How can you tell that if a sign be given to them, they will indeed believe in it? 	 Сизга нима билдирди? Эҳтимол оят келса ҳам, улар иймон келтирмаслар.


You are the best of the nations raised up for (the benefit of) men; you enjoin what is right and forbid the wrong and believe in Allah; and if the followers of the Book had believed it would have been better for them; of them (some) are believers and most of them are transgressors. 	 (Ислом уммати ўзи ҳақида билиб қўйиши зарур бўлган ҳақиқатлардан бири–бу умматнинг одамлар учун чиқарилган энг яхши уммат эканлигидир. Бу ҳақиқатни ҳозир ўзини бу умматга нисбат бераётганлар яхши тушуниб олмоқлари лозим.


God had given you victory at Badr, when you were weak. 	 Батаҳқиқ, Бадрда оз бўлсаларингизлар ҳам, Аллоҳ сизларга нусрат берди.


Serve Allah: you have no god save Him. 	 Сиз учун ундан ўзга илоҳ йўқдир.


Those who believe and do good deeds We shall lodge them in the rooms of Paradise underneath which rivers flow, therein living for ever, an excellent wage for those who labor, 	 Иймон келтириб, яхши амалларни қилганларни жаннатдан остидан анҳорлар оқиб турган олимақом жойларга жойлаштирурмиз. У ерда абадий қолурлар.


That is how We explain Our signs distinctly so that they may come back (to the right path). 	 Шояд қайтсалар, деб оятларни мана шундай батафсил баён қиламиз.


They shall say, 'That then were a losing return!' 	 Агар шундоқ бўлса, бу ҳасратий қайтиш-ку?» дерлар.


No affliction falls except by the permission of Allah. 	 Сизга Аллоҳнинг изнисиз ҳеч бир мусибат етмас. Ким Аллоҳга иймон келтирса, У зот унинг қалбини ҳидоятга солур.


The fornicator shall not marry any but a fornicatress or idolatress, and (as for) the fornicatress, none shall marry her but a fornicator or an idolater; and it is forbidden to the believers. 	 (Зинокор Ислом жамияти жисмидан умуман олиб ташланади. Гувоҳлиги қабул қилинмайдиган бўлади, мўминлар билан никоҳда бўлишдан ман этилади ва ҳоказо.)


Had it not been for a Word that went forth before from thy Lord, (their differences) would have been settled between them: but they remained in suspicious disquieting doubt thereon. 	 Худди Қуръонга нисбатан муносабатга ўхшаш муносабат бўлди. Агар Аллоҳ таоло қиёматда ҳисоб-китоб қилишга сўз бермаганида, китобига куфр келтирганларни, албатта, азобга дучор этар эди.)


Sent forth from your Lord for the extravagant. 	 Роббинг ҳузурида исрофчилар учун белгилаб қўйилган(тош)ларни», дедилар.


Then when cometh the Deafening Cry- 	 Вақтики қулоқларни кар қилувчи овоз келса.


Whenever a new revelation comes to them from their Lord, they listen to it in a playful manner, 	 Қачон Роббиларидан янги эслатма келса, фақат уни ўйнаётган ҳолларида тингларлар.


"No sense of fatigue shall touch them, nor shall they (ever) be asked to leave it." 	 Уларни у жойда чарчоқ тутмас ва улар ундан чиқарилувчи ҳам эмаслар.


As for those who disbelieve, I will sternly punish them in this world and in the Everlasting Life, there shall be none to help them. 	 Бас, куфр келтирганларни бу дунёю у дунёда шиддатли азоб ила азоблайман. Уларга ёрдам берувчилар йўқдир.


So when they saw Our punishment, they said: "We believe in Allah Alone and reject (all) that we used to associate with Him as (His) partners. 	 Қачонки азобимизни кўрганларида: «Биз Аллоҳнинг ёлғиз Ўзига иймон келтирдик ва Унга шерик қилган нарсаларимизга куфр келтирдик», дедилар.


and they imagined that no harm would come to them; and so they became blind and deaf [of heart]. 	 (Яҳудийларнинг синов, ҳисоб-китоб бўлишига иймонлари йўқ эди. Улар шундай ўтиб кетишларига, амалларининг сарҳисобини бермасликларига қаттиқ ишонардилар.


They are not able to remove or change your hardships". 	 Бас, улар сиздан зарарни кушойиш қила олишга ёки буриб юборишга молик эмаслар», деб айт.


Then God sent a raven which scratched the ground in order to show him how to hide the nakedness of his brother. 	 (Ояти кариманинг сиёқидан кўриниб турибдики, қотил биродарини ўлдириб қўйгандан кейин нима қиларини билмай қолган. Ўликни кўмиш кераклиги хаёлига келмаган.


These are the limits of Allah; and whoever obeys Allah and His Noble Messenger – Allah will admit him into Gardens beneath which rivers flow – abiding in it forever; and this is the great success. 	 Ана ўшалар, Аллоҳнинг чегараларидир. Ким Аллоҳга ва Унинг Расулига итоат этса, уни остидан анҳорлар оқиб турган жаннатга абадий қолиш учун киритадир.


He is verily clement and forgiving. 	 (Араб тилида тасбиҳ айтиш «Аллоҳни поклаб ёд этиш» маъносини англатади. Ушбу ояти карима бутун борлиқ, барча мавжудот Аллоҳ таолони айбу нуқсондан поклаб тасбиҳ айтишини таъкидламоқда.)


And this is how We reward him who transgresses and does not accept faith in the signs of his Lord; and indeed the punishment of the Hereafter is the most severe and more lasting. 	 Исроф қилган ва Робби оятларига иймон келтирмаганларни ана шундай жазолайрмиз. Охират азоби, албатта, ашаддийроқ ва боқийроқдир.


Do they not reflect within themselves? 	 Ахир, улар Аллоҳ осмонлару ерни ва улар орасидаги нарсаларни фақат ҳақ билан ва маълум муддатга яратганини тафаккур қилиб кўрмайдиларми?!


And of them there are some who listen to you; but We have set veils on their hearts, so they understand it not, and deafness in their ears; if they see every one of the Ayat (proofs, evidences, verses, lessons, signs, revelations, etc.) they will not believe therein; to the point that when they come to you to argue with you, the disbelievers say: "These are nothing but tales of the men of old." 	 Барча оятларни кўрсалар ҳам, улар иймон келтирмаслар. Ҳатто олдингга сен билан тортишувга келганларида куфр келтирганлар: «Бу ўтганларнинг афсоналаридан бошқа нарса эмас», дерлар.


Say thou: look ye were Allah to take away your hearing and your sight and seal up your hearts, what god, other than Allah, shall bring them unto you? 	 Уларга: «Айтинг-чи, агар Аллоҳ қулоқ ва кўзларингизни олиб қўйса, қалбларингизга муҳр босса, Аллоҳдан ўзга қайси илоҳ уни сизга беради», дегин.


When they accepted faith, We removed the disgraceful punishment in the life of this world from them, and let them enjoy for a while. (* That was destroyed after being warned.) 	 Ана шунда Аллоҳ таоло уларнинг бошидан бу азобни кўтарган ва иймонлари шарофати билан маълум муддатгача фаравон турмуш ила манфаатлантирган. Демак, қоида шу: қайси қишлоқ кофир бўлса, хорлик азобига дучор бўлаверади, қайси қишлоқ иймон келтирса, ундан хорлик азоби кушойиш қилиниб, иймони туфайли манфаатлар топаверади.)


Indeed, his Lord was ever of him, Seeing. 	 Албатта, Роббиси уни доим кўриб турувчи эди.


So thereupon raising dust. 	 Ўша пайтда чанг қўзғотдилар.


The unbelievers say, 'What, when we are dust, and our fathers, shall we indeed be brought forth? 	 Куфр келтирганлар: «Биз ва ота-боболаримиз тупроқ бўлганимиздан кейин, яна чиқариламизми?!


And thou art a freeman of this City;- 	 Сен муқим турган бу шаҳарла.


This is a right path. 	 Демак, Аллоҳ таоло бошқа бандаларга Робб бўлгани каби, Исога алайҳиссалом ҳам Роббдир. Бу ҳақда бошқа гап бехуда.)


Yet He does not approve of disbelief to His worshipers, but if you believe He will approve it in you. 	 У ўз бандаларининг кофир бўлишига рози бўлмас. Агар Унга шукр келтирсангиз, сиздан рози бўлур.


Will you not take heed?” 	 Тақво қилмайсизларми?!» деди.


Indeed the worst of beasts in Allah’s sight are the deaf and dumb who do not exercise their reason. 	 Аллоҳнинг ҳузурида ҳайвоннинг энг ёмони, албатта, кару соқов бўлиб, ақл ишлатмайдиганлардир.


One of them wishes that he could be granted life a thousand years, but it would not remove him in the least from the [coming] punishment that he should be granted life. 	 Мушриклардан бирлари минг йил умр кўришни суяди. Аммо узоқ умр кўриши уни азобдан қутқармайди.


They will abide therein. 	 Улар унда абадий қолурлар.


Nay, but it shall come upon them suddenly, dumbfounding them, and they shall not be able to repel it, nor shall they be respited. 	 У уларга тўсатдан келиб, ҳайрату даҳшатга солур. Бас, уни рад қилишга қодир бўлмаслар ва уларга муҳлат ҳам берилмас.


Believe, surely the promise of Allah is true' Then he says: 'This is nothing but fairytales of the ancients' 	 У бўлса «Бу ўтганларнинг афсоналари, холос», дер.


And a multitude of those (on the Right Hand) will be from the later times (generations). 	 Кейингилардан ҳам кўпгина жамоатлардир.


This is their repayment for having blasphemed against Our revelations, and having said, “Shall we, when we have become bones and fragments, be resurrected as a new creation?” 	 Ана ўша, Бизнинг оятларимизга куфр келтирганлари ва «Агар суяк ва титилган тупроқ бўлсак ҳам, албатта, янгитдан яратилиб, қайта тирилтирилурмизми?!» деганлари учун жазоларидир.


and leave them a desolate waste, 	 Сўнг уларни теп-текис ҳолга келтирур.


It is the Day when a soul will not possess for another soul [power to do] a thing; and the command, that Day, is [entirely] with Allah. 	 Ўша кунда ҳеч бир жон бошқа бир жон учун бирор нарса қилиш имконига молик эмасдир. У кунда барча иш Аллоҳнинг Ўзига хосдир.


who whispers into the hearts of people, 	 Одамлар қалбига васваса соладиганнинг.


And the night when it draws a veil over it, 	 Ва у(қуёш)ни қоплаган тун билан қасам.


Or is it that there are locks upon their hearts? 	 Ўшанда парда кўтарилади, ҳамма нарса равшанлашади, қалб ҳаловот топади, виждон мусаффо бўлади. «Қалбларида қулф» бўлса, унда ҳамма нарса берк, уларга ҳеч нарса, жумладан, Қуръон нури ҳам кирмайди.)


O ye who believe! be not forward in the presence of Allah and His apostle, and fear Allah; verily Allah is Hearing, Knowing. 	 Албатта Аллоҳ эшитувчи ва билувчи зотдир. (Мўмин-мусулмонлар ҳеч бир ишда ҳовлиқмасликлари, ҳар бир нарсани Аллоҳнинг амрига ва Пайғамбар алайҳиссаломнинг суннатларига эргашган ҳолда қилишлари лозим.)


And hearkens to its Lord, as it must. 	 Ва у (осмон) ўз Роббисига қулоқ осди ва шундоқ бўлиши керак эди.


Does it not dawn upon them how many generations We have destroyed before them, amid [the ruins of] whose dwellings they walk? 	 Улардан илгари уларнинг масканларида юрган асрлардан қанчадан-қанчасини ҳалок қилганимиз ҳам ҳидоят қилмадими?


Wherefore because of the wrongdoing on the part of those who are Judaised We forbade unto them the clean things that had been allowed unto them, and also because of their keeping away many from Allah's way; 	 Яҳудий бўлганларга уларнинг зулми, Аллоҳнинг йўлидан кўп тўсганлари учун ўзларига ҳалол қилинган нарсани ҳаром қилдик.


Then We made you successors in the land after them so that We may see how you act. 	 Сўнгра қандай амал қилишингизга назар солишимиз учун уларнинг ортидан сизларни ер юзида ўринбосарлар қилдик.


And even if they were returned, they would return to that which they were forbidden; and indeed, they are liars. 	 Агар улар ( дунёга) қайтарилсалар ҳам, ўзлари ман қилинган нарсага қайтарлар ва, албатта, улар ёлғончилардир.


Except to those who believe and work righteous deeds: For them is a Reward that will never fail. 	 Магар иймон келтирганларга ва яхши амаллар қилганларга, уларга миннатсиз, узлуксиз ажрлар бордир.


Would that you knew what the Clatterer is! 	 Қориъат қандоқ нарса эканлигини сенга нима билдирди?


Believers, surrender yourselves totally to God, and do not follow in the footsteps of Satan; surely, he is your sworn enemy. 	 Ва шайтоннинг изидан эргашманг. Албатта, у сизга очиқ душмандир.


Their sides leave off the couches calling upon their Lord in fear and in desire, and of that wherewith We have provided them they expend. 	 Уларнинг ёнбошлари ётар жойдан йироқ бўлур. Улар Роббиларига қўрқув ва умидворлик ила дуо қилурлар ва ўзларига ризқ қилиб берган нарсаларимиздан инфоқ қилурлар.


How many a habitation given to wickedness have We destroyed, whose roofs tumbled down, which fell into ruins. 	 Қанчадан-қанча шаҳар-қишлоқларни зулм қилгувчи бўлган ҳолида ҳалок этдик.


Whoever desires the Hereafter and strives for it with an endeavour worthy of it, should he be faithful,—the endeavour of such will be well-appreciated. 	 Ким охиратни истаса ва унга эришиш учун мўмин бўлган ҳолида керакли ҳаракатини қилса, бас, ана ўшаларнинг ҳаракатлари мақбулдир. (Яъни, одам охиратда яхши натижага эриштирадиган ишларни қилиши, охиратда жаҳаннамга дучор этадиган ишларнинг яқинига йўламаслиги лозим бўлади.)


None dispute concerning the communications of Allah but those who disbelieve, therefore let not their going to and fro in the cities deceive you. 	 Бас, уларнинг юртларда айланиб юришлари сени алдаб қўймасин. (Кофирлар ҳукм ва султонга, бошқа нарсаларга эга бўлишлари мумкин, бу ҳоллар мўмин кишини алдаб қўймаслиги керак.)


Then I will come to them from before them and behind them, from their right and from their left, and You will not find most of them as thankful ones (i.e. they will not be dutiful to You)." 	 Сўнгра уларнинг олдиларидан, орқаларидан, ўнг томонларидан ва чап томонларидан келаман. Ва уларнинг кўпларини шукр қилувчи ҳолда топмссан», деди.


Take not a life which God has made sacred except by way of justice and law. 	 Фаҳш–бузуқ ишларнинг ошкорасига ҳам, махфийсига ҳам яқинлашманг. Аллоҳ ҳаром қилган жонни ўлдирманг.


Lo! he is your chief who taught you magic. 	 Бас, албатта, қўл-оёқларингизни қарама-қаршисидан кесурман ва, албатта, сизларни хурмо танасига осурман, албатта, қайси биримизнинг азобимиз шиддатлироқ ва боқийроқ эканини билурсиз», деди. (Фиръавн ўз қаричи билан ўлчар эди.


When He decrees a matter, He only says to it, "Be," and it is. 	 Ислом назарияси бўйича, маҳлуқлар тамом бошқа, Холиқ тамом бошқа мавжудлик. Холиқнинг асло ўхшаши йўқ, Уни тасаввурга сиғдириб ҳам бўлмайди, махлуққа қиёсан таърифланмайди ҳам.


Indeed Allah does not, for the sake of explanation, shy to illustrate an example of anything, whether it is of a gnat or something further (inferior) than it; so the believers know it is the Truth from their Lord; as for the disbelievers, they say, “What does Allah intend by such an example?” 	 Албатта, Аллоҳ чивин ёки ундан устунроқ нарсани мисол келтиришдан уялмас. Иймон келтирганлар, албатта, у Роббиларидан келган ҳақлигини биладилар.


Did He not find thee destitute and enrich (thee)? 	 Ва У сени камбағал топиб, бой қилмадими?


He surroundeth all their doings, and He keepeth count of all things. 	 (Пайғамбарлар муҳофазаси учун қўйилган фаришталар бир йўла, уларнинг Аллоҳнинг динини одамларга қандоқ етказаётганларига гувоҳ ҳам бўлиб турадилар. Аллоҳ ҳамма нарсани Ўз ихтиёрига олиб ўрагани, ҳамма нарсанинг ҳисоб-китобини қилиб туришига ҳам шоҳиддирлар.)


Say, "It has been revealed to me that your God is but One God. 	 Сен: «Менга фақат, албатта, сизнинг илоҳингиз битта илоҳдир, деб ваҳий этилади.


And who withholds even common necessaries. 	 Ва маоъунни ман қиладиганлардир.


In whatever Form He wills, does He put thee together. 	 Ўзи хоҳлаган суратда сени таркиб қилди.


Thus they will admit their sin. 	 Бас, улар ўз гуноҳларини эътироф этдилар.


Say: 'People of the Book, let us come to a common word between us and you that we will worship none except Allah, that we will associate none with Him, and that none of us take others for lords besides Allah' If they turn away, say: 'Bear witness that we are Muslims' 	 Бизга ҳам, сизга ҳам баробар сўзга келинг: Аллоҳдан ўзгага ибодат қилмайлик, Унга ҳеч нарсани шерик қилмайлик ва Аллоҳни қўйиб, баъзимиз баъзимизни Робб қилиб олмайлик», дегин. Бас, агар юз ўгирсалар: «Гувоҳ бўлинглар, биз, албатта, мусулмонлармиз», деб айтинглар.


Nothing could stop Us from sending signs except that the earlier people had rejected them as lies. 	 Биз оят-мўъжизаларни фақат қўрқитиш учунгина юборурмиз. ( Қурайш кофирлари ҳам худди ўзларидан олдинги кофирларга ўхшаб, оят-мўъжизаларни кўрса ҳам, иймонга келмасликлари турган гап.


Muhammad is naught but a Messenger; Messengers have passed away before him. 	 Агар у ўлса ёки қатл қилинса, орқангизга қайтасизми?! Кимки орқасига қайтса, Аллоҳга ҳеч зарар келтира олмас.


We did not make them bodies that did not eat food, nor were they immortal. 	 Биз уларни таом емайдиган жасад қилганимиз йўқ. Улар абадий қолгувчи ҳам бўлган эмаслар.


Thou art but a warner; and unto every people there is a guide. 	 (Ҳа, Пайғамбар кишиларни куфрнинг, исённинг ва гуноҳкорликнинг оқибатидан огоҳлантиради, холос. У одамлар сўраган оят-мўъжизаларни келтиришга масъул эмас. )


And Allah took Abraham as an intimate friend. 	 Аллоҳ таоло бошқа оятларда ҳам бу ҳақиқатни баён этган. Демак, оятда Исломдан ўзга ҳақиқий дин йўқ, дейилмоқда ва бу динга одамларни янада қизиқтириш учун Иброҳим алайҳиссаломни Аллоҳ таоло Ўзига дўст тутганини таъкидламоқда.)


Those of them with whom you made a treaty, but they violate their agreement every time. 	 Улардан сен аҳдлашганлар сўнгра ҳар сафар аҳдларини бузарлар ва улар (Аллоҳдан) қўрқмаслар. (Бу қилмишлари билан яна бир инсонийлик хусусиятларини йўқотадилар.


She said: Surely the kings, when they enter a town, ruin it and make the noblest of its people to be low, and thus they (always) do; 	 У: «Албатта, подшоҳлар бирор шаҳар-қишлоққа кирсалар, уни вайрон қилурлар ва унинг азиз аҳлларини хор қилурлар. Ана шундай қилурлар.


And upon the Day of Resurrection thou shalt see those who lied against God, their faces blackened; is there not in Gehenna a lodging for those that are proud? 	 Қиёмат куни Аллоҳга нисбатан ёлғон сўзлаганларни кўрсанг, юзлари қоп-қорадир. Ёки мутакаббирларнинг жойи жаҳаннамда эмасми?!


Prosperous is he who has cleansed himself, 	 Батаҳқиқ, ким пок бўлса, ютуқ топадир.


But he turned away with his warlords, and said, “A sorcerer or a madman.” 	 У юз ўгириб, ишонгани томон юрди ва: «Бу сеҳргар ёки мажнундир», деди.


It is they who say: “Do not spend anything on those who side with God’s Messenger, unless they have dispersed.” 	 Улар, Расулуллоҳнинг ҳузуридагиларга нафақа берманглар, токи тарқаб кетсинлар, дерлар.


But if it is stillborn, they may have a share of it." 	 Агар у(қориндаги нарса) ўлик бўлса, улар унга шериклардир.


They (Jews, Christians and pagans) say: "Allah has begotten a son (children)." 	 Улар: «Аллоҳ фарзанд тутди», дедилар. У (бундан) покдир.


"As for the youth, his parents were people of Faith, and we feared that he would grieve them by obstinate rebellion and ingratitude (to Allah and man). 	 Аммо бола улғайса, кофир бўлиб, туғёнга кетиб, ота-онасини эзар эди. Ўша ота-онани келажакдаги ёмонликдан асраш учун болалари вояга етмасдан, куфр ва туғён содир этмасдан ўлдириб қўйишни лозим топдик.)


For Allah hath full knowledge of all things. 	 Фазл сиҳат-саломатликда, мансабда, молу пулда, хотиржамликда, ҳилмда, обрў-эътиборда бўлиши мумкин. Демак, Аллоҳ баъзи шахсларни бошқалардан афзал қилиб қўйса, унга ҳасад қилмаслик керак, балки фазлни Яратувчининг Ўзидан сўраш лозим.)


Surely, God will judge between them concerning that wherein they differ. 	 Ибодатда унга турли бут ва санамларни шерик қилар эди. Улар ўзларича афсона тўқиб, фаришталар Аллоҳнинг қизлари, деб сафсата сотишарди.


He knows that there must be among you sick, and others who travel in the land seeking of the bounty of Allah, and others who fight in Allah's way, therefore read as much of it as is easy (to you), and keep up prayer and pay the poor-rate and offer to Allah a goodly gift, and whatever of good you send on beforehand for yourselves, you will find it with Allah; that is best and greatest in reward; and ask forgiveness of Allah; surely Allah is Forgiving, Merciful. 	 Шундан сўнг кечада фарз намозлардан ташқари ибодат қилиш ихтиёрийга аланади. Ислом таълимотлари ҳар бир нарсада юксак инсоний фазилатлар ҳукм суришини йўлга қўйиб келган ва иншааллоҳ шундай бўлиб қолади.)


As for the wall, it belonged to two orphan lads in the city, and under it was a treasure belonging to them. 	 Деворга келсак, у шаҳардаги икки етим боланики бўлиб, унинг остида икковларининг хазинаси бор эди.


The Lord of the heavens and the earth and all that lies between them, if you really do believe. 	 Осмонлару ернинг ва уларнинг орасидаги нарсаларнинг Роббидир. Гар ишонгувчи бўлсангиз.


And (remember) when We appointed for Musa (Moses) forty nights, and (in his absence) you took the calf (for worship), and you were Zalimun (polytheists and wrong-doers, etc.). 	 Ва Мусо билан қирқ кечага ваъдалашганимизни, у (кетгани) дан сўнг золим бўлган ҳолингизда бузоқни (худо деб) тутганингизни эсланг!


that it is He who created the mates, the male and the female, 	 Албатта, икки жуфтни; эркак ва аёлни яратган ҳам Ўзи.


(They will say), "O ye Unbelievers! Make no excuses this Day! Ye are being but requited for all that ye did!" 	 Эй кофир бўлганлар, бугунги кунда узр айтманглар, сиз ўзингиз қилган ишларнинг жазосини олмоқдасиз, холос.


Is it not that whenever they made a covenant, a part of them would cast it away? 	 Ҳар қачон аҳд қилишсалар, улардан бир гуруҳи уни бузаверадими?!


And We gave understanding of the case to Solomon, and to each [of them] We gave judgement and knowledge. 	 Бас, Биз уни Сулаймонга фаҳмлатдик. Уларнинг ҳар бирига ҳукмни ва илмни берган эдик.


There was not one but belied the apostles, wherefore justified was My wrath. 	 Барчалари, албатта, Пайғамбарларни ёлғончи қилдилар. Бас, Менинг иқобим ҳақ бўлди.


And you will [come to] know who it is that is in clear error." 	 Бас, сизлар тезда ким очиқ-ойдин хатода эканини билурсизлар», деб айт.


And is under no one's obligation to return his favour, 	 Унда бирор кишининг қайтарилиши лозим яхшилиги йўқ эди.


They are eager that you should disbelieve like they have disbelieved, so that you all become alike. 	 Улар сиз ҳам худди ўзларидек кофир бўлиб, уларга тенглашишингизни хоҳларлар.


We certainly chose him in the [present] world, and in the Hereafter he will indeed be among the Righteous. 	 Албатта, Биз уни бу дунёда танлаб олдик ва, албатта, у охиратда солиҳлардан бўлгай.


On the day when We gather them all together, We shall say to those who ascribed partners [to Allah] ‘Where are your partners that you used to claim?’ 	 Ҳаммаларини жамлайдиган, сўнгра ширк келтирганларга: «Сиз худо деб гумон қилган шерикларингиз қани?» деб айтадиганимиз кунни эсла.


Can they (Muslims) who rely on a clear proof (the Quran) from their Lord, and whom a witness [Prophet Muhammad SAW through Jibrael (Gabriel)] from Him follows it (can they be equal with the disbelievers); and before it, came the Book of Musa (Moses), a guidance and a mercy, they believe therein, but those of the sects (Jews, Christians and all the other non-Muslim nations) that reject it (the Quran), the Fire will be their promised meeting-place. 	 Ўз Роббидан аниқ ҳужжатга эга бўлган, унга ўша (Робб)нинг Ўзидан гувоҳ эргашган ва у(гувоҳ)дан олдин Мусонинг китоби имом ва раҳмат ҳолида унга (шоҳид) бўлган кишига (куфр келтирилади)ми? Ана ўшалар у(шоҳид)га иймон келтирарлар.


Then Satan tempted him. 	 Бас, шайтон уни васваса қилди.


brought down by the Trustworthy Spirit 	 Уни Руҳул амийн олиб тушди.


If the guardian is well-off, Let him claim no remuneration, but if he is poor, let him have for himself what is just and reasonable. 	 У молларни исроф ила ва эгаларининг катта бўлиб қолишидан қўрқиб шошилиб еманг. Бой бўлганлар иффатли бўлсинлар.


For God gives life, and He makes to die; and God sees the things you do. 	 Буни Аллоҳ қалбларида ҳасрат қилиши учун айтадилар. Аллоҳ тирилтиради ва ўлдиради, Аллоҳ қилган амалларингизни кўрувчи зотдир.


Guide us Thou unto the path straight 	 Бизни тўғри йўлга бошлагин. ("Ҳидоятга бошлаш" луғатда бирор нарсага лутф билан йўллаб қўйишга айтилади.)


Lo! those who oppose Allah and His messenger, they will be among the lowest. 	 Албатта, Аллоҳга ва Унинг Расулига душманлик қилувчилар, ана ўшалар, энг хорлар ичидадир.


And those who cast it up on their wives having no witnesses except themselves, the testimony of one of them shall be to testify by God four times that he is of the truthful, 	 Ўз жуфтларига (бўҳтон) тоши отиб, фақат ўзларидан бошқа гувоҳлари бўлмаганлар эса, бас, улардан ҳар бирининг гувоҳлиги Аллоҳнинг номи ила тўрт марта, албатта, у ростгўйлардан эканлиги ҳақида шоҳидлик беришдир.


And if ye effect a reconciliation and fear Allah, then Allah is ever Forgiving, Merciful. 	 Бундай муаллақлик азоб, шунинг учун ояти карима эрни бу масалада адолатли бўлишга чорламоқда. Кўп хотинли эр яхши кўрган хотини билан доимо бирга бўлиб, бошқасини тарк этса, шариатга ҳеч тўғри келмайди.)


Then a wall shall be erected between them with a door in it. 	 Шунда мунофиқлар: «Бизни ташлаб кетманглар, кутиб туринглар, бизга ҳам нурингиздан озгина беринглар», деб ялинишар экан. Уларга: «Ортингизга қайтиб, ўзингиз нур ахтаринг», дейиларкан.


To end all argument or to warn. 	 Узрни ёки огоҳлантиришни (ҳам).


He said: My Lord! Lo! 	 У: «Эй Роббим, албатта, мен ўзимга зулм қилдим.


Whoever is faithful and does righteous deeds, his endeavour shall not go unappreciated, and We will indeed record it for him. 	 Ким мўмин ҳолида солиҳ амаллардан қилса, саъйи-ҳаракати зое кетмас. Албатта, Биз уни ёзиб қўйгувчидирмиз.


So We commanded, "Strike the corpse of the murdered man with a part of the sacrificed cow. 	 «Бас, уни у(сигир)нинг баъзи жойи билан уринг», дедик.


(Allah) said: "What prevented you (O Iblis) that you did not prostrate, when I commanded you?" 	 У зот: «Сенга амр этганимда сажда қилишингдан нима тўсди?» деди. У: «Мен ундан яхшиман, мени ўтдан яратдинг ва уни лойдан яратдинг», деди.


Nor can a bearer of burdens bear another's burdens if one heavily laden should call another to (bear) his load. 	 Ўзи юкли жон ўзга жоннинг юкини кўтара олмас. Юки оғир жон ўз юкига (бошқани) чақирса-да, ундан ҳеч бир нарса кўтарилмас.


And when they were told, ‘Settle in this town and eat thereof whence you wish; and say, ‘‘Relieve [us of the burden of our sins],’’ and enter prostrating at the gate, that We may forgive your iniquities, and soon We shall enhance the virtuous.’ 	 Уларга: «Мана бу шаҳарни маскан тутинглар, унда хоҳлаган жойингизда таом енг ва «Ҳиттатун» (гуноҳларимизни кечир) деб эшикдан сажда қилган ҳолингизда кирсангиз, сизнинг хатоларингизни мағфират қиламиз, эҳсон қилувчиларга зиёда қиламиз», деганимизни эсла.


And when it is said to them: "Bow down yourself (in prayer)!" They bow not down (offer not their prayers). 	 Ва агар уларга рукуъ қилинглар дейилса, рукуъ қилмаслар.


Say: 'Are the blind and the seeing man equal? 	 Пайғамбар (с. а. в.) меросхўрлари бўлмиш уламолар динга даъват қилсалар, даъватга қўшиб, молу дунё беришларини ҳам сўрайдилар. Шунингдек, ғайб хабарларидан «фол очиш»ни, бошқалар айни шундай қилишаётганини айтишади.


And from what they smelt in the fire for the purpose of [making] ornaments or wares, [there arises] a similar scum. 	 (Аллоҳ таоло осмондан сув тушириб, ёмғир ёғдирса, сел оқади. Шу билан бирга, сел ўзининг устида кўпикни ҳам оқизиб келади.


Indeed (to repeat the creation of a thing) is even easier for Allah (than creating it for the first time). 	 Инсон энди шу ҳақиқатни тан олиши лозимки, ана ўша барча махлуқотларни йўқдан бор қилган зотга уларни қиёматда яна қайта тирилтириш жуда ҳам осон. Чунки йўқдан бор қилган зотга борни қайтариш ҳеч гап эмас.)


We will remove whatever rancour there is in their breasts, and streams will run for them. 	 Ва кўксиларидаги ғиллу ғашларни чиқариб олдик, остиларидан анҳорлар оқиб турибди.


Verily there is a Sign in this for every servant (of Allah) who penitently turns to Him. 	 Уларнинг тўрт тарафида Аллоҳ таоло ўлганларни қайта тирилтиришга қодир эканига, ҳужжатлар тўлиб ётибди-ку! Агар ақллари ишламаётган бўлса, кўзларини очиб, ҳушларини жойига келтириб қўйишимиз мумкин.)


The first House of God to be set up for men was at Bakkah the blessed, a guidance for the people of the world. 	 Одамларга муборак, оламларга ҳидоят қилиб қўйилган биринчи уй Баккадаги уйдир.


Their prayer at the House was nothing but whistling and clapping—so taste the punishment for your blasphemy. 	 Фақат овоз чиқариш, тўс-тўполон қилиш. Шунинг учун ҳам оятнинг сўнгида уларга хитобан: «Бас куфр келтирганингиз туфайли азобни татиб кўринг», дейилмоқда.)(Яъни, Бадр урушидаги азобни татиб туринг, қолганини қиёматда оласиз.)


And of the fruits of the date-palm, and grapes, whence ye derive strong drink and (also) good nourishment. 	 Албатта, бунда ақл юритгувчилар учун оят-белги бордир. (Ушбу ояти карима Қуръони Каримда маст қилувчи ичимлик ҳақида нозил бўлган тўрт оятнинг биринчисидир, бу оятда маст қилувчи ичимлик ҳақида бир ҳукм йўқ.


Say, "Be you stones or iron 	 Сен: «Тош ёки темир бўлиб олинглар.


Whoever prevails today shall triumph." 	 Батаҳқиқ, бугунги кунда ким устун келса, ўша ғолиб бўладир», дедилар.


And surely, We created you (your father Adam) and then gave you shape (the noble shape of a human being), then We told the angels, "Prostrate to Adam", and they prostrated, except Iblis (Satan), he refused to be of those who prostrate. 	 Ва батаҳқиқ, Биз сизларни яратдик, кейин сизларга суврат бердик. Сўнгра эса, фаришталарга: «Одамга сажда қилинг», дедик.


Then he retired to his family and brought a fat [roasted] calf, 	 Ва аҳлига бориб, (пиширилган) семиз бузоқни келтирди.


But because of their breach of their covenant, We cursed them, and made their hearts grow hard; they change the words from their (right) places and forget a good part of the message that was sent them, nor wilt thou cease to find them- barring a few - ever bent on (new) deceits: but forgive them, and overlook (their misdeeds): for Allah loveth those who are kind. 	 Намоз деб аталмиш улуғ ибодатни Аллоҳ айтганидек эмас, ўзлари хоҳлаганларидек бузиб адо этадиган бўлишди. Закот бериш у ёқда турсин, ҳамма иқтисодий алоқаларга ҳаром-харишни қўшдилар.


Ya'. Sin. 	 Йасин.


Whoever desires this transitory life, We expedite for him therein whatever We wish, for whomever We desire. 	 Ким шошган(дунё)ни истаса, унга бу дунёда ирода қилган кишимизга нимани хоҳласак, шошилинч берурмиз. Сўнгра унга жаҳаннамни берурмиз.


But if you persevere and lead a righteous life—that indeed is a mark of great determination. 	 Душманлардан озор эшитиш ва жафо кўриш ҳам бор нарса. Бундай пайтларда сабр-тоқатли, чидамли бўлиш ва Аллоҳ таолога тақво қилиш зарурдир.


He to Whom belongs the Sovereignty of the heavens and the earth: Who has begotten no son: Who has no partner in His Sovereignty: Who created each and every thing and then ordained its destiny. 	 У осмонлару ернинг мулки Унга хос бўлган, Ўзига фарзанд тутмаган, мулкида шериги бўлмаган, ҳар бир нарсани ўлчов ила ўлчаб яратган Зотдир.


Whosoever retaliates to the extent of injury suffered by him, and is wronged again, will certainly be helped by God. 	 (Биров зулмга учраб, бошқа бир киши томонидан иқобга учраса, қасос олиш тариқасида ўша золимдан ўзига қилинган иқоб даражасида ўч олсаю, сўнгра унга яна тажовуз қилинса, ўша одамга Аллоҳ ёрдам беради. Чунки у зулм қилмаяпти, ҳаддидан ошмаяпти, фақат ўз ҳаққини талаб қиляпти.


(Muhammad), say, "I am a mere mortal like you. 	 Сен: «Мен ҳам сизга ўхшар башарман, холос.


On earth, We have made each of your generations the successors of their predecessors; We have made some of you do good deeds of a higher degree than others. 	 У сизларни ер юзида халифалар қилган ва Ўзи берган нарсаларда сизни синаш учун баъзингизнинг даражасини баъзингиздан устун қилган зотдир.


I shall ask forgiveness of my Lord for thee. 	 Энди Роббимдан сени мағфират қилишини сўрайман.


Do what you will; surely He sees the things you do. 	 Хоҳласангиз, Аллоҳнинг оятлари ҳақида куфр сўзлар айтинг. Ҳар бир ишингизни Аллоҳ таоло кўриб туради.


Those who unite what Allah has commanded to be united, and fear their Lord, and apprehend the evil of the account. 	 (Бу ишларнинг бошида «силайи раҳм»–қариндошлик алоқаларини боғлаш, уларга яхшилик қилиш туради. Шунингдек, бева-бечора, етим-есир ва барча муҳтожларга, бутун мавжудодга яхшилик қилишлик мусулмон инсонга вазифа қилиб юклатилгандир.)


We shall send the she-camel as a trial for them; so watch their end with patience. 	 Биз уларни синаш учун туяни юборувчимиз. Уларни кузатиб тур ва сабр қил.


They are the ones who defy their Lord; they shall have iron collars around their necks, they shall be the inhabitants of the Fire, and they shall remain in it [forever]. 	 Ана ўшалар бўйинлари кишанларда бўлганлардир. Ана ўшалар дўзах эгаларидир.


Even so We have sent it down as signs, clear signs, and for that God guides whom He desires. 	 Мана шундай қилиб, Биз у(Қуръон)ни очиқ-ойдин оятлар ҳолида нозил қилдик. Албатта, Аллоҳ хоҳлаган кишиларни ҳидоят қиладир.


all shall be arraigned before Us. 	 Албатта, барчалари тўпланган ҳолларида ҳузуримизга ҳозир қилингайлар.


Should you retaliate, retaliate with the like of what you have been made to suffer, but if you are patient that is surely better for the steadfast. 	 Агар сабр қилсангиз, албатта, у сабр қилгувчилар учун хайрлидир. (Ўрни келганда сабр қилиб ўч олмаслик ҳам, хайр бўлиб, Ислом даъватига фойда келтириши мумкин.)


Every soul that hath sinned, if it possessed all that is on earth, would fain give it in ransom: They would declare (their) repentance when they see the penalty: but the judgment between them will be with justice, and no wrong will be done unto them. 	 Агар ҳар бир зулм қилган жонга ер юзидаги ҳамма нарса берилсаю уни фидо қилса ҳам. Азобни кўрганларида ичларида надомат чексалар ҳам.


On the day when the earth and the heavens will be replaced by another earth and heavens and everyone will be brought before the One Almighty God, 	 Ер бошқа ерга ва осмонлар ҳам бошқа осмонларга алмаштириладиган, ёлғиз ва қаҳҳор Аллоҳ ҳузурида пайдо бўлишадиган Кунда бўлади. (Яъни, қиёмат кунининг даҳшатидан бизга ҳозир жуда ҳам улкан бўлиб кўриниб турган Ер бошқача, умуман бошқа ерга айланиб қолади.


Then if they desist, then indeed Allah is Oft Forgiving, Most Merciful. 	 Агар тўхтасалар, албатта, Аллоҳ мағфиратли ва раҳмлидир.


And appoint for me a minister from my family - 	 Менга ўз аҳлимдан бир вазир қилиб бер.


That is because Allah causes the night to enter the day and causes the day to enter the night and because Allah is Hearing and Seeing. 	 (Доимий сувратда кеча кундузга, кундуз кечага кириб туради. Буни Аллоҳга куфр келтириб, гердайиб юрган одамлар ҳам, бошқалари ҳам қила олмайди.


And upon man We ordained kindness towards parents; and if they strive to make you ascribe a partner with Me, about which you do not have any knowledge, then do not obey them; towards Me only is your return and I will tell you what you used to do. 	 Ва инсонга ота-онасига яхшилик қилишни тасвия қилдик. Агар улар сени ўзинг билмаган нарсани Менга ширк келтиришинг учун жиҳод қилсалар, бас, уларга итоат қилма.


But those to whom We have already promised blessings will be far away from hell. 	 Албатта, Биздан уларга яхшилик раво кўрилганлар, ана ўшалар, ундан узоқлаштирилгандирлар. (Яъни, Аллоҳнинг мўмин бандалари, Аллоҳ уларга яхшиликни раво кўрган бандалар жаҳаннамдан узоқда бўладилар.


And We have left a vestige of it in that city as a Clear Sign for a people who use their reason. 	 Батаҳқиқ, Биз ундан ақл юритгувчи қавмлар учун очиқ-ойдин оят-белгилар қолдирганмиз. (Лут қавмидан, улар яшаб ўтган диёрдан уларнинг жиноятлари оқибати нима билан тугаганини эслатиб турувчи нишоналар қолдирилгандир.


Those who deny Our signs are deaf and dumb, in a manifold darkness. 	 Оятларимизни ёлғонга чиқарганлар кар ва соқовлардир.


As for the unbelievers, they enjoy the pleasures of this transient life and eat as cattle eat. 	 Куфр келтирганлар ҳузур қилурлар ва худди чорва ҳайвонлари егандек ерлар ва дўзах уларнинг жойидир. (Бу ерда гап ҳақиқий ва ниҳоий насиб ҳақида кетаяпди.


And listen attentively on the day when an announcer will proclaim from a place nearby. 	 Нидо қилувчи яқин жойдан нидо қилган кунда, қулоқ ос. («Нидо қилувчи — фаришта Исрофил алайҳиссаломдир.)


seated on couches and gazing around in wonder. 	 Пардали баланд сўрилар устида назар солиб турарлар.


Pharaoh said, “I do not show you except what I see, and I do not guide you except to the path of prudence.” 	 (Яъни, меникидан бошқа фикрни қабул қилишингизга рози эмасман, билиб қўйинг, фақат менгина сизни тўғри йўлга бошлайман, деди.)


And within yourselves. 	 Ва ўзларингизда ҳам.


Most surely there are signs in this for a people who believe. 	 Албатта, бунда иймон келтирадиган қавм учун оят-белгилар бордир.


That is because they say: "Trading is only like Riba (usury)," whereas Allah has permitted trading and forbidden Riba (usury). 	 Ва ҳолбуки, Аллоҳ тижоратни ҳалол, рибони ҳаром қилган. Кимки Роббидан мавъиза келганда тўхтаса, аввал ўтгани ўзига ва унинг иши Аллоҳнинг Ўзига ҳавола.


He said: "How can God restore this city now that it is destroyed?" 	 У: «Бир кун ёки бир куннинг баъзисича ётдим», деди. У зот: «Балки юз йил ётдинг, таомингга ва шаробингга назар сол, ўзгаргани йўқ ва эшагингга ҳам қара.


This day have those who reject faith given up all hope of your religion: yet fear them not but fear Me. 	 Кимки гуноҳга моил бўлмаган ҳолида очликдан музтар бўлса, албатта, Аллоҳ мағфиратли ва раҳмли зотдир. (Ушбу ояти каримада асли гўшти ҳалол қилинган ҳайвонлар ҳақида сўз кетмоқда.


The faithful were sorely tried there and were shaken completely, 	 Улар шаҳар атрофида ҳандақ қазиб, ҳимояланишди. Бунинг устига, яҳудий қабиласи Бани Қурайза хиёнат қилиб, аҳдни бузди, душманга қўшилиб кетди.)


He has made its nights dark and its days bright. 	 Кечасини қоронғу ва кундузини ёруғ қилди.


and for their taking usury, that they were prohibited, and consuming the wealth of the people in vanity; and We have prepared for the unbelievers among them a painful chastisement. 	 Ва қайтарилган бўлсалар ҳам, рибо олганликлари ва одамларнинг молларини ботил йўл билан еганлари учун. Ва уларнинг кофирлари учун аламли азобни таёрлаб қўйдик.


Was there not a period of time when man was nothing worth mentioning? 	 Ҳақиқатда инсонга, у эсга олинадиган нарса бўлмаган бир замон келмадими?


Then We would certainly have cut off his aorta. 	 Сўнгра, албатта, унинг шоҳ томирини кесармиз.


On the day when hidden thoughts shall be searched out. 	 Сирлар фош бўладиган кундадир.


[They can never show any such partner]. Indeed, He is Allah, the All-mighty, the All-wise. 	 Фақат азиз ва ҳаким бўлган Аллоҳгина бордир», деб айт.


Indeed this is Our sustenance, which will never end. 	 Албатта, бу Бизнинг (берадиган) ризқимиздир. Унинг ъеч тугаши йщқдир.


And if ye do catch them out, catch them out no worse than they catch you out: But if ye show patience, that is indeed the best (course) for those who are patient. 	 Агар сабр қилсангиз, албатта, у сабр қилгувчилар учун хайрлидир. (Ўрни келганда сабр қилиб ўч олмаслик ҳам, хайр бўлиб, Ислом даъватига фойда келтириши мумкин.)


When distress seizes you at sea, those that ye call upon - besides Himself - leave you in the lurch! but when He brings you back safe to land, ye turn away (from Him). 	 Қачон сизни денгизда фалокат тутса, Ундан ўзга илтижо қиладиганларингиз ғойиб бўлур. Қачонки сизга нажот бериб қуруқликка чиқарса, юз ўгирасиз.


Lo! ye will be followed, 	 (Бани Исроилни олиб, кечаси Мисрдан чиқиб кет. Душман, албатта, сизларнинг изингиздан тушади.)


but keep on exhorting them, for exhortation benefits the believers. 	 Ва эслатгин. Албатта, эслатиш мўминларга манфаат берур.


This is the path of thy Lord, a straight path. 	 Мана шу Роббингнинг тўғри йўлидир.


Say, "Whatever payment I might have asked of you - it is yours. 	 Сен: «Мен сизлардан ҳеч бир ажр-ҳақ сўрамадим. Бас, у сизга бўлсин.


These Gardens will abound in green, blooming branches. 	 Улар шох-новдалидирлар.


And remember We took your covenant and We raised above you (the towering height) of Mount (Sinai): (Saying): "Hold firmly to what We have given you, and hearken (to the Law)": They said:" We hear, and we disobey:" And they had to drink into their hearts (of the taint) of the calf because of their Faithlessness. 	 Айт: «Агар мўмин бўлсангиз сизнинг иймонингиз қандай ҳам ёмон нарсага буюради!» (Бани Исроилнинг хиёнаткорлиги, алдамчилиги ва бошқа кирдикорларни назарда тутган ҳолда Аллоҳ таоло улардан таъкидланган, ҳужжатлаштирилган аҳду паймон олган ва устиларига Тур тоғини кўтариб туриб: «Сизга Биз берган нарсани қувват билан тутинг ва тингланг», деб айтган эди.


He said, “Your sign is that you shall not speak to the people for three days, except by gestures. 	 У зот: «Сенинг белгинг, уч кун одамларга фақат ишора билан гапиришингдир.


And said: "What! When we are dead and turned to dust and bones, shall we then be raised again? 	 Ва «Биз ўлиб, тупроққа ва суякка айланганимиздан кейин қайта тирилтриламизми?


So He made their actions come to nothing. 	 Бас, У зот амалларини ҳабата қилди.


Such have an even worse rank and have strayed farther away from the right path. 	 (Ўзлари шундай улкан «савоб»га–Аллоҳнинг лаънатига учраб туриб, яна мусулмонларни Аллоҳга ва У нозил қилган нарсага иймон келтирганлари учунгина айблашни уларга ким қўйибди?!)


Seek they then the judgement of Paganism? 	 Жоҳилият ҳукмини истайдиларми?!


And apostles before you were certainly mocked at, but I gave respite to those who disbelieved, then I destroyed them; how then was My requital (of evil)? 	 Батаҳқиқ, сендан олдин ҳам Пайғамбарлар масхара қилинганлар. Бас, куфр келтирганларга муҳлат бердим.


For that thy Lord will have given her inspiration. 	 Сенинг Роббинг унга ваҳий юборганини.


Allah is He Who created the heavens and the earth, and causeth water to descend from the sky, thereby producing fruits as food for you, and maketh the ships to be of service unto you, that they may run upon the sea at His command, and hath made of service unto you the rivers; 	 Аллоҳ осмонлару ерни яратган, осмондан сув тушириб, у ила меваларни сизга ризқ қилиб чиқарган, Ўз амри ила денгизда сузмоғи учун кемаларни сизга бўйсундирган ва анҳорларни сизга бўйсундирган зотдир.


The foolish will ask, "What has made them turn away from their direction of prayer which they used to face?" 	 Одамлардан эси пастлари: «Буларни қиблаларидан нима юз ўгиртирди экан?» дейдилар. «Машриқу мағриб Аллоҳники, кимни хоҳласа, ўшани тўғри йўлга бошлайди», деб айт.


(David) said: "He has undoubtedly wronged thee in demanding thy (single) ewe to be added to his (flock of) ewes: truly many are the partners (in business) who wrong each other: Not so do those who believe and work deeds of righteousness, and how few are they?"... and David gathered that We had tried him: he asked forgiveness of his Lord, fell down, bowing (in prostration), and turned (to Allah in repentance). 	 У: «Дарҳақиқат, сенинг совлиғингни сўраб, ўз совлиқларига (қўшиш) билан сенга зулм қилибдир. Албатта, кўп шериклар бир-бирларига зулм қилурлар.


And remember when Ibrahim said to his father (paternal uncle) Azar, “What! 	 Иброҳимнинг отаси Озарга: «Санамларни худолар қилиб оласанми? Мен сени ва сенинг қавмингни, албатта, очиқ-ойдин адашувда кўрмоқдаман», деганини эсла.


Wherever you turn, you are always in the presence of God. 	 Албатта, Аллоҳ кенг қамровли, билувчи зотдир. (Бутун ер юзи–мағрибу машриқ мусулмонлар учун масжид қилинган.


God is Bounteous and Wise. 	 Аллоҳ фазли кенг ва ҳикматли зотдир.


It is a snare of you women! truly, mighty is your snare! 	 Албатта, сиз хотинларнинг макри жуда зўрдир.


He calls Allah to witness again and again that he cherishes good intentions in his heart, whereas, in fact, he is the deadliest opponent of the Truth. 	 У қалбидаги нарсага Аллоҳни гувоҳ ҳам қилади. Ҳолбуки, у ашаддий хусуматчидир.


So do not wrong yourselves during them. 	 Мушрикларга қарши жам бўлиб, улар сизга қарши жам бўлиб урушаётгандек уруш қилинг. Ва билингки, албатта, Аллоҳ тақводорлар биландир.


And we were wont to sit on seats therein to listen; but whosoever listeneth now findeth for him a dartin meteor in wait. 	 Ва, алабатта, биз у(осмон)да тинглашга қулай жойларга жойлашиб олар эдик. Энди эса, ким қулоқ солса, ўзини пойлаб турган учқунга дучор бўладир.


The fire; Allah has promised it to those who disbelieve; and how evil the resort! 	 Аллоҳ уни куфр келтирганларга ваъда қилгандир. Ва у нақадар ёмон қайтиш жойидир», деб айт.


He said, "Our Lord is He who gave each thing its form and then guided [it]." 	 У: «Бизнинг Роббимиз ҳар нарсага ўз яратилишини берган ҳамда уни ҳидоятга солган зотдир», деди.


The end of the waiting period for a pregnant woman is the delivery. 	 Ҳомиладорларнинг иддаси ҳомилаларини қўймоқликдир.


They will swear by Allah unto you, when ye return unto them, that ye may let them be. 	 Уларнинг ҳузурларига қайтиб келганингизда уларни айбламаслигингиз учун сизга Аллоҳнинг номи ила қасам ичадилар. Бас, улардан юз ўгиринглар!


We charge not any soul save to its capacity, and with Us is a Book speaking truth, and they shall not be wronged. 	 Биз ҳеч бир жонга тоқатидан ташқари таклиф қилмасмиз. Ҳузуримизда китоб бор.


So never think that Allah will fail in His promise to His messengers. 	 Сен, Аллоҳ Пайғамбарларига берган ваъдасига хилоф қилувчи, деб гумон қилма.


Except his wife among those who remained [with the evildoers]. 	 Магар бир кампиргина (азобда) қолгувчилардан бўлди.


My Lord is on a straight path. 	 Мен Роббимнинг йўлига юрганман ва Унинг ёрдами ила мақсадга етишимда шубҳа йўқдир. Сиздан заррача қўрқмаслигимнинг боиси ҳам шунда.)


How then can you turn away from Him? 	 Аллоҳнинг айтганини қилмай, қаён қараб кетмоқдасизлар?! Аллоҳнинг оятларига амал қилмай, қаёққа кетмоқдасизлар?!)


That is of the stories of the unseen: We Reveal it unto thee: thou knewest it not, nor thy nation knew it ere this. 	 Бундан олдин уларни сен ҳам билмас эдинг ва сенинг қавминг ҳам. Бас, сабр қил, албатта, оқибат тақводорларникидир.


(And) lo! those who believe and do good works are the best of created beings. 	 Албатта, иймон келтирганлар ва солиҳ амалларни қилганлар, ана ўшалар, халойиқнинг энг яхшиларидир.


It is prescribed that when death approaches any of you and he is leaving behind wealth, he shall make a will in favour of his parents and relatives equitably. 	 Сизлардан бирортангизга ўлим келганда, агар у бойлик қолдираётган бўлса, ота-онаси ва яқинларига тўғрилик билан васият қилиш тақводорларнинг бурчи сифатида фарз қилинди. (Бу ояти карима мерос ҳақидаги оятдан аввал тушган, кейинчалик мерос ояти тушиб, васият қилмаса ҳам, ўлгандан қолган мол мерос сифатида яқин кишиларга бўлиб берилиши баён қилинди.


They had also said: "If this be the truth from you, O God, then rain down on us stones from the skies, or inflict a grievous punishment upon us." 	 «Эй бор Худоё, агар мана шу Сенинг ҳузурингдан келган ҳақ бўлса, устимизга осмондан тош ёғдиргин ёки бизга аламли азоб юборгин», деганларини эсла.


Say: "Hath Allah indeed permitted you, or do ye invent (things) to attribute to Allah?" 	 Сен: «Аллоҳ сизга изн бердими ёки Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқияпсизми?» деб айт.


But only as a reminder for those who fear [Allah] - 	 Магар қўрққан кимсаларга эслатма бўлиши учун.


And whoever does that has certainly wronged himself. 	 Ким ўшандоқ қилса, шубҳасиз, ўзига зулм қилади. Аллоҳнинг оятларини ҳазил билманг.


Obey God and His Messenger, and do not turn away from him when you hear. 	 Аллоҳга ва Унинг Расулига итоат қилингиз ва эшитиб туриб, ундан юз ўгириб кетмангиз.


Thus was the word of thy Lord concerning those who disbelieve fulfilled: That they are owners of the Fire. 	 Куфр келтирганларга ҳам Роббингнинг (азоб) сўзи худди ана шундай ҳақ бўлди. Албатта, улар дўзах эгаларидир.


Then the foremost, how pre-excellent, 	 Ва пешқадамлар, пешқадамлар.


So that is the day when the forthcoming event will occur. 	 Бас, ўша кунда, воқеа воқеъ бўлибдир.


Unloose the knot upon my tongue, t 	 Тилимдаги тугунни ечгин.


That is the true day; so whosoever wills takes unto his Lord a resort. 	 У ҳақ кундир. Ким хоҳласа, ўз Роббисига қайтар йўл оладир.


So they hamstrung the She-camel and turned in disdain from the commandment of their Lord, saying, 'O Salih, bring us that thou promisest us, if thou art an Envoy.' 	 Бас, туяни сўйдилар, Роббилари амрида тажовузкорлик қилишди ва: «Эй Солиҳ, агар ростгўйлардан бўлсанг, бизга ваъда қилаётган нарсангни келтир!» дедилар. (Аллоҳнинг, туяни тек қўйинглар, унга ёмонлик етказманглар, деган амрига қасдма-қасд уни ўлдирдилар.


But whoever turns back and denies the truth, 	 Лекин, ким юз ўгирса ва кофир бўлса.


an orphaned relative 	 Қариндош етимларга.


Follow the best of what is revealed to you from your Lord before the torment suddenly approaches you and you will not realize how it came about. 	 Сизга ўзингиз сезмаган ҳолда тўсатдан азоб келиб қолишидан олдин Роббингиздан сизга туширилган энг гўзал нарсага эргашинг.


And lo, it forthwith swallowed up their lying invention. 	 Мусо (а. с.) ерга асони ташладилар. Асо аждарга айланди ва бирдан сеҳргарлар намойиш этаётган уйдирма–кўзбўямачиликларни юта бошлади.)


High exalted be God, above that which they associate! 	 Йўлни аниқлашда ёрдам берадиган ақл, кўз, қулоқни-чи? Турли белгиларга, юлдузларга, асбобларга қараб йўл топишни унга ким ўргатди?


But what prevents Allah from chastising them now when they are hindering people from the Holy Mosque, even though they are not even its true guardians. 	 Нега энди Аллоҳ уларни азобламас экан. Улар Масжидул Ҳаромдан тўсмоқдалар.


and that “we would take up stations in the heaven to try to hear but anyone who now attempts to listen finds a shooting meteor in wait for him”; 	 Ва, алабатта, биз у(осмон)да тинглашга қулай жойларга жойлашиб олар эдик. Энди эса, ким қулоқ солса, ўзини пойлаб турган учқунга дучор бўладир.


and when the graves are laid open: 	 Ва, вақтики, қабрлар остин-устин бўлса.


These are the fellows of the righthand. 	 Ана ўшалар ўнг томон эгаларидир.


He knows what the hearts contain. 	 (Шунинг учун ҳам кофирларни юқорида айтилганидек жазолашни лозим кўргандир.)


How will you comprehend what that is? 	 У қандоқ нарса эканлигини сенга нима билдирди?


So they prostrated except Iblis (Satan). 	 Бас, ўшанда улар сажда қилдилар.


O believers, when you encounter the unbelievers marching to battle, turn not your backs to them. 	 Эй иймон келтирганлар, куфр келтирганларга яқинлашиб, юзма-юз келганингизда уларга орқа ўгирмангиз.


If you followed their desires after the knowledge which has come to you, you would not have any patron or supporter against God. 	 Агар сенга келган илмдан кейин ҳам уларнинг ҳавои нафсларига эргашсанг, сени Аллоҳдан (қутқарувчи) дўст ҳам, ёрдамчи ҳам йўқдир.


Had Muhammad invented some words against Us,. 	 Ва агар у Бизнинг (номимиздан) баъзи ёлғон сўзларни тўқиса.


Have you seen him who turns his back, 	 Юз ўгириб кетганни кўрмадингми?!


When they meet those who believe in Muhammad, they say, "We also believe in him." 	 Улар иймон келтирганларни учратсалар, иймон келтирдик, дейдилар. Баъзилари баъзилари билан холи қолсалар: «Уларга Аллоҳ сизга очган нарса ҳақида Роббингиз ҳузурида ҳужжат талашишлари учун гапиряпсизми?


Now bring upon us the chastisement that you threaten us with; do so, if you are truthful.' 	 Энди, агар ростгўйлардан бўлсанг, бизга ваъда қилаётган нарсангни келтир», дедилар.


Neither can they save themselves nor save their friends from Us. 	 Кофирлар эса, буни ўйлаб ҳам кўрмайдилар. Қачон ва қаерда сохта худолари уларга ҳомий бўлибди, бирор ёрдам қилибди, яхшилик етказибди?)


And when it was said: "Verily! 	 Вақтики: «Албатта, Аллоҳнинг ваъдаси ҳақдир ва (Қиёмат) соатида шубҳа йўқдир», дейилса, «Қиёмат соати нима эканини билмасмиз. Биз фақат гумон қиламиз, холос.


For the unjust We have prepared a fire which will engulf them with its (flames). 	 Албатта, Биз золимларга деворлари уларни ўраб оладиган оловни тайёрлаб қўйганмиз.


He is a man of unrighteous deeds. 	 У кофирлиги билан сенинг аҳлингдан бўла олмайди. Иймони борлар сенинг аҳлинг бўлади.


On Thrones (of Dignity) will they command a sight (of all things): 	 Пардали баланд сўрилар устида назар солиб турарлар.


He has power over all things. 	 Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсага қодирдир.


But what will let you know what at-Tariq is? 	 Ториқ нималигини сенга не билдирди?


Remember Allah in the appointed days. 	 (Пайғамбаримиз алайҳиссалом: «Арафа, қурбонлик ва ташриқ кунлари биз аҳли Исломнинг байрами–емоқ, ичмоқ кунларидир», деганлар. Шундан чиқадики, арафа ва қурбон ҳайити кунлари ташриқ кунлари қаторига кирмайди.


Those who believe and do righteous deeds—We will remit their sins, and We will reward them according to the best of what they used to do. 	 Иймон келтириб, яхши амаллар қилганларнинг ёмонликларини, албатта, ўчирурмиз ва уларни қилган амалларининг энг яхшиси ила мукофотлармиз.


Say, “Then only Allah’s argument is the complete one; so had He willed, He would have guided you all.” 	 Лекин одамларни хоҳласа ҳам, хоҳламаса ҳам, ҳидоятга юрадиган қилиб яратишдан нима фойда бор? Аллоҳ таоло одамларга ҳидоят ва залолат йўлини кўрсатиб қўйди, ақл-идрок берди ва хоҳлаган йўлини танлаш ихтиёрини берди.


Beware of the Day when no soul will compensate for another, neither will any ransom be accepted from it, nor will any intercession benefit it, nor will they be helped. 	 Бир жон бошқа жондан ҳеч нарсани адо қила олмайдиган, ундан шафоат қабул қилинмайдиган, ундан тўлов олинмайдиган ва уларга ёрдам берилмайдиган Кундан қўрқинг!


Inform them the names”; and when Adam had informed them their names, He said, “Did I not tell you that I know all the secrets of the heavens and the earth? 	 Уларга ўша нарсаларнинг исмларини айтиб берган чоғида, "Мен сизларга осмонлару ернинг ғайбини биламан ва сизлар беркитмагану беркитган нарсаларни ҳам биламан демабмидим", деди. (Шу билан Одамнинг фаришталардан устунлик тарафи намоён бўлди.


Truly God is bounteous to the people, but most of the people are not thankful. 	 Балки вабо тарқалган бўлса, шундан қочишгандир. Ёки душман билан жанг қилиш керак бўлса, урушда ўлиб кетмайлик, деб қочишгандир.


(Muhammad), seek God's protection if satan's temptation grieves you, for God is All-hearing and All-knowing. 	 Албатта, У зот ўта эшитгувчи ва ўта билгувчи зотдир. (Агар шайтон васвасага солиб, сени ёмонликларни яхшилик билан қайтаришан айнитмоқчи бўлса, Аллоҳ таолонинг Ўзидан паноҳ сўра. унга сиғин.


Which favors of your Lord will you both belie? 	 Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз.


But God is forgiving and kind. 	 Аллоҳ мағфират қилувчи ва раҳимлидир.


A clear proof has come to you from your Lord. 	 Батаҳқиқ, сизга Роббингиздан ҳужжат келди.


All in the heavens and the earth prostrate themselves before God, either of their own free will or by force, just as do their shadows in the mornings and evenings. 	 Уларнинг ҳаммаси, хоҳласалар ҳам, хоҳламасалар ҳам, Аллоҳ таолога сажда қиладилар, Унга таслимдирлар, У жорий этган қонунларга бўйинсуниб яшайдилар. Нафақат уларнинг жасадлари, балки соялари ҳам Аллоҳнинг амрига эртаю кеч бўйинсунадилар–сажда қиладилар.


It is only those who are endowed with insight who pay heed; 	 Буни, албатта, ақл эгаларигина эслайдилар.


Will ye not then hear? 	 Эшитмайсизларми?!» деб айт.


Say: "Each one acts according to his disposition, but your Lord knows well who follow the right path." 	 Сен: «Ҳар ким ўз ҳолича амал қилур. Бас, Роббингиз ким тўғри йўлдалигини яхши билгувчидир», деб айт.


And take those believers under your wing who follow you. 	 Ва сенга эргашган мўминларга қанотингни пастлат.


That is more proper, so they will be recognized and not harassed. 	 Ана ўша уларнинг танилмоқлари ва озорга учрамасликлари учун яқинроқдир.


Indeed, Allah chose Adam and Noah and the family of Abraham and the family of 'Imran over the worlds - 	 Албатта, Аллоҳ Одамни, Нуҳни, Оли Иброҳимни, Оли Имронни оламлар устидан танлаб олди.


Do not ask of Me that whereof thou hast no knowledge. 	 Билмаган нарсаларингни сўрайвериб, жоҳиллар қаторига қўшилиб қолмагин, дейман. Мисол учун, юқоридаги саволинг билан инсонлар орасидаги ҳақиқий алоқа иймон алоқаси эканидан, аҳл деганда кимни эътиборга олиш кераклигидан, Аллоҳ Ўз ваъдасини қандай бажарганидан бехабарга–жоҳилга ўхшаб кўриняпсан.


And neglect the Hereafter. 	 Ва охиратни тарк этасизлар.


And His are the Ships sailing smoothly through the seas, lofty as mountains: 	 Денгизларда тоғдек бўлиб сузиб юрувчилар ҳам Уникидир.


If you display good or hide it, or pardon an evil, surely, Allah is the Pardoner, the Powerful. 	 Агар яхшиликни ошкора ёки махфий қилсангиз ёки ёмонликни афв этсангиз, албатта, Аллоҳ афвли ва қодир зотдир.


_Conversation 	 _Суҳбат


I have chosen you, so listen to what is revealed to you. 	 Мен сени ихтиёр қилиб олдим. Ваҳий қилинадиган нарсага қулоқ ос.


The devil scares you of poverty and bids you to the shameful; and Allah promises you forgiveness from Him, and munificence; and Allah is Most Capable, All Knowing. 	 Ҳам кишиларни фаҳшга–ёмон гуноҳ ишларга, қизғанчиқликка, бахиллик ва молу дунёга ўч бўлишга буюради. Шайтоннинг гапига кирганлар фақирликдан қўрқиб, бахил бўлиб, Аллоҳнинг йўлида садақа қилмай юраверадилар.)


It was said (to him): 'Enter Paradise' and he said: 'Would that my people knew 	 «Жаннатга кир», дейилди. У: «Кошки қавмим билсалар эди.


We granted them Our mercy and bestowed on them true and high renown. 	 Ва уларга Ўз раҳматимиздан ҳадя этдик ҳамда уларга ростгўй ва олий тил бердик.


Allah is Forgiving, Merciful. 	 Ва, албатта, Аллоҳ кечирувчи ва мағфират қилувчидир.


and earth brings forth her burdens, 	 Ва ер ўз юкларини отиб чиқарса.


They invite you to Hell, but God calls you to Paradise and pardon by His grace. 	 Никоҳдаги икки шахс бир-бирига энг яқин шахслар ҳисобланади. Бу ҳолга эришиш аввало қалбларнинг бирлашмоғини, қалбларнинг бирлашмоғи эса, ақида бирлигини тақозо этади.


See they not, then, that it returneth no saying unto them and possesseth for them neither hurt nor use? 	 Унинг ўзларига бирон сўз қайтара олмаётганини, на зарар ва на фойдага молик бўла олмаётганини кўрмаяптиларми?!


So make hearts among the people incline toward them and provide for them from the fruits that they might be grateful. 	 У ердагилар Аллоҳга ибодатни тўғри қилиб, намозни тўкис адо этганларида, омонликка қўшиб тўқчиликни ҳам берди. Мусулмон бўлган одамлар қалбини ўша томонга талпиниб турадиган этиб қўйди.


He (Allah) said: "Do you not believe?" 	 У зот: «Қушдан тўртта олгин-да, ўзингга тортиб, кесиб майдала, сўнгра улардан ҳар бир тоққа бўлакларини қўйгин, кейин уларни ўзингга чақир, ҳузурингга тезлаб келурлар ва билгинки, албатта, Аллоҳ азиз ва ҳаким зотдир», деди.


He was most knowing of you when He produced you from the earth and when you were fetuses in the wombs of your mothers. 	 (Оятдаги «Ламам» сўзини биз «кичик гуноҳлар» деб таржима қилдик. Аслида, «ламам» сўзи «оз», «кичик» маъноларини англатади.


But the believers, and those who emigrate and struggle in God's way -- those have hope of God's compassion; and God is All-forgiving, All-compassionate. 	 (Ҳукм умумий: ким бўлишидан қатъий назар, иймон келтирса. мўминлик сифатига эришса, динию диёнатини сақлаб қолиш ниятида ҳижрат қилса, Аллоҳнинг йўлида жиҳод қилса, улар Аллоҳнинг раҳматидан умид қиладилар. Аллоҳнинг раҳмати уларга бўлмаса, кимга бўлар эди!)


In this way Allah makes His Revelations plain to you for He is All-Knowing, AllWise. 	 Аллоҳ Ўз оятларини сизга ана шундай баён қилур. Аллоҳ ўта билгувчи, ўта ҳикматли зотдир.


He said, ‘My Lord! I have wronged myself. 	 У: «Эй Роббим, албатта, мен ўзимга зулм қилдим.


With their eyes lowered in fear and humility, ignominy covering them (all over)! 	 Кўзлари қўрқинчга тўлган, ўзларини хорлик қоплаган ҳолда турурлар. Бу ўша-уларга ваъда қилинган кундир.


When heaven is split open, 	 Вақтики, осмон ёрилса.


They said: If the wolf should devour him when we are (so strong) a band, then surely we should have already perished. 	 Улар: «Агар биз кўпчилик бўлиб туриб, уни бўри еб кетса, унда биз зиёнкорлардан эканмиз-да?!» дедилар.


Have they not travelled in the earth and seen how was the end of those before them? 	 Ер юзида юриб, ўзларидан олдингиларнинг оқибати қандай бўлганига назар солмайдиларми?! Уларнинг булардан қувватлари кўпроқ эди ва ерга ишлов бериб, уни булар обод қилгандан кўра кўпроқ обод қилган эдилар.


And if you are upon a journey and you do not find a scribe, then (there may be) a security taken into possession; but if one of you trusts another, then he who is trusted should deliver his trust, and let him be careful (of his duty to) Allah, his Lord; and do not conceal testimony, and whoever conceals it, his heart is surely sinful; and Allah knows what you do. 	 Агар сафарда бўлсангиз ва ёзувчи топа олмасангиз, бас, қўлга олинадиган гаров бўлсин. Агар баъзингиз баъзингизга ишонсангиз, бас, ишонилган омонатни адо қилсин, Аллоҳга, Роббисига тақво қилсин.


And if you asked them, "Who sends down rain from the sky and gives life thereby to the earth after its lifelessness?" they would surely say " Allah." 	 Агар улардан: «Осмондан сув тушириб, у билан ўлган ерни тирилтирган ким?!» деб сўрасанг, албатта, улар: «Аллоҳ», дерлар. Сен: «Аллоҳга ҳамд бўлсин!» деб айт.


So fear not mankind, but fear Me. 	 Улар бу китобга гувоҳ қилинганлар.


Their sides shun their couches as they call on their Lord in fear and hope; and they expend of that We have provided them. 	 Уларнинг ёнбошлари ётар жойдан йироқ бўлур. Улар Роббиларига қўрқув ва умидворлик ила дуо қилурлар ва ўзларига ризқ қилиб берган нарсаларимиздан инфоқ қилурлар.


Or have you become so unafraid that He who is in Heaven will not send a violent wind to shower stones at you? 	 Ёки осмондаги зот сизларга азоб шамолни юборишидан омонда бўлдингизми?


They have an appointed time beyond which there will be no escape for them. 	 Лекин уларга ваъда қилинган вақт бор. У келганда ундан ўзга паноҳгоҳ топмаслар.


when evil visits him, impatient, 	 Агар унга ёмонлик етса, чидамсиздир.


They (the hypocrites) swear to you (Muslims) that you may be pleased with them, but if you are pleased with them, certainly Allah is not pleased with the people who are Al-Fasiqun (rebellious, disobedient to Allah). 	 Агарчи сиз улардан рози бўлсангиз ҳам, Аллоҳ фосиқ қавмлардан рози бўлмас. (Мунофиқлар Аллоҳнинг розилигини эмас, балки банданинг розилигини олишга уринадилар.


For them is ignominy in the world and severe punishment in the life to come. 	 Уларга бу дунёда хорлик бордир ва уларга охиратда улуғ азоб бордир.


They continued on their journey until they met a young boy whom he killed. 	 Бас, улар юриб кетдилар. То бир болани учратганида, уни ўлдирди.


I can see some fire. Perhaps I will be able to bring some news of it or some fire for you to warm-up yourselves." 	 (Мусо алайҳиссалом қайинотаси билан келишган муддатни ўтаб, аҳли аёлларини олиб Мисрга қайтиш учун йўлга чиқдилар. Йўлда, Сийна ярим оролидаги Тур тоғига яқинлашганда, тоғ томонда узоқдан бир олов ёниб турганини кўрдилар.)


Then on the Day of Resurrection He will disgrace them and will say: Where are My partners, for whose sake ye opposed (My guidance)? 	 Сўнгра қиёмат кунида У зот уларни хор қиладир ва: «Сизлар улар ҳақида тортишиб юрган Менинг «шерикларим» қани?» дер.


Allah outspreads and restricts His provision to whomsoever He will of His worshipers. 	 Аллоҳ Ўз бандаларидан кимни хоҳласа, ризқини кенг қилиб қўядир ва хоҳлаганиникини тор қиладир.


So (Allah) forgave him: for He is the Oft-Forgiving, Most Merciful. 	 Албатта, Унинг Ўзи мағфират қилгувчи, меҳрибондир.


No one denies Our revelations except those who are unjust. 	 Бизнинг оятларимизни фақат золимларгина инкор қилур.


When the Qur'an is recited listen to it in silence. 	 Қуръон тиловат қилганда уни тингланглар ва жим туринглар, шояд раҳматга эришсангиз. (Ушбу оятдан уламоларимиз Қуръони Карим тиловат қилинганда унга жим туриб қулоқ осиш вожиблиги ҳақидаги ҳукмни чиқарганлар.


There is no animal on land, nor a bird flying with its wings, but are communities like you. 	 Ер юзидаги юрувчи ҳар бир жонзот ва икки қаноти ила учувчи қуш борки, ҳаммаси сиз каби умматлардир. Китобга ҳеч нарсани қўймай ёзганмиз.


(Some) hearts that Day will shake with fear and anxiety. 	 Ўша кунда қалблар хавфга тўлар.


Not upon you is anything of their account and not upon them is anything of your account. 	 Шунинг учун ҳам Пайғамбар (с. а. в.) бойларнинг гапига кириб, уларни ўз ҳузурларидан ҳайдашга ҳақлари йўқ. Уларнинг камбағалликлари Пайғамбарнинг (с. а. в.) зиммаларига қўшимча вазифа юкламайди.


When you recite the Koran, We place between you and those who do not believe in the Everlasting Life an obstructing barrier. 	 Қачон Қуръон қироат қилсанг, сен билан охиратга иймон келтирмайдиганлар орасида кўринмас парда қилурмиз. (Ана ўша кўринмас парда уларни Қуръонга ишонишдан тўсиб туради.)


Surely We have sent thee with the truth good tidings to bear, and warning; not a nation there is, but there has passed away in it a warner. 	 (Эй Пайғамбар, албатта, Биз сени ҳақ дин ва ҳақ китоб ила мўминларга хушхабарчи, кофирларга огоҳлантирувчи–қўрқитувчи қилиб юбордик. Сенинг Пайғамбар бўлишинг ажабланарли иш эмас, янгилик ҳам эмас.)


But Allah was not to punish them whilst you were living in their midst. 	 Модомики сен уларнинг ичида экансан, Аллоҳ уларни азобламас.


Give thanks to Me and do not be ungrateful towards Me. 	 Ва Менга шукр қилингиз, куфр қилмангиз.


No one will burn in it but the most wretched, 	 У(ўт)га бадбахтдан бошқа ҳеч ким кирмас.


Those who do wrong will come to know by what a (great) reverse they will be overturned! 	 (Ҳамма шоир ҳам ҳар водийда дайдийдиган, беамал гапирадиган бўлавермас экан. Агар шоир иймонли, яхши амалли, Аллоҳни кўп эсга оладиган, ўзини хор қилмай, ҳаққини таниган, золимлар устидан ғолиб келадиган бўлса, Аллоҳнинг розилигини топган шоир бўлиши мумкин.)


On the Day He will call you and you will respond with praise of Him and think that you had not remained [in the world] except for a little." 	 У кунда У зот сизни чақирур. Бас, сиз Унга ҳамд ила жавоб берурсиз ва (дунёда) фақат озгина турганлигингизни гумон қилурсиз.


It is they whom Allah has cursed; and for those whom Allah has cursed, you (Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him) will never find any supporter. 	 Ана ўшаларни Аллоҳ лаънатлагандир. Кимни Аллоҳ лаънатласа, унга ҳеч нусратчи тополмассан.


As for he who knows something of Our verses and then mocks them for those there is a humiliating punishment. 	 Қачонки Бизнинг оятларимиздан бирор нарса билса, уни истеҳзо қилади. Ана ўшаларга хорловчи азоб бордир.


You did not believe that they would leave; while they too thought that their fortresses would defend them against Allah. 	 (Яҳудийлар қўрғонларига ишониб, бизга ҳеч қандай ёмонлик етиши мумкин эмас, деб хотирлари жам эди. Лекин Аллоҳ таоло улар ўйламаган, хаёлларига келмаган ишни амр қилди.


Allah chooses for Himself whomsoever He pleases and guides to Himself whoever penitently turns to Him. 	 (Эй одамлар, динни Аллоҳ таолодан қандай келган бўлса, шундай барпо қилингиз, унга ана шундай ҳолида амал қилингиз. Дин ҳақида турли тафриқага тушиб, ихтилоф қилмангиз.)


Do not transgress the scales. 	 Тортишда ҳаддан ошмаслигингиз учун. (Агар ушбу тарозуни Ислом дини, Қуръон китоби, Муҳаммад алайҳиссалом Пайғамбари орқали ўрнатмаганида, адолат мезони бузиларди, ҳақдан ботил устун келарди.


And We set in the hearts of those who followed him tenderness and mercy. 	 Роҳибликни ўзлари чиқариб олдилар, Биз буни уларга фарз қилмаган эдик, фақат ўзлари Аллоҳнинг розилигини тилаб қилдилар, лекин ҳақиқий риоясини қила олмадилар. Бас, улардан иймон келтирганларига ажрларини бердик, лекин уларнинг кўпи фосиқлардир.


He asked them, "My people, is my tribe more respectable to you than God whom you have completely ignored? 	 У: «Эй қавмим, менинг одамларим сизлар учун Аллоҳдан кўра азизроқми?! Унга орқангизни ўгириб олдингиз.


See what they liken you to! 	 Улар сенга қандай мисол келтирганларига назар сол!


And that it is He Who has created the two pairs, male and female? 	 Албатта, икки жуфтни; эркак ва аёлни яратган ҳам Ўзи.


In it are fruits and date-palms with sheaths, 	 У(ер)да мевалар ва гулкосали хурмолар бор.


Take ye pleasure in the life of the world rather than in the Hereafter? The comfort of the life of the world is but little in the Hereafter. 	 Охират олдида бу ҳаёти дунё жуда оз-ку?! (Бу ояти карима Табук урушига оммавий сафарбарлик эълон қилингандан сўнг юз берган баъзи ҳолатлар туфайли нозил бўлган.)


And there is with Him another determined term (for you to be resurrected), yet you doubt (in the Resurrection). 	 Белгиланган ажал эса Унинг ҳузуридадир. Шундан кейин ҳам сиз шак келтирасиз.


But those who fear their Lord -- for them await lofty chambers, above which are built lofty chambers, underneath which rivers flow -- God's promise; God fails not the tryst. 	 Лекин Роббиларига тақво қилганлар учун болохоналар устидан болохоналар бино қилингандир. Остларидан анҳорлар оқиб турур.


And in the Hereafter is severe punishment and forgiveness from Allah and approval. 	 Бу дунё ҳаёти ғурурга кетгазувчи матодан ўзга ҳеч нарса эмас. (Яъни, бу дунё ҳаёти шундай бир ёмғирга ўхшайдики, у ёққандан сўнг чиққан наботот деҳқонларни ҳайратга солади, завқлантиради.


Do you not wish that God should forgive you? 	 Шунда Аллоҳ таоло қуйидаги оятни нозил қилди. Абу Бакр (р. а.) дарҳол: «Ҳа!


He said: O my people! tell me if I have clear proof from my Lord and He has granted to me mercy from Himself-- who will then help me against Allah if I disobey Him? 	 У: «Эй қавмим, хабар беринг-чи, агар мен Роббим томонидан очиқ-ойдин ҳужжатга эга бўлсам ва менга У томонидан раҳмат берилган бўлса-ю, мен Унга осий бўлсам, ким менга Аллоҳ (азоби)дан (қутулишга) ёрдам беради?!


Indeed they have been contriving evil. 	 Қилаётган ҳунарлари қандай ҳам ёмон-а!


Allah is the Hearer, the Seer. 	 Албатта, Аллоҳнинг Ўзи ўта эшитгувчи ва ўта кўргувчи зотдир.


That is because those who disbelieve follow the falsehood, and those who believe follow the truth from their Lord. 	 Ундоқ бўлишига, албатта, куфр келтирганларнинг ботилга эргашганлари ва иймон келтирганларнинг Роббиларидан бўлган ҳаққа эргашганликлари сабабдир.


Indeed in that are signs for a people who give thought. 	 Албатта, ана шунда тафаккур қиладиган қавм учун оят-белгилар бордир.


Allah has set a seal on their hearts and on their hearings, (i.e. they are closed from accepting Allah's Guidance), and on their eyes there is a covering. 	 Аллоҳ уларнинг қалблари ва қулоқларини муҳрлаб қўйган ва кўзларида парда бор.


And any that you desire of those [wives] from whom you had [temporarily] separated - there is no blame upon you [in returning her]. 	 Шундай бўлиши уларнинг кўзлари қувончга тўлиши, хафа бўлмасликлари ва ҳаммаларининг сен уларга берган нарсадан рози бўлишларига яқинроқдир. Аллоҳ қалбларингиздаги нарсани биладир ва Аллоҳ ўта билгувчи ва ўта ҳалим зотдир.


Mighty is the word that comes out of their mouths [i.e. He begot (took) sons and daughters]. 	 ( Ҳолбуки ўзлари тўқийдиларми ёки ота-боболарига суяниб гапирадиларми–барибир уларнинг бу даъволарида заррача илмийлик йўқ. Бу даъво жоҳилона айтилган қуруқ гап, холос.


We have decreed among you Death; We shall not be outstripped; 	 Орангиздаги ўлимни Биз белгилаганмиз ва Биз ожиз эмасмиз.


And as for those who chose a place of worship out of opposition and disbelief, and in order to cause dissent among the believers, and as an outpost for those who warred against Allah and His messenger aforetime, they will surely swear: We purposed naught save good. 	 Зиён, куфр, мўминлар орасига тафриқа солиш ва бундан олдин Аллоҳга ва Унинг Расулига уруш очган кимсани кутиш жойи бўлиши учун масжид қурганлар, албатта, биз яхшиликдан бошқа нарсани ирода қилганимиз йўқ, деб қасам ичарлар. Аллоҳ шоҳидлик берадики, улар, албатта, ёлғончилардир.


Then We said: "Adam! He is an enemy to you and to your wife. 	 Бас, Биз: «Эй Одам, албатта, бу сенга ва жуфтингга душмандир.


Theirs shall be an adverse turn of fortune, and Allah is all-hearing, all-knowing. 	 (Оятда васфи келган мунофиқлар аъробийлардир. Улар мусулмонларга ўзларининг сири очилиб қолишидан қўрқиб, закот беришга ва жиҳод учун баъзи бир сарфларни қилишга мажбур бўладилар.)


Except for those who afterwards repent and reform. God is forgiving and merciful; 	 Магар шундоқ бўлгандан кейин тавба қилиб, яхши амалларни қилганлар бўлса, бас, Аллоҳ мағфират қилувчи ва раҳмлидир.


And accomplish the pilgrimage and the visit for Allah, but if, you are prevented, (send) whatever offering is easy to obtain, and do not shave your heads until the offering reaches its destination; but whoever among you is sick or has an ailment of the head, he (should effect) a compensation by fasting or alms or sacrificing, then when you are secure, whoever profits by combining the visit with the pilgrimage (should take) what offering is easy to obtain; but he who cannot find (any offering) should fast for three days during the pilgrimage and for seven days when you return; these (make) ten (days) complete; this is for him whose family is not present in the Sacred Mosque, and be careful (of your duty) to Allah, and know that Allah is severe in requiting (evil). 	 Сиздан ким бемор бўлса ёки бошида озор берувчи нарса бўлса, рўза тутиш ёки садақа бериш ёхуд қурбонлик сўйиш ила тўлов тўласин. Агар тинч бўлсангиз, ким умрадан ҳажгача ҳузур қилган бўлса, муяссар бўлган қурбонликни қилсин.


Shu'ayb said to them, "Will you not fear God? 	 Ўшанда уларга биродарлари Шуайб деди: «Қўрқмайсизларми?!


They say: "Our Lord! Hasten to us Qittana (i.e. our Record of good and bad deeds so that we see it) before the Day of Reckoning!" 	 Улар: «Эй Роббимиз, бизга ҳисоб кунидан илгари насибамизни тезроқ бер!» дедилар.


And when Our verses are recited to them as clear evidences, you recognize in the faces of those who disbelieve disapproval. 	 Уларга очиқ-ойдин оятларимиз тиловат қилинаётганида, куфр келтирганларнинг юзларида инкорни кўрурсан.


To God belongs the kingdom of the heavens and the earth; He may forgive whosoever He please, and afflict whosoever He will. 	 Осмонлару ернинг мулки Аллоҳникидир. Кимни хоҳласа, мағфират қилур ва кимни хоҳласа азоблар.


They shall roast in (the Fire) of Gehenna, an evil cradling. 	 Унга кирурлар. Бас, у қандай ҳам ёмон ётоқ!


The decision is for Allah only. 	 Бўлиши ҳам мумкин эмас. Чунки улар Роббиларини ёлғонга чиқариб қўйганлар.


(The people in the graves can hear the speech of those who are on earth.) 	 Лекин сиз насиҳат қилувчиларни севмас экансиз», деди.


And when they entered unto him, they said: O Aziz! distress hath touched us and our household, and we have brought poor goods, wherefore give us full measure, and be charitable unto us; verily Allah recompenseth the charitable. 	 Унинг ҳузурига кирганларида: «Эй Азиз, бизни ва аҳлимизни зарар тутди ва арзимаган сармоя келтирдик. Бас, бизга ўлчовни тўлиқ қилиб бер ва садақа ҳам бер.


A thunderbolt struck them for their wickedness. 	 Бас, зулмлари туфайли уларни чақмоқ урди.


So they shall indeed give you the lie in what you say, then you shall not be able to ward off or help, and whoever among you is unjust, We will make him taste a great chastisement. 	 Батаҳқиқ, улар сизларни айтаётган нарсангизда ёлғончига чиқардилар. Энди (азобни) буришга ҳам, ёрдам олишга ҳам қодир бўлмассиз.


Allah will not grant the unbelievers any way over the believers. 	 Иймон масаласидаки иккиёқламалик қилгандан кейин, бошқа масалаларда бундан баттар бўлади. Улар доимо иймон ва куфр, мўминлар ва кофирлар орасида тарозининг палласи қаёққа оғишини кузатиб турадилар.)


Is it because you are admonished about the truth? 	 Сизга эслатма берилганигами?! Йўқ!


Verily, this is the Word (this Quran brought by) a most honourable messenger [Jibrael (Gabriel), from Allah to the Prophet Muhammad (Peace be upon him)]. 	 Албатта у(Қуръон) карамли Расулнинг сўзидир.


We never destroyed a village whose term had not already been decreed. 	 Биз маълум битиксиз ҳеч бир шаҳарни ҳалок этганимиз йўқ.


Men shall have a share according to what they have earned, and women shall have a share according to what they have earned. 	 Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсани билувчи зотдир. (Ояти каримада афзаллик ва фазл аниқ нимадан иборат эканлиги очиқ айтилмай, умумий ҳолда қолдирилган.


Also call to mind when your Lord proclaimed: "If you give thanks, I will certainly grant you more; but if you are ungrateful for My favours, My chastisement is terrible. 	 Ва Роббингиз сизга: «Қасамки, агар шукр қилсангиз, албатта, сизга зиёда қилурман. Агар куфр келтирсангиз, албатта, азобим шиддатлидир», деб билдирганини эсланг.


And those who belie our signs are deaf and dumb, in darkness. 	 Оятларимизни ёлғонга чиқарганлар кар ва соқовлардир.


We know best what they will say, when the smartest of them in approach will say, ‘You stayed only a day!’ 	 Ўшанда уларнинг энг тўғри йўлдагиси: «Бир кундан ортиқ турганимиз йўқ», дейдир. (Демак, охират азобларини кўрган кофирлар гарчи бу дунёда узоқ йиллар роҳат-фароғатда кун кечирган бўлсалар ҳам, яшаган муддатлари оз кўриниб кетади.)


He asks, “When is the Day of Resurrection?” 	 У: «Қиёмат куни қачон?» деб сўрайдир.


And say, “We believe in what was revealed to us, and in what was revealed to you; and our God and your God is One; and to Him we are submissive.” 	 Аҳли китобларнинг зулм қилганлари хоҳ яҳудий, хоҳ насроний бўлсин, ўзларига келган илоҳий таълимотларни бузиб, Аллоҳга ширк келтирган, соф ақидани ўзгартирганлардир. Демак, улар билан яхши услубда мужодала қилишга ўрин йўқ, чунки улар золимлардир.)


And if you desist, it would be best for you. 	 Агар тўхтасангиз, бу ўзингиз учун яхшидир.


And [mention] Ishmael and Idrees and Dhul-Kifl; all were of the patient. 	 Ва Исмоил, Идрис ва Зул-кифлни эсла. Уларнинг ҳар бири сабр қилгувчилардандир.


And one of His signs is that He sends forth the winds bearing good news, and that He may make your taste of His mercy, and that the ships may run by His command, and that you may seek of His grace, and that you may be grateful. 	 Одатда, ёмғирдан олдин эсадиган шамол ёмғирга интизор бўлиб турганлар учун хушхабарчи бўлади. Дарҳақиқат, ўша шамол бандалар Аллоҳнинг раҳматидан тотишлари учун зарур бўлган ёмғирли булутларни олиб келаётган бўлади.


Wherein thou seest neither curve nor ruggedness. 	 У ерда чуқур ҳам, дўнг ҳам кўрмассан.


(O Prophet), this privilege is yours alone to the exclusion of other believers. 	 Уларга жуфтлари ва қўллари остидаги мулк(чўри)лари ҳақида нимани фарз қилганимизни билурмиз. Буни сенга танглик бўлмаслиги учун қилдик.


These are the bounds set by God. 	 Ушбу шартларнинг қўйилиши ҳам талоқнинг олдини олиш учун тутилган йўлдир. Эр киши хотинини ҳайздан пок бўлишини кутиб, ҳовридан тушиб, талоқ ниятидан қайтиб қолиши мумкин.


Whatever is in the heavens and on earth, let it declare the Praises and Glory of Allah: for He is the Exalted in Might, the Wise. 	 Осмонлару ердаги барча нарсалар Аллоҳга тасбиҳ айтадир. У зот ғолиб ва ҳикмат эгасидир.


Then whosoever breaks the promise breaks it to his own loss; but whosoever fulfills the promise made to God will receive a great reward from Him. 	 Ҳар бир саҳобий Пайғамбар алайҳиссаломнинг қўлларини тутиб туриб, уруш бўлиб қолса қочиб кетмаслик, дин йўлида жон фидо қилишга аҳду паймон берган. Ушбу ҳолатни Қуръони карим Пайғамбар алайҳиссаломга қўл бериб, аҳду паймон қилишни Аллоҳ таолога аҳду паймон қилиш — байъат қилишдан ўзга нарса эмас, деб тушунтирмоқда.)


But if they are arrogant - then those who are near your Lord exalt Him by night and by day, and they do not become weary. 	 Агар улар мутакаббирлик қилсалар. Роббингнинг ҳузуридагилар Унга кечасию кундузи тасбиҳ айтурлар.


No place of safety! 	 Қочадиган жой йўқ!


Therein they shall have Azwajun Mutahharatun [purified mates or wives (having no menses, stools, urine, etc.)] and We shall admit them to shades wide and ever deepening (Paradise). 	 Ва уларни қуюқ сояларга киритамиз. (Ушбу оятда зикр этилган саодатманд кишилар мазкур улуғ неъматга Аллоҳнинг фазли ила, иймонлари ва солиҳ амаллари туфайли эришадилар.)


There is much hostility between them. 	 Ҳолбуки, қалблари тарқоқдир. Бу, уларнинг ақл юритмайдиган қавм эканликларидандир.


The people of the Book and the believers have no doubt about it. We have fixed the number to make the disbelievers and those whose hearts are sick say, "What does God mean by such a parable?" 	 Китоб берилганлар ва мўминлар шак-шубҳа қилмасликлари учундир ва қалбларида касали бор(мунофиқ)лар ва кофирлар, Аллоҳ бу билан нима мисолни ирода қилмоқчи, дейишлари учундир.


It glows and burns the skin. 	 У терини кўп куйдирувчидир.


Peace be Unto Ibrahim: 	 Иброҳимга салом бўлсин!


When He made the slumber overcome you, so it was as a peacefulness from Him, and sent down water from the sky upon you to purify you with it, and to remove the impurity of Satan from you, and to give your hearts fortitude and firmly establish your feet with it. 	 Ҳозиргина қўрқиб, хавсираб турган одамлар бир мудроқдан кейин қалблари тўла сокинлик, ўзлари ҳотиржам, душмандан заррача қўрқмайдиган ҳолга келдилар. Мудроқ босиш ҳолати Пайғамбаримизда (с. а. в.) қандай кечгани Имоми Бухорийнинг «Саҳиҳ»ларида бундай ривоят қилинган: «Бадр уруши куни Расулуллоҳ (с. а. в.)


We will leave those who have no hope of receiving Our mercy, in the life hereafter, to continue blindly in their transgression. 	 Аллоҳ бандаларини бунинг учун яратмаган. Шу боис ҳам Пайғамбаримиз (с. а. в.) бир ҳадисларида насиҳат қилиб, кишиларни ўзларига қарши, моллари ва болаларига қарши дуо этишдан қайтарганлар.)


And fear Allah and know that unto Him you will be gathered. 	 Ушбу оятда Аллоҳ таоло саноқли кунларда, яъни, ташриқ кунларида Ўзини эслашга, зикр қилишга буюрмоқда. Икрима розийаллоҳу анҳудан ривоят қилинадики: «Саноқли кунларда Аллоҳни эсланг», дегани ташриқ кунларида фарз намозларидан кейин, «Аллоҳу акбар», «Аллоҳу акбар», деб такбир айтинг, деганидир».)


Rather, it is you who rejoice in your gift. 	 Аммо сизлар ҳадяларингиз билан қувонурсиз.


He will either punish or turn towards them. 	 Сўнгра афсус-надомат қилганлар-у, аммо Абу Лубоба ва унинг шерикларига қўшилиб, ўзларини масжид устунига боғламаганлар. Абу Лубоба ва унинг шерикларининг тавбалари қабул қилинди, гуноҳлари кечирилди.


So Glorified is He and Exalted above all that they associate with Him, and in Whose Hands is the dominion of all things, and to Him you shall be returned. 	 (Гап шундай экан, демак дунёдаги барча нарсаларнинг тўла эгалиги ва тасарруфи қўлида бўлган Аллоҳ таоло покдир. Барча айб ва нуқсонлардан, жумладан, кофир ва мушриклар, ўлганларни қайта тирилтира олмайди, деб тақаётган нуқсондан ҳам покдир.)


Surely We revealed the Message, and We will surely preserve it. 	 Албатта, зикрни Биз нозил қилдик ва, албатта, уни Биз муҳофаза қилурмиз. (Ушбу зикр–Қуръон.)


Those who have said that the Messiah, son of Mary, is God, have, in fact, committed themselves to disbelief. 	 Батаҳқиқ Масиҳ ибн Марям Аллоҳдир, деганлар ҳам кофир бўлдилар. Уларга: «Агар Аллоҳ Масиҳ ибн Марямни, унинг онасини ва ер юзидаги барча кимсаларни ҳалок этишни ирода қилса, ким уни бирон нарсадан манъ қила олади?


Then We passed the Book to those of Our servants whom We chose. 	 Сўнгра бу китобни Ўз бандаларимиздан танлаб олганларимизга мерос қилдик. Бас, улардан ўзига ўзи зулм қилувчилари бор, улардан ўртачалари бор ва улардан Аллоҳнинг изни ила яхшиликларга ўзувчилар ҳам бор.


If so, that stratagem will rebound against the unbelievers. 	 Бас, кофирлар ҳийлаларининг жазосини тортурлар.


Surely Allah is All-Knowing, All-Wise. 	 Аллоҳ ҳамма нарсани билиб туради, жумладан, гуноҳкорларнинг гуноҳларини ҳам билиб туради. Ўша билишга биноан гуноҳкорни жазолаши унинг ҳар бир нарсани ҳикмат билан қилишлигидандир.)


And certainly We created you, then We fashioned you, then We said to the angels: Prostrate to Adam. 	 Ва батаҳқиқ, Биз сизларни яратдик, кейин сизларга суврат бердик. Сўнгра эса, фаришталарга: «Одамга сажда қилинг», дедик.


And banana-trees (with fruits), one above another. 	 Сермева бананзорлардадир.


And among them will be the wretched and the prosperous. 	 Бас, улардан бадбахтлари ва бахтлилари бордир.


Then when fear comes, you will see them looking to you, their eyes revolving like (those of) one over whom hovers death, but when the fear departs, they will smite you with sharp tongues, miserly towards (spending anything in any) good (and only covetous of booty and wealth). 	 Бас, хавф келган чоғда уларнинг сенга ўлим талвасасидаги кишига ўхшаб, кўзлари айланиб назар солишларини кўрасан. Бас, хавф кетганда эса, яхшиликка очкўзлик қилиб, сизларга ўткир тиллар ила озор берурлар.


And indeed, We destroyed generations before you, when they did wrong while their Messengers came to them with clear proofs, but they were not such as to believe! 	 Батаҳқиқ, сиздан олдинги асрларни зулм қилган чоғларида ва Пайғамбарлари очиқ-ойдин ҳужжатлар билан келганларида иймон келтирмайдиган бўлганларида ҳалок қилганмиз.


Thereupon two God-fearing men whom God had blessed said, "Go into them through the gate -- for as soon as you enter, you shall surely be victorious! 	 Аллоҳдан қўрқмаган эса, ҳаммадан қўрқади. Ушбу икки солиҳ банда ҳам Аллоҳдан қўрқадиганлардан бўлганлари учун, қўрқмасдан муқаддас ерга бориб, у ерда юрган катта жуссали, бақувват ва зўравон қавмни ўз кўзлари билан кўриб келдилар.


Godblets of silver, they shall have filled them to exact measure. 	 Биллурлар, кумушсиймон, (соқийлар) ўлчовини келтирар.


God shall decide between them on the Day of Resurrection touching their differences. 	 Улар ҳам яҳудий ва насронийларнинг гапларига ўхшаш гапларни айтадилар, яъни, булар иккаласи ҳам ҳеч нарсага арзимайди, дейдилар. Улар тортишишган масаланинг ҳақиқий ҳукмини Аллоҳ таоло қиёмат куни Ўзи чиқаради.)


When he reached the prime of life We gave him wisdom and knowledge. 	 Вояга етган вақтида унга ҳукмни ва илмни бердик.


To Jesus, the son of Mary, We gave the miracles and supported him by the Holy Spirit. 	 Ва Ийсо ибн Марямга равшан (мўъжизалар)ни бердик ва уни руҳул қудс билан қўлладик.


and who, when insolence visits them, do help themselves -- 	 Ўзларига тажовузкорлик етганда нусрат қозонадиганлар учундир.


Did He not find you in want, and make you free from want? 	 Ва У сени камбағал топиб, бой қилмадими?


Allah is the Guardian of the believers. 	 Яна кейин одамларнинг Иброҳим алайҳиссаломга ҳақлироғи Пайғамбар Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи вассалам ва у зотга иймон келтирган мўминлардир.)


He is One, the omnipotent." 	 Ва У бирдир, Қаҳҳордир», дегин.


marked by your Lord upon those who go beyond the limits.” 	 Роббинг ҳузурида исрофчилар учун белгилаб қўйилган(тош)ларни», дедилар.


Then He gave them life. 	 (Демак, бир вақтлар катта бир қавм ўлимдан қочиб, диёрларини ташлаб чиққан эканлар. Ўлимдан қочишларининг сабаби турлича бўлиши мумкин.


Verily, Allah is Well-Acquainted with what you do. 	 Бундай мўъжизасифат ишлар фақат иймоннинг таъмини тотган, Исломнинг ҳақиқатини англаган кишилардангина содир бўлади. )


He is the only Lord. 	 Бас, қаёққа бурилиб кетмоқдасиз?! (Аллоҳга ибодат қилмай, қайси томонга бурилиб кетмоқдасизлар?!


Then turn your vision again, and then again; in the end your vision will come back to you, worn out and frustrated. 	 Сўнг такрор-такрор назар сол, назар сенга истаганини топа олмай, ҳорғин- чарчаган ҳолда қайтади.


It is not right for a Prophet to keep captives unless he has battled strenuously in the land. 	 Набий учун ер юзида забардаст бўлмагунича асирлари бўлиши яхши эмас эди. Сизлар дунёнинг ўткинчи матоҳини истарсизлар.


Yet they say: "There is nothing but the life of this world. 	 Улар: «У(ҳаёт) фақат бу дунёдаги ҳаётимиздир. Ўламиз, тириламиз, бизни фақат замон ҳалок қилади», дерлар.


It is a revelations which has been revealed to him 	 У (Қуръон) ваҳийдан ўзга нарса эмас.


So those who believe in him and assist him, and succour him and follow the Light which has been sent down with him, it is they who shall prosper. 	 Кейинчалик шундай бўлди ҳам. Қанчадан-қанча аҳли китоблар ёки бу китоблардан бўлажак Пайғамбарнинг сифатлари ҳақида маълумот олганлар Муҳаммадни (с. а. в.) кўришлари билан иймонга келдилар.)


[They worship] in the houses which God has allowed to be raised for the remembrance of His name, morning and evening, 	 (У) бир уйлардаки, Аллоҳ уларнинг кўтарилишига ва уларда Ўз исми зикр қилинишига изн бергандир. Уларда Унга эртаю кеч тасбиҳ айтурлар;


Whoever of you commits an open illegal sexual intercourse, the torment for her will be doubled, and that is ever easy for Allah. 	 Сиздан ким очиқ гуноҳ қилса, унга бериладиган азоб икки марта кўпайтирилур. Бу эса, Аллоҳ учун осон бўлган ишдир.


O Prophet! Tell your wives and your daughters and the women of the believers to draw their cloaks (veils) all over their bodies (i.e. screen themselves completely except the eyes or one eye to see the way). 	 Эй Набий, жуфтларингга, қизларингга ва мўминларнинг аёлларига айт: жилбобларини ўзларига яқин қилсинлар.


And assuredly We vouchsafed Unto Musa the guidance, and We caused the Children of Isra'il to inherit the Book. 	 Батаҳқиқ, Биз Мусога ҳидоятни бердик ва Бани Исроилни Китобга ворис қилдик.


And they say, “If only a miracle was sent down to him from his Lord.” 	 Интизор бўлиб туринг, мен ҳам сиз ила интизор бўлувчиларданман», деб айт. (Мушрикларнинг одатлари шу: атрофларидаги сон-саноқсиз мўъжизалардан кўз юмиб, Пайғамбарнинг (с. а. в.) ва у кишига келаётган ваҳийнинг ҳақ эканлигини тасдиқловчи алоҳида катта моддий мўъжиза келтиришни талаб қилишарди.


Will you not then remember? 	 Ахир эсламайсизларми?!


Allah is with the steadfast. 	 Шу билан бирга, номи мусулмон бўлса бўлди, деган тушунча уйғонмаслиги учун «Аллоҳнинг изни ила» шарти ҳам қўшиб қўйилди.)


and love the riches, loving them ardently. 	 Ва молни кўп яхши кўрасизлар.


therein a running fountain, 	 Унда оқиб турган булоқлар бор.


They said, “O Saleh, we had hopes in you before this. 	 Улар: «Эй Солиҳ, бундан олдин сен ичимизда орзу қилинган эдинг.


AlifLaamMeem. 	 Лом. Мийм.


none except Allah can disclose it. 	 Уни Аллоҳдан бошқа кашф қилувчи йўқ.


O Mankind worship your Lord who hath created you and those before you, haply ye may become God-fearing- 	 (Ушбу оятда умумбашарга қарата нидо этилмоқдаки, сизларни яратган тарбиякунандаларингиз улуғ Аллоҳга ибодат қилинглар! Сизларни яратишда У ягона бўлган, энди ёлғиз Ўзига ибодат қилишингизга ҳақлидир.


Thereafter his Lord exalted him, accepted his repentance, and bestowed guidance upon him, 	 Сўнгра Робби уни танлаб олди, бас, тавбасини қабул қилди ва ҳидоятга бошлади.


There is no blame on the Prophet regarding what God has ordained for him. 	 Набийга Аллоҳ унга фарз қилган нарсада бирон танглик бўлмас.


Turn not thy cheek in scorn toward folk, nor walk with pertness in the land. 	 Одамлардан такаббурла юз ўгирма ва ер юзида кибр-ҳаво ила юрма.


whereupon they are at variance? 	 Шундай хабарки, у(мушрик)лар) унинг ҳақида ихтилоф қиларлар.


(Abraham) said: "And what, O ye Messengers, is your errand (now)?" 	 У: «Эй элчилар! Сизнинг ишингиз надир», деди.


The day Resurrection is set the sinners will swear: "We did not tarry more than an hour (and cannot be guilty)." 	 Қиёмат қоим бўладиган куни жиноятчилар бир соатдан бошқа турмаганлари ҳақида қасам ичурлар. Улар ана шундай ўгрилар эдилар.


O Prophet (Muhammad SAW)! 	 (Маълумки, Пайғамбаримиз (с. а. в.) аввалда мунофиқларга нисбатан жуда ҳам кечиримли бўлганлар. Уларнинг кўпгина беодоблик ва душманликларини авф қилганлар.


Allah turneth away their hearts because they are a folk who understand not. 	 Улар фаҳмламайдиган қавм бўлганлари учун Аллоҳ қалбларини буриб қўйди.


They said: 'What, do you marvel at the command of Allah? 	 Улар: «Аллоҳнинг амридан ажабланасанми?


For all that they used to do. 	 Қилиб юрган ишлари ҳақида.


He is indeed one of Our high ranking, firmly believing bondmen. 	 Чунки у мўмин бандаларимиздандир. (Шунинг учун иймон тақозоси билан Бизнинг йўлимизда жиҳод қилди ва олий мақомларга эришди.)


They said, "Why was this Quran not sent down to one of the great men of the two cities?" 	 Ўша пайтда мушрикларнинг бу мақомга номзодлари ҳам бор эди. Маккада ал-Валид ибн Муғийра, Тоифда Урвату ибн Масъуд ас-Сақафий исмли одамлар бўлиб, мушриклар ана шулардан бири Пайғамбар бўлса арзийди, деган фикрда эдилар.)


Throw down what is in your right hand and it will swallow up all that they have performed; theirs is only a magical performance. 	 (Фиръавнлар ва уларнинг гумашталари-сеҳргарлари доимо ҳийла-найранглар ила халқнинг кўзини бўяб келганлар. Уларнинг ботили ҳақ кўринмаган пайтда ўтади, холос.


Verily, he was unjust (to himself) and ignorant (of its results). 	 Ўзига юклатилган ва ўзи қабул қилган омонатга мувофиқ иш юритмасдан ўзига ўзи зулм қилади. Инсон жинси ўта жоҳилдир, шунинг учун ўзи рози бўлиб, қабул қилиб олган омонатнинг улканлигини билмасдан, унга хиёнат қилади.)


thou art not, by the blessing of thy Lord, a man possessed. 	 Сен Роббинг неъмати ила мажнун эмассан.


They said, “Who did this to our gods? 	 Улар: «Бизнинг худоларимизга ким бундай қилди?!


Verily Safa and Marwa are of the landmarks of Allah; so whosoever maketh a pilgrimage to the House, or performeth the Umra, in him there is no fault if he walketh in-between the twain. 	 (Оятда Аллоҳ таоло: «Ким Байтуллоҳни ҳаж ёки умра қилса, икковлари ўртасида саъйи қилиш гуноҳ эмас», дейди. Ушбу оят ҳужжат бўлиб шариатимизда Сафо ва Марва тепаликлари ўртасида саъйи қилиш вожиб амал, деб белгиланган.


They await but one Shout, which will surprise them while they are disputing. 	 Улар фақат талашиб-тортишиб турганларида ўзларини бирдан оладиган биргина қичқириқдан бошқа нарсани кутаётганлари йўқ.


In the meantime the people of the city came to Lot rejoicing. 	 Ва шаҳар аҳли севиниб, етиб келдилар. (Лут (а. с.) қавми яшайдиган Садум шаҳрининг жинояткор аҳолиси, Лутнинг уйига чиройли, ёш йигитлар келган эмиш, улар билан фоҳиша иш қиладиган бўлибмиз, деб севинган ҳолларида етиб келдилар.)


"And verily, they have done what has enraged us; 	 Албатта, улар бизни ғазаблантиргувчилардир.


And the folk of Noah aforetime, Lo! they were more unjust and more rebellious; 	 Ва бундан олдин Нуҳ қавмини (ҳалок қилган ҳам Ўзи). Чунки улар ўта золим ва ўта туғёнга кетган эдилар.


But if he [the dying person] is one of those brought near to God, 	 Агар, у муқарраблардан бўлса.


Grant us what Thou didst promise unto us through Thine messengers, and save us from shame on the Day of Judgment: For Thou never breakest Thy promise." 	 Аллоҳни тик турган, ўтирган ва ёнбошлаган ҳолларда эслаш даражаси улуғ даража бўлиб, инсон ибодатга олий мақомга эришгандагина ушбу даражага кўтарилади. Шундай даражада тафаккур қилган одам қалби соф ҳолга келади ва дуо қилса, ижобат бўладиган мақомга етади.)


To Pharaoh, Haman and Qarun. 	 Фиръавнга, Ҳомонга ва Қорунга.


And of the cattle He hath created beasts of burden and small ones. 	 Ва чорвалардан ҳаммолларини ва (сўйгани) ерга ётқазиладиганларни пайдо қилди. Аллоҳ сизга ризқ қилиб берган нарсалардан енглар ва шайтоннинг изидан эргашманглар.


And say: Work; so Allah will see your work and (so will) His Apostle and the believers; and you shall be brought back to the Knower of the unseen and the seen, then He will inform you of what you did. 	 Ва, албатта, ғайбни ва шаҳодатни билгувчи зотга қайтариласизлар. Бас, У сизларга қилиб юрган амалларингизнинг хабарини берадир»– деб айт.


And to Him belongs whoever is in the heavens and earth. 	 Осмонлару ердаги кимсалар Унга хосдир.


Say, "Consider those you invoke besides Him: if God wished to harm me, could they undo that harm? 	 Сиз илтижо қилаётган Аллоҳдан бошқа нарсалар, агар Аллоҳ менга зарарни ирода қилса, ўшалар унинг зарарини аритгувчи бўла олурларми?!


Muhammad is not the father of any one of your men, but the Messenger of God, and the Seal of the Prophets; God has knowledge of everything. 	 Муҳаммад сизлардан бирон эркакнинг отаси бўлган эмас. Лекин Аллоҳнинг Расули ва Набийларнинг сўнггисидир.


They encountered her master by the door. 	 У (хотин): «Сенинг аҳлингга ёмонлик хоҳлаганнинг жазоси фақатгина қамалмоқ ёки аламли азобдир», деди. (Хотиннинг эри келиб қолди.


so that we may glorify You greatly, 	 Сенга кўп тасбиҳ айтишимиз учун.


They are nothing but the fables of the ancients." 	 Бу аввалгиларнинг афсонасидан ўзга нарса эмас», дерлар.


For those who obeyed the command of Allah is goodness and if those who did not obey Him owned all that is in the earth and in addition a similar one like it, they would give it to redeem their souls; it is they who will have a wretched account, and their destination is hell; and what a wretched resting place! 	 Роббиларига ижобат этганларга гўзаллик бордир. Унга ижобат этмаганларга эса, агар ер юзидаги ҳамма нарсалар ва яна шунчасига эга бўлсалару уни фидо қилсалар ҳам, ана ўшаларга ёмон ҳисоб бўлур ва жойлари жаҳаннамдадир.


No female beareth or bringeth forth but with His knowledge. 	 Ҳар бир умр кўргувчига умр берилиши ёки унинг умрининг қисқартилиши албатта китобда бордир. Албатта, бу Аллоҳга осондир.


Now magicians thrive not. 	 Сеҳргарлар нажот топмаслар», деди.


Enter ye the gates of Hell as abiders therein. 	 Жаҳаннам эшикларидан унда абадий қолгувчи бўлган ҳолингизда киринглар.


Still you receive news of the treachery of all but a few of them. 	 Аллоҳнинг барча Пайғамбарларига бирдай иймон келтиришмади, аксинча, уларнинг кўпчилигини ҳақорат қилдилар. Ҳатто Закариё, Яҳё алайҳиссаломларга ўхшашларини ўлдиришгача бориб етдилар.


And the pangs of childbirth drove her unto the trunk of the palm-tree. 	 Бас, тўлғоқ уни хурмо танасига олиб борди.


Verily! Allah guides not the people who are Zalimun (wrong-doers, disobedient to Allah, and polytheists). 	 Ҳавои нафси ихтиёридаги ҳар бир кимса дунёдаги энг гумроҳ кимсадир. Агар бунга эътироз бўлса, Қуръондан кўра тўғрироқ китобни келтирсин!)


And Satan will say when the matter is decided: "It was Allah Who gave you a promise of Truth: I too promised, but I failed in my promise to you. 	 Иш битиб бўлганда шайтон: «Албатта, Аллоҳ сизга ҳақ ваъдани қилган эди. Мен эса, сизга ваъда бердим-у, ваъдамга хилоф қилдим.


And when he had spoken to him, he said, "From now on you will dwell with us, honoured and trusted." 	 (Подшоҳга Юсуфнинг (а. с.) пок эканликлари маълум бўлганидан сўнг, уни қамоқдан чиқариб олиб келишни ва у зотни ўзига хос кишилардан қилиб олишини айтди.)


Surely Allah conferred a great favour on the believers when He raised from among them a Messenger to recite to them His signs, and to purify them, and to teach them the Book and Wisdom. 	 Батаҳқиқ, Аллоҳ мўминларга ўзларидан Пайғамбар юбориб, неъмат берди. У аларга Аллоҳнинг оятларини тиловат қилиб берадир, уларни поклайдир, китоб ва ҳикматни ўргатадир.


Allah will confirm the truth with His words, though the guilty should be averse.’ 	 Чунки Аллоҳ томонидан берилган мўъжизага соҳиб бўлган Пайғамбар сеҳрни осонликча билиши ажабланарлик эмас. У киши қалби Аллоҳга иймон ила тўла, ўз ишининг ҳақлигига, бошқаларнинг иши ботиллигига ишончи комил зотдирлар.


Thus We made them the vanguard and an example for posterity. 	 Бас, уларни ўтмишга айлантирдик ва кейингиларга мисол қилиб қўйдик.


How then can you turn away?" 	 Бас, қаёққа бурилиб кетмоқдасиз?


They mocked every Messenger that came to them. 	 Ҳар қачон уларга Пайғамбар келса, уни фақат истеҳзо қилар эдилар.


Then will you not reason? 	 Ақл юритмайсизларми?!


What concern do you have to speak about that? 	 Унинг зикрини сен қандоқ билардинг.


And if any has not (the wherewithal), he should fast for two months consecutively before they touch each other. 	 Ким (қул) топмаса, бас (қайта) қўшилмасдан аввал икки ой кетма-кет рўза тутсин.