and [further] said, "Do you see this being whom You have exalted above me? 	 У: «Менга хабар бер-чи, мендан устун қилганинг шуми?


Those who disbelieve in God and His Messengers try to create differences between God and His Messengers (by rejecting their message). They say, "We believe in some but not in others." Thus, they try to find a middle way 	 Албатта, Аллоҳга ва Унинг Пайғамбарларига куфр келтирадиганлар ва Аллоҳ ила Пайғамбарлари орасида айримчиликни ирода қиладиганлар ҳамда баъзиларига иймон ва баъзиларига куфр келтирамиз, деб ана ўшандай ора йўлни тутишни хоҳлайдиганлар.


Nay, but ye will come to know! 	 Яна йўқ! Сизлар тезда биласизлар.


'No indeed; but he brought the truth, and confirmed the Envoys. 	 Йўқ! У ҳақни келтирди ва Пайғамбарларни тасдиқ қилди.


Do you call on Ba'lan (the idol Baal) and abandon the Best Creator, 	 Баълга ибодат қилиб, яратувчиларнинг энг яхшисини.


Nay, but they have denied the truth when it came unto them, therefor they are now in troubled case. 	 (Улар ҳақни инкор қилганлар. Буни олдида бошқа нарсаларни инкор қилиш ҳач гап эмас.)


In fact man is a witness against himself, 	 Ҳа, инсон ўз нафсига қарши ўзи шоҳиддир.


And turn away from them till a time 	 Бас, сен улардан бир вақтгача юз ўгир.


It is only a warning for all mankind. 	 У фақат оламлар учун эслатма, холос.


Know well that Allah is severe in retribution, and that Allah is also All-Forgiving, All-Compassionate. 	 Билингки, албатта, Аллоҳнинг иқоби шиддатлидир ва, албатта, Аллоҳ мағфиратли ва раҳмли зотдир.


They will not be able to escape from God. 	 Аллоҳни ожиз қолдириб қочиб қутула билмайдилар. Нимага ишониб кофир ҳолида юрибдилар?)


Yet, even after all the evidence they had seen, they thought it right to jail him for a time. 	 Сўнгра оят-аломатларни кўрганларидан кейин уларга уни бир муддат қамашлари аён бўлди. (Бўлиб ўтган воқеалардан сўнг, Азиз ва унинг атрофидагиларга, хотиннинг аҳлига Юсуфнинг беайб эканлиги аломатлари зоҳир бўлиб, кўзлари билан кўрганларидан кейин, уни бир муддат қамашлари аён бўлди.


Then after them We brought forth other generations. 	 Сўнгра улардан кейин бошқа аср авлодларини пайдо қилдик. (Яъни, қиссаси келтирилган ўша қавмдан кейин бошқа турли қавмларни дунёга келтирдик.)


Go to Pharaoh, both of you, and say, 'We are messengers from the Lord of the Worlds: 	 Бас, Фиръавнга боринглар ва унга: «Биз Роббул Оламийннинг Пайғамбарларимиз.


Then after them, We created another generation. 	 Сўнгра улардан кейин бошқа авлодларни пайдо қилдик. (Яъни, Нуҳ ва унинг қавмидан кейин бошқа халқларни пайдо қилдик.)


Who is it Who creates in the first instance and then repeats it? 	 Ёки аввал-бошдан яратадиган, сўнгра яна қайтадан яратадиган ва сизларни осмонлару ердан ризқлантирадиган зот яхшими? Аллоҳ билан бирга бошқа илоҳ борми?!


Say, "I am not the first Messenger. 	 Сен:»Мен биринчи Пайғамбар эмасман, менга ва сизларга нима қилинишини билмайсман.


We make no distinction between any of them, and unto Him we have surrendered. 	 (Қуръони Каримда зикри келган «асботлар»дан мурод–Яъқуб алайҳиссаломнинг ўн икки нафар ўғлидан тарқалган зурриётлари. Демак, мусулмонлар уларнинг Пайғамбарликларига ҳам иймон келтиришлари лозим.)


Those about whom the Word will have come true (to be punished) will say: "Our Lord! These are they whom we led astray. 	 Устиларига сўз(ланган азоб) тушиши ҳақ бўлганлар: «Эй Роббимиз, анави йўлдан оздирганларимизни ўзимиз йўлдан озганимиздек оздирганмиз.


No! 	 Юлдузларнинг манзиллари билан қасам ичаман.


It is We Who will inherit the earth, and all beings thereon: to Us will they all be returned. 	 Албатта, Биз ерга ва унинг устидаги кимсаларга меросхўр бўламиз ва Бизгагина қайтурлар.


And verily thou! thou callest them unto a Path straight. 	 Албатта, сен уларни тўғри йўлга чақирасан.


God the immanently indispensable. 	 Аллоҳ сомаддир. (Ҳожатларни ва рағбатларни қондирувчидир.)


yet they run in their footsteps, 	 Энди эса, улар ўшаларнинг изидан чопмоқдалар.


Those to whom We have given the Book, and who recite it as it ought to be read, truly believe in it; those who disbelieve it shall be the losers. 	 (Агар яҳудийлар ҳақиқий Тавротни инсоф билан, ўрнига қўйиб ўқисалар, Муҳаммад алайҳиссаломга иймон келтириш зарурлигини тушуниб етадилар. Насронийлар ҳам Инжилни бузмасдан, инсоф билан, ўрнига қўйиб ўқисалар, Муҳаммад алайҳиссаломга иймон келтириш зарурлигини англаб етадилар.


And to Midian their brother Shu'aib. 	 Ва Мадянга биродарлари Шуайбни (юбордик).


_Room List locale: 	 _Хона рўйхати кодировкаси:


May Allah assail them, where do they stray?! 	 Саҳобалар уларнинг қоматларига ҳавас билан боқишар, гапларига қулоқ солар эдилар. Лекин барибир қалблари иймондан, яхшиликдан холи бўлгани учун Аллоҳ таоло уларни деворга суяб қўйган ходага ўхшатмоқда.)


Glory be to Him Who created all the sexual pairs, of that which the earth groweth, and of themselves, and of that which they know not! 	 Ер ўстирадиган нарсалардан, уларнинг ўзларидан ва улар билмайдиган нарсалардан, барчасидан жуфтларни яратган зот пок бўлди. (Ўсимлик дунёсидан саналувчи барча мавжудотлар жуфт қилиб яратилгани илмга яқинда маълум бўлди.


The unbelievers say, "When will the Day of Judgment come if what you say is at all true?" 	 Улар: «Агар ростгўй бўлсангиз, бу ваъда қачон бўлур?» дерлар.


The Day that He will call on them, He will say: "Where are my 'partners'? whom ye imagined (to be such)?" 	 У кунда, У зот уларга нидо қилиб: «Сизлар даъво қилган «шерик»ларим қани?» дейдир.


and before them the people of Noah who were even more unjust and insolent; 	 Ва бундан олдин Нуҳ қавмини (ҳалок қилган ҳам Ўзи). Чунки улар ўта золим ва ўта туғёнга кетган эдилар.


We have tallied all things in a Clear Record. 	 ( Аллоҳ таоло ўлганлар, тирилишлари ва қилган амаллари учун жавоб беришларини, хабар бермоқда.)


There is certainly a sign in that; but most of them would not believe. 	 Албатта, бунда оят-белги бор. Лекин кўплари мўмин бўлмадилар.


Guard your duty to Allah, and speak words straight to the point; 	 Аллоҳга тақво қилинглар ва тўғри сўз сўзланглар.


They are devising guile, 	 Албатта улар ҳийла-найранг қиларлар.


Its signs have come. 	 Улар қиёмат соатининг бирдан, тўсатдан келиб қолишидан бошқа нарсани кутишаётгани йўқ. Қиёматнинг аломатлари эса, келиб қолди.


Let not detestation for a people move you not to be equitable; be equitable -- that is nearer to godfearing. 	 Албатта, Аллоҳ қилаётган амалингиздан харабдор зотдир. (Дарҳақиқат, ўзи учун ёки оиласи, қавми-қариндоши, миллати ёки бошқа эътиборлар учун эмас, фақат Аллоҳ учун ҳақда туриш керак.


To Him belongs whatever is in the heavens and whatever is on the earth, and whatever lies in between them, and all that lies under the ground. 	 Осмонлардаги нарсалару ердаги нарсалар, уларнинг орасидаги нарсалару ер остидаги нарсалар Уникидир.


The Sentence that comes from Me cannot be changed, and I am not unjust (to the least) to the slaves." 	 Менинг ҳузуримда гап ўзгармас ва Мен бандаларга зулм қилгувчи эмасман», деди.


And Thamood, sparing no one. 	 Ва Самудни боқий қолдирмаган ҳам Ўзи.


Has he fabricated a lie about God, or is he possessed?" 	 У Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқидими ёки жинни бўлиб қолдими? « дедилар.


Yet We bestowed the good things [of life] upon their fathers for a great length of time. 	 (Тафсирчи уламоларимиз ояти каримадаги ушбу жумла маъноси ҳақида бир неча хил фикр билдирганлар. Қадимги тафсирчиларимиз, ернинг атрофидан қисқартирилиши–куфр ерлари қисқариб Ислом ерлари кенгайиб бориши, деганлар.


[It is] Hell, which they will [enter to] burn, and wretched is the settlement. 	 (Ҳа, ҳалокат диёри дейилганидан мурод жаҳаннамдир. Улар ўша жаҳаннамга кирадилар.


then We would have let you taste the double of life and death; and you would have found none to help you against Us. 	 Шундай бўлган тақдирда биз сенга ҳаёт (азобини) ҳам икки ҳисса, мамот (азобини) ҳам икки ҳисса тоттирган бўлардик. Сўнгра Ўзинг учун бизга қарши ёрдамчи топа олмас эдинг.


(But now the answer will be): Nay, for My revelations came unto thee, but thou didst deny them and wast scornful and wast among the disbelievers. 	 Сен азобни кўрганингдан сўнг ноилож қолиб, дўппинг тор келганидан айтмоқдасан бу гапларни. Агар сенинг ниятинг тўғри бўлса, у дунёда яхши ишларни қилишинг мумкин эди.


What they were hiding has now become clear to them. 	 Улар олдин махфий тутган нарса ўзларига ошкор бўлди, холос.


Allah guides to His light whom He wills. 	 Яна бошқалари, Аллоҳ таоло осмонлар ва ерни, яъни, борлиқни Ўз нуридан яратгандир, деган маънода тафсир қилганлар. Бу тушунчаларнинг ҳаммаси араб тилида «нур» сўзи ифода этадиган маънолардан олингандир.


Incoming file from %s 	 %s'дан кирувчи файл


He said, “If only I had the strength against you or were able to get the refuge of some strong support!” 	 У: «Қани энди сизларга қувватим етса эди ёки мустаҳкам ерга беркинсайдим», деди.


By the Book that makes things clear;- 	 Очиқ-ойдин Китобга қасам.


Say, ‘Its knowledge is only with Allah, but most people do not know.’ 	 У зот фақат қиёматнинг қачон бўлишинигина эмас, бошқа ғайб илмларини ҳам билмайдилар. Бу билмасликлари эса айб эмас.)


But We leave those who do not expect to meet Us to wander blindly in their insolence. 	 Аллоҳ бандаларини бунинг учун яратмаган. Шу боис ҳам Пайғамбаримиз (с. а. в.) бир ҳадисларида насиҳат қилиб, кишиларни ўзларига қарши, моллари ва болаларига қарши дуо этишдан қайтарганлар.)


We have our deeds, and you have your deeds. 	 Аллоҳ бизларни жамлайди ва қайтиш ёлғиз Унинг Ўзигадир», деб айт. (Аллоҳ сенга берган динга одамларни даъват қил ва ўз даъватингда Аллоҳ сенга буюрганидек мустақим тур.


in a Book protected (from tampering) 	 У сақланган китобдадир.


No one knows the hosts of your Lord except Him, and it is just an admonition for all humans. 	 Роббингнинг аскарларини Ўзидан бошқа ҳеч ким билмайдир. Ва у (дўзах) башарият учун эслатмадан ўзга ҳеч нарса эмасдир.


Whenever they encounter you, they treat you as enemies, and they stretch their hands and tongues against you with malice. 	 Агар улар сиздан устун келсалар, сизга душман бўларлар ва сизларга қўлларию тилларини ёмонликла чўзар лар.


It is He Who created the night for you so that you may gain rest in it and the day giving sight; indeed in this are signs for the people who heed. 	 У сизларга сокинлик топишингиз учун кечани ва кўрсатувчи этиб кундузни қилган зот. Албатта, бунда эшитадиган қавмлар учун оят-аломатлар бордир.


They ask you about the mountains. 	 Сендан тоғлар ҳақида сўрарлар.


That with it We may give life to a dead land, and slake the thirst of things We have created,- cattle and men in great numbers. 	 У ила ўлик юртни тирилтиришимиз ва ўзимиз яратган кўплаб чорва ҳайвонлари ҳамда инсонларни суғоришимиз учун.


And when Our messengers came to Lot, he was troubled and distressed for them, and said: 'This is a harsh day' 	 Элчиларимиз Лутга келган пайтларида, у уларни (кўриб) ёмон ҳолга тушди ва қўл-оёғи бўшашди ҳамда: «Бу қийин кундир», деди. (Чунки Лут (а. с.) қавмининг жинояткор эканини яхши билардилар.


Or have they partners with Allah (false gods), who have instituted for them a religion which Allah has not allowed. 	 Ёки уларнинг диндан Аллоҳ изн бермаган нарсаларни шариат қилиб берган шерик (худо)лари борми?! Агар ажрим калимаси бўлмаганида, албатта, улар ўртасида ҳукм қилинган бўлар эди.


then he went to his household arrogantly. 	 Сўнг ўз аҳлига керилиб борди.


In that are proofs for people who reason. 	 Ер бир, сув бир, лекин мевасининг таъми бир-бириникига ўхшамайди. Хўш, буни ким қилади?


Indeed the faithless dwell in denial, 	 Балки кофирлар ёлғонга чиқаришдадир?


Would ye take it by the way of calumny and open wrong? 	 Уни бўҳтон ва катта гуноҳ ҳолида оласизми?


and tested them with it. 	 У ила уларни синаш учун.


And indeed, it is difficult except for those whom Allah has guided. 	 «Ўрта» маънода кўпроқ ишлатилгани учун таржимага шу маъно ихтиёр қилинди. Ўртанинг яхши дейилаётганига боис шуки, четлар чет бўлгани учун ҳам ҳар хил таъсирларга кўп учрайди ва бузилиш эҳтимоли кўпроқ.


And when harm toucheth man, he calleth us on his side, or sitting or standing; then when We have removed his harm from him, he passeth on as though he had never called Us to a harm that touched him. 	 Ана шундай қилиб, исрофчиларга қилаётган амаллари зийнатланиб кўрсатилди. (Инсон иши юришиб турганида, ўзи соғ-саломат, тинч-омон ва роҳат-фароғатда бўлганида ҳеч нарса билан иши йўқ, бу дунё ҳаётига мағрур бўлиб юраверади.


Do not oppress the orphans 	 Аммо етимга қаҳр қилма.


Living there for ever, they shall neither find a guardian nor a helper. 	 Улар унда абадий бардавом қолурлар. На бир дўст ва на бир ёрдамчи топа олмаслар.


And among His signs are the ships sailing on the sea, like hills. 	 Денгизда тоғдек бўлиб сузиб юргувчи кемалар У зотнинг оят-белгиларидандир.


But the reward of your Lord is the best, for He is the Best of Providers, 	 Бас, Роббингнинг харожи яхшироқдир. У зот энг яхши ризқ бергувчидир.


They will not be able to repel it, and they will not be reprieved. 	 Бас, уни рад қилишга қодир бўлмаслар ва уларга муҳлат ҳам берилмас.


Of a truth ye are stronger (than they) because of the terror in their hearts, (sent) by Allah. 	 Албатта, уларнинг қалбларига Аллоҳдан кўра сизлар кўпроқ қўрқинчли туюласизлар. Чунки улар яхши англамайдиган қавмдирлар.


Moses continued, "He is the Lord of the East and West and all that is between them, if only you would think". 	 У(Мусо): «У, агар ақл юритсангиз, машриқу мағрибнинг ва улар ўртасидаги нарсаларнинг Роббидир», деди.


And some of their ancestors and their descendants and their brothers; and We chose them and guided them to the Straight Path. 	 Ва уларнинг оталаридан, зурриётларидан ва биродарларидан ҳам ҳидоят қилдик. Уларни танлаб олдик ва сиротул мустақиймга ҳидоят қилдик.


And when heaven is split asunder, and turns crimson like red leather -- 	 Осмон ёрилиб, қирмизи мойга айланган вақтда...


A multitude of those of old 	 Улар аввалгилардан кўпгина жамоатлардир.


Nay, he has brought them the Truth, but most of them hate the Truth. 	 (Муҳаммад (с. а. в.) уларга ҳақ дин ила келди. Шунинг учун улар Исломдан юз ўгирмоқдалар.


Those were the people to whom We gave the Book and the Law and the Prophethood. 	 Ана ўшалар биз уларга китобни, ҳукмни ва Пайғамбарликни берган зотлардир.


Truly we are in doubt, concerning what thou callest us to, disquieting.' 	 Албатта, биз сен даъват қилаётган нарса ҳақида шак-шубҳадамиз», дедилар.


Then, when he had filled the gap between the mountain sides [he said], "Now blow on the fire with your bellows." 	 Ниҳоят, икки тоғ томонлари ила баробарлашганда: «Дам уринглар», деди. Ниҳоят, у (тўп темир)ни ўтга айлантиргач: «Олиб келинглар, устидан мис қуяман», деди.


Shield them against the punishment of Hell. 	 Улар модомики Аршни кўтариб турган эканлар, шунга яраша куч-қувват ва мақом-мартабага эгадирлар.)


It is no concern of yours whether He redeems them or punishes them. 	 Бу сенинг ишинг эмас! Ёки уларнинг тавбасини қабул қилади, ёки азоблайди.


They said, 'We heard a young man making mention of them, and he was called Abraham.' 	 Улар: «Уларни эслаб юрган бир йигитни эшитган эдик, уни Иброҳим, деб айтиларди», дедилар.


The unbelievers say: 'Shall we direct you to a man who will tell you that when you have been utterly torn into pieces you will be raised in a new creation?' 	 Куфр келтирганлар эса: «Сизларга бутунлай титилиб битган чоғингизда албатта янгитдан яратилишингиз хабарини бераётган кишини кўрсатайликми?!


And to Thamood, (We sent) their brother Salih. 	 Ва Самудга биродарлари Солиҳни (юбордик).


and that upon Him rests the second growth, 	 Ва, албатта, кейинги пайдо қилиш зиммасидаги зот ҳам Ўзи.


They said, "No, but we bring you news about what they disputed, 	 Улар: «Йўқ! Биз сенга улар шак қилаётган нарса ила келдик.


Why, then, does not a party from every group come to [the Prophet] in order to acquire a deeper knowledge of religion and to warn their people, so that they can guard themselves against evil? 	 (Ушбу ояти каримадаги мўминларнинг ҳаммалари бирдан жиҳодга чиқишлари лозим эмаслиги ҳақидаги маъно, бошқа оятлардаги ҳамма чиқиши лозимлиги ҳақидаги маъноларга қарама-қарши келмайди. Ҳар бир оятга мақомга қараб амал қилинади.


But they called him a liar and slaughtered her, therefore their Lord crushed them for their sin and levelled them (with the ground). 	 Бас, уни ёлғончига чиқаришди ва ул(туяни) сўйишди.


anxious when an ill befalls him 	 Агар унга ёмонлик етса, чидамсиздир.


God will make the Truth stand supreme by His words, even though the wicked people dislike it." 	 Чунки Аллоҳ томонидан берилган мўъжизага соҳиб бўлган Пайғамбар сеҳрни осонликча билиши ажабланарлик эмас. У киши қалби Аллоҳга иймон ила тўла, ўз ишининг ҳақлигига, бошқаларнинг иши ботиллигига ишончи комил зотдирлар.


And give thou good tidings unto the humble 	 Итоатли, мутавозеъларга башорат бер.


But he whose deeds are lighter in the balance 	 Ва аммо кимнинг тарозуси енгил келса...


We will indeed make smooth for him the path to Misery; 	 Бас, Биз уни қийинга муяссар қиламиз.


against the evil of whatever He has created. 	 У яратган нарсалар ёмонлигидан.


We do not see you superior to us, rather, we consider you liars' 	 Аслида эса, камбағалларнинг қалбини бойлик, айшу ишрат ва мутакаббирлик бузмагани учун улар илоҳий даъватларга тез жавоб берадилар. Буни бой-зодагонлар тамоман тескари тушунадилар.)


It was the tradition of God with those who lived before. 	 Бу олдин ўтганлар ҳақида ҳам Аллоҳ тутган йўлдир.


But none recollects except those with understanding. 	 Қуръони Карим оятлари ҳам муҳкам ва муташобиҳга бўлинади.)


God is watching His servants -- 	 Аммо охират неъматларининг яна бир ўзига хос имтиёзи бор. У ҳам бўлса, уларнинг тақводор бандаларга хослигидир, бошқаларга насиб қилмайди.)


Who are noble, virtuous. 	 Улар ҳурматланган ва ўта яхшидирлар.


The theme variant that is used to display the conversation in chat windows. 	 Суҳбат ойналаридаги суҳбатларни кўрсатиш учун фойдаланиладиган мавзу варианти.


Rest assured that whosoever from among the Muslims or the Jews or the Christians or the Sabaeans believes in Allah and the Last Day, and performs good deeds, he will have his reward with his Lord and he will have no cause for fear and grief. 	 Албатта, иймон келтирганлар, яҳудий бўлганлар, насоролар ва собиийлардан, қайсилари Аллоҳга ва қиёмат кунига иймон келтирса ва яхши амалларни қилса, ўшаларга Роббилари ҳузурида ажрлар бордир. Уларга хавф йўқ ва улар хафа ҳам бўлмаслар.


And it is also due Unto those who are settled in the dwelling and the faith before them, loving those who have migrated Unto them, and finding in their breasts no desire for that which hath been given them, and preferring them above themselves even though there was want amongst them. 	 Ўзларига ҳижрат қилиб келганларни севадирлар ва у(муҳожир)ларга берилган нарсаларга қалбларида ҳасад қилмаслар. Ва гар ўзларининг ҳожатлари бўлса ҳам, (уларни) ўзларидан устун қўярлар.


A day when they will be fully exposed; nothing from their affairs will be hidden from Allah; “For whom is the kingship this day? 	 Ўша кунда улар зоҳир бўлурлар. Аллоҳга улардан бирон нарса махфий қолмас.


They were those who did not expect a reckoning, 	 Чунки улар ҳисоб-китоб бўлишига ишонмасдилар.


They said: "How perfect is Allah (or Allah forbid)! 	 Бу башар эмас! Бу карамли фариштанинг ўзи-ку!» дейишди.


Not a leaf falls without His knowledge, nor a grain in the darkest (recess) of the earth, nor any thing green or seared that is not recorded in the open book (of nature). 	 Ер остида яширин турган бир дона дон бўлса ҳам, ҳўлу қуруқни бўлса ҳам билади, дегани Унинг билмайдиган нарсаси йўқдир, деганидир. Бу таъриф фақат Аллоҳнинг Ўзигагина хосдир.


My covenant does not include the unjust, said He. 	 У зот: «Золимлар аҳдимга ҳеч қачон эриша олмайдилар», деди.


Even so We recompense the evildoers. 	 Золимларни мана шундай жазолаймиз.


Who made all things He created excellent; and first fashioned man from clay, 	 У Ўзи яратган ҳар бир нарсани гўзал этган ва инсонни яратишни лойдан бошлаган зотдир.


But -- exalted be the Lord of the heavens and earth, the Lord of the Throne -- He is far above their [false] descriptions. 	 Осмонлару ернинг Робби, Аршнинг Робби улар қилаётган васфдан покдир.


If any one undertakes that duty therein, Let there be no obscenity, nor wickedness, nor wrangling in the Hajj. 	 (Ўзига ҳажни фарз қилиш–ҳажни ният қилиб, иҳромга кириш деганидир. Демак, ундай одамга шаҳвоний ишлар, яъни, жинсий яқинлик ва унинг ҳақидаги гап-сўзларни сўзлаш мумкин бўлмайди.


And the angels will be on its sides; and on that day, eight angels will carry the Throne of your Lord above them. 	 Ва фаришталар унинг атрофида ва ўша кунда Роббингнинг Аршини саккизтаси кўтариб турадир. (Аллоҳнинг аршини саккизта ёки саккиз турли фаришталар кўтариб турадилар.


Do they reject the bounties of God? 	 Аллоҳнинг неъматини инкор қиладиларми?!


Mislead any of them you may with your voice, attack them with your cavalry and soldiers on foot, share their wealth and children with them, and make promises to them." -- But the promises of Satan are nothing but deceit. 	 Улардан кимига кучинг етса, овозинг ила қўзғат, уларнинг устига отлиқ ва пиёда аскарингни торт, уларга молларда ва болаларда шерик бўл ва ваъдалар қил. Шайтон уларга ғурурдан бошқани ваъда қилмайдир.


Allah is witness to all what they do. 	 Сўнгра нима қилаётганларига Аллоҳ шоҳиддир.


And it tasted the bad consequence of its affair, and the outcome of its affair was loss. 	 Бас, улар ўз ишларининг ёмонлигини тотиб кўрдилар ва ишларининг оқибати ютқизиқ бўлди.


and of their fathers, and of their seed, and of their brethren; and We elected them, and We guided them to a straight path. 	 Ва уларнинг оталаридан, зурриётларидан ва биродарларидан ҳам ҳидоят қилдик. Уларни танлаб олдик ва сиротул мустақиймга ҳидоят қилдик.


Well-pleased because of their striving, 	 Улар ўз ишларидан розидир.


And We never sent a messenger save with the language of his folk, that he might make (the message) clear for them. 	 Қайсики Пайғамбарни юборган бўлсак, баён қилиб бериши учун ўз қавми тили ила юборганмиз. Бас, Аллоҳ кимни хоҳласа, залолатга кетказадир, кимни хоҳласа, ҳидоятга соладир.


They say, 'When will this promise be, if you speak truly?' 	 Улар: «Агар ростгўйлардан бўлсангиз, бу ваъда қачон бўладир?» дерлар.


Whenever a sura is sent down to thee, some of them say, 'Which of you has this increased in belief?' 	 Бирон сура нозил қилинган вақтда улардан: «Бу сиздан кимнинг иймонини зиёда қилди?» дейдиган кимсалар бор. Бас, иймон келтирганларнинг иймонини зиёда қилди ва улар шоду хуррам бўлдилар.


He it is Who created you from a single being, and He it is Who made from it its mate. 	 Сўнгра ундан жуфтини қилди ва сизларга чорва ҳайвонларидан саккиз жуфтни туширди. У сизни оналарингиз қорнида уч зулмат ичида, бир яратишдан кейин яна бошқа яратишга ўтказиб, аста яратадир.


In them are valuable writings. 	 Уларда ажойиб битиклар бордир.


Have you not seen the hypocrites? They say to their brothers among the People of the Book who disbelieve, 'If they expel you, we will go with you. 	 Нифоқ қилганларнинг аҳли китобдан бўлмиш куфр келтирган ўз биродарларига: «Агар сизлар чиқарилсангиз, биз ҳам сизлар билан чиқамиз, сизни қуйиб ҳеч қачон ҳеч кимга итоат қилмасмиз ва мабодо сизларга уруш қилинса, албатта ёрдам берурмиз», дейишларини кўрмайсанми?


Then after grief, He sent down a peaceful slumber (calm), which engulfed a group among you – and another party kept fearing for their own lives, thinking wrongfully of Allah – like the thoughts of ignorance; they say, “Do we have any authority in this matter?” 	 (Мусулмонлар Уҳуд урушида енгилиб қоча бошлаганларида, Аллоҳ таоло уларга мудроқни омонлик қилиб юбориб, ҳатто фалокатдан, бутунлай тор-мор бўлишдан сақлаб қолди. Бир оз мудраб, сўнг ўзига келган мусулмонлар Пайғамбар алайҳиссалом атрофларида тўпланишди ва тоғнинг баландроқ, қулайроқ жойига чиқиб жойлашишди.


And his people came to him, running towards him; and erstwhile they had been doing evil deeds. 	 Қавми унга шошилиб, ҳаллослаб етиб келди. Улар бундан олдин гуноҳлар қилар эдилар.


God is all-powerful and all-wise. 	 Ва Аллоҳ азиз ва ҳаким бўлган зотдир.


Lo! those who keep from evil will dwell amid gardens and watersprings, 	 Албатта, тақводорлар жаннатлар ва булоқлардадир.


I, however, will forgive those of them who repent of it, mend their ways and make own what they were concealing: for I am very generous in accepting repentance and showing mercy. 	 Магар тавба қилиб, аҳли солиҳ бўлиб, баён қилганларнинг, ана ўшаларнинг тавбасини қабул қиламан. Ва Мен тавбаларни кўплаб қабул қилувчи ва раҳмлидирман.


And never let them avert you from the verses of Allah after they have been revealed to you. 	 Ва сени улар ҳаргиз сенга туширилган Аллоҳнинг оятларидан тўсмасинлар.


We pour down water in abundance. 	 Албатта, Биз сувни роса қуйиб қўйдик.


And it is He who made the sea to serve you, that you may eat from it tender meat, and extract from it ornaments that you wear. 	 У денгизни сиз ундан тоза гўшт ейишингиз, ундан тақадиган тақинчоқлар чиқариб олишингиз учун, унда (сувни) ёриб кетаётган кемаларни кўрасан, ҳамда унинг фазлини талаб қилишингиз учун хизматкор қилди. Шоядки, шукр келтирсангиз.


And one of them who should say: Lo! I am a god beside Him, that one We should repay with hell. 	 Улардан ким: «Мен ундан ўзга илоҳман», деса, бас, ўшани жаҳаннам ила жазолармиз.


What a wonderful reward, and what an excellent resting-place. 	 Нақадар яхши савоб ва нақадар яхши жой.


The unbelievers have said, "Should we tell you about a man who says that you will be brought back to life again after your having been completely disintegrated? 	 Куфр келтирганлар эса: «Сизларга бутунлай титилиб битган чоғингизда албатта янгитдан яратилишингиз хабарини бераётган кишини кўрсатайликми?!


To Him belongs whoever is in the heavens and the earth. 	 Осмонлару ердаги кимсалар Унга хосдир.


Subliminally exalted is Allah above that which they associate with Him. 	 Натижада Аллоҳ берган неъмат–фарзандда ўша ғалат орзу ҳаваслар камол топиши учун ҳаракат қиладилар. Бу нарса Қуръони Каримда ширк деб номланмоқда.)


Say, ‘Will you not then take admonition?’ 	 Сен: «Наҳотки эслатма олмасангиз?!» дегин.


They thought, just as you think, that Allah will not raise anyone from the dead. 	 Ва албатта у(инс)лар худди сизлар гумон қилганингиздек, Аллоҳ бирор кишини ўлгандан сўнг тирилтирмас, деб гумон қилардилар.


Is there not even one right-minded person in your midst?' 	 Лутнинг (а. с.) меҳмонга ёш йигитларнинг келишидан ёмон ҳолга тушишлари ва қўл-оёқлари бўшашишлари ҳам, юқорида айтиб ўтилганидек, шу боисдан эди. Қавмнинг нияти кўринишидан маълум эди.)


Who is more unjust than he who, on being reminded of his Lord's revelations, turns away from them, and forgets the evil deeds he had committed in the past. 	 Роббиси оятлари ила эслатилганда, улардан юз ўгириб, ўзи қилган (гуноҳ)ларни унутган кимсадан ҳам золимроқ одам борми?!


How many nations, who had enjoyed great prosperity, had We destroyed? 	 Биз маишатлари ҳаддан ошган қанчадан-қанча юртларни ҳалок қилдик.


Therefore judge Thou between me and them with a (just) judgment, and deliver me and those who are with me of the believers. 	 Бас, Ўзинг мен билан уларнинг орамизни яхшилаб очгин ва менга ҳамда мен билан бирга бўлган мўминларга нажот бергин», деди.


We do not see your intercessors with you who, you imagined, had partnership with you. 	 Сизлар ўзингизча шерик деб ўйлаган шафоатчиларингизни кўрмаяпмиз?!


I do not follow your desires lest I go astray and miss the true guidance" 	 Сен: «Мен сизнинг ҳавойи нафсларингизга эргашмайман. Зеро, адашган бўламан ва ҳидоят топганлардан бўлмай қоламан», деб айт.


Have fear of God. 	 Аллоҳга тақво қилинглар.


Do but help me with strength (of men), I will set between you and them a bank. 	 Сиз билан уларнинг орасида бир девор қилажакман.


If Allah had desired to take a son, He would have chosen whatever He willed out of His creation. 	 Агар Аллоҳ бола тутишни истаса, албатта, Ўзи яратган нарсалардан хоҳлаганини танлаб олар эди.


He said: "In fact it was your Lord, the Lord of the heavens and the earth, who created them; and I bear witness to this. 	 У зот уларни яратгандир. Мен бунга гувоҳлик бергувчиларданман.


Believers, do not devour usury multiplied many times over. 	 (Ҳофиз ибн Касир раҳматиллоҳи алайҳи ривоят қилишларича, берилган қарзнинг муддати тугаб қолганда қарз берувчи қарздорга: «Ёки қарзингни тўла ёки рибони кўпайтир», дер экан. Тўласа, тўлади, бўлмаса, қарз муддатини чўзиш эвазига рибонинг миқдорини ҳам кўпайтирар экан.


I too am waiting along with you.’ 	 Шу боис Пайғамбари Муҳаммадга (с. а. в.) мушрикларнинг бу бемаъни талабига: «Ғайб Аллоҳникидир. Интизор бўлиб туринг, мен ҳам сиз ила интизор бўлувчиларданман», деб айт», демоқда.)


They are eager to see you in distress. 	 Машаққатда қолишингизни хоҳларлар.


Then We will rescue those who were devout, and leave the wrongdoers in it, on their knees. 	 Сўнгра тақво қилганларга нажот берамиз ва золимларни унда тиз чўккан ҳолларида қолдирамиз.


but when they saw Our punishment, they said, "We believe in God, the One God, and we reject the partners we used to associate with Him," 	 Қачонки азобимизни кўрганларида: «Биз Аллоҳнинг ёлғиз Ўзига иймон келтирдик ва Унга шерик қилган нарсаларимизга куфр келтирдик», дедилар.


But if you keep it secret, and give it to the needy in private, that is better for you. 	 Ва Аллоҳ қилаётган амалларингиздан хабардордир. (Ушбу ояти каримада садақани ошкора қилиш ҳам, махфий қилиш ҳам мақталмоқда.


And who does greater evil than he who, being reminded of the signs of his Lord, turns away from them and forgets what his hands have forwarded? 	 Роббиси оятлари ила эслатилганда, улардан юз ўгириб, ўзи қилган (гуноҳ)ларни унутган кимсадан ҳам золимроқ одам борми?!


The elite of his people who were faithless said, ‘Indeed we see you to be in folly, and indeed we consider you to be a liar.’ 	 Унинг қавмидан куфр келтирган зодагонлар: «Албатта, биз сени эси пастликда кўриб турибмиз ва албатта биз сени ёлғончилардан деб биламиз», дедилар.


If only the wrongdoers could see, as they will see when they face the punishment, that all power belongs to God, and that God is severe in punishment. 	 Зулм қилганлар азобни кўрган чоғларида, албатта, барча қувват Аллоҳга хослигини ва, албатта, Аллоҳнинг азоби шиддатли эканини билсалар эди!


His companion said: “Here is he who was in my charge.” 	 Ва унинг «яқини»: «Мана, бу мендаги тайёр нарса», деди.


In that which your wives leave, your share is a half if they have no child; but if they leave a child, you get a fourth of that which they leave after payment of legacies that they may have bequeathed or debts. 	 (Агар бефарзанд эр ўлиб, ортидан хотини қолса, мероснинг чорагини олади. Аммо ўлган эрнинг ўғилми, қизми, ўзми-ўгайми, яъни, бошқа хотиниданми, кўпми, озми фарзанди бўлса, хотинга мероснинг саккиздан бири тегади.


Except the way of Hell, to dwell therein for ever. 	 Магар жаҳаннам йўлига (ҳидоят қилади) ва унда абадий қолурлар.


Why will ye not ask pardon of Allah, that ye may receive mercy. 	 (Ўзингизга азоб сўраш ўрнига, Аллоҳдан гуноҳларингизни кечиришини тиласангиз бўлмайдими? Ана ўшанда шояд гуноҳингиз кечирилиб, Аллоҳнинг раҳматига эришсангиз, дедилар.)


Never stand you therein. 	 Сен у (масжид)да ҳеч қачон турма!


And by the dawn as it brightens; 	 Нафас олиб, кириб келган тонг билан қасам.


And thus do We recompense the criminals. 	 Бу баҳайбат туя ушбу кичкина тешикдан ўтса, бош устига, «анавилар» ҳам жаннатга кираверсинлар. Бу илоҳий таъбир оддийгина қилиб, абадул абад жаннатга кирмайди, дейишдан кўра юз чандон таъсирчандир.


Lo! Allah loveth the equitable. 	 Одил бўлинг, албатта, Аллоҳ адолат қилгувчиларни суядир.


Do they possess the knowledge of the unseen which confirms the truthfulness of their belief? 	 Ёки ҳузурларида ғойиб илми бору, улар ёзиб оладиларми?


Thus do We make it traverse the hearts of the guilty: 	 Шунга ўхшаш Биз уни жиноятчилар қалбига солармиз.


What then, are your unbelievers better than those? 	 Сизнинг кофирларингиз аввалгиларингиздан яхшироқми?!


Prove orphans till they reach the marriageable age; then, if ye find them of sound judgment, deliver over unto them their fortune; and devour it not by squandering and in haste lest they should grow up Whoso (of the guardians) is rich, let him abstain generously (from taking of the property of orphans); and whoso is poor let him take thereof in reason (for his guardianship). 	 Агар уларнинг эси-ҳуши жойида эканини билсангиз, уларга ўз молларини топширинг. У молларни исроф ила ва эгаларининг катта бўлиб қолишидан қўрқиб шошилиб еманг.


Lo! that is of the steadfast heart of things. 	 Албатта, булар азм этилажак ишлардандир.


And by oath of the night when it turns back. 	 Ва чекинаётган тун билан қасам.


And if Allah had willed, He could have taken away their hearing and their sight. 	 У қўрққанидан даҳшатга тушиб, яшиндан қутулмоқчи бўлади, панжаларини қулоқларига тиқиб, шу мени ўлимдан сақлайди, деб туради.


God tells a parable in which there is a company of quarrelsome people and only one of them is well disciplined. 	 Аллоҳ бир мисол келтирур. Бир одамга талашувчи шериклар эгадир.


Allah has turned their hearts (from the light) because they are a people that understand not. 	 Улар фаҳмламайдиган қавм бўлганлари учун Аллоҳ қалбларини буриб қўйди.


And among men is he who disputes about Allah, without knowledge or guidance, or a Book giving light (from Allah), 	 Одамлардан Аллоҳ ҳақида билмасдан, ҳидоятга ёки нурли китобга эга бўлмасдан туриб тортишадиганлари бор.


They will continue saying, "Lord, double the torment of fire for those who led us into this. 	 Улар: «Эй Роббимиз, бизга бу(жаҳаннам)ни ким тақдим этган бўлса, унга дўзахда икки баробар азобни зиёда қил!» дерлар. (Охиратдаги бу тортишув кофир пешволар ва уларнинг атбоълари орасида бўлади.


Indeed the Last Day will surely come, there is no doubt in it – but most people do not accept faith. 	 Ишонмаганлари учун ҳам Аллоҳнинг оятлари ҳақида ҳеч қандай ҳужжат-далилсиз талашиб-тортишадилар. Ўзларининг ким эканларини унутиб, кибрга кетадилар.


"And O my people! Ask forgiveness of your Lord, and turn to Him (in repentance): He will send you the skies pouring abundant rain, and add strength to your strength: so turn ye not back in sin!" 	 Эй қавмим, Роббингизга истиғфор айтинг, сўнгра Унга тавба қилинг, шунда У устингизга осмондан барака ёмғири юборади ва қувватингизга қувватни зиёда қилади. Жиноятчи бўлган ҳолингизда юз ўгириб кетманг», деди.


Surely (as for) those whom the angels cause to die while they are unjust to their souls, they shall say: In what state were you? 	 Ўзига зулм қилувчи ҳолида жони олинаётганларга фаришталар: «Нима қилаётган эдинглар?» дерлар. Улар: «Ер юзида бечора эдик», дерлар.


Did they not see that it did not return a word to them, and had no power either to hurt them or to cause them any benefit? 	 Унинг ўзларига бирон сўз қайтара олмаётганини, на зарар ва на фойдага молик бўла олмаётганини кўрмаяптиларми?!


A proof has come to you from your Lord, and We sent down to you a clear light. 	 Ушбу бурҳон Исломнинг икки дунё саодатига элтувчи дин эканлигининг бурҳонидир. Аллоҳ таоло Ўз бандаларига раҳм этиб, уларга икки дунё бахтига эришиш дастури қилиб нозил этган бу Қуръон аниқ нурдир.)


His power is only over those who obey and follow him (Satan), and those who join partners with Him (Allah) [i.e. those who are Mushrikun - polytheists - see Verse 6:121]. 	 Унинг султони фақат уни дўст тутадиганларга ва у сабабли мушрик бўлганларга, холос.


We shall ease thee unto the Easing. 	 Ва сени осон йўлга муяссар қилармиз.


And whoever among you does not have in marriage free, believing women due to poverty, should marry from the believing bondwomen you own; and Allah knows well your faith; you are from one another; therefore marry them with the permission of their masters, and give them their bridal money according to custom, they becoming (faithful) wives, not committing mischief or secretly making friends; so when they are married and commit the shameful, for them is half the punishment prescribed for free women; this is for one among you who fears falling into adultery; and to practice patience is better for you; and Allah is Oft Forgiving, Most Merciful. 	 (Биз тушунарли бўлиши учун «канизак» деб атаётган сўз ўрнида Қуръони Карим «мўмина қизларингиздан» деган иборани ишлатган. Бу билан уларнинг шаъни кўтарилмоқда, улар ҳам Ислом назарида бошқалардан фарқ қилмасликларини таъкидланмоқда.


They said: "You betoken evil, and those with you." 	 (Биз «шумланиш» деб таржима қилган маъно ояти карима матнида «тоир», «тоййар» каби иборалар билан келган. Бу ибора қуш, қуш учириш маъноларини беради.


They wish you would have hardship. 	 Машаққатда қолишингизни хоҳларлар.


He is certainly cognisant of everything. 	 Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсани ўта билгувчи зотдир.


None of you would be able to prevent Us from doing this to him. 	 Бас, сизлардан ҳеч ким уни тўсиб қола олмас.


What a terrible place to stay! 	 Улар ўша жаҳаннамга кирадилар. Жаҳаннам қандай ҳам ёмон жой.)


But if they bid you to associate with Me that which you have no knowledge, do not obey them. 	 Агар улар сени ўзинг билмаган нарсани Менга ширк келтиришинг учун жиҳод қилсалар, бас, уларга итоат қилма.


Follow not the lusts (of your hearts), lest ye swerve, and if ye distort (justice) or decline to do justice, verily Allah is well-acquainted with all that ye do. 	 Ана шундагина адолатли гувоҳлик бўлади. Албатта, одамнинг ўзига қарши гувоҳлик бериши, ота-онаси ёки қариндош-уруғига қарши гувоҳлик бериши осон эмас.


Who amasseth wealth; and counteth it. 	 У мол жамлади ва уни санаб турди.


Or that He may not seize them in the course of their journeys, then shall they not escape; 	 Ёхуд уларни ҳаракатлари асносида олишидан, улар У зотни ожиз қолдирувчи бўла олмасликларидан хотиржаммилар?! (Агар Аллоҳ хоҳласа, уларни ҳаракатда бўлиб, шаҳарма-шаҳар кезиб, сайру саёҳат ёки бошқа ишлар билан машғул бўлиб юрганларида ҳам олаверади.


Indeed, good deeds do away with misdeeds. 	 (Уламоларимиз ояти каримадаги «Кундузнинг икки тарафида» адо қилинадиган намоз бомдод, пешин ва аср намозлари, «кечанинг бир бўлагида» адо этиладиган намоз шом ва хуфтон намозлари, дейишган. Мўмин киши томонидан қилинган ҳар бир яхши иш ёмонликларни кетказади.


Except for those who are patient and do righteous deeds; those will have forgiveness and great reward. 	 Магар сабр қилганлар ва яхши амаллар қилганлар, ана ўшаларга мағфират ва катта ажр бор.


“Indeed it is from Sulaiman, and it is (begins) with ‘Allah – beginning with the name of – the Most Gracious, the Most Merciful.’” 	 Албатта, у Сулаймондандир, албатта, унда: «Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм.


The Prophet is closer to the Believers than their own selves, and his wives are their mothers. 	 Унинг аёллари эса, уларнинг оналаридир. Аллоҳнинг Китобида қариндошлар бир-бирларига бошқа мўминлардан ва муҳожирлардан ҳақлидирлар.


Truly, it is We who have revealed to you the Quran, a gradual revelation. 	 Албатта, Биз сенга Қуръонни бўлак-бўлак қилиб туширдик.


And Allah knows them very well. 	 Аллоҳ уларни яхши билувчи зотдир!


Thus, if they retreat, stop fighting and come forward expressing faith in Islam God will not allow you to fight them. 	 Агар сиздан четлансалар ва сиз билан урушмасдан тинчликни таклиф қилсалар, Аллоҳ сизларга уларнинг зиддига йўл бермас.


He is the only Lord, the Everlasting and the Guardian of life. 	 Аллоҳ доим тирикдир, ўлмайди. У қаййум–бандалари ишларининг тадбирида доимо қоим турувчидир.)


Is it you that send it down from the clouds, or are We the senders? 	 Уни булутлардан сиз туширасизми ёки Биз тушурувчимизми?


The evildoers shall have no helper.' 	 (Жаҳаннамда шиддатли азобларга дучор бўлган кофирлар чидай олмай Роббул оламийнга ёлборишга ўтадилар.)


You will become like them. 	 Бу амр Маккаи Мукаррамада нозил бўлган ал-Анъом сурасида келган. Чунки мўмин кишининг бу каби мажлисларда жим ўтириши мунофиқликнинг бошланишидир.


He will not be questioned about what He does, but they will be questioned. 	 У қилган нарсасидан сўралмас. Ҳолбуки, улар сўралурлар.


We settled the Children of Israel in a beautiful dwelling-place, and provided for them sustenance of the best: it was after knowledge had been granted to them, that they fell into schisms. 	 Батаҳқиқ, Биз Бани Исроилни ҳақиқий омонлик масканига жойлаштирдик ва уларни пок нарсалар ила ризқлантирдик. Бас, улар то ўзларига илм келмагунча ихтилоф қилмадилар.


Do they possess knowledge of the unseen, so that they can write it down? 	 Балки уларнинг ихтиёрида ғайб (илми) бўлиб, улар ёзиб олаётгандирлар?!


For those who answered Allah's call is bliss; and for those who answered not His call, if they had all that is in the earth, and therewith the like thereof, they would proffer it as ransom. 	 Роббиларига ижобат этганларга гўзаллик бордир. Унга ижобат этмаганларга эса, агар ер юзидаги ҳамма нарсалар ва яна шунчасига эга бўлсалару уни фидо қилсалар ҳам, ана ўшаларга ёмон ҳисоб бўлур ва жойлари жаҳаннамдадир.


And on the Day of Resurrection thou (Muhammad) seest those who lied concerning Allah with their faces blackened. 	 Қиёмат куни Аллоҳга нисбатан ёлғон сўзлаганларни кўрсанг, юзлари қоп-қорадир.


then We reverted him to the lowest of the low, 	 (Инсон Яратганига ибодатда бўлса, фариштадан ҳам афзалроқ мартабага эришди. Аммо ҳавои нафси, ҳайвоний хирслари ақлидан устун келиб нафснинг айтганидан юрадиган бўлса, ҳайвондан ҳам баттар ҳолатга тушади.


'How shall I bear a son' she answered, 'when I am not touched by a human and not unchaste' 	 У: « Менда қаёқдан ўғил бўлсин, менга башар тегмаган бўлса, мен бузуқ ҳам бўлмасам?!» деди.


Your Lord will extend His mercy to you and will provide for you the means for the disposal of your affairs." 	 (Роббиларига иймон келтирган, Роббилари ҳидоятларини зиёда қилиб, қалбларини мустаҳкамлаган йигитлар кофирлар билан баҳслашиш бефойдалиги, улар ёмонлигидан фақат қочибгина қутулиш мумкинлигини англаб етгач, иймонлари муҳофазаси учун каҳф-ғорга кириб бекинишни ўзаро маслаҳат қилдилар.)


That is for that which your hands have sent on afore, for verily Allah is not a wronger of His bondmen. 	 Бундоқ бўлишлиги, сизнинг ўз қўлингиз ила қилганингиз туфайлидир. Албатта, Аллоҳ бандаларига зулм қилувчи эмас.


"Why bringest thou not angels to us if it be that thou hast the Truth?" 	 «Агар ростгўйлардан бўлсанг, бизга фаришталарни келтирсанг-чи», дерлар. (Бу гап ҳам, аввал айтиб ўтилгандек, ўзларига ўхшаган одамни Пайғамбар бўлишини ақлига сиғдира олмасликдан келиб чиқади.)


Thus do We certainly reward the Doers of Good. 	 Албатта, Биз муҳсинларни шундай мукофотлармиз.


O ye who believe, say not (unto the Prophet): "Listen to us" but say "Look upon us," and be ye listeners. 	 Ва кофирларга аламли азоб бўлур. (Cаҳобаи киромлар ўрганиши лозим бўлган нарсаларни сабоқ олсалар, Пайғамбаримиз алайҳиссалату вассаламга, «Роъина», яъни, кузатиб туринг, тушуниб, ўзлаштириб олайлик, дейишар экан.


To which He subjected them for seven nights and eight days in succession, so that thou mightest have seen men during it lying prostrate, as though they were stumps of palms ruined. 	 У зот уларнинг устидан бу шамолни етти кечаю саккиз кундуз бетўхтов эстириб қўйди. Бас, қавмни у ерда ҳалок бўлиб, ағдарилиб ётганини кўрасан.


"O my Lord! bestow wisdom on me, and join me with the righteous; 	 Эй Роббим, менга ҳикмат ҳадя эт ва мени солиҳларга қўшгин.


—and the landmarks [as well]—and by the stars they are guided. 	 Ва аломатлар ҳамда юлдузлар ила улар йўл топурлар.


Consider the fate of the wrongdoers. 	 Энди золимларнинг оқибати қандоқ бўлганига назар сол.


He said: "O son, do not narrate your dream to your brothers, or they will plot against you. 	 У: «Эй ўғилчам, тушингни акаларингга айтмагин. Яна улар сенга бирор ҳийла қилмасинлар.


Indeed when the Flood rose high, We carried you in a floating ark, 	 Албатта, Биз сув туғёнга келган пайтда сизларни кемада кўтарганмиз.


Upon the father is the mothers' provision and their clothing according to what is acceptable. 	 Уларни яхшилаб едириб, кийинтириш отанинг зиммасидадир.


Surely there hath come unto you enlightenment from your Lord. 	 Сизга Роббингиздан «кўз очувчи»лар келди. Кимки кўрса, ўзига яхши.


When the youths took refuge in the Cave, they said, ‘Our Lord! 	 Қачонки йигитлар каҳфдан жой олганларида: «Эй Роббимиз, бизга Ўз ҳузурингдан раҳмат бергин ва ишимизни ўзинг тўғрилагин», дедилар. (Каҳф эгалари йигитлар экан.


And made them like green crops devoured (by cattle)? 	 Бас, уларни қурт еб ташлаган ўсимликка ўхшатиб юбормадими?. Муҳаммад алайҳиссалом «Фил йили»да туғилганлар дейилишининг сабаби ҳам шу.


He (our father) is certainly in manifest error." 	 (Яъни, Юсуфнинг акалари (улар ўн киши бўлиб, оналари бошқа эди), отамиз биздан кўра укамиз Юсуф ва унинг ота-она бир укаси икковини яхши кўради, аслида улардан кўра бизга кўпроқ эътибор бериши керак эди, отамиз бу ишда адашмоқда, дедилар.)


All your life you shall cry: 'Untouchable.' 	 Албатта, сенга хилоф қилмайдиган ваъдамиз бор. Ўзинг ибодатида бардавом бўлган илоҳингга назар солиб қўй.


So be patient with anything they may say and glorify your Lord with His praise before the rising of the sun and before its setting; and glorify Him in the hours of the night and at the beginning and end of the day, so that you may find comfort. 	 Қуёш чиқишидан олдин ҳам, қуёш ботишидан олдин ҳам Роббингга тасбиҳ ва ҳамд айт. Кечанинг бир қисмида ҳам Роббингга тасбиҳ айт, кундузнинг атрофида ҳам.


Are you going to submit?” 	 Бас, сизлар мусулмон бўласизларми?!» деб айт.


Behold, they will dispute with each other in the Fire! 	 Ўшанда улар дўзахда бир-бирлари ила хусумат қилурлар.


They were all harmdoers. 	 Ҳаммалари золим эдилар.


And when you read the Qur’an O dear Prophet (Mohammed – peace and blessings upon him), We created an invisible barrier between you and those who do not believe in the Hereafter. 	 Қачон Қуръон қироат қилсанг, сен билан охиратга иймон келтирмайдиганлар орасида кўринмас парда қилурмиз. (Ана ўша кўринмас парда уларни Қуръонга ишонишдан тўсиб туради.)


And the mountains go into motion. 	 Ва тоғлар сайр этиб юрур.


And let them not turn you aside from the communications of Allah after they have been revealed to you, and call (men) to your Lord and be not of the polytheists. 	 Ва сени улар ҳаргиз сенга туширилган Аллоҳнинг оятларидан тўсмасинлар. Роббингга даъват қил.


Thereafter when he died, you said: 'Allah shall send no Messenger after him.'” 	 (Эй қавмим, сиз Юсуф алайҳиссаломнинг Пайғамбарлигига шубҳа қилиб, иймон келтирмай туриб олдингиз. Хуллас, Юсуф алайҳиссалом вафот этганида, ундан қутулдик, Аллоҳ томонидан Пайғамбар бўлиб келдим, дейдиган одам энди бўлмайди, дедингиз.


He punishes whom He will and has mercy to whom He will. 	 Кимни хоҳласа, азоблайдир, кимни хоҳласа, раҳм қиладир.


So hold thou fast to the Revelation sent down to thee; verily thou art on a Straight Way. 	 Бас, ўзингга ваҳий қилинган нарсани маҳкам тут! Албатта, сен тўғри йўлдасан.


Who will turn away from the creed of Abraham but one dull of soul? 	 Ўзини эси паст санаганларгина Иброҳимнинг миллатидан юз ўгиради.


Glory to Him! 	 Икром этилган бандалардирлар. (Яъни, мушриклар, Аллоҳ фаришталарни қиз қилиб олди, дедилар.


We have made the day and night each as evidence (of Our existence). 	 Кеча ва кундузни икки оят-аломат қилдик. Кеча аломатини маҳв этдик.


Exalted be the majesty of our Lord; He has taken neither any spouse nor son. 	 Ва, албатта, Роббимизнинг азамати юксак бўлди. У ўзига хотин ва фарзанд тутгани йўқ!


[They will be told, ‘This is scalding water and pus; let them taste it, 	 Мана буни татиб турсинлар, қайноқ сув ва йирингни!


If ye fear (an enemy), pray on foot, or riding, (as may be most convenient), but when ye are in security, celebrate Allah's praises in the manner He has taught you, which ye knew not (before). 	 Агар хавфда қолсангиз, юрган ва минган ҳолингизда, хотиржам бўлганингизда, билмаган нарсангизни қандоқ ўргатган бўлса, Аллоҳни шундоқ зикр қилинг. (Одамлар кўп нарсаларни билмайдилар, Аллоҳ ўргатмаса ҳеч нарсани билмас эдилар.


On the day when the heaven shall move from side to side 	 У кунда осмон ларзага келиб чайқалур.


and drag into it anyone who has turned away (from obeying God), 	 У чақирадир; орқага кетган ва юз ўгирганни.


Then to Me you shall return, and I will judge between you regarding what you differed. 	 Сўнгра қайтиш жойингиз Ўзимга, бас, ихтилоф қилган нарсаларингиз бўйича орангизда Ўзим ҳукм чиқараман», деганини эсла!


And if ye know not their fathers, then (they are) your brethren in the faith, and your clients. 	 Агар оталарини билмасангиз, улар сизнинг дин қардошларингиз ва дўстларингиздир.


and appointed them to be leaders guiding by Our command, and We revealed to them the doing of good deeds, and to perform the prayer, and to pay the alms, and Us they served. 	 Ва уларни Ўз амримиз ила ҳидоятга бошловчилар қилдик. Уларга яхшиликлар қилишни, намозни тугал адо этишни ва закот беришни ваҳий қилдик.


And those who disbelieve say concerning those who believe: If it had been a good, they would not have gone ahead of us therein. 	 (Кибру ҳавога учган араб бойваччаларининг назарида камбағалларнинг Исломга кириши, Қуръонга ишониши камчилик, айб бўлиб кўринган. Улар ўзларича,»ялангаёқлар юрган йўл яхши бўлармиди?»демоқчилар.


And between the two there shall be a veil, and on the most elevated places there shall be men who know all by their marks, and they shall call out to the dwellers of the garden: Peace be on you; they shall not have yet entered it, though they hope. 	 Биринчиси: улар яхшилик ва ёмонликлари тенг келиб, на жаннатга, на дўзахга ҳукм бўлмай қолган кишилардир. Иккинчиси, ўз қавмига Пайғамбарларнинг ҳақ даъватларини етказиб, уларни яхшиликка бошлаган даъватчилар, уламолар ва шуҳадолардир.


And when there cometh unto them a scripture from Allah, confirming that in their possession - though before that they were asking for a signal triumph over those who disbelieved - and when there cometh unto them that which they know (to be the truth) they disbelieve therein. 	 (Ибн Касир раҳматуллоҳи алайҳи ривоят қиладиларки, яҳудийлар Авс ва Хазраж қабилаларига қарши, яқинда бизнинг китобларимиз хабарини берган Пайғамбар чиқади, биз унга иймон келтириб, сизларнинг устингиздан ғалаба қозонамиз, дер эдилар. Аллоҳ таоло Пайғамбарни араблар ичидан танлаб юборгач эса, у кишига куфр келтирдилар.


Saying: Put him into a chest, then cast it down into the river, then the river shall throw him on the shore; there shall take him up one who is an enemy to Me and enemy to him, and I cast down upon you love from Me, and that you might be brought up before My eyes; 	 (Мусонинг онаси Аллоҳ берган илҳом билан уни сандиққа солиб, сувга оқизиб юборади. Мусонинг Ўз кўзи остида вояга етиши учун душман Фиръавннинг уйига уни жойлаштирган, қалбига унинг муҳаббатини солган Зот онанинг фарзанд фироқида қийналишига ҳам барҳам берди.


They will receive what they wish from their Lord; and this will be the greatest favour. 	 Улар учун Роббилари ҳузурида хоҳлаган нарсалари бордир. Мана шунинг ўзи катта фазлдир.


Thus, do We explain the evidence (of the truth) for the people who reflect. 	 Тафаккур қиладиган қавмлар учун оятларимизни ана шундай батафсил баён қилурмиз.


Was it not a proof for them that the learned men of Israel knew about this? 	 Уни Бани Исроил уламоларининг билишлари, улар учун оят-далил эмасми?!


“And this is the Paradise which is bequeathed to you, because of your deeds.” 	 Мана шу қилиб юрган амалларингиз сабабли сизга мерос қилиб берилган жаннатдир.


And why did you not, when you heard it, say? 	 Уни эшитган чоғингизда: «Бизга буни гапирмоғимиз тўғри келмайди.


God is not negligent of all you do. 	 Ва, албатта, бу Роббингдан бўлган ҳақдир.


There is no god except Him. 	 Ундан ўзга ибодатга сазовор зот йўқ.


And the day when the sky will be split asunder with clouds and the angels will be sent down in full. 	 У кунда булутли осмон ёрилиб, фаришталар бўлак-бўлак тушурилурлар.


Why should God punish you if you give thanks and believe in Him? 	 Албатта, Аллоҳ ношукр ва иймонсизларни азоблашдан ҳеч фойда топмайди ва уларни азоблашдан лаззат ҳам олмайди. Бу азобнинг асосий сабаби банданинг шукр қилмагани ва иймон келтирмаганидир.


And he who brings the truth and (he who) accepts it as the truth-- these are they that guard (against evil). 	 (Яъни, Аллоҳнинг содиқ сўзини бандаларга етказган ва ўша содиқ сўзни тасдиқлаганлар тақводорлардир. Қуръони Каримни келтирган Муҳаммад (с. а. в.) ҳамда бошқа барча Пайғамбарлар алайҳиссалом ва барча мўмин бандалар шу сирага кирадилар.


As to those who disbelieve, perdition lies in store for them and Allah has reduced their works to nought. 	 Ва куфр келтирганларга бахтсизлик ва амалларини зое қилиш бўлур.


He will say, “Will you have a look?” 	 Сизлар ҳам қараяпсизларми?» деди.


But Allah desires to confirm the truth with His words, and to root out the faithless, 	 Аллоҳ эса, Ўз калималари ила ҳақни ҳақ қилишни ва кофирларнинг думини қирқишни ирода қилган эди. (Яъни, Бадр томон юрган вақтингизда, икки тоифадан бири–ёки Абу Суфённинг карвони ёки Қурайш лашкарлари сизники бўлишини Аллоҳ ваъда қилган эди.)


Would any of you wish to have a garden with date-palms and vines, with rivers flowing underneath, and all kinds of fruits for him therein, while he is striken with old age, and his children are weak (not able to look after themselves), then it is struck with a fiery whirlwind, so that it is burnt? 	 Сизлардан бирортангиз остидан анҳорлар оқиб турган хурмозор ва узумзор, турли мевали боғи бўлатуриб, ёши бир жойга етганда, заифҳол зурриёти бор пайтда унга ўтли бўрон келиб ёниб битишини хоҳлайдими?! Аллоҳ сизларга шу тариқа Ўз оятларини баён қиладир, шоядки фикр юритсангиз.


Lo! those who fear their Lord in secret, theirs will be forgiveness and a great reward. 	 Албатта ўз Роббиларидан ғойибдан қўрқадиганлар учун гуноҳларини кечиш ва улкан ажр-савоблар бордир.


And wish not for the things in which Allah has made some of you to excel others. 	 Аллоҳ баъзингизни баъзингиздан афзал этган нарсаларни (ҳасад ила) орзу этманг. Эркакларга ўз касбидан насиба бор.


Then if one of them turns aggressive against the other, fight against the aggressive party till it returns to God's authority. If it does so, make peace among them equitably and be impartial. 	 Агар улардан бири иккинчисига тажовуз қилса, сиз тажовуз қилганига қарши, то у Аллоҳнинг амрига қайтгунича урушинг, агар қайтса, бас, ўрталарини адолат билан ислоҳ қилинг.


Indeed, mankind is ungrateful. 	 Албатта, Аллоҳ! Ўлганларни қиёмат куни қайта тирилтирадиган, уларни сўроқ-саволга тутадиган, қилганига яраша мукофот ёки жазо берадиган ким?!


Then move with the crowd impetuously, and pray God to forgive you your sins. 	 Сўнгра одамлар қайтиб тушган жойдан тушинглар. Ва Аллоҳга истиғфор айтинглар.


We never destroyed a village that did not have warners 	 Биз бирон шаҳар-қишлоқни ҳалок қилган бўлсак, албатта, унинг огоҳлантиргувчилари бўлган.


and the sea that is full 	 Ва тўлган денгиз билан қасам.


But their hearts are covered with confusion over this, and they have [evil] deeds besides disbelief which they are doing, 	 Уларнинг қалблари бундан ғафлатдадир. Уларнинг бундан бошқа амаллари бордир.


When they forgot (all) the advice that they had received, We granted them all means of happiness but they were left in despair when We suddenly took Our bounties back from them. 	 Аммо иймонсиз, тазарруъсиз келган нозу неъмат яхшиликка олиб бормаслиги турган гап. Кофир-мушрикларга бу нарсалар берилса, хусусан, ҳамма нарсанинг эшиги очиб қўйилса, орқасида бошқа гапи бўлади.


She was invited to enter the court. 	 У(малика)га: «Саройга кир», дейилди. Қачонки уни кўрганида, сув деб ўйлаб, пойчаларини очди.


When We provide comfort for the human being, he withdraws and distances himself; but when adversity befalls him, he starts lengthy prayers. 	 Қачон инсонга неъмат берсак, у юз ўгирар ва ёнбоши ила узоқлашар. Қачон уни ёмонлик тутса, бас, у узундан-узоқ дуо эгасидир.


"Appoint me over the granaries of the land," (he said); "I shall be a knowledgeable keeper." 	 (Юсуф а. с. подшоҳга, мен хазинани қандай муҳофаза қилиш–сақлаш ва уни қандай тасарруф қилишни билувчиман, дедилар. Туш таъбирига кўра, Миср ўлкаси келажакда худди шундай сифатларни мужассам қилган одамга муҳтож эди.)


Except him who brings to Allah a clean heart [clean from Shirk (polytheism) and Nifaq (hypocrisy)]. 	 Магар ким Аллоҳ ҳузурига тоза қалб ила келар, (ўша манфаат топар).


I was a witness to what they did as long as I remained among them, and when You took my soul, You were the watcher over them. 	 (Яъни, қилган ишлари, айтган гаплари ва бошқа нарсаларига гувоҳ бўлдим. Жумладан, сенинг амрингни қанақа қабул қилишларига гувоҳ бўлдим.


Then He keeps those for which He has decreed death and releases the others for a specified term. 	 Жонларни ўлим вақтида ҳам, ухлаган вақтида ҳам оладиган зот Аллоҳдир. Тандан жон чиқиши катта вафот, ухлаганда тана билан жон орасида алоқанинг кучсизланиши кичик вафот дейилади.


That day is true for certain. 	 У ҳақ кундир.


Aye! every one of them desireth that: he should be vouchsafed scrolls expanded. 	 Балки улардан ҳар бири ўзига нашр қилинган саҳифалар берилишини ирода қиладир.


That is because they pursued what displeases God, and they disliked His approval, so He nullified their works. 	 Бундай бўлиши, албатта уларнинг Аллоҳни ғазаблантирган нарсага эргашганлари ва Унинг розилигини хуш кўрмаганликлари сабабидандир. Бас, У зот амалларини ҳабата қилди.


Indeed, Allah does not like everyone self-deluded and boastful. 	 Албатта, Аллоҳ ҳеч бир мутакаббир ва мақтанчоқни севмас.


This is hell, which the criminals deny. 	 Жиноятчилар ёлғонга чиқараётган жаҳаннам шу бўлур.


God has appointed for you of yourselves wives, and He has appointed for you of your wives sons and grandsons, and He has provided you of the good things. 	 Аллоҳ сизларга ўзларингиздан жуфлар қилди ва сизларга жуфтларингиздан болалар ва набиралар қилди ҳамда сизларга пок ризқларни берди. Ботилга иймон келтирадилар-у, Аллоҳнинг неъматига куфр келтирадиларми?!


It is not lawful for you to marry more women after this, nor to change them for other wives, even though their beauty may please you, except any that your right hand possesses. 	 Сенга бундан бошқа аёллар ҳалол бўлмас ва уларга бошқа завжаларни алмаштиришинг ҳам бўлмас. Агар ўшаларнинг ҳусни сени ажаблантирса ҳам.


And Firon's wife said: A refreshment of the eye to me and to you; do not slay him; maybe he will be useful to us, or we may take him for a son; and they did not perceive. 	 Фиръавннинг хотини: «(Бу бола) мен учун ҳам, сен учун ҳам кўз қувончидир. Уни ўлдирманглар.


Verily, He is the All-Knower of the (innermost secrets) of the breasts. 	 Оятда уларнинг қилмишлари, Аллоҳдан яширинишга уриниш, деб таърифланмоқда.)


Indeed the Godwary will be amid gardens and springs. 	 Албатта, тақводорлар жаннатлар ва чашмалардадир.


Who break the covenant of Allah after its confirmation and cut asunder what Allah has ordered to be joined, and make mischief in the land; these it is that are the losers. 	 Кофир ва мунофиқлар ўша аҳдни бузиш билан бошқалардан ажраб туради. Аллоҳ кўп нарсаларни, жумладан, қариндошлик алоқаларини боғлашга, инсоний алоқаларни боғлашга, иймон ва диндошлик алоқаларини боғлашга... ва ҳоказо ишларга буюрган.


And when they forgot that by which they had been reminded, We saved those who had forbidden evil and seized those who wronged, with a wretched punishment, because they were defiantly disobeying. 	 Бас, улар ўзларига эслатма бўлган нарсани унутганларида, ёмонликдан қайтараётганларга нажот бердик ва зулм қилганларни қилган фосиқликлари туфайли шиддатли азоб ила тутдик.


Such are the parables we strike for people so that they will reflect. 	 Ушбу мисолларни одамларга келтирурмиз, шоядки улар фикр юритсалар.


Would any of you like to eat a dead brother's flesh? 	 (Маълумки, кимнинг ўйига бадгумонлик ўрнашса, у одам ўша гумонини тасдиқлаш учун ҳужжат ва далил қидира бошлайди. Натижада гумон остидаги одамнинг ўзига билдирмасдан, айбини ахтаришга тушади.


Those who accepted the faith and set out of their homes, and fought in the way of God wealth and soul, and those who gave them shelter and helped them, are friends of one another. 	 Албатта, иймон келтирган, ҳижрат қилган, Аллоҳнинг йўлида молу жонлари билан жиҳод қилганлар ва жой бериб, ёрдам кўрсатганлар, ана ўшалар бир-бирларига валийдирлар. Иймон келтирган, аммо ҳижрат қилмаганларга эса, то ҳижрат қилмагунларича, сиз ҳеч валий бўла олмассиз.


Allah, there is no god except He. 	 Аллоҳ–ундан бошқа ибодатга сазовор илоҳ йўқ зотдир.


Nay-but Allah Doth sanctify whom He pleaseth. 	 Аллоҳ кимни хоҳласа, шуни поклайди.


Whatsoever has been given you is the stuff this life is made of, and only its embellishment. 	 Ва сизга берилган нарсалар бу дунёнинг матоҳи ва зийнати, холос.


Your Lord knows you well; if He wills He may have mercy upon you, or if He wills, He may punish you; and We have not sent you (O dear Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him) as a guardian over them. 	 (Қиёмат куни ҳамма бир хил бўлиб, титраб-қақшаб, фақат Аллоҳга ҳамд айтишдан бошқа нарсага тили бормай тургани билан, Аллоҳ ҳар бир банданинг кимлигини, нима қилганини ипидан-игнасигача яхши билади. Ҳа, бу дунёдаги ишларни ҳисоб-китоб қилиш, уларга яраша мукофот ёки жазо бериш Аллоҳ таолонинг ишидир.


We do not know whether ill is intended for those on earth, or if their Lord intends goodness for them. 	 Ва, албатта, биз ер юзидагиларга ёмонлик ирода қилиндими ёки Роббилари уларга рушдни ирода қилдими-билмасмиз.


Whenever in their anguish they try to get out of it, they are restored to it. (It will be said): 'Taste the punishment of burning' 	 Улар ҳар қачон ундаги ғамдан чиқмоқчи бўлсалар, унга қайтариладилар ва «Ёниш азобини тотинг!» дейиладир.


Have you not seen those who were forbidden to hold secret counsels, and afterwards returned to that which they had been forbidden, and conspired together for sin and wrong doing and disobedience to the Messenger (Muhammad SAW). 	 Сирли сўзлашувдан қайтарилганларни кўрмадингми?! Ман этилган ишга яна қайтурлар, гуноҳ ва душманлик-ла ва Пайғамбарга осий бўлиб, сирли сўзлашурлар.


Avoid them so that you may have everlasting happiness. 	 Бас, ундан четда бўлинг. Шоядки, нажот топсангиз.


By that is exhorted whoever believes in God and the Last Day. 	 Бу ишингиздан кимнинг Аллоҳга ва қиёмат кунига иймони бўлса, ваъзланади.


These are the verses of Allah which We recite to you, [O Muhammad], in truth. 	 Ва, албатта, сен Пайғамбарлардандирсан. («Булар»-мингларча одамларни ўлдириш ва тирилтириш, тобутни фаришталар кўтариб келиши, оз сонли мўминларнинг кўп сонли кофирларнинг устидан ғолиб келиши ҳақидаги хабарларни ўз ичига олган оятлардир.


Then, after grief, He sent down security for you. 	 Сўнгра, ғамдан кейин, сиздан бир тоифангизни қамраб олган мудроқни омонлик қилиб туширди.


And when he covers her, she bears a light burden and goes about with it. 	 Вақтики у (жуфтини) ўраганида енгил ҳомиладор бўлди. Бас, у билан юрди.


In fact they are in a doubt concerning My Book; in fact, they have not yet tasted My punishment. 	 Улар Менинг зикрим ҳақида шак-шубҳададирлар. Йўқ!


A Scripture whereof the verses are expounded, a Lecture in Arabic for people who have knowledge, 	 Биладиган қавмлар учун оятлари муфассал баён қилинган китобдир.


They will not fight you all together except from fortified strongholds, or from behind walls. 	 Сизларга қарши уюшиб очиқ уруш қила олмаслар, балки қўрғон билан ўралган қишлоқларда ёки деворлар ортига бекиниб олиб уруш қилурлар.


They will call out to the people of the Garden, "Peace be with you." 	 Биринчиси: улар яхшилик ва ёмонликлари тенг келиб, на жаннатга, на дўзахга ҳукм бўлмай қолган кишилардир. Иккинчиси, ўз қавмига Пайғамбарларнинг ҳақ даъватларини етказиб, уларни яхшиликка бошлаган даъватчилар, уламолар ва шуҳадолардир.


By Allah, we have indeed been in an error manifest. 	 «Аллоҳга қасамки, албатта, биз очиқ-ойдин адашувда эканмиз.


Whoever disdains His worship, and is too arrogant—He will round them up to Himself altogether. 	 Ким унинг ибодатидан бош тортса ва мутакаббирлик қилса, уларнинг ҳаммасини Ўзига тўплайди.


And let them not stamp their feet so as to reveal what they hide of their adornment. 	 Токи, уларнинг жамоли бегона кўзларга мўлжал бўлмасин, турли фитналар келтириб чиқармасин. Жоҳилият даврида аёллар оёқларига ҳам турли тақинчоқлар, қўнғироқлар тақиб олишар экан.


When you ran off precipitately and did not wait for any one, and the Apostle was calling you from your rear, so He gave you another sorrow instead of (your) sorrow, so that you might not grieve at what had escaped you, nor (at) what befell you; and Allah is aware of what you do. 	 Аввало жароҳат етди; кўпчилик қатл бўлди; мушриклардан мағлуб бўлдилар; ўлжадан қуруқ қолдилар; ғалабани қўлдан чиқардилар ва энг улкан ғам–Расулуллоҳни оғир ҳолда ташлаб қочишлари ва у зотнинг бошлари ёрилиб, тишлари синиб, ёноқларига темир ҳалқаларнинг кириши бўлди. Мана шу охирги ғам ҳамма ўтган нарсаларни ва етган мусибатларни унутдириб юборди.)


He guides whomever He wishes to a straight path.’ 	 Бундай кўнгилсиз гаплар бўлишини аввалдан билдириб қўяётганининг бир боиси, бўлғуси ёмон таъсирни кесишдир.)


God defends those who believe. 	 Албатта, Аллоҳ иймон келтирганларни мудофаа қиладир.


One Day We will ask Hell, "Art thou filled to the full?" It will say, "Are there any more (to come)?" 	 «Бугун жаҳаннамга тўлдингми?» десак, у: « яна қўшимча борми?» дер.


He saith: Begone therein, and speak not unto Me. 	 У зот: «У(ер)да хор бўлиб қолаверинг ва Менга гапирманг!


receiving their reward from their Lord. 	 Роббилари берган нарсаларни олувчилардир.


Prophet, exert yourself to the utmost against those who deny the truth and the hypocrites. 	 Эй Набий! Кофир ва мунофиқларга қарши жиҳод қил ва уларга маҳкам тур.


And one whom Allah leaves astray - for him there is no guide. 	 Улар Қуръон тиловатидан, ундаги маънолардан жуда қаттиқ таъсирланадилар. Огоҳлантирувчи, таҳдид қилувчи оятлар келганида хавфдан, қўрқинчдан баданлари титрайди, яхши ваъда ва раҳмат оятлари келганида умидворликдан баданлари ва қалблари юмшайди, Аллоҳнинг зикрига яна ҳам кўпроқ бериладилар.


They will say, “To God.” 	 Улар: «Аллоҳникидир», дерлар.


They did not realise the importance of Allah as was His right; indeed Allah is Almighty, Dominant. 	 (Яъни, улар ёлғиз Аллоҳнинг Ўзига эътиқод қилишлари, фақат Унгагина ибодат қилишлари лозим эди. Аммо улар Аллоҳнинг қадрини билмадилар, унга ширк келтирдилар, Ундан ўзгаларга топиндилар.)


That which you have been given is but the enjoyment of the present life. 	 Аллоҳнинг ҳузуридаги яхши ва боқий нарсалар эса, иймон келтирган ва Роббиларига таваккал қилганлар учундир. (Ушбу берилган нарсалар хоҳ молу дунё бўлсин, нима бўлса бўлсин—ҳаммаси бу дунёнинг матоҳи, ўткинчи ҳой-ҳавас, холос.


But one of Pharaoh's people, who was in secret a believer, asked: 'Would you kill a man because he says: "My Lord is Allah?" 	 Фиръавн аҳлидан бўлган, иймонини беркитиб юрадиган бир мўмин киши: «Бир одамни, Аллоҳ Роббимдир, дегани учун ўлдирасизларми?! Ҳолбуки, у сизга Роббингиздан очиқ-ойдин ҳужжатлар ила келмишдир.


If ye decide on a foster-mother for your offspring, there is no blame on you, provided ye pay (the mother) what ye offered, on equitable terms. 	 Агар фарзандларингизга эмизувчи талаб қилишни ирода қилсангиз, берадиганингизни яхшилик билан аввалдан топширсангиз, гуноҳ бўлмайди.


They ask you about menstruation. 	 Сендан ҳайз ҳақида сўрарлар. Сен: «У кўнгилсиз нарсадир.


So prepare your strategy and come forward. 	 Бас, макр-ҳийлангизни жамлаб, бир саф бўлиб келинг.


whereat none but the most wretched shall be roasted, 	 У(ўт)га бадбахтдан бошқа ҳеч ким кирмас.


And We have sent you with the truth to give glad tidings and to warn. 	 Албатта, Биз сени ҳақ билан суюнчли хабар берувчи ва огоҳлантирувчи қилиб юбордик.


He (Gabriel) then came nearer and nearer. 	 Сўнгра яқинлашди ва жуда ҳам яқин бўлди.


Though every token come unto them, till they see the painful doom. 	 Агар уларга ҳамма оят-мўъжизалар келса ҳам, то аламли азобни кўрмагунларича.


Then We saved him and those with him in the ship, and made it (the ship) as an Ayah (a lesson, a warning, etc.) for the 'Alamin (mankind, jinns and all that exists). 	 Бас, Биз унга ва кема соҳибларига нажот бердик ва у(кема)ни оламларга оят-белги қилдик.


And your Lord is a Hafiz over everything. 	 (Иблисда одамларни ўз йўлига мажбур қилиб юритиш учун имкон ҳам, ҳукумронлик ҳам йўқ. Унинг иғвоси ва васвасаси ҳам ўз-ўзидан таъсир қилавермайди.


Then when fear comes, thou wilt see them looking to thee, their eyes revolving, like (those of) one over whom hovers death: but when the fear is past, they will smite you with sharp tongues, covetous of goods. 	 Бас, хавф келган чоғда уларнинг сенга ўлим талвасасидаги кишига ўхшаб, кўзлари айланиб назар солишларини кўрасан. Бас, хавф кетганда эса, яхшиликка очкўзлик қилиб, сизларга ўткир тиллар ила озор берурлар.


For (they fear) He might make what they differed about plain to them, and that the infidels may realise that they were liars. 	 Уларга ихтилоф қилиб юрган нарсаларини баён қилиб бериш учун, куфр келтирганлар ўзларининг шубҳасиз ёлғончи эканларини билишлари учун (қайта тирилтиради).


And had not Allahg prescribed banishment for them, surely He would have tormented them in the world; and theirs in the Hereafter is the torment of the Fire. 	 (Инсон охиратда бу дунёда қилган гуноҳ амалларига яраша жазо олиши муқаррар. Яҳудийларнинг кўчирилиши, улар учун нисбатан енгил азобдир.)


Tied be their own hands, and damned may they be for saying what they say! 	 Айтганлари учун лаънатга учрасинлар. Балки Аллоҳнинг икки қўли очиқ, хоҳлаганича нафақа қилар.


scorching the flesh; 	 У терини кўп куйдирувчидир.


The day on which you will turn back retreating; there shall be no savior for you from Allah, and whomsoever Allah causes to err, there is no guide for him: 	 Сиз учун Аллоҳдан ҳеч бир қутқаргувчи бўлмас. Кимни Аллоҳ залолатга кетказса, бас, унга ҳеч бир ҳидоятчи бўлмас.


Allah was watching all that you did. 	 Ўша зафар якунланиш арафисида бир гуруҳ мушриклар фитна қўзғаб сулҳни бекорга чиқаришга уриниб кўришди. Лекин Аллоҳ таолонинг инояти билан фитна содир бўлмади, қон тўкилмади.)


He punishes whom He will, and shows mercy to whom He will, and to Him you will be returned. 	 Кимни хоҳласа, азоблайдир, кимни хоҳласа, раҳм қиладир. Унгагина қайтарилурсизлар.


God cleared him of their allegations. 	 Жумладан, жинсий масалада ҳам у зотга озор берган эдилар. Қорун, бир аёлга пул бериб, Мусо алайҳиссаломни бориб зино қилишда айблашга уринишни топширган.


It is Allah who has made your homes as a place of rest for you and He made for you homes out of the skins of the cattle which you find portable on the day of your shifting and on the day of your halt, and out of their wool, fur and hair [He has appointed] furniture and wares [enduring] for a while. 	 У сизга чорва ҳайвонларининг терисидан кўчадиган ва қўнадиган кунингизда енгил кўтариладиган уйлар қилди. Уларнинг жунлари, юнглари ва қилларидан маълум вақтгача фойда ва мато бўладиган қилди.


Say: "Verily, there came to you Messengers before me, with clear signs and even with what you speak of; why then did you kill them, if you are truthful?" 	 Пайғамбарга (с. а. в.) хитоб этиб, уларга: «Мендан олдин ҳам сизларга Пайғамбарлар очиқ-ойдин баёнотлар ва сиз айтган нарса (яъни, мўъжизалар) билан келганлар. Агар (мўъжизани кўрсак, иймон келтирамиз деганингизда) ростгўй бўлсаларингиз, нимага уларни ўлдирдингиз?» деб айт». дейди.)


He said: O my son! do not relate your vision to your brothers, lest they devise a plan against you; surely the Shaitan is an open enemy to man. 	 Яна улар сенга бирор ҳийла қилмасинлар. Албатта, шайтон инсонга очиқ-ойдин душмандир», деди.


O you who have believed, let not a people ridicule [another] people; perhaps they may be better than them; nor let women ridicule [other] women; perhaps they may be better than them. 	 Бир қавм бошқасини масхара қилмасин, эҳтимол улар булардан яхшироқдир. Ва аёллар ҳам бошқа аёлларни (масхара қилмасин), эҳтимол улар булардан яхшироқдир.


Then he went back hastily. 	 Сўнг ортига ўгирилиб тезлаб кетди¬.


Yet excuse them and forbear. 	 Исо алайҳиссаломни ўлдирдик деб даъво қилдилар. Охирги Пайғамбар Муҳаммадни (с. а. в.) ҳам ўлдиришга ҳаракат қилдилар.


Without doubt, the Fire awaits them, and they shall be hastened on into it. 	 Ҳеч шубҳа йўқки, уларга, албатта, дўзах бўлур ва, албатта, улар (дўзах) пешқадамларидир.


About which they disagree. 	 Шундай хабарки, у(мушрик)лар) унинг ҳақида ихтилоф қиларлар.


Hast thou not turned Thy vision to those who have been given a portion of the Book? 	 Китобдан насиба берилганларга қарамайсанми?! Ораларида ҳукм юритиш учун Аллоҳнинг китобига чақирилганларида улардан бир гуруҳлари юз ўгириб ортга қайтадилар.


Those are God's bounds. 	 Ана ўшалар, Аллоҳнинг чегараларидир.


Al-Hawarieen (the disciples) said: "We are Allah's helpers" (i.e. we will strive in His Cause!). 	 Бас, Бани Исроилдан бир тоифа иймон келтирди ва бир тоифа кофир бўлди. Бас, Биз иймон келтирганларни душманлари устидан қўллаб-қувватладик.


Nor (is there blame) on those who came to thee to be provided with mounts, and when thou saidst, "I can find no mounts for you," they turned back, their eyes streaming with tears of grief that they had no resources wherewith to provide the expenses. 	 Яна сенга улов беришинг учун келганларида: «Сизларни миндиргани нарса топа олмаяпман», деганингда ғамгин бўлиб, кўзларидан ёшлари тўкилиб, орқага қайтиб кетганларга ҳам, сарф-харажат қиладиган нарса топа олмаганлари учун гуноҳ йўқ. (Бу тоифадагилар ўзлари соғ-саломат, бақувват, урушга ярайдилар.


And they will have maces of iron. 	 Улар учун темир гурзилар бор.


Or do they have associates who have made lawful to them in religion what Allah has not permitted? 	 Ёки уларнинг диндан Аллоҳ изн бермаган нарсаларни шариат қилиб берган шерик (худо)лари борми?! Агар ажрим калимаси бўлмаганида, албатта, улар ўртасида ҳукм қилинган бўлар эди.


I seek of you no reward for this; my reward is with none but the Lord of the Universe. 	 Мен сизлардан бунинг учун ҳақ-ажр сўрамасман. Менинг ажрим фақатгина Роббул Оламийн зиммасидадир.


Worship Allah and be wary of Him, and obey me, 	 Аллоҳга ибодат қилинглар, Унга тақво қилинглар ва менга итоат қилинглар.


so that you would not grieve over what you have lost nor become too happy about what God has granted to you. God does not love the arrogant boastful ones who are niggardly and who try to make other people also niggardly. 	 Токи, кетган нарсага қайғуриб, келган нарсадан хурсанд бўлмаслигингиз учун, Аллоҳ барча димоғдор ва мақтанчоқларни суймайдир.


You accepted and bore witness to this covenant, 	 Сўнгра гувоҳлик бериб туриб иқрор бўлдингиз.


The time for your final punishment is inevitable. 	 Ўзинг ибодатида бардавом бўлган илоҳингга назар солиб қўй.


Some people argue about God without knowledge, guidance, and an enlightening Book. 	 Одамлардан Аллоҳ ҳақида билмасдан, ҳидоятга ёки нурли китобга эга бўлмасдан туриб тортишадиганлари бор.


When they came to him, they said: "Peace." He answered: "Peace." They were a people he did not recognise. 	 Улар унинг ҳузурига кириб, «Салом» деганларида, у: «Салом, нотаниш қавмлар», деди.


and We place a covering on their hearts so that they do not comprehend it, and We cause a heaviness in their ears; and when you mention your Lord, the Only True Lord, in the Qur'an, they turn their backs in aversion. 	 Ва қалбларига уни англамасликлари учун ғилоф қилдик ва қулоқларини кар қилдик. Қачон сен Қуръонда Роббингнинг ёлғиз ўзини зикр қилсанг, улар ортларига ўгирилиб қочурлар.


So ask them for a pronouncement -- Are they stronger in constitution, or those We created? 	 Бас, сен улардан сўра: уларни яратиш қийинроқмикан ёки Биз яратган зотларни?!


You shall ask no wage for it. 	 Сен улардан бунинг учун ажр ҳам сўрамайсан.


"Lord, we have heard the person calling to the faith and have accepted his call. 	 Роббимиз биз нидо қилувчининг, Роббингизга иймон келтиринг, деб нидо қилаётганини эшитдик ва иймон келтирдик.


Do not treat Allah's Signs as a jest, but solemnly rehearse Allah's favours on you, and the fact that He sent down to you the Book and Wisdom, for your instruction. 	 Аллоҳга тақво қилинг ва, билингки, албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсани билувчидир. (Аллоҳнинг улуғ неъмати–Исломни дин ва Муҳаммад алайҳиссаломни Пайғамбар қилиб юборишидир.


high ranks conferred by Him as well as forgiveness and mercy. 	 Ўзидан бўлган даражалар ила, мағфират ва раҳмат ила (афзал қилган).


This is what the All-merciful promised, and the Envoys spoke truly.' 	 Бу Роҳман ваъда қилган ва юборилган Пайғамбарлар тасдиқлаган нарса-ку?!» дерлар.


Say, "O people, I am sent only to give you clear warning." 	 Сен: «Эй одамлар! Мен сизлар учун фақат бир очиқ огоҳлантиргувчиман, холос», деб айт.


And when Luqman said to his son while he admonished him: O my son! do not associate aught with Allah; most surely polytheism is a grievous iniquity-- 	 Луқмон ўғлига ваъз-насиҳат қилиб айтганларини эсла: «Эй ўғилчам, Аллоҳга ширк келтирма. Албатта, ширк катта зулмдир».


Extracting the people as if they were trunks of palm trees uprooted. 	 У одамларни, худди хурмо дарахтини томири билан қўпоргандек, (ердан) узиб-учириб ташларди.


Until, when he has reached it, he finds it to be nothing, but there he finds God, Who settles his account in full. 	 Ўзлари чанқоқ одамга, амаллари эса, саҳродаги саробга ўхшатилмоқда. Мунофиқлар ҳам бу дунёда ўзларича, у қилдим-бу қилдим, деб амалларини санаб, »яхши-яхши« умидлар билан охират томон кетаверадилар.


This is a Book which We have sent down upon you, a blessed Book, for them to ponder upon its verses, and for men of intellect to accept advice. 	 Ақл эгалари унинг оятларини тадаббур қилишлари ва эслашлари учундир. (Қуръон оятларидан ақлли киши эслатма олади)


And [mention] when Abraham was raising the foundations of the House and [with him] Ishmael, [saying], "Our Lord, accept [this] from us. Indeed You are the Hearing, the Knowing. 	 Иброҳим билан Исмоил: «Эй Роббимиз, биздан қабул эт, албатта, Сенинг Ўзинг эшитувчи, билувчи зотсан», деб, байтнинг пойдеворларини кўтараётганини эсла.


Why then do they deviate? 	 Бас, қаёққа бурилиб кетмоқдалар?!


Remember also Our servant Job; when he called to his Lord, 'Behold, Satan has visited me with weariness and chastisement.' 	 Бизнинг бандамиз Аййубни эсла. Ўшанда у Роббига нидо қилиб: «Албатта, мени шайтон машаққат ва азоб ила тутди», деди.


(See Verse 8:44). 	 (Маълумки, Бадр урушида мушрикларнинг сони мусулмонларнинг ададидан уч баробар кўп эди.


The chief's wife said: Now has the truth become established: I sought him to yield himself (to me), and he is most surely of the truthful ones. 	 Мен унинг нафсини хоҳладим. Албатта, у содиқлардандир.


Say, ‘Who provides for you from the heavens and the earth?’ 	 Сен: «Сизга осмонлару ердан ким ризқ берур?» деб айт.


But if one is forced by necessity, without wilful disobedience, nor transgressing due limits,- then is he guiltless. 	 (Саъд ибн Аби Ваққос розийаллоҳу анҳу Пайғамбаримиз алайҳиссаломга: «Эй Аллоҳнинг Расули, дуо қилинг, Аллоҳ мени дуоси қабул бўладиганлардан қилсин», дедилар. Шунда Пайғамбар алайҳиссалом: «Эй Саъд, таомингни ҳалол қил, дуоси қабул бўладиган бўласан.


So let not their speech, then, grieve you (O Muhammad SAW). 	 Уларнинг гапи сени хафа қилмасин.


who amasses wealth, counting it over, 	 У мол жамлади ва уни санаб турди.


We had committed ourselves before it came." 	 Албатта, биз бундан олдин ҳам мусулмон эдик», дедилар.


But as for you, and that you worship, 	 Албатта, сиз ҳам, сиз ибодат қилаётган нарсалар ҳам.


But most of them are ignorant. 	 Иймонга келганларга мукофот беради, келмаганларга–жазо. Одамларнинг «кўплари жоҳилдирлар».)


Lord, make him a person who will please you". 	 Эй Роббим, уни Ўзинг рози бўладиган қил», деди.


Then they ham-strung the she-camel, and insolently defied the order of their Lord, saying: "O Salih! bring about thy threats, if thou art a messenger (of Allah)!" 	 Бас, туяни сўйдилар, Роббилари амрида тажовузкорлик қилишди ва: «Эй Солиҳ, агар ростгўйлардан бўлсанг, бизга ваъда қилаётган нарсангни келтир!» дедилар. (Аллоҳнинг, туяни тек қўйинглар, унга ёмонлик етказманглар, деган амрига қасдма-қасд уни ўлдирдилар.


And if you are on a journey and cannot find a scribe, then a mortgage (deposit) must be handed over; and if one of you trusts the other, the one who is trusted may return the mortgage entrusted to him and fear Allah, his Lord; and do not hide testimony; and if one hides it, his heart is sinful from within; and Allah knows what you do. 	 Агар сафарда бўлсангиз ва ёзувчи топа олмасангиз, бас, қўлга олинадиган гаров бўлсин. Агар баъзингиз баъзингизга ишонсангиз, бас, ишонилган омонатни адо қилсин, Аллоҳга, Роббисига тақво қилсин.


And warn them, [O Muhammad], of the Approaching Day, when hearts are at the throats, filled [with distress]. 	 Ўшанда жонлар халқумга келиб, ғам-ғуссага тўлиб турарлар. Золимлар учун ҳеч бир дўст ҳам, итоат қилинадиган шафоатчи ҳам йўқ.


She said: It is as it were the same, and we were given the knowledge before it, and we were submissive. 	 У: «Худди ўшанинг ўзи», деди. «Бизга бундан илгари илм берилган эди ва мусулмон бўлган эдик».


For them We have a grievous retribution in wait. 	 Ана ўшаларга аламли азобларни тайёрлаб қўйганмиз.


But whoever cannot find [or afford it] - then a fast of three days [is required]. 	 (Шуни алоҳида таъкидлаш лозимки, исломий таълимотларда умуман қасам ичишга тарғиб қилинмайди. Аввало, қасамни фақат Аллоҳнинг номи билан ичилади.


Is it not a guidance to those who inherit the earth after those who inhabited it that, did We will, We would smite them because of their sins, sealing their hearts so they do not hear? 	 Ерга унинг аҳлидан кейин меросхўр бўлганларга, агар хоҳласак, гуноҳлари туфайли уларга мусибат етказишимиз ва қалбларига муҳр босиб, эшитмайдиган қилиб қўйишимиз аён бўлмадими?!


If you seek a judgement, then this judgement has come to you; and if you desist, it is better for you; and if you return to mischief, We will punish you again; and your populace will not benefit you, however large it may be – and besides this, Allah is with the Muslims. 	 Сизнинг гуруҳингиз қанча кўп бўлса ҳам, сизга ҳеч бир ҳожатингизни чиқара олмас. Албатта, Аллоҳ мўминлар билан биргадир.


Say, "My Lord knows every word spoken in the heavens and on the earth. 	 У: «Роббим осмону ердаги сўзни билур.


This because they say that trading is like usury. 	 Бундай бўлиши уларнинг, тижорат ҳам рибога ўхшаш-да, деганлари учундир.


Allah has power to grant them victory: 	 Кофирлар уларни йўқ қилиб юборишлари мумкин. Мусулмонлар урушга кирсалар, Аллоҳ уларга ёрдам беришга қодирдир.)


We said, "Your Lord may yet have mercy on you, but if you do the same again, so shall We: We have made Hell a prison for those who deny the truth." 	 Агар сиз қайтсангиз, Биз ҳам қайтамиз. Ва жаҳаннамни кофирларга зиндон қилганмиз.


We are cognisant of what they say; but it is not for you to compel them. 	 Уларнинг айтганларини Биз билувчимиз. Сен уларнинг устидаги жаббор эмассан.


But you were seized with a thunderbolt (lightning) while you were looking. 	 (Бани Исроилнинг бу шаккоклиги учун Аллоҳ таоло муносиб жазолади: ўзлари қараб турган ҳолда яшин уриб, ҳалок бўлдилар.)


And what do you know what that is? 	 У қандоқ нарса эканлигини сенга нима билдирди?


So they lie fallen on their trellises, their wells neglected and their ruined palaces! 	 Бас, улар (ҳозирда) шифтлари қулаган, ташландиқ қудуқ, (ҳувиллаган) юксак қаср (ҳолидадир).


And I renounce you and that unto which ye call beside Allah; and I shall call unto my Lord; belike in calling unto my Lord I shall not be unblest. 	 Мен сизлардан ҳам, Аллоҳдан ўзга илтижо қилаётган нарсангиздан ҳам четланаман ва Роббимга илтижо қиламан. Шоядки, Роббимга илтижо қилиш ила бадбахт бўлмасам», деди.


God indeed encompasses all things. 	 Албатта, У зот ҳар бир нарсани ихота қилгувчидир. (Унга рўбарў бўлишдан қочиб қаерга борадилар?)


Thereupon she cried out: "My Lord, I have been inflicting much wrong on myself. 	 (Сарой олдидаги майдон ҳам биллурдан ясалган, жуда силлиқ, уни сув деб ўйлаб, кийимингни кўтарма.


Then would You destroy us for what the falsifiers have done?" 	 Ботил иш қилувчиларнинг қилмиши туфайли бизларни ҳалок этасанми», демаслигингиз учун.


So those who believed in Allah and held fast to His rope – He will admit them into His mercy and munificence, and will guide them on the Straight Path towards Himself. 	 Аллоҳга иймон келтирган ва Уни маҳкам тутганларни, шубҳасиз, уларни ўзидан бўлган раҳматга ва фазлга киритади ва уларни Унга–тўғри йўлга ҳидоят қиладир.


They wish that you should compromise (in religion out of courtesy) with them, so they (too) would compromise with you. 	 Агар сен муроса қилсанг, улар ҳам муроса қилишни орзу қиларлар.


Say: I do not ask you aught in return except that he who will, may take the way to his Lord. 	 Сен: «Мен сизлардан бунинг учун ажр сўрамайман, фақат, ким хоҳласа, Робби томон йўл олишини (сўрайман)», деб айт. (Исломда эътиқод-динга кириш ёки унинг аъзолари сафида бўлиш учун тўланадиган бадал ёки солиғу мажбуриятлар йўқ.


There is no welcome for them. 	 Уларга марҳабо йўқ.


And those who stand firm in their testimonies. 	 Ва улар гувоҳликларини тўғри берадиганлардир.


Yet before that, they made a covenant with Allah never to turn their backs. 	 Ҳолбуки, улар бундан олдин ортга қараб қочмасликка Аллоҳга аҳд берган эдилар. Аллоҳга аҳд эса, масъулият бўлгандир.


He replied, "One day or part of a day." 	 Сени одамларга ибрат қилиш учун шундай қилдик. Ва суякларга назар сол, уларни қандоқ ҳаракатга соламиз ва уларга қандоқ гўшт кийгизамиз», деди.


And they shall have a painful punishment. 	 (Бу оятда, Бани Назийр аҳли ҳам хиёнат, исён туфайли худди улардан аввалги Бани Қайниқоъ аҳли тушган ҳолга тушганлари эслатилмоқда.)


And had Allah willed, He could have made them all upon one religion, but He admits whomever He wills into His mercy; and the unjust do not have any friend nor any supporter. 	 Агар Аллоҳ хоҳлаганида, албатта, уларни бир уммат қилар эди. Лекин У зот хоҳлаган кишини Ўз раҳматига киритур.


Oh, but man is a telling witness against himself, 	 Ҳа, инсон ўз нафсига қарши ўзи шоҳиддир.


But most people do not know the Truth, and have, therefore, turned away from it. 	 Яна нима учун мушриклар Аллоҳ таолога ибодат қилмаяптилар?)


a caller to Allah by His permission and as a light shedding lamp. 	 Ҳа, Муҳаммад (с. а. в.) жоҳилият зулматларидаги нурли чироқдирлар. Турли зулматлар ичида йўлини топа олмай, уриниб-суриниб юрган кишиларни Исломнинг ёруғ йўлига бошловчи нурли чироқдирлар.)


And thou hast not been reciting any book before it, nor hast thou been writing it With thine right hand, for then might the followers of falsehood have doubted. 	 Агар шундай бўлганида, ботил аҳллари шубҳага тушган бўлур эдилар. (Бу ўқиш-ёзишни билади, бирор китобдан ўқигандир, бирор устоздан ёзиб олгандир, деб Қуръоннинг илоҳий китоб эканлиги ҳақида шубҳага тушган бўлар эдилар.)


But the answer of his people was not except that they said, "Expel the family of Lot from your city. 	 Унинг қавмининг жавоби: «Лут аҳлини юртингиздан қувиб чиқаринг, чунки улар покиза бўлишни хоҳлаган кишилардир», дейишдан бошқа нарса бўлмади. (Ифлосликка ботиб қолган бу қавм покликни масхара қилиб, покиза одамларни камситиш йўлига ўтди.


But as for the compromisers—they will be firewood for Hell.’” 	 Ва, аммо, адашганлар, бас, жаҳаннамга ўтин бўлибдилар. (Оятда йўлдан адашганлар жаҳаннамга ёқилғи бўлишликлари ҳам аниқ, очиқ-ойдин айтилмоқда.)


Whenever there cometh down a sura, some of them say: "Which of you has had His faith increased by it?" 	 Бирон сура нозил қилинган вақтда улардан: «Бу сиздан кимнинг иймонини зиёда қилди?» дейдиган кимсалар бор. Бас, иймон келтирганларнинг иймонини зиёда қилди ва улар шоду хуррам бўлдилар.


It is an evil thing to gain notoriety for ungodliness after belief. 	 Бир одам иккинчисини масхара қилса, камситса, устидан кулса, албатта, масхара қилинган одамнинг аччиғи чиқади, у ҳам масхара қилувчига ўзига яраша жавоб беришга уринади. Орада низо-жанжал чиқади, ижтимоий алоқалар бузилади ва жамият заифлашади.


Deaf, dumb, and blind, they do not understand. 	 Улар ақл ишлатмаслар. (Аллоҳ таоло бу ояти каримада кофирларни чўпонни овозини эшитиб, маъносини тушинмайдиган чорва ҳайвонларига, Пайғамбарларни уларни ҳайдаб юрувчи чўпонга ўхшатмоқда.)


"'And that I guide thee to thy Lord, so thou shouldst fear Him?'" 	 Ва сени Роббингга ҳидоят қилсам, шоядки (Ундан) қўрқсанг», деб»


Is He then Who guides to the truth more worthy to be followed, or he who himself does not go aright unless he is guided? 	 Эргашишга ҳаққа ҳидоят қиладиган зот ҳақлироқми ёки ҳидоят қилмайдиган, балки ўзи ҳидоятга муҳтож кимсами?


Satan means to mislead them far away. 	 (Аввал ҳам айтилганидек, тоғут–Аллоҳнинг изнсиз бўлган ҳукмидир. Мунофиқлар ҳам Аллоҳнинг ҳукмини истамайдилар, шунинг учун ҳам тоғутдан ҳукм сўраб борадилар.


“My Lord, rescue me and my family from their deeds.” 	 Эй Роббим, менга ва аҳлимга қилаётган нарсаларидан нажот бергин!» деди.


Never; We shall now record what he says and give him a prolonged punishment. 	 Йўқ! Нима деганини, албатта, ёзиб қўямиз ва унга азобни узундан-узоқ қиламиз.


These are the people of happiness. 	 Ана ўшалар ўнг томон эгаларидир.


Indeed, they have not yet tasted My punishment. 	 Йўқ! Улар азобимни татиб кўрмадилар.


Linger not for conversation. 	 Аллоҳ ҳақни (айтишдан) ҳаё қилмас.


Did We not make the earth a receptacle, 	 Ерни ўзига тортувчи қилмадикми?


Those unto whom they cry seek the way of approach to their Lord, which of them shall be the nearest; they hope for His mercy and they fear His doom. 	 Ана ўша дуо қилаётганлари Роббиларига васила изларлар, қайсилари яқинроқ эканини (билмоқ учун). Унинг раҳматини орзу қилурлар ва азобидан қўрқурлар.


Clear is your Lord, the Lord of Might, of whatever they allege [concerning Him]. 	 Сенинг Роббинг, иззат Робби улар қилган васфдан покдир.


Unto Pharaoh and his chiefs, but they did follow the command of Pharaoh, and the command of Pharaoh was no right guide. 	 Бас, улар Фиръавн ишига эргашдилар. Фиръавннинг иши эса тўғри эмасди!


No indeed! 	 Яна йўқ! Улар тезда биларлар!


He said: 'My nation, is my tribe stronger against you than Allah? 	 У: «Эй қавмим, менинг одамларим сизлар учун Аллоҳдан кўра азизроқми?!


And Allah guideth not a wrong-doing people. 	 Аллоҳ золим қавмларни ҳидоятга солмас.


Use alternative root dir 	 Бошқа root жилдидан фойдаланиш


The witness between you, when death approaches any of you, while making a bequest, shall be two fair men from among yourselves—or two from among others, if you are journeying in the land and the affliction of death visits you. 	 Бирортангизга ўлим келганда–васият қилар чоғида ўзингиздан бўлган икки адолатли киши, агар ер юзида сафардалик чоғингизда ўлим мусибати етса, ўзгалардан икки киши ўртангизда гувоҳ бўлсин.


When the sky is split open 	 Вақтики, осмон ёрилса.


O ye mankind! assuredly there hath come unto you the Prophet with the truth from your Lord wherefore believe that it may be well for you. 	 Батаҳқиқ, сизларга Роббингиздан ҳақ ила Пайғамбар келди. Бас, иймон келтиринг, ўзингизга яхши бўладир.


And of mankind is he who purchases idle talks (i.e. music, singing, etc.) to mislead (men) from the Path of Allah without knowledge, and takes it (the Path of Allah, the Verses of the Quran) by way of mockery. 	 Одамлар орасида илмсиз равишда Аллоҳнинг йўлидан адаштириш учун ва у(йўл)ни истеҳзо қилиш учун беҳуда сўзни сотиб оладиган кимсалар ҳам бор. Ана ўшаларга ўзларига хорловчи азоб бордир.


for what offence was she killed? 	 У нима гуноҳ учун ўлдирилган?


There they met one of Our servants who had received blessings and knowledge from Us. 	 Бас, бандаларимиздан бир бандани топдилар. Биз унга Ўз даргоҳимиздан раҳмат ва Ўз тарафимиздан илм ўргатган эдик.


Who created thee, then fashioned, then proportioned thee? 	 У сени тўла-тўкис ва мўътадил қилиб яратган зотдир.


They said, “We have believed in the Lord of the Worlds. 	 Улар: «Роббул Оламийнга иймон келтирдик.


And he pulled his hand; and it was white, for all to see. 	 Ва қўлини чиқарди. Банагоҳ у назар қилгувчиларга оппоқ кўринди.


Their backs do not rest on their beds, and they pray to their Lord in fear and hope, and spend of what We have given them (in charity). 	 Уларнинг ёнбошлари ётар жойдан йироқ бўлур. Улар Роббиларига қўрқув ва умидворлик ила дуо қилурлар ва ўзларига ризқ қилиб берган нарсаларимиздан инфоқ қилурлар.


Have you not seen that God drives the clouds, then joins them together and puts them fold on fold. 	 Аллоҳ булутларни ҳайдашини, сўнгра бирга тўплашини, сўнгра уйиб қўйишини кўрмаяпсанми?!


Glory to Him who journeyed His servant by night, from the Sacred Mosque, to the Farthest Mosque, whose precincts We have blessed, in order to show him of Our wonders. 	 Ўз бандасини кечаси Масжидул Ҳаромдан атрофини баракали қилганимиз Масжидул Ақсога оят-мўъжизаларимизни кўрсатиш учун сайр қилдирган зот пок бўлди.


They said, "O woe to us; indeed we were transgressors. 	 Вой, шўримиз қурсин, туғёнга кетган эканмиз.


The likeness of those who spend their wealth in Allah's way is as the likeness of a grain which groweth seven ears, in every ear a hundred grains. 	 Молларини Аллоҳнинг йўлида сарфлайдиганларнинг мисоли, худди бир дона донга ўхшайди. Ундан етти бошоқ ўсиб чиқади, ҳар бошоқда юзтадан дон бор.


He knows whatever enters into the earth and whatever emerges from it, and whatever descends from the sky and whatever ascends into it, and He is the All-merciful, the All-forgiving. 	 У ерга нима кирса ва ундан нима чиқса, биладир, осмондан нима тушса ва унга нима чиқса, биладир. Ва У ўта раҳмли ва ўта мағфиратли зотдир.


Whether to play a sound to notify of contacts logging into the network. 	 Алоқадагилар тармоққа кирганда огоҳлантириш учун товуш янграш.


but as a reminder to he who fears. 	 Магар қўрққан кимсаларга эслатма бўлиши учун.


And put your trust in the All-Mighty, the Most Merciful, 	 Ва азиз ва меҳрибон зотга таваккал қил;


Thinks he that none sees him? 	 У инсон уни биров кўрмади, деб ўйлайдими?


Honorable recorders, 	 Улар ҳурматли, ёзиб тургувчилардир.


So that the people may not have any argument against you—except those who do wrong among them. 	 Одамларда сизга қарши ҳужжат бўлмаслиги учун. Улардан зулм қилганларидан қўрқманглар, Мендан қўрқинглар.


Comment 	 Мулоҳаза


The idols only brought about their destruction. 	 Уларга зиёндан бошқани зиёда қилмадилар.


The devout will have a good place of return. 	 Албатта, тақводорлар учун гўзал оқибат.


And do not unjustly devour the property of each other, nor take their cases to judges in order that you may wrongfully devour a portion of other peoples’ property on purpose. 	 (Имом Қуртубий деганларки: «Оятдаги «ботил йўл билан емаслик»ка ҳаромнинг барча турлари киради. Қимор, алдамчилик, ҳаром нарсаларни сотиб мол топишлик, ҳаром касбларни қилиб мол топишлик ва бошқалар».)


And (remember) when ye slew a man and disagreed concerning it and Allah brought forth that which ye were hiding. 	 Бир жонни ўлдириб қўйиб, у ҳақида ихтилофга тушганингизни эсланг. Аллоҳ сиз беркитган нарсани чиқаргувчидир.


An apostle from Allah rehearsing Writs cleansed. 	 У (баййина) Аллоҳ тарафидан юборилган Расул бўлиб, покланган саҳифаларни тиловат қиладир.


So they were seized by the mighty blast at break of day; 	 Бас, уларни қуёш чиқиш пайтида даҳшатли қичқириқ тутди.


They measure not God with His true measure; surely God is All-strong, All-mighty. 	 (Яъни, улар ёлғиз Аллоҳнинг Ўзига эътиқод қилишлари, фақат Унгагина ибодат қилишлари лозим эди. Аммо улар Аллоҳнинг қадрини билмадилар, унга ширк келтирдилар, Ундан ўзгаларга топиндилар.)


And sufficient is Allah as Witness. 	 Гувоҳликка Аллоҳнинг Ўзи кифоя қилур.


And O my people, this is the she-camel of Allah - [she is] to you a sign. 	 Эй қавмим, Аллоҳнинг мана бу туяси сизга оят-мўъжизадир.


God has verily bought the souls and possessions of the faithful in exchange for a promise of Paradise. 	 Албатта, Аллоҳ мўминлардан уларнинг жонлари ва молларини жаннат эвазига сотиб олди. Улар Аллоҳнинг йўлида жанг қиладилар, ўлдирадилар ва ўлдириладилар.


On thrones, they will look. 	 Пардали, баланд сўрилар устида назар солиб турарлар.


Those who believe in the Day of Judgment accept this and are steadfast in their prayers. 	 Бу муқаддас шаҳар араблар орасида қадимдан шу ном билан ҳам машҳур бўлган. Чунки бу муборак шаҳарда Аллоҳга ибодат этиш учун қурилган дунё ва башарнинг биринчи уйи «Байтуллоҳ» бор.)


What they have earned will not benefit them at all, nor will those they adopted as lords instead of God. 	 Уларга касб қилган нарсалари ҳам, Аллоҳни қўйиб тутган «дўстлари» ҳам ҳеч бир нарсада асқотмас.


So eat and drink thou, and cool thine eyes; and if thou beholdest the human beings anyone, say: verily I have vowed to the Compassionate a fast, so I shall not speak today to any human being. 	 Бас, бирор одамни кўрар бўлсанг: «Мен Роҳманга рўза назр қилдим. Бугун инсон зотига зинҳор гапирмасман», дегин.


So they denied them – therefore became of those who were destroyed. 	 Бас, икковларини ёлғончи қилдилар ва ҳалок қилинганлардан бўлдилар.


He will go ahead of his people on the Day of Resurrection, and will lead them into the Fire, and evil indeed is the place to which they are led. 	 (Биз «тушган жойи» деб таржима қилган сўз ояти каримада «сув ичгани тушган жойи» деган маънони англатувчи «ал-вардул мавруд» ибораси ила келган. Қавм бу дунёда Аллоҳ таолонинг амрини қўйиб, Фиръавнга эргашгани учун қиёмат куни ҳам унга эргашадилар.


give me good tidings?' They said, 'We give thee good tidings of truth. 	 Улар: «Биз сенга ҳақ ила башорат бердик.


Do you hate us for anything else except that we believe in Allah, and in the teaching which has been revealed to us and in the teaching which was revealed before? 	 Кофирларнинг бу ишлари ҳеч қандай мантиққа тўғри келмайдиган бир ҳолат. Ўйлаб кўринг-а: иймонсиз одам мўмин инсонни мўмин бўлгани учун ёмон кўрса!..


I do not know of any god for you besides myself; therefore kindle a fire for me, O Haman, for brick, then prepare for me a lofty building so that I may obtain knowledge of Musa's god, and most surely I think him to be one of the liars. 	 Осмон сенга ўхшаш бандалар учун Аллоҳ таоло томонидан яратилган бир нарса-ку, нима учун Аллоҳни осмон билан чегаралаб қўймоқчисан?! Ушбу саволлар ҳам ўзини худо санаётган Фиръавнинг нақадар эси паст эканини тушунишга ёрдам беради.


If We wish, We will show them to you so that you recognize them by their mark. 	 Агар хоҳласак, Биз уларни сенга кўрсатамиз, таъкидки, сен уларни сиймоларидан танийсан, албатта, сен уларни гап оҳангларидан танийсан. Аллоҳ амалларингизни билиб турур.