And to those of Jewry We have forbidden every beast with claws; and of oxen and sheep We have forbidden them the fat of them, save what their backs carry, or their entrails, or what is mingled with bone; that We recompensed them for their insolence; surely We speak truly. 	 Оятда биз «(бутун) туёқли» деб таржима қилганимиз сўз, туёғи иккига ёки кўпга бўлинмаган ҳайвонлар, деган маънодадир. Бундай ҳайвонлар туя, туяқуш, ўрдак ва шунга ўхшаш оёғидаги туёғи бутун (битта) бўлган ҳайвонлардир.


Not for you (O Muhammad SAW, but for Allah) is the decision; whether He turns in mercy to (pardons) them or punishes them; verily, they are the Zalimun (polytheists, disobedients, and wrong-doers, etc.). 	 Ёки уларнинг тавбасини қабул қилади, ёки азоблайди. Бас, улар золимлардир.


Are your people who deny the truth better than those? 	 Сизнинг кофирларингиз аввалгиларингиздан яхшироқми?!


But those who believed and did good deeds will be admitted into gardens beneath which rivers flow, to remain therein forever, by leave of their Lord. 	 Ва иймон келтириб, амали солиҳ қилганлар остидан анҳорлар оқиб турган жаннатларга киритилурлар. Унда Роббилари изни ила абадий қолурлар.


Perhaps God will forgive them. 	 Албатта, Аллоҳ мағфиратли ва раҳмли зотдир. (Ушбу оят тушишига сабаб бўлганлар Табук урушига бормай қолиб, сўнгра ўз ишларидан афсус-надомат қилиб тавба этган кишилардир.


And Allah is Full of Pity for (His) bondmen. 	 Агар банданинг бу дунёдаги амаллари яхши бўлса, хурсандчиликка, бахтга, саодатга эришади. Ёмон бўлса, қани энди ушбу ёмон амаллар олис-олисларда бўлса эди, менга яқин бўлмаса эди, деб орзу қилади.)


The Kafoor is a spring, from which the chosen bondmen of Allah will drink, causing it to flow wherever they wish inside their palaces. 	 Бир булоқданики, ундан Аллоҳнинг бандалари отилтириб ичарлар.


Who play in talk of grave matters; 	 (Ботилга) шўнғиб ўйнайдиганларга! («вайл» сўзи гоҳида «ҳалокат», гоҳида «дўзах» маъносида ишлатилади ва иккаласи ҳам бу оятга мосдир.)


But to those whose hearts are sick, it adds more filth to their hearts and they die as disbelievers. 	 Аммо қалбларида касали борларнинг ифлосликлари устига ифлослик зиёда қилди ва улар кофир ҳолларида ўларлар. (Албатта, қалбларида касали борлардан мурод мунофиқлардир, «ифлослик»дан мурод эса мунофиқликларидир.)


To Him belongs all that is before us and all that is behind us, and all that is in between. 	 Қачонки амр қилсагина, ҳузурингга тушамиз. Акс ҳолда, амрни кутиб тураверамиз.


Say: "Vile is your belief if you are believers indeed!" 	 Улар тилда «эшитдик», дейишди, аммо амаллари билан, «исён қилдик», дейишди. Яъни, тил бошқа, амал бошқа бўлди.)


Indeed, Allah is over all things competent. 	 (Яъни, ўзингиз сусткашлик қилдингиз, заифлашдингиз, ўзингиз Аллоҳнинг шартини буздингиз, ўзингиз Пайғамбарнинг амрига хилоф қилдингиз, энди келиб, «Бу қаердан?» дейсизми?! Билиб қўйинг, бу мусибатни ўзингиз ўзингизга чақириб олдингиз.)


This is indeed a palpable loss. 	 Аслини олганда мунофиқ, Исломдан, Аллоҳдан юз ўгириб, қаёққа ҳам борарди, кимга ҳам топинарди?)


Whoever does a good deed, We shall increase its merit for him. 	 (Ушбу жумла маъноси ҳақида уламоларимиз бир неча хил фикрлар айтишган. Мисол учун, Саъийд ибн Жубайр (р. а) «қариндошлик меҳри» иборасини Пайғамбаримизнинг (с. а. в) аҳл байтлари, деб таъвил қилганлар.


when Allah has created you and whatever you make?’ 	 Ҳолбуки, сизни ҳам, қолган нарсаларингизни ҳам Аллоҳ яратган-ку?!» деди.


therein fruits, and palm-trees, and pomegranates -- 	 Икковларида мевалар, хурмо ва анорлар бор.


As for the unbelievers, theirs is a drink of boiling water and a painful punishment for their disbelief. 	 Кофир бўлганлар эса, куфр келтирганлари учун уларга қайноқ сувдан шароб ва аламли азоб бордир.


And We gave them out of Our mercy, and conferred on them a worthy and lofty repute. 	 Ва уларга Ўз раҳматимиздан ҳадя этдик ҳамда уларга ростгўй ва олий тил бердик.


How excellent is the ultimate abode! 	 Ўша ота-оналар, жуфти ҳалоллар ва зурриётлар аҳли солиҳ бўлишлари керак. Аҳли солиҳ бўлмасалар, кира олмайдилар.


Do they not see that We drive the rain towards a land that is dry, then grow grain from it which their cattle and they themselves eat? 	 Бизнинг сувни қуруқ ерга ҳайдаб у билан чорвалари ва ўзлари ейдиган зироатни чиқаришимизни билмайдиларми?!


They will be the dwellers of hell fire wherein they will live forever. 	 Ундай кишилар дўзах аҳлидурлар. Улар унда абадий қолурлар.


They say; two magics supporting each other. 	 Энди бўлса, Муҳаммадга (с. а. в.) иймон келтирмасликларига Мусога алайҳиссалом берилган нарсага ўхшаш нарса у кишига берилмаганини сабаб турибдилар.


Did We will, We would make the earth to swallow them, or We would drop down on them lumps from heaven. 	 Албатта, бунда (Аллоҳга) қайтгувчи ҳар бир банда учун оят-белги бордир. (Охиратдаги қайта тирилишни инкор этаётган кофирлар, осмону ердаги, олдиларию ортларидаги нарсаларни кўрмайдиларми?


who are miserly and enjoin others to be the same and conceal the riches which God has given them of His bounty. 	 Улар бахиллик қиладиган, одамларни бахилликка буюрадиган ва Аллоҳ уларга Ўз фазлидан берган нарсаларни беркитадиганлардир.


But most of them know not, 	 Йўқ! Кўплари билмаслар.


And their prophet said to them, "Indeed, a sign of his kingship is that the chest will come to you in which is assurance from your Lord and a remnant of what the family of Moses and the family of Aaron had left, carried by the angels. 	 Агар мўмин бўлсаларингиз, албатта бу нарсада сизларга белги бор», деди. (Толутнинг ҳақиқатда Аллоҳ томонидан тайин қилинган подшоҳ эканини Бани Исроилга исбот этиш учун уларга қоил қолдирадиган, одатдан ташқари, Аллоҳдан бошқа ҳеч кимнинг қўлидан келмайдиган бир мўъжиза содир этиляпти.


These are the three occasions of dishabille for you. 	 Аллоҳ ўта билгувчи, ўта ҳикматли зотдир. (Ушбу ояти каримада зикри келаган шахслар уч вақтда, албатта изн сўрашлари керак: «... бомдод намозидан олдин...»


Bringing low, raising high. 	 У ҳам пастлатувчи, ҳам кўтарувчидир.


Whether We show you some of what We have promised them, or We cause you to die—your duty is to inform, and Ours is the reckoning. 	 Уларга ваъда қилганимизнинг баъзисини сенга кўрсатармиз ёки сени (ундан олдин) вафот этдираримз. Албатта, етказиш сенинг зиммангда, ҳисоб қилиш Бизнинг зиммамиздадир.


So make obeisance to Allah and serve (Him). 	 Бас, Аллоҳга сажда ва ибодат қилинглар.


"And we used to deny the Day of Judgment, 	 Ва қиёмат куни ёлғонга чиқарган эдик.


How, then, will they fare when We shall gather them all together to witness the Day about (the coming of) which there is no doubt, and when every human being shall be repaid in full for what he has done, and none shall be wronged? 	 Унда, бўлишида шубҳа йўқ кунда уларни жамлаганимизда ва ҳар бир жон зулм қилинмасдан, қилганига яраша жазосини олганда, ҳоллари қандай бўлади?


So whatever you have been given is but a passing enjoyment for this worldly life, but that which is with Allah (Paradise) is better and more lasting for those who believe (in the Oneness of Allah Islamic Monotheism) and put their trust in their Lord (concerning all of their affairs). 	 Аллоҳнинг ҳузуридаги яхши ва боқий нарсалар эса, иймон келтирган ва Роббиларига таваккал қилганлар учундир. (Ушбу берилган нарсалар хоҳ молу дунё бўлсин, нима бўлса бўлсин—ҳаммаси бу дунёнинг матоҳи, ўткинчи ҳой-ҳавас, холос.


He who crieth unto any other god along with Allah hath no proof thereof. 	 Ким Аллоҳ билан бирга бошқа илоҳга илтижо қилса, бу хусусда ҳеч бир далили йўқдир. Бас, унинг ҳисоби фақат Роббининг ҳузуридадир.


Their condition may be described in a parable: a man kindled a fire and when it illuminated all around him, Allah took away the light from their eyes and left them in utter darkness, where they could not see anything. 	 Ислом-иймон калималарини нутқ қилдилар, ҳатто яхшигина қулоқ осдилар, иймон келтирдик, дедилар, ибодат ҳам қилдилар. Кейин эса, ҳаммасини ташлаб, инкор қилиб, куфр, нифоқ, шак-шубҳа зулматларида қолиб кетдилар.)


One of them said, 'No, kill not Joseph, but cast him into the bottom of the pit and some traveller will pick him out, if you do aught.' 	 Агар бирон иш қилмоқчи бўлсангиз, уни қудуқнинг қаърига ташланглар, баъзи йўловчилар олиб кетади», деди. (Акалар гапни бир жойга қўйиб, режани амалга ошириш учун ҳаракатга тушдилар.


Moses said to them, ‘Throw down whatever you have to throw!’ 	 Мусо уларга: «Сиз ташлайдиган нарсангизни ташланг», деди.


This is merely a Reminder and a clear Quran 	 У зикр ва очиқ-ойдин Қуръондан ўзга нарса эмас.


But He leads astray whomsoever He will and gives guidance to whomsoever He will. 	 Лекин хоҳлаган кимсани залолатга кетказади ва хоҳлаган кимсани ҳидоят қилади.


The blast justly struck them and We reduced them to rubble. 	 Бас, уларни ҳақ ила қичқириқ олди. Бас, Биз уларни хасу чўпга айлантирдик.


Could not save the archive "%s" 	 "%s" архивини сақлаб бўлмади


They are the worst of all creatures. 	 Ана ўшалар халойиқнинг энг ёмонларидир.


except through the special mercy of your Lord. 	 Магар Аллоҳда марҳамат бўлсагина.


Thus they falsely fix a lie upon Allah, and do so wittingly. 	 Улар билиб туриб Аллоҳ ҳақида ёлғон сўзлайдилар.


The revelation of this Book is from God, the mighty and all-wise. 	 Китобнинг туширилиши Ғолиб ва ҳикматли Аллоҳ тарафидандир.


And when they have not let themselves be guided by it (this Quran), they say: "This is an ancient lie!" 	 Лекин, айни чоқда, Ҳазрати Абу Бакр, Ҳазрати Усмон, Ҳадича онамизга ўхшаш бой, задогонлар ҳам биринчилардан бўлиб Исломга киришганини эътиборга олишмайди. Ислом бойни ҳам, камбағални ҳам, кучлини ҳам, заифни ҳам бир оила аъзоси қилиш учун Аллоҳ тамонидан юборилган дин.)


And they used to persist in the great violation, 	 Ва мудом катта гуноҳ ишлар қилар эдилар.


And that which is (locked up) in (human) breasts is made manifest- 	 Ва кўкракларидаги ошкор бўлганда.


And thy Lord knoweth that which their breasts conceal and that which they make known. 	 Ва Роббинг уларнинг қалблари яшираётган нарсаларни ҳам, ошкор қилаётган нарсаларни ҳам билур.


And ask the People of the Book as well as those who follow no heavenly Scripture: 'Have you also submitted (to Allah)?' 	 Агар Исломга кирсалар, бас, батаҳқиқ, ҳидоят топдилар. Агар юз ўгирсалар, сенинг зиммангда етказиш, холос.


They were superior to them in strength, and they tilled the earth and populated it in greater numbers than these (pagans) have done, and there came to them their Messengers with clear proofs. 	 Аллоҳ уларга зулм қилмас эди, лекин улар ўзларига зулм қилардилар. (Аввалги кофирлар ободончилик масаласида ҳам ҳозирги кофирлардан устун эдилар.


And he entered the city at a time of inattention by its people and found therein two men fighting: one from his faction and one from among his enemy. 	 Буниси ўз гуруҳидан, униси эса, душманларидан эди. Бас, ўз гуруҳидан бўлган душман бўлганга қарши ундан ёрдам сўради.


Who created me, and He doth guide me, 	 У мени яратган зотдир. Бас, мени ҳидоят қилади ҳам Унинг Ўзи.


We gave Moses the Book, and made it a source of guidance for the Children of Israel, commanding: "Take no other Guardian beside Me." 	 Ва Биз Мусога китобни бердик ва у(китоб)ни Бани Исроилга ҳидоят қилиб: «Мендан ўзгани вакил тутманглар!» дедик.


When you encounter those who disbelieve, strike at their necks. 	 Қачонки куфр келтирганлар билан тўқнашсангиз, бас, бўйинига урмоқ керак.


When people and jinn are asked, "Did not Messengers from your own people come to you to convey Our revelations and to warn you of the Day of Resurrection?" 	 Эй жин ва инс жамоалари, сизларга ўзингиздан бўлган Пайғамбарлар келиб, оятларимни сизга айтиб бермадиларми, сизларни ушбу кунингизга дучор бўлишингиз ҳақида огоҳлантирмадиларми?» дер.


Say thou: the Hidden belongeth unto Allah alone; so wait, verily I am with you among those who wait. 	 Ҳазрати Муҳаммаднинг (с. а. в.) шариатлари охирги шариат бўлганидан Аллоҳ таоло мушрикларнинг матлубини ортга суришга аҳд қилган эди. Шу боис Пайғамбари Муҳаммадга (с. а. в.) мушрикларнинг бу бемаъни талабига: «Ғайб Аллоҳникидир.


They will ask you for a verdict concerning women. 	 Сендан аёллар ҳақида фатво сўрарлар.


And they will say, "Our Lord, indeed we obeyed our masters and our dignitaries, and they led us astray from the [right] way. 	 Ва: «Эй Роббимиз, албатта, биз бошлиқларимизга ва катталаримизга итоат қилдик. Бас, улар бизни йўлдан оздирдилар.


He will heed who feareth, 	 Албатта, қўрққан эсга оладир.


And if there are not two men (available), then a man and two women, such as you agree for witnesses, so that if one of them (two women) errs, the other can remind her. 	 (Ояти карима «ҳақ зиммасига тушган киши» деганда қарз олувчини назарда тутган. Демак, ўртадаги киши келиб қарз олди-бердини ёзаётган вақтда матнни қарз олувчи айтиб туради.


On the Day a man will flee from his brother 	 У кунда киши қочадир; ўз ака-укасидан.


'Moses' they replied, 'therein is a nation of giants. 	 Улар: «Эй Мусо, унда зўравон қавм бор.


Those who do that shall be the losers. 	 Ким шундай қилса, бас, ана ўшалар ютқазувчилардир.


They ask about the monthly course. 	 Сендан ҳайз ҳақида сўрарлар.


they do not believe in it, and the precedent of the ancients has already passed. 	 Унга (Қуръонга) иймон келтирмаслар. Батаҳқиқ, аввалгиларнинг суннати-одати шундоқ ўтгандир.


He replied: "This too is possible that when commanded to fight you may not fight at all." 	 Улар: «Бизга нима бўлибдики, диёримиздан ва фарзандларимиздан жудо қилинсак ҳам, Аллоҳнинг йўлида урушмасак», дедилар. Уруш фарз қилинганда эса, озгиналаридан бошқалари юз ўгириб кетдилар.


Proclaim (O dear Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him), “It is a guidance and a cure for the believers”; and there is deafness in the ears of those who do not believe, and it is blindness upon them; as if they are being called from a place far away! 	 (Фаразан Қуръонни араб тилида эмас, бирор ажамий тилда нозил қилганимизда, кофир мушриклар бунга ҳам гап топар эдилар. Чунки, аслида, Қуръонга эргашиш ниятлари йўқ.)


No, but they marvel that from among themselves a warner has come to them. 	 Балки уларга ўзларидан огоҳлантирувчи келганидан ажабландилар ва кофирлар: «Бу ажиб нарса-ку?!


'Eat and take your joy a little; you are sinners!' 	 Енглар ва мазза қилинглар, озгинагина. Албатта, сизлар гуноҳкорсизлар.


And man assumed it. 	 Дарҳақиқат, инсон жинси (ҳамма эмас, албатта) ўта золимдир.


If God should take men to task for what they have earned He would not leave upon the face of the earth one creature that crawls; but He is deferring them to a stated term. 	 Агар Аллоҳ одамларни қилганларига яраша оладиган бўлса, ер устида қимир этган жониворни қўймас эди. Лекин уларни белгиланган муддатгача қўйиб қўюр.


And had We listed surely We could have given every soul its guidance; but true must be the word from Me; I shall surely fill Hell with the Jinn and mankind together. 	 Бу дунёдаги вазифасини тушунтирди. Одамлар ва жинлар ичидан кофирликни, осийликни танлаганларини қўшиб жаҳаннамга ташлаб, улар билан уни албатта тўлдираман, деган сўзим бор эди, шу ҳақ бўлди.)


[If so,] indeed all honour belongs to Allah. 	 Албатта, иззат–куч-қудратнинг барчаси Аллоҳнинг ҳузуридадир.


But the chosen servants of God; 	 Магар Аллоҳнинг ихлосли бандалари.


So I do call to witness the ruddy glow of Sunset; 	 Шафақ билан қасамки.


Assuredly in the Hereafter they are the losers. 	 Ҳеч шубҳа йўқки, охиратда улар зиён кўргувчилардир.


Others (there are who) have acknowledged their wrong-doings: they have mixed an act that was good with another that was evil. 	 Бошқалар эса, гуноҳларини эътироф қилдилар; улар яхши ва ёмон амални аралаштириб қилганлардир. Шоядки Аллоҳ уларнинг тавбасини қабул қилса.


And thrust thy hand within thine armpit, it will come forth white without hurt. 	 Қўлингни қўлтиғингга тиқ, ёмонликсиз оппоқ бўлиб чиқади. Бу бошқа бир мўъжизадир.


And his nearest kindred who shelter him 	 Ва уни ўзига олган қабиласини ҳам.


When he went to them, Pharaoh said to him, “I think that you, Moses, are bewitched.” 	 (Мазкур тўққиз мўъжиза–қўл, асо, тўфон, чигиртка, бит, бақалар, қон, очарчилик йиллари ва меваларнинг камчил бўлиши эди. Бу мўъжизалар ҳақида Аъроф сурасида ва бошқа сураларда сўз кетган.)


It is not in their interests, nor in their power. 	 Бунга уларнинг имконлари йўқ ва унга қодир ҳам эмаслар.


We will recite to thee something of the tiding of Moses and Pharaoh truthfully, for a people who believe. 	 Иймон келтирадиган қавм учун сенга Мусо ва Фиръавннинг хабаридан ҳақ ила тиловат қилиб берамиз.


So do not lose heart or be grieved, for you will surely prevail if you are believers. 	 Ҳеч бўшашманглар, заифлашманглар, сизга етган мусибатларга, бошингизга тушган оғирликларга хафа бўлманглар. Сизлар дунёда ҳаммани ҳидоятга даъват қилувчиларсиз.


The unjust will have no guardian or helper. 	 Золимларга эса, ҳеч бир дўст ҳам, ёрдам берувчи ҳам йўқдир.


He is the Lord of the east and the west, there is no deity but Him, so take Him as your Guardian. 	 У машриқу мағрибнинг Роббисидир. Ундан ўзга ибодатга сазовор илоҳ йўқ.


And indeed, they were about to drive you from the land to evict you therefrom. 	 Улар сени бу ерда безовта қилиб, ундан сени чиқариб юборишларига оз қолди. Шундай бўлган тақдирда, сендан кейин улар озгина муддатдан бошқа тура олмаслар.


He said: 'It grieves me to let him go with you, for I fear lest the wolf should devour him when you are not paying attention to him' 	 Сиз ундан ғофил қолсангиз, уни бўри еб кетишидан қўрқаман», деди. (Уни сизларга ишониб, қўшиб юбора олмайман, деган маънодаги сўзни юмшоқроқ қилиб айтдилар.)


By the sky full of adornment [with stars], 	 Гўзал, мустаҳкам осмон билан қасам.


And in the Taurat, We made it obligatory upon them that, “A life (is the retribution) for a life, and an eye for an eye, and a nose for a nose, and an ear for an ear, and a tooth for a tooth, and for wounds is a retribution”; then whoever willingly agrees to retribution, it shall redeem him of his sin; and whoever does not judge according to what is sent down by Allah – it is they who are the unjust. 	 Кўзга–кўз, яъни, бировнинг кўзини кўр қилгандан унинг ҳам кўзини кўр қилиш ила қасос олинади. Бурун, қулоқ, тиш ва бошқа аъзолар, шунингдек, етган жароҳатларга ҳам шунга ўхшатиб қасос олинади.


Teacheth man that which he knew not. 	 У инсонга у билмаган нарсани ўргатди.


He said, “You will not be able to endure with me. 	 У: «Сен мен билан бирга бўлишга сабр қила олмассан.


Indeed, they who are apprehensive from fear of their Lord 	 Албатта, Роббиларидан қўрқиб хавфда турувчилар.


Thus does Allah bring the dead to life, and He shows you His signs that you might reason. 	 Аллоҳ худди шундай қилиб ўликларни тирилтиради ва оят-аломатларини сизга кўрсатади. Шоядки ақл ишлатсангиз.


Do they not contemplate the Quran, or are there locks on the hearts? 	 Ўшанда парда кўтарилади, ҳамма нарса равшанлашади, қалб ҳаловот топади, виждон мусаффо бўлади. «Қалбларида қулф» бўлса, унда ҳамма нарса берк, уларга ҳеч нарса, жумладан, Қуръон нури ҳам кирмайди.)


Those of you who die and leave wives behind—a will shall provide their wives with support for a year, provided they do not leave. 	 Сизлардан вафот этганда жуфтларини қолдираётганлар, хотинлари чиқмасдан бир йилгача фойдаланишини васият қилсинлар.


Surely the (devils) obstruct them from the path, though they think they are rightly guided, -- 	 Албатта, у(шайтон)лар йўлдан тўсурлар ва улар ўзларини шак-шубҳасиз ҳидоят топгувчилардек ҳисобларлар.


Do they not look at Allah's creation, (even) among (inanimate) things,- How their (very) shadows turn round, from the right and the left, prostrating themselves to Allah, and that in the humblest manner? 	 Ахир улар Аллоҳ яратган ҳар бир нарсанинг соялари ўнгга, чапга мойил бўлиб, Аллоҳга сажда қилиб ётганини ва улар бўйсунувчи эканини кўрмайдиларми?! (Барча мавжудотларнинг Аллоҳ жорий этган қонун-қоидаларга бўйсунишларини ушбу ояти карима, Аллоҳга сажда қилиш, деб таърифламоқда.)


Some are still standing, and some have withered away. 	 Улардан (ўз ўрнида) турганлари ҳам бор, йиқилганлари ҳам бор.


It does not behoove us to return to it, unless Allah, our Lord, should wish so. 	 Эй Роббимиз, биз билан қавмимизнинг орамизни ҳақ ила очгин. Сен очувчиларнинг яхшисидирсан», деди.


When evil afflicts him, he becomes despairing. 	 Қачон уни ёмонлик тутса, ноумид бўлур.


This is no mortal; he is no other but a noble angel.' 	 Ана шунда Азизнинг хотини уларни, Юсуфнинг ҳусну жамоли олдида таажжуб ва ҳайрат ила лол бўлганларини кўриб, ўзини ғолиб сезди. Энди у ўзини маломат қилган аёллар устидан кула бошлади.)


And the prophet said to them: Surely the sign of His kingdom is, that there shall come to you the chest in which there is tranquillity from your Lord and residue of the relics of what the children of Musa and the children of Haroun have left, the angels bearing it; most surely there is a sign in this for those who believe. 	 (Толутнинг ҳақиқатда Аллоҳ томонидан тайин қилинган подшоҳ эканини Бани Исроилга исбот этиш учун уларга қоил қолдирадиган, одатдан ташқари, Аллоҳдан бошқа ҳеч кимнинг қўлидан келмайдиган бир мўъжиза содир этиляпти. Маълумки, Уламоларимиз ушбу ҳодисани Пайғамбарлардан қолган нарсаларни табаррук тутишга далилдир, деганлар.


And We have placed in it gardens of dates and grapes, and We have made springs of water in it. 	 Ва унда хурмо ва узум боғлари яратдик ҳамда ичидан булоқларни чиқардик.


They swore their most solemn oaths that if a warner should ever come to them, they would be better guided than any other community. 	 Улар жон-жаҳдлари билан, агар ўзларига огоҳлантирувчи келса, ҳар қандай умматдан кўра ҳидоятли бўлишлари ҳақида Аллоҳ номи ила қасам ичар эдилар. Қачонки огоҳлантирувчи келганида, уларда нафратдан бошқани зиёда қилмади.


Verily the culprits shall be in great error and madness. 	 Албатта, жинояткорлар адашувда ва олов-оташдадирлар.


Two young men entered the prison along with him. 	 У билан қамоққа иккита йигит ҳам кирди.


And fruit, abundant [and varied], 	 Сероб мевалардадир.


They swear most solemnly in the name of Allah and say: "Allah shall not raise to life any who dies." 	 Улар жон-жаҳдлари билан: «Аллоҳ ўлганларни қайта тирилтирмас», деб Аллоҳ номи ила қасам ичдилар. Йўқ!


Indeed, Our messengers record that which you conspire 	 Бунинг устига, Аллоҳнинг элчилари–фаришталар ҳар бир макрни ёзиб туради. Вақти келганда ўша ёзув маккорлар зиддига ҳужжат бўлади.


[It will be] through Our signs; you and those who follow you will be the predominant." 	 (Демак, Мусо ва Ҳорун алайҳиссалом ҳамда уларга эргашганлар ғолиб бўлишлари турган гап. Ғалабага эришиш учун Аллоҳнинг оятлари билан ҳаракат қилинса, бас.


They will emerge before God, altogether. 	 Уларнинг ҳаммалари Аллоҳ ҳузурида пайдо бўлдилар. Бас, заифлар мутакаббирларга: «Албатта, биз сизларга тобе бўлган эдик.


Lo! We, even We, have revealed unto thee the Qur'an, a revelation; 	 Албатта, Биз сенга Қуръонни бўлак-бўлак қилиб туширдик.


Thus those before them did deny. 	 Улардан олдингилар ҳам шундай ёлғонга чиқарган эдилар.


He will forgive you your sins, and admit you to Gardens beneath which Rivers flow, and to beautiful mansions in Gardens of Eternity: that is indeed the Supreme Achievement. 	 Ана шунда, У зот гуноҳларингизни кечирур ва сизларни адн жаннатидаги остидан анҳорлар оқиб турган боғларга ва яхши масканларга киритур. Бу улуғ ютуқдир.


"And indeed We conferred a favour on you another time (before). 	 «Батаҳқиқ, Биз сенга бошқа марта ҳам неъмат берган эдик. (Яъни, ҳозир берган неъматларимиздан бошқа ҳам неъмат берган эдик.)


If the truth conformed to their desires, the heavens, the earth, and everyone in them would have gone to ruin. 	 Чунки ҳақ битта, одамларнинг ҳавойи нафслари эса, чексиздир. Инчунин, ҳавойи нафс ила ҳақиқатга эришиб бўлмайди.


We assuredly had taken him by the right hand 	 Албатта, Биз уни қудрат билан тутармиз.


Peace be upon him the day he was born, and the day he will die, and the day he will be raised up alive. 	 Унга туғилган кунида ҳам, ўладиган кунида ҳам, қайта тириладиган кунида ҳам саломлар бўлсин.


Do you ask a recompense from them? 	 Ёки сен улардан харож сўраяпсанми?!


His wife came forward crying. She clasped her face, and said, “A barren old woman?” 	 Хотини қичқириб келди ва ўз юзига шапалоқ тушириб: «Туғмас кампир-а?!» деди.


Yet when it is said to them, “Beware of what lies before you, and what lies behind you, that you may receive mercy.” 	 Уларга: «Олдингиздаги нарсадан ва ортингиздаги нарсадан қўрқинг. Шояд раҳм қилинсангиз», дейилса.


This is the command of God, so that perhaps you will have faith in God and His Messenger. 	 Бу (ҳукм) Аллоҳга ва Унинг Расулига иймон келтиришингиз учун.


[This is] so that Allah may distinguish the wicked from the good and place the wicked some of them upon others and heap them all together and put them into Hell. 	 Ана ўшалар зиён кўргувчилардир. (Аллоҳ таоло кофирларни у дунёда жаҳаннамга тўплайди, уларни пок–жаннати мўминлардан ажратиб олиш учун, худди ўтинни тахлагандек, бир-бирларининг устига тахлаб туриб, дўзахга ташлаш учун тўплайди.


And if he is one of the rejecters, the erring ones, 	 Ва агар ёлғонга чиқарувчилардан, гумроҳлардан бўлса.


They follow but their fancy, and that which pleaseth their souls; whereas assuredly there hath come Unto them from their Lord the guidance. 	 У (мушрик)лар Роббиларидан ҳидоят келганига қарамай гумон ва ҳавойи нафс хоҳишига эргашарлар, холос.


'Moses' you said, 'we will no longer be patient with one type of food. 	 «Эй Мусо, бир хил таомга ҳеч чидай олмаймиз, Роббингга дуо қил, бизга ерда ўсадиган нарсалардан–сабзавот, бодринг, саримсоқ, мош, пиёз чиқариб берсин», деганингизни эсланг. У: «Яхши нарсани паст нарсага алмаштиришни сўрайсизларми?


when the seas swarm over, 	 Ва, вақтики, денгизлар портлатилса.


They said: "Comest thou to us, that we may worship Allah alone, and give up the cult of our fathers? bring us what thou threatenest us with, if so be that thou tellest the truth!" 	 Улар: «Сен бизга ёлғиз Аллоҳнинг Ўзига ибодат қилишимиз ва ота-боболаримиз ибодат қилган нарсаларни тарк этишимиз учун келдингми?! Агар ростгўйлардан бўлсанг, бизга ваъда қилаётган нарсангни келтир!» дедилар.


Verily, those who conceal what Allah has sent down of the Book, and purchase a small gain therewith (of worldly things), they eat into their bellies nothing but fire. 	 Албатта, Аллоҳ китобда туширган нарсани беркитганлар ва уни озгина баҳога сотганлар, ана ўшалар қоринларига оловдан бошқа нарсани емаслар, уларга Аллоҳ қиёмат куни гапирмас ва уларни покламас. Уларга аламли азоблар бор.


place on it high mountains and provide you with fresh water? 	 Ва Биз унда юкасак тоғлар қилдик ва сизларни зилол сув билан суғордик.


Say: It is a message of importance, 	 «Бу улуғ бир хабардир.


Would you then ask your Prophet such questions as were asked of Moses in former times? 	 Ёки Пайғамбарингиздан, бундан аввал Мусодан сўралганидек, савол сўрашни хоҳлайсизми?! Ким иймонни куфрга алмаштирса, батаҳқиқ, тўғри йўлдан адашган бўлади.


They are your avowed enemies. 	 Албатта, кофирлар сизга очиқ душмандирлар.


And He also relented towards the three whose cases had been deferred. 	 Ва ортда қолган уч кишига ҳам. Уларга кенг ер тор бўлиб, юраклари сиқилиб, Аллоҳдан қочиб, ўзгага бориб бўлмаслигига ишонганларидан сўнг тавба қилишлари учун тавба эшиги очилди.


Thus does God explain to you His revelations so that perhaps you will understand. 	 «Калитга молик бўлиш» уй эгасининг калитни ишониб топшириб қўйишидир. Ана шундай кишилар инсоф билан, қоринлари тўйгунча есалар, бўлаверади.


He said, “The refuge of Allah from that we should take anyone except him with whom our property was found – we would then surely be unjust.” 	 (Бошқа ўринларда бўлгани каби, бу сафар ҳам Юсуф (а. с.) нозик ибораларни ишлатиб, ҳеч кимнинг ҳаққига ножўя гап айтмадилар. «Ўғринингг» ё «айбдорнинг ўрнига» демасдан, «нарсамизни ҳузуридан топган одамдан бошқани олиб қолишимиздан Аллоҳ сақласин», дея марҳамат қилдилар.)


‘Do you not see how Allah has created the seven heavens atop each other?’ 	 Аллоҳ еттти осмонни қандоқ қилиб табақама-табақа яратиб қўйганини кўрмадингизми?


Then We said, "Go together to the people who have denied Our signs." 	 Бас: «Иккингиз бизнинг оятларимизни ёлғонга чиқарган қавмга боринг», дедик.


They said: We are Allah's helpers. 	 Бас, Бани Исроилдан бир тоифа иймон келтирди ва бир тоифа кофир бўлди.


So fear Allah and obey me. 	 Бас, Аллоҳдан қўрқинг ва менга итоат қилинг.


But there is no fault in you if you are harmed by rain, or you are sick to lay aside your weapons, but take your precautions. 	 Кейин биринчи тоифа келиб иккинчи ракатни ҳар ким ўзи ўқиб салом беради. Иккинчи ракатни имом билан ўқиган ва яна қоровулликка ўтган иккинчи тоифа биринчи тоифадан кейин қолган бир ракат намозини якка-якка ўқиб салом беради.


Such men, their refuge shall be Gehenna -- an evil homecoming! -- 	 Улар ўзларини бўлмаса-да, молу мулкларини асраб қолиш учун, ҳижратнинг қийинчиликларидан қочиб, кофирлар ичида қолиб кетган кишилардир. Уларни Аллоҳ таоло «ўзига зулм қилувчилар» деб сифатламоқда.)


and I have been commanded to be the foremost of those who submit [to Him].’ 	 Ва мен мусулмонларнинг аввалгиси бўлишимга амр этилганман», деб айт. (Аввал айтилганидек, «дин» итоат, ибодат, жазо, мукофот ҳамда шариат маъноларини англатади.


God best knows the things you speak of." 	 Улар, кичик ўгай ука ўғрилик қилган бўлса, бу ажабланарли эмас, унинг туғишган акаси ҳам олдин ўғрилик қилган эди, бу иш уларниг табиатида бор ўзи, дейишмоқчи.)


Said he, 'Now, for Thy perverting me, I shall surely sit in ambush for them on Thy straight path; 	 У: «Мени иғвога учирганинг сабабли, албатта, мен уларни Тўғри йўлингда тўсиб ўтираман».


He knows what is in the hearts. 	 Албатта, у диллардаги нарсани ўта билгувчидир.


He said, "Even if we were unwilling?" 	 У: «Гарчи ёмон кўрувчи бўлсак ҳам-а?!


Had Allah known of any good in them He would have made them hear, but had He made them hear they would have turned away, averse. 	 Агар Аллоҳ уларда бирор яхшиликни билганида, албатта, эшиттирар эди ва агар уларга эшиттирса ҳам, албатта, юз ўгириб, бурилиб кетар эдилар. (Аллоҳ таоло улардан бирор яхшилик чиқишини билганида эди, албатта, уларни эшитганидан фойда оладиган қилиб қўйган бўларди.


And who soever rejecteth the faith, his work will surely come to naught, and in the Hereafter he shall be of the losers. 	 (Ислом мусулмонларга аҳли китобларнинг сўйган сўйишлари ҳалол қилинган. Бу оятда «таом» сўзи қўлланган, аммо ундан аҳли китобларнинг барча таомлари, жумладан, чўчқа ёки бошқа ҳаром ҳайвонларнинг гўшти, ароққа ўхшаш ичимликлари ҳам ҳалол экан-да, деб тушунилмаслиги керак.


But when they roused Our anger We inflicted retributive punishment and drowned them all, 	 Бас, қачонки улар Бизни дарғазаб қилишгач, улардан интиқом олдик–уларнинг барчаларини жамлаб, ғарқ қилдик.


So what do you advise?’ 	 Атрофидаги гумашталарига ва содда халққа даъватчини хавфли қилиб кўрсатади ва уларни қўрқитади.)


Say, "If all men and jinn gathered together to produce the like of this Quran, they could not produce one like it, however much they helped one another." 	 Агар инсу жинлар тўпланиб, ушбу Қуръонга ўхшаш нарса келтирмоқчи бўлсалар, бунда баъзилари баъзиларга ёрдамчи бўлсалар ҳам, унга ўхшашини келтира олмаслар.


Are you under the illusion that you will enter Paradise whereas the suffering, which came to those before you, has not yet come to you? 	 Сиздан аввал ўтганларга келганга ўхшаш нарса сизларга келмасдан туриб, жаннатга кирамиз, деб ўйладингизми? Уларни бало ва мусибатлар тутган ва ларзага туширилганлар.


That is the great success. 	 Бу эса ниҳоятда улкан ютуқдир.


But whoever helps Allah shall be helped by Him. 	 Албатта, Аллоҳ Ўзига ёрдам берганларга ёрдам берур.


And if misfortune touch a man he crieth unto Us, (while reclining) on his side, or sitting or standing, but when We have relieved him of the misfortune he goeth his way as though he had not cried unto Us because of a misfortune that afflicted him. 	 Ана шундай қилиб, исрофчиларга қилаётган амаллари зийнатланиб кўрсатилди. (Инсон иши юришиб турганида, ўзи соғ-саломат, тинч-омон ва роҳат-фароғатда бўлганида ҳеч нарса билан иши йўқ, бу дунё ҳаётига мағрур бўлиб юраверади.


They swear by God: "We never said this." 	 Улар гапирмаганлари ҳақида Аллоҳнинг номи ила қасам ичарлар.


We said, “Go down, some of you enemies of one another. And you will have residence on earth, and enjoyment for a while.” 	 Ва Биз: "Баъзингиз баъзингизга душман бўлиб тушинглар, сизларга ер юзида қароргоҳ ва бир муддат ҳузур қилиш бордир", дедик.


But the unbelievers shall be the destroyed losers. He will bring their deeds to nothing. 	 Ва куфр келтирганларга бахтсизлик ва амалларини зое қилиш бўлур.


God, the Self-sufficient One. 	 Аллоҳ сомаддир. (Ҳожатларни ва рағбатларни қондирувчидир.)


'God accepts only of the godfearing,' said the other. 	 Бириси: «Албатта, Аллоҳ тақводорлардангина қабул қиладир.


Join My worshipers and 	 Бас, бандаларим ичига киргин!


Or created We the angels females while they were witnesses? 	 Ёки Биз фаришталарни қиз қилиб яратганмизу улар гувоҳ бўлиб турганларми?


Pharaoh said: 'And what is the Lord of the Worlds' 	 Фиръавн: «Роббул Оламийн нима?» деди.


We were incapable of doing so. 	 Биз бунга қодир эмас эдик.


No calamity befalleth save by Allah's leave. 	 Сизга Аллоҳнинг изнисиз ҳеч бир мусибат етмас. Ким Аллоҳга иймон келтирса, У зот унинг қалбини ҳидоятга солур.


So We delivered him and his family, except his wife. 	 Бас, Биз унга ва хотинидан бошқа аҳлига нажот бердик.


This (reward) is for those who fear their Lord. 	 Бу Роббисидан қўрққанлар учундир.


remembering his Lord's name and praying. 	 Ва Роббиси исмини зикр қилса ва намоз ўқиса ҳамдир.


And who is more astray than one who invokes besides Allah, such as will not answer him to the Day of Judgment, and who (in fact) are unconscious of their call (to them)? 	 Аллоҳни қўйиб, қиёмат кунигича дуосини мустажоб қилолмайдиганларга илтижо этадиганлардан ҳам адашганроқлар борми?! Ҳолбуки, У(бут)лар уларнинг дуосидан ғофилдирлар.


They were indeed losers. 	 Дўст ачитиб гапиради, душман кулдириб. Яқин дўстлари мақтовидан шод бўлиб, ўз амали ўзига зийнатли туюлганлар бориб-бориб ҳалокатга йўлиқдилар.)


He, who made the earth for you a cradle, and in it threaded for you ways, and sent down water from the sky, and with it We brought forth various kinds of vegetation. 	 У сизга ерни бешик қилган, сизга унда йўллар очган ва осмондан сув туширган зотдир», деди. Бас, ўша (сув) ила турли набототлар жуфтларини чиқардик.


They are a disputatious people. 	 Зеро, улар хусуматчи қавмдирлар.


How (strange) it is for me to call you to Salvation while ye call me to the Fire! 	 (Мен сизни Аллоҳга, Унинг юборган Пайғамбарига иймон келтириб, нажотга эришишга чорласам, сиз мени куфрга чақирмоқдасиз, куфрга чақиришингиз дўзахга чақиришингиздир.)


He said: This is a mercy from my Lord, but when the promise of my Lord comes to pass He will make it level with the ground, and the promise of my Lord is ever true. 	 Агар Роббимнинг ваъдаси келса, буни ер баробар қилур. Роббимнинг ваъдаси ҳақдир», деди.


I come unto you (lords of Egypt) with a clear proof from your Lord. 	 Мен ила Бани Исроилни қўйиб юбор», деди. (Фиръавн Бани Исроилни қул-банда қилиб олган ва уларга Робб эканига шубҳаланмас эди.


Has he (Muhammad SAW) invented a lie against Allah, or is there a madness in him? 	 У Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқидими ёки жинни бўлиб қолдими? « дедилар.


it is indeed the speech of a noble apostle 	 Албатта у(Қуръон) карамли Расулнинг сўзидир. (Қуръони Каримни Пайғамбаримиз саллоллоҳу алайҳи васалламга нисбат берилиши У зот (с. а. в) у каломни тиловат қилувчи ва кишиларга етказувчи эканлигидандир.)


Will they not then understand? 	 Жаннатга ва Аллоҳнинг розилигига етишиш умидида ўлимни хурсанд бўлиб кутиб оладилар. Кофирлар эса, ақлларини ишлатмаганлари учун бу масалада катта қийинчиликда қоладилар.)


Will not Allah defend His slave? 	 Аллоҳ Ўз бандасига етарли эмасми?! Улар сени ундан бошқалар билан қўрқитадилар.


Allah chooseth from the angels messengers, and (also) from mankind. 	 Аллоҳ фаришталардан ва одамлардан Пайғамбарлар танлар.


Our scourge fell upon them by night or at midday when they were resting: 	 (Аллоҳ таоло исён қилган кўплаб қавмларни ҳалокатга учратган, уларга Аллоҳнинг азоби кечаси ёки кундузи ухлаб ётган вақтларида, ғафлатнинг чўққисига чиққанларида келган.)


Indeed, those who do not expect the meeting with Us and are satisfied with the life of this world and feel secure therein and those who are heedless of Our signs 	 Албатта, Биз ила мулоқот бўлишини умид қилмаганлар ва бу дунё ҳаётидан рози бўлиб, у билан хотиржам қолганлар ҳамда оятларимиздан ғофил бўлганлар.


But he who repents, and believes, and does righteous deeds, may well be among the winners. 	 Аммо тавба қилганлар, иймон келтириб, солиҳ амалларни қилган кишилар шоядки нажот топгувчилардан бўлсалар.


And in the night-time also hymn His praise, and at the setting of the stars. 	 Имом Молик Зуҳрийдан қилган ривоятларида Ибн Матъамнинг отаси айтадики, «Пайғамбар алайҳиссаломни шом намозида «Ват-Тур» сурасини ўқиётганларини эшитдим. У кишидан кўра овози ширинроқ ва қироати яхшироқ одамни кўрмаганман».)


And whatever you give for interest to increase within the wealth of people will not increase with Allah. 	 Одамлар моллари ичида зиёда бўлсин, деб рибо учун берган молингиз Аллоҳ ҳузурида зиёда бўлмас. Аллоҳнинг юзини кўзлаб берган закотингиз эса, бас, ана ўшалар, бир неча баробар қилиб олгувчилардир.


He creates whatever He wishes; He gives females to whomever He wishes, and males to whomever He wishes, 	 У зот хоҳлаган кишисига қизлар ҳадя этур ва хоҳлаган кишисига ўғиллар ҳадя этур.


By God, it will either make you sick or you will die". 	 (Яъни, йўқ бўлиб кетган Юсуфни эслайвериб, ҳолдан тоясан ёки бир йўла ҳалок бўласан, дейишди.)


Verily, Allah is All-Knower, All-Aware (of things). 	 (Оятда Аллоҳ таолонинг илми шомилу комил ҳамда мутлақ экани, унинг илми қаршисида бошқа илмлар ҳеч нарсага арзимаслиги баён қилинмоқда.)


till, when Gog and Magog are unloosed, and they slide down out of every slope, 	 Ниҳоят, Яъжуж ва Маъжуж очилиб, улар ҳар бир тепаликлардан оқиб келганларида.


Thereafter they were made to turn over upon their heads, saying, assuredly thou knowest that they speak not. 	 Сўнгра яна бошлари айланиб: «Сен, батаҳқиқ, буларнинг гапирмаслигини билар эдинг!» дедилар.


and be cheerful and joyous. 	 Улар кулгу билан тўла, етган хушхабардан хурсанд.


The Day every soul will find what it has done of good present [before it] and what it has done of evil, it will wish that between itself and that [evil] was a great distance. 	 Ҳар бир жон қилган яхши амалини ҳозир топадиган ва ёмон амалини эса, у билан ўзи орасида узоқ масофа бўлишини истайдиган кунда. Аллоҳ сизларни Ўз(азоб)идан огоҳ қиладир.


Then he turned aside to their gods secretly and said: What! do you not eat? 	 Бас, тезда уларнинг худоларига бурилди ва: «Қани, емайсизларми?!


And when Allah promised you one of the two bands (of the enemy) that it should be yours, and ye longed that other than the armed one might be yours. 	 Ўшанда Аллоҳ сизга икки тоифадан бири албатта, сизники бўлишини ваъда қилган эди. Сизлар шавкати йўғи сизларники бўлишини суяр эдингиз.


Say “O Jews! If you assume that you are Allah’s friends, others are not, then wish for death if you are truthful!” 	 Сен: «Эй яҳудийлар, албатта сиз, бошқалардан фарқли ўлароқ, Аллоҳнинг авлиёларимиз, деб даъво қиладиган бўлсангиз, бас, ўлимни орзу қилинг, агар ростгўй бўлсангиз», деб айт.


(On the Day of Judgment) everyone will appear before God and those who have been suppressed will say to their oppressors, "We were your followers, can you do anything to rescue us from the torment of God?" 	 Бас, заифлар мутакаббирларга: «Албатта, биз сизларга тобе бўлган эдик. Энди, сизлар устимиздаги Аллоҳнинг азобидан бирор нарсани енгиллата оласизларми?» дедилар.


Are ye requited aught save what ye used to earn? 	 (Улар бу дунёда қилган зулмлари–Аллоҳга иймон келтирмаганлари учун қилмишларига яраша жазо оладилар, дўзахда мангу қоладилар.)


They say, “Our Lord, we have believed, so count us among the witnesses.” 	 Улар: «Эй Роббимиз, биз иймон келтирдик, бас, бизни шоҳидлар қаторига ёзгин.


Leave Me alone [to deal] with him whom I have created alone, 	 Мени, Ўзим якка яратган кимса бидан қўйиб қўй.


Those who persevere in patience, and put their trust, in their Lord and Cherisher. 	 Улар сабр қилган ва Роббиларигагина таваккул қиладиган зотлардир.


And when We said unto the angels: Prostrate yourselves before Adam, they fell prostrate, all save Iblis. 	 Бас, сажда қилдилар, магар Иблис бош тортди, мутакаббирлик қилди ва кофирлардан бўлди. (Фаришталарга саждани буюриб, Аллоҳ Одамга улкан мартаба ато этди.


Yet they worship, other than Him, gods which cannot create anything and were themselves created. They own neither harm nor benefit for themselves, neither do they own death nor life, nor a resurrection. 	 У Зотдан бошқа, ҳеч нарса ярата олмайдиган, ўзлари яратиладиган, ўзлари учун зарарга ҳам, нафга ҳам эга бўлмайдиган, ўлимга ҳам, ҳаётга ҳам, қайта тирилишга ҳам молик бўлмайдиган «худо»лар тутдилар.


Be sure we shall test you with something of fear and hunger, some loss in goods or lives or the fruits (of your toil), but give glad tidings to those who patiently persevere, 	 Албата, Биз сизларни бир оз қўрқинч ва очлик билан, мол-мулкга, жонга меваларга нуқсон етказиш билан синаймиз. Ва сабрлиларга башорат бер.


And before them We indeed tried the people of Firaun, and an Honourable Noble Messenger came to them. 	 Батаҳқиқ, улардан олдин Фиръавн қавмини синадик. Уларга карамли Пайғамбар келди.


And whosoever fears God, He will appoint for him a way out, 	 Ким Аллоҳга тақво қилса, У зот унинг йўлини очиб қўюр.


So set thy face to the religion, a man of pure faith -- God's original upon which He originated mankind. 	 Бас, сен ҳаққа мойил бўлиб, динга юз тут. Бу Аллоҳ одамларни яратган асил табиатдир.


To the orphan with claims of relationship, 	 Қариндош етимларга.


Truly, I am AllSeer of what you do." 	 Албатта, Мен нима амал қилаётганингизни яхши кўриб тургувчиман», дедик.


And surely those who are unjust shall have a punishment besides that (in the world), but most of them do not know. 	 Ва, албатта, зулм қилганларга ундан ўзга азоб ҳам бор, лекин кўплари билмаслар. (Яъни, кофир, золимларга охират азобидан ўзга бу дунёнинг азоби ҳам бор ёки қабр азоби бўлиши ҳам мумкин.)


These verses are a reminder 	 Йўқ! Албатта у(оят)лар эслатмадир.


so that Allah may separate the bad from the good, and join together all those who are bad into a pile one upon another, and cast them into Hell. 	 Аллоҳ покдан нопокни айириши учун ва нопокнинг баъзиси устига баъзисини тахлаб, ҳаммасини жаҳаннамга ташлаши учун. Ана ўшалар зиён кўргувчилардир.


“O my people! The life of this world is just a brief usage, and indeed the next abode is one of everlasting stay.” 	 Эй қавмим, бу дунё ҳаёти вақтинчалик бир, матоҳ, холос. Албатта, охират- ўшанинг ўзи барқарорлик диёридир.


So he came out before his people in his adornment. 	 Бас, у (Қорун) қавми ҳузурига зебу зийнати ила чиқди. Ҳаёти дунёни хоҳлайдиганлар: «Қани энди бизга ҳам Қорунга берилган нарсадан бўлса эди.


Were it not for the grace and mercy of Allah on you, and that Allah is full of kindness and mercy, (ye would be ruined indeed). 	 Агар сизларга Аллоҳнинг фазли, марҳамати бўлмаганида... Ва, албатта, Аллоҳ ўта шафқатли ва раҳмли бўлмаганида...


But [on that Day], when mortal sight is confounded, 	 Қачонки кўз даҳшатда лол қолса.


Yet whenever its Messenger came to a nation they belied him, so We made them follow others, and We made them but as tales, so begone the nation who did not believe! 	 Бас, Биз ҳам уларни баъзилари ортидан баъзиларини (ҳалокатга) эргаштиравердик ва уларни гапу сўзга айлантирдик. Бас, даф бўлсин иймон келтирмайдиган қавмлар!


For those with sure belief there are signs in the earth, 	 Ва ер юзида чуқур ишонувчилар учун белгилар бордир.


That Day shall We set a seal on their mouths. 	 Бугунги кунда уларнинг оғизларига муҳр урамиз. Нима касб қилганларини Бизга қўллари сўзлар ва оёқлари гувоҳлик берур.


Allah enjoineth justice and kindness, and giving to kinsfolk, and forbiddeth lewdness and abomination and wickedness. 	 (Абдуллоҳ ибн Масъуддан (р. а.) қилинган ривоятда у киши: «Қуръондаги энг жамловчи оят шу оятдир. Эргашиладиган яхшиликни ҳам, четланиши лозим бўлган ёмонликни ҳам жамлаб зикр қилган», дейдилар.


[Moses] said, "Your Lord and the Lord of your first forefathers." 	 У(Мусо): « У зот сизнинг Роббингиз ва аввалги ота-боболарингизнинг Роббидир», деди.


They will recline (with ease) on Thrones (of dignity) arranged in ranks; and We shall join them to Companions, with beautiful big and lustrous eyes. 	 Улар қатор тизилган сўриларга ёнбошлаган ҳолдалар. Ва уларни гўзал кўзли ҳурларга уйлаб қўйганмиз.


And have made the day for livelihood. 	 Ва кундузни тириклик қилдик.


Glorifying God is everything in the heavens and the earth. 	 Осмонлардаги ва ердаги нарсалар Аллоҳга тасбиҳ айтди.


He created man from clay like that of earthenware. 	 Инсонни сополга ўхшаш қуриган лойдан яратди.


Keep watch all the night except some, 	 Кечани озгинасидан бошқасини (ибодатда) тик туриб ўтказ!


God is aware of what you do. 	 Ушбу оят нозил бўлгач, илм олиш мажлисини ҳаммага кенг тарғиб қилиш зарурлиги эслатилиб, мажлис аҳлининг барчасига жой беришни йўлга қўйишга даъват этилди.)


And for you therein are [other] benefits and that you may realize upon them a need which is in your breasts; and upon them and upon ships you are carried. 	 Ва улар устида дилларингиздаги ҳожатларга етишишингиз учундир. Уларда ва кемаларда ташилурсиз.


it is still there on the highway -- 	 (Яъни, Лут (а. с.) қавми ҳалокатга учраган шаҳарнинг вайроналари ҳозиргача боқий йўл устидадир. У орқали одамлар Ҳижоз билан Шом ўртасида қатнайдилар.


It is they who are the rebellious ones. 	 Уни бошқа жонзотлардан ажратиб турадиган олий мақсаддан маҳрум бўлади. Ва ниҳоят, ўзининг инсонлигини унутади.)


And verily Allah is my Lord and your Lord; so worship Him; this is a way straight. 	 «Ва, албатта, Аллоҳ менинг Роббимдир ва сизнинг Роббингиздир. Бас, Унга ибодат қилинг.


Your Lord may well show Mercy to you, but if you revert to your evil behaviour, We shall revert to chastising you. 	 Шояд Роббингиз сизга раҳм қилса. Агар сиз қайтсангиз, Биз ҳам қайтамиз.


There wait on them immortal youths, whom, when thou seest, thou wouldst take for scattered pearls. 	 Ва уларнинг атрофида абадий ёш болалар айланурлар, агар уларни кўрсанг, сочилган маржон, деб ўйларсан.


That you shall not serve (any) but Allah; surely I am a warner for you from Him and a giver of good news, 	 Аллоҳдан ўзгага ибодат қилмаслигингиз учундир. Албатта, мен сизларга Ундан келган огоҳлантирувчи ва хушхабарчиман.


But you will not believe us even though we tell the truth." 	 Агар ростгўй бўлсак ҳам, сен бизга ишонмассан», дедилар.


Say (O Muhammad SAW to these hypocrites who ask your permission to run away from you): "Flight will not avail you if you flee from death or killing, and then you will enjoy no more than a little while!" 	 Сен: «Қочиш сизга ҳеч қандай фойда бермас. Демак, агар ўлимдан ёки қатл бўлишдан қочсангиз ҳам, жуда оз ҳузурланасиз, холос», деб айт.


The record of the wicked is in Sijjeen. 	 Албатта фожирларларнинг китоби «сижжин»дадир.


On that day she will relate her chronicles 	 Ўша кунда у(ер) ўз хабарини айтадир.


Allah is All-Knowing, Most Wise. 	 Ушбу ояти карима тушгунча мусулмонлардан баъзилари мушрика хотинлари билан бирга яшаётган эдилар. Оят тушгандан сўнг уларни талоқ қилдилар.)


on the Day when each man shall flee from his brother, 	 У кунда киши қочадир; ўз ака-укасидан.


Allah hears everything you utter and knows everything. 	 Аллоҳ сизларнинг бехуда қасамларингиз учун тутмайди.


The mountains move and fly away, 	 Ва тоғлар сайр этиб юрур.


This is guidance; and those who disbelieve in the signs of their Lord, there awaits them a painful chastisement of wrath. 	 Бу (Қуръон) ҳидоятдир. Роббилари оятларига куфр келтирганларга аламли азобнинг ашаддийси бордир.


Nor shall they be permitted so that they might excuse themselves. 	 Ва уларга узр айтишга изн берилмайдир.


[Allah] will say, "How long did you remain on earth in number of years?" 	 У зот: «Ер юзида неча йил қолдингиз?» деди.


As for us: we are expecting that God will afflict you with a punishment from Himself, or at our hands. 	 Бас, кутаверинглар, биз ҳам сизлар билан бирга кутувчилармиз», деб айт. (Жиҳодга бормай қолган мунофиқлар жиҳодга кетган мусулмонлар учун икки нарсадан бирини кутадилар, холос.


And those who disbelieve, downfall shall be theirs, and He shall send astray their Works. 	 Ва куфр келтирганларга бахтсизлик ва амалларини зое қилиш бўлур.


Retribution is prescribed for you regarding the slain: freeman for freeman, slave for slave, and female for female. 	 Кимга ўз биродаридан бир нарса афв қилинса, бас, яхшилик ила сўралсин ва адо этиш ҳам яхшиликча бўлсин. Бу Роббиларингиздан енгиллик ва раҳматдир.


But there came to be a void in the heart of the mother of Moses: She was going almost to disclose his (case), had We not strengthened her heart (with faith), so that she might remain a (firm) believer. 	 Мусонинг онасининг қалби бўшаб қолди. Мўминлардан бўлиши учун қалбини мустаҳкам боғламаганимизда, уни билдириб қўйишига сал қолди.


But those who are bent on denying the truth and reject Our signs shall be destined for Hell. 	 Уларнин ҳаммаларига улуғ ажр ва қиёмат зулматида йўлларини ёритиб борадиган нур бордир. Кофирларга эса дўзах рўпара қилинади.)


even though the life hereafter will be better and will last forever. 	 Ҳолбуки, охират яхшироқ ва боқийроқдир.


O Messenger, deliver what is sent down to you from your Lord; if you do not, you will not have conveyed His Message. 	 Сенга Роббингдан нозил қилинган нарсани етказ. Агар шундай қилмасанг, Унинг элчилигини етказмаган бўласан.


and defilement flee! 	 Ва азоб(сабабчиси)дан четлан!


Ye desire the lure of this world and Allah desireth (for you) the Hereafter, and Allah is Mighty, Wise. 	 Ва Аллоҳ ғолиб ва ҳикматли зотдир. (Ушбу ва кейинги ояти карималар Бадр урушида асирга тушган мушриклар масаласида нозил бўлгандир.)


They will be adorned therein with bracelets of gold and wear green garments of silk and brocade, reclining therein on couches. 	 У ерда олтиндан бўлган билакузуклар ила безанурлар, шойи иплардан яхши либослар киярлар. Улар у ерда сўриларда ёнбошлаган ҳолда бўлурлар.


He will rectify your deeds for you and forgive you your sins; and whoever obeys Allah and His Noble Messenger, has indeed achieved a great success. 	 Сизнинг амаларингизни солиҳ қилур ва гуноҳларингизни мағфират қилур. Ким Аллоҳга ва Унинг Расулига итоат қилса, батаҳқиқ, буюк зафарга эришибдир.


The wealth they spend in this worldly life is like a freezing wind that smites the harvest of a people who have wronged themselves and destroys it. 	 Уларнинг бу дунё ҳаётида қиладиган нафақалари мисоли ўзига зулм қилган бир қавмнинг экинини уриб ҳалок қилган совуқ шамолга ўхшайди. Аллоҳ уларга зулм қилмади.


But they belied him, so they will be among the arraigned (in Hell), 	 Бас, уни ёлғончи қилдилар. Энди, албатта, улар (азобга) ҳозир қилингувчилардир.


But his Lord had chosen him and He placed him among the righteous. 	 Бас, уни Роббиси танлаб олди ва солиҳ бандаларидан қилди.


And you will be utterly humble.’ 	 Хор бўлган ҳолларингизда!» дегин.


Folders 	 ЖилдларFile


Said the disciples, "We are Allah's helpers!" then a portion of the Children of Israel believed, and a portion disbelieved: But We gave power to those who believed, against their enemies, and they became the ones that prevailed. 	 (Ҳаворийлар Ийсо алайҳиссаломнинг шогирдлари, у кишига яқин одамлардир. Аллоҳ таоло бу ояти каримада мусулмонларни Ислом динига хизмат қилишга чақирмоқда ва бу хизматни Аллоҳга ёрдамчи бўлиш, деб атамоқда.)


Whatsoever is in the heavens and the earth belongs to Him. 	 Албатта, Аллоҳ, Унинг Ўзигина беҳожат ва мақталган зотдир. (Аллоҳ таоло осмонлару ердаги нарсаларга эга бўлганидан, У зотнинг ҳеч бир нарсага ҳожати йўқ.


And none can alter the words of Allah. 	 Аллоҳнинг сўзларини ўзгартирувчи йўқ.


There shall they abide. 	 Унда абадий қолурлар.


And say: 'Praise belongs to Allah! 	 Сен: «Аллоҳга ҳамд бўлсин!


It is here that Zakaria prayed to his Lord; he said, “My Lord! Give me from Yourself a righteous child; indeed You only are the Listener Of Prayer.” 	 Шу чоқда Закариё Роббига дуо қилиб: «Эй Роббим, менга Ўз ҳузурингдан яхши зурриёт бергин. Албатта, сен дуони эшитувчисан», деди.


And do not obey him whose heart We have made heedless of Our remembrance—so he follows his own desires—and his priorities are confused. 	 Улар билан бирга тўпланишга алоҳида вақт тайин қилиб қўй», дейишди. Ана шунда Аллоҳ таоло: «Ўзингни эртаю кеч Роббиларига дуо қилиб, унинг юзини ирода қилувчилар ила сабр этиб тут» оятини нозил қилди».)


As for those who disbelieve, neither their possessions nor their children will avail them anything against God. 	 Албатта, куфр келтирганлардан моллари ҳам, болалари ҳам ҳаргиз Аллоҳ азобидан ҳеч нарсани қайтара олмас.


Yet the unbelievers make the others equal of their Lord. 	 Сўнгра куфр келтирганлар ўз Роббиларига (ўзгаларни) тенглаштирадилар.


Which of the favours of your Lord will you then deny? -- 	 Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!


And He revives the earth after its death. 	 (Ҳар бир сонияда қандайдир ўсимлик қурийди, бошқаси уруғдан чиқади. Кимдир ўлади, кимдир туғилади.


The prayer of the unbelievers goes only astray. 	 Ҳолбуки, унга етмас. Кофирларнинг дуоси залолатдан ўзга ҳеч нарса эмасдир.


And withhold the assistance. 	 Ва маоъунни ман қиладиганлардир.


The heavens wellnigh are rent above them, when the angels proclaim the praise of their Lord, and ask forgiveness for those on earth. 	 Осмонлар уст томонларидан ёрилиб кетай дейдир. Фаришталар эса, Роббилари ҳамди ила тасбиҳ айтурлар ва ер юзидаги кимсаларга истиғфор сўрарлар.


And fear Him who created you and the masses of old.” 	 Сизни ва аввалги наслларни яратган зотдан қўрқинг».


Then unto Us you shall be returned. 	 Сўнгра Бизгагина қайтарилурсиз.


Allah is the guardian of those who believe. 	 Куфр келтирганларнинг дўстлари тоғутдир. Уларни нурдан зулматларга чиқарурлар.


Like Pharaoh's folk and those who were before them, they disbelieved Our revelations and so Allah seized them for their sins. 	 Фиръавн аҳлининг ва улардан олдингиларнинг ҳолига ўхшаб оятларимизни ёлғонга чиқардилар. Бас, гуноҳлари туфайли Аллоҳ уларни тутди.


Those who defame chaste women, but cannot produce four witnesses, shall be given eighty lashes. Do not accept their testimony ever after, for they are transgressors, 	 Покиза аёлларга (бўҳтон) тоши отиб, сўнгра тўртта гувоҳ келтира олмаганларни саксон дарра уринглар ва уларнинг гувоҳлигини абадий қабул қилманглар. Ана ўшалар фосиқлардир.


Who responds to the oppressed when he calls out to Him, and relieves his suffering and who will make you inheritors of the earth? 	 Ёки музтар-ночор одам дуо қилганда ижобат этиб, унинг мушкулини осон қилган ҳамда сизни ер юзида халифа қилган зот яхшими?!


By God, you shall be questioned as to that you forged. 	 Ўша ҳайвон аталгандан сўнг, бу фалон худонинг насибаси, деб унга алоҳида эҳтиром ила муомала қилинарди. Ўша ҳайвон минилмас, устига юк юкланмас, сути ичилмас, гўшти ҳам ейилмас эди.)


“That you must worship Allah and fear Him, and obey me.” 	 Аллоҳга ибодат қилинглар, Унга тақво қилинглар ва менга итоат қилинглар.


Disbelievers (will be told on the Day of Judgment), "Do not make any excuses on this day; you are only receiving recompense for what you have done". 	 Эй кофир бўлганлар, бугунги кунда узр айтманглар, сиз ўзингиз қилган ишларнинг жазосини олмоқдасиз, холос.


Do not approach prayer when you are intoxicated, [not] until you know what you are saying, nor [enter mosques] in the state of ritual impurity until you have washed yourselves, except while passing through. 	 Агар бемор ёки сафарда бўлсангиз ёки сиздан бирингиз таҳоратхонадан келса ёхуд аёлларга яқинлашган бўлсангиз-у, сув топа олмасангиз, покиза тупроқ-ла таяммум қилинг. Бас, юзингизга ва қўлларингизга масҳ тортинг.


Avoid having carnal relations with them until their period is over." 	 Ҳайз чоғида аёллардан четда бўлинг. Уларга пок бўлмагунларича яқинлашманглар.


and made your sleep a means of repose, 	 Ва уйқуларингизни роҳат қилиб қўйдик.


Samood and Ad called the striking calamity a lie. 	 Самуд ва Од қориъани ёлғонга чиқаришди. («Қориъа» ҳам қиёматнинг номларидан бири, шиддат билан эшик қоқиб келувчи маъносини англатади.)


I only said to them what Thou didst command me: "Serve God, my Lord and your Lord." 	 Мен уларга Ўзинг менга амр қилган нарса; Аллоҳга менинг Роббим ва сизнинг Роббингизга ибодат қилингдан, бошқани айтганим йўқ. Ва модомики ораларида эканман, уларга гувоҳ бўлдим.


Even thus will be the life after death. 	 (Қабрдан) чиқиш ҳам шундай бўладир. (Ўсимликлари қуриб, худди ўлик ҳолига келиб қолган шаҳарларни ёмғир ила ўстириб-тирилтиришни эслатиш орқали инсон худди шу тарзда қайта тирилиши осон эканлигини таъкидламоқда.)


We caused copper to be (as a) molten spring for him. 	 Унга мис булоғини оқизиб қўйдик ва жинлардан Роббининг изни ила унинг ҳузурида ишлайдиганлари бор эди.


What! whenever they make a covenant, a party of them cast it aside? 	 Ҳар қачон аҳд қилишсалар, улардан бир гуруҳи уни бузаверадими?! Йўқ!


their recompense is with their Lord-Gardens of Eden, underneath which rivers flow, therein dwelling for ever and ever. 	 Уларнинг мукофотлари Роббилари ҳузуридаги остидан анҳорлар оқиб турган жаннат «адн»дир. У ерда абадул абад қолажаклар.


Then he came forth to his people from the sanctuary, and he beckoned unto them. hallow your Lord morning and evening. 	 Бас, у ўз қавми ҳузурига меҳробдан чиқди ва уларга, эртаю кеч тасбиҳ айтинглар, деб ишора қилди. (Соғлом ҳолда тилдан қолган Закариё алайҳиссалом меҳробда ибодат, тасбиҳ ва Таврот тиловати билан машғул бўлдилар.


(Muhammad), you do not know (when and how) it will come. 	 Унинг зикрини сен қандоқ билардинг.


Then in their train We sent Our apostles, and succeeding them Jesus, son of Mary, and gave him the Gospel, and put into the hearts of his followers compassion and kindness. 	 Сўнгра уларнинг ортидан Пайғамбарларимизни кетма-кет юбордик ва Исйо ибн Марямни ҳам ортларидан юбордик ҳамда унга Инжилни бердик. Унга эргашганларнинг қалбларига меҳрибонлик ва раҳмдилликни солдик.


And when Our clear verses are recited to them, the disbelievers say regarding the Truth that has come to them, “This is an obvious magic!” 	 Қачонки уларга равшан оятларимиз тиловот қилинса, куфр келтирганлар Ҳақ (Қуръон) уларга келгандаёқ, бу очиқ-ойдин сеҳрдир, дерлар.


and they turned away, saying, "He is a trained and insane person". 	 Сўнгра ундан юз ўгирдилар ва: «Бу ўргатилган мажнун», дедилар.


And when We took a promise from you and lifted the mountain over you: Take hold of the law (Tavrat) We have given you with firmness and bear in mind what is in it, so that you may guard (against evil). 	 Аҳду паймонларингизни олганимизни ва устингизга Турни кўтарганимизни, «Биз сизга берган нарсани қувват билан олинг ва ундаги нарсани эсланг, шоядки тақводор бўлсангиз», деганимизни эсланг.


Cultivate tolerance, enjoin justice, and avoid the fools. 	 Ул зот ҳақидаги ривоятларда кишини ҳайрон қолдирарли даражадаги ҳолатлар зикр этилган. Ул зотнинг саҳобаи киромлари, ҳақиқий мўмин-мусулмонлар ҳам доимо ояти каримада таъкидланганидек бўлишга, ана шу қоида асосида яшашга ҳаракат қилганлар.)


He said, ‘Indeed I detest your conduct.’ 	 У: «Албатта, мен бу ишингизни ўта ёмон кўргувчиларданман.


And [by] the even [number] and the odd 	 Жуфту тоқ билан қасам.


In them (both) will be every kind of fruit in pairs. 	 Икковларида ҳам мевадан жуфт навлар бор.


Surely your Lord knows that you pass in prayer nearly two-thirds of the night, and (sometimes) half of it, and (sometimes) a third of it, and (also) a party of those with you; and Allah measures the night and the day. 	 Албатта, Роббинг сени кечанинг учдан биридан озроғини, ё ярмини, ё учдан бирини қоим бўлиб ўтказаётганингни ва сен билан бирга бўлганлардан ҳам бир тоифа (шундоқ қилаётганларини) биладир. Ва Аллоҳ кечаю кундузни Ўзи ўлчайдир.


Save those who believe and do good works, and exhort one another to truth and exhort one another to endurance. 	 Магар иймон келтирганлар ва солиҳ амаллар қилганлар, бир-бирларини ҳақга чақирганлар ва бир-бирларини сабрга чақирганлар мустаснодир. (Маълум бўлдики, инсон икки дунёда бадбахт бўлиб қолмаслик учун тўртта сифатга эга бўлиши керак экан: Аллоҳга иймон келтириши.


(Tafsir At-Tabari, Vol. 4, Page 58). 	 Улар унда абадийдирлар.


A mercy from your Lord. 	 Роббинг томонидан (кўрсатилган) раҳматдир.


"It may be that my Lord will give me something better than your garden, and will send on it Husban (torment, bolt, etc.) from the sky, then it will be a slippery earth. 	 Шояд Роббим менга сенинг боғингдан яхшироғини берса, сенинг боғингга осмондан офат юбориб, у сип-силлиқ тупроққа айланиб қолса.


Why have bracelets of gold not been given to him and why have some angels not accompanied him?" 	 Унга тиллодан бўлган билакузуклар ташланса ёки у билан бирга фаришталар ҳамроҳ бўлиб келса бўлмас эдими?!» деб нидо қилди.


For them will be Gardens of Eternity; beneath them rivers will flow; they will be adorned therein with bracelets of gold, and they will wear green garments of fine silk and heavy brocade: They will recline therein on raised thrones. 	 Остиларидан анҳорлар оқиб турадир. У ерда олтиндан бўлган билакузуклар ила безанурлар, шойи иплардан яхши либослар киярлар.


"Then travel in a part of the night with your family, and you go behind them in the rear, and let no one amongst you look back, but go on to where you are ordered." 	 Аҳлинг ила кечанинг бир бўлагида йўлга чиқ, сен уларнинг ортидан кузатиб бор. Сизлардан ҳеч бирларингиз ортга қарамасин.


O believers, do not make others except your own people your confidants. 	 Эй иймон келтирганлар, ўзингиздан бошқадан сирдош тутманг.


Will you not see' 	 Кўрмайсизларми?!» деб айт.


He disposed the night and the day for you, and the sun, the moon and the stars are disposed by His command. 	 Юлдузлар Унинг амри ила хизматкордир. Албатта, бунда ақл юритгувчи қавмлар учун оят-белгилар бордир.


And they desired a war on him, but We made them the greatest losers. 	 Улар у(Иброҳим)га ёмонлик ирода қилган эдилар. Биз уларни энг зиёнкорлар қилиб қўйдик.


They lost the power to hear, and they did not see! 	 Улар эшитишга қодир бўла олмадилар ва кўра олмадилар ҳам.


But those who fear their Lord will have mansions upon mansions, built high, with streams flowing beneath them. 	 Лекин Роббиларига тақво қилганлар учун болохоналар устидан болохоналар бино қилингандир. Остларидан анҳорлар оқиб турур.


his shall be the deep pit for a dwelling. 	 Инсон айниқса оғир пайтларда онасига интилгандай, қиёматда ҳам онасини қўмсаганда жаҳаннам уларни она ўрнида кутиб оларкан. Меҳр-муҳаббат, шафқат излаб турганда, кони азобга, қийноққа, даҳшатли оловда ёнишга дуч келиши ниҳоятда катта бахтсизлик.)


and in awe of God 	 Ва (Аллоҳдан) қўрққан ҳолда бўлгандан эса...


I chose you for Myself. 	 (Яъни, Пайғамбар қилиб олдим. Кейин эса, Пайғамбарлик вазифасига оид топшириқлар берилди:)


And We gave you the shade of clouds and sent down to you Manna and quails, saying: "Eat of the good things We have provided for you:" (But they rebelled); to us they did no harm, but they harmed their own souls. 	 (Ибн Касирнинг айтишларича, «Манн» ўзини еса, таом ва ширинлик, сувга қўшиб ичса, ичимлик бўладиган нарсадир. Уни бошқа нарсаларга қўшса ҳам бўлаверади.)


He came to the city when the people were in a care-free mood, and saw two men quarrelling, one belonging to his community, the other to his enemies. 	 Буниси ўз гуруҳидан, униси эса, душманларидан эди. Бас, ўз гуруҳидан бўлган душман бўлганга қарши ундан ёрдам сўради.


And when the Qur'an is read to them, they fall not prostrate, 	 Ва агар уларга Қуръон ўқилса, сажда қилмаслар?! (Кимки бу оятларни ўқиб ёки эшитиб сажда қилмаган одам гуноҳкор бўлади.)


(Remember when) he came to his Lord with a pure heart; 	 Ўшанда у ўз Роббига соғлом қалб ила келмишди.


We raised the Messengers earlier with Clear Signs and Divine Books, and We have now sent down this Reminder upon you that you may elucidate to people the teaching that has been sent down for them, and that the people may themselves reflect. 	 Яъни, Пайғамбарларни ўз қавмларига турли очиқ-ойдин баёнотлар ва китоблар билан юбордик. Сени эса, эй Муҳаммад, одамларга нозил қилинган нарсани ўзларига баён қилиб беришинг учун зикр–Қуръон ила юбордик.)


Then he will be recompensed for it with the fullest recompense 	 Сўнгра жазо ёки мукофоти тўлиқ берилар», деб. (Ушбу зикр этилган маънолар Мусо а. с. нинг Тавротларида ва Иброҳим а. с. нинг саҳифаларида келгандир.)


O you apostles, eat things that are clean, and do things that are good. 	 Эй Пайғамбарлар! Пок нарсалардан енглар ва солиҳ амаллар қилинглар.


This is indeed a strange thing!" 	 (Иброҳимнинг (а. с.) ҳам аёлларининг ҳам ёши ўтиб қолган эди.)


It is not your wealth or your children that will confer on you nearness to Us. 	 На молу дунёларингиз ва на бола-чақаларингиз сизни Бизнинг ҳузуримизга яқин қила олмас. Магар ким иймон келтирган ва солиҳ амал қилган бўлса, ана ўшаларгагина қилган амаллари туфайли кўпайтирилган мукофот бордир.


These (three) were ever quick in emulation in good works; they used to call on Us with love and reverence, and humble themselves before Us. 	 Албатта, улар яхшиликларга шошилишар эди ва Бизга рағбат ила ва қўрқиб дуо қилишар эди. Улар Бизга таъзим ила бўйинсунувчи эдилар.


Then they took the calf (for a god), after clear signs had come to them, but We pardoned this; and We gave to Musa clear authority. 	 Сўнгра, уларга очиқ-ойдин баёнотлар келганидан кейин бузоқни худо қилиб олдилар. Бас, биз буни ҳам афв қилдик ва Мусога очиқ-ойдин султон бердик.


Then when you have finished the prayer, remember Allah standing and sitting and reclining; but when you are secure (from danger) keep up prayer; surely prayer is a timed ordinance for the believers. 	 Аммо бу ояти каримада бу иш ҳавф намозидан кейин, айниқса, зарур экани таъкидланмоқда. Ўтирганда ҳам, турганда ҳам, ёнбошлаганда ҳам, яъни, ҳамма ҳолатларда Аллоҳ таолони зикр қилиб, ундан душман билан бўладиган жангда ғалаба-нусрат сўралади.)


" They said, "Now you have come with the truth." 	 Улар: «Ана энди ҳақни келтирдинг», дедилар.


But when they cover themselves up with their garments, He knows what they hide and what they expose. 	 Албатта, У қалблардаги бор нарсаларни билгувчи зотдир. (Ушбу оятда жоҳилият аҳлининг кулгили ҳолатларидан бири ҳақида сўз кетмоқда.


Woe unto every slandering traducer, 	 Ҳар бир обрў тўкувчи ва айбловчига «вайл» бўлсин.


This is the guidance of God with which He guides whosoever He will; but whosoever God allows to go astray has none to show him the way. 	 Улар Қуръон тиловатидан, ундаги маънолардан жуда қаттиқ таъсирланадилар. Огоҳлантирувчи, таҳдид қилувчи оятлар келганида хавфдан, қўрқинчдан баданлари титрайди, яхши ваъда ва раҳмат оятлари келганида умидворликдан баданлари ва қалблари юмшайди, Аллоҳнинг зикрига яна ҳам кўпроқ бериладилар.


And indeed, [O Muhammad], you receive the Qur'an from one Wise and Knowing. 	 Албатта, сенга бу Қуръон ўта ҳикматли ва ўта илмли зот томонидан берилур.


Verily, they had plotted sedition before, and had upset matters for you, - until the truth (victory) came and the Decree of Allah (His Religion, Islam) became manifest though they hated it. 	 Батаҳқиқ, бундан аввал ҳам, улар ёқтирмасалар-да, ҳақ келиб, Аллоҳнинг иши устун бўлгунича, фитна қўзиб, сенга ишларни ағдар-тўнтар қилишар эди. (Яъни, мунофиқлар аввалдан фитначи бўлиб келганлар.


They are but names, named by you and your fathers. 	 У(бут)лар сиз ва ота-боболарингиз қўйган номлардан ўзга ҳеч нарса эмас.


Therefore (O dear Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him) do not grieve because of what they (the disbelievers) say; indeed We know what they conceal and what they disclose. 	 Уларнинг гапи сени хафа қилмасин. Албатта, Биз нимани сир тутсалар ва нимани ошкор қилсалар, билурмиз.


Lord of the heavens and the earth and all that lies between them, all-mighty, all-forgiving." 	 У осмонлару ернинг ва уларнинг орасидаги нарсаларнинг Робби, Азизу Ғаффордир», деб айт.


Cut off the hands of thieves, whether they are male or female, as a [deterrent] punishment from God for what they have done. 	 Ўғри эркак ва ўғри аёлнинг қўлларини кесинглар. Бу уларнинг қилмишига жазо ва Аллоҳдан ъиқобдир.


Or do they say that he is possessed? 	 У уларга ҳақ ила келди. Уларнинг кўплари эса, ҳақни ёмон кўргувчидирлар.


"I will surely punish him with a severe torment, or slaughter him, unless he brings me a clear reason." 	 Албатта, уни шиддатли азобла азобларман ёки сўйиб юборурман ёхуд менга, албатта, очиқ-ойдин ҳужжат келтиражак», деди.


They said, "Salih, we had great hope in you before this. 	 Улар: «Эй Солиҳ, бундан олдин сен ичимизда орзу қилинган эдинг.


Upon them is a padlocked Fire. 	 Уларни чиқиб бўлмайдиган ўт-олов ўраб олгандир.


The Hour is coming—but I keep it almost hidden—so that each soul will be paid for what it endeavors. 	 Албатта, (қиёмат) соати келгувчидир. Ҳар бир жон саъйи-ҳаракатига яраша жазо олиши учун уни махфий тутурман.


O Believers, seek help with fortitude and Salat, for Allah is with those who show fortitude. 	 Аммо ҳамма нарсанинг чегараси бўлганидек, гоҳида сабр ҳам тугаши, сусайиши мумкин, бундай ҳолатда намоз ёрдамга келади. Намоз битмас-туганмас ёрдамчи, кучга-куч, қувватга-қувват бахш этувчи, қалбга мадад берувчи, сабрга-сабр қўшувчи, сокинлик ва хотиржамлик манбаидир.


Your Lord is a Sufficient Protector." 	 Роббингнинг Ўзи вакилликка кифоядир», деди.


But they will never long for it (death), because of what their hands forwarded; and Allah knows the harmdoers. 	 Улар қўллари тақдим қилган нарсалар сабабидан, уни абадий, ҳеч-ҳеч орзу қилмаслар ва Аллоҳ зулм қилувчиларни билувчи зотдир. (Оятдаги «қўллари тақдим қилган нарсалар» жумласи, «гуноҳлар» маъносида келгандир.


A Book the verses of which are explained in detail, the Qur’an in Arabic for people of intellect. 	 Биладиган қавмлар учун оятлари муфассал баён қилинган китобдир.


Among them are some who give ear unto thee (Muhammad) till, when they go forth from thy presence they say unto those who have been given knowledge: What was that he said just now? 	 Ва улардан сенга қулоқ осадиганлари бор. Ҳузурингдан чиққанларида эса, илм берилганларга: «Ҳали у нима деди?» дерлар.


Indeed, it is He who is the Forgiving, the Merciful." 	 Қуръони Карим уларнинг сафарлари ҳақида ҳеч нарса демайди. Балки сўзни улар Юсуф (а. с.) ҳузурларига киришлари саҳнасидан улаб кетади.)


[They will be] reclining therein on adorned couches. 	 У ерда сўриларда суянган ҳолдалар.


Whoever associates anything with God—it is as though he has fallen from the sky, and is snatched by the birds, or is swept away by the wind to a distant abyss. 	 Ким Аллоҳга ширк келтирса, бас, у гўёки осмондан қулаб тушгану уни йиртқич қуш олиб қочган ёки уни шамол узоқ ерга учириб кетган кабидир. (Инсон иймонга эришганда, юқори мартабаларга эришган бўлади, кимки ўша юксак мартабани хоҳламай, Аллоҳга ширк келтирса, худди осмондан қулаб тушган каби бўлади.)


then We placed him as a drop of fluid in a safe place, 	 Сўнгра уни мустаҳкам қароргоҳда нутфа қилдик.


“And do not disgrace me on the day when everyone will be raised.” 	 Ва қайта тирилтириладиган кунда мени шарманда қилмагин.


“When we are dead and have turned to dust, will we be raised again? 	 Ўлиб, тупроқ бўлганимиздан кейин ҳам-а?


Has there not come to them a clear proof in that which is in the former scriptures? 	 (Кофир ва мушриклар, Муҳаммад Роббидан бир лол қолдирувчи мўъжиза келтирса эди, дейдилар. Ахир, Қуръонда аввалги умматларга келган нарсаларнинг баёни келди-ку.


Had they associated (others with Him), their labors would have indeed been annulled. 	 Агар улар ширк келтирсалар, қилган ишлари, албатта, бехуда кетадир.


He made it a lasting word among his posterity so that they may come back [to the right path]. 	 (Яъни, Иброҳим алайҳиссалом Аллоҳдан ўзга ҳеч бир илоҳга ибодат қилмаслик ҳақидаги сўзни, бошқача айтганда, «Ла илаҳа иллаллоҳ»ни ўзидан кейин келадиган зурриётлари ичида боқий қоладиган қилди. Шоядки зурриётлари куфр ва ширкдан иймонга қайтсалар.)


And of His signs are the ships sailing the sea like flags. 	 Денгизда тоғдек бўлиб сузиб юргувчи кемалар У зотнинг оят-белгиларидандир.


Who has settled us by His grace in the mansions of eternal rest, where there is no labour for us, nor does weariness come upon us." 	 У зот бизларни Ўз фазли ила бир турар жойга жойлаштирдики, у ерда бизга чарчоқ ҳам етмас, ҳорғинлик ҳам етмас», дерлар.


And be not like unto those who came forth from their homes vaunting and to be seen of men and hindering others from the way of Allah; and Allah is the Ecompasser of that which they work. 	 Қаерга тушсалар, туялар сўйишар, ўйинчи қизларни ўйнатиб, қўшиқ айттиришар, одамларни меҳмон қилишар эди. Бу дабдабалар риё учун, куч -қувватларини бошқаларга кўрсатиш учун эди.)


He will make good things lawful to them and prohibit all that is foul. 	 Бу ҳаммага ўрнак бўлиши керак. Мусо (а. с.) танлаб олинган етмиш нафар номидан қилган илтижолари охирида «Биз сенга тавба қилдик», дедилар.


and then We shall know well all those most worthy to be cast in Hell. 	 Кейин, албатта, Биз у(жаҳаннам)га киришга кимлар лойиқроқ эканини яхши билгувчимиз.


—those who fulfill Allah’s covenant and do not break the pledge solemnly made, 	 Улар Аллоҳнинг аҳдига вафо қиладиган ва мийсоқни бузмайдиганлардир. (Бу ояти каримадаги аҳд барча аҳдларни ўз ичига олади, бу аҳдларнинг аввалида иймон аҳди туради.


So he followed a course. 	 Бас, сабабга эргашди. (Яъни, ўзига осон қилинган йўлдан юрди.)


(Many) faces on that day shall be bright, 	 У кунда порлоқ чеҳралар бор.


Every time that he entered (Her) chamber to see her, He found her supplied with sustenance. 	 У: «Эй Марям, сенга бу қаердан?» деди. Ул: «Бу Аллоҳнинг ҳузуридан.


Say: 'My Lord hurls the truth -- the Knower of the Unseen.' 	 У зот ғайбларни ўта билгувчидир», деб айт. (Қуръон Роббим отган энг кучли ҳақдир.


As for 'Aad, they were arrogant upon the earth without right and said, "Who is greater than us in strength?" 	 Од (қавми) бўлса, ер юзида ноҳақдан муткаббирлик қилдилар. Улар: «Биздан қувватлироқ ким бор?!» дедилар.


Then have a look at your ass, (and see that his very bones have become rotten) and We have done this in order to make you a Sign for the people. 	 У одам ўзининг қанча ётганини қаердан билсин. Вақтни сезиш тирик, ҳаёт нашидасини суриб турган кишиларга хос хусусият.


"We make no distinction (they say) between one and another of His messengers." 	 (Ушбу ояти карима ва кейинги оят иккалови суранинг хулосасини мужассам қилгандир.


Lo! We reveal unto thee the Scripture with the truth, that thou mayst judge between mankind by that which Allah showeth thee. 	 Албатта, Биз сенга китобни ҳақ ила одамлар орасида сенга Аллоҳ кўрсатганига ҳукм қилишинг учун туширдик.


Wherever you may be, death will overtake you, even if you should be within towers of lofty construction. 	 Қаерда бўлсангиз ҳам, ҳаттоки мустаҳкам қалъаларда бўлсангиз ҳам, ўлим сизни топадир.


And when those who disbelieve behold thee they only take thee up for mockery: is this he who mentioneth your gods? while in the mention of the compassionate they are themselves blasphemers. 	 Куфр келтирганлар сени кўрганларида, масхара қилиб: «Худоларингизни зикр қилаётган шуми?!» дейишдан бошқани билмаслар. Ҳолбуки, улар Роҳманнинг зикрига ўзлари кофирдирлар.


Those who disbelieve say: The Hour will never come unto us. 	 Куфр келтирганлар: «Бизга (қиёмат) соати келмас», дедилар.


As for those who work against Our Signs so as to frustrate them, they shall be arraigned into the chastisement. 	 Бизнинг оятларимизни ожиз қолдириш учун ҳаракат қиладиганлар эса, ана ўшалар азоб ичига ҳозир қилинганлардир. (Кимки, Аллоҳ таолонинг дини таъсирини тўсишга уринган бўлса, гарчи молу дунёси ва бола-чақаси кўп бўлса ҳам, азобга дучор қилинадилар.)


Indeed was Abraham compassionate and patient. 	 Ана шу ваъдага вафо қилиш учун отасига истиғфор айтди, холос. Кейинчалик унга отаси Аллоҳнинг душмани эканлиги аён бўлди.


Allah said: 'What prevented you from prostrating, when I commanded you to do so?' 	 У зот: «Сенга амр этганимда сажда қилишингдан нима тўсди?» деди. У: «Мен ундан яхшиман, мени ўтдан яратдинг ва уни лойдан яратдинг», деди.


He said, "Did you see when we retired to the rock? 	 У: «Буни қара, харсангга (суяниб) жойлашганимизда, мен балиқни унутибман. Фақат шайтонгина уни эслашимни унутдирибди.


And Allah knows what they hide. 	 Тиллари билан дилларида йўқ нарсани айтадилар. Аллоҳ беркитаётган нарсаларини яхши билувчи зотдир.


On it are fruits and palm-trees with sheathed clusters [of dates], 	 У(ер)да мевалар ва гулкосали хурмолар бор.


And whosoever has embraced Islam (i.e. has become a Muslim by submitting to Allah), then such have sought the Right Path." 	 Кимлар Исломга кирса, бас, улар ҳақ йўлни танлабдилар.


And who doth greater wrong than he who forbiddeth the approach to the sanctuaries of Allah lest His name should be mentioned therein, and striveth for their ruin. 	 Аллоҳнинг масжидларида Унинг исми зикр қилинишини ман этган ва уларни бузишга ҳаракат қилгандан ҳам золимроқ одам борми?


The torrent carries along swelling foam, akin to what rises from smelted ore from which man makes ornaments and tools. 	 (Аллоҳ таоло осмондан сув тушириб, ёмғир ёғдирса, сел оқади. Шу билан бирга, сел ўзининг устида кўпикни ҳам оқизиб келади.


_Save Using Compression 	 _Сиқиш усулидан фойдаланиб сақлаш


and inspired it with [discernment between] its virtues and vices: 	 Бас, у(нафс)га фужурини ва тақвосини билдирди.


Lo! We are about to bring down upon the folk of this township a fury from the sky because they are evil-livers. 	 Албатта, Биз ушбу шаҳар аҳолиси бошига фосиқлик қилганлари туфайли осмондан азоб туширгувчимиз», дедилар.


O Prophet, announce what has reached you from your Lord, for if you do not, you will not have delivered His message. 	 Агар шундай қилмасанг, Унинг элчилигини етказмаган бўласан.


And unto those who are Jews, We have forbidden such things as We have mentioned to you (O Muhammad SAW) before [in Surat-Al-An'am, (The Cattle), see Verse 6:146]. 	 Яҳудий бўлганларга эса, сенга бундан олдин айтиб берган нарсаларимизни ҳаром қилдик. Биз уларга зулм қилмадик.


Fools will soon say, "What has made them (Muslims) change the direction to which they had been facing during their prayers (the qibla)?" 	 Одамлардан эси пастлари: «Буларни қиблаларидан нима юз ўгиртирди экан?» дейдилар. «Машриқу мағриб Аллоҳники, кимни хоҳласа, ўшани тўғри йўлга бошлайди», деб айт.


And had We not kept you steadfast, possibly you might have inclined to them just a little. 	 Агар Биз сени собит қилмаганимизда, батаҳқиқ, уларга бир оз бўлса-да, мойил бўлишингга оз қолар эди.


and as a confirmation of (original) Scripture and whoever is the enemy of God, His angels, His Messenger, Gabriel and Michael, should know that God is the enemy of those who hide the Truth.. 	 Ким Аллоҳга, унинг фаришталарига, Пайғамбарларига, Жиброилга ва Микоилга душман бўлса, албатта, Аллоҳ кофирларнинг душманидир.


But Allah testifies that they are liars. 	 Мабодо ўз юртларингдан чиқиб кетишга мажбур бўлсаларингиз, биз ҳам сизга қўшилиб чиқиб кетамиз. Агар Муҳаммад сизга қарши уруш қиладиган бўлса, биз сизларга ёрдам берамиз», дейишган.)


Have faith in Allah and His Apostle, and wage jihad in the way of Allah with your persons and possessions. 	 Аллоҳга ва Унинг Расулига иймон келтирасизлар ҳамда Унинг йўлида молингиз ва жонингиз билан жиҳод қиласизлар.


So have We revealed to you the Qur'an by Our command. 	 Ана шунга ўхшаш, Биз сенга Ўз амримиздан бир руҳни ваҳий қилдик. Сен китоб нималигини ҳам, иймон нималигини ҳам идрок қилмас эдинг.


_Remove 	 _Олиб ташлаш


It is He who has raised among the unlettered people a messenger from among themselves who recites His revelations to them, and purifies them, and teaches them the Book and wisdom, for they had formerly been clearly misguided -- 	 У зот саводсизлар ичидан, гарчи улар бундан аввал очиқ залолатда бўлсалар ҳам, уларга оятларини ўқиб берадиган ва уларни поклайдиган ҳамда китобни ва ҳикматни ўргатадиган Пайғамбарни юборди. (Ўша давр араблари уммий қавм дейилган, чунки уларнинг ичларида ўқиш-ёзишни биладиганлари жуда оз бўлган.


“O Moosa, I am indeed, in truth, Allah the Almighty, the Wise.” 	 Албатта, бу Менман! Азизу ҳаким Аллоҳман!


We never heard of this among our forefathers." 	 Ота-боболаридан эшитмаганлари учун Аллоҳнинг Пайғамбарини ёлғончи қилиб, мўъжизасани сеҳр дейишлари тўғрими?! Уларнинг ота-боболари ким эди ўзи?


So do leave them alone; they are unclean. 	 Қилиб юрган касблари жазосига жойлари жаҳаннамдадир. (Урушдан қочиб, сафарбарликдан ортда қолган ўшалар фақат оддий узр айтиш билан кифояланмайдилар, балки узрлари ҳақиқий эканлигига ишонтириш учун қасам ичадилар.


[Allah] said, "Have you acknowledged and taken upon that My commitment?" 	 У: «Бас, гувоҳ бўлинглар, мен ҳам гувоҳ бўлувчиларданман», деди. (Ушбу ояти каримада ажойиб бир кўриниш васф этилмоқда: ҳамма Пайғамбарлар Аллоҳ таолонинг ҳузурида тўпланишган.


and, set your face towards the religion, being of pure faith, and do not be among the idolaters. 	 Юзингни динга тўғри тут. Мушриклардан бўлма.


Then He forgave him. Lo! 	 Шунда У зот уни мағфират қилди.


and you see people entering God's religion in multitudes, 	 Ва одамларнинг Аллоҳнинг динига тўп-тўп бўлиб кираётганини кўрсанг...


Flee not, but return to the good things of this life which were given you, and to your homes in order that ye may be called to account. 	 Маишатпарсатлик қилган нарсаларингизга, масканларингизга қайтинглар. Ҳали эҳтимол сўралурсизлар.


If any do fail to judge by (the light of) what Allah hath revealed, they are (no better than) those who rebel. 	 Таврот аҳли ундаги ҳукмлар остида, Инжил аҳли ҳам ундаги ҳукмлар остида яшамоқлари матлуб бўлган. Қуръон тушиб бўлганидан кейин эса, ҳамма бараварига Қуръоннинг аҳкомлари остида яшаши вожибга айланган.)


Allah made a covenant with the Children of Israel and raised among them twelve chieftains. 	 Батаҳқиқ, Аллоҳ Бани Исроилдан аҳднома олди. Улардан ўн иккитасини нақиб қилиб юбордик.


(Allah) said: "Go, and whosoever of them follows you, surely! Hell will be the recompense of you (all) an ample recompense. 	 У зот: «Боравер, улардан ким сенга эргашса, бас, албатта, жаҳаннам тўлиқ жазоингиз бўлур.


And verily, your (punishment) in this life will be that you will say: "Touch me not (i.e. you will live alone exiled away from mankind); and verily (for a future torment), you have a promise that will not fail. 	 Албатта, сенга хилоф қилмайдиган ваъдамиз бор. Ўзинг ибодатида бардавом бўлган илоҳингга назар солиб қўй.


and why have not armlets of gold been bestowed on him and why is there not a train of angels accompanying him?" 	 Унга тиллодан бўлган билакузуклар ташланса ёки у билан бирга фаришталар ҳамроҳ бўлиб келса бўлмас эдими?!» деб нидо қилди.


Ranks from Him, forgiveness and mercy. 	 Ўзидан бўлган даражалар ила, мағфират ва раҳмат ила (афзал қилган).


The unbelievers say: "Why was the whole Qur'an not sent down all at once to him?" 	 Куфр келтирганлар: «Унга Қуръон бир йўла нозил қилинса эди», дедилар. Биз сенинг қалбингни у билан собит қилиш учун шундай қилдик ва уни дона-дона қилиб ўқидик.


Be not haughty with me but come to me in submission [as Muslims].' " 	 Менга қарши бош кўтармай, таслим бўлган ҳолингизда келинг», дейилмишдир», деди.


They say: "Become Jews or Christians if ye would be guided (To salvation)." 	 Улар: «Яҳудий ёки насроний бўлинг, ҳидоят топасиз», дейдилар. Балки: «Иброҳимнинг ҳаниф миллатига (динига) эргашамиз ва у мушриклардан бўлмаган», деб айт.


As for monasticism, they invented it thereby seeking the pleasure of Allah. 	 Роҳибликни ўзлари чиқариб олдилар, Биз буни уларга фарз қилмаган эдик, фақат ўзлари Аллоҳнинг розилигини тилаб қилдилар, лекин ҳақиқий риоясини қила олмадилар. Бас, улардан иймон келтирганларига ажрларини бердик, лекин уларнинг кўпи фосиқлардир.


And when the bondman of Allah stood calling upon Him, they well nigh pressed on him stifling. 	 Ва, албатта, Аллоҳнинг бандаси Унга ибодат қилиб турганда улар унинг атрофида от ёлидек тўпланиб, босиб юборай дейишди. (Бу оятда жинларнинг Пайғамбар алайҳиссалом ҳузурларига иккинчи бор келиб Қуръон эшитганлари пайти тасвирланяпти.)


And indeed We have honoured the Children of Adam, and We have carried them on land and sea, and have provided them with At-Taiyibat (lawful good things), and have preferred them above many of those whom We have created with a marked preference. 	 Батаҳқиқ, Биз Бани Одамни азизу мукаррам қилиб қўйдик ва уларни қуруқлигу денгизда (улов-ла) кўтардик ҳамда уларни пок нарсалар ила ризқлантирдик ва уни Ўзимиз яратган кўп нарсалардан мутлақо афзал қилиб қўйдик. (Аллоҳ таоло қуруқликда ҳам, денгизда ҳам инсон боласи учун турли уловларни яратиб, шунга биноан қонун-қоидаларни жорий қилиб қўйди.


except the righteously striving believers who exhort each other to truthful purposes and to patience. 	 Магар иймон келтирганлар ва солиҳ амаллар қилганлар, бир-бирларини ҳақга чақирганлар ва бир-бирларини сабрга чақирганлар мустаснодир. (Маълум бўлдики, инсон икки дунёда бадбахт бўлиб қолмаслик учун тўртта сифатга эга бўлиши керак экан: Аллоҳга иймон келтириши.


He will soon enter the flaming fire. 	 У тезда чўғи қизиб турган ўтга киради.


Save a _Copy 	 _Нусхасини сақлаш


Is there anyone who will be warned? 	 Қани, ибрат олувчи борми?


Obey God and the Prophet, If you really believe. 	 Агар мўмин бўлсангиз, Аллоҳга ва Унинг Пайғамбарига итоат қилинглар», деб айт.


They were messengers, bearing good news and giving warning, so that mankind would have no excuse before God, after the coming of the messengers. 	 Башорат берувчи ва огоҳлантирувчи Пайғамбарларни Аллоҳ ҳузурида одамларга Пайғамбарлардан сўнг ҳужжат бўлмаслиги учун юбордик.


So now you will realise, how My warning turned out! 	 Бас, албатта огоҳлантириш қандоқ бўлишини билурсизлар.


And remember Our servants, Abraham, Isaac and Jacob - those of strength and [religious] vision. 	 Қўллар ва кўзлар соҳиблари бўлган бандаларимиз Иброҳим, Исҳоқ ва Яъқубларни эсла.


Therefore do not give likenesses to Allah; surely Allah knows and you do not know. 	 Аллоҳга зарбул масал келтирманглар! Албатта, Аллоҳ биладир.


(As for) those who disbelieve and turn away from Allah's way, He shall render their works ineffective. 	 Куфр келтирган ва Аллоҳнинг йўлидан тўсганларнинг амалларини У зот ботил қилди. (Иймонсизларнинг қилган яхшиликлари ҳам ажр-савобсиз бўлади.


God is pleased with them, and they are pleased with Him. 	 Аллоҳ улардан рози бўладир. Улар Аллоҳдан рози бўладир.


And you will see the angels hovering around the Throne, glorifying their Lord with praise. 	 Ва фаришталарни Аршни ўраб олиб Роббиларига ҳамд ила тасбиҳ айтаётган ҳолда кўрурсан.


He set down the earth for the creation. 	 Ва ерни ҳалойиқ учун қўйди.


(Joseph) said: "Set me over the store-houses of the land: I will indeed guard them, as one that knows (their importance)." 	 (Юсуф а. с. подшоҳга, мен хазинани қандай муҳофаза қилиш–сақлаш ва уни қандай тасарруф қилишни билувчиман, дедилар. Туш таъбирига кўра, Миср ўлкаси келажакда худди шундай сифатларни мужассам қилган одамга муҳтож эди.)


The compulsory alms are only for the poor and the needy and the agents employed therein and those whose hearts are to be conciliated and those in bondage and debtors and for expenditure in the way of Allah and for the wayfarer: an ordinance from Allah: and Allah is Knowing, Wise. 	 Яъни, баъзи кишиларнинг кўнгилларини Исломга моил қилиш учун ҳам закотдан тушган молдан берилади. «қарздорларга»–турли сабабларга кўра қарз бўлиб қолган одамга уни узиш учун ёрдам тариқасида закотдан берилади. «Аллоҳнинг йўли»–энг аввало, Аллоҳнинг йўлида жиҳод қилаётганларни, қолаверса, дину диёнат, мусулмонлар оммаси фойдаси учун бўладиган ишларни ичига олади. «йўл ўғли»–яъни, сафарда, ватанидан узоқда оғир ижтимоий ҳолга тушиб қолган шахс.)


But never did their faith benefit them once they saw Our punishment. 	 Бизнинг азобимизни кўрганларидаги иймонлари уларга мафаат бера олмас эди. Аллоҳнинг бандаларига жорий бўлиб келган суннати шу.


The faithless from among the People of the Book and the polytheists were not set apart [from the community of the faithful] until the proof had come to them: 	 Аҳли китоб ва мушриклардан бўлган куфр келтирганларга «баййина» келмагунча ажралмасдилар.


That is the supreme success. 	 Ана шу буюк ютуқдир.


"For me, I intend to let thee draw on thyself my sin as well as thine, for thou wilt be among the companions of the fire, and that is the reward of those who do wrong." 	 Мен, албатта, менинг ҳам гуноҳимни, ўзингнинг ҳам гуноҳингни олиб кетишингни, шу сабабдан дўзах аҳлидан бўлишингни хоҳлайман. Ана ўша золимларнинг жазосидир», деди.


Say thou: wherefore then doth He torment you for your sins? 	 Уларга: «Ундай бўлса, нимага У сизларни гуноҳларингиз туфайли азоблайдир?


They ask you as if you were solicitous about it. 	 Қиёматнинг қачон бўлиш илми Аллоҳнинг Ўзига хос илмидир. Уни ҳеч кимга, ҳатто Муҳаммадга (с. а. в.) ҳам билдирмаган.


Moses replied, "I did that when I was one of the misguided, 	 (Мусо): «Ўша ишни қилган бўлсам, билмасдан қилганман.


If ye be on a journey and cannot find a scribe, then a pledge in hand (shall suffice). 	 Агар сафарда бўлсангиз ва ёзувчи топа олмасангиз, бас, қўлга олинадиган гаров бўлсин.


They bow down in prostration and weep and it makes them more humble (before the Lord). 	 Ва юзлари ила йиқилиб йиғларлар ва у хокисорликларни зиёда қилур.


And upon them and on ships you are carried. 	 Ва уларга ва кемаларга юкланурсизлар.


Some of the People of the Book say to one another, "Believe in what is revealed to the faithful in the morning and deny it in the evening, so that they [the Muslims] may themselves abandon their faith [in confusion]. 	 Аҳли китоблардан бир тоифалари: «Иймон келтирганларга тушган нарсага куннинг аввалида иймон келтиринглар ва куннинг охирида куфр келтиринглар, шоядки қайтсалар.


We did not make them mere bodies that ate no food, nor were they immortal. 	 Биз уларни таом емайдиган жасад қилганимиз йўқ. Улар абадий қолгувчи ҳам бўлган эмаслар.


The Trumpet will be blown, then behold, they will rush from the tombs to their Lord. 	 Ва сурга пуфланди. Бас, улар бирдан Роббилари томон қабрлардан шошилиб чиқурлар.


All of this; so let them taste it, boiling water and pus, 	 Мана буни татиб турсинлар, қайноқ сув ва йирингни!


I have warned you then about a raging Fire: 	 Бас, Мен сизларни (алангаси авж олиб турган) ўтдан огоҳлантирдим.


Nothing can be compared with Him! 	 Чорва ҳайвонларини ҳам жуфт қилиб яратди. У зот сизни ўша (жуфтлик) асосида кўпайтирур.


And they (Jews, Christians and pagans) say: Allah has begotten a son (children or offspring). 	 Улар: «Аллоҳ ўзига фарзанд тутди», дейдилар. У покдир.


My Lord has made it come true! 	 Албатта, Унинг Ўзи билгувчи ва ҳикматли зотдир.


And you will see many of them rushing towards sin and oppression, and to devour the forbidden; undoubtedly what they do is extremely evil. 	 Ва улардан кўпларининг гуноҳга, душманликка ва ҳаром емоққа ошиқаётганини кўрасан. Қилаётган ишлари қандай ҳам ёмон!


“O our Lord! You have indeed given disgrace to whomever You put in the fire (of hell); and the unjust do not have any supporters.” 	 Роббимиз, албатта, сен кимни дўзахга киритсанг, батаҳқиқ, уни шарманда қилибсан. Ва золимларга ёрдам берувчилар йўқ.


This alone is a grave sin. 	 Шунинг ўзи ҳам очиқ-ойдин гуноҳликка етарли.


If they ask for water, they will be served with a drink like dregs of oil that will scald their faces. 	 Агар ёрдам сўрасалар, эритилган маъдан каби юзларни қўғирувчи сув билан «ёрдам» берилур.


When We said to the angels, “Bow down before Adam,” they bowed down, except for Satan. He said, “Shall I bow down before someone You created from mud?” 	 Фаришталарга: «Одамга сажда қилинглар!» деганимизда сажда қилганларини, магар иблис қилмаганини, «Сен лойдан яратган кимсага сажда қиламанми?» деганини эсла.


and the night as a cover, 	 Ва кечасини либос қилиб қўйдик.


Let the pilgrims then neatly dress themselves, fulfil their vows, and walk seven times around the Kabah. 	 Сўнгра ўзларидаги кирларни кетказсинлар, назрларига вафо қилсинлар ва «қадимги уй»ни тавоф қилсинлар», деганимизни эсла. (Байтуллоҳнинг эгаси Аллоҳ таоло томонидан, унинг қурувчиси Иброҳим алайҳиссаломга айтилаётган бу сифатлар Қурайш кофирларида эмас, мусулмонларда мавжуд.


or that He will not suddenly seize them while they are going about to and fro and they will be unable to frustrate His design, 	 Ёхуд уларни ҳаракатлари асносида олишидан, улар У зотни ожиз қолдирувчи бўла олмасликларидан хотиржаммилар?! (Агар Аллоҳ хоҳласа, уларни ҳаракатда бўлиб, шаҳарма-шаҳар кезиб, сайру саёҳат ёки бошқа ишлар билан машғул бўлиб юрганларида ҳам олаверади.


He said: "Yea, (and more),- for ye shall in that case be (raised to posts) nearest (to my person)." 	 У: «Ҳа! У ҳолда сиз, албатта, энг яқинларимдан бўласиз», деди.


You will see the harmdoers when they see the punishment saying: 'Is there a way back' 	 Золимларни кўрурсанки, азобни кўрган чоқларида: «(Ортга) қайтишга ҳеч бир йўл бормикан?» дерлар.


They have no knowledge about it other than conjecture, for surely they did not kill him, 	 («Аллоҳ таоло Ийсо ибн Марямни очиқ-ойдин аломатлар ва ҳидоят ила Пайғамбар қилиб юборганида яҳудийлар у зотга берилган Пайғамбарлик ва мўъжизаларга ҳасад қилдилар. Яҳудийлар эса, у кишини ёлғончига чиқардилар, хилоф қилдилар ва имкони борича у зотга озор беришга ўтдилар.)


What, have they bequeathed it one to another? 	 Келишиб олганмилар?!


[One day] the king said, ‘I saw [in a dream] seven fat cows being devoured by seven lean ones, and seven green ears and [seven] others [that were] dry. 	 Подшоҳ: «Мен тушимда еттита семиз сигирни еттита ориқ сигир еяётганини ва еттита яшил бошоқни ва шунча қуруғини кўрмоқдаман. Эй аъёнлар, агар туш таъбирини қиладиган бўлсангиз, менга тушимнинг фатвосини беринг», деди.


Your God is One God; there is no god but He, the All-merciful, the All-compassionate. 	 Ва илоҳингиз бир илоҳдир. Роҳман ва Раҳийм бўлмиш Ундан ўзга ибодатга сазовор зот йўқдир.


Call to mind when Abraham said to his father and his people: “I totally disown all whom you serve 	 Эсла, Иброҳим отасига ва қавмига: «Мен, албатта, сиз ибодат қилаётган нарсадан воз кечгувчиман.


God judges; and nothing can hold back His judgment. 	 (Кофирлар вақт ўтиши билан ердаги ҳайротлар камайиб бораётганини кўрмайдиларми? Бой-бадавлат, ҳайротларга тўла юртлар аҳолисининг кофирлиги туфайли бойлиги, давлати ва ҳайротларидан жудо бўлаётганларини кўрмайдиларми?


And We rained on them a rain; and evil indeed is the rain of them that are warned. 	 Ва уларнинг устларига бир ёмғир ёғдирдикки, бас, огоҳлантирилганларнинг азоби қандай ҳам ёмон бўлди. (Ва жиноятчи Лут қавмининг устидан тош ёғдирдик.


They said, 'Nay, but we have brought thee that concerning which they were doubting. 	 Улар: «Йўқ! Биз сенга улар шак қилаётган нарса ила келдик.


For Allah is well-acquainted with all that ye do. 	 Шунингдек, кези келганда ўзига қарши, ҳатто ота-онаси, бола-чақасига қарши адолатли гувоҳ бўлишга ҳам тўғри келади. Бундай мўъжизасифат ишлар фақат иймоннинг таъмини тотган, Исломнинг ҳақиқатини англаган кишилардангина содир бўлади. )


O you who have believed, remember Allah with much remembrance 	 Эй иймон келтирганлар! Аллоҳни кўп зикр қилинглар.


Then there are others who have set up a mosque to hurt the True Faith, to promote unbelief, and cause division among believers, and as an ambush for one who had earlier made war on Allah and His Messenger. 	 Зиён, куфр, мўминлар орасига тафриқа солиш ва бундан олдин Аллоҳга ва Унинг Расулига уруш очган кимсани кутиш жойи бўлиши учун масжид қурганлар, албатта, биз яхшиликдан бошқа нарсани ирода қилганимиз йўқ, деб қасам ичарлар. Аллоҳ шоҳидлик берадики, улар, албатта, ёлғончилардир.


They are liars! 	 Албатта, улар ёлғончилардир.


Yes, I sought to seduce him, but he was unyielding. 	 Ҳа, мен ундан нафсини хоҳладим, бироқ у ўзини сақлади.


In the end they cried (for mercy)- when there was no longer time for being saved! 	 Улар (ёрдам сўраб) нидо қилдилар. Аммо қочиб қутулиш вақти эмас эди.


Their abode shall be the Fire, and worst indeed is that destination. 	 Уларнинг жойи дўзахдир. У нақадар ёмон борар жойдир!


Some of the People of the Book say: 'Believe in that which is sent down to those who believe at the beginning of the day and disbelieve at the end of it, so that they will return. 	 Аҳли китоблардан бир тоифалари: «Иймон келтирганларга тушган нарсага куннинг аввалида иймон келтиринглар ва куннинг охирида куфр келтиринглар, шоядки қайтсалар.


Thus We made them a precedent and an example for the others. 	 Бас, уларни ўтмишга айлантирдик ва кейингиларга мисол қилиб қўйдик.


But if anyone is forced by necessity, being neither disobedient nor exceeding the limit, then surely your Lord is most forgiving and merciful. 	 Ёҳуд фосиқлик ила Аллоҳдан ўзганинг номига сўйилган бўлса (ҳаромдир). Бас, киши музтар бўлиб, маза талаб қилувчи ва тажовузкор бўлмаган ҳолида (истеъмол қилса).


And the evils of what they did will appear unto them, and that which they used to deride will befall them. 	 Ва уларга қилган амалларининг ёмонликлари ўзларига аён бўлди ва уларни ўзлари истеҳзо қилиб юрган нарса ўраб олди. Уларга куфр ва исёнлари учун бериладиган жазо аниқ кўринди ва ўзларича, охират азоби ҳам бўлармиди, деб истеҳзо қилиб юрган азоб уларни ўраб олди.


They came to them with clear proofs, then, We took vengeance on those who committed crimes (disbelief, setting partners in worship with Allah, sins, etc.), and (as for) the believers it was incumbent upon Us to help (them). 	 Сўнг Биз жиноят қилганлардан интиқом олганмиз. Мўминларга нусрат бериш Бизнинг зиммамиздаги ҳақ бўлган.


Tell them, "Roam the earth and see how He originated creation. 	 Сен: «Ер юзида сайр этиб юринглар ва махлуқотларни У зот аввал-бошдан қандай яратганига назар солинглар.


We are warning all of you about them." 	 Бас, Биз уларни боғ-роғлар ва булоқлардан.


and then brought from it its water and pastures. 	 Ундан сувни, ўт-ўланларни чиқарди.


Allah has preferred in grades those who strive hard and fight with their wealth and their lives above those who sit (at home). 	 Аллоҳ моллари ва жонлари билан жиҳод қилувчиларнинг даражасини ўтириб қолувчилардан афзал қилди.


from the evil of what He has created, 	 У яратган нарсалар ёмонлигидан.


Your lot in this life is to cry: "untouchable!' said he (Moses). 	 Энди сенга бу ҳаётда «тегиш йўқ» дейишинг бор, холос. Албатта, сенга хилоф қилмайдиган ваъдамиз бор.