such as prefer the present life over the world to come, and bar from God's way, desiring to make it crooked -- they are in far error. 	 (Қаттиқ азобдан ҳолига вой бўладиган кофирларнинг шундай ҳолатга тушишининг сабаблари ушбу оятда келтирилади. Улар дунёни охиратдан устун қўйганлари учун иймон йўлига юра олмайдилар.


Now there has come to you a Messenger from among yourselves; grievous to him is your suffering; anxious is he over you, gentle to the believers, compassionate. 	 Батаҳқиқ, сизларга ўзингиздан бўлган, сизнинг машаққат чекишингиз унинг учун оғир бўлган, сизнинг (саодатга етишингизга) ташна, мўминларга марҳаматли, меҳрибон бўлган Пайғамбар келди. (Ояти каримада Пайғамбаримизнинг (с. а. в.) асосий сифатларидан бир нечаси зикр қилинмоқда.


So this Day no ransom shall be taken from you (hypocrites), nor of those who disbelieved, (in the Oneness of Allah Islamic Monotheism). 	 Қандай ҳам ёмон борар жой!» - дерлар. (Мунофиқлар: «Ажаб эмас, Ислом мағлубиятга учраб, мусулмонлар енгилса», деган хом хаёлларга берилиб, ғурурга кетадилар.


Woe to them! 	 Йўқ!


And they are those who are astray. 	 Ана ўшалар адашганлардир.


He is Allah: the One, the Overpowering. 	 У якка ва ўта қаҳрли Аллоҳдир.


They, it is they who are the losers. 	 (Аллоҳ таоло кофирларни у дунёда жаҳаннамга тўплайди, уларни пок–жаннати мўминлардан ажратиб олиш учун, худди ўтинни тахлагандек, бир-бирларининг устига тахлаб туриб, дўзахга ташлаш учун тўплайди. Ҳақиқий зиён кўрувчилар ана шулар бўлади.)


And announce unto the believers the good tidings that they will have great bounty from Allah. 	 Мўминларга, албатта, уларга Аллоҳдан улуғ фазлу марҳамат бўлиши ҳақида хушхабар бер.


We have come to you with a sign from your Lord; and peace shall be for him who follows the true guidance. 	 Батаҳқиқ, биз сенга Роббингдан мўъжиза келтирдик. Ҳидоятга эргашган кимсага салом бўлур.


Then He turned you away from them so that He might test you. 	 Аллоҳ мўминларга фазл эгаси бўлган зотдир. (Уҳуд жангида ғолиб келиб турган мусулмонлар бирдан мағлубиятга учрашлари исён, сусткашлик ва Пайғамбар алайҳиссаломнинг амрларига хилоф қилишоқибатида юзага келди.


Surely you shall die and they (too) shall surely die. 	 Албатта, сен ҳам ўлгувчисан, улар ҳам ўлгувчидирлар. (Аллоҳдан бошқа ҳар бир тирик жон ўлади.


How can you disbelieve in Allah when you were lifeless and He brought you to life; then He will cause you to die, then He will bring you [back] to life, and then to Him you will be returned. 	 Аллоҳга қандай куфр келтирасизлар? Ва ҳолбуки жонсиз эдингиз У сизга жон берди, сўнгра жонингизни олади ва яна тирилтиради ва сизлар Унга қайтажаксизлар.


We sent down water from the sky in right measure, and caused it to stay in the earth, and We have the power to cause it to vanish (in the manner We please). 	 Аллоҳ таоло сувни кетказишига далил сифатида баъзан маълум жойларни сувдан бебаҳра қилиб қўяди. Ўша ерда қурғоқчилик бўлиб, ҳамма нарса ҳалокатга юз тутади.


God does not hesitate to set forth parables of anything even a gnat. 	 Албатта, Аллоҳ чивин ёки ундан устунроқ нарсани мисол келтиришдан уялмас.


And the night when it covers with darkness. 	 Сукунатга чўмган тун билан қасам.


Did you receive the account of the Enveloper? 	 Батаҳқиқ сенга ғошия хабари келди.


O you who have believed, say not [to Allah 's Messenger], "Ra'ina" but say, "Unthurna" and listen. 	 Ва кофирларга аламли азоб бўлур. (Cаҳобаи киромлар ўрганиши лозим бўлган нарсаларни сабоқ олсалар, Пайғамбаримиз алайҳиссалату вассаламга, «Роъина», яъни, кузатиб туринг, тушуниб, ўзлаштириб олайлик, дейишар экан.


Thus, if they do not keep away from you nor come forward with a peace proposal nor desist from harming you, apprehend and slay them wherever you find them, for We have given you full control over them. 	 Мадомики улар мусулмонларга ёмонлик қилишдан четланмасалар, тинчликни таклиф қилмасалар ва улардан қўлларини тиймасалар, уларни асир олиш, топган жойда ўлдириш керак. Бунга Аллоҳнинг Ўзи рухсат бермоқда.


If you obey the faithless, they will turn you back on your heels, and you will become losers. 	 Бу иш Мадинаи Мунавварада улар билан бирга яшаб турган кофир ва мунофиқларга иғво учун катта баҳона бўлди. Бадр ғазотидаги ғалабадан сўнг ҳамма мусулмонларга ҳавас билан қараб, улар билан ҳисоб-китоб қиладиган бўлиб қолган эди.


He exhorts you so that you may be mindful. 	 Лекин урфда кишилар номусига тааллуқли жиноятлар тушунилади. «Мункар» деганда, инсоннинг соф табиати инкор қиладиган ишлар кўзда тутилади.


He has given you all that you asked of Him; and if you try to reckon up God's favours, you will not be able to count them. 	 Ва У сизга барча сўраган нарсаларингиздан берди. Агар Аллоҳнинг неъматларини санасангиз, саноғига ета олмассизлар.


We shall let them enjoy themselves for a little while, but then We shall drive them to a harsh punishment. 	 Уларни бир оз ҳузурлантирурмиз, сўнгра қаттиқ азобга мажбур қилурмиз.


This is a Book from One who is All-wise and All-aware. Its verses are well composed and distinctly arranged (from one another) 	 (Ушбу) китоб оятлари маҳкам қилинган, сўнгра ҳикматли ва хабардор Зот томонидан муфассал қилингандир.


If Allah supports you, no one can overcome you; and if He forsakes you, who is there who can then help you? 	 Агар сизга Аллоҳ нусрат берса, сиздан ғолиб келувчи йўқ. Агар сизни ташлаб қўйса, Ундан ўзга ким ҳам ёрдам берар эди.


Thee (alone) we worship; Thee (alone) we ask for help. 	 Фақат сенгагина ибодат қиламиз ва фақат сендангина ёрдам сўраймиз. ( "Иййака наъбуду" "фақат сенинг айтганингни қиламиз" маъносини англатади. Бу эса, банда тарафидан Аллоҳга берилган улкан ваъда.


He shall speak to men in the cradle, and of age, and righteous he shall be.' 	 Лекин Аллоҳ таоло Марямга унинг ҳомиладор бўлиб, Аллоҳнинг калимаси туфайли Масиҳ Ийсо ибн Марям деган фарзанд кўришини фаришталар орқали билдирмоқда. Шу билан бирга, унинг бошқа сифатларини ҳам санаб ўтмоқда.)


‘Ad indeed defied their Lord. 	 (Од қавми Аллоҳнинг йўлига юрмай, ҳар хил золим ва саркашларга эргашганлари учун уларга бу дунёю охиратда лаънат айтилади.


He guides whom He will to the Straight Path' 	 Вақти етиб, Аллоҳнинг амри ила қибла Байтул Мақдисдан Каъбаи Муаззамага ўзгартирилганда, яъни, мусулмонлар аввалги қиблани қўйиб бошқасига юз ўгирганларида, яҳудийлар–одамлардан эси пастлари, буларни қиблаларидан нима юз ўгиртирди экан, дейдилар. Бундай кўнгилсиз гаплар бўлишини аввалдан билдириб қўяётганининг бир боиси, бўлғуси ёмон таъсирни кесишдир.)


It will be a grave hour both in the heavens and the earth. 	 Сен: «Унинг илми фақат Аллоҳнинг ҳузуридадир. Лекин кўп одамлар билмаслар.


Whatever you have been given is a provision for the life of this world and its glitter. 	 Ва сизга берилган нарсалар бу дунёнинг матоҳи ва зийнати, холос.


And He is knower of all things. 	 Ҳол шундай экан, қандай қилиб улар Аллоҳни инкор этадилар ва унга куфр келтирадилар?!)


And My brother Harun! 	 Зеро, улар мени ёлғончи қилишларидан қўрқурман», деди. (Мен улардан бани исроиллик билан уришаётган қибтийни билмасдан, нохосдан ўлдириб қўйганман.


Who are neglectful of their prayers, 	 Улар ўз намозларини унитувчилардир.


Is then one who is on a clear (Path) from his Lord, no better than one to whom the evil of his conduct seems pleasing, and such as follow their own lusts? 	 Ўз Роббисидан (аниқ) ҳужжатга эга бўлган шахс ёмон амали ўзига зийнатли кўринган ва ҳавои нафсига эргашганларга ўхшаши мумкинми?!


The people who, if We give them control in the land, would keep the prayer established and pay charity and enjoin virtue and forbid from evil; and for Allah only is the result of all works. 	 Бунга қўшимча «ер юзида нусрат, ғалаба берсак» маънолари ҳам чиқади. Диёрларидан «Роббимиз Аллоҳ» деганлари учун чиқарилган мусулмонларга ер юзида макон, нусрат, ғалаба–имкон берсак: Ховлиқиб кетмайдилар, балки Аллоҳ таолога ихлос билан ибодат қиладилар, у билан боғланишни кучайтирадилар.


And the House frequented, 	 Ва обод уй билан қасам.


Did they not see that God, who created them, was mightier than they in power? 	 Уларни яратган Аллоҳ ўзларидан қувватли эканини билмасмидилар?!


Saying, “O our misfortune! 	 Улар: «Воҳ, шўримиз қурисин!


No, indeed! it is God who is your protector: He is the best supporter. 	 (Йўқ, улар сизга ёрдам ҳам бера олмайди, ҳомий ҳам бўла олмайди. Балки Аллоҳ таоло сизнинг хўжангиз ва валийингиздир.


(It will be said to him): "Read your book. 	 Китобингни ўқи, бугунги кунда сен ўзингга ўзинг ҳисобчиликка кифоя қилурсан (дейилур). (Бошқа ҳисобчининг кераги йўқ.


O my father, do not worship Satan. 	 Эй отам, шайтонга ибодат қилма.


Both inclining to blackness. 	 Икковлари ям-яшилдир.


Have you considered the water that you drink? 	 Ўзингиз ичадиган сувни ўйлаб кўринг-а!


Then He made you flee from them (your enemy), that He might test you. 	 Аллоҳ мўминларга фазл эгаси бўлган зотдир. (Уҳуд жангида ғолиб келиб турган мусулмонлар бирдан мағлубиятга учрашлари исён, сусткашлик ва Пайғамбар алайҳиссаломнинг амрларига хилоф қилишоқибатида юзага келди.


Display Line Numbers 	 Қатор рақамларини кўрсатиш


Thus have We caused it (the denial of the Quran) to enter the hearts of the Mujrimun (criminals, polytheists, sinners, etc.). 	 Биз у(Қуръон)ни жиноятчилар қалбларига ана шундай йўлладик. (Улар уни эшитадилар, маъноларини тушунадилар, аммо иймон келтирмайдилар.)


Moses said: "Even if I were to bring a Clear Sign to you?" 	 У(Мусо): «Агар мен сенга очиқ-ойдин нарса келтирсам ҳам-а?!» деди.


And they denied him, so We saved him and those with him in the ship and made them successors, and We drowned those who denied Our signs. 	 Сўнгра уни ёлғончига чиқаришди. Бас, Биз уни ва у ила бирга бўлганларни кемада қутқардик ва уларни халифалар қилдик.


They swear emphatically in the name of God that God will not raise the dead. 	 Улар жон-жаҳдлари билан: «Аллоҳ ўлганларни қайта тирилтирмас», деб Аллоҳ номи ила қасам ичдилар. Йўқ!


You (Prophet Muhammad) are but a warner. 	 Сен фақат огоҳлантиргувчисан, холос.


Then a kind of fear in his soul Musa felt. 	 Бас, Мусо ичида хавф ҳис этди.


We did not create heaven and earth and all that is between them in vain. 	 Биз осмону ерни ва уларнинг орасидаги нарсаларни беҳуда яратганимиз йўқ.


Most of the ancient people had also gone astray. 	 Батаҳқиқ, улардан олдин аввалгиларнинг кўплари адашганлар.


And We helped him against the people who denied Our signs; indeed they were evil people, We therefore drowned them all. 	 (Нуҳ алайҳиссаломнинг қиссалари бошқа сураларда батафсил келган. Бу сурада сиёққа қараб икки оятда қисқача баён қилинмоқда.)


God is Sufficient Witness for us that we were not aware of your worship". 	 Биз билан сизнинг орангизда шоҳидликка Аллоҳ кифоядир. Биз, албатта, сизнинг ибодатингиздан ғофил эдик», дерлар.


Those are the inhabitants of the Fire, where they will remain forever. 	 Ана ўшалар дўзах эгаларидир. Улар унда абадий қолурлар.


Verily God loves those who are just. 	 Одил бўлинг, албатта, Аллоҳ адолат қилгувчиларни суядир.


There is not in your companion any madness. 	 Соҳибингиз, биродарингиз ва ўзингиз яхши таниган шахс бўлмиш Муҳаммадда (с. а. в.) жинга оид ҳеч нарса йўқ. У жинни ҳам эмас, жинлар билан алоқадор ҳам эмас.


Their testimony will be recorded and they will be questioned. 	 Албатта, бу гувоҳликлари ёзилур ва сўроққа тутилурлар!


And never would your Lord have destroyed the cities until He had sent to their mother a messenger reciting to them Our verses. 	 Роббинг шаҳар-қишлоқларни то улар орасига уларга оятларимизни тиловат қиладиган Пайғамбар юбормасдан туриб ҳалок қилувчи бўлмаган. Биз шаҳар-қишлоқларни фақат аҳли золим бўлган ҳолдагина ҳалок қилгувчи бўлганмиз.


Happy over what Allah has bestowed upon them from His grace, and rejoicing for those who will succeed them, and have not yet joined them; for on them is no fear nor any grief. 	 Улар Аллоҳ Ўз фазлидан берган нарсалардан хурсандлар ва ҳали ортларидан ўзларига қўшилмаган биродарларига, уларга хавф йўқлигини ҳамда хафа ҳам бўлмасликларининг хушхабарини бермоқдалар.


(Moses) said: Then go! and lo! in this life it is for thee to say: Touch me not! and lo! there is for thee a tryst thou canst not break. 	 Энди сенга бу ҳаётда «тегиш йўқ» дейишинг бор, холос. Албатта, сенга хилоф қилмайдиган ваъдамиз бор.


By the Lord of the heaven and the earth it is sure, even as it is a fact that ye are speaking. 	 Осмону ернинг Роббиси ила қасамки, албатта, у(гап) мисоли сиз нутқ қилаётганингиздек ҳақиқатдир.


Let them be ungrateful to what We have granted them. Let them enjoy themselves, but they will soon know (the consequences of their deeds). 	 Улар Биз берган нарсага куфр келтираверсинлар ва ҳузур қилаверсинлар! Бас, тезда билурлар.


Fight those who do not believe in God, nor in the Last Day, nor forbid what God and His Messenger have forbidden, nor abide by the religion of truth—from among those who received the Scripture—until they pay the due tax, willingly or unwillingly. 	 Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирмайдиганларга, Аллоҳ ва Унинг Расули ҳаром қилган нарсаларни ҳаром деб билмайдиган ва ҳақ динга юрмайдиган китоб берилганларга қарши, то улар бўйинсунган ҳолларида ўз қўллари билан «жизя» бермагунича, жанг қилинг. (Жизя, ғайридин кишининг Ислом ҳимояси остида яшаши, мусулмонлар томонидан тақдим этилган оммавий хизматлардан фойдаланиши ва бошқа сабаблар учун Ислом давлатига тўлаб туриладиган маблағдир.


Indeed, they used to hasten to good deeds and supplicate Us in hope and fear, and they were to Us humbly submissive. 	 Албатта, улар яхшиликларга шошилишар эди ва Бизга рағбат ила ва қўрқиб дуо қилишар эди. Улар Бизга таъзим ила бўйинсунувчи эдилар.


We have adorned the lowest heaven with the beauty of the planets; 	 Албатта, Биз бу дунё осмонини юлдузлар зийнати-ла зийнатладик.


These are the bounds set by God. 	 Ана ўшалар, Аллоҳнинг чегараларидир.


Thus do We deal with the guilty. 	 Гуноҳкорларни шундоқ қиламиз.


Among the People given the Book(s) is one who, if you trust him with a heap of treasure, will return it to you; and among them is one who, if you trust him with (just) one coin, will not return it to you unless you constantly stand over him (keep demanding); that is because they say, “We are not obliged in any way, in the case of illiterates”; and they purposely fabricate lies against Allah. 	 Аҳли китоблардан, агар ҳисобсиз молни омонат қўйсангиз, уни сенга адо қиладиганлари бор ва бир динорни омонат қўйсанг, устида туриб олмагунингча, сенга адо қилмайдиганлари ҳам бор. Бу уларнинг, омийлар учун бизнинг устимизга йўл йўқ, дейишларидандир.


the Day when you will turn in retreat with none to protect you from Allah. 	 У кунда ортга қараб қочасиз. Сиз учун Аллоҳдан ҳеч бир қутқаргувчи бўлмас.


But the former peoples denied My messengers, so how [terrible] was My reproach. 	 Бас, Пайғамбарларимни ёлғончи қилдилар, аммо Менинг инкорим қандоқ бўлди?!


But you do not honor the orphan. 	 Балки Сизлар етимларни икром қилмассизлар.


And We gave her good news of Isaac; and after Isaac, Jacob. 	 (Иброҳимнинг (а. с.) фаришталар билан қилаётган суҳбатларини тик туриб эшитаётган у кишининг аёллари, фаришталарнинг Лут қавмига азоб олиб кетаётганини эшитиб кулдилар. Лекин у аёлга аталган бошқа гап бор эди.)


And he swore unto them (saying): Lo! I am a sincere adviser unto you. 	 Уларга: «Албатта, мен сизларга насиҳат қилувчиларданман», деб қасам ичди.


And if you do not believe me, then leave me' 	 Ва агар менга иймон келтирмасангиз, мендан четланинг», деб.


They have said, "We shall never believe you until you cause a spring to gush forth from the earth, 	 Улар: «Токи бизга ердан чашма отилтирмагунингча зинҳор сенга иймон келтирмасмиз», дедилар.


Do you command people to virtuous conduct, and forget yourselves, even though you read the Scripture? 	 Одамларни яхшиликка чорлаб туриб, ўзингизни унутасизми? Ҳолбуки, китобни тиловат қиляпсиз-ку.


And the Wicked - they will be in the Fire, 	 Ва албатта, фожирлар жаҳаннамдадир.


He said: verily He saith, she should be a yellow cow the colour whereof is deepest, delighting the beholders. 	 У: «У, ранги сап-сариқ, қараганларни хурсанд қиладиган сигир, деяпти», деди.


Do you then hope that they will believe in you when some of them have already heard the word of God and then, after having understood it, they knowingly perverted it? 	 Ва ҳолбуки, улардан бир гуруҳлари Аллоҳнинг каломини эшитар эдилар ва сўнгра уни тушунганларидан кейин билиб туриб бузар эдилар. (Иймон ўзига яраша поклик, мусаффолик, нурни қабул қилиб олишга истеъдод талаб қилади.


It is Allah who sends the winds and they raise a cloud; then We drive it toward a dead land and with it revive the earth after its death. 	 Аллоҳ шамолларни юборган зотдир. Бас, улар булутни қўзғатур.


He said: It may be that your Lord is going to destroy your adversary and make you viceroys in the earth, that He may see how ye behave. 	 Сен келмасингдан бурун ҳам озор тортар эдик, ўшанда ҳам ўғилларимизни ўлдириб, аёлларимизни тирик қолдирар эдилар, сен келганингдан кейин ҳам бари бир озор топмоқдамиз. Уларнинг фикрича, Пайғамбар келиши ҳамоно ҳамма нарса уларнинг фойдасига ҳал бўлиб қолиши керак экан.


In Him have I placed my trust, and to Him is my reversion." 	 Тавбам ҳам Унинг Ўзигадир», деб айт.


So that He might make manifest to them that about which they differ, and that those who disbelieve might know that they were liars. 	 Уларга ихтилоф қилиб юрган нарсаларини баён қилиб бериш учун, куфр келтирганлар ўзларининг шубҳасиз ёлғончи эканларини билишлари учун (қайта тирилтиради).


We wished to favour those who were oppressed in the land, and to make them leaders and make them inheritors [of Our bounties], 	 Биз эса, ер юзида эзилганларга беминнат неъмат беришни, уларни пешво қилишни ва уларни ворислар қилишни.


Ibrahim said: So surely Allah causes the sun to rise from the east, then make it rise from the west; thus he who disbelieved was confounded; and Allah does not guide aright the unjust people. 	 Ва Аллоҳ золим қавмларни ҳидоятга солмас. (Ушбу ояти карима Иброҳим алайҳиссалом билан у кишининг даврларида ўтган бир ҳукмдор подшоҳнинг тортишувини ҳикоя қилади.)


We are in fact his well-wishers. 	 Ҳолбуки, биз унга ихлос қилувчилармиз.


Verily the tree of Zaqqum: 	 Албатта, Заққум дарахти.


And thus We do bring the dead land back to life with water. Such shall be the coming forth (of human beings from the earth). 	 (Қабрдан) чиқиш ҳам шундай бўладир. (Ўсимликлари қуриб, худди ўлик ҳолига келиб қолган шаҳарларни ёмғир ила ўстириб-тирилтиришни эслатиш орқали инсон худди шу тарзда қайта тирилиши осон эканлигини таъкидламоқда.)


They will call to the inhabitants of the Garden, “Peace be upon you.” 	 Биринчиси: улар яхшилик ва ёмонликлари тенг келиб, на жаннатга, на дўзахга ҳукм бўлмай қолган кишилардир. Иккинчиси, ўз қавмига Пайғамбарларнинг ҳақ даъватларини етказиб, уларни яхшиликка бошлаган даъватчилар, уламолар ва шуҳадолардир.


Children of Israel, We saved you from your enemy and promised to settle you on the right side of the peaceful Mount Tur (Sinai) 	 Эй Бани Исроил, батаҳқиқ, Биз сизни душманингиздан қутқардик ва сиз билан Турнинг ўнг томонини ваъдалашдик ҳамда сизларга манн ва бедана туширдик. (Аллоҳ таоло ушбу ояти каримада Бани Исроилга уч турлик неъматини эслатмоқда.)


Such was Jesus, son of Mary: (this is) a statement of the truth concerning which they doubt. 	 (Баъзилар уни «худо» дедилар, баъзилар оналари Биби Марямни зинокорликда айбладилар. Бу қуруқ ва асоссиз сўзларга эмас, Аллоҳнинг ҳақ каломига ишониш керак.)


Look at the end of the corrupters. 	 Бузғунчиларнинг оқибати қандай бўлишига назар сол.


These are those who are astray. 	 Ана ўшалар адашганлардир.


Say: "Who gives you sustenance, from the heavens and the earth?" 	 Сен: «Сизга осмонлару ердан ким ризқ берур?» деб айт.


Unrecognised launch option: %d 	 Аниқлаб бўлмайдиган ишга тушириш параметри: %d


Our informing (people) of the numbers of these angels is a trial for the disbelievers. 	 Китоб берилганлар ишонч ҳосил қилишлари учундир.


And fight in the way of Allah and know that verily Allah is Hearing, Knowing. 	 Аллоҳнинг йўлида жанг қилинг. Ва билингки, албатта, Аллоҳ эшитувчи ва билувчи зотдир.


That God may absolve them of their sins and reward them for the best that they had done. 	 Зеро, Аллоҳ уларнинг қилган энг ёмон амалини ўчириб, қилиб юрган энг гўзал амаллари ажри ила мукофотлар.


Then he made an observation of the stars 	 У юлдузларга бир назар солди


Then, afterwards, We have appointed for him Hell, he will burn therein disgraced and rejected, (far away from Allah's Mercy). 	 Унга хор ва қувғинга учраган ҳолда кирур. (Бундай киши бу дунёда керак нарсасига эришиб олади.


So does God reveal His signs: You may haply reflect 	 Ҳолбуки, хамр ичиш, қимор ўйнаш ва ноўрин нафақа қилиш ҳоллари жоҳилият вақтида кишилар ҳаётига сингиб кетган эди. Хамрсиз ҳаётни тасаввур қила олмас эдилар.)


And those who associate others with Allah say, "If Allah had willed, we would not have worshipped anything other than Him, neither we nor our fathers, nor would we have forbidden anything through other than Him." 	 Ширк келтирганлар: «Агар Аллоҳ хоҳлаганида, биз ҳам, ота-боболаримиз ҳам Ундан ўзга ҳеч нарсага ибодат қилмас эдик ҳамда Унинг ҳукмисиз бирон нарсани ҳаром қилмаган бўлар эдик», дедилар. Улардан олдингилар ҳам шундай қилганлар.


Someone from the household in confirmation of Joseph's statement said, "If his shirt it torn from the front, she has spoken the truth and he is lying, 	 У(хотин)нинг аҳлидан бир гувоҳ гувоҳлик берди ва: «Агар унинг кўйлаги олд томондан йиртилган бўлса, бас, хотин рост айтибдир, у ёлғончилардандир.


Therein is decreed every affair of wisdom 	 Ўша(кеча)да ҳар бир ҳикматли иш ажратилиб, ҳал қилинур.


We shall never go there unless they leave the land first. 	 Улар ундан чиқмагунларича биз ҳеч қачон кирмаймиз.


Is he who knoweth that what is revealed unto thee from thy Lord is the truth like him who is blind? 	 Сенга Роббингдан нозил қилинган нарса, албатта, ҳақ эканини биладиган кимса кўр одамга ўхшармиди?


And certainly We gave the Book and the wisdom and the prophecy to the children of Israel, and We gave them of the goodly things, and We made them excel the nations. 	 Батаҳқиқ, биз Бани Исроилга китобни, ҳукмни ва Пайғамбарликни бердик, уларга пок нарсаларни ризқ қилиб бердик ва уларни оламлар ичида афзал қилдик. (Ўз замонасида, албатта, Бани Исроил ўзгалардан афзал бўлган.


And Allah is Free of need and Forbearing. 	 Бир оғиз бўлса ҳам, ширин сўз қалбнинг жароҳатига малҳам бўлади, кишининг кўнглини кўтаради. Кечириш эса, ҳасад ва ёмонликни ювиб ташлаб, ўрнига муҳаббат ва дўстликни солади.)


And it is not (the purpose of) Allah to let you know the Unseen. 	 Лекин Аллоҳ Ўз Пайғамбарларидан кимни хоҳласа, танлаб олади. Бас, Аллоҳга ва Унинг Пайғамбарларига иймон келтиринглар.


Indeed the worst beasts in the sight of Allah are the people who disbelieve and do not accept faith. 	 Яратган холиққа–Аллоҳга ишонмай юрган одамдан ҳар қандай ёмонликни кутиш мумкин. Бундай одам иймонсиз–кофир бўлгани учун ҳайвондан ҳам паст даражага тушиб қолади.


What a miserable master. What a miserable companion. 	 У қандай ҳам ёмон хожа ва қандай ҳам ёмон дўстдир!


Do not ever pray over any of them who dies, nor stand over his grave. 	 Ва ҳеч қачон улардан ўлган бирортасига ҳам (жаноза) намоз ўқима, қабри устида турма. Чунки улар Аллоҳга ва Унинг Расулига куфр келтирдилар ҳамда фосиқ ҳолларида ўлдилар.


And it increases their flight (from the Truth). 	 Бу уларнинг узоқлашишини зиёда қилур.


No one disputes concerning the signs of Allah except those who disbelieve, so be not deceived by their [uninhibited] movement throughout the land. 	 Бас, уларнинг юртларда айланиб юришлари сени алдаб қўймасин. (Кофирлар ҳукм ва султонга, бошқа нарсаларга эга бўлишлари мумкин, бу ҳоллар мўмин кишини алдаб қўймаслиги керак.)


Moosa said to his people, “Seek the help of Allah and patiently endure; indeed the Owner of the earth is Allah – He appoints as its successor whomever He wills; and the final triumph is for the pious.” 	 Мусо ўз қавмига: «Аллоҳдан ёрдам сўранглар ва сабр қилинглар. Ер Аллоҳники, уни бандаларидан кимни хоҳласа, ўшанга мерос қилиб беради.


(Such has been) the practice (approved) of Allah already in the past: no change wilt thou find in the practice (approved) of Allah. 	 (Аллоҳ таоло мўминларнинг ғалабасини ва кофирларнинг мағлубиятини Ўз суннатига боғлаб қўймоқда. Ҳақиқатда ҳам, иймон куфрдан, мўминлар кофирлардан доимо устун келадилар.


He said: I call Allah to witness, and do ye (too) bear witness, that I am innocent of (all) that ye ascribe as partners (to Allah) 	 У: «Албатта, мен Аллоҳни гувоҳ қиламан ва сиз ҳам гувоҳ бўлингки, мен шерик келтираётганингиздан покман.


A Book whereof the verses are detailed: an Arabic Qur'an: for a people who know: 	 Биладиган қавмлар учун оятлари муфассал баён қилинган китобдир.


Therefore, you should worship God alone and be among the thankful. 	 Йўқ! Аллоҳгагина ибодат қил ва шукр этгувчилардан бўл!» деб ваҳий қилинган.


They ask you of the new moons. 	 «Улар одамлар ва ҳаж учун вақт ўлчовидир», деб айт. Яхшилик уйларнинг орқасидан киришингизда эмас, лекин яхшилик, ким тақводорлик қилса, шундадир.


And Allah most certainly knows those who believe, and as certainly those who are Hypocrites. 	 Албатта, Аллоҳ иймон келтирганларни ҳам яхши билур, мунофиқларни ҳам яхши билур.


That was indeed the punishment of an awful day. 	 Ҳаммалари ўзларини булут соясига урдилар. Жиноятчи қавмнинг ҳаммаси булут соясига кириб бўлгандан сўнг, бирдан чақмоқ чақиб, булутдан ўт-олов чиқиб уларни ҳалок этди.)


But those who deny and scorn Our revelations shall be the inmates of Hell, where they shall remain forever. 	 Оятларимизни ёлғонга чиқарганлар ва улардан кибр қилганлар, ана ўшалар дўзах эгаларидир. Улар унда абадий қолурлар.


Are there any of your (false) "Partners" who can do any single one of these things? 	 Сизнинг (Аллоҳга келтирган) шерикларингиздан, ким ана шуларингиздан бирортасини қила олади?!


But they will come to know. 	 Бас, улар тезда билурлар.


Every nation attempted to lay hands on their apostle, and disputed erroneously to refute the truth. 	 Бас, Менинг иқобим қандай бўлди! (Ана ўша ўтган умматлардан ҳар бири ўз Пайғамбарини тутиб, ўлдирмоқни қасд қилди.


and you have a love of wealth which can never be satisfied. 	 Ва молни кўп яхши кўрасизлар.


And people are naught but a single nation, so they disagree; and had not a word already gone forth from your Lord, the matter would have certainly been decided between them in respect of that concerning which they disagree. 	 Агар Роббинг томонидан айтилган сўз бўлмаганида, улар ихтилоф қилаётган нарса ҳақида ораларида ҳукм қилинган бўлар эди. (Дарҳақиқат, Одам атодан кейин ҳамма бир хил ақидада–тавҳид ақидасида эди.


And never did We destroy a township which did not have Heralds of warning, – 	 Биз бирон шаҳар-қишлоқни ҳалок қилган бўлсак, албатта, унинг огоҳлантиргувчилари бўлган.


Indeed you have made God your surety; for God knows all that you do. 	 Батаҳқиқ, Аллоҳни ўзингизга кафил қилгансиз-а! Албатта, Аллоҳ нима қилаётганингизни билур.


When they scaled the Sanctuary, 	 Ўшанда улар меҳробга чиқишган эди.


And they say: When will this promise (be fulfilled), if ye are truthful? 	 Улар: «Агар содиқ бўлсангиз, бу ваъда қачон бўладир», дерлар.


Our Word has already gone out to our servant messengers. 	 Батаҳқиқ, Пайғамбар этиб юборилган бандаларимизга сўзимиз ўтгандир.


Then will We treat the Muslims like the criminals? 	 Мусулмонларни жинояткорларга ўхшатиб қўярмидик?!


And (have ye not) dwelt in the dwellings of those who wronged themselves (of old) and (hath it not) become plain to you how We dealt with them and made examples for you? 	 (Ушбу ояти каримада Аллоҳ таоло Пайғамбаримизга (с. а. в.) ўзларининг асосий ишлари–одамларни огоҳлантиришда бардавом бўлишни амр этмоқда. Бошқа нарса билан, яъни, кимга иқоб тез келяптию кимга келмай тургани билан ишинг бўлмасин.


This is nothing but a noble angel!" 	 Энди у ўзини маломат қилган аёллар устидан кула бошлади.)


And the parable of a bad word is that of a bad tree—it is uprooted from the ground; it has no stability. 	 Аммо унинг на ерга чуқур илдиз отган томири, на осмонга кўтарилган шохлари ва на меваси бор. Шунга ўхшаб, куфрнинг ҳам асли мустаҳкам эмас.


He said, ‘The Lord of the heavens and the earth and whatever is between them,—should you have conviction.’ 	 У (Мусо): «Агар англамоқчи бўлсангиз, У осмонлару ер ва уларнинг орасидаги нарсаларнинг Роббидир», деди.


She was about to disclose him, had We not steadied her heart, that she may remain a believer. 	 Мўминлардан бўлиши учун қалбини мустаҳкам боғламаганимизда, уни билдириб қўйишига сал қолди.


Believers, when you rise to pray, wash your faces and your hands up to the elbows and wipe your heads and [wash] your feet up to the ankles. 	 Агар жунуб бўлсаларингиз, покланинглар. Агар бемор ёки сафарда бўлсаларингиз ёхуд бирорталарингиз таҳоратхонадан келса ёки аёлларга яқинлик қилса-ю, сув топа олмасаларингиз, бас, покиза тупроқ ила таяммум қилинглар.


And you are going to know who will get a punishment that will disgrace him [on earth] and upon whom will descend an enduring punishment [in the Hereafter]." 	 Бас, яқинда кимга шарманда қилувчи азоб келишини ва кимнинг устига муқим азоб тушишини билиб олурсиз», деди.


Who are more unjust than those who reject God's revelations and turn away from them? 	 Аллоҳнинг оятларини ёлғонга чиқарган ва улардан юз ўгирган кимсадан ҳам золимроқ шахс борми?


Nay! on that day they shall be submissive. 	 Йўқ! Улар бугунги кунда таслим бўлгувчилардир.


So let not their wealth and children impress you: Allah only desires to punish them with these in the life of this world, and that their souls may depart while they are faithless. 	 Уларнинг моллари ва болалари сени ажаблантирмасин. Аслида, Аллоҳ ўша нарсалар сабабли уларни ҳаёти дунёда азоблашни ва кофир ҳолларида жонлари чиқишни хоҳлайди, холос.


and exalt Him in the night and at the declining of the stars. 	 Имом Молик Зуҳрийдан қилган ривоятларида Ибн Матъамнинг отаси айтадики, «Пайғамбар алайҳиссаломни шом намозида «Ват-Тур» сурасини ўқиётганларини эшитдим. У кишидан кўра овози ширинроқ ва қироати яхшироқ одамни кўрмаганман».)


No nation can outstrip its term nor can they lag behind. 	 Ҳеч бир уммат ўз ажалидан ўзиб кета олмас ва ортда ҳам қола олмас.


This is the Truth from your Lord, therefore (O those who listen) beware – do not be in doubt. 	 Бу ҳақ Роббингдандир, ҳеч-ҳеч шак қилувчилардан бўлма.


for those who have fear (of disobeying God), not to make you, (Muhammad), miserable. 	 Магар қўрққан кимсаларга эслатма бўлиши учун.


And from their properties was [given] the right of the [needy] petitioner and the deprived. 	 Ва молу мулкларида, сўровчи ва бечораларнинг ҳақи бордир.


Those of you who turned away the day the two hosts encountered -- Satan made them slip for somewhat they had earned; but God has pardoned them; God is All-forgiving, All-clement. 	 Икки тўп тўқнашган куни сизлардан юз ўгириб қочганларни баъзи қилган ишлари туфайли шайтон йўлдан урди, холос. Батаҳқиқ, Аллоҳ уларни афв қилди.


Make provision for yourselves -- but surely, the best of all provision is God-consciousness. 	 Чунки ҳаж қилувчи инсон улуғ мақомга эришган бўлади. У дунёнинг ҳаммасидан юз ўгириб, ажраб, Аллоҳга юзланади, Роббул Оламийннинг уйини зиёрат қилгани чиққан бўлади.


Then, when they have fallen on their sides, eat of them and feed the contented and the beggar. 	 Ёнлари ерга текканида эса, бас, улардан енг ва қаноатли ва тиланган камбағалларни ҳам таомлантиринг.


By the sky that is woven. 	 Гўзал, мустаҳкам осмон билан қасам.


But not the chosen servants of Allah. 	 Магар Аллоҳнинг ихлосли бандалари.


How many-so-ever be the angels in the heavens, their intercession will avail nothing except after Allah has given leave for whom He pleases and that he is acceptable to Him. 	 Осмонларда қанчадан-қанча фаришталар мавжуд, уларнинг шафоати ҳеч фойда бермас. Магар Аллоҳ Ўзи хоҳлаган ва рози бўлганларга изн берсагина.


Nay, I swear by the Day of Resurrection; 	 Қиёмат куни билан қасам.


They will be waited upon by immortal youths, whom, were you to see them, you will suppose them to be scattered pearls. 	 Ва уларнинг атрофида абадий ёш болалар айланурлар, агар уларни кўрсанг, сочилган маржон, деб ўйларсан.


This is the Day of Doom.' 	 Бу жазо куни-ку!» дерлар.


The revelation of this Book is from Allah, the Most Mighty, the Most Wise. 	 Китобнинг туширилиши Ғолиб ва ҳикматли Аллоҳ тарафидандир.


But Allah leads astray whom He will and guides whom He will. 	 Бунинг асосий ҳикматларини Аллоҳнинг Ўзи билади. Бошқа Пайғамбарлар маълум қавмга ва маълум муддатга келган бўлсалар, Муҳаммад (с. а. в.) қавмларнинг ҳаммасига қиёмат кунига қадар Пайғамбар қилиб юборилганлар.


They [are the ones who] believe in it. 	 (Агар яҳудийлар ҳақиқий Тавротни инсоф билан, ўрнига қўйиб ўқисалар, Муҳаммад алайҳиссаломга иймон келтириш зарурлигини тушуниб етадилар.


“What is the matter with you, that you do not say anything?” 	 Сизга нима бўлди?! Гапирмайсизларми?!» деди.


Say (O Muhammad SAW): "Who then sent down the Book which Musa (Moses) brought, a light and a guidance to mankind which you (the Jews) have made into (separate) papersheets, disclosing (some of it) and concealing (much). 	 Сен: «Мусо кишиларга ҳидоят ва нур этиб олиб келган, уни сиз қоғозга тушириб олиб, баъзисини зоҳир, кўпини махфий қилган; ва сиз ҳам, ота-боболарингиз ҳам билмаган нарсаларни сизга ўргатган китобни ким туширди?!» деб айт. «Аллоҳ» деб айт.


"You and your ancient fathers? 	 Сиз ва қадимги оталарингиз?!


And was it so, when a disaster smote you, though ye had smitten (them with a disaster) twice (as great), that ye said: How is this? 	 Сен: «Сизга мусибат етган пайтда, ҳолбуки ўзингиз ҳамикки бараварини етказган эдингиз, бу қаердан, дейсизми?! Бу ўзингизнинг ҳузурингиздан!» деб айт.


Thus your Lord’s Word proved true against those who disobeyed, for they do not believe. 	 Шундай қилиб, фосиқлик қилганларга Роббингнинг сўзи ҳақ бўлди. Улар иймон келтирмаслар.


(Muhammad), we (the angels) do not come to you without being commanded by your Lord to do so. 	 Биз фақат Роббингнинг амри билангина тушамиз. Бизнинг олдимиздаги нарсалар ва ортимиздаги нарсалар ҳамда уларнинг орасидаги нарсалар ҳам Уникидир.


Does He not encompass everything? 	 Албатта, У зот ҳар бир нарсани ихота қилгувчидир. (Унга рўбарў бўлишдан қочиб қаерга борадилар?)


Those before them rejected (prophets), therefore there came to them the chastisement from whence they perceived not. 	 Улардан олдингилар ҳам ёлғончи қилганлар, бас, уларга ўзлари сезмаган томондан азоб келган.


God knows what you reveal and what you conceal. 	 Аллоҳ нимани ошкор қилаётганингизни ва нимани яширин қилаётганингизни билади.


And Allah is All-Mighty, All-Able of Retribution. 	 Зотан, ҳаж ва умра ибодати мусулмон киши учун кўптомонлама синов саналади. Жумладан, молу мулк сарфлашга тайёрми-йўқми экани, жисмоний қийинчиликларга дош бера оладими, ўзини шаҳватдан, турли фаҳш гап-сўзлардан тийишга қурби етадими-йўқми–булар синалади.)


And what will explain to you what is the Day of sorting out? 	 Ажратиш кунини сенга нима билдирди?


That Allah may remove from them the worst of what they did and reward them their due for the best of what they used to do. 	 Зеро, Аллоҳ уларнинг қилган энг ёмон амалини ўчириб, қилиб юрган энг гўзал амаллари ажри ила мукофотлар.


There is no Allah save Him. 	 Ундан ўзга ҳар бир нарса ҳалок бўлгувчидир.


And indeed those before them belied (the Messengers of Allah), then how terrible was My denial (punishment)? 	 Ва дарҳақиқат улардан аввалгилари ҳам ёлғонга чиқарган эдилар. Бас инкорим қандай бўлди?!


If you could only see when the unbelievers will go about in a state of terror. 	 Агар уларнинг талвасага тушишларини, энди қочиб қутулиш йўқ ва яқин макондан тутилишларини бир кўрсанг эди? (Қочиб қаёққа ҳам борар эдилар.


And they worship others besides Allah, such as do not and cannot own any provision for them from the heavens or the earth. 	 Ва Аллоҳдан ўзга уларга осмонлару ердан ҳеч бир ризққа молик бўла олмайдиган ва ҳеч нарсага қодир бўла олмайдиган нарсаларга ибодат қиладиларми? (Аллоҳдан ўзга ибодат қилаётган ўша нарсаси нима эканини ўйлаб кўрмайдими?


I shall never leave this land until my father gives me permission or God decides for me; He is the best Judge. 	 Мен токи отам менга изн бермагунча ёки Аллоҳ ҳукм чиқармагунча бу ердан қимирламасман. У ҳукм чиқарувчиларнинг энг яхшисидир.


though they may see each other. 	 Уларни кўриб турурлар.


Allah is All-Mighty, All-Wise. 	 Аллоҳ азиз ва ҳакимдир.


And We assigned them comrades (in the world), who made their present and their past fairseeming unto them. 	 Биз уларга «дўстлар» тайёрладик. Бас, ўшалар уларга олдиларидаги ва ортларидаги нарсаларни зийнатлаб кўрсатдилар ва уларга ҳам ўзларидан олдин ўтган жин ва инсдан бўлган умматлар қатори (азоб) сўзи ҳақ бўлди.


by the soul and how He formed it, 	 Ва нафс билан ва унинг бекам-кўст қилиб яратилиши билан қасам.


Those whom they call upon do desire (for themselves) means of access to their Lord, - even those who are nearest: they hope for His Mercy and fear His Wrath: for the Wrath of thy Lord is something to take heed of. 	 Ўзи Аллоҳнинг азобидан қўрқиб турган кимса қандай қилиб бировни азоблай олади? Шунга қарамасдан, Аллоҳнинг азобидан қўрқмай, бир пулга арзимайдиган нарсаларни уУга шерик қилиб юрганларга ҳайронсан.)


The Prophet confided something to one of his wives and then she disclosed it (to another); so after Allah revealed to the Prophet (that she had disclosed that secret), he made a part of it known to her and passed over a part of it. 	 Қачон (Набий) ул(аёл)га (иш) ҳақида хабар берганида, у, буни сенга ким хабар қилди? деди. У, менга ҳамма нарсани билувчи ва ҳамма нарсадан хабардор Аллоҳ хабар берди, деди.


Then praise be to God. 	 Йўқ! Уларнинг кўплари ақл юритмаслар.


Indeed, Allah is Forgiving and Merciful. 	 (Аҳднома (байъат) бериш - Ислом раҳбарига ўзининг содиқлигини баён қилиб ваъда беришдир. Пайғамбар алайҳиссалом эр мусулмонлардан авваллари аҳднома олган эдилар.


However, the encounter took place, so that God might settle a matter which had already been ordained, so that he who was to perish might perish after clear evidence of the truth, and he who was to live might live in clear evidence of the truth. 	 (Яъни, Бадр уруши куни сизлар, эй мусулмонлар, водийнинг Мадинага яқин тарафига келиб тушдингиз. Мушриклар водийнинг Мадинадан узоқ тарафига келиб тушдилар.


As for those who deny (the Truth), a grievous chastisement awaits them. 	 Кофирларга эса, уларга, шиддатли азоб бордир.


They turned back with eyes flowing with tears, for sorrow that they could not find the means to spend. 	 Урушга бориш учун жўнаб йўлга ҳам чиққанлар. Аммо Табук узоқ жой бўлгани учун миниб оладиган улов керак.


Wavering in between, neither with these, nor with those. 	 Улар орада сарсондирлар. На анавиларга қўшила оларлар ва на манавиларга қўшила оларлар.


So that none may err against the scales, 	 Тортишда ҳаддан ошмаслигингиз учун. (Агар ушбу тарозуни Ислом дини, Қуръон китоби, Муҳаммад алайҳиссалом Пайғамбари орқали ўрнатмаганида, адолат мезони бузиларди, ҳақдан ботил устун келарди.


If only they had stood fast by the Law, the Gospel, and all the revelation that was sent to them from their Lord, they would have enjoyed happiness from every side. 	 (Албатта, иймон ва тақво Аллоҳ таолодан нозил бўлган Таврот ва Инжилни, бошқа илоҳий китобларни, жумладан, Қуръони Каримни ҳаётга татбиқ этишни тақазо қилади. Таврот ҳам, Инжил ҳам Муҳаммадга (с. а. в.) иймон келтиришга, у кишининг динига киришга амр қилган.


Say: 'I do not ask of you a wage for this, except for him who wishes to take to his Lord a way.' 	 Сен: «Мен сизлардан бунинг учун ажр сўрамайман, фақат, ким хоҳласа, Робби томон йўл олишини (сўрайман)», деб айт. (Исломда эътиқод-динга кириш ёки унинг аъзолари сафида бўлиш учун тўланадиган бадал ёки солиғу мажбуриятлар йўқ.


They should not walk stamping their feet lest they make known what they hide of their Ornaments. 	 Токи, уларнинг жамоли бегона кўзларга мўлжал бўлмасин, турли фитналар келтириб чиқармасин. Жоҳилият даврида аёллар оёқларига ҳам турли тақинчоқлар, қўнғироқлар тақиб олишар экан.


When trouble toucheth a man, He crieth unto Us (in all postures)- lying down on his side, or sitting, or standing. 	 Ана шундай қилиб, исрофчиларга қилаётган амаллари зийнатланиб кўрсатилди. (Инсон иши юришиб турганида, ўзи соғ-саломат, тинч-омон ва роҳат-фароғатда бўлганида ҳеч нарса билан иши йўқ, бу дунё ҳаётига мағрур бўлиб юраверади.


Verily it is Allah (alone) Who hears and sees (all things). 	 Албатта, Аллоҳнинг Ўзи ўта эшитгувчи ва ўта кўргувчи зотдир.


“Indeed this is what you used to doubt about.” 	 Албатта, бу сиз (бўлишида) шубҳа қилиб юрган нарсадир!


Forgive and ignore them. 	 Исо алайҳиссаломни ўлдирдик деб даъво қилдилар. Охирги Пайғамбар Муҳаммадни (с. а. в.) ҳам ўлдиришга ҳаракат қилдилар.


They have none on earth to protect or help them. 	 Оятдаги «»ета олмаган нарсаларга қасд қилдилар»дан мурод Расулуллоҳни (с. а. в.) ўлдирмоққа қасд қилганлари ва мақсадларига ета олмаганларидир.)


Then you slid back, except a few of you, while you are backsliders. 	 Тавҳид ақидасининг асоси–Аллоҳдан бошқага ибодат қилмаслик–аҳду паймон олинган ишларнинг бошида саналяпти. Ота-онага яхшилик қилиш ҳар бир фарзанднинг муқаддас бурчи ҳисобланади.


Yet when he has come to them with clear proofs, they say: "This is only magic." 	 (Аҳмад) уларга ҳақ билан келган вақтда эса, бу очиқ-ойдин сеҳрдир, дедилар.


We called out to him, “O Abraham! 	 Биз унга нидо қилдик: «Эй Иброҳим!


Evil is that for which they have bartered away their souls, that they disbelieve what Allah has sent down, grudging that Allah should send down from His bounty to whom He chooses from His worshipers! 	 Улар ўзларини сотган нарса, Аллоҳ бандаларидан хоҳлаганига Ўз фазлидан туширганига ҳасад қилиб, Аллоҳ туширган нарсага куфр келтирмоқлик, қандоқ ҳам ёмон.


Indeed His seizing is painful and severe. 	 Албатта, Унинг ушлаши аламли ва шиддатлидир.


Verily those who hide that which Allah hath sent down in the Book and Purchase therewith a small gain, these are they who eat in their bellies naught but Fire. 	 Албатта, Аллоҳ китобда туширган нарсани беркитганлар ва уни озгина баҳога сотганлар, ана ўшалар қоринларига оловдан бошқа нарсани емаслар, уларга Аллоҳ қиёмат куни гапирмас ва уларни покламас. Уларга аламли азоблар бор.


If a man divorces her again (a third time), she becomes unlawful for him (and he cannot remarry her) until she has married another man. 	 Бас, агар яна талоқ қилса, бундан кейин у аёл токи бошқа эрга тегиб чиқмагунча унга ҳалол бўлмайди. Агар у ҳам талоқ қилса, гар Аллоҳнинг чегараларида туришга ишонсалар, бир-бирларига қайтсалар, гуноҳ бўлмайди.


The Jews say, "Become Jews and you will be rightly guided"; the Christians say, "Become Christians and you will have the true guidance." 	 Балки: «Иброҳимнинг ҳаниф миллатига (динига) эргашамиз ва у мушриклардан бўлмаган», деб айт. (Яҳудий ва насронийларнинг гапи битта: униси, яҳудий бўлинг, ҳидоят топасиз, деса, буниси, насроний бўлинг, ҳидоят топасиз, дейди.


He who breaks his oath breaks it against his self, but for he that keeps his covenant made with Allah, Allah shall give him a mighty wage. 	 Ҳар бир саҳобий Пайғамбар алайҳиссаломнинг қўлларини тутиб туриб, уруш бўлиб қолса қочиб кетмаслик, дин йўлида жон фидо қилишга аҳду паймон берган. Ушбу ҳолатни Қуръони карим Пайғамбар алайҳиссаломга қўл бериб, аҳду паймон қилишни Аллоҳ таолога аҳду паймон қилиш — байъат қилишдан ўзга нарса эмас, деб тушунтирмоқда.)


Eight couples: two of sheep, of goats two. 	 Саккиз жуфт (пайдо қилди): қўйдан иккини (эркак-урғочи) ва эчкидан иккини.


Do not consider your being summoned by the Apostle to be like your summoning one another. 	 Пайғамбарнинг орангиздаги даъватини бир-бирингизнинг даъватингизга ўхшатманг. Батаҳқиқ, Аллоҳ сизлардан паналаб, аста-аста суғирилиб чиқиб кетадиганларни яхши биладир.


And when Our Verses (of the Quran) are recited to them, they say: "We have heard this (the Quran); if we wish we can say the like of this. 	 Уларга оятларимиз тиловат қилинса: «Батаҳқиқ, эшитдик, агар ҳоҳласак, бунга ўхшашни ўзимиз ҳам айтамиз.


(Believers remember) when you were fleeing without even glancing to either side even though the Messengers were calling you back, God made you suffer sorrow upon sorrow to make you forget your grief of what you had lost and the injuries you had suffered. 	 Пайғамбар ортингиздан чақириб турса ҳам, ҳеч кимга қарамай тирқираб қочганингизни эсланг. Ўтган нарсага ва етган мусибатга хафа бўлмаслигингиз учун сизга ғам устига ғам берди.


Then her Lord accepted her with goodly acceptance and made her grow up with a goodly growth, and He made Zakariyya take care of her. 	 Бас, уни Робби жуда яхши қабул қилиб, ниҳоятда гўзал ўстирди ва Закариёни унга кафил қилди. Закариё ҳар қачон унинг олдига, меҳробга кирганида, унинг ҳузурида ризқ кўрди.


He said: and who despondeth of the mercy of his Lord except the astray 	 (Аллоҳнинг раҳматидан ноумид бўлиш фақат бир тоифага–йўлдан адашган, гумроҳ тоифага хос. Аллоҳнинг раҳматидан юз ўгириб, залолат йўлига кириб кетган кимсагина ноумид бўлади, холос.)


And Verily, it (this Quran) is an absolute truth with certainty. 	 Ва албатта у шубҳасиз ҳақиқатдир.


“And if a group among you believes in what I have been sent with, and another group does not believe, then wait until Allah judges between us; and Allah’s judgement is the best of all.” 	 Чунки муомала ишларида Аллоҳнинг буйруғини адо этмай, бошқанинг амрини бажаришдан, ўлчов ва тарозудан уриб қолиб, бировларнинг ҳаққини ейишдан қайтаришлари шунга далолат қилмоқда. Бу ва бу каби, Аллоҳ йўриқларини четлаб, бошқа йўлга юриш Аллоҳ таоло ер юзини ислоҳ қилиб қўйганидан кейин уни бузишдан иборат эканига ишора этиб: «ва ер юзида унинг ислоҳидан кейин бузғунчилик қилманг», демоқдалар.)


Do not marry idolatrous women unless they join the faith. 	 Мушрика аёлларни иймон келтирмагунларича никоҳингизга олманг. Шубҳасиз, мўмина чўри мушрикадан, гар у сизни ажаблантирса ҳам, яхшидир.


Is it you that cause it to grow, or are We the causers of growth? 	 Уни сиз ундирасизми ёки Биз ундирувчимизми?


If they find you, they will be your enemies, and will stretch forth towards you their hands and their tongues with evil, and they ardently desire that you may disbelieve. 	 Агар улар сиздан устун келсалар, сизга душман бўларлар ва сизларга қўлларию тилларини ёмонликла чўзар лар. Ва сизларнинг кофир бўлишларингизни хоҳларлар.


It is not for a Prophet to be fraudulent; whoso defrauds shall bring the fruits of his fraud on the Day of Resurrection; then every soul shall be paid in full what it has earned, and they shall not be wronged. 	 Бу иғволар орасида шундай ёлғон хабар ҳам бор эдики, у бўхтонга кўра, гўё Пайғамбаримиз алайҳиссалом ўлжаларни ғалул сифатида, яъни, махфий равишда, беркитиб олганмишлар. Жумладан, Бадр урушида тушган ўлжадан бир тўп олтин йўқолганида ҳам Пайғамбар алайҳиссаломни айблашди, у кишидан гумон қилишди.


Consider how disastrous the end of the criminals was! 	 (Аллоҳ таоло уларнинг устидан тош селини ёғдирди ва барчалари ҳалок бўлдилар. )


God knows best what they were hiding. 	 Аллоҳ улар беркитган нарсани яхши биладир.


When that which shroudeth did enshroud the lote-tree, 	 Ўшанда, дарахтни ўрайдиган нарса ўраб турибди.


So it is; and whoever reveres the sacred things of Allah – that is then a goodness for him in the sight of his Lord; the inarticulate animals are lawful to you except those the forbidding of which is recited to you, therefore shun the filth of idols, and avoid false speech. 	 Ким Аллоҳ ҳаром қилган нарсаларга риоя қилса, бас, бу Робби ҳузурида унинг ўзи учун яхшидир. Ва сизларга (келажакда) тиловат қилинадиганлардан бошқа чорва ҳайвонлари ҳалол қилинди.


when Noah, their brother, said to them: 'Will you not be cautious? 	 Ўшанда уларга биродарлари Нуҳ деди: «У зотдан қўрқмайсизми?!


That is from the favor of Allah upon us and upon the people, but most of the people are not grateful. 	 (Юсуф (а. с.) бу сўзлари билан куфрни тарк этибгина қолмай, ҳидоят, иймон йўлига юриш зарурлигини ҳам қамоқдаги шерикларига англатмоқдалар. Уларни куфр миллатини ташлаб, иймон миллатига эргашишга даъват қилмоқдалар.)


Thus is the reward of the righteous ones. 	 Ана ўша гўзал амал қилгувчиларнинг мукофотидир.


We shall call the guards of Hell. 	 Биз ҳам забонияларни чақирамиз. (Яъни, дўзахийларни азобловчи фаришталарни.)


“I deliver to you the messages of my Lord, and I advise you, and I know from God what you do not know.” 	 Сизларга Роббимнинг юборганларини етказаман, насиҳат қиламан ва Аллоҳ томонидан сиз билмаган нарсани биламан.


Are these they about whom you swore that Allah will not bestow mercy on them? 	 Сизлар: Аллоҳ уларга раҳмат етказмас, деб қасам ичганингиз ана уларми?! (Уларга): Жаннатга киринглар!


Rather, they used to worship the jinn; most of them were believers in them." 	 (Араблар ичида жинларга ибодат қиладиганлар кўп эди. Шунинг учун ҳам суранинг аввалида Сулаймоннинг алайҳиссалом жинларга муносабати келтирилди.)


So when she came, it was said [to her], ‘Is your throne like this one?’ 	 Қачонки у(малика) келганида: «Сенинг тахтинг шундайми?» дейилди.


Say: Urge no excuse, by no means will we believe you; indeed Allah has informed us of matters relating to you; and now Allah and His Apostle will see your doings, then you shall be brought back to the Knower of the unseen and the seen, then He will inform you of what you did. 	 Албатта, Аллоҳ ва Унинг Расули амалингизни кўрадир, сўнгра ғайбни ва шаҳодатни билгувчи зотга қайтарилурсизлар. Бас, у сизга қилиб юрган амалингизнинг хабарини берадир», деб айт.


None knoweth the hosts of thy Lord save Him. 	 Роббингнинг аскарларини Ўзидан бошқа ҳеч ким билмайдир.


And they are enraging us. 	 Албатта, улар бизни ғазаблантиргувчилардир.


when Paradise is brought close: 	 Ва, вақтики, жаннат яқинлаштирилса.


And whatever of misfortune befalls you, it is because of what your hands have earned. 	 Сизга қайси бир мусибат етса, бас, ўз қўлингиз қилган касбдандир ва У зот кўпини афв қилур. (Инсоннинг ўзидан ўтмаса, унга бирор мусибат етмайди.


And remember We took from the prophets their covenant: As (We did) from thee: from Noah, Abraham, Moses, and Jesus the son of Mary: We took from them a solemn covenant: 	 Набийлардан аҳду паймонларини олганимизни эсла! Сендан, Нуҳдан, Иброҳимдан, Мусодан ва Ийсо ибн Марямдан ҳам.


You will mount stage by stage. 	 Албатта, сизлар табақама-табақа минасизлар.


That their Lord had been Well-acquainted with them, (even to) that Day? 	 Ўша кунда Роббилари улардан, хабардор эканини?!


So We gave to the faithful among them their [due] reward, but many of them are transgressors. 	 Монахликни ихтиёр қилган эркак эркаклар монастирида, аёл эса аёллар монастирида, оила қурмай, дунёни тарк этиб ҳаёт кечирадилар. Қуръони карим бундай роҳибликни Аллоҳ Ийсо алайҳиссаломга эргашувчиларга буюрмаганини, балки улар ўзлари бидъат сифатида кейинчалик ўйлаб топиб одат қилишганини эслатмоқда.)


Those who keep the prayer established and spend in Our cause from what We have bestowed upon them. 	 Улар намозни тўкис адо этадиганлар ва Биз ризқ қилиб берган нарсалардан инфоқ қиладиганлардир.


Recite what has been revealed to you of the book, and pray regularly. 	 (Қуръонни тиловат қилиб, кишиларга етказиш Ислом даъватининг асосий омилидир. Ушбу илоҳий китоб маъноларини кишиларга етказиш, унинг таълимотларига амал қилишга чақириш даъватчининг асосий иши бўлмоғи лозим.


Hast thou not seen how that God sends down out of heaven water, and therewith We bring forth fruits of diverse hues? And in the mountains are streaks white and red, of diverse hues, and pitchy black; 	 Аллоҳнинг осмондан сув туширганини кўрмадингми? Бас, у ила турли ранглардаги меваларни ва тоғлардан ҳам йўл-йўл, оқ ҳамда қизилнинг турли рангларини ва қоп-қораларини чиқардик.


The (people) said: "Ye are only men like ourselves; and (Allah) Most Gracious sends no sort of revelation: ye do nothing but lie." 	 Улар: «Сиз бизга ўхшаган башардан бошқа нарса эмассиз. Роҳман ҳеч нарса нозил қилгани йўқ.


The like of the hidden pearls: 	 Мисоли яширилган дур.


and the angels say, "Who will take away his soul, 	 Ва, қутқарувчи ким? деганда.


Make my task easy 	 Менинг ишимни осон қил.


Indeed the case of Jesus with Allah is like the case of Adam: He created him from dust, then said to him, ‘Be,’ and he was. 	 Йўқ ердан Одам алайҳиссаломни яратган зот Ийсо алайҳиссаломни тирик юрган Марямдан отасиз ҳолда ярата олмайдими?! Аллоҳнинг ҳар бир нарсага қодир эканлигига ишонган эси бор одам бўлса, албатта бунга иқрор бўлади.)


Indeed, Allah does not amend the work of corrupters. 	 Зеро, Аллоҳ бузғунчиларнинг ишини ўнгламас.


And none led us astray except the Culprits. 	 Бизни фақат жиноятчилар йўлдан оздирдилар.


Know, therefore, (O Prophet), that there is no god but Allah, and ask forgiveness for your shortcomings and also for (the shortcomings of) believing men and believing women. 	 Бас, билгин: Аллоҳдан ўзга ибодатга сазовор зот йўқ, ўзингнинг, мўминларнинг ва мўминаларнинг гуноҳларини мағфират қилинишини сўра. Аллоҳ сизларнинг кезар жойларингизни ҳам, борар жойларингизни ҳам билур.


Except his wife." 	 Фақат унинг хотинигина истиснодир.


You shall see upon their faces the glow of bliss. 	 Уларнинг чеҳраларидан жаннат равнақини билиб оларсан.


Have fear of God. 	 Улар мусулмонлар қўлига асир тушдилар. Бу, албатта, Аллоҳ томонидан мусулмонларга берилган улкан неъматдир.


God further enlightens those who seek guidance. 	 Ва Аллоҳ ҳидоятга юрганларнинг ҳидоятини зиёда қиладир.


And the mountains will be moved – they will therefore become like mirages. 	 Тоғлар ўрнидан кўчирилиб, саробга айланур.


Fight against the disbelievers and the hypocrites, and be stern with them; and their destination hell; and what an evil place to return! 	 Ҳатто баъзи саҳобалар ҳаддан ошиб кетган мунофиқларни ўлдиришга изн сўраганларида ҳам, қўй, одамлар, ўз шерикларини ўлдиряпти, демасин, деганлар. Аммо ушбу ояти карима энди юмшоқ муомалаларнинг вақти ўтганини, энди мунофиқларга ҳам кофирларга қилгандек муомала қилиш вақти келганини билдирмоқда.


It is better for you to have self-control. 	 Турмуш жараёнида турли ҳолатларни бошдан ўтказишлари мумкин. Шулар эътиборидан уларга нисбатан тошбўрон жазоси бекор қилинган ва дарра уриш юзтадан элликтага туширилган.


Glory be to Allah (for freedom) from what they describe; 	 Аллоҳ улар васф қилган нарсадан покдир.


They follow nothing but assumptions, and they only conjecture. 	 Улар гумондан бошқага эргашмаслар. Улар тахмин қиларлар, холос.


Those who say to their wives, 'Be as my mother's back' then retract their words thereafter shall set a person free before they touch each other again. 	 Хотинларидан зиҳор қилганлар ўз айтганларидан қайтсалар, (қайта) қўшилмасларидан аввал бир қул озод қилсинлар.


So We made plain Our signs to a nation of understanding. 	 Шундай экан, нима учун Аллоҳ таолога Унинг Ўзи яратган махлуқотларни шерик қиласиз? Ушбу тафсилотларни тўғри тушунган одамлар Аллоҳга ширк келтиришнинг асосий сабабини англаб оладилар.)


They have rejected truth whenever it came to them, yet [more] news will reach them concerning what they have been making a mockery of. 	 Тезда уларга ўзлари истеҳзо қилган нарсанинг хабари келадир. (Юқоридаги оятларда сифатлари зикр қилинган мушриклар Аллоҳ таолодан уларга ҳақиқат, яъни, ҳақ дин, ҳақ китоб, ҳақ Пайғамбар ва ҳақ шариат келганида, бурунги саркашликларини ишга солиб, уни ҳам ёлғонга чиқардилар.)


Jonah was certainly a Messenger. 	 Албатта, Юнус ҳам Пайғамбарлардандир.


And follow what is revealed to you from your Lord; surely Allah is Aware of what you do; 	 Ва ўзингга Роббингдан ваҳий қилинаётган нарсага эргаш. Албатта, Аллоҳ нима амал қилаётганингиздан хабардордир.


God punished them for their sins. 	 Бас, гуноҳлари туфайли Аллоҳ уларни тутди.


Were they created by nothing, or were they themselves the creators? 	 Балки, улар ҳеч нарсадан ҳеч нарса йўқ ўзлари яралгандирлар?! Ёки улар яратувчиларми?


His is the most exalted similitude in the heavens and in the earth; and He is the Mighty, the Wise. 	 Осмонлару ердаги энг олий васф Уникидир. У азиз ва ҳаким зотдир.


For, God does not guide such wrongdoers: 	 Аллоҳ золим қавмларни ҳидоятга солмас.


And for one whom Allah sends astray, you will not find a way. 	 Шунда Аллоҳ таоло: «Сизга нима бўлдики, мунофиқлар ҳақида иккига бўлинасизлар?» оятини нозил қилди. Пайғамбаримиз (с. а. в.): «Албатта, бу оят покловчидир.


That we may exalt You much 	 Сенга кўп тасбиҳ айтишимиз учун.


And so will our fathers?" 	 Аввалги оталаримиз ҳам-а?!» дер эдилар.


It is falsehood that you desire gods other than Allah! 	 Аллоҳдан ўзга уйдирма илоҳларни хоҳлайсизларми?!


God is all knowing and wise. 	 Мўминларга нусрат, мушрикларга мағлубият бериш билан аввалда мушриклар озорлаган мўминларнинг кўнгилларини даволайди. Исломга ёрдам бериб, уни куфрдан устун қилиш билан мўминларнинг қалбида йиғилиб қолган аччиқларни кетказади.)


Who giveth away his substance that he may be cleansed, 	 У бойлигини сарфлайди ва ўзини поклайди.


Allah straiteneth and enlargeth. 	 Ва ҳолбуки, Аллоҳ (ризқни) тор қилур ва кенг қилур.


So do not call any other god beside Allah lest you become of those who will be punished, 	 Аммо бу оятда ширкнинг нақадар улкан гуноҳ эканлигини англатиш учун фаразан шу маъно келтирилган. Пайғамбардек (с. а. в.) зот ширк келтириб, азобдан қутула билмаса, бошқаларнинг ҳоли нима бўлишини билиб олиш қийин эмас.)


The people of Lot cried lies to the Envoys 	 Лут қавми Пайғамбарларни ёлғончи қилди.


He said: Surely in it is Lut. 	 У: «Унда Лут бор-ку?!» деди. Улар: «Биз унда ким борлигини яхши биламиз.


Who amasses wealth and hordes it. 	 У мол жамлади ва уни санаб турди.


But woe to those whose hearts are hardened against the Remembrance of Allah! 	 Аллоҳни зикр қилишдан қалблари қотиб қолганларга вой бўлсин!


We have not heard of any such thing in the old religion. 	 Биз бу ҳақда охирги миллатдан эшитганимиз йўқ.


Say to them, "Should we, instead of asking for God's help, seek help from that which can neither benefit nor harm us, but would only turn us back to disbelief after God had granted us guidance? 	 Сен: «Аллоҳни қўйиб на фойда, на зарар бера олмайдиган нарсаларга ибодат қиламизми? Худди оғайнилари, бу ёққа кел, деб ҳидоятга чақириб турган бўлса ҳам, шайтон адаштириб, ер юзида ҳайрон бўлиб қолганга ўхшаб, Аллоҳ бизни ҳидоятга солгандан кейин орқамизга қайтамизми?» деб айт.


And We have put coverings over their hearts lest, they should understand it (the Quran), and in their ears deafness. 	 Ва қалбларига уни англамасликлари учун ғилоф қилдик ва қулоқларини кар қилдик.


Thus did We deliver the Children of Israel from the humiliating chastisement, 	 Батаҳқиқ, Бани Исроилга хорловчи азобдан.


Fight them, and God will chastise them at your hands and degrade them, and He will help you against them, and bring healing to the breasts of a people who believe, 	 Аллоҳ уларни сизнинг қўлингиз билан азоблайдир, хорлайдир ва уларга қарши сизга ёрдам берадир. Ва мўмин қавмларнинг кўнгилларига шифо берадир.


Do they not then see that We have made a sanctuary secure, and that men are being snatched away from all around them? 	 Улар ботилга иймон келтириб, Аллоҳнинг неъматига куфр келтирадиларми?! (Макка аҳли Ҳарами Шарифнинг ҳурмати сабабидан омонликда яшар эдилар.


Did We not make the earth a bed? 	 Ерни тўшаб қўймадикми?


Indeed, Allah is Hearing and Seeing. 	 Албатта, Аллоҳ ўта эшитгувчи ва кўргувчидир.


(To my place of migration.) 	 Албатта, У зот мени ҳидоят қилур», деган эди.


They used to say: “What! Once we are dead and are reduced to dust and bones, shall we still be raised to a new life from the dead? 	 Ва «Биз ўлиб, тупроққа ва суякка айланганимиздан кейин қайта тирилтриламизми?


Is not the morning near?” 	 Субҳ яқин эмасми?!» дедилар.


Go to Pharaoh; he has transgressed all bounds." 	 Сен Фиръавнга бор, албатта у туғёнга кетди», деди.


Say thou: call upon Allah or call upon Rahman, by whichsoever ye call, His are the excellent names. 	 Сен: «Аллоҳга дуо қилинглар, Роҳманга дуо қилинглар, қайсисига дуо қилсангиз ҳам, барибир. Гўзал исмлар Уникидир», деб айт.


for the needy and the deprived, 	 Сўровчи ва бечоралар учундир.


He said: O Musa! surely I have chosen you above the people with My messages and with My words, therefore take hold of what I give to you and be of the grateful ones. 	 У зот: «Эй Мусо, Мен сени одамлар ичидан Пайғамбарлигим ва гаплашишим ила танлаб олдим. Бас, сенга берган нарсамни ол ва шукр қилувчилардан бўл!» деди.


Your Lord knows that you and a group of those who are with you get up for prayer sometimes for less than two-thirds of the night, sometimes half and sometimes one-third of it. 	 Албатта, Роббинг сени кечанинг учдан биридан озроғини, ё ярмини, ё учдан бирини қоим бўлиб ўтказаётганингни ва сен билан бирга бўлганлардан ҳам бир тоифа (шундоқ қилаётганларини) биладир.


And cause them to enter the garden which He has made known to them. 	 Ҳамда Ўзи уларга таърифлаб берган жаннатга киритар. (Бу оятда урушдан бошқа илож қолмаган майдонда тўқнашув бўлгандан сўнг қилинадиган ишлар ҳақида сўз кетмоқда.)


And he who comes with the truth, and confirms it, those are they who surely fear Allah. 	 (Яъни, Аллоҳнинг содиқ сўзини бандаларга етказган ва ўша содиқ сўзни тасдиқлаганлар тақводорлардир. Қуръони Каримни келтирган Муҳаммад (с. а. в.) ҳамда бошқа барча Пайғамбарлар алайҳиссалом ва барча мўмин бандалар шу сирага кирадилар.


O Ye who believe! 	 Аллоҳдан ва Унинг Расулдан олдин шошилманглар. Ва Аллоҳга тақво қилинглар.


Thus God, the Powerful, the Wise, sends revelation to you as He did to those before you. 	 Азизу ўта ҳикматли бўлмиш Аллоҳ сенга ва сендан аввалгиларга мана шундай ваҳий қилур.


As for those who have faith and do righteous deeds, He will pay them in full their rewards, and He will enhance them out of His grace. 	 Иймон келтириб яхши амалларни қилганларни эса, ажрларини тўлиқ қилиб берур ва Ўз фазлидан ҳам зиёда қилур.


And We gave him (back) his family, and along with them the like thereof, as a Mercy from Us, and a Reminder for those who understand. 	 Бу Биздан раҳмат ўлароқ ва ақл эгаларига эслатма учун бўлди. (Аййубга алайҳиссалом мазкур сувда чўмилиб, ундан ичиб, шифо топганидан кейин Аллоҳ таоло у кишига аҳлини қайтарди.


Eight pairs; of the sheep two (male and female), and of the goats two (male and female). 	 Саккиз жуфт (пайдо қилди): қўйдан иккини (эркак-урғочи) ва эчкидан иккини. Сен: «Иккала эркагини ҳаром қилдими ёки иккала урғочисиними ёхуд иккала урғочининг бачадонларида шомил бўлган нарсаними?!


And whomsoever Allah sendeth astray, for him there shall be no guide. 	 Ушбу оят шу муносабат ила тушган экан. Гарчи хос сабаб билан нозил бўлса ҳам, маъноси умумийдир.)


O mankind! reverence your Guardian-Lord, who created you from a single person, created, of like nature, His mate, and from them twain scattered (like seeds) countless men and women;- reverence Allah, through whom ye demand your mutual (rights), and (reverence) the wombs (That bore you): for Allah ever watches over you. 	 Сизларни бир жондан яратган ва ундан унинг жуфтини яратиб, икковларидан кўплаб эркагу аёллар таратган Роббингиздан қўрқинглар! Номини ишлатиб бир-бирингиздан сўровда бўладиганингиз Аллоҳдан ва қариндошлик (алоқалари) дан қўрқинг.


Had there been gods apart from God, both (the heavens and the earth) would have been despoiled. 	 Шу боис ҳам ҳадсиз-ҳисобсиз бўлишига қарамай, борлиқда қойил қоларлик даражада низом ва мутаносиблик ҳукм суради. Агар борлиқни яратган, уни идора қилиб турган зот биттадан кўп бўлса, ўша зотларнинг иродаси бир-бири билан, албатта, тўқнашар эди.


and guided him on the two paths (of good and evil)? 	 Ва Биз уни икки: (яхши ва ёмон) йўлга йўллаб қўйдик.


And for their covenant, We raised over them the Mount and (on the other occasion) We said: "Enter the gate prostrating (or bowing) with humility;" and We commanded them: "Transgress not (by doing worldly works on) the Sabbath (Saturday)." 	 (Яъни, яҳудийлар шариатга юрмаганлари ҳолда, нима қилсанг розимиз, деб аҳд берган эдилар. Худди ўша аҳдномаларига мувофиқ Аллоҳ таоло уларни қўрқитиш учун тепаларига Тур тоғини олиб келиб қўйди.


If, then, they turn away, say thou: sufficing unto me is Allah, there is no god but he, on Him I rely and He is the Lord of Mighty Throne. 	 Бас, юз ўгириб кетсалар, сен: «Менга Аллоҳнинг Ўзи етарли. Ундан ўзга ибодатга сазовор зот йўқ, Унга таваккал қилдим, У улуғ аршнинг Роббисидир», дегин.


Follow not other ways, lest ye be parted from His way. 	 Ундан бошқа йўлларнинг ҳаммаси нотўғри йўллар. Ким уларга ёки улардан бирортасига юрса, адашади.


surely Paradise shall be the refuge. 	 Бас, албатта, жаннат ўрин бўладир.


"And O my people! Give full measure and weight in justice and reduce not the things that are due to the people, and do not commit mischief in the land, causing corruption. 	 Эй қавмим, ўлчаш ва тортишни адолат ила мукаммал қилинг. Одамларнинг нарсаларини камайтириб қолманг ва ер юзида бузғунчилик қилиб юрманг.


Hast thou disobeyed my command? 	 Менинг амримга осий бўлдингми?!» деди.


As for them, they are but plotting a scheme, 	 Албатта улар ҳийла-найранг қиларлар.


“And what did you dislike in us, except that we believed in the signs of our Lord when they came to us? 	 Сен биздан фақат Роббимизнинг оятлари келганда уларга иймон келтирганимиз учунгина ўч олмоқдасан!


And if you obey Allah and His Messenger, He will not deprive you from your deeds of anything. 	 (Бир кун саҳро араблари Пайғамбар алайҳиссалом ҳузурларига келиб, иймон келтирдик, деб миннат қилишган. Аслида эса, улар янги мусулмонлар бўлиб, ҳали ҳақиқий иймон қалбларидан жой олган эмас эди.


O believers, take your precautions; then move forward in companies, or move forward all together. 	 Вақт-соати келиб, мабодо қўзғалиш керак бўлиб қолса, Аллоҳнинг амрига биноан ёки гуруҳ-гуруҳ бўлиб, ёки тўп ҳолларида қўзғаладилар. Ушбу оятдаги амрлар Аллоҳ таоло Қуръони Каримда мўмин-мусулмонларга фақат намоз, рўза ёки ахлоқ ва одобга буюрибгина қолмай, бошқа нарсаларга, жумладан, урушни қандай олиб боришни ҳам ўргатади.


Their predecessors also said the same, but their earnings proved of no avail to them, 	 Батаҳқиқ, буни улардан аввалгилар ҳам айтган эдилар. Бас, уларнинг қилган касблари ўзларига асқотмади.


Lo! none despaireth of the Spirit of Allah save disbelieving folk. 	 Ҳақиқатда Аллоҳнинг раҳматидан фақат кофир қавмларгина ноумид бўлурлар», деди.


A Raging Fire. 	 У қаттиқ қизиган ўтдир.


Did you not see how Allah sends down water from the sky and with it brings forth different colored fruits? In the mountains there are paths of various colors, of white and red, and jetblack. 	 Аллоҳнинг осмондан сув туширганини кўрмадингми? Бас, у ила турли ранглардаги меваларни ва тоғлардан ҳам йўл-йўл, оқ ҳамда қизилнинг турли рангларини ва қоп-қораларини чиқардик.


Go, O my sons, and ascertain concerning Joseph and his brother, and despair not of the Spirit of Allah. 	 Эй ўғилларим, боринглар, Юсуфни ва унинг укасини яхшилаб изланглар, Аллоҳнинг раҳматидан ноумид бўлманглар.


Then He turned to the sky, and it was smoke, and said to it and to the earth, “Come, willingly or unwillingly.” 	 Сўнгра тутун ҳолидаги осмонга юзланиб, унга ва ерга: «Икковингиз ихтиёр қилган ҳолингизда ёки мажбур бўлган ҳолингизда келинг!» деди. Икковлари: «Ихтиёр қилган ҳолимизда келдик», дедилар.


The man in Egypt who bought him, said to his wife: "Make his stay (among us) honourable: may be he will bring us much good, or we shall adopt him as a son." 	 Ва уни Мисрда сотиб олган (одам) ўз хотинига: «Уни яхшилаб жойлаштир, шояд бизга манфаат берса ёки бола қилиб олсак», деди. Мана шундай қилиб, унга тушларнинг таъбирини ўргатишимиз учун Юсуфни жойлаштириб қўйдик.


`Put him in the chest; then cast him into the river. 	 Ва сенга Ўзимдан муҳаббат солдим. Буни Менинг кўз олдимда етиштирилишинг учун (қилдим).


God loves the righteous ones. 	 Аллоҳ гўзал амал қилувчиларни севади.


He was created of a gushing fluid, 	 У отилиб чиқувчи сувдан яратилгандир.


“O Our Lord! And admit them into the Gardens of everlasting stay which you have promised them, and those who are virtuous among their forefathers and their wives and their offspring; indeed You only are the Most Honourable, the Wise.” 	 Эй Роббимиз, уларни ҳам, оталаридан, жуфтларидан ва зурриётларидан аҳли солиҳ бўлганларини ҳам Ўзинг уларга ваъда қилган адн жаннатларига киритгин. Албатта, Сенинг Ўзинг азизу ўта ҳикматли зотсан.


"Do not ask for one death but many deaths on this day." 	 Бугунги кунда бир ҳалокатни эмас, кўп ҳалокатни тиланглар! (Бир марта ҳалок бўлиб қутулиб кета олмайсизлар.


Even if We sent down angels to them, and caused the dead to speak to them, and We gathered together everything in front of them, they would still not believe, unless God had so willed. 	 (Аллоҳ таоло турли оят-мўъжизани, кишини лол қолдирувчи нарсаларни жилва қилдириб, одамларни танг қолдириб, кейин иймонга келишларини хоҳламаган. Аллоҳ таоло иймон йўлини инкишоф этиб, кишилар ўша йўл билан ақлларини ишлатиб, ўз ихтиёрлари асосида иймонга келишларини хоҳлайди.


And whenever there comes down a Surah (chapter from the Quran), they look at one another (saying): "Does any one see you?" Then they turn away. 	 Бирон сура нозил бўлган вақтда сизни биров кўрмадими, деб бир-бирларига назар соладилар-да, сўнгра бурилиб кетадилар.


only the saying 'Peace, Peace!' 	 Фақат «Салом, Салом» дейилганини (эшитарлар). (Бир-бирларига салом берадилар, уларга фаришталар ҳам салом берадилар.


And your Lord hath said: Pray unto Me and I will hear your prayer. 	 (Аллоҳга банда томонидан қилинадиган дуо, ибодат луғатда бир хил маънони билдиради. Дуо ва ибодат хоҳ сўздан иборат бўлсин, хоҳ амалдан, банда томонидан Аллоҳ таолонинг розилигини излашдир, иймон ила Унинг розилигини сўрашдир.


Indeed Allah carries through His commands. 	 (Учинчи поклик охирлаб қолганда эр хотингаражъат қилиб қайтариб олса, оилавий ҳаётлари давом этаверади.


Moses said to them: "Throw down whatever you wish to throw." 	 Мусо уларга: «Сиз ташлайдиган нарсангизни ташланг», деди.


They wrecked their homes with their own hands, and by the hands of the believers. 	 Ана шунда, биз кўчиб кетсак, бу қўрғонлар мусулмонларга қолмасин, дея уйларини ўзлари буза бошладилар. Мусулмонлар қамал давомида биноларга ташқаридан путур етказди.


So was it, that We might turn away from him evil and abomination; he was one of Our devoted servants. 	 Ундан ёмонлик ва фаҳш ишларни узоқлаштириш учун шундай қилдик. Албатта, у Бизнинг мухлис бандаларимиздан.


and the Most Effective in His decision. 	 У нимани хоҳласа, қила олувчи зотдир.


He Who taught (the use of) the pen,- 	 У қалам билан илм ўргатгандир.


Yet (now that it is come) they disbelieve therein; but they will come to know. 	 Бас, унга куфр келтирдилар. Энди яқинда билурлар.


Those who disbelieved from among the followers of the Book and the polytheists could not have separated (from the faithful) until there had come to them the clear evidence: 	 Аҳли китоб ва мушриклардан бўлган куфр келтирганларга «баййина» келмагунча ажралмасдилар.


And certainly the reward of the hereafter is much better for those who believe and guard (against evil). 	 Иймон келтирган ва тақво қилганлар учун, албатта, охиратдаги ажр яхшироқ бўлур.


And whosoever does not respond to Allah's Caller, he cannot escape on earth, and there will be no Auliya' (protectors) for him besides Allah (from Allah's Punishment). 	 Кимки, Аллоҳнинг даъватчисини қабул қилмаса, бас у ер юзида қочиб қутила олувчи эмасдир ва унга У зотдан ўзга валийлар ҳам йўқдир.


Say: "If I had that which you are asking for impatiently (the torment), the matter would have been settled at once between me and you, but Allah knows best the Zalimun (polytheists and wrong-doers, etc.)." 	 Сен: «Агар сиз шошилтираётган нарса менинг ҳузуримда бўлса эди, мен билан сизнинг орангизда иш аллақачон битган бўлар эди. Аллоҳ золимларни яхши билгувчидир», деб айт.


He only commands you to evil and indecency, and that you should speak against God such things as you know not. 	 Албатта, у сизларни ёмон ва фаҳш ишларга ҳамда Аллоҳга қарши билмаган нарсангизни гапиришингизга буюради.


These are Allah’s bounds, so do not approach them. 	 Унда банда Аллоҳ учун ҳамма нарсадан ажраб чиқади. Шунинг учун аёлларга яқинлик қилишдан ҳам ўзини тияди.


If some good befalls them, they say, "This is from God," and if ill befalls them, they say, "This is from you." 	 Агар уларга яхшилик етса, бу Аллоҳдан, дерлар. Ёмонлик етганда эса, бу сендан дерлар.


Believers, do not raise your voices above the voice of the Prophet, do not be too loud in speaking to him [as you may have been to one another], lest your deeds will be made devoid of all virtue without your realizing it. 	 Овозингизни Пайғамбар овозидан юқори кўтарманг ва унга бир-бирингиз ила сўзлашгандек дағал сўз айтманг, ўзингиз сезмаган ҳолда амалларингиз ҳабата бўлиб қолмасин. (Бу ояти карима саҳобаларга қаттиқ таъсир қилди.


He inspected the birds, and said: "What is the matter that I see not the hoopoe? Or is he among the absentees? 	 Ва қушларни текширди-да: «Нега Ҳудҳудни кўрмаётирман ёки ғойиблардан бўлдими?


How bad is it, to insult one's brother after having Faith [i.e. to call your Muslim brother (a faithful believer) as: "O sinner", or "O wicked", etc.]. 	 Орада низо-жанжал чиқади, ижтимоий алоқалар бузилади ва жамият заифлашади. Ислом эса доимо мусулмонлар жамиятининг мустаҳкам бўлиши учун қайғуради.


‘Do not make entreaties today! 	 Энди, бугун фарёд солманг!


and by those who regulate events. 	 Амрнинг тадбирини қилувчи (фаришта)лар билан қасам.


And when they appeal unto Allah and His messenger to judge between them, lo! a faction of them are averse; 	 Уларни қачонки Аллоҳга ва Унинг Пайғамбарига ораларида ҳукм чиқариш учун чорланса, баногоҳ улардан бир гуруҳи юз ўгиргувчилардир.


He it is Who created the heavens and the earth in six days; then He established Himself on the Throne. 	 У осмонлару ерни олти кунда яратиб, сўнгра аршни эгаллаган зотдир. Ерга нима кирганини ҳам, ундан нима чиққанини ҳам, осмондан нима тушганини ҳам унга нима чиққанини ҳам биладир.


There shall be for divorced women provision honourable -- an obligation on the godfearing. 	 Талоқ қилинган аёлларга мақбул тарзда фойда бериш тақводорлар бурчидир.


What! do they still seek to hasten on Our punishment? 	 Бизнинг азобимизнинг тезроқ келишини истайдиларми-я?!


But God chooses whom He likes for His grace; and the bounty of God is infinite. 	 Ва ҳолбуки, Аллоҳ Ўз раҳматини кимга хоҳласа, ўшанга хос қилади. Аллоҳ улуғ фазл эгасидир.


Still they will swear by Allah: "If only we could, we would surely have gone forth with you." 	 Улар тезда Аллоҳ номи билан қасам ичиб: «Агар қодир бўлганимизда, албатта, сиз билан чиқар эдик», дерлар. Улар ўзларини ҳалок қиладилар.


It scorches the flesh. 	 У терини кўп куйдирувчидир.


And therein raising dust. 	 Ўша пайтда чанг қўзғотдилар.


And they say, “Tales of the ancients; he wrote them down; they are dictated to him morning and evening.” 	 (Аввалги мушриклар ҳар қанча жоҳил бўлсалар ҳам, ҳозиргиларга қараганда бир оз инсофли бўлган экан. Улар ҳозирги мушрикларга ўхшаб, «ёзиб олган», демасдан, «ёздириб олган», демоқдалар.


So he turned to God 	 Бу саволга бошқа оятларда ҳам, Пайғамбаримизнинг (с. а. в.) суннатларида ҳам очиқ-ойдин жавоб йўқ. Шунинг учун ҳам турли асоссиз қисса ва ҳикоялар кўпайиб кетган.)


And you are of a great moral character. 	 Ва албатта, сен улкан хулқдасан.


A forelock, lying, sinning. 	 Ёлғончи, хатокор пешонасидан.


They said: "We swear by Allah! 	 Улар: «Аллоҳга қасамки, ҳақиқатда Аллоҳ сени биздан устун қилди.


He created him from dust; then said to him, "Be!" and he was. 	 Йўқ ердан Одам алайҳиссаломни яратган зот Ийсо алайҳиссаломни тирик юрган Марямдан отасиз ҳолда ярата олмайдими?! Аллоҳнинг ҳар бир нарсага қодир эканлигига ишонган эси бор одам бўлса, албатта бунга иқрор бўлади.)


And I swear by the self-reproaching person (a believer). 	 Ва маломатчи нафс билан қасам.


O you who believe! most surely many of the doctors of law and the monks eat away the property of men falsely, and turn (them) from Allah's way; and (as for) those who hoard up gold and silver and do not spend it in Allah's way, announce to them a painful chastisement, 	 Бир вақтлар ҳибр ва роҳиблар тўплаган дунёлари подшоҳ ва императорларникидан ҳам кўплиги ошкор бўлган. Ояти каримада баён қилинишича, ҳибр ва роҳиблар фақат одамларнинг молларини ботил йўл орқали ейиш билан кифояланиб қолишмайди.


questions are asked about the baby girls buried alive, 	 Ва вақтики, тириклай кўмилган қиздан сўралса.


Allah is not unjust in the least to His creatures.' 	 Албатта, Аллоҳ бандаларига ҳеч зулм қилгувчи эмасдир», дейишларини кўрсанг эди.


Allah is Able to do all things. 	 Билиб қўйинг, бу мусибатни ўзингиз ўзингизга чақириб олдингиз.)


These are the fellows of the Fire: therein they will be abiders. 	 Оятда бу дунёда гўзал амаллар эмас, ёмон амаллар қилганлар васф қилинаётир. Ёмонликлари туфайли улар бу дунёнинг ўзида ёмон ҳаёт кечирадилар.


It is He who has sent His Messenger with guidance and the Religion of Truth, so that He raises it above all religions, much as the unbelievers dislike it. 	 У зот, Ўз Расулини ҳидоят ва ҳақ дин билан барча динлардан устун қилиш учун юборган зотдир. Гарчи мушриклар ёқтирмасалар ҳам.


Do they not reflect within themselves: Allah did not create the heavens and the earth and what is between them two but with truth, and (for) an appointed term? 	 Ахир, улар Аллоҳ осмонлару ерни ва улар орасидаги нарсаларни фақат ҳақ билан ва маълум муддатга яратганини тафаккур қилиб кўрмайдиларми?! Ҳақиқатда, одамлардан кўплари Роббиларига рўбарў бўлишни инкор қилгувчилардир.


They ask, "When will be the Day of Judgment and Justice?" 	 Улар ҳисоб-китоб куни қачон, деб сўрарлар.


And they urge you to hasten the punishment; and if a time had not been fixed, the punishment would have certainly come upon them; and it will indeed come upon them suddenly whilst they are unaware. 	 Агар белгиланган ажал бўлмаганида, уларга, албатта, азоб келган бўлур эди. Албатта, уларга у тўсатдан, улар сезмаган ҳолда келур.


What is the Striking Calamity? 	 Қориъату нима?


And when his Lord revealed (His) glory to the mountain He sent it crashing down. 	 Бутун оламларни яратган Зот билан ўша оламларнинг кичик бир заррасининг юзлашуви. Бу учрашув тафсилотини ва қандай ҳолда рўй берганини Аллоҳнинг Ўзи билади.


That is Allah, your Lord! 	 Уч зулмат нима? Тафсирчи уламоларимиз бу саволга, уч зулматнинг бири ҳомилани ўраб турувчи парда, иккинчиси бачадон, учинчиси қорин, деб жавоб берганлар.


Yet to each, Allah has promised the most excellent (Paradise). 	 Аллоҳ ҳаммага яхшиликни ваъда қилган.


This was because their messengers came to them with clear proof (to support their prophethood) and they said, "Can mere mortals provide us with guidance?" They rejected the Messengers and turned away. 	 Бунинг боиси шундаки, уларга Пайғамбарлари ойдин далиллар билан келардилар, улар бўлса, бизни башар ҳидоятга бошлайдими, деб куфрга кетардилар ва (ҳақдан) юз ўгирардилар.


And We have fastened every man's deeds to his neck, and on the Day of Resurrection, We shall bring out for him a book which he will find wide open. 	 Биз ҳар бир инсоннинг амалини бўйнига боғлаб қўйганмиз ва қиёмат куни унга китоб чиқарамизки, унга очилган ҳолда рўбарў бўлур.


When Our lucid revelations are read out to them, the infidels say to those who believe: "Which of the two groups is better in standing, and whose company is more excellent?" 	 Қачонки уларга Бизнинг равшан оятларимиз тиловат қилинса, куфр келтирганлар иймон келтирганларга: «Икки гуруҳнинг қайси бири мақом ва мажлис жиҳатидан яхшироқдир?» дерлар.


But when We removed from them the chastisement, behold, they broke their troth. 	 Бас, қачонки улардан азобни аритсанг, тўсатдан улар (аҳдни) бузарлар.


But Allah has permitted trade and has forbidden interest. 	 Ва ҳолбуки, Аллоҳ тижоратни ҳалол, рибони ҳаром қилган.


So consider the fate of those who were evil. 	 Бузғунчиларнинг оқибати қандай бўлганига назар солинг.


We revealed to them the doing of good, observance of prayer and the giving of alms and Us alone did they worship. 	 Уларга яхшиликлар қилишни, намозни тугал адо этишни ва закот беришни ваҳий қилдик. Улар Бизга ибодат қилгувчилар бўлдилар.


They have taken their oaths as a shield, and they have hindered others from the way of Allah; wherefore theirs shall be a torment ignominious. 	 Қасамларини ўзлари учун тўсиқ қилиб олдилар. Бас, Аллоҳнинг йўлидан тўсдилар.


It is naught but Thy trial, Thou makest err with it whom Thou pleasest and guidest whom Thou pleasest: Thou art our Guardian, therefore forgive us and have mercy on us, and Thou art the best of the forgivers. 	 Бани Исроилнинг ўн икки уруғидан, бузоққа ибодат қилмаган етмиш кишини танлаб, Аллоҳнинг мийқотига олиб бордилар. Улар эса Мусога (а. с.), бизга худонинг Ўзини кўрсат, деб туриб олдилар.


He would drive you forth from your land; so what is it that ye enjoin? 	 Сизларни ерингиздан чиқаришни хоҳлайди. Бас, нимага амр қиласизлар?» дедилар.


But those who knew with certainty that they were to meet their Lord, said: "How often a small group overcame a mighty host by Allah's Leave?" 	 Ҳақиқий мўминлар ҳам оз бўладилар. Чунки улар хатарли сўқмоқлардан қийинчиликларни енгиб ўтиб, мақсадга етадилар, Аллоҳ танлаган, муқарраб бандалар қаторига кирадилар.


They are the party of Satan. 	 Аё, огоҳ бўлинглар, шайтон фирқаси, ҳа, ўшалар, ютқазувчидирлар. («Бандани шайтон эгаллаб олишининг аломати шулки, уни сиртини ялтироқ қилиш билан машғул қилиб қўяди.


God is the One Who raised the heavens without a pillar as you can see. 	 Аллоҳ сиз кўриб турган осмонни устунсиз кўтарган, сўнгра аршга эга бўлган, қуёш ва ойни Ўзига бўйинсундирган зотдир. Ҳар бири номланган ажалгача юрадир.


and that He might also know the hypocrites when it was said of them, 'Come now, fight in the way of God, or repel!' 	 Ва мунофиқлик қилаётганларни билиш учун етди. Ва уларга: «Келинглар, Аллоҳнинг йўлида уруш қилинглар ёки мудофаа қилинглар», дейилди.


Allah is Aware of evil-doers. 	 Аллоҳ золимларни билгувчи зотдир.


Indeed, those for whom the best [reward] has preceded from Us - they are from it far removed. 	 Албатта, Биздан уларга яхшилик раво кўрилганлар, ана ўшалар, ундан узоқлаштирилгандирлар. (Яъни, Аллоҳнинг мўмин бандалари, Аллоҳ уларга яхшиликни раво кўрган бандалар жаҳаннамдан узоқда бўладилар.


Except those who establish prayer. 	 Магара намоз ўқувчиларгина мустаснодир.


Believers, do not take your fathers and your brothers for allies if they choose denial of truth in preference to faith. 	 Яъни, иймон, эътиқод, дину диёнат масаласи ҳамма нарсадан устун қўйилмоғи керак. Ҳатто ота-она ва ака-ука каби дунёдаги энг яқин кишилар бошқа диёнатни танлаган бўлсалар, уларни ҳам дўст тутиб бўлмайди.


They set aside a share of the left-overs of their farming produce and cattle saying, "This is for God and that is for the idols." 	 Улар Аллоҳга Унинг Ўзи яратган экинлар ва чорвалардан насиба ажратдилар ва ўзларича: «Бу Аллоҳга, бу эса бутларимизга», дедилар. Бас, бутларига бўлган нарса Аллоҳга етмас.


Believers, if any among you renounce the faith, God will replace them by others who love Him and are loved by Him, who will be kind and considerate towards believers and firm and unyielding towards those who deny the truth. 	 Сизлардан ким динидан қайтса, Аллоҳ албатта Ўзи севадиган ва улар ҳам Аллоҳни севадиган қавмни келтиради. Улар мўминларга хокисор, кофирларга қаттиққўл, Аллоҳнинг йўлида жиҳод қиларлар ва маломатчининг маломатидан қўрқмаслар.


And they said: "We deny each of these." 	 Таврот ҳам, Қуръон ҳам сеҳрдир, улар бирга ўртага чиқиб, бир-бирига ёрдам бермоқда, биз ҳар иккисига ҳам куфр келтирувчилармиз, дейишяпти.)


Verily, Allah is the All-Knower of everything. 	 Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсани ўта билгувчи зотдир.


What! shall We then turn away the reminder from you altogether because you are an extravagant people? 	 Наҳотки сиз исрофчи қавм бўлганингиз учун сиздан юз ўгириб, зикр-эслатмани буриб юборсак?! (Яъни, Қуръонни булар қабул қилмас экан, майли, юраверсинлар, деб уни бошқаларга томон буриб юборсак бўладими?!


Surely your Lord is none other than Allah, Who created the heavens and the earth in six days, and then ascended His Throne; Who causes the night to cover the day and then the day swiftly pursues the night; Who created the sun and the moon and the stars making them all subservient to His command. 	 Албатта осмонлару ерни олти кунда яратган, сўнгра Аршни эгаллаган Роббингиз кеча ила кундузни қоплайдир. Уни шошилиб қувлайдир.


Verily, We have made this (Qur'an) easy, in thy tongue, in order that they may give heed. 	 Бас, албатта, Биз у(Қуръон)ни сенинг тилинг ила осонлаштирдик. Шоядки эсласалар.


Import 	 Импорт


They (the disbelievers, the Jews and the Christians) want to extinguish Allah's Light (with which Muhammad SAW has been sent - Islamic Monotheism) with their mouths, but Allah will not allow except that His Light should be perfected even though the Kafirun (disbelievers) hate (it). 	 Улар Аллоҳнинг нурини оғизлари билан ўчирмоқчи бўлурлар. Аллоҳ эса, гарчи кофирлар ёқтирмаса ҳам, ўз нурини батамом қилишдан бошқа ҳар нарсадан бош тортадир.


Their Prophet further informed them, "The sign of his appointment as king from Allah is that during his reign you will get back the Ark, wherein are the means of your peace of mind from your Lord, and which contains the sacred relics of the family of Moses and Aaron, and which is being borne at this time by the angels. 	 Агар мўмин бўлсаларингиз, албатта бу нарсада сизларга белги бор», деди. (Толутнинг ҳақиқатда Аллоҳ томонидан тайин қилинган подшоҳ эканини Бани Исроилга исбот этиш учун уларга қоил қолдирадиган, одатдан ташқари, Аллоҳдан бошқа ҳеч кимнинг қўлидан келмайдиган бир мўъжиза содир этиляпти.


To God is you return, all of you, and He will inform you of what you used to do. 	 Аллоҳнинг амрини бажо қилишда давом этинг. Кофирларнинг қилмишлари сизни турли хаёлларга олиб бормасин, улар ўз қилмишлари учун ўзлари жавоб берадилар.)


The heat of hell is a sufficient torment for them. 	 Уларга жаҳаннам кифоядир, унга кирурлар. У қандоқ ҳам ёмон жой!


When the sun is woundup; 	 Вақтики, қуёшни буклаб, ўралса.


To God belongs whatever is in the heavens and whatever is on earth. 	 Осмонлару ердаги барча нарсалар Аллоҳникидир.


He asked them, "Can the idols hear you when you pray to them 	 Ёхуд наф ёки зарар етказа оладиларми?» деди.


This (attitude) is worthy of you, altogether worthy; 	 Ҳолингга вой бўлсин сенинг, вой бўлсин!


If you hate them, it may be that you hate something which Allah has set in it much good. 	 Хоҳласа, биронтаси унга маҳр бермай уйланар ёки бошқа бировга эрга бериб, маҳрини ўзлари олишар ёки умуман у шўрликни эрга беришмас, ўзлари ҳам уйланишмас, бехуда ушлаб туришар эди. Ушбу оятда Аллоҳ таоло мўмин-мусулмон бандаларига хитоб қилиб, бундай ишлар ярамаслигини баён қилмоқда.


To Him belongs all that is in the heavens and all that is in the earth, and all that is in between, and all that is beneath the soil. 	 Осмонлардаги нарсалару ердаги нарсалар, уларнинг орасидаги нарсалару ер остидаги нарсалар Уникидир.


They spread evil in the land, but God does not love the evil-doers. 	 Фақат уларгина бундай даъво қилишга журъат этишлари мумкин. Аслида, бахиллик яҳудийларнинг ўзларига хос.)


They said: By Allah! now has Allah certainly chosen you over us, and we were certainly sinners. 	 Биз эса, хатокорлардан бўлдик», дедилар. (Оғалар бор ҳақиқатни эътироф қилдилар, хато қилганларини ҳам тан олдилар.)


And Allah has cursed them, and for them is an enduring punishment. 	 Ҳамда Аллоҳ уларни лаънатлади. Уларга доимий азоб бордир.


Those who eat Riba (usury) will not stand (on the Day of Resurrection) except like the standing of a person beaten by Shaitan (Satan) leading him to insanity. 	 Рибони ейдиганлар (қабрларидан) фақат шайтон уриб жинни бўлган кишидек довдираб турарлар. Бундай бўлиши уларнинг, тижорат ҳам рибога ўхшаш-да, деганлари учундир.


God replied, "I am sending it to you, but if anyone of you turns back to disbelief, I will make him suffer a torment that no one has ever suffered." 	 Бас, бундан кейин сизлардан ким куфр келтирса, уни оламларда ҳеч кимни азобламаган азоб ила азоблагайман», деди. (Аллоҳ таоло дастурхон тушириш ҳақидаги сўровни ижобат қилиш билан бирга, Ўзининг доимий одатини ҳам эсга солмоқда.


(He went to the prison) and said to Joseph, "You are a man of truth. Would you tell me the meaning of a dream in which seven fat cows eat up seven lean ones and the meaning of seven green ears of corn and seven dry ones? 	 «Юсуф, эй ростгўй зот, бизга еттита семиз сигирни еттита ориқ сигир еяётганини ва еттита яшил бошоқни ва шунча қуруғининг таъбирини айт.


[Tafsir At-Tabari, Vol. 	 Умуман, Қуръон Аллоҳнинг каломи, уни ўқиш, тинглаш, ўрганиш ва унга амал қилиш зарурий ишдир.


God chose Adam and Noah and the House of Abraham and the House of Imran above all beings, the 	 Албатта, Аллоҳ Одамни, Нуҳни, Оли Иброҳимни, Оли Имронни оламлар устидан танлаб олди.


And stay away from idols. 	 Ва азоб(сабабчиси)дан четлан!


Who doth greater wrong than he who fabricateth a lie against Allah or belieth His sign? 	 Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқиган ёки Унинг оятларини ёлғонга чиқарган кимсадан ҳам золимроқ одам борми?!


For them is good news in this life, and in the Hereafter. 	 Уларга ҳаёти дунёда ҳам, охиратда ҳам хушхабар бор. Аллоҳнинг сўзларини ўзгартириш йўқ.


So he broke them to pieces, (all) but the biggest of them, that they might turn (and address themselves) to it. 	 (Мушрик қавм йиллик байрамларида шаҳардан ташқарига чиқар эди. Улар навбатдаги йиллик байрамни нишонлаш учун кетганларида Иброҳим алайҳиссалом ҳамма бутларни парча-парча қилиб ташладилар ва энг катта бутга тегмасдан қолдириб қўйдилар.)


And he will have failed who carries injustice. 	 Батаҳқиқ, ким зулм кўтарган бўлса, ноумид бўлмиш.


We have shown clearly the signs to a people who are certain [in faith]. 	 Батаҳқиқ, Биз яхши билувчи қавмларга мўъжизаларни баён қилганмиз.


Had We wanted, We would have sent them a miracle from the sky to make their heads hang down in submission. 	 Агар хоҳласак, уларга осмондан оят-мўъжиза нозил қилурмиз. Бас, уларнинг бўйинлари унга эгилиб қоладир.


'And indeed when we heard the Guidance (this Quran), we believed therein (Islamic Monotheism), and whosoever believes in his Lord shall have no fear, either of a decrease in the reward of his good deeds or an increase in punishment for his sins. 	 Ва, албатта, биз ҳидоятни эшитган пайтимизда унга иймон келтирдик. Кимки ўз Роббисига иймон келтирса, савоби озайиб қолишдан ҳам, унга оғир юк юкланишидан ҳам қўрқмас.


Everything with Him is in (due) proportion. 	 Ҳар бир нарса Унинг ҳузурида ўлчовлидир.


Can ye (o ye men of Faith) entertain the hope that they will believe in you?- Seeing that a party of them heard the Word of Allah, and perverted it knowingly after they understood it. 	 Ва ҳолбуки, улардан бир гуруҳлари Аллоҳнинг каломини эшитар эдилар ва сўнгра уни тушунганларидан кейин билиб туриб бузар эдилар. (Иймон ўзига яраша поклик, мусаффолик, нурни қабул қилиб олишга истеъдод талаб қилади.


Yet man declines to do His bidding. 	 Йўқ ундоқ эмас! У ўзига У зот қилган амрни бажармади.


But Joseph kept it within himself and did not reveal it to them. 	 Аллоҳ сиз васф қилаётган нарсани яхши билгувчи зотдир», деди. (Улар ўзларини оқлаш учун навбатдаги ёлғонни гапирдилар.


And those who have disbelieved in the verses of their Lord will have a painful punishment of foul nature. 	 Роббилари оятларига куфр келтирганларга аламли азобнинг ашаддийси бордир.


And I do not ask you any reward for it; my reward is only with the Lord of the worlds; 	 Мен сизлардан бунинг учун ҳақ-ажр сўрамасман. Менинг ажрим фақатгина Роббул Оламийн зиммасидадир.


It shoots sparks as castles. 	 Албатта у (жаҳаннам) қасрдек учқунларни отадир.


And those before them belied; and these have not arrived Unto a tithe of that which We vouchsafed Unto them. 	 Улардан илгари ўтганлар ҳам (Пайғамбарларни) ёлғончи қилган эдилар. (Булар) уларга берган нарсаларимизнинг ўндан бирига ҳам етганлари йўқ.


Fir'awn said unto those around him: hear ye not? 	 У атрофидаги кишиларга: «Эшитмаяпсизларми?!» деди.


Who hath taught mankind by the pen - 	 У қалам билан илм ўргатгандир.


If now ye have any wit, outwit Me. 	 Бас, сизларнинг ҳийлангиз бўлса, менга ишлатиб кўринг-чи?


And call to mind when We sent to you a party of the jinn that they may listen to the Qur'an. 	 Ва сен томон бир гуруҳ жинларни Қуръон эшитишга бурганимизни эсла. Унга ҳозир бўлганларида: «Жим, қулоқ осинглар!», дедилар.


They will say nay! it is ye, for whom there is no welcome: it is ye who have brought it upon us. 	 Ўзингизга марҳабо йўқ! Сизлар ўша (жаҳаннам)ни бизга тақдим қилдингиз!


Verily this is the supreme achievement! 	 Албатта, бу айни улуғ ютуқдир.


But he replied: 'Do you shrink away from my gods, Abraham? 	 У: «Эй Иброҳим, сен менинг худоларимдан юз ўгирувчимисан?!


Indeed those who needlessly waste are brothers of the devils; and the devil is very ungrateful to his Lord. 	 Албатта, исрофчилар шайтонларнинг биродарлари бўлганлар. Шайтон эса, Роббига ўта ношукр бўлгандир.


But if they turn away, lo! Allah loveth not the disbelievers (in His guidance). 	 Бас, агар ортга қайтсангиз, Аллоҳ, албатта, кофирларга муҳаббат қилмас.


Containing consummate wisdom; yet warnings were of no avail. 	 (Бу Қуръон) етук ҳикматдир. Бас, огоҳлантирувчилар фойда бермас.


Verily Allah wasteth not the hire of the well-doers. 	 Албатта, Аллоҳ яхшилик қилувчиларнинг ажрини зое қилмас.


He is the First and the Last, the Manifest and the Hidden, and He has knowledge of all things. 	 («Аввал»-У барча мавжудотлар йўқлигида бор эди. «Охир»-У ҳамма нарса йўқ бўлиб кетганда ҳам Ўзи қолади.


Await they but the Hour, that it should come upon them on a sudden? 	 Улар (қиёмат) соатининг бирдан келишидан бошқа нарсага интизор бўлишаётгани йўқ. Дарвоқеъ, аломатлари келиб ҳам қолди.


Facing one another on thrones, 	 Сўрилар устида бир-бирларига қараган ҳолларида бўлурлар.


(The Lord) said: "Trap four birds and tame them, then put each of them on a (separate) hill, and call them, and they will come flying to you. Know that God is all-powerful and all-wise." 	 Шунинг учун ҳам Аллоҳ таоло «Ишонмадингми?» деб сўраганида: «Оре (ишондим), лекин қалбим хотиржам бўлиши учун», дедилар. Дилда ишонган нарсани, кўз билан кўриб, Аллоҳ таолонинг қудратига қоил қолиб, мўмин банда ўз Роббининг мўъжизаларини кўриб маза қилгандек маза қилиб, кўнгли хотиржам бўлиши учун сўраганлар.)


Do not approach the orphan’s property except in the best manner, until he comes of age. 	 Етимнинг молига, токи у балоғат ёшига етгунча, яқинлашманглар. Магар яхшилик ила бўлса, майли.


Allah will not let you see the unseen. 	 Лекин Аллоҳ Ўз Пайғамбарларидан кимни хоҳласа, танлаб олади. Бас, Аллоҳга ва Унинг Пайғамбарларига иймон келтиринглар.


Have you feared to present before your consultation charities? 	 Сизларга сирли суҳбатингиздан аввал садақа бериш оғир келдими. Агар бажармасангиз, (майли) Аллоҳ авф қилди.


"O my people! This life of the present is nothing but (temporary) convenience: It is the Hereafter that is the Home that will last. 	 Эй қавмим, бу дунё ҳаёти вақтинчалик бир, матоҳ, холос. Албатта, охират- ўшанинг ўзи барқарорлик диёридир.


Yes, We are Able to put together in perfect order the tips of his fingers. 	 Ҳа, Биз унинг бармоқ учларини ҳам асл ҳолига келтиришга қодирмиз.


And let not their speech grieve you (O Muhammad SAW), for all power and honour belong to Allah. 	 Уларнинг гапи сени хафа қилмасин. Азизликнинг барчаси Аллоҳникидир.


So debate not (about their number, etc.) except with the clear proof (which We have revealed to you). 	 Уларни жуда оз киши билур», дегин. Бас, улар ҳақида тортишиб юрма.


And those that revive by quickening, 	 Ва (шариатни) таратувчилар билан қасам.


Believers, respond to Allah and the Messenger when he calls you to that which revives you. 	 Сизга ҳаёт берадиган нарсага чақирганларида Аллоҳ ва Расулига жавоб беринг ва билинки, албатта, Аллоҳ киши билан унинг қалбини ажратиб қўяди ва, албатта, Унинг ҳузурида тўпланурсиз. («Ҳаёт берадиган нарса»–иймон ва Исломдир.


Behavior 	 Хоссалари


And God keeps an eye on His votaries. 	 Пайғамбар алайҳиссаломки ўзларига ушбу йўлни танлабдилар, у кишига эргашган умматлари ҳам албатта шу йўлни танлайдилар. Бундан бошқа гап бўлиши мумкин эмас.)


And He sends down from the sky hail (like) mountains, (or there are in the heaven mountains of hail from where He sends down hail), and strike therewith whom He will, and averts it from whom He wills. 	 У зот осмондан, ундаги тоғлардан дўл тушириб, у билан Ўзи хоҳлаган кишиларга мусибат етказур ва уни Ўзи хоҳлаган кишилардан буриб юборур.


And when the Records of Account are laid bare. 	 Ва, вақтики, саҳифалар нашр қилинса.


“And you will not be compensated except for your deeds.” 	 Қилиб ўтган нарсангиздан бошқа нарсанинг жазосини олмассиз.


Except for our first death, and we will not be punished?" 	 Фақат биринчи ўлимимиздан бошқа?! Биз азоблангувчи эмас эканмизми?!» деди.


Surely, they have already fallen into trial. 	 У бўлса: «Эй Аллоҳнинг Расули, менга изн бер, мени фитнага солма.


They are like cattle, nay even more astray; those! 	 Ана ўшалар чорва ҳайвонлари кабидирлар. Балки улардан ҳам баттарроқдирлар.


And indeed We have put forth every kind of example in this Quran, for mankind. 	 Батаҳқиқ, бу Қуръонда одамлар учун турли масаллар баён қилдик.


They will certainly say, "God has created them." 	 Сен: «Менга хабар беринглар-чи!


Lo! ruined are 'Ad, the people of Hud. 	 Шу билан, Од қиссаси ҳам тамом бўлди. Бу қиссада оғир пайтларни бошларидан кечириб турган Пайғамбаримизга (с. а. в.) ва у зот билан бирга бўлган оз сонли мусулмонларга тасаллилар бор.)


There has been many a Prophet with whom many of the Lord have fought and they did not faint when they were smitten in the way of Allah, neither did they weaken, nor did they humble themselves, and Allah loves the patient. 	 Қанчадан қанча Пайғамбарлар билан бирга кўплаб роббонийлар жанг қилганлар. Улар Аллоҳ йўлида етган мусибатдан бўшашмаганлар, заифлашмаганлар ва бўйсунмаганлар.


Have you not considered those who went forth from their homes, for fear of death, and they were thousands, then Allah said to them, Die; again He gave them life; most surely Allah is Gracious to people, but most people are not grateful. 	 (Демак, бир вақтлар катта бир қавм ўлимдан қочиб, диёрларини ташлаб чиққан эканлар. Ўлимдан қочишларининг сабаби турлича бўлиши мумкин.


And whoever defends himself after his being oppressed, these it is against whom there is no way (to blame). 	 Албатта, ким ўзига бўлган зулмдан кейин нусрат қозонса, бас, ундайларни (айблашга) ҳеч йўл йўқ.