But if you ask about them while the Quran is being revealed, they will be made plain to you. 	 Ислом воқеълик дини бўлганидан, маърифат учун бериладган саволлар ҳам воқеъликдан келиб келиб чиқиши, кишиларга манфаат жалб этиши лозим. Инсоннинг илмини оширмайдиган, маърифатига хизмат қилмайдиган, воқеъликда бўлмайдиган икир-чикирларни сўрайверишдан нима ва кимга фойда бор?


(And remember) when you ran away (dreadfully) without even casting a side glance at anyone, and the Messenger (Muhammad SAW) was in your rear calling you back. 	 Пайғамбар ортингиздан чақириб турса ҳам, ҳеч кимга қарамай тирқираб қочганингизни эсланг. Ўтган нарсага ва етган мусибатга хафа бўлмаслигингиз учун сизга ғам устига ғам берди.


Verily, his abode will be Hell-fire; 	 Бас, албатта, Жаҳийм ўрин бўладир.


Then turn your back upon them for you are not to blame; 	 У зот бу ишни ўз ўрнида адо этдилар. Мушриклар гапга кирмадилар, Пайғамбар алайҳиссалом улардан юз ўгирсалар, у зотга маломат йўқ.)


They desire to put out the light of Allah with their mouths, and Allah will not consent save to perfect His light, though the unbelievers are averse. 	 Улар Аллоҳнинг нурини оғизлари билан ўчирмоқчи бўлурлар. Аллоҳ эса, гарчи кофирлар ёқтирмаса ҳам, ўз нурини батамом қилишдан бошқа ҳар нарсадан бош тортадир.


What is that, Moses, thou hast in thy right hand?' 	 «Эй Мусо, қўлингдаги нима?»


May God condemn them. 	 Бошқа мунофиқлардан ҳам унга ўхшашлари бор эди. Пайғамбар алайҳиссаломнинг мажлисларига келиб, деворга суяниб ўтирар эдилар.


They will be one more army vanquished among the many routed hordes. 	 Анави ердаги енгилган фирқалардан бўлган қандайдир лашкар. (Мушриклар, жуда борганда, енгилган фирқалардан тўпланган қандайдир ҳақир бир лашкар бўла олади, холос.


They will roast in it. What a miserable destiny! 	 Ҳаттоки улар саломлашиш пайтида ҳам «Ас-Салому алайкум (сизга тинчлик бўлсин)» дейиш ўрнига, «Ас-Сому алайкум (сизга ўлим бўлсин)» деб сезилмайдиган қилиб айтишарди.)


These are some of God’s revelations, so that they may take heed. 	 Худди шундай–либосни ўз ўрнида, яъни, шариатга мувофиқ истеъмол қилган инсон зийнатли ҳисобланади. Аммо энг асосий либос–тақво либоси.)


Thus Most Blessed is Allah, the Best of all those that create. 	 Бас, яратгувчиларнинг энг яхшиси Аллоҳ баракотли ва буюкдир.


And were it not for Allah’s grace upon you and His mercy, you would have surely followed Satan, [all] except a few. 	 Аллоҳнинг фазли ва марҳамати бўлмаганда, озгинангиздан бошқангиз шайтонга эргашиб кетар эдингиз.


And when it is said unto them: believe as the people believe, they say: shall we believe as the foolish believe? are not they indeed the foolish? But they know not. 	 Ва агар уларга, одамлар иймон келтирганидек, иймон келтиринглар, дейилса, "Эсипастлар иймон келтирганидек иймон келтирамизми?" дейишади. Огоҳ бўлинг, улар, фақат улар эсипастлардир ва лекин ўзлари билмайдилар.


The unbelieving assembly of his nation said: 'This is but a human like you, who desires to gain superiority over you. 	 Бас, унинг қавмидан куфр келтирган зодагонлари: «Бу сизга ўхшаш башар, холос, сиздан афзал бўлиб олмоқчи.


Allah amplifies and straitens the means of subsistence for whom He pleases; and they rejoice in this world's life, and this world's life is nothing compared with the hereafter but a temporary enjoyment. 	 Аллоҳ хоҳлаган кишисининг ризқини кенг қилур ва (хоҳлаганиникини) тор қилур. Улар бу дунё ҳаёти ила шод бўлдилар.


You may ride them to seek whatever you need or be carried by them as ships carry you by sea. 	 Ва улар устида дилларингиздаги ҳожатларга етишишингиз учундир. Уларда ва кемаларда ташилурсиз.


There is a man who talks well of the world to your pleasing, and makes God witness to what is in his heart, yet he is the most contentious; 	 Одамлар ичида дунё ҳаётидаги гапи сени ажаблантирадиганлари бор. У қалбидаги нарсага Аллоҳни гувоҳ ҳам қилади.


O Prophet! Tell thy wives and daughters, and the believing women, that they should cast their outer garments over their persons (when abroad): that is most convenient, that they should be known (as such) and not molested. 	 Эй Набий, жуфтларингга, қизларингга ва мўминларнинг аёлларига айт: жилбобларини ўзларига яқин қилсинлар. Ана ўша уларнинг танилмоқлари ва озорга учрамасликлари учун яқинроқдир.


Those who deny the Day of Justice. 	 Улар жазо кунини ёлғонга чиқарарлар.


And when a sign comes to them, they say, "Never will we believe until we are given like that which was given to the messengers of Allah." 	 Агар уларга оят келса, Аллоҳнинг Пайғамбарларига берилган нарсага ўхшаш нарса бизга ҳам берилмагунча зинҳор иймон келтирмасмиз, дерлар.


Until when they all come together, He will say, “Did you deny My signs whereas your knowledge had not reached it, or what were the deeds you were doing?” 	 Токи улар келиб бўлгач, У зот: «Бизнинг оятларимизни ёлғонга чиқардингизми?! Уларни пухта англамай туриб-а?


When they said, ‘Surely Joseph and his brother are dearer to our father than [the rest of] us, though we are a hardy band. 	 Ўшанда улар: «Албатта, Юсуф ва унинг укаси отамизга биздан кўра маҳбуброқлар, ҳолбуки, биз кўпчиликмиз. Албатта, отамиз очиқ-ойдин адашувдадир», дедилар.


And lo! thou verily dost guide unto a right path, 	 Қуръони Карим инсоният учун маънавий руҳдир.)


How great was the change that I wrought in their condition then! 	 Бас, Пайғамбарларимни ёлғончи қилдилар, аммо Менинг инкорим қандоқ бўлди?!


O ye mankind! there surely hath come unto you a proof from your Lord, and We have sent down unto you a manifest light. 	 Ушбу бурҳон Исломнинг икки дунё саодатига элтувчи дин эканлигининг бурҳонидир. Аллоҳ таоло Ўз бандаларига раҳм этиб, уларга икки дунё бахтига эришиш дастури қилиб нозил этган бу Қуръон аниқ нурдир.)


Whoever is protected from his natural greed—it is they who are the successful. 	 Ушбу оят ансорларнинг инсоният тарихида мисли кўрилмаган саховатларию одамгарчиликларини васф қилмоқда.)


She said: "This is he (the young man) about whom you did blame me (for his love), and I did seek to seduce him, but he refused. 	 У: «Сиз мени маломат қилган эдингиз. Ҳа, мен ундан нафсини хоҳладим, бироқ у ўзини сақлади.


And for Him only is the Supreme Majesty in the heavens and the earth; and only He is the Almighty, the Wise. 	 Осмонлару ердаги энг олий васф Уникидир. У азиз ва ҳаким зотдир.


And will fill your bellies therewith; 	 Бас, ундан қоринларни тўлдирувчисизлар.


It is only those who believe not in Allah and the Last Day and whose hearts are in doubt that ask your leave (to be exempted from Jihad). 	 Албатта фақат Аллоҳга ва охират кунига ишонмайдиганлар ва қалблари шубҳага тўлганларгина сендан изн сўрарлар.


And He brought down those who supported them among the People of the Scripture from their fortresses and cast terror into their hearts [so that] a party you killed, and you took captive a party. 	 Ва У зот уларга ёрдам берган аҳли китоблардан бўлганларни қўрғонларидан туширди ва қалбларига қўрқинч солди. Бир гуруҳини ўлдирурсизлар ва бир гуруҳини асир олурсизлар.


Exalter of ranks is He, Possessor of the Throne, casting the Spirit of His bidding upon whomever He will of His servants, that he may warn them of the Day of Encounter, 	 У Ўз амри ила бандаларидан кимни хоҳласа, ўшанга мулоқот кунидан огоҳлантириши учун руҳни туширур. (Мулоқот- учрашув кунидан мурод қиёматдир.


then you shall be questioned that day concerning true bliss. 	 Ҳар бир неъматга шукр қилдингизми, йўқми - сўраласиз. Аллоҳ таоло сизга берган молу дунё неъматини нимага сарфладингиз, ҳалолгами ҳаромга, Аллоҳни рози қиладиган йўлгами, ғазабини қўзғатадиган йўлгами ҳамма-ҳаммаси ҳақида сўраласиз.)


And the chiefs of those who disbelieved amongst his people said: should ye follow Shu'aib, lo! verily ye will be the losers. 	 Унинг қавмидан бўлган, куфр келтирган зодагонлар: «Агар Шуайбга эргашсангиз, у ҳолда, албатта, зиён кўрувчидирсиз», дедилар.


Do they then believe in falsehood and reject the bounties of God? 	 Бу орқали ўша улуғ неъматларни беришга ягона Аллоҳнинг ўзи ҳақли экани таъкидланади. Шунингдек, Аллоҳ таоло мазкур неъматлардан баҳраманд бўлган бандаларнинг ягона илоҳи-маъбуди бўлишга ҳам ҳақли эканига ишорат қилинади.)


They may haply take heed for themselves. 	 Шоядки тақводор бўлсалар.


The man who was in prison with Joseph and who was released, recalled after so many years Joseph's (ability to interpret dreams) and said, "I can tell you the meaning of this dream if you allow me to go (to the prison and ask the man who knows the meanings of dreams)." 	 Мени юборинг», деди. (Яъни, Юсуф (а. с.) билан қамоқда бўлган йигит бир неча йиллар ўтгандан сўнг Юсуфни ва унинг туш таъбири билимдони эканини хотирлаб, мени Юсуфнинг ҳузурига юборинг, деди.)


C_reate 	 _Яратиш


Indeed these (spendings in Allah's Cause) are an approach for them. 	 Албатта, Аллоҳ уларни ўз раҳматига киритади. Албатта, Аллоҳ мағфиратли ва раҳмли зотдир.


But keep your duty to Allah if ye are true believers. 	 Агар мўмин бўлсангиз, Аллоҳга тақво қилинг.


And [by] the earth and He who spread it 	 Ва ер билан ва унинг тўшалиши билан қасам.


And whoever exchanges faith for disbelief has certainly strayed from the soundness of the way. 	 (Аллоҳ таоло мусулмонларни яҳудийларга ўхшаб ғаразли саволлар беришдан қайтармоқда. Пайғамбар алайҳиссаломдан Мусо алайҳиссаломдан Бани Исроил сўраган нарсаларга ўхшаш нарсаларни сўрашнинг ёмонлигини баён қиляпти ва бу ишни, иймонни куфрга алмаштириш, деб атаяпти.)


On the Day when the faithless will be paraded before the Fire: “You have squandered your good in your worldly life, and you took pleasure in them. 	 Куфр келтирганлар дўзахга кўндаланг қилинган кунда (уларга): «Ҳаёти дунёдаёқ ҳузур ҳаловатингизни кетказиб, мазасини татиб бўлгансиз.


Is it not a sign for them that the learned of the Children of Israel recognize it? 	 Уни Бани Исроил уламоларининг билишлари, улар учун оят-далил эмасми?!


Except those on the right side. 	 Магар ўнг тараф соҳиблари мустаснодир.


Then God sent down a sense of tranquility on His Apostle and the faithful; and sent down troops invisible to punish the infidels. 	 Сўнгра Аллоҳ сокинлигини Пайғамбарига ва мўминларга туширди ҳамда сиз кўрмайдиган лашкарларни туширди ва куфр келтирганларни азоблади.


Allah is well aware of all that you do. 	 Аммо Аллоҳ таолонинг ёрдами билан бу гал иш яхшилик билан тугаб, мусулмонларга зафар ёр бўлиб қайтганларида, иймони заиф хоинлар, Пайғамбар ҳузурига келиб, узр айта бошладилар.)


And We taught him the fashioning of garments for you, to fortify you against your violence; then are you thankful? 	 Биз унга сизлар учун сизни ёмонликдан сақлайдиган кийим қилиш санъатини ўргатдик. Энди шукр қиларсизлар?!


Marry them with the permission of their guardians, and give them their recompense fairly—to be protected—neither committing adultery, nor taking secret lovers. 	 (Биз тушунарли бўлиши учун «канизак» деб атаётган сўз ўрнида Қуръони Карим «мўмина қизларингиздан» деган иборани ишлатган. Бу билан уларнинг шаъни кўтарилмоқда, улар ҳам Ислом назарида бошқалардан фарқ қилмасликларини таъкидланмоқда.


But it will surely come to them suddenly while they perceive not. 	 Албатта, уларга у тўсатдан, улар сезмаган ҳолда келур.


Commemorate His name as He has given you guidance while prior to that you had been in error. 	 Сўнг Жиброил «Сизга ўз Роббингиздан фазл исташингизда гуноҳ йўқдир», деган оятни олиб тушди, дедилар. Илгари мусулмонлар Исломдан олдинги ҳаётлари билан мусулмон бўлганларидан кейинги ҳаётларини солиштириб кўриб, бу улуғ неъматларни тушуниб етар эдилар ва уни берган Аллоҳга шукр қилар эдилар.)


And there are many signs in the heavens and the earth that they pass by and give no heed to -- 	 Инсон яшаб турган борлиқнинг ҳар бир қаричида Аллоҳнинг борлигига, бирлигига, қудратига, тадбирига, билувчилигига ва бошқа камоли сифатларига далолат қилувчи оят-белгилар, далил-ҳужжатлар мавжуд. Лекин одамлар ўша ҳужжатларга, оят-белгиларга эътибор билан қарамайдилар.


To Him belongs the Kingdom; and those whom you call upon, other than Him, do not possess even as much as the membrane of a datestone. 	 Қуръони Карим ҳам оятларни илк қабул қилиб олаётган шу халқнинг зеҳнига осон ўрнаштириш учун мазкур ўхшатишдан фойдаланиб, мушриклар ўзларича ибодат этиб юрган сохта худолари ўша хақир пўстлоқча нарсага ҳам молик эмасликларини таъкидламоқда. Улар ҳеч нарсага эга эмаслар, уларнинг ҳукми ҳеч жойда ўтмайди, дейилмоқда.)


Go you and your brother with My communications and be not remiss in remembering Me; 	 Сен ва оғанг мўъжизаларимни олиб боринглар ва Мени зикр этишда сусткашлик қилманглар.


Blessed is He in whose hands is the Kingdom and who has power over all things. 	 Қўлида мулк бўлган У зот улуғ, муқаддас бўлди. У барча нарсага қодирдир.


If they had waited for you to come out it would have been better for them. 	 Агар уларнинг ҳузурига чиққунингча сабр қилсалар, ўзлари учун яхши бўларди.


Then follow not caprice, so as to swerve; for if you twist or turn, God is aware of the things you do. 	 Ана шундагина адолатли гувоҳлик бўлади. Албатта, одамнинг ўзига қарши гувоҳлик бериши, ота-онаси ёки қариндош-уруғига қарши гувоҳлик бериши осон эмас.


Then when they are about to fulfil their term appointed, either take them back in a good manner or part with them in a good manner. And take for witness two just persons from among you (Muslims). 	 Бас, улар муддатларига етсалар, яхшилик билан ушланглар, ёки яхшилик билан ажралинглар ва сиздан икки адолатли кишини гувоҳ қилинглар.


It will be as if their faces are covered with pieces of the night - so dark [are they]. 	 Олдинги манзаранинг тамоман акси. Оятда бу дунёда гўзал амаллар эмас, ёмон амаллар қилганлар васф қилинаётир.


O Prophet! say unto thy wives and thy daughters and women of the believers that they should let down upon them their wrapping- garments. 	 Эй Набий, жуфтларингга, қизларингга ва мўминларнинг аёлларига айт: жилбобларини ўзларига яқин қилсинлар.


Then where are you turning? 	 Бас, қаёққа бурилиб кетмоқдасиз?


And most surely of the followers of the Book there are those who believe in Allah and (in) that which has been revealed to you and (in) that which has been revealed to them, being lowly before Allah; they do not take a small price for the communications of Allah; these it is that have their reward with their Lord; surely Allah is quick in reckoning. 	 Албатта, аҳли китоблардан Аллоҳга, сизларга туширилган нарсага, уларга туширилган нарсага иймон келтирадиганлари, Аллоҳга ўзини хор тутиб бўйин эгадиганлари, Аллоҳнинг оятларини арзон баҳога сотмайдиганлари бордир. Ана ўшаларга Роббилари ҳузурида ажр бордир.


Have you seen him who disbelieved in Our Ayat (this Quran and Muhammad SAW) and (yet) says: "I shall certainly be given wealth and children [if I will be alive (again)]," 	 Оятларимизга куфр келтирган ва: «Албатта, (охиратда) менга молу дунё ҳамда бола-чақа берилажак», деганни кўрдингми?!


That is because there afflicteth them not thirst or fatigue or hunger in the way of Allah or they tread a place trodden on enraging the infidels, nor they attain an attainment from the enemy, but a good deed is thereby written down unto them. 	 Зеро, уларга Аллоҳнинг йўлида ташналик, чарчоқ, очлик етса, кофирларнинг ғазабини чиқарадиган бирон қадам боссалар, душманга бирон зиён етказсалар, албатта, уларга солиҳ амал ёзиладир.


those who safeguard their chastity 	 Улар фаржларини сақловчилардир.


They said, 'Noah, thou hast disputed with us and make much disputation with us. 	 Улар: «Эй Нуҳ, батаҳқиқ, сен биз билан тортишдинг, кўп тортишдинг.


They were hewing the mountains into houses, therein dwelling securely; 	 Улар тоғдан ўйиб уй ясаб, омонликда юрар эдилар.


The king said, “O women! 	 У: «Юсуфнинг нафсини хоҳлаган вақтингиздаги ишингиз нима эди?» деди.


How then, if ye disbelieve, shall ye escape, on a Day which shall make children grey-headed. 	 Агар кофир бўлсангиз, болаларнинг сочини оқартиб юборадиган кундан қандай сақланасиз?! («болаларнинг сочини оқартиб юборадиган кун»–қиёмат куни экани ҳаммага маълум.)


Worship God; you have no god other than Him. 	 Сизларга Ундан ўзга илоҳ йўқ.


Moses said to his nation: 'Remember the blessing of Allah to you when He saved you from Pharaoh's family, who had oppressed you cruelly, and who slew your sons and spared your women. 	 Ўшанда Мусо қавмига: «Аллоҳнинг сизга берган неъматларини эсланг; вақтики, у сизни Оли Фиръавндан қутқарди. Улар сизга бардавом ёмон азоб берардилар.


Tell them: "I have only been commanded to serve Allah and not to associate anyone with Him. 	 Сен: «Албатта, мен Аллоҳга ибодат қилишга, Унга ширк келтирмасликка амр қилиндим.


His people said, "We suffered a great deal before you came and we are still suffering even after you have come." 	 Улар: «Сен бизга келмасингдан олдин ҳам, келганингдан кейин ҳам озор тортдик», дедилар. У: «Шоядки Роббингиз душманларингизни ҳалок этиб, сизларни ер юзига халифа қилиб, қандай амал қилишингизга назар солса», деди.


On that Day mankind will be separated. 	 Ўша кунда (одамлар) бўлак-бзлак бўлурлар.


Lo! Allah is Forgiving, Merciful. 	 Ислом таълимотлари ҳар бир нарсада юксак инсоний фазилатлар ҳукм суришини йўлга қўйиб келган ва иншааллоҳ шундай бўлиб қолади.)


There are people whom you love, but they do not love you, despite your belief in all the (heavenly) Books. 	 Уларни яхши кўрасизлар-у, улар сизни яхши кўрмайдилар. Сизлар китобнинг ҳаммасига иймон келтирасизлар-у, улар сизларни кўрганда, иймон келтирдик, дерлар, аммо ҳоли қолганларида, сизларга бўлган қаттиқ аччиқларидан бармоқ тишларлар.


They order what is evil, forbid what is just, and tighten their purse strings. 	 Албатта, мунофиқлар–улар фосиқлардир. (Мунофиқлар қаерда бўлсалар ҳам, кимлигидан қатъи назар, эркак-аёл бўлсин, нима иш қилмасин, барибир мунофиқдир.


But any of you that is devout in the service of Allah and His Messenger, and works righteousness,- to her shall We grant her reward twice: and We have prepared for her a generous Sustenance. 	 Сизлардан ким Аллоҳга ва Унинг Расулига мудом итоатда бўлса ва яхши амал қилса, унинг ажрини икки марта берамиз ва унинг учун гўзал ризқни тайёрлаганмиз.


And Noah (supplicated) saying: 'My Lord, do not leave a single unbeliever upon the earth. 	 Ва Нуҳ: «Эй Роббим, ер юзида кофирлардан бирорта ҳам ҳаракатланувчини қўймагин.


Say: 'None in the heavens or the earth knows the Unseen except Allah, and they are not aware when they shall be resurrected' 	 (Ғайбни билиш фақат Аллоҳ таолонинг Ўзига хосдир. Аллоҳдан бошқа ҳеч ким — на инсон, на фаришталар, на жинлар ғайбни билмайди.)


Warning 	 Диққат


We have adorned the lowest sky with lamps, and made them missiles against the devils, for whom We have prepared a torment of most intense fire. 	 (Араб фолбинлари бизнинг шайтонларимиз осмонга чиқиб, ғойибдаги нарсаларни билиб беради, деб мақтанар эдилар. Қуръони Карим буни рад этиб, бу дунёда шайтонларни юлдузлардан ажраб чиққан учқунлар қувиб ҳайдашини, у дунёда эса, уларга Аллоҳ жаҳаннам азобини тайёрлаб қўйганини таъкидламоқда.)


They will exchange therein a cup; wherein is neither harm, nor sin. 	 У ерда беҳуда сергаплик ва гуноҳ йўқ. (Охират шаробида нохуш ишларнинг биронтаси рўй бермас экан.)


They have taken their scribes and their monks as lords besides Allah, and also Christ, Mary’s son; though they were commanded to worship only the One God, there is no god except Him; He is far too immaculate to have any partners that they ascribe [to Him]! 	 У Мадинага борганида, бўйнига кумушдан ясалган хоч таққан ҳолида Расулуллоҳнинг (с. а. в.) ҳузурлариига киради. Шунда у зот: «Улар Аллоҳни қўйиб ўзларининг ҳибр ва роҳибларини ҳамда Масиҳ ибн Марямни Робб тутдилар», оятини тиловат қилаётган эдилар.


This is nothing but an invention! 	 Бу тўқилгандан бошқа нарса эмас.


Let all workers work for the like of this! 	 Бас, амал қилгувчилар мана шунга ўхшаш нарса учун амал этсинлар.


And you shall not be wronged even to the extent of the husk of a date-stone. 	 Ва қилчалик зулм қилинмассизлар», деб айт.


And We granted to him his family and also the like of them, as a mercy from Us, and as a reminder to people of understanding, 	 Бу Биздан раҳмат ўлароқ ва ақл эгаларига эслатма учун бўлди. (Аййубга алайҳиссалом мазкур сувда чўмилиб, ундан ичиб, шифо топганидан кейин Аллоҳ таоло у кишига аҳлини қайтарди.


And in their properties there was the right of the beggar, and the Mahrum (the poor who does not ask the others). 	 Ва молу мулкларида, сўровчи ва бечораларнинг ҳақи бордир.


Except with those joined to them in the marriage bond, or (the captives) whom their right hands possess,- for (in their case) they are free from blame, 	 Магар ўз жуфти ҳалоллари ва қўлларида мулк бўлганлардан (сақламасалар), албатта, улар маломат қилинувчи эмаслардир.


He said, ‘Board it: In the Name of Allah it shall set sail and cast anchor. 	 Ва у: «Кемага мининглар, унинг юриши ҳам, туриши ҳам Аллоҳнинг исми ила бўлур.


And they said: fear not, nor grieve: verily we are to deliver thee and thy household, save thy wife: she is to be of the lingerers. 	 Қолаверса, Лут алайҳиссалом уларнинг элчи-фаришталар эканидан ҳали-ҳануз хабар топмаган эдилар. Шунинг учун ёш ва чиройли меҳмон йигитларга жиноятчи қавм тажовуз қилиб, мезбон Лутни алайҳиссалом шарманда этишлари мумкин эди.


Surely He does not love unbelievers. 	 Унга бу мақомни Аллоҳ таоло Ўз фазли-марҳамати ила ато қилади. Чунки у мўмин бўлиб яхши амаллар этган бандаларни севади.)


And correctly measure when you measure, and weigh correctly with the scales; this is better, and has a better outcome. 	 Ўлчаган чоғингизда тўлиқ ўлчанг ва тўғри тарози ила тортинг. Ана ўша яхшидир ва оқибати гўзалдир.


taught Man that he knew not. 	 У инсонга у билмаган нарсани ўргатди.


Nay, they charge with falsehood that whose knowledge they cannot compass, even before the elucidation thereof hath reached them: thus did those before them make charges of falsehood: but see what was the end of those who did wrong! 	 Балки улар ўзлари илмини билмаган нарсани уларга унинг таъвили етмай туриб, ёлғонга чиқарурлар. Улардан олдингилар ҳам шундай ёлғонга чиқарган эдилар.


Verily, the Zalimun [i.e. Al-Kafirun (disbelievers in Allah, in His Oneness and in His Messenger SAW, polytheists, wrong-doers, etc.)] will be in a lasting torment. 	 Балки, фақат кўз қирлари билан назар соладилар. Уларнинг бу дунёдаги гердайишларидан, шаҳдамликларидан асар ҳам қолмайди.


They will say: "It was ye who used to come to us from the right hand (of power and authority)!" 	 Улар: «Албатта, сизлар бизга ўнг томондан келар эдингиз», дерлар.


Do not help one another in sin and transgression. 	 Гуноҳ ва душманлик йўлида ҳамкорлик қилманг.


And We made covenant with Abraham and Ishmael: 'Purify My House for those that shall go about it and those that cleave to it, to those who bow and prostrate themselves.' 	 Ва Иброҳим ва Исмоилга: «Уйимни тавоф қилувчилар, муқим турувчилар, рукуъ ва сажда қилувчилар учун поклаб қўйинглар», деб амр қилдик. («масаба» зиёрат қилиб тўймайдиган макон.)


It is only God who deserves all praise, but most people do not know. 	 Бу қуллар эгасига мулк, ўзлари ҳеч нарсага ҳақсиз бир жонзот эди. Кўп ризқу рўзга эга бўлиб, ҳаммага хайру эҳсон қилаётган хўжайин билан унинг ҳеч нарсаси йўқ мамлук қули тенг бўладими?


Among you are some that desire this world and some that desire the Hereafter. 	 Сўнгра сизларни имтиҳон қилиш учун улардан бурди. Батаҳқиқ, сизни афв этди.


And the mountains shall be as loosened wool. 	 Ва тоғлар титилган жунга ўхшаб қолар.


He said, ‘Did I not tell you, ‘‘I know from Allah what you do not know?’’ ’ 	 У: «Сизларга мен, Аллоҳдан сизлар билмайдиган нарсани биламан, демаганмидим?!» деди.


For him shall be comfort, and fragrance and a Garden of Delight. 	 Роҳатда, фароғатда ва сернеъмат жаннатдадир.


Tell them: 'Had Allah so willed, I would not have recited the Qur'an to you, nor would Allah have informed you of it. 	 Сен: «Агар Аллоҳ хоҳлаганида, уни сизларга тиловат қилмас эдим ва У зот ҳам уни сизларга ўргатмас эди.


ALIF LAM MIM RA. 	 Алиф. Лом.


Whoever does an evil deed will not be recompensed except by the like thereof; but whoever does righteousness, whether male or female, while he is a believer - those will enter Paradise, being given provision therein without account. 	 Ким бирор ёмонлик қилса, фақат ўшанга яраша жазо оладир, холос. Эркакдир, аёлдир, ҳар ким мўмин бўлган ҳолида солиҳ амал қилса, бас, ана ўшалар жаннатга кирурлар, у ерда ҳисобсиз ризқланурлар.


(All these nations were destroyed). 	 Худди ер юзида яшамагандек адо бўлдилар. Шуайбнинг (а. с.) қавми Мадян аҳли ҳам, Солиҳнинг (а. с.) қавми Самуд каби, йўқолди, узоқ бўлди.)


Thus Allah sendeth astray whom He will, and whom He will He guideth. 	 Шундоқ қилиб Аллоҳ хоҳлаган кимсани адаштирадир ва хоҳлаган кимсани ҳидоятга соладир.


Then Pharaoh withdrew [to consult privately], summoned up his guile, and then arrived [at the scene of the contest]. 	 Фиръавн Мусо алайҳиссалом билан бўлган учрашувдан қайтиб кетди. Кейин ҳийласини йиғди–ҳамма кучли сеҳргарларини тўплади.


All one's evil deeds are against one's own soul. 	 Ҳар бир жон ёмон касб қилса, фақат ўзига зиён қиладир.


It was I who tried to seduce Joseph. 	 Мен унинг нафсини хоҳладим.


And it is He who spread the earth, and placed in it mountains and rivers. 	 У ерни чўзиб, унда баланд тоғлар ва анҳорлар қилган, ҳар хил мевалардан жуфт-жуфт қилган зотдир. У кечани кундузга ўратур.


Who know that verily they are going to meet their Lord, and that verily unto Him they are going to return, 	 Улар, албатта, Роббиларига рўбарў бўлишлари ва, албатта, Унга қайтиб боришларига ишонган зотлардир.


You merely seek the gains of the world whereas Allah desires (for you the good) of the Hereafter. 	 Аллоҳ эса, охиратни истар. Ва Аллоҳ ғолиб ва ҳикматли зотдир.


They indeed, used to say, 	 Ҳолбуки, улар дер эдилар:


As often as they desire to come out of it they shall be driven back, and it will be said to them: 'Taste the punishment of the Fire, which you have belied' 	 (Фосиқлар дўзах азобидан қийналиб, ундан қочиб чиқишга ҳаракат қиладилар. Аммо улар дўзахдан энди чиқай деб қолганларида, яна унга қайтариладилар.


And those who keep their trusts and covenants; 	 Улар омонатларига ва аҳдларига риоя қиладиганлардир.


Then, when they have done their prostrations, let them withdraw to the rear, and let another group, that have not prayed yet, come forward and pray with you; and let them take their precautions and their weapons. 	 (Ушбу ояти карима билан танишганда, намозга нақадар катта эътибор борлиги дарҳол англаб етилади. Ўйлаб кўринг-а: уруш бўлиб турса, ҳар бир инсоннинг ҳаёти қил устида турса-да, яна намоз ўқишга амр бўлса!


No misfortune ever befalls on earth, nor on yourselves but We have inscribed it in the Book before We make it manifest. 	 Бирор мусибатни пайдо қилмасамиздан олдин у Китобда битилган бўлур, акс ҳолда ер юзида ва ўз шахсларингизда сизга бирор мусибат етмас.


Say thou: have ye then taken beside Him patrons who own not to themselves benefit nor hurt! 	 «Ўзингизга Ундан ўзга, ўзларига фойда ёки зарарга эга бўлмаган валийларни тутдингизми?» дегин.


We shall revenge them either after your death 	 Агар сени кетказсак ҳам, албатта, Биз улардан интиқом олурмиз.


Indeed, I advise you, lest you be among the ignorant." 	 Ҳолбуки, Аллоҳ иймонли қалблар ўртасидаги риштани ҳар қандай алоқадан устун қўяди, аҳл деганда, иймонли аҳлни кўзда тутади. Аҳлингни қутказишга ваъда берган бўлса, сенга ҳақиқий аҳл бўлганларни тўфон балосидан халос этиб қўйди.)


That is because those who disbelieve follow falsehood, while those who believe follow the truth from their Lord. 	 Ундоқ бўлишига, албатта, куфр келтирганларнинг ботилга эргашганлари ва иймон келтирганларнинг Роббиларидан бўлган ҳаққа эргашганликлари сабабдир.


Say, "No one in the heavens and the earth has knowledge of the unseen except God." 	 Сен: «Осмонлару ерда Аллоҳдан бошқа ҳеч ким ғайбни билмас», деб айт. Улар қачон қайта тирилтирилишларини ҳам сезмаслар.


We did not send before you except men, whom We inspired. 	 Биз сендан илгари ҳам фақат эр кишиларни Пайғамбар қилиб юбориб, уларга ваҳий қилганмиз, холос. Агар билмасангиз зикр аҳлларидан сўранг.


They and their wives shall be in shades, reclining on raised couches. 	 Улар ва уларнинг жуфтлари сояларда сўриларда ёнбошлаб ётурлар.


The Beneficent God is dominant over the Throne (of the realm). 	 (Роҳман сифатининг соҳиби Аллоҳ Аршни эгаллади. Аршни эгаллашининг эса, ўхшаши йўқ, мисли йўқ, шакли ҳам йўқ.


Then, as to those who believed and did righteous deeds, their Lord will admit them to His Mercy that will be the achievement for all to see. 	 Бас, иймон келтириб солиҳ амалларни қилганларни Роббилари Ўз раҳматига киритур. Ана ўшанинг ўзи очиқ-ойдин ютуқдир.


We are your guides in this world and in the Everlasting Life. 	 Биз ҳаёти дунёда ҳам, охиратда ҳам сизларнинг дўстларингиздирмиз.


Unto Me is the return. 	 Қайтиш фақат менгагинадир.


but his wife. 	 Фақат унинг хотинигина истиснодир.


But you thought that the Messenger and the believers will never return to their families, and this seemed fine to your hearts; and you harbored evil thoughts, and were uncivilized people. 	 Балки сизлар Расул ва мўминлар абадий ўз аҳлларига қайтиб келмаслар, деб гумон қилдингиз ва бу нарса қалбингизда зийнатланди, ёмон гумон қилдингиз ва ёмон қавм бўлдингиз.


And whoever is given his record of deeds behind his back – 	 Ва, аммо, кимнинг китоби орқа тарафдан берилса.


So they both ate of it, and their nakedness became evident to them, and they began to stitch over themselves with the leaves of paradise. 	 Бас, икковлари ундан едилар. Кейин, авратлари ўзларига очилиб қолиб, ўзларини жаннат барглари билан тўса бошладилар.


And the earth will gleam with the light of its Lord, and the Record shall be set up, and the prophets and the witnesses will be brought and judgment will be given between them with truth, and they will not be wronged. 	 Энди ҳамма нарса ҳисоб-китобга тайёр ҳам бўлди. Бандаларнинг номаи амаллари–бу дунёда қилган амаллари фаришталар томонидан ёзиб юрилган китоб ўртага қўйилди.)


Those who were arrogant said, ‘We indeed disbelieve in what you have believed.’ 	 Мутакаббир бўлганлар: «Албатта, биз сиз иймон келтирганга кофирмиз», дедилар.


And if similar transitory gains were to come their way, they would grab them too. 	 Улардан Аллоҳга нисбатан фақат ҳақдан бошқа нарса айтмасликка Китобнинг аҳду паймони олинган эмасмиди?! Улар у(китоб)даги нарсаларни ўрганганлар-ку?!


The revelation of the Book is from God, the Mighty and Wise. 	 Бу китобнинг нозил қилиниши азизу ҳаким бўлган Аллоҳ томонидандир.


It is those who believe and confound not their belief with wrong doing. 	 Иймон келтирганлар ва иймонларига зулмни аралаштирмаганлар.


And Allah is [fully] Acquainted with what you do. 	 Мана шу охирги ғам ҳамма ўтган нарсаларни ва етган мусибатларни унутдириб юборди.)


O my people, the life of this world is only a temporary provision; and the Hereafter is the permanent abode. 	 Эй қавмим, бу дунё ҳаёти вақтинчалик бир, матоҳ, холос. Албатта, охират- ўшанинг ўзи барқарорлик диёридир.


Then We smote their ears many years in the Cave. 	 («Қулоққа парда урди» дегани, қулоғини эшитмайдиган қилиб қўйди, деганидир. Йигитлар қочиб келиб ғорга жойлашганларида Аллоҳ таоло уларнинг қулоқларини эшитмайдиган қилиб қўйган, яъни, ухлатиб қўйган.


you will be three groups: 	 Ва сизлар уч тоифа бўлгангда.


But none denies it except the sinful aggressor. 	 У кунни ҳаддан ошувчи ва ўта гуноҳкорлардан бошқалар ёлғонга чиқармаслар.


And He is the Oft-Forgiving, Most Merciful. 	 Уни бандаларидан хоҳлаганига етказади. У мағфират қилгувчи ва раҳмли зотдир.


Reclining therein on raised thrones, they will see there neither the excessive heat of the sun, nor the excessive bitter cold, (as in Paradise there is no sun and no moon). 	 У ерда сўриларда суянган ҳолдалар. У ерда қуёшни ҳам, совуқни ҳам кўрмаслар.


Mohammed (peace and blessings be upon him) is not the father of any man among you – but he is the Noble Messenger of Allah and the Last of the Prophets*; and Allah knows all things. (* Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him – is the Last Prophet. 	 Муҳаммад сизлардан бирон эркакнинг отаси бўлган эмас. Лекин Аллоҳнинг Расули ва Набийларнинг сўнггисидир.


Then, when they have reached their term, take them back in kindness or part from them in kindness, and call to witness two just men among you, and keep your testimony upright for Allah. 	 Бас, улар муддатларига етсалар, яхшилик билан ушланглар, ёки яхшилик билан ажралинглар ва сиздан икки адолатли кишини гувоҳ қилинглар. Ва гувоҳликни Аллоҳ учун қилинглар.


Thou shalt judge between Thy bondmen concerning that wherein they have been differing. 	 Сенинг Ўзинг бандаларнинг орасида улар ихтилоф қилиб юрган нарсаларда ҳукм қилурсан», деб айт.


They desire to change the word of Allah. 	 Айт: «Ҳеч-ҳеч бизга эргашмассиз, ушбуни Аллоҳ аввал айтган». Улар: «Балки ҳасад қилаётгандирсизлар», дерлар.


Those who say, ‘Our Lord! Turn away from us the punishment of hell. Indeed its punishment is enduring. 	 Улар: «Эй Роббимиз, Ўзинг биздан жаҳаннам азобини бургин, албатта, жаҳаннам азоби доимийдир.


And the fifth [oath will be] that the curse of Allah be upon him if he should be among the liars. 	 Бешинчисида эса, агар ёлғончилардан бўлса, унга Аллоҳнинг лаънати бўлишини (айтишликдир).


We evacuated all the believers who were in it. 	 Ва Биз у жойдан мўминларни чиқардик.


Is there not in Hell room for the ungrateful? 	 Кофирларнинг жойи жаҳаннамда эмасми?!


Those who disbelieved in Allah's signs and in meeting Him, it is they who have despaired of My Mercy; it is they for whom a painful chastisement lies ahead. 	 Аллоҳнинг оятларига ва Унга рўбарў бўлишга куфр келтирганлар, ана ўшалар Менинг раҳматимдан ноумид бўлдилар. Ана ўшаларнинг ўзларига аламли азоб бор.


Whoever comes up with it will be given a camel-load of grain; I vouch for it." 	 (Яъни, хизматкорлардан бири ҳамманинг номидан юқоридаги гапларни айтди. Лекин карвондагилар ўзларининг айбсиз эканликларига ишончлари комил эди.)


(Muhammad), tell them the parable of the two men. 	 Уларга икки кишини мисол қилиб келтир. Улардан бирига узумлардан икки боғ бердик ва уларни хурмо ила ўрадик ва ораларида экинзор қилдик.


How can you take it away after each one has enjoyed the other, and they have taken a firm covenant from you? 	 (Ояти каримадаги, «... улар сиздан мустаҳкам аҳду паймон олганлар-ку?!» жумласидаги «аҳду паймон»нинг маъноси ҳақида Суфён ас-Саврий: «Яхшилик ила тутиб туриш ёки яхшилик билан ажрашиш ҳақидаги аҳд», деганлар. Робеъ ибн Анас эса: «Бу Пайғамбаримизнинг (с. а. в.): «Сиз уларни Аллоҳнинг омонати ила олдингиз ва фаржларини Аллоҳнинг калимаси ила ўзингизга ҳалол этдингиз», деган ҳадисларидан иборатдир», деган.)


The prayer is obligatory for believers at specific times. 	 Аммо бу ояти каримада бу иш ҳавф намозидан кейин, айниқса, зарур экани таъкидланмоқда. Ўтирганда ҳам, турганда ҳам, ёнбошлаганда ҳам, яъни, ҳамма ҳолатларда Аллоҳ таолони зикр қилиб, ундан душман билан бўладиган жангда ғалаба-нусрат сўралади.)


And if they contend with you that you should associate with Me what you have no knowledge of, do not obey them, and keep company with them in this world kindly, and follow the way of him who turns to Me, then to Me is your return, then will I inform you of what you did-- 	 Агар икковлари сени ўзинг билмаган нарсани Менга ширк келтиришга зўрласалар, бас, уларга итоат этма! Ва дунёда икковларига яхшилик қил ҳамда Менга йўналганларнинг йўлига эргаш.


And Allah sets forth a parable of two men; one of them is dumb, not able to do anything, and he is a burden to his master; wherever he sends him, he brings no good; can he be held equal with him who enjoins what is just, and he (himself) is on the right path? 	 Қаерга юборса ҳам, яхшилик келтирмайдир. Ўша одам билан ўзи тўғри йўлда туриб, бошқаларни адолатга амр қиладиган киши баробар бўларми?


And there is no creature on [or within] the earth or bird that flies with its wings except [that they are] communities like you. 	 Ер юзидаги юрувчи ҳар бир жонзот ва икки қаноти ила учувчи қуш борки, ҳаммаси сиз каби умматлардир. Китобга ҳеч нарсани қўймай ёзганмиз.


And He is the All-dominant over His servants, and He is the All-wise, the All-aware. 	 У бандалари устидан ғолибдур. У ҳикмат эгаси ва ҳар бир нарсадан хабардордир.


But if they reject you, so indeed were rejected before you apostles who came with clear arguments and scriptures and the illuminating book. 	 Агар сени ёлғончи қилсалар, сендан олдин очиқ-ойдин баёнотлар, ҳикматли китоблар ва нурли китоблар билан келган Пайғамбарларни ҳам ёлғончи қилганлар.


Indeed, Allah is Exalted in Might and Wise. 	 Албатта, Аллоҳ азиз ва ҳакимдир.


And you shall not conceal the testimony. 	 Гувоҳликни беркитманг!


in replacing you with another creation like you, changing you into a form which you do not know. 	 Сизнинг ўрнингизга сизга ўхшашларни алмаштиришдан ва сизларни ўзингиз билмайдиган ҳолда яратишдан.


So Allah seized him in exemplary punishment for the last and the first [transgression]. 	 Бас Аллоҳ уни аввалги ва охирги гуноҳлари учун азобга олди.


And We made the Qiblah (prayer direction towards Jerusalem) which you used to face, only to test those who followed the Messenger (Muhammad SAW) from those who would turn on their heels (i.e. disobey the Messenger). 	 (Аллоҳ таоло мусулмонларни ўрта уммат қилган. Биз «ўрта» деб таржима қилган сўз арабчада «васат» деб келган ва яхши, ўрта, марказ ва адолатли маъноларини англатади.


Even if you deny, surely all that is in the heavens and the earth belongs to God; and God is self-sufficient and praise-worthy. 	 Агар куфр келтирсангиз, албатта, осмонлару ердаги нарсалар Аллоҳникидир. Ва Аллоҳ беҳожат ва мақталган зотдир.


Wherefore have warned you of Fire flaming, 	 Бас, Мен сизларни (алангаси авж олиб турган) ўтдан огоҳлантирдим.


And do not be saddened by those who rush into disbelief. 	 Куфрга ошиқаётганлар сени хафа қилмасин.


We gave goodness to him in this world, and in the Everlasting Life he shall be amongst the righteous. 	 Унга бу дунёда яхши (ҳаёт) бердик. Охиратда эса, у, албатта, солиҳлардандир.


To it are seven gates: for each of those gates is a (special) class (of sinners) assigned. 	 Шайтонга эргашган гумроҳлар тақсимлаб, бўлиб-бўлиб, гуруҳларга ажратиб қўйилган бўлади. Ўша мазкур етти эшикдан гуноҳининг кўп-озлигига қараб бирин-кетин киритилаверадилар.)


Do you not hear?” 	 Эшитмайсизларми?!» деб айт.


Is he who founds his building on Godwariness and [the pursuit of Allah’s] pleasure better-off or he who founds his building on the brink of a collapsing bank which collapses with him into the fire of hell? 	 Биносини Аллоҳга бўлган тақво ва Унинг розилиги асосида қурган кимса яхшими ёки биносини емирилаётган жар ёқасини асос қилиб қуриб у билан бирга жаҳаннам ўтига қулаган кимса яхшими?


Then ye took them mockingly, so that they caused you to forget remembrance of Me, and at them ye were wont to laugh. 	 Бас, сиз уларни масхара қилдингиз. Ҳаттоки улар (ни масхара қилиш) сизга Менинг зикримни унуттирди.


In fact they arbitrarily rejected as false whatever they failed to comprehend and whose final sequel was not apparent to them. 	 Балки улар ўзлари илмини билмаган нарсани уларга унинг таъвили етмай туриб, ёлғонга чиқарурлар.


Do not touch the wealth of the orphan, except in the fairer manner until he reaches maturity. 	 Ўлчов ва тарозини адолат ила тўлиқ адо этинг. Биз ҳеч бир жонни тоқатидан ташқари нарсага таклиф этмасмиз.


He cites parables to make the Message clear to the people; He has perfect knowledge of everything. 	 «Нур» сўзи аслида ўзи зоҳир бўлиб, ўзгаларни ҳам зоҳир этувчи вужудга нисбатан ишлатилади. Мисол учун, қоронғуликда ёруғлик зоҳир бўлиб, аввал ўзи кўринади ва шунинг баробарида атрофни ҳам ёритади-кўрсатади.)


And remind (by preaching the Quran, O Muhammad SAW) for verily, the reminding profits the believers. 	 Ва эслатгин. Албатта, эслатиш мўминларга манфаат берур.


Some Arabs (Banu Asad and Ghatfan tribes) regard what they spend as a (compulsory) fine and wait for some misfortune to befall you. 	 Аъробийлардан қилган инфоқни зиён деб биладиган ва сизга бало-офат келишини кутиб турадиганлари ҳам бор. Ёмон балолар ўзларига урсин!


Do they not look at the camels—how they are created? 	 Улар назар солмасларми; Туянинг қандай яратилганига?


Or lest ye should say: (It is) only (that) our fathers ascribed partners to Allah of old and we were (their) seed after them. 	 Ёки: «Ҳақиқатда, ширк келтирганлар олдинги ота-боболаримиз, биз, уларнинг кейинги зурриётимиз.


“So is this magic, or are you unable to see?” 	 Бу сеҳрми?! Ёки сизлар кўрмаяпсизларми?!


And the moon is eclipsed. 	 Ва ой тутилса.


The parable of the two groups is that of the blind and the deaf, and the seeing and the hearing. 	 Бу икки гуруҳнинг мисоли худди кару кўр ҳамда эшитувчи ва кўрувчига ўхшайдир. Улар бир-бирларига баробар бўла оладиларми?


Thus do We requite the wrongdoers. 	 Золимларни шундай жазолармиз.


Most surely it is a decisive word, 	 Албатта у(Қуръон) ажратувчи сўздир.


Then did We raise up after him apostles to their people, so they came to them with clear arguments, but they would not believe in what they had rejected before; thus it is that We set seals upon the hearts of those who exceed the limits. 	 Сизлар ҳам ўша қавмларга ўхшаб аввал-бошдан Пайғамбарни, Қуръонни ёлғонга чиқариб, тажовузкорлик этманг. Агар шундай қиладиган бўлсангиз, ўшаларга ўхшаб қалбингизга муҳр босилиши, оқибатда ҳалокатга учрашингиз турган гап.


And when We substitute a verse in place of a verse - and Allah is most knowing of what He sends down - they say, "You, [O Muhammad], are but an inventor [of lies]." 	 Уларнинг кўплари билмаслар. (Аввалги ўрганган сураларимизда Қуръондаги баъзи оятлар кези келганда маълум сабабларга кўра насх этилиб, Аллоҳ уларнинг ҳукми ўрнига бошқа оят ила бошқа ҳукм жорий қилишини билган эдик.


About the criminals, 	 Гуноҳкорлардан.


Everything in the heavens and on the earth belongs to God and so He will requite those who do evil in accordance with their deeds and will reward those left with that which is best, for those who do good. 	 Осмонлару ердаги барча нарсалар Аллоҳникидир. У ёмонлик қилганларни амалига яраша жазолар ва яхшилик қилганларни гўзал(мукофот)ила мукофотлар.


And many a township have We destroyed while it was given to wrong-doing, so that it lies in ruins (up to this day), and (many) a deserted well and lofty castles! 	 Қанчадан-қанча шаҳар-қишлоқларни зулм қилгувчи бўлган ҳолида ҳалок этдик. Бас, улар (ҳозирда) шифтлари қулаган, ташландиқ қудуқ, (ҳувиллаган) юксак қаср (ҳолидадир).


And that his effort will be seen. 	 Ва, албатта, унинг қилмиши тезда кўринар.


Upon them there will be garments of green silk, rich brocade, and they will be adorned with bracelets of silver. Their Lord will give them a pure beverage to drink. 	 Уларнинг устиларида яшил сундусдан (юпқа ипакдан) ва истобрақдан (қалин ипакдан) кийимлар бор ва кумуш билакузуклар-ла ясанганлар ва Роббилари уларни пок шароб билан суғорар.


then he will be rewarded for it with the fullest reward; 	 Сўнгра жазо ёки мукофоти тўлиқ берилар», деб. (Ушбу зикр этилган маънолар Мусо а. с. нинг Тавротларида ва Иброҳим а. с. нинг саҳифаларида келгандир.)


Lay hold of him, and drag him Unto the midst of the Flaming Fire. 	 Уни тутиб, жаҳиймнинг ўртасига судраб олиб боринглар!


How many a generation have We destroyed before them, and they [then] called out; but it was not a time for escape. 	 Биз улардан илгари ҳам қанча асрларни ҳалок этганмиз. Улар (ёрдам сўраб) нидо қилдилар.


But if you exercise patience it will be better for you. 	 (Ўрни келганда сабр қилиб ўч олмаслик ҳам, хайр бўлиб, Ислом даъватига фойда келтириши мумкин.)


“And I have followed the faith of my forefathers, Abraham, and Isaac, and Jacob. 	 Ва оталарим Иброҳим, Исҳоқ ва Яъқубнинг миллати-динига эргашдим. Биз учун Аллоҳга бирор нарсани шерик қилиш мумкин эмас эди.


So remind, [O Muhammad]; you are only a reminder. 	 Бас, эслатгин, сен, албатта, эслатувчидирсан.


And were Allah to punish men for what they earn, He would not leave on the back of it any creature, but He respites them till an appointed term; so when their doom shall come, then surely Allah is Seeing with respect to His servants. 	 Агар Аллоҳ одамларни қилганларига яраша оладиган бўлса, ер устида қимир этган жониворни қўймас эди. Лекин уларни белгиланган муддатгача қўйиб қўюр.


He said, “Do you see these – (the idols) whom you worship?” 	 У: «Нимага ибодат қилаётганингизни билдингизми?!


So because of their saying, Allah bestowed them with Gardens beneath which rivers flow, in which they will abide forever; and this is the reward of the virtuous. 	 Айтганларига яраша Аллоҳ уларга остидан анҳорлар оқиб турган жаннатларда боқий қолишни мукофот қилиб берди. Яхшилик қилувчиларнинг мукофоти шулдир.


The arrogant leaders of his people said, "Shu'ayb, we will expel you and your fellow believers from our town unless you return to our faith." 	 Унинг қавмидан мутакаббир бўлган зодагонлар: «Эй Шуайб, ёки, албатта, сени ва сен билан бирга иймон келтирганларни ўз қишлоғимиздан чиқарамиз, ёки ўз миллатимизга қайтасизлар», дедилар.


Then When We had removed from them the torment, behold they were breaking their promise. 	 Бас, қачонки улардан азобни аритсанг, тўсатдан улар (аҳдни) бузарлар.


So for their breaking their compact We cursed them and made their hearts hard, they perverting words from their meanings; and they have forgotten a portion of that they were reminded of; and thou wilt never cease to light upon some act of treachery on their part, except a few of them. 	 Намоз деб аталмиш улуғ ибодатни Аллоҳ айтганидек эмас, ўзлари хоҳлаганларидек бузиб адо этадиган бўлишди. Закот бериш у ёқда турсин, ҳамма иқтисодий алоқаларга ҳаром-харишни қўшдилар.


It is God who has created the night, the day, the Sun, and Moon and has made them swim in a certain orbit. 	 У кечаю кундузни, қуёшу ойни яратган зотдир. Ҳаммаси фалакда сузмоқдалар.


Allah would not leave the believers in that [state] you are in [presently] until He separates the evil from the good. 	 Аллоҳ мўминларни сиз турган ҳолда, покидан нопокини ажратмасдан қўйиб қўймас. Аллоҳ сизларни ғайбдан хабардор қилиб қўймас.


Say, “Do not consider your submission a favor to me; it is God who has done you a favor by guiding you to the faith, if you are sincere.” 	 Сен: «Менга Исломингизни миннат қилманг. Балки агар содиқ бўлсангиз, Аллоҳ сизни иймонга ҳидоят қилганини миннат қилур», деб айт.


It is God who has settled you on the earth and before Him you will all be assembled. 	 У зот сизларни ер юзида яратиб, таратгандир. Ва Унгагина тўпланурсизлар.


How can ye take it (back) after one of you hath gone in unto the other, and they have taken a strong pledge from you? 	 (Ояти каримадаги, «... улар сиздан мустаҳкам аҳду паймон олганлар-ку?!» жумласидаги «аҳду паймон»нинг маъноси ҳақида Суфён ас-Саврий: «Яхшилик ила тутиб туриш ёки яхшилик билан ажрашиш ҳақидаги аҳд», деганлар. Робеъ ибн Анас эса: «Бу Пайғамбаримизнинг (с. а. в.): «Сиз уларни Аллоҳнинг омонати ила олдингиз ва фаржларини Аллоҳнинг калимаси ила ўзингизга ҳалол этдингиз», деган ҳадисларидан иборатдир», деган.)


So We made this incident (of that town) a warning to the surrounding towns (others of their time) and to succeeding generations, and a lesson for the pious. 	 Буйруқ ва қайтариқларга юзаки амал қилган бўлиб, аслида, хилоф иш тутиш. Имом Аҳмад ривоят қилган ҳадисда Пайғамбар алайҳиссалом: «Яҳудийлар қилган ишни сизлар қилманглар, Аллоҳ харом қилган нарсаларни ҳар хил ҳийлалар билан ҳалол ҳисобламанглар», дейдилар.)


However, at the same time, the believers will say, "The true losers are those who will lose their souls and families on the Day of Judgment. 	 Огоҳ бўлингким, албатта, золимлар доимий азобдадирлар. (Ҳа, кофир, золим ва осийлар дўзахга тўғри қарай олмайдилар.


And He created the cattle for you; you have in them warm clothing and (many) advantages, and of them do you eat. 	 У чорва ҳайвонларини ҳам яратди. Уларда сиз учун иссиқлик манфаатлар бор ва улардан ейсизлар ҳам.


But all this were nothing but conveniences of the present life: The Hereafter, in the sight of thy Lord is for the Righteous. 	 Буларнинг ҳаммаси ҳаёти дунёнинг матоҳидан бошқа нарса эмас. Охират эса, Роббинг наздида тақводорлар учундир.


But were the confederates to advance, they would wish they were in the desert with the Bedouins, inquiring about your news. 	 Агар аҳзоблар яна келсалар, улар аъробийлар ичида, чўлда бўлиб, сизнинг хабарингизни сўраб туришни орзу қилурлар. Агар сизнинг ичингизда бўлганларида ҳам, камдан-кам жанг қилган бўлур эдилар.


And is himself witness to it, 	 Ва албатта, у ана шунга ўзи гувоҳдир.


For Allah hath full knowledge of them. 	 Аллоҳ уларни яхши билувчи зотдир!


God has struck a similitude -- a man in whom partners disagreeing share, and a man the property of one man. 	 Аллоҳ бир мисол келтирур. Бир одамга талашувчи шериклар эгадир.


For those, their refuge is Hell - and evil it is as a destination. 	 Улар ўзларини бўлмаса-да, молу мулкларини асраб қолиш учун, ҳижратнинг қийинчиликларидан қочиб, кофирлар ичида қолиб кетган кишилардир. Уларни Аллоҳ таоло «ўзига зулм қилувчилар» деб сифатламоқда.)


But if they endeavor to make you associate with Me that of which you have no knowledge, do not obey them. 	 Агар улар сени ўзинг билмаган нарсани Менга ширк келтиришинг учун жиҳод қилсалар, бас, уларга итоат қилма.


He adds to the creation whatever He wishes. 	 Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсага қодирдир. (Фаришталар Аллоҳ яратган ўзига хос зотлардир.


(They take their) enjoyment in this world, but to Us they shall return, then, We shall let them taste the terrible punishment because they were unbelievers' 	 Бу дунёда (бир оз) фойдаланиш, кейин Бизга қайтишлари бор. Сўнгра Биз уларга, куфр келтириб ўтганлари учун, шиддатли азобни тоттирамиз.


Why bannest thou that which Allah hath made lawful for thee, seeking to please thy wives? 	 Нима учун хотинларинг розилигини тилаб, Аллоҳ сенга ҳалол қилган нарсани ҳаром қиласан! Аллоҳ кечирувчи ва раҳмдилдир.


"The same Who produces for you fire out of the green tree, when behold! ye kindle therewith (your own fires)! 	 Аммо Аллоҳ таоло оловга терс бўлмиш ҳўл дарахтни бир-бирига ишқаса, ўт чиқарадиган ҳолга келтириб қўйгандир. Оловга ёқилғини ҳам ўша дарахтнинг ўзидан қилиб қўйгандир.


And whosoever earns a sin, earns it against himself only; and God is ever All-knowing, All-wise. 	 Аллоҳ ҳамма нарсани билиб туради, жумладан, гуноҳкорларнинг гуноҳларини ҳам билиб туради. Ўша билишга биноан гуноҳкорни жазолаши унинг ҳар бир нарсани ҳикмат билан қилишлигидандир.)


But those who blaspheme against the revelations of God—it is they who are the losers. 	 Аллоҳнинг оятларига куфр келтирганлар, ана ўшалар зиёнкорлардир.


We brought you the truth but most of you disliked it". 	 Лекин кўпларингиз ҳақни ёмон кўргувчисиз. (Шунинг учун бугунги кунда ушбу аянчли ҳолга тушиб турибсиз.)


Will they not see even then? 	 Ахир, кўрмайдиларми?!


Accept it from me. 	 Бас, мендан қабул эт.


God's mercy is close to the righteous people. 	 Албатта, Аллоҳнинг раҳмати яхшилик қилувчиларга яқиндир.


And exalt Him in the night, and at the ends of the prostrations. 	 (Тасбеҳ айтишнинг маъноси Аллоҳни поклаб ёд этишдир. Кўпроқ «Субҳоналлоҳи» калимасини айтиш билан бўлади.)


Within it is a flowing spring. 	 Унда оқиб турган булоқлар бор.


You shall surely be questioned about the lies you have been fabricating. 	 Ўша ҳайвон аталгандан сўнг, бу фалон худонинг насибаси, деб унга алоҳида эҳтиром ила муомала қилинарди. Ўша ҳайвон минилмас, устига юк юкланмас, сути ичилмас, гўшти ҳам ейилмас эди.)


Follow what is revealed to you from your Lord, and do not follow other masters beside Him. 	 Сизларга Роббингиздан нозил қилинган нарсага эргашинглар! Ундан бошқа валий-дўстларга эргашманглар.


The elders of his people who disbelieved said: 'Should you follow Shu'ayb, you will be utter losers. 	 Унинг қавмидан бўлган, куфр келтирган зодагонлар: «Агар Шуайбга эргашсангиз, у ҳолда, албатта, зиён кўрувчидирсиз», дедилар.


He is the Forgiving, the Owner of Mercy. 	 Албатта, Унинг Ўзи мағфират қилгувчи, меҳрибондир.


Why obstruct ye those who believe, from the path of Allah, Seeking to make it crooked, while ye were yourselves witnesses (to Allah's Covenant)? but Allah is not unmindful of all that ye do." 	 Ўзингиз шоҳид бўлиб туриб, у(йўл)нинг қинғир бўлишини хоҳлайсиз?! Аллоҳ қилаётган ишларингиздан ғофил эмасдир.


And if you have to hold off from [assisting] them [for now], seeking your Lord’s mercy which you expect [in the future], speak to them gentle words. 	 Агар улардан Роббингдан раҳмат талаб қилган ҳолда юз ўгирадиган бўлсанг, бас, уларга мулойим сўз айтгин. (Kўлингда берадиган нарсанг бўлмаса, ота-она, қариндош, мискинларга моддий ёрдам бера олмай юз ўгирадиган бўлсанг, Роббингдан келажакда сенга ҳам ризқ-рўз–раҳмат талаб қилган ҳолда уларга ширин сўз айт.


The Thamud tribe denied the Noble Messengers. 	 Самуд қавми Пайғамбарларни ёлғончи қилди.


'Jinn and human, did there not come to you Messengers of your own who narrated to you My verses and warned you of encountering this Day' They will reply: 'We bear witness against ourselves' Indeed, the life of this world beguiled them. 	 Эй жин ва инс жамоалари, сизларга ўзингиздан бўлган Пайғамбарлар келиб, оятларимни сизга айтиб бермадиларми, сизларни ушбу кунингизга дучор бўлишингиз ҳақида огоҳлантирмадиларми?» дер. Улар: «Ўзимизга қарши гувоҳлик бердик», дерлар.


Those who avoid the cardinal sins and lewdness, except that they approached it and refrained; indeed your Lord’s mercy is limitless; He knows you very well – since He has created you from clay, and when you were foetuses in your mothers’ wombs; therefore do not, on your own, claim yourselves to be clean; He well knows who are the pious. 	 «Фаҳш ишлар» ибораси қабиҳлиги катта иш ва сўзларга нисбатан ишлатилади. Шариатда «катта гуноҳ» деб Аллоҳ ҳаромлигини баён қилган ва ёки жазоси белгиланган гуноҳларга айтилади.


He said, “We will soon strengthen your arm with your brother, and give you both dominance, so they will not be able to harm you; due to Our signs; you both, and those who will follow you, will be victorious.” 	 У зот: «Биз сени оғанг билан қувватлаймиз ва икковингизга бир салтанат берурмизки, улар сизга етиша олмаслар. Бизнинг оятларимиз ила иккингиз ва сизга эргашганлар ғолибдирсиз», деди.


And do not intend the bad of it for your spending; while you would never take it yourselves, except you closed an eye on it. 	 Нопокни қасд этиб садақа қилманг. Ҳолбуки, уни ўзингиз ҳам олувчимассиз, магар кўз юмсангизгина оласиз.


Only they are true believers whose hearts fill up with awe when the name of God is mentioned; and their faith is further strengthened when His messages are read out to them; and those who place their trust in their Lord, 	 Албатта, Аллоҳ зикр қилинса, қалблари титрагувчи, оятлари тиловат этилса, иймонларини зиёда қилгувчи ва Роббиларига таваккул қилгувчиларгина мўминлардир.


He said, "Who but the misguided despair of the mercy of their Lord?" 	 (Аллоҳнинг раҳматидан ноумид бўлиш фақат бир тоифага–йўлдан адашган, гумроҳ тоифага хос. Аллоҳнинг раҳматидан юз ўгириб, залолат йўлига кириб кетган кимсагина ноумид бўлади, холос.)


'Peace be upon Noah among all beings!' 	 Барча оламларда Нуҳга салом бўлсин!


And God will watch your actions, and so will the Messenger; then you will be returned to the Knower of the Invisible and the Visible, and He will inform you of what you used to do.” 	 Албатта, Аллоҳ ва Унинг Расули амалингизни кўрадир, сўнгра ғайбни ва шаҳодатни билгувчи зотга қайтарилурсизлар. Бас, у сизга қилиб юрган амалингизнинг хабарини берадир», деб айт.


To Him belongs all supremacy in the heavens and the earth. 	 Осмонлару ердаги улуғлик Уникидир.


To Him belongs whatever is in the heavens and whatever is on the earth, and whatever is between them, and whatever is under the ground. 	 Осмонлардаги нарсалару ердаги нарсалар, уларнинг орасидаги нарсалару ер остидаги нарсалар Уникидир.


When they persisted in doing what they had been forbidden, We said to them: "Become (like) apes despised." 	 Бас, улар ўзлари қайтарилган нарсадан қайтмай, такаббурлик қилганларида, уларга: «Хўрланган маймунларга айланинг!» дедик. (Солиҳ қавмлар ваъз қилиб қайтарсалар ҳам, улар қайтмадилар.


True if the command used to handle this type of URL should be run in a terminal. 	 Тўғри агар ушбу турдаги URL'ларни қўллаш учун буйруқ терминалда бажарилса


_Help 	 _Ёрдам


And they say, “These animals and crops are restricted; none may eat them except those we permit,” by their claims, and animals whose backs are forbidden, and animals over which they do not pronounce the name of God—fabricating lies against Him. 	 (Бу оятда мушрик ва кофирларнинг энг катта жиноятларидан бири–ҳалол-ҳаромни ажратишда Аллоҳнинг айтганига юрмай, ўзларича кўнгиллари тусаган ҳукмни чиқаришлари баён қилинмоқда. Аслида, ҳалол ёки ҳаром ҳақида ҳукм чиқариш Аллоҳ таолонинг ҳаққи.


Thus does Allah make clear to you the verses; and Allah is Knowing and Wise. 	 Шунинг учун қул ва чўрилар ҳам, балоғатга етмаган ёш болалар ҳам изн сўраб кирсинлар. Одатда хизматчилар ва ёш болаларнинг кириб чиқишлари кўп бўладиШунинг учун мазкур аврат вақтларидан бошқасида изн сўрамай киришларига рухсат берилди.)


Allah does not bestow His Guidance on the wrong-doing folk. 	 Ва Аллоҳ золим қавмларни ҳидоят қилмас.


Is this magic, or do you not see? 	 Бу сеҳрми?! Ёки сизлар кўрмаяпсизларми?!


It is not lawful for you to take back anything from what you have given them, unless the couple fear that they may not maintain Allah’s bounds; so if you fear they would not maintain Allah’s bounds, there is no sin upon them in what she may give to secure her own release. 	 Сизга уларга берган нарсангиздан бирор нарсани олиш ҳалол бўлмайди, магар икковлари Аллоҳнинг чегараларида тура олмасликдан қўрқсалар (бўлади). Бас, агар икковларининг Аллоҳнинг чегараларида тура олмаслигидан қўрқсангиз, хотин берган эвазда икковларига гуноҳ йўқдир.


And that persons from among men used to seek refuge with persons from among jinn, so they increased them in wrongdoing: 	 Албатта, инсдан баъзи кишилар, жинларнинг баъзи кишиларидан паноҳ сўрардилар. Бас, бу(жин)лар у(инс)ларнинг гуноҳ ва хорлигини зиёда қилдилар.


After those We sent forth Moses with Our signs to Pharaoh and his nobles, but they dealt with Our signs unjustly. 	 Сўнгра уларнинг ортидан Мусони Ўз оятларимиз ила Фиръавн ва унинг зодагонларига юбордик. Бас, у(оят)ларга зулм қилдилар.


Do people think that they will be left alone because they say: "We believe," and will not be tested. 	 Ҳар ким ҳам, иймон келтирдим, деб айтавериши мумкин. Аммо тил билан айтилган калима дилдан чиққанми ёки йўқми, буни аниқлаш учун банда синов-имтиҳондан ўтиши керак.)


What led you into the Scorching Fire? 	 Сизларни дўзахга нима киритди?


Thus did the (generations) before them say! 	 Батаҳқиқ, буни улардан аввалгилар ҳам айтган эдилар.


Who is a greater wrongdoer than he who is reminded of the signs of his Lord, whereat he disregards them and forgets what his hands have sent ahead? 	 Роббиси оятлари ила эслатилганда, улардан юз ўгириб, ўзи қилган (гуноҳ)ларни унутган кимсадан ҳам золимроқ одам борми?!


Indeed, they will burn in the Fire." 	 Улар, албатта, жаҳаннамга киргувчилардир», (дейюлур).


"Peace upon Elias." 	 Илиёсийнга салом бўлсин.


And Fir'aun (Pharaoh) proclaimed among his people, saying: "O my people! 	 Фиръавн ўз қавмига: «Эй қавмим!


Have We created the angels as females before their very eyes? 	 Ёки Биз фаришталарни қиз қилиб яратганмизу улар гувоҳ бўлиб турганларми?


And after them in their place, came those unworthy successors who inherited the Books – they accept the goods of this world (as bribes) and say, “We shall soon be forgiven”; and if similar goods come to them again, they would accept it; was not the covenant taken from them in the Book, that they must not relate anything to Allah except the truth, and they have studied it? 	 Бас, улардан сўнг, ортларидан китобни меросга олган бир ўринбосарлар келдики, улар мана бу тубаннинг ўткинчи (матоҳи)ни оларлар ва «бизни кечирилади», дерлар. Агар ўшанга ўхшаш ўткинчи нарса келса, яна олаверадилар.


Recount to them these narratives, in order that they reflect. 	 Бу қиссани ҳикоя қил, шоядки тафаккур қилсалар.


When you have rebelled before, and been of the mischief-makers? 	 Олдин исён қилган ва бузғунчилардан бўлган эдинг-ку?!


Nothing could protect them from the (wrath) of God and they were told to enter hell fire with the others. 	 Лут алайҳиссаломнинг хотинлари ҳам эътиқод ишида хиёнат қилган. У гуноҳкор қавмга ўз эри ҳузурига келган меҳмонлар ҳақида ахборот бериб турар экан.)


He is the Messenger of Allah and the Seal of the Prophets. 	 Лекин Аллоҳнинг Расули ва Набийларнинг сўнггисидир.


Woe to the diminishers, 	 Вайл (вой) бўлсин, ўлчовдан уриб қолувчиларга.


Now when ye meet those who disbelieve, smite their necks until when ye have slain them greatly, then make fast the bonds; then, thereafter let them off either freely or by ransom, until the war layeth down the burthens thereof. 	 Қачонки куфр келтирганлар билан тўқнашсангиз, бас, бўйинига урмоқ керак. Вақтики, уларни тор-мор қилсангиз, бас, маҳкам боғланг.


He said: "O my people! Did not your Lord promise you a fair promise? 	 У: «Эй қавмим, Роббингиз сизга яхши ваъда қилмаганмиди?!


Surely each one of them -- thy Lord will pay them in full for their works; He is aware of the things they do. 	 Албатта, Роббинг ҳаммага амалларига яраша тўлиқ вафо қилур. Чунки У қилаётган нарсаларидан хабардордир.


Your two hundred men would defeat their two thousand; the unbelievers have no understanding. 	 Агар сиздан юзта бўлса, куфр келтирганлардан мингтасини енгадир. Бу улар тушунмайдиган қавм бўлганларидандир.


Such is their description in the Torah and their description in the Evangel. 	 Кофирларнинг ғазабини қўзиш учун. Аллоҳ улардан иймон келтириб ва солиҳ амалларни қилганларга мағфират ва улуғ ажрни ваъда қилди.


If you turn away, I have conveyed to you what I was sent to you with; and my Lord will replace you with another people, and you will not cause Him any harm. 	 Агар юз ўгириб кетсангиз, батаҳқиқ, мен сизларга нима ила юборилган бўлсам, уни сизларга етказдим. Роббим ўрнингизга сиздан бошқа қавмни келтиради ва сиз Унга ҳеч бир зарар етказа олмассиз.


when the most wretched of them rose up. 	 Вақтики, (ундаги) энг бадбахт шахс шошилиб турди.


Remove the selected toolbar 	 Танланган асбоблар панелини олиб ташлаш


There are some to whom God spoke directly and others He exalted in rank. 	 Улардан Аллоҳ гаплашгани бор ва баъзиларининг даражасини кўтарган.


And Allah has caused you to grow out of the earth so wondrously, 	 Ва Аллоҳ сизларни ердан ўстириб чиқарадир.


They said, turning towards them: "What is it that ye miss?" 	 Улар (ортларидан келганларга) қараб: «Нима йўқотдингиз?» дедилар. (Демак, карвон ортидан фақат овоз чиқариб жар солган киши эмас, бошқалар ҳам борган экан.


Lo! he is of those who err. 	 Албатта, у адашганлардан бўлди.


Had God willed, He could have taken away their hearing and their sight. 	 У қўрққанидан даҳшатга тушиб, яшиндан қутулмоқчи бўлади, панжаларини қулоқларига тиқиб, шу мени ўлимдан сақлайди, деб туради.


Then afterward We drowned the others. 	 Сўнгра қолганларни ғарқ қилдик.


Had the people of the towns believed and turned righteous, We would have opened for them the blessings of the heaven and the earth; but they rejected the truth, so We seized them by what they were doing. 	 (Ушбу ояти каримада баён қилинаётган оддий ва содда ҳақиқатни инсоният тушуна олмаётгани ғоятда ажабланарли ҳол. Инсон учун осмон ва заминдан баракот эшиклари очилиши учун биргина шарт кифоя, яъни, у иймонли ва тақволи бўлиши лозим экан.


It is naught but a reminder for the nations, 	 У (Қуръон) оламларга эслатмадан бошқа нарса эмас.


It is enough for them to have hell as a terrible dwelling place. 	 Жаҳаннам унга етарлидир. У қандай ҳам ёмон ўрин-а?


Do you suppose that most of them listen or exercise their reason? 	 Ёки сен уларнинг кўплари тинглай оладилар ё англай оладилар, деб ҳисоблайсанми? Аслида, уларнинг ҳайвонлардан фарқи йўқ.


And when those who associated others with Allah see their "partners," they will say," Our Lord, these are our partners [to You] whom we used to invoke besides You." 	 Ва ширк келтирганлар ўзларининг «шерик»ларини кўрган чоғларида: «Эй Роббимиз, анавилар бизнинг Сендан ўзга ибодат қилган «шерик»ларимиз», дерлар. Бас, у(шерик)лар буларга: «Албатта, сизлар ёлғончидирсизлар», деб сўз ташларлар.


Behold! in the creation of the heavens and the earth, and the alternation of night and day,- there are indeed Signs for men of understanding,- 	 Албатта, осмонлару ернинг яратилишида ва кеча-кундузнинг алмашинишида ақл эгалари учун белгилар бор. (Осмонга назар солиб, ақлини ишлатган одам, ерга назар солиб, ақлини ишлатган одам, кечаю кундузнинг алмашишига назар солиб, ақлини ишлатган одам, албатта, Аллоҳнинг ягоналигига, қудратига, яратувчилигига қоил қолмасдан иложи йўқ.)


But when ye have left the sacred territory, then go hunting (if ye will). 	 Эҳромдан чиқиб ҳалол бўлсангиз, ов қилсангиз, майли.


And let him share my task 	 Уни ишимга шерик айла.


For the evildoers there awaits a painful chastisement. 	 Ўша шерик худолари уларга Аллоҳ изн бермаган ишларни қилишни қонунлаштириб берганми? Агар бандаларнинг амалларига савоб ёки азоб қиёматда бўлиши ҳақидаги ажрим сўзи бўлмаганида, бандалар орасида ҳозироқ ҳукм қилиниб қўйилган бўлар эди.)


It is he who turns away the orphan 	 Ана ўша, етимни қўполлик билан ҳайдайдир.


But those who committed evil deeds and then repented afterwards and believed, verily, your Lord after (all) that is indeed Oft-Forgiving, Most Merciful. 	 Гуноҳ ишларни қилганлар, ундан кейин тавба қилсалар ва иймон келтирсалар, албатта, Роббинг ундан сўнг мағфират қилгувчи ва меҳрибон зотдир.


And they say: When (will) this promise (be fulfilled), if ye are truthful? 	 Улар: «Агар ростгўй бўлсангиз, бу ваъда қачон бўладир?» дерлар.


All authority to govern rests only with Allah. He has commanded that you serve none but Him. 	 Ҳукм қилиш фақат Аллоҳнинг Ўзига хосдир, У фақат Ўзигагина ибодат қилишингизни амр этди.


And perform the prayer at the two ends of the day and nigh of the night; surely the good deeds will drive away the evil deeds. 	 (Уламоларимиз ояти каримадаги «Кундузнинг икки тарафида» адо қилинадиган намоз бомдод, пешин ва аср намозлари, «кечанинг бир бўлагида» адо этиладиган намоз шом ва хуфтон намозлари, дейишган. Мўмин киши томонидан қилинган ҳар бир яхши иш ёмонликларни кетказади.


Had it been from any other than God, they would have found in it much discrepancy. 	 У илоҳий китобдир, унинг илоҳийлигини тадаббур қилган одам буни дарҳол англайди. Чунки Қуръонни жиддий ўрганишга киришган одам унда ҳеч қандай зиддият йўқлигини пайқайди.)


How many a city We have destroyed! 	 Қанчадан-қанча шаҳар-қишлоқларни ҳалок қилдик. Бас, азобимиз уларга тун уйқусида ёки кун уйқусида келди.


(Each) one of them would like to be allowed to live a thousand years. 	 Мушриклардан бирлари минг йил умр кўришни суяди.


my Lord may well give me a garden better than yours and send down thunderbolts from heaven upon your vineyard, turning it into a barren waste; 	 Шояд Роббим менга сенинг боғингдан яхшироғини берса, сенинг боғингга осмондан офат юбориб, у сип-силлиқ тупроққа айланиб қолса.


And for Allah that is not hard. 	 Бу эса, Аллоҳ учун қийин эмас.


Stir not thy tongue herewith to hasten it. 	 Сен шошилиб, у(Қуръон) билан, тилингни қимирлатма.


Yes, indeed Our angels, who are present with them write it down. 	 Йўқ! Ҳолбуки, элчиларимиз уларнинг олдиларида ёзмоқдалар.


"We do not come down," (will the angels say) "but only by your Lord's command." 	 Биз фақат Роббингнинг амри билангина тушамиз. Бизнинг олдимиздаги нарсалар ва ортимиздаги нарсалар ҳамда уларнинг орасидаги нарсалар ҳам Уникидир.


(This will happen) on the day when We roll up the heavens as if it were a written scroll and bring it back into existence just as though We had created it for the first time. 	 Албатта, Биз буни қилгувчимиз. (Худди ҳисоб-китоб ёзиб борувчи шахс ишини тугатиб дафтарини ёпганидек, қиёмат кунида осмон шундай ёпилади.


And, when they passed them, to wink at each other, 	 Агар ул(мўмин)лар аларнинг ёнидан ўтсалар, масхаралаб, ишоралар қила эдилар.


He (Pharaoh) replied: 'Show us your sign, if you are of the truthful' 	 У: «Агар ростгўйлардан бўлсанг, келтир уни!» деди.


Verily, Allah does not like anyone who is a betrayer of his trust, and indulges in crime. 	 Лекин бу ишнинг ёмонлиги уларга қайтиши эътиборидан ўзларига хиёнат қилган ҳисобланади. Ўғрилик қилиш–гуноҳкорлик, айбни ноҳақдан бировга ағдариш эса, хиёнатдир.)


The language of him to whom they refer is non-Arabic, while this is a clear Arabic language. 	 Ушбу уйдирмани уялмай-нетмай дарс қилиб ўтишди. Уларнинг бу уйдирмаси ўзларининг ақлсизликларига далолат эканини тушуниб етишмас эди.


He is my Lord (God) and your Lord (God). 	 Мана шу тўғри йўлдир», деди. (Ийсо алайҳиссалом қавмларига: «Аллоҳ менинг Роббим», деганлар.


Say: 'In that case bring forth just one surah like it and call on all whom you can, except Allah, to help you if you are truthful. 	 Сен: «Агар ростгўй бўлсангиз, унга ўхшаш бир сура келтиринг ва (бу ишга) Аллоҳдан бошқа кучингиз етганича кимни хоҳласангиз, чақиринг», деб айт.


He replied, "Did you see when we were resting by the rock, that I forgot the fish? 	 У: «Буни қара, харсангга (суяниб) жойлашганимизда, мен балиқни унутибман. Фақат шайтонгина уни эслашимни унутдирибди.


Should He ask it from you and press you, you will be stingy, and He will expose your spite. 	 Агар сиздан уларни сўраса, қийнаса, бахиллик қилурсизлар ва кек-ҳиқдларингизни чиқарадир.


The design of God cannot be altered. 	 Лекин одамларнинг кўпи билмаслар. (Мушрик, кофир ва бошқалар ҳавойи нафсга эргашиб, ўзлариникини маъқуллайверади, уларнинг барини эътиборсиз қолдириб, ҳақ динга юзлан.


Had it not been for the Grace and Mercy of Allah upon you, indeed you would have been among the losers. 	 Сизга Аллоҳнинг фазли бўлмаганида, албатта ютқазганлардан бўлардингиз.


will be easy, 	 Тезда, осонгина ҳисоб қилинар.


Out of what they had gained, nothing proved to be of any benefit to them. 	 Қилган касблари уларга бирон фойда бермади.


Lo! He is Hearer, Knower. 	 Албатта, Унинг ўзи эшитгувчи ва билгувчи зотдир.


yet there was not a sign that We showed them that was not greater than its sister, and We seized them with the punishment so that they might return. 	 Биз уларга қайси бир оят-мўъжизани кўрсатсак ҳам, албатта, у ўз шеригидан каттароқ бўлар эди. Шояд (хатоларидан) қайтсалар, деб уларни азоб-ла тутдик.


And show no favor seeking gain. 	 Ва кўп (иш)қилган бўлсанг ҳам, миннат қилма!


Indeed, you will neither pierce the earth, nor reach the mountains in height. 	 Албатта, сен зинҳор ерни тешиб юбора олмайсан ва зинҳор бўйда тоғларга ета олмассан!


We revive it, and We bring forth from it grain so that they eat thereof; 	 Биз уни тирилтирдик ва ундан дон чиқардик. Бас, ундан ерлар.


Follow him in order that you are guided.' 	 Шунинг учун ҳам Муҳамадга (с. а. в.) бутун инсониятга қарата, мен барчангизга Пайғамбарман, деб айтиш ҳуқуқи берилган.)


And when Saul marched out with his army, he said: 'Allah will test you with a river. 	 Толут аскар билан чиққанда: «Албатта, Аллоҳ сизни дарё билан синовчидир, ким ундан ичса, у мендан эмас. Ва ким уни тановвул қилмаса, у, албатта, мендандир.


And do not forget Liberality between yourselves. 	 Орангиздаги фазилатни унутманг.


No one rejects Our revelations except the infidels. 	 Мусулмонлар Қуръондан узоқлашганда ана шундай мусибатлар келиб чиқади. Ислом келди, бошқа барча динлар ботил бўлди.


It is He, Who shows you His Ayat (proofs, evidences, verses, lessons, signs, revelations, etc.) and sends down (rain with which grows) provision for you from the sky. 	 Унинг Ўзи сизга оят-белгиларини кўрсатадиган, осмондан сизга ризқ туширадиган зотдир. Фақат қайтадиган кишигина англар.


Thereafter We cause him to return to the lowest of the low, 	 (Инсон Яратганига ибодатда бўлса, фариштадан ҳам афзалроқ мартабага эришди. Аммо ҳавои нафси, ҳайвоний хирслари ақлидан устун келиб нафснинг айтганидан юрадиган бўлса, ҳайвондан ҳам баттар ҳолатга тушади.


He declares the truth. 	 Чунки улар Роббиларини ёлғонга чиқариб қўйганлар. Мушриклар шошилтираётган нарса эса–талаб қилинган мўъжиза келгандан сўнг азобни тушириш.


And you, O Adam, and your spouse, live in the Garden and eat your fill wheresoever you like, but do not approach this tree, or you will become iniquitous." 	 Эй Одам, сен жуфтинг билан жаннатни маскан тут. Икковингиз хоҳлаган жойингиздан енг.


But they drank of it, except a few of them; and when he crossed it, and those who believed with him, they said, 'We have no power today against Goliath and his hosts.' 	 У ва у билан бирга иймон келтирганлар дарёдан ўтганларида улар: «Бугун бизда Жолут ва унинг аскари билан жанг қилишга тоқат йўқ», дедилар. Аллоҳга рўбарў бўлишга ишонганлар: «Қанчадан-қанча оз сонли гуруҳлар Аллоҳнинг изни билан кўп сонли гуруҳларга ғолиб келган.


(Do they then like for Allah) a creature who is brought up in adornments (wearing silk and gold ornaments, i.e. women), and in dispute cannot make herself clear? 	 Зебу зийнат ичида ўстириладиган ва хусумат пайтида очиқ-ойдин бўла олмайдиган кимсаними?! (Бу оятларда мушрикларнинг, фаришталар Аллоҳнинг қизи, деган эътиқодларига рад келмоқда.)


And their friends among mankind will say: our Lord! much use some of us made of others, and now we have reached the appointed term which Thou appointedest for us. 	 Албатта, Роббинг ҳикматли ва билимли зотдир. (Демак, жинлар одамларни йўлдан уриб, иғво қилиб, ёмон йўлга юргизиб ҳузур-ҳаловат олган ва роҳатланганлар.


who maintain the prayer, pay the zakat, and are certain of the Hereafter. 	 Намозни тўкис адо этадиган, закотни берадиган ва охиратга ишонч-ла иймон келтирадиганларга.


Tell Me (which is lawful and which is not)? 	 Агар ростгўй бўлсангизлар, илмий қилиб хабарини беринглар-чи?» деб айт.


And a barrier shall be placed between them and that which they desire, as was done with the likes of them before: surely they are in a disquieting doubt. 	 Аммо бунга имкон берилмади. Улардан олдин ўтган кофир ва мушрикларга ҳам айни шу муомалада бўлинган эди.)


Unto Allah belongeth whatsoever is in the heavens and whatsoever is in the earth. 	 Осмонлару ердаги нарсалар Аллоҳникидир.


Nay, but they worshipped the jinn; most of them were believers in them. 	 (Араблар ичида жинларга ибодат қиладиганлар кўп эди. Шунинг учун ҳам суранинг аввалида Сулаймоннинг алайҳиссалом жинларга муносабати келтирилди.)


(vii) Do not kill your children for fear of want. 	 Болаларингизни фақирликдан қўрқиб ўлдирманг. Биз уларни ҳам, сизларни ҳам ризқлантирамиз.


We believe in what You have sent down, and we follow the Messenger ['Iesa (Jesus)]; so write us down among those who bear witness (to the truth i.e. La ilaha ill-Allah - none has the right to be worshipped but Allah). 	 Сен туширган нарсага иймон келтирдик ва Пайғамбарга эргашдик. Бас, бизни гувоҳлик берувчилар қаторига ёзгин», дедилар


O People who believe! 	 Бас, Биз уларнинг устига шамолни ва сиз кўрмаган лашкарларни юбордик. Аллоҳ нима қилаётганингизни яхши кўриб тургувчи эди.


when he cried to his Lord in secret. 	 Унинг Роббига махфий нидо қилган чоғини эсла.


Lo, the Tree of Ez-Zakkoum 	 Албатта, Заққум дарахти.


We warn them, but this only increases their insolence. 	 Сўнгра, албатта, улар учун унинг устидан қайноқ сувли ичимлик бўлур», дейилган. Ушбу оятдан ҳам Заққум дарахти нима учун Қуръонда лаънатлангани аниқ кўриниб турибди.)


God creates what He pleases. 	 Аллоҳ Ўзи хоҳлаган нарсани яратур.


Whoever enters it attains security. 	 Одамлардан йўлини топганларига Аллоҳ учун байтни ҳаж қилмоқ бурчдир. Кимки куфр келтирса, Аллоҳ одамлардан беҳожатдир.


You stoop to the shameful whereas you can see?” 	 Ўшанда у ўз қавмига: «Сиз кўриб-билиб туриб, фоҳиша иш қиласизми?!


O believers, the testimony between you when any of you is visited by death, at the bequeathing, shall be two men of equity among you; or two others from another folk, if you are journeying in the land and the affliction of death befalls you. 	 Эй иймон келтирганлар! Бирортангизга ўлим келганда–васият қилар чоғида ўзингиздан бўлган икки адолатли киши, агар ер юзида сафардалик чоғингизда ўлим мусибати етса, ўзгалардан икки киши ўртангизда гувоҳ бўлсин.


Have they taken other deities besides Him? 	 Ёки ундан ўзга «худо»лар тутдиларми? Сен: «Ҳужжатларингизни келтиринг.


They will reply, "If we had received the Guidance of Allah, we should have given it to you: to us it makes no difference (now) whether we rage, or bear (these torments) with patience: for ourselves there is no way of escape." 	 Биз учун қочар жой йўқ», дедилар. (Заифлар–бу дунёда заифҳол бўлиб ўзидан кучли, ақлли, юқори мансабдорларга эргашиб гуноҳ этганлар қиёмат кунида Аллоҳнинг ҳузурида ишининг чатоқ эканлигини англаб етиб, ўз хўжайинларига юазкур мурожаатни қиладилар.)


If so, produce it before us. 	 Бандалар иймон келтиришни хоҳлаганлари учун, иймон келтиринглар, деган. Кофир-мушрик бўлишларини хоҳламагани учун, куфр келтирманглар, мушрик бўлманглар, деб қатъий ҳукм этган.


I follow the creed of my fathers, Abraham, Isaac, and Jacob. 	 Ва оталарим Иброҳим, Исҳоқ ва Яъқубнинг миллати-динига эргашдим. Биз учун Аллоҳга бирор нарсани шерик қилиш мумкин эмас эди.


Do they seek a religion other than that of Allah, while to Him submits whoever there is in the heavens and the earth, willingly or unwillingly, and to Him they will be brought back? 	 Ҳамма Пайғамбарлар шу дин билан келганлар. Бир-бирларини тасдиқлаб, бир-бирларига ёрдам бериб, Аллоҳнинг динига ўз даврларида хизмат қилиб келганлар.)


How many a town has disobeyed its Lord and His Messenger! 	 Кўпгина қишлоқлар ўз Роббисин амрига саркашлик қилди.


And Allah is All-Knowing, All-Wise. 	 Сўнгра афсус-надомат қилганлар-у, аммо Абу Лубоба ва унинг шерикларига қўшилиб, ўзларини масжид устунига боғламаганлар. Абу Лубоба ва унинг шерикларининг тавбалари қабул қилинди, гуноҳлари кечирилди.


Said he: What! do you worship what you hew out? 	 У: «Ўзингиз йўниб ясаган нарсага ибодат қиласизларми?!


Those are the Fasiqun (rebellious, disobedient to Allah). 	 Уни бошқа жонзотлардан ажратиб турадиган олий мақсаддан маҳрум бўлади. Ва ниҳоят, ўзининг инсонлигини унутади.)


They will not hear therein ill speech or commission of sin - 	 Улар у ерда беҳуда, гуноҳ сўзларни эшитмаслар.


he is not niggardly of the Unseen. 	 Ва у ғайбга бахил эмас.


Enter thou among My righteous bondmen! 	 Бас, бандаларим ичига киргин!


Such are the ones from whom We accept the best of what they do, and overlook their misdeeds, [who will be] among the inhabitants of paradise—a true promise which they had been given. 	 (Аввалги оятдаги мақтовли сифатларга эга бўлган мўминларнинг қилган яхши амалларини қабул қиламиз, дейди Аллоҳ таоло. Албатта, амални қабул қилгандан сўнг унинг мукофати ва савобини ҳам кўпайтириб беради.)


Yet the unbelievers make (others) equal with their Lord. 	 Сўнгра куфр келтирганлар ўз Роббиларига (ўзгаларни) тенглаштирадилар.


So We made it an exemplary punishment for the present and the succeeding [generations], and an advice to the Godwary. 	 Буйруқ ва қайтариқларга юзаки амал қилган бўлиб, аслида, хилоф иш тутиш. Имом Аҳмад ривоят қилган ҳадисда Пайғамбар алайҳиссалом: «Яҳудийлар қилган ишни сизлар қилманглар, Аллоҳ харом қилган нарсаларни ҳар хил ҳийлалар билан ҳалол ҳисобламанглар», дейдилар.)


When your Lord said to the angels: 'I am placing on the earth a caliph,' they replied: 'Will You put there who corrupts and sheds blood, when we exalt Your praises and sanctify You?' 	 (Ушбу оятдан маълум бўляптики, Аллоҳ таоло Одамни Ўзининг ер юзидаги ўринбосари-халифаси бўлишини ирода этган экан. Демак, инсонга улкан ишонч билдирилган, улуғ Аллоҳнинг халифаси бўлишдек олий мақомга лойиқ кўрилган.


Thereby He leads many astray, and thereby He guides many; and He leads no one astray thereby except the transgressors 	 У билан кўпчиликни залолатга кеткизади ва кўпчиликни ҳидоятга солади. У билан фақат фосиқларнигина залолатга кеткизади.


Now We have removed from thee thy covering, and piercing is thy sight this day. 	 Бас, Биз сенинг пардангни очдик ва бугун кўзинг ўткирдир.


The adulteress and the adulterer—whip each one of them a hundred lashes, and let no pity towards them overcome you regarding God’s Law, if you believe in God and the Last Day. 	 Зинокор аёл ва зинокор эркак, икковларидан ҳар бирини юз даррадан уринг. Агар сиз Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирадиган бўлсангиз, сизларни уларга нисбатан Аллоҳнинг динида шафқат тутмасин.


Allah eliminates what He wills or confirms, and with Him is the Mother of the Book. 	 (Дунёдаги нарсалардан нимани хоҳласа, фойдасиз ёки муддати битди, деб топса, маҳв этади, йўқотади. Нимани фойдали деб топса, турсин деса, собит қилади, қолдиради.


We had commanded those who received the Book before you, and have commanded you too, to obey the laws of God. 	 Батаҳқиқ, Биз сиздан олдин китоб берилганларга ҳам, сизга ҳам: «Аллоҳга тақво қилинглар», деб тавсия қилдик.


Have those who disbelieved not considered that the heavens and the earth were a joined entity, and We separated them and made from water every living thing? 	 Биринчиси, Ибн Умар ва Ибн Аббослардан (р. а.) ривоят қилинган бўлиб, осмон ёпиқ эди, Биз уни очдик ва ёмғир-қор ёғдирдик, оқибатда ўша сув ила ҳамма тирик нарсалар пайдо бўлди, деган маъно чиқади. Иккинчиси, унга кўра осмонлару ер йўқ эди, уларни Биз яратдик, сўнгра сувдан тирик нарсаларни пайдо қилдик, маъноси бўлади.


Lot was also one of the messengers. 	 Албатта, Лут ҳам Пайғамбарлардандир.


(The Pharaoh) said: "You have come to believe without my dispensation. 	 У: «Сизга изн бермасимдан олдин унга иймон келтирдингизми?! Албатта, у сизга сеҳр ўргатган каттангиздир!


When that hour comes, every breast-feeding mother will drop her baby out of fear and every pregnant female will cast off her burden. 	 Уни кўрадиган кунингизда, ҳар бир эмизувчи ўзи эмизаётган нарсасини унутар.


In truth it is they who have put forward an iniquity and a falsehood. 	 Бас, шубҳасиз, зулм ва ёлғон гувоҳлик келтирдилар.


She said: O chiefs! verily there hath been cast unto me an honourable epistle. 	 (Малика аъёнларига мактуб ҳақида хабар бериши унинг ўз одамлари билан маслаҳатлашиб иш кўришига далолат қилади. Шу билан бирга, малика ўзи сезган белгилар асосида мактубнинг кароматли эканини айтмоқда.)


The Word of our Lord has been realized against us. 	 Бас, ҳаммамизга Роббимизнинг (азоб) сўзи ҳақ бўлди.


And We bestowed on him Isaac, and Jacob as an additional gift, and made them righteous. 	 Унга Исҳоқни ҳадя этдик ва Яъқубни зиёда қилиб бердик ва ҳаммаларини аҳли солиҳлар қилдик.


Allah clarifies to you, lest you go astray, Allah is Knowledgeable of everything. 	 Аллоҳ ҳар бир нарсани билувчи зотдир. («Калола» нима эканлиги хусусида ушбу Нисо сураси аввалида баҳс қилганмиз.)


And do not disgrace me on the Day they are [all] resurrected - 	 Ва қайта тирилтириладиган кунда мени шарманда қилмагин.


Be not as those who scattered and fell into variance after the clear signs came to them; those there awaits a mighty chastisement, 	 Ўзларига очиқ баёнотлар келганидан кейин бўлиниб ихтилофга тушганларга ўхшаш бўлмаганлар, ана ўшаларга улуғ азоб бордир.


And thus fair- seeming was made Unto FIr'awn the evil of his work, and he was hindered from the path. 	 У қаср нима учун керак бўлиб қолганини ҳам айтди, осмонларга чиқадиган сабабларга, йўлларга етишсаму чиқиб Мусонинг худосини кўрсам. Мен Мусонинг Аллоҳ томонидан юборилган Пайғамбар эканига ишонмайман, ўзим осмонга чиқиб, унинг ёлғончи эканини исботламоқчиман, деди.


Then, We verily, will show to the disbelievers what they have done and We shall make them taste a severe torment. 	 Бас, албатта, куфр келтирганларга қилган амаллари хабарини берурмиз. Албатта, уларга оғир азобдан тоттирурмиз.


And it is He Who created the stars for you, that you may be guided by them in the darkness of land and sea. 	 У сизларга қуруқлик ва денгиз зулматларида йўл топишингиз учун юлдузларни қилиб қўйган зотдир.


Thinks he that none can overcome him? 	 У инсон унга ҳеч кимнинг кучи етмайди, деб ҳисоблайдими?


In this way God leaves the transgressors and doubters to go astray -- 	 Аллоҳ Юсуф алайҳиссалом ҳақида шубҳада туриб олган ўша ота-боболарингизни залолатга кетказгани каби, ҳар бир хусусда исрофгар бўлган ва динда шубҳа қилганларни ҳам залолатга кетказди. Мусо ҳақида исрофчи ва шубҳачи бўлманг, яна Аллоҳ сизни ҳам залолатга кетказиб қўймасин.)


And surely, We have explained [Our Promises, Warnings and (set forth many) examples] in this Quran that they (the disbelievers) may take heed, but it increases them in naught save aversion. 	 Батаҳқиқ, Биз бу Қуръонда эслашлари учун баён қилдик. Лекин бу уларга нафратдан ўзгани зиёда қилмас.


Exalted is the glory of our Lord; He has neither wife nor son. 	 Ва, албатта, Роббимизнинг азамати юксак бўлди. У ўзига хотин ва фарзанд тутгани йўқ!


Of a sperm-drop He created him, and determined him, 	 Нутфадан яратди. Уни яратди ва унни ўлчовли қилди.


who, in adversity say: 'We belong to Allah and to Him we shall return' 	 Улар мусибат етганда: «Албатта, биз Аллоҳникимиз ва, албатта, биз Унга қайтувчимиз», дерлар.


Surely He shall gather you together on the Day of Judgement whereof there is no doubt. 	 Сизларни бўлишида шубҳа йўқ қиёмат куни албатта жамлайдир.


Therefore Purity is to Him in Whose Hand* is the control over all things and it is towards Him that you will be returned. 	 Унгагина қайтарилурсизлар. (Гап шундай экан, демак дунёдаги барча нарсаларнинг тўла эгалиги ва тасарруфи қўлида бўлган Аллоҳ таоло покдир.


Then some of them drew near unto others, self-reproaching. 	 Бас, баъзилари баъзиларни маломат қила бошладилар.


If ye go not forth He will afflict you with a painful doom, and will choose instead of you a folk other than you. 	 Агар қўзғолмасангиз, У зот сизни аламли азоб билан азоблайдир. Ўрнингизга бошқа қавмни келтирадир.


And whenever any surah is revealed enjoining: "Believe in Allah and strive (in His Way) along with His Messenger," the affluent among them ask you to excuse them, saying: "Leave us with those who will sit back at home." 	 «Аллоҳга иймон келтиринглар ва Унинг Расули билан жиҳод қилинглар», деб сура нозил қилинган пайтда улардан бой-задагонлари: «Бизни тек қўй, ўтирувчилар билан бирга бўлайлик», деб изн сўрарлар.


'Ad also gave the lie (to Hud). 	 Од (Ҳудни) ёлғончига чиқарди.


This (the Quran) is nothing but evidences from your Lord, and a guidance and a mercy for a people who believe." 	 Мана бу–иймон келтирувчи қавм учун Роббингиздан кўз очувчи, ҳидоят ва раҳматдир», деб айт.


A Book, the verses of which are distinguished, an Arabic Koran for a nation who know. 	 Биладиган қавмлар учун оятлари муфассал баён қилинган китобдир.


And the fifth time, that the wrath of Allah be upon her if the man is truthful. 	 Бешинчисида эса, агар у(эр) ростгўйлардан бўлса, ўзи(аёл)га Аллоҳнинг ғазаби бўлишини (айтишликдир).


What, will they not be thankful? 	 Ахир шукр қилмайдиларми?!


He said, "Nay, your Lord is the Lord of the heavens and the earth, He Who created them (from nothing): and I am a witness to this (Truth). 	 У зот уларни яратгандир. Мен бунга гувоҳлик бергувчиларданман.


There are abundant fruits for you in it, from which you will eat.’ 	 Сизга у ерда кўплаб мевалар бор, улардан ерсизлар.


Do whatever ye can: I will do (my part): Soon will ye know who it is on whom descends the penalty of ignominy; and who is a liar! and watch ye! for I too am watching with you!" 	 Тезда кимга шарманда қиладиган азоб келишини ва ким ёлғончи эканини биласизлар. Кутинглар, мен ҳам сизлар ила кутувчиман», деди.


Before, you did not even know what a Book or Faith was, but We have made the Quran as a light by which We guide whichever of Our servants We want. 	 Лекин, Биз уни бир нур қилдикки, у билан бандаларимиздан кимни хоҳласак ҳидоят қилурмиз. Албатта, сен тўғри йўлга ҳидоят қилурсан.


The unbelievers shall say, 'This is a hard day!' 	 Кофирлар, бу қийин кун-ку, дерлар.


But when the great disaster cometh, 	 Вақтики катта ғолиб (қиёмат) келса.


On the day when the wrong-doer gnaweth his hands, he will say: Ah, would that I had chosen a way together with the messenger (of Allah)! 	 У кунда золим икки қўлини тишлаб: «Эй воҳ!!! Пайғамбар ила бир йўлни тутганимда эди!» дер.


That is better and purer for you. 	 Агар (садақа) топмасангиз, албатта Аллоҳ кечирувчи ва раҳмдилдир.


Then he attacked them, striking forcefully. 	 Сўнг уларга яқинлашиб, ўнг қўл билан ура бошлади.


For God is aware of your innermost thoughts. 	 Қуръони Карим уларнинг бу нотўғри васвасаларини ҳам тўғрилаб, ўлим ва ҳаёт ортидаги, синовлар замиридаги ҳикматларни баён қилади.)


He said: (As for) My chastisement, I will afflict with it whom I please, and My mercy encompasses all things; so I will ordain it (specially) for those who guard (against evil) and pay the poor-rate, and those who believe in Our communications. 	 Раҳматим эса, ҳамма нарсадан кенгдир. Уни тақво қилганларга, закот берганларга, оятларимизга иймон келтирганга ёзажакман.


So turn away from them. 	 Бас, улардан юз ўгир!


So when Our command came, We turned it uppermost nethermost, and rained on it stones of baked clay, one on another, 	 Амримиз келган пайтда у ўлкани остин-устун қилдик ва устидан кетма-кет сопол тошларни ёғдирдик.


Say: "It is the blessing and mercy of God; so rejoice in it. 	 (Бир умматга икки дунё бахтига эриштирувчи илоҳий китоб берилиши ўша миллатга Аллоҳнинг фазли ва марҳаматидир. Бу миллат ушбу оятга амал қилиб, қанча хурсанд бўлса, арзийди.


Do not unduly exceed the bounds in your religion and do not follow the fancies of a people who went astray in the past, and led many astray, and [themselves] strayed from the right path.’ 	 (Динда ҳаддан ошишлик арабчада «ғулув» дейилади. Ғулув–аслида, динда бўлмаган нарсаларни ўзини яна ҳам диндорроқ, тақводорроқ кўрсатиш мақсадида динга киритишдир.)


This is your reward. Your endeavour is fully acknowledged. 	 Албатта, бу сизга мукофот бўлди, ва амалингиз қабул бўлмшдир.


But whoso followeth me, he verily is of me. 	 Ким менга осий бўлса, албатта, Ўзинг мағфират қилгувчи ва раҳмлисан.


And man saith: when I am daed, Shall I be presently brought forth alive. *Chapter: 19 	 Инсон: «Агар ўлсам, яна қайта тирик ҳолда чиқариламанми?!» дейди.


"By Allah, we were surely in clear error 	 «Аллоҳга қасамки, албатта, биз очиқ-ойдин адашувда эканмиз.


and the earth and the mountains are lifted and levelled with a single levelling, 	 Ва еру тоғлар кўтарилиб, бир мартагина силкитилса...


The reward of the righteously striving believers will not be neglected. 	 Ким мўмин ҳолида солиҳ амаллардан қилса, саъйи-ҳаракати зое кетмас.


We worship Him alone. 	 Албатта, ҳеч қандай гап-сўзсиз, Аллоҳнинг бўёғини (динини) тутиши лозим. Чунки Аллоҳнинг бўёғидан (динидан) ўзга чиройлироқ бўёқ йўқ!)


When their brother Hud said to them: "Will you not fear Allah and obey Him? 	 Ўшанда уларга биродарлари Ҳуд деди: «Қўрқмайсизларми?!


They will hear it hissing when they will be thrown into it, and it is boiling. 	 Улар жаҳаннамга ташланган чоғларида унинг ҳанграган овозини эшитурлар, у эса қайнаб турган бўладир.


(Remember that I am one of you) and have lived a whole life with you before (its revelation). 	 Батаҳқиқ, мен орангизда ундан олдин ҳам умр кечирдим.


there is no denying its coming 	 Унинг воқеъ бўлишини ёлғон қилувчи (жон) йўқдир.


And take you (people) the Maqam (place) of Ibrahim (Abraham) [or the stone on which Ibrahim (Abraham) stood while he was building the Ka'bah] as a place of prayer (for some of your prayers, e.g. two Rak'at after the Tawaf of the Ka'bah at Makkah), and We commanded Ibrahim (Abraham) and Isma'il (Ishmael) that they should purify My House (the Ka'bah at Makkah) for those who are circumambulating it, or staying (I'tikaf), or bowing or prostrating themselves (there, in prayer). 	 Ва Иброҳимнинг мақомини намозгоҳ тутинг. Ва Иброҳим ва Исмоилга: «Уйимни тавоф қилувчилар, муқим турувчилар, рукуъ ва сажда қилувчилар учун поклаб қўйинглар», деб амр қилдик. («масаба» зиёрат қилиб тўймайдиган макон.)


They said: "O our people! 	 «Эй, қавмимиз!


(Those who truly believe) establish the Prayer and pay Zakah, those who firmly believe in Allah and in the Last Day, to them We shall indeed pay a great reward. 	 Хусусан, намозни қоим қилувчилар, закот берувчилар, Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирувчилар ҳам. Ана ўшаларга, албатта, улуғ ажр берамиз.


Allah has knowledge of everything. 	 Пайғамбаримиз ҳадисларидан бирида: «... Ва билгинки, сенга етган мусибат адашиб бошқага ўтиши мумкин эмас, агар бошқага бўлса, сенга етмасди...», деганлар.)


Have you not regarded the hypocrites who say to their brethren, the faithless from among the People of the Book, ‘If you are expelled, we will surely go out with you, and we will never obey anyone against you, and if you are fought against we will surely help you,’ and Allah bears witness that they are indeed liars. 	 Нифоқ қилганларнинг аҳли китобдан бўлмиш куфр келтирган ўз биродарларига: «Агар сизлар чиқарилсангиз, биз ҳам сизлар билан чиқамиз, сизни қуйиб ҳеч қачон ҳеч кимга итоат қилмасмиз ва мабодо сизларга уруш қилинса, албатта ёрдам берурмиз», дейишларини кўрмайсанми? (Мунофиқ лар аҳли китоб бўлмиш яҳудий қабиласи Бани Назийрга келиб: «Муҳаммаддан қўрқманглар, биз сизлар билан биргамиз.


Is that better by way of hospitality or the Zaqqum tree, 	 Манзил ўлароқ ана ўша яхшими ёки заққум дарахтими?


Aforetime they sought to cause sedition and raised difficulties for thee till the Truth came and the decree of Allah was made manifest, though they were loth. 	 Батаҳқиқ, бундан аввал ҳам, улар ёқтирмасалар-да, ҳақ келиб, Аллоҳнинг иши устун бўлгунича, фитна қўзиб, сенга ишларни ағдар-тўнтар қилишар эди. (Яъни, мунофиқлар аввалдан фитначи бўлиб келганлар.


You are prohibited carrion, blood, the flesh of swine, and what has been offered to other than Allah, and the animal strangled or beaten to death, and that which dies by falling or is gored to death, and that which is mangled by a beast of prey—barring that which you may purify —and what is sacrificed on stone altars [to idols], and that you should divide by raffling with arrows. 	 Сизларга ўлимтик, қон, чўчқа гўшти, Аллоҳдан бошқанинг номи ила сўйилган, бўғилиб ўлган, уриб ўлдирилган, йиқилиб ўлган, сузиб ўлдирилган, йиртқич еган ҳайвонлар ҳаром қилинди. Магар, (ўлмай туриб) сўйиб олсангиз, ҳалол.


And say: Ah, woe for us! 	 Ва улар: «Воҳ, шўримиз қурисин!


And they said, “Our hearts are sealed.” 	 Ва улар: «Қалбимиз ғилофланган», дейишади. Йўқ, ундай эмас, куфрлари сабабли Аллоҳ уларни лаънатлаган.


From it is drink, and with it grows vegetation for grazing. 	 Сизга ундан шароб ва ҳайвон ўтлатадиган дарахт бордир.


They will say: "To God." 	 «Аллоҳникидир», дерлар.


Who can mislead one whom God has guided? 	 Кимни Аллоҳ ҳидоятга солса, бас, унинг учун ҳеч бир залолатга кетказгувчи йўқ.


No wrong will be done to any one. 	 У ҳақни сўзлайдир. Уларга зулм қилинмас.


Have We not made the earth a housing 	 Ерни ўзига тортувчи қилмадикми?


Then hymn the praises of thy Lord, and seek forgiveness of Him. 	 Бас, Роббингни поклаб ёд эт ва Унга истиғфор айт.


Then would you be responsible for him? 	 (Йўқ, албатта. Пайғамбарнинг вазифаси ҳавои нафсини ўзига худо қилиб олганларга вакил бўлиш эмас, балки Аллоҳдан келган амрларни кишиларга етказишдир.)


Which had broken your back? 	 У сенинг елкангни босиб турган эди.


Hath the Admonition been laid upon him from amongst us! Aye! he is a liar insolent. 	 Бизларнинг орамиздан (келиб-келиб) унга зикр (ваҳий) туширилибдими; Йўқ, у ёлғончи ва кеккайгандир», дедилар.


They are unbelievers who say, 'God is the Messiah, Mary's son.' 	 Батаҳқиқ Масиҳ ибн Марям Аллоҳдир, деганлар ҳам кофир бўлдилар.


Arise, and warn, 	 Тур ва огоҳлантир!


It is those who hasten to good deeds, and they outstrip [others] therein. 	 Ана ўшалар яхшиликларга шошилурлар ва улар ўша(яхшилик)лар учун мусобақа қилурлар.


they are not supposed to do so. Nor do have they the ability for such a task. 	 Бунга уларнинг имконлари йўқ ва унга қодир ҳам эмаслар.


Say, [O Muhammad], "I do not ask you for this message any payment [but] only good will through kinship." 	 Ким яхшилик қилса, Биз унга ўша ишида яхшиликни зиёда қилурмиз. Албатта, Аллоҳ ўта мағфиратли, ўта шукр қилгувчи зотдир.


Say, ‘Indeed it is the guidance of Allah which is [true] guidance.’ 	 «Албатта, Аллоҳнинг ҳидояти ҳақиқий ҳидоятдир», деб айт.


And I chose you for Myself. 	 (Яъни, Пайғамбар қилиб олдим. Кейин эса, Пайғамбарлик вазифасига оид топшириқлар берилди:)


Indeed the pious will drink from a cup seasoned with Kafur, 	 Албатта, яхшилар каафур аралаштирилган қадаҳдан ичарлар. (Каафур–ичимликни хушбў ва хуштаъм қилувчи модда бўлиб араблар у аралашган шаробни энг яхши шароб ҳисоблашади.)


Our Lord! And make us submissive unto Thee and of our seed a nation submissive unto Thee, and show us our ways of worship, and relent toward us. 	 «Роббимиз, икковимизни Ўзингга мусулмон бўлганлардан қил ва зурриётимиздан ҳам Ўзингга мусулмон уммат қил, бизга ибодатларимизни кўрсат, тавбамизни қабул эт.


And they were ordered only to worship Allah, believing purely in Him – devoted solely (to Him), and to establish the prayer and to pay the obligatory charity – and this is the straight religion. 	 Ҳолбуки, улар фақат Аллоҳгагина ибодат қилишга, Унинг динигагина ихлос қилишга, бошқа динларга мойил бўлмасликка, намозни тўлиқ ўқишга, закот беришга буюрилган эдилар. Ана шу тўғри миллатнинг динидир.


Those among the Descendants of Israel who turned disbelievers were cursed by the tongue of Dawud, and of Eisa the son of Maryam; it was because of their disobedience and their rebellion. 	 (Довуд ва Ийсо алайҳиссаломлар Бани Исроилни исёни ва тажовузкорлиги учун лаънатлаган эдилар. Аслида, ҳидоятга бошлаш учун, Аллоҳ томонидан раҳмат бўлиб келган Пайғамбар бўлар-бўлмас ишга бир қавмни лаънатлайвермайди.


If We will, We could send down to them from the heaven a sign, to which they would bend their necks in humility. 	 Агар хоҳласак, уларга осмондан оят-мўъжиза нозил қилурмиз. Бас, уларнинг бўйинлари унга эгилиб қоладир.


When Moses had completed the term, and departed with his family, he noticed a fire by the side of the Mount. 	 Қачонки, Мусо муддатни тугатиб, аҳли билан йўлга тушиб кетаётиб, Тур томонда узоқдан оловни кўриб қолди. У аҳлига: «Туриб туринглар, аниқки, мен узоқдан оловни кўрдим.


What! would he bid you to unbelief after ye have bowed your will (To Allah in Islam)? 	 У сизни мусулмон бўлганингиздан кейин куфрга буюрармиди?!


Say (O Muhammad SAW): "I am only a warner and there is no Ilah (God) except Allah (none has the right to be worshipped but Allah) the One, the Irresistible, 	 Сен: «Мен фақат огоҳлантиргувчиман, холос. Ҳеч бир ибодатга сазовор зот йўқдир, магар ягона ва ўта қаҳрли Аллоҳгина бор.


But you would not believe us, even if we were truthful." 	 Агар ростгўй бўлсак ҳам, сен бизга ишонмассан», дедилар.