The people of Noah, dwellers of the Ra's, Thamud, 	 Улардан аввал Нуҳ қавми, қудуқ соҳиблари ва Самуд ёлғонга чиқарганлар.


And this noble Qur’an is not such that anyone can invent it, without Allah revealing it – but it surely is a confirmation of the Books preceding it and is an explanation of all that is written on the (preserved) tablet – there is no doubt in it – it is from the Lord Of The Creation. 	 Ушбу Қуръон Аллоҳдан бошқа томонидан тўқиб чиқарилган эмас. Балки у ўзидан олдингининг тасдиғи ва китобнинг тафсилотидир.


When some trouble toucheth man, he crieth unto his Lord, turning to Him in repentance: but when He bestoweth a favour upon him as from Himself, (man) doth forget what he cried and prayed for before, and he doth set up rivals unto Allah, thus misleading others from Allah's Path. 	 Қачонки инсонни зарар тутса, Роббига тавба қилган ҳолида дуо қиладир. Сўнгра унга Ўз фазлидан неъмат берса, олдин дуо қилиб турган нарсасини унутадир ва Аллоҳга Унинг йўлидан адаштирмоқ учун тенгдошлар қилади.


What pleases God is your piety. 	 Шундай қилиб, сизни ҳидоят қилгани эвазига Аллоҳга такбир айтишингиз учун уларни сизга бўйинсундириб қўйди. Яхшилик қилгувчиларга башорат бер.


Wait then if you will: I am waiting alongside you." 	 Мен ҳам сизлар билан интизор бўлувчиларданман», деди.


Ah, woe for those servants! 	 Бандаларга ҳасратлар бўлсин!


The king said: "Bring him to me. 	 Подшоҳ: «Уни менга келтиринглар, уни ўзимга хос кишилардан қилиб оламан», деди.


Content yourself with the company of those who supplicate their Lord morning and evening, desiring His Face, and do not lose sight of them, desiring the glitter of the life of this world. 	 Қалбини Ўз зикримиздан ғофил қилиб қўйганларимизга ва ҳавойи нафсига эргашиб иши издан чиққанларга итоат қилма. (Ушбу ояти кариманинг нозил бўлиш сабаби ҳақида тафсири Кабирда қуйидагилар ривоят қилинади: «Қурайш раҳбарлари тўпланиб Расулуллоҳнинг (с. а. в.) ҳузурларига боришди ва: «Агар бизнинг сенга иймон келтиришимизни истасанг, анави фақир-фуқораларни ҳузурингдан ҳайда», дейишди.


And We sent him to a hundred thousand (folk) or more 	 Ва уни юз минг ёки ундан кўпроққа Пайғамбар қилиб юбордик.


And those who are dedicated to their prayers. 	 Улар намозларини муҳофаза қиладиганлардир.


So, O you people, adore your Lord who created you, as He did those before you, that you could take heed for yourselves and fear Him 	 (Ушбу оятда умумбашарга қарата нидо этилмоқдаки, сизларни яратган тарбиякунандаларингиз улуғ Аллоҳга ибодат қилинглар! Сизларни яратишда У ягона бўлган, энди ёлғиз Ўзига ибодат қилишингизга ҳақлидир.


And when the service of prayer is over spread out in the land, and look for the bounty of God. and remember God a great deal that you may prosper. 	 Бас, намоз тугагандан сўнг ер юзи бўйлаб тарқалинг ва Аллоҳнинг фазлидан талаб қилинг ва Аллоҳни кўп эсланг, шоядки ютуққа эришсангиз.


Those who denied this truth and barred others from the way of Allah have indeed strayed far. 	 Куфр келтирган ва Аллоҳнинг йўлидан тўсганлар, батаҳқиқ, қаттиқ адашгандирлар.


This is bigger!’ 	 Бу каттароқ», деди.


And whoso slays a believer wilfully, his recompense is Gehenna, therein dwelling forever, and God will be wroth with him and will curse him, and prepare for him a mighty chastisement. 	 Шунинг учун ҳам қисқагина бир оятда бу жиноятчига бошқа ҳеч кимга тайин қилинмаган олий жазолар–жаҳаннамда абадий қолиш, Аллоҳнинг ғазабига ва лаънатига дучор бўлиш ва у зот тайёрлаб қўйган улкан азоб ваъда қилинмоқда. Пайғамбаримиз (с. а. в.) ўз ҳадисларидан бирида: «Бир мусулмоннинг ўлдирилиши Аллоҳнинг ҳузурида дунёнинг заволидан ҳам оғирроқдир», деганлар.


The criminals will certainly have no happiness. 	 Албатта, жиноятчилар нажот топмаслар.


If they leave, you are not to blame for what they do with themselves, provided it is reasonable. 	 Агар улар чиқсалар, ўз хусусларида яхшилик билан қилган ишларида сизга гуноҳ йўқ.


O Prophet, struggle with the unbelievers and the hypocrites and be harsh with them. 	 Ҳатто баъзи саҳобалар ҳаддан ошиб кетган мунофиқларни ўлдиришга изн сўраганларида ҳам, қўй, одамлар, ўз шерикларини ўлдиряпти, демасин, деганлар. Аммо ушбу ояти карима энди юмшоқ муомалаларнинг вақти ўтганини, энди мунофиқларга ҳам кофирларга қилгандек муомала қилиш вақти келганини билдирмоқда.


And Allah guideth not those who reject faith. 	 Бу билан мусулмонлар ҳиссида бу ишнинг нақадар ёмон иш эканлигини жонли тасвир қилинмоқда.)


and the birds, too, in their flocks, and turn again and again to celebrating Allah's glory. 	 (Аллоҳ таоло Довудга алайҳиссалом қушларни ҳам тўп-тўп қилиб, бўйсундириб қўйган эди. Улар ҳам у кишига қўшилиб, Аллоҳ таолога эртаю кеч тасбиҳ айтар эдилар.)


And they will cry: "O Malik (Keeper of Hell)! 	 Улар: «Эй Молик! Роббинг бизни битирсин!» деб нидо қилдилар.


I have no desire to do, out of opposition to you, what I am asking you not to do. 	 Аммо энди ўйлаб кўриб, шошилмасдан, ақлни пешлаб туриб, «хабар беринглар-чи, агар мен Роббимдан аниқ ҳужжатга эга бўлсам-чи?!» Унда нима деган одам бўласиз?


You are destined to return to your Lord and He will tell you what you used to do. 	 Сўнгра фақатгина Роббингизга қайтишингиз бор. Бас, У нима амал қилиб юрганингизнинг хабарини берур.


(You will) enter the garden, you and your spouses, and be glad." 	 Жаннатга киринглар, сизлар ва жуфтларингиз шод бўлурсизлар.


That indeed is the manifest triumph. 	 Ана ўшанинг ўзи очиқ-ойдин ютуқдир.


Flog the fornicatress and the fornicator with a hundred lashes each. 	 Зинокор аёл ва зинокор эркак, икковларидан ҳар бирини юз даррадан уринг.


We therefore gave the wind under his control, moving steadily by his command wherever he wished. 	 Бас, Биз унга шамолни бўйинсундирдик, у ирода қилган томонга майин эсаверади.


Who sees you when you stand up. 	 Сени қоим бўлганингда кўрадиган.


“No destitute person shall enter it today.” 	 «Бугун сиз борингизда у боғга мискин кира кўрмасин», деб.


Would ye take it back by slander and manifest sin. 	 Уни бўҳтон ва катта гуноҳ ҳолида оласизми?


Say, “It is from your own selves.” 	 Албатта, Аллоҳ ҳамма нарсага қодирдир. (Яъни, ўзингиз сусткашлик қилдингиз, заифлашдингиз, ўзингиз Аллоҳнинг шартини буздингиз, ўзингиз Пайғамбарнинг амрига хилоф қилдингиз, энди келиб, «Бу қаердан?» дейсизми?!


The oldest of them said: "You know that your father has pledged you in the name of God, and you have been guilty of iniquity in the case of Joseph before. 	 Катталари: «Отангиз сиздан Аллоҳ номи билан васийқа олганини ва бундан олдин Юсуф ҳақида қилган айбингизни билмайсизларми?!


And God knows what you hide and what you disclose. 	 Аллоҳ нимани сир тутаётганингизни ва нимани ошкор қилаётганингизни биладир.


We have appointed none but angels as the keepers of the Fire, and We have not made their number but as a trial for the unbelievers so that those who have been endowed with the Book will be convinced and the believers' faith will increase, and neither those who have been endowed with the Book nor the believers will fall into any doubt. 	 Дўзах соҳибларини фаришталардан қилганимиз ва уларнинг адади ҳам фақат кофирларни санаш учундир. Китоб берилганлар ишонч ҳосил қилишлари учундир.


O you who have believed, do not consume usury, doubled and multiplied, but fear Allah that you may be successful. 	 (Ҳофиз ибн Касир раҳматиллоҳи алайҳи ривоят қилишларича, берилган қарзнинг муддати тугаб қолганда қарз берувчи қарздорга: «Ёки қарзингни тўла ёки рибони кўпайтир», дер экан. Тўласа, тўлади, бўлмаса, қарз муддатини чўзиш эвазига рибонинг миқдорини ҳам кўпайтирар экан.


And if only the people of the cities had believed and feared Allah, We would have opened upon them blessings from the heaven and the earth; but they denied [the messengers], so We seized them for what they were earning." 	 (Ушбу ояти каримада баён қилинаётган оддий ва содда ҳақиқатни инсоният тушуна олмаётгани ғоятда ажабланарли ҳол. Инсон учун осмон ва заминдан баракот эшиклари очилиши учун биргина шарт кифоя, яъни, у иймонли ва тақволи бўлиши лозим экан.


There is no blame on the blind, nor any blame on the lame, nor any blame on the sick, nor on yourselves for eating at your homes, or your fathers’ homes, or your mothers’ homes, or your brothers’ homes, or your sisters’ homes, or the homes of your paternal uncles, or the homes of your paternal aunts, or the homes of your maternal uncles, or the homes of your maternal aunts, or those whose keys you own, or the homes of your friends. 	 Сизнинг ўзингизга ҳам ўз уйингиздан ё оталарингизнинг уйларидан ё оналарингизнинг уйларидан ё ака-укаларингизнинг уйларидан ё опа-сингилларингизнинг уйларидан ё амакиларингизнинг уйларидан ё аммаларингизнинг уйларидан ё тоғаларингизнинг уйларидан ё холаларингизнинг уйларидан ё сиз калитига молик бўлган ёки дўстингиз (уйидан) емоқлигингизда (гуноҳ-танглик) йўқдир. Сизларга жамланган ёки тарқоқ ҳолда емоқликда ҳам гуноҳ-танглик йўқдир.


the Day whose severity shall cause the heaven to split asunder? Allah's promise is ever bound to be fulfilled. 	 Унда осмон парчаланувчидир, У зотнинг ваъдаси амалга ошадир.


And We conveyed to him [the decree] of that matter: that those [sinners] would be eliminated by early morning. 	 Ва унга ушбу амрни ваҳий қилдик: «Албатта, анавиларнинг орқаси субҳ чоғи кесилажакдир».


Never polluted, and never intoxicating. 	 Унда ҳеч бир зарар йўқдир ва ундан сархуш ҳам бўлмаслар.


And since they will not be guided by it, they say: This is an ancient lie; 	 Лекин, айни чоқда, Ҳазрати Абу Бакр, Ҳазрати Усмон, Ҳадича онамизга ўхшаш бой, задогонлар ҳам биринчилардан бўлиб Исломга киришганини эътиборга олишмайди. Ислом бойни ҳам, камбағални ҳам, кучлини ҳам, заифни ҳам бир оила аъзоси қилиш учун Аллоҳ тамонидан юборилган дин.)


Then indeed many of them, [even] after that, throughout the land, were transgressors. 	 Шу боис бир беайб инсонни ўлдирган одам бутун бошли инсониятни ўлдиргандек жиноят қилган ҳисобланади. Худди шу ҳақиқатни Аллоҳ таоло Бани Исроилга ёзиши–фарз қилиши–улар ўша вақтда аҳли китоб бўлиб турган қавм эканлигидадир.)


So doubt ye not concerning it, but follow Me. 	 Мана шу тўғри йўлдир. (Вақти келиб Ийсо қиёмат кунининг белгиси бўлади.


But whoever comes to Him as a believer having done righteous deeds - for those will be the highest degrees [in position]: 	 Ким Унга мўмин ўлароқ, яхши амаллар қилган ҳолида келса, бас, ана ўшаларга олий даражалар.


Of all things there are We have the stores, and send them down in determined measure. 	 Ҳеч бир нарса йўқки, унинг хазиналари Бизнинг ҳузуримизда бўлмаса. Биз уни фақат маълум миқдорла нозил қилурмиз.


There is no God but He. In Him do I trust and He is the Owner of the Great Throne." 	 Ундан ўзга ибодатга сазовор зот йўқ, Унга таваккал қилдим, У улуғ аршнинг Роббисидир», дегин.


And ever is Allah Encompassing and Wise. 	 Аллоҳ фазли кенг ва ҳикматли зотдир.


When (Jesus) the son of Mary is held up as an example, behold, thy people raise a clamour thereat (in ridicule)! 	 Анбиё сурасидаги «Албатта, сизлар ва Аллоҳдан ўзга ибодат қилган нарсаларингиз жаҳаннам ўтин-тошидирсиз. Сизлар унга киргувчидирсиз» оятини тиловат қилганларида, Абдуллоҳ ибн аз-Забъарий ат-Тамимий исмли мушрик: «Бу биз ва бизнинг олиҳаларимиз учунми ёки ҳамма умматлар учунми?» деб сўраган.


and granted you an exalted reputation? 	 Ва сенинг зикрингни юқори кўтардик.


When Our revelations are recited to him, 	 Моли ва ўғиллари кўп бўлганидан.


On the Day whereon We shall gather the God-feaing unto the Com- passionate as an embassy. *Chapter: 19 	 Тақводорларни Роҳман ҳузурига меҳмон ҳайъати этиб тўплаган кунимизда.


Said He, 'Thou art among the ones that are respited.' 	 У зот: «Албатта, сен муҳлат берилганлардансан», деди.


Now we have no intercessors 	 Мана энди биз учун шафоатчилар ҳам йўқ.


But if ye are constant and do right, not the least harm will their cunning do to you; for Allah Compasseth round about all that they do. 	 Агар сабр ва тақво қилсангиз, уларнинг макри сизга ҳеч зарар қилмас. Албатта, Аллоҳ қилаётган ишларини иҳота қилгувчидир.


Allah will say: wrangle not in My presence, and had already proferred Unto you the threat. 	 У зот: «Менинг ҳузуримда тортишманглар, сизларга азоб ваъдасини тақдим қилувдим.


And He is the Subtle, the Aware. 	 Бу эса, ўша маълум масофадан наридаги кўзга кўринмаган нарса йўқдир дегани эмас. Балки кўз уни кўра олмаганидандир.)


And if the People of the Book had believed, it would have been better for them. 	 Аждодларимиз худди шу ҳақиқатни тўлиқ тушунган чоғларида бутун дунёга устоз бўлганлар. Дунё халқларининг пешқадами бўлиб, уларни ортларидан эргаштирганлар.


And to Allah belong the treasures of the heavens and the earth, but the hypocrites comprehend not. 	 Ҳолбуки, осмонлару ернинг хазиналари Аллоҳникидир. Ва лекин мунофиқлар тушунмаслар.


You will find others who wish to be safe from you, and from their own people, yet whenever they find an opportunity of inflicting harm, they plunge into it. 	 Сиздан ҳам, ўз қавмларидан ҳам омонда бўлишни хоҳлайдиган, фитнага қайтарилган чоғларида унга шўнғийдиган бошқа бирларни ҳам кўрасизлар. Агар сиздан четланмасалар, сизга тинчликни таклиф қилмасалар ва қўлларини тиймасалар, бас, уларни тутинг ва қаерда топсангиз, ўлдиринг.


We only give them rein that they may grow in sinfulness. 	 Биз уларни фақат гуноҳлари кўпайиши учунгина тек қўямиз.


There is not one of the People of the Scripture but will believe in him before his death, and on the Day of Resurrection he will be a witness against them - 	 Биринчи тоифанинг гапига биноан оятнинг маъноси бундай: Ийсо алайҳиссалом қиёмат яқинлашганда тушганларида аҳли китоблардан ҳеч ким қолмай, у киши ўлишларидан олдин у зотга иймон келтиради. Иккинчи тоифа олимларнинг тафсирларига кўра эса, ҳар бир аҳли китоб ўз ўлимидан олдин, албатта, Ийсо алайҳиссаломга иймон келтиради.


In the meantime a man came running from the far end of the town, saying: “My people, follow the Messengers; 	 Шаҳар четидан бир киши шошилиб келиб: «Эй қавмим, юборилган Пайғамбарларга эргашинг!


Bear patiently with what they say, and remember Our worshiper David, a man of might. 	 Улар айтаётган нарсаларга сабр қил. Қувват соҳиби бўлган бандамиз Довудни эсла.


He is All Hearing, All Knowing." 	 У эшитгувчи ва билгувчи зотдир», деди.


And they ask thee to hasten on the torment. 	 Улар сендан азобни тезлаштиришни талаб қилурлар.


You do not know them; We know them, and We will punish them twice, then they shall be consigned to a great punishment. 	 Шу даражада сийқаси чиққанки, усталигидан, ҳатто Пайғамбаримиз (с. а. в.) ҳам уларнинг мунофиқ эканликларини билмайдилар. Мунофиқлигини фақат Аллоҳ таолонинг ўзигина билади.)


By the Clear Book 	 Очиқ-ойдин Китобга қасам.


And those who glide swimmingly, 	 Сузиб юрувчи (фаришта)лар билан қасам.


It is He who sends down water from the skies, and brings out of it everything that grows, the green foliage, the grain lying close, the date palm trees with clusters of dates, and the gardens of grapes, and of olives and pomegranates, so similar yet so unlike. 	 Бас, у(сув ) ила турли набототлар чиқардик: Ундан яшил гиёҳларни чиқардик. Ундан ғужум-ғужум бошоқлар чиқарамиз.


Then there came running, from the farthest part of the City, a man, saying, "O my people! Obey the messengers: 	 Шаҳар четидан бир киши шошилиб келиб: «Эй қавмим, юборилган Пайғамбарларга эргашинг!


And Iblees had already confirmed through them his assumption, so they followed him, except for a party of believers. 	 Батаҳқиқ, иблис улар ҳақидаги гумонини рўёбга чиқарди. Бас, фақат бир гуруҳ мўминлардан бошқалари унга эргашдилар.


He said to his father, "Why do you worship something that can neither hear nor see nor benefit you in any way? 	 Қачонки у отасига: «Эй отам, нима учун эшитмайдиган, кўрмайдиган ва сенга бирон фойда бера олмайдиган нарсага ибодат қиласан?


And recall what time Ibrahim said: my Lord! make this City secure and keep me and my sons away from worshipping the idols. 	 Эсла, Иброҳим демишди: «Эй Роббим, бу юртни омонлик юрти қилгин, мени ва болаларимни санамларга ибодат қилишимиздан четда қилгин.


whom we made the target of our derision? 	 Биз уларни масхара қилиб олган эдикми?!


Allah will not speak to them on the Day of Resurrection, nor will He regard them as pure; "a there is a painful torment for them. 	 (Ибн Аббос розийаллоҳу анҳудан ривоят қилинадики, у киши: «Ушбу оят яҳудийларнинг Каъб ибн Ашраф, Молик ибн ас-Сойф ва Ҳаййи ибн Ахтобга ўхшаш бошлиқлари ҳақида тушган. Улар ўзларига эргашганлардан ҳадялар олар эдилар.


So away with the wicked people. 	 Даф бўлсин золим қавмлар!


And you (O Muhammad SAW) are not a Wakil (trustee or disposer of affairs, or keeper) over them. 	 Ким шунчалик гап-сўздан кейин ҳам, Аллоҳ унга ақл-ҳуш бериб, Пайғамбар юбориб, китоб тушириб, ҳақ йўлни кўрсатиб қўйганидан кейин ҳам залолат йўлини танласа, ўзига зарар қилади, бошқага эмас.)


He said, ‘That is what we were after!’ 	 У (Мусо) «Ана шу биз истаган нарса», деди.


Have you seen him who has made gods of his own desires? 	 Ҳавои нафсини ўзига худо қилиб олганни кўрдингми?! Энди сен унга вакил бўласанми?!


Likewise, to every prophet We assign enemies from among the wicked. 	 Ана шундай. Ҳар Пайғамбар учун жиноятчилардан душман қилганмиз.


When the disciples said: "O Jesus, son of Mary, could your Lord send down for us a table laid with food?" he said: "Fear God, if indeed you believe." 	 Ҳаворийлар: «Эй Ийсо ибн Марям, сенинг Роббинг бизга осмондан тузатилган дастурхон тушира оладими?» деганларида, у: «Агар мўмин бўлсаларингиз, Аллоҳга тақво қилинглар», деганини эсла.


—those who split up their religion and became sects: each faction boasting about what it possessed. 	 Динларида тафриқага тушган, гуруҳ-гуруҳ бўлиб олиб, ҳар бир фирқа ўз олдидаги нарсадан шод бўлганлардан (бўлманг). (Мушрикликнинг бир маъноси Аллоҳга шерик келтириш бўлса-да, дунёда мушрикликдан кўп нарса бўлмаса керак.


when the seas are set afire, 	 Ва, вақтики, денгизлар аланга олиб ёнса.


There is no god but He: He gives life and causes death. 	 Ундан ўзга ибодатга сазовор зот йўқ. У тирилтирур ва ўлдирур.


Fear Him who created you and those who have gone before you." 	 Сизни ва аввалги наслларни яратган зотдан қўрқинг».


He then said, “I feel sick (of you)!” 	 (Иброҳим алайҳиссалом юраги сиқилавериб, ноқулай ҳолатга тушиб қолганини айтди. Қавмига куявериб, қалби дардга тўлганини билдирди. )


I have come to you from Sheba, with reliable information. 	 Ана ўша мамлакатдан ўта муҳим бир хабар келтирганини айтди.)


But when [man's soul] reaches the throat, 	 Йўқ! жон ҳалқумга келганда.


The unbelievers shall be gathered in Gehenna, 	 Улар ўзларича, бу харажатларни эзгулик йўлида, савоб учун сарфлаяпмиз, деб ўйлайдилар. Улар хоҳлаганларича сарфлайверсинлар, лекин бир куни келиб, худди шу сарфлаган моллари ўзларига ҳасратнадомат бўлиб қайтади.


Say: "Why have you then been slaying God's apostles as of old, if you do believe?" 	 Ҳолбуки, у улардаги нарсани тасдиқловчи ҳақдир. Айт: «Агар мўмин бўлсангиз, нимага илгари Аллоҳнинг Пайғамбарларини ўлдирдингиз?!»


Hath created man from a clot! 	 У инсонни алақдан яратди.


"And by Allah, I have a plan for your idols - after ye go away and turn your backs".. 	 Аллоҳга қасамки, сизлар ортга ўгирилиб кетганингиздан кейин санамларингизга бир бало қиламан», деди. (Яъни, Иброҳим алайҳиссалом ўзлари билан тортишаётган қавмларига, уларнинг санамларига бир ёмонлик етказишлари аниқлигини қасам ила таъкидлаб айтдилар.


And [with] Pharaoh, owner of the stakes? - 	 Ва кўп аскарлари бор Фиръавнга. (Роббинг нима қилганини билмадингми?)


A kind word and forgiveness is better than charity followed by injury. 	 («Ортидан озор келадиган садақа»нинг кераги йўқ. Ундан кўра бир оғиз ширин сўз ва кечиримли бўлиш яхшироқдир.


For [then] you would have none to protect you from God, and you will not be helped. 	 Сиз учун Аллоҳдан ўзга дўстлар йўқ. Сўнгра ёрдам берилмайсизлар.


To you your religion, and to me my Religion' 	 (Бу сурада Ислом эълон қилган ақида эркинлиги ўз аксини топган. 1400 йил аввал эълон қилинган бу ҳуррият оёқ ости қилинганда, инсоният улкан зарарлар тортди.)


We grant a due share of Our mercy to whomever We want and We do not ignore the reward of the righteous ones. 	 Ўз раҳматимизни, кимни хоҳласак, ўшанга муяссар этурмиз ва гўзал амал қилувчиларнинг ажрини зое қилмасмиз.


And ever is the command of Allah a destiny decreed. 	 Аллоҳнинг амри белгиланган қадар бўлди.


They said: "We cannot water our flock till the shepherds have driven away theirs, and our father is a very old man." 	 Улар: «Чўпонлар қайтмагунларича суғора олмаймиз, отамиз қари чол», дедилар.


'And they thought as you thought, that Allah will not send any Messenger (to mankind or jinns). 	 Ва албатта у(инс)лар худди сизлар гумон қилганингиздек, Аллоҳ бирор кишини ўлгандан сўнг тирилтирмас, деб гумон қилардилар.


We have chosen heirs for every legacy that parents and relatives may leave. 	 Ота-она ва қариндошлар қолдирган нарсага ҳар бир киши учун меросхўрлар қилдик. Қасамингиз ила боғланганларга насибасини беринг.


The thing you are promised, that will surely come; you cannot frustrate it. 	 Сизлар эса У зотни ожиз қолдирувчи эмассиз. (Яъни, албатта, сизга ваъда қилинган қиёмат куни, ҳисоб-китоб, жазо ва мукофот келгусидир.


By those who drag forth to destruction, 	 Шиддат билан (кофир) жонни суғуриб олувчи(фаришта)лар билан қасам.


They say, "If we were to follow your guidance, we should be uprooted from our land." 	 Улар: «Агар сен билан ҳидоятга эргашсак, ўз еримиздан юлиб олинамиз», дедилар.


This is the Book about which there is no doubt, a guidance for those conscious of Allah - 	 Тақводорлар эса, уқубатга элтгувчи нарсалардан сақланадиган шахслардир. Демак, Қуръони Карим ҳидоятидан баҳраманд бўлиш учун тақводор бўлиш керак экан.


These are the three occasions for your privacy. 	 Аллоҳ ўта билгувчи, ўта ҳикматли зотдир. (Ушбу ояти каримада зикри келаган шахслар уч вақтда, албатта изн сўрашлари керак: «... бомдод намозидан олдин...»


So it tasted the evil result of its disbelief, and the consequence of its disbelief was loss (destruction in this life and an eternal punishment in the Hereafter). 	 Бас, улар ўз ишларининг ёмонлигини тотиб кўрдилар ва ишларининг оқибати ютқизиқ бўлди.


Give them the good news of forgiveness and a noble reward. 	 Бас, унга мағфират ва гўзал ажрнинг хушхабарини бер.


Then We threw him into the wilderness, and he was sick. 	 Бас, Биз уни бемор ҳолида майдонга отдик.


That is the expiation for the oaths when you have sworn. 	 (Шуни алоҳида таъкидлаш лозимки, исломий таълимотларда умуман қасам ичишга тарғиб қилинмайди. Аввало, қасамни фақат Аллоҳнинг номи билан ичилади.


And if Allah were to punish men for that which they earned, He would not leave a moving (living) creature on the surface of the earth, but He gives them respite to an appointed term, and when their term comes, then verily, Allah is Ever AllSeer of His slaves. 	 Агар Аллоҳ одамларни қилганларига яраша оладиган бўлса, ер устида қимир этган жониворни қўймас эди. Лекин уларни белгиланган муддатгача қўйиб қўюр.


What you give in usury in order that it may increase people’s wealth does not increase with Allah. 	 Одамлар моллари ичида зиёда бўлсин, деб рибо учун берган молингиз Аллоҳ ҳузурида зиёда бўлмас. Аллоҳнинг юзини кўзлаб берган закотингиз эса, бас, ана ўшалар, бир неча баробар қилиб олгувчилардир.


And they will never get out of the Fire. 	 Чунки ўзининг иши чатоқ бўлиб турганда, бошқанинг ташвиши ортиқча бўлади уларга. Азобни кўргач, ораларидаги барча боғланишлар, алоқалар, яқинликлар кесилади.)


The fish then swallowed him and he blamed himself. (For not waiting for Allah’s command.) 	 Бас, уни маломатга лойиқ бўлган ҳолида наҳанг балиқ ютди.


They will call out to them, ‘Did we not use to be with you?’ 	 Уларга (мунофиқлар): «Биз сиз билан бирга эмасмидик?!» деб нидо қилурлар.


Assuredly God is forgiving and kind. 	 Шундай сон-саноқсиз неъматнинг шукрини ҳеч ким адо қила билмайди. Агар Аллоҳ ҳамма неъматлари учун тўла-тўкис шукрни талаб этса, бандаларга жуда қийин бўларди.)


As for the evildoers, for them awaits a painful chastisement; 	 (Бу дунёда ҳар ишнинг бошида турган, ҳар қилмишга бош-қош бўлган лаънати шайтон у дунёда ҳамма иш битиб, ҳукм чиққандан сўнг пайдо бўлади. Бир-бирини маломат қилиб турган кучлию заиф, эргашгану эргаштирган атбоъларига қараб, сўз бошлайди.)


Then to their Lord they will be gathered. 	 Уламолар мисол қилиб кўпинча асалари ва чумолини келтирадилар. Мутахассисларнинг фикри билан танишган одам бу икки умматнинг жамоа ҳаёти Аллоҳнинг қудратидан эканлигига тан бермай иложи йўқ.)


We shall facilitate the path to bliss 	 Аммо кимки (ато) берса ва тақво қилса.


And those who were before them? 	 Биз уларни ҳалок қилдик. Албатта, улар жиноятчи бўлган эдилар.


It is God who will inherit the heavens and the earth: God is aware of all that you do. 	 Аммо бахиллик қилиб, молни сарфламай тўпласа, ўзининг кўзига яхши бўлиб кўрингани билан, аслида яхшилик бўлмайди. Ким бахиллик билан тўплаган молини яхшилик деб ҳисобласа, нотўғри ўйлаган бўлади.)


Have they not seen how God originates the creation, and then reproduces it? 	 Ўша янги пайдо бўлаётган махлуқотлардан, мавжудотлардан энг кичигини, энг соддасини, энг оддийини ҳам одамзот ярата олмайди. Барча инсонлар тўпланиб уринсалар ҳам, бу ишнинг уддасидан чиқа олмайдилар.


And know that Allah knows what is in your minds, so fear Him. 	 Идда ўз муддатига етмагунча, никоҳ боғлашни қасд қилманг. Ва билингки, албатта, Аллоҳ ичингиздагини билади.


[and will be told]: ‘Taste your torment. This is what you used to hasten.’ 	 «Азобингизни татиб кўринг», сиз қачон бўлур? деб шошилган нарса-шу» (дейилур).


Say, ‘Tell me, should Allah take away your hearing and your sight and set a seal on your hearts, which god other than Allah can bring it [back] to you?’ 	 Уларга: «Айтинг-чи, агар Аллоҳ қулоқ ва кўзларингизни олиб қўйса, қалбларингизга муҳр босса, Аллоҳдан ўзга қайси илоҳ уни сизга беради», дегин.


and then what they were promised comes to them, 	 сўнгра уларга ваъда қилинган нарса келса.


nor does he speak out of desire. 	 У ҳаводан нутқ қилмас.


This confirms the existing Book (the Bible) and explains itself. 	 Балки у ўзидан олдингининг тасдиғи ва китобнинг тафсилотидир.


Your Lord is He who drives for you the ships in the sea that you may seek of His bounty. 	 Роббингиз, Унинг фазлидан талаб қилишингиз учун денгизда кемани юргизиб қўйган зотдир.


You have been given very little knowledge. 	 Муҳаммад (с. а. в.) ҳақиқий Пайғамбар бўлганлари учун ҳам, руҳ ва унинг моҳияти ҳақидаги саволларга жавоб бермадилар. Аллоҳ таоло берган жавобни уларга ўқиб бердилар.)


What, have they not regarded the earth, how many therein We have caused to grow of every generous kind? 	 Улар ерга қарамайдиларми?! Биз унда гўзал навлардан қанчаларини ундириб қўйибмиз.


But none knows its interpretation except God and those firmly rooted in knowledge say, “We believe in it; all is from our Lord.” 	 («Муҳкам» сўзи маҳкам, очиқ-ойдин, бошқа ёққа буриб бўлмайдиган, деган маънони англатади. «Муштабоҳ» сўзи эса, ўхшаш, бирини биридан ажратиш қийин, бир неча маъноларни англатадиган, деган маъноларни билдиради.


They said: "We will surely try to prevail over our father to send him. 	 Улар: «Уни отасидан сўраб олиб келишга уринамиз.


Men are the protectors and maintainers of women, because Allah has made one of them to excel the other, and because they spend (to support them) from their means. 	 Аллоҳ баъзиларини баъзиларидан устун қилгани ва молларидан сарфлаганлари учун эркаклар аёлларга раҳбардирлар. Солиҳа аёллар–итоаткор ва Аллоҳнинг ҳифзи-ҳимояси бўйича ғойиб(эр)ларининг муҳофазасини қилувчилардир.


Then maketh the way easy for him, 	 Сўнгра чиқиш йўлини осон қилди.


We therefore opened the gates of heaven, with water flowing furiously. 	 Осмон эшикларини шаррос сув билан очиб юбордик.


But if you find not (the means for it), then verily, Allah is Oft-Forgiving, Most Merciful. 	 (Пайғамбар алайҳиссалом билан муножот (суҳбат) қилишдан аввал садақа беришга даъват этилган буйруқнинг бир неча ҳикматлари бор. Пайғамбар алайҳиссаломнинг вақтларини бекор кетказмаслик; камбағалларга фойда бўлиши; мухлис ва мунофиқларни ажратиш ва ҳоказо.)


And if an evil suggestion comes to you from Satan, then seek refuge in Allah. 	 Агар сенга шайтон томонидан санчиш санчилса, Аллоҳдан паноҳ сўра. Албатта, У яхши эшитувчи ва яхши кўрувчи Зотдир.


Perhaps I shall not be unblessed in calling my Lord' 	 Шоядки, Роббимга илтижо қилиш ила бадбахт бўлмасам», деди.


Did they witness their creation? 	 Ёки уларнинг яратилишига гувоҳ бўлдиларми?!


If you turn away, then for him is his duty to fulfil, and for you the burden that you carry; yet if you obey him you will be rightly guided. 	 Бас, агар юз ўгириб кетсангиз, у(Пайғамбар)га ўзига юклатилган нарса, сизга ўзингизга юклатилган нарса. Агар унга итоат қилсангиз, ҳидоят топурсиз.


And had We sent down an angel, the matter would have certainly been decided and then they would not have been respited. 	 Агар фаришта туширсак, иш битди ҳисоб. Сўнгра уларга қараб турилмас.


Do they not know that they will be resurrected 	 Ана шулар, албатта, қайта тирилтирилишларини ўйламайдиларми?


Allah has promised you abundant spoils that you will capture, and He has hastened for you this, and He has restrained the hands of men from you, that it may be a sign for the believers, and that He may guide you to a Straight Path. 	 (Ояти каримада «Бунисини сизга тезлатиб берди» деганда Ҳудайбия назарда тутилган. «Одамларнинг қўлини сиздан тўстди» ифодасининг маъноси шуки, Қурайш мушриклари сизларга қарши уруш қилмоқчи эдилар, Аллоҳ уларнинг кўнглига сулҳни солиб, қўлларини мусулмонларга зарар беришдан тўсди.)


There will be well-disciplined, beautiful maidens. 	 Уларда яхши, гўзаллар бор.


Neither did he believe it to be true, nor did he offer the prayer. 	 Бас, у тасдиқламади ва намоз ўқимади.


And to Allah only belongs all whatever is in the heavens and all whatever is in the earth; and indeed We have commanded those who received the Books before you, and commanded you, that keep fearing Allah; and if you disbelieve, undoubtedly to Allah only belongs all whatever is in the heavens and all whatever is in the earth; and Allah is Independent, Worthy Of All Praise. 	 Батаҳқиқ, Биз сиздан олдин китоб берилганларга ҳам, сизга ҳам: «Аллоҳга тақво қилинглар», деб тавсия қилдик. Агар куфр келтирсангиз, албатта, осмонлару ердаги нарсалар Аллоҳникидир.


Was it not a sign for them, that it is known to the learned of the Children of Israel? 	 Уни Бани Исроил уламоларининг билишлари, улар учун оят-далил эмасми?!


"Peace be upon Moses and Aaron!" 	 Мусо ва Ҳорунга салом бўлсин!


"You have come before Us all alone," (God will say), "as when you were created first, leaving behind all that We had bestowed on you. 	 Худди сизларни дастлаб халқ қилганимиздек, ҳузуримизга якка-якка келдингиз. Сизларга берган нарсаларимизни ортингизда қолдирдингиз.


Why do you seek to hasten the evil (torment) before the good (Allah's Mercy)? 	 Шояд раҳм қилинсангиз», деди. (Ўзингизга азоб сўраш ўрнига, Аллоҳдан гуноҳларингизни кечиришини тиласангиз бўлмайдими?


And Sufficient is Allah as a Reckoner. 	 Аллоҳнинг Ўзи ҳисоб қилгувчиликка кифоядир.


except what Allah may wish. 	 Магар Аллоҳ хоҳлаганини.


He exalted be the Majesty of our Lord, who has neither taken to Himself a wife, nor a son! 	 Ва, албатта, Роббимизнинг азамати юксак бўлди. У ўзига хотин ва фарзанд тутгани йўқ!


And many a generation We did destroy after Nooh! 	 Нуҳдан сўнг қанчадан-қанча асрларни ҳалок қилдик.


But their hearts were hard, and Satan decked out fair to them what they were doing. 	 Лекин қалблари қаттиқ бўлди ва шайтон уларга қилаётган ишларини зийнатлаб кўрсатди.


Fight for the cause of God, those who fight you, but do not transgress, for God does not love the transgressors. 	 Сизга уруш қилаётганларга қарши Аллоҳнинг йўлида уруш қилинг. Ва тажовузкор бўлманг.


And they are judged aright. And it is said: Praise be to Allah, the Lord of the Worlds! 	 Улар орасида ҳақ ила ҳукм қилинур ва: «Оламларнинг Робби Аллоҳга ҳамду сано бўлсин!» дейилди.


Do you think that you will enter the garden while Allah has not yet known those who strive hard from among you, and (He has not) known the patient. 	 Ёки Аллоҳ сизлардан жиҳод қилганларни билмасдан ва сабрлиларни билмасдан туриб, жаннатга кираверамиз, деб ҳисоблайсизми?!


If any one desires a reward in this life, in Allah's (gift) is the reward (both) of this life and of the hereafter: for Allah is He that heareth and seeth (all things). 	 Ким бу дунё савобини истаса, билсинки, Аллоҳнинг ҳузурида ҳам бу дунёнинг, ҳам у дунёнинг савоби бордир. Ва Аллоҳ эшитувчи ва кўрувчи зотдир.


On the Day they meet Him, they will be welcomed with the greeting, "Peace!" 	 У зотга йўлиқадиган кундаги сўрашишлари саломдир.


The end of things belongs to the God-fearing.' 	 Ва оқибат тақводорларникидир», деди.


Every day He is upon an affair (He reveals according to His Eternal determination). 	 (Бутун мавжудот, ерда бўлсин, осмонда бўлсин, Аллоҳдан сўровларини сўрайди. Нимани сўрашлари оятда тайин қилинмаган.


no one can touch it except the purified ones. 	 Уни фақат покланганларгина ушлайдир.


Hell will be filled with all of those who follow you." 	 (Аллоҳ таоло Одам алайҳиссаломни яратганидан сўнг фаришталарни унга сажда қилишга буюргани, улар сажда қилгани, аммо ёлғиз Иблис алайҳи лаъна сажда қилмаганини зикр қилгандан сўнг, Иблис билан бу борада бўлган муколама келтирилди. Бинобарин, Иблисни жаннатдан қувиб юборди.)


You shall not be wronged a single tissue (of the fine skin that covers a date stone). 	 Ва қилчалик зулм қилинмассизлар», деб айт.


"His plan is to get you out of your land: then what is it ye counsel?" 	 Сизларни ерингиздан чиқаришни хоҳлайди. Бас, нимага амр қиласизлар?» дедилар.


Then when it set, he said: O my people! verily I am quit of that which ye associate. 	 У ҳам ботиб кетганида: «Эй қавмим, мен сиз ширк келтираётган нарсадан воз кечдим», деди.


Or that He would not seize them gradually [in a state of dread]? 	 Ёки У зот уларни хавфсираб турган ҳолларида ҳам олишидан (хотиржаммилар?!).


And say, “My Lord, I seek refuge with You from the urgings of the devils. 	 Сен: «Эй Роббим, сендан шайтонларнинг васвасасидан паноҳ сўрайман!


Were it not that humanity would become a single community, We would have provided those who disbelieve in the Most Gracious with roofs of silver to their houses, and stairways by which they ascend. 	 Агар одамлар бир миллат бўлиб қолишлари (хавфи) бўлмаганда, албатта, Биз Роҳманга куфр келтирадиганларнинг уйлари шифтини ва унга чиқадиган нарвонларини кумушдан қилиб қўяр эдик.


Such are they who are given up to destruction because of that which they have earned. 	 Улар мушриклардан, аҳли китоблардан ёки мусулмонман деб юрганлардан ҳам бўлиши мумкин. Улар, мен фалон динданман, дейдилар-у, аммо ўша динга амал қилмайдилар, эҳтиромини жойига қўймайдилар.


It is Allah who has sent down the Book in truth and the Scale. 	 Аллоҳ ҳақ ила китобни ва (адолат) тарозуни нозил қилган зотдир.


Lo! this is a strange thing! 	 (Иброҳимнинг (а. с.) ҳам аёлларининг ҳам ёши ўтиб қолган эди.)


Until, when he was about to drown, he said, “I believe that there is no god except the One the Children of Israel believe in, and I am of those who submit.” 	 Токи унга ғарқ бўлиш етганида: «Бани Исроил иймон келтирган зотдан ўзга илоҳ йўқлигига иймон келтирдим ва мен мусулмонларданман», деди.


Then he was swallowed by a large fish as he was worthy of blame. 	 Бас, уни маломатга лойиқ бўлган ҳолида наҳанг балиқ ютди.


Surely, Allah wronged them not, but they used to wrong themselves. 	 Шунингдек, ердан турли маъданларни чиқариш ва бошқа имроний-ободончилик ишларини тараққий эттирганлар. Ушбу оятлар нозил бўлаётган давр кофирларидан кўра кўпроқ обод қилганлар.)


He said, ‘It is my staff. I lean on it, and with it I beat down leaves for my sheep; and I have other uses for it.’ 	 У: «Бу асоимдир, унга суянаман, у билан қўйларимга (барг) қоқиб бераман ва унда менинг бошқа ишларим бор», деди.


He sends down from the skies mountainous masses [of clouds] charged with hail, and He makes it fall on whom He will, and turns it away from whom He pleases. 	 У зот осмондан, ундаги тоғлардан дўл тушириб, у билан Ўзи хоҳлаган кишиларга мусибат етказур ва уни Ўзи хоҳлаган кишилардан буриб юборур.


A humiliating chastisement lies in store for them. 	 Уларга хорловчи азоб бордир.


You will surely be pursued." 	 Албатта, таъқиб этилурсиз», деб ваҳий юбордик.


This is because Allah has never changed a favor which He has conferred upon a people until they change their own condition; and because Allah is Hearing, Knowing; 	 Бундай бўлиши Аллоҳ бир қавмга берган неъматини токи улар ўзларини ўзгартирмагунларича ўзгартирувчи бўлмаслиги ва Аллоҳ эшитгувчи ва билгувчи зот бўлганидандир.


They have not estimated Allah His Rightful Estimate; Verily, Allah is All-Strong, All-Mighty. 	 (Яъни, улар ёлғиз Аллоҳнинг Ўзига эътиқод қилишлари, фақат Унгагина ибодат қилишлари лозим эди. Аммо улар Аллоҳнинг қадрини билмадилар, унга ширк келтирдилар, Ундан ўзгаларга топиндилар.)


So We answered him, and gave him John, curing his wife (of sterility). 	 Бас, Биз унинг (дуосини) ижобат этдик ва унга Яҳъёни ҳадя қилдик ҳамда жуфтини ўнглаб қўйдик.


Admonish thou then; thou art but an admonisher. 	 Бас, эслатгин, сен, албатта, эслатувчидирсан.


And of them are some who hearken unto thee, so canst thou make the deaf hear, even though they apprehend not? 	 Ва улардан сенга қулоқ тутадиганлари ҳам бор. Агар ақл ишлатмасалар, карқулоқларга сен эшиттира олурмисан?!


Do so if you are truthful.' 	 «Аллоҳдан бошқа кимни чақиришга қодир бўлсангиз, чақириб, бунга ўхшаш ўнта тўқилган сура келтиринг-чи», дегин.)


Father, knowledge has come to me which has not come you, therefore, follow me. 	 Эй отам, албатта, сенга келмаган илм менга келди.


And who can be better in religion than he who submitteth his countenance unto Allah, and sincere, and followeth the faith of Ibrahim, the upright And Allah took Ibrahim for a friend. 	 Аллоҳ таоло бошқа оятларда ҳам бу ҳақиқатни баён этган. Демак, оятда Исломдан ўзга ҳақиқий дин йўқ, дейилмоқда ва бу динга одамларни янада қизиқтириш учун Иброҳим алайҳиссаломни Аллоҳ таоло Ўзига дўст тутганини таъкидламоқда.)


Whoever disbelieves, does so against his own self. 	 Кофирлар учун куфрлари Роббилари ҳузурида ғазабдан бошқани зиёда қилмас.


He is the Lord of the heavens and of the earth and of all that is between the two. 	 У осмонлару ернинг ва улар орасидаги нарсаларнинг Роббидир. Бас, Унга ибодат қил ва Унинг ибодатида сабрли бўл.


Those are they who are given up to perdition for that which they have earned. 	 Улар мушриклардан, аҳли китоблардан ёки мусулмонман деб юрганлардан ҳам бўлиши мумкин. Улар, мен фалон динданман, дейдилар-у, аммо ўша динга амал қилмайдилар, эҳтиромини жойига қўймайдилар.


They know (and understand) all that ye do. 	 Улар нима қилаётганингизни биладир.


When you appealed to your Lord for help, He answered you, “I am reinforcing you with one thousand angels in succession.” 	 Ўшанда Роббингиздан мадад сўраганингизда, сизни (сўровингизни) ижобат қилиб: «Албатта, мен сизларга кетма-кет келадиган мингта фаришта ила мадад берувчиман», деди. (Аллоҳ таоло мўмин бандаларига мадад учун фаришталарни юборганлиги ҳақида мавзуларда энг ишончли манба Қуръони Карим ва ҳадиси шариф бўлади.


The chiefs of his people who were infidels replied: "We find you full of folly, and a liar to boot." 	 Унинг қавмидан куфр келтирган зодагонлар: «Албатта, биз сени эси пастликда кўриб турибмиз ва албатта биз сени ёлғончилардан деб биламиз», дедилар.


Bow down and prostrate yourselves, and worship your Lord, and do good, so that you may be felicitous. 	 Рукуъ, сажда қилинглар ва Роббингизга ибодат қилинглар ҳамда яхшилик қилинглар, шоядки нажот топсангиз.


But I am planning a plan. 	 Ва Мен ҳам ҳийла қилурман. (Яъни, ҳийласига яраша жазо берурман.)


And on the earth are signs for the certain [in faith] 	 Ва ер юзида чуқур ишонувчилар учун белгилар бордир.


The likeness of the present life is this: water that We send down from the sky is absorbed by the plants of the earth, from which the people and the animals eat. 	 Албатта, дунё ҳаётининг мисоли худди Биз осмондан туширган сувга ўхшайдир.


'Go down, all together,' We said, 'so if a guidance shall come to you from Me, whosoever follows My guidance no fear shall be on them, neither shall they be saddened. 	 Биз: "Ундан ҳаммангиз тушинг, бас, Мендан сизга ҳидоят келажак. Ким Менинг ҳидоятимга эргашса, уларга хавф йўқ ва улар хафа ҳам бўлмаслар", дедик.


An messenger from Allah, rehearsing scriptures kept pure and holy: 	 У (баййина) Аллоҳ тарафидан юборилган Расул бўлиб, покланган саҳифаларни тиловат қиладир.


The prophet said, “What! Even if I bring to you a path better than what you found your forefathers following?”; they said, “We do not believe in whatever you have been sent with.” 	 У (огоҳлантгирувчи): «Агар мен сизга сиз ота-бобонгизни (эътиқод) устида топган нарсангиздан ҳам ҳидоятлироқни келтирган бўлсам ҳам-а?!» деди. Улар: «Биз сиз ила юборилган нарсага кофирдирмиз», дедилар.


Allah guideth not the disbelieving folk. 	 Улар бир йилда тўрт ой урушмасак бўлди-да, қайси ойда бўлишининг нима фарқи бор, дегандек иш қилишар эди. Оятда уларнинг бу тасарруфларига баҳо ва шарҳ берилмоқда.)


And (remember) Lut: behold, he said to his people: "Ye do commit lewdness, such as no people in Creation (ever) committed before you. 	 Ва Лутни (ҳам юбордик). Ўшанда у ўз қавмига: «Албатта, сиз ўзингиздан олдин ўтган оламлардан ҳеч ким қилмаган фоҳиша ишни қилмоқдасиз.


It is only those who do not believe in Allah and the Last Day, and whose hearts are filled with doubt that seek exemption from striving (in the cause of Allah). 	 Албатта фақат Аллоҳга ва охират кунига ишонмайдиганлар ва қалблари шубҳага тўлганларгина сендан изн сўрарлар.


To bring better people than they in their place; and they will not be able to thwart Us. 	 Ўринларига улардан яхшироқларини алмаштиришга қодирмиз ва Биз бу ишни қилишдан ожиз эмасмиз.


We created you, then why do you believe not? 	 Биз сизларни яратганимиз, ишонсаларинг-чи!


And there were in the city nine family heads causing corruption in the land and not amending [its affairs]. 	 У шаҳарда тўққиз нафарли гуруҳ бор бўлиб, ер юзида бузғунчилик қилишар, ислоҳ қилмас эдилар. (Яъни, Солиҳ алайҳиссалом шаҳарлари Ҳижрда тўққиз кишидан иборат бир гуруҳ бўлиб, ўша гуруҳ аъзолари бузғунчилик, фасод ишлар билан шуғулланишарди.)


[It is] the freeing of a slave, 	 У қул озод қилишдир.


And what reason have you that you should not spend in Allah's way? 	 Сизлардан ҳеч ким фатҳдан илгари эҳсон қилганларга ва урушда қатнашганларга баробар бўла олмайдир. Уларнинг даражалари фатҳдан сўнг эҳсон қилганлардан ва урушда қатнашганлардан кўра улуғдир.


The wrongdoers will surely know which turn they will be returning to (Hell). 	 (Ҳамма шоир ҳам ҳар водийда дайдийдиган, беамал гапирадиган бўлавермас экан. Агар шоир иймонли, яхши амалли, Аллоҳни кўп эсга оладиган, ўзини хор қилмай, ҳаққини таниган, золимлар устидан ғолиб келадиган бўлса, Аллоҳнинг розилигини топган шоир бўлиши мумкин.)


Now, it shall indeed bring them nearness, and Allah will admit them into His mercy. 	 Албатта, Аллоҳ уларни ўз раҳматига киритади. Албатта, Аллоҳ мағфиратли ва раҳмли зотдир.


So on that Day no excuse of theirs will avail those who did wrong (by associating partners in worship with Allah, and by denying the Day of Resurrection), nor will they be allowed (then) to return to seek Allah's Pleasure (by having Islamic Faith with righteous deeds and by giving up polytheism, sins and crimes with repentance). 	 Бас, бугунги кунда зулм қилганларга маъзиратлари манфаат бермас ҳамда улар итобга ҳам қайтарилмаслар. (Ортга қайтсак, Аллоҳ рози бўладиган ишларни қилар эдик, деб ёлборсалар ҳам, қайтарилмайдилар.)


For those whose hopes are in the meeting with Allah (in the Hereafter, let them strive); for the term (appointed) by Allah is surely coming and He hears and knows (all things). 	 Ким Аллоҳга рўбарў бўлишдан умидвор бўлса, албатта, Аллоҳ белгилаган вақт келгувчидир. У ўта эшитгувчи ва ўта билгувчидир.


The Jews say, 'Ezra is the Son of God'; the Christians say, 'The Messiah is the Son of God.' 	 Яҳудийлар: «Узайр Аллоҳнинг ўғлидир», дедилар. Насоролар: «Масиҳ Аллоҳнинг ўғлидир», дедилар.


Nay; but they persist in rebellion and aversion. 	 Балки улар абадий туғёнда ва ҳақдан нафратда бўлурлар.


Whom they find written down with them in the Taurat and the Injil; he biddeth them to the seemly and prohibiteth unto them the unseemly, alloweth unto them things clean and forbiddeth unto them things unclean and relieveth them of their burthen and the shackles which have been upon them. 	 Муҳаммаднинг (с. а. в.) сифатлари ҳақиқий Таврот ва ҳақиқий Инжилда ёзилган. Шундай бўлишини Аллоҳ таоло қадимда Мусо (а. с.) билан бирга мийқотга келган Бани Исроилнинг етмишта вакилига ҳам айтган.


And forsake those who take their religion for a pastime and a jest, and whom the life of the world beguileth. 	 Ўз динларини ўйин-кулгу қилиб олган ва ҳаёти дунёга алданиб кетганларни тарк эт. У (Қуръон) ила эслатгин, ҳеч бир жон қилган касби туфайли ҳалокатга дучор бўлиб, Аллоҳдан ўзга бирор дўст ва шафоатчисиз ҳолга ва барча фидо қиладиган нарсани фидо қилса ҳам, ундан қабул қилинмайдиган ҳолга тушиб қолмасин.


They will be given to drink from a boiling spring, 	 Улар қайнаб турган булоқдан суғориларлар.


When they stand up to pray they stand up lazily, showing off to the people and not remembering God save a little; 	 Ҳолбуки, Аллоҳ уларни «алдовчи»дир. Агар намозга турсалар, дангасалик билан, хўжакўрсинга турарлар ва Аллоҳни камдан кам зикр қиларлар.


and everything We have numbered in a Book. 	 Биз барча нарсани китобга жамлаб қўйганмиз.


Little do they reflect! 	 Қанчалик оз эслайсизлар-а?!


They said: "Are you speaking in earnest, or only jesting?" 	 Улар: «Сен бизга ҳақ ила келдингми ёки ўйин қилгувчиларданмисан?» дедилар.


you have confirmed your vision' As such We recompense the gooddoers. 	 Батаҳқиқ, сен тушни тасдиқ қилдинг! Албатта, биз гўзал иш қилгувчиларни мана шундай мукофотлаймиз», деб.


Those who deny the truth will be the victims of the plot. 	 Бас, кофирлар ҳийлаларининг жазосини тортурлар.


Allah knows the corrupter from the reformer. 	 Ҳатто етимдан бирор овқат ортиб қолса, ўзи емаса, бузилиб кетса ҳам, биров емайдиган бўлибди.


So Allah made him die for a hundred years, then He resurrected him. 	 У: «Бир кун ёки бир куннинг баъзисича ётдим», деди. У зот: «Балки юз йил ётдинг, таомингга ва шаробингга назар сол, ўзгаргани йўқ ва эшагингга ҳам қара.


Then who is more wicked than he who denies the signs of God and turns away from them? 	 Аллоҳнинг оятларини ёлғонга чиқарган ва улардан юз ўгирган кимсадан ҳам золимроқ шахс борми?


Put you all your trust in God, if you are believers.' 	 Қавмларини Аллоҳнинг амрига итоат этиб ўша зўравон қавм устига дадил бостириб бораверишга ундадилар. Аммо Худодан қўрқмаганлар Аллоҳнинг амрига итоат этмасликларига зўравон қавмдан қўрқишларини баҳона қилдилар.)


It was I who desired to seduce him, but he is indeed a man of virtue." -- 	 Мен унинг нафсини хоҳладим. Албатта, у содиқлардандир.


They said to Moses: 'Will you throw down or shall we be the first? 	 Улар: «Эй Мусо, сен ташлайсанми ёки биз аввал ташловчи бўлайликми?» дедилар.


Verily we long that our Lord shall forgive us our faults because we have been the first of the believers 	 Мўминларнинг аввалгиси бўлганимиз учун Роббимиз хатоларимизни кечиришидан умид қиламиз», дедилар.


O mankind! worship your Lord, Who hath created you and those before you, so that ye may ward off (evil). 	 (Ушбу оятда умумбашарга қарата нидо этилмоқдаки, сизларни яратган тарбиякунандаларингиз улуғ Аллоҳга ибодат қилинглар! Сизларни яратишда У ягона бўлган, энди ёлғиз Ўзига ибодат қилишингизга ҳақлидир.


The Night of Destiny is better than a thousand months; 	 Лайлатул Қадр минг ойдин яхшироқдир.


They say, ‘Why has not some sign been sent down to him from his Lord?’ 	 Ва улар: «Унга Роббидан оят-мўъжиза тушса эди», дерлар. Бас, сен: «Ғайб Аллоҳникидир.


we had no authority over you; no, you were an insolent people. 	 Бизнинг устингиздан ҳукмронлигимиз бўлмаган эди. Йўқ!


He gives sustenance to whomever He wants. 	 У хоҳлаган кишига ризқ берур. У зот кучлигу азиздир.


Nor are the darkness and the light. 	 Зулумотлар билан нур ҳам.


but you have turned away from it. 	 Сиз бўлсангиз, ундан юз ўгирмоқдасиз.


Will ye not then heed? 	 Эсламайсизларми?!


Allah's is whatsoever is in the heavens and Whatsoever is in the earth, and whether ye disclose that which is in your soul or conceal it, Allah will reckon with you therefor, then He will forgive whomsoever He will, and torment whomsoever He will, And Allah is over everything Potent. 	 Агар ичингиздаги нарсаларни ошкор қилсангиз ҳам, махфий қилсангиз ҳам, сизларни Аллоҳ ҳисоб-китоб қилади. Ва кимни хоҳласа, мағфират қилар, кимни хоҳласа, азоблар.


Not what is less than that or what is greater than that but is (written) in a Clear Record. 	 Аллоҳ гувоҳ бўлиб турибди, очиқ-ойдин китобга ёзилиб турибди, деган эътиқод билан яшаб, Аллоҳга ихлос ила эътиқод ва бандалик қилганларнинг бирор амали зое бўлармиди?


He is Allah, the Planner, Executer and Fashioner of creation. 	 Барча гўзал исмлар Уникидир. Осмонлару ердаги барча нарсалар Уни поклаб ёд этарлар.


They will say, “You used to come at us from the right.” 	 Улар: «Албатта, сизлар бизга ўнг томондан келар эдингиз», дерлар.


As to those women on whose part ye fear disloyalty and ill-conduct, admonish them (first), (Next), refuse to share their beds, (And last) beat them (lightly); but if they return to obedience, seek not against them Means (of annoyance): For Allah is Most High, great (above you all). 	 Жумладан, эркак киши оила раҳбари бўлса ва у ўз раҳбарлигини шариатда кўрсатилгандек адо этса, бундай оилалар бахт-саодатга соҳиб бўлмоқда. Бу кўрсатмага юрмаган оилалар эса, бахтсизликка учрамоқда, шундайлардан ташкил топган жамиятлар ҳам бахтсизликка дучор бўлмоқда.


Then wait, I am with you among those who wait." 	 Мен ҳам сизлар билан интизор бўлувчиларданман», деди.


None knoweth its explanation save Allah. 	 Ва фақат ақл эгаларигина эслайдилар. («Муҳкам» сўзи маҳкам, очиқ-ойдин, бошқа ёққа буриб бўлмайдиган, деган маънони англатади.


And by the Day witnessing and the Day witnessed, 	 Гувоҳлик берувчи ва гувоҳлик берилган билан қасам.


As a nation enters Hill, it will curse the one that went before it, and when all are gathered there, the last of them shall say of the first: 'Our Lord! 	 Бироқ у ерда ҳаммалари топишганларида, кейингилари аввалгиларини (маломат қилиб): «Эй Роббимиз, бизни анавилар адаштирган эдилар. Уларга дўзах азобини икки баробар қилиб бер», дерлар.


And they say: Why has not an angel been sent down to him? 	 Улар: «Агар унга фаришта туширилса эди», дедилар.


Did you create it or was it We who created it? 	 Уни сизлар яратасизми ёки Биз яратувчимизми?!


In fact, His hands are outstretched; He gives as He wills. 	 Сенга Роббингдан нозил қилинган нарса улардан кўпларининг туғён ва куфрини зиёда қилар. Уларнинг орасига қиёмат кунигача душманлик ва ёмон кўришни солдик.


'Do not be afraid' they answered. 'We come to give you glad tidings of a knowledgeable child' 	 Улар: «Қўрқма, биз сенга ўта билимдон ўғилнинг хушхабарини берурмиз», дедилар.


Verily Allah guideth not a people unjust. 	 Албатта, Аллоҳ золим қавмларни ҳидоят этмас.


Surely We state the Truth. 	 Ана шундай ҳайвонларни Аллоҳ таоло яҳудийларга ҳаром қилган. Шунингдек, мол ва қўйларнинг оятда истисно қилинганидан бошқа ёғларини ҳам ҳаром қилган.)


See you not that the ships sail through the sea by Allah's Grace? that He may show you of His Signs? 	 Кемалар Аллоҳнинг неъмати ила сизга Унинг оят-белгиларини кўрсатиш учун денгизда юрганини кўрмадингми?!


If then, ye repent, it were best for you; but if ye turn away, know ye that ye cannot frustrate Allah. 	 Бас, агар тавба қилсангиз, у ўзингиз учун яхшидир. Агар юз ўгириб кетадиган бўлсангиз, билингларки, албатта, сизлар Аллоҳни ожиз қолдирувчи эмассиз.


surely, your Lord is the Mighty One, the Merciful. 	 Албатта, Роббинг Ўзи азизу меҳрибондир.


But righteousness is he who wardsoff (sin). 	 Демак, ҳаж ва ҳилолда ўзаро боғлиқлик бор. Шу боғлиқлик туфайли ҳилол ҳақида жавоб тушган оят ҳажга боғлиқ яна бир масалани ҳам ойдинлаштиради.


Indeed in that are signs for those who discern. 	 Албатта, бунда фаросатли кишилар учун оят-белгилар бордир.


Let them worship Me and associate none with Me; and the one who disbelieves after this," shall be of those who are perverse transgressors. 	 Энди ўшалар каби ер юзида халифа бўлиш имконияти фақат Муҳаммаднинг (с. а. в.) умматларида бордир. Уларнинг мазкур халифаликка эришишлари учун асосий шарт–иймон келтириб, амали солиҳ қилишдир.


And denied the best matter, 	 Ва гўзал(сўз)ни ёлғонга чиқарса.


So behold what wise hath been the end of those who were warned. 	 Бас, огоҳлантирилганларнинг оқибати қандоқ бўлганига назар сол.


Is he then unaware that Allah seeth? 	 Албатта Аллоҳ уни кўришини билмасми?!


Say thou: yea, by my Lord the Knower of the unseen, it will surely come Unto you. 	 Сен: «Йўқ! Ғойибни билгувчи Роббим ила қасамки, у сизларга албатта келур.


And they ask you about the orphans. 	 Аллоҳ бузғунчини ҳам, ислоҳчини ҳам билади. Агар хоҳласа, Аллоҳ сизларни қийинчиликка соларди.


Its spathes are like the heads of satans. 	 Унинг (мева) тугар жойи, худди шайтонларнинг бошларига ўхшайдир.


There is no changing the word of God: The news of (past) apostles has come to you already. 	 Аллоҳнинг сўзларини ўзгартирувчи йўқ. Батаҳқиқ, сенга Пайғамбарларнинг хабари келган.


They will bear witness against themselves that they were unbelievers. 	 Уларни ҳаёти дунё ғурурга кетказди ва ўзларига қарши кофир бўлганларини айтиб, гувоҳлик бердилар.


Whenever a group is thrown into it, its keepers will ask them, "Did no one come to warn you?" 	 Ҳар қачон унга янги гуруҳ ташланганда унинг хизматкорлари: «Сизларга огоҳлантирувчи келмаганмиди?», деб сўрайдир.


Georgian 	 Грузинча


No eye can see Him, though He sees all eyes. 	 Аммо имконларидан ташқари нарсани бажаришга қодир эмаслар. Кўзлар маълум масофадаги нарсаларни кўради.


There was an error deleting “%s”. 	 “%s”ни ўчиришда хато юз берди.


To Lot We gave wisdom and knowledge, and saved him from a people who acted villainously and were certainly wicked and disobedient. 	 Ва Лутга ҳукм ва илм бердик ва унга ифлосликлар қилаётган қишлоқдан нажот бердик. Албатта, улар ёмон, бузғунчи қавм эдилар.


'O our Lord' both said, 'We fear lest he may be excessive against us or become insolent' 	 Икковлари: «Эй Роббимиз, биз унинг тезда бизга ёмонлик қилишидан ёки ҳаддан ошишидан қўрқамиз», дедилар.


And the Deceiver deceived you in respect of Allah. 	 Сизларни Аллоҳ ҳақида алдамчи алдаб қўйди.


Thy Lord magnify 	 Ва Роббингни улуғла!


Nay! those who disbelieve give the lie to the truth. 	 Балки кофирлар ёлғонга чиқарарлар.


"Forgive my father, for that he is among those astray; 	 Ва отамни мағфират қил. Албатта, у адашганлардан бўлди.


Favourite 	 Севимли


When We said to you: "Verily your Lord circumscribes mankind," and showed you the vision and the accursed tree of the Qur'an, it was as a bone of contention for men. 	 Биз сенга: «Албатта, Роббинг одамларни иҳота қилиб ўраб олгандир», деганимизни эсла. Биз сенга кўрсатган нарсаларни ва Қуръонда лаънатланган дарахтни фақат одамлар учун синов қилдик, холос.


I gave a respite to the unbelievers (so that they would repent, but they did not). 	 Бас, куфр келтирганларга муҳлат бердим. Сўнгра, уларни ушладим.


Has there not reached you the news of those before you - the people of Noah and 'Aad and Thamud and those after them? 	 Сизга ўзингиздан олдин ўтган Нуҳ, Од, Самуд қавмларининг ва улардан кейингиларнинг, Аллоҳдан ўзга ҳеч ким билмайдиганларнинг, хабари келмадими? Уларга Пайғамбарлари очиқ-ойдин ҳужжатлар билан келдилар.


then frowned and scowled; 	 Сўнгра юзини буриштирди ва қавоғини солди.


Indeed, Allah - He is the Hearing, the Seeing. 	 Албатта, Аллоҳнинг Ўзи ўта эшитгувчи ва ўта кўргувчи зотдир.


And certainly We know that they say: Only a mortal teaches him. 	 Батаҳқиқ, биламизки, албатта, улар: «Унга фақат башар таълим бермоқда, холос», дерлар. Улар гумон қилаётганнинг тили ажамийдир.


Then We sent Musa (Moses) and his brother Harun (Aaron), with Our Ayat (proofs, evidences, verses, lessons, signs, revelations, etc.) and manifest authority, 	 Сўнгра биз Мусо ва биродари Ҳорунни оятларимиз ва очиқ ҳужжат ила юбордик.


There they have fruits, and they have whatever they want. 	 (Аҳли жаннатлар нимани истасалар, жаннатда ўша нарса бордир. Кўнгиллари исташи билан олдиларида муҳайё бўлади.)


They said, 'Why should we not fight in God's way, who have been expelled from our habitations and our children?' 	 (Мусо алайҳиссалом вафот этиб кетганларидан кейин Бани Исроилнинг аъёнлари, катталари, ишбошиларидан бир гуруҳи ўз набийлари олдига келиб: «Бизга бир подшоҳ–бошлиқ тайин қилиб бер, унинг раҳбарлигида Аллоҳнинг йўлида урушмоқчимиз», дейишди. Улар «Аллоҳнинг йўлида уруш»қилмоқчилар.


God is cognisant of what every female carries in her womb, or what the wombs want or exceed (of their disburdening time). 	 Аллоҳ ҳар бир урғочининг ҳомиласини ҳамда бачадонлар нуқсон ёки зиёда қиладиган нарсаларни биладир.


Which of the two parties has better title to security, if you have any knowledge? 	 Сизлар худодан қўрқмай, ҳеч қандай ҳужжат-далилсиз, ўзингиздан-ўзингиз баъзи нарсаларни унга шерик қилиб олдингиз ва яна қўрқмай юрибсиз. Сиз шундай қилганингиздан кейин, ҳақиқий Аллоҳга иймон келтириб туриб, нима учун мен сизларнинг сохта худоларингиздан қўрқай?!)


So when the second of the warnings came to pass, (We permitted your enemies) to disfigure your faces, and to enter your Temple as they had entered it before, and to visit with destruction all that fell into their power. 	 У бандаларимиз шиддатли куч-қувват эгалари бўладилар. Улар масжидга–Байтул Мақдисга аввал қандай кирган бўлсалар, шундай кирадилар ва ўзлари эгаллаган нарсаларни тамоман парчалаб йўқ қилиб ташлайдилар.)


It may be if he divorced you (all) that his Lord will give him instead of you, wives better than you, Muslims (who submit to Allah), believers, obedient to Allah, turning to Allah in repentance, worshipping Allah sincerely, fasting or emigrants (for Allah's sake), previously married and virgins. 	 У сизларни талоқ қилса, шоядки, Роббиси сиздан яхшироқ, муслима, мўмина, итоатли, тавбачи, ибодатли, рўзадор жувон ва қизларни ўрнингизга хотин қилиб берса.


That is better for you. 	 Милодий олтинчи асрга келиб, Рим императорларининг тазйиқи остида насроний ақидаси тамоман бузилиб бўлган эди. Насоролар ўз динларида ҳаддан ошиб кетдилар.


You were like that before, and Allah has been gracious to you. 	 Авваллари сиз ҳам шундай эдингиз, Аллоҳ сизга неъмат берди. Бас, аниқлаб олинг.


For, if they appear in front of you, they will stone you to death or restore you to their religion. 	 Чунки агар улар сизни қўлга олсалар, тошбўрон қиладилар ёки ўз миллатларига қайтарурлар. Ундай бўлса, зинҳор ва абадий нажот топмассиз, дейишди.


And Allah sufficeth as Knower and Beholder of the sins of His slaves. 	 Бандаларининг гуноҳларидан хабардор бўлиш ва уларни кўришда Роббинг Ўзи кифоя қилур.


Those who hinder others from the path of God, and seek to make it crooked; and regarding the Hereafter, they are in denial. 	 Улар Аллоҳнинг йўлидан тўсарлар ва унинг эгри бўлишини хоҳларлар ҳамда улар охиратга куфр келтирувчи кимсалардир.


And how many a town to which I gave respite while it was unjust, then I overtook it, and to Me is the return. 	 Қанчадан-қанча шаҳар-қишлоқларга зулм қилгувчи бўлган ҳолида ҳам муҳлат бердим. Сўнгра уларни (азобга) тутдим.


These are the true Muslims; for them are ranks before their Lord, and forgiveness and an honourable sustenance. 	 Ана ўшалар ҳақиқий мўминлардир. Уларга Роббилари ҳузурида даражалар, мағфират ва карамли ризқ бор.


He has been taught by the Extremely Powerful. 	 Унга шиддатли қувват эгаси ўргатди.


Your only deity is God, there is no deity but Him. 	 Албатта, сизнинг илоҳингиз Аллоҳдир, холос. Ундан ўзга ибодатга сазовор зот йўқдир.


They enjoyed their portion [of worldly enjoyment], and you have enjoyed your portion as those before you enjoyed their portion, and you have engaged [in vanities] like that in which they engaged. 	 Бас, ўз насибалари ила маза қилдилар, ўзингиздан олдингилар насибалари ила маза қилганларидек, сиз ҳам ўз насибангиз ила маза қилдингиз. Улар шунғигандек, сиз ҳам шунғидингиз.


He placed it before them. Then he said, "Why are you not eating?" 	 Уни уларга яқинига сурди ва: «Емайсизларми?» деди.


Behold, verily in these things there are signs for those who consider! 	 Бунда, албатта, тафаккур қилувчи қавмлар учун оят-белгилар бордир. (Ҳа, у кўз ўнгингизда ерни чўзиб қўйган зотдир.


"You verily will eat of the trees of Zaqqum. 	 Албатта, заққум дарахтидан еювчисизлар.


But Allah did punish him, (and made an) example of him, - in the Hereafter, as in this life. 	 Бас Аллоҳ уни аввалги ва охирги гуноҳлари учун азобга олди.


He said, ‘O my people, these are my daughters: they are purer for you. 	 У: «Эй қавмим, анаву қизларим сизлар учун покроқ-ку. Бас, Аллоҳдан қўрқинг!


Certainly, you have different ideas (about Muhammad SAW and the Quran). 	 Албатта, сиз ихтилофли гапдасиз.


Allah has ordained: ‘I shall surely prevail, I and My apostles.’ 	 Аллоҳ, Мен ва Менинг Расулларим ғалаба қиламиз, деб ҳукм қилган.


To each one We set forth Parables and examples; and each one We broke to utter annihilation (for their sins). 	 (Яъни, ўша ўтмиш асрлардаги барча жиноятчи қавмларнинг ҳар бирига ўрнак бўлсин учун мисоллар келтирдик. Улар ибрат олмадилар, ўзларини ўнгламадилар.)


Or have ye oaths from us reaching to the Day of Resurrection, that you shall be that which ye judge? 	 Ёки сизларга Бизнинг қиёмат кунигача етадиган ваъдаларимиз бўлиб, унда, албатта, сиз нима ҳукм қилсангиз шу бўлади, дейилганми?!


And Manat, the other third (of the pagan deities)? 	 Ва бошқаси-учинчиси Манотни ҳам?


Then he followed a way. 	 Бас, сабабга эргашди. (Яъни, ўзига осон қилинган йўлдан юрди.)


And when you make a decision, put your trust in God; God loves the trusting. 	 (Аллоҳ таоло ушбу амр ила Пайғамбар алайҳиссаломни қалби кенгликда, мулойимликда–кишиларни атрофларида жамловчи олий сифатларда бардавом бўлишга чақириб, айблар ўтган бўлса хам, мусулмонларни афв этишга буюрмоқда.)


Assuredly Allah knoweth that which they keep hidden and that which they proclaim. 	 Шубҳасизки, Аллоҳ нимани сир тутаётганларини ва нимани ошкор қилаётганларини биладир.


You see the earth all withered, then We send down rain upon it, and it bestirs itself, swells, and brings forth every kind of beauteous verdure. 	 Энди, ўша бир парча чайналган гўштга ўхшаш нарса билан инсон орасида қанча фарқ борлигини бир ўйлаб кўрайлик? Ўша гўштдан инсон яратган Аллоҳ ўлган одамни қайта тирилтира олмасми?!)


Thus We recompensed them for their rebellion [committing crimes like murdering the Prophets, eating of Riba (usury), etc.]. 	 Оятда биз «(бутун) туёқли» деб таржима қилганимиз сўз, туёғи иккига ёки кўпга бўлинмаган ҳайвонлар, деган маънодадир. Бундай ҳайвонлар туя, туяқуш, ўрдак ва шунга ўхшаш оёғидаги туёғи бутун (битта) бўлган ҳайвонлардир.


That is because the faithless follow falsehood, and the faithful follow the truth from their Lord. 	 Ундоқ бўлишига, албатта, куфр келтирганларнинг ботилга эргашганлари ва иймон келтирганларнинг Роббиларидан бўлган ҳаққа эргашганликлари сабабдир.


the Gardens of Eden, whose gates will be flung open for them. 	 Улар учун эшиклари очиқ адн жаннатлари бордир.


Say, [O Muhammad], "Praise be to Allah, and peace upon His servants whom He has chosen. 	 Сен: «Аллоҳга ҳамд бўлсин ва у танлаб олган бандаларига салом бўлсин.


They said: "If you do not desist, O Lot, you will be expelled (from the city)." 	 Улар: «Эй Лут, агар тўхтамасанг, албатта, ҳайдаб чиқарилганлардан бўлурсан!» дедилар.


Those who swallow usury cannot rise up save as he ariseth whom the devil hath prostrated by (his) touch. 	 Рибони ейдиганлар (қабрларидан) фақат шайтон уриб жинни бўлган кишидек довдираб турарлар.


That would be a far return! 	 Бу қайтиш (ақлдан) узоқ-ку?!» дедилар.


That is because Allah has sent down the Book with the truth; those who disagree about it are in extreme dissension. 	 (Қўлларидаги ҳидоят ва мағфиратни бой бериб, қаттиқ азобга дучор бўлишларининг сабаби–улар «Аллоҳ китобни ҳақ билан нозил қилган»ини тан олмадилар. Ҳолбуки, бу ҳақ китобга амал қилиб, бахт-саодатда яшасалар бўлар эди.


Then those who drive away with reproof, 	 Зажр (қилинадиганларни) зажр қилгувчилар ила қасам.


Then seized We Pharaoh's people with years of dearth, and scarcity of fruits, that haply they might remember. 	 Биз Фиръавн аҳлини, шояд эсласалар, деб (қаҳатчилик) йиллар ва мевалар танқислиги ила тутдик.


Said the Council of the unbelievers of his people, 'We see thee not other than a mortal like ourselves, and we see no? any following thee but the vilest of us, inconsiderately. 	 (Нуҳнинг (а. с.) гапларига қавм номидан уларнинг корчалонлари, оғзи ботир зодагон бошлиқлари жавоб берди. Диққат билан разм солсак, уларнинг жавоблари барча кофир, саркаш қавмларнинг ўзларига келган Пайғамбарларга берган жавобларига ўхшашини кўрамиз: Уларнинг фикрича, камбағал кишилар пасткаш ва ақли оз ҳисобланади.


The Christ Jesus, son of Mary, was only a messenger of God and His word, conveyed to Mary, a spirit from Him. 	 Албатта, Аллоҳ ягона илоҳдир, ўзга эмас У Ўзининг боласи бўлишидан пок бўлди. Осмонлардаги нарсалар Уникидир, ердаги нарсалар Уникидир.


And when it said unto them: act not corruptly on the earth, they say: we are but reconcilers. 	 Ва агар уларга, ер юзида фасод қилманг, дейилса, биз фақат ислоҳ қилувчилармиз, дейдилар.


And whatsoever ye give in gift in order that it may increase among the substance of men increaseth not with Allah; and whatsoever ye give in poor-rate seeking the countenance of Allah-then those: they shall, have increase manifold. 	 Одамлар моллари ичида зиёда бўлсин, деб рибо учун берган молингиз Аллоҳ ҳузурида зиёда бўлмас. Аллоҳнинг юзини кўзлаб берган закотингиз эса, бас, ана ўшалар, бир неча баробар қилиб олгувчилардир.


How could you be patient in matters beyond your knowledge?" 	 Ўзинг хабарини иҳота қилмаган нарсага қандай сабр қиласан», деди. (Бўлаётган ҳодисани иҳота эта олмаган одам унга сабр қилиб, индамай қараб тура олиши қийин эканини эслатди.)


and do not touch her with malice so that there seize you the chastisement of a dreadful day.' 	 Ва унга ёмонлик етказманглар, унда сизни улуғ куннинг азоби тутадир», деди. (Бошқа оятларда баён этилганидек, туянинг тошдан чиқарилишининг ўзи мўъжиза бўлган эди.


And if anything (out of the dowries) of your wives has passed away from you to the unbelievers, then your turn comes, give to those whose wives have gone away the like of what they have spent, and be careful of (your duty to) Allah in Whom you believe. 	 Агар аёлларингиздан бирортаси кофирларга ўтиб кетса, урушда туширилган ўлжадан хотини кетиб қолганга, у нафақа қилган миқдорни берингиз. Ўзингиз иймон келтирган Аллоҳдан қўрқинг.


how We made the grain to grow, 	 Биз унда дон ўстириб қўйдик.


He will say: taste wherefore the torment, for ye have been disbelieving. 	 У зот: «Бас, куфр келтирганингиз учун азобни тотинглар», дер.


and in their faces you shall know the radiance of bliss. 	 Уларнинг чеҳраларидан жаннат равнақини билиб оларсан.


The people of the city came, rejoicing. 	 Ва шаҳар аҳли севиниб, етиб келдилар. (Лут (а. с.) қавми яшайдиган Садум шаҳрининг жинояткор аҳолиси, Лутнинг уйига чиройли, ёш йигитлар келган эмиш, улар билан фоҳиша иш қиладиган бўлибмиз, деб севинган ҳолларида етиб келдилар.)


It is an obligation from Allah. 	 («Садақалар» деганда «закот» назарда тутилгандир. Демак, садақаларни ҳар ким ҳам олавермайди, балки Аллоҳ таоло Ўзи тайинлаган кишиларгина оладилар.


This is an account of (the fate of) the towns which We relate to you; of them are some that stand and (others) mown down. 	 Мана булар–шаҳарларнинг хабарларидан бўлиб, уларни сенга қисса қилаётирмиз. Улардан (ўз ўрнида) турганлари ҳам бор, йиқилганлари ҳам бор.


Allah does not like disclosure of evil matters except by the oppressed; and Allah is All Hearing, All Knowing. 	 (Қалбида тақвоси, виждонида ҳассослик бўлмаган одам ҳар қандай ёмон сўзни осонгина ошкора қилади, атрофга ёяди. Ёмон гапни ошкор қилиш икки одамнинг бир-бирини сўкишидан, ёмонлашидан ва ғийбат-бўҳтон қилишидан бошланади.


The suffering of this hour is the most calamitous and the most bitter (of all suffering). 	 Ва соат (азоби) улканроқ ва аччиқроқдир.


And never did We send any Prophet to a dwelling but We seized its people with hardship and adversity so that they may become humble. 	 Қайси бир қишлоққа Пайғамбар юборсак, албатта, унинг аҳлини тазарруъ қилишлари учун зарарлар ва мусибатлар ила тутганмиз.


Thus doth Allah Make clear to you His Signs: In order that ye may consider- 	 Ҳолбуки, хамр ичиш, қимор ўйнаш ва ноўрин нафақа қилиш ҳоллари жоҳилият вақтида кишилар ҳаётига сингиб кетган эди. Хамрсиз ҳаётни тасаввур қила олмас эдилар.)


Say: 'Do you disbelieve in Him who created the earth in two days? And do you set up equals with Him? 	 Сен: «Сизлар ҳақиқатан ҳам ерни икки кунда яратган зотга куфр келтиряпсизми ва Унга тенгдошлар қўшяпсизми?!


They seek to deceive Allah and those who have faith, yet they deceive no one but themselves, but they are not aware. 	 Улар Аллоҳни ва иймон келтирганларни алдамоқчи бўладилар. Ва ҳолбуки, сезмасдан ўзларини алдайдилар.


Know they not that Allah doth know their secret (thoughts) and their secret counsels, and that Allah knoweth well all things unseen? 	 Улар Аллоҳ уларнинг сирларини ҳам, яширин гапларини ҳам албатта билишини ва Аллоҳ, албатта, ғайбларни билгувчи зот эканини билмасмидилар?


Everything, small or large, is written down. 	 (Макка мушриклари, қандай қилиб инсоннинг ишларини сатрларга ёзиб, ҳужжат тўплаб бориш мумкин, деб ўша вақтда ажабланган бўлишлари мумкин. Аммо биз ҳозирги ҳисоб-китобларни, ёзиш асбобларини кўриб-билиб туриб, қандоқ қилиб бу ҳақиқатни инкор эта оламиз?)


even of those who have divided up their religion, and become sects, each several party rejoicing in what is theirs. 	 Динларида тафриқага тушган, гуруҳ-гуруҳ бўлиб олиб, ҳар бир фирқа ўз олдидаги нарсадан шод бўлганлардан (бўлманг). (Мушрикликнинг бир маъноси Аллоҳга шерик келтириш бўлса-да, дунёда мушрикликдан кўп нарса бўлмаса керак.


Those who devour the possessions of the orphans unjustly devour only fire, and will surely burn in Hell. 	 Албатта, етимларнинг молини зулм ила еганлар, қоринларида оловни еган бўладилар. Ва, шубҳасиз, дўзахга кирадилар.


Your Lord will unfold His mercy for you, and He will help you on to ease in your affair.’ 	 (Роббиларига иймон келтирган, Роббилари ҳидоятларини зиёда қилиб, қалбларини мустаҳкамлаган йигитлар кофирлар билан баҳслашиш бефойдалиги, улар ёмонлигидан фақат қочибгина қутулиш мумкинлигини англаб етгач, иймонлари муҳофазаси учун каҳф-ғорга кириб бекинишни ўзаро маслаҳат қилдилар.)


Had We willed, We could have shown them to you, and you should have known them by their marks, but surely, you will know them by the tone of their speech! 	 Агар хоҳласак, Биз уларни сенга кўрсатамиз, таъкидки, сен уларни сиймоларидан танийсан, албатта, сен уларни гап оҳангларидан танийсан. Аллоҳ амалларингизни билиб турур.


If you punish, let your punishment be proportionate to the punishment you received. 	 Агар иқоб қиладиган бўлсангиз, ўзингизга қилинган иқобга ўхшаш иқоб қилинг. Агар сабр қилсангиз, албатта, у сабр қилгувчилар учун хайрлидир.


Say: 'Who saves you from the darkness of the land and sea, when you call out to Him humbly and in secret, (saying:) "If You save us from this, we will be among the thankful." 	 Сен: «Сизни қуруқлигу денгизнинг зулматларидан қутқарадиган ким? Унга тазарруъ қилган ҳолда ва махфий ҳолда, агар мана шундан бизни қутқарса, албатта, шукр қилувчилардан бўлар эдик, дейдиганингиз ким?» деб айт.


He said: my Lord! in what wise shall there be unto me a youth whereas age hath overtaken me and my wife is barren. 	 У: «Эй Роббим, менга қандоқ ўғил бўлсин?! Ўзим улуғ ёшга кирган бўлсам, хотиним туғмас бўлса?!» деди.


For he who makes you angry (O Muhammad (Peace be upon him)), - he will be cut off (from every good thing in this world and in the Hereafter). 	 Албатта, сени ёмон кўриб, айбловчининг орқаси кесикдир.


And [suddenly] David understood that We were only putting him to the test, and so he asked his Lord to forgive him his sins; he fell to his knees, and turned to Him in repentance. 	 Улар жуда ҳам оз», деди. Ва Довуд Биз уни синаганимизни билди-да, тезда Роббига истиғфор айтиб, саждага йиқилди ва тавба қилди.


Thus doth Allah make clear to you (His law), lest ye err. 	 Адашмаслигингиз учун Аллоҳ баён қилмоқда. Аллоҳ ҳар бир нарсани билувчи зотдир.


Surely they are in doubt about the encounter with their Lord. 	 Албатта, улар Роббиларига рўбарў бўлишдан шакдадирлар. Огоҳ бўлинглар.


but believing after seeing Our punishment did not benefit them at all: this is the law of God to deal with His creatures, and thus the disbelievers were the losers. 	 (Аллоҳ таолонинг жорий этган суннати– қоидаси бўйича, азобни кўрганидан кейин қилинган тавба, келтирилган иймон қабул этилмас. Фурсатнинг борида иймон келтириб, амал қилиб қолиш керак.)


And if you ask them who created them, they will surely say: "Allah". 	 Агар сен улардан ўзларини ким яратганини сўрасанг, албатта, «Аллоҳ», дерлар.


This document is locked and can only be read by entering the correct password. 	 Ушбу ҳужжат қулфланган ва тўғри махфий сўз киритгандан сўнг ўқиш мумкин бўлади.


Believers, do not say bad words against the idols lest they (pagans) in their hostility and ignorance say such words against God. 	 Шундай қилиб, ҳар бир умматга амалини зийнатлаб қўйдик. Сўнгра эса, қайтиб борадиган жойлари Роббиларигадир.


So indeed, you [disbelievers] and whatever you worship, 	 Албатта, сиз ҳам, сиз ибодат қилаётган нарсалар ҳам.


Their evil deeds appear to them as decorous, and Allah does not guide the faithless lot. 	 Улар бир йилда тўрт ой урушмасак бўлди-да, қайси ойда бўлишининг нима фарқи бор, дегандек иш қилишар эди. Оятда уларнинг бу тасарруфларига баҳо ва шарҳ берилмоқда.)


Man We fashioned from fermented clay dried tingling hard, 	 Батаҳқиқ, Биз инсонни қуруқ лойдан, ўзгартирилган қора балчиқдан яратдик.


He said, 'What I have been given is only because of a knowledge that is in me.' 	 У: «Менга у фақат ўзимдаги илм туфайлигина берилгандир», деди.


So remain on a right course as you have been commanded, [you] and those who have turned back with you [to Allah], and do not transgress. 	 Чунки У нима қилаётганингизни кўриб тургувчидир. (Яъни, Пайғамбар (с. а. в.) ва мўминлар тўғри йўлда–Аллоҳнинг динида собит турмоқликлари, бардавом бўлмоқлари лозим.


Such is God, your Lord; His is the sovereignty. 	 Ана шу Аллоҳ–Роббингиздир. Мулк Уникидир.


Such is Allah, your Lord. 	 Уч зулмат нима? Тафсирчи уламоларимиз бу саволга, уч зулматнинг бири ҳомилани ўраб турувчи парда, иккинчиси бачадон, учинчиси қорин, деб жавоб берганлар.


And Allah knows best what they gather (of good and bad deeds), 	 Улар қалбларида нимани сақлаётганларини Аллоҳнинг Ўзи билар.


(Despite the clear details of Our guidance in the Book) do they still wait for further interpretations? 	 Улар унинг таъвилини–оқибатини кутмоқдалар, холос. Унинг таъвили келган кунда илгари уни унутганлар: «Роббимизнинг Пайғамбарлари ҳақ ила келган эканлар.


Or do they say: "We acting together can defend ourselves"? 	 Ёки, Биз нусратга эришувчи жамоатмиз, дейишадими?!


Neither can I help you nor can you give me help. 	 Бас, мени маломат қилманг, ўзингизни маломат қилинг. Мен сизларни қутқарувчи эмасман, сизлар ҳам мени қутқарувчи эмассизлар.


The bedouin Arabs have said, "We are believers." 	 Аъробийлар, иймон келтирдик, дедилар.


Say (O Muhammad): 'Who has forbidden the adornment which Allah has brought forth for His creatures or the good things from among the means of sustenance?' 	 Сен: «Аллоҳ Ўз бандаларига чиқарган зийнатларни ва покиза ризқларни ким ҳаром қилди?!» деб айт. «Улар ҳаёти дунёда иймон келтирганларга, қиёмат кунида эса фақат ўзларига хосдир», деб айт.


And those who disbelieve say: "We believe not in this Quran nor in that which was before it," but if you could see when the Zalimun (polytheists and wrongdoers, etc.) will be made to stand before their Lord, how they will cast the (blaming) word one to another! 	 Ўшанда заиф саналганлар мутакаббирлик қилганларга: «Сиз бўлмаганингизда, албатта, биз мўмин бўлар эдик», дерлар. (Қуръонга ҳам, ундан олдинги китобларга ҳам ҳеч қачон иймон келтирмаймиз, деган ўша золимларни қиёмат куни маҳшаргоҳда Роббилари ҳузурида турғазиб қўйилганларида ҳар бири ўзини оқлаш учун бир-бирига гап қайтараётганларини кўрсанг эди.


Invoke Him by them. 	 Яқинда қилган амалларига яраша жазоланурлар. (Аллоҳнинг барча исмлари гўзалдир.


Would that you knew what Sijin is!? 	 «Сижжин» қандай нарса эканини сенга нима билдирди?! (Сижжин нима эканини қаердан ҳам билардинг, унинг моҳияти шундоқ каттаки, сен уни идрок эта олмайсан.


He knows what is before them and what is behind them, and they do not intercede except for him whom He likes, and they fear with awe of Him. 	 У зот уларнинг олдиларидаги нарсани ҳам, ортларидаги нарсани ҳам биладир.


The guilty shall see the Fire and realize that they are going to fall into it: they shall find no way of escape from it. 	 Жиноятчилар дўзахни кўрурлар ва, албатта, унга тушувчи эканларига ишонарлар ва ундан қочар жой топмаслар. (Аллоҳнинг тайёрлаб қўйган дўзахидан қочиб бўладими?


[The faithful are] penitent, devout, celebrators of Allah’s praise, wayfarers, who bow prostrate [in prayer], bid what is right and forbid what is wrong, and keep Allah’s bounds—and give good news to the faithful. 	 Ва мўминларга хушхабар бер! (Бу ояти каримада мўмин кишининг бир неча сифатлари зикр қилинмоқда, агар уларда бу сифатлар мавжуд бўлса, мўминлик шарафига эришадилар ва Пайғамбаримиз (с. а. в.) берадиган хушхабарга ҳақли бўладилар.)


And mention in the Book Idris; he was a true man, a Prophet. 	 Ва китобда Идрисни эсла. Албатта, у сиддиқ ва Набий бўлган эди.


When it is said to them: “Bow down (before Allah),” they do not bow down. 	 Ва агар уларга рукуъ қилинглар дейилса, рукуъ қилмаслар.


They are hatching up a plot, 	 Албатта улар ҳийла-найранг қиларлар.


And unto Madyan We sent their brother Shu'aib. 	 Ва Мадянга биродарлари Шуайбни (юбордик).


He said [to himself], "Your deed was worse. 	 (Улар ўзларини оқлаш учун навбатдаги ёлғонни гапирдилар. Энди Юсуфнинг (а. с.) ўзларига у киши ва укалари ҳақида ёлғон тўқимоқдалар.


There is no God but I. So serve Me, and practice the prayer for My remembrance. 	 Мендан ўзга илоҳ йўқ. Бас, Менга ибодат қил ва мени зикр этиш учун намозни тўкис адо эт.


Our angelic messengers record all that you plot. 	 Бунинг устига, Аллоҳнинг элчилари–фаришталар ҳар бир макрни ёзиб туради. Вақти келганда ўша ёзув маккорлар зиддига ҳужжат бўлади.


Have no fear of man; fear Me, and do not sell My revelations for a paltry sum. 	 Одамлардан қўрқманглар, Мендан қўрқинглар. Менинг оятларимни арзон баҳога сотманглар.


And you did not kill them, but it was Allah who killed them. 	 Албатта, Аллоҳ эшитгувчи ва билгувчи зотдир. (Бадр урушида Пайғамбаримиз (с. а. в.) сиқимларига тупроқ олиб, мушриклар томонга «Шаҳатил вужуҳ» (Юзлар қаро бўлсин!) деб отганлари ривоятларда собит.


Say: "O Allah! 	 Сен: «Эй Аллоҳим!


And had We sent down an angel, then the matter would have been finished, and they would not get any respite. 	 Агар фаришта туширсак, иш битди ҳисоб. Сўнгра уларга қараб турилмас.


Allah is with As-Sabirin (the patient ones, etc.). 	 У ожиз, заиф одамни қувват ва ёрдамнинг асл манбаи бўлмиш Аллоҳ таолога боғловчи воситадир.)


You did not slay them, but God slew them; and when thou threwest, it was not thyself that threw, but God threw, and that He might confer on the believers a fair benefit; surely God is All-hearing, All-knowing. 	 (Бадр урушида Пайғамбаримиз (с. а. в.) сиқимларига тупроқ олиб, мушриклар томонга «Шаҳатил вужуҳ» (Юзлар қаро бўлсин!) деб отганлари ривоятларда собит. Ҳазрати Абдуллоҳ ибн Аббос (р. а.) бу ҳақда шундай ривоят қиладилар: «Бадр куни Расулуллоҳ (с. а. в.) қўлларини кўтариб: «Эй бор Худоё, агар ушбу жамоа ҳалок бўлса, ер юзида сенга ибодат қиладиган одам қолмайди...» деб дуо қилдилар.


Indeed I am from Him a manifest warner to you.’ 	 Албатта, мен сизларга Ундан (келган) очиқ-ойдин огоҳлантирувчиман.


Thereafter We drowned those who remained behind. 	 Сўнгра қолганларни ғарқ қилдик.


Verily in it there are great Signs for everyone who is patient and gives thanks (to Allah). 	 Албатта, бунда ҳар бир сабрли ва шукрли учун ибратлар бордир», деб юбордик.


Soon after, he came with a roasted calf. 	 (Ҳуд қиссаларидан фарқли ўлароқ, Иброҳимнинг (а. с.) қиссалари бошидан эмас, балки бир кўриниши келтирилмоқда. Бу эса, Лут (а. с.) қиссасига кириш учундир.)


Lo! Thy Lord! He is the All-Wise Creator. 	 Албатта, Роббинг яратгувчи ва билгувчи зотдир.


Still they continued to deny Our signs, 	 Улар Бизнинг оятларимизни инкор этар эдилар.


When he called to his Lord inwardly, 	 Унинг Роббига махфий нидо қилган чоғини эсла.


So do not be impressed by their activities in the land. 	 (Кофирлар ҳукм ва султонга, бошқа нарсаларга эга бўлишлари мумкин, бу ҳоллар мўмин кишини алдаб қўймаслиги керак.)


Verily, they can avail you nothing against Allah (if He wants to punish you). 	 Албатта, улар сендан Аллоҳ томонидан бўладиган ҳеч бир нарсани арита олмаслар.


“Both of you go to Firaun; he has indeed rebelled.” 	 Фиръавнга боринглар! Чунки, у туғёнга кетди.


Yet when they come to you they greet you with a greeting even God does not greet you with; and say to themselves, "Why doesn't God punish us for what we say?" 	 Ва ҳузурингга келсалар, сен билан Аллоҳ ўргатмаган тарзда сўрашурлар. Ва ичларида, шу гапимиз учун Аллоҳ бизни азобламаса эди, дерлар.


And [mention, O Muhammad], when We designated for Abraham the site of the House, [saying], "Do not associate anything with Me and purify My House for those who perform Tawaf and those who stand [in prayer] and those who bow and prostrate. 	 Биз Иброҳимга Байтнинг жойини белгилаб бериб: «Менга ҳеч нарсани шерик қилма, Байтимни тавоф қилгувчилар, (ибодатда) қоим тургувчилар ҳамда рукуъ, сужуд қилгувчилар учун поклагин.


Observe how they lied against themselves, and how they lost the things they fabricated! 	 Назар сол! Улар ўзларини қандай алдарлар ва тўқиб юрган нарсалари улардан қандай йўқолди.


And they say: when cometh this promise, if ye say sooth? 	 Улар: «Агар ростгўйлардан бўлсангиз, бу ваъда қачон бўладир?» дерлар.


And recall what time ye implored our Lord and He answered you: verily I am about to succour you with a thousand of angels rank in rank. 	 Ўшанда Роббингиздан мадад сўраганингизда, сизни (сўровингизни) ижобат қилиб: «Албатта, мен сизларга кетма-кет келадиган мингта фаришта ила мадад берувчиман», деди. (Аллоҳ таоло мўмин бандаларига мадад учун фаришталарни юборганлиги ҳақида мавзуларда энг ишончли манба Қуръони Карим ва ҳадиси шариф бўлади.


He shall say: By Allah! you had almost caused me to perish; 	 У: «Аллоҳга қасамки, мени ҳам ҳалок қилишингга оз қолган экан.


And when Moses, said to his nation: 'Why do you harm me, when you know that I am the Messenger of Allah sent to you' But when they swerved away Allah caused their hearts to swerve. 	 Мусо ўз қавмига: «Эй қавмим, Аллоҳнинг Расули эканимни билиб туриб, яна нима учун менга озор берасиз», деганини эсла. Улар (ҳақдан) бурилган эдилар Аллоҳ уларнинг қалбини буриб қўйди.


And there shall go round Unto them youths ever-young. When thou seest them thou wouldst deem them pearls unstrung. 	 Ва уларнинг атрофида абадий ёш болалар айланурлар, агар уларни кўрсанг, сочилган маржон, деб ўйларсан.


A brief enjoyment in this world! - and then unto Us will be their return, then We shall make them taste the severest torment because they used to disbelieve [in Allah, belie His Messengers, deny and challenge His Ayat (proofs, signs, verses, etc.)]. 	 Бу дунёда (бир оз) фойдаланиш, кейин Бизга қайтишлари бор. Сўнгра Биз уларга, куфр келтириб ўтганлари учун, шиддатли азобни тоттирамиз.


And assuredly We laid hold of the people of Fir'awn with lean years and lack of fruits, that haply they might dread. 	 Биз Фиръавн аҳлини, шояд эсласалар, деб (қаҳатчилик) йиллар ва мевалар танқислиги ила тутдик.


and the libertines shall be in a fiery furnace 	 Ва албатта, фожирлар жаҳаннамдадир.


and when you turn among those who prostrate themselves. 	 Ва сажда қилгувчилар ичида ҳаракатланишингни (кўрадиган) зотга. (Яъни, ёлғизлигингни ҳам, намозда қоим бўлганингни, шунингдек, мўминлар ичида турли ишларга бош бўлиб юрганингни ҳам кўриб турадиган зотга–Аллоҳга таваккал қил.)


They were stronger than them, and they cultivated the land and inhabited it more than them, and their Noble Messengers came to them with clear proofs; so it did not befit Allah’s Majesty to oppress them, but it was they who used to wrong themselves. 	 Шунингдек, ердан турли маъданларни чиқариш ва бошқа имроний-ободончилик ишларини тараққий эттирганлар. Ушбу оятлар нозил бўлаётган давр кофирларидан кўра кўпроқ обод қилганлар.)


So the disbelievers say: "This is a strange thing! 	 (Мушриклар Муҳаммад алайҳиссаломнинг Пайғамбар бўлиб келганлигидан ажабландилар.)


Certainly you have done a grievous thing. 	 Жуда ғалати нарса қилдинг-ку», деди.


Then lo! ye, the erring, the deniers, 	 Сўнгра, сиз эй адашганлар, ёлғонга чиқарувчилар!


But little gratitude you show. 	 Нақадар оз шукр қилурсиз!


Allah is the All-embracing. 	 Аллоҳ сомаддир. (Ҳожатларни ва рағбатларни қондирувчидир.)


The day We raise in every nation a witness against them from among themselves, We shall bring you as a witness against these. 	 Ҳар бир умматга ўзидан гувоҳ олиб келган кунимизда сени анавиларга (умматингга) гувоҳ қилиб келтирамиз. Сенга китобни ҳар бир нарсани баён қилувчи этиб, мусулмонларга ҳидоят, раҳмат ва хушхабар қилиб нозил этдик.


“This is that he may know that I did not betray him in secret, and that God does not guide the scheming of the betrayers.” 	 Бу мен унга йўғида орқасидан хиёнат қилмаганимни, албатта, Аллоҳ хоинларнинг макрини тўғриликка йўлламаслигини билиши учундир.


And our return will be to Allah, and Al-Musrifun (i.e. polytheists and arrogants, those who commit great sins, the transgressors of Allah's set limits)! They shall be the dwellers of the Fire! 	 Албатта, қайтиб бораримиз Аллоҳгадир. Албатта, исрофчилар, айни ўшалар дўзах эгаларидир.


Peace be upon Moosa and Haroon! 	 Мусо ва Ҳорунга салом бўлсин!


God does not love the deceitful sinner. 	 Лекин бу ишнинг ёмонлиги уларга қайтиши эътиборидан ўзларига хиёнат қилган ҳисобланади. Ўғрилик қилиш–гуноҳкорлик, айбни ноҳақдан бировга ағдариш эса, хиёнатдир.)


And thou art not to suppose that they who disbelieve have outstripped Me; they cannot frustrate My will. 	 Куфр келтирганлар ўздик деб ўйламасинлар. Улар ҳеч қочиб қутула олмайдилар.


Allah is ever Mighty, Wise. 	 Ва Аллоҳ азиз ва ҳаким зотдир.


And the earth, how it is spread? 	 Ва ерни қандоқ текислаб қўйилганига?


Both gardens would yield fruits to their fullest capacity. 	 У ўз шериги ила гаплашар экан: «Менинг сендан молим кўп ва одамларим қувватлироқ», деди. (У кишининг боғларидан бошқа ҳам «меваси»–молу дунёси бор эди.


People of the Book! Why do you disbelieve the verses of Allah while you are witness? 	 Эй аҳли китоблар, нимага ўзингиз гувоҳ бўлиб туриб, Аллоҳнинг оятларига куфр келтирасиз?!


Lo! nothing in the earth or in the heavens is hidden from Allah. 	 Албатта, Аллоҳ Унга ерда ҳам, осмонда ҳам ҳеч нарса махфий қолмайдиган зотдир.


He said, "My Lord, because of the favour that You have shown me, I vow that I will never be a helper of the guilty." 	 У: «Эй Роббим, менга берган неъматнинг ҳаққи-ҳурмати ҳаргиз жиноятчиларга ёрдамчи бўлмасман», деди.


On the Day whereon the earth will be changed into other than the earth, and the heavens also; and all creatures will appear unto Allah, the One, the Subduer. 	 Ер бошқа ерга ва осмонлар ҳам бошқа осмонларга алмаштириладиган, ёлғиз ва қаҳҳор Аллоҳ ҳузурида пайдо бўлишадиган Кунда бўлади. (Яъни, қиёмат кунининг даҳшатидан бизга ҳозир жуда ҳам улкан бўлиб кўриниб турган Ер бошқача, умуман бошқа ерга айланиб қолади.


Say (O Muhammad): Call upon those whom ye set up beside Allah! 	 Сен: «Аллоҳдан ўзга гумон қилган (илоҳларингизга) дуо қилаверинглар-чи?! Улар осмонлару ерда зарра вазнича нарсага молик эмаслар.


Whoever chooses Satan as a patron instead of God is utterly ruined: 	 Мени шуларнинг сабабидан лаънатлаяпсан, мен булардан маълум миқдорни ўз йўлимга чиқариб, куфр ва исёнга чорлайман, деди. Яъни, бандаларингни тўғри йўлдан–сенинг йўлингдан адаштираман ва уларни хом хаёлларга соламан–умримиз узун бўлади, маза қилиб юрамиз, қайта тирилиш ҳам, ҳисоб-китоб ҳам, қиёмат ҳам йўқ, деб юраверадиган қилиб қўяман, дейди.)


Lo! 	 Албатта, Аллоҳ биладир.


For those who give in Charity, men and women, and loan to Allah a Beautiful Loan, it shall be increased manifold (to their credit), and they shall have (besides) a liberal reward. 	 Албатта, садақа қилувчи эркагу аёл ҳамда Аллоҳга қарзи ҳасана берувчиларга (савоб) кўпайтириб берилур. Уларга карамли ажр ҳам бор.


Thou art the Knower, Wise. 	 Албатта, Сенинг Ўзинг билувчисан ва ҳикматли зотсан", дедилар.


Belike your Lord may yet have mercy on you; and if ye still revert, We will revert. 	 Шояд Роббингиз сизга раҳм қилса. Агар сиз қайтсангиз, Биз ҳам қайтамиз.


And they devised, and God devised, and God is the best of devisers. 	 (Бани Исроил Ийсо алайҳиссаломни хочга осишни ва ўлдиришни хоҳлаб, қўлларидан келган макр-ҳийлаларни қилдилар. Аллоҳ эса у кишини қутқаришни ва Ўзига кўтаришни ирода қилди.


And those who are patient, seeking the countenance of their Lord, and establish prayer and spend from what We have provided for them secretly and publicly and prevent evil with good - those will have the good consequence of [this] home - 	 Улар Роббилари юзини кўзлаб, сабр қиларлар. Намозни тўкис адо этарлар, Биз уларга ризқ қилиб берган нарсадан махфий ва ошкора инфоқ қиларлар ва ёмонликни яхшилик ила қайтарарлар.


When his people asked for water, We said to Moses: "Strike the rock with your staff;" and behold, twelve springs of water gushed forth, so that each of the tribes had a place of its own to drink; and We made the clouds spread shade over them and sent for them manna and quails (and said): "Eat of the good things We have provided for you." 	 Аллоҳ ана ўша ўн иккита ўғилдан тарқалган фарзандларнинг ҳар бирини бир жамоа–қабила қилиб қўйди. Саҳрода сув билан таъминлашнинг устига, Бани Исроил бошида булутни соябон бўлиб сузиб юрадиган қилиб қўйди.


No one who carries a burden bears another's load; and even if the burdened soul cry out for help none will carry the least of its burden, however close a relative it may be. 	 Гарчи (чақирилган) қариндош бўлса ҳам. Сен фақат ғайбдаги Роббиларидан қўрқадиган ва намозни тўкис адо этганларни огоҳлантирурсан.


She said: 'O my Lord! How shall I have a son when no man has ever touched me?' 	 У: «Эй Роббим, менга башар қўл теккизмаган бўлса, қандай қилиб болам бўлади?!» деди.


Why can we not see our Lord' How proud they are within themselves, and have become greatly disdainful. 	 Батаҳқиқ, улар ўзларидан кетдилар ва катта туғён-ла туғён қилдилар.


This is our merchandise returned to us. 	 Мана, сармояларимиз ўзимизга қайтарилибди.


As for your women past the age of bearing children, who have no hope of marriage, there is no harm if they take off their outer garments, but in such a way that they do not display their charms; yet if they avoid this it would be better for them. 	 Аёллардан (кексайиб) ўтириб қолганлари, никоҳни умид қилмайдиганларига зийнатларини кўз-кўз қилмаган ҳолда кийимларини қўйишларида гуноҳ йўқдир. Иффат талабида бўлсалар, ўзлари учун яхшидир.


Most Auspicious is He Who created lofty towers in the sky and placed a lamp in it, and the luminous moon. 	 Осмонда буржлар қилган ва унда чироқ ва нур сочгувчи ой қилган Зот баракотли-буюк бўлди.


He causes night to enter into day and day into night. He knows best what all hearts contain. 	 У кечасини кундузга киритадир, кундузни кечасига киритадир ва У кўксингиздаги нарсани ҳам яхши билувчидир.


Those among them who are firmly rooted in knowledge and the believers, such do believe in what has been revealed to you and what was revealed before you. 	 Лекин улардан илмда мустаҳкам бўлганлари ва мўминлари сенга нозил бўлган нарсага ва сендан олдин нозил бўлган нарсага иймон келтирарлар.


They know whatsoever ye do. 	 Улар нима қилаётганингизни биладир.


You are speaking only lies." 	 Сизлар фақат ёлғон сўзламоқдасиз, холос», дедилар.


Make not the revelations of Allah a laughing-stock (by your behaviour), but remember Allah's grace upon you and that which He hath revealed unto you of the Scripture and of wisdom, whereby He doth exhort you. 	 Аллоҳга тақво қилинг ва, билингки, албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсани билувчидир. (Аллоҳнинг улуғ неъмати–Исломни дин ва Муҳаммад алайҳиссаломни Пайғамбар қилиб юборишидир.


Allah is Forgiving and Merciful. 	 Мисол учун, бир одам молининг учдан бири миқдоридан кўпини васият қилиб юборса, васияти фақат учдан бирига ўтади, қолганига амал қилмаган одам гуноҳкор бўлмайди.)


I am a trustworthy messenger for you: 	 Албатта, мен сизларга ишончли Пайғамбарман.


Whoever takes recourse in Allah is certainly guided to a straight path. 	 Ким Аллоҳни маҳкам тутса, шубҳасиз, тўғри йўлга ҳидоят топган бўлади.


Some of them will believe in it [the Quran], while others will not. 	 Улардан унга иймон келтирадиганлар ҳам бор ва улардан унга иймон келтирмайдиганлар ҳам бор.


On that day, those who disbelieved and disobeyed the Noble Messenger will wish that they be buried and the ground levelled above them; and they will not be able to hide anything from Allah. 	 Ўша кунда куфр келтирганлар ва Расулга исён қилганлар ерга қоришиб кетишни истарлар ва Аллоҳдан ҳеч гапни яшира олмаслар.


Truly, Allah is full of Bounty to mankind, yet most of mankind give no thanks. 	 Албатта, Аллоҳ одамларга нисбатан фазлу карам соҳибидир. Лекин одамларнинг кўплари билмаслар.


Do not exceed the limits of God, for those who exceed the bounds set by God are transgressors. 	 Бас, улардан тажовуз қилманг. Ва ким Аллоҳнинг чегараларида тажовуз қилса, бас, ўшалар, ана ўшалар, золимлардир.


My wealth has not availed me, 	 Молу мулким мени сақлаб қола олмади.


How the Madyan were removed (from sight) as were removed the Thamud! 	 Шуайбнинг (а. с.) қавми Мадян аҳли ҳам, Солиҳнинг (а. с.) қавми Самуд каби, йўқолди, узоқ бўлди.)


(Set down) by scribes 	 Элчи(фаришта)лар қўлларидадир.


Thus do We elaborate the signs for a people who have knowledge. 	 Яланғоч ҳолда тавоф қилиш жоиз эмаслигини тушуниб етган мусулмонлар кийим-бош билан тавоф қилишса, мушриклар уларнинг устиларидан кулишган. Шунда Аллоҳ таоло мазкур ояти каримани нозил қилган.)


We do not see you have over us any superiority; no, rather we think you are liars.' 	 Ўша камбағаллар аралашган ҳар бир ишга хосиятсиз иш деб қарашади. Аслида эса, камбағалларнинг қалбини бойлик, айшу ишрат ва мутакаббирлик бузмагани учун улар илоҳий даъватларга тез жавоб берадилар.


Indeed, with Allah religion is Islam, and those who were given the Book did not differ except after knowledge had come to them, out of envy among themselves. 	 Китоб берилганлар фақат уларга илм келгандан сўнг ўзаро ҳасад қилишибгина ихтилоф қилдилар. Ким Аллоҳнинг оятларига куфр келтирса, бас, албатта, Аллоҳ ҳисобни тезда қилувчидир.


See how they forge the lie against Allah, and this is sufficient as a manifest sin. 	 Уларнинг Аллоҳга ёлғон тўқишини кўрмайсанми?! Шунинг ўзи ҳам очиқ-ойдин гуноҳликка етарли.


Purify your inner self, 	 Ва кийимингни покла!


and obey God and the Messenger; haply so you will find mercy. 	 Аллоҳга ва Расулига итоат этинг. Шоядки раҳм қилинсангиз.


But those who disbelieve will not cease to be in doubt of it until the Hour comes upon them unexpectedly or there comes to them the punishment of a barren Day. 	 Куфр келтирганлар, уларга (қиёмат) соати тўсатдан келгунича ёки қисир Кун азоби келгунича у(Қуръон)дан шубҳада бўлишда давом этурлар. (Кофирлар қиёматгача Қуръони Карим Аллоҳдан келган ҳақ эканига шубҳада бўладилар.


It is a revelation from the Lord of the Worlds. 	 Албатта, у (Қуръон) Роббул Оламийннинг туширганидир.


This is the paradise We will give as inheritance to those of Our servants who are Godwary. 	 У жаннат, бандаларимиздан тақводор бўлганларига мерос қилиб берадиган жаннатимиздир.


Allah is Aware of what ye do. 	 Ва Аллоҳ қилаётган амалларингизни билувчи зотдир.


Inform them about the matter of Abraham's guests. 	 Уларга Иброҳимнинг меҳмонлари хабарини бер.


And among the people are those who worship Allah on the [very] fringe: if good fortune befalls him, he is content with it; but if an ordeal visits him he makes a turnabout, to become a loser in the world and the Hereafter. 	 Ана ўша синовлардан ўтганлар икки дунё бахтига сазовор бўладилар. Аммо Исломга муайян фойдани кўзлаб кирган, ўша фойдага эришса, хурсанд бўлиб, эришмаса, динни тарк этиб, юз ўгириб кетадиган мунофиқлар икки дунёда зиён кўришлари муқаррар.


and those who are watchful of their prayers. 	 Улар намозларини муҳофаза қиладиганлардир.


And when Musa said to his people: O my people! you have surely been unjust to yourselves by taking the calf (for a god), therefore turn to your Creator (penitently), so kill your people, that is best for you with your Creator: so He turned to you (mercifully), for surely He is the Oft-returning (to mercy), the Merciful. 	 Чунки У тавбани кўплаб қабул қилувчи ва раҳмли зотдир», деганини эсланг. (Бузоқни худо деб тутиш инсон учун, унинг ақли учун нақадар улкан ор бўлишига қарамай, Бани Исроил табиатидаги бузуқликдан келиб чиқиб, шу ишни ўзига эп кўрди ва бу билан ўзига ўзи зулм қилди.)


This is a blessed Reminder that we have revealed: Will ye then reject it? 	 Бу, Биз нозил қилган муборак эслатмадир. Сизлар уни инкор қилгувчи бўласизларми?!


ALL THAT IS in the heavens and the earth sings the praises of God the King, the Holy, Omnipotent, the Wise. 	 Осмонлару ердаги барча нарсалар Хожа, Бенуқсон, Азиз, Ҳаким Аллоҳга тасбиҳ айтадир.


It is He who originates the creation, and then He will bring it back—and that is more simple for Him. 	 У махлуқотни йўқдан бор қиладир, сўнгра уни яна қайтадан вужудга келтирадир, бу унга жуда осондир.


And let every soul look to that which it sendeth on before for the morrow. 	 Ҳар ким эрталик учун нима тақдим қилганига назар солсин. Аллоҳга тақво қилинглар!


So observe how was the fate of the agents of corruption! 	 Бузғунчиларнинг оқибати қандай бўлишига назар сол.