And indeed We know that they (polytheists and pagans) say: "It is only a human being who teaches him (Muhammad SAW)." 	 Бу эса очиқ-ойдин араб тилидадир. (Қадимги Қурайш кофирлари, Муҳаммадга Қуръонни Жабр, Балзот ёки Яъийш ўргатди, деб ажам қулларнинг исмларини айтганлар.


such as play at plunging, 	 (Ботилга) шўнғиб ўйнайдиганларга! («вайл» сўзи гоҳида «ҳалокат», гоҳида «дўзах» маъносида ишлатилади ва иккаласи ҳам бу оятга мосдир.)


They said, “We bring you what they have doubts about.” 	 Улар: «Йўқ! Биз сенга улар шак қилаётган нарса ила келдик.


Then will they have no contention save that they will say: By Allah, our Lord, we never were idolaters. 	 Сўнгра, Роббимиз Аллоҳга қасамки, мушрик бўлмаган эдик, дейишдан бошқа фитналари бўлмас. (Боқий дунёда кўпчилик наздида сўроққа тутилганларида ва ҳамма нарса аниқлангандан сўнг ҳам мушриклар қасам ичиб, ўзларини ҳеч қандай гуноҳ қилмаган, ширк келтирмагандек тутишади.)


Say, "It is He who has multiplied you throughout the earth, and to Him you will be gathered." 	 Сен: «У сизларни ер юзида яратган, кўпайтирган зотдир. Ва Унинг ҳузурига тўпланурсизлар», деб айт.


The believers, Jews, Sabaeans, and the Christians who believe in God and the Day of Judgment and who do what is right will have nothing to fear nor will they be grieved. 	 Ҳар диннинг муддати тугаб, уни бекор қилувчи дин келганда, янги динга ўтиш зарур. Муддати қиёмат кунигача тугамайдиган охирги ва мукаммал дин бўлмиш Ислом келганидан кейин ҳамма бунга ўтиши, Аллоҳга, Муҳаммадга (с. а. в.), Қуръонга ва иймон келтирилиши лозим бўлган яна бошқа нарсаларга иймон келтириши ҳамда яхши амаллар қилиши лозим.)


They are not except like livestock. 	 Аслида, уларнинг ҳайвонлардан фарқи йўқ. Балки яна ҳам йўлдан озганроқдирлар.


Then the companions of the right - what are the companions of the right? 	 Ўнг тараф эгалари. Ўнг тараф эгалари не(саодатлилар)дир?!


Those who call on others they associate with God, follow nothing but conjecture, and only guess. 	 Улар фақат гумонга эргашадилар, холос. Улар фақат тахмин қиладилар, холос.


Moses said to him, “May I follow you, so that you may teach me some of the guidance you were taught?” 	 Мусо унга: «Сенга ўргатилган рушддан менга ҳам ўргатмоғинг учун сенга эргашсам майлими?» деди. (Мусо (а. с.) улкан Пайғамбар бўлишларига қарамай, ўзларидан кўра илмлироқ, ўзларига устоз бўлиши мумкин бўлган кишига ўта одоб билан мурожаат қилиб, унга шогирд тушишни сўрадилар.)


They are raiment for you and ye are raiment for them. 	 Энди уларга яқинлашаверинг ва Аллоҳ сизга ёзган нарсани талаб қилинг. Тонг пайтида оқ ип қора ипдан ажрагунча еб-ичаверинг.


If you invoke (or call upon) them, they hear not your call, and if (in case) they were to hear, they could not grant it (your request) to you. 	 Агар уларга дуо қилсангиз, дуоингизни эшитмаслар. Гап эшитсалар ҳам, сизга жавоб бера олмаслар.


Do they then seek after a judgment of (the days of) ignorance? 	 Жоҳилият ҳукмини истайдиларми?!


by the book (Torah) written 	 Сатрланган китоб билан қасам.


Verily, those who believe not in the Hereafter, We have made their deeds fair-seeming to them, so they wander about blindly. 	 Албатта, охиратга иймон келтирмайдиганларга Биз амалларини зийнатлаб кўрсатдик. Бас, улар адашиб-улоқиб юраверарлар.


that no bearer shall bear another’s burden, 	 «Ҳеч бир гуноҳкор жон бошқанинг гуноҳини кўтармас.


Allah is disclosing what ye fear. 	 Ўзлари мунофиқлик қилиб, яширин гаплар айтиб ёки дилларида Исломга, мусулмонларга қарши ўй-фикрларни тугиб юришар эди. Аммо, бирон сура нозил бўлиб, қалбимиздаги сирни очиб қўймаса эди, деб қўрқардилар ҳам.)


You have no protector or helper other than God. 	 Ҳамда сиз учун Аллоҳдан ўзга валий ҳам, нусрат бергувчи ҳам йўқ.


And assuredly Musa came unto them with the evidences, yet they were stiff-necked in the land. And they could not outstrip Us. 	 Батаҳқиқ, Мусо уларга очиқ-ойдин ҳужжатлар келтирди. Бас, улар ер юзида мутакаббирлик қилдилар ва қочиб қутулгувчи бўлмадилар.


But for those who truly feared their Lord, there will be tall mansions, built up storey upon storey, beneath which there will be rivers flowing. 	 Лекин Роббиларига тақво қилганлар учун болохоналар устидан болохоналар бино қилингандир. Остларидан анҳорлар оқиб турур.


Say, ‘The Spirit is of the command of my Lord, and you have not been given of the knowledge except a few [of you].’ 	 Улар қурайшликларга Пайғамбардан (с. а. в.) руҳ ҳақида сўрашни ўргатишлари билан баробар, агар жавоб берса, Пайғамбар эмас, жавоб бермаса, ҳақиқий Пайғамбар бўлади, дейишган. Муҳаммад (с. а. в.) ҳақиқий Пайғамбар бўлганлари учун ҳам, руҳ ва унинг моҳияти ҳақидаги саволларга жавоб бермадилар.


And he began caressing their legs and necks. 	 (Бир муддат зеҳнимни Аллоҳнинг зикридан чалғитгани учун бу отларни Аллоҳ йўлида қурбонлик қилай, деб бўйинлари ва оёқларини кеса бошлади.)


So He turned to you in repentance. He is the Accepter of Repentance, the Merciful. 	 (Бузоқни худо деб тутиш инсон учун, унинг ақли учун нақадар улкан ор бўлишига қарамай, Бани Исроил табиатидаги бузуқликдан келиб чиқиб, шу ишни ўзига эп кўрди ва бу билан ўзига ўзи зулм қилди.)


If you fear that you may not deal justly with the orphans, then marry [other] women that you like, two, three, or four. 	 Агар етимларга адолат қила олмасликдан қўрқсангиз, ўзингизга ёққан аёллардан иккитами, учтами, тўрттами никоҳлаб олинг. Агар адолат қила олмасликдан қўрқсангиз, биттани (олинг) ёки қўлингизда мулк бўлганлар билан (кифояланинг).


If it had not been for certain men believers and certain women believers whom you knew not, lest you should trample them, and there befall you guilt unwittingly on their account (that God may admit into His mercy whom He will), had they been separated clearly, then We would have chastised the unbelievers among them with a painful chastisement. 	 Агар урушга рухсат берилганда, мусулмонлар билмасдан ўша дин қардошларини ҳам ўлдириб юборишлари мумкин. Айни чоқда, кофирларнинг ичида ҳам кейинчалик Исломга келиб, ҳидоят йўлига кириши мумкин бўлган кишилар кўпчилик эдилар.)


Knower of the unseen and the seen, Exalted is He above that which they associate! 	 (Аллоҳ таоло ҳамма нарсани–ғайбни ҳам, ҳозирни ҳам билгувчи зотдир. У зот мушриклар ширк келтираётган нарсадан олийдир.)


But you took them for a laughing-stock, till they made you forget My remembrance, mocking at them. 	 Бас, сиз уларни масхара қилдингиз. Ҳаттоки улар (ни масхара қилиш) сизга Менинг зикримни унуттирди.


And their Prophet (Samuel) said to them: Verily! 	 Набийлари уларга: «Албатта, унинг подшоҳлигининг белгиси, сизларга Роббингиздан тобут келмоғидир, унда хотиржамлик ва Мусо ҳамда Ҳорун аҳлидан қолган қолдиқ бўлиб, фаришталар кўтариб келур.


This is what We recite to you of the Verses and the Wise Reminder. 	 Бу сенга тиловат қилиб бераётганимиз оятлар ва ҳаким эслатмадандир.


Boiling water to drink and a painful chastisement to suffer for their unbelief is what awaits them. 	 Улар, мен фалон динданман, дейдилар-у, аммо ўша динга амал қилмайдилар, эҳтиромини жойига қўймайдилар. Вақти келганда, ўзини диндор қилиб кўрсатишга уринадилар-у, аммо нарироққа бориб, билганларидан қолмайдилар.


and have protected them against every accursed satan 	 Уни ҳар бир қувилган шайтондан муҳофаза қилдик.


you shall eat (the fruit) of the Tree of Zakkum. 	 Албатта, заққум дарахтидан еювчисизлар.


It is likelier that they will thus be comforted, and will not grieve, and every one of them will be well-pleased with what you give them. 	 (Расулуллоҳ (с. а. в.) аёллари билан навбатма-навбат ётар эдилар. Мабодо навбатни бузишга эҳтиёж чиқиб қолса, навбати келган онамиздан, фалончининг олдида тунашимга изн берасанми, деб сўрар эдилар.


"God preserve us," they said; "we know no evil against him." 	 Улар: «Аллоҳ сақласин! Биз унда бирон ёмонлик сезмадик», дедилар.


Indeed, with hardship [will be] ease. 	 Албатта, бир қийинчилик билан осончилик бордир.


besides God? Will the idols help you? Can they help themselves?" 	 Улар сизга ёрдам бера олурларми ёки ўзларини қутқара олурларми?! « дейилди.


His is the Kingdom, and His the Praise. He is powerful over all things. 	 Мулк Унга хосдир, мақтов ҳам Унга хосдир ва У барча нарсага қодирдир.


I fear God, the Lord of the Universe, 	 Мен, албатта, оламларнинг Робби Аллоҳдан қўрқаман.


Jacob replied, "I shall be grieved if you take him with you; I fear that some wild-beast will harm him in your absence." 	 Сиз ундан ғофил қолсангиз, уни бўри еб кетишидан қўрқаман», деди. (Уни сизларга ишониб, қўшиб юбора олмайман, деган маънодаги сўзни юмшоқроқ қилиб айтдилар.)


And they say, "If we were to follow the guidance with you, we would be swept from our land." 	 Улар: «Агар сен билан ҳидоятга эргашсак, ўз еримиздан юлиб олинамиз», дедилар.


Pay heed! 	 Огоҳ бўлингким!


I will fill up Hell with you and every one of them who follows you." 	 Албатта, Мен жаҳаннамни сен ва улардан сенга эргашганлар билан жамлаб тўлдирурман», деди.


“Except the one* who does injustice and then after evil changes it for virtue – then indeed I am Oft Forgiving, Most Merciful.” (Other than the Prophets.) 	 Лекин ким зулм қилсаю сўнгра ёмонлик кетидан унга яхшиликни бадал қилса, бас, Мен, албатта, мағфиратли ва меҳрибондирман.


Fight in the cause of God, and know that God is Hearing and Knowing. 	 Аллоҳнинг йўлида жанг қилинг. Ва билингки, албатта, Аллоҳ эшитувчи ва билувчи зотдир.


O Prophet, urge the faithful to fight. 	 Эй Набий, мўминларни жангга чорла! Агар сиздан йигирмата сабрли бўлса, икки юзтани енгадир.


Shrink ye at your offering the alms before your whispering! 	 Сизларга сирли суҳбатингиздан аввал садақа бериш оғир келдими. Агар бажармасангиз, (майли) Аллоҳ авф қилди.


'Alas' he said, 'am I unable to be like this crow and so I bury my brother's naked corpse' And he became among those who regret. 	 Ривоятларда келишича, шу пайтда Аллоҳ унга ўликни кўмишни ўргатиш учун икки қарғани юборган. Улар қотилнинг олдида урушиб, бири иккинчисини ўлдирган.


When it descends upon their courtyards, evil will be the morning of those forewarned. 	 Қачонки, у уларнинг ҳовлисига тушганида, огоҳлантирилганларнинг тонги жуда ёмон бўлур.


When you have completed the prayer, remember God, standing, or sitting, or on your sides. 	 Намозни адо этганингиздан сўнг Аллоҳни турган, ўтирган ва ёнбошлаган ҳолингизда эсланг. Хотиржам бўлганингизда намозни тўлиқ адо этинг.


So away with a people who do not believe. 	 Бас, даф бўлсин иймон келтирмайдиган қавмлар!


That is the best [way] and best in result. 	 Ана ўша яхшидир ва оқибати гўзалдир.


But inspite of this, you are killing your brethren and driving them out from their homes and making unjust and aggressive alliances against one another. 	 Сўнгра сиз ўзингизни ўзингиз ўлдирасиз ва бир гуруҳингизни диёридан чиқарасиз ҳамда уларга қарши гуноҳ ва душманлик йўлида ёрдам берасиз.


(This is) the truth from your Lord. So be you not one of those who doubt. 	 Бу ҳақ Роббингдандир, ҳеч-ҳеч шак қилувчилардан бўлма.


'Now? 	 Эндими!


And if he be a liar, on him will be his lie, and if he be truthful, there will befall you some of that which he threatens you (with); surely Allah does not guide him who is extravagant, a liar: 	 (Дарҳақиқат, Мусо алайҳиссаломнинг «Аллоҳ Роббимдир» деган сўздан бошқа даъволар йўқ эди. Бу дегани Аллоҳ менинг яратгувчим, ризқ бергувчим, тадбиримни қилгувчи тарбиячим, дегани эди.


(Other) faces that Day will be joyful, 	 Ўшал кунда бир чеҳралар неъматланувчидир.


Such is the Creation of Allah: now show Me what is there that others besides Him have created: nay, but the Transgressors are in manifest error. 	 Бу Аллоҳнинг яратганидир. Қани менга кўрсатинг-чи, Ундан бошқалар нимани яратдилар.


We send down abundant water, 	 Албатта, Биз сувни роса қуйиб қўйдик.


And do We not send down from the clouds water in abundance, 	 Ва сиқилган(булут)лардан оқувчи сувлар туширдик.


Allah has caused the works of those who disbelieve and hinder people from the way of Allah to go to waste. 	 Куфр келтирган ва Аллоҳнинг йўлидан тўсганларнинг амалларини У зот ботил қилди. (Иймонсизларнинг қилган яхшиликлари ҳам ажр-савобсиз бўлади.


And whoso scoreth a good deed We add unto its good for him. 	 Албатта, Аллоҳ ўта мағфиратли, ўта шукр қилгувчи зотдир. (Ушбу жумла маъноси ҳақида уламоларимиз бир неча хил фикрлар айтишган.


And weigh with accurate scales. 	 Ва тўғри тарози ила тортинглар.


They said, “Are we to believe in two mortals like us, and their people are our slaves?” 	 Ҳолбуки, уларнинг қавми бизга қуллик қилгувчи бўлиб турибди-ку?! « дедилар. (Яъни, қандай қилиб ўзимизга ўхшаган, қўлимизда қул бўлиб турган Бани Исроил қавмининг икки одамига Пайғамбар деб иймон келтирамиз, дедилар.)


They shall find none other than Allah to be their protector or helper. 	 Улар ўзларига Аллоҳдан ўзга дўст ва ёрдам бергувчи топа олмаслар.


Put your hand into your bosom, and it will come out shining without any blemish; and draw your hand close to your body to still your fear. 	 «Қўлингни ёқангдан (қўлтиғингга) суқ, бирон нуқсонсиз оппоқ бўлиб чиқур ва қўрқувда қанот(қўл)ингни ўзингга тортиб ол.


The tribe of A’ad denied – so how did My punishment turn out, and My warnings? 	 Од (Ҳудни) ёлғончига чиқарди. Бас, Менинг азобим ва огоҳлантиришим қандоқ бўлди?


And remember Allah's favour unto you in that ye were enemies and He joined your hearts together, so ye became by His favour brethren; and ye were on the brink of an abyss of the Fire and He rescued you therefrom. 	 (Ояти каримадаги «Аллоҳнинг ипи» деган иборадан Қуръони Карим тушунилади. Жарга қулаш хавфидаги инсон ип-арқонни маҳкам ушласа, қутилиб қолганидек, дўзах тубига қуламасликнинг ҳам бирдан-бир чораси–Қуръони Каримни маҳкам ушлашликдир.


Be He glorified. 	 У покдир.


We verily sent Moses with Our revelations, saying: Bring thy people forth from darkness unto light. And remind them of the days of Allah. 	 Батаҳқиқ, Биз Мусони оятларимиз ила: «Қавмингни зулматлардан нурга чиқар ва уларга Аллоҳнинг кунларини эслат!


Indeed, he was a haughty one among the transgressors. 	 (Фиръавн ва қавмини ҳалок қилиш билан биз Бани Исроилни азобдан озод этдик. Улар унинг қавми қўл остида азоб чекар эдилар.)


Allah is the Best Provider of sustenance.” 	 Чунки ризқ берувчи Аллоҳнинг Ўзи. Аввал Унинг ибодати адо бўлса, ризқ топишда кейинЎўзи ёрдам беради.)


With their heads cast down they said, "Abraham, you know that idols do not speak. How then can you ask such a question?" 	 Сўнгра яна бошлари айланиб: «Сен, батаҳқиқ, буларнинг гапирмаслигини билар эдинг!» дедилар.


Do you think that you will enter Paradise without undergoing such trials as were experienced by the believers before you? 	 Сиздан аввал ўтганларга келганга ўхшаш нарса сизларга келмасдан туриб, жаннатга кирамиз, деб ўйладингизми? Уларни бало ва мусибатлар тутган ва ларзага туширилганлар.


This Qur’an is sufficient for people who are devout. 	 Албатта, бу(Қуръон)да ибодат қилгувчи қавм учун етарли ўгит бордир.


my wage falls only upon the Lord of all Being. 	 Мен сизлардан бунинг учун ҳақ-ажр сўрамасман. Менинг ажрим фақатгина Роббул Оламийн зиммасидадир.


And We have enjoined on man (to be dutiful and good) to his parents. His mother bore him in weakness and hardship upon weakness and hardship, and his weaning is in two years give thanks to Me and to your parents, unto Me is the final destination. 	 Биз инсонга ота-онаси ҳақида тавсия қилдик: онаси уни заифлик устига заифлик билан кўтарди; уни сутдан ажратиш икки йил ичидадир: «Менга ва ота-онага шукр қилгин. Ва қайтиш фақат Менгадир».


He illustrates an example for you, from your own selves: do you make your servants full partners in the wealth We have given you? 	 Сизларнинг қўлингиздаги (қулларингиз)дан Биз сизга ризқ қилиб берган нарсада шерикларингиз бор-у, сизлар у(ризқ)да тенг бўлиб, улар ҳақида ҳам ўзингиздан ҳаққингизда қўрққанингиздек қўрқасизми?! Ақл юритадиган қавмлар учун оятларни ана шундай муфассал қилиб борурмиз.


They were more (in numbers) than these and greater in strength and in fortifications in the land, but what they earned did not avail them. 	 Улар булардан кўра қувватлироқ ва ер юзида асарлари кўпроқ бўлган эдилар. Бас, уларга касб қилган нарсалари асқотмади.


And have you seen the fire that you ignite? 	 Ўзингиз ёқадиган оловни ўйлаб кўринг-а!


But the evildoers shall live for ever in the punishment of Gehenna (Hell), 	 Албатта, жиноятчилар жаҳаннам азобида абадий қолурлар.


So he cast it down; and lo! it was a serpent running. 	 Бас, уни ташлади. Бирдан у(асо) илон бўлиб юра бошлади.


The first House (of worship) appointed for men was that at Bakka: Full of blessing and of guidance for all kinds of beings: 	 Одамларга муборак, оламларга ҳидоят қилиб қўйилган биринчи уй Баккадаги уйдир.


God is Mighty and Wise. 	 Абу Бакр Сиддиқ билан бирга ҳижратга чиққанлар. Мушриклар кўп эдилар, Аллоҳ Пайғамбарига ёрдам берган.)


Say: 'I do not ask of you a wage for this, except love for the kinsfolk; and whosoever gains a good deed, We shall give him increase of good in respect of it. 	 (Ушбу жумла маъноси ҳақида уламоларимиз бир неча хил фикрлар айтишган. Мисол учун, Саъийд ибн Жубайр (р. а) «қариндошлик меҳри» иборасини Пайғамбаримизнинг (с. а. в) аҳл байтлари, деб таъвил қилганлар.


They (the Jews, Quraish pagans, idolaters, etc.) did not estimate Allah with an estimation due to Him when they said: "Nothing did Allah send down to any human being (by inspiration)." 	 Улар, Аллоҳ башарга ҳеч нарса туширгани йўқ, деганларида, Аллоҳни тўғри тақдирламадилар.


No one will be afflicted with any hardship without it being the will of God. 	 Сизга Аллоҳнинг изнисиз ҳеч бир мусибат етмас. Ким Аллоҳга иймон келтирса, У зот унинг қалбини ҳидоятга солур.


God does not show the unrighteous the way. 	 Аллоҳ золим қавмларни ҳидоятга солмас.


You will certainly have the knowledge of your deeds beyond all doubt. 	 Йўқ! Агар сизлар аниқ илм ила билганингизда эди.


Then taste you (the torment of the Fire) because of your forgetting the Meeting of this Day of yours, (and) surely! 	 «Бас, тотиб кўринглар, ушбу кунингизда учрашувни унутганингиз туфайли Биз ҳам сизни унутдик.


Do the evil-doers think they can escape Us? 	 Ёки ёмонликларни қиладиганлар Биздан қочиб қутулишни ўйлайдиларми?


But Allah intended to establish the truth by His words and to eliminate the disbelievers 	 Аллоҳ эса, Ўз калималари ила ҳақни ҳақ қилишни ва кофирларнинг думини қирқишни ирода қилган эди. (Яъни, Бадр томон юрган вақтингизда, икки тоифадан бири–ёки Абу Суфённинг карвони ёки Қурайш лашкарлари сизники бўлишини Аллоҳ ваъда қилган эди.)


Thus do We reward those that do good. 	 Албатта, Биз муҳсинларни шундай мукофотлармиз.


Allah knows best with whom to place His Message. 	 Ўз Пайғамбарлигини қаерга қўйишни Аллоҳнинг Ўзи яхши биладир.


Their recompense is with their Lord; Gardens of Eden, underneath which rivers flow, where they shall live for ever. 	 Уларнинг мукофотлари Роббилари ҳузуридаги остидан анҳорлар оқиб турган жаннат «адн»дир. У ерда абадул абад қолажаклар.


In which they will then neither die nor live. 	 Сўнгра унинг ичида ўлмай ҳам, тирилмай ҳам қоладир.


And for you on the earth is a place of settlement and enjoyment for a time." 	 Сизларга ер юзида қароргоҳ бор ва маълум вақтгача фойдаланиш бор», деди.


Those who accepted the faith and left their homes and fought by your side, are your brothers; yet those who are related by blood are closer to one another according to the decree of God. 	 Аллоҳнинг китобида қариндошлар бир-бирларига ҳақлироқдирлар. Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсани билгувчи зотдир. ( ҳижратнинг аввалида мерос маълум муддат мусулмон биродарлиги асосида тақсимланган.


And the Unbelievers (will have) a humiliating Penalty,- 	 Ва кофирларга хорловчи азоб бор.


They want you to deny the Truth, so that you may become all alike. 	 Улар сиз ҳам худди ўзларидек кофир бўлиб, уларга тенглашишингизни хоҳларлар.


It is not for the sun to overtake the moon, nor does the night outstrip the day. 	 (Ҳеч қачон қуёш ойга етиб олиб, бемаҳалда бош кўтариб қолиши мумкин эмас. Улардан ҳар бири Аллоҳ белгилаган вақтдагина чиқади.


What is your opinion?" 	 Атрофидаги гумашталарига ва содда халққа даъватчини хавфли қилиб кўрсатади ва уларни қўрқитади.)


O society of jinns and men, cross the bounds of the heavens and the earth if you have the ability, then pass beyond them; but you cannot unless you acquire the law. 	 Эй жин ва инс жамоалари, агар сиз осмонлару ер чегараларидан чиқиб кетишга қодир бўлсаларингиз, чиқаверинглар. Фақат Султон ила чиқа олурсиз, холос.


Then send with us the children of Israel. 	 Бани Исроилни биз билан қўйиб юбор», деб айтинглар, деди.


Allah was not such as to wrong them, but themselves they were wont to wrong. 	 Аллоҳ уларга зулм этгувчи бўлмади, лекин улар ўзларига зулм этдилар.


And Abraham, when he said to his people, ‘Worship Allah and be wary of Him. 	 (Иброҳим алайҳиссалом қавмларига илоҳий даъватни жуда содда қилиб тушунтирдилар. Аллоҳга ибодат қилинглар, бошқага эмас, Аллоҳдан қўрқинглар, бошқадан эмас, дедилар.


You are just a human being like us. 	 Сен бизга ўхшаган башардан бошқа ҳеч нарса эмассан. Агар ростгўйлардан бўлсанг, оят-мўъжиза келтир», дедилар.


It is He who expelled from their habitations the unbelievers among the People of the Book at the first mustering. 	 (Яҳудийлар қўрғонларига ишониб, бизга ҳеч қандай ёмонлик етиши мумкин эмас, деб хотирлари жам эди. Лекин Аллоҳ таоло улар ўйламаган, хаёлларига келмаган ишни амр қилди.


They have strayed and cannot find a way. 	 Бас, залолатга кетдилар ва (тўғри) йўлга қодир бўлмаслар.


Those who responded to the call of God and the Messenger, despite their having received an injury, and such of them as did good deeds and feared God, shall have a great reward. 	 Улар жароҳат етгандан кейин ҳам Аллоҳ ва Пайғамбар чақириғига жавоб берадиганлардир. Улардан яхшилик ва тақво қилганларига улуғ ажрлар бордир.


When he learns about some of Our revelations, he mocks them. 	 Қачонки Бизнинг оятларимиздан бирор нарса билса, уни истеҳзо қилади.


Forgive those who turn to You in repentance and follow Your path. 	 Билгани–Аршни кўтариб турадиган, атрофини ўраб олган зотлар борлигидир.


But when We removed the punishment from them until a term which they were to reach, then at once they broke their word. 	 Қачонки устиларидаги азобни ўзлари етиб борадиган муддатга кўтарсак, қарабсанки, қасамларини бузиб турибдилар.


It is He who forms you in the womb as He will. 	 У сизларни бачадонларда хоҳлаган сувратга соладиган зотдир.


And (Solomon) smiled, laughing at her speech, and said: My Lord, arouse me to be thankful for Thy favour wherewith Thou hast favoured me and my parents, and to do good that shall be pleasing unto Thee, and include me in (the number of) Thy righteous slaves. 	 Бас, у унинг сўзидан табассум қилди ва: «Роббим, мени Ўзинг менга ва ота-онамга берган неъматларингга шукр этишимга ва сен рози бўладиган солиҳ амаллар қилишимга муяссар этгин. Ўз раҳматинг ила мени солиҳ бандаларингга қўшгин», деди.


If they reject your judgement, know that God intends to punish them for the sins they have committed. 	 (Яъни, одамлар шариат ҳукмини юритишда баъзи жузъий камчиликлар бўлишини таклиф қилса ҳам, қабул этма, деганидир. Номаъқул одамлар шариатга умуман амал қилмаслик ҳақида таклифлар киритадилар, бу қабул бўлмаса, кичикроқ ўзгартиш киритишни таклиф этадилар.


How many populations that insolently opposed the Command of their Lord and of His messengers, did We not then call to account,- to severe account?- and We imposed on them an exemplary Punishment. 	 Кўпгина қишлоқлар ўз Роббисин амрига саркашлик қилди. Бас, Биз уларни шиддатли ҳисобга олдик ва қаттиқ азоб ила азобладик.


Man does not weary of seeking goodness; and if some misfortune reaches him, he loses hope, gets disappointed. 	 Умидсизланиб тушкунликка тушади. Беш кунлик дунёнинг яхшилигига шунчалик қаттиқ ҳирс қўйган, ёмонлигидан шунчалик қўрққан инсон нима учун охиратнинг абадий азобидан қўрқмайди ва абадий яхшилигига қизиқмайди?!)


O believers, void not your freewill offerings with reproach and injury, as one who expends of his substance to show off to men and believes not in God and the Last Day. 	 Эй иймон келтирганлар! Садақаларингизни миннат ва озор бериш билан, молини Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирмаса ҳам кишиларга риё учун нафақа қилганга ўхшаб бекорга кетгазманг.


Whoso disbelieveth in Allah and His angels and His scriptures and His messengers and the Last Day, he verily hath wandered far astray. 	 Ким Аллоҳга, Унинг фаришталарига, китобларига, Пайғамбарларига ва охират кунига куфр келтирса, батаҳқиқ, қаттиқ адашган бўладир.


By oath of those who establish proper ranks. 	 Сафда тизилиб турувчилар ила қасам.


He said, ‘He says, she is a cow that is yellow, of a bright hue, pleasing to the onlookers.’ 	 У: «У, ранги сап-сариқ, қараганларни хурсанд қиладиган сигир, деяпти», деди.


So they belied him, and We destroyed them. 	 Улар у(Ҳуд)ни ёлғончи қилдилар.


but We see it is nigh. 	 Ва Биз уни жуда яқин деб билурмиз.


The revelation of the Scripture whereof there is no doubt is from the Lord of the Worlds. 	 Бу китобнинг нозил қилиниши, ҳеч шак-шубҳасиз, оламларнинг Робби томонидандир.


Is He, then, who is ever standing over every soul with that which he earneth, like unto other! 	 Ҳар бир жоннинг қилган касби устидан турувчи зот ким? Аллоҳга ширк келтирдилар.


But the word of Allah is exalted to the heights: for Allah is Exalted in might, Wise. 	 Уни Маккада кофирлар ўлдирмоқчи бўлиб, гапни бир жойга қўйганларида ҳам Аллоҳ унга нусрат берган. Аллоҳ кофирларнинг ёмон ниятларини унга билдирган ва унга чиқиб кетишни амр қилган.


Lo! herein indeed are portents for folk who believe. 	 Албатта, бунда иймон келтирадиган қавм учун оят-белгилар бордир.


We taught him the making of coats of mail for you, to protect you from your [own] violence. 	 Биз унга сизлар учун сизни ёмонликдан сақлайдиган кийим қилиш санъатини ўргатдик.


O you who believe, turn to God truly in repentance. 	 Эй иймон келтирганлар! Аллоҳга холис тавба қилинглар!


On the Day when the firmament will be in dreadful commotion. 	 У кунда осмон ларзага келиб чайқалур.


(He is the) Cleaver of the daybreak. 	 У тунни сукунат, қуёш ва ойни ҳисоб қилиб қўйди. Бу эса, ғолиб ва яхши билгувчи зотнинг ўлчовидир.


And that He it is Who enricheth and contenteth; 	 Ва, албатта, беҳожат қилган ҳам Ўзи, бадавлат қилган ҳам Ўзи.


They deem every shout to be against them. 	 Бундай қараганда, келишган, туппа-тузук одамлар, гаплари ҳам кишиларни ром қиладиган. Масалан, мунофиқларнинг ўша пайтдаги раҳбари Абдуллоҳ ибн Убай қоматли, чиройли ва сўзламол одам эди.


And when the two companies saw one another, the companions of Moses said, "Indeed, we are to be overtaken!" 	 Икки жамоат бир-бирларини кўрган чоғида, Мусонинг одамлари: «Энди қўлга тушдик», дедилар.


By those [angels] who wrest [the soul] violently, 	 Шиддат билан (кофир) жонни суғуриб олувчи(фаришта)лар билан қасам.


Is it not a sign to them that the learned scholars (like 'Abdullah bin Salam who embraced Islam) of the Children of Israel knew it (as true)? 	 Уни Бани Исроил уламоларининг билишлари, улар учун оят-далил эмасми?!


He said, ‘No, you throw first.’ 	 У: «Йўқ. Сизлар ташланг», деди.


Then if you fear that they would not be able to keep the limits ordained by Allah, then there is no sin on either of them if she gives back (the Mahr or a part of it) for her Al-Khul' (divorce). 	 Бас, агар икковларининг Аллоҳнинг чегараларида тура олмаслигидан қўрқсангиз, хотин берган эвазда икковларига гуноҳ йўқдир.


The ark came to rest on Judi (Mount Ararat), and it was said: "Away with the cursed people!" 	 Ҳамда «Золим қавмлар йўқолсин!» дейилди.


O men! serve your Lord Who created you and those before you so that you may guard (against evil). 	 (Ушбу оятда умумбашарга қарата нидо этилмоқдаки, сизларни яратган тарбиякунандаларингиз улуғ Аллоҳга ибодат қилинглар! Сизларни яратишда У ягона бўлган, энди ёлғиз Ўзига ибодат қилишингизга ҳақлидир.


then do not include me, my Lord, among these wrong-doing people." 	 Эй Роббим, мени золим қавмлар ичида қилмагин», деб айт.


If the siblings are men and women, the male receives the share of two females.” 	 Агар (меросхўрлар) эркак-аёл биродарлар бўлсалар, бир эркак икки аёл ҳиссаси асосида оладилар.


And Allah will deliver those who are the Muttaqun (pious - see V. 2:2) to their places of success (Paradise). 	 Аллоҳ тақво қилганларга ютуқлари туфайли нажот берур.


Then Allah sent down His tranquillity upon His Messenger and upon the believers and sent down soldiers angels whom you did not see and punished those who disbelieved. 	 Сўнгра Аллоҳ сокинлигини Пайғамбарига ва мўминларга туширди ҳамда сиз кўрмайдиган лашкарларни туширди ва куфр келтирганларни азоблади.


Those destined for the Fire and those destined for Paradise cannot be alike. 	 Дўзах эгалари ва жаннат эгалари тенг бўлмаслар.


Those villages We narrate their news to you. 	 Биз сенга ана ўша қишлоқларнинг хабарларини қисқа қилиб айтиб бермоқдамиз. Батаҳқиқ, уларга Пайғамбарлари очиқ-ойдин ҳужжатлар билан келдилар.


They said, “You know that we have no right to the daughters of your tribe; and you obviously know what we desire.” 	 Улар: «Сенинг қизларингда бизнинг ҳаққимиз йўқлигини билгансан ва биз нимани хоҳлашимизни, албатта, сен биласан», дедилар.


They say, "The All Merciful has taken a son!" 	 Улар: «Роҳман фарзанд тутди», дедилар. У покдир.


But they themselves would have what they desire! 	 Жоҳилият даврида қиз фарзанд ор-номус ҳисобланар эди. Шунинг учун мушриклардан ҳеч ким қиз фарзанд кўришни хоҳламас эди.)


'Rather, it is but a trial, yet most do not know. 	 Аллоҳ таоло ундан зарарни олиб, унга яна тинчлик-омонлик ва офиятни берса, у эски ҳолатига қайтади. Аллоҳ берган неъматни, тинчлик-омонлик, офият ва яхшиликларни ўз илмим, хатти-ҳаракатим билан топдим, деб даъво қила бошлайди.)


Therefore proclaim the Purity of your Lord with praise, and be of those who prostrate. 	 Бас, Роббинг ҳамди ила тасбиҳ айт ва сажда қилгувчилардан бўл.


And verily, Hell is the promised abode for them all! 	 Албатта, жаҳаннам уларнинг барчасининг ваъда қилинган жойидир.


God does not burden a soul beyond what He has given him. 	 Яъни, эр бошқа бегона аёл билан шартнома тузиб, унга ҳақ бериб боласини эмиздиради. Ислом дини аёлларни қанчалик эъзозлаганини ушбу ҳукмдан ҳам билиб олса бўлади.


He it is Who has sent His Messenger with the guidance and the True Religion that He may make it prevail over all religions, howsoever those who associate others with Allah in His Divinity might detest it. 	 У гарчи мушриклар ёқтимаса ҳам, Ўз Расулини ҳидоят ва ҳақ дин билан ҳамма диндан устун қилиш учун юборган зотдир. (Аллоҳ таоло Пайғамбари Муҳаммадни (с. а. в.) ҳидоят ва ҳақ дин билан юборган.


For this reason; We decreed for the Descendants of Israel that whoever kills a human being except in lieu of killing or causing turmoil in the earth, so it shall be as if he had killed all mankind; and whoever saves the life of one person, is as if he had saved the life of all mankind; and undoubtedly Our Noble Messengers came to them with clear proofs – then after this indeed many of them are oppressors in the earth. 	 Шу боис бир беайб инсонни ўлдирган одам бутун бошли инсониятни ўлдиргандек жиноят қилган ҳисобланади. Худди шу ҳақиқатни Аллоҳ таоло Бани Исроилга ёзиши–фарз қилиши–улар ўша вақтда аҳли китоб бўлиб турган қавм эканлигидадир.)


And We gave her the good news of (the birth of) Isaac, and after Isaac, of Jacob. 	 (Иброҳимнинг (а. с.) фаришталар билан қилаётган суҳбатларини тик туриб эшитаётган у кишининг аёллари, фаришталарнинг Лут қавмига азоб олиб кетаётганини эшитиб кулдилар. Лекин у аёлга аталган бошқа гап бор эди.)


Ta. Ha. 	 Тоҳо.


Enter the gates of Paradise to live therein forever". 	 Бас, унга абадий қолгувчи бўлган ҳолингизда киринг», дедилар.


"And O my people! give just measure and weight, nor withhold from the people the things that are their due: commit not evil in the land with intent to do mischief. 	 Эй қавмим, ўлчаш ва тортишни адолат ила мукаммал қилинг. Одамларнинг нарсаларини камайтириб қолманг ва ер юзида бузғунчилик қилиб юрманг.


And though thou call them to the guidance, in that case they can never be led aright. 	 Агар уларни ҳидоятга чақирсанг ҳам, ҳаргиз ҳидоят топмаслар.


Thus did We show Abraham the kingdom of the heavens and the earth that he might be of those possessing certainty: 	 Худди шундай қилиб, Иброҳимга аниқ ишонувчилардан бўлиши учун осмонлару ернинг мулкларини кўрсатамиз. (Яъни, Иброҳимга худди отаси ва унинг қавми очиқ-ойдин адашувда эканлигини соф қалби ва онги ила кўрсатганимиздек, унга ушбу соф қалб ва онг ила осмонлару ердаги мулкларни, улардаги сиру асрорларни ҳам кўрсатамиз.)


And it is binding on a town which We destroy that they shall not return. 	 Биз ҳалок қилган қишлоқ-шаҳарларнинг қайтмаслиги ҳаромдир. (Бу дунёдаги гуноҳлари учун йўқотиб юборилган шаҳар-қишлоқларнинг аҳолиси қиёмат куни жазоларини олиш учун қайтариладилар.


We sent it down on a blessed night, and We have been warning [mankind]. 	 Бу кеча, дунё тарихидаги энг муборак кечадир. Чунки, бу кечада Аллоҳ таолонинг охирги, баркамол ва бутун инсониятга қиёмат кунигача саодат йўлини кўрсатиб берувчи китоби туша бошлаган.)


And there came the apologists from among dwellers of the desert men praying that leave may be given them and those Who had lied unto Allah and His apostle sat at home. 	 Аъробийлардан узр айтувчилар уларга изн берилишини сўраб келдилар. Аллоҳга ва Расулига ёлғон гапирганлар эса, ўтириб қолдилар.


Then, if they have patience, yet the Fire will be a home for them, and if they beg for to be excused, yet they are not of those who will ever be excused. 	 Агар сабр қилсалар, жаҳаннам уларга макондир. Агар итобни талаб қилсалар, улар итобга қайтарилувчи ҳам бўлмаслар.


and spread much corruption in the land. 	 Улар у(ўлка)ларда бузғунчиликни кўпайтирдилар.


And Solomon was David's heir. 	 У: «Эй одамлар, бизга қуш тили ўргатилди ва ҳар бир нарсадан берилди. Бу, албатта, очиқ-ойдин фазлдир», деди.


Is he then who is a believer like him who is a transgressor? 	 Ахир, мўмин бўлган одам фосиқ бўлган одамдек бўладими?!


And We have sent down to you (O Muhammad SAW) the Book (this Quran) in truth, confirming the Scripture that came before it and Mohayminan (trustworthy in highness and a witness) over it (old Scriptures). 	 Ва Биз сенга китобни ҳақ ила, ўзидан олдинги китобни тасдиқловчи ва унинг устидан назорат этгувчи қилиб нозил қилдик. Бас, улар орасида Аллоҳ нозил этган нарса ила ҳукм юрит.


But for thy family, we should have stoned thee, for thou art not strong against us. 	 Сенинг ўзинг биз учун қимматли эмассан», дедилар.


In fact, it is a Glorious Quran. 	 Йўқ! У Қуръони мажиддур.


Then, when they entered into his presence, they said, “Mighty governor, adversity has befallen us, and our family. 	 Унинг ҳузурига кирганларида: «Эй Азиз, бизни ва аҳлимизни зарар тутди ва арзимаган сармоя келтирдик. Бас, бизга ўлчовни тўлиқ қилиб бер ва садақа ҳам бер.


The disbelievers will drink boiling filthy water and suffer painful torment as a recompense for their disbelief. 	 Кофир бўлганлар эса, куфр келтирганлари учун уларга қайноқ сувдан шароб ва аламли азоб бордир.


Indeed the wrongdoers will not be felicitous. 	 Албатта, золимлар нажот топмаслар.


Then the word went forth: "O earth! swallow up thy water, and O sky! 	 «Эй ер, сувингни ютгин, эй осмон, ўзингни тутгин», дейилди.


Be they rich or poor, God knows better about them both. 	 Ҳавои нафсга эргашиб, адолатсизлик қилманг. Агар тилингизни бурсангиз ёки юз ўгириб кетсангиз, албатта, Аллоҳ нима қилаётганингиздан хабардордир.


For each of you We have assigned a law and a method. 	 Агар Аллоҳ хоҳласа, ҳаммангизни бир уммат қилиб қўяр эди. Аммо У сизларни Ўзи ато этган нарсада синамоқ истайдир.


And the Dawn as it breathes away the darkness;- 	 Нафас олиб, кириб келган тонг билан қасам.


Shall surely eat of the tree of Az-Zqqum. 	 Албатта, заққум дарахтидан еювчисизлар.


[O Muhammad], inform My servants that it is I who am the Forgiving, the Merciful. 	 Бандаларимга хабар бергил: «Албатта, Менинг Ўзим ғофуру роҳиймдирман».


Except for those among the polytheists with whom you had made a treaty, and did not violate any of its terms, nor aided anyone against you. So fulfill the treaty with them to the end of its term. 	 Магар мушриклардан сиз аҳдлашганингиздан кейин ҳеч нарсани нуқсон қилмаганлари ва сизга қарши бировга ёрдам бермаганларининг аҳдларини муддатларигача батамом қилинг.


and Gehenna is brought out, upon that day man will remember; and how shall the Reminder be for him? 	 Ва ўша кунда жаҳаннамни келтирилса, ўша кунда инсон эслайдир. Лекин бу эслашдан энди не фойда?!


Or do those in whose hearts is disease think that Allah would never expose their [feelings of] hatred? 	 Қалбларида касал борлар, Аллоҳ уларнинг қаттиқ ҳасадларини ошкор қилмайди, деб ҳисоблайдиларми?! (Мунофиқлар ўзларича, мунофиқлик санъатини қоиллатиб қўямиз, бизнинг Исломга, мусулмонларга бўлган душманлигимизни ҳеч ким билмайди, деб ўйлашади.)


Immaculate is He, and Transcendent He is beyond the associations they make. 	 Улар Аллоҳнинг ҳар бир нарсага қодирлигини англамадилар. Агар шу маъноларни идрок қилганларида унга ширк келтирмас эдилар.)


We gave preference to the Israelites over the other people with Our knowledge 	 Батаҳқиқ, Биз уларни билиб туриб, оламлар ичидан танлаб олдик.


He said, ‘My pledge does not extend to the unjust.’ 	 У зот: «Золимлар аҳдимга ҳеч қачон эриша олмайдилар», деди.


and thereafter spread out the earth, 	 Ва ундан сўнг ерни тухум шаклида қилди.


Why do you not bring down the angels, if what you say is true' 	 «Агар ростгўйлардан бўлсанг, бизга фаришталарни келтирсанг-чи», дерлар. (Бу гап ҳам, аввал айтиб ўтилгандек, ўзларига ўхшаган одамни Пайғамбар бўлишини ақлига сиғдира олмасликдан келиб чиқади.)


And whatever you spend in good, it is for yourselves, when you spend not except seeking Allah's Countenance. 	 Нафақа қилган яхшиликларингиз ўз фойдангизга. Қилган нафақангиз, фақат Аллоҳнинг юзини исташ учундир.


I have come to you with a sign from your Lord; so fear God, and obey me.” 	 Сизга Роббингиздан оят-мўъжиза билан келдим. Аллоҳга тақво қилинг ва менга итоат этинг.


In the alternation of night and day, and what God has created in the heavens and the earth -- surely there are signs for a godfearing people. 	 Албатта, кеча ва кундузнинг алмашиб туришида ва Аллоҳ осмонлару ерда яратган нарсаларда тақво қиладиган қавмлар учун оят-белгилар бордир. (Кеча кириши муқаррар лаҳзада кеча киради.


For Allah hath power over all things. 	 Сиз Унга зарар келтира олмассиз. Аллоҳ ҳар бир нарсага қодирдир.


And there is no fault upon you in regard to the mistake ye have made therein, but in regard to that which your hearts intend purposely. And Allah is ever Forgiving, Merciful. 	 Билмасдан қилган хато нарсангиз учун сизга гуноҳ йўқ. Аммо дилдан қасд қилган бўлсангиз, Аллоҳ ўта мағфиратли ва ўта раҳмли зотдир.


Do they not hear? 	 Эшитмайдиларми?!


Do you not see that God sends down water from the sky, then makes it flow in rills on the earth, and brings forth corn from it which, having passed through changes of shade and colour, comes to ripen, and you see it autumnal yellow; then He reduces it to chaff. 	 Аллоҳ осмондан сув тушириб, уни ердаги манбаълардан юритиб қўйганини кўрмадингми?! Сўнгра у ила турли рангдаги экинларни чиқарур.


You will see the angels hover round the Throne, singing the praises of their Lord; and justice will be done between them equitably, and it would be said: "All praise to God the Lord of all the worlds." 	 Ва фаришталарни Аршни ўраб олиб Роббиларига ҳамд ила тасбиҳ айтаётган ҳолда кўрурсан. Улар орасида ҳақ ила ҳукм қилинур ва: «Оламларнинг Робби Аллоҳга ҳамду сано бўлсин!» дейилди.


Lo! Allah wrongeth not even of the weight of an ant; and if there is a good deed, He will double it and will give (the doer) from His presence an immense reward. 	 Албатта, Аллоҳ заррача ҳам зулм қилмас. Агар яхшилик бўлса, бир неча бор кўпайтирур ва Ўз ҳузуридан улуғ ажр берур.


Say, “Shall We inform you of the greatest losers in their works?” 	 Сен: «Сизга амаллари юзасидан энг зиёнкорларнинг хабарини берайми?


But if We send a wind, and they see it turning things yellow, they would continue thereafter to disbelieve. 	 Агар Биз бир шамол юбориб, улар (экинларини) сарғайган ҳолда кўрсалар, ундан кейин, албатта, куфрони неъмат қилишга ўтарлар. (Аллоҳ иссиқ шамол эсдириб, экинларини сарғайтириб қўйса, Аллоҳга ва Унинг қазои қадарига ишонмайдиганлар ноумид бўлиб, куфрони неъмат қиладилар.)


Then, do they not look at what is before them and what is behind them of the heaven and earth? 	 Ахир, улар осмону ердаги, олдиларидаги нарсаларни, ортларидаги нарсаларни кўрмайдиларми?! Агар хоҳласак, уларни ерга ютдириб юборурмиз ёки устларига осмондан парчалар туширурмиз.


He is my lord and your Lord, so worship Him: this is the straight path. 	 Аллоҳ менинг отам, деган эмаслар. Демак, Аллоҳ таоло бошқа бандаларга Робб бўлгани каби, Исога алайҳиссалом ҳам Роббдир.


We had given the Book to Moses about which people greatly disagreed. 	 Бас, у ҳақида ихтилоф қилинди. Агар Роббинг томонидан олдин сўз ўтмаганида, ораларида, албатта, ҳукм чиқариларди.


On that Day they will be dragged into the fire faces foremost, (and told:) "Taste the feel of Hell." 	 Юзтубан дўзахга судраладиган кунларида: «Жаҳаннам азобини татиб кўринг!» (дейилур).


And when the camels are left untended, 	 Ва, вақтики, ҳомиласига ўн ой тўлган туялар қаровсиз қолса.


Already the word has come into effect upon most of them, so they do not believe. 	 Батаҳқиқ, уларнинг кўпларига (азоб) сўз ҳақ бўлди. Бас, улар иймон келтирмаслар.


They are pleased when you give them something from it, but if they receive nothing, they become angry with you. 	 Агар ўша садақалардан уларга берилса, улар рози бўладилар. Агар берилмаса, кўрибсанки, ғазабланадилар.


Have you then no sense? 	 Ақлни ишлатмайсизми?!


Whatsoever mercy God opens to men, none can withhold and whatsoever He withholds, none can loose after Him. 	 Аллоҳ одамларга не раҳматни очса, бас, уни тутиб қолгувчи бўлмас. У зот тутиб қолган нарсани Ундан кейин қўйиб юборгувчи бўлмас.


Did they not see that Allah Who created them was mightier than they in strength, and they denied Our communications? 	 Уларни яратган Аллоҳ ўзларидан қувватли эканини билмасмидилар?! Улар Бизнинг оятларимизни инкор этар эдилар.


He is Mighty and Severe in His retribution. 	 Албатта, у кучли ва иқоби шиддатли зотдир.


If We so willed, We would have put out their eyes, then they would rush to see the Way, but how would they be able to see? 	 Агар хоҳласак, кўзларини теп-текис қилиб қўюрмиз. Бас, улар йўлга шошилурлар.


O people, a proof has come to you from your Lord, and We have sent down to you a clear light. 	 Ушбу бурҳон Исломнинг икки дунё саодатига элтувчи дин эканлигининг бурҳонидир. Аллоҳ таоло Ўз бандаларига раҳм этиб, уларга икки дунё бахтига эришиш дастури қилиб нозил этган бу Қуръон аниқ нурдир.)


They have eyes with which they do not see. 	 Кўзлари бору кўра олмаслар.


so that Allah may reward every soul for what it has earned. 	 Аллоҳ ҳар бир жонга қилган касбига яраша жазо бериши учундир.


Most surely there are signs in this for every patient endurer, grateful one. 	 Албатта, бунда ҳар бир ўта сабрли ва ўта шукрлилар учун оят-белгилар бордир.


And when they entered as their father had instructed them, it did not avail them anything against God; it was just a need in the soul of Jacob, which he carried out. 	 (Яъни, ўғиллар кўзлаган манзилга етиб борганларида оталари насиҳатига амал қилиб, ҳаммалари бир эшикдан эмас, турли-турли эшиклардан кирдилар. Аллоҳ тақдир қилган нарса бир эшикдан кирсалар ҳам, турли эшикдан кирсалар ҳам, албатта, бўларди.


So do not let the life of the world deceive you, nor let the Deceiver deceive you concerning Allah. 	 Яъни, ҳеч нарсага парво қилма, Аллоҳнинг Ўзи кечиргувчи, деб одамларни гуноҳ ишларга чорлайди. Аллоҳ таолонинг авф этиши ва мағфират қилишини суистеъмол этиб, Аллоҳ Ўзи кечирар, деб ҳар хил гуноҳларга қўл уравериш нақадар ёмон шайтоний иш эканини эсдан чиқармаслик зарур.)


Eat therefore, and drink, and be comforted; and if thou shouldst see any mortal, say, "I have vowed to the All-merciful a fast, and today I will not speak to any man. 	 Бас, бирор одамни кўрар бўлсанг: «Мен Роҳманга рўза назр қилдим. Бугун инсон зотига зинҳор гапирмасман», дегин.


For them therein is heavy sighing, and they therein will not hear. 	 У ерда уларга инграш бордир. Улар у ерда эшитмаслар.


Send us from heaven a table set (with viands), that there may be for us - for the first and the last of us - a solemn festival and a sign from thee; and provide for our sustenance, for thou art the best Sustainer (of our needs)." 	 Бизга осмондан ясатилган дастурхон туширгин, у аввалимизгаю охиримизга байрам бўлиб қолсин. Сендан мўъжиза бўлиб қолсин.


Enrol us among those who witness (to the truth). 	 Бас, бизни гувоҳлик берувчилар қаторига ёзгин», дедилар


Therein will be maidens chaste and beautiful. 	 Уларда яхши, гўзаллар бор.


By the pen and by what you write, 	 Бизнинг замонамизда қаламдан бошқа ёзув қўлланмалари ҳам чиқди. Қалам ва ёзиш билан қасам ичилиши мусулмонлар учун ўқиш-ёзиш, илм-маърифатга катта эътибор беришга чақириқдур.)


And hath the tidings of the contending parties reached thee, when they walled the apartment? 	 Сенга даъволашганларнинг хабари келдими? Ўшанда улар меҳробга чиқишган эди.


But he is Allah, my Lord; and with my Lord associate not anyone. 	 Лекин мен: «У Аллоҳ менинг Роббимдир ва Унга ҳеч кимни шерик қилмайман.


and darkened its night and brought forth its morning. 	 Кечасини қоронғу ва кундузини ёруғ қилди.


Indeed Satan seeks to cast enmity and hatred among you through wine and gambling, and to hinder you from the remembrance of Allah and from prayer. 	 Нопок таомларни зарарли бўлгани учун ҳаром қилганидек, ифлос ишларни ҳам бандаларига зарарли бўлгани учун ҳаром қилади. Ушбу ояти каримада зикр қилинган ароқ билан қиморнинг зарарларидан иккинчиси–улар одамларни Аллоҳнинг зикридан ва намоздан тўсиши.


Surely, if Thou leavest them, they will lead Thy servants astray, and will beget none but unbelieving libertines. 	 Албатта сен уларни тек қўйсанг, бандаларингни адаштирурлар ва фожиру кофирдан бошқа туғмаслар.


but when he came to them with Our signs, they ridiculed them, 	 Бас, қачонки у уларга мўъжизаларимизни келтирганда, улар баногоҳ у(мўъжиза)лардан кула бошладилар.


He said, “Did I not tell you that you will not be able to endure with me?” 	 У: «Сенга, албатта, сен мен билан бирга сабр қила олмайсан демабмидим?!» деди.


Lo! Allah knoweth what thing they invoke instead of Him. 	 Албатта, Аллоҳ улар ўзидан бошқа нима нарсага дуо қилаётганларини яхши биладир.


On Thrones (of Dignity) they will command (a sight) (of all things). 	 Пардали, баланд сўрилар устида назар солиб турарлар.


They will then be told: "Call upon those for help whom you declared to be Our associates." 	 Кошки, ҳидоят топган бўлганларида эди! (Қани, у дунёда ибодат қилиб юрган худоларини энди чақирсинлар, уларга ёрдам беришсин.


The people of Lut denied the Noble Messengers. 	 Лут қавми огоҳлантирувчиларни ёлғончига чиқарди.


Nay, but the most of them have no knowledge. 	 (Аввалги ўрганган сураларимизда Қуръондаги баъзи оятлар кези келганда маълум сабабларга кўра насх этилиб, Аллоҳ уларнинг ҳукми ўрнига бошқа оят ила бошқа ҳукм жорий қилишини билган эдик. Ушбу оятда Қуръондаги баъзи оятларнинг насх бўлишига мушрикларнинг муносабатлари билдирилмоқда.)


Do they look for aught else but its interpretation? 	 Улар унинг таъвилини–оқибатини кутмоқдалар, холос. Унинг таъвили келган кунда илгари уни унутганлар: «Роббимизнинг Пайғамбарлари ҳақ ила келган эканлар.


How little it is that you reflect! 	 Қанчалик оз эслайсизлар-а?!


If ye are righteous, then lo! He was ever Forgiving unto those who turn (unto Him). 	 Агар аҳли солиҳлардан бўлсангиз, албатта, У сертавбалар учун сермағфиратдир.


Ta-Sin. 	 То.


Enough for him is Hell;-An evil bed indeed (To lie on)! 	 Жаҳаннам унга етарлидир. У қандай ҳам ёмон ўрин-а?


Do they not see that they are tried once or twice every year? 	 Улар ҳар йили бир ёки икки марта фитна қилаётганларига қарамайдиларми? Шунда ҳам на тавба қилмаслар ва на эсламаслар.


Hold fast together to the cable of Allah and be not divided. 	 Барчангиз Аллоҳнинг ипини маҳкам тутинг ва бўлиниб кетманг. Ва Аллоҳнинг сизга берган неъматини эсланг: бир вақтлар душман эдингиз, бас, қалбларингизни улфат қилди.


What an evil plan he has made! 	 Сўнгра яна лаънат бўлсин унга, қандоқ ҳам чамалаб кўрди.


Satan has prevailed upon them, so he has caused them to forget the remembrance of Allah. 	 Шайтон уларни эгаллаб олган ва Аллоҳнинг зикрини унутдирган. Ана ўшалар, шайтон фирқасидирлар.


(Muhammad), if their refusal of the faith is so grievous to you and if you can dig up the earth or ascend into the sky in search of further evidence to inevitably make them believe you, you should have done so, but note that had God wanted, He could have made them all follow the same guidance. 	 (Ояти каримада Пайғамбаримизга, агар қодир бўлсалар, мушрикларни ишонтириш, иймонга келтиришга ярайдиган оят-мўъжизани ерни кавлаб кириб бўлса ҳам, осмонга шоти қўйиб чиқиб бўлса ҳам, келтириш таклиф этиляпти. Аммо кофирлар оят-мўъжизалар йўқлигидан иймондан юз ўгираётгани йўқ.


One of them will say: “I had a companion in the world 	 Ичларидан бир сўзловчи: «Аниқки, менинг бир дўстим бор эди. (Аҳли жаннатлардан бирлари сўз бошлаб, ҳеч шубҳа йўқки, у дунёда менинг бир танишим бор эди.)


And recall (O Prophet) when your Lord brought forth descendants from the loins of the sons of Adam, and made them witnesses against their ownselves. asking them: 'Am I not your Lord?' 	 Роббинг Бани Одамнинг умуртқа поғанасидан, қиёмат куни, бундан ғофил эдик, демасликларингиз учун, зурриётларини олиб, ўзларига ўзларини гувоҳ қилиб: «Роббингиз эмасманми?» деганида; «Худди шундай! Гувоҳ бўлдик!» деганларини эсла.


No indeed. 	 Йўқ!


And Allah has created you and what you make. 	 Ҳолбуки, сизни ҳам, қолган нарсаларингизни ҳам Аллоҳ яратган-ку?!» деди.


Will pray for death, 	 У тезда ўзига ҳалокатни чақирар.


And when the earth has been extended 	 Ва, вақтики, ер чўзилса.


And indeed this Qur’an is an advice for the pious. 	 Ва, албатта, у(Қуръон) тақводорлар учун эслатмадир.


And if their aversion is grievous unto thee, then, if thou canst, seek a way down into the earth or a ladder unto the sky that thou mayst bring unto them a portent (to convince them all)! - If Allah willed, He could have brought them all together to the guidance - So be not thou among the foolish ones. 	 (Ояти каримада Пайғамбаримизга, агар қодир бўлсалар, мушрикларни ишонтириш, иймонга келтиришга ярайдиган оят-мўъжизани ерни кавлаб кириб бўлса ҳам, осмонга шоти қўйиб чиқиб бўлса ҳам, келтириш таклиф этиляпти. Аммо кофирлар оят-мўъжизалар йўқлигидан иймондан юз ўгираётгани йўқ.


and when mankind are gathered together, they will become their enemies, and will deny their worship? 	 Одамлар маҳшарга тўпланганда, (бутлар) уларга душман бўлурлар ва ибодатларига ҳам мункир бўлурлар. (Бизга ибодат қилганингиз йўқ, деб инкор қиладилар.


Indeed hell is in ambush, 	 Албатта, жаҳаннам пойлаб турувчи эди.


Surely, in this there is a Reminder for he who has a heart or listens attentively while witnessing. 	 Албатта, бунда қалби борларга ва зеҳн билан қулоқ осганларга эслатма бордир.


"From the evil of the whisperer (devil who whispers evil in the hearts of men) who withdraws (from his whispering in one's heart after one remembers Allah), 	 Беркиниб, кўриниб турувчи васвоснинг.


Could a non-Arabic Book be revealed to an Arabic speaking person? 	 Сен: «У иймон келтирганлар учун ҳидоят ва шифодир. Иймон келтирмайдиганларнинг қулоқларида оғирлик бордир.


"I but fulfil towards you the duties of my Lord's mission: Sincere is my advice to you, and I know from Allah something that ye know not. 	 Сизларга Роббимнинг юборганларини етказаман, насиҳат қиламан ва Аллоҳ томонидан сиз билмаган нарсани биламан.


There is no god but He. 	 (Бурунги Пайғамбарлар ўз қавмлари ва ўз замонларига, ўзларидан сўнг янги Пайғамбар келгунча бўлган даврга Пайғамбар бўлганлар.


The parable of His Light is as (if there were) a niche and within it a lamp, the lamp is in glass, the glass as it were a brilliant star, lit from a blessed tree, an olive, neither of the east (i.e. neither it gets sun-rays only in the morning) nor of the west (i.e. nor it gets sun-rays only in the afternoon, but it is exposed to the sun all day long), whose oil would almost glow forth (of itself), though no fire touched it. 	 Унинг нурининг мисоли худди бир токча, унинг ичига чироқ қўйилган, чироқ эса, шиша ичида, шиша эса, гўё дурдан бўлган бир юлдуз бўлиб, шарқий ҳам, ғарбий ҳам бўлмаган муборак зайтун дарахтидан ёқилур. Унинг мойи ўзига олов тегмаса ҳам, ёритиб юборай дейдир.


The People of the Right Hand—and what are the People of the Right Hand?! 	 Ўнг тараф эгалари. Ўнг тараф эгалари не(саодатлилар)дир?!


They fulfil their pledges, and fear a day the evil of which is widespread. 	 Улар назрга вафо қиларлар ва ёмонлиги кенг тарқаладиган кундан қўрқарлар.


A speaker from among them said: "How long have you stayed (here)?" 	 Улардан бири: «Қанча қолдинглар?» деди.


So do not give the evil-doers increase but in error. 	 (Кўриниб турибдики, Нуҳ алайҳиссаломнинг бу дуолари ниҳоятда аламли дуо.


He hath inscribed faith on their hearts and hath strengthened them with a spirit from Him: and He shall make them enter Gardens whereunder rivers flow as abiders therein. 	 Аллоҳ ундоқ кишиларнинг қалбларида иймонни собит қилган, уларни Ўз ҳузуридан бир руҳ билан қўллагандир. Ва уларни остидан сувлар оқиб турган жаннатларга киритадир.


Some of them appear to be listening to you; but can you make the deaf hear, incapable as they are of understanding? 	 Ва улардан сенга қулоқ тутадиганлари ҳам бор. Агар ақл ишлатмасалар, карқулоқларга сен эшиттира олурмисан?!


They desired to outwit him; so We made them the worse losers, 	 Улар у(Иброҳим)га ёмонлик ирода қилган эдилар. Биз уларни энг зиёнкорлар қилиб қўйдик.


With it came down the spirit of Faith and Truth- 	 Уни Руҳул амийн олиб тушди.


And his people had no answer except to say, “Turn them out of your dwellings; these are people who wish purity!” 	 Инсонийлик қиёфасини йўқотган қавм шу даражага етар экан-да. Ўзлари инсоният бўйнига тавқи лаънат бўлиб осиладиган амалларни тап тортмай қилаётганлари етмаганидек, уларга ўхшашни хоҳламаган, инсонлигини йўқотмаган, Аллоҳнинг амрида юришга ҳаракат қилганларни покизаликда айблайдилар.)


Both had received Our guidance. 	 Барчаларини ҳидоят қилдик.


Or is the Unseen theirs that they can write (thereof)? 	 Ёки ҳузурларида ғойиб илми бору, улар ёзиб оладиларми?


But if their intention is firm for divorce, Allah heareth and knoweth all things. 	 (Ийлаа–эр кишининг ўз хотинига яқинлик қилмасликка қасам ичишидир. Жоҳилият даврида одамлар хотинидан аччиғи чиқса ёки уни жазоламоқчи бўлса, ийлаа қилиб, унга жинсий яқинлик қилмасликка қасам ичиб қўяр экан.


Before them We tested the people of Pharaoh; a noble messenger came to them. 	 Батаҳқиқ, улардан олдин Фиръавн қавмини синадик. Уларга карамли Пайғамбар келди.


Is there any other god along with God? 	 Иложини қилиб, ўша жойни топиб боришади. Хўш, ўша сафарларда йўл топиш қобилиятини инсонга ким берди?


They will wish to get out of the Fire, but they shall not, theirs shall be a lasting punishment. 	 Улар дўзахдан чиқмоқчи бўлурлар. Аммо ундан чиқа олмаслар.


Indeed I tried to tempt him to myself but he held back, although if he were not to follow my order, he would certainly be imprisoned and humiliated." 	 Агар у менинг амримни бажармаса, албатта, қамалур ва хор бўлгувчилардан бўлур», деди.


Generations before you We destroyed when they did wrong: their messengers came to them with clear-signs, but they would not believe! thus do We requite those who sin! 	 Батаҳқиқ, сиздан олдинги асрларни зулм қилган чоғларида ва Пайғамбарлари очиқ-ойдин ҳужжатлар билан келганларида иймон келтирмайдиган бўлганларида ҳалок қилганмиз. Жиноятчи қавмларни ана шундай жазолаймиз.


You are surely caught in contradictions., 	 Албатта, сиз ихтилофли гапдасиз.


Those who believe in the Everlasting Life believe in it and preserve their prayers. 	 Бу муқаддас шаҳар араблар орасида қадимдан шу ном билан ҳам машҳур бўлган. Чунки бу муборак шаҳарда Аллоҳга ибодат этиш учун қурилган дунё ва башарнинг биринчи уйи «Байтуллоҳ» бор.)


When there has come to them a Messenger from God confirming what was with them, a party of them that were given the Book reject the Book of God behind their backs, as though they knew not, 	 Улардаги нарсани тасдиқлаб, Аллоҳнинг ҳузуридан уларга Пайғамбар келса, китоб берилганлардан бир гуруҳи, худди билмагандек, Аллоҳнинг китобини ортларига қараб отдилар. («Аллоҳнинг китоби» Таврот бўлиши мумкин, чунки унда Муҳаммад алайҳиссаломнинг Пайғамбар бўлиб келишлари башорати бор.


When the sky is rent asunder 	 Вақтики, осмон ёрилса.


And for you in retaliation is life men of insight! that haply ye may fear God. 	 Қасос олиш йўлга қўйилса, инсон ҳаётини сақлаб қолишда катта иш қилинган бўлади. Чунки ҳар бир одам бошқа бировни ўлдирса, қасосига ўзининг ҳам ўлдирилишини билади ва ҳеч қачон одам ўлдиришга қўл урмайди.)


He who transgresses in spite of it shall suffer painful punishment. 	 Бунда ўлик эгаси ҳақини яхшилик билан сўраши лозим, айбдор тараф ҳам уларнинг ҳақини яхшилик билан адо этиши зарур.)


and thy Lord comes, and the angels rank on rank, 	 Ва Роббинг ва фаришталар саф-саф бўлиб келса.


He is the Knower, the Capable. 	 Шундай заиф одамни Аллоҳ «сўнгра заифликдан кейин қувватли қилган»дир. Аллоҳдан ўзга ҳеч ким унга бу қувватни бермайди.


Ha, Meem, 	 Ҳа-а. Мийм.


And these who say: our Lord! avert from us the torment of Hell verily the torment thereof is perishment. 	 Улар: «Эй Роббимиз, Ўзинг биздан жаҳаннам азобини бургин, албатта, жаҳаннам азоби доимийдир.


Why do you go for males unlike all other creatures 	 Оламлар ичидан эркакларга борасизми?!


And let Me alone with the beliers, owners of ease: and respite thou them a little. 	 Аҳли неъмат бўлган, ёлғонга чиқарувчиларни Ўзимга қўйиб қўй ва уларга озгина муҳлат бер.


Obey Allah and His Messenger and do not turn away from him after you hear his command. 	 Аллоҳга ва Унинг Расулига итоат қилингиз ва эшитиб туриб, ундан юз ўгириб кетмангиз.


(Remember) how We sent to you (Prophet Muhammad) a company of jinn who, when they came and listened to the Koran, said to each other: 'Be silent' Then, when it was finished, they returned to their nation and warned them. 	 Унга ҳозир бўлганларида: «Жим, қулоқ осинглар!», дедилар. Қачонки, қироат охирлаганда, ўз қавмларига огоҳлантирувчи бўлиб қайтдилар: (Оятдан маълум бўляптики, жинларнинг Қуръонга қулоқ осишлари тўсатдан, кутилмаганда содир бўлмаган, балки уларни Аллоҳ таолонинг Ўзи буриб қўйган.


Lord of the heavens and the earth, and everything between them—The Most Merciful—none can argue with Him. 	 У осмонлар, ер ва уларнинг орасидаги барча нарсаларнинг Роббиси, Роҳмандир, Унинг ҳузурида ҳеч ким хитоб қилишга қодир бўлмас.


“And with gardens and water-springs.” 	 Боғ-роғлар ва булоқлар ила.


By the winds (or angels or the Messengers of Allah) sent forth one after another. 	 Кет-кет юборилганлар билан қасам.


Surely, he indeed is your chief, who has taught you magic! 	 Албатта, у сизга сеҳр ўргатган каттангиздир!


And Allah willed that He should cause the Truth to triumph by His words, and cut the root of the disbelievers; 	 Аллоҳ эса, Ўз калималари ила ҳақни ҳақ қилишни ва кофирларнинг думини қирқишни ирода қилган эди. (Яъни, Бадр томон юрган вақтингизда, икки тоифадан бири–ёки Абу Суфённинг карвони ёки Қурайш лашкарлари сизники бўлишини Аллоҳ ваъда қилган эди.)


The Companions of the Right (O Companions of the Right!) 	 Ўнг тараф эгалари. Ўнг тараф эгалари не(саодатлилар)дир!


His is whatsoever is in the heavens and whatsoever is in the earth; and most surely Allah is the Self-sufficient, the Praised. 	 Албатта, Аллоҳ, Унинг Ўзигина беҳожат ва мақталган зотдир. (Аллоҳ таоло осмонлару ердаги нарсаларга эга бўлганидан, У зотнинг ҳеч бир нарсага ҳожати йўқ.


And when it was said; verily Allah's promise is, true, and the Hour! there is no doubt thereof, ye said: we know not what the Hour is, we imagine it naught but an opinion, and we are not convinced. 	 Вақтики: «Албатта, Аллоҳнинг ваъдаси ҳақдир ва (Қиёмат) соатида шубҳа йўқдир», дейилса, «Қиёмат соати нима эканини билмасмиз. Биз фақат гумон қиламиз, холос.


And most surely most of the people are deniers of the meeting of their Lord. 	 (Инсоннинг ақл ишлатиладиган нарсалар ҳақида ўйлаши «тафаккур» дейилади. Оятда одамларнинг тафаккур юритмасликларидан ажабланиш бор.)


It is Allah Who has subjected the sea for you so that ships may sail upon it by His command, and for you to seek His munificence, and so that you may give thanks. 	 Аллоҳ сизга денгизни унда Ўз амри билан кемалар юриши учун ва сиз Унинг фазлидан исташингиз учун бўйсундириб қўйди. Шоядки, шукр келтирсангиз.


He said, “Lord, defer me until the Day they are resurrected.” 	 У: «Эй Роббим, менга улар қайта тирилтирилажак кунгача муҳлат бергин!» деди.


And there will be circulated among them vessels of silver and cups having been [created] clear [as glass], 	 Ва уларга кумуш идишлар ва биллурлардан бўлган қадаҳлар айлантириб турилар.


Then, let him call (for help) to his council (of comrades): 	 Бас, ўз тўпини чақирсин.


And He has subjected to you, as from Him, all that is in the heavens and on earth: Behold, in that are Signs indeed for those who reflect. 	 Ва сизга осмонлардаги нарсаларни ва ердаги нарсаларни—ҳаммасини Ўз томонидан бўйсундириб қўйди. Албатта, ана шунда тафаккур қиладиган қавм учун оят-белгилар бордир.


Believers, when you come to consult the Messenger privately, give something in charity beforehand. 	 Эй иймон келтирганлар! Агар Пайғамбар билан сирли суҳбат қилмоқчи бўлсангиз, сирли суҳбатингиздан аввал садақа беринг.


Strive hard against the disbelievers and the hypocrites, and be severe against them, their abode will be Hell, and worst indeed is that destination. 	 Кофир ва мунофиқларга қарши жиҳод қил ва уларга маҳкам тур. Уларнинг жойи жаҳаннамдир ва у жой қандоқ ҳам ёмон манзил!


He has given you garments to protect you from the heat, and garments to protect you from your own violence. 	 Шундай қилиб, У сизларга Ўз неъматини батамом қилиб берди. Шоядки, мусулмон бўлсангиз.


So this day you will not have the power to benefit or hurt one another; and We shall say to the unjust, “Taste the punishment of the fire which you used to deny!” 	 Бугунги кунда бир-бирингиз учун манфаатга ҳам, зарарга ҳам молик эмассизлар. Ва зулм қилганларга: «Ўзингиз ёлғонга чиқариб юрган оловнинг азобини татиб кўринг», дермиз.


On that night is made distinct every precise matter - 	 Ўша(кеча)да ҳар бир ҳикматли иш ажратилиб, ҳал қилинур.


You have disbelieved after your believing. 	 Иймон келтиргандан сўнг, унда собит турганингизда, бошқа гап эди. Аммо сиз иймондан кейин куфр келтириб, мунофиқ бўлдингиз.


They will answer: "Certainly; but then you let yourselves be tempted, and waited in expectation but were suspicious and were deceived by vain desires, till the decree of God came to pass, and the deceiver duped you in respect of God. 	 Лекин сизлар Аллоҳнинг амри келгунча ўзингизни ўзингиз фитнага дучор қилдингиз, кўз тикиб кутдингиз, шубҳа қилдингиз ва сизларни хом-хаёллар ғурурга кетказди. Сизларни Аллоҳ ҳақида алдамчи алдаб қўйди.


Verily, We made the Shayatin (devils) Auliya' (protectors and helpers) for those who believe not. 	 Одам болалари бу ҳодисани зинҳор унутмасликлари зарур. Акс ҳолда, шайтон уларни ҳам шармандаларча яланғочлаб, жаннатдан маҳрум этади.)


And Allah did take Ibrahim (Abraham) as a Khalil (an intimate friend). 	 Аллоҳ таоло бошқа оятларда ҳам бу ҳақиқатни баён этган. Демак, оятда Исломдан ўзга ҳақиқий дин йўқ, дейилмоқда ва бу динга одамларни янада қизиқтириш учун Иброҳим алайҳиссаломни Аллоҳ таоло Ўзига дўст тутганини таъкидламоқда.)


Indeed, We have prepared for the wrongdoers a fire whose walls will surround them. 	 Албатта, Биз золимларга деворлари уларни ўраб оладиган оловни тайёрлаб қўйганмиз.


It was not you who killed them, but God did so. 	 Отган пайитингда, сен отмадинг, балки Аллоҳ отди. Ва мўминларни гўзал синов ила синаш учун (шундай қилди).


How wretched was that which they were doing. 	 Бу қилмишлари қандай ҳам ёмон бўлди!


But Allah raised him unto Himself; and Allah is ever Mighty, Wise. 	 Балки уни Аллоҳ Ўзига кўтарди. Аллоҳ азиз ва ҳаким бўлган зотдир.


Except for your loyal servants among them.” 	 Магар улардан танланган бандаларинггина (мустаснодир)», деди.


And narrate to them the story of Noah when he said to his people: 'My people! 	 Уларга Нуҳнинг хабарини тиловат қилиб бер.


You were not with them when they cast their lots as to which of them would take charge of Mary; nor were you with them as they quarreled. 	 У киши Марямни туққанларидан кейин, ваъдасига вафо айлаб, янги йўргакланган чақалоқни яҳудийларнинг «Ҳайкал» ибодатхонасига олиб келиб, у ердаги диний ходимларнинг олдига қўйибди ва: «Бу назр қилинган қизни олинглар», дебди. Шунда улар, мен оламан-мен оламан, деб талашиб кетибдилар.


Is there another god with God? 	 «Агар ростгўй бўлсангиз ҳужжатингизни келтиринг», дегин. (Аслида, йўқ инсонни бор қилиб, аввал-бошда яратган ким?


And those who take other guardians besides Him say, "We serve them only that they may bring us nearer to God." 	 (Мушриклар Аллоҳ таолонинг яратувчи зот эканини, осмонлару ерни яратганини тан олар эди. Аммо ўша холиқнинг тавҳидини, якка Ўзигина ибодатга сазовор эканини тан олмасди.


Work not confusion in the earth after the fair ordering (thereof). and call on Him in fear and hope. 	 Ва ислоҳ қилингандан кейин ер юзида фасод қилманг ва Ундан қўрқиб тамаъ ила дуо қилинг.


But the sects from among themselves differed. 	 Бас, уларнинг орасидан фирқалар ихтилоф қилдилар. Зулм қилганлар ҳолига аламли кун азобидан вой бўлсин!


Before thee We sent (messengers) to many nations, and We afflicted the nations with suffering and adversity, that they might learn humility. 	 (Аллоҳ таоло Ислом умматидан аввалгиларга ҳам Пайғамбарлар юборган. Улардан Пайғамбарларнинг даъватига юрмаганларини бало-офатларга дучор қилган Бундан, шоядки бошига оғир кун тушганда ўзига келиб, ҳушини йиғиб, хатосини тушунса ва иймон йўлига юрса, деган мақсад кўзда тутилган.)


Allah is the Knowing, Powerful. 	 Албатта, Аллоҳ билгувчи ва қодирдир.


Hence, he who breaks his oath, breaks it only to his own loss. 	 (Ҳудайбия сулҳидаги байъат пайтда Расули акрам алайҳиссалом хурмо дарахти остида ўтирган бўлганлари учун ҳам бу кунни «шажара (дарахт) куни» деб, байъатни эса «дарахт остидаги байъат», деб аталган. Саҳобалардан Маъқал ибн Ясар розийаллоҳу анҳу: «Дарахт куни» Пайғамбар алайҳиссалом одамларнинг байъатини қабул қилар эдилар, мен эса у кишининг бошларида бир шохни кўтариб турар эдим, ўшанда бир минг тўртюз киши эдик», деганлар.


Ah, what will convey unto thee what the Consuming One is! 	 «Ҳутома» қандоқ нарса эканини сенга нима билдирар?


O Prophet, We have sent thee as a witness, and good tidings to bear and warning, 	 Эй Набий, албатта, Биз сени гувоҳлик бергувчи, хушхабар элтгувчи ва огоҳлантиргувчи.


Our Lord, do not burden us with a load as You have burdened those before us. 	 Бас, кофир қавмларга бизни ғолиб қил. (Ҳамма нарсани дақиқ-дақиқларигача билувчи Аллоҳ ҳар бир жонни ҳам нимага ярайдию нимага ярамайди–яхши билади.


You will suppose them to be awake, although they are asleep. 	 Уларни уйғоқ деб ўйлайсан, ҳолбуки, ухлаб ётурлар. Уларни гоҳ ўнгга, гоҳ чапга ағдариб турурмиз.


It is not for such as join gods with Allah, to visit or maintain the mosques of Allah while they witness against their own souls to infidelity. 	 Мушрикларга ўзларининг кофир эканликларига гувоҳ бўлган ҳолларида Аллоҳнинг масжидларини обод қилишлари жоиз эмас.


The mosque which some of the hypocrites have established is only to harm people, to spread disbelief, to create discord among the believers, to wait for the one who fought against God and His Messenger, and to make others believe that it has been established with their good intentions. 	 Зиён, куфр, мўминлар орасига тафриқа солиш ва бундан олдин Аллоҳга ва Унинг Расулига уруш очган кимсани кутиш жойи бўлиши учун масжид қурганлар, албатта, биз яхшиликдан бошқа нарсани ирода қилганимиз йўқ, деб қасам ичарлар. Аллоҳ шоҳидлик берадики, улар, албатта, ёлғончилардир.


Near the Lote-tree beyond which none may pass: 	 Тугаш дарахти олдида.


We never sent any messenger except in the language of his people, to make things clear for them. 	 Қайсики Пайғамбарни юборган бўлсак, баён қилиб бериши учун ўз қавми тили ила юборганмиз. Бас, Аллоҳ кимни хоҳласа, залолатга кетказадир, кимни хоҳласа, ҳидоятга соладир.


He will surely cause them to enter an entrance with which they will be pleased, and indeed, Allah is Knowing and Forbearing. 	 Албатта, У зот уларни ўзлари рози бўладиган жойга киритур. Албатта, Аллоҳ ўта билгувчи ва ҳалим зотдир.


You are only being recompensed for your deeds.” 	 Қилиб юрган амалларингизнинг жазосини олурсизлар, холос.


And also forbidden to you are all married women (muhsanat) except those women whom your right hands have come to possess (as a result of war). 	 Ана ўшалардан бошқаларни поклик ва зино аралаштирмаган ҳолда молларингиз ила талаб қилмоғингиз ҳалол қилинди. Улардан ҳузурланишингиз сабабидан маҳрларини беринг.


The day We shall strike with the most terrible striking, We will indeed take vengeance [on them]. 	 Катта ушлаш ила ушлаганимиз куни, албатта, Биз интиқом олгувчимиз. (Бу ушлаш ва интиқом олиш қиёмат кунидадир.)


Shall I inform you (of him) upon whom the Shaitans descend? 	 Сизларга шайтонлар кимга тушишини айтиб берайми?


[Moses] said, "My Lord, indeed I do not possess except myself and my brother, so part us from the defiantly disobedient people." 	 У: «Эй Роббим, албатта, мен ўзим ва биродаримдан бошқага эга эмасман. Ўзинг биз билан фосиқ қавмнинг орасини ажратгин», деди.


Surely you and what you worship besides Allah are the firewood of hell; to it you shall come. 	 Албатта, сизлар ва Аллоҳдан ўзга ибодат қилган нарсаларингиз жаҳаннам ёқилғисидирсиз. Сизлар унга киргувчилардирсиз.


And Whosoever seeketh beyond that, then it is these who are the transgressors 	 Ким ана шундан бошқани талаб қилса, бас, ана ўшалар тажовузкорлардир.


And Nooh builds the ship; and whenever the chiefs of his people passed by him, they used to laugh at him; he said, “If you laugh at us, then a time will come when we will laugh at you just as you laugh.” 	 Ўз қавмидан бўлган зодагонлар қачон олдидан ўтсалар, уни масхара қилдилар. У: «Агар бизни масхара қилсангиз, биз ҳам худди сиз бизни масхара қилганингиздек сизларни масхара қиламиз.


Their only answer was: 'Banish them from your town. 	 Инсон табиатига мувофиқ иш қилган, ҳалолу пок бўлиб, бошқаларни покизаликка чақирган кишилар юртларидан ихрож қилинар эканлар. Уларнинг «айблари» битта–жуда ҳам покиза одам бўлганликлари.


Say: Do ye know better than Allah? 	 «Сизлар билимдонроқми ёки Аллоҳми?» дегин.


Surely what you are promised shall come to pass. 	 Албатта, сизга ваъда қилинаётган нарса воқеъ бўлувчидир.


Yet those who deny the truth set up equals to their Lord! 	 Сўнгра куфр келтирганлар ўз Роббиларига (ўзгаларни) тенглаштирадилар.


There it is that they will be lodged for eternity, a recompense for their disbelief of Our verses. 	 Уларга унда абадийлик диёри бор. Оятларимизни инкор қилганларининг жазоси шудир.


They replied: "We cannot choose you in the face of the clear testimony we have received, and over Him who created us. 	 Улар: «Биз сени зинҳор ўзимизга келган очиқ-ойдин (мўъжиза)лардан ва бизни яратган зотдан устун қўймаймиз.


Prohibited for you are carrion, blood, the flesh of swine, and animals dedicated to other than God; also the flesh of animals strangled, killed violently, killed by a fall, gored to death, mangled by wild animals—except what you rescue, and animals sacrificed on altars; and the practice of drawing lots. 	 Сизларга ўлимтик, қон, чўчқа гўшти, Аллоҳдан бошқанинг номи ила сўйилган, бўғилиб ўлган, уриб ўлдирилган, йиқилиб ўлган, сузиб ўлдирилган, йиртқич еган ҳайвонлар ҳаром қилинди. Магар, (ўлмай туриб) сўйиб олсангиз, ҳалол.


And let them not thump their feet to make known their hidden ornaments. 	 Токи, уларнинг жамоли бегона кўзларга мўлжал бўлмасин, турли фитналар келтириб чиқармасин. Жоҳилият даврида аёллар оёқларига ҳам турли тақинчоқлар, қўнғироқлар тақиб олишар экан.


Sulaiman did not disbelieve, but the Shayatin (devils) disbelieved, teaching men magic and such things that came down at Babylon to the two angels, Harut and Marut, but neither of these two (angels) taught anyone (such things) till they had said, "We are only for trial, so disbelieve not (by learning this magic from us)." 	 (Аллоҳ Сулаймон алайҳиссаломга берган мазкур мўъжизаларни кўриб, одамлардан баъзилари иймонга келди, иймонлиларнинг иймонлари мустаҳкамланди. Аммо кофирлар, душманлар ва шайтонлар: «Сулаймон сеҳргар, у ўз сеҳрининг кучи билан турли ҳайвонлар ила муносабатда бўлмоқда, жинларни ишлатмоқда, деган гапларни тарқатишди.


Allah does not guide the wrong-doers. 	 Албатта, Аллоҳ золим қавмларни ҳидоят этмас.


with a rope of palm fibre around her neck. 	 У(аёл)нинг бўйнида эшилган арқон бор ҳолда.


He has given you flocks and sons, 	 У сизларга чорва ҳайвонлари ва фарзандлар ила мадад берди.


Allah best knows their belief. 	 Бас, мўминаликларини билсангиз, уларни кофирларга қайтариб юборманг. Бу (аёл)лар уларга ҳалол эмас ва улар ҳам буларга ҳалол бўлмаслар.


Has there not come to you the news of those who disbelieved before? 	 Сизларга олдин кофир бўлганларнинг хабари келмадими?


(Muhammad), whenever the unbelievers see you, they think that you deserve nothing more than to be mocked. They say, "Is it he, (Muhammad), who speaks against your gods?" 	 Куфр келтирганлар сени кўрганларида, масхара қилиб: «Худоларингизни зикр қилаётган шуми?!» дейишдан бошқани билмаслар.


These are verses of the clear Book. 	 Булар очиқ китобнинг оятларидир.


And do not extend your eyes toward that by which We have given enjoyment to [some] categories of them, [its being but] the splendor of worldly life by which We test them. 	 Кўзларингни уларни синаш учун айримларига баҳраманд қилиб берганимиз ҳаёти дунёнинг турли зийнатларига тикма.


Little is the admonition that you take. 	 Қанчалик оз эслайсизлар-а?!


Our fathers and we have been given such promises before. 	 Батаҳқиқ, бизга ҳам, бундан олдин ота-боболаримизга ҳам бу ваъда қилинган эди.


who are heedless in a stupor! 	 Улар жаҳолатдаги ғофиллардир.


Gardens of Eden they shall enter; therein they shall be adorned with bracelets of gold and with pearls, and their apparel there shall be of silk. 	 Улар адн жаннатларига кирурлар. Унда тилло билакузуклар ва инжулар ила безатилажаклар.


There will neither be any harm in it for their body nor will it intoxicate their mind. 	 Унда ҳеч бир зарар йўқдир ва ундан сархуш ҳам бўлмаслар.


and that it is He who created pairs, the male and the female, 	 Албатта, икки жуфтни; эркак ва аёлни яратган ҳам Ўзи.


Offering no shade, and unavailing against the flames. 	 У салқин қилувчимас ва оловни ҳам қайтармас.


Relate to them, the true story of the two sons of Adam. 	 Уларга Одамнинг икки ўғли хабарини ҳақ ила тиловат қилиб бер.


And this is in the Books of the earliest (Revelation),- 	 Албатта, бу аввалги саҳифаларда бордир.


And He knows what is on the land and in the sea. 	 Битта япроқ узилиб тушмайдики, магар уни ҳам биладир. Ер тубидаги бир дона дон борми, ҳўлу қуруқ борми, барчаси очиқ китобда бордир.


Say (O Muhammad SAW): "Tell me! If (all) your water were to be sunk away, who then can supply you with flowing (spring) water?" 	 Сен: «Айтинглар-чи, агар сувларингиз ерга сингиб кетса, сизларга ким осонгина топиладиган сувни келтиради?» деб айт.


WE HAVE GIVEN you a splendent victory 	 («Фатҳ» сўзи луғатда «очиш» маъносини англатиб, истилоҳда бирор юртни Исломга қўшишга айтилади. Мусулмонлар бирор жойга бориб, хоҳ уруш билан, хоҳ сулҳ билан Исломга киритсалар, ўша ерни «фатҳ қилинди дейдилар.


God is All-knowing and All-wise. 	 Албатта, Аллоҳ билувчи ва ҳикматли зотдир.


And certainly We know those of you who have gone before and We certainly know those who shall come later. 	 Батаҳқиқ, сиздан олдин келганларни билдик. Батаҳқиқ, кейин келганларни ҳам билдик.


They who disbelieve and deny our Ayat (proofs, evidences, verses, lessons, signs, revelations, etc.) are those who will be the dwellers of the Hell-fire. 	 Куфр келтирганлар ва оятларимизни ёлғонга чиқарганлар–ана ўшалар дўзах эгаларидир!


But the only answer of his people was that they said, 'Then bring us the chastisement of God, if thou speakest truly.' 	 Унинг қавмининг жавоби: «Агар ростгўйлардан бўлсанг, бизга Аллоҳнинг азобини келтир», дейишдан бошқа бўлмади.


Proceed as you are commanded." 	 Амр қилинган томонингизга кетаверинглар», дедилар.


Our Lord! 	 Аллоҳнинг буйруқлари ва қайтариқлари банданинг имкони даражаси доирасида бўлади.


Herein is a great Sign for you, if you are true believers." 	 Маълумки, Уламоларимиз ушбу ҳодисани Пайғамбарлардан қолган нарсаларни табаррук тутишга далилдир, деганлар. Пайғамбарлари, тобутни фаришталар кўтариб келиши Толутнинг подшоҳлигига белгидир, деди.)


They are condemned in this world and in the life to come. 	 Бу дунёда ҳам, қиёмат кунида ҳам уларга лаънат эргашадир.


Of the good that they do, nothing will be rejected of them; for Allah knoweth well those that do right. 	 Ушбу оятларда аҳли китоблардан иймонга келган мўминларнинг ажойиб сифатлари зикр қилинмоқда. Улар иймонлилар сафидан муносиб ўрин олиб, иймон тақозоси ила ҳаракат қилиб улкан бахт-саодатга эришдилар.)


You see those in whose hearts is sickness racing with one another to come to them. 	 Шоядки, Аллоҳ фатҳу нусрат берса ёки Ўз томонидан бирон иш ато қилсаю ўзларича сирлашган нарсаларига надомат қилсалар. (Яъни, мазкур кофирлар замон айланиб мусулмонлар енгилиб қолса, ғолибларнинг зарбаси остида қолмайин, деб қўрқади.


Do not obey the orders of the transgressors 	 Ва ер юзида исрофчилик қиладиганларнинг ишига итоат қилманглар.


Do they say he is mad! 	 У уларга ҳақ ила келди. Уларнинг кўплари эса, ҳақни ёмон кўргувчидирлар.


Supplicate your Lord, beseechingly and secretly. 	 Роббингизга тазарруъ ила ва махфий дуо қилинг.


And the evil (consequences) of what they wrought shall become plain to them, and the very thing they mocked at shall beset them. 	 Ва уларга ўзлари касб қилган нарсаларнинг ёмонлиги зоҳир бўлур ва уларни ўзлари масхара қилиб юрган нарса ўраб олур.


And I produced you for Myself. 	 (Яъни, Пайғамбар қилиб олдим. Кейин эса, Пайғамбарлик вазифасига оид топшириқлар берилди:)


From which you turn away. 	 Сиз бўлсангиз, ундан юз ўгирмоқдасиз.


And if you make amends and act righteously, surely God is most forgiving and merciful. 	 Бундай муаллақлик азоб, шунинг учун ояти карима эрни бу масалада адолатли бўлишга чорламоқда. Кўп хотинли эр яхши кўрган хотини билан доимо бирга бўлиб, бошқасини тарк этса, шариатга ҳеч тўғри келмайди.)


And he called out within the darknesses, "There is no deity except You; exalted are You. 	 Юнус алайҳиссалом қавмларининг қилмишларидан ғазабланиб, юртларини ташлаб чиқиб кетдилар. Уламоларимиз айтишларича, аслида у киши бошқа Пайғамбарларга ўхшаб сабр қилишлари, Аллоҳнинг амрини кутишлари керак эди.


His are the keys of the heavens and the earth. 	 Осмонлару ер (хазиналари) калитлари Уникидир.


If either or both of them attain old age with you, say no word of contempt to them and do not rebuke them, but always speak gently to them 	 (Бу жумланинг «уфф» сўзига боғлиқ икки хил маъноси бор. Бир маъноси — ота-онага ёмон сўз айтиб, беҳурмат қилма, дегани бўлса, иккинчи маъноси — ота-онанг олдида «уфф» дема, улар болам оғир ҳолга тушибди, деб озорланадилар, деганидир.)


And if We had sent to you a writing on a paper, then they had touched it with their hands, certainly those who disbelieve would have said: This is nothing but clear enchantment. 	 Агар сенга қоғоз-китоб туширсак, уни қўллари билан ушлаб кўришса ҳам, куфр келтирганлар: «Бу аниқ сеҳрдан ўзга ҳеч нарса эмас», дерлар. (Агар улар ҳақиқатга етиш истагида бўлсалар, Қуръони Каримнинг оғзаки шаклда нозил бўлиб турганинг ўзи ҳам етар эди.


You have indeed done a dreadful thing!" 	 Жуда ғалати нарса қилдинг-ку», деди.


The Messenger said: "My Lord! 	 У: «Эй Роббим, Ўзинг ҳақ ила ҳукм қил. Роббимиз Роҳмандир ва сизлар қилган васфлардан мадад сўраладиган зотдир», деди.


Say thou: I but exhort you Unto one thing: that ye stand, for Allah's sake, by twos and singly, and then ponder; in your companion there is no madness; he is naught but a warner Unto you preceding a torment severe. 	 У эсли-ҳушли, ақлли, тафаккурли, вазмин ва обрўйли бир одамлигини яхши биласиз. У айтаётган гаплар ҳам жинларнинг сўзи эмас, очиқ-ойдин, бақувват ва ҳикматли.


[See Tafsir At-Tabari, Part 21, Page 24]. 	 Оятда одамларнинг тафаккур юритмасликларидан ажабланиш бор.)


And surely the world to come is greater in ranks, greater in preferment. 	 Чунки бу даража ва афзалликлар абадий қолажакдир. Ўзини билган одамлар ана ўша афзаллик ва ана ўша даражага эришиш учун ҳаракат қиладилар.)


to watch what they were doing to the believers, 	 Ва улар мўминларга қилаётган нарсаларига ўзлари ҳозирдирлар.


“I found her and her nation prostrating before the sun instead of Allah, and Satan has made their deeds seem good to them thereby preventing them from the Straight Path – so they do not attain guidance.” 	 Аллоҳнинг Пайғамбари Сулаймон алайҳиссалом уларнинг бу хатоларини тузатишлари зарур. Шайтон лаънати улар қилаётган гуноҳ амалларни ўзларига чиройли кўрсатиб қўйибди.


(Prophet Muhammad) you were not on the western side (of the mountain) when We decreed the commandment to Moses, nor were you among thosewitnessing. 	 Мусога Пайғамбарликни, Таврот ва унинг ҳукмини берган пайтимизда Тур тоғининг ғарбий томонида йўқ эдинг. Бу ишга гувоҳлардан ҳам бўлмагансан.)


Surely the wicked are each other's friends, but God befriends those who fear and follow the right path. 	 Ва, албатта, золимлар бир-бирларига дўстдирлар. Аллоҳ тақводорларнинг дўстидир.


To them came messengers with Clear (Signs); but they put their hands up to their mouths, and said: "We do deny (the mission) on which ye have been sent, and we are really in suspicious (disquieting) doubt as to that to which ye invite us." 	 Биз сиз даъват қилаётган нарсада кучли шак ва шубҳадамиз! « дедилар. Демак, улар ўзларини зулматлардан нурга олиб чиқиш учун Аллоҳ томонидан келган ҳодий Пайғамбарларга нисбатан беодобларча муносабатда бўлдилар.)


Climb Speed: 	 Кўтарилиш тезлиги:


And that only upon Him is the next revival? 	 Ва, албатта, кейинги пайдо қилиш зиммасидаги зот ҳам Ўзи.


“Kill Yusuf or throw him somewhere in the land, so that your father’s attention may be directed only towards you, and then after it you may again become righteous!” 	 Улар нима қилиб бўлса ҳам, Юсуфни йўқотиб, оталари фақат ўзларига эътибор бериши учун ҳаракатга тушиб қолдилар. Шайтон васвасага солганда шундай бўлади.)


God is too Exalted to have a son. 	 У зот покдир.


Allah said' (Prophet) Jesus, I will take you to Me and will raise you to Me, and I will purify you from those who disbelieve. I will make your followers (who died before Prophet Muhammad) above those who disbelieve till the Day of Resurrection. 	 Аллоҳ: «Эй Ийсо, Мен сени вафот қилдирувчи ва Ўзимга кўтарувчиман ҳамда куфр келтирганлардан сени покловчиман ва қиёмат кунигача сенга эргашганларни куфр келтирганлардан устун қўювчиман.


So if they desist, then there is to be no violence save against the wrong-doers. 	 Агар тўхтасалар, золимлардан бошқаларга душманлик йўқ.


And Allah is watching those who have chosen supporters besides Him; and you are not responsible for them. 	 Ундан ўзга «дўстлар» тутганларга Аллоҳ кузатгувчидир. Сен уларга вакил эмассан


And grapes and clover plants (i.e. green fodder for the cattle), 	 Ва узум ва кўкларни ҳам.


But Allah purifies (guides to Islam) whom He wills, and Allah is All-Hearer, All-Knower. 	 Аллоҳ ўта эшитгувчи, ўта билгувчи зотдир.


Then they will know that all reality belongs to Allah and what they used to fabricate will forsake them. 	 (Қиёмат кунида Аллоҳ таоло ҳар умматнинг Пайғамбарини гувоҳ сифатида чиқариб олиб, умматларга, менинг шеригим борлиги ҳақида қилган даъволарингизга ҳужжатларингизни келтиринг, дейди. Уларнинг ўзлари ўйлаб топган сохта худолари ғойиб бўлиб қолади.


You certainly wished to die (for the cause of God) before you actually faced death. 	 Дучор бўлмасингиздан олдин ўлимни орзу қилган эдингиз. Энди уни кўриб, назар солиб турибсиз.


None knows them except a few. 	 Бас, улар ҳақида тортишиб юрма.


Indeed, the unbelievers shall never prosper' 	 Қорунни ва унинг ҳовли-жойини ер ютганидан кейингина унга ҳавас қилаётган ҳаёти дунё ихлосмандларининг кўзи очилди.)


Make ye no excuses: ye have rejected Faith after ye had accepted it. 	 Агар сиздан бир тоифани авф этсак, бошқа тоифани жиноятчи бўлганлари учун азоблаймиз. (Сиз қилар ишни қилиб қўйиб, узр айтишингиздан фойда йўқ.


And the sorcerers fell down prostrate. 	 Бас, сеҳргарлар сажда қилган ҳолларида йиқилдилар.


When the truth came to them from Us, they said, "This is plain sorcery." 	 Бизнинг ҳузуримиздан уларга ҳақ келган пайтда: «Бу, албатта, очиқ-ойдин сеҳрдир», дедилар.


Lot warned them against Our torment, but they persistently disputed it. 	 Дарҳақиқат, у(Лут) уларни Бизнинг (азобга) тутишимиздан огоҳлантирган эди. Бас, улар огоҳлантиришларга ишонмадилар.


Each group recognized its drinking-place. 	 Лекин ўзларига зулм қилар эдилар. (Маълумки, Исроил лақабини олган Яъқубнинг (а. с.) ўн иккита ўғиллари бор эди.


The chastisement of Hell awaits those who disbelieve in their Lord. What a wretched destination! 	 Ўз Роббиларига куфр келтирганлар учун жаҳаннам азоби бордур ва у қандай ҳам ёмон қайтадиган жой!


Say (O Muhammad SAW): "It has been revealed to me that a group (from three to ten in number) of jinns listened (to this Quran). They said: 'Verily! We have heard a wonderful Recital (this Quran)! 	 Сен айт: «Менга ваҳий қилиндики, Албатта жинлардан (бир неча) нафари қулоқ осдилар ва дедилар: «Биз ажойиб Қуръонни эшитдик.


And whenever a surah is revealed, they look one at another (as who should say): Doth anybody see you? Then they turn away. 	 Бирон сура нозил бўлган вақтда сизни биров кўрмадими, деб бир-бирларига назар соладилар-да, сўнгра бурилиб кетадилар.


Those who deny the Book (this Quran), and that with which We sent Our Messengers (i.e. to worship none but Allah Alone sincerely, and to reject all false deities and to confess resurrection after the death for recompense) they will come to know (when they will be cast into the Fire of Hell). 	 Китобни ва Биз Пайғамбарларимиз ила юборган нарсани ёлғонга чиқарганлар тезда билурлар.


FOLDER 	 ЖИЛД


These are settled portions ordained by Allah; and Allah is All-knowing, Al-wise. 	 Қўлидан ҳеч нарса келмайдиган гўдакка ҳам мерос бериладими?» дейишди. Уларнинг бу тутимларига жавобан Аллоҳ таоло: «Аллоҳ сизга фарзандларингиз ҳақида васият этиб, бир ўғилга икки қиз насибасича беришни амр қилади», деб бошланувчи ояти каримани нозил қилди.)


Do not prostrate to the sun and the moon, but prostrate to Allah, Who created them, if it is Him ye wish to serve. 	 Уларни яратган Аллоҳга сажда қилинг. Гар сиз Унгагина ибодат қилмоқчи бўлсангиз.


They will say, ‘We were given speech by Allah, who gave speech to all things. 	 У(тери)лар: «Ҳар бир нарсани нутқ қилдирган Аллоҳ бизни ҳам нутқ қилдирди. У зот сизларни аввал- бошда яратган ва Унгагина қайтарилурсизлар», дедилар.


He said: O my Lord! help me against their calling me a liar. 	 У: «Эй Роббим, мени ёлғончи қилганларга қарши менга нусрат бер», деди. (Нуҳ алайҳиссалом ҳақиқий нусрат қаердалигини яхши билганлари учун дарҳол Аллоҳга илтижо қилиб, ўзларини ёлғончи санаганларга қарши ёрдам сўрадилар.)


Your Lord is Self-sufficient and Merciful. 	 Ва Роббинг беҳожат ва раҳмат соҳиби бўлган зотдир. Агар хоҳласа, худди сизларни бошқа қавмлар зурриётидан пайдо қилганидек, сизларни кетказиб, ортингиздан нимани хоҳласа, ўринбосар қилиб келтирадир.


Who is it that has created the heavens and the earth and sent down for you water from the sky and then We caused to grow therewith orchards full of beauty whose trees you could never grow. 	 Ёки осмонлару ерни яратган, сизларга осмондан сув туширган зотми? Бас, Биз у(сув) билан гўзал боғлар ўстирдик.


(O Prophet), it is We Who have revealed this Book to you with Truth. 	 Албатта, Биз сенга китобни ҳақ ила нозил қилдик.


And it was said to them, “Come, fight in the cause of God, or contribute.” 	 Ва уларга: «Келинглар, Аллоҳнинг йўлида уруш қилинглар ёки мудофаа қилинглар», дейилди.


Hinderer of the good, transgressor, malefactor 	 яхшиликни ман қилувчи, тажавузкор, сергуноҳга.


We task no soul except according to its capacity, and with Us is a book that speaks the truth, and they will not be wronged. 	 Биз ҳеч бир жонга тоқатидан ташқари таклиф қилмасмиз. Ҳузуримизда китоб бор.


They were unaware of the end of it all. 	 Ҳолбуки, улар сезмасдилар.


So the Word of your Lord is realized against the evildoers that they do not believe. 	 Шундай қилиб, фосиқлик қилганларга Роббингнинг сўзи ҳақ бўлди. Улар иймон келтирмаслар.


O Muhammad trust in that Allah Who is Ever-Living and will never die' Glorify Him with His praise, for He alone is sufficient to be aware of the sins of His servants. 	 Ва барҳаёт, ўлмайдиган Зотга таваккал қил ҳамда Уни ҳамду сано ила поклаб ёд эт. Бандаларининг гуноҳларидан ўта хабардор бўлишда Унинг Ўзи кифоядир.


For He will pay them their meed, nay, He will give them (even) more out of His Bounty: for He is Oft-Forgiving, Most Ready to appreciate (service). 	 Чунки У зот уларга ажрларини тўлиқ қилиб берур ва Ўз фазлидан зиёда ҳам қилур. Албатта, У ўта мағфиратли ва ўта шукр қилгувчидир.


All of them are not alike; among the People given the Book(s) are some who are firm on the truth – they recite the verses of Allah in the night hours and prostrate (before Him). 	 Улар баробар эмаслар. Аҳли китоблардан Аллоҳнинг оятларини сажда қилган ҳолларида кечасида тиловат қиладиган яхши тоифалари ҳам бор.


Why do not the rabbis and the scribes forbid them from sinful speech and consuming illicit gains? 	 Роббонийлари ва аҳборлари уларни гуноҳ айтиш ва ҳаромни ейишдан қайтарсалар бўлмасми?!


Children of Israel, remember My blessing which I have bestowed on you, and how I favoured you above all other people. 	 Эй Бани Исроил, сизга берган неъматларимни ва Мен сизларни оламлардан афзал қилиб қўйганимни эсланг! (Ўша пайтларда Пайғамбарлик, илоҳий китоблар ва бошқа афзалликлар Бани Исроилга берилган эди.


And if ye know not their fathers then they are your brethren in religion and your friends. 	 Агар оталарини билмасангиз, улар сизнинг дин қардошларингиз ва дўстларингиздир.


Corruption has appeared on land and sea with what the hands of the people earned. 	 (Одамлардаги бузуқ эътиқод ва тасаввурлардан фисқу фасод келиб чиқади. Бу эса, ўз навбатида, қуруқликдаю денгизда бузғунчилик устун келишига сабаб бўлади.


He is the Best Knower of him who hath strayed from His way, and He is the Best Knower of the guided ones. 	 У рақиби билан талашиб, тортишиб, бақир-чақир, уруш-жанжал этмасдан, унинг табъига йўл топиб, унга қаноат ҳосил қилдириб, ўзи сезмаган ҳолда Исломга мойил бўлиб қоладиган усталик билан мунозара олиб бориши лозим. Бешинчидан, даъватчи ўз вазифаси даъват қилиш эканини, ҳидоят ва залолат Аллоҳга боғлиқлигини ҳеч қачон унутмаслиги керак.)


Those who believe and work righteousness—We will settle them in Paradise, in mansions under which rivers flow, dwelling therein forever. 	 Иймон келтириб, яхши амалларни қилганларни жаннатдан остидан анҳорлар оқиб турган олимақом жойларга жойлаштирурмиз. У ерда абадий қолурлар.


It is He who sends forth the winds as harbingers of His mercy. 	 У Ўз раҳматидан олдин шамолларни хушхабар қилиб юборадиган Зотдир.


That is Allah, your Lord, there is no god except Him, the creator of all things; so worship Him. 	 Ана ўша Аллоҳ сизнинг Роббингиздир. Ундан бошқа ибодатга сазовор зот йўқ.


Or are they the controllers? 	 Ёки улар бошқарувчиларми?


Why do you not bring down the angels if what you say is true". 	 «Агар ростгўйлардан бўлсанг, бизга фаришталарни келтирсанг-чи», дерлар. (Бу гап ҳам, аввал айтиб ўтилгандек, ўзларига ўхшаган одамни Пайғамбар бўлишини ақлига сиғдира олмасликдан келиб чиқади.)


To God belongs the inheritance of the heavens and the earth, and God is well acquainted with what you do. 	 Аммо бахиллик қилиб, молни сарфламай тўпласа, ўзининг кўзига яхши бўлиб кўрингани билан, аслида яхшилик бўлмайди. Ким бахиллик билан тўплаган молини яхшилик деб ҳисобласа, нотўғри ўйлаган бўлади.)


And when Satan decked out their deeds fair to them, and said, 'Today no man shall overcome you, for I shall be your neighbour.' 	 Ўшанда шайтон уларга амалларини зийнатлаб кўрсатди ва: «Бу кунда одамлардан сизга ғолиб кела оладиган ҳеч ким йўқ. Мен сизнинг ҳомийингизман», деди.


Do not violate God’s sacraments, nor the Sacred Month, nor the offerings, nor the garlanded, nor those heading for the Sacred House seeking blessings from their Lord and approval. 	 Аллоҳнинг дини аломатларини, ҳаром ойни, аталган қурбонликни, осилган белгиларни ва Роббиларидан фазл ва розилик тилаб Байтул Ҳаромни қасд қилиб чиққанларни ўзингизга ҳалол ҳисобламанг.


They said: 'Whatever sign you bring to us, to cast a spell upon us, we will not believe in you' 	 Улар: «Ҳар қанча оят келтириб бизни сеҳрламоқчи бўлсанг ҳам, биз сенга иймон келтиргувчи эмасмиз», дедилар.


Surely this is a plot which you have secretly devised in this city, that you may turn out of it its people, but you shall know: 	 Албатта, бу сизнинг шаҳардан унинг аҳлини чиқариш учун қилган макрингиздир. Ҳали биласиз.


If you turn away, He will replace you with another nation, and they will not be like you. 	 Шу билан бирга, баъзи бахиллар ҳам бўлган, бу ҳам воқеаликдир. Қуръони карим ушбу оятда шу бахилликни муолажа қилмоқда.)


We provide you and will likewise provide them with sustenance; (iv) and do not even draw to things shameful - be they open or secret; (v) and do not slay the soul santified by Allah except in just cause; this He has enjoined upon you so that you may understand; 	 Биз сизларни ҳам, уларни ҳам ризқлантирурмиз. Фаҳш–бузуқ ишларнинг ошкорасига ҳам, махфийсига ҳам яқинлашманг.


He said: may it not be that if fighting were prescribed unto you, ye would not fight! 	 Уруш фарз қилинганда эса, озгиналаридан бошқалари юз ўгириб кетдилар. Ва Аллоҳ зулм қилувчиларни билувчидир.


When he saw it wriggling, as if it were a snake, he turned his back [to flee], without looking back. 	 Бас, қачонки Мусо у(асо)нинг илондек қимирлаётганини кўрганида, ортига қарамай қочди.


It is not for me to repel those who choose to believe. 	 Ва мен мўминларни ҳайдаб юборгувчи эмасман.


With which will melt what is in their bellies, and their skins. 	 У билан қоринларидаги нарсалар ва терилари эритилади.


And how many a generation (past nations) have We destroyed before them, who were better in wealth, goods and outward appearance? 	 Ҳолбуки, Биз улардан олдин мол ва кўриниш жиҳатидан яхшироқ бўлган қанчадан-қанча асрларни ҳалок қилганмиз.


He said: My Lord! Reprieve me till the day when they are raised. 	 У: «Эй Роббим, менга улар қайта тирилтирилажак кунгача муҳлат бергин!» деди.


No son (or offspring or children) did Allah beget, nor is there any ilah (god) along with Him; (if there had been many gods), behold, each god would have taken away what he had created, and some would have tried to overcome others! 	 Оқибатда ҳар бир илоҳ ўзи яратган нарсани ўзича тасарруф қилавериб, дунёнинг низоми бузилар эди. Ҳар бир илоҳ ўзиникини ўтказаман деб уриниши натижасида ораларида низо чиқар, баъзилари баъзиларидан устун келар эди.


and believes in the truth of what is right, 	 Ва гўзал(сўз)ни тасдиқ қилса.


Better is the Night of Determination than a thousand months. 	 Лайлатул Қадр минг ойдин яхшироқдир.


(a calamitous Event) that shall turn things upside down: 	 У ҳам пастлатувчи, ҳам кўтарувчидир.


And none gainsaith Our signssave each perfidious, ingrate one. 	 Аллоҳнинг неъмати ила ўлимдан топган нажотларига ношукрлик қиладилар. Кемага минган ва довулда қолган пайтда кўрган оят-белгиларини инкор этадилар.)


So obey God, and obey the Messenger. 	 Аллоҳга итоат қилинг ва ҳамда Расулга итоат қилинг.


We gradually lead those who have called Our revelations mere lies, to destruction. 	 Оятларимизни ёлғонга чиқарганларни эса, улар билмайдиган томондан аста-секин оламиз. (Яъни, Аллоҳ таоло кофир ва мунофиқларни оҳиста-оҳиста ўзларига билдирмаган ҳолда ҳалок қилади.


Know that Allah is with the God-fearing. 	 Ислом ерларига яқин турган куфр жамиятларига қарши жиҳод қилинган. Бу тарихда маълум ва машҳур ҳақиқатдир.)


A revelation from Him (Allah) Who has created the earth and high heavens. 	 У ерни ва юксак осмонларни яратган зотдан нозил бўлгандир.


Allah's promise is the truth, and whose word can be truer than Allah's? 	 Балки жаннатда абадий–бардавом қоладилар. Бу эса, шайтоннинг дўстлари дўзахда абадий–бардавом қолишларининг муқобилигадир.)


The Prophet is nearer to the believers than their selves; his wives are their mothers. 	 Аллоҳнинг Китобида қариндошлар бир-бирларига бошқа мўминлардан ва муҳожирлардан ҳақлидирлар. Фақат дўстларингизга яхшилик қилмоғингиз мустаснодир.


They said: "O Moses! 	 Улар: «Эй Мусо, унда зўравон қавм бор.


If He had willed, He could have guided every one of you." 	 Аллоҳ таоло одамларга ҳидоят ва залолат йўлини кўрсатиб қўйди, ақл-идрок берди ва хоҳлаган йўлини танлаш ихтиёрини берди. Ана ўша ихтиёрга қараб жазо ёки мукофот олади.


Do not follow the footsteps of Satan; he is clearly your enemy. 	 Шайтон инсонларга ҳалол едирмаслик билан уларни Аллоҳнинг итоатидан чиқаради. Шайтоннинг етовига тушиб қолган нодон инсон эса, ҳалол-ҳаромни фарқламай нақадар улкан гуноҳ қилаётганини ўзи билмайди, ҳатто ҳис этмайдиган даражага тушади.)


But they were seized by the mighty blast towards the morning; 	 Бас, субҳидам чоғида уларни қаттиқ қичқириқ тутди.


And in that was a great trial from your Lord. 	 Ундан қутулиш неъматини бериш иккинчи бир синовдир. Биринчисида банда сабр қилиб, иккинчисида шукр қилиб синовдан ўтиши керак.)


Nor are the two bodies of flowing water alike,- the one palatable, sweet, and pleasant to drink, and the other, salt and bitter. 	 Сиз ҳар биридан тоза гўшт ейсиз ва тақинчоқ чиқариб тақурсиз. Ва Унинг фазлидан талаб қилишингиз учун у(сув)ни ёриб кетаётган кемаларни кўрурсиз.


Verily that which ye are promised is sure to arrive, and ye cannot escape. 	 Сизлар эса У зотни ожиз қолдирувчи эмассиз. (Яъни, албатта, сизга ваъда қилинган қиёмат куни, ҳисоб-китоб, жазо ва мукофот келгусидир.