We recount to you with truth some parts of the story of Moses and Pharaoh for the benefit of those who believe. 	 Иймон келтирадиган қавм учун сенга Мусо ва Фиръавннинг хабаридан ҳақ ила тиловат қилиб берамиз.


He created the heavens and the earth for a true purpose. 	 У осмонлару ерни ҳақ ила яратди.


The chiefs of his people, who were disbelievers, said, “We see that you are just a mortal like us, and we do not see anyone following you except the most lowly among us, without insight; and we do not find any merit in you above us – in fact, we consider you liars.” 	 (Нуҳнинг (а. с.) гапларига қавм номидан уларнинг корчалонлари, оғзи ботир зодагон бошлиқлари жавоб берди. Диққат билан разм солсак, уларнинг жавоблари барча кофир, саркаш қавмларнинг ўзларига келган Пайғамбарларга берган жавобларига ўхшашини кўрамиз: Уларнинг фикрича, камбағал кишилар пасткаш ва ақли оз ҳисобланади.


Both gardens yielded their produce without stinting anything of it. 	 Ўша икки боғ ҳосилларини бекаму кўст берар ва ораларидан анҳор оқизиб қўйган эдик. (Ҳар икки боғнинг ҳосили тўлиқ чиқар эди.


Verily those who have purchased infidelity for belief shall not hurt Allah at all, and theirs shall be a torment afflictive. 	 Албатта, куфрни иймонга сотиб олганлар Аллоҳга ҳаргиз бирор зарар етказа олмаслар. Уларга аламли азоб бордир.


If someone is killed unjustly, We have given his next of kin certain authority. 	 Кимки мазлум ҳолида ўлдирилса, унинг валийсига ҳақ берганмиз.


There does not reach Allah their flesh nor their blood, but to Him is acceptable the guarding (against evil) on your part; thus has He made them subservient to you, that you may magnify Allah because He has guided you aright; and give good news to those who do good (to others). 	 Биргина ҳидоятга бошлаб қўйгани учун қанча такбир айтса, оз. Қурбонлик қилиш ҳам, Аллоҳнинг йўлида ҳар қандай қурбонлик беришга тайёр эканини кўрсатиш ҳам ўша ҳидоят учун Аллоҳ таолони улуғлашдир.)


Shall I direct you to a tree of eternal life and an abiding kingdom?" 	 ( Роббинг манави дарахт мевасидан ейишингни ман қилган бўлса, сенинг абадий яшашингни, мулкинг бардавом бўлишини хоҳламаганидандир, бу дарахтнинг мевасидан есанг, ҳеч ўлмайсан, мулкинг йўқолмайди, деди.)


What do you think Hell-fire is? 	 Ва сақар нималигини сенга нима билдирди?


Do they really want Our chastisement to be expedited? 	 Бизнинг азобимизнинг тезроқ келишини истайдиларми-я?!


We are hastening to reward them for good deeds? 	 Уларга яхшиликларни тезлатишимиз, деб ҳисоблайдиларми?


He is far too immaculate to have any son. 	 Шунингдек, Биби Марямни ҳам илоҳлик даражасига кўтардилар. Худонинг табиати ҳақида битмас-туганмас ихтилофларга тушдилар.


There will be scalding water to drink for them and painful punishment, for they had disbelieved. 	 Улар, агар ўхшатиш жоиз бўлса, хўжайинни алдаб, ўйин-кулгу қилиб юрган хизматчига ўхшайдилар. Балки улардан ҳам баттардирлар.)


and those who drive away [the wicked] with reproof 	 Зажр (қилинадиганларни) зажр қилгувчилар ила қасам.


They will reply, "He revealed only good." 	 Чиройли амаллар қилганлар учун бу дунёда чиройли (мукофот) бордир. Албатта, охират диёри яхшироқдир.


Say: "Surely, if mankind and jinn were to get together to produce the like of this Qur'an, they will never be able to produce the like of it, howsoever they might help one another." 	 Агар инсу жинлар тўпланиб, ушбу Қуръонга ўхшаш нарса келтирмоқчи бўлсалар, бунда баъзилари баъзиларга ёрдамчи бўлсалар ҳам, унга ўхшашини келтира олмаслар.


[They are but] a host routed out there of the factions. 	 Анави ердаги енгилган фирқалардан бўлган қандайдир лашкар. (Мушриклар, жуда борганда, енгилган фирқалардан тўпланган қандайдир ҳақир бир лашкар бўла олади, холос.


That is how Allah draws comparisons for mankind. 	 Аллоҳ кишиларга ўзларининг мисолларини шундай келтиради.


Or our fathers of yore? 	 Аввалги оталаримиз ҳам-а?!» дер эдилар.


They are your brethren if you would associate with them. 	 Агар хоҳласа, Аллоҳ сизларни қийинчиликка соларди. Албатта, Аллоҳ азиз ва ҳикматли зотдир.


So do not be of the ignorant. 	 Бошқалари эса, бир оз қўрқитишга, яна бирлари тарғибот ишларига эҳтиёж сезади. Аммо яна бир тоифа борки, уларга ҳеч нарса таъсир қилмайди.


(Muhammad), leave them alone. 	 Бас, улардан юз ўгир!


When the earth is violently shaken 	 Қачонки ер қаттиқ ларзага келганда.


God is too Exalted to have a son. 	 Бола тутмоқ Аллоҳга ҳеч тўғри келмас. У бундан покдир.


[This] worldly life is only amusement and diversion. And if you believe and fear Allah, He will give you your rewards and not ask you for your properties. 	 Албатта, бу дунё ҳаёти ўйин ва кўнгил хушидир ва гар иймон келтирсангиз ва тақво қилсангиз, У зот ажрларингизни берур ва молу дунёларингизни сўрамас.


Nay, Obey not thou him. 	 Сен унга итоат қилма! Сажда қил ва қурбат ҳосил қил.


Say thou: verily He is the One God, and I am quit of that which ye associate. 	 Демак, кимга ушбу Қуръон етиб борган бўлса, унга гувоҳ муқаррар келган ҳисобланади. Ушбу гувоҳга–Қуръонга амал қилмаса, унинг огоҳлантиришидан ҳушёр тортмаса, азобга дучор бўлади.)


(Muhammad), stay away from them for a while 	 Бас, сен улардан бир вақтгача юз ўгир.


And when they see you, they take you for nothing but mockery: “Is this the one God sent as a messenger?” 	 Улар сени кўрган вақтларида: «Аллоҳ Пайғамбар қилиб юборган шуми?!


And if you divorce them before you touch them, and you have already settled a dowry for them, then [pay them] half of what you have settled, unless they forgo it, or someone in whose hand is the marriage tie forgoes it. 	 Агар уларга қўл тегизмай талоқ қилсангиз ва маҳрни аниқлаб қўйган бўлсангиз, аниқланганнинг ярмини берасиз, магар аёл ёки никоҳ тугуни қўлида бўлган киши афв қилса, бермайсиз.


And Marium, the daughter of Imran, who guarded her chastity, so We breathed into her of Our inspiration and she accepted the truth of the words of her Lord and His books, and she was of, the obedient ones. 	 Аллоҳ таоло Жаброил фаришта орқали ўша пок жасадга ўз руҳидан «пуф» дейиши билан Ийсо алайҳиссаломни ато қилган. Бу қиссалар бошқа сураларда батафсил келгани учун биз бу ерда яна такрорлаб ўтирмаймиз, фақат шуни таъкидлаймизки, у киши Аллоҳнинг сўзларига ва китобларига иймон келтирганлар ҳамда итоаткор қавмлардан бўлганлар.


And they say: When will this threat come to pass, if you are truthful? 	 Улар: «Агар ростгўй бўлсангиз, бу ваъда қачон бўладир?» дерлар.


And the earth-- We have spread it forth and made in it firm mountains and caused to grow in it of every suitable thing. 	 Биз ерни ёйиб, устига баланд тоғларни ташлаб қўйдик ва унда ўлчанган турли нарсаларни ўстириб қўйдик.


But make an exception of those who seek refuge with people with whom you have a treaty, or who come over to you because their hearts forbid them to fight against you or against their own people. 	 Магар, сиз билан орасида аҳднома бор қавмга етиб борсалар ёки сизлар билан ҳам, ўз қавмлари билан ҳам урушиш кўнгилларига сиғмасдан ҳузурингизга келсалар майли.


Thus do We reward the good-doers. 	 Биз гўзал амал қилгувчиларни шундай мукофотлармиз.


Now hath come unto you a clear (Sign) from your Lord! 	 Сизга Ундан ўзга илоҳ йўқ. Батаҳқиқ, сизга Роббингиздан ҳужжат келди.


No; you are mortals, of His creating; He forgives whom He will, and He chastises whom He will.' 	 У кимни хоҳласа, мағфират қиладир. Кимни хоҳласа, азоблайдир.


This is the Day they shall not speak, 	 Бу улар гапира олмайдиган кундир.


Every nation has its Messenger. 	 Ҳар умматнинг ўз Пайғамбари бордир.


In the end both will be in the Fire, and will abide in it. 	 Бас, уларнинг оқибатлари бир. Албатта, икковлари ҳам дўзахда бўлурлар, у ерда абадий қолурлар.


They have sold the signs of Allah for a paltry gain, and have barred [the people] from His way. 	 (Мушриклар ҳаммага баробар келган Аллоҳнинг оятларини қабул қилмай, ундан бу дунёнинг озгина баҳосини устун кўрдилар. Дин йўлига юрсалар, дунёнинг матоҳидан ажралиб қоламан ёки камроқ улуш оламан, деб ўйлашди.


He was an upright man, one who had surrendered himself to God. 	 Лекин у ҳақ йўлдан тоймаган мусулмон эди.


And they measure not the power of Allah its true measure when they say: Allah hath naught revealed unto a human being. 	 Улар, Аллоҳ башарга ҳеч нарса туширгани йўқ, деганларида, Аллоҳни тўғри тақдирламадилар. Сен: «Мусо кишиларга ҳидоят ва нур этиб олиб келган, уни сиз қоғозга тушириб олиб, баъзисини зоҳир, кўпини махфий қилган; ва сиз ҳам, ота-боболарингиз ҳам билмаган нарсаларни сизга ўргатган китобни ким туширди?!» деб айт.


"This is Our gift," (We said to him), "so bestow freely or withhold without reckoning." 	 Бу Бизнинг ато этган нарсамиздир. Инъом эт ёки тутиб қол, ҳисоб йўқ.


Most exalted of position, Lord of power, He directs inspiration by His command to any of His creatures as He will, to warn (men) of the Day of Meeting, 	 У Ўз амри ила бандаларидан кимни хоҳласа, ўшанга мулоқот кунидан огоҳлантириши учун руҳни туширур. (Мулоқот- учрашув кунидан мурод қиёматдир.


God does not guide the evil-doing people. 	 Зеро, Аллоҳ фосиқ қавмларни ҳидоятга бошламас. (Истиғфор айтиш - гуноҳнинг кечишини Аллоҳдан сўраш.


He it is Who hath sent His apostle with the guidance and the true religion, that He may make it triumph over all religion, even though averse may be associaters. 	 У зот, Ўз Расулини ҳидоят ва ҳақ дин билан барча динлардан устун қилиш учун юборган зотдир. Гарчи мушриклар ёқтирмасалар ҳам.


And if they turn away, God knows well the evil-doers. 	 Агар юз ўгириб кетсалар, бас, албатта, Аллоҳ фасод қилувчиларни билувчидир.


Wealth and children are the adornments of the present life. 	 Боқий қолгувчи солиҳ амаллар Роббинг ҳузурида савоб ва умид жиҳатидан яхшироқдир. (Ҳа, молу мулк, бола-чақа бу дунёнинг зийнатидир, аммо қиймати эмасдир.


They are steeped in doubt and uncertainty about it: rather they are blind to it. 	 Улар охират нима эканини билиш у ёқда турсин, охиратнинг бўлиш-бўлмаслигига аниқ ишонмайдилар. Балки у хусусдаги масалада кўрдирлар, ҳеч нарсани кўрмаслар.


Neither cool nor beneficial. 	 Салқин ҳамэмас, фойдаии ҳам.


Indeed, We have provided for them and their fathers until they lived on for long years. 	 (Тафсирчи уламоларимиз ояти каримадаги ушбу жумла маъноси ҳақида бир неча хил фикр билдирганлар. Қадимги тафсирчиларимиз, ернинг атрофидан қисқартирилиши–куфр ерлари қисқариб Ислом ерлари кенгайиб бориши, деганлар.


God will separate the wicked from the pure and will pile the wicked ones on top of one anothcr to be cast into hell. 	 Ана ўшалар зиён кўргувчилардир. (Аллоҳ таоло кофирларни у дунёда жаҳаннамга тўплайди, уларни пок–жаннати мўминлардан ажратиб олиш учун, худди ўтинни тахлагандек, бир-бирларининг устига тахлаб туриб, дўзахга ташлаш учун тўплайди.


So when she saw it, she supposed it to be a pool of water, and she bared her shanks. 	 Қачонки уни кўрганида, сув деб ўйлаб, пойчаларини очди. У(Сулаймон): «Албатта, бу биллурдан силлиқ қилиб ясалган саройдир», деди.


Worship none except Allah. I fear for you the punishment of a painful Day' 	 Аллоҳдан ўзгага ҳеч ибодат қилманглар, албатта, мен сизларга аламли кун азоби бўлишидан қўрқаман», дедириб юбордик.


So leave them until they meet their Day in which they will be stunned. 	 Уларни ҳалокатга учрайдиган кунларига йўлиққунларигача тек қўй. (Мушрик ва динсизларни қиёмат кунигача қўйиб бер, нима қилишса қилишаверсин.)


Thou art not engaged in any business, nor dost thou recite any part of the Qur'an, nor ye work any work, but We are witnesses over you when ye are engaged therein. 	 Қайси ҳолда бўлсанг, Қуръондан нимани тиловат этсанг, ишлардан қай бирини қилсанг, албатта, биз ўшанга киришаётган пайтингларда сизларга гувоҳмиз. На ер юзида ва на осмонларда зарра миқдоридаги, ундан кичикроқ ёки каттароқ нарса Роббингдан махфий бўла олмас, балки очиқ-ойдин китобдадир.


It was the tribe of `Ad who denied the miracles of their Lord, disobeyed His Messenger and followed the orders of every transgressing tyrant. 	 Унинг Пайғамбарларига осий бўлдилар. Ҳар хил жабрчи ва қайсарнинг ишига эргашдилар.


The flash of its lightening almost takes away the eyesight. 	 Унинг чақмоғининг ярқираши кўзларни кетказгудек бўлур.


Create a new archive 	 Янги архив яратиш


And the begetter and that which he begat, 	 Ва волид ва ундан тарқаган валадлар билан қасам.


Then surely upon Us is the taking of their account. 	 Сўнгра, албатта, уларнинг ҳисоб-китоби ҳам Биздадир.


If it transpires they have concealed the truth, two of those who are immediately concerned should take their place and swear by God: "Our testimony is truer than theirs. 	 Агар икковларининг гуноҳлари билиниб қолса, ўринларига устиларига ноҳақлик тушган яқинлардан иккиталари ўтадилар ва Аллоҳ ила қасам ичиб: «Бизнинг гувоҳлигимиз уларнинг гувоҳликларидан тўғрироқ ва биз тажовуз қилмадик.


Wait, then, and I too am with you among those who wait.' 	 Мен ҳам сизлар билан интизор бўлувчиларданман», деди.


And ye the while (sit) looking on,- 	 Ҳолбуки, ўша вақтда ўзларингиз қараб турган бўласизлар.


And inspired it with the wickedness thereof and the piety thereof, 	 Бас, у(нафс)га фужурини ва тақвосини билдирди.


Their predecessors proffered similar excuses. 	 Пайғамбарлар зиммасида фақат очиқ-ойдин етказиш бор, холос. (Аллоҳ таоло инсонни ҳидоятга ҳам, залолатга ҳам қобилиятли қилиб яратди.


And none will bind [as severely] as His binding [of the evildoers]. 	 Ва Унинг боғлашига ўхшаш ҳеч ким боғламас.


God gathers up the souls of those who die, and of those who do not die, in their sleep; then He keeps back those ordained for death, and sends the others back for an appointed term. 	 Жонларни ўлим вақтида ҳам, ухлаган вақтида ҳам оладиган зот Аллоҳдир. Тандан жон чиқиши катта вафот, ухлаганда тана билан жон орасида алоқанинг кучсизланиши кичик вафот дейилади.


When they are cast into it, they will hear it roar and raging 	 Улар жаҳаннамга ташланган чоғларида унинг ҳанграган овозини эшитурлар, у эса қайнаб турган бўладир.


We will reward the grateful. 	 Ва шукр қилувчиларни мукофотлаймиз.


Whenever you did good, it was to your own advantage; and whenever you committed evil, it was to your own disadvantage. 	 Бас, кейинги (бузғунчиликнинг) ваъда вақти келганда, юзингизни қора қилишлари учун, масжидга аввал кирганларидек киришлари учун ва эгаллаган нарсаларини тамоман парчалашлари учун (бандаларимизни юборамиз). (Сиз ўзингизнинг қилмишингиз ила ўша ваъданинг юзага чиқишига сабаб бўлганингизда...


Today none of you has the power to benefit or harm another; and We shall say to the evil-doers: “Taste now the chastisement of the Fire which you used to deny, calling it a lie.” 	 Бугунги кунда бир-бирингиз учун манфаатга ҳам, зарарга ҳам молик эмассизлар. Ва зулм қилганларга: «Ўзингиз ёлғонга чиқариб юрган оловнинг азобини татиб кўринг», дермиз.


So is this welcome better, or the tree of Zaqqum? 	 Манзил ўлароқ ана ўша яхшими ёки заққум дарахтими?


And God knows what is within the hearts. 	 Аллоҳ кўкракдаги нарсаларни ҳам билувчидир.


Therefore, do not be a supporter of the disbelievers. 	 Бас, ҳаргиз кофирларга ёрдамчи бўлма.


To each of them We gave warnings and each of them We destroyed completely. 	 (Яъни, ўша ўтмиш асрлардаги барча жиноятчи қавмларнинг ҳар бирига ўрнак бўлсин учун мисоллар келтирдик. Улар ибрат олмадилар, ўзларини ўнгламадилар.)


Surely man is created of a hasty temperament 	 Албатта, инсон «ҳалуъ» қилиб яратилгандир. («Ҳалуъ» сўзи ҳирс, зажр, чидамсизлик ва сабрсизлик маъноларини мужассамлаштиради.)


You are indeed guilty.’ 	 Албатта, сизлар гуноҳкорсизлар.


Before your time We sent other messengers: of them there are some whose story We have related to you, and some whose story We have not related to you. 	 Бас, қачонки Аллоҳнинг амри келганида, ҳақ ила ҳукм чиқарилур ва ўшанда ботил иш қилиб юргувчилар зиён тортурлар. (Аллоҳ таоло Қуръони Каримда Пайғамбаримиз Муҳаммадга (с. а. в.) ва у зотнинг умматларига ўтган Пайғамбарлардан йигирма тўрттасининг қиссасини айтган.


Is it for you the males and for Him the females? 	 Сизларга эркаг-у, У зотга аёлми?


And shouldst thou marvel, then marvellous is their saying: when we have become dust, shall we be in a new creation! ' 	 Агар ажабланадиган бўлсанг, уларнинг: «Агар биз тупроқ бўлиб кетсак ҳам, янгидан яратиламизми?!» дейишлари яна ҳам ажабланарлидир. Ана ўшалар Роббиларига куфр келтирганлардир.


Truly the Pagans are unclean; so let them not, after this year of theirs, approach the Sacred Mosque. 	 Ушбу ояти карима ҳукмига биноан улар Масжидул Ҳаромга яқин келишлари мумкин эмас. Оятда «бу йилларидан» ибораси билан тўққизинчи ҳижрий йили назарда тутилган.


Then there came a caravan of travellers: they sent their water-carrier (for water), and he let down his bucket (into the well)... 	 Ва йўловчилар келиб (қудуққа) сувчиларини юбордилар. Бас, у челагини ташлади ва: «Суюнчи беринглар!


Their garments of liquid pitch, and their faces covered with Fire; 	 Уларнинг кийимлари қора мойдан бўлиб, юзларини олов қоплагандир.


But conjecture is of no use against the Truth. 	 (Аллоҳнинг йўлида юрмаганларнинг кўплари, балки ҳаммалари гумон ва тахминга эргашадилар. Улардан, нима учун бу ишни қилмоқдасан, нима учун бу йўлга юрмоқдасан, деб сўралса, берадиган жавоблари фақат гумондан иборат бўлади.


Father, I fear that a punishment from the Most Compassionate Lord might strike you and you may end up as one of Satan's companions?" 	 Эй отам, албатта, мен сени Роҳман томонидан азоб тутишидан ва шайтонга дўст бўлиб қолишингдан қўрқаман», деган эди.


Little do you give thanks. 	 Жуда оз шукр этарсизлар.


And when they entered upon Joseph, he took his brother to himself; he said, "Indeed, I am your brother, so do not despair over what they used to do [to me]." 	 Юсуфнинг олдига кирганларида, у инисини ўзига яқин жойлаштирди ва: «Мен акангман, улар қилган нарсалардан хафа бўлма», деди. (Улар Юсуфнинг (а. с.) ҳузурларига кирган вақтларида, у зот меҳмонларни яна яхши кутиб олдилар.


“He being my successor and the heir of the Descendants of Yaqub (Jacob); and my Lord, make him a cherished* one.” (* Make him a Prophet among the Descendants of Israel.) 	 У менга ва Яъқуб оиласига меросхўр бўлсин. Эй Роббим, уни Ўзинг рози бўладиган қил», деди.


And We did not send any messenger except [speaking] in the language of his people to state clearly for them, and Allah sends astray [thereby] whom He wills and guides whom He wills. 	 Бунинг асосий ҳикматларини Аллоҳнинг Ўзи билади. Бошқа Пайғамбарлар маълум қавмга ва маълум муддатга келган бўлсалар, Муҳаммад (с. а. в.) қавмларнинг ҳаммасига қиёмат кунига қадар Пайғамбар қилиб юборилганлар.


And remember O dear Prophet (Mohammed – peace and blessings be upon him) when you came forth from your house in the morning, appointing the believers on positions of battle; and Allah is All Hearing, All Knowing. 	 Аҳлингдан эрталаб чиқиб, мўминларни уруш жойларига турғизганингни эсла! Аллоҳ эшитувчи ва билувчи зотдир.


and thus they will confess their sin; far from God's mercy are the inmates of Hell. 	 Бас, улар ўз гуноҳларини эътироф этдилар. Йўқолсин дўзахийлар!


They could not achieve anything good. 	 Улар ҳеч бир яхшиликка эриша олмадилар.


He looked down and saw him in the midst of the Fire. 	 Бас, ўзи қараб, уни дўзахнинг ўртасида кўрди.


But do not meet them secretly, unless you have something proper to say. 	 Лекин улар билан хуфёна ваъдалашманг. Магар яхши гап гапирсангиз, майли.


What! Have they chosen intercessors against Allah? 	 Ёки Аллоҳдан ўзга шафоатчилар тутганларми?!


“Our Lord, remove us from hell – then if we do the same, we are the unjust.” 	 Эй Роббимиз, бизни бу (дўзах)дан чиқаргин, агар яна (эски ҳолимизга) қайтсак, бас, албатта, золимлардан бўлурмиз«, дерлар.


/j : join a new chat room 	 /j : янги суҳбат хонасига қўшилиш


And Allah, of what you do, is Seeing. 	 Аллоҳ нима қилаётганингизни кўриб турувчидир.


But if bounty comes to you from Allah, he will surely say, as if there had never been between you and him any affection. "Oh, I wish I had been with them so I could have attained a great attainment." 	 Агар сизга Аллоҳдан фазл етса, худди сиз билан унинг орасида дўстлик бўлмагандек, «Қани эди мен ҳам улар билан бўлганимда, улуғ зафар қозонар эдим», дейди.


What an evil is the exchange for the Zalimun (polytheists, and wrong-doers, etc). 	 Ҳолбуки, у сизларга душман-ку! У золимлар учун нақадар ёмон бадалдир.


"And save us by Your Mercy from the disbelieving folk." 	 Шунингдек, фитна сўзи «алдов» ва «адашув» маъносини ҳам англатади. Ушбу оятда эса, мўминлар Аллоҳдан золим қавмларни улар устидан ғолиб қилиб қўймасликни сўрашмоқда.


And We ordained that he refused to suck any foster mother before, so she said: Shall I point out to you the people of a house who will take care of him for you, and they will be benevolent to him? 	 Ва бундан олдин унга эмизгувчиларни ҳаром қилган эдик. Бас, (опаси): «Мен сизларга уни сиз учун кафилликка оладиган ва унга насиҳатгўй бўлгувчи аҳли байтни айтиб берайми?» деди.


Their greeting therein will be: Salam (peace!). 	 Шайтон ва унга эргашганлар дўзахнинг даҳшатли азобига маҳкум бўлдилар. Пайғамбарлар ва уларнинг мўмин умматлари жаннат ва унинг моддий-маънавий неъматларига эришдилар.)


They disbelieved in the signs of Allah, wherefore Allah laid hold of them for their sins. 	 Бас, Аллоҳ уларни гуноҳлари туфайли тутди. Албатта, Аллоҳ кучли ва иқоби шиддатли зотдир.


They strongly swear by God that God will not bring the dead to life. 	 Улар жон-жаҳдлари билан: «Аллоҳ ўлганларни қайта тирилтирмас», деб Аллоҳ номи ила қасам ичдилар. Йўқ!


Verily Allah guideth not a transgressing people. 	 Зеро, Аллоҳ фосиқ қавмларни ҳидоятга бошламас. (Истиғфор айтиш - гуноҳнинг кечишини Аллоҳдан сўраш.


Can they who have devised evil plans expect to be safe from the command of God to the earth to swallow them up, or from a torment which might strike them from an unexpected direction? 	 Макр ила ёмонликлар қилганлар, Аллоҳ уларни ерга ютқазиб юборишидан ёки уларга кутмаган томонларидан азоб келиб қолишидан хотиржам бўлдиларми?!


None but the unbelievers dispute concerning the signs of God; so let not their going to and fro in the land delude thee. 	 Бас, уларнинг юртларда айланиб юришлари сени алдаб қўймасин. (Кофирлар ҳукм ва султонга, бошқа нарсаларга эга бўлишлари мумкин, бу ҳоллар мўмин кишини алдаб қўймаслиги керак.)


As they sip the unpleasant water, death will approach them from all sides, but they will never die. 	 (Жаҳаннамда уларга алвон-алвон азоблар берилади. Жумладан, ўша жабрчи-саркаш жаҳаннам оловида ёниб-чанқаб сув сўраганида, унга йиринг берилади.


Thus did We contrive for Joseph. 	 Шундай қилиб, Юсуф фойдасига ҳийла қилдик. У подшоҳнинг дини бўйича инисини олиб қола олмас эди.


And return [in repentance] to your Lord and submit to Him before the punishment comes upon you; then you will not be helped. 	 Сизга азоб келишидан олдин Роббингизга қайтинг ва Унга таслим бўлинг. Сўнгра сизга ёрдам берилмас.


So if We take you away, We shall then indeed take revenge from them. 	 Агар сени кетказсак ҳам, албатта, Биз улардан интиқом олурмиз.


Aye! it is ye who exult in your present. 	 Аммо сизлар ҳадяларингиз билан қувонурсиз.


(Abundant) was the produce this man had: he said to his companion, in the course of a mutual argument: "more wealth have I than you, and more honour and power in (my following of) men." 	 Одамларим, болаларим, хизматчиларим, ёрдамчиларим ҳам кўп, ҳам кучли, деди. Ушбу дунёнинг зебу зийнатидан фахрланишидан бу одамнинг кофирлиги кўриниб турибди.)


He has created man from a sperm-drop; and behold this same (man) becomes an open disputer! 	 У инсонни нутфадан яратди. Энди эса, у(инсон) очиқ-ойдин хусуматчи бўлиб турибди.


Do they have associate gods who have laid down for them a religion without the permission of God? 	 Ёки уларнинг диндан Аллоҳ изн бермаган нарсаларни шариат қилиб берган шерик (худо)лари борми?! Агар ажрим калимаси бўлмаганида, албатта, улар ўртасида ҳукм қилинган бўлар эди.


And whosoever suspecteth the sacred ordinances of Allah, it shall be better for him with his Lord. 	 Ким Аллоҳ ҳаром қилган нарсаларга риоя қилса, бас, бу Робби ҳузурида унинг ўзи учун яхшидир.


"Indeed we were promised this, we and our forefathers before, Verily, these are nothing but tales of ancients." 	 Батаҳқиқ, бу бизга-да, ота-боболармизга-да олдин ҳам ваъда қилинган эди. Бу аввалгиларнинг афсонасидан бошқа ҳеч нарса эмас», дедилар.


And those who do not believe - in their ears is deafness, and it is upon them blindness. 	 (Фаразан Қуръонни араб тилида эмас, бирор ажамий тилда нозил қилганимизда, кофир мушриклар бунга ҳам гап топар эдилар.


There is for him who turns his side to lead (others) astray from the Path of Allah, degradation in this life and We shall let him taste the punishment of theburning on the Day of Resurrection. 	 Аллоҳнинг йўлидан адаштириш учун, бўйнини булқаб (тортишади). Унга дунёда расволик бор.


He led me away from the remembrance after it had come to me. 	 Шайтон инсонни ёрдамсиз ташлаб кетгувчидир», дер. (Муҳаммаддан (c. а. в.) бошқага эргашганларнинг барчасининг ҳоли шу бўлади.


Until when Our command came and water came forth from the valley, We said: Carry in it two of all things, a pair, and your own family-- except those against whom the word has already gone forth, and those who believe. 	 Токи Бизнинг амримиз келиб, таннур фаввора отганда: «У(кема)га ҳар нарсадан бир жуфтдан ва аҳлингдан аввал сўз кетмаганини ва иймон келтирганларни ол», дедик. У билан бирга иймон келтирганлар жуда оз эди.


who forgives sins, who accepts repentance, whose punishment is severe, and whose bounty is universal. 	 У гуноҳни мағфират қилгувчи, тавбани қабул этгувчи, иқоби шиддатли ва фазлу карам соҳиби бўлган зотдир.


Or do they say: He has forged it? 	 Ёки, унинг ўзи тўқиб олган, дейдиларми?! Йўқ!


And We will surely cause you to dwell in the land after them: that is for him who feareth standing before Me and feareth My threat. 	 Ўша кофир золимларни ҳалок этгандан сўнг у ерга сизларни, яъни, Пайғамбарларни ва уларга эргашган мўмин-мусулмонларни жойлаштирамиз, деди. У ерга кимки менинг мақомимдан қўрқса, ўзидан кетиб ҳаддидан ошмаса, ўша жойлашади, деди.)


And the heaven will split asunder, for that day it will be frail. 	 Ва осмон парчаланса, бас, ўша кунда, у (осмон) беҳолдир.


their composing for the winter and summer caravan! 	 Уларнинг қиш ва ёз сафарларини ўзларига лозим тутишлари қандай яхши!


And away from it shall be kept the one who guards most (against evil), 	 Ва албатта, ундан тақводор банда четда қолади.


But if you do not believe in me, keep away from me.” 	 Ва агар менга иймон келтирмасангиз, мендан четланинг», деб.


We surely tried Solomon, and placed another body on his throne. 	 (Ушбу ояти каримадаги зикр қилинган синов нимадан иборат? Курсига ташланган жасад нима эди?


This is Allah's creation, but show Me what those besides Him have created. 	 Бу Аллоҳнинг яратганидир. Қани менга кўрсатинг-чи, Ундан бошқалар нимани яратдилар.


Will not the Unbelievers have been paid back for what they did? 	 Кофирлар қилган ишларининг «савобини» олар миканлар?!


This will be followed by a year of rain, and people shall press (the grapes)." 	 Сўнгра ундан кейин бир йил келадики, унда одамлар сероб қилинадилар ва унда (меваларни) сиқадилар. (Бу оятда келаётган башорат подшоҳнинг тушидан ташқаридадир.


or you have a garden of date palms and vines, and cause streams to flow plentifully in the midst of them; 	 Ёки сенинг хурмо ва узум боғинг бўлиб, уларнинг орасидан анҳорларини отилтириб чиқармагунингча.


And the Noble Messenger submitted, “O my Lord – indeed my people took this Qur’an as worthy of being abandoned.” 	 Аллоҳ таоло уларнинг қилмишларини жуда яхши билади. Аммо Пайғамбар (с. а. в.) ўзларининг дардларини тўкиб солиш учун, Аллоҳнинг амрини тўла бажарганликларини билдириш учун айтмоқдалар.)


We shall record what he says, and We shall add and add to his punishment. 	 Нима деганини, албатта, ёзиб қўямиз ва унга азобни узундан-узоқ қиламиз.


Fulfill the covenant of Allah, when you make a covenant and do not break your oaths after they have been confirmed (by swearing in His Name) for you make Allah your surety. 	 Агар аҳдлашсангиз Аллоҳнинг аҳдига вафо қилинг. Қасамларни таъкид қилинганидан сўнг бузманг.


And We willed to favour those who were weak in the earth, and to make them leaders and to make them the inheritors (of the land and wealth of Firaun’s people). 	 Биз эса, ер юзида эзилганларга беминнат неъмат беришни, уларни пешво қилишни ва уларни ворислар қилишни.


Do you not understand anything? 	 Ақл юритмайсизларми?


Then He eased the way for him. 	 Сўнгра чиқиш йўлини осон қилди.


How will it be when an affliction befalls them because of what they themselves have done? They will come to you, swearing by God, saying that they were seeking nothing but goodwill and conciliation. 	 Энди қилган нарсалари туфайли уларга мусибат етгандан сўнг сенга келиб, Аллоҳ ила қасам ичиб: «Биз фақат яхшилик ва тавфиқни хоҳлаган эдик», дейишлари қандай бўлди?


They replied: 'It is the same to us whether you admonish or whether you are not one of the admonishers. 	 Улар: «Биз учун ваъз қилсанг ҳам ёки ваъз қилгувчилардан бўлмасанг ҳам, барибир.


[He is] Creator of the heavens and the earth. 	 У осмонлару ерни йўқдан бор қилгувчи зотдир. У сизларга ўз жинсингиздан жуфтлар яратди.


Each one knows its obligations and its duties, and God knows whatever they do. 	 Ҳар бири ўз дуоси ва тасбиҳини, батаҳқиқ, билмишдир. Аллоҳ нима амал қилишларини ўта билгувчидир.


Recite (O Muhammad SAW) what has been revealed to you of the Book (the Quran), and perform As-Salat (Iqamat-as-Salat). 	 Сенга китобдан ваҳий қилинган нарсани тиловат қил ва намозни тўкис адо эт, албатта, намоз фоҳиша ва мункар ишлардан қайтарур. Албатта, Аллоҳнинг зикри буюк ишдир.


They say: “When will this threat (of Resurrection) come to pass? Tell us if indeed you are truthful.” 	 Улар: «Агар ростгўй бўлсангиз, бу ваъда қачон бўлур?» дерлар.


And they threaten you with others beside Him! 	 Кимни Аллоҳ залолатга кеткизса, бас, унинг учун ҳеч бир ҳидоят қилгувчи йўқ.


We would have seized him by the right hand 	 Албатта, Биз уни қудрат билан тутармиз.


the moon is eclipsed, 	 Ва ой тутилса.


And that it is the mighty achievement. 	 Шунинг учун ҳеч бир мўмин-мусулмон шахс савдони бузмасликка, Аллоҳга сотган жони ва молини беришга доим тайёр турмоғи лозим.)


And remember Abraham said: "My Lord, make this a City of Peace, and feed its people with fruits,-such of them as believe in Allah and the Last Day." 	 Иброҳимнинг: «Роббим, буни омонлик юрти қилгин ва аҳлидан Аллоҳга ва қиёмат кунига иймон келтирганларини мевалар ила ризқлантиргин», деганини эсла. У зот: «Ким куфр келтирса, озгина ҳузур бахш этаман, сўнгра дўзах азобига мажбур қиламан ва у қандай ҳам ёмон жой!» деди.


Assuredly, God is self-sufficient and praiseworthy. 	 Албатта, Аллоҳ Ўзи беҳожат ва мақталган зотдир.


And indeed you (O dear Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him), are taught the Qur’an from the Wise, the All Knowing. 	 Албатта, сенга бу Қуръон ўта ҳикматли ва ўта илмли зот томонидан берилур.


The promise of God is surely true; and let not those who do not believe make you relax (your endeavours). 	 Собит иймон келтирмаганлар сени енгилтакликка бошламасинлар. (Иймонсиз ва иймони заифлар қачонгача сабр қиламиз, сабрнинг охири борми, дея безовталаниб, иғволари билан сени енгилтакликка бошламасинлар.)


When she saw him, she said, "I seek refuge in the compassionate God from you; [do not come near] if you fear the Lord." 	 У: «Мен сендан Аллоҳ паноҳ беришини сўрайман. Агар тақводор бўлсанг...» деди.


But the Monasticism which they invented for themselves, We did not prescribe for them, but (they sought it) only to please Allah therewith, but that they did not observe it with the right observance. 	 (Роҳиблик, таркидунёчиликдан иборат бўлиб, ўрисларда, монахлик, дейилади. Монахликни ихтиёр қилган эркак эркаклар монастирида, аёл эса аёллар монастирида, оила қурмай, дунёни тарк этиб ҳаёт кечирадилар.


to recite the Quran." 	 Ва Қуръонни тиловат қилишга (амр этилдим).


But the disbelievers will suffer a terrible punishment. 	 Кофирларга эса, уларга, шиддатли азоб бордир.


Musa said: He says, Surely she is a cow neither advanced in age nor too young, of middle age between that (and this); do therefore what you are commanded. 	 У: «У қари ҳам, ёш ҳам бўлмаган, икковининг ўртасидаги сигир, деяпти. Бас, буюрилган нарсани бажаринг», деди.


The Pharaoh and his army chased Moses and his people but were drowned by the sea. 	 Бас, Фиръавн аскарлари ила уларнинг ортидан таъқиб этди. Денгиз уларни ўраганича ўраб олди.


And be not weak hearted in pursuit of the enemy; if you suffer pain, then surely they (too) suffer pain as you suffer pain, and you hope from Allah what they do not hope; and Allah is Knowing, Wise. 	 Агар алам чекаётган бўлсангиз, улар ҳам сиз алам чекаётганингиздек алам чекмоқдалар. Сиз эса, Аллоҳдан улар умид қилмаган нарсани умид қилмоқдасиз.


God gave you shelter, supported you with His help, and bestowed on you pure provisions so that perhaps you would give Him thanks. 	 (Аллоҳ таоло мусулмонларга жуда қийин пайтларида ҳам Ўзи ёрдам берганини эслатмоқда. Исломий даъватнинг бошланишида мусулмонлар оз сонли, заифҳол эдилар.


fruits. 	 Мева-чевалар бордир.


It rests with Allah alone to show you the Right Way, even when there are many crooked ways. 	 Улардан эгриси ҳам бордир. Агар хоҳласа, албатта, ҳаммангизни ҳидоят қилган бўларди.


In fact, it is the truth from your Lord so that you may warn the people to whom no admonisher was sent before you. 	 Йўқ! У сендан олдин ўзларига ҳеч огоҳлантиргувчи келмаган қавмни огоҳлантиришинг учун Роббингдан (келган) ҳақдир.


They are those who were condemned by God, whose ears were blocked by Him and their eyes blinded. 	 Ана ўшаларни Аллоҳ лаънатлади, уларни кар қилди ва кўзларини кўр қилди.


When they opened their saddlebags, they found that their merchandise had been given back to them. 	 Юкларини очган пайтда, сармояларининг ўзларига қайтарилганини билдилар.


by those who direct the affairs [of creatures]: 	 Амрнинг тадбирини қилувчи (фаришта)лар билан қасам.


Say, "O disbelievers, 	 Айт: «Эй кофирлар!


When he said to his people: "Will you not be mindful of God? 	 Ўшанда у қавмига: «Тақво қилмайсизми?!


it is the speech of a noble Messenger. 	 Албатта у(Қуръон) карамли Расулнинг сўзидир. (Қуръони Каримни Пайғамбаримиз саллоллоҳу алайҳи васалламга нисбат берилиши У зот (с. а. в) у каломни тиловат қилувчи ва кишиларга етказувчи эканлигидандир.)


God charges you, concerning your children: to the male the like of the portion of two females, and if they be women above two, then for them two-thirds of what he leaves, but if she be one then to her a half; and to his parents to each one of the two the sixth of what he leaves, if he has children; but if he has no children, and his heirs are his parents, a third to his mother, or, if he has brothers, to his mother a sixth, after any bequest he may bequeath, or any debt. 	 (Ал-Авфий Ибн Аббосдан қуйидагиларни ривоят қилади: «Аллоҳ таоло ўғил ва қизларга ота-оналарга мерос бобида фарз қилган ҳукмлар ҳақида оятлар туширганда баъзи одамларга ёқмади. Расулуллоҳнинг (с. а. в.) ҳузурларига келиб: «Эй Аллоҳнинг Расули!


And has there come to you the news of the adversaries, when they climbed over the wall of [his] prayer chamber - 	 Сенга даъволашганларнинг хабари келдими? Ўшанда улар меҳробга чиқишган эди.


They made for him whatever he desired: palaces and statues, basins like reservoirs, and large cooking vessels fixed in their places. 	 У(жин)лар унга меҳроблар, ҳайкаллар, ҳовузлар каби лаганлар ва собит қозонлардан хоҳлаганини қилиб беришар эди.


And He shall teach him the Book and wisdom and the Taurat and the Injil: 	 Ва унга китобни, ҳикматни, Таврот ва Инжилни ўргатадир. (Аллоҳ Марямнинг бўлажак Масиҳ Ийсо ибн Марям деб номланган ўғлига ҳикмат, Таврот ва инжилни ҳам ўргатиши хабар қилинмоқда.)


The dwelling place of one who comes into the presence of his Lord as a criminal will be hell wherein he will never die nor enjoy his life. 	 Шубҳасиз, ким Роббига жиноятчи бўлган ҳолида келса, албатта, унга жаҳаннам бордир. У ерда у ўлиб ўлмас, яшаб яшамас.


If they turn away then they will only oppose; but God will suffice you against them, for God hears all and knows everything. 	 Ва агар юз ўгирсалар, бас, албатта, улар хилофдан бошқа нарсада бўлмайдилар. Аллоҳ сенга улар (ёмонлиги)дан кифоя қилади.


Such will be the honoured ones in the Gardens (of Bliss). 	 Ўшалар жаннатларда ҳурматланадиганлардир.


They will say: “Nay, you yourselves were not the ones who would believe. 	 Улар: «Йўқ! Сиз ўзингиз мўмин бўлмаган эдингиз.


And Allah is Aware of what you do. 	 Аммо бахиллик қилиб, молни сарфламай тўпласа, ўзининг кўзига яхши бўлиб кўрингани билан, аслида яхшилик бўлмайди. Ким бахиллик билан тўплаган молини яхшилик деб ҳисобласа, нотўғри ўйлаган бўлади.)


And Allah is Exalted in Might and Wise. 	 (Ушбу ва кейинги ояти карималар Бадр урушида асирга тушган мушриклар масаласида нозил бўлгандир.)


Say: "Determined is the day of the promise, which you can neither put back nor advance an hour.'' 	 Ундан бир он ортга ҳам қола олмассиз, олдин ҳам кета олмассиз», деб айт. (Сизга ваъда қилинган кун қиёмат кунидир.


That “Go to Firaun – he has rebelled.” 	 «Фиръавн ҳузурига бор, албатта у туғёнга кетди.


And when thy Lord said to the angels, 'I am setting in the earth a viceroy.' 	 Улар: "Унда фасод қиладиган, қон тўкадиган кимсани қилмоқчимисан? Ва ҳолбуки, биз Сенга тасбиҳ, ҳамд айтиб ва Сени улуғлаб турибмиз", дедилар.


Surely when the day of the chastisement will come, nothing will avert it and the chastisement which they had ridiculed shall encompass them. 	 Огоҳ бўлингларким, у келган кунда улардан қайтарилмас ва уларни ўзлари истеҳзо қилиб юрган нарса ўраб олур.


Hell shall be their bed, and also above them their covering. 	 Уларга жаҳаннамдан тўшак ва устларига чойшаб бор.


Surely those upon whom you call, apart from God, shall never create a fly, though they banded together to do it; and if a fly should rob them of aught, they would never rescue it from him. 	 Пашша жуда заиф, ҳақир жон. Аммо, у сабаб бўлиб баъзи бир касалликларни ташиб келтирса, ҳаммаси тўпланиб, ҳаракат қилса ҳам, ўша касалликдан зарар кўраётганни ёки ўлаётганни қутқариб қололмайдилар.


He said: Allah only will bring it to you if He please, and you will not escape: 	 У: «Уни сизларга, агар хоҳласа, фақат Аллоҳгина келтирур ва сизлар қочиб қутулувчи эмассиз.


Thou art the Relentant, the Merciful! 	 Албатта, Сенинг Ўзинг тавбаларни кўплаб қабул этувчи, раҳмли зотсан».


[Tafsir At-Tabari] 	 Албатта, сен қувилгансан!


If the People given the Book(s) had accepted faith and been pious, We would have certainly redeemed them of their sins and would have certainly taken them into serene Gardens. 	 Агар аҳли китоблар иймон келтириб, тақво қилганларида эди, уларнинг гуноҳларини ювган ва жаннати наъимга киритган бўлардик.


On the Day when a violent convulsion will convulse [the world], 	 Изтиробга тушувчи изтиробга тушган кунда.


When We make people have a taste of Our Mercy, they exult in it; and when any misfortune befalls them in consequence of their deeds, then lo and behold, they despair. 	 Ва қачон одамларга раҳматни тоттирсак, ундан шод бўлурлар. Агар уларга ўз қўллари тақдим қилган нарса туфайли ёмонлик етса, дарҳол умидсизликка тушурлар.


certain of facing a great calamity. 	 Ўзига умуртқасин синдирар иш бўлишига ишонар.


Every soul shall taste death and then to Us you shall return. 	 Ҳар бир жон ўлимни топажакдир. Сўнгра Бизгагина қайтарилурсиз.


This is better for you and becoming. 	 Шундоқ қилмоғингиз ўзингиз учун яхшироқдир ва (қалбингиз учун) покроқдир. Агар (садақа) топмасангиз, албатта Аллоҳ кечирувчи ва раҳмдилдир.


Remember how He made you successors of Noah's people, and increased you greatly in stature. 	 (Аллоҳ таоло Нуҳ қавмини оғир гуноҳлари туфайли ер юзидан гумдон қилиб ташлаган эди. Худди шу осий қавмдан сўнг сизларни ер юзида ўзининг халифаси қилиб танлади.


—Those who are [themselves] stingy and bid [other] people to be stingy, and conceal whatever Allah has given them out of His bounty; and We have prepared for the faithless a humiliating punishment. 	 Улар бахиллик қиладиган, одамларни бахилликка буюрадиган ва Аллоҳ уларга Ўз фазлидан берган нарсаларни беркитадиганлардир. Ва кофирларга хорловчи азобни тайёрлаганмиз.


And the cattle hath He created, whence ye have warm clothing and uses, and whereof ye eat; 	 У чорва ҳайвонларини ҳам яратди. Уларда сиз учун иссиқлик манфаатлар бор ва улардан ейсизлар ҳам.


And if God wills any hardship for a people, there is no turning it back;, and apart from Him they have no protector. 	 Демак, ҳар бир инсон ўша икромга лойиқ бўлиб, ўша масъулиятни ҳис этмоғи керак. Ўзини ўнглашга, тузатишга, Аллоҳнинг розилигини қозонтирадиган амалларни бажаришга уриниши лозим.)


And this is how We sent the divine revelation to you (O dear Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him) – a life giving thing, by Our command; neither did you know the Book nor the detailed commands of religion, but We have made this Qur’an a light by which We guide whomever We will from Our bondmen; and indeed you surely do guide to the Straight Path. 	 (Аллоҳ Таоло бу ояти каримада Қуръони Каримни, Муҳаммад (с. а. в)га ваҳий орқали юборган сўнгги китобини руҳ-жон, деб атамоқда. Қуръони Карим инсоният учун маънавий руҳдир.)


Evil indeed is that which they have been doing. 	 Қилаётган ишлари қандай ҳам ёмон!


God is All-knowing and All-wise. 	 Аъробийлар шафқатсиз табиий шароитда узоқ яшагани учун кўнгли қаттиқ, қўпол табиатли бўлиб қоладилар. Яна бунга ўхшаган сабаблар жуда ҳам кўп бўлиши мумкин.)


We gave the Children of Israel the Book, and wisdom, and prophecy; and We provided them with the good things; and We gave them advantage over all other people. 	 Батаҳқиқ, биз Бани Исроилга китобни, ҳукмни ва Пайғамбарликни бердик, уларга пок нарсаларни ризқ қилиб бердик ва уларни оламлар ичида афзал қилдик. (Ўз замонасида, албатта, Бани Исроил ўзгалардан афзал бўлган.


Then my Lord granted me wisdom and made me one of the messengers. 	 (Ўша қитбтий менинг бир Бани Исроиллик қабиладошим билан уришаётган экан. Қабиладошим мендан ёрдам сўради, мен уега ёрдам бераман деб қибтийни бир урсам ўлиб қолди.


And if they behold a sign, they turn away and say: "magic continous" 	 Агар бир оят-мўъжизани кўрсалар, юз ўгирарлар, бу ўткинчи сеҳр, дерлар.


How clearly shall they hear and how clearly shall they see on the day when they come to Us; but the unjust this day are in manifest error. 	 Бизга келадиган куни қандай ҳам яхши эшитадилар, қандай ҳам яхши кўрадилар. Лекин золимлар бугунги кунда очиқ залолатдадирлар.


But warnings avail not. 	 Бас, огоҳлантирувчилар фойда бермас.


Verily We have sent thee in truth, as a bearer of glad tidings, and as a warner: and there never was a people, without a warner having lived among them (in the past). 	 (Эй Пайғамбар, албатта, Биз сени ҳақ дин ва ҳақ китоб ила мўминларга хушхабарчи, кофирларга огоҳлантирувчи–қўрқитувчи қилиб юбордик. Сенинг Пайғамбар бўлишинг ажабланарли иш эмас, янгилик ҳам эмас.)


How shall it be when We gather them together on a day that is certain to come, when each will receive his reward without (favour or) wrong? 	 Унда, бўлишида шубҳа йўқ кунда уларни жамлаганимизда ва ҳар бир жон зулм қилинмасдан, қилганига яраша жазосини олганда, ҳоллари қандай бўлади?


The companions of Paradise, that Day, are [in] a better settlement and better resting place. 	 Ўша кунда жаннат эгаларининг қароргоҳлари ва оромгоҳлар ғоят яхшидир.


Remember when you set forth in the morning from your house assigning the faithful positions for the battle, God heard everything and knew all. 	 Аҳлингдан эрталаб чиқиб, мўминларни уруш жойларига турғизганингни эсла! Аллоҳ эшитувчи ва билувчи зотдир.


And do not go about in the land exultingly, for you cannot cut through the earth nor reach the mountains in height. 	 Ер юзида кибру ҳаво ила юрма! Албатта, сен зинҳор ерни тешиб юбора олмайсан ва зинҳор бўйда тоғларга ета олмассан!


And (remember) when you said to him (Zaid bin Harithah, the freedslave of the Prophet SAW) on whom Allah has bestowed Grace (by guiding him to Islam) and you (O Muhammad SAW too) have done favour (by manumitting him) "Keep your wife to yourself, and fear Allah." 	 Эсла, сен Аллоҳ неъмат берган ва сен ҳам неъмат берган шахсга: «Жуфтингни ўзинг ила тутиб тур ва Аллоҳга тақво қил», дер эдинг. Ва ичингда Аллоҳ ошкор қилгувчи бўлган нарсани махфий тутардинг ва одамлардан қўрқардинг, ҳолбуки, Аллоҳдан қўрқмоғинг ҳақлироқ эди.


Then Moses returned very angry and sorrowful to his people, saying, 'My people, did your Lord not promise a fair promise to you? 	 Бас, Мусо қавмига ғазабланган, афсусланган ҳолда қайтди. У: «Эй қавмим, Роббингиз сизга яхши ваъда қилмаганмиди?!


Nor did We destroy a town unless their people became wrongdoers. 	 (Аллоҳ таолонинг одати шуки, инсонларга жон, ақл-идрок бериб қўйса ҳам, яна Пайғамбар орқли огоҳлантирмасдан туриб уларни ҳалок қилмайди. Пайғамбарни қачон ва қаерга юборишни ўзи билади.


And besides these two, there are two other Gardens (i.e. in Paradise). 	 У икковидан пастроқда яна икки жаннат бор.


Those of you who turned back on the day the two hosts Met,-it was Satan who caused them to fail, because of some (evil) they had done. 	 Икки тўп тўқнашган куни сизлардан юз ўгириб қочганларни баъзи қилган ишлари туфайли шайтон йўлдан урди, холос.


My people, seek forgiveness of your Lord and turn to Him in repentance. He will send from the sky abundant rain upon you; He will add strength to your strength. 	 Эй қавмим, Роббингизга истиғфор айтинг, сўнгра Унга тавба қилинг, шунда У устингизга осмондан барака ёмғири юборади ва қувватингизга қувватни зиёда қилади.


You shall certainly taste the painful punishment: 	 Албатта, сиз аламли азобни тотгувчидирсиз.


The Pharaoh's wife said, "He, (Moses), is the delight of our eyes. 	 Фиръавннинг хотини: «(Бу бола) мен учун ҳам, сен учун ҳам кўз қувончидир.


But that it is better for you to practise self restraint. 	 Турмуш жараёнида турли ҳолатларни бошдан ўтказишлари мумкин. Шулар эътиборидан уларга нисбатан тошбўрон жазоси бекор қилинган ва дарра уриш юзтадан элликтага туширилган.


And say, "My Lord, I seek refuge in You from the incitements of the devils, 	 Сен: «Эй Роббим, сендан шайтонларнинг васвасасидан паноҳ сўрайман!


He made her grow in a good manner and put her under the care of Zakariya (Zachariya). 	 Закариё ҳар қачон унинг олдига, меҳробга кирганида, унинг ҳузурида ризқ кўрди. У: «Эй Марям, сенга бу қаердан?» деди.


Have they feet to walk with? Or hands to lay hold with? Or eyes to see with? Or ears to hear with? Say: "Call your 'god-partners', scheme (your worst) against me, and give me no respite! 	 Ёки уларнинг оёқлари бормики, юрсалар; ёки қўллари бормики, ушласалар; ёки кўзлари бормики, кўрсалар; ёки қулоқлари бормики, эшитсалар. Сен: «Шерикларингизни чақиринг-да, менга ҳеч муҳлат бермай, зиддимга ҳийла-найранг қилаверинг!


Surely, if thou givest not over, I shall stone thee; so forsake me now for some while.' 	 Қасамки, агар тўхтамасанг, сени, албатта, тошбўрон қиламан! Мендан узоқ кет!» деди.


And Verily, they were about to frighten you so much as to drive you out from the land. 	 Улар сени бу ерда безовта қилиб, ундан сени чиқариб юборишларига оз қолди. Шундай бўлган тақдирда, сендан кейин улар озгина муддатдан бошқа тура олмаслар.


"Nor had we any authority over you. 	 Бизнинг устингиздан ҳукмронлигимиз бўлмаган эди.


You cannot thwart Him on the earth, and have no friend or helper apart from Him. 	 Ва сиз ер юзида қочиб қутула олмассиз. Ҳамда сиз учун Аллоҳдан ўзга валий ҳам, нусрат бергувчи ҳам йўқ.


Water comes out of some rocks when they are torn apart and others tumble down in awe before God. 	 (Ушбу оятда Аллоҳ таоло Бани Исроилнинг охирги ҳодисадан кейинги ҳолатини васф қилмоқда. Шунча мўъжиза кўрган инсон, ким бўлишидан қатъий назар, қалби эриб, Аллоҳга бўлган эътиқоди зиёда бўлиши керак эди.


And Pharaoh said (to his) men: 'Bring every skilled sorcerer to me.' 	 Фиръавн: «Менга барча билимдон сеҳргарни келтиринглар», деди.


Is there any Allah beside Allah? 	 (Одамлар доимо қуруқлик ва денгизда сафар қилиб келади. Кўзланган манзилларга етиш учун турли йўллардан юришади.


Are you trying to tell God about something that does not exist on the earth? 	 Аллоҳ кимни залолатга кетказса, унга ҳеч бир ҳидоятчи бўлмас. (Демак, гап бошқа ёқда экан.


Do not be impatient with the Quran before its revelation is completed, and say, "My Lord, increase my knowledge." 	 Яъни, эй Муҳаммад, Жаброил ваҳийни сенга охиригача ўқиб бермагунича, Қуръонни тиловат қилиб, оятларни ўқишга шошилма. Олдин Жаброил тўлиқ ўқиб берсин, кейин сен ўқийсан.)


Woe to human beings! 	 Бандаларга ҳасратлар бўлсин!


Assuredly solicited him against himself but he abstained; and if he doth not that which I command him, he shall surely be imprisoned and he shall surely be of the degraded. 	 Ҳа, мен ундан нафсини хоҳладим, бироқ у ўзини сақлади. Агар у менинг амримни бажармаса, албатта, қамалур ва хор бўлгувчилардан бўлур», деди.


For those who did good among them and feared Allah is a great reward - 	 Улардан яхшилик ва тақво қилганларига улуғ ажрлар бордир.


Do you then hope that they would believe in you, and a party from among them indeed used to hear the Word of Allah, then altered it after they had understood it, and they know (this). 	 Ва ҳолбуки, улардан бир гуруҳлари Аллоҳнинг каломини эшитар эдилар ва сўнгра уни тушунганларидан кейин билиб туриб бузар эдилар. (Иймон ўзига яраша поклик, мусаффолик, нурни қабул қилиб олишга истеъдод талаб қилади.


They said, ‘Do not be afraid. 	 Улар: «Қўрқма, булар–икки даъволашгувчи томон. Биз бир-биримизга зулм қилдик.


Then he turned to their gods and said, "Do you not eat? 	 Бас, тезда уларнинг худоларига бурилди ва: «Қани, емайсизларми?!


As for the youth, his parents were believers and we feared that he would trouble them by rebellion and denial of truth. 	 Аммо бола улғайса, кофир бўлиб, туғёнга кетиб, ота-онасини эзар эди. Ўша ота-онани келажакдаги ёмонликдан асраш учун болалари вояга етмасдан, куфр ва туғён содир этмасдан ўлдириб қўйишни лозим топдик.)


They say: 'You to whom the Remembrance is sent down, you are indeed mad. 	 Улар: «Эй зикр нозил қилинган киши, албатта, сен мажнунсан.


He must be your master who has taught you magic. 	 Бас, албатта, қўл-оёқларингизни қарама-қаршисидан кесурман ва, албатта, сизларни хурмо танасига осурман, албатта, қайси биримизнинг азобимиз шиддатлироқ ва боқийроқ эканини билурсиз», деди. (Фиръавн ўз қаричи билан ўлчар эди.


“Or you have a house of gold, or you ascend up into heaven; and even then we shall not believe in your ascent unless you send down a book upon us, which we may read”; say (O dear Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him), “Purity is to my Lord – who am I except a human, sent by Allah?” (* These can be done, only when Allah commands.) 	 Ёки сенинг олтиндан безалган уйинг бўлмагунича, ёхуд осмонга кўтарилмагунингча, ўша кўтарилишингга ҳам токи биз ўқишимиз учун китоб келтирмагунингча, ишонмаймиз», (дерлар). Сен: «Роббим пок бўлди.


If any man hastens on in two days, that is no sin in him; and if any delays, it is not a sin in him, if he be godfearing. 	 (Пайғамбаримиз алайҳиссалом: «Арафа, қурбонлик ва ташриқ кунлари биз аҳли Исломнинг байрами–емоқ, ичмоқ кунларидир», деганлар. Шундан чиқадики, арафа ва қурбон ҳайити кунлари ташриқ кунлари қаторига кирмайди.


Whereupon an earthquake seized them, so that they lay prone in their dwellings. 	 Бас, уларни шиддатли зилзила олди ва жойларида ўтириб қолдилар.


And the slaves of the Most Beneficent (Allah) are those who walk on the earth in humility and sedateness, and when the foolish address them (with bad words) they reply back with mild words of gentleness. 	 Роҳманнинг бандалари ер юзида тавозуъ ила юрадиган ва жоҳиллар хитоб қилганида, «салом», дейдиганлардир. (Роҳманнинг суюкли бандаси бўлиш шарафига эришган инсон ер юзида камтарлик, содда ва мулойимлик билан юради.


They await only but a single Saihah (shout, etc.), which will seize them while they are disputing! 	 Улар фақат талашиб-тортишиб турганларида ўзларини бирдан оладиган биргина қичқириқдан бошқа нарсани кутаётганлари йўқ.


And those who shall belie Our signs and shall be stiff- necked against them--they shall be fellows of the Fire; therein they shall be abiders. 	 Оятларимизни ёлғонга чиқарганлар ва улардан кибр қилганлар, ана ўшалар дўзах эгаларидир. Улар унда абадий қолурлар.


'But what is the matter with you that you cannot help one another?,'" 	 Сизларга нима бўлди? Ўзаро ёрдамлашмаяпсиз?!


"Surely, I did believe that I shall meet my Account!" 	 Албатта, мен ҳисоб-китобимга йўлиқишимга ишонардим, дейдир.


They said: how perfect is God! we knew not of any evil against him. 	 Биз унда бирон ёмонлик сезмадик», дедилар. Азизнинг хотини: «Энди ҳақиқат зоҳир бўлди.


And when We made a commitment with Moosa (Moses) for forty nights – then behind him you started worshipping the calf, and you were unjust. 	 Ва Мусо билан қирқ кечага ваъдалашганимизни, у (кетгани) дан сўнг золим бўлган ҳолингизда бузоқни (худо деб) тутганингизни эсланг!


who establish Prayer and spend out of what We have provided them. 	 Улар намозни тўкис адо этадиганлар ва Биз ризқ қилиб берган нарсалардан инфоқ қиладиганлардир.


Say, “God is the Creator of all things, and He is The One, the Irresistible.” 	 «Барча нарсанинг яратувчиси Аллоҳдир. Ва У бирдир, Қаҳҳордир», дегин.


And no bearer of burdens shall bear another's burden, and if one heavily laden calls another to (bear) his load, nothing of it will be lifted even though he be near of kin. 	 Ўзи юкли жон ўзга жоннинг юкини кўтара олмас. Юки оғир жон ўз юкига (бошқани) чақирса-да, ундан ҳеч бир нарса кўтарилмас.


And what can make you know what is the Day of Recompense? 	 Ва жазо куни нима эканини сенга нима билдирди?


He is swift in reckoning. 	 Агар У бирор юртни таназзулга учрашига ҳукм қилса, ўша бўлади. Агар ишонмайдиган бўлсалар, тарихга бир назар солсинлар.)


But they denounced him, so We saved him and those with him in the Ark, and We made them successors, and We drowned those who rejected Our signs. 	 Сўнгра уни ёлғончига чиқаришди. Бас, Биз уни ва у ила бирга бўлганларни кемада қутқардик ва уларни халифалар қилдик.


This is cool water (for you) to wash and drink". 	 (Яъни, оёғинг билан ерни тепгин, дейиди. Аййуб алайҳиссалом Аллоҳнинг амрига итоат этиб, оёғи билан ерни тепган эди, у ердан сув чиқди.)


It is not fitting, for the Prophet and those who believe, that they should pray for forgiveness for Pagans, even though they be of kin, after it is clear to them that they are companions of the Fire. 	 Пайғамбар ва мўминлар учун дўзах эгалари эканлиги аён бўлган мушрикларга, агар яқин қариндошлари бўлса ҳам, истиғфор айтишлари дуруст эмасдир. (Демак, Пайғамбаргаки (с. а. в.) рухсат йўқ экан, бошқаларга бўлмаслиги аниқ гап.


That is the extreme abasement. 	 Ана шу катта ор эканлигини билмайдиларми?!


What you want is to prevent us from worshipping that which our fathers worshipped. 	 У нарсалар бир қийматга арзийдими? Уларга ибодат қилиш лозимлиги ҳақида бирор далил борми?


And when they entered from where their father had ordered them, it did not avail them against Allah at all except [it was] a need within the soul of Jacob, which he satisfied. 	 (Яъни, ўғиллар кўзлаган манзилга етиб борганларида оталари насиҳатига амал қилиб, ҳаммалари бир эшикдан эмас, турли-турли эшиклардан кирдилар. Аллоҳ тақдир қилган нарса бир эшикдан кирсалар ҳам, турли эшикдан кирсалар ҳам, албатта, бўларди.


And for such there will be no helpers. 	 Ва охиратда уларга нусрат бергувчилар бўлмас.


And Thus We variously propound the revelation, and this is in order that they may say: thou hast studied, and that We may expound it to a people who know. 	 Шундай қилиб, дарс олгансан, дейишлари учун ва билган қавмларга баён қилишинг учун оятларни тасарруф қилурмиз.


He is Majestic and All-merciful. 	 (Азиз ва раҳимли сифати ила мўмин-мусулмон, тақводор бандаларига раҳм қилади, ёрдам беради.)


So there were among them those who had faith and there were among them those who were faithless, and had Allah wished, they would not have fought one another; but Allah does whatever He desires. 	 Лекин Аллоҳ нимани ирода қилса, шуни қилади. («Муқаддас руҳ» деб таржима қилинган «Руҳул қудус»дан мурод Жиброил фаришта алайҳиссаломдир.)


They are in doubt concerning the Meeting with their Lord? (i.e. Resurrection after their deaths, and their return to their Lord). 	 Албатта, улар Роббиларига рўбарў бўлишдан шакдадирлар. Огоҳ бўлинглар.


Kaf. Ha'. Ya'. Ayn. Sad. 	 Кааф, ҳаа, йаа, айн, сод.


Indeed, Allah does not guide one who is a transgressor and a liar. 	 Бу нарса соф қалб ва оддий мантиқнинг тақозоси эди. Шунинг учун соф қалб эгаси бўлган киши томонидан бу ҳақиқат эълон этилди.)


And they say, “It is from God,” when it is not from God. 	 Ва: «У Аллоҳнинг ҳузуридандир», дерлар. Ҳолбуки, у Аллоҳнинг ҳузуридан эмас.


Nor the houses of your fathers', your mothers', your brothers', your sisters', your paternal uncles, your paternal aunts, your maternal uncles, your maternal aunts or in houses the keys of which you own, or in those of your friend, there is no fault in you that you all eat together, or separately. 	 Бир гуруҳлари, уларнинг жиҳодга чиқмай қолишларида гуноҳ ва танглик йўқ, дейдилар. Бошқалари, бу ерда эса, сўз жиҳод ҳақида эмас, балки айнан таом емоқ ҳақида кетмоқда, шунинг учун ҳам мазкур жумлани «таом ейишда уларга гуноҳ ва танглик йўқ», деб тушунмоқ керак, дейдилар ва бу фикрларини тасдиқловчи ривоятларни келтирадилар.


Can you see any cracks? 	 Бирор камчилик кўряпсанми?


Our. Lord, Thou art the All-mighty, the All-wise.' 	 Эй Роббимиз, албатта, Сен, Ўзинг азизу ҳакимсан.


The Mujrimun (polytheists, criminals, sinners, etc.) will be known by their marks (black faces), and they will be seized by their forelocks and their feet. 	 Жиноятчмлар сиймоларидан билиниб турур. Ва уларнинг пешона сочлари ва оёқларидан тутилур.


A Day when man will remember what he has endeavored. 	 У куни инсон қилган ишларини эслайдир.


Like the striving of the people of Firon and those before them; they rejected Our communications, so Allah destroyed them on account of their faults; and Allah is severe in requiting (evil). 	 Фиръавн аҳлининг ва улардан олдингиларнинг ҳолига ўхшаб оятларимизни ёлғонга чиқардилар. Бас, гуноҳлари туфайли Аллоҳ уларни тутди.


So witness the end of sinners! 	 (Аллоҳ таоло уларнинг устидан тош селини ёғдирди ва барчалари ҳалок бўлдилар. )


His shall be the Kingdom on the Day when the Horn is blown. 	 Ушбуларни яратган Зот учун қиёматни қоим қилиб, ҳамма одамларни ўз ҳузурида жамлаб, ҳисоб-китоб қилиши ва мукофот ёки жазо бериши жуда ҳам осондир. Яъни, қиёмат куни.


The shades of Paradise will bend over them, and its fruits will be brought within their easy reach; 	 Ва устиларига у(жаннат)нинг соялари яқиндир ҳамда унинг мевалари жуда ҳам осон қилингандир.


And how many a town have We destroyed which exulted in its means of subsistence, so these are their abodes, they have not been dwelt in after them except a little, and We are the inheritors, 	 Биз маишатлари ҳаддан ошган қанчадан-қанча юртларни ҳалок қилдик. Бас, анавилар, уларнинг масканлари, улардан кейин маскан қилинмади, илло, озгинаси, холос.


Allah does not wrong them, but they wrong themselves. 	 Унга савоб берилмайди. Совуқ шамол экинзорни ҳалок қилганидек, уларнинг кофирлиги ҳам эҳсонларини бефойда қилади.)


(This is) a Book (the Quran) which We have sent down to you, full of blessings that they may ponder over its Verses, and that men of understanding may remember. 	 Ақл эгалари унинг оятларини тадаббур қилишлари ва эслашлари учундир. (Қуръон оятларидан ақлли киши эслатма олади)


Then I seized the ones who disbelieved, and how [terrible] was My reproach. 	 Сўнгра куфр келтирганларни тутдим. Бас, Менинг инкорим қандоқ бўлди?!


Say thou Unto those who lagged behind of the desert Arabs: surely ye shall be summoned against a people endued with exceeding violence then ye will fight them or they will submit. 	 Ортда қолган аъробийларга: « Катта кучга эга қавмга (қарши) чақирилурсизлар, улар мусулмон бўлгунларича урушурсизлар. Агар итоат қилсангиз, Аллоҳ сизга яхши ажр берур.


Indeed, your Lord is a possessor of forgiveness and a possessor of painful penalty. 	 Албатта, Роббинг мағфират эгасидир ва аламли азоб эгасидир.


Each We succour, these and those, from thy Lord's gift; and thy Lord's gift is not confined. 	 Роббингнинг атою неъматлари ман бўлган эмас. (Барча бандаларга, яъни, охиратни истаган, иймонга келиб, ибодат қилиб, керакли саъй-ҳаракатларни қилганларга ҳам, дунёни истаб, иймонга келмай, исён қилиб, гуноҳкор бўлиб юрганларга ҳам Робингнинг атою неъматларидан берамиз.)


Alif Lam Ra. 	 Алиф. Лом.


And to Him is [due all] praise throughout the heavens and the earth. 	 Оқшомда ва пешинда ҳам (поклаб ёд этингиз). (Дунёда барча ҳамду сано, мақтов Аллоҳнинг Ўзига хосдир.


To them We give enjoyment a little, then We compel them to a harsh chastisement. 	 Уларни бир оз ҳузурлантирурмиз, сўнгра қаттиқ азобга мажбур қилурмиз.


Every definitive matter is resolved on it, 	 Ўша(кеча)да ҳар бир ҳикматли иш ажратилиб, ҳал қилинур.


He shall presently call for death, 	 У тезда ўзига ҳалокатни чақирар.


Bethinkest thou not of those Who Went forth from their habitations, and they were in their thousands, to escape death Then Allah said unto them: die and thereafter quickened them. 	 (Демак, бир вақтлар катта бир қавм ўлимдан қочиб, диёрларини ташлаб чиққан эканлар. Ўлимдан қочишларининг сабаби турлича бўлиши мумкин.


Aye! we are deprived! 	 Балки маҳрум бўлганлармиз», (дейсиз).


We sent not a messenger, but to be obeyed, in accordance with the will of Allah. 	 Қайси бир Пайғамбарни юборган бўлсак, Аллоҳнинг изни ила фақат итоат қилиниши учун юборганмиз.


The king said: "Bring him to me. 	 Подшоҳ: «Уни менга келтиринглар», деди.


Then see what was the end of the evil-doers. 	 (Аллоҳ таоло уларнинг устидан тош селини ёғдирди ва барчалари ҳалок бўлдилар. )


They are those against whom the Word (of torment) is justified among the previous generations of jinns and mankind that have passed away. 	 Ана ўшаларга ўзларидан аввал ўтган жин ва инс умматлари қаторида (азоб) сўзи ҳақ бўлгандир.


When their brother Lot said to them: "Will you not take heed? 	 Ўшанда уларга биродарлари Лут деди: «Қўрқмайсизларми?!


But in case you are speaking the truth, then make a segment of the sky to fall upon us." 	 Агар ростгўйлардан бўлсанг устимиздан осмоннинг бир бўлагини ташлавор», дедилар.


He sends down water from the sky that fills riverbeds to overflowing, each according to its measure. 	 Ва зеб-зийнат, асбоб-ускуна ясаш мақсадида ўтда тобланадиган нарсаларда ҳам шунга ўхшаш кўпик бўладир. Аллоҳ ҳақ ва ботилга мана шундай зарбулмасал келтирур.


In a nearer land; and they, after the overcoming of them, shall soon overcome. 	 Яқин ерда. Ва улар мағлубиятларидан кейин тезда ғолиб бўлажаклар.


I have turned my face to Him who originated the heavens and the earth, a man of pure faith; I am not of the idolaters.' 	 Албатта, мен юзимни осмонлару ерни яратган Зотга, тўғри йўлга мойил бўлган ҳолимда юзлантирдим ва мен мушриклардан эмасман. (Бу иқрор Иброҳимнинг (а. с.) мушрик қавмдан ажралиб, ёлғиз Аллоҳ таолога, осмонлару ерни яратган Зотга, мушриклар унга ширк келтираётган бут ва санамлар, ой-у юлдузлар ва қуёшни яратган Зотнинг ўзигагина юзланганини эълон қилишларидир.


Or have We given them a book before it so that they hold fast to it? 	 Ёки Биз уларга у(Қуръон)дан олдин бир китоб берганмизу улар уни маҳкам тутувчиларми?!


Say, "They are [lawful] for the believers in the present life but they shall be exclusively for them on the Day of Resurrection." 	 Биладиган қавмлар учун оятларни мана шундай муфассал баён қиламиз. (Ушбу оятлар эгниларига кийим киймай тавоф қилишни, ҳаж мавсумида яхши таом истеъмол этмасликни ўзларига русум қилиб олиб, бу Аллоҳ амри, деб юрган араб мушрикларининг қилмишлари нотўғри эканини билдириш учун тушгани ва бу орқали ҳамма замон кофирларига хитоб қилинаётгани бошда айтиб ўтилган эди.


With security from every froward devil. 	 Ва ҳар бир итоатсиз шайтондан сақлаш учун.


And [saying], "Seek forgiveness of your Lord and repent to Him, He will let you enjoy a good provision for a specified term and give every doer of favor his favor. 	 Роббингизга истиғфор айтинглар, сўнгра Унга тавба қилинглар. (Шунда) У сизларни маълум муддатгача яхши роҳатлар ила баҳраманд қилур ва ҳар бир фазл эгасига фазлини берур.


And He feedeth, and is not fed. 	 У таом беради ва таомланмайди», деб айт.


And some of them will confront the others, 	 Улар бир-бирларига савол берурлар.


God commands you to deliver trusts back to their owners; and when you judge between the people, that you judge with justice. 	 Шунингдек, бандаларнинг бандалардаги турли ҳақлари ҳам омонат ҳисобланади. Пайғамбаримиз (с. а. в.) ҳадисларидан бирида: «Биров сенга бир калима айтиб, сўнгра атрофга қараб қўйса, билгинки, шу сўз омонатдир», деганлар.


But if any trust in Allah, behold! Allah is Exalted in might, Wise. 	 Ким Аллоҳга таваккул қилса, бас, албатта, Аллоҳ ғолиб ва ҳикматли зотдир.


And when We exacted a covenant from the prophets, and from thee (O Muhammad) and from Noah and Abraham and Moses and Jesus son of Mary. 	 Набийлардан аҳду паймонларини олганимизни эсла! Сендан, Нуҳдан, Иброҳимдан, Мусодан ва Ийсо ибн Марямдан ҳам.


Guide us to the straight path. 	 Бизни тўғри йўлга бошлагин. ("Ҳидоятга бошлаш" луғатда бирор нарсага лутф билан йўллаб қўйишга айтилади.)


That ran (upon the waters) in Our sight, as a reward for him who was rejected. 	 У(кема) инкор қилинган шахс (Нуҳ)га мукофот бўлиб, Бизнинг иноятимиз ила юрадир.


And Allah does not guide the defiantly disobedient people. 	 Аллоҳ фосиқ қавмларни ҳидоят қилмас.


He is not but a man possessed with madness, so wait concerning him for a time." 	 У фақат бир жинни одам, холос. Бас, уни бир оз муддат пойлаб туринг», дедилар.


And unto Madyan We sent their brother, Shu'aib. 	 Ва Мадянга биродарлари Шуайбни (юбордик).


When the world on High is unveiled; 	 Ва, вақтики, осмон қўпорилса.


Indeed this Qur'an explains to the children of Israel much of what they are at variance. 	 Албатта, ушбу Қуръон Бани Исроилга улар ихтилофлар қилаётган нарсаларнинг кўпини айтиб берадир.


And beg thou forgiveness of verily Allah is ever Forgiving. 	 Аллоҳга истиғфор айт! Албатта, Аллоҳ мағфиратли ва раҳмли зотдир.


Those who deny Our signs and the encounter of the Hereafter, their works have failed. 	 Оятларимизни ва охират мулоқотини ёлғонга чиқарганлар амаллари бехуда кетганлардир.


And for [striking] them are maces of iron. 	 Улар учун темир гурзилар бор.


not a flippant jest. 	 Ва у ҳазил эмасдир.


They will then be told: "This is what you had denied." 	 Сўнгра, мана бу, сизлар ёлғонга чиқариб юрган нарса, дейилар.


And Allah knows and you know not. 	 Аллоҳ биладир, сизлар билмассизлар.


So it was; and We passed it on to another people. 	 Мана шундай! Биз у(нарса)ларни бошқа қавмларга мерос қилиб бердик.


As for Thamud, they were destroyed by the lightning. 	 Бас, аммо Самуд ҳаддан ошувчи билан ҳалок қилинди. («Ҳаддан ошувчи»дан мурод қаттиқ чақмоқдир.)


Say, "Then prevent death from yourselves, if you should be truthful." 	 (Мунофиқлар ўз биродарларига ва урушга чиқмай уйда ўтирганларга ўзларини ҳақ кўрсатиб, айбни жанг қилганларга ағдара бошладилар. Уларнинг фикрича, Пайғамбар алайҳиссаломнинг амрларига итоат қилганлари хатолик бўлган.


Indeed, evil are the acts in which they are engaged. 	 Уларнинг қилаётган ишлари нақадар ёмон!


And Allah is Well-Acquainted with what you do. 	 Иддалари чиққанидан кейин, аёллар шариат йўли билан ўзларига совчи кутсалар, айб эмас. Демак, эри ўлганидан тўрт ой-у ўн кун битгач, хотини ясаниб, пардоз қилиб, эрга тегиши учун совчи кутса, ўзининг иши, ҳеч кимга гуноҳ бўлмайди.


And I bear with them; verily My contrivance is sure. 	 Ва уларга муҳлат бераман, албатта, Менинг ҳийлам метиндир.


When they come to you, to dispute with you, the faithless say, ‘These are nothing but myths of the ancients.’ 	 Барча оятларни кўрсалар ҳам, улар иймон келтирмаслар. Ҳатто олдингга сен билан тортишувга келганларида куфр келтирганлар: «Бу ўтганларнинг афсоналаридан бошқа нарса эмас», дерлар.


Accursed wherever they are found, [being] seized and massacred completely. 	 Лаънатланган ҳолларида, қаерда топилсалар, тутилурлар ва ўлдириб ташланурлар.


So bear patiently what they say, and celebrate the praises of your Lord before the rising of the sun, and before its setting. 	 (Эй Муҳаммад, шундай экан, кофир ва мушрикларнинг нохуш гап-сўзларига, сўкишларига, иғво-бўҳтонларига сабр қил. Доимо Роббингга тасбиҳу ҳамд айт.


And He knows best those who are the guided. 	 Бунга Расули Акрам (с. а. в.) қаттиқ афсус чекдилар. Аллоҳ таоло эса, бу ҳақда Пайғамбарига ушбу оятдаги баёнотни берди.)


Or He may destroy them (by drowning) because of that which their (people) have earned. And He pardons much. 	 Ёки у(кема)ларни аларнинг касби туфайли ҳалок қилур ва У зот кўпни афв қилур.


So We made it an example to their own time and to their posterity, and a lesson to those who fear Allah. 	 Буйруқ ва қайтариқларга юзаки амал қилган бўлиб, аслида, хилоф иш тутиш. Имом Аҳмад ривоят қилган ҳадисда Пайғамбар алайҳиссалом: «Яҳудийлар қилган ишни сизлар қилманглар, Аллоҳ харом қилган нарсаларни ҳар хил ҳийлалар билан ҳалол ҳисобламанглар», дейдилар.)


This is for him among you who feareth to commit sin. 	 Демак, эрли чўрининг зиноси собит бўлса, унга эллик дарра урилади. Уларнинг чўрилик ҳолатидан келиб чиқиб шундай ҳукм жорий қилинган.


They answered: If we knew aught of fighting we would follow you. 	 Улар «Агар жанг бўлишини аниқ билсак, сизга эргашардик», дедилар.


But when He brings them safely back to shore, they begin to associate others with Him, 	 Нажот бериб, уларни қуруқликка чиқарса, баногоҳ ширк келтирурлар.


It is He who gives life and brings death, and to Him you shall be brought back. 	 У тирилтирадир ва ўлдирадир ва Унгагина қайтарилурсизлар.


Say (unto the People of the Scripture): Dispute ye with us concerning Allah when He is our Lord and your Lord? Ours are our works and yours your works. 	 Айт: «Биз билан Аллоҳ ҳақида тортишасизми?! Ва ҳолбуки, У бизнинг Роббимиз ва сизнинг Роббингиз, бизнинг ўз амалларимиз бор, сизнинг ўз амалларингиз бор.


There are from among them people who are on the right course (i.e. they act on the revelation and believe in Prophet Muhammad SAW like 'Abdullah bin Salam), but many of them do evil deeds. 	 Қуръони Карим келишидан олдин Таврот ва Инжилга амал қилганларида ҳам, ушбу оятдаги илоҳий ваъдага ноил бўлар эдилар. Қуръони Карим келгандан кейин унга амал қилинса ҳам, албатта, ўша ваъдага вафо қилинади.)


Saying: No poor man shall enter it today upon you. 	 «Бугун сиз борингизда у боғга мискин кира кўрмасин», деб.


Can you see any remnant of them? 	 Бас, сен улардан бирортасини боқий қолганини кўрасанми?


Our Lord, and receive my petition. 	 Эй Роббимиз, дуони қабул этгин.


Most surely the righteous are in bliss, 	 Албатта, яхшилар жаннатдадир.


"You will see therein nothing crooked or curved." 	 У ерда чуқур ҳам, дўнг ҳам кўрмассан.


They will say: "Both (water and provision) Allah has forbidden to the disbelievers." 	 Улар: «Албатта, Аллоҳ буларни кофирларга ҳаром қилган.


For them there is some enjoyment, but the punishment is painful. 	 Озгина матоҳ ва аламли азоб бор.


And We inspired Moses, saying: Take away My slaves by night, for ye will be pursued. 	 Ва Мусога: «Бандаларим билан кечаси йўлга чиқ. Албатта, таъқиб этилурсиз», деб ваҳий юбордик.


But they do not harm anyone through it except by permission of Allah. 	 Сеҳр эса, ўргатувчидан ўрганса бўладиган, ёмонликка ишлатиладиган бир нарсадир. Шундай қилиб, мўъжиза нимаю сеҳр нима–кишиларга амалда кўрсатилган экан.


Indeed, it is not the eyes that turn blind, but it is the hearts in the breasts that turn blind! 	 Уларни кўриб, тафаккур қилганларида қалблари таъсирланиб, ақллари кирар эди. Одамлардан ўтган золим кофир қавмлар нима учун ва қандай қилиб ҳалокатга учраганлари ҳақидаги ривоятларни эшитар, улардан ибрат олар эдилар.)


Give us sustenance, for Thou art the Best of Sustainers. 	 Ва бизга ризқ бергин, зотан Ўзинг энг яхши ризқ бергувчисан», деди.


Do men think that they will be left alone on saying, We believe, and not be tried? 	 Ҳар ким ҳам, иймон келтирдим, деб айтавериши мумкин. Аммо тил билан айтилган калима дилдан чиққанми ёки йўқми, буни аниқлаш учун банда синов-имтиҳондан ўтиши керак.)


Then resume the fast until nightfall, and do not approach them during the nights of your devotional retreat in the mosques. 	 Пайғамбаримиз алайҳиссолату вассалам Рамазони шарифнинг охирги ўн кунлигида эътикофда ўтирар эдилар. Эътикоф ўтирган одам иложи борича масжиддан чиқмай ибодат билан машғул бўлади.


Then they will be mustered toward their Lord. 	 Уламолар мисол қилиб кўпинча асалари ва чумолини келтирадилар. Мутахассисларнинг фикри билан танишган одам бу икки умматнинг жамоа ҳаёти Аллоҳнинг қудратидан эканлигига тан бермай иложи йўқ.)


Then woe to those who disbelieve (in Islamic Monotheism) from the Fire! 	 Бас, куфр келтирганлар учун дўзах(азоби)дан вой бўлсин!


Thus Allah knoweth those who are sincere, and knoweth those who feign. 	 Бас, Аллоҳ, албатта, содиқ бўлганларни ҳам билажак, ёлғончиларни ҳам билажак.


We detail the revelations for a people who know. 	 Биладиган қавм учун оятларимизни батафсил баён қилурмиз.


It was He who scattered you on the earth, and before Him you shall be gathered. 	 У зот сизларни ер юзида яратиб, таратгандир. Ва Унгагина тўпланурсизлар.


Let not the life of the world beguile you, and let not the great beguiler beguile you in regard to Allah. 	 Қиёмат кунидан қўрққан одамгина барча ёмонликлардан қайтади. Аксинча, қиёмат кунидан қўрқмайдиган одам ҳеч қандай ёмонликдан қайтмайди.)


And were the truth to follow their desires there would have been corrupted the heavens and the earth and whatsoever is therein. 	 Чунки ҳақ битта, одамларнинг ҳавойи нафслари эса, чексиздир. Инчунин, ҳавойи нафс ила ҳақиқатга эришиб бўлмайди.


When you wish to stand up for prayer, wash your faces, and your hands up to the elbows, and pass wet palms over your heads and wash your feet up to the ankles; and if you need a bath, clean yourselves thoroughly; and if you are sick or on a journey, or one of you returns from answering the call of nature, or you have cohabited with women, and you do not find water, then cleanse (yourself) with clean soil – therefore stroke your soiled palms over your faces and your hands with it; Allah does not will to place you in hardship, but He wills to fully purify you and complete His favour upon you, so that you may be grateful. 	 (Ушбу оятлар синчиклаб ўқиб-ўрганилса, Исломнинг поклик дини, поклик бўлганда ҳам, мукаммал поклик дини эканлиги яққол намоён бўлади. Аввалги беш оятда пок нарсаларнинг ҳалол қилингани, мусулмонларга пок таомлар, покиза аёллар ҳалол қилингани ҳақида сўз борган бўлса, бу оятда бадан поклиги ҳамда, энг муҳими, қалб поклиги ҳақида сўз кетмоқда.


The offspring of those whom We bore with Nuh; surely he was a grateful servant. 	 (Нуҳ (а. с.) ўта шукрли банда эди. Унга иймон келтирганлар ҳам ўта шукрли бандалар эдилар.


And what do you know what that difficult steep is? 	 Довон қандоқ нарса эканини сенга нима билдирди?


That shall be - that Day-a day hard. 	 Ўшал кун, қийин кундир.


"On the Day when every soul will be confronted with all the good it has done, and all the evil it has done, it will wish there were a great distance between it and its evil. 	 Ҳар бир жон қилган яхши амалини ҳозир топадиган ва ёмон амалини эса, у билан ўзи орасида узоқ масофа бўлишини истайдиган кунда. Аллоҳ сизларни Ўз(азоб)идан огоҳ қиладир.


And Satan will say when the matter has been decided, “Indeed Allah had given you a true promise – and the promise I gave you, I made it untrue to you; and I had no control over you except that I called you and you obeyed me; so do not accuse me, blame only yourselves; neither can I help you, nor can you help me; I have no concern with your ascribing me as a partner (to Allah); indeed for the unjust is a painful punishment.” 	 (Бу дунёда ҳар ишнинг бошида турган, ҳар қилмишга бош-қош бўлган лаънати шайтон у дунёда ҳамма иш битиб, ҳукм чиққандан сўнг пайдо бўлади. Бир-бирини маломат қилиб турган кучлию заиф, эргашгану эргаштирган атбоъларига қараб, сўз бошлайди.)


When thy Lord drew forth from the Children of Adam - from their loins - their descendants, and made them testify concerning themselves, (saying): "Am I not your Lord (who cherishes and sustains you)?"- They said: "Yea! 	 Роббинг Бани Одамнинг умуртқа поғанасидан, қиёмат куни, бундан ғофил эдик, демасликларингиз учун, зурриётларини олиб, ўзларига ўзларини гувоҳ қилиб: «Роббингиз эмасманми?» деганида; «Худди шундай! Гувоҳ бўлдик!» деганларини эсла.


Woe then Unto those who do Wrong because of the torment of an afflictive Day. 	 (Ийсо алайҳиссалом Бани Исроилга Пайғамбар қилиб юборилган эдилар. У зот Бани Исроилга уларнинг Мусо алайҳиссалом шариати хусусидаги ихтилофларига барҳам бериш, ягона Аллоҳнинг ибодатига чақириш учун ҳикмат ила келган эдилар.


But if ye do good and practise self-restraint, Allah is well-acquainted with all that ye do. 	 Эрнинг нафратига ёки юз ўгиришига сабаб бўлган ишларни бартараф этиш билан уни рози қилиб, ажралмай қолишга тиришади. Жумладан, хотинидан нафратланиб, уни талоқ қилмоқчи бўлган ёки юз ўгириб, тек ташлаб қўймоқчи бўлган эркак ўша хотиннинг ажрашиш истаги йўқлигини билгач, унга яхшилик қилиб, тақво юзасидан ўзи билан олиб қолса, яхши бўлади.


We know best what they say. 	 Биз нима деяётганларини яхши билгувчимиз.


Encr_yption required (TLS/SSL) 	 Код_лаш талаб қилинмоқда (TLS/SSL)


The people ask, "What should we spend?" 	 Сендан нимани нафақа қилишни сўрарлар.


He will guide me!" 	 У мени ҳидоят қилур.


You have disbelieved after your belief. 	 Иймон келтиргандан сўнг, унда собит турганингизда, бошқа гап эди. Аммо сиз иймондан кейин куфр келтириб, мунофиқ бўлдингиз.


"These our people have taken for worship gods other than Him: why do they not bring forward an authority clear (and convincing) for what they do? 	 Ана у қавмимиз Ундан ўзга худолар тутдилар. Уларга равшан ҳужжатлар келтира олармиканлар?!


They have certainly ruined their souls, and what they used to fabricate has forsaken them. 	 Қиёматда шафоат қилувчи воситалардан бири иймон эди, иймонлари йўқ. Имкони бўлса эди, улар бу дунёга қайтиб, аввал қилган гуноҳларини такрорламай, иймон ва ихлос билан яшашга жон деб кўнардилар.


Wait patiently for the command of your Lord. 	 Бас, Роббинг ҳукмига сабр қил.


Do you see how he has denied the truth and turned away from it? 	 Айт-чи, ўша ёлғонга чиқарса ва юз ўгирса.


This is of the news of the Ghaib (unseen) which We reveal by Inspiration to you (O Muhammad SAW). 	 Бу ғайб хабарлардан бўлиб, уни сенга ваҳий қилмоқдамиз.


Surely, God is most forgiving, merciful. 	 Улар ғазотдан қолиб жуда ёмон иш қилган, аммо чин кўнгилдан афсусланишлари яхши ишдир. Энди бундай кишиларнинг ишлари Аллоҳнинг ўзига ҳавола қилинади.)


And those who, having done something to be ashamed of, or wronged their own souls, earnestly bring Allah to mind, and ask for forgiveness for their sins,- and who can forgive sins except Allah?- and are never obstinate in persisting knowingly in (the wrong) they have done. 	 Ва улар фоҳиша иш ёки ўзларига зулм қилган чоғларида Аллоҳни эслаб, гуноҳларини мағфират қилишни сўрайдилар, гуноҳларини Аллоҳдан ўзга ким ҳам мағфират қиларди? Ва улар, билиб туриб, қилган гуноҳларида бардавом бўлмаслар.


"Those whose efforts have been wasted in this life, while they thought that they were acquiring good by their works?" 	 Улар бу дунё ҳаётидаёқ сайъи-ҳаракатлари ботил бўлган, ўзлари эса, гўзал иш қиляпман, деб ҳисоблайдиганлардир», дегин.


Most of them believed in them." 	 Шунинг учун ҳам суранинг аввалида Сулаймоннинг алайҳиссалом жинларга муносабати келтирилди.)


Whenever, in their anguish, they would go forth from thence they are driven back therein and (it is said unto them): Taste the doom of burning. 	 Улар ҳар қачон ундаги ғамдан чиқмоқчи бўлсалар, унга қайтариладилар ва «Ёниш азобини тотинг!» дейиладир.


And let not their wealth or their children amaze you. 	 Уларнинг мол-дунёлари ва бола-чақалари сени ажаблантирмасин.


I swear by the Day of Resurrection 	 Қиёмат куни билан қасам.


And of them there are some who appear to pay heed to you, but upon their hearts We have laid coverings so they understand it not; and in their ears, heaviness (so they hear not). 	 Улардан сенга қулоқ тутадиганлари ҳам бор. Биз уни фаҳмламасликлари учун қалбларига парда ва қулоқларига тўсиқ қилиб қўйдик.


Then do they wait for (anything) save for (destruction) like the days of the men who passed away before them? 	 Улар фақат ўзларидан олдин ўтганларнинг кунларига ўхшаш кунларга интизор бўлмоқдаларми? Сен: «Бас, интизор бўлинглар.


And indeed We gave the Children of Israel the Scripture, and the understanding of the Scripture and its laws, and the Prophethood; and provided them with good things, and preferred them above the 'Alamin (mankind and jinns) (of their time, during that period), 	 Батаҳқиқ, биз Бани Исроилга китобни, ҳукмни ва Пайғамбарликни бердик, уларга пок нарсаларни ризқ қилиб бердик ва уларни оламлар ичида афзал қилдик. (Ўз замонасида, албатта, Бани Исроил ўзгалардан афзал бўлган.


Then if they turn away, O dear Prophet, (Mohammed – peace and blessings be upon him) upon you is nothing but to clearly convey (the message). 	 Агар юз ўгириб кетсалар, бас, сенинг зиммангда очиқ-ойдин етказиб қўйиш, холос.


God commands you to return that which had been entrusted to you to the rightful owners. 	 Жумладан, уламоларимиз Аллоҳни бандага юклаган омонатлари бор, намоз, рўза, закот, каффорот ва назрлар ҳам омонатдир, дейдилар. Шунингдек, бандаларнинг бандалардаги турли ҳақлари ҳам омонат ҳисобланади.


Verily! (During the worldly life) those who committed crimes used to laugh at those who believed. 	 Албатта жиноят қилганлар иймон келтирганлар устидан кулар эдилар.


He said: I am only a messenger of your Lord: That I will give you a pure boy. 	 У: «Мен Роббингнинг элчисиман, холос, сенга бир пок ўғилни ҳадя этиш учун келдим», деди.


He has set flowing two seas that appear to meet. 	 Дарё-денгизларни бир-бири билан учрашадиган қилиб қўйди.


When Our messengers come to take them away, they will say, ‘Where is that which you used to invoke besides Allah?’ 	 Бизнинг элчиларимиз келиб уларнинг жонларини олаётиб: «Аллоҳдан ўзга ибодат қилаётган нарсаларингиз қани?» дерлар.


Even if a whiff of the Lord's chastisement were to touch them they would surely say: "Ah woe, alas, we were surely sinful." 	 Қасамки, агар уларга Роббинг азобидан салгина етса, албатта: «Ҳолимизга вой! Ҳақиқатда биз золимлар бўлган эканмиз», дерлар.


undiminished and never denied 	 Баланд-баланд кўрпачалардадир.


Surely, He knows your condition and (He knows) the Day when they will be brought back to Him, then He will inform them of what they did. 	 У зот сизнинг қай ҳолатда эканингизни яхши биладир. Унинг Ўзига қайтариладиган кунда эса, қилган амаллари ҳақида уларга хабар берур.


(Intercession will be accepted only for the Muslims, not for the disbelievers) 	 У кун оғир кун бўлади. Ҳаёти дунёда куфр ва ширк ила зулмга юрган кишилар учун ёнини оладиган дўст ҳам, гапига қулоқ соладиган шафоатчи ҳам бўлмайди.)


And watch (how they fare) and they soon shall see (how thou farest)! 	 Ва уларнинг (томошасини) кўр! Бас, тезда ўзлари ҳам кўрурлар.


Not before this didst thou recite any Book, or inscribe it with thy right hand, for then those who follow falsehood would have doubted. 	 Агар шундай бўлганида, ботил аҳллари шубҳага тушган бўлур эдилар. (Бу ўқиш-ёзишни билади, бирор китобдан ўқигандир, бирор устоздан ёзиб олгандир, деб Қуръоннинг илоҳий китоб эканлиги ҳақида шубҳага тушган бўлар эдилар.)


Whatever palm trees you cut down or left standing on their roots, it was by God's leave, so that He might disgrace the transgressors. 	 Оят тафсиридла таъкидланганидек, баъзи хурмо дарахтларини кесиб, баъзиларининг қолдирилиши бузғунчилик учун эмас, балки Аллоҳнинг изни билан бўлди. Ислом шариатида уруш пайтида ҳам ўсимлик ва ҳайвонот дунёсига зарар келтириш қатъиян ман қилинади.


He said, “The knowledge is only with God, and I inform you of what I was sent with; but I see you are an ignorant people.” 	 (Кофирлар Пайғамбардан въда қилинаётган азобни тезроқ келтиришни талаб қилишди. Пайғамбар эса, менга сизларни огоҳлантириш топширилган эди, шуни бажардим, азобнинг қачон келишининг илми эса фақат Аллоҳнинг ҳузурида.


Those! their works have come to naught in the world and the Hereafter, and those! they are the losers. 	 Ана ўшаларнинг амаллари дунёю охиратда ҳабата бўлди. Ана ўшалар, ўзлари зиён кўргувчилардир.


He it is Who created the heavens and the earth in six Days - and His Throne was over the waters - that He might try you, which of you is best in conduct. 	 Агар сен: «Сизлар ўлимдан кейин, албатта, қайта тирилтириласизлар», десанг, куфр келтирганлар, албатта: «Бу очиқ-ойдин сеҳрдан ўзга нарса эмас», дерлар. (Бу оятда ҳам Аллоҳ таолонинг таърифи давом этмоқда.


When there came to them a Book from God, confirming what was with them -- and they aforetimes prayed for victory over the unbelievers -- when there came to them that they recognized, they disbelieved in it; and the curse of God is on the unbelievers. 	 (Ибн Касир раҳматуллоҳи алайҳи ривоят қиладиларки, яҳудийлар Авс ва Хазраж қабилаларига қарши, яқинда бизнинг китобларимиз хабарини берган Пайғамбар чиқади, биз унга иймон келтириб, сизларнинг устингиздан ғалаба қозонамиз, дер эдилар. Аллоҳ таоло Пайғамбарни араблар ичидан танлаб юборгач эса, у кишига куфр келтирдилар.


Remind them hereby lest a man is doomed for what he has done. 	 Ана ўшалар қилган касблари туфайли ҳалокатга дучор бўлганлардир. Куфр келтирганлари учун уларга қайноқ сувдан шароб ва аламли азоб бордир.


And saying: Be not proud against Allah. 	 Ва Аллоҳга мутакаббирлик қилманг.


Do not associate with Allah any other god, lest you sit down despised, neglected. 	 Аллоҳ билан бирга ўзга илоҳни (шерик) қилма! Яна мазамматга учраб, чорасиз ўтириб қолмагин.


Ah, if only they would bring some clear authority regarding them! 	 Уларга равшан ҳужжатлар келтира олармиканлар?!


Nothing prevented people from believing and seeking the forgiveness of their Lord when guidance came to them, unless they are waiting for the fate of the ancients to overtake them, or that the punishment should come upon them face to face. 	 Одамларни уларга ҳидоят келганида иймон келтиришларидан ва Роббиларига истиғфор айтишларидан фақатгина аввалгиларнинг суннати келишини ёки очиқ азоб келишини кутишлари тўсди, холос.


Lo! thy Lord is surely One; 	 Албатта, илоҳингиз ягонадир.


This is indeed an utmost certainty. 	 Албатта, ушбуочиқ-ойдин ҳақиқатдир.


What an evil abode!’ 	 Бас, у нақадар ёмон қароргоҳ!» дерлар.


Those who have become subject to punishment will say, "Lord, they seduced us." 	 Устиларига сўз(ланган азоб) тушиши ҳақ бўлганлар: «Эй Роббимиз, анави йўлдан оздирганларимизни ўзимиз йўлдан озганимиздек оздирганмиз.


And before it there hath been the Book of Musa, a guide and a mercy. 	 У(Қуръон)дан олдин Мусонинг китоби йўл бошловчи ва раҳмат эди.


His Lord replied, "He is not one of your family. 	 Ўзингнинг илминг бўлмаган нарсани зинҳор сўрамагин. Мен сенга жоҳиллардан бўлмаслигингни насиҳат қиламан», деди.


And say: "What! shall we give up our gods for the sake of a Poet possessed?" 	 «Ахир биз бир жинни шоирни деб ўз худоларимизни тарк қилгувчи бўлайликми?!» дер эдилар.


even though God created both you and that which you have made?" 	 Ҳолбуки, сизни ҳам, қолган нарсаларингизни ҳам Аллоҳ яратган-ку?!» деди.


But they say, "Why are not signs sent down to him from his Lord?" 	 Ва улар: «Унга Роббидан мўжизалар нозил қилинса эди», дедилар.


and that the final end is unto thy Lord, 	 Ва, албатта, интиҳо Роббинг ҳузуридадир.


They will then be asked: "Where are they you took as partners 	 Сўнгра уларга: «Ширк келтириб юрган нарсаларингиз қани?!


Then a crier shall call out among them saying, "The curse of God is upon the wrongdoers -- 	 Бас, улар ўрталарида бир жарчи: «Золимларга Аллоҳнинг лаънати бўлсин!!!


They said: No harm; surely to our Lord we go back; 	 Улар: «Зарари йўқ. Албатта, биз Роббимизга қайтгувчимиз.


Verily Allah is fully aware of all that you do. 	 Албатта, Аллоҳ нима амал қилаётганингиздан хабардордир.


Say, "Believe in it or do not believe. 	 Албатта, ундан олдин илм берилганлар у уларга тиловат қилинганда юзлари ила саждага йиқилурлар», деб айт. (Ушбу оят сажда ояти бўлиб уни ўқиган ёки эшитган одамга қироат саждаси қилишлик вожиб бўлади.


They say: They have failed us; but we used not to pray to anything before. 	 Қутқаради, деб у дунёда Аллоҳдан ўзга нарсаларга ибодат қилган эдингиз. Аллоҳга шерик қилган ўша нарсаларингиз энди қани?


A spring whence those brought near (to Allah) drink. 	 У(Тасним) бир булоқдирки, ундан муқарраблар ичарлар.


And be patient; verily, Allah loses not the reward of the good-doers. 	 Ва сабр қил. Бас, албатта, Аллоҳ яхшилик қилувчиларнинг ажрини зое қилмас.


And We made the other party approach thither. 	 Ва кейин бошқаларни ҳам яқинлаштирдик. (Яъни, Фиръавн ва унинг аскарларини ҳам денгизга яқинлаштирдик.)


Behold, then how hath been the end of the beliers? 	 (Пайғамбарларни) ёлғончи қилгувчиларнинг оқибати қандай бўлди?!


Shall I take beside Him gods when, if the Compassionate should intend me any harm, their intercession will avail me not at all, nor would they save me? 	 Мен уни қўйиб, бошқа илоҳлар тутайми?! Агар Роҳман менга бирор зарарни ирода қилса, уларнинг шафоати менга ҳеч фойда бермас ва улар мени қутқара олмаслар.


We have sent a messenger who is a witness over you, just as We sent a messenger to Pharoah before you. 	 Албатта, Биз сизларга, худди Фиръавнга Расул юборганимиздек, сиз ҳақингизда гувоҳлик берувчи Расулни юбордик.


That is how God seals the hearts of those who do not know. 	 Аллоҳ билмайдиганларнинг қалбларини ана шундай қилиб муҳрлар.


Assuredly I shall show you My signs; so demand not that I make haste. 	 Мен, албатта, сизларга Ўз оят-аломатларимни кўрсатурман. Бас, мени шошилтирманглар.


On that Day people shall become like scattered moths 	 У кунда одамлар тўзиб кетган капалакка ўхшаб қоларлар.


Allah creates whatever He wills. When He decides something, He merely says: "Be" and it is. 	 Бир ишни ирода қилса, «Бўл!» дейиши кифоя, бўлаверадир», деди.


Satan is a traitor to people." 	 Қуръон йўлидан бошқа йўлга юрган, Қуръондан бошқа дастурга амал қилганларнинг барчасининг ҳоли шу бўлади. Қиёмат куни уларнинг ҳаммасининг бу дунёдаги «дўст»лари ёрдамсиз ташлаб кетади.)


And We brought the Children of Israel over the sea; and Pharaoh and his hosts followed them insolently and impetuously till, when the drowning overtook him, he said, 'I believe that there is no god but He in whom the Children of Israel believe; I am of those that surrender.' 	 Бас, Фиръавн ва унинг аскарлари ҳаддан ошган ва туғён қилган ҳолда уларни таъқиб этдилар. Токи унга ғарқ бўлиш етганида: «Бани Исроил иймон келтирган зотдан ўзга илоҳ йўқлигига иймон келтирдим ва мен мусулмонларданман», деди.


Let us be patient for perhaps God will bring them all back to me. 	 Шоядки Аллоҳ уларнинг ҳаммасини ҳузуримга жамлаб келтирса. Албатта, Унинг Ўзи билгувчи ва ҳикматли зотдир», деди.


Be careful of your duty to your Lord Who created you from a single soul and from it created its mate and from them twain hath spread abroad a multitude of men and women. 	 Сизларни бир жондан яратган ва ундан унинг жуфтини яратиб, икковларидан кўплаб эркагу аёллар таратган Роббингиздан қўрқинглар!


Has the message been sent down upon him from among us? Rather, he is an insolent liar." 	 Бизларнинг орамиздан (келиб-келиб) унга зикр (ваҳий) туширилибдими; Йўқ, у ёлғончи ва кеккайгандир», дедилар.


I will separate myself from you and from whatever you call upon besides God, and I will pray only to my Lord. 	 Мен сизлардан ҳам, Аллоҳдан ўзга илтижо қилаётган нарсангиздан ҳам четланаман ва Роббимга илтижо қиламан.


Then indeed, they will [enter and] burn in Hellfire. 	 Сўнгра улар албатта жаҳиймга кирувчидирлар.


then he shall be recompensed for it with the fullest recompense, 	 Сўнгра жазо ёки мукофоти тўлиқ берилар», деб. (Ушбу зикр этилган маънолар Мусо а. с. нинг Тавротларида ва Иброҳим а. с. нинг саҳифаларида келгандир.)


And construct the ship under Our observation and Our inspiration and do not address Me concerning those who have wronged; indeed, they are [to be] drowned." 	 Бизнинг риоятимиз ва ваҳиймиз ила кема ясагин ҳамда зулм қилганлар тўғрисида Менга гап очмагин, албатта, улар ғарқ бўлгувчилардир», деб ваҳий қилинди.


The former said: "Verily, Allah accepts only from those who are Al-Muttaqun (the pious - see V. 2:2)." 	 Бириси: «Албатта, Аллоҳ тақводорлардангина қабул қиладир.


Even if you call them to the right path, they will never accept guidance. 	 Агар уларни ҳидоятга чақирсанг ҳам, ҳаргиз ҳидоят топмаслар.


and by the night when it draws a veil over it, 	 Ва у(қуёш)ни қоплаган тун билан қасам.


Therefor believe; (it is) better for you. 	 Бас, иймон келтиринг, ўзингизга яхши бўладир.


He said, "My Lord, forgive me and grant me a kingdom such as will not belong to anyone after me. 	 У: «Эй Роббим, мени мағфират қилгин ва менга ўзимдан кейин бирор кишига муяссар бўлмайдиган мулкни ҳадя этгин.


They will say: "We stayed for a day or part of a day. 	 Улар: «Бир кун ёки куннинг баъзисича қолдик.


It is Allah who looses the winds that stir the clouds. He spreads them as He will in heaven and disperses them, so that you can see the rain falling from their midst. 	 Аллоҳ шундай зотки, шамолларни юбориб, улар ила булутни қўзғатар ва у (булут)ни осмонда Ўзи хоҳлаганича ёяр ва бўлак-бўлак қилар, бас, унинг орасидан ёмғир чиқаётганини кўрасан.


Come now to a word common between us and you, that we serve none but God, and that we associate not aught with Him, and do not some of us take others as Lords, apart from God.' 	 Бизга ҳам, сизга ҳам баробар сўзга келинг: Аллоҳдан ўзгага ибодат қилмайлик, Унга ҳеч нарсани шерик қилмайлик ва Аллоҳни қўйиб, баъзимиз баъзимизни Робб қилиб олмайлик», дегин.


O my people, who will save me from God if I drive them away? 	 Эй қавмим, агар уларни қувсам, ким менга Аллоҳ(азобидан)дан (қутулишга) ёрдам беради?


Said Jesus, the son of Mary, "O Allah, our Lord, send down to us a table [spread with food] from the heaven to be for us a festival for the first of us and the last of us and a sign from You. 	 Роббимиз! Бизга осмондан ясатилган дастурхон туширгин, у аввалимизгаю охиримизга байрам бўлиб қолсин.


Gardens of Eternity, those which (Allah) Most Gracious has promised to His servants in the Unseen: for His promise must (necessarily) come to pass. 	 Роҳман Ўз бандаларига ғайбдан ваъда қилган адн жаннатларидир. Албатта, Унинг ваъдаси келгусидир.


He said, ‘If you take up any god other than me, I will surely make you a prisoner!’ 	 У: «Агар мендан бошқани илоҳ қилиб олсанг, албатта, мен сени зиндонбандлардан қилурман», деди.


And We had before forbidden foster-mothers for him, so she said: Shall I show you a household who will rear him for you and take care of him? 	 Ва бундан олдин унга эмизгувчиларни ҳаром қилган эдик. Бас, (опаси): «Мен сизларга уни сиз учун кафилликка оладиган ва унга насиҳатгўй бўлгувчи аҳли байтни айтиб берайми?» деди.


It is We who have made it as a reminder and a means of comfort for the people. 	 Биз у(олов)ни эслатма ва йўловчилар учун манфаъат қилиб қўйдик.


and tenderness from Us and purity, and he was cautious; 	 Ва Ўз томонимиздан меҳрибонлик ва поклик (бердик). Ҳамда у тақводор эди.


Aforetime, for a guidance unto the people, and sent down the criterion. 	 Ундан олдин одамларга ҳидоят қилиб. Ва Фурқонни ҳам туширди.


Do they say he is possessed? 	 У уларга ҳақ ила келди. Уларнинг кўплари эса, ҳақни ёмон кўргувчидирлар.


Is every one of them aspiring to be admitted into a Garden of Bliss? 	 Улардан ҳар бир киши наъим жаннатга киритилишни тамаъ қиладими?


That He may question the truthful about their truth. 	 (Ушбу ояти каримадаги «содиқлар» кимлар эканлиги ҳақида тафсирчи уламоларимиз икки хил фикр айтганлар. Бир гуруҳи, содиқлар Пайғамбарлардир, деган.


So wrong not each other during them. 	 Мушрикларга қарши жам бўлиб, улар сизга қарши жам бўлиб урушаётгандек уруш қилинг. Ва билингки, албатта, Аллоҳ тақводорлар биландир.


You secretly nourish affection for them, while I know well whatever you hide and whatever you disclose, and whoever among you does that has certainly strayed from the right way. 	 Шунинг учун у мушрикларни дўст тутмаслик керак. Биров билмайди деб уларга сир айтманг, Аллоҳ таоло сиру ошкор барча амалларингизни билиб турувчи зотдир.)


So carrying him in her arms, she brought him to her people; they said, “O Maryam, you have indeed committed a great evil!” 	 Бас, уни кўтариб қавмига олиб келди. Улар: «Эй Марям, сен ажойиб нарса келтирдинг-ку!


Rather the unjust followed their own desires, without knowledge; so who can guide one whom Allah has sent astray? 	 Зулм қилганлар илмсиз равишда ҳавойи нафсларига эргашдилар, холос. Аллоҳ залолатга солган кимсани ким ҳидоятга сола оларди?!


What, and our fathers, the ancients?' 	 Аввалги оталаримиз ҳам-а?!» дер эдилар.


Nor do We see with you your intercessors, those whom you asserted to be your associates. 	 Сизлар ўзингизча шерик деб ўйлаган шафоатчиларингизни кўрмаяпмиз?!


But if anyone opposes the Messenger after his guidance has become clear to him, and follows a path other than that of the faithful, We shall let him pursue his chosen path and shall cast him into Hell: an evil destination. 	 Ким Пайғамбарга (с. а. в.) хилоф қилса, у кишининг йўлидан бошқа йўлга юрса, кофир, мушрик ва муртад бўлади. Ким мўминларнинг йўлидан бошқа йўлни танласа, ўша йўлидан юраверсин, Аллоҳ уни кетган томонига юргазиб қўяверади.


"Our Lord! make of us Muslims, bowing to Thy (Will), and of our progeny a people Muslim, bowing to Thy (will); and show us our place for the celebration of (due) rites; and turn unto us (in Mercy); for Thou art the Oft-Returning, Most Merciful. 	 «Роббимиз, икковимизни Ўзингга мусулмон бўлганлардан қил ва зурриётимиздан ҳам Ўзингга мусулмон уммат қил, бизга ибодатларимизни кўрсат, тавбамизни қабул эт. Албатта, Сенинг Ўзинг тавбаларни кўплаб қабул этувчи, раҳмли зотсан».


Think carefully; your companion is not possessed by jinn. 	 Соҳибингиз, биродарингиз ва ўзингиз яхши таниган шахс бўлмиш Муҳаммадда (с. а. в.) жинга оид ҳеч нарса йўқ. У жинни ҳам эмас, жинлар билан алоқадор ҳам эмас.