You who have been given the Book, believe in what We have sent down, confirming what is with you, before We obliterate faces, and turn them upon their backs, or curse them as We cursed the Sabbath-men, and God's command is done. 	 Юзларни бузиб, орқаларига бурмасимиздан ёхуд уларни шанба одамларини лаънатлаганимиздек лаънатламасимиздан олдин сизлардаги нарсани тасдиқловчи бўлиб келган нарсага иймон келтиринг. Аллоҳнинг иши амалга ошгусидир.


Allah will say: will ye look down? 	 Сизлар ҳам қараяпсизларми?» деди.


In that is a sign for you, if you are believers.” 	 Агар мўмин бўлсангиз, албатта, бунда сизга оят-белги бордир.


Your Lord knows you very well. 	 Роббингиз сизларни яхши билгувчи зотдир. Хоҳласа, сизга раҳм қилар, хоҳласа сизни азоблар.


He is your Lord and unto Him ye will be brought back. 	 У сизнинг Роббингиздир ва Унга қайтарилурсиз», деди.


'O John, take the Book forcefully'; and We gave him judgment, yet a little child, 	 (Аллоҳ таоло Яҳё алайҳиссаломга, илоҳий Тавротни қувват билан ол, демоқда. Оятдаги: «Унга гўдаклигидаёқ ҳукмни бердик», деган жумлани уламоларимиз илму ҳикмат мазмунида таъвил қилганлар.)


I bring to you the messages of my Lord. I am your sincere friend. 	 Сизларга Роббимнинг юборганларини етказаман ва мен сизларга ишончли насиҳатгўйман.


Then they proceeded: until, when they met a young man, he slew him. 	 Бас, улар юриб кетдилар. То бир болани учратганида, уни ўлдирди.


And that there is not for man except that [good] for which he strives 	 Ҳар бир инсонга ўз қилганидан бошқа нарса йўқ.


Even if the sinners possessed whatever is in the heavens and the earth, and as much more, they would offer it to ransom themselves from the torment of the Day of Resurrection; yet what they did not even imagine would appear to them from God; 	 Ва уларга Аллоҳ томонидан ўзлари хаёлларига ҳам келтирмаган нарсалар зоҳир бўлур. (Кофир ва мушриклар бу дунёда гердайиб, талашиб - тортишганлари билан, қиёмат қоим бўлиб, ўзларига бериладиган азобни тушуниб етганларида, азобдан қутулиши учун бор-йўқ дунёсини беришга тайёр турадилар.


Surely when they cover themselves up with their garments Allah knows well what they cover and what they reveal. 	 (Ушбу оятда жоҳилият аҳлининг кулгили ҳолатларидан бири ҳақида сўз кетмоқда. Пайғамбаримиз (с. а. в.) кишиларга Қуръони Карим оятларини ўқиб бераётганларида, юқорида зикр қилинган ҳақиқатларни етказаётганларида, баъзи мушриклар, мен ҳам шу гапларга дахлдор бўлиб қолмай, дегандек, кўринмасликка уриниб, пусиб, бошини кўксига эгиб, беркинишга ҳаракат қилар эканлар.


Allah will surely show mercy to them; verily Allah is Mighty, Wise. 	 (Бу васфлар мунофиқлар ҳақида келган васфга тамоман зид эканлиги очиқ-ойдин кўриниб турибди. Мунофиқларнинг бир хил эканликлари, улар доимо бир-бирларига ўхшашлари таъкидланган бўлса, мўминларнинг ўзаро дўст-валий эканликлари айтилмоқда.)


He said, "I take Allah's Refuge from being among Al-Jahilun (the ignorants or the foolish)." 	 У: «Жоҳиллардан бўлишимдан Аллоҳдан паноҳ сўрайман», деди.


Vision comprehends Him not, and He comprehends (all) vision; and He is the Knower of subtleties, the Aware. 	 Бу эса, ўша маълум масофадан наридаги кўзга кўринмаган нарса йўқдир дегани эмас. Балки кўз уни кўра олмаганидандир.)


Some said, "We heard a young man, called Abraham, talking about them." 	 Улар: «Уларни эслаб юрган бир йигитни эшитган эдик, уни Иброҳим, деб айтиларди», дедилар.


Who does greater wrong than someone who invents falsehood against God, or says, “It was revealed to me,” when nothing was revealed to him, or says, “I will reveal the like of what God revealed”? 	 Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқиган ёки унга ҳеч нарса ваҳий қилинмаса ҳам, менга ваҳий келди, деган ёхуд, Аллоҳ нозил қилган нарсага ўхшаш нарсани мен ҳам нозил қиламан, деган кимсадан ҳам золимроқ кимса борми? Золимларнинг ўлим талвасаси пайтларини, фаришталарнинг уларга қўл чўзиб: «Жонингизни чиқаринг!


Surely the wicked will not succeed. 	 Албатта, золимлар нажот топмаслар.


Those who can afford a redemption should feed a poor person. 	 Уни қийналиб тутадиганлар зиммасида бир мискин таоми фидя лозимдир.


Tell me, if you know the truth, which side has more right to feel secure. 	 Сизлар худодан қўрқмай, ҳеч қандай ҳужжат-далилсиз, ўзингиздан-ўзингиз баъзи нарсаларни унга шерик қилиб олдингиз ва яна қўрқмай юрибсиз. Сиз шундай қилганингиздан кейин, ҳақиқий Аллоҳга иймон келтириб туриб, нима учун мен сизларнинг сохта худоларингиздан қўрқай?!)


Those who disbelieve say: Heed not this Qur'an, and drown the hearing of it; haply ye may conquer. 	 Куфр келтирганлар: «Бу Қуръонга қулоқ солманглар, унга халақит беринг, шоядки ғолиб бўлсангиз», дедилар.


Nay, but Allah is ever Aware of what ye do. 	 Аммо Аллоҳ таолонинг ёрдами билан бу гал иш яхшилик билан тугаб, мусулмонларга зафар ёр бўлиб қайтганларида, иймони заиф хоинлар, Пайғамбар ҳузурига келиб, узр айта бошладилар.)


And abandon open and secret sin; surely they who earn sin shall be recompensed with what they earned. 	 Ва ошкора ҳамда махфий гуноҳларни тарк қилинглар! Гуноҳ қилувчилар, албатта, қилган гуноҳларининг жазосини олурлар.


This is naught else than speech of mortal man. 	 Бу башар сўзидан ўзга ҳеч нарса эмас, деди.


And fear a Day when no soul will suffice for another soul at all, nor will intercession be accepted from it, nor will compensation be taken from it, nor will they be aided. 	 Бир жон бошқасидан ҳеч нарсани адо қила олмайдиган, ундан шафоат қабул қилинмайдиган, ундан тўлов олинмайдиган ва уларга ёрдам берилмайдиган кундан қўрқинг.


But if you turn back, I did not ask for any reward from you; my reward is only with Allah, and I am commanded that I should be of those who submit. 	 (Эй Муҳаммад, ўз вақтида Нуҳ (а. с.) ҳам сенга ўхшаб қавмига Пайғамбар бўлиб келган эди. Сен билан қавминг ўртасидаги ҳолат уларнинг ҳам бошидан кечган.


As for those who have believed and do good works, they shall be given their reward in full. 	 Иймон келтирган ва яхши амаллар қилганларнинг ажрини тўлиқ беради.


I only follow that which is revealed to me, and I am but a plain warner." 	 Мен очиқ-ойдин огоҳлантирувчиман, холос», деб айт.


So he watered (their flock), and moved into the shade and prayed: "My Lord, I have need of whatever good you send me." 	 Яна муҳожирлик ғурбатини ҳис этдилар. Ёлғизнинг ёри худо, деб яна Роббул Оламийнга илтижо қилиб: «Эй Роббим, албатта, менга туширажагинг ҳар бир яхшиликка муҳтожман», дедилар.)


Believers, only trust in God. 	 Кўриниб турибдики, Аллоҳ хоҳласа, ҳар қандай ҳолда ҳам бандасига неъмат ато этади. Аммо банда бундай бахтга эришиши учун бу иноятга лойиқ бўлиши лозим.


_Next 	 _Кейинги


There is no doubt that this book is a guide for the pious; 	 Тақводорлар эса, уқубатга элтгувчи нарсалардан сақланадиган шахслардир. Демак, Қуръони Карим ҳидоятидан баҳраманд бўлиш учун тақводор бўлиш керак экан.


Chaos appears in the land and the sea because of the evil deeds which people’s hands have earned, in order to make them taste the flavour of some of their misdeeds – in order that they may come back. 	 Одамлар қилган гуноҳлар ва фисқу фасод ўзларининг бошларига бало-офат келтиради. Бу мусибатлар уларга танбеҳ бўлиши, залолатдан ҳидоятга, нотўғри йўлдан қайтишларига сабаб бўлиши керак.)


Allah hath not placed unto any man two hearts in his inside, nor hath He made your spouses whom ye declare to be as your mother's backs, your real mothers, nor hath He made your adopted sons your real sons. 	 Булар: ақлли ва зийрак кишиларнинг қалби иккита бўлади, деган тасаввур; ким хотинидан зиҳор қилса, хотини онаси бўлиб қолади, деган ақида; ким бирор болани асраб олса, ўз сулбидан бўлган боланинг ўрнида ўтади, деган ҳукм. Бу уч ҳукмга кофир ва мунофиқлар тўла ишонишар ва амал қилишар эди.


There is no doubt that the Hour is coming, yet most people do not believe. 	 Ишонмаганлари учун ҳам Аллоҳнинг оятлари ҳақида ҳеч қандай ҳужжат-далилсиз талашиб-тортишадилар. Ўзларининг ким эканларини унутиб, кибрга кетадилар.


And we have, (from of old), adorned the lowest heaven with Lamps, and We have made such (Lamps) (as) missiles to drive away the Evil Ones, and have prepared for them the Penalty of the Blazing Fire. 	 (Араб фолбинлари бизнинг шайтонларимиз осмонга чиқиб, ғойибдаги нарсаларни билиб беради, деб мақтанар эдилар. Қуръони Карим буни рад этиб, бу дунёда шайтонларни юлдузлардан ажраб чиққан учқунлар қувиб ҳайдашини, у дунёда эса, уларга Аллоҳ жаҳаннам азобини тайёрлаб қўйганини таъкидламоқда.)


[Prophet], say, "Produce your evidence if you are telling the truth." 	 «Агар ростгўй бўлсангиз, ҳужжатингизни келтиринг», деб айт.


The two are not equal with Allah. 	 Аллоҳ золим қавмларни ҳидоят қилмас. ( Макка мушриклари Масжидул Ҳаромнинг ва ҳажнинг хизматларини тақсимлаб олишган эди, айниқса, ҳожиларга сув бериш алоҳида мартаба ҳисобланарди.


We will not deprive them of their labour in the least. 	 (Бу дунёда иймону ислом билан ўтган кишиларнинг агар зурриётлари ҳам иймон билан ўтган бўлса, даражалари унча юқори бўлмаса ҳам, Аллоҳ уларни оталарига қўшиб қўяр экан. Лекин, шу билан бирга оталарнинг амалидан ҳеч бир нарса камайтирилмас экан.


They will say, “They have abandoned us,” and they will testify against themselves that they were faithless. 	 Улар: «Биздан ғоиб бўлишди», дерлар ва ўз зиёнларига, кофир бўлганларини айтиб, гувоҳлик берарлар.


Truly! 	 Биз уни сабрли топдик.


That is the reward of those who do good. 	 Яхшилик қилувчиларнинг мукофоти шулдир.


And He knows that which is in the heavens and that which is on the earth. 	 Аллоҳ ҳар бир нарсага қодирдир», деб айт. (Ояти карима Аллоҳ таоло бандаларининг барча ишларидан очиқ-ойдин хабардор эканлигини шубҳага ҳеч ўрин қўймайдиган даражада баён қилмоқда.


So he showed him the greater sign; 	 Ва унга улкан аломатни кўрсатди.


"By Allah, we were indeed in manifest error 	 «Аллоҳга қасамки, албатта, биз очиқ-ойдин адашувда эканмиз.


But when she saw it, she supposed it was a spreading water, and she bared her legs. 	 У(Сулаймон): «Албатта, бу биллурдан силлиқ қилиб ясалган саройдир», деди. У (малика): «Эй Роббим, албатта, мен ўзимга зулм қилиб юрган эканман, Сулаймон ила оламларнинг Робби– Аллоҳга мусулмон бўлдим!» деди.


by the moon when he follows her, 	 Унинг ортидан келадиган Ой билан қасам.


and some faces on that day will be covered with dust, 	 У кунда ғубор босган чеҳралар бор.


When He decides to do something, He only says, "Exist," and it comes into existence. 	 Қачонки бирор ишни хоҳласа, «Бўл!» дер ва у бўлур.


(His Lord) said: Take four of the birds and cause them to incline unto thee, then place a part of them on each hill, then call them, they will come to thee in haste, and know that Allah is Mighty, Wise. 	 Шунинг учун ҳам Аллоҳ таоло «Ишонмадингми?» деб сўраганида: «Оре (ишондим), лекин қалбим хотиржам бўлиши учун», дедилар. Дилда ишонган нарсани, кўз билан кўриб, Аллоҳ таолонинг қудратига қоил қолиб, мўмин банда ўз Роббининг мўъжизаларини кўриб маза қилгандек маза қилиб, кўнгли хотиржам бўлиши учун сўраганлар.)


When they meet the faithful, they say, ‘We believe,’ but when they are alone with their devils, they say, ‘We are with you; we were only deriding [them].’ 	 Улар иймон келтирганларни учратсалар, иймон келтирдик, дейдилар, шайтонлари билан ҳоли қолганда эса, биз сизлар биланмиз, фақат истеҳзо қиляпмиз холос, дейдилар.


by the great mighty one (Gabriel), 	 Миррат эгаси. Бас кўтарилди.


Why do you stop those who have believed, from the Path of Allah, seeking to make it seem crooked, while you (yourselves) are witnesses [to Muhammad SAW as a Messenger of Allah and Islam (Allah's Religion, i.e. to worship none but Him Alone)]? 	 Нега иймон келтирганларни Аллоҳнинг йўлидан тўсиб, қайтарасиз?! Ўзингиз шоҳид бўлиб туриб, у(йўл)нинг қинғир бўлишини хоҳлайсиз?!


There are indeed signs in that for people who exercise their reason. 	 (Дарҳақиқат, ўйлаб кўрадиган бўлсак. Улар бир хил ерга экилади, бир хил суғорилади, аммо таъми хилма хилдир.


They say this only for disputing. 	 Улар уни сенга фақат талашиб-тортишиш учунгина мисол келтирдилар.


except those who are steadfast 	 Магара намоз ўқувчиларгина мустаснодир.


(O Muhammad), even before you We never sent any other than human beings as Messengers, and to them We sent revelation. 	 Биз сендан илгари ҳам фақат эр кишиларни Пайғамбар қилиб юбориб, уларга ваҳий қилганмиз, холос. Агар билмасангиз зикр аҳлларидан сўранг.


He said, "Yes, I am Joseph and this is my brother. 	 У: «Мен Юсуфман, мана бу иним.


You are innocent of what I do, and I am innocent of what you do!" 	 (Улар шунчалик далилларни кўриб-билиб, ҳақиқатни англаб етганларидан кейин ҳам иймон келтирмасалар, сени ёлғончига чиқарсалар, унда улар билан орани очиқ қилишингдан бошқа чора қолмайди. Уларга йўллар бошқа-бошқа эканини билдириб: Шу билан бирга, орада ҳеч бир алоқа қолмаганини ҳам таъкидлаш лозим.)


So this day We shall deliver your (dead) body (out from the sea) that you may be a sign to those who come after you! 	 Албатта, кўп одамлар Бизнинг оятларимиздан ғофилдирлар. (Соғлик-саломатлик, куч-қувват, молу мулк, ҳукм, мансаб ва бошқа имкониятлар борида қиларини қилиб юрган ҳар қандай одам ҳам ўлимига кўзи етиб қолганида Худони эслайди.


And have kept a very bright lamp in it. 	 Ва шуъла таратувчи чироқ ҳам қилдик.


Then he turned upon them, striking (them) with (his) right hand. 	 Сўнг уларга яқинлашиб, ўнг қўл билан ура бошлади.


Whether to play a sound to notify of events. 	 Ҳодисаларни эслатиш учун товуш чиқариш.


Say, "In whose hands lies sovereignty over all things, protecting all, while none can seek protection against Him? 	 Сен: «Агар билсангиз (айтинг-чи), ҳар бир нарсанинг мулки қўлида бўлмиш, Ўзи ҳимоя қиладиган ва Ундан ҳимоя қилинмайдиган зот ким?!» деб айт.


The ties which bound you are broken, and that which you asserted has gone astray from you' 	 Батаҳқиқ, ораларингиз узилди. Сиз даъво қилган нарса ғойиб бўлди.


Then We destroyed the rest of them, 	 Сўнгра қолганларини ер билан яксон қилдик.


and who, I hope, will forgive me my faults on the Day of Retribution.’ 	 Ва менинг хатоимни қиёмат куни мағфират қилишидан умидвор бўлганим ҳам Унинг Ўзи.


To which bear witness those brought nigh. 	 Унга муқарраб(фаришта)лар шоҳид бўларлар.


And when hurt toucheth mankind they cry unto their Lord, turning penitently unto Him; then when He causeth them to taste of His mercy, lo! a part of them with their Lord associate others. 	 Қачон одамларга зарар етса, Роббиларининг Ўзигагина қайтиб, дуо қилурлар. Сўнгра У зот уларга Ўзидан раҳмат тоттирганда, кўрибсанки, улардан баъзи гуруҳлари Роббиларига ширк келтирурлар.


And it was said to the people: Will you gather together? 	 Ва одамларга: «Сизлар тўпланиб бўлдингизми?


Behold, Gehenna has become an ambush, 	 Албатта, жаҳаннам пойлаб турувчи эди.


Those who spend their wealth [in Allah 's way] by night and by day, secretly and publicly - they will have their reward with their Lord. 	 Кечасию кундузи молларини нафақа қиладиганларнинг ажрлари Роббилари ҳузуридадир. Уларга хавф йўқ ва улар хафа ҳам бўлмаслар.


There they will be adorned with bracelets of gold, will be arrayed in green garments of silk and rich brocade, and will recline on raised couches. 	 У ерда олтиндан бўлган билакузуклар ила безанурлар, шойи иплардан яхши либослар киярлар. Улар у ерда сўриларда ёнбошлаган ҳолда бўлурлар.


When their brother Nuh said to them: Will you not guard (against evil)? 	 Ўшанда уларга биродарлари Нуҳ деди: «У зотдан қўрқмайсизми?!


Give us our (daily) bread, for You are the best of all givers of food." 	 Ва бизга ризқ бергин, зотан Ўзинг энг яхши ризқ бергувчисан», деди.


He has knowledge of all that you hide and all that you reveal. 	 Сирингизни ҳам, ошкорингизни ҳам биладир.


But We have decided to grant a favor to the suppressed ones by appointing them leaders and heirs of the land, 	 Биз эса, ер юзида эзилганларга беминнат неъмат беришни, уларни пешво қилишни ва уларни ворислар қилишни.


Open _Recent 	 _Яқинда очилган файлларни очиш


Say, “I will not follow your desires; else I would be lost and not be of those guided.” 	 Сен: «Мен сизнинг ҳавойи нафсларингизга эргашмайман. Зеро, адашган бўламан ва ҳидоят топганлардан бўлмай қоламан», деб айт.


But first I will tell you the meaning of the things you could not bear with patiently. 	 Энди сенга сабр қила олмаган нарсанинг таъвилини айтиб бераман;


and by the earth ever bursting with verdure, 	 Ёриб чиқувчи эгаси бўлган ер билан қасам.


And who forsakes the religion of Ibrahim but he who makes himself a fool, and most certainly We chose him in this world, and in the hereafter he is most surely among the righteous. 	 Ўзини эси паст санаганларгина Иброҳимнинг миллатидан юз ўгиради. Албатта, Биз уни бу дунёда танлаб олдик ва, албатта, у охиратда солиҳлардан бўлгай.


That is so for God is the undeniable truth, and what they invoke apart from Him is false; yet God is all-high and supreme. 	 Чунки Аллоҳнинг Ўзигина ҳақдир, Ундан бошқа топинаётганлари эса, ботилдир. Албатта, Аллоҳ юксак ва буюкдир.


If Thou hadst willed Thou hadst destroyed them long before, and me with them. 	 У ила кимни хоҳласанг, адаштирасан ва кимни хоҳласанг, ҳидоятга соласан. Сен валиймизсан, бас, бизни мағфират қил ва раҳм эт.


He is the Messenger of God and the last Prophet. 	 Лекин Аллоҳнинг Расули ва Набийларнинг сўнггисидир.


Lo! verily they! they are the liars. 	 Аё, огоҳ бўлинг, улар, ҳа, улар ёлғончидирлар.


O Consorts of the Prophet! 	 Эй Набийнинг аёллари!


“You worship only idols instead of Allah, and only forge a clear lie; indeed those whom you worship instead of Allah do not control your sustenance – therefore seek your sustenance from Allah, and worship Him, and be grateful to Him; it is towards Him that you will be returned.” 	 Албатта, сизлар Аллоҳни қўйиб, бутларга ибодат қилмоқдасиз ва уйдирмалар тўқимоқдасиз, холос. Албатта, Аллоҳдан ўзга ибодат қилаётган нарсаларингиз сизга ризқ беришга молик эмаслар.


Allah createth what He will. 	 Аллоҳ Ўзи хоҳлаган нарсани яратур.


I will assign him to myself' And when he had spoken with him he said: 'Today, you are firmly established in both our favor and trust' 	 У билан гаплашганда эса: «Албатта, сен бугунги кунда ҳузуримизда маконатли ва ишончли кишилардансан», деди. (Подшоҳга Юсуфнинг (а. с.) пок эканликлари маълум бўлганидан сўнг, уни қамоқдан чиқариб олиб келишни ва у зотни ўзига хос кишилардан қилиб олишини айтди.)


On the Day whereon the heaven will shake with an awful shaking. 	 У кунда осмон ларзага келиб чайқалур.


Those who believe in the Hereafter believe in it, and they are watchful of their prayers. 	 Бу муқаддас шаҳар араблар орасида қадимдан шу ном билан ҳам машҳур бўлган. Чунки бу муборак шаҳарда Аллоҳга ибодат этиш учун қурилган дунё ва башарнинг биринчи уйи «Байтуллоҳ» бор.)


Then Adam learnt from his Lord certain words (of revelation), therefore Allah accepted his repentance; indeed He only is the Most Acceptor of Repentance, the Most Merciful. (See Verse 7:23) 	 Бас, Одам ўз Роббисидан сўзларни қабул қилиб олди, кейин У зот унинг тавбасини қабул қилди. Албатта, У тавбани қабул қилувчи ва раҳмли зотдир.


(Allah) said: "Get down, one of you an enemy to the other [i.e. Adam, Hawwa (Eve), and Shaitan (Satan), etc.]. 	 У зот: «Бир-бирингизга душман бўлган ҳолингизда тушинглар.


we are they that give glory. 	 Ва, албатта, бизлар тасбиҳ айтгувчилармиз.


They said: Shall we put faith in thee, when the lowest (of the people) follow thee? 	 Улар: «Сенга пасткашлар эргашиб турган ҳолда, биз сенга иймон келтирармидик?!» дедилар.


But there has come to you a bringer of good tidings and a warner. 	 (Биз «бўш давр» деб таржима қилган сўз Қуръони Карим матнида «фатратин» дейилган. Бу сўз луғатда, сукунат, бўшлик, кесилиш ва заифлик маъноларини англатади.


Verily, Allah is All-Strong, Severe in punishment. 	 Албатта, Аллоҳ кучли ва иқоби шиддатли зотдир. (Яъни, мушрикларнинг бу қилмиши, худди оли Фиръавн ва улардан олдингиларнинг қилмишларига ўхшайди.)


Disconnect 	 Алоқа узилди


They swear by Allah that they are part of you whereas they are certainly not part of you. 	 Улар ўзлари, албатта, сиздан эканликларига Аллоҳ номи ила қасам ичарлар. Ҳолбуки, улар сиздан эмас.


These are the signs of the Book. 	 Ро. Ушбулар китобнинг оятларидир.


(but whosoever seeks after more than that, those are the transgressors) 	 Ким ана шундан бошқани талаб қилса, бас, ана ўшалар тажовузкорлардир.


Then he came out to his people from Al-Mihrab (a praying place or a private room, etc.), he told them by signs to glorify Allah's Praises in the morning and in the afternoon. 	 Бас, у ўз қавми ҳузурига меҳробдан чиқди ва уларга, эртаю кеч тасбиҳ айтинглар, деб ишора қилди. (Соғлом ҳолда тилдан қолган Закариё алайҳиссалом меҳробда ибодат, тасбиҳ ва Таврот тиловати билан машғул бўлдилар.


God is Witness over all things. 	 (Ушбу ояти каримада зикр қилинган шахслар оналаримиз билан парда-ҳижобсиз муомала қилаверишлари мумкин.)


Nay! Allah took him up to Himself; and Allah is Mighty, Wise. 	 Балки уни Аллоҳ Ўзига кўтарди. Аллоҳ азиз ва ҳаким бўлган зотдир.


Allah is Aware of what you do. 	 Ушбу оят нозил бўлгач, илм олиш мажлисини ҳаммага кенг тарғиб қилиш зарурлиги эслатилиб, мажлис аҳлининг барчасига жой беришни йўлга қўйишга даъват этилди.)


Comic Books 	 Комик китоблар


(He has given you) eight couples, a pair of sheep and a pair of goats. 	 Саккиз жуфт (пайдо қилди): қўйдан иккини (эркак-урғочи) ва эчкидан иккини. Сен: «Иккала эркагини ҳаром қилдими ёки иккала урғочисиними ёхуд иккала урғочининг бачадонларида шомил бўлган нарсаними?!


Then an announcer called out, “O people of the caravan, you are thieves.” 	 (Яъни, Юсуф (а. с.) оға-иниларининг жиҳозларини ҳозирлаётган ходимларига айтиб, кичик укасининг юкига бир сув идиш қўштириб қўйдилар. Улар жўнаб кетганларидан сўнг, орқаларидан бир одам юбориб, уларни ўғриликда айблади.)


They said, 'If he is a thief, a brother of his was a thief before.' 	 Улар: «Агар бу ўғирлаган бўлса, бундан олдин унинг акаси ҳам ўғирлаган эди», дедилар. Юсуф буни кўнглига тугиб қўйди, уларга ошкор қилмади.


He said: "If you mock at us, so do we mock at you likewise for your mocking. 	 У: «Агар бизни масхара қилсангиз, биз ҳам худди сиз бизни масхара қилганингиздек сизларни масхара қиламиз.


Then We sent against them a wind and hosts that you did not see although Allah was observing all that you were then doing. 	 (Ўша пайтда устингизга аҳзоб–Қурайш ўзининг одамлари ва малайлари билан ҳамда Ғатафоннинг турли қабилалари бирлашиб, бостириб келишган эди. Улар сизларни бутунлай йўқ қилиб юбориш мақсадида эдилар.)


But they will say: 'No, it is you that has no welcome. 	 Улар: «Йўқ! Ўзингизга марҳабо йўқ!


Its knowledge rests with your Lord. 	 Унинг интиҳоси Роббингга хосдир.


And (remember) when Allah said: "O 'Iesa (Jesus)! I will take you and raise you to Myself and clear you [of the forged statement that 'Iesa (Jesus) is Allah's son] of those who disbelieve, and I will make those who follow you (Monotheists, who worship none but Allah) superior to those who disbelieve [in the Oneness of Allah, or disbelieve in some of His Messengers, e.g. Muhammad SAW, 'Iesa (Jesus), Musa (Moses), etc., or in His Holy Books, e.g. the Taurat (Torah), the Injeel (Gospel), the Quran] till the Day of Resurrection. 	 Аллоҳ: «Эй Ийсо, Мен сени вафот қилдирувчи ва Ўзимга кўтарувчиман ҳамда куфр келтирганлардан сени покловчиман ва қиёмат кунигача сенга эргашганларни куфр келтирганлардан устун қўювчиман.


But in the Hereafter is a Penalty severe (for the devotees of wrong). 	 Яъни, ўсимликлар тезда қурийди. ранги сарғаяди ва қуриб, қовжираб, уқаланиб кетади. Ҳа, бу дунё ҳаёти ҳам шу каби алдамчидир.


Know well that your belongings and your children are but a trial, and that with Allah there is a mighty reward. 	 Ва билингки, молларингиз ва фарзандларингиз фитнадан ўзга нарса эмас ва, албатта, Аллоҳнинг ҳузурида улуғ ажр бордир. (Молу дунё ва фарзандлар омонатга хиёнат қилишга сабаб бўлиши учун эмас, синов учун берилади.


who will be overtaken by a punishment that will disgrace him, and on whom a lasting punishment will descend.’ 	 Кимга уни расво қиладиган азоб келажагини ва кимга давомли азоб тушажагини», деб айт. (Яъни, эй қавмим, Аллоҳнинг тавҳид йўлига юрмай, Унга ширк келтирадиган бўлсангиз, ўз ихтиёрингиз билан, ўз хоҳишингиз ва йўлингиз билан амал қилаверинг.


And they ask "What ought we to spend (in the way of Allah)"? 	 Бу дунё ва охират ҳақида. Сендан етимлар ҳақида сўрарлар.


And (remember) when your Lord said to the angels: "I am going to create a man (Adam) from sounding clay of altered black smooth mud. 	 Сен Роббингнинг фаришталарга: «Албатта, мен қуруқ лойдан, ўзгартирилган қора балчиқдан башар яратгувчидирман.


And who mentioned the name of his Lord, then offered prayer. 	 Ва Роббиси исмини зикр қилса ва намоз ўқиса ҳамдир.


And whather ye keep your discourse secret or publish it, verily He is the Knower of that which is in the breasts. 	 Ва сиз сўзингизни сир тутасизми ёки ошкора айтасизми, албатта, У кўнгиллардагини ҳам билгувчи зотдир.


Did you not see the hypocrites say to their brethren, the unbelievers among the People of the Book: “If you are banished we too will go with you and will not listen to anyone concerning you; and if war is waged against you, we will come to your aid.” 	 Нифоқ қилганларнинг аҳли китобдан бўлмиш куфр келтирган ўз биродарларига: «Агар сизлар чиқарилсангиз, биз ҳам сизлар билан чиқамиз, сизни қуйиб ҳеч қачон ҳеч кимга итоат қилмасмиз ва мабодо сизларга уруш қилинса, албатта ёрдам берурмиз», дейишларини кўрмайсанми? (Мунофиқ лар аҳли китоб бўлмиш яҳудий қабиласи Бани Назийрга келиб: «Муҳаммаддан қўрқманглар, биз сизлар билан биргамиз.


So of them is he who believes in him, and of them is he who turns away from him, and hell is sufficient to burn. 	 Бас, уларнинг ичида унга (Муҳаммадга) иймон келтирганлар ҳам бор, ундан юз ўгириб куфр келтирганлар ҳам бор. Жаҳаннам куйдириш азобига кифоя қилур.


And thou wast not (able) to recite a Book before this (Book came), nor art thou (able) to transcribe it with thy right hand: In that case, indeed, would the talkers of vanities have doubted. 	 Агар шундай бўлганида, ботил аҳллари шубҳага тушган бўлур эдилар. (Бу ўқиш-ёзишни билади, бирор китобдан ўқигандир, бирор устоздан ёзиб олгандир, деб Қуръоннинг илоҳий китоб эканлиги ҳақида шубҳага тушган бўлар эдилар.)


Say, "Have you considered: if Allah should make for you the day continuous until the Day of Resurrection, what deity other than Allah could bring you a night in which you may rest? 	 Сен уларга: «Айтинг-чи, агар Аллоҳ кундузни қиёмат кунигача доимий қилиб қўйса, Аллоҳдан ўзга қайси илоҳ сизларга ором оладиганингиз кечани келтира олади?!


Those before them also said the same, so their earnings did not benefit them at all. 	 Батаҳқиқ, буни улардан аввалгилар ҳам айтган эдилар. Бас, уларнинг қилган касблари ўзларига асқотмади.


And (remember) when We made a covenant with the Children of Israel, (saying): Worship none save Allah (only), and be good to parents and to kindred and to orphans and the needy, and speak kindly to mankind; and establish worship and pay the poor-due. 	 Бани Исорилдан Аллоҳдан бошқага ибодат этмайсиз, ота-онага, қариндошларга, етимларга, мискинларга яхшилик қиласиз, одамларга яхши гаплар айтинг, намозни қоим қилинг, закот беринг, деб аҳду паймон олганимизни эсланг. Сўнгра озгинангиздан бошқангиз юз ўгириб, ортга қараб кетдингиз.


It will neither consume them wholly that they should die, nor will its torment be lessened for them. 	 Уларга на ўлишлари учун ҳукм қилинмас ва на улардан у (жаҳаннам)нинг азобидан енгиллатилмас.


Whenever We sent a messenger before you to warn a township, the affluent among them said, in the same way, "We saw our fathers following this tradition; we are only following in their footsteps." 	 Худди шунингдек, Биз сендан илгари ҳам қайси бир қишлоқ-шаҳарга огоҳлантиргувчи юборсак, албатта, унинг зодагонлари: «Таъкидки, биз ота-боболаримизни бир динда топдик ва, албатта, биз уларнинг изларидан эргашгувчилардирмиз», дедилар.


They would not believe in it (the Quran), and already the example of (Allah's punishment of) the ancients (who disbelieved) has gone forth. 	 Унга (Қуръонга) иймон келтирмаслар. Батаҳқиқ, аввалгиларнинг суннати-одати шундоқ ўтгандир.


God does not love the corrupters. 	 Фақат уларгина бундай даъво қилишга журъат этишлари мумкин. Аслида, бахиллик яҳудийларнинг ўзларига хос.)


Repel evil with what is better; then you will see that one who was once your enemy has become your dearest friend, 	 (Бу Ислом даъватчилари учун жуда ҳам зарур бир сифатдир. Ҳар бир нарсани ёмонлик билан эмас, фақат яхшилик билан қарши олиш даражасига етган даъватчигина катта муваффақиятларга эришади.


And Allah! with Him is the excellent reward. 	 (Ушбу ояти каримада Аллоҳ таоло тафаккурингизни, хаёлингизни, ниятингизни ёки гапу сўзингизни зое қилмайман, дегани йўқ. Балки, амалингизни зое қилмайман, демоқда.


He forgives whom He wills, and punishes whom He wills. 	 Хоҳлаган кишини мағфират қилади ва хоҳлаган кишини азоблайди.


(Remember) when the wife of 'Imran said: My Lord! 	 Имроннинг хотини: «Эй Роббим!


In it are men who love to be purified. 	 Унда покланишни севадиган кишилар бор.


The companions of the thicket denied the messengers 	 (Бу оятда зикри келаётган «қалин дарахтзор» Мадян ўлкасидир. Аллоҳ таоло Шуайбни алайҳиссалом шу ерга Пайғамбар этиб юборди.


Exalted and purified. 	 Олий қадардирлар, поклангандирлар.


And guard yourselves against a day in which you shall be returned to Allah; then every soul shall be paid back in full what it has earned, and they shall not be dealt with unjustly. 	 Аллоҳга қайтариладиган кунингиздан қўрқинг. Сўнгра ҳар бир жон қилганига яраша тўлиқ оладир.


So bear with him for a while.’ 	 Бас, уни бир оз муддат пойлаб туринг», дедилар.


We shall certainly make the unbelievers suffer severe torment and will punish them far worse than what they deserve for their deeds. 	 Бас, албатта, Биз куфр келтирганларга шиддатли азобни тоттирамиз ва, албатта, уларга қилиб юрган амалларининг энг ёмон жазосини берамиз.


These are they who purchase error at the price of guidance, so their commerce doth not prosper, neither are they guided. 	 Имом Бухорий Абу Ҳурайра розийаллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда Пайғамбаримиз алайҳиссалом: "Мунофиқнинг белгиси учдир: гапирса ёлғон гапиради, ваъда берса, сўзида турмайди ва омонатга хиёнат қилади", деганлар. Шунингдек, Имом Бухорий Ибн Амр розийаллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда: "Тўрт нарса бор, кимда улар бўлса, тўлиқ мунофиқ бўлади.


And Who hath treated the pairs, all of them, and appointed for you from ships and cattle things whereon ye ride. 	 У зот барча жуфтларни яратган ва сизга кемалар ҳамда чорва ҳайвонларидан минадиган нарсаларингизни қилди.


If God should take men to task for their evildoing, He would not leave on the earth one creature that crawls; but He is deferring them to a term stated; and when their term is come they shall not put it back by a single hour nor put it forward. 	 Агар Аллоҳ одамларни қилган зулмларига биноан тутганида, ер юзида битта ҳам жонзотни қўймас эди. Лекин уларни белгиланган ажалига қўйиб қўюр.


Had We wanted, We could have removed the Spirit through whom We sent you revelation. 	 Агар хоҳласак, сенга ваҳий қилган нарсаларимизни кетказамиз.


Say: 'The enjoyment of this world is little; the world to come is better for him who fears God; you shall not be wronged a single date-thread.' 	 Дунёнинг матоҳи оз, охират эса, тақво қилганларга яхшидир. Ва қилчалик зулм қилинмассизлар», деб айт.


Whoso thereafter commits transgression, there awaits him a painful chastisement. 	 Бундан кейин ким тажовуз қилса, унга аламли азоб бор.


And He it is Who hath withheld men's hands from you, and hath withheld your hands from them, in the valley of Mecca, after He had made you victors over them. 	 У зот Макка водийсида сизларни уларнинг устидан зафар қозонтирганидан сўнг уларнинг қўлларини сиздан, сизнинг қўлингизни улардан тўсган зотдир. Ва Аллоҳ қилаётган амалларингизни кўриб турувчидир.


And mention in the Book [the story of] Abraham. 	 Китобда Иброҳимни эсла.


Had there not been Allah's grace upon you and His mercy in the World and the Hereafter, surely there would have touched you for that whcrein ye had rushed, torment mighty-- 	 Агар дунёю охиратда сизларга Аллоҳнинг фазли, марҳамати бўлмаганида, ўзингиз ичига шўнғиган нарса учун сизни, албатта, буюк азоб тутар эди.


honoring his parents, being neither arrogant nor rebellious. 	 У ота-онасига меҳрибон бўлиб, жабр-ситам қилгувчи ва исёнчи эмасди.


So decked out fair to the prodigal is that they have been doing. 	 Аммо мағрурланиб юрган ўша инсоннинг соғлиғигами, тинчлигигами ёки роҳатигами футур етса, бошига мусибат келса, дарҳол Аллоҳ ёдига тушади. Ёнбошлаган, ўтирган ёки тик турган ҳолида, яъни, ҳар қандай ҳолатда Аллоҳга ёлборишни бошлайди.


that they may witness the benefits for them, and mention Allah’s Name during the known days over the livestock He has provided them. 	 Ва ўзларига бўладиган манфаатларга шоҳид бўлсинлар. Маълум кунларда уларга ризқ қилиб берган чорва ҳайвонларини (сўйишда) Аллоҳнинг исмини зикр қилсинлар.


And Pharaoh's guile came to nothing except ruin. 	 Фиръавннинг бу гаплари қайси томондан олиб қаралганда ҳам қавмни алдаш, ўзини олий мақом қилиб кўрсатиш ва Аллоҳнинг динини инкор этишдан иборат экани билинади. Бу гаплар унинг инсофга келиб, тўғри йўлга тушмаслигидан дарак берарди.)


He is Allah, other than whom there is no deity, Knower of the unseen and the witnessed. 	 У Аллоҳ Ундан ўзга илоҳ йўқ зотдир. У ғойибни ҳам, ошкорни ҳам билувчидир.


Afterwards, you will be decent people.” 	 Улар нима қилиб бўлса ҳам, Юсуфни йўқотиб, оталари фақат ўзларига эътибор бериши учун ҳаракатга тушиб қолдилар. Шайтон васвасага солганда шундай бўлади.)


The unbelievers say, "Why have not some miracles been sent to him, (Muhammad), from his Lord." 	 Ва куфр келтирганлар: «Унга Роббидан бир оят-мўъжиза тушса эди», дерлар.


"Taste ye your trial! This is what ye used to ask to be hastened!" 	 «Азобингизни татиб кўринг», сиз қачон бўлур? деб шошилган нарса-шу» (дейилур).


Therefore they uttered nothing when Our punishment came to them, except that they said, “Indeed we were the unjust.” 	 Бас, Бизнинг азобимиз келган чоғида уларнинг даъволари: «Албатта, биз золимлардан бўлган эдик», дейишларидан бошқа нарса бўлмади.


On that Day you shall see the guilty ones secured in chains; 	 Ва у кунда жиноятчиларни кишанлар ила тўпланган ҳолларида кўрасан.


I have brought for you sure news about Sheba. 	 Ана ўша мамлакатдан ўта муҳим бир хабар келтирганини айтди.)


The prayers of the unbelievers goes astray. 	 Кофирларнинг дуоси залолатдан ўзга ҳеч нарса эмасдир.


And among the bedouins are some who consider what they spend as a loss and await for you turns of misfortune. 	 Аъробийлардан қилган инфоқни зиён деб биладиган ва сизга бало-офат келишини кутиб турадиганлари ҳам бор. Ёмон балолар ўзларига урсин!


Dreadful is the word that comes out of their mouths. 	 ( Ҳолбуки ўзлари тўқийдиларми ёки ота-боболарига суяниб гапирадиларми–барибир уларнинг бу даъволарида заррача илмийлик йўқ. Бу даъво жоҳилона айтилган қуруқ гап, холос.


And verily those who differ therein are in doubt thereof, they have no knowledge thereof; they but follow an opinion; and surely they slew him not. 	 («Аллоҳ таоло Ийсо ибн Марямни очиқ-ойдин аломатлар ва ҳидоят ила Пайғамбар қилиб юборганида яҳудийлар у зотга берилган Пайғамбарлик ва мўъжизаларга ҳасад қилдилар. Яҳудийлар эса, у кишини ёлғончига чиқардилар, хилоф қилдилар ва имкони борича у зотга озор беришга ўтдилар.)


If you shake the trunk of the palm tree, it will provide you with fresh ripe dates. 	 Баъзилар «Унинг остидан» иборасини хурмонинг остидан маъносида, «нидо қилди» иборасини, фаришта нидо қилди мазмунида шарҳлаганлар. Айрим уламолар эса, «Унинг остидан»ни «Марямнинг остидан» ва «нидо қилди»ни, Ийсо нидо қилди, деб талқин этганлар.)


They assign to Allah that which they dislike (for themselves), and their tongues assert the falsehood that the better things will be theirs. 	 Улар ўзлари ёқтирмаган нарсани Аллоҳники қилурлар.


And at the mountains, how they are rooted? 	 Ва тоғларнинг қандоқ ўрнаштирилганига?


But they have no knowledge of that; they are merely guessing. 	 Уларда бу ҳақда ҳеч бир илм йўқ. Улар фақат алжирамоқдалар, холос.


Then it will be said Unto them: where are those whom ye have been associating 	 Сўнгра уларга: «Ширк келтириб юрган нарсаларингиз қани?!


From which only he turns who is turned away. 	 У(Қуръон)дан ким бурилса, (бир йўла) буриб қўйилур. (Қуръондан бурилиб, бошқа нарсани тутмоқчи бўлган, ҳеч қачон нажот топмабди.


And they will know, when they see the punishment, who is straying farther off from the path. 	 Яқинда–азобни кўрган чоғларида–ким йўлдан озганроқ эканини билурлар.


And bear thou with patience whatsoever they say, and depart from them with a becoming departure. 	 Ва уларнинг гапларига сабр қил ва улардан чиройли четлашла, четлаб тур.


Surely he did not believe in Allah, the Great, 	 Чунки у улуғ Аллоҳга иймон келтирмаган эди.


Consider how they create lies about God? 	 Уларнинг Аллоҳга ёлғон тўқишини кўрмайсанми?!


Therefore, say your prayers regularly and pay the zakat and hold fast to God. 	 Бас, У зот қандай ҳам яхши хожа ва қандай ҳам яхши нусрат бергувчи. (Суранинг охиридаги ушбу икки оятда Аллоҳ таоло Ислом умматига нидо қилмоқда.


They ask your legal instruction concerning women, say: Allah instructs you about them, and about what is recited unto you in the Book concerning the orphan girls whom you give not the prescribed portions (as regards Mahr and inheritance) and yet whom you desire to marry, and (concerning) the children who are weak and oppressed, and that you stand firm for justice to orphans. 	 Сендан аёллар ҳақида фатво сўрарлар. Сен: «Аллоҳ сизга улар ҳақида ва китобда тиловат қилинадиган, сиз уларга тайин қилинган нарсани бермай никоҳига рағбат қилганингиз аёллар ҳақида, заифҳол болалар ҳақида ва етимларга адолат қилмоғингиз ҳақида фатво беради», деб айт.


It will be only a single shout and, behold, they will look on, 	 Бас, у фақатгина бир қичқириқдан иборат, холос. Бас, бирдан улар назар солиб турибдилар-да!


And do not be of those who deny the signs of Allah, [for] then you shall be among the losers. 	 Зинҳор Аллоҳнинг оятларини ёлғонга чиқарувчилардан бўлма, у ҳолда зиёнкорлардан бўлиб қоласан.


Verily, in this are clear proofs and signs for people who believe (in the Oneness of Allah). 	 Албатта, бунда иймон келтирадиган қавмлар учун оят-белгилар бордир.


God has knowledge of whatever is unseen in the heavens and the earth. 	 Албатта, Аллоҳ осмонлару ернинг ғайбини билгувчидир. Албатта, У диллардаги сирларни ҳам ўта билгувчидир.


Or do they not recognize their Messenger, and so deny him? 	 Ёки ўз Пайғамбарларини танимасдан улар унга инкор қилгувчи бўлмоқдаларми?


Announce to him a painful punishment. 	 Бас, унга аламли азоб хушхабарини бер.


Give up this assertion; it would be better for you. 	 Маълумки, насроний дини янгилиги вақтида ақида тўғри бўлган. Лекин замон ўтиши билан бу ақида аста-секин бузила борган.


When their brother Hud said Unto them: fear ye not? 	 Ўшанда уларга биродарлари Ҳуд деди: «Қўрқмайсизларми?!


Surely those whom you call on besides Allah are in a state of subjugation like yourselves; therefore call on them, then let them answer you if you are truthful. 	 Албатта, сиз Аллоҳдан ўзга ибодат қилаётганлар ўзингизга ўхшаш бандалардир. Агар ростгўй бўлсангиз, уларни чақириб кўринг, бас, сизга жавоб берсинлар-чи!


Surely the Shaitan is your enemy, so take him for an enemy; he only invites his party that they may be inmates of the burning 	 Лекин ажабланарлиси шуки, инсон шайтонни ўзига дўст тутиб юради. Шайтон ўзининг энг катта душмани эканини кўра била туриб, унинг айтганини қилади.


They built for him as many temples as he wished, and figures, basins like cisterns, and caldrons fixed [in the ground]. 	 У(жин)лар унга меҳроблар, ҳайкаллар, ҳовузлар каби лаганлар ва собит қозонлардан хоҳлаганини қилиб беришар эди.


God has sealed their hearts and ears, and veiled their eyes. 	 Аллоҳ уларнинг қалблари ва қулоқларини муҳрлаб қўйган ва кўзларида парда бор.


And when he spoke to him, he said, “This day you are with us established and secure.” 	 (Подшоҳга Юсуфнинг (а. с.) пок эканликлари маълум бўлганидан сўнг, уни қамоқдан чиқариб олиб келишни ва у зотни ўзига хос кишилардан қилиб олишини айтди.)


(Muhammad), say, "Had the Beneficent God really had a son, I would certainly have been the first one to worship him. 	 Сен: «Агар Роҳманнинг боласи бўлганида, мен унга ибодат қилгувчиларнинг биринчиси бўлар эдим», деб айт.


Glory be to Him. 	 (Жинларда инсонлардан бошқача–ғайри табиий баъзи сифатлар борлигини билгач, уларда илоҳий сифатлар бўлса керак, деб гумон қилдилар ва Аллоҳга ширк келтирдилар.


those who obey God and His Messenger, and fear God, and are mindful of their duty to Him, are the ones who will triumph. 	 Ким Аллоҳга ва Унинг Пайғамбарига итоат этса ҳамда Аллоҳдан қўрқиб, Унга тақво қилса, бас, ана ўшаларгина ютуққа эришгувчилардир.


Say: Shall we cry, instead of unto Allah, unto that which neither profiteth us nor hurteth us, and shall we turn back after Allah hath guided us, like one bewildered whom the devils have infatuated in the earth, who hath companions who invite him to the guidance (saying): Come unto us? 	 Сен: «Аллоҳни қўйиб на фойда, на зарар бера олмайдиган нарсаларга ибодат қиламизми? Худди оғайнилари, бу ёққа кел, деб ҳидоятга чақириб турган бўлса ҳам, шайтон адаштириб, ер юзида ҳайрон бўлиб қолганга ўхшаб, Аллоҳ бизни ҳидоятга солгандан кейин орқамизга қайтамизми?» деб айт.


And what (harm) would it have done them if they had believed in Allah and the last day and spent (benevolently) of what Allah had given them? 	 Агар Аллоҳга ва қиёмат кунига иймон келтирсалар, Аллоҳ уларга ризқ қилиб берган нарсадан нафақа қилсалар, уларга нима зарар бўлади?


The One Who taught to write with the pen. 	 У қалам билан илм ўргатгандир.


We have sent you (Muhammad) for a genuine purpose to proclaim glad news and warnings. 	 Албатта, Биз сени ҳақ билан суюнчли хабар берувчи ва огоҳлантирувчи қилиб юбордик.


Indeed the only true religion in the sight of Allah is Islam; those who had received the Books differed only after the knowledge came to them, due to their hearts’ envy; and whoever disbelieves in the signs of Allah, then Allah is Swift At Taking Account. 	 Китоб берилганлар фақат уларга илм келгандан сўнг ўзаро ҳасад қилишибгина ихтилоф қилдилар. Ким Аллоҳнинг оятларига куфр келтирса, бас, албатта, Аллоҳ ҳисобни тезда қилувчидир.


Then if they turn away, say (O dear Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him), “Allah suffices me; there is no worship except for Him; only Him have I trusted, and He is the Lord Of The Great Throne.” 	 Бас, юз ўгириб кетсалар, сен: «Менга Аллоҳнинг Ўзи етарли. Ундан ўзга ибодатга сазовор зот йўқ, Унга таваккал қилдим, У улуғ аршнинг Роббисидир», дегин.


Say, “Praise be to God.” 	 Йўқ! Уларнинг кўплари ақл юритмаслар.


Later, in the train (of the prophets), We sent Jesus, son of Mary, confirming the Torah which had been (Sent down) before him, and gave him the Gospel containing guidance and light, which corroborated the earlier Torah, a guidance and warning for those who preserve themselves from evil and follow the straight path. 	 Уларнинг изларидан Ийсо ибн Марямни ўзидан олдинги Тавротни тасдиқловчи қилиб юбордик. Унга Инжилни бердик.


Those who dispute Our verses may know that they have no asylum. 	 Токи Бизнинг оятларимиз ҳақида тортишадиганлар билсинларки, улар учун ҳеч бир қочар жой йўқдир.


He (Pharaoh) said: 'You have believed him before I have given you permission. 	 У: «Мен сизга изн бермасимдан олдин унга иймон келтирдингиз!


When Luqman said to his son, as he advised him: ‘O my son! Do not ascribe any partners to Allah. 	 Луқмон ўғлига ваъз-насиҳат қилиб айтганларини эсла: «Эй ўғилчам, Аллоҳга ширк келтирма.


They said, "We believe in One God and disbelieve in whatever we had considered equal to Him," when they experienced Our wrath. 	 Қачонки азобимизни кўрганларида: «Биз Аллоҳнинг ёлғиз Ўзига иймон келтирдик ва Унга шерик қилган нарсаларимизга куфр келтирдик», дедилар.


“This has occurred because when Allah the One was prayed to, you used to disbelieve; and when a partner was ascribed with Him, you used to believe; so the command is only for Allah, the Supreme, the Great.” 	 Бундай бўлишингиз Аллоҳнинг ёлғиз Ўзига даъват қилинганида, куфр келтирганингиз, Унга ширк келтирилса, иймон келтирганингиз учундир. Бас, ҳукм олий ва улуғ Аллоҳникидир.


Then if you turn away, you should know that it is Our Messenger's duty to convey (the Message) in the clearest way. 	 Агар юз ўгирадиган бўлсангиз, билингки, Пайғамбаримиз вазифаси аниқ етказиш, холос.


A guide and a reminder for those endowed with reason. 	 Ақл эгаларига ҳидоятчи ва эслатма бўлсин учун.


Witnessed by those brought near. 	 Унга муқарраб(фаришта)лар шоҳид бўларлар.


Say: 'It was sent down by Him who knows the secrets of heavens and earth. 	 Ҳамма нарсани билгувчи зот ўтган умматларнинг тарихини ҳам жуда яхши билади. Ўтганларнинг афсоналарини бировдан ёздириб олишга ҳожат йўқ.


God has addressed some of them, and the stations of some have been exalted over the others. 	 Улардан Аллоҳ гаплашгани бор ва баъзиларининг даражасини кўтарган.


Have they not looked at the sky above them, how We have fashioned and adorned it, and it has no flaw? 	 Устиларидаги осмонга назар солмайдиларми? Уни қандай бино қилибмиз, зийнатлабмиз ва унинг тешиклари ҳам йўқ?!


near to flowing water 	 Сероб мевалардадир.


Indeed to your Lord is the return. 	 Албатта, қайтиб бориш Роббингадир.


And as for those who disbelieved and belied Our signs and the meeting of the Hereafter--these to the torment shall be brought. 	 Куфр келтириб, Бизнинг оятларимизни ва охират мулоқотини ёлғонга чиқарганлар, ана ўшалар, азобга ҳозир қилинурлар.


Indeed, Allah knows the Unseen of the heavens and the earth, and Allah is the Seer of what you do' 	 Албатта, Аллоҳ осмонлару ернинг ғайбини билувчи зотдир. Ва Аллоҳ қилаётган ишларингизни кўрувчи зотдир.


When Moses completed the term of the contract and departed from his employer with his family, he saw a fire (on his way) on one side of the Mount (Sinai). 	 Қачонки, Мусо муддатни тугатиб, аҳли билан йўлга тушиб кетаётиб, Тур томонда узоқдан оловни кўриб қолди. У аҳлига: «Туриб туринглар, аниқки, мен узоқдан оловни кўрдим.


the hinderer of good, the transgressor, the sinful; 	 яхшиликни ман қилувчи, тажавузкор, сергуноҳга.


But the Monasticism which they invented for themselves, We did not prescribe for them: (We commanded) only the seeking for the Good Pleasure of Allah; but that they did not foster as they should have done. 	 Роҳибликни ўзлари чиқариб олдилар, Биз буни уларга фарз қилмаган эдик, фақат ўзлари Аллоҳнинг розилигини тилаб қилдилар, лекин ҳақиқий риоясини қила олмадилар. Бас, улардан иймон келтирганларига ажрларини бердик, лекин уларнинг кўпи фосиқлардир.


He will say, "Be quiet and say nothing." 	 У зот: «У(ер)да хор бўлиб қолаверинг ва Менга гапирманг!


They were stronger in might than themselves, and they plowed the land and cultivated it more than they themselves have cultivated it. 	 Аллоҳ уларга зулм қилмас эди, лекин улар ўзларига зулм қилардилар. (Аввалги кофирлар ободончилик масаласида ҳам ҳозирги кофирлардан устун эдилар.


And for all persons are ranks according to their deeds; and so that He may repay them in full for their deeds, and they will not be wronged. 	 (Ушбу оятда ҳар бир инсонга бу дунёда қилган амлига яраша у дунёда даража берилиши таъкидланмоқда. Қиёматда яхшиларни тўплаб жаннатга, ёмонларни дўзахга киритиб юбориш билан кифояланмаслиги маълум бўлмоқда.


Herein is all protection from Allah the True: He is excellent in respect of reward and excellent in respect of the final end! 	 Бундай мақомда ҳақ нусрат Аллоҳга хосдир. У яхши савобли ва яхши оқибатли зотдир.


'Eat and drink with relish that which ye have been working. 	 Енглар ва ичинглар, ош бўлсин. Қилган амалларингиз сабабидандир.


You know all what is within my mind whereas I do not know what is within Yours. 	 Сен менинг дилимдагини биласан, мен Сендаги ҳеч нарсани билмайман.


Allah certainly fulfilled His promise to you when you were slaying them with His leave, until you lost courage, disputed about the matter, and disobeyed after He showed you what you loved. 	 Токи заифлашиб, амр ҳақида ихтилоф қилиб ва сиз суйган нарсани кўрсатганидан сўнг исён қилгунингизча. Орангизда дунёни хоҳлайдиган кимсалар бор ва орангизда охиратни хоҳлайдиган кимсалар бор.


Indeed, We have sent down for you (O mankind) a Book, (the Quran) in which there is Dhikrukum, (your Reminder or an honour for you i.e. honour for the one who follows the teaching of the Quran and acts on its orders). 	 Батаҳқиқ, Биз сизга китоб нозил қилдик. Унда сизнинг зикрингиз бор.


So how were My punishment and warnings?! 	 Бас, Менинг азобим ва огоҳлантиришим қандоқ бўлди?!


And push home the charge in the morning, 	 Тонг чоғида ғорат қилувчи отлар билан қасам.


He will say: "Be ye driven into it (with ignominy)! And speak ye not to Me! 	 У зот: «У(ер)да хор бўлиб қолаверинг ва Менга гапирманг!


O you who have believed, shall I guide you to a transaction that will save you from a painful punishment? 	 Эй иймон келтирганлар! Сизларни аламли азобдан нажот топтирувчи тижоратга далолат қилайми?


He raised its ceiling and proportioned it. 	 Унинг шифтини юқори кўтарди ва бекаму кўст, мустаҳкам қилиб қўйди.


Contact connected 	 Алоқа уланди


'Whosoever restores it shall have a camelload, that I guarantee' 	 (Яъни, хизматкорлардан бири ҳамманинг номидан юқоридаги гапларни айтди. Лекин карвондагилар ўзларининг айбсиз эканликларига ишончлари комил эди.)


He said: "It was she that sought to seduce me - from my (true) self." 	 У: «Унинг ўзи менинг нафсимни хоҳлади», деди.


And they believed, whrefore We let them enjoy life for a season. 	 Бас, иймон келтирдилар. Кейин Биз уларни маълум муддат баҳраманд қилдик.


Which of your Lord's wonders would you deny? 	 Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!


Said Moosa, “I seek the refuge of mine and your Lord, from every haughty person who does not believe in the Day of Reckoning.” 	 Мусо: «Албатта, мен Роббим ва Роббингиз бўлган зотдан ҳисоб кунига иймон келтирмайдиган ҳар бир мутакаббирдан паноҳ сўрайман», деди.


Do the people of the towns feel secure from Our punishment overtaking them at midday while they are playing around? 	 Қишлоқлар аҳли уларга Бизнинг бало-қазойимиз чошгоҳда, ўйнаётган ҳолларда келишидан хотиржаммилар?!


Tell them: "The signs are with God." 	 Сен: «Албатта, оятлар фақат Аллоҳнинг ҳузурида», деб айт.


Teach us the way of worship and forgive our trespasses, for You are compassionate and merciful; 	 Албатта, Сенинг Ўзинг тавбаларни кўплаб қабул этувчи, раҳмли зотсан».


Perhaps you may destroy yourself with grief, chasing after them, if they do not believe in this information. 	 Улар бу сўзга иймон келтирмасалар, эҳтимол уларнинг ортидан таассуф ила ўзингни ҳалок этмоқчи бўларсан?! (Яъни, мушриклар Қуръонга иймон келтирмасалар, уларга афсусланиб, ўзингни ўзинг қийнарсан?


When you consult each other, do not consult for sinning, nor for exceeding limits, nor for disobeying the Noble Messenger – and consult for righteousness and piety; and fear Allah, towards Whom you will be raised. 	 (Мусулмонлар ўзаро суҳбатларида доимо бир-бирларини яхшиликка ва тақвога чорлашлари лозим. Афсуски, ҳозир бу қуръоний таълимотлар бизнинг орамиздан йўқолган.


We made them the leaders of those who call to Hell; and on the Day of Judgement they will not be helped. 	 Қиёмат куни эса, уларга ёрдам берилмас. (Ахир, бу дунёдан ноҳақ такаббурлик қилиб, дўзахга даъват бўйича пешволик билан ўтган бўлсалар, уларга қандай қилиб ёрдам берилиши мумкин?)


Indeed, the number of months with Allah is twelve [lunar] months in the register of Allah [from] the day He created the heavens and the earth; of these, four are sacred. 	 Албатта, Аллоҳнинг ҳузурида ойларнинг сони, Аллоҳнинг ҳузурида осмонлару ерни яратган куни ўн икки ой қилиб белгиланган. Улардан тўрттаси (уруш қилиш) ҳаром (ойлар)дир.


A curse shall be on you till the Day of Recompense' 	 Ва, албатта, сенга то жазо кунигача лаънат бўлур!» деди.


All things will perish save His magnificence. 	 Ҳукм Унинг Ўзигагинадир ва фақат Унгагина қайтарилурсиз.


How audacious they are: they are ready even to endure the fire of Hell. 	 Дўзах ўтига қандоқ чидайдилар-а?!


And many a township existed which was stronger than your town (O dear Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him) – those who removed you from your town – We destroyed them, so they do not have a supporter! 	 Бас, уларга нусрат берувчи йўқдир. (Бу ояти карима Расулуллоҳ соллоллоҳу алайҳи васалламга Маккаи Мукаррамани ташлаб, мажбуран Мадинаи Мунавварага ҳижрат қилиб кетаётган йўлларида нозил бўлган.)


Allah is well aware of whatever good you do. 	 Аллоҳ қилган ҳар бир яхшилигингизни билувчи зотдир.


Then will you not be reminded? 	 Эсламайсизларми?!


Say, "Will you not then have fear of Him?" 	 Сен: «Наҳотки қўрқмасангиз?!» деб айт.


And Allah created the heavens and the earth with truth and that every soul may be rewarded for what it has earned and they shall not be wronged. 	 Аллоҳ осмонлару ерни ҳақ ила, ҳар бир жон қилган касбига яраша, зулм қилинмаган ҳолида жазосини (мукофотини) олиши учун яратган.


Verily, therein is indeed a sign for people who have wisdom. 	 Аммо унинг яхши ризққа қиёсан ёмон эканига ишора бор. Бу ишора маст қилувчи ичимликка қарши қуръоний тарғиботнинг бошланишидир.)


Say to the believing men that they should lower their gaze and guard their modesty: that will make for greater purity for them: And Allah is well acquainted with all that they do. 	 Сен мўминларга айт, кўзларини тийсинлар ва фаржларини сақласинлар. Ана шу улар учун покдир.


Except for the oppressed among men, women and children who cannot devise a plan nor are they directed to a way - 	 Фақат эркаклар, аёллар ва болалардан иборат, ҳийлага қодир бўлмаган, йўлни топа олмаган бечораларгина бундан мустасно.


Each [of them] impugned the apostles, and so My threat became due [against them]. 	 Бас, (азоб) ваъдам ҳақ бўлди. (Бу ояти каримада кофирлар фақат Муҳаммад алайҳиссаломнигина ёлғончига чиқаришмагани, балки бу қадимий одати эканлиги эслатилмоқда.)


That they may witness things that are of benefit to them, and mention the name of Allah on appointed days over the beast of cattle that He hath bestowed upon them. 	 Ва ўзларига бўладиган манфаатларга шоҳид бўлсинлар. Маълум кунларда уларга ризқ қилиб берган чорва ҳайвонларини (сўйишда) Аллоҳнинг исмини зикр қилсинлар.


It will be a Day when no human being shall be of the least avail to any other human being, God [alone] will hold command on that Day. 	 Ўша кунда ҳеч бир жон бошқа бир жон учун бирор нарса қилиш имконига молик эмасдир. У кунда барча иш Аллоҳнинг Ўзига хосдир.


"O offspring of those whom We carried (in the ship) with Nuh (Noah)! 	 (Эй) Нуҳ билан бирга кўтарганларимизнинг зурриётлари! Албатта, у ўта шукрли банда эди.


Then did you think that We created you uselessly and that to Us you would not be returned?" 	 Наҳотки Бизнинг сизни яратишимиз беҳуда бўлган ва сиз Бизга қайтарилмассиз, деб ҳисобласангиз?! (Эй мушриклар, наҳотки Биз сизни беҳудага яратган бўлсак?


[Iblis (Satan)] said: "My Lord! Give me then respite till the Day the (dead) are resurrected." 	 У: «Эй Роббим, менга улар қайта тирилтирилажак кунгача муҳлат бергин!» деди.


And of them there are some who distress the Prophet, saying: "He is all ears." 	 Улардан Пайғамбарга озор берадиган ва: «У қулоқдир» дейдиганлар бор. Сен: «У сизга яхшилик нарсаларга қулоқдир.


And Allah created you from clay, then a drop of liquid, then made you as couples; and no female conceives or gives birth except with His knowledge; and every aged being that is given the age, and every one whose life is kept short – all this is in a Book; indeed this is easy for Allah. 	 Қайси бир урғочи нимага ҳомиладор бўлса, нимани туғса, фақат Унинг илми билан бўлур. Ҳар бир умр кўргувчига умр берилиши ёки унинг умрининг қисқартилиши албатта китобда бордир.


Hast thou not regarded those who have taken for friends a people against whom God is wrathful? 	 Аллоҳнинг ғазабига дучор бўлган қавмни дўст тутганларни кўрмайсанми?


A Book whose verses have been detailed, an Arabic Qur'an for a people who know, 	 Биладиган қавмлар учун оятлари муфассал баён қилинган китобдир.


The day on which the unjust will not gain any benefit from their excuses, and for them is the curse, and for them is the wretched home. 	 Иймоннинг қалбларда, ер юзида тантанаси учун инсоннинг ўзи саъйи-ҳаракат қилишини Аллоҳ шарт этган экан, Унинг йўлидаги қурбонлар, машаққатлар эришиладиган нусратнинг қийматини оширади, қадрини кўтаради. Ундан кейин, инсоният тарихидаги иймон билан куфр ўртасидаги курашнинг оралиқ натижаларига ҳам бир назар солайлик.


So fight the allies of the Devil. 	 Бас, шайтоннинг дўстларига қарши жанг қилинг.


Indeed they have prepared evil for themselves. 	 Аллоҳ уларга ғазаб қилди. Ва улар азобда боқий қолувчилардир.


And so it happens that when you have boarded the ships and they set sail with a favourable wind, and the passengers rejoice at the pleasant voyage, then suddenly a fierce gale appears, and wave upon wave surges upon them from every side, and people believe that they are surrounded from all directions, and all of them cry out to Allah in full sincerity of faith: 'If You deliver us from this we shall surely be thankful. 	 Токи сизлар кемада бўлганингизда ва у(кемалар) яхши еллар ила уларни олиб кетганида ҳамда улар бундан хурсанд бўлганларида, қаттиқ шамол келур ва уларга ҳар томондан тўлқин келур. Ўзларининг қуршовда қолганларини англаганларида Аллоҳга чин ихлос билан: «Агар бизни мана шундан қутқазсанг, албатта, шукр келтирувчилардан бўламиз», деб дуо қилурлар.


Those who deny say to those who affirm: "Follow our way; we shall carry the burden of your sins." 	 Ва куфр келтирганлар иймон келтирганларга: »Бизнинг йўлимизга эргашинглар, хатоларингизни биз кўтарайлик«, дерлар.


If people worship idols, their deeds will be turned devoid of all virtue. 	 Агар улар ширк келтирсалар, қилган ишлари, албатта, бехуда кетадир.


He replied, "No, your evil omen is with God; the truth is that you are a people being put to the test." 	 Кейин бориб-бориб бу ибора қуш учирмаса ҳам, бирор нарсанинг шумқадамлигини англатиш учун ишлатиладиган бўлиб кетган. Самуд қавми ҳам ўзларига «Аллоҳга ибодат қилинг» шиорини олиб келган, уларни Аллоҳга истиғфор айтишга, ундан раҳматини сўрашга чақирган Пайғамбарлари Солиҳдан алайҳиссалом шумланганларини айтишди.)


Such are those who are rightly guided, 	 Ана ўшалар тўғриликда юрувчиларидир.


The way (of blame) is only against those who oppress mankind, and wrongfully rebel in the earth. 	 Фақатгина одамларга зулм қиладиган ва ер юзида ноҳақ тажовузкорлик қиладиганларни (айблашга) йўл бордир.


Only those who listen will respond [to you]. 	 Албатта, тинглай оладиганларгина қабул қилурлар.


O you people, remember the favours of God to you. 	 Эй одамлар! Аллоҳнинг сизга берган неъматларини эсланг!


But he who desires the Hereafter and strives for it in the manner he should, and is a true believer, his striving will come to fruition. 	 Ким охиратни истаса ва унга эришиш учун мўмин бўлган ҳолида керакли ҳаракатини қилса, бас, ана ўшаларнинг ҳаракатлари мақбулдир. (Яъни, одам охиратда яхши натижага эриштирадиган ишларни қилиши, охиратда жаҳаннамга дучор этадиган ишларнинг яқинига йўламаслиги лозим бўлади.)


Then I took hold of those who disbelieved, and how terrible was My denial (punishment)! 	 Сўнгра куфр келтирганларни тутдим. Бас, Менинг инкорим қандоқ бўлди?!


It is inscribed in the original Book (of Books) with Us, sublime, dispenser of (all) laws. 	 Демак, Қуръони Карим Аллоҳ таолонинг ҳузуридаги Лавҳул Маҳфузда сақланган. Бу эса, уни Аллоҳ таоло нақадар зўр қадрлаганини кўрсатади.)


And I do not declare myself free, most surely (man's) self is wont to command (him to do) evil, except such as my Lord has had mercy on, surely my Lord is Forgiving, Merciful. 	 Албатта, нафс, агар Роббим раҳм қилмаса, ёмонликка кўп ундовчидир. Албатта, Роббим мағфиратли ва билгувчидир», деди..


And they will offer (their full) submission to Allah (Alone) on that Day, and their invented false deities [all that they used to invoke besides Allah, e.g. idols, saints, priests, monks, angels, jinns, Jibrael (Gabriel), Messengers, etc.] will vanish from them. 	 Ўшал кунда у(мушрик)лар Аллоҳга таслим бўлурлар ва уйдириб юрган нарсалари ботил бўлур. (Охиратда буту санамларимиз бизга шафоатчи бўлур, дея ўзларича тўқиб чиқарган умидлари ботил бўлади.)


And it is to Allah that all affairs are returned. 	 Барча ишлар ёлғиз Аллоҳгагина қайтарилур.


and an idol worshipper. Throw him into severe torment". 	 Аллоҳ билан бирга бошқани илоҳ қилиб олганни шиддатли азобга ташланг!


So fear God, O men possessed of minds! 	 Бас, Аллоҳга тақво қилинг, эй иймон келтирган ақл эгалари.


And We had certainly brought them a Book which We detailed by knowledge - as guidance and mercy to a people who believe. 	 Батаҳқиқ, Биз уларга илм ила муфассал қилинган, иймон келтирган қавм учун ҳидоят ва раҳмат бўлган китобни келтирдик.


Surely, Allah is the Subtle, Aware. 	 Албатта, Аллоҳ ўта лутфли ва ўта хабардор зотдир.


Spell checking languages 	 Тилларнинг имло хатоларини текшириш


And Allah is All-Knowing, All-Wise. 	 Ушбу ояти карима тушгунча мусулмонлардан баъзилари мушрика хотинлари билан бирга яшаётган эдилар. Оят тушгандан сўнг уларни талоқ қилдилар.)


That is instructed to whoever of you believes in Allah and the Last Day. 	 (Маъқал ибн Ясар розийаллоҳу анҳу Пайғамбаримиз алайҳиссаломнинг даврларида синглисини мусулмонлардан бир кишига эрга берибди. Эру хотин бир муддат бирга яшашибди.


If the perpetrator is forgiven by the affected party, this will be an expiation of his crime. 	 Ким Аллоҳ нозил қилган нарса ила ҳукм юритмаса, ўшалар золимлардир. (Яъни, Биз Тавротда яҳудийларга жиноятчилардан қасос олишни вожиб деб ёздик.


Or that He may not call them to account by a process of slow wastage - for thy Lord is indeed full of kindness and mercy. 	 Ёки У зот уларни хавфсираб турган ҳолларида ҳам олишидан (хотиржаммилар?!). Албатта, Роббингиз меҳрибон ва раҳмлидир.


Or say they: he hath fabricated it: aye they will not believe. 	 Балки, у(Қуръон)ни ўзи тўқиди, дерлар? Йўқ, улар иймон келтирмаслар.


They are deaf; they are dumb; they are blind so they will not return (to the right way). 	 Улар кар, соқов, кўрдирлар. Бас, улар қайтмаслар.


therein to dwell forever, desiring no removal out of them.' 	 Унда абадий қолурлар ва ундан кўчишни истамаслар.


He has let free the two bodies of flowing water, meeting together: 	 Дарё-денгизларни бир-бири билан учрашадиган қилиб қўйди.


'Peace!' -- such is the greeting, from a Lord All-compassionate. 	 Раҳим бўлган Роббдан «Салом» сўзи бордир. (Шунча нозу неъмат, роҳат-фароғат, шавқу завқнинг устига ўзлари учун ниҳоятда раҳмли бўлган зот Роббилари Аллоҳ таоло томонидан «Салом» ҳам келади.)


humbled shall be their eyes, and abasement shall overspread them, for they had been summoned to bow themselves while they were whole. 	 Уларнинг кўзлари қўрқинчга тўла, хорлик ўраб олган. Ва дарҳақиқат, улар саломатлик ҳолларида сажда қилишга чақирилган эдилар.


How many a well and fortress reinforced lie abandoned! 	 Бас, улар (ҳозирда) шифтлари қулаган, ташландиқ қудуқ, (ҳувиллаган) юксак қаср (ҳолидадир).


Such people who do these are truly righteous and pious. 	 Ана ўшалар тақводорлардир.


He did this as a favorable test for the believers. 	 Жаброил келиб у кишига: «Бир сиқим тупроқ олиб, уларнинг юзига қараб от!» деди. Бир сиқим тупроқ олиб, уларга отдилар.


Allah let them taste degradation in this present life, but the punishment of the Everlasting Life shall be greater if they but knew. 	 Аллоҳ уларга бу дунёда хорликни тотдирди, албатта, охират азоби, агар билсалар, янада улкан бўлур.


Or they say, ‘He has fabricated it.’ 	 Балки у(Қуръон)ни ўзи тўқиб олган ҳам дерлар.


Later they sold him for a paltry sum, a few pieces of silver [dirhams]: So little did they value him. 	 (Юсуфнинг ҳур инсон эканлиги, насли ошкор бўлиб қолса, бошларига нималар келишини яхши билардилар. Шунинг учун тезроқ сотишга ҳаракат қилдилар.)


They have no knowledge of that. 	 Уларда бу ҳақда ҳеч қандай илм йўқ.


“Disgrace be upon you and all the idols whom you worship instead of Allah; so do you not have sense?” 	 Сизга ҳам, Аллоҳни қўйиб, ибодат қилаётган нарсаларингизга ҳам суф-э! Ахир, ақл юритиб кўрмайсизларми?!» деди.


High be Allah, Exalted above all that they ascribe as partners to Him. 	 (Қуръони Карим нозил бўлаётган даврда одамлар ўз болаларини баъзи бутларга назр қилардилар. Уларга шундай маъноларни акс эттирадиган исмларни қўяр эдилар.


There shall be passed around them platters of gold, and cups, therein being whatever the souls desire, and the eyes delight in. 	 Уларга тиллодан бўлган товоқлар ва қадаҳлар айлантирилур. У ерда кўнгил иштаҳа қиладиган ва кўзлар лаззатланадиган нарсалар бордир.


Therefore let them laugh little, and weep much, in recompense for what they have been earning. 	 Бас, қилган касблари туфайли оз кулиб, кўп йиғласинлар. (Улар бу дунёда қанча кўп кулсалар ҳам оз бўлади, охиратда кўп йиғлашлари турган гап.)


And thus did We make for every prophet an enemy, the Shaitans from among men and jinn, some of them suggesting to others varnished falsehood to deceive (them), and had your Lord pleased they would not have done it, therefore leave them and that which they forge. 	 (Аллоҳ таоло Ўз хоҳиши билан ҳар бир Пайғамбарга инсий ва жинний шайтонларни душман қилиб қўйган экан. Жин шайтонлар одамларни иғво қилиб, васвасага солиб, залолатга чақириб турадилар.


"I convey unto you the Messages of my Lord, and I am a trustworthy adviser (or well-wisher) for you. 	 Сизларга Роббимнинг юборганларини етказаман ва мен сизларга ишончли насиҳатгўйман.


I am not appointed as your keeper." 	 Мен сизларнинг устингиздан қўриқчи эмасман», деб айт.


“Since some of you believed in what I was sent with, and some did not believe, be patient until God judges between us; for He is the Best of Judges.” 	 Чунки муомала ишларида Аллоҳнинг буйруғини адо этмай, бошқанинг амрини бажаришдан, ўлчов ва тарозудан уриб қолиб, бировларнинг ҳаққини ейишдан қайтаришлари шунга далолат қилмоқда. Бу ва бу каби, Аллоҳ йўриқларини четлаб, бошқа йўлга юриш Аллоҳ таоло ер юзини ислоҳ қилиб қўйганидан кейин уни бузишдан иборат эканига ишора этиб: «ва ер юзида унинг ислоҳидан кейин бузғунчилик қилманг», демоқдалар.)


So when came to them the truth from Us, they said: "This is indeed clear magic." 	 Бизнинг ҳузуримиздан уларга ҳақ келган пайтда: «Бу, албатта, очиқ-ойдин сеҳрдир», дедилар.


The likeness of the life of the present is as the rain which We send down from the skies: by its mingling arises the produce of the earth- which provides food for men and animals: (It grows) till the earth is clad with its golden ornaments and is decked out (in beauty): the people to whom it belongs think they have all powers of disposal over it: There reaches it Our command by night or by day, and We make it like a harvest clean-mown, as if it had not flourished only the day before! thus do We explain the Signs in detail for those who reflect. 	 Албатта, дунё ҳаётининг мисоли худди Биз осмондан туширган сувга ўхшайдир. Бас, одамлар ва чорвалар ейдиган ер набототи у билан аралашиб, ер безагини олганда ва зийнатлаганда ҳамда унинг аҳли, энди бунга эришдик, деб ўйлаганда, кечаси ёки кундузи унга Бизнинг амримиз келадир.


Gehenna (Hell) is behind them, all that they have earned shall not help them at all, nor shall those they took as guardians, other than Allah. 	 Ва ортларида жаҳаннам бор. Уларга касб қилган нарсалари ҳам, Аллоҳни қўйиб тутган «дўстлари» ҳам ҳеч бир нарсада асқотмас.


The guilty are not required to offer explanations of their sins. 	 Гуноҳкорлардан гуноҳлари ҳақида сўраб ўтирилмас.


[So We shall say], "Taste, then, [the fruit of your evil doings,] for now We shall bestow on you nothing but more and more suffering!" 	 Бас, татиб кўринглар, сизларга азобдан бошқа ҳеч нарсани зиёда қилмасмиз.


And when they deviated, Allah caused their hearts to deviate. 	 Улар (ҳақдан) бурилган эдилар Аллоҳ уларнинг қалбини буриб қўйди.


And if ye do it not - and ye can never do it - then guard yourselves against the Fire prepared for disbelievers, whose fuel is of men and stones. 	 Бас, агар қила олмасанглар, ҳеч қачон қила олмайсизлар ҳам, ёқилғиси одамлар ва тош бўлган, кофирлар учун тайёрланган ўтдан қўрқинглар. (Аллоҳ субҳонаҳу ва таолонинг, "ҳеч қачон қила олмайсизлар ҳам", дейиши улкан мўъжизадир.


Allah, there is no god but He: He is the Lord of mighty power. 	 Аллоҳ–Ундан ўзга ҳеч қандай илоҳ йўқ зотдир. У улуғ аршнинг Роббидир», деди.


Then he asked, "What then is your business, O messengers?" 	 У: «Эй элчилар, нима иш ила юборилдингиз?» деди. (Яъни, менга жуда билимдон ўғил хушхабарини беришдан бошқа яна нима иш билан юборилдингиз, деди.)


In order to produce grain and plants with it. 	 У(сув) билан дон ва наботот чиқаришимиз учун.


When he said to his father; O my father! why do you worship what neither hears nor sees, nor does it avail you in the least: 	 Қачонки у отасига: «Эй отам, нима учун эшитмайдиган, кўрмайдиган ва сенга бирон фойда бера олмайдиган нарсага ибодат қиласан?


_Reinstall Package 	 Пакетни _Қайта ўрнатиш


This is an admonishment for those who believe in God and the Last Day. 	 Бу ишингиздан кимнинг Аллоҳга ва қиёмат кунига иймони бўлса, ваъзланади.


They serve, besides Allah, things that hurt them not nor profit them, and they say: "These are our intercessors with Allah." 	 Улар Аллоҳни қўйиб, ўзларига зарар ҳам, манфаат ҳам етказа олмайдиган нарсаларга ибодат қиларлар ва: «Ана ўшалар бизнинг Аллоҳ ҳузуридаги шафоатчиларимиздир!» дерлар.


He it is Who sendeth down water from the sky, whence ye have drink, and whence are trees on which ye send your beasts to pasture. 	 У осмондан сувни туширган зотдир. Сизга ундан шароб ва ҳайвон ўтлатадиган дарахт бордир.


Do not say of anything: 'I will do it tomorrow' 	 Зинҳор бир нарсани: «Буни эртага албатта қилгувчиман», дема.


and shall lead them astray, and fill them with vain desires and order them to slit the ears of cattle. 	 Уларни адаштираман, хом хаёлларига соламан, уларга амр қилсам, чорваларнинг қулоқларини кесарлар ва уларга амр қилсам, Аллоҳнинг яратганини ўзгартирарлар», деди. Кимки Аллоҳни қўйиб шайтонни дўст тутса, батаҳқиқ, очиқ-ойдин зиёнга учрайдир.


Wealth and sons are the adornment of the present world; but the abiding things, the deeds of righteousness, are better with God in reward, and better in hope. 	 Боқий қолгувчи солиҳ амаллар Роббинг ҳузурида савоб ва умид жиҳатидан яхшироқдир. (Ҳа, молу мулк, бола-чақа бу дунёнинг зийнатидир, аммо қиймати эмасдир.


Surely We purified them by a pure quality, the keeping in mind of the (final) abode. 	 Албатта, Биз уларни холис бир хислат-ла ажратдик. У (охират) диёрини эслаш эди.


And what will show you what is the Crusher? 	 «Ҳутома» қандоқ нарса эканини сенга нима билдирар?


It will not be a sin if you make a mistake, unless you do so intentionally; for God is forgiving and kind. 	 Билмасдан қилган хато нарсангиз учун сизга гуноҳ йўқ. Аммо дилдан қасд қилган бўлсангиз, Аллоҳ ўта мағфиратли ва ўта раҳмли зотдир.


Never accept their testimony thereafter because they are sinful, 	 Ана ўшалар фосиқлардир.


He said: verily He saith, verify she should be a cow unyoked, not broken to till the ground or to water the field, whole, and without blemish in her. 	 У: «У, ўша сигир минилмаган, ер ҳайдаш, экин суғоришда ишлатилмаган, айблардан саломат, аралашган ранги йўқ, деяпти», деди.


And wherever you come from, turn your face towards the Sacred Mosque. 	 Қаердан чиқсанг ҳам, юзингни Масжидул Ҳаром томон бур.


Thus We restored him to his mother that she may be tranquil and not grieve, and know that the promise of God is true, though most men do not know. 	 Ҳа, Аллоҳ таоло нимани ваъда қилса, уни албатта бажаради. Шундай қилиб, Мусо алайҳиссалом оилаларидан айрилмаган ҳолда Фиръавннинг қасрида тарбия топа бошладилар.)


And (worship of) the calf was made to sink into their hearts because of their rejection (of the covenant). 	 Куфрлари сабабли қалбларига бузоқ ўрнаштирилди. Айт: «Агар мўмин бўлсангиз сизнинг иймонингиз қандай ҳам ёмон нарсага буюради!»


Eat and enjoy yourselves for a while. 	 Енглар ва мазза қилинглар, озгинагина.


(Muhammad), say, "My Lord has the best knowledge of their number. 	 Уларни жуда оз киши билур», дегин.


On the day the great calamity befalls, and they are called to bow in homage, they will not be able to do so. 	 (Бу, қиёмат кунидир. Оғир ҳолатда қолиб қочишга уринган одам ҳалақит бермасин, деб иштонини шимариб, болдирини очиб олади.


You prepared this [hell] for us. 	 Сизлар ўша (жаҳаннам)ни бизга тақдим қилдингиз!


Whoso does righteousness, it is to his own gain, and whoso does evil, it is to his own loss. 	 Ким солиҳ амал қилса, ўзига фойда. Ким ёмонлик қилса, ўзига зарар.


Allah (Who bestowed all these favours upon you) is your Lord, the Creator of everything. 	 У ҳар бир нарсанинг яратгувчисидир. Ундан ўзга ибодатга сазовор зот йўқ.


Pharaoh said, 'And what of the former generations?' 	 У: «Ўтган асрларнинг ҳоли недир?» деди.


Had We revealed it to any of the non-Arabs, 	 Агар Биз уни баъзи ажамийларга нозил қилсак.


They descend upon every lying, sinful one, 	 Улар ўта уйдирмачи ва ўта гуноҳкорларга тушурлар.


Glorified (and Exalted) be He above all that they associate with Him!. 	 Аллоҳнинг ҳеч қандай нуқсони йўқдир. Мушрикларга кўнгиллари тусаган ўғил фарзандлар эмиш.


Will you not reflect? 	 Роббим барча нарсани ўз илми ила қамраб олган. Эсласангиз бўлмасми?


Surely We revealed the Torah, wherein there is guidance and light. 	 Биз Тавротни нозил қилдик. Унда ҳидоят ва нур бор.


Then We sent a single blast against them and they became like dry stubble which has been trampled upon. 	 Албатта, Биз уларга бир овоз юбордик. Ва улар қўра қурувчи (йиққан) қуруқ шох-шаббаларга ўхшаб қолдилар.


Ask them to prove that their claim is true. 	 «Агар ростгўй бўлсангиз, ҳужжатингизни келтиринг», деб айт.


Isa the son of Marium said: O Allah, our Lord! send down to us food from heaven which should be to us an ever-recurring happiness, to the first of us and to the last of us, and a sign from Thee, and grant us means of subsistence, and Thou art the best of the Providers. 	 Бизга осмондан ясатилган дастурхон туширгин, у аввалимизгаю охиримизга байрам бўлиб қолсин. Сендан мўъжиза бўлиб қолсин.


God is Mighty and Wise. 	 Аллоҳ азиз ва ҳаким зотдир.


Do you not realize that to God prostrates everyone in the heavens and everyone on earth, and the sun, and the moon, and the stars, and the mountains, and the trees, and the animals, and many of the people? 	 «Осмонлардаги кимсалар, ердаги кимсалар Аллоҳга сажда қилади», деб қўйилса, кифоя эди, бутун борлиқнинг сажда қилиши тушунаверилар эди. Лекин баъзи махлуқлар алоҳида қайд этилди, чунки баъзи одамлар ўша махлуқларга–қуёш, ой ва юлдузларга сажда қиладилар.


So be thou patient under the judgment of thy Lord, and be not as the Man of the Fish, when he called, choking inwardly. 	 Роббинг ҳукмига сабр қил ва бир вақтлар ғамга тўлган ҳолда нидо қилган балиқ соҳибига ўхшама.


But they denied him, so there came on them the retribution of the day of gloom. 	 ( Аллоҳ таоло Айка халқини азобга дучор этишни ирода қилганида ҳавони ўта иситиб юборди. Шунда пастлаб келаётган булут пайдо бўлди.


They recognise the favours of Allah; then they deny them; and most of them are (creatures) ungrateful. 	 Уларнинг кўплари кофирлардир. (Аллоҳнинг неъматини била туриб инкор қилган киши аниқ кофир бўлади.)


You follow nothing but conjectures, and you do nothing but surmise.’ 	 Аллоҳнинг хоҳиши ичида, ширк келтиринг, баъзи нарсаларни ҳаром қилинг, деган хоҳиш йўқ. Ёки, менинг ғойиб, ҳеч ким билмайдиган хоҳишларимни излаб топиб, ўшанга амал қилинг, дегани ҳам йўқ.)


that He may recompense those who believe, and do righteous deeds; theirs shall be forgiveness and generous provision. 	 Бу дунёда иймон келтириб, ўша эътиқод тақозоси ила жонининг роҳатидан кечиб, куч-қувват, зеҳн-заковат ва пул-мол сарфлаб яхши амалларни қилганлар бор. Улар бу дунёнинг ўзида яхши ишлари учун мукофотларини тўла олмасликлари мумкин.


And also some of their fathers and their progeny and their brethren, We chose them, and We guided them to a Straight Path. 	 Ва уларнинг оталаридан, зурриётларидан ва биродарларидан ҳам ҳидоят қилдик. Уларни танлаб олдик ва сиротул мустақиймга ҳидоят қилдик.


and gardens dense with foliage? 	 Ва дарахтлари бир-бирига киришган бўстонлар.


Whoever obeys the Messenger is obeying God. 	 Ким Пайғамбарга итоат қилса, Аллоҳга итоат қилган бўлади.


Verily in this are Signs for all who constantly persevere and give thanks. 	 Албатта, бунда ҳар бир ўта сабрли ва ўта шукрлилар учун оят-белгилар бордир.


You are a people who exceed all bounds.' 	 Шу боисдан мазкур қиссада худди шу фоҳишалик бош масала қилиб кўтарилади. Бинобарин, Лут (а. с.) бу ёруғ оламда ҳеч бир зот қилмаган улкан гуноҳга биринчи бўлиб қўл урган қавмларини: «Йўқ!


Recite thou in the name of thy Lord Who hath created - 	 Яратган Роббинг номи билан ўқи.


Arise [to pray] the night, except for a little - 	 Кечани озгинасидан бошқасини (ибодатда) тик туриб ўтказ!


Nay, they are in doubt regarding My Exhortation, and are saying all this because they have not yet had any taste of My chastisement. 	 Улар Менинг зикрим ҳақида шак-шубҳададирлар. Йўқ!


She said, 'Would I had died ere this, and become a thing forgotten!' 	 У: «Кошки бундан олдин ўлсам эди ва бутунлай унутилиб кетсам эди», деди.


May God pardon you! 	 Аллоҳ сени авф қилди. Нима учун уларга то сенга ростгўй бўлганлар равшан бўлмай туриб ва ёлғончиларни билмасингдан туриб, изн бердинг?


And enter into burning fire. 	 Ва қизиб турган дўзахга кирар.


He saith: my Lord! judge Thou with truth. 	 У: «Эй Роббим, Ўзинг ҳақ ила ҳукм қил. Роббимиз Роҳмандир ва сизлар қилган васфлардан мадад сўраладиган зотдир», деди.


But the home of the hereafter is best, for those who do right. Will ye not then understand? 	 (Ушбу оятда Аллоҳ таоло Пайғамбаримиз Муҳаммадга (с. а. в.) тасалли бериб, кофир ва мушрикларнинг у кишини инкор этишларига эътибор қилмасликка, аввалги Пайғамбарлар ҳам у зотга ўхшаган инсонлар бўлганига ишора этмоқда.)


the Lord of the heavens and the earth and all that is between them; the Almighty, the Forgiving' 	 У осмонлару ернинг ва уларнинг орасидаги нарсаларнинг Робби, Азизу Ғаффордир», деб айт.


Believers, God will test you with game which come within the reach of your hands and spears, so that He may know those who fear Him, even if they cannot see Him. 	 Эй иймон келтирганлар! Аллоҳ ундан ким ғойибона қўрқишини билиш учун сизларни қўлларингиз ва найзаларингиз етадиган овларда бир оз синаб кўради.


Verily, the home of the Hereafter, that is the life indeed (i.e. the eternal life that will never end), if they but knew 	 Агар билсалар, охират диёри, ана ўша ҳақиқий ҳаётдир.


Of their merits there is no question in your case! 	 Уларнинг қилган амалларидан сиз сўралмайсиз.


"Fie upon you, and upon the things that ye worship besides Allah! 	 Сизга ҳам, Аллоҳни қўйиб, ибодат қилаётган нарсаларингизга ҳам суф-э!


Allah, He alone has knowledge of the Hour. 	 Албатта, соат (қиёмат) илми ёлғиз Аллоҳнинг ҳузуридадир. Ёмғирни У ёғдирур.


His is whatever is at rest in the night and in the day. 	 Кечада ва кундузда сокин бўлганлар Уникидир.


We can dwell in Paradise where we will; how excellent a reward for the (pious good) workers!" 	 Энди ундан хоҳлаган жойимизни оламиз», дедилар. Бас, амал қилувчиларнинг ажри қандай ҳам яхши бўлди!


Any one who exceeds the limits set by God sins against his own self. 	 Эр киши хотинини ҳайздан пок бўлишини кутиб, ҳовридан тушиб, талоқ ниятидан қайтиб қолиши мумкин. Ёки ҳомиладорлиги аниқлангандан сўнг меҳри кучайиб, талоқни унутиши ҳам мумкин.


In any case, God gives authority to His Apostle over whomsoever He please. God has power over everything. 	 Аллоҳ ҳар бир нарсага қодирдир. (Бу оятда Аллоҳ таоло қўлга тушган мол-мулк учун мусулмонлар туя миниб, от чоптириб қийналмаганларини, бу нарсаларни Пайғамбарига Аллоҳнинг Ўзи, Ўз қудрати билан берганини эслатмоқда.)


(They said): "Inform us of the interpretation of this. 	 «Бизга бунинг таъбирини хабар қил.


And there is no sin for you in what ye do by mutual agreement after the duty (hath been done). 	 Демак, эри бор аёлга уйланиш ҳаром. Эри ўлиб ёки эридан ажрашиб идда ўтирган аёллар ҳам, то идда муддати орасида эрлик аёллар қаторига киради.


And when they behold thee, they hold thee up for mockery: is this the one whom Allah hath sent as an apostle 	 Улар сени кўрган вақтларида: «Аллоҳ Пайғамбар қилиб юборган шуми?!


And we are the arrangers. 	 Албатта, бизлар саф тортиб тургувчилармиз.


And Allah will surely make evident those who believe, and He will surely make evident the hypocrites. 	 Албатта, Аллоҳ иймон келтирганларни ҳам яхши билур, мунофиқларни ҳам яхши билур.


He increases in creation what He wills. 	 Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсага қодирдир. (Фаришталар Аллоҳ яратган ўзига хос зотлардир.


Maybe our Lord will give us better than this. 	 Шояд Роббимиз унинг ўрнига ундан кўра яхшироғини берса.


Fear God, and forgo what remains of usury, if you are believers. 	 Агар мўмин бўлсангиз, Аллоҳга тақво қилинг ва рибонинг сарқитини ҳам тарк қилинг.


Surely Thou seest into us.' 	 Албатта, Сен Ўзинг бизни кўриб турувчи эдинг», деди.


Even though they used to say. 	 Ҳолбуки, улар дер эдилар:


I am about to place a viceroy in the earth, they said: Wilt thou place therein one who will do harm therein and will shed blood, while we, we hymn Thy praise and sanctify Thee? 	 (Ушбу оятдан маълум бўляптики, Аллоҳ таоло Одамни Ўзининг ер юзидаги ўринбосари-халифаси бўлишини ирода этган экан. Демак, инсонга улкан ишонч билдирилган, улуғ Аллоҳнинг халифаси бўлишдек олий мақомга лойиқ кўрилган.


And We have kept it guarded from every outcast devil. 	 Уни ҳар бир қувилган шайтондан муҳофаза қилдик.


When the wrong-doers perceive the chastisement, they will feel intense remorse in their hearts. 	 Азобни кўрганларида ичларида надомат чексалар ҳам.


Detain them after the prayer and let them both swear by Allah if you doubt [their testimony, saying], "We will not exchange our oath for a price, even if he should be a near relative, and we will not withhold the testimony of Allah. Indeed, we would then be of the sinful." 	 Агар шубҳа қилсангиз, гувоҳларни намоздан кейин тутасиз ва улар: «Гарчи қариндошимиз учун бўлса ҳам, қасамни озгина қийматга сотмаймиз ва Аллоҳ учун гувоҳлигимизни яширмаймиз. Зотан, у ҳолда, албатта, гуноҳкорлардан бўлиб қоламиз», деб Аллоҳ номи ила қасам ичадилар.


Allah has pardoned what is past; but whoever offends again, Allah will take vengeance on him. 	 Зотан, Аллоҳ азиз, интиқом эгасидир. (Демак, «овда синаб кўриш» деганда, мусулмон кишига эҳромдалик ҳолида ов қилиш ҳаром эканлиги тушунилади.


And of them are those who believe in it, and of them are those who do not believe in it. 	 Улардан унга иймон келтирадиганлар ҳам бор ва улардан унга иймон келтирмайдиганлар ҳам бор.


There is no blame on you in seeking bounty from your Lord, so when you hasten on from "Arafat", then remember Allah near the Holy Monument, and remember Him as He has guided you, though before that you were certainly of the erring ones. 	 Сўнг Жиброил «Сизга ўз Роббингиздан фазл исташингизда гуноҳ йўқдир», деган оятни олиб тушди, дедилар. Илгари мусулмонлар Исломдан олдинги ҳаётлари билан мусулмон бўлганларидан кейинги ҳаётларини солиштириб кўриб, бу улуғ неъматларни тушуниб етар эдилар ва уни берган Аллоҳга шукр қилар эдилар.)


Worship your Lord who created you and those before you, that you may attain piety. 	 (Ушбу оятда умумбашарга қарата нидо этилмоқдаки, сизларни яратган тарбиякунандаларингиз улуғ Аллоҳга ибодат қилинглар! Сизларни яратишда У ягона бўлган, энди ёлғиз Ўзига ибодат қилишингизга ҳақлидир.


Then he inspected the birds, and said, “Why do I not see the hoopoe? Or is he among the absentees? 	 Ва қушларни текширди-да: «Нега Ҳудҳудни кўрмаётирман ёки ғойиблардан бўлдими?


And humiliation and wretchedness were stamped upon them and they were visited with wrath from Allah. 	 Уларга хорлик ва мискинлик ёзилди ва Аллоҳнинг ғазабига лойиқ бўлдилар.


And We made the oppressed people inherit the eastern and western parts of the land, which We had blessed. 	 Ва хўрланиб юрган қавмни эса, Ўзимиз баракали қилган ернинг машриқию мағрибига меросхўр қилдик. Сабр қилганлари учун Роббингнинг гўзал сўзлари Бани Исроилга батамом бўлди.


But those who fear God shall be above them on the Day of Resurrection: God bestows His bounties on whoever He pleases without stinting. 	 Иймонсиз бўлганлари учун ҳайвоний тасаввур ва чегарадан ташқарига чиқа олмайдилар. Мўмин киши учун эса, бу дунёнинг зийнати ҳақир ва аҳамиятсиз нарса ҳисобланади.


Say (O Muhammad SAW): "Invoke Allah or invoke the Most Beneficent (Allah), by whatever name you invoke Him (it is the same), for to Him belong the Best Names. 	 Сен: «Аллоҳга дуо қилинглар, Роҳманга дуо қилинглар, қайсисига дуо қилсангиз ҳам, барибир. Гўзал исмлар Уникидир», деб айт.


Stand up for the service of prayer at the two ends of day and the first watch of night. 	 Кундузнинг икки тарафида ва кечанинг бир бўлагида намозни тўкис адо қил! Албатта, яхшиликлар ёмонликларни кетказади.


The Jews and the Christians say, ‘We are Allah’s children and His beloved ones.’ 	 Яҳудий ва насоролар: «Биз Аллоҳнинг ўғилларимиз ва Унинг маҳбубларимиз», дедилар.


We shall then rescue the pious – and leave the unjust in it, fallen on their knees. 	 Сўнгра тақво қилганларга нажот берамиз ва золимларни унда тиз чўккан ҳолларида қолдирамиз.


But if they strive to have you associate with Me something of which you have no knowledge, do not obey them. 	 Агар икковлари сени ўзинг билмаган нарсани Менга ширк келтиришга зўрласалар, бас, уларга итоат этма!


And whoever is an ally of Allah and His Messenger and those who have believed - indeed, the party of Allah - they will be the predominant. 	 Ким Аллоҳни, Унинг Пайғамбарини ва иймон келтирганларни валий қилиб олса, бас, албатта, Аллоҳнинг ҳизби–ана ўшалар ғолиблардир.


O man! surely you must strive (to attain) to your Lord, a hard striving until you meet Him. 	 Эй инсон! Албатта сен Роббингга йўлиққунингча, ҳаракату уринишда бўларсан ва охири унга йўлиқарсан.


And fear Allah, and know that ye are going to meet Him; and give thou glad tidings Unto the believers. 	 (Эр-хотин орасидаги ҳассос ва нозик алоқа Қуръони Карим оятларида ўзига хос услуб билан тасвирланади. Аввалги оятлардан бирида эр-хотинни бир-бирига нисбатан кийим-либос деб таъриф қилинган эди.


A host of deserters of the allies shall be here put to flight. 	 Анави ердаги енгилган фирқалардан бўлган қандайдир лашкар. (Мушриклар, жуда борганда, енгилган фирқалардан тўпланган қандайдир ҳақир бир лашкар бўла олади, холос.


Serving them will be youths like hidden pearls. 	 Ва атрофларида худди садафдаги дурдек ғуломлари айланиб, хизматда юришадир.


But God lets go astray whom He will and guides whom He pleases. 	 Бунинг асосий ҳикматларини Аллоҳнинг Ўзи билади. Бошқа Пайғамбарлар маълум қавмга ва маълум муддатга келган бўлсалар, Муҳаммад (с. а. в.) қавмларнинг ҳаммасига қиёмат кунига қадар Пайғамбар қилиб юборилганлар.


Today you shall be requited with a humiliating punishment because of what you used to attribute to Allah untruly, and for your being disdainful towards His signs.’ 	 Пайғамбаримизнинг (с. а. в.) даврларида Мусайламатул каззоб, унинг хотини Сажоҳ бинти ал-Ҳорис ва ал-Асвад ал-Анасийлар шундай даъво билан чиқдилар. Аммо тезда шарманда бўлдилар.


Allah it is Who made the earth a dwelling place for you and made the sky a canopy, Who shaped you -- and shaped you exceedingly well -- and gave you good things as sustenance. 	 Аллоҳ сизга ерни қароргоҳ, осмонни том қилган ва сизларнинг сувратларингизни гўзал сувратда қилган, сизларга пок нарсалардан ризқ берган зотдир. Ана ўша Аллоҳ Роббингиздир.


We have denied you, and there has appeared between us and you animosity and hatred forever until you believe in Allah alone" except for the saying of Abraham to his father, "I will surely ask forgiveness for you, but I have not [power to do] for you anything against Allah. 	 Магар Иброҳимнинг отасига қарата, албатта сен учун истиғфор айтаман, сендан Аллоҳ(азоби)дан бирор нарса қайтаришга молик эмасман, деган сўзи мустасно. Эй Роббимиз, фақат Сенга таваккал қилдик, фақат Сенгагина қайтдик ва қайтиб борадиган жой ҳам фақат Сенгинадир.


And ye devour inheritance - all with greed, 	 Ва меросни шиддатла ейсизлар.


By God, We sent messengers to communities before you, but Satan made their deeds appear alluring to them. 	 Аллоҳга қасамки, Биз сендан олдинги умматларга ҳам (Пайғамбар) юборганмиз. Бас, шайтон уларга амалларини зийнатлаб кўрсатди.


Deaf, dumb, blind, therefore they have no sense. 	 Улар ақл ишлатмаслар. (Аллоҳ таоло бу ояти каримада кофирларни чўпонни овозини эшитиб, маъносини тушинмайдиган чорва ҳайвонларига, Пайғамбарларни уларни ҳайдаб юрувчи чўпонга ўхшатмоқда.)


For the cautious with their Lord, theirs shall be Gardens underneath which rivers flow, where they shall live for ever, and purified spouses, and pleasure from Allah' Allah is watching over His worshipers. 	 Аллоҳ таоло ушбу оятда Пайғамбаримиз алайҳиссаломга хитобан: «Ўша нарсаларингиздан яхшироғининг хабарини берайми?! деб айт», деб буюрмоқда. Охират неъматлари бу дунё матоҳидан нақадар устун эканлиги шак-шубҳасиз ҳақиқатдир.


So be patient for the decision of your Lord, and do not obey the sinner or the blasphemer among them. 	 Бас, Роббинг ҳукмига сабр қил ва улардан гуноҳкор ёки кофирларига итоат қилма.


God will admit the righteously striving believers into the gardens wherein streams flow. 	 Албатта, Аллоҳ иймон келтирганлар ва яхши амал қилганларни тагидан анҳорлар оқиб турган жаннатларга киритур. Куфр келтирганлар ҳузур қилурлар ва худди чорва ҳайвонлари егандек ерлар ва дўзах уларнинг жойидир.


They took enjoyment in their share, so do you take enjoyment in your share as those before you took enjoyment in their share. 	 Бас, ўз насибалари ила маза қилдилар, ўзингиздан олдингилар насибалари ила маза қилганларидек, сиз ҳам ўз насибангиз ила маза қилдингиз.


And they will say, “Had we listened or understood, we would not have been among the people of hell.” 	 Ва улар: «Агар эътибор қулоғи билан эшитганимизда ёки ақлни ишлатганимизда эди, дўзахийлар орасида бўлмаган бўлар эдик», дерлар.


But in the Hereafter (there is) a severe torment (for the disbelievers, evil-doers), and (there is) Forgiveness from Allah and (His) Good Pleasure (for the believers, good-doers), whereas the life of this world is only a deceiving enjoyment. 	 Бу дунё ҳаёти ғурурга кетгазувчи матодан ўзга ҳеч нарса эмас. (Яъни, бу дунё ҳаёти шундай бир ёмғирга ўхшайдики, у ёққандан сўнг чиққан наботот деҳқонларни ҳайратга солади, завқлантиради.


Indeed, we aspire that our Lord will forgive us our sins because we were the first of the believers." 	 Мўминларнинг аввалгиси бўлганимиз учун Роббимиз хатоларимизни кечиришидан умид қиламиз», дедилар.


And in the Thamud (was another Sign): Behold, they were told, "Enjoy (your brief day) for a little while!" 	 Ва Самудда ҳам (белги) бор. Уларга вақтинчалик маза қилиб туринглар, дейилган вақтда...


Your Lord is the Watcher over all things. 	 Аллоҳ таоло фақат охиратга иймони борларни иймони йўқлардан айириш ҳамда охиратга шак-шубҳа билан қарайдиганларни алоҳида кўрсатиш учун шу йўлни ишга солди, холос. Бўлмаса, Аллоҳ таоло кимнинг қандайлигини азалдан яхши билар эди.)


With power did We construct the heaven. 	 Осмонни Ўз қудратимиз ила бино қилдик.


Have you never seen those who aver they believe in what has been revealed to you and had been to others before you, yet desire to turn for judgement to evil powers, even though they have been commanded to disbelieve in them? 	 Сенга нозил бўлган нарсага ва сендан олдин нозил бўлган нарсага иймон келтирганларини даъво қилаётганларни кўрмайсанми?! Тоғутдан ҳукм сўраб беришни истайдилар.


Wherein are couches raised 	 Унда баланд-баланд сўрилар бор.


I shall show you the habitation of the ungodly. 	 Биз учун «лавҳлар» нимадан иборатлиги, қайси моддадан бўлгани, шакли ёки ҳажми аҳамиятсиз, балки уларга ёзилган маънолар аҳамиятлидир, дейди муфассирлар.)


Throughout your life you will not be able to let anyone touch you. 	 Энди сенга бу ҳаётда «тегиш йўқ» дейишинг бор, холос.


And that to your Lord is the finality 	 Ва, албатта, интиҳо Роббинг ҳузуридадир.


Say: My Lord knows best him who has brought the guidance and him who is in manifest error. 	 (Сен она юртингдан ҳижрат қилиб кетишга мажбур бўлаётганингдан ўкинма. Сенга Қуръон тиловати ва унга амал қилишни фарз қилган зот–Аллоҳ, албатта, сени қайтар жойга–Маккага яна қайтаргувчидир.)


Are you astonished at this news, 	 Бу сўздан сизлар ажабланасизларми?


And he used to enjoin on his family and his people As-Salat (the prayers) and the Zakat, and his Lord was pleased with him. 	 У аҳлини намозга ва закотга буюрар эди ва Робби наздида рози бўлган эди.


By the night when it envelops, 	 Туннинг қоплаб келаётган пайти билан қасам.


And indeed We established you in the earth and in it created for you the means of livelihood; very little thanks do you offer! 	 Батаҳқиқ, Биз сизларга ер юзида имкон бердик ва унда маишат (воситалари) қилдик. Жуда оз шукр этарсизлар.


On that Day (of Judgment) woe would be upon those who have rejected God's revelations! 	 Ўшал кунда ёлғонга чиқарувчиларга вайл бўлсин!


Verily, they shall soon (come to) know! 	 Йўқ! Улар тезда биларлар!


This is not the utterance of an accursed devil. 	 Ва у(Қуръон) тошбўрон қилинган шайтоннинг сўзи эмас.


Take my shirt and put it on my father's face; his eyesight will be restored; and bring your entire family to me." 	 (Ажабланишга ҳеч ҳожат йўқ. Аввало, Яъқуб (а. с.) ҳам, Юсуф (а. с.) ҳам Аллоҳнинг Пайғамбарлари, ораларида мўъжиза бўлиб, бир кўйлак сабабли дардга шифо етиши ғаройиб иш эмас.)


Whoever acts righteously, it is for his own soul, and whoever does evil, it is to its own detriment, then you will be brought back to your Lord. 	 Ким солиҳ амал қилса, ўзига фойда. Ким ёмонлик қилса, ўзига зарар.


When he saw the moon rising, he said, 'This is my Lord.' 	 Чиқаётган ойни кўрганда: «Мана шу Роббимдир», деди.


So shall anyone be destroyed except the transgressing lot? 	 Лекин улар сабр матонатда зарбулмасал бўлганлар. Оятда Қуръон, етказиш, деб аталмоқда.)


And most surely I am most Forgiving to him who repents and believes and does good, then continues to follow the right direction. 	 Албатта, Мен тавба қилган, иймон келтириб, яхши амал қилган, сўнгра тўғри юрганларни кўплаб мағфират қилгувчиман.


Have they not taken the covenant of the Book, which they have studied, to tell nothing of Allah except what is true? 	 Улардан Аллоҳга нисбатан фақат ҳақдан бошқа нарса айтмасликка Китобнинг аҳду паймони олинган эмасмиди?! Улар у(китоб)даги нарсаларни ўрганганлар-ку?!


(They said): "We may haply follow the magicians if they are victorious." 	 (Турли муносабатлар ила одамларни тўплаш, билан уларни чалғитиш ва ўзига маҳлиё этиш ҳам туғёнкор ҳокимларнинг одати. Сеҳргарлар билан Мусо алайҳиссалом тортишувини ғанимат билиб роса одам йиғдилар.)


I place my trust in God who is my Lord and your Lord. 	 Албатта, мен Роббим ва Роббингиз бўлмиш Аллоҳга таваккал қилдим. Ҳар бир ўрмалайдиган нарсанинг пешонаси Унинг чангалидадир.


"Thou hast already fulfilled the vision!" - thus indeed do We reward those who do right. 	 Батаҳқиқ, сен тушни тасдиқ қилдинг! Албатта, биз гўзал иш қилгувчиларни мана шундай мукофотлаймиз», деб.


The Day they will be dragged through the Fire on their faces, (they will hear:) "Taste ye the touch of Hell!" 	 Юзтубан дўзахга судраладиган кунларида: «Жаҳаннам азобини татиб кўринг!» (дейилур).


So whoever would hope for the meeting with his Lord - let him do righteous work and not associate in the worship of his Lord anyone." 	 Бас, ким Роббига рўбарў келишни умид қилса, яхши амал қилсин ва Робби ибодатига биронтани шерик қилмасин», дегин.


Throw down your staff.” 	 Ва асоингни ташла!»


Certainly We sent Nuh to his people, so he said: O my people! serve Allah, you have no god other than Him; surely I fear for you the chastisement of a grievous day. 	 (Аввал-бошда Одамнинг (а. с.) қиссалари баён этилган эди. Энди у зотнинг зурриётлари пушти камаридан яралган Нуҳнинг (а. с.) қиссалари келтирилмоқда.)


In this there is evidence (of the truth) for the people of understanding. 	 (Олимлар кашф қилишларича, чақмоқ чаққанда ҳавони куйдириб ўсимликлар учун ўта фойдали ўғит–азот пайдо бўлар экан. Ана ўша модда ёмғир ила ерга тушиб ўсимликларнинг ўсишига, ҳосил беришига омил бўлар экан.


They said: "Truly Joseph and his brother are loved more by our father than we: But we are a goodly body! really our father is obviously wandering (in his mind)! 	 Албатта, отамиз очиқ-ойдин адашувдадир», дедилар. (Яъни, Юсуфнинг акалари (улар ўн киши бўлиб, оналари бошқа эди), отамиз биздан кўра укамиз Юсуф ва унинг ота-она бир укаси икковини яхши кўради, аслида улардан кўра бизга кўпроқ эътибор бериши керак эди, отамиз бу ишда адашмоқда, дедилар.)


The Day when no relation will avail a relation at all, nor will they be helped - 	 У кунда дўст дўстга бирон нарсада асқотмас ва уларга ёрдам ҳам берилмас.


And Allah is over everything Potent. 	 Оятда Бадр уруши куни Расулуллоҳга нозил қилинган оятларга иймон келтиришлик Аллоҳга иймон келтириш билан бирга зикр этилмоқда. Ўша куни нозил қилинган ояти карималар ўлжани тақсимлашга ҳам тааллуқли эди.


half of it, or reduce it a little; 	 Ярмини ёки ундан бир оз қисқароғини.


O Prophet! say to your wives: If you desire this world's life and its adornment, then come, I will give you a provision and allow you to depart a goodly departing 	 Эй Набий, жуфти ҳалолларингга: «Агар бу дунё ҳаётини ва унинг зийнатини ирода қилсангиз, келинглар, сизларни баҳраманд қилай ва чиройли бўшатиш ила бўшатиб қўяй.


And He is the Supreme, above His servants; and He is the Wise, the Aware. 	 У бандалари устидан ғолибдур. У ҳикмат эгаси ва ҳар бир нарсадан хабардордир.


Say: Whatever reward I have asked of you, that is only for yourselves; my reward is only with Allah, and He is a witness of all things. 	 Менинг ажрим фақат Аллоҳнинг зиммасида. У зот ҳар бир нарсага Ўзи шоҳиддир», деб айт.


Whatever you differ upon, its judgement belongs to Allah. 	 «Бирор нарсада ихтилоф қилсангиз, унинг ҳукми Аллоҳдадир.


Then pass on at a quick pace from the place whence it is usual for the multitude so to do, and ask for Allah's forgiveness. 	 Сўнгра одамлар қайтиб тушган жойдан тушинглар. Ва Аллоҳга истиғфор айтинглар.


But what is the matter with those who deny the truth, that they come hastening towards you 	 Куфр келтирганларга нима бўлдики, бўйинларини чўзиб сен томон шошмоқдалар?!


and raising clouds of dust, 	 Ўша пайтда чанг қўзғотдилар.