And if you (O Muhammad SAW) turn away from them (kindred, poor, wayfarer, etc. whom We have ordered you to give their rights, but if you have no money at the time they ask you for it) and you are awaiting a mercy from your Lord for which you hope, then, speak unto them a soft kind word (i.e. Allah will give me and I shall give you). 	 Агар улардан Роббингдан раҳмат талаб қилган ҳолда юз ўгирадиган бўлсанг, бас, уларга мулойим сўз айтгин. (Kўлингда берадиган нарсанг бўлмаса, ота-она, қариндош, мискинларга моддий ёрдам бера олмай юз ўгирадиган бўлсанг, Роббингдан келажакда сенга ҳам ризқ-рўз–раҳмат талаб қилган ҳолда уларга ширин сўз айт.


When Abraham said, "My Lord is He Who gives life and causes death," he answered, "I give life and cause death." 	 Иброҳим: «Албатта, Аллоҳ қуёшни Машриқдан чиқаради, бас, сен уни Мағрибдан чиқаргин-чи», деди.


A blanketing sleep came over you as a (measure of) security from Him, and He sent down rain from the skies to cleanse you, and to remove the plague of Satan, and to strengthen your hearts and steady your steps. 	 Ҳозиргина қўрқиб, хавсираб турган одамлар бир мудроқдан кейин қалблари тўла сокинлик, ўзлари ҳотиржам, душмандан заррача қўрқмайдиган ҳолга келдилар. Мудроқ босиш ҳолати Пайғамбаримизда (с. а. в.) қандай кечгани Имоми Бухорийнинг «Саҳиҳ»ларида бундай ривоят қилинган: «Бадр уруши куни Расулуллоҳ (с. а. в.)


White; a delight to those who drink. 	 Оппоқ, ичгувчига лаззатбахшдир.


O my father! Lo! I fear lest a punishment from the Beneficent overtake thee so that thou become a comrade of the devil. 	 Эй отам, албатта, мен сени Роҳман томонидан азоб тутишидан ва шайтонга дўст бўлиб қолишингдан қўрқаман», деган эди.


for he believes himself to be self-sufficient. 	 Ўзини бой кўргани учун.


Or, "If only God had guided me, I would surely have joined the God-fearing." 	 Ёки: «Агар Аллоҳ мени ҳидоят қилганида, албатта, тақводорлардан бўлар эдим», демасидан олдин...


Then, after them, We established another generation. 	 Сўнгра улардан кейин бошқа авлодларни пайдо қилдик. (Яъни, Нуҳ ва унинг қавмидан кейин бошқа халқларни пайдо қилдик.)


“But if you turn away, I have not asked you for any wage. 	 (Эй Муҳаммад, ўз вақтида Нуҳ (а. с.) ҳам сенга ўхшаб қавмига Пайғамбар бўлиб келган эди. Сен билан қавминг ўртасидаги ҳолат уларнинг ҳам бошидан кечган.


But when he reached it, he was called, saying: Blessed is Whosoever is in the fire and Whosoever is round about it! And Glorified be Allah, the Lord of the Worlds! 	 У (олов)га келганида: «Олов олдидаги ва атрофидаги шахсларга барака берилди ва Оламларнинг Робби–Аллоҳ покдир», деб нидо қилинди.


Indeed, We are sufficient for you against the mockers 	 Албатта, Биз сенга истеҳзо қилувчилардан кифоя қилурмиз.


And that it is He Who gave death and gave life? 	 Албатта, ўлдирган ҳам Ўзи, тирилтирган ҳам Ўзи.


However if you give them privately to the poor, it would be better for you and an expiation for some of your sins. 	 Ва Аллоҳ қилаётган амалларингиздан хабардордир. (Ушбу ояти каримада садақани ошкора қилиш ҳам, махфий қилиш ҳам мақталмоқда.


(It is they) who have exercised patience and trust in their Lord. 	 (Муҳожирлар ана ўша қийинчиликларга, машаққатларга, азоб-уқубатларга сабр қилган улуғ кишилардир. Улар Аллоҳнинг розилиги учун сабр қилган ва бу аснода фақат Роббиларига таваккал этган ҳамда фақат Унгагина суянган зотлардир.)


Were it not for a [prior] conclusive word, judgement would have been made between them, and indeed a painful punishment awaits the wrongdoers. 	 Ўша шерик худолари уларга Аллоҳ изн бермаган ишларни қилишни қонунлаштириб берганми? Агар бандаларнинг амалларига савоб ёки азоб қиёматда бўлиши ҳақидаги ажрим сўзи бўлмаганида, бандалар орасида ҳозироқ ҳукм қилиниб қўйилган бўлар эди.)


Thus truth was confirmed, and all that they did was made of no effect. 	 Бас, ҳақ қарор топди ва уларнинг қилаётганлари ботил бўлди.


Make ready for them all thou canst of (armed) force and of horses tethered, that thereby ye may dismay the enemy of Allah and your enemy, and others beside them whom ye know not. 	 Улар учун қўлингиздан келганича куч-қувват ва эгарланган отларни тайёр қўйингиз, бу билан Аллоҳнинг душманини, ўз душманингизни ва улардан бошқа ўзингиз билмайдиганларни қўрқитасиз. Уларни Аллоҳ биладир.


When We said to the angels: 'Prostrate yourselves before Adam' they all prostrated themselves, except iblis (father of the jinn), who said: 'Shall I prostrate to him whom You have created from clay? 	 Фаришталарга: «Одамга сажда қилинглар!» деганимизда сажда қилганларини, магар иблис қилмаганини, «Сен лойдан яратган кимсага сажда қиламанми?» деганини эсла.


Say thou: were there in the earth angels walking about contentedly, We would surely have sent down unto them from the heaven an angel as an apostle. 	 (Ер юзида яшаб юрганлар одамлар бўлгани учун уларга одамларни Пайғамбар қилди. Агар ер юзида хотиржам яшаб юрганлар фаришталар бўлганида, уларга осмондан фаришта Пайғамбар туширган бўлар эди.)


And the believer said, “O my people! Follow me, I shall show you the way of righteousness.” 	 Иймон келтирган киши: «Эй қавмим, менга эргашинглар, сизни тўғри йўлга ҳидоят қиламан.


He is surely a mischief-monger." 	 Албатта, у золимлардандир!» дедилар.


Thus do We punish the unjust. 	 Золимларни мана шундай жазолаймиз.


The example of His light is like a niche within which is a lamp, the lamp is within glass, the glass as if it were a pearly [white] star lit from [the oil of] a blessed olive tree, neither of the east nor of the west, whose oil would almost glow even if untouched by fire. 	 Унинг нурининг мисоли худди бир токча, унинг ичига чироқ қўйилган, чироқ эса, шиша ичида, шиша эса, гўё дурдан бўлган бир юлдуз бўлиб, шарқий ҳам, ғарбий ҳам бўлмаган муборак зайтун дарахтидан ёқилур. Унинг мойи ўзига олов тегмаса ҳам, ёритиб юборай дейдир.


Or askest thou them for a wage, and so they are weighed down with debt? 	 Ёки сен улардан ҳақ сўраяпсан-у, улар тўловдан қийналаяптиларми?!


Allah is All-Appreciative, All-Knowing. 	 Ношукр ва иймонсиз бу дунёда азобланса, қилган хатоси эвазига, тўғри йўлга қайтсин, деб қилинади. Уни охиратда азоблаш эса, ношукрлиги ва кофирлигининг жазосидир.


That they should not believe in the (Message); but the ways of the ancients have passed away. 	 Унга (Қуръонга) иймон келтирмаслар. Батаҳқиқ, аввалгиларнинг суннати-одати шундоқ ўтгандир.


We have made Hell a prison for the disbelievers. 	 Ва жаҳаннамни кофирларга зиндон қилганмиз.


And they Say: wherefore bringeth he not unto us a sign from his Lord? 	 Улар: «Бизга Роббидан оят-мўъжиза келтирса эди», дейдилар. Ахир, уларга аввалги саҳифалардаги нарсаларнинг баёноти келмадими?


By the night when it darkeneth, 	 Сукунатга чўмган тун билан қасам.


Lord, forgive me, my parents, the believers who have entered my home and all believing men and women. 	 Роббим, мени мағфират қилгин, менинг ота-онамни ҳам ва уйимга мўмин бўлиб кирганларни ва мўминлару мўминаларни ҳам. Ва золимларга ҳалокатдан ўзга нарсани зиёда қилмагин», деди.


But (Moses) said: "O Aaron, when you saw that they had gone astray, what hindered you 	 У: «Эй Ҳорун, уларнинг залолатга кетганларини кўрганингда сени нима ман қилди?!


Nay! I swear by this city. 	 Мана шу шаҳар билан қасам.


So forgive us, and have mercy on us, and You are the best of the merciful.’’ 	 Бизга раҳм қилгин. Сенинг Ўзинг раҳм қилгувчиларнинг яхшисисан», деган эдилар.


Allah may bring them all to me. 	 Албатта, Унинг Ўзи билгувчи ва ҳикматли зотдир», деди. (Яъқуб (а. с.) худди шу гапни Юсуфни (а. с.) йўқотган кунларида ҳам айтган эдилар.


Those to whom We sent the Book before this,- they do believe in this (revelation): 	 У(Қуръон)дан олдин китоб берилганлар унга иймон келтирурлар. (Бу ояти карима тушган пайтда яҳудийлардан ҳам, масиҳийлардан ҳам иймон келтириб, мўмин-мусулмон бўлган кишилар бор эди.


(Moses) said: "Lord of the East and the West, and all between! if ye only had sense!" 	 У(Мусо): «У, агар ақл юритсангиз, машриқу мағрибнинг ва улар ўртасидаги нарсаларнинг Роббидир», деди.


Not (so do) the Servants of Allah, sincere and devoted. 	 Фақат Аллоҳнинг ихлосли бандаларигина (мустаснодир).


They will enter in the hot blazing Fire, 	 Улар ўта қизиган оловга кирарлар.


And what reason have you that you should not believe in Allah? 	 Сизларга нима бўлдики, Аллоҳга иймон келтирмайсизлар?! Ҳолбуки, Пайғамбар сизларни Роббиингизга иймон келтиришга чақириб турибдир.


He is All-Hearing, All-Knowing. 	 У эшитгувчи ва билгувчи зотдир.


He is Most Forgiving, Most Merciful.” 	 Ва У кечирувчи ҳам раҳмли зотдир», деб айт.


He said: Have you then considered what you have been worshipping: 	 У: «Нимага ибодат қилаётганингизни билдингизми?!


God will gather all the hypocrites and the disbelievers together in hell fire. 	 Xар бир мўмин Аллоҳ, Ислом, Пайғамбар (с. а. в.) ва Қуръон каби мўътабар тушунчалар ҳақида ёмон, ахлоқсиз гап-сўзларни эшитган чоғида қарши чиқмоққа, ҳаттоки тўғриламоққа бурчлидир. Кимки бундай ҳолларда жим ўтирса, мунофиқлик йўлига қадам қўйган бўлади.)


They shall say: Our Lord! whoever prepared it first for us, add Thou to him a double chastisement in the fire. 	 Улар: «Эй Роббимиз, бизга бу(жаҳаннам)ни ким тақдим этган бўлса, унга дўзахда икки баробар азобни зиёда қил!» дерлар. (Охиратдаги бу тортишув кофир пешволар ва уларнинг атбоълари орасида бўлади.


Ya Sin 	 Йасин.


[This was before the ordainment of Jihad holy fighting in Allah's Cause]. 	 Бас, сен гўзал шаклда юз ўгир.


Say: 'Make no excuses; we will not believe you. 	 Сен: «Узр айтманглар, биз сизларга ҳеч қачон ишонмаймиз.


There is no fault in the blind, or the lame, or the sick. 	 Кўрга танглик йўқ, чўлоққа ҳам тангликлик йўқ. Ҳаста кишига ҳам танглик йўқ.


Of His mercy hath He appointed for you night and day, that therein ye may rest, and that ye may seek His bounty, and that haply ye may be thankful. 	 У зот Ўз раҳмати ила сизларга кеча ва кундузни ором олишингиз ва ўз фазлидан талаб қилишингиз учун пайдо қилди. Шоядки шукр келтирсангиз.


Nay, their knowledge respecting the hereafter is slight and hasty; nay, they are in doubt about it; nay, they are quite blind to it 	 Улар охират нима эканини билиш у ёқда турсин, охиратнинг бўлиш-бўлмаслигига аниқ ишонмайдилар. Балки у хусусдаги масалада кўрдирлар, ҳеч нарсани кўрмаслар.


I had asked of you no reward, for my reward lies only with Allah, and I am commanded to be of those who totally submit (to Allah) 	 Сенинг қавминг ичидан ҳам Нуҳ қавмидагига ўхшаш саркашлар чиқди. Улар Аллоҳнинг қудратига далолат қилувчи турли оят-белгилардан ўрнак олмаяптилар.)


Except those who accepted faith and did good deeds – for them is a never ending reward. 	 Магар иймон келтирганлар ва яхши амаллар қилганларга миннатсиз ва узлуксиз ажрлар бордир.


This (Qur'an) is insight from your Lord, and a guidance and a mercy for a people that believe. 	 Мана бу–иймон келтирувчи қавм учун Роббингиздан кўз очувчи, ҳидоят ва раҳматдир», деб айт.


Are we to prostrate to whatever thou (Muhammad) biddest us? 	 Сен буюрган нарсага сажда қилаверамизми?» дерлар.


Then, if you do not find anyone therein, do not enter until you have been given permission, and if you are told to go back, you should go back. 	 Бас, агар у(уй)ларда бирортани топмасангиз, то сизга изн берилмагунча уларга кирманг. Агар сизга, қайтинг, дейилса, бас, қайтинг, ўша сиз учун покдир.


And they say: When we are bones and fragments, shall we forsooth, be raised up as a new creation? 	 Улар: «Суяк ва титилган тупроқ бўлганимиздан кейин ҳам, яна янгидан яратилиб тирилтириламизми?» дедилар.


“And when I inspired the disciples: `Believe in Me and in My Messenger.' 	 Ҳаворийларга: «Менга ва Менинг Пайғамбаримга иймон келтиринг», деб ваҳий юборганимда, улар: «Иймон келтирдик ва шоҳид бўл, биз албатта, мусулмонлармиз» деганини эсла! (Ҳаворийлар, Ийсо алайҳиссаломга ихлослари зўр, дин иши учун бутунлай ажралиб чиққан инсонлар эди.


We did not create this heaven and earth and all that lies between them in vain. 	 Биз осмону ерни ва уларнинг орасидаги нарсаларни беҳуда яратганимиз йўқ.


He knows what is before them and what is behind them, and they cannot comprehend Him in their knowledge. 	 У уларни олдиларидаги нарсаларни ҳам, орқаларидаги нарсаларни ҳам билур. Улар эса, уни илм ила иҳота қила олмаслар.


Those who patiently endured and who rely only upon their Lord. 	 Улар сабр қилган ва Роббиларигагина таваккул қиладиган зотлардир.


And We helped him against the people who rejected Our communications; surely they were an evil people, so We drowned them all. 	 (Нуҳ алайҳиссаломнинг қиссалари бошқа сураларда батафсил келган. Бу сурада сиёққа қараб икки оятда қисқача баён қилинмоқда.)


Whoever associates anything with God is like one who falls from heaven and is snatched by the birds or carried away by the wind to a distant place. 	 Ким Аллоҳга ширк келтирса, бас, у гўёки осмондан қулаб тушгану уни йиртқич қуш олиб қочган ёки уни шамол узоқ ерга учириб кетган кабидир. (Инсон иймонга эришганда, юқори мартабаларга эришган бўлади, кимки ўша юксак мартабани хоҳламай, Аллоҳга ширк келтирса, худди осмондан қулаб тушган каби бўлади.)


God has placed a seal on their hearts but they do not know. 	 Аллоҳ уларнинг қалбларига муҳр босди. Бас, улар билмаслар.


But let him not exceed the limit in slaying, for he will be helped. 	 Бас, у ўлдиришда исроф қилмасин. Албатта, у нусрат берилган одамдир.


The path of God to whom belongs the kingdom of the heavens and the earth. 	 Осмонлардаги нарсалар ва ердаги нарсалар Уники бўлган Аллоҳнинг йўлига (ҳидоят қилурсан). Огоҳ бўлингким, барча ишлар Аллоҳгагина қайтур.


Or [lest] it say, "If only Allah had guided me, I would have been among the righteous." 	 Ёки: «Агар Аллоҳ мени ҳидоят қилганида, албатта, тақводорлардан бўлар эдим», демасидан олдин...


We have in store for them heavy fetters and a blazing Fire, 	 Албатта, Бизда оғир кишанлар ва жаҳаннам бор.


Ask them, which of them will aver [any of] that! 	 Сўра улардан, қай бирлари бу нарсага кафил экан?


Verily I have set my countenance towards Him who hath created the heavens and the earth, upright, and am not of the associaters. 	 Албатта, мен юзимни осмонлару ерни яратган Зотга, тўғри йўлга мойил бўлган ҳолимда юзлантирдим ва мен мушриклардан эмасман. (Бу иқрор Иброҳимнинг (а. с.) мушрик қавмдан ажралиб, ёлғиз Аллоҳ таолога, осмонлару ерни яратган Зотга, мушриклар унга ширк келтираётган бут ва санамлар, ой-у юлдузлар ва қуёшни яратган Зотнинг ўзигагина юзланганини эълон қилишларидир.


[Tafsir Al-Qurtubi, Vol. 12, Page 145] 	 (Яъни, хоҳлаган кишисини Ўз ҳимоясига ола биладиган, бошқалар Ундан ҳимоялана олмайдиган зот ким?)


They are a disgrace, and their destiny is Hell; a reward for what they used to earn. 	 (Урушдан қочиб, сафарбарликдан ортда қолган ўшалар фақат оддий узр айтиш билан кифояланмайдилар, балки узрлари ҳақиқий эканлигига ишонтириш учун қасам ичадилар. Қасам ичганда Аллоҳнинг номини тилга оладилар.


Truly, Allah is Ever All-Hearer, All-Seer. 	 У эса: «Қандай қилиб уни адо этаман, ахир дунё тугади-ку!» дейди. Шунда унга омонат жаҳаннамнинг қаъридан кўринади.


O Prophet, strive against the disbelievers and the hypocrites and be harsh upon them. 	 Эй Набий! Кофир ва мунофиқларга қарши жиҳод қил ва уларга маҳкам тур.


'And we know not whether evil is intended for those on earth, or whether their Lord intends for them a Right Path. 	 Ва, албатта, биз ер юзидагиларга ёмонлик ирода қилиндими ёки Роббилари уларга рушдни ирода қилдими-билмасмиз.


But when He tries him and restricts his provision, he says, "My Lord has humiliated me." 	 Бас, қачон Роббиси синаш учун ризқини тор қилиб қўйса: «Роббим мени хорлади», дейдир.


Lo! 	 Бас, Менгагина ибодат қилинглар.


Indeed they have been removed far from even (a chance of) hearing it. 	 Албатта, улар эшитишдан четлатилгандирлар.


They are the ones who have gone far astray. 	 Ана ўшалар адашганлардир.


Then indeed, upon Us is their account. 	 Сўнгра, албатта, уларнинг ҳисоб-китоби ҳам Биздадир.


Then you will forget what you associate (with Him). 	 Сиз эса ширк келтираётган нарсангизни унутарсиз», деб айт.


and We set up the heaven as a roof well-protected; yet still from Our signs they are turning away. 	 Ва осмонни сақлаган шифт қилиб қўйдик. Улар эса, Унинг аломатларидан юз ўгиргувчи бўлмоқдалар.


Among the people is he who argues about God without knowledge, and follows every defiant devil. 	 Одамлардан Аллоҳ ҳақида билмасдан тортишганлари ва бебош шайтонга эргашганлари ҳам бор. (Аллоҳ таоло ҳақида, «билмасдан» тортишиш жоҳилликдир.


(a revelation) in clear Arabic language, 	 («Руҳул Амийн»дан мурод Жаброил фаришта алайҳиссалом; «огоҳлантиргувчилардан» дегани Пайғамбарлардан деган маънони билдиради. Яъни, Қуръонни Жаброил сенинг қалбингда Пайғамбарлардан бўлишинг учун равшан араб тилида олиб тушди.)


All except the household of Lut; surely we are going to deliver all of them. 	 Магар Лут аҳлига эмас. Албатта, Биз уларнинг ҳаммасини қутқаргувчилармиз.


That is because they believe, then disbelieve, so a seal is set upon their hearts so that they do not understand. 	 Бунга сабаб шуки, улар иймон келтирдилар, сўнг кофир бўлдилар, бас, қалбларига муҳр босилди. Энди улар фаҳмламаслар.


Allah does not love those who spend out of their wealth to make a show of it to people when they believe neither in Allah nor in the Last Day. 	 Улар молларини кишилар кўриши учун сарфлайдилар. Ҳамда Аллоҳга ва қиёмат кунига иймон келтирмайдилар.


God is severe in punishment. 	 Аслида, мол Аллоҳники, Бани Назийрга берган молини энди Пайғамбарига қайтарди. Аслида ўлжаларни жиҳодда қатнашган мужоҳидларга тақсимланади.


and the Absolute kingdom will belong to the Beneficent God. 	 У кунда ҳукмронлик Роҳманга ҳақ бўлур. У кун кофирлар учун кўп қийин кун бўлур.


Those who have ruined their souls will not have faith.’ 	 Ўзига ўзи зиён келтирувчиларгина, ўшаларгина иймон келтирмаслар.


If You do not forgive me and show me mercy, I shall be one of the losers." 	 Агар мени мағфират қилмасанг ва менга раҳм кўрсатмасанг, зиён кўргувчилардан бўламан», деди.


If you follow the majority of people on the earth, they will lead you astray from the path of God, for they follow only conjecture and surmise. 	 Ва агар ер юзидагиларнинг кўпларига итоат қилсанг, сени Аллоҳнинг йўлидан адаштирадилар. Улар гумондан бошқага эргашмаслар.


He is the Omnipotent over His bondmen; and He is the Wise, the Aware. 	 У бандалари устидан ғолибдур. У ҳикмат эгаси ва ҳар бир нарсадан хабардордир.


He said: The knowledge is with Allah only. 	 Мен нима билан юборилган бўлсам, шуни етказмоқдаман. Лекин сизларнинг жоҳил қавмлигингизни кўриб турибман», деди.


And the earth, We have made it plain and cast in it mountains and We have made to grow therein of all beautiful kinds, 	 Ва ерни чўзиб қўйдик, унга тоғларни ташладик ва унда турли гўзал жуфтларни ўстирдик.


And the people of Abraham and the people of Lot 	 Иброҳим қавми, Лут қавми.


Wherefore persevere thou. 	 Албатта, Аллоҳнинг ваъдаси ҳақдир. Гуноҳинг учун истиғфор айт.


We have bestowed the Book on those of Our servants whom We have chosen. 	 Сўнгра бу китобни Ўз бандаларимиздан танлаб олганларимизга мерос қилдик. Бас, улардан ўзига ўзи зулм қилувчилари бор, улардан ўртачалари бор ва улардан Аллоҳнинг изни ила яхшиликларга ўзувчилар ҳам бор.


And you were not a resident among the people of Madyan, reciting to them Our verses, but We were senders [of this message]. 	 Сен Мадянда туриб, уларга оятларимизни тиловат қилиб берганинг йўқ. Аммо Биз Пайғамбар юборгувчи бўлдик.


Of every division that marches out, let a group remain behind, to gain understanding of the religion, and to notify their people when they have returned to them, that they may beware. 	 (Ушбу ояти каримадаги мўминларнинг ҳаммалари бирдан жиҳодга чиқишлари лозим эмаслиги ҳақидаги маъно, бошқа оятлардаги ҳамма чиқиши лозимлиги ҳақидаги маъноларга қарама-қарши келмайди. Ҳар бир оятга мақомга қараб амал қилинади.


Give good news to those who endure with fortitude. 	 Ва сабрлиларга башорат бер.


Do you not see how God compares a good word to a good tree? 	 Унинг томирлари ерга чуқур илдиз отгани учун мустаҳкамдир. Турли шамоллар, бўронлар ва бошқа омиллар уни жойидан қимирлата олмайди.


when the oceans are gushed forth, 	 Ва, вақтики, денгизлар портлатилса.


Let not any people ridicule another people: it may be that they are better than they are; nor let women [ridicule] women: it may be that they are better than they are. 	 Ва аёллар ҳам бошқа аёлларни (масхара қилмасин), эҳтимол улар булардан яхшироқдир. Ва ўзингизни ўзингиз мазах қилманг, бир-бирингизга лақаб қўйманг.


The day they will be burnt in the Fire, 	 Бу кунда улар оловда азобланурлар.


Say, "Our Lord will gather us all together and issue the true Judgment about our differences. 	 Сен: «Роббимиз бизларни жамлар, сўнгра ҳақ ила орамизни очиқ қилур.


They themselves should consume part of the sacrificial flesh and give the rest to the destitute and needy people. 	 Бас, улардан енглар ва бечора ва фақирларга ҳам егизинглар.


Hatred has already appeared from their mouths, but what their breasts conceal is far worse. 	 Душманликлари оғизларидаги (сўзлари)дан билиниб турибди. Дилларида махфий тургани яна ҳам каттароқ.


They said, “Therefore bring him in front of the people, perhaps they may testify.” 	 Улар: «Уни одамлар кўзи олдига олиб келинглар. Шоядки гувоҳ бўлсинлар», дедилар.


(Moses) said: "Go hence! 	 Энди сенга бу ҳаётда «тегиш йўқ» дейишинг бор, холос. Албатта, сенга хилоф қилмайдиган ваъдамиз бор.


and that it is He who gives riches and causes to hoard, 	 Ва, албатта, беҳожат қилган ҳам Ўзи, бадавлат қилган ҳам Ўзи.


God is Mighty and Wise. 	 Аллоҳ азиз ва ҳакимдир.


They believe in Jibt and Taghut and say to the disbelievers that they are better guided as regards the way than the believers (Muslims). 	 «Тоғут» эса–Аллоҳнинг шариатидан бошқа шариат ва Аллоҳнинг шариатига асосланмаган ҳукмдир. Ушбу ояти каримада Аллоҳ таоло яҳудийларни жибт ва тоғутга иймон келтирганлар, деб васф қилмоқда.)


What, do you approach men lustfully instead of women? 	 Сиз, албатта, аёлларни қўйиб, эркакларга шаҳват ила яқинлик қиласизми?!


And He shows you His signs; then which of God's signs do you reject? 	 Ва У зот сизларга Ўз оят-белгиларини кўрсатур. Бас, Аллоҳнинг қайси оятларини инкор қилурсизлар?!


God's remainder is better for you, if you are believers. 	 Агар мўмин бўлсангиз, Аллоҳнинг наздида боқий қолувчи сиз учун яхшироқдир.


Would He who has created not know? 	 Яратган зот Ўзи билмасмиди?


They will not be able to escape from hell fire. 	 Чунки ўзининг иши чатоқ бўлиб турганда, бошқанинг ташвиши ортиқча бўлади уларга. Азобни кўргач, ораларидаги барча боғланишлар, алоқалар, яқинликлар кесилади.)


Intercession with Him profits not, except for him whom He permits. 	 У зотнинг ҳузурида фақат Ўзи изн берганлардан бошқанинг шафоати манфаат бермас. Токи қалбларидан қўрқинч кетгач: «Роббингиз нима деди?» дерлар.


and as for those who denied the truth and belied Our signs and the meeting in the Hereafter -- they shall be brought to the torment. 	 Куфр келтириб, Бизнинг оятларимизни ва охират мулоқотини ёлғонга чиқарганлар, ана ўшалар, азобга ҳозир қилинурлар.


Who receiveth guidance, receiveth it for his own benefit: who goeth astray doth so to his own loss: No bearer of burdens can bear the burden of another: nor would We visit with Our Wrath until We had sent an messenger (to give warning). 	 Ким ҳидоятга юрса, фақат ўзи учунгина ҳидоят топадир. Ким залолатга кетса, фақат ўзи учунгина залолатга кетадир.


It is like pitch. It will fume in the belly 	 У худди эритилган маъдандек қоринларда қайнайдир.


And when it is said to him, “Fear Allah”, he becomes more resolute in committing sin – therefore hell is sufficient for such; and that is indeed, a very wretched resting place. 	 Агар унга, Аллоҳдан қўрқгин, дейилса, уни кибру ҳавоси гуноҳга етаклайди. Жаҳаннам унга етарлидир.


Yet he belied and disobeyed. 	 Ул уни ёлғонга чиқарди ва осий бўлди.


It is He who gives life, and makes to die, and to Him belongs the alternation of night and day; what, will you not understand? 	 У зот тирилтирур ва ўлдирур. Кечаю кундузнинг алмашиниши ҳам Унга оид.


See you not those who dispute about the Ayat (proofs, evidences, verses, lessons, signs, revelations, etc.) of Allah? 	 Аллоҳнинг оятлари ҳақида талашиб-тортишадиганларни кўрмайсанми?!


It will eat up that which they have made. 	 (Фиръавнлар ва уларнинг гумашталари-сеҳргарлари доимо ҳийла-найранглар ила халқнинг кўзини бўяб келганлар. Уларнинг ботили ҳақ кўринмаган пайтда ўтади, холос.


How is it with this Book, that it leaves nothing behind, small or great, but it has numbered it?' 	 Улар: «Вой, шўримиз қурисин. Бу қандай китоб, кичикни ҳам, каттани ҳам ҳеч қўймай ҳисоб қилибди-я», дерлар.


Do then those who disbelieve think that they can take My slaves [i.e., the angels, Allah's Messengers, 'Iesa (Jesus), son of Maryam (Mary), etc.] as Auliya' (lords, gods, protectors, etc.) besides Me? 	 Ёки куфр келтирганлар Мени қўйиб бандаларимни валий-илоҳ қилиб олишни гумон қилдиларми?!


Soon they will know! 	 Бас, тезда билурлар.


Then the evildoers will see the Fire, and think that they are about to fall into it, and will find no escape from it. 	 Жиноятчилар дўзахни кўрурлар ва, албатта, унга тушувчи эканларига ишонарлар ва ундан қочар жой топмаслар. (Аллоҳнинг тайёрлаб қўйган дўзахидан қочиб бўладими?


Say: "Whosoever is the enemy of Gabriel who revealed the word of God to you by the dispensation of God, reaffirming what had been revealed before, and is a guidance and good news for those who believe, -- 	 Жиброилга душман бўлганларга айт, албатта у(Қуръон)ни сенинг қалбингга Аллоҳнинг изни билан, ўзидан олдингини тасдиқловчи ва мўминлар учун ҳидоят ва башорат қилиб туширди. («Жиброилга душман бўлганлар»–яҳудийлардир.


Had they believed in Allah and the Prophet (Muhammad) and that which is sent down to him, they would not have taken them as guides. 	 (Яъни, ўша яҳудийлар Аллоҳ таолога, Муҳаммадга (с. а. в.) ва Қуръонга иймонлари бўлганда эди, кофирларни дўст тутмас эдилар. Ушбу оятда улар Аллоҳга ҳам иймонлари йўқликда айбланмоқдалар.


And that which He has multiplied for you in the earth of diverse hues. 	 Ва сиз учун ерда турли рангда қилиб яратган нарсаларини ҳам (хизматкор қилди). Албатта, бунда эслайдиган қавмлар учун оят-белги бордир.


Camera position 	 Камеранинг жойлашиши


And when it became clear to him, he said, "I know that Allah is over all things competent." 	 Ўзининг юз йил ўлиб ётиб, яна қайта тирилгани унга бир кун ёки бир кундан ҳам озроқ ётгандай бўлиб кўринди. Бу ҳолати ўзига тасдиқлатиб олингандан сўнг, бўлган ишнинг ҳақиқати унга айтилди: «Балки юз йил ётдинг», дейилди.)


Allah give thee grace! why didst thou grant them until those who told the truth were seen by thee in a clear light, and thou hadst proved the liars? 	 Нима учун уларга то сенга ростгўй бўлганлар равшан бўлмай туриб ва ёлғончиларни билмасингдан туриб, изн бердинг? (Пайғамбар (с. а. в.) мунофиқлардан баъзиларига урушга бормасликка изн бериб қўйган эдилар.


And to Allah belongs all that is in the heavens and all that is in the earth. 	 Осмонлару ердаги нарсалар Аллоҳникидир.


And whether We shew thee part of that which We have promised them, or We take thee away, on thee is only the preaching, and on Us is the reckoning. 	 Уларга ваъда қилганимизнинг баъзисини сенга кўрсатармиз ёки сени (ундан олдин) вафот этдираримз. Албатта, етказиш сенинг зиммангда, ҳисоб қилиш Бизнинг зиммамиздадир.


Why do you say that which you do not do? 	 Нима учун қилмаган нарсангизни гапирасиз.


So whoever turns back on his heels does not cause any harm to Allah; and Allah will soon reward the thankful. (* Neither God nor an angel, but a human being with the highest spiritual status.) 	 Уҳуд ғазотида бўлиб ўтган бу ҳодиса ва унинг баёни бўлиб тушган ушбу оят орқали Аллоҳ таоло мусулмонларни Пайгамбар алайҳиссаломнинг шахсларига ортиқча ёпишишдан қайтариб, асосий манбаъга қарашга одатлантиришни хоҳлаган. Мусулмонлар тўғридан-тўғри Аллоҳнинг ўзига мурожаат қилишни ўргансинлар.


Lo! man is verily an ingrate. 	 Шундай экан, инсон ўша кунга тайёргарлик кўрса бўлмасмиди?! «Албатта, инсон ўта ношукрдир».


Say: 'Have you seen those whom you call upon, other than Allah? Show me what they have created from the earth! 	 Сен: « Аллоҳдан ўзга сиғинаётган нарсаларингизнинг хабарини беринг-чи, менга кўрсатинг-чи, улар ердан нимани яратдилар?


And he whom Allah sends astray, for him there is no way. 	 Аллоҳ кимни залолатга кетказса, бас, унга ҳеч бир (тўғри) йўл йўқдир.


So if you are in doubt, [O Muhammad], about that which We have revealed to you, then ask those who have been reading the Scripture before you. 	 Агар сенга нозил қилган нарсамиздан шакда бўлсанг, сендан олдин китобни ўқиганлардан сўра.


Say: "Just think. If this is from God and you deny it, who will be in greater error than he who is in open dissent?" 	 Сен: «Менга айтинглар-чи, агар у Аллоҳнинг ҳузуридан бўлса-ю, сиз унга куфр келтириб юрган бўлсангиз. Хўш, (ҳақдан) узоқ тортишувда бўлганлардан ҳам адашганроқ ким бор?!» деб айт.


And they perceived not. 	 Ҳолбуки, улар сезмасдилар.


That is a nation that has passed away; there awaits them that they have earned, and there awaits you that you have earned; you shall not be questioned concerning the things they did. 	 Сизларга ўзингиз касб қилганингиз бўлади. Уларнинг қилган амалларидан сиз сўралмайсиз.


And We have not created the heavens and the earth and all that is between them, except with the Truth; and indeed the Last Day will come, therefore (O dear Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him), forbear graciously. 	 Биз осмонлару ерни ва улардаги нарсаларни ҳақ ила яратдик. Албатта, қиёмат келгувчидир.


And Allah loves the good-doers. 	 Зотан, Аллоҳ эҳсон қилувчиларни севадир.


But do not grieve for the unbelieving nation. 	 Кофир қавмлар учун ачинма.


"'Send thou with us the Children of Israel.'" 	 Бани Исроилни биз билан қўйиб юбор», деб айтинглар, деди.


Relate to them truly the account of Adam’s two sons. 	 Уларга Одамнинг икки ўғли хабарини ҳақ ила тиловат қилиб бер.


He knows that some of you will be sick, while others will travel in the land seeking Allah’s bounty, and yet others will fight in the way of Allah. 	 Ва намозни қоим қилинглар, закот беринглар ва Аллоҳга яхши қарз беринглар. Ўзингиз учун нима яхшилик қилган бўлсангиз, Аллоҳнинг ҳузурида ундан яхшироғини ва улканроқ ажрни топарсизлар.


And indeed We have set forth for mankind, in this Quran every kind of parable. 	 Батаҳқиқ, Биз ушбу Қуръонда одамлар учун турли мисоллар келтирдик.


We vie in good works for them? 	 Уларга яхшиликларни тезлатишимиз, деб ҳисоблайдиларми?


They ask you as if you are responsible for it. 	 Қиёматнинг қачон бўлиш илми Аллоҳнинг Ўзига хос илмидир. Уни ҳеч кимга, ҳатто Муҳаммадга (с. а. в.) ҳам билдирмаган.


Whenever they will desire to go forth from it, from grief, they shall be turned back into it, and taste the chastisement of burning. 	 Улар ҳар қачон ундаги ғамдан чиқмоқчи бўлсалар, унга қайтариладилар ва «Ёниш азобини тотинг!» дейиладир.


In the name of Allah, Most Gracious, Most Merciful. 	 (Аллоҳ таоло ўз китобини "бисмиллаҳ" билан бошлагани мусулмонларга ҳам ўрнак, улар ҳам доим ўз сўзларини ва ишларини "бисмиллаҳ" билан бошламоқлари лозим. Пайғамбар алайҳиссалом ҳадисларидан бирида: "Эътиборли ҳар бир иш "бисмиллаҳ" билан бошланмас экан, унинг охири кесикдир", деганлар.


(Do not forget that) God is affluent and kind. 	 Бир оғиз бўлса ҳам, ширин сўз қалбнинг жароҳатига малҳам бўлади, кишининг кўнглини кўтаради. Кечириш эса, ҳасад ва ёмонликни ювиб ташлаб, ўрнига муҳаббат ва дўстликни солади.)


They are not alike. 	 Тенг бўлмаслар.


Now, ask them, has your Lord daughters, and they sons? 	 Бас, у(мушрик)лардан сўра-чи, Роббингга қизлар-у, уларга ўғиллар эканми?!


And not an atom's weight in the earth or in the sky escapeth your Lord, nor what is less than that or greater than that, but it is (written) in a clear Book. 	 Шундай бўлгандан кейин, дунёда энг катта гуноҳни қилганларнинг–Аллоҳ таологагина хос бўлган ҳаққа тажовуз этиб, унинг шаънига ёлғон тўқиб, берган ризқининг баъзисини ҳаром, баъзисини ҳалол деганларнинг гуноҳи махфий бўлиб қолармиди? Аллоҳ гувоҳ бўлиб турибди, очиқ-ойдин китобга ёзилиб турибди, деган эътиқод билан яшаб, Аллоҳга ихлос ила эътиқод ва бандалик қилганларнинг бирор амали зое бўлармиди?


O ye who believe! 	 Эй иймон келтирганлар! Аллоҳнинг ёрдамчилари бўлинг!


And of them there are some who say: "Our Lord! Give us in this world that which is good and in the Hereafter that which is good, and save us from the torment of the Fire!" 	 Ва улардан баъзилари: «Роббимиз, бизга бу дунёда ҳам яхшиликни, охиратда ҳам яхшиликни бергин ва бизни дўзах олови азобидан сақлагин», дейди."


Say thou: ye men! if ye are in doubt concerning my religion-- then worship not those ye worship beside Allah, but I worship Allah who causeth you to die; and I am commanded that I should be of the believers. 	 Сен: «Эй одамлар, агар менинг динимда шак-шубҳангиз бўлса, бас, (билингки) мен сизлар ибодат қилаётган–Аллоҳдан ўзга нарсаларга ибодат қилмайман. Лекин сизни вафот эттирадиган Аллоҳга ибодат қиламан ва мўминлардан бўлмоғимга амр қилинганман», деб айт.


He bestoweth females upon whomsoever He will, and bestoweth males upon whomsoever He Will. 	 У зот хоҳлаган кишисига қизлар ҳадя этур ва хоҳлаган кишисига ўғиллар ҳадя этур.


Maintain lawful relations with them in this world and follow the path of those who turn in repentance to Me. 	 Ва дунёда икковларига яхшилик қил ҳамда Менга йўналганларнинг йўлига эргаш. Сўнгра қайтишингиз фақат Менгадир.


Do not covet what God has favoured some with more than He has some others. 	 Аллоҳ баъзингизни баъзингиздан афзал этган нарсаларни (ҳасад ила) орзу этманг. Эркакларга ўз касбидан насиба бор.


We recite them to you, [O Muhammad], in truth; and Allah wants no injustice to the worlds. 	 Уларни сенга ҳақ ила тиловат қилмоқдамиз. Аллоҳ одамларга зулмни хоҳламас.


And propound thou unto them the similitude of the life of the World. 	 Аллоҳ ҳар бир нарсага қодир бўлган зотдир. (Аллоҳ таоло бу оятда дунё ҳаётини, ердан униб чиқадиган набототларга ўхшатмоқда.


But Allah promises you His forgiveness and bounty, and Allah is all-bounteous, all-knowing. 	 Ҳам кишиларни фаҳшга–ёмон гуноҳ ишларга, қизғанчиқликка, бахиллик ва молу дунёга ўч бўлишга буюради. Шайтоннинг гапига кирганлар фақирликдан қўрқиб, бахил бўлиб, Аллоҳнинг йўлида садақа қилмай юраверадилар.)


So, (O Prophet), leave them alone for a while, 	 Бас, сен улардан бир вақтгача юз ўгир.


Certainly we have turned unto You." 	 Биз сенинг Ўзингга тавба қилдик», деди.


And He gives life and gives death, and towards Him you will return. 	 У тирилтирадир ва ўлдирадир ва Унгагина қайтарилурсизлар.


You appoint idols as Gods? Indeed I find you and your people in open error.” 	 (Иброҳим (а. с.) соф қалби ва онги ила бу иш нотўғри эканлигини, жонсиз тош ёки жонсиз ёғоч одамлар томонидан бир оз ишлов берилгани билан худога айланиб қолмаслигини тушуниб етди.


Surely, the people who are closest to Abraham are those who followed him and this Prophet [Muhammad], and those who believe in him. 	 Аллоҳ мўминларнинг валийсидир. (Аввало, «Албатта, одамларнинг Иброҳимга ҳақлироғи унга эргашганлар», яъни ўзлари ҳаёт даврларида у кишига иймон келтириб, йўлидан юрганлар ва у киши ўтганларидан кейин ҳам эргашганлар.


Nor canst thou be a guide to the blind, (to prevent them) from straying: only those wilt thou get to listen who believe in Our Signs, and they will bow in Islam. 	 (Кофирлар ўлик, кар бўлиш билан бирга, кўр ҳамдир. Сен, эй Пайғамбар, у кўрларни адашиб юрган йўлларидан қайтариб, тўғри йўлга ҳидоят қила олмассан.)


And your Lord says: "Call on Me; I will answer your (Prayer): but those who are too arrogant to serve Me will surely find themselves in Hell - in humiliation!" 	 (Аллоҳга банда томонидан қилинадиган дуо, ибодат луғатда бир хил маънони билдиради. Дуо ва ибодат хоҳ сўздан иборат бўлсин, хоҳ амалдан, банда томонидан Аллоҳ таолонинг розилигини излашдир, иймон ила Унинг розилигини сўрашдир.


Such will have a woeful reckoning, and their habitation will be hell, a dire abode. 	 У қандай ҳам ёмон жойдир.


But Allah knoweth well those who do wrong. 	 Аллоҳ золимларни билгувчи зотдир.


Indeed We sent Our Noble Messengers with proofs, and sent down the Book and the Balance of Justice along with them, so that people may stay upon justice; and We sent down iron having severe heat and benefits for mankind, and so that Allah may see him, who without seeing aides Him and His Noble Messengers; indeed Allah is Almighty, Dominant. 	 (Ояти каримада Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло Ўз Пайғамбарларига юбордим деяётган равшан, очиқ-ойдин нарсалар - мўъжизалар, шариат аҳкомлари, оятлар бўлиши мумкин. Ушбу оят тушган вақтидаёқ мусулмонларни темирга эътибор беришга, ундан самарали фойдаланишга даъват қилган эди.


Observe, then, what happened to the mischief-makers. 	 Бузғунчиларнинг оқибати қандай бўлишига назар сол.


Lo! he is an open enemy for you. 	 Шайтон инсонларга ҳалол едирмаслик билан уларни Аллоҳнинг итоатидан чиқаради. Шайтоннинг етовига тушиб қолган нодон инсон эса, ҳалол-ҳаромни фарқламай нақадар улкан гуноҳ қилаётганини ўзи билмайди, ҳатто ҳис этмайдиган даражага тушади.)


Nay, but we are desolate! 	 Балки биз маҳрум бўлгандиримиз, дедилар.


The wrong-doers conceal their private counsels, (saying), "Is this (one) more than a man like yourselves? 	 Зулм қилганлар ўзаро: «Бу ўзимизга ўхшаган башардан ўзга эмас-ку.


Those who disbelieve say: "Shall we direct you to a man (Muhammad SAW) who will tell you (that) when you have become fully disintegrated into dust with full dispersion, then, you will be created (again) anew?" 	 Куфр келтирганлар эса: «Сизларга бутунлай титилиб битган чоғингизда албатта янгитдан яратилишингиз хабарини бераётган кишини кўрсатайликми?!


Embark with us and be not with the disbelievers." 	 Даҳшатли тўфондан-да оталик меҳрлари устун келиб: «»бир четда турган ўғлига: «Эй ўғлим, биз билан бирга мингин, кофирлар билан бирга бўлмагин», деди»лар.)


This indeed is a manifest favor (from God)". 	 Сулаймон алайҳиссалом ўзларига Аллоҳ томонидан қушларнинг тилини англаш илми берилганлигини барча одамларга эълон қилмоқдалар. Бу эълон фахр ва риёкорлик учун эмас, балки Аллоҳнинг неъматини эслаш маъносидадир.)


Say thou: shall I declare unto you something worse as a way with Allah than that? 	 Сен: «Сизларга Аллоҳнинг ҳузуридаги бундан ҳам кўра ёмонроқ «савоб»нинг хабарини берайми?


The likeness of those who disbelieve (in relation to the messenger) is as the likeness of one who calleth unto that which heareth naught except a shout and cry. 	 Куфр келтирганлар мисоли худди қичқириқ ва сасдан бошқа нарсани эшитмайдиганларга бақираётганга ўхшайди. Улар кар, соқов ва кўрдирлар.


Then We sent Our other Messengers to follow their traditions. 	 Сўнгра уларнинг ортидан Пайғамбарларимизни кетма-кет юбордик ва Исйо ибн Марямни ҳам ортларидан юбордик ҳамда унга Инжилни бердик.


We shall take care of him." 	 Албатта, биз уни муҳофаза қилувчилармиз», дедилар.


For everything He has a proper measure; 	 Ҳар бир нарса Унинг ҳузурида ўлчовлидир.


Knower He of the Unseen, and He discloses not His Unseen to anyone, 	 У ғайбни билувчидир ва ҳеч кимни Ўз ғойбидан хабардор қилмайди.


And We led the Children of Israel across the sea; and then they came upon a people who were devoted to the worship of their idols. 	 Ва Бани Исроилни денгиздан олиб ўтдик. Бас, улар ўз санамларига берилиб сиғинаётган қавм устига келдилар.


“And whoever does not listen to Allah’s caller cannot escape in the earth, and he has no supporters against Allah; they are in open error.” 	 Кимки, Аллоҳнинг даъватчисини қабул қилмаса, бас у ер юзида қочиб қутила олувчи эмасдир ва унга У зотдан ўзга валийлар ҳам йўқдир. Ана ўшалар очиқ-ойдин залолатдадир», дедилар.


Such is God’s creation. 	 Бу Аллоҳнинг яратганидир.


And [it is] an announcement from Allah and His Messenger to the people on the day of the greater pilgrimage that Allah is disassociated from the disbelievers, and [so is] His Messenger. 	 (Бу) Аллоҳ ва Унинг Расулидан одамларга «ҳажжул акбар» куниги билдиришдир. Албатта, Аллоҳ ва Унинг Расулининг мушриклар билан оралари очиқдир.


And fulfil the covenant; verily the covenant shall be asked about. 	 Аҳдга вафо қилинглар. Албатта, аҳд масъул бўлган ишдир.


And by the Earth which opens out (for the gushing of springs or the sprouting of vegetation),- 	 Ёриб чиқувчи эгаси бўлган ер билан қасам.


We never heard about this from our forefathers. 	 Аввалги ота-боболаримизда буни эшитган эмасмиз.


Why has not an angel been sent down to him to give admonition with him? 	 Унга бир фаришта туширилса эди, у билан огоҳлантиргувчи бўлар эди.


In gardens of tranquility; 	 Сернеъмат жаннатлардалар.


Until, when he reached the setting of the sun, he found it set in a spring of murky water: Near it he found a People: We said: "O Zul-qarnain! (thou hast authority,) either to punish them, or to treat them with kindness." 	 То қуёш ботиш жойига етганида, унинг қора балчиқ булоққа ботаётганини кўрди ва унинг олдида бир қавмни кўрди. Биз: «Эй Зулқарнайн, ё уларни азобларсан, ёки гўзаллик-ла тутарсан», дедик.


In case they can wait, it is better for them. 	 Турмуш жараёнида турли ҳолатларни бошдан ўтказишлари мумкин. Шулар эътиборидан уларга нисбатан тошбўрон жазоси бекор қилинган ва дарра уриш юзтадан элликтага туширилган.


Indeed, my Lord is the Most Merciful, Loving' 	 Албатта, Роббим раҳмли ва шафқатли зотдир», деди.


(Such were the circumstances) when We sent forth Noah to his people. (He said): 'I have been sent to you to warn you plainly 	 Албатта, Биз Нуҳни ўз қавмига: «Албатта, мен сизларга очиқ-ойдин огоҳлантирувчиман.


He it is Who fashionoth You in the Wombs as He will: there is no god but He, the Mighty, the Wise. 	 У сизларни бачадонларда хоҳлаган сувратга соладиган зотдир. Ундан ўзга ибодатга сазовор илоҳ йўқ.


We said, ‘O Dhul Qarnayn! 	 (Аллоҳ бу гапни Зулқарнайнга қандай айтганини Ўзи билади.


Whomsoever Allah guides, he alone is led aright; and whomsoever Allah lets go astray, you will find for him no guardian to direct him. 	 Кимни адаштирса, бас, ҳаргиз унга иршод қилувчи бирон дўст топа олмассан. (Араб тили билимдонлари, бу тасвир ёлғиз Аллоҳга хос, дейдилар.


But Allah records what they plan by night. 	 Вакилликка Аллоҳнинг Ўзи кифоя қилур. (Ояти карима «Улар» деб айтаётган кишилар–мунофиқлардир.


And when they saw him they exalted him and cut their hands, exclaiming: Allah Blameless! 	 Сўнгра (Юсуфга): «Уларнинг олдига чиқ!» деди. Уни кўрган чоғларида лол қолдилар, қўлларини кесдилар.


"I shall go up a mountain," he said, "which will keep me from the water." 	 У (ўғил): «Тоққа жойлашиб олсам, мени сувдан сақлайдир», деди. У эса: «Бугун Аллоҳнинг амридан сақловчи йўқдир.


That which ye give in usury in order that it may increase on (other) people's property hath no increase with Allah; but that which ye give in charity, seeking Allah's Countenance, hath increase manifold. 	 Одамлар моллари ичида зиёда бўлсин, деб рибо учун берган молингиз Аллоҳ ҳузурида зиёда бўлмас. Аллоҳнинг юзини кўзлаб берган закотингиз эса, бас, ана ўшалар, бир неча баробар қилиб олгувчилардир.


And if ye fear a breach between them twain (the man and wife), appoint an arbiter from his folk and an arbiter from her folk. 	 Агар икковларининг оралари бузилишидан қўрқсангиз, эрнинг аҳлидан бир ҳакам ва хотиннинг аҳлидан бир ҳакам ажратинг.


Whom neither a man or jinn had ever touched before them. 	 Аввал уларга инс ҳам, жин ҳам тегмаган.


to whom belongs the kingdom of the heavens and the earth, and Allah is witness to all things. 	 У шундай зотки, осмонлару ернинг мулки Унга хосдир ва Аллоҳ ҳар бир нарсага Ўзи гувоҳдир.


They said, "It is all the same to us whether you advise or are not of the advisors. 	 Улар: «Биз учун ваъз қилсанг ҳам ёки ваъз қилгувчилардан бўлмасанг ҳам, барибир.


So say, "The death you run away from will certainly meet you, and thereafter you will be brought back to the Knower of the unseen and the seen, and He will declare to you what you have done." 	 Сен: «Албатта, сиз ундан қочаётган ўлим, таъкид шулки, сизга барибир йўлиқувчидир. Сўнгра махфий ва ошкор нарсаларни Билувчининг ҳузурига қайтарилурсизлар.


And had chosen seclusion from them. 	 Ва улар билан ўзи орасида тўсиқ олганда, Биз унга Ўз руҳимизни юбордик. Бас, у унга бус-бутун одам бўлиб кўринди.


Remember also Our servants Abraham, Isaac and Jacob -- men of might they and of vision. 	 Қўллар ва кўзлар соҳиблари бўлган бандаларимиз Иброҳим, Исҳоқ ва Яъқубларни эсла.


And what will make you know what the highest Iliyin is? 	 «Иллиййун» қандоқ нарса эканини сенга нима билдирди?!


And He is the Wali (Helper, Supporter, Protector, etc.), Worthy of all Praise. 	 У валий ва мақталган зотдир.


And those who persevere seeking the countenance of their Lord and establish prayer, and expend out of that wherewith We have provided them, secretly and openly, and combat evil with good. 	 Улар Роббилари юзини кўзлаб, сабр қиларлар. Намозни тўкис адо этарлар, Биз уларга ризқ қилиб берган нарсадан махфий ва ошкора инфоқ қиларлар ва ёмонликни яхшилик ила қайтарарлар.


And as for him who cometh Unto thee running, 	 Аммо ҳузурингга шошилиб келган.


Do you, in the world, want to have carnal relations with males 	 Оламлар ичидан эркакларга борасизми?!


So I took a handful [of dust] from the footprint of the Messenger and threw it in [the calf]. 	 Изидан олинган бир сиқим эса, Жаброил алайҳиссалом миниб келган отнинг туёғи тагидан олинган тупроқ. У тупроқни сочган жойи эса, Бани Исроилнинг зеб-зийнатлари тўплаб қўйилган жой.


as one who calls people to Allah by His leave, and as a bright, shining lamp. 	 Ҳа, Муҳаммад (с. а. в.) жоҳилият зулматларидаги нурли чироқдирлар. Турли зулматлар ичида йўлини топа олмай, уриниб-суриниб юрган кишиларни Исломнинг ёруғ йўлига бошловчи нурли чироқдирлар.)


The Jews and the Nazarenes say: 'We are the children of Allah and His loved ones' Say: 'Why then does He punish you for your sins? 	 Яҳудий ва насоролар: «Биз Аллоҳнинг ўғилларимиз ва Унинг маҳбубларимиз», дедилар. Уларга: «Ундай бўлса, нимага У сизларни гуноҳларингиз туфайли азоблайдир?


Bear with what they say, and remember Our bondman David, lord of might, Lo! he was ever turning in repentance (toward Allah). 	 (Яъни, ҳар бир нарсада Аллоҳга қайтувчидир-тавба қилувчидир. Тавбанинг луғавий маъноси ҳам қайтишдир.)


But if they turn away—God does not love the faithless. 	 Бас, агар ортга қайтсангиз, Аллоҳ, албатта, кофирларга муҳаббат қилмас.


Say, "Indeed, those who invent falsehood about Allah will not succeed." 	 Сен: «Албатта Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқиганлар нажот топмаслар», деб айт.


And Unto Allah shall be brought back all affairs. 	 Барча ишлар Аллоҳга қайтарилур.


One year they (the pagans) consider a sacred month not sacred, (and observe it during a non-sacred month) but the next year they consider it sacred at the right time. 	 Жоҳилият аҳлида уруш ҳаром қилинган ойнинг ҳукмини бошқа, кейин келадиган ойга суриш одати урф бўлган эди. Яъни, араб мушриклари ҳам тўрт ой ҳаром ойлар эканлигини айтар эдилар.


And anyone who commits an offence or a sin, then charges an innocent person with it, shall certainly bear the guilt of a calumny and a manifest sin. 	 Ким хато ёки гуноҳ қилса-ю, сўнгра уни беайбга ағдарса, шубҳасиз, бўҳтон ва очиқ гуноҳни ўз бўйнига олибди.


And We destroyed Qarun (Korah) and Pharaoh and Haman. 	 Қорун, Фиръавн ва Ҳомонларни (ҳам ҳалок қилдик).


Say: 'I am only a mortal, like you are. 	 Сен: «Мен ҳам сизга ўхшар башарман, холос. Менга, албатта, илоҳингиз ягона илоҳдир, дея ваҳий қилинур.


And because the Last Day will come, there is no doubt in it – and because Allah will revive those who are in the graves. 	 Ва, албатта, (қиёмат) соати келгувчидир, бунга шубҳа йўқ. Ва, албатта, Аллоҳ қабрлардаги кимсаларни тирилтирур.


How many a town have I reprieved, although it was unjust? 	 Қанчадан-қанча шаҳар-қишлоқларга зулм қилгувчи бўлган ҳолида ҳам муҳлат бердим.


Glorified be He Who carried His servant by night from the Inviolable Place of Worship to the Far distant place of worship the neighbourhood whereof We have blessed, that We might show him of Our tokens! 	 Ўз бандасини кечаси Масжидул Ҳаромдан атрофини баракали қилганимиз Масжидул Ақсога оят-мўъжизаларимизни кўрсатиш учун сайр қилдирган зот пок бўлди.


Indeed We showed Pharaoh Our Signs, all of them, but he declared them to be false and rejected them. 	 Батаҳқиқ, Биз унга оят-мўъжизаларимизнинг ҳаммасини кўрсатдик. Бас, у ёлғонга чиқарди ва бош тортди.


And the earth after that He spread. 	 Ва ундан сўнг ерни тухум шаклида қилди.


King of the Day of Judgement. 	 Яхшига мукофот, ёмонга жазо берилади. Бу оятни ўқиганда қиёматни эслаб, ўша даҳшатли кунда фақат Аллоҳнинг ўзи ҳукм чиқаришини, ўша ерда уялиб қолмасликни эслаб, унга тайёргарлик кўришга аҳд қилинади.)


Believers, have faith in God and His Messenger, the Book which is revealed to him, and the Bible which has been revealed before. 	 Эй иймон келтирганлар! Аллоҳга, Унинг Расулига, У Ўз Расулига туширган китобга ва бундан олдин туширган китобга иймон келтиринг.


That [has been commanded], and whoever honors the sacred ordinances of Allah - it is best for him in the sight of his Lord. 	 Ана шундай. Ким Аллоҳ ҳаром қилган нарсаларга риоя қилса, бас, бу Робби ҳузурида унинг ўзи учун яхшидир.


When they meet you, they say, ‘We believe,’ but when they are alone, they bite their fingertips at you out of rage. 	 Албатта, Аллоҳ дилларни эгаллаган нарсаларни билувчидир». (Мусулмонлар соддаликлари учун ўзларидан бошқалар уларга чиройлироқ муомала қилиб, бир оз мақтаб қўйса, бўлди, муҳаббат қўяверадилар, уларни ўзларига сирдош қилиб олаверадилар.


Go to Pharaoh; He has transgressed.” 	 Сен Фиръавнга бор, албатта у туғёнга кетди», деди.


So he threw his rod, then lo! it was a clear serpent. 	 Асосини ташлаган эди... баногоҳ у аниқ аждар бўлди.


But they said, “Our Lord, lengthen the distances of our journeys.” 	 Улар: «Эй Роббимиз, сафарларимиз орасини узоқ қил!» дедилар ва ўзларига зулм қилдилар.


We have indeed turned it about them, so that they remember; yet most people refuse all except disbelief. 	 Аллоҳ осмондан туширган пок суви ила ўлик диёрларни тирилтиради, чанқоқ ҳайвон ва одамларни суғоради. Аллоҳ осмондан туширган пок сўзи билан маънавий ўлик халқларни тирилтиради, руҳий чанқоқларни, ташналарни руҳий-маънавий таълимотлар ила суғоради.


One for whom it is right to say nothing but truth about Allah. 	 Менга Аллоҳ ҳақида ҳақдан бошқани айтмаслик лозимдир. Батаҳқиқ, мен сизларга Роббингиздан очиқ-ойдин ҳужжат келтирдим.


The day He will gather all of them together, He will ask the angels: "Did they worship you?" 	 Уларнинг барчаларини жамлайдиган, сўнгра У зот фаришталарга: «Анавилар сизларга ибодат қилган эдиларми?» дейдиган кунда.


Thus We recompense him who giveth thanks. 	 Кимки шукр қилса, худди шундай мукофотлармиз.


The wrongdoers will have no helper. 	 Золимларга ҳеч бир нусрат бергувчи йўқдир.


Strengthen me with him. 	 У билан белимни қувватла.


They will not harm Allah a thing. 	 Албатта, улар ҳаргиз Аллоҳга бирор зарар етказа олмаслар.


Proceed toward the triple-forked shadow, 	 Юрингиз! Учта шўъбаси бор «соя»га қараб.


Does he possess knowledge of the unseen, and can therefore foresee? 	 Охиратнинг ғамини емай юрганлар нимага суянишади? Ғайбни билмагандан кейин инсон доимо ўзига охиратда фойда берадиган ишларни кўпроқ бажаришга ҳаракат қилмоғи лозим.)


For We shall certainly turn it to barren dust. 	 Албатта, Биз унинг юзидаги нарсаларни қуп-қуруқ тупроққа айлантиргувчимиз.


At the same time those who have been given knowledge may know that this is the truth from your Lord, and come to believe in it, and their hearts become submissive to Him. 	 Илм берилганлар у(Қуръон) Роббингдан келган ҳақ эканини билишлари, унга иймон келтиришлари ва қалблари унга боғланиб, таскин топиши учундир.


Indeed such men have altogether strayed. 	 Ана ўшалар адашганлардир.


Knower of the Unseen and the seen, is the Wise, the Aware. 	 Дуд сурнайга ўхшаб чалинадиган асбоб бўлиб, ўша асбобни Исрофил (а. с.) чалганларидан сўнг қиёмат қоим бўлади. Шунинг учун ҳам қиёмат куни дуд чалинадиган кун деб ҳам номланади.)


Then he considered [again]; 	 Сўнгра назар солди.


Surely your Lord will reward everyone in accordance with his deeds. 	 Албатта, Роббинг ҳаммага амалларига яраша тўлиқ вафо қилур.


No one besides God is your guardian or helper. 	 (Cиз ер юзида ҳам, кўкда ҳам Аллоҳни ожиз қолдириб, қочиб қутула олмайсиз. Унга қайтиб боришингиз, жазоингизни олишингиз турган гап.)


And [recall] when We gave Moses the Scripture and criterion that perhaps you would be guided. 	 Шоядки ҳидоят топсангиз, деб Мусога китобни ва фурқонни берганимизни эсланг.


Besides their own burdens, on the Day of Judgment, they will have to carry on the burdens of those whom they have misled without knowledge. 	 Қиёмат кунида улар ўз гуноҳларини тўлалигича кўтарадилар, яъни, шунга яраша жазога йўлиқтириладилар. Бунга қўшимча равишда, ўзлари жаҳолат ила Қуръонга қарши ташвиқот олиб бориб йўлдан адаштирган кишиларнинг гуноҳларидан баъзисини ҳам кўтарадилар.


Depart to that you cried was lies! 	 Юрингиз! Ўзингиз ёлғонга чиқарган нарсага қараб.


In the boiling water, then they will be burned in the Fire. 	 Ўта қайноқ сувга. Сўнгра оловда куйдирилурлар.


Surely Lot warned his people that We shall seize them (with Our chastisement), but they doubted the warnings. 	 Дарҳақиқат, у(Лут) уларни Бизнинг (азобга) тутишимиздан огоҳлантирган эди. Бас, улар огоҳлантиришларга ишонмадилар.


The dwellers of the fire will ask the people of Paradise to give them some water or other things which God has granted to them. 	 Дўзах эгалари жаннат эгаларига: «Бизга ҳам сувдан ёки Аллоҳ сизга ризқ қилиб берган нарсадан тўкинглар», деб нидо қиларлар.


But if they turn away, then say, "I have announced to [all of] you equally. 	 Агар улар юз ўгириб кетсалар: «Мен сизларга баробарлик бўлиши учун эълон қилдим. Сизга ваъда қилинаётган нарса яқинми ёки узоқми билмасман.


Indeed, Allah has with Him a great reward. 	 Албатта, Аллоҳ, ҳузурида улуғ ажр бор зотдир.


He knows what is before them and what is behind them and to Allah are all affairs turned back. 	 У зот уларнинг олдиларидаги ва ортларидаги нарсани билур. Барча ишлар ёлғиз Аллоҳгагина қайтарилур.


They listen, but most of them are liars. 	 Улар (шайтонларга) қулоқ осарлар. Ва уларнинг кўплари ёлғончилардир.


It is a promise from Allah in truth; and who can be more truthful than Allah in utterance? 	 Балки жаннатда абадий–бардавом қоладилар. Бу эса, шайтоннинг дўстлари дўзахда абадий–бардавом қолишларининг муқобилигадир.)


Subject: 	 Мавзу:


And of them are some who look at thee, so canst thou guide the blind, even though they see not? 	 Улардан сенга назар соладиганлари ҳам бор. Агар ўзлари (қалб кўзлари ила) кўрмасалар, кўрларни сен ҳидоят қила олурмисан?!


Said (the sons): "O our father, pray for us that our sins be forgiven, for we are really sinners." 	 Улар: «Эй отамиз, гуноҳларимиз учун истиғфор айт. Албатта, биз хатокорлардан бўлган эканмиз», дедилар.


And those who of their private Parts are guards. 	 Улар фаржларини сақловчилардир.


God will not fail to keep His promise. 	 Бутун дунё халқларининг тарихи жойидан жилдирилди, қалбларидаги, фикрлардаги тошлар, музлар парчаланди ва халқларнинг руҳига жон кирди.)


O Ye who believe! answer Allah and the apostle when he calleth you to that which quickeneth you, and know that verily Allah interposeth between a man and his heart, and that verily unto Him ye all shall be gathered. 	 Сизга ҳаёт берадиган нарсага чақирганларида Аллоҳ ва Расулига жавоб беринг ва билинки, албатта, Аллоҳ киши билан унинг қалбини ажратиб қўяди ва, албатта, Унинг ҳузурида тўпланурсиз. («Ҳаёт берадиган нарса»–иймон ва Исломдир.


he has no authority over the believers who put their trust in their Lord. 	 Албатта, иймон келтирганлар ва ўз Роббиларига таваккал қилганларга у(шайтон)нинг султони йўқ.


And as for those who believed and worked righteous works, He shall repay them their hires in full, and Allah loveth not the wrong-doers. 	 Иймон келтирган ва яхши амаллар қилганларнинг ажрини тўлиқ беради. Ва Аллоҳ золимларни хуш кўрмас.


Some of them who stealthily steal words from the heavens are pursued by a glistening flame. 	 Магар бирорта сўзни ўғриликча тинглаган шахс бўлса, уни ёқгувчи олов таъқиб этар.


He sent down water from the sky, so valleys flowed according to their measure, therefore the water flow brought forth the froth swollen upon it; and upon which they ignite the fire, to make ornaments and tools, from that too rises a similar froth; Allah illustrates that this is the example of the truth and the falsehood; the froth then bursts and disappears; and that which is of use to people, remains in the earth; this is how Allah illustrates the examples. 	 Зеб-зийнат ясаладиган олтин ва кумуш, асбоб-ускуна ясаладиган темир ва мис каби маъданлар устида ҳам занг ва кераксиз моддалар бўлади. Бу масалда ҳаққа асл маъданлар, ботилга занг ва кўпик қиёс қилинмоқда.


Give to them a parable about this present life. 	 Аллоҳ ҳар бир нарсага қодир бўлган зотдир. (Аллоҳ таоло бу оятда дунё ҳаётини, ердан униб чиқадиган набототларга ўхшатмоқда.


It was the practice (approved) of Allah amongst those of old that have passed away. 	 Бу олдин ўтганлар ҳақида ҳам Аллоҳ тутган йўлдир.


Divorce must be pronounced twice and then (a woman) must be retained in honour or released in kindness. 	 Талоқ икки мартадир. Сўнгра яхшиликча ушлаб қолиш ёки яхшиликча қўйиб юбориш.


Falsehood cannot approach it from before it or from behind it; [it is] a revelation from a [Lord who is] Wise and Praiseworthy. 	 Унинг олдидан ҳам, ортидан ҳам ботил келмас. У ўта ҳикматли ва ўта мақталган зотнинг туширганидир.


Couldn't save picture to file 	 Расмни файлга сақлаб бўлмади


What! do you wonder that a reminder has come to you from your Lord through a man from among you that he might warn you? 	 Ўзингиздан бўлган бир кишига сизларни огоҳлантириш учун Роббингиздан эслатма келганидан ажабландингизми?! Сизларни Нуҳ қавмидан кейин халифа қилганини ва хилқатингизда куч-қувватни зиёда қилганини эсланг.


When (The faithless) commit indecent acts they say, "We found our fathers doing this and God has commanded us to do the same." 	 Улар қачон фоҳиша иш қилсалар: «Ота-боболаримиз ушбуни қилаётганини кўрдик.


“Your God is only Allah – other than for Whom there is no worship; His knowledge encompasses all things.” 	 Ундан ўзга ибодатга сазовор зот йўқдир. У барча нарсани ўз илми билан қамраб олгандир.


That is Jesus, son of Mary, a Word of the Real concerning whom they are in doubt. 	 (Баъзилар уни «худо» дедилар, баъзилар оналари Биби Марямни зинокорликда айбладилар. Бу қуруқ ва асоссиз сўзларга эмас, Аллоҳнинг ҳақ каломига ишониш керак.)


And at the time when the hour shall come the guilty shall be in despair. 	 Қиёмат қоим бўлган кунда жиноятчилар ноумид бўлурлар.


And whoso becometh a renegade and dieth in his disbelief: such are they whose works have fallen both in the world and the Hereafter. 	 Сиздан кимки диндан қайтиб, кофир ҳолида ўлиб кетса, ана ўшалар бу дунёю охиратда амали ҳабата бўлганлардир.


It is We Who created you, so why do you not accept the truth? 	 Биз сизларни яратганимиз, ишонсаларинг-чи!


I feared you would say, `You have caused division among the Children of Israel, and did not regard my word.'“ 	 Мен сенинг: «Бани Исроилни тафриқага солибсан, гапимга кирмабсан, дейишингдан қўрқдим», деди.


Can they remain secure against the plan of God? 	 Аллоҳнинг макридан хотиржам бўлдиларми?! Аллоҳнинг макридан фақат зиён кўрувчи қавмларгина хотиржам бўларлар.


And know that Allah is the Forgiver, the Clement. 	 Ва билингки, албатта, Аллоҳ мағфиратли ва ҳалимдир.


Surely in this there are signs for people who believe. 	 Албатта, бунда иймон келтирадиган қавмлар учун оят-белгилар бордир.


On the Day when God will resurrect them altogether—they will swear to Him, as they swear to you, thinking that they are upon something. 	 Аллоҳ уларнинг барчасини қайта тирилтирадиган кунда худди сизларга қасам ичганларидек, Унга ҳам қасам ичарлар, ва бирор нарсага эришамиз, деб ўйларлар.


O believers, when proclamation is made for prayer on the Day of Congregation, hasten to God's remembrance and leave trafficking aside; that is better for you, did you but know. 	 Жума куни намозга нидо қилинганда, Аллоҳнинг зикрига шошилинг ва савдони қўйинг. Агар билсангиз, бу ўзингиз учун яхшидир.


Noah said, "My Lord, indeed they have disobeyed me and followed him whose wealth and children will not increase him except in loss. 	 Нуҳ: «Эй Роббим, албатта улар менга исён қилдилар ва моли, бола-чақаси хусрондан бошқани зиёда қилмаганга эргашдилар.


If you are careful of (your duty to) Allah, He will grant you a distinction and do away with your evils and forgive you; and Allah is the Lord of mighty grace. 	 Агар Аллоҳга тақво қилсангиз, сизга фурқон беради, сизнинг гуноҳларингизни ювиб, мағфират қиладир. Аллоҳ улуғ фазл эгасидир.


For Him is what is in the heavens and the earth, all are obedient to Him. 	 Балки осмонлару ердаги барча нарсалар Уникидир. Ҳамма Унга бўйсунувчидир.


Properties 	 Хоссалари


his refuge will indeed be paradise. 	 Бас, албатта, жаннат ўрин бўладир.


Indeed, I have repented to You, and indeed, I am of the Muslims." 	 Инсон фақат инсонлиги учун ота-онасини ҳурмат қилиши, эъзозлаши зарур. Лекин шу билан бирга, оятнинг ўзида ота-онага яхшилик қилишнинг боисларидан баъзиси айтиб ўтилмоқда.)


and left for him among the later folk 	 Ва кейингилар ичида унинг учун (олқишлар) қолдирдик.


So, when they forgot what they had been reminded of, We opened the gates of all things so that while they rejoiced in what they had been granted We seized them suddenly and they were plunged into utter despair. 	 Аммо иймонсиз, тазарруъсиз келган нозу неъмат яхшиликка олиб бормаслиги турган гап. Кофир-мушрикларга бу нарсалар берилса, хусусан, ҳамма нарсанинг эшиги очиб қўйилса, орқасида бошқа гапи бўлади.


Those who stayed behind, said of their brothers, "Had they listened to us, they would not have been killed." 	 Улар ўз биродарларига ва (урушга чиқмай) ўтирганларга: «Агар бизга итоат қилганларида қатл қилинмас эдилар», дейишди. Сен: «Агар гапингиз рост бўлса, ўзингиздан ўлимни қайтариб кўринг-чи», деб айт.


“And in respect of the wall – it belonged to two orphan boys of the city, and beneath it was their treasure, and their father was a virtuous man; therefore your Lord willed that they should reach their maturity and remove their treasure; by the mercy of your Lord; and I have not done this at my own command; this is the interpretation of the matters you could not patiently bear.” (* Hazrat Khidr was given the knowledge of the hidden – as in all three explanations he gave). 	 Деворга келсак, у шаҳардаги икки етим боланики бўлиб, унинг остида икковларининг хазинаси бор эди. Уларнинг оталари солиҳ одам эди.


We bring a better verse or at least the like of it for whatever we abrogate or cause it to be forgotten. 	 Оятлардан биронтасини насх қилсак ёки унутдирсак, ундан яхшисини ёки унга ўхшашини келтирамиз. Аллоҳ ҳар нарсага қодир эканини билмадингми?


He said: "With My punishment I visit whom I will; but My mercy extendeth to all things. 	 У зот: «Азобим ила кимни хоҳласам, тутаман. Раҳматим эса, ҳамма нарсадан кенгдир.


Or is the kingdom of the heavens and the earth and all that is between them theirs? 	 Ёки осмонлару ернинг ва улар орасидаги нарсаларнинг мулки уларникими?


They do know the favours of God, and yet they deny them, for most of them are not grateful. 	 Уларнинг кўплари кофирлардир. (Аллоҳнинг неъматини била туриб инкор қилган киши аниқ кофир бўлади.)


There was no other reason for Abraham to seek forgiveness from God for his father except the promise that he had made with him. 	 Иброҳимнинг отаси учун айтган истиғфори унга берган ваъдаси устидан эди, холос. Вақтики, унга отасининг Аллоҳга душман эканлиги аён бўлганда ундан воз кечди.


and to Us belong the Next Life and the present. 	 Албатта, ҳам охират ва ҳам бу дунё Бизникидир.


And thy Lord shall come and the angels, rank on rank. 	 Ва Роббинг ва фаришталар саф-саф бўлиб келса.


Who have been patient and upon their Lord rely. 	 Улар сабр қилган ва Роббиларигагина таваккул қиладиган зотлардир.


God is Majestic and All-wise. 	 Бундай қийин ҳолни Пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссаломга зикр қилишганида, Аллоҳ таоло: «Сендан етимлар ҳақида сўрайдилар», оятини нозил қилган экан.)


On that day We shall ask hell, "Are you full?" It will say, "Are there any more?" 	 «Бугун жаҳаннамга тўлдингми?» десак, у: « яна қўшимча борми?» дер.


He said, “It is a palace paved with glass.” 	 (Сарой олдидаги майдон ҳам биллурдан ясалган, жуда силлиқ, уни сув деб ўйлаб, кийимингни кўтарма.


He will say: -- Do you wish to know where he is now?' 	 Сизлар ҳам қараяпсизларми?» деди.


So he drew water for them and then retired to the shade, saying: 'O my Lord, surely I have need of whatever good You send me' 	 Яна муҳожирлик ғурбатини ҳис этдилар. Ёлғизнинг ёри худо, деб яна Роббул Оламийнга илтижо қилиб: «Эй Роббим, албатта, менга туширажагинг ҳар бир яхшиликка муҳтожман», дедилар.)


So how bold they are (for evil deeds which will push them) to the Fire. 	 Дўзах ўтига қандоқ чидайдилар-а?!


Say, “God.” 	 «Аллоҳ», дегин.


He said: "So (it will be): Thy Lord saith, 'that is easy for Me: and (We wish) to appoint him as a Sign unto men and a Mercy from Us': It is a matter (so) decreed." 	 У: «Ана шундай, Роббинг айтдики, бу Мен учун осондир ва уни одамларга белги қилиш учун ҳамда Биздан раҳмат бўлиш учун, бу, ҳукми чиқиб бўлган ишдир», деди.


Yet they repent not, nor are they admonished. 	 (Ҳар йили уларнинг ҳаётида бир ёки икки марта синовли ишлар, касалликми, бошқа мусибатми бўлиб ўтади. Аслида ўша ҳодисалар уларнинг кўзини очиши керак.


They urge you to hasten the punishment. 	 Улар сендан азобни тезлаштиришни талаб қилурлар.


So He caused hypocrisy to take root in their hearts and to remain therein until the Day they meet Him because they broke their promise with Allah and because they lied. 	 Бас, Аллоҳга берган ваъдаларига хилоф қилганлари ва ёлғон гапирганлари учун Унга рўбарў бўладиган кунгача қалбларида нифоқни оқибат қилиб қўйди.


But he was not long in coming, and he said: I have found out (a thing) that thou apprehendest not, and I come unto thee from Sheba with sure tidings. 	 Кўп ўтмасдан у келиб: «Сен билмаган нарсани билдим ва сенга Сабаъдан ишончли бир хабар олиб келдим. (Сабаъ Арабистон ярим оролининг жанубида, Яманда жойлашган бир мамлакат эди.


Fir'awn said: if thou wilt take a god other than me, I shall surely place thee among the prisoners. 	 У: «Агар мендан бошқани илоҳ қилиб олсанг, албатта, мен сени зиндонбандлардан қилурман», деди.


Is he to whom We have promised a goodly promise which he shall meet with like him whom We have provided with the provisions of this world's life, then on the day of resurrection he shall be of those who are brought up? 	 Биз унга гўзал ваъда қилган, кейин ўшанга эришувчи киши бу ҳаёти дунё матоҳини берганимиздан сўнгра қиёмат куни (азобга) ҳозир қилинганлардан бўлган киши каби бўлармиди?! (Бу ояти каримада мўмин билан кофир бир-бирларига солиштириб кўрсатилмоқда.


Reclining therein [on couches], they will call for abundant fruits and drinks, 	 У ерда ёнбошлаган ҳолларида ундаги кўплаб мевалар ва шароблардан чақирарлар.


These are precepts of wisdom for men, and guidance and grace for people who believe with certainty. 	 Бу (Қуръон) одамлар учун қалб кўзлари, аниқ ишонадиган қавм учун ҳидоят ва раҳматдир.


Jesus, son of Mary, said, "O God, our Lord! 	 Ийсо ибн Марям: «Эй бор Худоё! Роббимиз!


God is All-Knowing, Well-Informed. 	 (Оятда Аллоҳ таолонинг илми шомилу комил ҳамда мутлақ экани, унинг илми қаршисида бошқа илмлар ҳеч нарсага арзимаслиги баён қилинмоқда.)


Proclaim, “Allah – and indeed either we or you are upon guidance, or in open error.” 	 «Аллоҳ. Албатта, биз ёки сиз ҳидоятда ёхуд очиқ-ойдин залолатдадирмиз».


Say thou: what thing is the greatest in testimony? 	 Менга ушбу Қуръонни, унинг ила сизларни ва у етиб борганларни огоҳлантиришим учун ваҳий қилинди. Сизлар «Аллоҳ билан бирга, албатта, бошқа худолар бор», деб гувоҳлик берасизларми?


Those who believed and their offspring followed them in faith—We will unite them with their offspring, and We will not deprive them of any of their works. 	 (Бу дунёда иймону ислом билан ўтган кишиларнинг агар зурриётлари ҳам иймон билан ўтган бўлса, даражалари унча юқори бўлмаса ҳам, Аллоҳ уларни оталарига қўшиб қўяр экан. Лекин, шу билан бирга оталарнинг амалидан ҳеч бир нарса камайтирилмас экан.


And they say, “This is nothing but plain magic. 	 Улар: «Бу (Қуръон) очиқ-ойдин сеҳрдан бошқа нарса эмас.


How should the idolaters have a covenant with God and His Messenger? -- excepting those with whom you made covenant at the Holy Mosque; so long as they go straight with you, do you go straight with them; surely God loves the godfearing. 	 (Аҳду паймон уларнинг фақат бир тоифасига, яъни, мусулмонлар билан Масжидул Ҳаром олдида, яъни, Ҳудайбияда аҳдлашган мушрикларгагина бўлиши мумкин. Агар улар аҳдларида турсалар, мусулмонлар ҳам аҳдида туради.


And thus do We recompense him who is extravagant and does not believe in the communications of his Lord, and certainly the chastisement of the hereafter is severer and more 	 Исроф қилган ва Робби оятларига иймон келтирмаганларни ана шундай жазолайрмиз. Охират азоби, албатта, ашаддийроқ ва боқийроқдир.


Their messengers said to them: "True, we are human like yourselves, but Allah doth grant His grace to such of his servants as He pleases. 	 Пайғамбарлари уларга: «Биз сизга ўхшаш башардан ўзга ҳеч нарса эмасмиз. Лекин Аллоҳ Ўз бандаларидан кимни хоҳласа, ўшанга (Пайғамбарлик) инъом қилур.


And indeed, many of the people, in [the matter of] the meeting with their Lord, are disbelievers. 	 (Инсоннинг ақл ишлатиладиган нарсалар ҳақида ўйлаши «тафаккур» дейилади. Оятда одамларнинг тафаккур юритмасликларидан ажабланиш бор.)


Account: 	 Ҳисоб:


The hour drew nigh and the moon was rent in twain. 	 Соат (қиёмат) яқинлашди ва ой бўлинди.


And Allah is Knower of the God-fearing. 	 Ушбу оятларда аҳли китоблардан иймонга келган мўминларнинг ажойиб сифатлари зикр қилинмоқда. Улар иймонлилар сафидан муносиб ўрин олиб, иймон тақозоси ила ҳаракат қилиб улкан бахт-саодатга эришдилар.)


Indeed, it has been revealed to us that the punishment will be upon whoever denies and turns away.' " 	 Албатта, бизга ваҳий қилиндики, ёлғонга чиқарганларга ва юз ўгириб кетганларга шубҳасиз азоб бўлур», денглар.


We have made every nation's deeds seem attractive to them. 	 Бас, у қилиб юрган ишларининг хабарини берур. (Мушриклар Аллоҳни қўйиб, санам ва бутларга ибодат қиладилар.


If any of you is sick, or injured in his head, then redemption by fast, or freewill offering, or ritual sacrifice. 	 Сиздан ким бемор бўлса ёки бошида озор берувчи нарса бўлса, рўза тутиш ёки садақа бериш ёхуд қурбонлик сўйиш ила тўлов тўласин.


And We bestowed on him, out of Our mercy, his brother Harun, a prophet. 	 Ва унга Ўз раҳматимиздан оғаси Ҳорунни Пайғамбар қилиб ҳадя этдик. (Оғалари Ҳоруннинг Пайғамбар бўлишини Мусонинг алайҳиссалом ўзлари Аллоҳ таолога дуо қилиб сўраган эдилар.)


Indeed those who accepted faith and did good deeds – it is they who are the best among the creation. 	 Албатта, иймон келтирганлар ва солиҳ амалларни қилганлар, ана ўшалар, халойиқнинг энг яхшиларидир.


Our Lord, take us not to task if we forget, or make mistake. 	 Эй Роббимиз, бизга тоқатимз етмайдиган нарсани юкламагин. Бизни афв эт, мағфират қил ва раҳм эт.


I see you are prosperous, and fear the punishment of an encompassing day for you. 	 Албатта, мен сизларнинг яхшиликда (мўл-кўлликда) эканликларингизни кўриб турибман. Албатта, мен сизларга қамровли кун азобидан қўрқмоқдаман.


nor will they be permitted to offer excuses. 	 Ва уларга узр айтишга изн берилмайдир.


And how many a sign in the heavens and the earth they pass by, while they are averse therefrom. 	 Инсон яшаб турган борлиқнинг ҳар бир қаричида Аллоҳнинг борлигига, бирлигига, қудратига, тадбирига, билувчилигига ва бошқа камоли сифатларига далолат қилувчи оят-белгилар, далил-ҳужжатлар мавжуд. Лекин одамлар ўша ҳужжатларга, оят-белгиларга эътибор билан қарамайдилар.


They will run around in blazing fire and boiling water. 	 Улар жаҳаннам билан ўта қайноқ сув ўртасида айланур.


And verily, We will make them taste of the near torment (i.e. the torment in the life of this world, i.e. disasters, calamities, etc.) prior to the supreme torment (in the Hereafter), in order that they may (repent and) return (i.e. accept Islam). 	 (Яъни, ўша фосиқларга охиратнинг буюк азобидан олдин бу дунёдаги яқин азобни тоттирамиз. Шоядки улар бундан сабоқ олиб, куфр ва фисқу фужурдан, ёмонликлардан қайтсалар.)


Praise be to God! 	 Икковларининг мисоли баробарми?!


He was true to his promise, and was a messenger, a prophet. 	 Албатта, у ваъдасига содиқ ҳамда Расул ва Набий бўлган эди.


When they see that which they were promised they shall know who is weaker in helpers and fewer in numbers. 	 Токи уларга ваъда қилинган нарсани кўрганларида, кимнинг ёрдамчиси заифу, кимнинг сони озлигини ҳам биларлар», деб айт.


And they plotted, and Allah plotted, and Allah is the Best of plotters. 	 (Бани Исроил Ийсо алайҳиссаломни хочга осишни ва ўлдиришни хоҳлаб, қўлларидан келган макр-ҳийлаларни қилдилар. Аллоҳ эса у кишини қутқаришни ва Ўзига кўтаришни ирода қилди.


And glorify the name of their Guardian-Lord, and (lift their hearts) in prayer. 	 Ва Роббиси исмини зикр қилса ва намоз ўқиса ҳамдир.


How come they unto thee for judgment when they have the Torah, wherein Allah hath delivered judgment (for them)? Yet even after that they turn away. 	 Ўзларида Таврот бўла туриб, унда Аллоҳнинг ҳукми бўла туриб, қандай қилиб сени ҳакам қиладилару сўнгра яна юз ўгириб кетарлар?


And verily thine Lord shall decide between them with His judgment, and He is the Mighty, the Knowing. 	 Албатта, Роббинг улар ўртасида Ўз ҳукми ила ажрим чиқарур. У азиз ва билгувчидир.


And he has already seen Gabriel in the clear horizon. 	 (Муҳаммад с. а. в. Жиброилни очиқ-ойдин уфқда ўз кўзлари билан асл яратилишида кўрдилар.)


This is one of the signs of God. 	 Ана шу ҳам Аллоҳнинг оят-мўъжизаларидандир. Кимни Аллоҳ ҳидоятга бошласа, ўша ҳидоят топгувчидир.


And Allah is Oft-Forgiving, Most Merciful. 	 Гуноҳ ҳам бўлмайди. Чунки Ислом инсонни тоқатидан ташқари нарсага таклиф қилмайди.)


Nay! they say: We found our fathers on a course, and surely we are guided by their footsteps. 	 Йўқ! Улар: «Биз ота-боболаримизни бир динда топдикки, албатта, биз уларнинг изларидан ҳидоят топгувчидирмиз», дедилар.


And if one of the idolaters seek protection from you, grant him protection till he hears the word of Allah, then make him attain his place of safety; this is because they are a people who do not know. 	 Агар мушриклардан биронтаси паноҳ сўраса, унга паноҳ бер, токи у Аллоҳнинг каломини эшитсин. Сўнгра уни омонлик жойига етказиб қўй.


“My Lord! Grant me wisdom, and include me with the righteous. 	 Эй Роббим, менга ҳикмат ҳадя эт ва мени солиҳларга қўшгин.


and grant me an honourable reputation among posterity, 	 Ва менга кейин келгувчилар ичида содиқ мақтовлар бўладиган қилгин. (Яъни, ўтиб кетганимдан кейин ҳам одамлар мени қиёматгача яхшилик билан эслаб юрадиган қилгин.)


Verily your Lord is Allah who created the heavens and the earth in six days, then established Himself on the Throne, making the night cover the day, seeking it swiftly, and created the sun and the moon and the stars subjected to service by His command. 	 Албатта осмонлару ерни олти кунда яратган, сўнгра Аршни эгаллаган Роббингиз кеча ила кундузни қоплайдир. Уни шошилиб қувлайдир.


It is God who has created you and given you sustenance. 	 Сизларни халқ қилган, сўнгра ризқлантирган, кейин ўлдирадиган ва яна тирилтирадиган зот Аллоҳдир.


And Allah does not guide the disbelieving people. 	 Бу билан мусулмонлар ҳиссида бу ишнинг нақадар ёмон иш эканлигини жонли тасвир қилинмоқда.)


(Even though all kinds of miracles will be shown to them) those about whom the word of your Lord has been ordained, will not have faith 	 Албатта, Роббингнинг калималари зиммасига вожиб бўлганлар иймонга келмаслар.


Your Lord said to the angels, “I am creating a human being from clay, from molded mud.” 	 Сен Роббингнинг фаришталарга: «Албатта, мен қуруқ лойдан, ўзгартирилган қора балчиқдан башар яратгувчидирман.


So be wary of Allah and settle your differences, and obey Allah and His Apostle, should you be faithful. 	 Бас, Аллоҳга тақво қилинглар ва ўз ораларингизни ислоҳ этинглар. Агар мўмин бўлсангиз, Аллоҳга ва Унинг Пайғамбарига итоат қилинглар», деб айт.


He is only a plain warner. 	 У фақат ошкора огоҳлантирувчи, холос.


And most surely it is a very great oath if you only knew; 	 Ўша пайтда одамлар юлдузлар ҳақида содда тушунчага эга эдилар, уларнинг ҳажми, сони, ҳаракати ҳақида деярли ҳеч нарса билмас эдилар. Фалакиёт илми ривожланиб, улар воситасида очилган жуда кўплаб куллиётлар Қуръон оятларининг улуғлигини тасдиқлади.)


Why do not the learned men and the doctors of law prohibit them from their speaking of what is sinful and their eating of what is unlawfully acquired? 	 Роббонийлари ва аҳборлари уларни гуноҳ айтиш ва ҳаромни ейишдан қайтарсалар бўлмасми?!


They answered: “We disbelieve in the religion with which you have been sent.” 	 Улар: «Биз сиз ила юборилган нарсага кофирдирмиз», дедилар.


We showed the Pharaoh all of Our miracles, but he called them lies and turned away from them. 	 Батаҳқиқ, Биз унга оят-мўъжизаларимизнинг ҳаммасини кўрсатдик. Бас, у ёлғонга чиқарди ва бош тортди.


Unquestionably He is, of all things, encompassing. 	 Албатта, У зот ҳар бир нарсани ихота қилгувчидир. (Унга рўбарў бўлишдан қочиб қаерга борадилар?)


Then We have made the sun for it an indication. 	 Мисол учун ерни айланмайдиган қилиб қўйса, соя жилмай тураверар эди, биз эътибор бермайдиган соянинг ёйилиши ҳодисаси ортида Аллоҳнинг улкан қудрати турибди.)


Show hint about closing the main window 	 Асосий ойна ёпилиши ҳақида ишора бериш


(Muhammad), you certainly have called them to the right path, 	 Албатта, сен уларни тўғри йўлга чақирасан.


And they say: we hearken and obey; Thy forgiveness, Our Lord! and Unto Thee is the return! 	 Бу икки оятнинг ҳар бир сўзи улкан маъно англатади. Уларда ақида, иймон хусусиятлари, банданинг ўз Робби билан бўладиган ҳоли, фарз қилинган амалларга муносабат ва бошқалар келган.)


Certainly the devils inspire their proteges to dispute with you: If you obey them, you will surely become an idolater. 	 (Уламоларимиз агар мусулмон киши ҳайвонни сўяётиб, Аллоҳнинг исмини зикр қилишни унутиб қўйса, сўйган гўшти ҳалол, деганлар. Аммо билиб туриб, қасддан зикр қилмаса, ундай гўшт ҳаром бўлади.)


Allah will punish him with direst punishment. 	 Бас, уни Аллоҳ катта азоб билан азоблайдир.


And you harbour intense love for wealth. 	 Ва молни кўп яхши кўрасизлар.


Your Lord is He Who sails the ship upon the seas for you, so that you may seek His munificence; indeed He is Most Merciful upon you. 	 Роббингиз, Унинг фазлидан талаб қилишингиз учун денгизда кемани юргизиб қўйган зотдир. Албатта, У сизга раҳмлидир.


You cannot avoid their rejection nor can you find any help. 	 Энди (азобни) буришга ҳам, ёрдам олишга ҳам қодир бўлмассиз.


How could you take it back, when you have known each other, and they have taken from you a solemn covenant? 	 (Ояти каримадаги, «... улар сиздан мустаҳкам аҳду паймон олганлар-ку?!» жумласидаги «аҳду паймон»нинг маъноси ҳақида Суфён ас-Саврий: «Яхшилик ила тутиб туриш ёки яхшилик билан ажрашиш ҳақидаги аҳд», деганлар. Робеъ ибн Анас эса: «Бу Пайғамбаримизнинг (с. а. в.): «Сиз уларни Аллоҳнинг омонати ила олдингиз ва фаржларини Аллоҳнинг калимаси ила ўзингизга ҳалол этдингиз», деган ҳадисларидан иборатдир», деган.)


You (Prophet Muhammad) are not a tyrant over them. 	 Сен уларнинг устидаги жаббор эмассан.


Do not give, thinking to gain greater 	 Ва кўп (иш)қилган бўлсанг ҳам, миннат қилма!


So travel across the earth and observe what was the end of those who rejected the messengers. 	 Залолат-куфр йўлини ихтиёр этиб, ўша томонни кўзлаганларга залолат ҳақ бўлди. Бу икки тоифанинг ҳеч бирини Аллоҳ мажбурлагани йўқ.)


But those who repent thereafter, and make amends -- God is All-forgiving, All-compassionate. 	 Магар шундоқ бўлгандан кейин тавба қилиб, яхши амалларни қилганлар бўлса, бас, Аллоҳ мағфират қилувчи ва раҳмлидир.


If they had come to you and sought forgiveness from God whenever they wronged themselves, and the Messenger had prayed for forgiveness for them, they would have found that God is ever-forgiving and merciful. 	 Агар улар ўзларига ўзлари зулм қилган чоғларида ҳузурингга келиб, Аллоҳга истиғфор айтганларида ва Пайғамбар ҳам улар учун истиғфор айтганида эди, албатта, Аллоҳ тавбаларни қабул этувчи ва раҳмли зот эканини топган бўлур эдилар.


It is God who put the oceans at your disposal so that you could find therein fresh fish for food and ornaments with which to deck yourselves with. 	 У денгизни сиз ундан тоза гўшт ейишингиз, ундан тақадиган тақинчоқлар чиқариб олишингиз учун, унда (сувни) ёриб кетаётган кемаларни кўрасан, ҳамда унинг фазлини талаб қилишингиз учун хизматкор қилди. Шоядки, шукр келтирсангиз.


There will be no injustice today. 	 Бугунги кунда зулм йўқдир.


Allah guides whom He will to the Straight Path. 	 Улардан бўладиган зулм ва душманликларга чидаш керак.)


others than Him in His divinity. 	 Ундан ўзгани.


Nothing stops their charities from being accepted except that they have no faith in Allah and His Apostle and do not perform the prayer but lazily, and do not spend but reluctantly. 	 Уларнинг нафақаларининг қабул этлишидан ман қилган нарса фақат Аллоҳга ва Унинг Расулига куфр келтирганлари, намозга доимо дангаса ҳолларида келганлари ва доимо ёқтирмай инфоқ қилганларидир.


The fools (pagans, hypocrites, and Jews) among the people will say, "What has turned them (Muslims) from their Qiblah [prayer direction (towards Jerusalem)] to which they were used to face in prayer." 	 Одамлардан эси пастлари: «Буларни қиблаларидан нима юз ўгиртирди экан?» дейдилар. «Машриқу мағриб Аллоҳники, кимни хоҳласа, ўшани тўғри йўлга бошлайди», деб айт.


Glory be to God; and I am not of the polytheists.” 	 Бизга Аллоҳ таоло ҳидоят ва нур бергандир. Биз бу йўлдан ишонч ва билим ила юрамиз, унга бошқаларни ҳам чақирамиз.)


Others said, "People of Yathrib, you cannot withstand [the enemy] here: so go back!" 	 Ўшанда улардан бир тоифаси: «Эй Ясриб аҳли, бу ерда сизга туриш имкони йўқ. Бас, қайтинглар», деди.


Verily He is forgiving and kind. 	 Албатта, Унинг Ўзи мағфират қилгувчи, меҳрибондир.


When they are shown a sign, they scoff at it 	 Қачонки бирор оят-белгини кўрсалар, қаттиқроқ масхара қилурлар.


And if you see when the unjust are in the throes of death and the angels are with their hands outstretched; (saying) “Surrender your souls; this day you shall be given a disgraceful punishment – the recompense of your fabricating lies against Allah, and your scorning His signs.” 	 Бугунги кунда Аллоҳга нисбатан ноҳақ гап айтганларингиз учун ва Унинг оятларидан мутакаббирлик қилиб юрганингиз учун хорлик азоби ила жазоланурсиз», дегандаги ҳолларини кўрсанг эди. (Кофир мушриклар Пайғамбарни (а. с.) инкор қилиб, у зотга қўяётган айблар ғоят катта айблардир.


(Muhammad), they ask you about wine and gambling. 	 Сен: «Иккисида катта гуноҳ ва кишилар учун манфаат бор ва гуноҳлари нафларидан каттадир», деб айт. Ва сендан нимани нафақа қилишни сўрарлар.


And He made in it mountains above its surface, and He blessed therein and made therein its foods, in four periods: alike for the seekers. 	 У зот ўша(ер)нинг устида тоғларни қилди, уни баракотли қилди ва унинг (аҳли) ризқини тўрт кунда ўлчовли этиб тақдир қилди. Бу сўровчилар учундир», деб айт.


They have rejected it in the past, and made allegations from a far-off place. 	 Ҳолбуки, унга олдин куфр келтирган эдилар. Ғойибга узоқ жойдан тош отар эдилар.


And do not take the verses of Allah in jest. 	 Аллоҳнинг сизга берган неъматини ва ваъз этиб туширган китоби ва ҳикматини эсда тутинг. Аллоҳга тақво қилинг ва, билингки, албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсани билувчидир.


In Him I have put my trust. 	 (Яъқуб (а. с.) ўғилларига манзилга етганларида шаҳарга бир эшикдан эмас, бўлиниб, турли эшиклардан киришларини насиҳат қилдилар.


The first house established for mankind is the one at Bekka; blessed, and guidance for all people. 	 Одамларга муборак, оламларга ҳидоят қилиб қўйилган биринчи уй Баккадаги уйдир.


"What should be the punishment," they were asked, "in case you are liars?" 	 Улар: «Агар ёлғончи бўлиб чиқсангиз, жазоси нима?» дедилар.


She said: my Lord! in what wise shall there be unto me a son whereas no human being hath touched me. 	 У: «Эй Роббим, менга башар қўл теккизмаган бўлса, қандай қилиб болам бўлади?!» деди.


Say, "It is only revealed to me that your god is but one God; so will you be Muslims [in submission to Him]?" 	 Сен: «Менга фақат, албатта, сизнинг илоҳингиз битта илоҳдир, деб ваҳий этилади. Бас, сизлар мусулмон бўласизларми?!» деб айт.


Have you not seen how Allah drives the clouds, then gathers them and converts them into a mass, then you see rain coming from the midst of them? 	 Аллоҳ булутларни ҳайдашини, сўнгра бирга тўплашини, сўнгра уйиб қўйишини кўрмаяпсанми?! Бас, унинг орасидан ёмғир чиқаётганини кўрурсан.


Above them are mountains of fire and beneath them are mountains of fire; Allah scares His bondmen with this; “O My bondmen! 	 Улар учун тепаларидан ҳам оловдан «соябонлар» бор, остларидан ҳам оловдан «соябонлар» бор. Бу билан Аллоҳ Ўз бандаларини қўрқитур: «Эй бандаларим, менга тақво қилинглар!»


These [verses of the Quran ] are a reminder 	 Албатта у(оят)лар эслатмадир.


Verily, the dwellers of the Paradise, that Day, will be busy in joyful things. 	 Албатта, жаннат эгалари у кунда завқланувчилик ила машғуллар. ( Нима уларга завқ, шодлик, хурсандчилик берса, ҳаммаси у ерда муҳайёдир.)


Or have they taken (for worship) gods from the earth who can raise (the dead)? 	 Ёки улар ердан худолар тутдилару ўшалар тирилтирурларми?


And We have sent down rain from the sky in a measured amount and settled it in the earth. 	 Аллоҳ таоло сувни кетказишига далил сифатида баъзан маълум жойларни сувдан бебаҳра қилиб қўяди. Ўша ерда қурғоқчилик бўлиб, ҳамма нарса ҳалокатга юз тутади.


Which is neither cool nor is for respect. 	 Салқин ҳамэмас, фойдаии ҳам.


Then when their flanks fall (dead), eat thereof and feed the beggar and the suppliant. 	 Ёнлари ерга текканида эса, бас, улардан енг ва қаноатли ва тиланган камбағалларни ҳам таомлантиринг.


Valuable—to warn of severe punishment from Himself; and to deliver good news to the believers who do righteous deeds, that they will have an excellent reward. 	 Уни тўғри қилган; Ўз ҳузуридан бўладиган шиддатли азобдан огоҳлантирадиган; яхши амалларни қиладиган мўминларга, уларга гўзал ажр бўлиши башоратини берадиган қилган Зотга.


This you are advised [to carry out], and Allah is well aware of what you do. 	 Бу (ҳукм) ваъзланишингиз учундир. Аллоҳ қилаётган ишларингиздан хабардордир.


And among His Signs is the creation of the heavens and the earth, and the difference of your languages and colours. 	 Ва Унинг оят-белгиларидан осмонлару ернинг яратилиши ва тилларингиз ва рангларингизнинг турлича бўлишидир. Албатта, бунда олимлар учун оят-белгилар бордир.


[Other] faces, that Day, will show pleasure. 	 Ўшал кунда бир чеҳралар неъматланувчидир.


Then We sent Moses and Aaron with Our miracles to the Pharaoh and his people. 	 Сўнгра улардан кейин Мусо ва Ҳорунни Фиръавн ва унинг қавмига Ўз оят-мўъжизаларимиз ила юбордик.


Be quick in the race for forgiveness from your Lord, and for a Garden whose width is that (of the whole) of the heavens and of the earth, prepared for the righteous,- 	 Роббингиздан бўлган мағфиратга ва кенглиги осмонлару ерча бўлган, тақводорлар учун тайёрлаб қўйилган жаннатга шошилинг.


He knew that some of you would be sick, others would travel in the land to seek God's favors, and still others would fight for the cause of God. 	 Бошқалар ер юзида юриб, Аллоҳнинг фазлини ахтаришини, яна бошқалар эса, Аллоҳнинг йўлида жиҳод қилишларини (ҳам билди). Бас, ундан муяссар бўлганича қироат қилинглар.


But on that day shall no one chastise with (anything like) His chastisement, 	 Бас, ўша кунда Аллоҳнинг азобига ўхшаш азобла ҳеч ким азобламас.


We plunged in with the plungers 	 Ва ботилга шунғувчилар билан бирга шўнғир эдик.


It is true thou wilt not be able to guide every one, whom thou lovest; but Allah guides those whom He will and He knows best those who receive guidance. 	 Аллоҳдан бошқа ҳеч ким, ҳатто охирзамон Пайғамбарининг (с. а. в.) ҳам бу ишга қурблари етмайди. Агар у зот (с. а. в.) бирор кишини ҳидоят қилиш имконига эга бўлганларида, амакилари Абу Толибни ҳидоят қилган бўлар эдилар.


That is a Day for which the people will be collected, and that is a Day [which will be] witnessed. 	 Бу кун одамлар жамланадиган бир кундир. Бу кун шоҳид бўлинадиган кундир.


So eat of the lawful and good food which Allah has provided for you. 	 Бас, Аллоҳ сизга ризқ қилиб берган нарсалардан ҳалол-пок ҳолида енг.


Moses said to him: "May I follow thee, on the footing that thou teach me something of the (Higher) Truth which thou hast been taught?" 	 Мусо унга: «Сенга ўргатилган рушддан менга ҳам ўргатмоғинг учун сенга эргашсам майлими?» деди. (Мусо (а. с.) улкан Пайғамбар бўлишларига қарамай, ўзларидан кўра илмлироқ, ўзларига устоз бўлиши мумкин бўлган кишига ўта одоб билан мурожаат қилиб, унга шогирд тушишни сўрадилар.)


So whoever is faithless, his unfaith is to his own detriment. 	 Ким куфр келтирса, унинг кофирлиги ўзига зарар. Кофирлар учун куфрлари Роббилари ҳузурида ғазабдан бошқани зиёда қилмас.


And We appoint the night and the day two portents. 	 Кеча ва кундузни икки оят-аломат қилдик. Кеча аломатини маҳв этдик.


We did not do any wrong to them but they wronged themselves. 	 Лекин улар ўзларига зулм қилган эдилар. (Ушбу оятда ишора этилаётган, — Аллоҳ яҳудийларга ҳаром қилган нарсалар Анъом сурасида келган.)


And remind them of the Day whereon the trumpet shall be blown, and affrighted will be those who are in the heavens and the earth, save him whom Allah willeth. And all shall come unto Him, lowly. 	 Сур чалиниб, Аллоҳ хоҳлаганидан бошқа осмонлардаги кимсалар ва ердаги кимсалар даҳшатга тушган кунда ҳамма У зотга бўйин эгиб келурлар.


Believers, when you contract a debt for a fixed period, put it in writing. 	 Маълум муддатга қарз олди-берди қилган вақтингизда, уни ёзиб қўйинг. Орангизда бир ёзувчи адолат билан ёзсин.


This was the tradition of God with those who lived before. 	 Аллоҳнинг йўлига ҳеч бадал топа олмассан. (Аллоҳ таоло мўминларга озор берувчи мунофиқ, қалбида марази бор ва миш-миш тарқатувчиларга қаттиқ чора кўрган.


Remember when you were few in number and He multiplied you. 	 Оз бўлган чоғингизда сизни кўпайтириб қўйганини эсланг.


They were indeed a blind people! 	 Чунки улар кўр қавм эдилар.


as if they had never have lived there. 	 Огоҳ бўлингким, худди Самуд йўқолгандек, Мадян ҳам йўқолди. (Мадян аҳлини ҳалок этиш учун тайин қилинган вақт келиб, амримиз етганида, одатдагидек, Пайғамбаримиз Шуайб ва у билан бирга бўлган мўминларга нажот бердик.


Is this magic? or ye still see not clearly! 	 Бу сеҳрми?! Ёки сизлар кўрмаяпсизларми?!


And give tidings (O Muhammad SAW) of a painful torment to those who disbelieve. 	 Куфр келтирганларга аламли азобнинг «башоратини» беравер.


Say (O Muhammad): Who is Lord of the heavens and the earth? 	 Сен: «Осмонлару ернинг Робби ким?» деб айт.


So when Our Commandment came, We saved Salih (Saleh) and those who believed with him by a Mercy from Us, and from the disgrace of that Day. 	 Амримиз келган пайтда раҳматимиз ила Солиҳга ва у билан бирга иймон келтирганларга нажот бердик ва ўша куннинг шармандалигидан қутқардик.


The woman said, “O chieftains, indeed a noble letter has been dropped upon me.” 	 (Малика аъёнларига мактуб ҳақида хабар бериши унинг ўз одамлари билан маслаҳатлашиб иш кўришига далолат қилади. Шу билан бирга, малика ўзи сезган белгилар асосида мактубнинг кароматли эканини айтмоқда.)


You are here to stay." 	 Роббинг бизни битирсин!» дейдилар.)


Remember God's bounties, and do not mischief in the earth, working corruption.' 	 Ҳозиргача ўша масканларнинг баъзилари сақланиб қолган. Солиҳ (а. с.) уларга бу нарсаларнинг ҳаммаси Аллоҳнинг неъмати эканини эслатиб, уларни шукр қилишга ундадилар.)


We shall burn them in Fire. As often as their skins are roasted through, We shall change them for other skins that they may taste the punishment. 	 Қачонки, терилари етиб пишганда, азобни тортишлари учун бошқа тери алмаштирамиз.


And everyone shall be presented before your Lord in rows; “Indeed you have come to Us exactly as We had created you for the first time – in fact you thought that We shall never appoint a promised time for you!” 	 Молу дунёнгиз, бола-чақангиз, хизматчи-мардикорингиз, мансаб-амалингиз ва дўст-ёрингиз у дунёда қолиб кетди. Ваъда қилинган қиёмат кунига, маҳшардаги тўпланиш жойига ишонмас эдингиз.


You also read the Scriptures, why do you then not understand? 	 Ҳолбуки, китобни тиловат қиляпсиз-ку. Ақлни ишлатмайсизми?!


Your Lord knows well who is best-guided to the Right Path." 	 Бас, Роббингиз ким тўғри йўлдалигини яхши билгувчидир», деб айт.


That is what He has enjoined upon you, so that you may understand. 	 Магар ҳақ ила бўлса, майли. Ушбуларни сизга амр қилдикки, шояд ақл юритсангиз.»- деб айт.


He makes them promises and gives them [false] hopes, yet Satan does not promise them anything but delusion. 	 У уларга ваъда берадир ва хом хаёлларга соладир. Шайтон уларга ғурурдан бошқа нарсани ваъда қилмайдир.


And thy Lord is not at all a tyrant to His slaves. 	 Роббинг бандаларга зулм қилгувчи эмас.


Then when they saw it, they said, “We have indeed strayed.” 	 Уни кўрганларида, биз адашибмиз, дедилар.


Bedizen not yourselves with the bedizenment of the Time of Ignorance. 	 Намозни тўкис адо этинг, закот беринг, Аллоҳга ва унинг Расулига итоат қилинг. Албатта, Аллоҳ сиздан кирни кетказиб, бутунлай поклашни хоҳлайди, эй аҳли байт!


Neither dozing, nor sleep overtakes Him. 	 Уни мудроқ ҳам, уйқу ҳам олмас. Осмонлару ердаги нарсалар Уникидир.


And We rained down upon them a rain; so behold thou, how was the end of the sinners! 	 Жинояткорларнинг оқибати қандай бўлганига назар сол! (Аллоҳ таоло уларнинг устидан тош селини ёғдирди ва барчалари ҳалок бўлдилар. )


And when you are among them and keep up the prayer for them, let a party of them stand up with you, and let them take their arms; then when they have prostrated themselves let them go to your rear, and let another party who have not prayed come forward and pray with you, and let them take their precautions and their arms; (for) those who disbelieve desire that you may be careless of your arms and your luggage, so that they may then turn upon you with a sudden united attack, and there is no blame on you, if you are annoyed with rain or if you are sick, that you lay down your arms, and take your precautions; surely Allah has prepared a disgraceful chastisement for the unbelievers. 	 Иккинчи ракатни имом билан ўқиган ва яна қоровулликка ўтган иккинчи тоифа биринчи тоифадан кейин қолган бир ракат намозини якка-якка ўқиб салом беради. Бундай намозни адо этиш давомида мусулмонлар ҳушёр бўлишлари ва силоҳларини ўзлари билан бирга тутишлари қайта-қайта тайинланмоқда.


And Whoever earns a sin, earns it against himself. 	 (Бировнинг гуноҳи учун бошқа биров жавобгар бўлмайди. Ҳар ким ўз қилмиши учун жавобгар бўлади.


He who brings a good deed shall have tenfold of its like, but he who brings a sin shall be recompensed only for its like. 	 Ким бир яхшилик қилса, унга ўн баробар қайтарилур. Ким бир ёмонлик қилса, унга фақат қилганига яраша жазо бўладур.


And Allah is of whatsoever ye work a Beholder. 	 Шунинг учун, ҳамма нарсани яратгандан сўнг Аллоҳ уларни Ўзининг тасарруфига олди, деб шарҳланади.)


You are the ones who stand in need of Allah, and Allah—He is the All-sufficient, the All-laudable. 	 Сизлар Аллоҳга муҳтождирсиз. Аллоҳ эса, Ўзи беҳожат ва мақталган зотдир.


Or why is not a treasure thrown to him, or why has he not a Garden to eat of?' 	 Ёки унга хазина ташланса ёхуд унинг боғи бўлсаю ундан еса», дедилар.


It is He Who created you from a single being, and then from the same being created its spouse, and sent down for you eight pairs of animals; He creates you in your mothers’ wombs, from one sort to another, in a triple darkness; such is Allah, your Lord – for Him only is the kingship; there is no God except Him; so where are you being turned away? 	 Сўнгра ундан жуфтини қилди ва сизларга чорва ҳайвонларидан саккиз жуфтни туширди. У сизни оналарингиз қорнида уч зулмат ичида, бир яратишдан кейин яна бошқа яратишга ўтказиб, аста яратадир.


And (it is) for the poor fugitives who have been driven out from their homes and their belongings, who seek bounty from Allah and help Allah and His messenger. 	 Фақир муҳожирларгаки, улар ўз диёрларидан ва мол-мулкларидан жудо қилинган эдилар, (улар) Аллоҳдан фазл ва Унинг розилигини умид қилулар. Аллоҳга ва Унинг Расулига ёрдам берурлар.


A true promise obligatory upon Him, but most men do not know. 	 Эй мушриклар, сиз айтаётган гаплар бехуда гаплардир. Ўлганларни қайта тирилтириш, Аллоҳнинг зиммасидаги ҳақ ваъдадир.


Associate they those who cannot create aught and are created? 	 Ҳеч нарсани ярата олмайдиган, ўзлари яратиладиган нарсаларни ширк келтирадиларми? (Ота-оналар ёхуд ўша боланинг камолотига дахлдор барча кишилар Аллоҳга шерик қиладиган нарсалари нима бўлишидан қатъи назар, ҳеч нарсани ярата олмайдилар.


He hath let loose the two seas. 	 Дарё-денгизларни бир-бири билан учрашадиган қилиб қўйди.


Those who love to see immorality spread among the believers—for them is a painful punishment, in this life and in the Hereafter. 	 Албатта, иймон келтирганлар ичида фоҳиша тарқалишини яхши кўрадиганларга бу дунёю охиратда аламли азоб бордир.


The promise of God is true—and who is more truthful in speech than God? 	 Балки жаннатда абадий–бардавом қоладилар. Бу эса, шайтоннинг дўстлари дўзахда абадий–бардавом қолишларининг муқобилигадир.)


Indeed Allah has the knowledge of the Last Day! 	 Албатта, соат (қиёмат) илми ёлғиз Аллоҳнинг ҳузуридадир. Ёмғирни У ёғдирур.


(Pharaoh) said: "Truly your messenger who has been sent to you is a veritable madman!" 	 У: «Албатта, сизга юборилган Пайғамбарингиз жиннидир», деди.


And when you finish your rites, then remember Allah as you would remember your fathers, or with a more ardent remembrance. 	 Ибодатларингизни тугатганигизда, Аллоҳни оталарингизни эслагандек, балки ундан ҳам кучлироқ эсланг.


Now is the bond between you severed, and that which ye presumed hath failed you. 	 Сизлар ўзингизча шерик деб ўйлаган шафоатчиларингизни кўрмаяпмиз?! Батаҳқиқ, ораларингиз узилди.