See you not (O men) that Allah has subjected for you whatsoever is in the heavens and whatsoever is in the earth, and has completed and perfected His Graces upon you, (both) apparent (i.e. Islamic Monotheism, and the lawful pleasures of this world, including health, good looks, etc.) and hidden [i.e. One's Faith in Allah (of Islamic Monotheism) knowledge, wisdom, guidance for doing righteous deeds, and also the pleasures and delights of the Hereafter in Paradise, etc.]? 	 Аллоҳ сизларга осмонлардаги нарсаларни ва ердаги нарсаларни беминнат хизматкор қилиб қўйганини ва сизга зоҳирий ва ботиний неъматларни мукаммал қилиб берганини билмадингизми?! Одамлардан илмсиз, ҳидоятсиз ва ёритувчи китобсиз Аллоҳ ҳақида тортишадиганлари ҳам бор.


And the mountains will be like wool, fluffed up. 	 Ва тоғлар титилган жунга ўхшаб қолар.


They shall all be gathered before their Lord. 	 Уламолар мисол қилиб кўпинча асалари ва чумолини келтирадилар. Мутахассисларнинг фикри билан танишган одам бу икки умматнинг жамоа ҳаёти Аллоҳнинг қудратидан эканлигига тан бермай иложи йўқ.)


And when it is said to them: Come, the Apostle of Allah will ask forgiveness for you, they turn back their heads and you may see them turning away while they are big with pride. 	 Ва агар уларга: «Келинглар, Аллоҳнинг Расули сизларга истиғфор айтадир», дейилса, улар бошларини чайқарлар. Ва уларни мутакаббирлик ҳолида юз ўгираётганларини кўрарсан.


Say: Verily those who invent a lie concerning Allah will not succeed. 	 Сен: «Албатта Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқиганлар нажот топмаслар», деб айт.


Has taught man that which he knew not. 	 У инсонга у билмаган нарсани ўргатди.


Today no ransom shall be accepted from you or from the unbelievers. 	 Қандай ҳам ёмон борар жой!» - дерлар. (Мунофиқлар: «Ажаб эмас, Ислом мағлубиятга учраб, мусулмонлар енгилса», деган хом хаёлларга берилиб, ғурурга кетадилар.


Allah is well-pleased with them, and they are well-pleased with Him. 	 Улар Аллоҳдан рози бўладир. Ана ўшалар, Аллоҳнинг фирқасидирлар.


Not a leaf doth fall but with His knowledge: there is not a grain in the darkness (or depths) of the earth, nor anything fresh or dry (green or withered), but is (inscribed) in a record clear (to those who can read). 	 Ер остида яширин турган бир дона дон бўлса ҳам, ҳўлу қуруқни бўлса ҳам билади, дегани Унинг билмайдиган нарсаси йўқдир, деганидир. Бу таъриф фақат Аллоҳнинг Ўзигагина хосдир.


Then Fir'aun (Pharaoh) pursued them with his hosts, but the sea-water completely overwhelmed them and covered them up. 	 Бас, Фиръавн аскарлари ила уларнинг ортидан таъқиб этди. Денгиз уларни ўраганича ўраб олди.


And Our angels are nearer to him than you, but you do not see - 	 (Яъни, Аллоҳнинг Ўз бандасига қанчалар яқинлигини англамайсизлар. Ўлаётган одамга Аллоҳ таоло унинг устида турган қариндошидан кўра яқинроқ бўлади.)


O Children of Israel; We delivered you from your enemy, and treated with you on the right side of the mount and sent down upon you the manna and the quails. 	 Эй Бани Исроил, батаҳқиқ, Биз сизни душманингиздан қутқардик ва сиз билан Турнинг ўнг томонини ваъдалашдик ҳамда сизларга манн ва бедана туширдик. (Аллоҳ таоло ушбу ояти каримада Бани Исроилга уч турлик неъматини эслатмоқда.)


This is a blessed remembrance, sent down by Us; so do you deny it? 	 Бу, Биз нозил қилган муборак эслатмадир. Сизлар уни инкор қилгувчи бўласизларми?!


He said: 'Before any food comes to feed either of you, I will give you its interpretation. 	 Бу иш менга Роббим таълим берган нарсалардандир. Чунки мен Аллоҳга иймон келтирмайдиган ва охиратга кофир бўлган қавмнинг миллати-динини тарк этган одамман», деди.


If anyone is wrongfully killed, we have given the heirs of that person the right (to demand satisfaction or to forgive). 	 Магар ҳақ ила бўлса, майли. Кимки мазлум ҳолида ўлдирилса, унинг валийсига ҳақ берганмиз.


Empathy should auto-away when idle 	 Empathy ишлатилмаганда авто чиқиши керак


Allah is Rich, the Praised. 	 Ва Аллоҳ беҳожат ва мақталган зотдир.


And for one whose scales prove light, 	 Ва аммо кимнинг тарозуси енгил келса...


Said Moses to his people, 'Pray for succour to God, and be patient; surely the earth is God's and He bequeaths it to whom He will among His servants. 	 Мусо ўз қавмига: «Аллоҳдан ёрдам сўранглар ва сабр қилинглар. Ер Аллоҳники, уни бандаларидан кимни хоҳласа, ўшанга мерос қилиб беради.


Unknown error 	 Номаълум хато


But when We had lifted the plague from them for a term which they had to reach, they broke their promise. 	 Қачонки устиларидаги азобни ўзлари етиб борадиган муддатга кўтарсак, қарабсанки, қасамларини бузиб турибдилар.


Do not ever be unaware (of this fact). 	 Улар нафсларининг бузуқлиги, ҳасад ва саркашликлари оқибатида куфр йўлини ихтиёр қиляптилар. Аллоҳ таоло одамларни ҳар хил табиатли ва айри истеъдод соҳиби қилиб яратгандир.


As a matter of duty We save the believers. 	 Бу вазифани Аллоҳ таоло Ўзига бурч қилиб олгандир. Бу ҳақиқатни мўмин-мусулмонлар, айниқса, даъватчилар жуда яхши англаб етмоқлари лозим.)


They did not teach anybody until they had said, “We are a test, so do not lose faith.” 	 Агар билсалар, ўзларини сотган нарса қандоқ ҳам ёмон! (Аллоҳ Сулаймон алайҳиссаломга берган мазкур мўъжизаларни кўриб, одамлардан баъзилари иймонга келди, иймонлиларнинг иймонлари мустаҳкамланди.


All of you belong to one another. 	 Улар покиза, зинокор эмас ва ўйнаш тутмаган бўлсинлар. Эрга текканларидан сўнг фоҳиша иш қилсалар, уларга ҳур аёлларга бериладиган азобнинг ярми бериладир.


Peace be on Musa and Haroun. 	 Мусо ва Ҳорунга салом бўлсин!


And when their messengers came to them with clear proofs, they [merely] rejoiced in what they had of knowledge, but they were enveloped by what they used to ridicule. 	 Қачонки уларга Пайғамбарлари очиқ-ойдин ҳужжатлар билан келганларида, улар ўзларидаги илм билан мақтандилар. Ва уларни ўзлари истеҳзо қилган нарса ўраб олди.


Then exalt [Him] with praise of your Lord and ask forgiveness of Him. 	 Бас, Роббингни поклаб ёд эт ва Унга истиғфор айт.


And they are not aware when they shall be raised; 	 (Ғайбни билиш фақат Аллоҳ таолонинг Ўзига хосдир. Аллоҳдан бошқа ҳеч ким — на инсон, на фаришталар, на жинлар ғайбни билмайди.)


We relate to you the best narrative because We have sent the divine revelation of this Qur’an, to you; although surely you were unaware before this. 	 Биз сенга ушбу Қуръонда ваҳий қилган нарсамиз ила энг гўзал қиссани ҳикоя қилурмиз. Агарчи ундан олдин сен бундан бехабарлардан бўлсанг ҳам.


We have heard a Book revealed after Moses, confirming what came before it: it guides (men) to the Truth and to a Straight Path. 	 Биз Мусодан кейин туширилган, ўзидан аввалги нарса(китоб)ларни тасдиқловчи, ҳақ(дин)га ва тўғри йўлга ҳидоят қилувчи китобни эшитдик.


Those who reverted after the guidance became clear to them—Satan has enticed them, and has given them latitude. 	 Албатта, ҳидоят равшан бўлгандан сўнг ортларига қайтганларга шайтон зийнатлаб кўрсатди ва уларни ўша йўллади. («Ортларига қайтганлар»дан мурод мунофиқлардир, улар ҳидоят–иймон нима эканлигини равшан кўрган, мўминликка яқин бўлган эдилар, лекин ортга қайтдилар. )


Believers, submit yourselves to the will of God as a whole. 	 Эй иймон келтирганлар! Исломга тўлиғича киринг.


And the Messenger has said, "O my Lord, indeed my people have taken this Qur'an as [a thing] abandoned." 	 Аллоҳ таоло уларнинг қилмишларини жуда яхши билади. Аммо Пайғамбар (с. а. в.) ўзларининг дардларини тўкиб солиш учун, Аллоҳнинг амрини тўла бажарганликларини билдириш учун айтмоқдалар.)


Those who were wicked followed that which made them dissolute, and became sinners. 	 Зулм қилганлар эса, маишат ортидан кетдилар ва жиноятчилардан бўлдилар.


Did I not enjoin you, sons of Adam, not to worship Satan -- for he is your sworn enemy, 	 Мен сизларга: «Эй одам болалари, шайтонга ибодат қилманг, албатта, у сизга очиқ-ойдин душмандир.


Whatever you possess is transient and whatever is with God is everlasting. 	 Сизнинг ҳузурингиздаги нарса тугайдир. Аллоҳнинг ҳузуридаги нарса эса, боқийдир.


To Solomon the morning course of the wind was a month's journey, and its evening course was also a month's journey. 	 Ва Сулаймонга шамолни (бердик). У(шамол)нинг эрталаб кетиши бир ойлик, кечқурун қайтиши бир ойлик йўл эди.


We gave Moses the Scripture, and appointed his brother Aaron as his assistant. 	 Батаҳқиқ, Биз Мусога китобни бердик ва унга акаси Ҳорунни вазир қилдик.


But truly, they are in grave doubt thereto (i.e. about the Quran). 	 (Мусо алайҳиссаломнинг қавми Таврот ҳақида ихтилоф қилди. Баъзилари иймон келтирди.


How is it that I call you to salvation while you call me to the Fire! 	 (Мен сизни Аллоҳга, Унинг юборган Пайғамбарига иймон келтириб, нажотга эришишга чорласам, сиз мени куфрга чақирмоқдасиз, куфрга чақиришингиз дўзахга чақиришингиздир.)


Behold they not that expandeth the provision for whomsoever He and stinteth? 	 Улар Аллоҳ Ўзи хоҳлаган кишисига ризқни кенг ёки тор қилишини билмайдиларми?


Then He will leave it a level plain. 	 Сўнг уларни теп-текис ҳолга келтирур.


He is not chary of making public what is unknown. 	 Ва у ғайбга бахил эмас.


They hide within themselves what they dare not reveal to you, saying: "If we had anything to do with the affair, none of us would have been killed here." 	 Мўминлардан бир тоифаси бу иш билан овора бўлиб турган бир пайтда: Бу тоифа–иймони заиф тоифа, қалбида фидокорлик туйғуси ўрнашмаган тоифа. Шу боисдан Аллоҳ учун овора бўлмайди, дину диёнат учун овора бўлмайди, Пайғамбар учун овора бўлмайди, мусулмонлар учун овора бўлмайди.


And it was not until knowledge [of God's revelation] was granted to them that they began to hold divergent views. 	 Бас, улар то ўзларига илм келмагунча ихтилоф қилмадилар.


No one can avert it. 	 Уни ҳеч бир қайтарувчи йўқдир.


And to warn those who say: Allah hath chosen a son, 	 Ва, Аллоҳ Ўзига бола тутди, деганларни огоҳлантириш учун.


A book has been revealed to you, (Muhammad). You should not hesitate to convey its warning and its good advice to the believers. 	 Бу сенга у ила огоҳлантиришинг учун ва мўминларга эслатма этиб нозил қилинган китобдир. Кўнглингда ундан танглик бўлмасин.


And he who believed said: O my people! follow me, I shall guide you to the path of rectitude, 	 Иймон келтирган киши: «Эй қавмим, менга эргашинглар, сизни тўғри йўлга ҳидоят қиламан.


And by the moon when she becometh full. 	 Ва тўлин ой билан қасамки.


Therefore He made you prevail over them. 	 Бас У уларга қарши имкон топди.


Such will be the Kafarah (disbelievers in Allah, in His Oneness, and in His Messenger Muhammad (Peace be upon him), etc.), the Fajarah (wicked evil doers). 	 Улар, ана ўшалар, кофирлар ва фожирлардир.


Then indeed we should be in error and insanity! 	 Агар шундай бўлса, албатта, адашувда ва жинниликда бўламиз.


Thou knowest not, perchance after that God will bring something new to pass. 	 Бидъий талоқ - юқорида саналган шартлар вужудга келмаган пайтдаги талоқдир. Яъни, ҳайз пайтида, поклик пайти-ю, аммо жинсий яқинлик содир бўлганда қўйиладиганидир.


Everything (that exists) will perish except His own Face. 	 Ундан ўзга ҳар бир нарса ҳалок бўлгувчидир. Ҳукм Унинг Ўзигагинадир ва фақат Унгагина қайтарилурсиз.


Every soul shall taste of death; and We try you with evil and good for a testing, then unto Us you shall be returned. 	 Ҳар бир жон ўлимни татиб кўргувчидир. Биз сизларни ёмонлик ва яхшилик ила имтиҳон учун синаймиз ҳамда бизгагина қайтарилурсиз.


But they tell a lie against Allah while they know it. 	 Улар билиб туриб Аллоҳ ҳақида ёлғон сўзлайдилар.


And if it had been Our Will, We would surely have wiped out (blinded) their eyes, so that they would struggle for the Path, how then would they see? 	 Агар хоҳласак, кўзларини теп-текис қилиб қўюрмиз. Бас, улар йўлга шошилурлар.


How many a township We have destroyed! 	 Қанчадан-қанча шаҳар-қишлоқларни ҳалок қилдик. Бас, азобимиз уларга тун уйқусида ёки кун уйқусида келди.


And grant me an honourable mention in later generations; 	 Ва менга кейин келгувчилар ичида содиқ мақтовлар бўладиган қилгин. (Яъни, ўтиб кетганимдан кейин ҳам одамлар мени қиёматгача яхшилик билан эслаб юрадиган қилгин.)


Cursed be the people who do not believe! 	 Бас, даф бўлсин иймон келтирмайдиган қавмлар!


In fact, it will come upon them suddenly, and bewilder them. 	 Йўқ! У уларга тўсатдан келиб, ҳайрату даҳшатга солур.


Editor Font 	 Таҳрирчи шрифти


'If only we had had a Reminder from the ancients, 	 «Агар бизнинг ҳузуримизда ҳам аввалгилардан бир эслатма бўлганида.


This is because the worldly life was dearer to them than the Hereafter; and because Allah does not guide such disbelieving people. 	 Бу уларнинг дунё ҳаётини охиратдан устун қўйганлари сабабидандир. Албатта, Аллоҳ кофир қавмларни ҳидоят этмас.


Noah said, "Lord, I ask You to prevent me from asking You ignorant questions and beg you for pardon and mercy or else I shall certainly be lost". 	 У: «Роббим, мен ўзимнинг илмим бўлмаган нарсани сендан сўрамоқдан паноҳ тилайман. Агар мени мағфират қилмасанг ва менга раҳм кўрсатмасанг, зиён кўргувчилардан бўламан», деди.


Or do ye say that Abraham, Isma'il Isaac, Jacob and the Tribes were Jews or Christians? 	 Ёки: «Албатта, Иброҳим, Исмоил, Исҳоқ, Яъқуб ва асботлар яҳудий ва насроний бўлган», дейсизларми?!


An appropriate recompense. 	 Мувофиқ жазо ўлароқ.


So those who believed and did good deeds, for them are forgiveness, and an excellent sustenance. 	 Иймон келтириб, яхши амалларни қилганларга мағфират ва икромли ризқ бордир.


So, when they entered unto him, they said, 'O mighty prince, affliction has visited us and our people. 	 Унинг ҳузурига кирганларида: «Эй Азиз, бизни ва аҳлимизни зарар тутди ва арзимаган сармоя келтирдик. Бас, бизга ўлчовни тўлиқ қилиб бер ва садақа ҳам бер.


As for those who taunt the believers who give charity voluntarily, and scoff at those who give according to their means, Allah will scoff at them. Theirs shall be a painful punishment. 	 Мўминлардан кўнгилли бўлиб садақа қилувчиларни ва ўз кучлари етгандан бошқани топа олмайдиганларни айблайдиган ва масхара қиладиганларни Аллоҳ масхара қилади ва уларга аламли азоб бўладир.


Do not be like those who disbelieved, and said of their brethren who marched in the land, or went on the offensive, “Had they stayed with us, they would not have died or been killed.” 	 Куфр келтирганларга ва ер юзида юрган ва ғозий бўлган биродарлари ҳақида, агар бизнинг ҳузуримизда бўлганларида ўлмас эдилар ва қатл қилинмас эдилар, дейдиганларга ўхшаманг.


When the unbelievers expelled him and he was one of the two people in the cave telling his friend, "Do not worry; God is with us," then God gave him confidence and supported him with an army which you did not see and He defeated the cause of the disbelievers and made His own cause stand supreme. 	 Уни Маккада кофирлар ўлдирмоқчи бўлиб, гапни бир жойга қўйганларида ҳам Аллоҳ унга нусрат берган. Аллоҳ кофирларнинг ёмон ниятларини унга билдирган ва унга чиқиб кетишни амр қилган.


Those who say, “Our Lord, we have believed, so forgive us our sins, and save us from the suffering of the Fire.” 	 Улар: «Роббимиз, албатта, биз иймон келтирдик, бизнинг гуноҳларимизни мағфират қилгин ва дўзах азобидан сақлагин», дейдиганлардир.


God—there is no god except He. 	 Аллоҳдан ўзга ибодатга сазовор зот йўқ.


Do they wish (indeed) to hurry on our Punishment? 	 Ҳали улар Бизнинг азобимизни шошилтирмоқдамилар?!


which none shall touch except the purified; 	 Уни фақат покланганларгина ушлайдир.


And did not Allah Check one set of people by means of another, the earth would indeed be full of mischief: But Allah is full of bounty to all the worlds. 	 Бу билан одамларга, Аллоҳ хоҳласа, ҳар қандай жаббор бўлса ҳам, бир ёш йигит унинг ўлимига сабаб бўлиши мумкинлигини кўрсатди. «Сўнгра Аллоҳ унга подшоҳлик ва ҳикматни берди ва хоҳлаган нарсасини ўргатди».


And at the heaven, how it is raised? 	 Ва осмонни қандоқ кўтарилганига?


If you give alms openly, it is well, and if you hide it and give it to the poor, it is better for you; and this will do away with some of your evil deeds; and Allah is aware of what you do. 	 (Ушбу ояти каримада садақани ошкора қилиш ҳам, махфий қилиш ҳам мақталмоқда. Бу ҳақдаги бошқа оят ва шаръий далилларни жамлаб ўрганиб чиққан уламоларимиз хулоса қилиб айтадиларки, садақа фарз бўлса, уни ошкора қилиш яхши, чунки бу ҳолда Аллоҳнинг амрига тоат ошкора кўринади ва ҳақдор бўлмаган кишиларга ҳам тушиб қолиши мумкинлиги олди олинади.


So God nullifies whatever they have done. This is how (the innate law of) God works inevitably. 	 Бу эса, Аллоҳ учун осон эди. («Ана ўшалар» мўмин-мусулмонларга қўшилиб, сафарбарликка чиқадиганларнинг жиҳодга бўлган шаштини пасайтирадиган, урушга озгинасигина келадиган, хавф келганда мусулмонлар раҳбарига худди, ўлимимга сен сабабсан, дегандек назар соладиган, хавф кетганда, ўлжа талашиб уришадиган, иймон келтирмаган одамлардир.)


Thou wilt recognize in their faces the brightness of delight. 	 Уларнинг чеҳраларидан жаннат равнақини билиб оларсан.


So the water subsided, the command was fulfilled, and the Ark settled on Mount Judi, and it was said: 'Away with the wrong-doing folk!' 	 Фармон бажарилди ва (кема) Жудий (тоғи)га жойлашди. Ҳамда «Золим қавмлар йўқолсин!» дейилди.


Are then they secure against the contrivance of Allah? 	 Аллоҳнинг макридан хотиржам бўлдиларми?! Аллоҳнинг макридан фақат зиён кўрувчи қавмларгина хотиржам бўларлар.


And verily the Requital is surely to befall. 	 Ва, албатта, қиёмат воқеъ бўлгувчидир.


When death comes to one of them, he says, ‘My Lord! Take me back, 	 Токи улардан бирига ўлим келган чоғда: «Эй Роббим, мени (ҳаётга) қайтаргин.


Remember ye implored the assistance of your Lord, and He answered you: "I will assist you with a thousand of the angels, ranks on ranks." 	 Ўшанда Роббингиздан мадад сўраганингизда, сизни (сўровингизни) ижобат қилиб: «Албатта, мен сизларга кетма-кет келадиган мингта фаришта ила мадад берувчиман», деди. (Аллоҳ таоло мўмин бандаларига мадад учун фаришталарни юборганлиги ҳақида мавзуларда энг ишончли манба Қуръони Карим ва ҳадиси шариф бўлади.


And We certainly saved the Children of Israel from the humiliating torment - 	 Батаҳқиқ, Бани Исроилга хорловчи азобдан.


And say (O Muhammad SAW) "Do deeds! 	 Сен: «Амал қилинглар!


And they will say, “Lord, we have obeyed our superiors and our dignitaries, but they led us away from the way. 	 Ва: «Эй Роббимиз, албатта, биз бошлиқларимизга ва катталаримизга итоат қилдик. Бас, улар бизни йўлдан оздирдилар.


They have no protector other than Him; nor does He share His Command with any person whatsoever. 	 У зот нақадар яхши кўргувчи ва яхши эшитгувчи зотдир. Уларга Ундан ўзга дўст йўқдир.


Together with the hordes of Iblis. 	 Ва Иблиснинг аскарлари биргаликда юзтубан тахлаб ташландилар.


And (hath made me) dutiful toward her who bore me, and hath not made me arrogant, unblest. 	 Мени онамга меҳрибон қилди ва жабр-ситам қилгувчи, бадбахт қилмади.


On the Day the punishment will cover them from above them and from below their feet and it is said, "Taste [the result of] what you used to do." 	 У кунда азоб уларни устларидан ва оёқлари остидан ўраб олур ва У зот: «Қилиб юрган амалларингиз (жазосини) тотинг!» деб айтур.


Their Lord gives them the glad tidings of His mercy and His pleasure, and the Gardens in which are everlasting favours for them. 	 Роббилари уларга Ўз тарафидан бўлган раҳмат, розилик ва ичида уларга аталган доимий неъматлар бор жаннатларнинг башоратини беради. (Яъни, иймон келтириб, ҳижрат қилиб, моллари ва жонлари билан жиҳодга чиққан бандалар, ана шундай ютуқларга эришадилар.)


Then will Allah after this turn (mercifully) to whom He pleases, and Allah is Forgiving, Merciful. 	 Сўнгра ўшандан кейин Аллоҳ Ўзи хоҳлаган кишиларнинг тавбасини қабул қилди. Аллоҳ мағфиратли ва раҳмли зотдир.


Safeguard yourselves against the day when you will return to God and every soul will be rewarded according to its deeds without being wronged. 	 Аллоҳга қайтариладиган кунингиздан қўрқинг. Сўнгра ҳар бир жон қилганига яраша тўлиқ оладир.


Whoever has the capacity must give provisions according to his means; and the one whose sustenance is restricted upon him, must give provisions from what Allah has given him; Allah does not burden any soul except according to what He has given it; Allah will soon, after the hardship, create ease. 	 Бу ҳақнинг қанча бўлиши «ўзаро яхшилик билан маслаҳат қилинг» деган амрга биноан келишилади. Ораларига талоқ тушган эру хотин фарзандни эмизиш ҳаққини келишишдан «Агар қийинчиллика учраса»лар, унга (эрга, фарзандни) бошқа аёл эмизиб беради».


So when it reaches the throat [of the dying person], 	 Жонингиз ҳалқумга келиб қолса-чи?!


He said: We will see whether you have told the truth or whether you are of the liars: 	 У: «Кўрамиз, рост сўзладингми ёки ёлғончилардан бўлдингми?


Produce ye the tree thereof, or are We the Producer? 	 Унинг дарахтини сиз яратгансизми ёки Биз яратувчимизми?


It is vile indeed what they have been doing! 	 Қилаётган ишлари қандай ҳам ёмон!


Then, how awesome was My chastisement! 	 Сўнгра, уларни ушладим. Бас, иқобим қандоқ бўлган эди?!


Woe unto you, for what you describe. 	 Кўрибсанки, у(ботил) заволга учрабди. Сизларга эса, қилган васфларингиздан ҳалокат келур.


He it is Who hath revealed unto thee (Muhammad) the Scripture wherein are clear revelations - they are the substance of the Book - and others (which are) allegorical. 	 Унда муҳкам оятлар ҳам бор ва улар китобнинг аслидир ва муташобиҳ (оят)лар ҳам бор. Қалбларида ҳидоятдан оғиш борлар фитна мақсадида ва уни таъвил қилиш мақсадида ундан муташобиҳ бўлганига эргашади.


"And you did your deed, which you did (i.e. the crime of killing a man). 	 Ва нонкўрлардан бўлиб, қиладиган ишингни қилиб қўймадингми?!» деди. (Фиръавннинг миннатларидан асосий мақсади–Мусо алайҳиссалом олиб келган динни инкор қилиш эди.


He did not have any authority over them except to the extent that would allow Us to know who had faith in the life to come and who had doubts about it. 	 Ҳолбуки, унинг улар устидан ҳеч бир ҳукумронлиги бўлмас эди. Магар, Биз охиратга иймон келтирадиганни, унда (охиратда) шаки бордан айришимиз учун бўлди.


And what is that in your right-hand, O Moses?” 	 «Эй Мусо, қўлингдаги нима?»


As for those who divide their religion and break up into sects, thou hast no part in them in the least: their affair is with Allah: He will in the end tell them the truth of all that they did. 	 (Дунёда турли динларни тутганлар, динига тафриқа тушганлар кўп. Шу билан бирга, ўзлари турли гуруҳларга, фирқаларга бўлиниб олиб, тарафкашлик қилиб юрганлар ҳам кўп.


God is forgiving and merciful. 	 Зотан, Аллоҳ мағфиратли ва раҳмли зотдир.


Verily they have been before that well-doers. 	 Чунки улар бундан олдин эҳсон қилувчилардан бўлганлардир.


Or is it that they have not recognized their Apostle, so that they deny him? 	 Ёки ўз Пайғамбарларини танимасдан улар унга инкор қилгувчи бўлмоқдаларми?


And had Allah willed, He would have made you all one community, but he sendeth astray whomsoever He willeth, and guideth whomsoever He willeth; and surely ye shall be questioned regarding that which ye have been working. 	 Лекин хоҳлаган кимсани залолатга кетказади ва хоҳлаган кимсани ҳидоят қилади. Ва, албатта, қилиб юрган амалларингиздан сўралурсизлар.


Those who dispute with you concerning him after the knowledge has come to you, say: 'Come, let us gather our sons and your sons, our womenfolk and your womenfolk, ourselves and yourselves. 	 ( Оли Имрон сурасининг аввалидан то саксон нечанчи оятигача Пайғамбаримиз ҳузурларига Нажрон насоролари келиб, дин ҳақида, Марям ва Ийсо ҳақида тортишган вақтда нозил бўлган. Исломнинг ҳақлиги очиқ-ойдин бўлиб қолганда ҳам, рақиб тараф қайсарлик билан, ўзимники тўғри, деб туриб олган.


And indeed your Lord knows what is hidden in their bosoms, and what they disclose. 	 Ва, албатта, Роббинг уларнинг диллари беркитган нарсани ҳам, ошкор қилган нарсани ҳам билур.


By oath of the night when it covers 	 Туннинг қоплаб келаётган пайти билан қасам.


Said he, 'Respite me till the day they shall be raised.' 	 У: «Менга улар қайта тирилтириладиган кунгача муҳлат бер», деди.


Yet from each you eat tender meat, and extract jewelry which you wear. 	 (Аллоҳнинг қудратини сув оламида ҳам яққол кўрса бўлади. Дарё-денгизларда Аллоҳнинг қудратига далолат қилувчи кўплаб оят-белгилар бўлиши турган гап.


(On that Day they will be asked): “Whose is the kingdom today?” 	 Бугун мулк кимникидир?! Яккаю ёлғиз, ўта қаҳрли Аллоҳникидир!


So when they took him away, and resolved to place him in the bottom of the well, We Revealed unto him: surely thou wilt declare unto them this their affair, while they shall perceive not. 	 Қудуқ қаърида қалби хавфга тўлиб, ўлимини кутиб ўтирган ёш Юсуфга ваҳий келди: Яъни, сен хафа бўлма, қўрқма ҳам, вақти-соати келиб, акаларингга ўзингга қилган хиёнатларининг хабарини берасан. Ўшанда вазият шу даражада ўзгарадики, акаларинг сени танимайдилар ҳам.)


Nay, but man desires to continue on as a libertine, 	 Балки инсон келажакда фисқу фужур қилишни хоҳлайдир.


Say: 'Let you be stones, or iron, 	 Сен: «Тош ёки темир бўлиб олинглар.


Pharaoh said: 'Haman, build me a tower that I can reach the ways, 	 Фиръавн деди: «Эй Ҳомон, менга бир баланд қаср бино қил, шояд сабабларга етсам.


(Allah) said: "Then it is just and fitting- and I say what is just and fitting- 	 У зот: «Ҳақ шулки, Мен фақат ҳақни айтурман.


They shall not hear therein any vain discourse, but only: Peace, and they shall have their sustenance therein morning and evening. 	 Улар унда беҳуда сўз эшитмаслар, илло, салом эшитурлар. Уларга у ерда эртаю кеч ризқлари келиб турур.


But no! 	 Балки уларга ҳақ келганда, уни ёлғонга чиқардилар. Улар изтиробли ишдадирлар.


Certainly will the believers have succeeded: 	 Батаҳқиқ, мўминлар нажот топдилар.


These are the bounds set by Allah. 	 Ана ўшалар, Аллоҳнинг чегараларидир.


Each of the two gardens brought forth its produce and stinted not aught thereof; and We caused to gush forth in the midst of the twain a river. 	 Ўша икки боғ ҳосилларини бекаму кўст берар ва ораларидан анҳор оқизиб қўйган эдик. (Ҳар икки боғнинг ҳосили тўлиқ чиқар эди.


And Allah does not guide the wrongdoing people. 	 Аллоҳ золим қавмларни ҳидоятга солмас.


"Fie upon you, and upon that which you worship besides Allah! 	 Сизга ҳам, Аллоҳни қўйиб, ибодат қилаётган нарсаларингизга ҳам суф-э!


We have already made the evidence very clear for those who have certainty. 	 Батаҳқиқ, Биз яхши билувчи қавмларга мўъжизаларни баён қилганмиз.


Or, do they have a god, other than Allah? 	 Балки, уларнинг Аллоҳдан бошқа худолари бордир?!


They replied: 'We shall surely turn to our Lord. 	 Улар: «Албатта, биз Роббимизга қайтгувчимиз.


By the soul, and That which shaped it 	 Ва нафс билан ва унинг бекам-кўст қилиб яратилиши билан қасам.


But those who believe and do good deeds shall be rewarded with gardens watered by flowing rivers. 	 Албатта, иймон келтирган ва солиҳ амал қилганларга, уларга, остидан анҳорлар оқиб турган жаннат бор.


You even argue about what is already known to you. 	 Ўзингиз билган нарсада-ку талашдингиз, энди нимага ўзингиз билмаган нарсада талашмоқдасиз?! Аллоҳ билади, сиз эса билмайсиз.


No intercessor (can plead with Him) except after His leave (hath been obtained). 	 (Аллоҳ таоло Ўзининг Робблик–тарбиякунандалик сифати ила осмонлару ерни олти кунда яратган. (Бу олти куннинг ҳақиқатини–кайфиятини Аллоҳнинг Ўзи билади.


(Unto them it hath been said): Enter the Garden. 	 (Уларга): Жаннатга киринглар!


He said: 'Moses, have you come to drive us from our land with your sorcery? 	 У: «Эй Мусо, бизни еримиздан чиқариш учун сеҳринг ила келдингми?!


And fight them on until there is no more Tumult or oppression, and there prevail justice and faith in Allah; but if they cease, Let there be no hostility except to those who practise oppression. 	 Фитна бўлмаслиги ва дин Аллоҳга бўлиши учун улар билан жанг қилинг. Агар тўхтасалар, золимлардан бошқаларга душманлик йўқ.


Am I anything except a human Messenger' 	 Мен фақат башар Пайғамбардан бошқа нарса эмасман», дегин.


WOE TO EVERY slanderer, back-biter, 	 Ҳар бир обрў тўкувчи ва айбловчига «вайл» бўлсин.


(The unjust may criticize you) but do not fear them, fear only Me. 	 Улардан зулм қилганларидан қўрқманглар, Мендан қўрқинглар. Ва сизга неъматимни батамом этиш учун, шоядки ҳидоят топсангиз.


O you who believe! 	 Эй иймон келтирганлар! Аллоҳга тақво қилинглар ва Унга васийла ахтарингиз ҳамда Унинг йўлида жиҳод қилингиз.


Style: 	 Услуби:


Have they not considered how Allah begins creation and then repeats it? 	 Ўша янги пайдо бўлаётган махлуқотлардан, мавжудотлардан энг кичигини, энг соддасини, энг оддийини ҳам одамзот ярата олмайди. Барча инсонлар тўпланиб уринсалар ҳам, бу ишнинг уддасидан чиқа олмайдилар.


Take not the Jews and the Christians for friends. 	 Яҳудий ва насороларни ўзингизга дўст тутманг.


Those are higher in rank than those who contributed afterwards, and fought. 	 Уларнинг даражалари фатҳдан сўнг эҳсон қилганлардан ва урушда қатнашганлардан кўра улуғдир. Аллоҳ барчага яхшиликни ваъда қилгандир.


But those who believe and do good deeds are people of Paradise, and shall live there forever. 	 Ва иймон келтириб, яхши амалларни қилганлар, ана ўшалар жаннат эгаларидир. Улар унда абадий қолурлар.


Say, "Wait, I too am waiting with you". 	 Сен: «Кутинглар, албатта, мен ҳам сизлар билан бирга кутувчидирман», деб айт.


They are lost indeed who kill their children foolishly without knowledge, and forbid what Allah has given to them forging a lie against Allah; they have indeed gone astray, and they are not the followers of the right course. 	 (Агар улар жоҳил бўлмасалар, Аллоҳнинг фарзандларни кўпайтириш, уларни тарбиялаб ўстириш ҳақидаги таълимотига душманларча терс, инсу жин шайтонларининг гапига кириб, ўз жигаргўшаларини ўлдирар эдиларми?! Ёки Аллоҳ таоло уларга ҳалол ризқ қилиб берган нарсаларни ҳеч қандай сабаб ёки далилсиз ўзларига ҳаром қилиб олармидилар?!


When it is said to them: "Follow what God has revealed," they reply: "No, we shall follow only what our fathers had practiced," -- even though their fathers had no wisdom or guidance! 	 Уларга: «Аллоҳ нозил қилган нарсага эргашингиз», дейилса, улар: «Йўк, биз оталаримизни нимада топсак, шунга эргашамиз», дейдилар. Оталари ҳеч нарсага ақли етмаган ва ҳидоят топмаган бўлсалар ҳам-а?!


You make the night to enter into the day, and You make the day to enter into the night (i.e. increase and decrease in the hours of the night and the day during winter and summer), You bring the living out of the dead, and You bring the dead out of the living. 	 Кечани кундузга киритурсан ва кундузни кечага киритурсан, ўликдан тирикни чиқарурсан ва тирикдан ўликни чиқарурсан ҳамда хоҳлаган кишингга беҳисоб ризқ берурсан», деб айт. (Кўриниб турибдики, бу икки оятда жуда ҳам улкан маънолар ўз аксини топган.


Are they waiting for anything but its fulfillment? 	 Улар унинг таъвилини–оқибатини кутмоқдалар, холос. Унинг таъвили келган кунда илгари уни унутганлар: «Роббимизнинг Пайғамбарлари ҳақ ила келган эканлар.


then ease, abundance, and a garden of bliss. 	 Роҳатда, фароғатда ва сернеъмат жаннатдадир.


Undoubtedly, the promise you are given is surely true. 	 Албатта, сизга ваъда қилинган нарса ростдир.


No, the unbelievers exalt in their division. 	 Аммо куфр келтирганлар кибру ҳаво ва мухолифликдадирлар.


Then how can you avoid the punishment, if you disbelieve, on a Day that will make the children grey-headed (i.e. the Day of Resurrection)? 	 Агар кофир бўлсангиз, болаларнинг сочини оқартиб юборадиган кундан қандай сақланасиз?! («болаларнинг сочини оқартиб юборадиган кун»–қиёмат куни экани ҳаммага маълум.)


What could let you know what the Day of Recompense is! 	 Ва жазо куни нима эканини сенга нима билдирди?


O People who Believe! 	 Баъзиларингиз баъзиларингизни ғийбат қилманглар. Сизлардан бирорталарингиз ўзининг ўлган биродарининг гўштини ейишни яхши кўрадими?


Then We said, "Descend, you are each other's enemies! The earth will be a dwelling place for you and it will provide you with sustenance for an appointed time. 	 Ва Биз: "Баъзингиз баъзингизга душман бўлиб тушинглар, сизларга ер юзида қароргоҳ ва бир муддат ҳузур қилиш бордир", дедик.


Allah does not love the unjust.' 	 Ва Аллоҳ золимларни хуш кўрмас.


That is because they loved the life of the world above the Hereafter, and because Allah guideth not an infidel people. 	 Бу уларнинг дунё ҳаётини охиратдан устун қўйганлари сабабидандир. Албатта, Аллоҳ кофир қавмларни ҳидоят этмас.


And indeed We sent Moosa with Our revelations and a clear domination. 	 Батаҳқиқ, Биз Мусони оятларимиз ва очиқ-ойдин ҳужжатимиз ила юбордик.


And do not marry the idolatresses until they believe, and certainly a believing maid is better than an idolatress woman, even though she should please you; and do not give (believing women) in marriage to idolaters until they believe, and certainly a believing servant is better than an idolater, even though he should please you; these invite to the fire, and Allah invites to the garden and to forgiveness by His will, and makes clear His communications to men, that they may be mindful. 	 Бу ҳолга эришиш аввало қалбларнинг бирлашмоғини, қалбларнинг бирлашмоғи эса, ақида бирлигини тақозо этади. Чунки ҳар бир инсоннинг ҳаётий йўлини белгилайдиган ўлчов диний нуқтаи назари бўлади.


Whoever does so has nothing to hope for from God unless he does it out of fear or taqiyah (pious dissimulation). 	 (Исломда бошқа диндагилар билан яхши алоқада бўлишга рухсат бор. Лекин дўст тутиш, ҳамма нарсани кофирга ишониб топшириб қўйиш мумкин эмас.


There will appear to them the evils of their deeds, and they will be surrounded by what they used to ridicule. 	 Ва уларга ўзлари касб қилган нарсаларнинг ёмонлиги зоҳир бўлур ва уларни ўзлари масхара қилиб юрган нарса ўраб олур.


So remind them (O Muhammad (Peace be upon him)), you are only a one who reminds. 	 Бас, эслатгин, сен, албатта, эслатувчидирсан.


Surely lost are they who slay their offspring foolishly and without knowledge, and have forbidden that which Allah had provided for them: a fabrication against Allah: surely they have strayed and have not become guided ones. 	 (Агар улар жоҳил бўлмасалар, Аллоҳнинг фарзандларни кўпайтириш, уларни тарбиялаб ўстириш ҳақидаги таълимотига душманларча терс, инсу жин шайтонларининг гапига кириб, ўз жигаргўшаларини ўлдирар эдиларми?! Ёки Аллоҳ таоло уларга ҳалол ризқ қилиб берган нарсаларни ҳеч қандай сабаб ёки далилсиз ўзларига ҳаром қилиб олармидилар?!


The Lord of the heavens and the earth and what is between them, the Mighty, the most Forgiving. 	 У осмонлару ернинг ва уларнинг орасидаги нарсаларнинг Робби, Азизу Ғаффордир», деб айт.


He is All-forgiving and Forbearing. 	 Чунки шариатнинг янгидан-янги ҳукмлари жорий этилиб турган пайтда ҳар хил саволлар берилаверса, қўшимча ҳукмлар тушиб, кўпчиликка жабр бўлиб қолиш эҳтимоли бордир.)


And lo! there is a party of them who distort the Scripture with their tongues, that ye may think that what they say is from the Scripture, when it is not from the Scripture. 	 Улардан бир гуруҳлари борки, сизлар китобдан бўлмаган нарсани китобдан деб ўйлашингиз учун, китобни тилларини буриб ўқирлар. Ва: «У Аллоҳнинг ҳузуридандир», дерлар.


With Him is the knowledge of the Hour; and to Him you shall all be sent back. 	 (Қиёмат) соати илми Унинг ҳузуридадир. Унгагина қайтарилурсизлар.


How then are you turning away (from Him)? 	 Бас, қаён кетмоқдасиз?!


Verily those who have believed and those who have emigrated and have striven hard in the way of Allah, all these shall hope for the mercy of Allah, and Allah is Forgiving, Merciful. 	 (Ҳукм умумий: ким бўлишидан қатъий назар, иймон келтирса. мўминлик сифатига эришса, динию диёнатини сақлаб қолиш ниятида ҳижрат қилса, Аллоҳнинг йўлида жиҳод қилса, улар Аллоҳнинг раҳматидан умид қиладилар. Аллоҳнинг раҳмати уларга бўлмаса, кимга бўлар эди!)


Then to your Lord you shall be returned, and He will inform you about that in which you differed' 	 Сўнгра Роббиларингизга қайтишингиз бор. Бас, У сизларга ихтилоф қилган нарсаларингиз хабарини берур.


Who will offer God a generous loan? 	 Бас, У зот унга бир неча марта кўпайтириб қайтарадир ва унга карамли ажр бордир. (Аллоҳ таоло Ўз дини йўлида сарфланадиган молу мулкни унга берилган «яхши қарз»га, яъни, орага судхўрлик ва бошқа ғаразлар қўшилмаган қарзга ўхшатмоқда.


This is the interpretation of my former dream; my Lord has made it true; and indeed He has bestowed favour upon me, when He brought me out of prison and brought you all from the village, after Satan had created a resentment between me and my brothers; indeed my Lord may make easy whatever He wills; undoubtedly He is the All Knowing, the Wise.” 	 Бошқалари, берилган бу неъмат учун Аллоҳга шукр саждаси қилдилар, дейдилар. Яна бирлари, ўша вақтда катталарнинг оёғига йиқилиб сажда қилиш бор эди, лекин Ислом шариатида бекор қилинган, деган фикрни айтганлар.)


When he fell down, the jinn plainly realized that if they had known what was unseen, they would not have had to continue with such humiliating labour. 	 Аллоҳ таолонинг иродаси билан бир ёғоч қурти Сулаймон алайҳиссалом суяниб турган асони маълум миқдорда еганидан кейин асо жойидан сурилган ва Сулаймоннинг алайҳиссалом жуссалари ерга йиқилган. Жинлар шундагина, ўз даъволарига қарши ўлароқ, ғайб илмини билмасликларини тушуниб етганлар.)


On the Day when the Hour takes place, the sinners will swear they had stayed but an hour. 	 Қиёмат қоим бўладиган куни жиноятчилар бир соатдан бошқа турмаганлари ҳақида қасам ичурлар. Улар ана шундай ўгрилар эдилар.


yet there are over you watchers 	 Ҳолбуки, устингиздан кузатиб турувчилар бордир.


Whenever there came to them a Messenger with what they themselves desired not - a group of them they called liars, and others among them they killed. 	 Ҳар қачон уларнинг ҳавои нафсларига тўғри келмайдиган нарса келтирган Пайғамбарни: бир гуруҳларини ёлғончи дедилар, бир гуруҳларини ўлдирдилар.


But those who disdain the worship of God out of pride will suffer the most painful torment. They will find no guardian or helper besides God. 	 Аммо ор қилиб кибрга кетганларни аламли азоб билан азоблар ва улар ўзлари учун Аллоҳдан ўзга дўст ҳам, ёрдамчи ҳам топмаслар.


curvaceous (virgins), of equal age 	 Ва янги бўйи етган бир хил ёшдаги қизлар бордир.


He [Fir'aun (Pharaoh)] said: "Have you come to drive us out of our land with your magic, O Musa (Moses)? 	 У: «Эй Мусо, бизни еримиздан чиқариш учун сеҳринг ила келдингми?!


Truly, He is Oft-Forgiving, Most Merciful." 	 Кишиларни улардан ўрнак олишга чақирилади. Вақт ўтиб, илм ривожланиши билан бу ҳақиқат яна ҳам равшанлашиб бормоқда.)


He said: "O my people! 	 У: «Эй қавмим, Аллоҳга ибодат қилинг.


Believers, let not a group (of men) scoff at another group, it may well be that the latter (at whom they scoff) are better than they; nor let a group of women scoff at another group, it may well be that the latter are better than they. 	 Бир қавм бошқасини масхара қилмасин, эҳтимол улар булардан яхшироқдир. Ва аёллар ҳам бошқа аёлларни (масхара қилмасин), эҳтимол улар булардан яхшироқдир.


succoured you with flocks and sons, 	 У сизларга чорва ҳайвонлари ва фарзандлар ила мадад берди.


Say, "Allah is swifter in strategy." 	 Ожиз бандалар ўзларича макр қилишга уринадилар. Аммо ҳамма нарсани билгувчи ва ҳар нарсага қодир Аллоҳ уларнинг макрини дарҳол йўққа чиқаради.


He let down his bucket into the well and he exclaimed, "Oh, what a lucky find, here is a boy!" 	 Бу бола-ку!», деди. Уни тижорат моли сифатида яшириб қўйдилар.


She said: "What is the recompense (punishment) for him who intended an evil design against your wife, except that he be put in prison or a painful torment?" 	 Маккор хотин ўзини йўқотмай, дарҳол ҳужумга ўтди: «Юсуф менга–сенинг аҳлингга ёмон ният билан ҳамла этди, бузуқлик қилишни хоҳлади. Энди унинг жазоси ёки қамоқ, ёки аламли азоб бўлиши керак», деди.)


And Firon and those before him and the overthrown cities continuously committed sins. 	 Фиръавн, ундан аввалгилар ва тўнтарилганлар хато қилдилар.


but denied [them] and turned away, 	 Ва лекин ёлғонга чиқарди ва юз ўгирди.


“So now we do not have any intercessors.” (The believers shall have intercessors, the disbelievers none). 	 Мана энди биз учун шафоатчилар ҳам йўқ.


They said: "We shall certainly seek to get our wish about him from his father: Indeed we shall do it." 	 Улар: «Уни отасидан сўраб олиб келишга уринамиз. Биз бу ишни, албатта, қилурмиз», дедилар.


The storm of lightning seized them for their wickedness. 	 Бас, зулмлари туфайли уларни чақмоқ урди.


And whenever a surah is revealed there are some of them who say: Which one of you hath thus increased in faith? 	 Бирон сура нозил қилинган вақтда улардан: «Бу сиздан кимнинг иймонини зиёда қилди?» дейдиган кимсалар бор. Бас, иймон келтирганларнинг иймонини зиёда қилди ва улар шоду хуррам бўлдилар.


Have you not seen that the ships sail in the ocean through the bounty of God so that He may show you the evidence (of His existence). 	 Кемалар Аллоҳнинг неъмати ила сизга Унинг оят-белгиларини кўрсатиш учун денгизда юрганини кўрмадингми?!


And He Who, long, shall forgive me my faults, on the Day of Requital. 	 Ва менинг хатоимни қиёмат куни мағфират қилишидан умидвор бўлганим ҳам Унинг Ўзи.


Nay, Allah is your protector, and He is the best of helpers. 	 (Йўқ, улар сизга ёрдам ҳам бера олмайди, ҳомий ҳам бўла олмайди. Балки Аллоҳ таоло сизнинг хўжангиз ва валийингиздир.


One would think them (the youths) awake while, in fact, they were sleeping. 	 Уларни уйғоқ деб ўйлайсан, ҳолбуки, ухлаб ётурлар. Уларни гоҳ ўнгга, гоҳ чапга ағдариб турурмиз.


Allah is Forgiving, Merciful. 	 Албатта, Аллоҳ мағфират қилгувчи ва раҳмли зотдир.


But if you do not, Allah will turn to you again, then establish the prayer and pay theobligatory charity, and be obedient to Allah and His Messenger. 	 Аллоҳ қилаётган ишларингиздан хабардордир. (Аллоҳ таоло аввалги ҳукмини бекор қилмаса ёки ундан ҳам оғирроқ ҳукмни жорий қилса бўлаверар эди.


There is no creature that moves on the earth who is not held by the forelock firmly by Him. 	 Ундан ўзга таваккал қиладиган зот йўқ. Ана шунинг учун ҳам мен сиздан эмас, ўша қудратли, ғолиб ва қаҳрли Аллоҳдан қўрқаман ва Унгагина суянаман.


Nor do you guide the blind out of their error; you only make those hear who believe in Our signs, so they have submitted. 	 Сен кўрларни гумроҳликларидан ҳидоят қилгувчи эмассан. Сен фақат Бизнинг оятларимизга иймон келтирганларгагина эшиттира олурсан.


But God still turned to them; yet many of them turned blind and deaf again; but God sees everything they do. 	 Қулоқлари билан эшитаётган нарсалар ҳам уларга таъсир қилмас эди. Ҳеч қандай синов, ҳисоб-китоб бўлмайди, деб қаттиқ ишонишлари уларни шу ҳолга олиб келганди.)


when the tombs are overthrown, 	 Ва, вақтики, қабрлар остин-устин бўлса.


(Jacob) said: "Really it saddens me that ye should take him away: I fear lest the wolf should devour him while ye attend not to him." 	 Сиз ундан ғофил қолсангиз, уни бўри еб кетишидан қўрқаман», деди. (Уни сизларга ишониб, қўшиб юбора олмайман, деган маънодаги сўзни юмшоқроқ қилиб айтдилар.)


They said: "We believe in the Lord of the 'Alamin (mankind, jinns and all that exists). 	 «Оламларнинг Роббига.


Believe in God and His Messenger, and spend from what He made you inherit. 	 Аллоҳга ва Унинг Расулига иймон келтиринглар ҳамда сизларни халифа қилиб қўйган нарсалардан эҳсон қилинглар.


Say: 'Do not swear; honourable obedience is sufficient. 	 Сен: «Қасам ичманглар! (Бу жиҳод) маълум тоатдир!


We issued this command to him, for they were going to be destroyed in the morning. 	 Ва унга ушбу амрни ваҳий қилдик: «Албатта, анавиларнинг орқаси субҳ чоғи кесилажакдир».


Give me victory over folk who work corruption. 	 Ўша фаришталарга йўл-йўлакай Иброҳимга алайҳиссалом фарзанд кўришлари ҳақидаги башорат-хушхабарни етказиш ҳам топширилган эди. Шу мақсад ила улар аввал Иброҳим алайҳиссалом ҳузурларига келдилар.)


Who created me, then He has shown me the way: 	 У мени яратган зотдир. Бас, мени ҳидоят қилади ҳам Унинг Ўзи.


Indeed, there is an unfailing wage for you. 	 Ва албатта, сенга миннат қилинмайдиган ажр бордур.


Lo! those who are with thy Lord are not too proud to do Him service, but they praise Him and prostrate before Him. 	 Роббинг ҳузуридагилар, албатта, Унинг ибодатидан мутакаббирлик қилмаслар, Уни поклаб ёд этарлар ва Унга сажда қиларлар.


And Allah is Oft-Forgiving, Most Merciful. 	 Аллоҳ мағфират қилувчи ва раҳимлидир.


And those - We have made for you against them a clear authorization. 	 Бунга Аллоҳнинг Ўзи рухсат бермоқда. Буларнинг ҳаммаси мусулмонларнинг мунофиқлар билан бўладиган муносабатлари ҳақидаги ҳукмлардир.)


except from their spouses and those whom they rightfully possess [through wedlock], for which they incur no blame -- 	 Магарам ўз хотинлари ёки ўз мулки бўлганлар мустаснодир. Албатта улар бунга маломат қилинмайдир.


I know all that you conceal and all that you reveal. 	 (Аллоҳнинг ва мусулмонларнинг душманларига дўстлик қилувчи кишилар билиб қўйсинларки, улар мусулмонларга келган ҳаққа - Қуръон ва Исломга кофир бўлганлар. Бу ҳам етмаганидек, Пайғамбарнинг ва мўминларнинг иймонларини айб ҳисоблаб, ўз диёрларидан ҳайдаб чиқарганлар.


Say, "Indeed, the death from which you flee - indeed, it will meet you. 	 Сен: «Албатта, сиз ундан қочаётган ўлим, таъкид шулки, сизга барибир йўлиқувчидир.


Did you cast a good look at the water that you drink? 	 Ўзингиз ичадиган сувни ўйлаб кўринг-а!


If you could only see the wrongdoers, captive before their Lord, throwing back allegations at one another. 	 Ўшанда заиф саналганлар мутакаббирлик қилганларга: «Сиз бўлмаганингизда, албатта, биз мўмин бўлар эдик», дерлар. (Қуръонга ҳам, ундан олдинги китобларга ҳам ҳеч қачон иймон келтирмаймиз, деган ўша золимларни қиёмат куни маҳшаргоҳда Роббилари ҳузурида турғазиб қўйилганларида ҳар бири ўзини оқлаш учун бир-бирига гап қайтараётганларини кўрсанг эди.


On that Day woe to those who belied 	 Бас, ўша кунда ёлғонга чиқарувчиларга вайл бўлсин!


When you leave Arafah, commemorate the name of your Lord in Mash'ar, the sacred reminder of God. 	 Шунга ўхшаш маънолар бошқа ривоятларда ҳам келган. Имом Аҳмад қилган ривоятда, Абу Умома айтадиларки: «Абдуллоҳ ибн Умардан, биз кирага ишлаймиз, ҳаж қилсак бўларми?» деб сўрасам, «Байтуллоҳни тавоф қилиб, Арофатда вуқуф қилиб, тош отиб, сочингизни олдирасизми?» деди.


"Build a pyre for him and throw him into the raging fire." 	 Улар: «Унинг учун (ўчоқ) бино қилинглар, бас, уни гулханга отинглар!» дедилар.


(to challenge Him). God is too Glorious and Exalted to be considered as they believe Him to be. He is the most High and Great. 	 У зот улар айтаётган нарсадан пок ва ниҳоятда олийдир.


You did not think that they would leave their homes and they thought that their fortresses would save them from God. 	 (Яҳудийлар қўрғонларига ишониб, бизга ҳеч қандай ёмонлик етиши мумкин эмас, деб хотирлари жам эди. Лекин Аллоҳ таоло улар ўйламаган, хаёлларига келмаган ишни амр қилди.


Indeed, he sees you, he and his tribe, from where you do not see them. 	 (Шайтон инсониятнинг ота-онаси Одам ато ва Момо Ҳавони қандай фитнага солгани юқоридаги оятлардан маълум бўлди. У Одам ато ва Момо Ҳавони гуноҳга чорлаб яланғоч қилди ва жаннатдан чиқаришга муяссар бўлди.


He said: "O Maryam (Mary)! 	 (Шундай қилиб, Марям алоҳида эътибор остида муборак бўлиб ўса борди.


By the Qur'an, full of Wisdom,- 	 Қуръони Ҳаким ила қасам.


and throws out what is in it, emptying itself, 	 Ва ўз ичидаги нарсаларни отиб чиқариб, холи қолса.


That is one of the signs of Allah so that they may take heed. 	 Худди шундай–либосни ўз ўрнида, яъни, шариатга мувофиқ истеъмол қилган инсон зийнатли ҳисобланади. Аммо энг асосий либос–тақво либоси.)


And attentive to her Lord in fear! 	 Ва у (ер) ўз Роббисига қулоқ осди ва шундоқ бўлиши керак эди.


'This is the Day of Decision, even that you cried lies to. 	 Бу сизлар ёлғонга чиқариб юрган ажрим кунидир.


Then afterwards We drowned the rest. 	 Сўнгра қолганларни ғарқ қилдик.


You have attained a high moral standard. 	 Ва албатта, сен улкан хулқдасан.


Then my Lord granted me wisdom and prophethood and appointed me [as one] of the messengers. 	 (Ўша қитбтий менинг бир Бани Исроиллик қабиладошим билан уришаётган экан. Қабиладошим мендан ёрдам сўради, мен уега ёрдам бераман деб қибтийни бир урсам ўлиб қолди.


Verily in that are Signs for those who believe. 	 Албатта, бунда иймон келтирадиган қавм учун оят-белгилар бордир.


And Allah is sufficient as Defender. 	 Вакил бўлишга Аллоҳ кифоядир.


Verily, Allah is Oft-Forgiving, Most-Merciful. 	 Шундан сўнг кечада фарз намозлардан ташқари ибодат қилиш ихтиёрийга аланади. Ислом таълимотлари ҳар бир нарсада юксак инсоний фазилатлар ҳукм суришини йўлга қўйиб келган ва иншааллоҳ шундай бўлиб қолади.)


Those who conceal the clear (Signs) We have sent down, and the Guidance, after We have made it clear for the people in the Book,-on them shall be Allah's curse, and the curse of those entitled to curse,- 	 Албатта, Биз нозил қилган равшан оятларни ва ҳидоятни одамларга китобда баён қилиб берганимиздан кейин беркитганларни–ўшаларни Аллоҳ лаънатлайди. Ва лаънатловчилар лаънатлайди.


And he commanded you not that ye should take the angels and the prophets for lords. 	 У сизларни фаришталар ва Пайғамбарларни Робб қилиб олишингизга буюрмайди.


He is well aware even of what lies hidden in your breasts. 	 Албатта, У диллардаги нарсаларни ҳам ўта билгувчи зотдир.


Does he have the knowledge of the Unseen so that he sees? 	 Охиратнинг ғамини емай юрганлар нимага суянишади? Ғайбни билмагандан кейин инсон доимо ўзига охиратда фойда берадиган ишларни кўпроқ бажаришга ҳаракат қилмоғи лозим.)


They say: "Was not the earth of Allah spacious enough for you to move yourselves away (From evil)?" 	 У қандай ҳам ёмон жой! («Ўзига зулм қилувчи ҳолида жони олинаётганлар», деб васф қилинган кишилар маълум бир тоифадир.


Which only the most wretched must endure, 	 У(ўт)га бадбахтдан бошқа ҳеч ким кирмас.


That is the ordaining of the All-mighty, the All-knowing. 	 Инсон ҳар куни тунга киради, унинг сукунатидан таскин топади, ором олади. Аммо, буни ким қилди, деб сўраб кўрмайди.)


I am not a guardian over you' 	 Мен сизларнинг устингиздан қўриқчи эмасман», деб айт.


If Allah should return you to a faction of them [after the expedition] and then they ask your permission to go out [to battle], say, "You will not go out with me, ever, and you will never fight with me an enemy. Indeed, you were satisfied with sitting [at home] the first time, so sit [now] with those who stay behind." 	 Бас, Аллоҳ сени улардан бир тоифасига қайтарса-ю, улар сендан (урушга) чиқишга изн сўрасалар: «Мен билан ҳеч қачон чиқмайсизлар ва мен билан бирга ҳеч қачон жанг қилмайсизлар, сизлар биринчи мартада ўтиришга рози бўлдингиз, бас, ортда қолувчилар билан ўтираверинглар», деб айт.


And of the cattle (He produceth) some for burdens, some for food. 	 Ва чорвалардан ҳаммолларини ва (сўйгани) ерга ётқазиладиганларни пайдо қилди. Аллоҳ сизга ризқ қилиб берган нарсалардан енглар ва шайтоннинг изидан эргашманглар.


They will ask thee of Dhu'l-Qarneyn. 	 Сендан Зулқарнайн ҳақида сўрарлар. сен: «Сизга унинг ҳақидаги зикрни тиловат қилурман», дегин. (Баъзи ривоятларда яҳудийлар сўраган, дейилса, бошқаларида яҳудийлар ўргатган, қурайшликлар сўраган, ҳам дейишади.


“Take along this shirt of mine and lay it on my father’s face, his vision will be restored; and bring your entire household to me.” 	 Менинг мана бу кўйлагимни олиб бориб, отамнинг юзига ташлангиз, кўзи очилур. Сўнгра аҳлингиз ила жам бўлиб ҳузуримга келинглар», деди.


If they repent and mend their ways, leave them alone. 	 Бу разилат ҳам кенг тарқалган жиноятлардан бўлган. «Озор беринглар» дегани–сўкиш, айблаш, қўлга тушган нарсалар билан уриш, деганидир ва булар вақтинчалик чора ҳисобланган.


They were plunged into destruction with deep regrets and sorrows. 	 Аммо иймонсиз, тазарруъсиз келган нозу неъмат яхшиликка олиб бормаслиги турган гап. Кофир-мушрикларга бу нарсалар берилса, хусусан, ҳамма нарсанинг эшиги очиб қўйилса, орқасида бошқа гапи бўлади.


nor will they be permitted to offer any excuses. 	 Ва уларга узр айтишга изн берилмайдир.


They know the outward of this world's life, but of the hereafter they are absolutely heedless. 	 (Одамларнинг кўплари бу беш кунлик дунёнинг зоҳирий, сиртқи тарафини, юзаки биладилар. Кўзларига кўринган, қўллари билан ушлайдиган ёки бошқа ҳис этиш аъзолари ва асбоблари билан сезадиган нарсаларнигина, уларни ҳам бир қисминигина биладилар.


So leave them to converse vainly and amuse themselves until they meet their Day which they are promised - 	 Уларни тек қўй. То ваъда қилинган кунга йўлиққунларича хоҳлаганларига шўнғийверсинлар ва ўйнайверсинлар.


And verily the ungodly shall be in a Scorch. 	 Ва албатта, фожирлар жаҳаннамдадир.


And Allah has brought you out from the wombs of your mothers while you know nothing. 	 (Дунёда фақат инсон боласигина жуда ожиз ҳолда туғилади. Бошқа ҳайвонларнинг болалари туғилгандан бир оз ўтиб, ҳаракатга тушади, ўзи юради, онасини эмади ва бошқа ҳожатларини чиқаради.


And We had certainly given Moses the Scripture, but it came under disagreement. 	 Батаҳқиқ, Мусога китобни бердик. Бас, у ҳақида ихтилоф қилинди.


we never thought that either human or jinn would ever tell a lie against Allah!' 	 Ва, албатта, биз, инс ҳам, жин ҳам Аллоҳга (нисбатан) ёлғон гапирмас, деб ўйлардик.


Then bring to us what you threaten us with, if you are of the truthful ones. 	 Агар ростгўйлардан бўлсанг, бизга ваъда қилаётган нарсангни келтир!» дедилар.


They were nearer unbelief than faith on that day, and they said with their tongues what was not in their hearts; but God is aware of what they hide. 	 Улар «Агар жанг бўлишини аниқ билсак, сизга эргашардик», дедилар. Улар ўша кунда иймондан кўра куфрга яқинроқ эдилар.


And Allah was not one to wrong them, but themselves they were wont to wrong. 	 Шунингдек, ердан турли маъданларни чиқариш ва бошқа имроний-ободончилик ишларини тараққий эттирганлар. Ушбу оятлар нозил бўлаётган давр кофирларидан кўра кўпроқ обод қилганлар.)


Woe to the unbelievers for a terrible punishment. 	 Кофирлар ҳолига шиддатли азобдан вой бўлсин.


But if they attack you, then kill them. 	 Агар урушсалар, бас, сиз ҳам урушинг.


a fountain whereat drink the servants of God, making it to gush forth plenteously. 	 Бир булоқданики, ундан Аллоҳнинг бандалари отилтириб ичарлар.


Have you not regarded those who dispute the signs of Allah, where they are being led away [from Allah’s way]? 	 Аллоҳнинг оятлари ҳақида талашиб-тортишадиганларни кўрмайсанми?! Қаёққа бурилиб кетмоқдалар?!


Nor can there be any cause for reproach against those who, when they came to you asking for mounts to go to the battlefront, and when you said that you had no mounts for them, they went back, their eyes overflowing with tears, grieving that they had no resources to enable them to take part in fighting. 	 Яна сенга улов беришинг учун келганларида: «Сизларни миндиргани нарса топа олмаяпман», деганингда ғамгин бўлиб, кўзларидан ёшлари тўкилиб, орқага қайтиб кетганларга ҳам, сарф-харажат қиладиган нарса топа олмаганлари учун гуноҳ йўқ. (Бу тоифадагилар ўзлари соғ-саломат, бақувват, урушга ярайдилар.


These are they who are the heirs, 	 Ана ўшалар ворис бўлгувчилардир.


the Knower of the sensible and the Unseen, the All-great, the All-sublime. 	 У зот ғойибни ҳам, шоҳидни ҳам билгувчидир. У буюкдир, юксакдир.


For God has full knowledge of all things. 	 Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсани билувчидир.


So exalted is Allah, Lord of the Throne, above what they describe. 	 Оқибатда борлиқда номутаносиблик келиб чиқар, жипслик йўқолар ва низом бузилар эди. Модомики борлиқ бир низомда турибдими, мутаносибми, демак, уни яратган ва тадбирини қилиб турган зот битта.)


Is he who is devout, in the watches of the night prostrating himself and standing, bewaring of the Hereafter and hoping for the mercy of his Lord to be dealt with like a wicked infidel? 	 Йўқса, у кечалари ибодат қилиб, сажда этган, бедор ҳолида охиратдан қўрқиб, Робби раҳматидан умидвор бўлган одамга тенгми?! Сен: «Биладиганлар билан билмайдиганлар тенг бўлармиди?!» деб айт.


Lo! the wrongdoers will not be successful. 	 Албатта, золимлар нажот топмаслар.


And as to Samood, We showed them the right way, but they chose error above guidance, so there overtook them the scourge of an abasing chastisement for what they earned. 	 Улар эса, ҳидоятдан кўра кўрликни афзал кўрдилар. Бас, касб қилган нарсалари туфайли уларни хорлик азоби чақмоғи урди.


Say, “If there were other gods with Him, as they say, they would have sought a way to the Lord of the Throne.” 	 (Бу оят мушрикларнинг Аллоҳдан бошқа ибодатга сазовор турли илоҳлар бор, деган даъволарига раддиядир. Фаразан, мушриклар айтаётганидек, Аллоҳ таоло билан бирга бошқа илоҳлар бўлса эди, ўша илоҳлар Арш эгаси бўлмиш Аллоҳ томон, унга яқинлашаман деб ёки унинг мулкига соҳиб бўламан, деб йўл излаган бўлар эдилар.)


And they say: wherefore is not a sign sent down unto him from his Lord! 	 Интизор бўлиб туринг, мен ҳам сиз ила интизор бўлувчиларданман», деб айт. (Мушрикларнинг одатлари шу: атрофларидаги сон-саноқсиз мўъжизалардан кўз юмиб, Пайғамбарнинг (с. а. в.) ва у кишига келаётган ваҳийнинг ҳақ эканлигини тасдиқловчи алоҳида катта моддий мўъжиза келтиришни талаб қилишарди.


Indeed, to Allah belong the kingdom of the heavens and the earth; He gives life and causes death. 	 Албатта, осмонлару ернинг мулки Аллоҳникидир. У тирилтирур ва ўлдирур.


Your Lord gives abundantly to whom He will and sparingly to whom He pleases. 	 Албатта, Роббинг ризқни кимга хоҳласа, кенг қилур ёки тор қилур.


And when it is said to them, “Bow down to the Merciful,” they say, “And what is the Merciful? 	 Қачонки уларга: «Роҳманга сажда қилинглар!» дейилса, улар: «Роҳман нима?


O you who have believed, let those whom your right hands possess and those who have not [yet] reached puberty among you ask permission of you [before entering] at three times: before the dawn prayer and when you put aside your clothing [for rest] at noon and after the night prayer. 	 Қўлингизда мулк бўлганлар ва ўзингиздан балоғатга етмаганлар сиздан уч вақтда изн сўрасинлар: бомдод намозидан олдин, пешинда кийимларингизни ечадиган пайтингизда ва хуфтон намозидан сўнг. (Ушбу) уч вақт, сиз учун авратдир.


To God belongs all that is in the heavens and in the earth, and God encompasses everything. 	 Осмонлару ердаги нарсалар Аллоҳга хосдир ва Аллоҳ ҳар бир нарсани ихота қилган зотдир.


How could they reach it from a place of no return? 	 Энди, узоқ бир макондан қўллари қандоқ етсин?!


Then, when (the son) reached (the age of) (serious) work with him, he said: "O my son! I see in vision that I offer thee in sacrifice: Now see what is thy view!" 	 Бас, қачонки (бола) унинг ўзи билан бирга юрадиган бўлганида: «Эй ўғилчам, мен тушимда сени сўяётганимни кўрмоқдаман, боқиб кўр, нима дейсан?» деди.


And Allah has power over all things. 	 Билиб қўйинг, бу мусибатни ўзингиз ўзингизга чақириб олдингиз.)


The number of days to keep backup files on the backup location. A value of 0 means forever. This is a minimum number of days; the files may be kept longer. 	 Заҳира файлларини заҳиралаш манзилида сақлашнинг кунларда кўрсатилган сони. 0 қиймати доимий маъносини билдиради. Бу кунларнинг энг кам сонидир, файллар узоқроқ муддат сақланиши мумкин.


Surely, in this there is a sign for people who listen. 	 ( Ер ўлик бўлса, ер юзидаги нарсалар ҳам жонсиз бўлади. Ер тирилиши билан унинг устидаги ҳамма нарсаларга жон киради.


Have faith in God and in His Messengers. 	 (Ушбу оятда Аллоҳ таоло мўминларни мунофиқларга аралаш бўлиб юраверишларига қўйиб қўймаслигини, балки ҳақиқий мўминни мунофиқдан ажратиб олишни айтмоқда.


Inflicted by Pharaoh, for he was arrogant (even) among inordinate transgressors. 	 Албатта, у мутакаббир ва ҳаддидан ошганлардан эди. (Фиръавн ва қавмини ҳалок қилиш билан биз Бани Исроилни азобдан озод этдик.


That is because God is the Master of those who believe, while the disbelievers have no master. 	 Шундоқ бўлиши, албатта, Аллоҳ иймон келтирганларга дўст эканлигидан ва албатта, кофирларга дўст йўқлигидандир.


As for those who believe and do good, the gardens are their abiding-place; an entertainment for what they did. 	 Ҳа, иймон келтириб, яхши амалларни қилганларга, бас, уларга қилиб ўтган амаллари учун жаннатул маъво манзилдир.


And indeed, Pharaoh was haughty within the land, and indeed, he was of the transgressors 	 Албатта, Фиръавн ер юзида баланд кетган эди. Албатта, у исрофчилардан эди.


We know very well what they will say, when the justest of them in the way will say, 'You have tarried only a day.' 	 Ўшанда уларнинг энг тўғри йўлдагиси: «Бир кундан ортиқ турганимиз йўқ», дейдир. (Демак, охират азобларини кўрган кофирлар гарчи бу дунёда узоқ йиллар роҳат-фароғатда кун кечирган бўлсалар ҳам, яшаган муддатлари оз кўриниб кетади.)


And naught preventeth their expendings being accepted except that they have disbelieved in Allah and His apostle, and they perform not prayer except as sluggards and expend not except as those averse. 	 Уларнинг нафақаларининг қабул этлишидан ман қилган нарса фақат Аллоҳга ва Унинг Расулига куфр келтирганлари, намозга доимо дангаса ҳолларида келганлари ва доимо ёқтирмай инфоқ қилганларидир.


And will admit them into Paradise, which He has identified for them. 	 Ҳамда Ўзи уларга таърифлаб берган жаннатга киритар. (Бу оятда урушдан бошқа илож қолмаган майдонда тўқнашув бўлгандан сўнг қилинадиган ишлар ҳақида сўз кетмоқда.)


Ta. 	 То.


Your Lord will be their all-sufficient guardian." 	 Роббингнинг Ўзи вакилликка кифоядир», деди.


So when the stars are put out, 	 Бас, вақтики юлдузлар ўчирилса.


Say (O Muhammad SAW): "My Lord knows best their number; none knows them but a few." 	 Ва: «Еттитадирлар, итлари саккизинчиларидир ҳам», дерлар. Сен: «Роббим уларнинг саноғини яхши билгувчидир.


So she conceived him, and she withdrew with him to a remote place. 	 Сўнгра у билан узоқ маконга четланди. (Яъни, Жаброил алайҳиссалом Марямнинг ёқасидан пуфлаганидан кейин Ийсога алайҳиссалом ҳомиладор бўлди.)


"Has he made the gods (all) into one Allah? 	 У худоларни битта худо қилдими?!


Say thou: Allah pronounceth thus in the matter of one without father or child: if a person perisheth and hath no child, but hath a sister, hers shall be the half of that which he hath left: and he shall be her heir if she hath no child, if there be two sisters, then theirs shall be two-third of that which he hath left; and if there be both brothers and sisters, then male shall have as much as the portion of two females. 	 Агар сингил иккита бўлса, улар марҳумдан қолганнинг учдан иккисини оларлар. Агар (меросхўрлар) эркак-аёл биродарлар бўлсалар, бир эркак икки аёл ҳиссаси асосида оладилар.


And they ask you about the Spirit. 	 Сизга жуда оз илм берилгандир», деб айт. (Яҳудийлар руҳ ҳақидаги саволга Аллоҳдан бошқа ҳеч ким жавоб бера олмаслигини аввалдан билганлар.


About what they used to do. 	 Қилиб юрган ишлари ҳақида.


save the Companions of the Right; 	 Магар ўнг тараф соҳиблари мустаснодир.


Abundance diverts you, 	 Кимники кўп сизни машғул қилди.


But when He delivers you to the land, you turn away [from Him]. 	 Қачонки сизга нажот бериб қуруқликка чиқарса, юз ўгирасиз.


Those who (formerly) received the Scripture differed only after knowledge came unto them, through transgression among themselves. 	 (Аллоҳнинг ҳузурида Исломдан бошқа дин йўқ. Яҳудий, насроний, буддий ёки яна бошқа ҳар хил динлар Аллоҳнинг ҳузурида эътиборини йўқотган динлардир.


Perhaps your Lord will remit your sins, and admit you into gardens beneath which rivers flow, on the Day when God will not disappoint the Prophet and those who believed with him. 	 Уларнинг нурлари олдиларида ва ўнг тарафларида юриб борадир. Улар эса, Роббимиз, бизга нуримизни батамом қилиб бер, гуноҳларимизни кечир, албатта, Сен барча нарсага қодирсан, дерлар.


Wherefore let thou alone them and that which they fabricate. 	 Уларни ва тўқиётган нарсаларини қўйиб қўй.


Then, after them, We brought forth other generations. 	 Сўнгра улардан кейин бошқа аср авлодларини пайдо қилдик. (Яъни, қиссаси келтирилган ўша қавмдан кейин бошқа турли қавмларни дунёга келтирдик.)


And assuredly We tried Sulaiman, and set upon his throne a mere body. 	 (Ушбу ояти каримадаги зикр қилинган синов нимадан иборат? Курсига ташланган жасад нима эди?


Said Moses, 'The knowledge of them is with my Lord, in a Book; my Lord goes not astray, nor forgets -- 	 (Яъни, ўтган асрлар ҳақидаги барча илм Роббим ҳузуридаги китобда ёзилгандир. Қанча асрлар ўтиб, қанча одамлар яшаб, нима ишлар қилган бўлсалар, ҳамма-ҳаммаси Роббим ҳузурида турибди, китобда ёзилган.


Truly man was created very impatient;- 	 Албатта, инсон «ҳалуъ» қилиб яратилгандир. («Ҳалуъ» сўзи ҳирс, зажр, чидамсизлик ва сабрсизлик маъноларини мужассамлаштиради.)


Did We fail to accomplish the first creation? 	 Аввалги яратишга ожиз бўлдикми?


Who is a greater wrongdoer than him who fabricates a lie against Allah, or denies the truth when it comes to him? 	 Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқиган ёки ўзига келган ҳақни ёлғонга чиқарган кимсадан ҳам золимроқ одам борми?!


their works have failed in this world and the next; they have no helpers. 	 Ана ўшалар амаллари бу дунёю охиратда ҳабата бўлганлардир ва уларга ёрдам берувчилар йўқдир. (Иймонлари йўқлиги, Аллоҳнинг оятларига куфр келтирганлари туфайли баъзи қилган яхши ишлари ҳам бекор кетади.


so that the hearts of those who have no belief in the Everlasting Life are inclined to it and, being pleased, persist in their sinful ways. 	 Унга (гапнинг гўзалига) охиратга иймон келтирмайдиганларнинг қалби мойил бўлиши, ундан рози бўлиб, қиладиган гуноҳларини бажаришлари учундир.


And without exception, all of them will be brought forth before Us. 	 Албатта, барчалари тўпланган ҳолларида ҳузуримизга ҳозир қилингайлар.


He is purely a bondman (of Ours), whom We have favoured upon, and We made him an extraordinary example for the Descendants of Israel. 	 У фақат бир бандадир. Биз унга неъмат бердик ва уни Бани Исроилга мисол қилдик.


Verily He is over everything Potent. 	 Албатта, У зот ҳар бир нарсага қодирдир.


He has been gracious to me. 	 Албатта, у менга жуда ҳам лутфи марҳаматлидир.


Say: This calamity has been brought about by yourselves. 	 Албатта, Аллоҳ ҳамма нарсага қодирдир. (Яъни, ўзингиз сусткашлик қилдингиз, заифлашдингиз, ўзингиз Аллоҳнинг шартини буздингиз, ўзингиз Пайғамбарнинг амрига хилоф қилдингиз, энди келиб, «Бу қаердан?» дейсизми?!


By (the mystery of) the creation of male and female;- 	 Эркак ва урғочининг яратилиши билан қасам.


And We said to the Children of Israel after him, 'Dwell in the land; and when the promise of the world to come comes to pass, We shall bring you a rabble.' 	 Бас, охират ваъдаси келган чоғида ҳаммангизни тўплаб келтирурмиз», дедик. (Қиёмат қоим бўлганида, ҳаммангизни–сизни ҳам, Фиръавн ва унинг қавмини ҳам тўплаб келтирамиз.


Surely it is We Who give life and cause death, and to Us shall all return 	 Албатта, Биз тирилтирамиз, ўлдирурмиз. Ва қайтиш ҳам Бизгадир.


Their Messengers said, 'Is there any doubt regarding God, the Originator of the heavens and the earth, who calls you so that He may forgive you your sins, and defer you to a term stated?' 	 Пайғамбарлари уларга: «Осмонлару ернинг яратгувчиси бўлмиш Аллоҳга шак борми? У сизларни гуноҳларингизни мағфират қилишга ва ўзингизни маълум муддатга қолдиришга чақирмоқда-ку! « дедилар.


Thou warnest only those who fear their Lord in secret, and have established worship. 	 Гарчи (чақирилган) қариндош бўлса ҳам. Сен фақат ғайбдаги Роббиларидан қўрқадиган ва намозни тўкис адо этганларни огоҳлантирурсан.


So when it set, he said: If my Lord had not guided me I should certainly be of the erring people. 	 У ҳам ботганида: «Агар Роббим мени тўғри йўлга бошламаса, албатта, адашувчилардан бўламан», деди.


O ye who believe! the law of equality is prescribed to you in cases of murder: the free for the free, the slave for the slave, the woman for the woman. 	 Сизга ўлдирилганлар учун қасос фарз қилинди: ҳурга ҳур, қулга қул, аёлга аёл. Кимга ўз биродаридан бир нарса афв қилинса, бас, яхшилик ила сўралсин ва адо этиш ҳам яхшиликча бўлсин.


Observe your duty to Allah, that ye may be successful. 	 Тўласа, тўлади, бўлмаса, қарз муддатини чўзиш эвазига рибонинг миқдорини ҳам кўпайтирар экан. Ҳар йили шундай бўлавергандан кейин рибо бир неча баробарга кўпайиб кетаркан.


And if the truth be on their side, they come to him quickly, obedient. 	 Агар ҳақ улар(тарафда) бўлса, у (Пайғамбар)га бўйин эгиб келурлар.


All these are only the means of enjoyment in this world, but the pious will receive their reward from your Lord in the life hereafter. 	 Буларнинг ҳаммаси ҳаёти дунёнинг матоҳидан бошқа нарса эмас. Охират эса, Роббинг наздида тақводорлар учундир.


For they were not anticipating any reckoning. 	 Чунки улар ҳисоб-китоб бўлишига ишонмасдилар.


Where they will dwell so long as heaven and earth endure, unless your Lord will otherwise. 	 Улар, модомики осмонлару ер бор экан, унда абадий қолурлар. Магар Роббинг хоҳласа, (абадий қолмаслар).


Lo! Pharaoh was verily a tyrant in the land, and lo! he verily was of the wanton. 	 Албатта, Фиръавн ер юзида баланд кетган эди. Албатта, у исрофчилардан эди.


But having been conquered they will conquer 	 Ва улар мағлубиятларидан кейин тезда ғолиб бўлажаклар.


And children present [with him] 	 Ва ҳозиру нозир фарзандлар бериб қўйдим.


O you who believe! when you meet those who disbelieve marching for war, then turn not your backs to them. 	 Эй иймон келтирганлар, куфр келтирганларга яқинлашиб, юзма-юз келганингизда уларга орқа ўгирмангиз.


It is only for you to deliver (the Message). 	 Албатта, Биз инсонга Ўзимиздан раҳмат тоттирган чоғимизда у ундан қувонур ва агар уларга ўз қўллари тақдим этган нарса туфайли ёмонлик етса, бас, албатта, инсон куфрони неъмат қилур.


This is the Day of Separation, which ye used to deny. 	 Бу сизлар ёлғонга чиқариб юрган ажрим кунидир.


Never so, as this is a reminder. 	 Йўқ! Албатта у(Қуръон) эслатмадир.


By [the winds] that pluck out vehemently 	 Шиддат билан (кофир) жонни суғуриб олувчи(фаришта)лар билан қасам.


and We rained down upon them a rain. 	 Ва Биз уларнинг устидан «ёмғир» ёғдирдик. Жинояткорларнинг оқибати қандай бўлганига назар сол!


Then you turned away thereafter, and but for the bounty and mercy of God towards you, you had been of the losers. 	 Сўнгра ўшандан кейин юз ўгирдингиз. Сизга Аллоҳнинг фазли бўлмаганида, албатта ютқазганлардан бўлардингиз.


We shall do [our utmost]!" 	 Биз бу ишни, албатта, қилурмиз», дедилар.


There they will quarrel with one another and the erring ones will say (to their deities): 	 Улар унинг ичида бир-бирлари ила хусумат қилар эканлар, дедилар:


And there came running from the farthest part of the town, a man, saying: "O my people! Obey the Messengers; 	 Шаҳар четидан бир киши шошилиб келиб: «Эй қавмим, юборилган Пайғамбарларга эргашинг!


And they say: "When will this promise (come to pass), if you are truthful." 	 Улар: «Агар содиқ бўлсангиз, бу ваъда қачон бўладир», дерлар.


No indeed; (the fact is that) you deny the Reckoning, declaring it a lie; 	 Йўқ! Балки, сиз жазони ёлғонга чиқармоқдасиз!


The one who belonged to his own people cried out to him for help against his foe -- whereupon Moses struck him down with his fist, thereby causing his death. 	 Мусо алайҳиссалом бири ўз қавми–Бани Исроилдан, иккинчиси душман–Фиръавн қавмидан бўлган икки кишининг уришаётганини кўрдилар. Бани исроиллик киши Мусодан алайҳиссалом қибтийга қарши ёрдам сўрар эди.


And none knows the forces of your Lord but He. 	 Роббингнинг аскарларини Ўзидан бошқа ҳеч ким билмайдир.


And a tongue and two lips, 	 Ва тилни ва икки лабни (бермадикми?)


Some men there are who say, 'We believe in God,' but when such a man is hurt in God's cause, he makes the persecution of men as it were God's chastisement; then if help comes from thy Lord, he will say 'We were with you.' 	 Ва одамлардан, Аллоҳга иймон келтирдик, дейдиган, сўнгра Аллоҳнинг йўлида озорланса, одамларнинг фитнасини Аллоҳнинг азобидек қабул қиладиганлари ҳам бор. Агар Роббинг томонидан нусрат келса, улар, албатта, биз сиз билан бирга эдик, дерлар.


What! shall We then make (that is, treat) those who submit as the guilty? 	 Мусулмонларни жинояткорларга ўхшатиб қўярмидик?!


And (remember) the Day on which the Trumpet will be blown and all who are in the heavens and all who are on the earth, will be terrified except him whom Allah will (exempt). And all shall come to Him humbled. 	 Сур чалиниб, Аллоҳ хоҳлаганидан бошқа осмонлардаги кимсалар ва ердаги кимсалар даҳшатга тушган кунда ҳамма У зотга бўйин эгиб келурлар.


and in the morning those who had longed to be in his place the day before were saying, 'Ah, God outspreads and straitens His provision to whomsoever He will of His servants. 	 Ва кечагина унинг маконини орзу қилаётганлар: «Воажаб, Аллоҳ бандаларидан Ўзи хоҳлаганларига ризқини кенг ёки тор қиладиганга ўхшайдир. Агар Аллоҳ бизга лутф қилмаганида, бизни ҳам ерга ютгизар эди.


He singles out for His mercy whomever He wills, Allah is possessed of abounding bounty.' 	 Шу боис улардан бирортаси Исломга кирса, бутун мусулмон олами қувончдан терисига сиғмай кетади. Улар орасида Исломга холис кириб, ҳидоят топиб кетаётганлари кўп, лекин юқорида баён этилганидек, ҳийла қилиб, Исломга зарар етказиш мақсадида куннинг аввалида иймонга келиб, охирида куфрга қайтаётганлари ҳам йўқ эмас.)


We sent Moses with Our miracles and clear authority. 	 Батаҳқиқ, Биз Мусони Ўз оятларимиз ва очиқ ҳужжат ила юбордик.


hearing and obeying its Lord, as it must do; 	 Ва у (осмон) ўз Роббисига қулоқ осди ва шундоқ бўлиши керак эди.


(In contrast) Allah will assuredly cause those who believe and act righteously to enter Gardens beneath which rivers flow. 	 Албатта, иймон келтириб, яхши амалларни қилганларни Аллоҳ остиларидан анҳорлар оқиб турган жаннатларга киритадир.


Know ye that Allah is strict in punishment and that Allah is Oft-forgiving, Most Merciful. 	 Билингки, албатта, Аллоҳнинг иқоби шиддатлидир ва, албатта, Аллоҳ мағфиратли ва раҳмли зотдир.


So when the deafening Shout arrives, 	 Вақтики қулоқларни кар қилувчи овоз келса.


Nay! do those who have wrought evil deeds think that We will make them like those who believe and do good-- that their life and their death shall be equal? 	 Наҳотки ёмонликларни қилганлар уларни иймон келтириб, солиҳ амаллар қилганларга ўхшаш қилмоғимизни, ҳаётлари ҳам, мамотлари ҳам баробар бўлишини гумон қилсалар?! Уларнинг қилган ҳукми нақадар ҳам ёмон!


And thus do We expound the signs that they may turn back (to the right path). 	 Шояд қайтсалар, деб оятларни мана шундай батафсил баён қиламиз.


On the day when it (punishment) befalls them, no one will be able to escape from it and that which they have mocked will surround them from all sides. 	 Огоҳ бўлингларким, у келган кунда улардан қайтарилмас ва уларни ўзлари истеҳзо қилиб юрган нарса ўраб олур.


So nothing was the answer of [Ibrahim's (Abraham)] people except that they said: "Kill him or burn him." 	 Унинг қавмининг жавоби: «Уни ўлдиринглар ёки ўтда ёқинглар!» дейишларидан бошқа нарса бўлмади.


And if you do not, then be certain of a war with Allah and His Noble Messenger; and if you repent, take back your principal amount; neither you cause harm to someone, nor you be harmed. 	 Агар ундоқ қилмасангиз, Аллоҳ ва Унинг Расули томонидан бўладиган урушга ишонаверинг. Агар тавба қилсангиз, сармоянгиз ўзингизга, зулм қилмассиз ва сизга ҳам зулм қилинмас.


And if Allah were to impose blame on the people for what they have earned, He would not leave upon the earth any creature. 	 Агар Аллоҳ одамларни қилганларига яраша оладиган бўлса, ер устида қимир этган жониворни қўймас эди.


We did not give them any scripture to study, nor sent any warner before you. 	 Ҳолбуки Биз уларга дарс оладиган китобларни бермаган эдик. Шунингдек, сендан олдин уларга бирор огоҳлантиргувчи ҳам юбормаган эдик.


He brings forth the living from the dead and brings forth the dead from the living, and gives life to the earth after its death, and thus shall you be brought forth. 	 Бу нарса ерда ҳам, кўкда ҳам, сувда ҳам бўлиб туради. Сон-саноғига етиб бўлмайдиган ушбу жараёнларнинг ҳар бирини Аллоҳ таоло амалга оширади.)


or a little more; and with recitation, recite the Koran. 	 Ёки у(ярим)га яна қўш ва Қуръонни тартил билан тиловат қил. (Қуръонни тартил билан ўқиш деб уни дона-дона қилиб, ҳар бир ҳарфини ўз ўрнидан чиқариб, оятларини алоҳида-алоҳида қилиб, тажвид қоидалари асосида ўқишга айтилади.)


He who obeys the Messenger (Muhammad SAW), has indeed obeyed Allah, but he who turns away, then we have not sent you (O Muhammad SAW) as a watcher over them. 	 Ким Пайғамбарга итоат қилса, Аллоҳга итоат қилган бўлади. Ким юз ўгирса, Биз сени уларга қўриқчи қилиб юборганимиз йўқ.


That He may make what Satan has thrown in a test for those in whose hearts is a sickness and those whose hearts have hardened. 	 Шайтон ташлайдиган нарсанинг қалбларида касали борларга ва қалблари тошларга фитна бўлиши учундир.


And when he comes to know of any of Our communications, he takes it for a jest; these it is that shall have abasing chastisement. 	 Қачонки Бизнинг оятларимиздан бирор нарса билса, уни истеҳзо қилади. Ана ўшаларга хорловчи азоб бордир.


Thamood denied in its pride. 	 Самуд қавми ўз туғёни ила ( Пай ғамбарини) ёлғонга чиқарди.


How excellent will they be for companions! 	 Ва уларнинг рафиқлари қандай ҳам яхши!


Turn your vision again, can you see any flaw? 	 Қайта назар сол! Бирор камчилик кўряпсанми?


Then they turn aside: Allah hath turned their hearts (from the light); for they are a people that understand not. 	 Улар фаҳмламайдиган қавм бўлганлари учун Аллоҳ қалбларини буриб қўйди.


The adulteress and adulterer should be flogged a hundred lashes each, and no pity for them should deter you from the law of God, if you believe in God and the Last Day; and the punishment should be witnessed by a body of believers. 	 Зинокор аёл ва зинокор эркак, икковларидан ҳар бирини юз даррадан уринг. Агар сиз Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирадиган бўлсангиз, сизларни уларга нисбатан Аллоҳнинг динида шафқат тутмасин.


So it tasted the mischief of its action, and the end of its matter was loss. 	 Бас, улар ўз ишларининг ёмонлигини тотиб кўрдилар ва ишларининг оқибати ютқизиқ бўлди.


That is their description in the Torah. 	 Кофирларнинг ғазабини қўзиш учун. Аллоҳ улардан иймон келтириб ва солиҳ амалларни қилганларга мағфират ва улуғ ажрни ваъда қилди.


Most surely there are signs in this; will they not then hear? 	 Албатта, бунда оят-белгилар бордир. Эшитмайдиларми?!


And there is nothing comparable to Him.” 	 Ва Унга ҳеч ким тенг бўлмаган. (Аллоҳ таолога бирор зот на зотида, на сифатида ва на амалида тенг бўлган эмас, бўлолмайди ҳам.)


and when he said to his father and to his nation: 'What do you worship? 	 Ўшанда отасига ва қавмига: «Нимага ибодат қилмоқдасиз?!


"Verily! It is from Sulaiman (Solomon), and verily! It (reads): In the Name of Allah, the Most Beneficent, the Most Merciful; 	 Албатта, у Сулаймондандир, албатта, унда: «Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм.


By oath of Lord, you will surely be raised again and you will then be informed of your misdeeds; and this is easy for Allah.” 	 Бу иш Аллоҳ учун осондир», деб айт.


But it is difficult, except for the devout. 	 Сабр ҳам, кўпчилик хаёл қилганидай салбий маънода, яъни, нима бўлса ҳам сабр қиляпман, деб жим-ҳаракатсиз туриш эмас, балки Аллоҳнинг айтганини бажариш жараёнида дуч келадиган машаққатларни енгишдаги сабрдир. Энг бош сабр ҳавою нафсни, роҳат-фароғатни, мансабни тарк қилиб, Аллоҳнинг айтганига юришга чидамдир.)


Surely, God holds the heavens and the earth, lest they should deviate [from their places]. 	 Албатта, Аллоҳ осмонлару ерни қулаб тушишларидан ушлаб турур.


If you had spent all that is in the earth, you could not have brought their hearts together; but Allah brought them together. 	 Бўлмайди ҳам. Кишилар қалбидан Ислом муносиб ўрин олган жойларда ва замонларда миллатчилик, маҳаллийчилик ва тарафкашликнинг салбий кўринишлари тамоман йўқолган.


The Day when they are shoved into the Fire of Hell forcefully. 	 У кунда жаҳаннам ўтига (куч билан) итарилурлар.


Here is a parable set forth! listen to it! 	 Талаб қилувчи ҳам, талаб қилинган ҳам ожиз бўлди. (Бошқа катта жонзотларни қўйсинлар-у, энг кичик, энг ҳақир, энг аҳамиятсиз кўринган пашшани яратишга уриниб кўрсинлар.


Zoom 	 Мастшаб


Allah has already ordained for you [Muslims] the dissolution of your oaths. And Allah is your protector, and He is the Knowing, the Wise. 	 Батаҳҳиқ, Аллоҳ сизларга қасамларингизни бўшатишни шариатга киритди ва Аллоҳ сизнинг хожангиздир ва У ўта билувчи ва ўта ҳикматлидир.


we are those who stand ranged in ranks. 	 Албатта, бизлар саф тортиб тургувчилармиз.


Lost are those who belied the meeting with their Lord and were not guided. 	 Батаҳқиқ, Аллоҳнинг мулоқотини ёлғонга чиқарганлар ва ҳидоят топганлардан бўлмаганлар зиён қилурлар.


How bad is that for which they have sold their ownselves, that they should disbelieve in that which Allah has revealed (the Quran), grudging that Allah should reveal of His Grace unto whom He will of His slaves. 	 Улар ўзларини сотган нарса, Аллоҳ бандаларидан хоҳлаганига Ўз фазлидан туширганига ҳасад қилиб, Аллоҳ туширган нарсага куфр келтирмоқлик, қандоқ ҳам ёмон.


They ask you, (O dear Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him), regarding the crescents; say, “They are indicators of time for mankind and for Hajj (the pilgrimage)”; and it is not a virtue at all that you enter the houses by demolishing their back portions, but in reality virtue is piety; and enter the houses using their gates – and keep fearing Allah, hoping that you achieve success. 	 Шу боғлиқлик туфайли ҳилол ҳақида жавоб тушган оят ҳажга боғлиқ яна бир масалани ҳам ойдинлаштиради. Имом Бухорий ва Имом Муслимлар саҳиҳ китобларида ал-Барро розийаллоҳу анҳудан ривоят қиладиларки: «Ансорийларда (мадиналик мусулмонларда) ҳаждан қайтиб келганда уйнинг эшигидан кирмаслик одат бор эди.


He selects for His mercy whom He wills. 	 (Бундай усул ҳозир ҳам давом этмоқда. Аҳли китоб саналган яҳудий ва насронийлар ҳақида, улар бир нарсани чуқур тушунмаса, амал қилмайди, деган тушунча кенг тарқалган.


'Come,' she said, 'take me!' 	 У: «Аллоҳ сақласин! Ахир, у жойимни яхшилаб берган хўжам-ку!


And when We said to the angels: Make obeisance to Adam; they made obeisance but Iblis (did it not). 	 Фаришталарга: «Одамга сажда қилинглар», деганимизни эсла. Бас, ўшанда улар сажда қилдилар.


Fear the Day when you shall be returned to Allah. 	 Аллоҳга қайтариладиган кунингиздан қўрқинг.


Whosoever, then, follows the true guidance does so for his own good; and whosoever strays, his straying will be to his own hurt. I am no custodian over you. 	 Ким залолатга кетса, ўз зарарига залолат топади. Мен сизларнинг устингиздан қўриқчи эмасман», деб айт.


So the devil destabilised them in it and removed them from where they were – and We said, “Go down, one of you is an enemy to the other; and for a fixed time you shall stay on earth and feed in it.” 	 Шайтон уларни ундан оздирди ва бўлган нарсаларидан чиқарди. Ва Биз: "Баъзингиз баъзингизга душман бўлиб тушинглар, сизларга ер юзида қароргоҳ ва бир муддат ҳузур қилиш бордир", дедик.


And Allah invites to the Home of Peace and guides whom He wills to a straight path 	 Уларни тинчлик диёрида, омонликда, бахт-саодат ва фароғатда бўлишга чақиради. Кимки Аллоҳнинг чақириғига лаббай деб жавоб берса, унинг айтганларини қилса, барча яхшиликларга етишади.


When they are told not to commit corruption in the land, they reply, "We are only reformers". 	 Ва агар уларга, ер юзида фасод қилманг, дейилса, биз фақат ислоҳ қилувчилармиз, дейдилар.


And they attribute daughters to Allah—immaculate is He—while they will have what they desire! 	 Жоҳилият даврида қиз фарзанд ор-номус ҳисобланар эди. Шунинг учун мушриклардан ҳеч ким қиз фарзанд кўришни хоҳламас эди.)


And certainly apostles before you were mocked at, but that which they mocked at encompassed the scoffers among them. 	 Сендан олдинги Пайғамбарлар ҳам истеҳзо қилинганлар. Уларни масхара қилганларни қилган истеҳзолари ўз домига тортган.


Surely I have the power to do so and I am trustworthy." 	 (Араб тилида ёмонликда учига чиққан ва қувватли жин-шайтон «ифрит» дейилади. Бу сўз шайтонга ўхшаш одамга ҳам ишлатилади.)


God has provided shade for you out of what He has created and places of retreat out of mountains. 	 Аллоҳ сизга Ўзи яратган нарсалардан соялар қилиб қўйди ва сизга тоғлардан бошпаналар, сизларни иссиқдан сақлайдиган кийимлар ва зарбадан сақлайдиган кийимлар қилиб қўйди.


and advance one upon another, asking each other questions. 	 Улар бир-бирларига савол берурлар.


This is the result of their deeds. 	 Бу қўлингиз тақдим қилган нарса туфайлидир.


From the fruits of date palms and vines you draw wine and goodly provision. 	 Албатта, бунда ақл юритгувчилар учун оят-белги бордир. (Ушбу ояти карима Қуръони Каримда маст қилувчи ичимлик ҳақида нозил бўлган тўрт оятнинг биринчисидир, бу оятда маст қилувчи ичимлик ҳақида бир ҳукм йўқ.


Behold, the most wicked man among them was deputed (for impiety). 	 Вақтики, (ундаги) энг бадбахт шахс шошилиб турди.


We did not find most of them true to their covenants; indeed We found most of them to he transgressors. 	 Фосиқликнинг маъноси Аллоҳ чизиб кўрсатган чегарадан чиқишдир. Яъни, улар Аллоҳ кўрсатган йўлдан озган кимсалар сирасидан эдилар.)


Therein will they recline (at ease): Therein can they call (at pleasure) for fruit in abundance, and (delicious) drink; 	 У ерда ёнбошлаган ҳолларида ундаги кўплаб мевалар ва шароблардан чақирарлар.


They are certainly well within Our power. 	 Бас, албатта, Биз уларга (азоб беришга) қодирмиз.


God gives greater guidance to those who are guided; and good deeds that endure are better with your Lord for reward, and better for consequence. 	 Ва Аллоҳ ҳидоятга юрганларнинг ҳидоятини зиёда қиладир. Боқий қолувчи, солиҳ амаллар, Роббинг наздида, савоб жиҳатидан яхшироқдир ва оқибат жиҳатидан яхшироқдир.


And whoever earns a good righteous deed, We shall give him an increase of good in respect thereof. 	 (Ушбу жумла маъноси ҳақида уламоларимиз бир неча хил фикрлар айтишган. Мисол учун, Саъийд ибн Жубайр (р. а) «қариндошлик меҳри» иборасини Пайғамбаримизнинг (с. а. в) аҳл байтлари, деб таъвил қилганлар.


It has seven gates, and to each gate belongs a separate portion of them.’ 	 Шайтонга эргашган гумроҳлар тақсимлаб, бўлиб-бўлиб, гуруҳларга ажратиб қўйилган бўлади. Ўша мазкур етти эшикдан гуноҳининг кўп-озлигига қараб бирин-кетин киритилаверадилар.)


'This, is the reward for what your hands have forwarded. 	 Бундай бўлиши ўз қўлларинг тақдим қилган нарсалардандир.


Embark with us, and do not be with the disbelievers.” 	 Даҳшатли тўфондан-да оталик меҳрлари устун келиб: «»бир четда турган ўғлига: «Эй ўғлим, биз билан бирга мингин, кофирлар билан бирга бўлмагин», деди»лар.)


For them the punishment shall be doubled, for they could neither listen, nor did they use to see. 	 Улар эшитишга қодир бўла олмадилар ва кўра олмадилар ҳам.


One of them said, “Do not kill Joseph, but throw him into the bottom of the well; some caravan may pick him up—if you must do something.” 	 Агар бирон иш қилмоқчи бўлсангиз, уни қудуқнинг қаърига ташланглар, баъзи йўловчилар олиб кетади», деди. (Акалар гапни бир жойга қўйиб, режани амалга ошириш учун ҳаракатга тушдилар.


Indeed they were sinners. 	 (« Туббаъ» Яман подшоҳларининг лақабидир. Араблар ичида уларнинг довруғи кенг тарқалган эди.)


It will be a single nudge, and they will be staring. 	 Бас, у фақатгина бир қичқириқдан иборат, холос. Бас, бирдан улар назар солиб турибдилар-да!


They say: 'Lord, we believe. Write us among the witnesses. 	 Улар: «Эй Роббимиз, биз иймон келтирдик, бас, бизни шоҳидлар қаторига ёзгин.


Say: Who is the Lord of the seven heavens and the Lord of the mighty dominion? 	 Сен: «Етти осмоннинг Робби ким? Улуғ аршнинг Робби ким?» деб айт.


That which is sent down to you (Prophet Muhammad) from your Lord is the truth, yet most people do not believe. 	 Ва сенга Роббингдан нозил қилинган нарса ҳақдир. Лекин одамларнинг кўплари иймон келтирмаслар.


That is because they say unto those who hate what Allah hath revealed: We will obey you in some matters; and Allah knoweth their secret talk. 	 Ундоқ бўлишлиги, албатта, уларнинг Аллоҳ нозил қилган нарсани хуш кўрмаганларга: »Сизларга баъзи ишларда итоат қиламиз», дейишлари сабабидандир. Ва ҳолбуки Аллоҳ сир-асрорларини билиб турибди.


And none receiveth admonition save him who turneth in penitence. 	 (Ҳар бир нарсада Аллоҳга қайтадиган, тавба қиладиган, кўрган-билганидан ваъз-насиҳат оладиган кишиларгина англаб етадилар.)


On that day Allah will pay back to them in full their just reward, and they shall know that Allah is the evident Truth. 	 Ўша кунда Аллоҳ уларнинг ҳақ жазоларини тўлиқ берур ва улар Аллоҳнинг Ўзи очиқ ҳақ эканини билурлар.


There is no blame on elderly women who are past the age of marriage, if they take off their outer clothing, without revealing their adornments. 	 Аёллардан (кексайиб) ўтириб қолганлари, никоҳни умид қилмайдиганларига зийнатларини кўз-кўз қилмаган ҳолда кийимларини қўйишларида гуноҳ йўқдир. Иффат талабида бўлсалар, ўзлари учун яхшидир.


So they hamstrung the she-camel and rebelled against the command of their Lord and said, “O Saleh! 	 Бас, туяни сўйдилар, Роббилари амрида тажовузкорлик қилишди ва: «Эй Солиҳ, агар ростгўйлардан бўлсанг, бизга ваъда қилаётган нарсангни келтир!» дедилар.


It is He who raised you from the earth and settled you upon it. 	 У сизларни ердан пайдо қилди ва унга сизни ободлиги учун қўйди.


Establish worship at the two ends of the day and in some watches of the night. 	 Кундузнинг икки тарафида ва кечанинг бир бўлагида намозни тўкис адо қил! Албатта, яхшиликлар ёмонликларни кетказади.


So abandon sin, outward and inward. 	 Ва ошкора ҳамда махфий гуноҳларни тарк қилинглар!


When they had both submitted to God, and he had laid his son down on his face, 	 Икковлари таслим бўлиб, уни пешонасича ётқизганида.


The Trumpet will (just) be sounded, when all that are in the heavens and on earth will swoon, except such as it will please Allah (to exempt). 	 (Демак, сурга биринчи бор пуфланганда осмонлару ердаги барча жонзотлар чақмоқ ургандай бирдан йиқилиб ўладилар. Шунинг учун ҳам бу пуфлаш «саъқ»–«йиқилиб ўлиш» пуфлаши, дейилади.


Glory be to Him (that He should have a son). 	 У зот покдир.


And We inspired Musa (Moses) (saying): "Throw your stick," and behold! 	 (Уста сеҳргарларнинг кўзбўямачилиги тўпланганларни даҳшатга солиб қўйган эди. Мусо (а. с.) ҳам кўпчилик билан бирга содир бўлаётган воқеани кузатиб турар эдилар.


And wretched is the gift which is given. 	 Бу қандай ҳам ёмон ёрдамдир!


Unlawful are your mothers and daughters and your sisters to you, and the sisters of your fathers and your mothers, and the daughters of your brothers and sisters, and foster mothers, foster sisters, and the mothers of your wives, and the daughters of the wives you have slept with who are under your charge; but in case you have not slept with them there is no offence (if you marry their daughters); and the wives of your own begotten sons; and marrying two sisters is unlawful. 	 Сизларга оналарингиз, қизларингиз, опа-сингилларингиз, аммаларингиз, холаларингиз, ака-укаларингизнинг қизлари, опа-сингилларингизнинг қизлари, эмизган оналарингиз, эмикдош опа-сингилларингиз, хотинларингизнинг оналари, ўзингиз қовушган хотинларингизнинг қарамоғингиздаги қизлари ҳаром қилинди. Агар у(хотин)лар билан қовушмаган бўлсангиз, (қизларига уйланишингизда) гуноҳ йўқ.


and not a taskmaster over them— 	 Сен улар устидан ҳукмингни ўтказувчи эмассан.


And wretched is the destination. 	 Ва у қандай ҳам ёмон жой.


He embraces all things in [His] knowledge.’ 	 У барча нарсани ўз илми билан қамраб олгандир.


Allah is the best of schemers. 	 Аллоҳнинг тадбири амалга ошди. Маккор яҳудийларнинг ҳийласи ўтмади.)


The sorcerers were gathered at the appointed time on a wellknown day, 	 Бас, сеҳргарлар маълум куни келишилган вақтда жамландилар.


noble recorders, 	 Улар ҳурматли, ёзиб тургувчилардир.


And verily, Hell is surrounding the disbelievers. 	 Мен Бани Асфар (сариқлар)нинг хотинларини кўрсам, чидай олмайман, деб қўрқаман», деди. Шунда Расулуллоҳ (с. а. в.) ундан юз ўгирдилар ва: «Сенга изн бердим», дедилар.)


And certainly We sent (apostles) to nations before you then We seized them with distress and affliction in order that they might humble themselves. 	 (Аллоҳ таоло Ислом умматидан аввалгиларга ҳам Пайғамбарлар юборган. Улардан Пайғамбарларнинг даъватига юрмаганларини бало-офатларга дучор қилган Бундан, шоядки бошига оғир кун тушганда ўзига келиб, ҳушини йиғиб, хатосини тушунса ва иймон йўлига юрса, деган мақсад кўзда тутилган.)


And do not grieve over them, and do not be stressed by their schemes. 	 Улар(ҳоли)га хафа бўлма. Улар қилаётган макрдан сиқилма.


And I (Allah) created not the jinns and humans except they should worship Me (Alone). 	 Жин ва инсонни фақат Менга ибодат қилиш учунгина яратдим.


Successful indeed are the believers 	 Батаҳқиқ, мўминлар нажот топдилар.


But whenever guidance comes to you from Me, whoever follows My guidance, will not go astray, nor suffer. 	 Агар Мен томонимдан сизга ҳидоят келганида, ким ҳидоятимга эргашса, адашмас ва бадбахт бўлмас.


I am thy Lord: so take off thy shoes; verily thou art into the holy valley, Tuwa. 	 Кавушларингни еч. Чунки сен муқаддас Туво водийсидасан».


We will call the angels of Hell. 	 Биз ҳам забонияларни чақирамиз. (Яъни, дўзахийларни азобловчи фаришталарни.)


The one is sweet, sates thirst, and is pleasant to drink from, while the other is salt, bitter on the tongue. 	 Сиз ҳар биридан тоза гўшт ейсиз ва тақинчоқ чиқариб тақурсиз. Ва Унинг фазлидан талаб қилишингиз учун у(сув)ни ёриб кетаётган кемаларни кўрурсиз.


and no one will be able to prevent it. 	 Уни ҳеч бир қайтарувчи йўқдир.


And indeed he is an avid lover of wealth. 	 Албатта, у мол-дунёга ҳаддан ташқари ўчдир.


For Allah is the Kingdom of the heavens and the earth, and all that is between them. 	 Кимни хоҳласа, азоблайдир. Осмонлару ер ва уларнинг орасидаги нарсалар Аллоҳникидир.


Grateful for His favours: He chose him and guided him to a straight path. 	 Унинг неъматларига шукр қилгувчи эди. У зот уни танлаб олди ва сиротул мустақиймга ҳидоят қилди.


And then said, “I am your most supreme lord.” 	 Ва, мен сизларнинг энг олий Роббингизман, деди.


(They will be told): "Verily you and the gods you worshipped beside Allah are the fuel of Hell. 	 Албатта, сизлар ва Аллоҳдан ўзга ибодат қилган нарсаларингиз жаҳаннам ёқилғисидирсиз.


But if justice be on their side, they come compliantly to him. 	 Агар ҳақ улар(тарафда) бўлса, у (Пайғамбар)га бўйин эгиб келурлар.


And free those slaves you possess who wish to buy their freedom after a written undertaking, if you know they have some goodness, and give them out of the riches God has given you. 	 Қўлларингизда мулк бўлганлардан (озодлик) васиқасини истайдиганлари бўлса, бас, уларда яхшилик борлигини билсангиз, улар ила васиқа ёзинг ва Аллоҳнинг сизга берган молидан уларга беринг. Ҳаёти дунёнинг ўткинчи матоҳини истаб, покликни ирода қилган чўриларингизни фоҳишаликка мажбур қилманг.


Tell them: "O people of the Book, do not overstep the bounds of truth in your beliefs, and follow not the wishes of a people who had erred before, and led many others astray, and wandered away from the right path." 	 Ва олдин ўзлари адашиб ва кўпчиликни адаштириб, тўғри йўлдан умуман чиққанларнинг ҳавои нафсларига эргашманг», деб айт. (Динда ҳаддан ошишлик арабчада «ғулув» дейилади.


(jinn and mankind) - which of the favors of your Lord would you then deny? 	 Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!


Some of the factions deny a part of it. 	 Гуруҳлар ичида унинг баъзисини инкор қиладиган кимсалар ҳам бор.


and when the Qur'an is recited to them, they do not prostrate themselves? 	 Ва агар уларга Қуръон ўқилса, сажда қилмаслар?! (Кимки бу оятларни ўқиб ёки эшитиб сажда қилмаган одам гуноҳкор бўлади.)


"Then, O my Lord! put me not amongst the people who do wrong!" 	 Эй Роббим, мени золим қавмлар ичида қилмагин», деб айт.


On thrones, looking on. 	 Пардали баланд сўрилар устида назар солиб турарлар.


This also is written in the Book. 	 Пайғамбар (с. а. в.) ҳар бир нарсада мўминлар учун ҳатто ўзларидан ҳам устун мақомдадир.)


Then We sent Moses and his brother Aaron, with Our Signs and authority manifest, 	 Сўнгра биз Мусо ва биродари Ҳорунни оятларимиз ва очиқ ҳужжат ила юбордик.


And they said, “This is your god, and the god of Moses, but he has forgotten.” 	 (Сомирий уларга тилла тақинчоқлардан овоз чиқарадиган бузоқ ҳайкали ясаб, шу ҳайкал сизнинг илоҳингиз, Пайғамбаримиз Мусо бизга буни айтмади, деган хаёлга борманг. Мусонинг илоҳи ҳам шу бузоқ.


And follow the best that has been revealed to you from your Lord before there comes to you the punishment all of a sudden while you do not even perceive; 	 Сизга ўзингиз сезмаган ҳолда тўсатдан азоб келиб қолишидан олдин Роббингиздан сизга туширилган энг гўзал нарсага эргашинг.


Suad. 	 Сод.


I fear for you the punishment of a fateful Day. 	 Албатта, мен сизларга қамровли кун азобидан қўрқмоқдаман.


Certainly we have drawn for mankind in this Quran every [kind of] parable. 	 Батаҳқиқ, Биз ушбу Қуръонда одамлар учун турли мисоллар келтирдик.


Then they cut their affair among them in regard to the Scriptures: each band in that which is with them rejoicing. 	 Бас, улар ишларини ўз ораларида пора-пора қилиб бўлиб юбордилар. Ҳар фирқа ўз ҳузурларидаги нарса ила хурсанддирлар.


But ye chose them for a laughing-stock until they caused you to forget remembrance of Me, while ye laughed at them. 	 Бас, сиз уларни масхара қилдингиз. Ҳаттоки улар (ни масхара қилиш) сизга Менинг зикримни унуттирди.


When the night fell over him, he saw a planet. He said, “This is my lord.” 	 Уни тун ўраб олганида юлдузни кўриб: «Мана шу Роббимдир», деди.


He will forgive you your sins and admit you to Gardens underneath which rivers flow, and to fine dwelling places in the Gardens of Eden. 	 Ана шунда, У зот гуноҳларингизни кечирур ва сизларни адн жаннатидаги остидан анҳорлар оқиб турган боғларга ва яхши масканларга киритур.


That you not worship except Allah. Indeed, I fear for you the punishment of a painful day." 	 Аллоҳдан ўзгага ҳеч ибодат қилманглар, албатта, мен сизларга аламли кун азоби бўлишидан қўрқаман», дедириб юбордик.


We are commanded to surrender ourselves to the Lord of the Universe, 	 (Булар эътиқодда, ибодатда, ихлосда, таслимда, розилик тилашда ва амрни адо этишда турли нарса ва шахсларни Аллоҳга шерик қиладиганларга айтиладиган гаплардир. Бу хитоб уларнинг виждон ва ақлларига очиқчасига мурожаатдир.)


Say: "Truly am I a Warner: no god is there but the one Allah, Supreme and Irresistible,- 	 Сен: «Мен фақат огоҳлантиргувчиман, холос. Ҳеч бир ибодатга сазовор зот йўқдир, магар ягона ва ўта қаҳрли Аллоҳгина бор.


And fields and grand palaces! 	 Экинзорларни ва яхши жойларни.