of Him, are apprehensive. 	 Улар у зотнинг қўрқинчидан титраган ҳолда турурлар.


They worship Me and associate nothing with Me. 	 Ер юзида ҳукми юритилиши учун уларни Ўзига ўринбосар қилиб қўйган эди. Энди ўшалар каби ер юзида халифа бўлиш имконияти фақат Муҳаммаднинг (с. а. в.) умматларида бордир.


To God belongs all that is in the heavens and the earth. 	 Осмонлару ердаги нарсалар Аллоҳникидир.


Small thanks give ye! 	 Нақадар оз шукр қилурсиз!


Or, are the people of the township secure that Our wrath would not come upon them by daylight while they are disporting themselves? 	 Қишлоқлар аҳли уларга Бизнинг бало-қазойимиз чошгоҳда, ўйнаётган ҳолларда келишидан хотиржаммилар?!


and then roast him in Hell, 	 Сўнгра жаҳаннамга солинглар уни!!!


Surely he was of Our believing servants. 	 Албатта, у мўмин бандаларимиздандир.


Evil is the example of the people who deny Allah’s signs, and Allah does not guide the wrongdoing lot. 	 Аллоҳ таоло уларни устига китоб ортилган эшакка ўхшатмоқда. Худди эшак устидаги китобни кўтариб чарчаса чарчайди, аммо асло бу китобдаги илм ва таълимотлардан фойдаланмайди.)


and what will make you understand what the 'Illiyyin is? -- 	 «Иллиййун» қандоқ нарса эканини сенга нима билдирди?!


And thick gardens, 	 Ва тиғиз боғларни ҳам.


And mention Our servant Job, when he called out to his Lord, “Satan has afflicted me with hardship and pain.” 	 Бизнинг бандамиз Аййубни эсла. Ўшанда у Роббига нидо қилиб: «Албатта, мени шайтон машаққат ва азоб ила тутди», деди.


Why did You not grant us a little more respite?' Say to them: 'There is little enjoyment in this world. 	 Ва: «Эй Роббимиз, бизга урушни нега фарз қилдинг, бир оз ортга суриб турсанг бўлмасмиди?!» демоқдалар.


Allah has sent a human as a Noble Messenger?”? 	 Агар одам Аллоҳнинг йўлида юриб, буюрган ишларини қилиб, қайтарганларидан қайтса, фариштадан афзал бўлишини идрок этмас эдилар.)


Allah is All-Hearing, All-Knowing. 	 Аллоҳ эшитувчи ва билувчи зотдир.


All glory belongs to God. 	 Албатта, иззат–куч-қудратнинг барчаси Аллоҳнинг ҳузуридадир.


Allah will say: "O Jesus the son of Mary! Didst thou say unto men, worship me and my mother as gods in derogation of Allah'?" 	 Аллоҳ: «Эй Ийсо ибн Марям, сен одамларга, Аллоҳни қўйиб, мени ва онамни илоҳ қилиб олинглар, дедингми?» деганини, у эса: «Эй пок Зот, ҳаққим йўқ нарсани мен айта олмайман-ку.


Does not everything in the heavens and the earth belong to God? 	 Огоҳ бўлинглар! Албатта, осмонлару ердаги нарсалар Аллоҳникидир.


But for whosoever comes before Him as a believer and having done good works there awaits the most highest degree; 	 Ким Унга мўмин ўлароқ, яхши амаллар қилган ҳолида келса, бас, ана ўшаларга олий даражалар.


and We pelted them with torrential rain. 	 Ва уларнинг устларига бир ёмғир ёғдирдикки, бас, огоҳлантирилганларнинг азоби қандай ҳам ёмон бўлди. (Ва жиноятчи Лут қавмининг устидан тош ёғдирдик.


They told him, "Do not be afraid or grieved. 	 (Лутнинг алайҳиссалом Аллоҳ юборган фаришталарни кўриб хафа бўлишларига сабаб бор эди. Аввалло, элчи-фаришталар навқирон ҳуснли йигитлар қиёфасида келган эдилар.


I asked of him an evil act, and he is surely of the truthful. 	 Мен унинг нафсини хоҳладим. Албатта, у содиқлардандир.


This is a chapter which We have revealed and which We have made obligatory; We have sent down clear revelations in it, so that you may take heed. 	 Биз уни фарз қилдик. Биз унда очиқ-ойдин оятларни нозил қилдик.


Verily, We have created man from Nutfah drops of mixed semen (discharge of man and woman), in order to try him, so We made him hearer, seer. 	 Албатта, Биз инсонни аралаш нутфадан яратдик. Синаш учун, бас, уни эшитадиган, кўрадиган қилдик.


Whoever is guided, is guided only for [the good of] his own soul, and whoever goes astray, goes astray only to its detriment, and it is not my business to watch over you.’ 	 Ким залолатга кетса, ўз зарарига залолат топади. Мен сизларнинг устингиздан қўриқчи эмасман», деб айт.


Thus have We sent you (O Muhammad SAW) to a community before whom other communities have passed away, in order that you might recite unto them what We have inspired to you, while they disbelieve in the Most Beneficient (Allah) Say: "He is my Lord! 	 Шундай қилиб, сени ўзларидан олдин ҳам умматлар ўтган бир умматга уларга ўзингга ваҳий қилган нарсамизни тиловат қилиб беришинг учун юбордик. Ҳолбуки, улар Роҳманга куфр келтирурлар.


Verily those who disbelieve-they will be cried Unto: surely Allah's abhorrence was greater than Is your abhorrence toward yourselves when ye were called Unto the belief, and ye disbelieved. 	 Албатта, куфр келтирганларга: «Иймонга чақирилганингизда куфр келтирган чоғингиздаги Аллоҳнинг ғазаби сизнинг ўзингизга (ҳозирги) ғазабингиздан каттароқдир», деб нидо қилинур.


Had Allah willed, He could have made them one community, but Allah bringeth whom He will into His mercy. 	 Агар Аллоҳ хоҳлаганида, албатта, уларни бир уммат қилар эди. Лекин У зот хоҳлаган кишини Ўз раҳматига киритур.


Do your duty to Allah and fear Him. 	 Шоядки, ютуққа эришсангиз. (Дунёда қўрқиш лозим бўлган ягона зот Аллоҳдир.


And there does not come to them any communication of the communications of their Lord but they turn aside from it 	 Мудом уларга ўз Роббилари оятларидан бир оят келса, ундан юз ўгирувчи бўлдилар.


And indeed We will turn whatever is on it into a barren plain. 	 Албатта, Биз унинг юзидаги нарсаларни қуп-қуруқ тупроққа айлантиргувчимиз.


that he sees himself sufficed. 	 Ўзини бой кўргани учун.


Just wait; I am waiting with you.” 	 Мен ҳам сизлар билан интизор бўлувчиларданман», деди.


Even if they are patient, the Fire will still be their homes. 	 Агар сабр қилсалар, жаҳаннам уларга макондир.


cleanse your clothes, 	 Ва кийимингни покла!


How terrible was My punishment. 	 (Ана ўша ўтган умматлардан ҳар бири ўз Пайғамбарини тутиб, ўлдирмоқни қасд қилди. Суи қасд кофирларнинг қадимий одати.)


And close down upon them (shall be) its shadows, and its fruits shall be made near (to them), being easy to reach. 	 Ва устиларига у(жаннат)нинг соялари яқиндир ҳамда унинг мевалари жуда ҳам осон қилингандир.


Say thou: hallowed be my Lord! 	 Сен: «Роббим пок бўлди.


And Allah is a Wakil (Disposer of affairs, Trustee, Guardian, etc.) over all things. 	 Аммо бу оят у кишига ва у киши орқали барча мўмин-мусулмонларга тасалли, панд-насиҳат бўлиб келмоқда. Яъни, мушриклар қанчалар ёмонлик қилсалар ҳам, сизлар сабр қилинглар, сиқилманглар, демоқда.)


Is it not they who are liars? 	 Аё, огоҳ бўлинг, улар, ҳа, улар ёлғончидирлар.


that We will change you and cause you to grow again in a way you do not know. 	 Сизнинг ўрнингизга сизга ўхшашларни алмаштиришдан ва сизларни ўзингиз билмайдиган ҳолда яратишдан.


They said, 'Burn him, and help your gods, if you would do aught.' 	 (Яъни, Иброҳимни куйдириб юборишингиз худоларингизга ёрдам бўлади, дедилар. Хуллас, мушриклар катта гулхан ёқиб, Иброҳимни алайҳиссалом ўша гулханга отдилар.)


They said: By Allah, verily Allah hath preferred thee above us, and we were indeed sinful. 	 Биз эса, хатокорлардан бўлдик», дедилар. (Оғалар бор ҳақиқатни эътироф қилдилар, хато қилганларини ҳам тан олдилар.)


Then see the nature of the consequence of their plotting, for lo! 	 Назар сол! Уларнинг макри оқибати нима бўлди?!


Follow me and obey my orders". 	 Менинг амримга итоат қилинг», деган эди.


Eight in pairs-- two of sheep and two of goats. 	 Саккиз жуфт (пайдо қилди): қўйдан иккини (эркак-урғочи) ва эчкидан иккини. Сен: «Иккала эркагини ҳаром қилдими ёки иккала урғочисиними ёхуд иккала урғочининг бачадонларида шомил бўлган нарсаними?!


He said, “My Lord! Grant me respite till the day when they will all be raised.” 	 У: «Эй Роббим, мени улар қайта тириладиган кунгача қўйиб қўйгин», деди.


And those who, when great wrong afflicts them, defend themselves. 	 Ўзларига тажовузкорлик етганда нусрат қозонадиганлар учундир.


By the sun and its rising brightness 	 Қуёш билан ва унинг зиёси билан қасам.


Such men have no faith, so God has foiled their actions. 	 Бас, хавф кетганда эса, яхшиликка очкўзлик қилиб, сизларга ўткир тиллар ила озор берурлар. Ана ўшалар иймон келтирмаганлардир.


The thirsty traveller thinks it to be water, but when he comes near, he finds it to be nothing. 	 Аллоҳ ўта тез ҳисоб қилгувчидир. (Ушбу ояти каримада Аллоҳ таолонинг нуридан маҳрум бўлган кофир ва мунофиқларнинг ҳоли ажойиб услуб ила васф этилмоқда.


And give to the near of kin his due and (to) the needy and the wayfarer, and do not squander wastefully. 	 Мискинга ва кўчада қолганга ҳам. Исрофгарчиликка мутлақо йўл қўйма.


How terrible was My torment and the result (of their disregard) of My warning. 	 Бас, Менинг азобим ва огоҳлантиришим қандоқ бўлди?


And when Ibrahim’s fear abated and the glad tidings reached him, he argued with Us regarding the people of Lut. 	 Иброҳимдан қўрқинч кетиб, хушхабар етгач, Биз билан Лут қавми ҳақида баҳслаша бошлади.


That is best for those who seek Allah's Countenance, and it is they who will be successful. 	 Ва ана ўшалар нажот топгувчилардир. (Ризқ бериш Аллоҳ таолонинг қўлида бўлгач, ризқнинг камайиб қолишидан қўрқмай, қариндош-уруғларга, мискинлар ва сафари туфайли муҳтожликка тушиб, йўлда қолганларга ҳақларини бер.


Then whoever wills will remember it. 	 Бас, ким хоҳласа уни эслайдир.


Say: 'My Lord cares little for you if it was not for your supplication, indeed you have belied (the Messenger and the Koran) so it (the punishment) will be fastened' 	 Сен: «Агар дуо-илтижоларингиз бўлмаса, Роббим сизларга ҳеч қиймат бермас. Бас, батаҳқиқ, сиз ёлғонга чиқардингиз.


On the day when the earth will be changed to other than the earth, and the heavens (also will be changed) and they will come forth unto Allah, the One, the Almighty, 	 Ер бошқа ерга ва осмонлар ҳам бошқа осмонларга алмаштириладиган, ёлғиз ва қаҳҳор Аллоҳ ҳузурида пайдо бўлишадиган Кунда бўлади. (Яъни, қиёмат кунининг даҳшатидан бизга ҳозир жуда ҳам улкан бўлиб кўриниб турган Ер бошқача, умуман бошқа ерга айланиб қолади.


The parable of what they spend in this worldly life is that of a frosty wind that strikes the harvest of a people who have wronged their souls, and destroys it. 	 Уларнинг бу дунё ҳаётида қиладиган нафақалари мисоли ўзига зулм қилган бир қавмнинг экинини уриб ҳалок қилган совуқ шамолга ўхшайди. Аллоҳ уларга зулм қилмади.


So bring us what you threaten us, if you should be of the truthful." 	 Энди, агар ростгўйлардан бўлсанг, бизга ваъда қилаётган нарсангни келтир», дедилар.


They disobeyed the Messenger of their Lord and He seized them with torment which increased with time. 	 Бас, улар Роббиларининг Расулига осий бўлдилар. Дарҳақиқат, У зот уларни қаттиқ тутишлик билан тутди.


_Tabs 	 _Таблар


He replied, "My promise does not apply to the transgressors." 	 У зот: «Золимлар аҳдимга ҳеч қачон эриша олмайдилар», деди.


a warning to humankind, 	 Башарият учун огоҳлантирувчидир.


and you ardently love wealth. 	 Ва молни кўп яхши кўрасизлар.


Truly, the likeness of (Prophet) Jesus with Allah, is as the likeness of Adam, He created him from dust then He said to him "Be" and he was. 	 Йўқ ердан Одам алайҳиссаломни яратган зот Ийсо алайҳиссаломни тирик юрган Марямдан отасиз ҳолда ярата олмайдими?! Аллоҳнинг ҳар бир нарсага қодир эканлигига ишонган эси бор одам бўлса, албатта бунга иқрор бўлади.)