Whoever conceals it is sinner at heart. 	 Ким уни беркитса, унинг қалби гуноҳкордир.


No blame or sin is there upon the blind, nor is there blame or sin upon the lame, nor is there blame or sin upon the sick (that they go not forth to war). 	 Кўрга танглик йўқ, чўлоққа ҳам тангликлик йўқ. Ҳаста кишига ҳам танглик йўқ.


It is just an admonition for all the nations.’ 	 Пайғамбаримиз (с. а. в.) иқтидо қилишлари лозим ҳидоят ҳам шу ҳидоятдир. Кишилар даъват қилинадиган ҳидоят ҳам шу.)


Every time they ignite the flames of war, Allah puts them out. 	 Ҳамма айблардан холи бўлган Аллоҳ таолони бахил дея сифатлаш учун фақат яҳудий бўлиш керак.


Loving, equals in age, 	 Тенгдош маҳбубалар қилдик.


Thy raiment purify, 	 Ва кийимингни покла!


Lo! we, even we are they who set the ranks, 	 Албатта, бизлар саф тортиб тургувчилармиз.


And we shall not be doomed. 	 (Яъни, бизга қанча гапирсанг ҳам, барибир сен айтган йўлдан юрмаймиз. Бу қилмишимиз учун, сен айтаётганингдек, азобланмаймиз ҳам, дедилар.)


On the day He will gather them [it will be] as if they had not remained [in the world] except for an hour of the day getting acquainted with one another. 	 Уларни тўплайдиган кунда худди наҳордан бир соатгина турганга ўхшаб бир-бирлари билан танишурлар.


As justification or warning, 	 Узрни ёки огоҳлантиришни (ҳам).


All these are the bounties of the worldly life but in the life to come God has the best place for people to dwell. 	 Аслида эса, шаҳват «иштаҳа» сўзидан олинган бўлиб, кўнгил тусаши, хоҳлашига айтилади. Ушбу ояти каримада одамларнинг кўнглига муҳаббати зийнатланган, иштаҳалари доим тортиб турадиган нарсалар ҳақида сўз кетмоқда.)


And (remember) when 'Iesa (Jesus), son of Maryam (Mary), said: "O Children of Israel! I am the Messenger of Allah unto you confirming the Taurat [(Torah) which came] before me, and giving glad tidings of a Messenger to come after me, whose name shall be Ahmad. 	 Ийсо ибн Мариям: «Эй Бани Исроил, албатта, мен ўзимдан олдин келган Тавротни тасдиқловчи ва мендан кейин келувчи Аҳмад исмли Расулнинг башоратини берувчи, Аллоҳ сизларга юборган Пайғамбарман», деганини эсла.


Do not those who believe know that, had Allah willed, He could have guided all mankind? 	 Куфр келтирганларга то Аллоҳнинг ваъдаси келгунча ўз ишлари сабабли мудом ларзага солувчи мусибатлар етар ёки уларнинг диёрлари яқинига тушиб турар. Албатта, Аллоҳ ваъдага хилоф қилмас.


Allah knoweth what ye used to do secretly among yourselves; but He turned to you and forgave you; so now associate with them, and seek what Allah Hath ordained for you, and eat and drink, until the white thread of dawn appear to you distinct from its black thread; then complete your fast Till the night appears; but do not associate with your wives while ye are in retreat in the mosques. 	 Шариатда эса, масжитда Аллоҳга яқинлик ҳосил қилиш ниятида ибодатни лозим тутишга айтилади. Пайғамбаримиз алайҳиссолату вассалам Рамазони шарифнинг охирги ўн кунлигида эътикофда ўтирар эдилар.


So whatsoever things are vouchsafed Unto you are but a Passing enjoyment for the life of the world, and that which is with Allah, better and more lasting, is for those who believe and in their Lord put their trust. 	 Аллоҳнинг ҳузуридаги яхши ва боқий нарсалар эса, иймон келтирган ва Роббиларига таваккал қилганлар учундир. (Ушбу берилган нарсалар хоҳ молу дунё бўлсин, нима бўлса бўлсин—ҳаммаси бу дунёнинг матоҳи, ўткинчи ҳой-ҳавас, холос.


Guide us to the straight path - 	 Бизни тўғри йўлга бошлагин. ("Ҳидоятга бошлаш" луғатда бирор нарсага лутф билан йўллаб қўйишга айтилади.)


Then, from the furthest part of the city, a man came running. He said, "My people, follow the messengers. 	 Шаҳар четидан бир киши шошилиб келиб: «Эй қавмим, юборилган Пайғамбарларга эргашинг!


(To) Those whose eyes had been under a covering from My Reminder (this Quran), and who could not bear to hear (it). 	 Улар кўзлари Менинг зикримдан пардада бўлган ва эшитишга қодир бўла олмайдиганлар эдилар.


Most of them do not even believe. 	 Уларнинг кўплари иймон келтирмаслар.


And we descend not except by the command of thy Lord: his is whatsoever is before us and whatsoever is behind us and whatsoever is in-between; and thy Lord is not a forgetter *Chapter: 19 	 Биз фақат Роббингнинг амри билангина тушамиз. Бизнинг олдимиздаги нарсалар ва ортимиздаги нарсалар ҳамда уларнинг орасидаги нарсалар ҳам Уникидир.


Yet lo! he is an open opponent. 	 Энди эса, у очиқ-ойдин хусуматчи бўлиб турибди?!


They said, “Delay him and his brother, and send recruiters to the cities. 	 Улар: «Уни ва акасини қўйиб тургин-да, шаҳарларга тўпловчиларни юбор.


“I convey to you the messages of my Lord and am your trustworthy well-wisher.” 	 Сизларга Роббимнинг юборганларини етказаман ва мен сизларга ишончли насиҳатгўйман.


the Lord of the heavens and the earth and whatever is between them, and the Lord of the easts. 	 У зот осмонлару ернинг ва иккиси орасидаги нарсаларнинг Роббидир. Ва машриқларнинг Роббидир.


How excellent is the abode of the God-fearing: 	 Шунинг учун ёмон оқибатга учрадилар. Ўша мушрик ва кофирлардан фарқли ўлароқ тақводорлар яхши оқибатга эришдилар.)


And they said: a mere humanbeing from amongst us, and single! shall we follow him! verily then we should fall in error and madness. 	 Улар: «Биз ўзимиздан бўлган бир одамга эргашамизми? Агар шундай бўлса, албатта, адашувда ва жинниликда бўламиз.


Allah has also set forth the parable of Mary, the daughter of Imran, who guarded her chastity, and into whom We breathed of Our Spirit, and who testified to the words of her Lord and His Books. 	 Ва Марям Имрон қизини (мисол келтирди), у фаржини пок сақлаган эди, Биз унга Ўз руҳимиздан пуфладик ва у Роббисининг сўзларини ҳамда китобларини тасдиқ қилди ва итоаткорлардан бўлди. (Биби Марям Имроннинг қизи Аллоҳга соф эътиқодда бўлганлар ва ўзларини ҳам соф тутганлар.


So when you have finished [your duties], then stand up [for worship]. 	 Фориғ бўлсанг, ибодатига урингин.


So respite the unbelievers; delay with them awhile. 	 Муҳлат бер кофирларга, уларга озгина муҳлат бер. (Яъни, уларга азоб келмаётганидан шошилма, ҳаммасининг вақти, соати бор.)


Is not God the greatest of the judges? 	 Аллоҳ ҳукм қилгувчиларнинг энг ҳикматлиси эмасми?!


They will hide their remorse when they sight the punishment; and judgement will be made between them with justice and they will not be wronged. 	 Улар ўртасида адолат ила ҳукм чиқарилур. Уларга зулм қилинмас.


Surely in this is a sign for people who know. 	 Албатта, бунда биладиган қавмлар учун ибрат бордир.


What! is he whose evil deed is made fairseeming to him so much so that he considers it good? 	 Ахир, қилган ёмон амали ўзига зийнатлаб кўрсатилиб, уни гўзал деб билган одам?! Албатта, Аллоҳ хоҳлаган кимсани залолатга кетказур, хоҳлаган кимсани ҳидоятга солур.


And they will call, "O Malik, let your Lord put an end to us!" 	 Роббинг бизни битирсин!» деб нидо қилдилар. У: «Албатта, сиз туриб қолгувчисиз», деди.


We seduced you. 	 Ҳа, биз сизларни иғво қилдик.


They will say: "We were not of those who used to offer their Salat (prayers) 	 Улар: «Намоз ўқийдиганлардан бўлмаган эдик.


Do those who commit evil deeds imagine that We shall deal with them in the same way as We deal with those who have attained to faith and do righteous deeds, that they will be alike in their living and their dying? 	 Наҳотки ёмонликларни қилганлар уларни иймон келтириб, солиҳ амаллар қилганларга ўхшаш қилмоғимизни, ҳаётлари ҳам, мамотлари ҳам баробар бўлишини гумон қилсалар?! Уларнинг қилган ҳукми нақадар ҳам ёмон!


And say to those who have been given the Book and to the common folk: 'Have you surrendered?' 	 Агар Исломга кирсалар, бас, батаҳқиқ, ҳидоят топдилар. Агар юз ўгирсалар, сенинг зиммангда етказиш, холос.


And when he directed himself toward Madyan, he said, "Perhaps my Lord will guide me to the sound way." 	 Қачонки Мадян томон юзланганида: «Шоядки Роббим мени тўғри йўлга ҳидоят қилса», деди.


Indeed there have come to you clear proofs from your Lord; whoever will therefore see, it is for his own soul and whoever will be blind, it shall be against himself and I am not a keeper over you. 	 У «басийра» сўзининг жамъи бўлиб, бир нарсани кўриб, уни англаб етишга далолат қилувчи ҳодисага айтилади. Аллоҳ Ўзининг биру борлигига, Пайғамбарининг ва динининг ҳақлигига далолат қиладиган «кўз очувчи» нарсаларни юбориб қўйганини айтмоқда.)


How many a town We have smashed that had been wrongdoing, and We brought forth another people after it. 	 Биз золим бўлган шаҳар-қишлоқлардан қанчасини (белини) синдирдик ва улардан кейин бошқа қавмларни пайдо этдик.


Then the earth’s vegetation mingles with it. 	 Аллоҳ ҳар бир нарсага қодир бўлган зотдир. (Аллоҳ таоло бу оятда дунё ҳаётини, ердан униб чиқадиган набототларга ўхшатмоқда.


He admits whosoever He will to His benevolence. But for the evil-doers He has prepared a painful punishment. 	 У кимни хоҳласа Ўз раҳматига киритадир ва золимлар учун аламли азоблар тайёрлаб қўйгандир.


And though thou try much, most men will not believe. 	 Одамларнинг кўплари, гарчи сен жуда қизиқсанг ҳам, мўмин эмаслар. (Пайғамбаримиз (с. а. в.) қавмларига яхшиликни раво кўрганларидан, иймонга келишларини жуда қаттиқ истар эдилар.


and when they saw them they said, 'Lo, these men are astray!' 	 Ва агар у(мўмин)ларни кўрсалар, «албатта ановилар адашганлар», дер эдилар.


All that the souls may desire and that may delight their eyes will be available therein. 	 У ерда кўнгил иштаҳа қиладиган ва кўзлар лаззатланадиган нарсалар бордир.


The Quran at dawn is witnessed. 	 Ҳар бир нарсанинг сояси ўзига икки баравар бўлиши билан Аср вақти киради. Қуёш ботиши билан Шом ва тун қоронғусида Хуфтон вақти бўлади.


On the right way. And when he came to the waters of Midian he found a company of the people there drawing water, and he found, apart from them, two women holding back their flocks. 	 Қачонки Мадян сувига етиб келгач, бир тўп одамларнинг ҳайвонларини суғораётганини кўрди ва улардан бошқа (қўйларини сувдан) қайтараётган икки аёлни кўрди.


Surely, in that are signs, and surely We will put (nations) to the test. 	 Албатта, бунда оят-ибратлар бордир. Албатта, Биз синовчи бўлган эдик.


Then he turned to his household and brought a fattened calf, 	 Ва аҳлига бориб, (пиширилган) семиз бузоқни келтирди.


Is not he best Who originateth creation, and shall thereafter restoreth it, and Who provideth for you from the heaven and the earth? 	 Ёки аввал-бошдан яратадиган, сўнгра яна қайтадан яратадиган ва сизларни осмонлару ердан ризқлантирадиган зот яхшими? Аллоҳ билан бирга бошқа илоҳ борми?!


Gather together those who did wrong and their comrades and that which they were wont to worship 	 Зулм қилганларни, уларнинг жуфтларини ва улар ибодат қилиб юрган нарсаларини тўпланг.


If they disbelieve you, those before them also disbelieved. 	 Агар сени ёлғончи қилсалар, бас, батаҳқиқ, улардан олдин ўтганлар ҳам ёлғончи қилганлар. Ҳолбуки, Пайғамбарлари уларга равшан мўъжизалар, саҳифалар ва нурли китоб келтирган эдилар.


Whoever goes on pilgrimage to the House (of God), or on a holy visit, is not guilty of wrong if he walk around them; and he who does good of his own accord will find appreciation with God who knows everything. 	 Ушбу оят ҳужжат бўлиб шариатимизда Сафо ва Марва тепаликлари ўртасида саъйи қилиш вожиб амал, деб белгиланган. Оятда саъйи қилиш вожиб бўлади, дейиш ўрнига, «Саъйи қилиш гуноҳ бўлмайди», дейилишининг боиси шуки, иккала тепаликда бут борлиги учун, саъйи қилиш мушрикларнинг иши, гуноҳ бўлади, деб ўйлаб мусулмонлар саъйи қилмай қўйган эдилар.


And the camels! We have appointed them among the ceremonies of Allah. 	 Ва туяларни сиз учун Аллоҳнинг нишонларидан қилдик.


Tell them: “If the unbelievers were to believe on the Day of Judgement that will not avail them. For then they will be granted no respite.” 	 Сен: «Фатҳ куни куфр келтирганларга иймонлари манфаат бермас ва уларга муҳлат ҳам берилмас», деб айт.


How are they denying (or deviating from) the Right Path. 	 Саҳобалар уларнинг қоматларига ҳавас билан боқишар, гапларига қулоқ солар эдилар. Лекин барибир қалблари иймондан, яхшиликдан холи бўлгани учун Аллоҳ таоло уларни деворга суяб қўйган ходага ўхшатмоқда.)


Say thou: on the day of the Decision their belief will not profit those who have disbelieved; nor will they be respited. 	 Сен: «Фатҳ куни куфр келтирганларга иймонлари манфаат бермас ва уларга муҳлат ҳам берилмас», деб айт.


Save those who believed and worked righteous works and remembered Allah much, and vindicated themselves after they had been wronged. 	 Магар иймон келтириб, солиҳ амаллар қилганлар, Аллоҳни кўп зикр этганлар ва мазлум бўлганларидан кейин нусрат қозонганлар (ундай эмаслар). Зулм қилганлар эса, тезда қайси ағдарилиш жойига ағдарилишларини билурлар.


And We know those of you who go forward, and We know those who lag behind. 	 Батаҳқиқ, сиздан олдин келганларни билдик. Батаҳқиқ, кейин келганларни ҳам билдик.


Allah decreed that she is of those who remain behind. 	 Унинг, албатта, қолувчилардан бўлишини тақдир қилдик», дедилар.


Then every soul will be recompensed for its works without being wronged. 	 Ушбу оятда мазкур туҳматомуз шубҳа-гумонлар жуда кескинлик ила рад этилмоқда. Нафақат Муҳаммад алайҳиссалом, балки умуман барча Пайғамбарларга хиёнат буткул ёт хислат экани очиқ айтилмоқда:)


We did test those before them, and Allah will certainly know those who are true from those who are false. 	 Ва, батаҳқиқ, Биз улардан олдингиларни ҳам имтиҳондан ўтказганмиз. Бас, Аллоҳ, албатта, содиқ бўлганларни ҳам билажак, ёлғончиларни ҳам билажак.


Moses said, "Lord, You have given the Pharaoh and his people great riches and splendor in this life and this makes them stray from Your path. 	 Мусо: «Эй Роббимиз, Сен Фиръавнга ва унинг амалдорларига зебу зийнат ва молу дунё бердинг. Роббимиз, бу Сенинг йўлингдан адаштиришлари учундир.


And when the [contents of] graves are scattered, 	 Ва, вақтики, қабрлар остин-устин бўлса.


By water flowing constantly, 	 Оқар сувлардадир.


It is a promise of God; and God does not go back on His promise. 	 (Аллоҳ Ўзи хоҳлаган кишисига нусрат бериши ҳақидаги гап Аллоҳнинг ваъдасидир. У зот Ўз иродаси билан ваъда қилади ва Ўз иродаси билан ваъдасини амалга оширади.


He it is Who created you from a single being, and of the same (kind) did He make his mate, that he might incline to her; so when he covers her she bears a light burden, then moves about with it; but when it grows heavy, they both call upon Allah, their Lord: If Thou givest us a good one, we shall certainly be of the grateful ones. 	 Бас, у билан юрди. У оғирлашганда эса, икковлон Роббилари Аллоҳга: «Агар бизга солиҳ (фарзанд) берсанг, албатта, шукр келтирувчилардан бўламиз», деб дуо қилдилар.


We are your companions in this world and in the Hereafter. 	 Биз ҳаёти дунёда ҳам, охиратда ҳам сизларнинг дўстларингиздирмиз.


Said He, 'Get thee down out of it; it is not for thee to wax proud here, so go thou forth; surely thou art among the humbled.' 	 У зот: «Бас, ундан (жаннатдан) туш! Сен учун унда мутакаббирлик қилиб юриш йўқ.


How can there be for them an admonition (at the time when the torment has reached them), when a Messenger explaining things clearly has already come to them. 	 Уларга қаёқдан ҳам эслатма бўлсин. Ҳолбуки, уларга очиқ-ойдин Пайғамбар келган эди.


Our Lord, indeed we have heard a caller calling to faith, [saying], 'Believe in your Lord,' and we have believed. 	 Роббимиз биз нидо қилувчининг, Роббингизга иймон келтиринг, деб нидо қилаётганини эшитдик ва иймон келтирдик.


And believes in the best [reward], 	 Ва гўзал(сўз)ни тасдиқ қилса.


On the Day the punishment envelops them from above them and from underneath their feet, they will be told, "Taste [the punishment] for what you used to do!" 	 У кунда азоб уларни устларидан ва оёқлари остидан ўраб олур ва У зот: «Қилиб юрган амалларингиз (жазосини) тотинг!» деб айтур.


This happened because Allah is not one to change the favour which He has bestowed upon a people until they have changed their attitude., Surely Allah is All-Hearing, All-Knowing. 	 Бундай бўлиши Аллоҳ бир қавмга берган неъматини токи улар ўзларини ўзгартирмагунларича ўзгартирувчи бўлмаслиги ва Аллоҳ эшитгувчи ва билгувчи зот бўлганидандир.


Your Lord knows you very well; if He will, He will have mercy on you, or, if He will, He will chastise you. 	 Ва Биз сени улар устидан қўриқчи қилиб юборганимиз йўқ. (Қиёмат куни ҳамма бир хил бўлиб, титраб-қақшаб, фақат Аллоҳга ҳамд айтишдан бошқа нарсага тили бормай тургани билан, Аллоҳ ҳар бир банданинг кимлигини, нима қилганини ипидан-игнасигача яхши билади.


Say: O my people! work in your place, surely I am a worker, so you will come to know. 	 Сен: «Эй қавмим, ўз ҳолингизча амал қилаверинг. Албатта, мен ҳам амал қилгувчиман.


Now We have sent down signs making all clear; God guides whomsoever He will to a straight path. 	 Батаҳқиқ, Биз очиқ-ойдин баён қилгувчи оятларни туширдик. Аллоҳ Ўзи хоҳлаган кимсани тўғри йўлга ҳидоят қиладир.


Or be reminded and the remembrance would benefit him? 	 Ёки насиҳат олар ва мавъиза унга манфаат берар.


And if Allah were to enlarge the provision for His slaves, they would surely rebel in the earth, but He sends down by measure as He wills. Verily! 	 Агар Аллоҳ бандаарига ризқни кенг қилиб қўйса, албатта, улар ер юзида ҳаддан ошиб кетурлар, лекин У Ўзи хоҳлаганига ўлчов билан туширур.


This is their reward – hell – because they disbelieved, and made a mockery of My verses and My Noble Messengers. 	 Шунингдек, куфр келтирганлари ва Менинг оятларим ва Пайғамбарларимни масхара қилганлари сабабли уларнинг жазоси жаҳаннамдир.


She desired him, and he desired her, had he not seen the proof of his Lord. 	 Батаҳқиқ, (хотин) унга интилди. У ҳам, агар Роббининг бурҳон-ҳужжатини кўрмаганида, (хотинга) интилар эди.


Can it be that he alone has received the Quran?" 	 Бизнинг ичимиздан ўшанга зикр нозил қилинибдими?!» деб туриб кетдилар. Йўқ!


Peace be unto Moses and Aaron! 	 Мусо ва Ҳорунга салом бўлсин!


What, were We wearied by the first creation? 	 Аввалги яратишга ожиз бўлдикми? Йўқ!


This is a promise incumbent on Him, as in the Torah, so the Gospel and the Qur'an. 	 (Ушбу савдо алоқасида Аллоҳ таоло харидору, мўмин инсон сотувчи. Мўмин-мусулмон бўлиш билан инсон ўз жони ва молини Аллоҳга сотади.


And O Prophet, enjoin the Believing men to restrain their gaze and guard their private parts. 	 Сен мўминларга айт, кўзларини тийсинлар ва фаржларини сақласинлар. Ана шу улар учун покдир.


(Muhammad), say to the People of the Book, "Do you take revenge on us because of our belief in God and what He has revealed to us and to others before us? 	 Бизни фақат Аллоҳга ҳамда ўзимизга нозил қилинган ва авваллари нозил қилинган нарсаларга иймон келтирганимиз учун ва сизларнинг кўпчилигингиз фосиқ бўлганингиз учун айблайсизларми?!» деб айт. (Аҳли китоб бўлсин, худосиз бўлсин, мушрик бўлсин, мунофиқ бўлсин, ким бўлишидан қатъи назар, мусулмон бўлмаганлар мусулмонларни ёмон кўришига асосий сабаб иймондир.


and their spouses We shall have brought them into being afresh, 	 Албатта, Биз у(ҳурлар)ни дафъатан, хос қилиб, яратдик.


When he said unto his folk: Will ye not ward off (evil)? 	 Ўшанда у қавмига: «Тақво қилмайсизми?!


Behold, We revealed this (Qur'an) on the Night of Power. 	 Албатта, Биз у(Қуръон)ни Лайлатул Қадр да туширдик.


Those who disbelieve and bar others from the Path of Allah, We shall add punishment upon their punishment because they were corrupting. 	 Куфр келтирган ва Аллоҳнинг йўлидан тўсганларга фасод қилганлари учун азоб устига азоб зиёда қилдик. (Кофирлик ёмон фасоддир.


We transform their hearts and their visions as they did not believe in it the first time, and We leave them bewildered in their rebellion. 	 Худди аввал иймон келтирмаганларидек, қалблари ва кўзларини буриб қўярмиз ва туғёнларида довдираган ҳолларида тек қўярмиз.


We have made the Koran an easy Remembrance, is there any that will remember! 	 Дарҳақиқат, Биз Қуръонни зикр учун осон қилдик. Бас, зикр қилувчи борми?!


He calls his party only that they may be among the inhabitants of the Blaze. 	 Лекин ажабланарлиси шуки, инсон шайтонни ўзига дўст тутиб юради. Шайтон ўзининг энг катта душмани эканини кўра била туриб, унинг айтганини қилади.


So do not be of those who doubt. 	 Бас шак келтирувчилардан бўлма.


Nay, rather you were sinners.' 	 Ўзингиз жиноятчи бўлдингиз», дерлар.


“And in respect of the boy – his parents were Muslims and we feared that he may incite them to rebellion and disbelief.” 	 Аммо бола улғайса, кофир бўлиб, туғёнга кетиб, ота-онасини эзар эди. Ўша ота-онани келажакдаги ёмонликдан асраш учун болалари вояга етмасдан, куфр ва туғён содир этмасдан ўлдириб қўйишни лозим топдик.)


Enquire of the city wherein we were, and the caravan in which we approached; surely we are truthful men".' 	 У рози бўлиб, ўзи рухсат берса ё Аллоҳ бир ҳукм чиқарса, юртимизга қайтишим мумкин. Сизлар, эй укаларим, юртимизга қайтиб боринглар ва отамизга бўлиб ўтган воқеани айтиб беринглар, деб оятда келган гапларни ўргатди.)


We touch with Our mercy whom We will, and We do not allow to be lost the reward of those who do good. 	 Ўз раҳматимизни, кимни хоҳласак, ўшанга муяссар этурмиз ва гўзал амал қилувчиларнинг ажрини зое қилмасмиз.


What think you then of the Lord of all Being?' 	 Оламларнинг Робби ҳақида нима гумонингиз бор?!» демишди.


And those who disbelieve say of the truth When it is come Unto them: this is naught but manifest magic. 	 Ва куфр келтирганлар ўзларига ҳақ келган чоғда: «Бу очиқ-ойдин сеҳрдан бошқа нарса эмас», дедилар.


And from treasures and nice houses. 	 Хазиналар ва муҳтарам маскандан чиқардик. (Яъни, Фиръавн ва унинг қавмини боғ-роғларидан ва булоқларидан, хазиналаридан ва ҳашаматли масканларидан чиқардик.


They said, "We have an ill omen about you and your followers." 	 (Биз «шумланиш» деб таржима қилган маъно ояти карима матнида «тоир», «тоййар» каби иборалар билан келган. Бу ибора қуш, қуш учириш маъноларини беради.


Leave me not solitary (without any issue). You are the Best Inheritor." 	 Ўшанда у Роббига нидо қилиб: «Эй Роббим, мени ёлғиз ташлаб қўйма, Сен, Ўзинг ворисларнинг энг яхшисисан», деган эди.


Remember the man in the whale [Jonah] when he went away in anger, thinking We had no power over him. 	 «Нун» балиқ дегани, Зуннун эса, балиқ эгаси дегани. Юнусни алайҳиссалом денгизда балиқ ютиб юборган, кейин қирғоққа келиб, Аллоҳнинг амри билан чиқариб ташланган.


What makes you to know what the Resurrection Verifier is? 	 Ал-Ҳааққаҳ нималигини сенга нима билдирди?!


and calf is inter-twined with calf. 	 Ва болдирлар бир-бирига алмашганда.


and the people of Noah before that; indeed they were more unjust and rebellious; 	 Ва бундан олдин Нуҳ қавмини (ҳалок қилган ҳам Ўзи). Чунки улар ўта золим ва ўта туғёнга кетган эдилар.


And do not wed idolaters, until they believe. 	 Анавилар дўзах ўтига чақирадилар. Аллоҳ эса, Ўз изни ила жаннатга ва мағфиратга чақиради ҳамда одамларга Ўз оятларини баён қилади.


Lo! Ours it is (to give) the guidance 	 Албатта, ҳидоятга бошлаш Бизнинг зиммамиздадир.


She said, "How can I have a boy while no man has touched me and I have not been unchaste?" 	 У: « Менда қаёқдан ўғил бўлсин, менга башар тегмаган бўлса, мен бузуқ ҳам бўлмасам?!» деди.


So We took vengeance on them. 	 Бас, Биз улардан интиқом олдик.


Then most surely they shall enter the burning fire. 	 Сўнгра улар албатта жаҳиймга кирувчидирлар.


Did He not foil their strategy 	 Уларнинг макру ҳийласини зое кетказмадими?


Do you not then reflect? 	 Бу ҳам одам-ку, деб ўйлаб кўрмайдилар.)


That is because Allah! He is the Truth, because whatsoever they call upon beside Him is falsehood, and because He is the Exalted, the Grand. 	 Бу, албатта, Аллоҳнинг Ўзи ҳақ, албатта, Ундан ўзга илтижо қилаётганлари ботил ва, албатта, Аллоҳнинг Ўзи энг юксак ва энг буюк зот эканидандир.


So wait! 	 Бас, кутиб тур.


Remember Allah's favour unto you when there came against you hosts, and We sent against them a great wind and hosts ye could not see. 	 Аллоҳ нима қилаётганингизни яхши кўриб тургувчи эди. (Ўша пайтда устингизга аҳзоб–Қурайш ўзининг одамлари ва малайлари билан ҳамда Ғатафоннинг турли қабилалари бирлашиб, бостириб келишган эди.


He is openly quarrelsome. 	 Энди эса, у очиқ-ойдин хусуматчи бўлиб турибди?!


Have you no sense at all? 	 Ақлни ишлатмайсизми?!


All that we relate to thee of the stories of the messengers,- with it We make firm thy heart: in them there cometh to thee the Truth, as well as an exhortation and a message of remembrance to those who believe. 	 Биз қалбингни саботли қилиш учун сенга Пайғамбарлар хабарининг ҳаммасини қисса қилиб айтмоқдамиз. Бу (сура)да сенга ҳақ ва мўминларга мавъиза ҳамда эслатма келди.


“So I shall mete a severe punishment to those who disbelieve, in this world and in the Hereafter; and they will not have any supporters.” 	 Бас, куфр келтирганларни бу дунёю у дунёда шиддатли азоб ила азоблайман. Уларга ёрдам берувчилар йўқдир.


They will enter the gardens of Eden wherein they will be decked with bracelets of gold, pearls, and silk garments. 	 Улар адн жаннатларига кирурлар. Унда тилло билакузуклар ва инжулар ила безатилажаклар.


Wed them with the permission of their own folk (guardians, Auliya' or masters) and give them their Mahr according to what is reasonable; they (the above said captive and slave-girls) should be chaste, not adulterous, nor taking boy-friends. 	 (Биз тушунарли бўлиши учун «канизак» деб атаётган сўз ўрнида Қуръони Карим «мўмина қизларингиздан» деган иборани ишлатган. Бу билан уларнинг шаъни кўтарилмоқда, улар ҳам Ислом назарида бошқалардан фарқ қилмасликларини таъкидланмоқда.


Thou hast indeed done a horrible thing.' 	 (Бу иши кемани тешгандан ҳам баттар туюлди. Чунки кўриб билиб туриб бир маъсум гўдакни қасддан ўлдириш ҳазилакам иш эмас эди.)


And when it is said to them, what is it that your Lord has revealed? They say: Stories of the ancients; 	 Қачонки, уларга: «Роббингиз нимани нозил қилди?» дейилса, улар: «Аввалгиларнинг афсоналарини», дерлар.


They cannot help them, though they be hosts made ready for them. 	 (Мушрикларнинг «худолари» уларга ёрдам беришга қодир бўла олмайдилар. Лекин улар ўша «худолари» учун жон фидо қилишга тайёр турган аскарлардир.


Fill your bellies with it, 	 Бас, ундан қоринларни тўлдирувчисизлар.


Do you consider providing water to the Pilgrims and tending the Sacred Mosque equal in worth to believing in Allah and the Last Day and striving in the cause of Allah? 	 Ҳожиларга сув беришни ва Масжидул Ҳаромни обод қилишни, Аллоҳга, охират кунига иймон келтирган ва Аллоҳнинг йўлида жиҳод қилган каби қилдингизми?! Улар Аллоҳнинг ҳузурида тенг эмаслар.


Then We delivered him and those in the ark, and made it a sign unto the worlds. 	 Бас, Биз унга ва кема соҳибларига нажот бердик ва у(кема)ни оламларга оят-белги қилдик.


O ye who believe! be maintainers of your pact with Allah and witnesses in equity, and let not the hatred of a people incite you not to act fairly; act fairly; that is highest unto piety. 	 Албатта, Аллоҳ қилаётган амалингиздан харабдор зотдир. (Дарҳақиқат, ўзи учун ёки оиласи, қавми-қариндоши, миллати ёки бошқа эътиборлар учун эмас, фақат Аллоҳ учун ҳақда туриш керак.


"O my People! 	 Эй қавмим, бугунги кунда мулк сизникидир. Ер юзида юзага чиқиб турибсизлар.


When they had passed over, he said to his page, 'Bring us our breakfast; indeed, we have encountered weariness from this our journey.' 	 У(ер)дан ўтганлари замон у йигитига: «Тушлигимизни келтир. Бу сафаримизда чарчоққа учрадик», деди.


and who wander in the abyss of confusion. 	 Улар жаҳолатдаги ғофиллардир.


That is (something) of the tidings of the townships (which were destroyed of old). 	 Мана булар–шаҳарларнинг хабарларидан бўлиб, уларни сенга қисса қилаётирмиз.


Their eyes humbled, humiliation will cover them. 	 Кўзлари қўрқинчга тўлган, ўзларини хорлик қоплаган ҳолда турурлар. Бу ўша-уларга ваъда қилинган кундир.


Therefore when they had cast, Moosa said, “This what you have brought, is magic; Allah will now make it void; indeed Allah does not make the works of the mischievous successful.” 	 Улар ташлаганларида, Мусо: «Сиз келтирган нарса сеҳрдир. Албатта, Аллоҳ уни ботил қилур.


Save Him Who created me, for surely He will guide me. 	 Магар мени яратган зотдангина (воз кечмасман). Албатта, У зот мени ҳидоят қилур», деган эди.


Behold!, there came messengers to it. 	 Демак, бу оятни шу ҳолича қабул қилган маъқул.)


And what can make you know what is Saqar? 	 Ва сақар нималигини сенга нима билдирди?


So did those before them. 	 Пайғамбарлар зиммасида фақат очиқ-ойдин етказиш бор, холос. (Аллоҳ таоло инсонни ҳидоятга ҳам, залолатга ҳам қобилиятли қилиб яратди.


Tell them: "I am commanded to worship only God, and not to associate compeers with Him. 	 Сен: «Албатта, мен Аллоҳга ибодат қилишга, Унга ширк келтирмасликка амр қилиндим.


They were young men who believed in their Lord, and on whom We bestowed further guidance. 	 Албатта, улар Роббиларига иймон келтирган йигитлардир. Ва Биз уларга янада зиёда ҳидоят бердик.


I fear Allah, Allah is Stern in retribution' 	 Мушрикларни васваса қилиш, уларнинг ишини зийнатлаб кўрсатиш тўхтади. Демак, шайтон мушриклар мағлубиятга учрашлари шубҳасиз эканлигини кўрган, шунинг учун қочган.)


But in fact they enter with (an intention of) disbelief and they go out with the same. 	 Ҳолбуки, уларнинг куфр ила кириб, куфр ила чиқишлари шубҳасиз.


Say: I shall recite unto you a remembrance of him. 	 Умуман олганда, одамлар Пайғамбардан (с. а. в.) Зулқарнайн ҳақида сўрашган.


Allah is the Creator of all things, and of all things He is the Guardian. 	 Аллоҳ ҳар бир нарсанинг яратгувчисидир. Ва У ҳар бир нарсага вакилдир.


Have you not seen those to whom it has been said: 'Restrain your hands, establish your prayers and pay the obligatory charity' Then, as soon as fighting is written for them, there is a party of them fearing people as they would fear Allah, or with stronger fear. 	 Қўлингизни тийинг, намоз ўқиб, закот беринг, деб айтилган кимсаларни кўрмайсанми?! Уларга уруш фарз қилинганда, бирдан, бир гуруҳлари одамлардан худди Аллоҳдан қўрққандек ёки ундан ҳам қаттиқроқ қўрқишмоқда.


Whosoever earns a fault or a sin and casts it upon the innocent, indeed, he bears the slander and a clear sin. 	 Ким хато ёки гуноҳ қилса-ю, сўнгра уни беайбга ағдарса, шубҳасиз, бўҳтон ва очиқ гуноҳни ўз бўйнига олибди.


God is all hearing, all knowing. 	 Албатта, сенинг дуоинг улар учун сокинликдир. Аллоҳ эшитгуви ва билгувчи зотдир.


Perfect our light for us, and forgive us! 	 Мўъминлар йўлини эса нур ёритиб туради. Улар зулматда адашмайдилар, қоқилиб-сурилмайдилар ҳам.


And if you obey most of those upon the earth, they will mislead you from the way of Allah. 	 Ва агар ер юзидагиларнинг кўпларига итоат қилсанг, сени Аллоҳнинг йўлидан адаштирадилар.


drinking it as thirsty camels do.” 	 Бас, чанқоқ туядек ичувчисизлар.


The truth is that they understand little. 	 Ортда қолганларнинг эса, нафслари бузуқ, ўзларининг ёмонлиги туфайли ўлжа томон мўминларга эргашишдан ман қилинишларини ҳасаддан, деб тушунадилар.)


He said: I will not send him with you till ye give me an undertaking in the name of Allah that ye will bring him back to me, unless ye are surrounded. 	 У: «Токи менга, албатта, ҳузуримга қайта келтиришингиз ҳақида Аллоҳдан васийқа бермагунингизча, уни зинҳор сиз ила юбормасман. Магар (ҳалокатга) ўралиб қолсангиз, бошқа гап», деди.


AlifLaamMeemSaad. 	 Миим. Соод.


Allah promised you many acquisitions which you will take, then He hastened on this one for you and held back the hands of men from you, and that it may be a sign for the believers and that He may guide you on a right path. 	 (Ояти каримада «Бунисини сизга тезлатиб берди» деганда Ҳудайбия назарда тутилган. «Одамларнинг қўлини сиздан тўстди» ифодасининг маъноси шуки, Қурайш мушриклари сизларга қарши уруш қилмоқчи эдилар, Аллоҳ уларнинг кўнглига сулҳни солиб, қўлларини мусулмонларга зарар беришдан тўсди.)


It was not in falsehood that We created the heavens and the earth and all that is between them. 	 Биз осмону ерни ва уларнинг орасидаги нарсаларни беҳуда яратганимиз йўқ.


God wanted to test you and purge what existed in your hearts. 	 Баъзи қатл бўлганлар ҳақида ҳам: «Агар бизнинг ихтиёримиз билан иш бўлганида, бундай бўлмас эди», дейдилар. Қуръони Карим уларнинг бу нотўғри васвасаларини ҳам тўғрилаб, ўлим ва ҳаёт ортидаги, синовлар замиридаги ҳикматларни баён қилади.)


And of His signs is that He shows you the lightning for fear and hope. 	 Ва Унинг оятларидан сизга қўрқув ва умид учун чақмоқни кўрсатади ва осмондан сувни нозил қилади-да, у билан ерни ўлгандан кейин тирилтиради.


But you were disdainful, and you were a guilty lot. 	 Бас, сиз мутакаббирлик қилдингиз ва жиноятчи қавм бўлдингиз.


Every time its Fire subsides, We will intensify for them its flame. 	 Ана ўша одам ҳақиқий ҳидоят топган одам бўлади. Ҳавои нафсининг гапига кириб, залолат йўлини ихтиёр этганларни эса, залолатга кетказади.)


Turn unto your Lord and surrender to Him, ere the chastisement comes upon you, then you will not be helped. 	 Сизга азоб келишидан олдин Роббингизга қайтинг ва Унга таслим бўлинг. Сўнгра сизга ёрдам берилмас.


Say: "Allah, And verily, (either) we or you are rightly guided or in a plain error." 	 Албатта, биз ёки сиз ҳидоятда ёхуд очиқ-ойдин залолатдадирмиз».


Hast thou not turned thy vision to those who have changed the favour of Allah. 	 Аллоҳнинг неъматини куфрга алмаштирган ва қавмларини ҳалокат диёрига туширганларни кўрмадингми? (Ўйлаб кўргин, бу нарса таажжубланарли эмасми?


Given to drink from a flaming spring. 	 Улар қайнаб турган булоқдан суғориларлар.


These are Verses of the manifest Book (that makes clear truth from falsehood, good from evil, etc.). 	 Ушбулар очиқ-ойдин китоб оятларидир.


The (true) believers are those only who believe in Allah and His messenger and afterward doubt not, but strive with their wealth and their lives for the cause of Allah. 	 Албатта, ҳақиқий мўминлар Аллоҳга ва Унинг Расулига иймон келтирган, сўнгра шубҳа қилмаган ва Аллоҳнинг йўлидан моллари ва жонлари ила жиҳод қилганлардир.


And We made the night to be a covering, 	 Ва кечасини либос қилиб қўйдик.


Then, a visitation from your Lord visited it while they were asleep. 	 Улар ухлаб ётганда, боғ устидан Роббингдан бўлган айланувчи айланиб чиқди.


We have adorned the lowest heaven with lamps, and We have made them for driving away devils. 	 Ва дарҳақиқат Биз яқин осмонни чироқлар билан зийнатлаб қўйдик ва у (чироқ)ларни шайтонларга отиладиган нарса ҳам қилиб қўйдик. Ва у(шайтон)ларга олови қизиб турган жаҳаннамни тайёрлаб қўйдик.


The Fire will vault them over. 	 Уларни чиқиб бўлмайдиган ўт-олов ўраб олгандир.


He used to be happy among his family. 	 Ғофил бўлиб, ўз аҳли ила беш кунлик дунёнинг матоҳига эришиш учун ҳаракат қилган эди. Шунинг учун энди қизиб турган дўзахда азобланмоқда.)


Say: "Go ye through the earth and see what has been the end of those guilty (of sin)." 	 Сен: «Ер юзида сайр қилинглар ва жиноятчиларнинг оқибати қандай бўлганига назар солинглар», деб айт.


To your Lord on that Day is the drive. 	 (Яъни, жони ҳалқумига келиб қолганда, уни ҳаётда олиб қолиш учун барча чора кўрилади, Ким қутқараркин, деб илтижо қилинади. Лекин иложи бўлмай фироқ вақти келганига ишонч ҳосил бўлади.


Take the lead towards forgiveness from your Lord and a paradise as vast as the heavens and the earth, prepared for those who have faith in Allah and His apostles. 	 Роббингизнинг мағфиратига ва Аллоҳга ҳамда Унинг Пайғамбарларига иймон келтирганлар учун тайёрланган, кенглиги осмону ернинг кенглигича бўлган жаннатга мусобақалашинг. Ана ўша Аллоҳнинг фазли.


"O Joseph, pass this over! 	 Эй Юсуф, сен бу ишни унут.


Forsake this! Lo! thy Lord's commandment hath gone forth, and lo! there cometh unto them a doom which cannot be repelled. 	 Чунки Роббингнинг амри келиб бўлган. Албатта, уларга қайтарилмас азоб келгусидир», дейишди.


Have they not considered how many generations We destroyed before them? 	 Улардан олдин қанча асрларни ҳалок қилганимизни билмасларми? Ўшаларга ер юзида сизларга бермаган имконларни берган эдик.


Beholdest thou not that Allah sendeth down water from the heaven, and causeth it to enter springs in the earth, and thereafter produceth thereby corn various coloured. 	 Аллоҳ осмондан сув тушириб, уни ердаги манбаълардан юритиб қўйганини кўрмадингми?! Сўнгра у ила турли рангдаги экинларни чиқарур.


Such are the inheritors 	 Ана ўшалар ворис бўлгувчилардир.


He will say: "The Fire be your dwelling-place: you will dwell therein for ever, except as Allah willeth." for thy Lord is full of wisdom and knowledge. 	 Булар иродаси заиф, ғофил, ҳавою нафсга берилган, шаҳватпараст одамлар бўлганлар. Шайтон уларнинг ушбу заиф жойларидан тутиб, иғвосига учирган ва ўзига малай қилиб олиб, ҳар кўйга солган, бу дунёда мақсадларига эришиш йўлида улардан фойдаланиб ҳузур қилган.)


Say "The right way is that which is for their good." 	 Албатта, Аллоҳ азиз ва ҳикматли зотдир.


Say, ‘Is there anyone among your partners who may guide to the truth?’ 	 Сен: «Сизнинг шерик келтираётганларингиз орасида ҳаққа ҳидоят қиладигани борми?» деб айт.


God loves those who take heed for themselves. 	 Албатта, Аллоҳ тақводорларни севадир.


The fact is that most of them are ignorant of the Truth. 	 (Аввалги ўрганган сураларимизда Қуръондаги баъзи оятлар кези келганда маълум сабабларга кўра насх этилиб, Аллоҳ уларнинг ҳукми ўрнига бошқа оят ила бошқа ҳукм жорий қилишини билган эдик. Ушбу оятда Қуръондаги баъзи оятларнинг насх бўлишига мушрикларнинг муносабатлари билдирилмоқда.)


Nay! they did not hope to be raised again. 	 Улар Шомга қилган сафарларида Лут алайҳиссалом қавми шаҳри харобалари ёнидан ўтар эдилар. Агар уларда инсоф бўлганида, заррача тафаккур бўлганида, кўрганларидан ибрат олардилар.)


Such, then, is Allah, your true Lord. 	 Бас, мана шу Аллоҳ сизнинг ҳақ Роббингиздир.


Will you not then remember? 	 Эсламайсизларми?!


But those who repent and amend, and hold firmly to God, and are sincere and wholly obedient to God, are surely with the faithful; and God will bestow on the faithful a great reward. 	 Магар тавба қилиб, солиҳ амаллар қилган, Аллоҳни маҳкам ушлаган ва Аллоҳ учун динга ихлос қўйганлар–ана ўшалар мўминлар ила биргадирлар. Аллоҳ, албатта, мўминларга улуғ ажр берур.


We do not ask you to provide: It is We who provide for you. 	 Биз сендан ризқ сўрамасмиз. Биз сенга ризқ берурмиз.


And when the Trumpet shall sound a single blast. 	 Қачонки дудга биргина пуфлашла пуфланса...


It is most hateful in the sight of God if you say something and do not practice it. 	 (Жиҳод фарз қилинишидан аввал бир гуруҳ мўминлар, агар Аллоҳ таоло бизни Ўзи энг суядиган амалга буюрганда эди, уни бажариб улкан савобларга эришардик, деб орзу қилиб юришарди. Шунда Аллоҳ Пайғамбар алайҳиссаломга ваҳий юбориб, жиҳодни фарз қилди, аммо аввал гапириб юрганларга бу амр машаққатли туюлди, оғир ботди.


But when he came to the fire, a cry was heard from the right bank of the valley, from a tree in the hallowed ground: "O Moses, verily I am Allah, the Lord of all creatures of the Universe." 	 Бас, қачонки унинг олдига етиб келганида, водийнинг ўнг томонидан, муборак жойдан, дарахтдан унга: «Эй Мусо, албатта, Мен, Ўзим, оламларнинг Робби Аллоҳдирман.


A divorce is only permissible twice: after that, the parties should either hold Together on equitable terms, or separate with kindness. 	 Талоқ икки мартадир. Сўнгра яхшиликча ушлаб қолиш ёки яхшиликча қўйиб юбориш.


Say: 'Let you be stones or iron, 	 Сен: «Тош ёки темир бўлиб олинглар.


Do you not see that Allah has subjected to you all that is on the earth, and the ships which run upon the sea by His command? 	 Аллоҳ ердаги нарсаларни, денгизда Ўз изни ила юрадиган кемани сизларга бўйсундириб қўйганини ҳамда осмонни изнисиз ерга тушишдан тутиб туришини кўрмадингизми?! Албатта, Аллоҳ одамларга шафқатли ва меҳрибондир.


And We delivered him and his people from the great distress, 	 Ва Биз унга ва унинг аҳлига улуғ ғамдан нажот бердик.


Neither it will have a complete killing effect on them so that they die, nor shall its torment be lightened for them. 	 Уларга на ўлишлари учун ҳукм қилинмас ва на улардан у (жаҳаннам)нинг азобидан енгиллатилмас.


Do not sell My revelations for a paltry price; fear Me alone. 	 Менинг оятларимни оз баҳога сотманг ва Менгагина тақво қилинг.


For they were seized by the torment. 	 Бас, уларни азоб тутди.


But for one who is driven by necessity, neither craving nor transgressing, it is no sin. 	 (Саъд ибн Аби Ваққос розийаллоҳу анҳу Пайғамбаримиз алайҳиссаломга: «Эй Аллоҳнинг Расули, дуо қилинг, Аллоҳ мени дуоси қабул бўладиганлардан қилсин», дедилар. Шунда Пайғамбар алайҳиссалом: «Эй Саъд, таомингни ҳалол қил, дуоси қабул бўладиган бўласан.


And among His signs are the ships that run on the sea like mountains and 	 Денгизда тоғдек бўлиб сузиб юргувчи кемалар У зотнинг оят-белгиларидандир.


"That is for what your hands have put forth and because Allah is not ever unjust to [His] servants." 	 Бундай бўлиши ўз қўлларинг тақдим қилган нарсалардандир. Албатта, Аллоҳ бандаларга зулм қилгувчи эмасдир.


Does it not dawn upon those who inherited the earth after its [former] inhabitants that if We wish We will punish them for their sins, and set a seal on their hearts so they would not hear? 	 Ерга унинг аҳлидан кейин меросхўр бўлганларга, агар хоҳласак, гуноҳлари туфайли уларга мусибат етказишимиз ва қалбларига муҳр босиб, эшитмайдиган қилиб қўйишимиз аён бўлмадими?!


O believers, some of your spouses and children are your enemies, so beware of them! 	 Албатта, жуфтларингиздан ва болаларингиздан сизга душман бор, бас, улардан ҳазир бўлинг. Ва агар афв этсангиз, кўнгилга олмасангиз ва айбларини кечирсангиз, бас, албатта, Аллоҳ кечирувчи ва раҳмдил зотдир.


And will live for ever under it. 	 Унда абадий қолурлар.


Are you afraid to offer a freewill offering before your consultation? 	 Сизларга сирли суҳбатингиздан аввал садақа бериш оғир келдими. Агар бажармасангиз, (майли) Аллоҳ авф қилди.


It is lawful for you (to eat the flesh of) the beast among cattle other than that which is recited to you, hunting is forbidden while you are on pilgrimage. 	 (Ояти каримадаги «аҳдномалар» сўзи Аввало, инсоннинг банда сифатида Аллоҳ таоло ҳузуридаги аҳдномаларидир. Буни иймон аҳдномаси дейилади ва у ўз ичига Аллоҳнинг ягона илоҳлигини, Робблигини ва Ҳокимлигини эътироф этишни, Унга банда бўлиш, итоат қилиш ва таслим бўлишни олади.


He details the revelations for a people who know. 	 Лекин инсон уларнинг мавжудиятига ўрганиб қолганидан кўп ҳам эътибор бермайди.)


There they will recline on elevated couches and will be subjected neither to the burning heat of the sun nor to bitter cold. 	 У ерда сўриларда суянган ҳолдалар. У ерда қуёшни ҳам, совуқни ҳам кўрмаслар.


Are the unbelievers among you any better than they? 	 Сизнинг кофирларингиз аввалгиларингиздан яхшироқми?!


The Day when the people will be like scattered moths. 	 У кунда одамлар тўзиб кетган капалакка ўхшаб қоларлар.


And surely on you is curse until the day of judgment. 	 Ва, албатта, сенга то жазо кунигача лаънат бўлур!» деди.


"Eat and drink with relish as reward for what you had done." 	 Енглар ва ичинглар, ош бўлсин. Қилган амалларингиз сабабидандир.


And We have enjoined on man to be dutiful and kind to his parents. 	 Биз инсонни ота-онасига яхшилик қилишга буюрдик. Онаси унга қийланиб ҳомиладор бўлди ва уни қийланиб туғди.


the Executor of what He wills. 	 У нимани хоҳласа, қила олувчи зотдир.


Which mounts directed at the hearts. 	 Қалбгача етиб борадир.


The outcome is for the cautious. 	 (Ўша илмлилар айтган охират диёрини ер юзида Қорун каби такаббурлик ва бузғунчилик қилмаганлар, уларнинг ер юзида бўлишини истамайдиганларга берамиз. Ким тақводор бўлса, оқибат яхши бўлади.)


However, He will question you about your deliberate oaths. 	 Ким топа олмаса, бас, уч кун рўза тутсин. Ана ўша, агар қасам ичган бўлсангиз, қасамингизнинг каффоратидир.


They have taken their priests and their monks for their Lords besides God, and also the Masih son of Maryam; whereas they Were commanded not but to worship the One God: no god is there but he. 	 У Мадинага борганида, бўйнига кумушдан ясалган хоч таққан ҳолида Расулуллоҳнинг (с. а. в.) ҳузурлариига киради. Шунда у зот: «Улар Аллоҳни қўйиб ўзларининг ҳибр ва роҳибларини ҳамда Масиҳ ибн Марямни Робб тутдилар», оятини тиловат қилаётган эдилар.


We shall deliver those who took heed for themselves, and leave the evil-doers kneeling there. 	 Сўнгра тақво қилганларга нажот берамиз ва золимларни унда тиз чўккан ҳолларида қолдирамиз.


God has power over all things. 	 Аллоҳ ҳар бир нарсага қодир зотдир.


And say not concerning that wherein Your togues utter a lie: this is lawful, and this is unlawful, that ye may fabricate a lie againt Allah, verily those who fabricate lie against Allah shall not fare well. 	 Шунинг учун инсоннинг ҳалол ёки ҳаром ҳақида ҳукм чиқаришга ҳаққи йўқдир. Кимки ўзи ҳақсиз бўлган нарсага аралашиб, «Бу ҳалол, бу ҳаром», деса, Аллоҳ таолога нисбатан ёлғон тўқиган бўлади.)


(And it is said unto the angels): Assemble those who did wrong, together with their wives and what they used to worship 	 Зулм қилганларни, уларнинг жуфтларини ва улар ибодат қилиб юрган нарсаларини тўпланг.


“If we had some advice from the earlier generations,” – 	 «Агар бизнинг ҳузуримизда ҳам аввалгилардан бир эслатма бўлганида.


How then are they deviating (as polytheists and disbelievers)? 	 Бас, унда қаёққа бурилмоқдалар?!


Indeed, We created the human. We know the whisperings of his soul, and are closer to him than the jugular vein. 	 Албатта, инсонни Биз яратганмиз ва унинг нафси нимани васваса қилишини ҳам биламиз. Ва Биз унга жон томиридан ҳам яқинмиз.


as they gallop to make raids at dawn, 	 Тонг чоғида ғорат қилувчи отлар билан қасам.


Believers, seek assistance in patience and prayer, Allah is with those who are patient. 	 Аммо ҳамма нарсанинг чегараси бўлганидек, гоҳида сабр ҳам тугаши, сусайиши мумкин, бундай ҳолатда намоз ёрдамга келади. Намоз битмас-туганмас ёрдамчи, кучга-куч, қувватга-қувват бахш этувчи, қалбга мадад берувчи, сабрга-сабр қўшувчи, сокинлик ва хотиржамлик манбаидир.


The pathways of the heavens, so that I may glance at the God of Moses; though I think he is lying.” 	 Шундай қилиб, Фиръавнга унинг ёмон амали зийнатланди ва у йўлдан тўсилди. Фиръавннинг макр-ҳийласи зиёнкорликдан бошқа нарса эмас.


Believe, then, in Allah and in His Messengers; and if you believe and be come God-fearing, yours will be a great reward. 	 Одатда, бундай пайтларда синов, имтиҳон усули ишга солинади. Уҳуд уруши ҳам ана шундай: покни нопокдан, ҳақиқий мўминни мунофиқдан ажратиб олиш учун синов, имтиҳон бўлди.)


If someone does so through oppression or injustice, We shall cast him into Hell: This is how (the Law of) God works inevitably. 	 Демак, ким мазкур ишни тажовузкорлик (яъни, ҳаромлигини билиб туриб) ва зулм ила (яъни, қилишдан тап тортмай) қилса, охиратда дўзахга киритилади. Яъни, ботил йўл билан мол еганларни дўзахга киритиш Аллоҳ учун осондир, xеч ким қочиб, ҳийла қилиб қутула олмайди.)


Then We strengthened them with a third (Messenger). 	 Шунда: «Албатта, биз сизларга юборилган Пайғамбарлармиз», дедилар.


And do ye right. 	 Солиҳ амаллар қилинглар.


And when it is said to them: “Spend (in the Way of Allah) out of the sustenance that Allah has provided you,” the unbelievers say to the believers: “Shall we feed him whom, Allah would have fed, had He so wished?” 	 Уларга: «Аллоҳ сизга ризқ қилиб берган нарсадан инфоқ қилинглар», дейилганда, куфр келтирганлар иймон келтирганларга: «Аллоҳ хоҳласа, ўзи таом берадиган кимсани биз таомлантирамизми?! Сиз очиқ-ойдин залолатдан бошқа нарсада эмассиз», дерлар.


and he followed a way 	 Бас, сабабга эргашди. (Яъни, ўзига осон қилинган йўлдан юрди.)


Nay, We brought them their Remembrance, but from their Remembrance they turned. 	 Қачон ҳавойи нафснинг кўйига тушилса, фасодга учралади. Аллоҳдан келган ҳақ–Ислом одамларни йўлга солиши керак.


Do those who seek after evil ways think that We shall hold them equal with those who believe and do righteous deeds,- that equal will be their life and their death? 	 Аллоҳ таоло ҳеч қачон ёмон ишлар қилган кимсаларни иймон келтириб, солиҳ амаллар қилганларга ўхшатиб қўймайди. Уларнинг икковиларини бу ҳаётда ҳам, охиратда ҳам баробар қилиб қўймайди.


Yet if you are patient and Godwary, their guile will not harm you in any way. 	 Агар сабр ва тақво қилсангиз, уларнинг макри сизга ҳеч зарар қилмас.


He said: Cast it down, O Moses! 	 У зот: «Эй Мусо, уни ташла», деди.


If He wills, He causes the wind to cease, then they would become motionless on the back (of the sea). 	 Агар У зот хоҳласа, шамолни тўхтатиб қўюр. Бас, у(кема)лар у(денгиз)нинг устида туриб қолурлар.


They ask you to hasten the punishment; God will never go back on His promise. 	 Дарҳақиқат, Роббинг ҳузуридаги бир кун, сиз санайдиган минг йилдекдир. (Модомики кофирларга азоб юборишни ваъда қилдими, уларга Аллоҳнинг азоби, албатта, келади.


Bring me ingots of iron." 	 Менга темир парчаларини келтиринг», деди.


They are not permitted to the unbelievers, nor are the unbelievers permitted to them. 	 Ва у(аёл)ларни никоҳлаб олсангиз, агар маҳрларини берсангиз, сизларга гуноҳ бўлмас. Кофир хотинларингизни никоҳларингизда ушлаб турманглар.


God will certainly expiate their bad deeds and reward them much more for what they have done. 	 Зеро, Аллоҳ уларнинг қилган энг ёмон амалини ўчириб, қилиб юрган энг гўзал амаллари ажри ила мукофотлар.


O Prophet! verily We have allowed unto thee thy wives unto whom thou hast given their hires, and also those whomsoever thy right hand ownEth of those whomsoever Allah hath given thee as spoils of war, and the daughters of thy paternal uncle, and the daughters of thy paternal aunts, and the daughters of thy maternal uncle, and the daughters of thy maternal aunts, who migrated with thee, and any believing woman, when she offereth herself unto the Prophet if the Prophet desire to wed her --purely for thee, above the rest of the believers. 	 Эй Набий, Биз сенга маҳрларини берган жуфтларингни, Аллоҳ сенга ўлжа қилиб берган қўл остингдаги (чўри)ларни, амакингнинг қизлари, аммаларингнинг қизлари, тоғангнинг қизлари, холаларингнинг қизларидан сен билан ҳижрат қилганларини ҳалол қилдик. Ва агар бир мўмина аёл ўз нафсини Набийга ҳадя этса, Набий уни никоҳлаб олишни ирода қилса, сен учун махсус ҳалол қилдик.


The Day whereon the sum- moner Will summon mankind Unto a thing unpleasant. 	 Чақирувчи мункар нарсага чақирган кунда. қабрлардан, кўзлари қўрқинчга тўлган ҳолда, худди ёйилган чигирткага ўхшаб чиқиб келадилар.


And He destroyed the overthrown cities [of Sodom to which Prophet Lout (Lot) was sent]. 	 Ва тўнтарилганни қулатган (ҳам Ўзи).


So leave them in their bewilderment for a while. 	 Бас, сен уларни ғафлатларида бир муддат қўйиб қўй.


This will be one of the nine signs for Pharaoh and his people: for truly they are a rebellious people." 	 Фиръавн ва унинг қавмига қаратилган тўққиз мўъжиза орасида (бу бордир). Албатта, улар бузғунчи қавм бўлдилар».


Surely He is All-strong, terrible in retribution. 	 Албатта, у кучли ва иқоби шиддатли зотдир.


Certainly your Lord knows best the transgressors. 	 Шунингдек, илмсиз, ҳавою нафснинг кўйига кириб, бу масалада ва бошқа масалаларда одамларни адаштирганларни ҳам яхши билади ва уларга ҳам тегишли жазосини беради.)


And when they arrayed themselves against Jalut and his hosts, they said: our Lord pour forth on us patience, and set firm our feet, and make us triumph over the infidel people. 	 Жолут ва унинг аскарларига рўбарў келганларида: «Роббимиз, бизга сабр тўккин, бизни собитқадам қилгин ва кофир қавмларга қарши нусрат бергин», дедилар.


Wherewith Allah guideth all who seek His good pleasure to ways of peace and safety, and leadeth them out of darkness, by His will, unto the light,- guideth them to a path that is straight. 	 Ҳамда сироти мустақимга ҳидоят қилади. (Ўша ойдин Китоб–Қуръон билан Аллоҳ таоло ўз розилигини истаб мусулмон бўлган бандаларини салом (тинчлик) йўлларига бошлайди.)


And I have attached thee to Myself. 	 (Яъни, Пайғамбар қилиб олдим. Кейин эса, Пайғамбарлик вазифасига оид топшириқлар берилди:)


Say, "You who deny the Truth, 	 Айт: «Эй кофирлар!


Then, if they turn away, thy duty (O Muhammad) is but plain conveyance (of the message). 	 Агар юз ўгириб кетсалар, бас, сенинг зиммангда очиқ-ойдин етказиб қўйиш, холос.


Or thou causest the heaven to fall upon us, as thou assertest, in pieces, or thou bringest God and the angels face to face. 	 Ёки ўзинг даъво қилганингдек, устимиздан осмонни парча-парча қилиб туширмагунингча ёхуд Аллоҳни ва фаришталарни олдимизга келтирмагунингча (сенга иймон келтирмаймиз, дерлар). (Бу таклифда очиқ тажовузкорлик, Аллоҳнинг қудратидан қўрқмаслик кўриниб турибди.)


without [adding], "if God so wills." 	 Магар: «Аллоҳ хоҳласа», дегин. Қачонки унутсанг, Роббингни эсла ва: «Шоядки Роббим мени бундан яхшироққа яқин бўлишимга ҳидоят қилса», дегин.


Say, “The Fire of Hell is much hotter, if they only understood.” 	 Улар бу дунёнинг арзимаган иссиғидан қочишмоқдаю, аммо ўзларини охиратнинг ашаддий иссиғига дучор қилишмоқда.)


"You will find me patient if God wills," said Moses; "and I will not disobey you in any thing." 	 У: «Инша Аллоҳ, менинг сабрли эканимни кўрурсан ва сенга ҳеч бир ишда осий бўлмасман», деди.


The unjust will suffer other torments besides this but most of them do not know. 	 Ва, албатта, зулм қилганларга ундан ўзга азоб ҳам бор, лекин кўплари билмаслар. (Яъни, кофир, золимларга охират азобидан ўзга бу дунёнинг азоби ҳам бор ёки қабр азоби бўлиши ҳам мумкин.)


We are counting their number (of days). 	 Биз уларнинг саноғини санамоқдамиз.


And say thou unto the believing women that they shall lower their sights and guard their private parts and shall not disclose their adornment except that which appeareth thereof; and they shall draw their scarves over their bosoms; and shall not disclose their adornment except unto their husbands or their fathers or their husbands fathers or their sons or their husbands sons or their brothers or their brothers sons or their sisters sons or their Women or those whom their right hands own or male followers wanting in sex desire or children not acquainted with the privy parts of women; and they Shall not strike their feet so that there be known that which they hide of their adornment. 	 Зийнат деганда чиройли кийимлар, тақинчоқлар ва аёллар ўзларини чиройли кўрсатиш учун ишлатадиган турли воситалар кўзда тутилади. Аёл киши ушбу оятга амал қилиб, зийнатини номаҳрамлардан беркитмоғи лозим, беркитишнинг имкони бўлмай қолганда гуноҳ эмас. бошларига ўраган рўмоллари фақат сочларини эмас, балки томоқлари, кўксилари ва кўкракларини ҳам тўсиб турсин.


so that they may eat its fruit, though it was not their hands that made this. 	 Унинг меваларидан ва ўз қўллари қилган нарсалардан ейишлари учун.


We have created you from the earth to which We will return you and will bring you back to life again. 	 Сизларни ундан яратдик, унга қайтарамиз ва яна бир бор ундан чиқариб оламиз. (Яъни, Биз сизларни ердан яратдик, ўлганингиздан сўнг яна унга қайтарамиз.


I do not wish to oppose you by what I forbid you. 	 Аллоҳ менга ваҳий юборади, амр қилади. Мен одамларга етказаман.


So is this the matter regarding which you laze? 	 Бас, сизлар мана шу сўз(Қуръон)га бепарволик қиласизларми?!


[Pharaoh] said, "You believed him before I gave you permission. 	 У: «Сизга изн бермасимдан олдин унга иймон келтирдингизми?! Албатта, у сизга сеҳр ўргатган каттангиздир!


Today, no soul shall be wronged a thing. 	 Бугунги кунда бирор жонга ҳеч бир зулм қилинмас.


Wherefore hallow thou the name of thy Lord, the Mighty. 	 Бас, улуғ Роббинг исмини поклаб ёд эт! (Мазкур неъматларнинг эгасини таниган инсон Улуғ Аллоҳ таолога тасбиҳ айтиб, ибодат қилишга ўтади.)


He almost would have misled us from our gods had we not been steadfast in [worship of] them." 	 Агар сабр қилмаганимизда, албатта, у бизни сал бўлмаса худоларимиздан оздирарди-я!» деб масхарага олурлар.


They said, “In fact we found our forefathers doing likewise.” 	 Улар: «Йўқ, биз ота-боболаримизни шундай қилаётганларини кўрдик», дедилар.


And you feared the people, while Allah has more right that you fear Him. 	 (Аллоҳ таоло Пайғамбаримизнинг (с. а. в.) кўнгилларига Зайд Зайнабни талоқ қилганидан кейин унга уйланиш ниятини солган эди. Аниқ амр бўлмаган эди-ю, аммо кўнгилларига тушган эди.


"So now has been proved true, against us, the word of our Lord that we shall indeed (have to) taste (the punishment of our sins). 	 Бас, ҳаммамизга Роббимизнинг (азоб) сўзи ҳақ бўлди. Албатта, биз тотгувчилармиз.


Do you not then mind? 	 Ўйлаб кўрмайсизларми?


Along with clear proofs and writings; and We have sent down this Remembrance towards you (O dear Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him) so that you may explain to mankind what has been revealed towards them, and that they may ponder. 	 Яъни, Пайғамбарларни ўз қавмларига турли очиқ-ойдин баёнотлар ва китоблар билан юбордик. Сени эса, эй Муҳаммад, одамларга нозил қилинган нарсани ўзларига баён қилиб беришинг учун зикр–Қуръон ила юбордик.)


And if they (thy kinsfolk) disobey thee, say: Lo! I am innocent of what they do. 	 Бас, агар улар сенга исён қилсалар: «Мен сиз қилаётган амаллардан безорман», дегин.


When they despaired of (persuading) him, they went aside to confer. 	 Ундан умидни узган чоғларида, четга чиқиб, хуфёна маслаҳат қилдилар.


How vile a resting place! 	 Бас, у қандай ҳам ёмон ётоқ!


But grieve not for the disbelieving folk. 	 Кофир қавмлар учун ачинма.


God is aware of the things they work. 	 Албатта, Аллоҳ нима ҳунар қилаётганларидан хабардордир.


So what is [the matter] with them [that] they do not believe, 	 Нима бўлган уларга, иймон келтирмаслар?!


Lo! herein verily are portents for men of thought. 	 Албатта, бунда ақл эгалари учун ибратлар бордир.


Then the twain ate thereof; so there became disclosed to them their shame, and they began sewing upon them selves some of the leaves of the Garden, so Adam disobeyed his Lord, and erred, 	 Кейин, авратлари ўзларига очилиб қолиб, ўзларини жаннат барглари билан тўса бошладилар. Одам Роббига осий бўлди ва йўлдан озди.


So be thou patient, as the Messengers possessed of constancy were also patient. 	 Бас, азму-матонат соҳиби бўлган Пайғамбарлар сабр қилгандек, сабр қил, уларга (азоб етишига) шошилма! Улар ваъда қилинган нарсани кўрганларида худди (бу дунёда) кундуздан бир лаҳзагина турганга ўхшарлар.


Would they (now) hasten on Our doom? 	 Бизнинг азобимизнинг тезроқ келишини истайдиларми-я?!


Indeed Allah does not foster the efforts of those who cause corruption. 	 Зеро, Аллоҳ бузғунчиларнинг ишини ўнгламас.


Surely, this is a great crime. 	 Уларнинг молларини ўзингизнинг молларингизга қўшиб еманг. Зеро, бу катта гуноҳ бўлади.


And those who disbelieve will not cease to be in doubt about it (this Quran) until the Hour comes suddenly upon them, or there comes to them the torment of the Day after which there will be no night (i.e. the Day of Resurrection). 	 Куфр келтирганлар, уларга (қиёмат) соати тўсатдан келгунича ёки қисир Кун азоби келгунича у(Қуръон)дан шубҳада бўлишда давом этурлар. (Кофирлар қиёматгача Қуръони Карим Аллоҳдан келган ҳақ эканига шубҳада бўладилар.


Except boiling water and benumbing cold: 	 Магар қайноқ сув ва йирингни (татирлар).


Say: "Had there been other gods with Him, as they assert, they would surely have sought a way (of opposition) against the Lord of the Throne." 	 (Бу оят мушрикларнинг Аллоҳдан бошқа ибодатга сазовор турли илоҳлар бор, деган даъволарига раддиядир. Фаразан, мушриклар айтаётганидек, Аллоҳ таоло билан бирга бошқа илоҳлар бўлса эди, ўша илоҳлар Арш эгаси бўлмиш Аллоҳ томон, унга яқинлашаман деб ёки унинг мулкига соҳиб бўламан, деб йўл излаган бўлар эдилар.)


But when He has delivered them to dry land, some of them waver. 	 Эсон-омон қутулиб олса, доимо Аллоҳга шукр этиб, ибодат қилиб юришга ваъдалар беради. Улар тўлқинга учраган пайтларида, бундан буён Аллоҳга иймон-эътиқодда бўлиб, ибодат қилиб юраман, деб ваъдалар берган эдилар, ўша ваъдаларига хиёнат қиладилар.


He sent against them swarms of birds. 	 Ва уларнинг устига тўп-тўп қушларни юбормадими?


Of that they have no knowledge; they merely conjecture. 	 (Булар даҳрийлардир, бизни фақат даҳр(замон) ўлдиради, деганлари учун шу номни олганлар. Улар ўлгандан кейин қайта тирилишни инкор этадилар.)


Say: My Lord has enjoined justice, and set upright your faces at every time of prayer and call on Him, being sincere to Him in obedience; as He brought you forth in the beginning, so shall you also return. 	 Унинг динига ихлос этган ҳолда дуо қилинг. Сизларни аввалда қандай яратган бўлса, ўша ҳолда қайтарсизлар», деб айт.


[a Book] upright, to warn of a severe punishment from Him, and to give good news to the faithful who do righteous deeds, that there shall be for them a good reward, 	 Уни тўғри қилган; Ўз ҳузуридан бўладиган шиддатли азобдан огоҳлантирадиган; яхши амалларни қиладиган мўминларга, уларга гўзал ажр бўлиши башоратини берадиган қилган Зотга.


among gardens and fountains, 	 Боғ-роғларда, булоқларда?!


And how many a prophet have We sent among the ancients. 	 Аввалгиларга қанчадан-қанча Пайғамбарлар юбордик.


Believers, turn to God in sincere repentance. 	 Шоядки Роббингиз гуноҳларингизни ювса ва сизни дарахтлари остидан анҳорлар оқиб турган жаннатларга киритса. Бир кундаки, унда Аллоҳ Набийни ва у билан бирга бўлган иймон келтирганларни шарманда қилмас.


And on the day when those who disbelieve are exposed to the Fire (it will be said): Ye squandered your good things in the life of the world and sought comfort therein. 	 Куфр келтирганлар дўзахга кўндаланг қилинган кунда (уларга): «Ҳаёти дунёдаёқ ҳузур ҳаловатингизни кетказиб, мазасини татиб бўлгансиз.


We created them not except with truth (i.e. to examine and test those who are obedient and those who are disobedient and then reward the obedient ones and punish the disobedient ones), but most of them know not. 	 Биз уларни фақат ҳақ ила яратдик, лекин кўплари билмаслар.


But on account of mercy from your Lord-- surely His grace to you is abundant. 	 Магар Аллоҳда марҳамат бўлсагина. Албатта, Унинг фазлу карами сен учун каттадир.


That is because they love the life of this world more than the Hereafter; and Allah does not guide those who are ungrateful to Allah for His favours. 	 Бу уларнинг дунё ҳаётини охиратдан устун қўйганлари сабабидандир. Албатта, Аллоҳ кофир қавмларни ҳидоят этмас.


Whoso bringeth a good deed will have better than its worth; and such are safe from fear that Day. 	 Ким яхшилик қилса, унга ундан кўра яхшироқ (мукофот) бўлур. Ҳамда улар ўша куннинг даҳшатидан омондадирлар.


He created you the first time, and unto Him you shall be returned. 	 (Аллоҳ сизларни йўқдан бор қилган зот-ку, нима учун унга душман бўлдингиз ўзи?! Яна, нима учун бизга қарши гувоҳлик бердингиз, дейсизлар!)


Wherefore withdrew thou from them. 	 Бас, улардан юз ўгир!


If I disobey my Lord, I fear the punishment of an awful Day." 	 Яъни, Қуръоннинг ўрнига бошқа нарса келтириб ёки уни алмаштириб, Роббимга осийлик қилсам, улуғ қиёмат кунининг азобига дучор бўлишдан қўрқаман. Пайғамбар бўлатуриб у зот (с. а. в.) шунчалик қўрқсалар, Қуръон ўрнига бошқа дастур келтираётган ва унинг оятлари ёки ҳукмларини алмаштираётган оддий одамларни нима деса бўлар экан?!)


Unto God shall you return, all together, and He will tell you what you were doing. 	 Аллоҳнинг амрини бажо қилишда давом этинг. Кофирларнинг қилмишлари сизни турли хаёлларга олиб бормасин, улар ўз қилмишлари учун ўзлари жавоб берадилар.)


God has created you from dust, then from a drop of semen and then divided you into pairs; no female conceives or gives birth without His knowledge; and no one's life is prolonged or shortened, but it is recorded in a Book. 	 Қайси бир урғочи нимага ҳомиладор бўлса, нимани туғса, фақат Унинг илми билан бўлур. Ҳар бир умр кўргувчига умр берилиши ёки унинг умрининг қисқартилиши албатта китобда бордир.


Pre_sentation 	 _Тақдимот


Allah said: even so: Allah doeth whatsoever He listeth. 	 У зот: «Шундоқ, Аллоҳ хоҳлаганини қилади», деди.


You command people to good and prohibit them from evil, and you believe in God. 	 (Ислом уммати ўзи ҳақида билиб қўйиши зарур бўлган ҳақиқатлардан бири–бу умматнинг одамлар учун чиқарилган энг яхши уммат эканлигидир. Бу ҳақиқатни ҳозир ўзини бу умматга нисбат бераётганлар яхши тушуниб олмоқлари лозим.


Yet they persist in defiance and aversion. 	 Балки улар абадий туғёнда ва ҳақдан нафратда бўлурлар.


But when he saw that their hands were not extended towards it, he deemed them strange and conceived fear of them. 	 Уларнинг қўллари у(таом)га етмаётганини кўриб, улардан ҳайрон бўлди ва ичида хавфсиради. Улар: «Қўрқма, биз Лут қавмига юборилганмиз», дедилар.


And We had already tried before them the people of Pharaoh, and there came to them a noble messenger, 	 Батаҳқиқ, улардан олдин Фиръавн қавмини синадик. Уларга карамли Пайғамбар келди.


On this Day, We will seal their mouths, and their hands will speak to Us, and their feet will testify to everything they had done. 	 Нима касб қилганларини Бизга қўллари сўзлар ва оёқлари гувоҳлик берур. (Жиноятчиларнинг оғизлари муҳрлаб қўйилади, бошқа аъзолари шоҳидлик бера бошлайди.


And to Madyan (We sent) their brother Shu'aib. 	 Ва Мадянга биродарлари Шуайбни (юбордик). У: «Эй қавмим, Аллоҳга ибодат қилинг, сиз учун Ундан ўзга илоҳ йўқ.


And the Companions of the Madyan People; and Moses was rejected (in the same way). 	 Мен кофирларга бир оз муҳлат бердим, сўнгра уларни тутдим. Бас, Менинг инкорим қандоқ бўлди?!


They said, "You are only of those affected by magic. 	 Улар: «Албатта, сен сеҳрланганлардансан.


When you heard of it, why did not the believing men and believing women think well of their own people, and say, "This is a manifest slander?" 	 У(ифк)ни эшитган вақтингизда мўминлар ва мўминалар ўзлари ҳақида яхши гумонга бориб: «Бу очиқ-ойдин ифк-ку!» десалар бўлмасмиди?!


To Allah belongs the dominion of the heavens and the earth, and the Day that the Hour of Judgment is established,- that Day will the dealers in Falsehood perish! 	 Ва осмонлару ернинг мулки Аллоҳникидир. Қиёмат соати қоим бўладиган кунда, ўша кунда ботилчилар зиён тортурлар.


God would never withdraw a favour that He had conferred upon a people unless they change what is in their hearts. God is all hearing and all-knowing. 	 Бундай бўлиши Аллоҳ бир қавмга берган неъматини токи улар ўзларини ўзгартирмагунларича ўзгартирувчи бўлмаслиги ва Аллоҳ эшитгувчи ва билгувчи зот бўлганидандир.


And mankind was not but one community [united in religion], but [then] they differed. 	 Сўнгра ихтилофга тушдилар. Агар Роббинг томонидан айтилган сўз бўлмаганида, улар ихтилоф қилаётган нарса ҳақида ораларида ҳукм қилинган бўлар эди.


And you find beauty in them as you drive them to pasture in the morning and as you drive them back home in the evening; 	 Ва сиз учун уларда кечки пайт (ўтлоқдан) қайтаётганларида ва эрталаб (ўтлоққа) кетаётганида чиройли-жамол бор.


He said, ‘O my people, worship Allah! 	 У: «Эй қавмим, Аллоҳга ибодат қилинглар.


If two among you commit it punish them both. 	 Сизлардан ўша(Фоҳиша) ишни қилган икки эркакка озор беринглар. Агар икковлари тавба қилсалар ва тузалсалар, уларни тек қўйинг.


The punishment for those who are wicked is painful indeed." 	 (Бу дунёда ҳар ишнинг бошида турган, ҳар қилмишга бош-қош бўлган лаънати шайтон у дунёда ҳамма иш битиб, ҳукм чиққандан сўнг пайдо бўлади. Бир-бирини маломат қилиб турган кучлию заиф, эргашгану эргаштирган атбоъларига қараб, сўз бошлайди.)


Say: "Is it some one other than Allah that ye order me to worship, O ye ignorant ones?" 	 Сен: «Эй жоҳиллар! Мени Аллоҳдан ўзгага ибодат қилишимга буюрурмисиз?!» деб айт.


Verily it is thy traducer who shall be tail-less. 	 Албатта, сени ёмон кўриб, айбловчининг орқаси кесикдир.


Among the people of Moses' there was a party who guided others in the way of the truth and established justice in its light. 	 (Яъни, Бани Исроил ёппасига ёмон бўлмаган. Мусо (а. с.) даврларида уларнинг орасида баъзи жамоалар ҳақ сўзлар ила одамларни ҳидоятга бошлаб, ҳақ ила уларнинг сафида адолат қилганлар.


except for God's sincere servants. 	 Магар ихлосли бандаларимизгина ҳалокатга учрамадилар.


All that We say to a thing, when We will it, is to say to it ‘Be!’ and it is. 	 Агар Биз бир нарсанинг бўлишини ирода қилсак, унга «бўл» демоғимиз кифоя. Бас, ўша нарса бўладир.


Nay, but the most of them are unbelievers. 	 Йўқ! Уларнинг кўплари иймон келтирмаслар.


Of them there are some that creep on their bellies, some that walk on two legs, and some that walk on four. 	 Бас, улардан баъзилари қорни билан юрадир, баъзилари икки оёқ билан юрадир ва баъзилари тўрт (оёқ) билан.


Have you not regarded that they rove in every valley, 	 Уларнинг ҳар водийда дайдишини.


Then He causeth him to die, and putteth him in his grave; 	 Сўнгра ўлдирди ва қабрга киритди.


Believers, spend of the good you have earned and of that which We have brought out of the earth for you. 	 Эй иймон келтирганлар! Касб қилган пок нарсаларингиздан ва Биз сизларга ердан чиқариб берган нарсаларимиздан садақа қилинглар.


And they ask you to hasten on the torment! 	 Дарҳақиқат, Роббинг ҳузуридаги бир кун, сиз санайдиган минг йилдекдир. (Модомики кофирларга азоб юборишни ваъда қилдими, уларга Аллоҳнинг азоби, албатта, келади.


Behold! he said to his people: "O my people, if it be hard on your (mind) that I should stay (with you) and commemorate the signs of Allah,- yet I put my trust in Allah. 	 Вақтики у ўз қавмига: «Эй қавмим, агар сизларга менинг мақомим ва Аллоҳнинг оятлари ила эслатишим оғир келаётган бўлса, бас, мен Аллоҳга таваккал қилдим.


When you see them argue about Our messages, withdraw from their company until they begin to talk of other things. 	 Оятлармизни (истеҳзо қилишга) шунғиётганларни кўрган чоғингда, то ундан бошқа гапга шунғигунларича улардан юз ўгир. Агар шайтон эсингдан чиқарган бўлса, эслаганингдан сўнг, золим қавмлар билан ўтирма!


Then again: Woe to you; and woe. 	 Яна ҳолингга вой бўлсин сенинг, вой бўлсин!


All women other than these are lawful to you, provided you seek them with your wealth in honest wedlock, not in fornication. 	 Албатта, Аллоҳ билувчи ва ҳикматли зотдир. (Бу ояти кариманинг аввалида никоҳи ҳаром қилинган аёлларнинг зикри давом этмоқда.


And that was their lie, and their inventions which they had been inventing (before their destruction). 	 (Аввалги оятларни ўрганиш жараёнида тушунганимиздек, мушриклар буту санамларга, булар бизни катта худога яқирлаштирадилар, шафоат қиладилар, деб эътиқод қилар эдилар.)


And the reward of the Hereafter is surely better for those who have faith and are Godwary. 	 Иймон келтирган ва тақво қилганлар учун, албатта, охиратдаги ажр яхшироқ бўлур.


So when you meet those who disbelieve [in battle], strike [their] necks until, when you have inflicted slaughter upon them, then secure their bonds, and either [confer] favor afterwards or ransom [them] until the war lays down its burdens. 	 Қачонки куфр келтирганлар билан тўқнашсангиз, бас, бўйинига урмоқ керак. Вақтики, уларни тор-мор қилсангиз, бас, маҳкам боғланг.


Say, "Allah guides to the truth. 	 Сен: «Аллоҳ ҳаққа ҳидоят қилади.


They will not harm you except for [some] annoyance. 	 Улар сизларга озор беришдан ўзга ҳеч қандай зарар етказа олмаслар.


Let them profit by the world (while they may): In the end they will come back to Us. 	 Бу дунёда (бир оз) фойдаланиш, кейин Бизга қайтишлари бор.


Our Messengers said, "Lot, we are the Messengers of your Lord. They will never harm you. 	 Улар: «Эй Лут, биз Роббингнинг элчиларимиз, булар сенга ҳаргиз тега олмаслар.


Allah sets forth a parable: There is one who is a slave and is owned by another and has no power over anything; and there is one whom We have granted good provision Ourselves, of which he spends both secretly and openly. 	 Аллоҳ ҳеч нарсага қодир бўлмайдиган мамлук-қул билан Биз уни яхши ризқ ила ризқлантирган ва ўшандан махфий ва ошкоро инфоқ қиладиган кимсани зарбул масал қиладир. Улар тенг бўладиларми?


And even if We gave them mercy and removed what was upon them of affliction, they would persist in their transgression, wandering blindly. 	 Агар уларга раҳм қилиб, уларга етган зарарни кушойиш қилсак ҳам, туғёнларида бардавом бўлиб, адашиб-улоқиб юраверадилар.


We have created them for a genuine purpose, but most people do not know. 	 Биз уларни фақат ҳақ ила яратдик, лекин кўплари билмаслар.


We save whomever We will, and Our severity is not averted from the guilty people. 	 Гулга етиш учун тикан заҳрини тотиб кўриш керак. Пайғамбаримиз (с. а. в.): «Жаннат тиканлар билан ўралгандир», дейдилар.)


Say: If there had been (other) gods with Him, as they say,- behold, they would certainly have sought out a way to the Lord of the Throne! 	 (Бу оят мушрикларнинг Аллоҳдан бошқа ибодатга сазовор турли илоҳлар бор, деган даъволарига раддиядир. Фаразан, мушриклар айтаётганидек, Аллоҳ таоло билан бирга бошқа илоҳлар бўлса эди, ўша илоҳлар Арш эгаси бўлмиш Аллоҳ томон, унга яқинлашаман деб ёки унинг мулкига соҳиб бўламан, деб йўл излаган бўлар эдилар.)


But not the chosen servants of Allah. 	 Магар ихлосли бандаларимизгина ҳалокатга учрамадилар.


They will put questions to you as though you had full knowledge of it. 	 Қиёматнинг қачон бўлиш илми Аллоҳнинг Ўзига хос илмидир. Уни ҳеч кимга, ҳатто Муҳаммадга (с. а. в.) ҳам билдирмаган.


I reject the belief of a nation who do not believe in Allah and disbelieve in the Everlasting Life. 	 У кишининг ақидалари ва даъват қилаётган динлари бошқа динлар қатори Аллоҳга ва охират кунига иймон келтиришга асосланган. Бу икки унсур ҳамма Пайғамбарларнинг ақидасидир.)


Say, ‘Who can guard you, day and night, against [the punishment of] the All-beneficent [should He want to punish you]?’ 	 Сен: «Кечаси ва кундузи сизни Роҳмандан ким қўрийди?» дегин. Йўқ!


Say thou: is it the two males He hath forbidden or the two females, or that which the wombs of the two females contain? 	 Ёки Аллоҳ сизларга буни амр қилганда шоҳид бўлиб турганмидингиз? Илмсиз ҳолда одамларни адаштириш учун Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқигандан ҳам золимроқ одам борми?!


There is no harm in the blind, nor is there any harm in the lame, nor is there any harm in the sick (if they do not go forth); and whoever obeys Allah and His Apostle, He will cause him to enter gardens beneath which rivers flow, and whoever turns back, He will punish him with a painful punishment. 	 Ким Аллоҳга ва Унинг Расулига итоат қилса, уни остидан сувлар оқиб турган жаннатларга киритилур. Ким юз ўгирса, аламли азоб ила азоблар.


And [upon] beds raised high. 	 Баланд-баланд кўрпачалардадир.


They are the heirs of the Fire, and there they will remain forever. 	 Бу дўст ишбоши, ҳамма керакли нарсаларни тайёрлаб, ишларни тўғри изга солиб турувчи ғамхўрдир.) «Тоғут»-Аллоҳдан бошқа ибодат қилинадиган нарсалар.


When the stars are obliterated. 	 Бас, вақтики юлдузлар ўчирилса.


So taste My punishment and warning. 	 Бас, Менинг азобларимни ва огоҳлантиришларимни татиб кўринглар!


Then leave it a plain, smooth level 	 Сўнг уларни теп-текис ҳолга келтирур.


Whoever that has faith in his Lord will fear neither privation nor oppression. 	 Кимки ўз Роббисига иймон келтирса, савоби озайиб қолишдан ҳам, унга оғир юк юкланишидан ҳам қўрқмас.


But those that disbelieve and belied Our verses are the inhabitants of Gehenna (Hell). 	 Улар фазл ва мартабада Пайғамбарлардан кейин турадилар. Уларнин ҳаммаларига улуғ ажр ва қиёмат зулматида йўлларини ёритиб борадиган нур бордир.


From among the jinn and mankind." 	 Жинлардан ва одамлардан бўлганнинг ёмонлигидан, деб айт. (Оятда зикр қилинган «беркиниб, кўриб турувчи»дан мурод шайтондир.)


To Him belongs all that is in the heavens and the earth you have no authority for this! 	 Фарзандсизлигим билинмасин; менга ёрдам бўлсин; кўнглимни кўтариб турсинн ва ҳоказо ҳожатларни кўзлаб фарзанд тутади. Ажабо, Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло шу каби ишларга муҳтожми?


Or do they have the treasures of your Lord, or are they the authority? 	 Балки уларнинг ҳузурида Роббингнинг хазиналари бордир?! Ёки улар бошқарувчиларми?


So have no doubt about it, and listen to me. 	 Мана шу тўғри йўлдир. (Вақти келиб Ийсо қиёмат кунининг белгиси бўлади.


And the brothers sold him for an improper price, a limited number of coins; and they had no interest in him. 	 (Юсуфнинг ҳур инсон эканлиги, насли ошкор бўлиб қолса, бошларига нималар келишини яхши билардилар. Шунинг учун тезроқ сотишга ҳаракат қилдилар.)


Punishment awaits them in the present life: but harsher is the punishment of the Hereafter -- no one will defend them against God. 	 Албатта, охират азоби машаққатлироқ. Улар учун Аллоҳдан сақловчи бўлмас.


Whatever mercy Allah opens to people, none can withhold; and whatever He withholds none can release after Him. 	 Аллоҳ одамларга не раҳматни очса, бас, уни тутиб қолгувчи бўлмас. У зот тутиб қолган нарсани Ундан кейин қўйиб юборгувчи бўлмас.


And indeed, there came to them Our Messengers with clear proofs, evidences, and signs, even then after that many of them continued to exceed the limits (e.g. by doing oppression unjustly and exceeding beyond the limits set by Allah by committing the major sins) in the land!. 	 Шу боис бир беайб инсонни ўлдирган одам бутун бошли инсониятни ўлдиргандек жиноят қилган ҳисобланади. Худди шу ҳақиқатни Аллоҳ таоло Бани Исроилга ёзиши–фарз қилиши–улар ўша вақтда аҳли китоб бўлиб турган қавм эканлигидадир.)


We are afraid of our Lord and the bitterly distressful day". 	 Албатта, биз қўрқинчли, шиддатли, узун кунда ўз Роббимиздан қўрқамиз», (дерлар).


Say, "Enjoy your disbelief for a little; indeed, you are of the companions of the Fire." 	 Сен: «Куфринг билан бир оз ҳузурланиб тур. Албатта, сен жаҳаннам эгаларидансан», деб айт.


Say: "Then bring ye a Book from Allah, which is a better guide than either of them, that I may follow it! (do), if ye are truthful!" 	 Сен: «Агар ростгўйлардан бўлсангиз, Аллоҳнинг ҳузуридаги у иккисидан кўра тўғрироқ бир китоб келтиринг, мен унга эргашаман», дегин.


Indeed Lot was one of the apostles. 	 Албатта, Лут ҳам Пайғамбарлардандир.


And you see the ships ploughing through it, that you may seek (thus) of His Bounty (by transporting the goods from place to place) and that you may be grateful. 	 (Аллоҳ таолонинг сувдаги неъматлари ҳам жуда кўпдир. Ушбу оятда улардан баъзилари зикр қилинмоқда.)


Indeed they belong to Satan's faction. 	 Аё, огоҳ бўлинглар, шайтон фирқаси, ҳа, ўшалар, ютқазувчидирлар. («Бандани шайтон эгаллаб олишининг аломати шулки, уни сиртини ялтироқ қилиш билан машғул қилиб қўяди.


None shall defend them from Allah. 	 Улар учун Аллоҳдан сақловчи бўлмас.


The second blowing of the Trumpet follows it (and everybody will be raised up), 	 Унга эргашувчи эргашар.


Allah burdens not a person beyond his scope. 	 Аллоҳ ҳеч бир жонни тоқатидан ташқари нарсага таклиф қилмас. Фойдаси ҳам касбидан, зарари ҳам касбидан.


He therefore wished to expel them from the earth, so We drowned him and his companions, all together. 	 (Фиръавн Мусони (а. с.) ва у кишининг қавмлари Бани Исроилни Миср еридан қўзғатиб чиқармоқчи бўлди. Шунда Аллоҳ таоло Фиръавнни ва унинг қавмини жамлаб денгизга ғарқ қилди.


Allah will destroy Riba (usury) and will give increase for Sadaqat (deeds of charity, alms, etc.) 	 (Судхўрнинг пули ҳисоб жиҳатидан кўп бўлса ҳам Аллоҳ унинг баракасини кўтариб, егани ўзига юқмайдиган қилиб қўяди. Судхўрни турли касалликларга дучор қилади, тинчлигини, хотиржамлигини олади.


The day when some of your Lord’s signs do come, faith shall not benefit any soul that had not believed beforehand and had not earned some goodness in its faith. 	 («Роббингнинг баъзи оятлари»дан мурод–лол қолдирувчи мўъжизалар. Шундай талаблар қилингани ушбу суранинг аввалги оятларида ҳам бир неча марта зикр қилинган эди.


So there befell them the evil (consequences) of what they earned; and (as for) those who are unjust from among these, there shall befall them the evil (consequences) of what they earn, and they shall not escape. 	 Бас, уларга қилган касбларининг ёмонликлари мусибат бўлди. Анавилардан зулм қилганларига ҳам тезда қилган касбларининг ёмонликлари мусибат бўлур.


God surely knows what you say openly and also knows what you conceal. 	 Албатта, У сўзнинг ошкорасини биладир ва нимани беркитаётган бўлсангиз ҳам биладир.


The promise of Allah is true and sure. 	 Албатта, У аввал бошда (барчани) Ўзи яратади.


If those of you, who die, leave wives behind, they should abstain (from marriage) for four months and ten days. 	 (Жоҳилият аҳлининг одатига биноан, эри ўлган хотиннинг устига эрининг қариндошларидан бири ридосини ташлаб қўйса, аёл бечора ўз-ўзидан ўша одамнинг мулкига айланиб қолар эди. Хоҳласа ҳалиги одам ўзи хотин қилар, хоҳласа, бошқа эрга бериб, маҳрини олар ёки умуман сотиб юборар эди.


Alas for the unbelievers when they see the Terrible Day! 	 Баъзилари, Ийсо Аллоҳнинг ўғли деса, баъзилари Ийсо ота, ўғил ва муқаддас руҳдан иборат учликнинг бири дейди; баъзилари эса, Ийсо ота худо, она худо ва бола худодан бири–бола ўғил худо, дейдилар. Уларнинг орасида Ийсо алайҳиссалом Аллоҳнинг бандаси, Расули, руҳи ва калимаси дейдиганлар ҳам бор.


And fear Allah; for Allah is strict in Punishment. 	 ( Аллоҳ таоло яҳудийлар қолдирган молларни «қайтарилган мол» деб номлаяпти. Аслида, мол Аллоҳники, Бани Назийрга берган молини энди Пайғамбарига қайтарди.


Camera device 	 Камера ускунаси


Yet they will accept similar things if they came their way again. 	 Улар у(китоб)даги нарсаларни ўрганганлар-ку?! Охират ҳовлиси тақво қилганлар учун яхшидир.


For those who reject (Him), there is a grievous Penalty. 	 Ва (ундан чиққан) кофирларга аламли азоб бор.


And she certainly determined [to seduce] him, and he would have inclined to her had he not seen the proof of his Lord. 	 Батаҳқиқ, (хотин) унга интилди. У ҳам, агар Роббининг бурҳон-ҳужжатини кўрмаганида, (хотинга) интилар эди.


Likewise those before them rejected the truth. 	 Улардан олдингилар ҳам шундай ёлғонга чиқарган эдилар.


By the angels hastening, 	 Ўзишда мусобақа қилувчи (фаришта)лар билан қасам.


And upon seeing the Muslims, they used to say, “Indeed they have gone astray.” 	 Ва агар у(мўмин)ларни кўрсалар, «албатта ановилар адашганлар», дер эдилар.


And assuredly you will know who shall possess the Abode Ultimate. 	 Тезда охират ҳовлиси оқибати кимнинг фойдасига бўлишини биласиз.


Say: 'Allah has said the truth. 	 Аллоҳ рост айтди.


So destroyed were the Thamud by a storm of thunder and lightning; 	 Бас, аммо Самуд ҳаддан ошувчи билан ҳалок қилинди. («Ҳаддан ошувчи»дан мурод қаттиқ чақмоқдир.)


Forgive those who repent and follow Your Way. 	 Билгани–Аршни кўтариб турадиган, атрофини ўраб олган зотлар борлигидир.


Then shall We certainly drag out from every sect all those who were worst in obstinate rebellion against (Allah) Most Gracious. 	 (Анчайин чорлаб ёхуд таклиф қилиб эмас, шиддат билан суғуриб олинади. Демак, кофирлар шайтонлари билан жаҳаннам атрофига ўтқазиб қўйилиб, қилган гуноҳларига қараб бирин-кетин дўзахга ташланадилар.


He is God in the heavens and the earth. 	 У осмонларда ҳам, ерда ҳам Аллоҳдир.


Allah effaces and confirms whatever He wishes and with Him is the Mother Book. 	 (Дунёдаги нарсалардан нимани хоҳласа, фойдасиз ёки муддати битди, деб топса, маҳв этади, йўқотади. Нимани фойдали деб топса, турсин деса, собит қилади, қолдиради.


What, shall we make those who have surrendered like to the sinners? 	 Мусулмонларни жинояткорларга ўхшатиб қўярмидик?!


We have turned about in this Koran, that they may remember; and it increases them only in aversion. 	 Батаҳқиқ, Биз бу Қуръонда эслашлари учун баён қилдик. Лекин бу уларга нафратдан ўзгани зиёда қилмас.


We shall make satan the companion of whoever ignores the remembrance of the Beneficent God. 	 Ким Роҳманнинг эслатмасидан шабкўр бўлиб олса, Биз унга шайтонни яқин қилиб қўюрмиз, бас, у унга доимий ҳамроҳ бўлур.


Until, when they arrive [at the place of Judgement], He will say, "Did you deny My signs while you encompassed them not in knowledge, or what [was it that] you were doing?" 	 Токи улар келиб бўлгач, У зот: «Бизнинг оятларимизни ёлғонга чиқардингизми?! Уларни пухта англамай туриб-а?


Thy father was not a man of evil, nor thy mother a woman unchaste!" 	 Қавм бу ҳолни кўриб ҳайратга тушди. Дарҳол Марямни тергаб, дашном бера бошлади.)


when we considered you equal to the Lord of the Universe. 	 Чунки сизларни Роббул Оламийнга тенглаштирардик.


He said: My Lord! I have control of none but myself and my brother, so distinguish between us and the wrong-doing folk. 	 У: «Эй Роббим, албатта, мен ўзим ва биродаримдан бошқага эга эмасман. Ўзинг биз билан фосиқ қавмнинг орасини ажратгин», деди.


They said: O Musa! will you cast, or shall we be the first to cast? 	 Улар: «Эй Мусо, ёки сен ташла, ёки биз ташловчи бўлайлик», дедилар.


And what do you know what the Illiyoon are! 	 «Иллиййун» қандоқ нарса эканини сенга нима билдирди?!


News of the Messengers has already reached you. 	 Батаҳқиқ, сенга Пайғамбарларнинг хабари келган.


the like of whom no nation was ever created in the lands of the world? 	 Унинг мисли бошқа диёрларда халқ қилинмаганга.


And We spread out the earth, and placed mountains as anchors in it, and in it grew all things by a proper measure. 	 Биз ерни ёйиб, устига баланд тоғларни ташлаб қўйдик ва унда ўлчанган турли нарсаларни ўстириб қўйдик.


That, because they pursued what displeased Allah, and loathed His pleasure. 	 Бундай бўлиши, албатта уларнинг Аллоҳни ғазаблантирган нарсага эргашганлари ва Унинг розилигини хуш кўрмаганликлари сабабидандир.


And strike for them the similitude of the present life: it is as water that We send down out of heaven, and the plants of the earth mingle with it; and in the morning it is straw the winds scatter; and God is omnipotent over everything. 	 Ёмғир ёққанида кўзни қувонтирувчи ям-яшил ўсимликлар ўсиб чиққандек, кишига янги ҳаёт берилганида ҳам бу дунё унга гўзал, ёш, чиройли ва лаззатли кўринади. Аммо вақт ўтиши билан набототлар қуриб, хашакка айланиб, уларни шамол учириб кетгани сингари, ҳаётнинг ҳам ўткинчи эканлиги аён бўлиб қолади.


And he is fierce in his love of wealth. 	 Албатта, у мол-дунёга ҳаддан ташқари ўчдир.


Look at your god to whom you are so attached: We shall verily burn it, and disperse its ashes into the sea. 	 ( Бани Исроилда, «тегиш йўқ» номли қувғин жазоси бор эди. Ўша жазога маҳкум бўлган шахс билан ҳеч ким алоқа қилмас, ҳатто гаплашмас ҳам эди.


I am a trustworthy Messenger to you, 	 Албатта, мен сизларга ишончли Пайғамбарман.


Allah destroyed [everything] over them, and for the disbelievers is something comparable. 	 Аллоҳ уларни вайрон қилди-ку! Кофирларга ҳам шунга ўхшаш бўлур.


He will admit them into the Paradise which He has made known to them. 	 Ҳамда Ўзи уларга таърифлаб берган жаннатга киритар. (Бу оятда урушдан бошқа илож қолмаган майдонда тўқнашув бўлгандан сўнг қилинадиган ишлар ҳақида сўз кетмоқда.)


They still have different beliefs 	 Улар ихтилоф қилишда бардавом бўлурлар.


Indeed soon We shall cast on you a weighty discourse. 	 Албатта, Биз устингга оғир сўзни ташлармиз.


And indeed, another time, already We have shown thee favour, 	 «Батаҳқиқ, Биз сенга бошқа марта ҳам неъмат берган эдик. (Яъни, ҳозир берган неъматларимиздан бошқа ҳам неъмат берган эдик.)


And there are many angels in the heavens, whose intercession will avail nothing except after Allah has given leave for whom He wills and pleases. 	 Осмонларда қанчадан-қанча фаришталар мавжуд, уларнинг шафоати ҳеч фойда бермас. Магар Аллоҳ Ўзи хоҳлаган ва рози бўлганларга изн берсагина.


Do not destroy yourself with grief for them. 	 (Шайтоннинг малайига айланган одамга ўзининг ҳар бир ёмон иши зийнатли кўринади.


But they who plot evil deeds will have a severe punishment, and the plotting of those - it will perish. 	 (Хуш калом–калимаи шаҳодат, «алҳамдулиллоҳ», «субҳаналлоҳи», «Аллоҳу Акбар» ва зикр, дуо, тиловат ҳамда барча яхши гап-сўзлардир. Ана ўша хуш каломгина Аллоҳ таолонинг ҳузурига кўтарилади.)


And [by] those who remove with ease 	 Юмшоқлик билан (мўмин) жонни олувчи (фаришта)лар билан қасам.


I have found her and her people adoring the sun instead of Allah, and the Satan hath made their works fairseeming unto them, and hath barred them from the way, so they are not guided. 	 Аллоҳнинг Пайғамбари Сулаймон алайҳиссалом уларнинг бу хатоларини тузатишлари зарур. Шайтон лаънати улар қилаётган гуноҳ амалларни ўзларига чиройли кўрсатиб қўйибди.


There, the (only) protection comes from Allah, the True One. 	 Бундай мақомда ҳақ нусрат Аллоҳга хосдир.


Are we not then to die 	 Биз ўлгувчи эмас эканмизми?!


Allah hath set a measure for all things. 	 Идда тугашига яқин қолганда ҳам ажралиш фикридан қайтмаган бўлса, яхшилик билан ажралиш керак.)


If those who disbelieved but knew the time when they will not avert the Fire from their faces or from their backs and they will not be aided... 	 Куфр келтирганлар юзларидан ва сиртларидан оловни тўса олмайдиган ва ўзларига ёрдам берилмайдиган вақтни билсалар эди.


But as to those who fear their Lord, theirs shall be Gardens whereunder rivers flow; they shall be abiders therein: an entertainment from before their Lord; and that which is with Allah it still better for the pious. 	 Лекин Роббиларига тақво қилганлар учун остидан анҳорлар оқиб турган жаннатлар бўлиб, унда абадий қолурлар. Бу Аллоҳдан зиёфатдир.


Those who despise Our revelations are not hidden from Us. 	 Албатта, оятларимиз ҳақида эгрилик қиладиганлар Бизга махфий бўлиб қолмаслар. Дўзахга ташланадиган одам яхшими ёки қиёмат куни омон ҳолида келадиган одамми?!


in a clear, Arabic tongue. 	 («Руҳул Амийн»дан мурод Жаброил фаришта алайҳиссалом; «огоҳлантиргувчилардан» дегани Пайғамбарлардан деган маънони билдиради. Яъни, Қуръонни Жаброил сенинг қалбингда Пайғамбарлардан бўлишинг учун равшан араб тилида олиб тушди.)


Surely thy Lord will decide between them on the Day of Resurrection touching their differences. 	 Албатта, Роббинг қиёмат куни улар орасида ихтилоф қилган нарсалари ҳақида Ўзи ҳукм чиқарадир.


Thus Allah repayeth those who ward off (evil), 	 Аллоҳ тақводорларни ана шундай мукофотлар.


Did they not consider that the calf could not give them any answer, nor it could harm or benefit them? 	 Унинг ўзларига бирон сўз қайтара олмаётганини, на зарар ва на фойдага молик бўла олмаётганини кўрмаяптиларми?!


Say: 'It is revealed unto me only that your God is One God; do you then surrender?' 	 Сен: «Менга фақат, албатта, сизнинг илоҳингиз битта илоҳдир, деб ваҳий этилади. Бас, сизлар мусулмон бўласизларми?!» деб айт.


He forgives or punishes whomever He wants. 	 Кимни хоҳласа, мағфират қилур ва кимни хоҳласа азоблар.


Indeed, Allah has cursed the disbelievers and prepared for them a Blaze. 	 Албатта, Аллоҳ кофирларни лаънатлади ва уларга дўзахни тайёрлаб қўйди.


Are ye then thankful? 	 Энди шукр қиларсизлар?!


I almost conceal it, so that every soul will be recompensed for its labors. 	 Ҳар бир жон саъйи-ҳаракатига яраша жазо олиши учун уни махфий тутурман.


And as to those who hold fast to the Book (i.e. act on its teachings) and perform As-Salat (Iqamat-as-Salat), certainly, We shall never waste the reward of those who do righteous deeds. 	 Китобни маҳкам тутганлар ва намозни қоим қилганлар бўлса, албатта, Биз аҳли солиҳларнинг ажрларини зое қилмасмиз.


Then We will save those who feared Allah and leave the wrongdoers within it, on their knees. 	 Сўнгра тақво қилганларга нажот берамиз ва золимларни унда тиз чўккан ҳолларида қолдирамиз.


We shall try you in order to know who are the fighters among you, and who are men of fortitude, and verify your histories. 	 У шундоқ ҳам ҳамма нарсани–одамларнинг кимлигини, сир яширганлари-ю ошкорини, имконияти-ю хоҳишини–барча-барчасини яхши билади. Аммо одамлар бу нарсани англамайдилар.


To Allah belongs the kingdom of the heavens and the earth, and toward Allah is the destination. 	 Осмонлар ва ернинг мулки Аллоҳникидир ва қайтиш ҳам фақат Аллоҳгадир.


It is God who alternates night and day. 	 Аллоҳ кеча ва кундузни айлантириб турур.


when the sun and moon are gathered together 	 Ва қуёш билан ой жамланса.


If you do not march for His cause, He will afflict your with a painful punishment and replace you by another nation and your (destruction) will not harm Him at all. 	 Агар қўзғолмасангиз, У зот сизни аламли азоб билан азоблайдир. Ўрнингизга бошқа қавмни келтирадир.


And verily, there came Our Messengers to Ibrahim (Abraham) with glad tidings. 	 Батаҳқиқ, элчиларимиз Иброҳимга хушхабар келтирдилар. Улар: «Салом», дедилар.


Haply we may follow the magicians, if they are the vanquishers. 	 (Турли муносабатлар ила одамларни тўплаш, билан уларни чалғитиш ва ўзига маҳлиё этиш ҳам туғёнкор ҳокимларнинг одати. Сеҳргарлар билан Мусо алайҳиссалом тортишувини ғанимат билиб роса одам йиғдилар.)


She said, "Woe is me! How can I have a baby when I am barren and my husband is very old? 	 У: «Вой шўрим, ўзим кампир, манави эрим чол бўлса ҳам, туғаманми?! Бу қизиқ нарса-ку!» деди.


And certainly We sent Nuh to his people, and he said: O my people! serve Allah, you have no god other than Him; will you not then guard (against evil)? 	 Бас, у: «Эй қавмим, Аллоҳга ибодат қилинг. Сиз учун Ундан ўзга ҳеч бир илоҳ йўқдир.


But as for those who disbelieve and deny Our revelations—these are the inmates of the Blaze. 	 Улар фазл ва мартабада Пайғамбарлардан кейин турадилар. Уларнин ҳаммаларига улуғ ажр ва қиёмат зулматида йўлларини ёритиб борадиган нур бордир.


To dwell therein for ever: no protector will they find, nor helper. 	 Улар унда абадий бардавом қолурлар. На бир дўст ва на бир ёрдамчи топа олмаслар.


But whosoever of you recants from his religion and dies an unbeliever, their works shall be annulled in this world and in the Everlasting Life, and those shall be the companions of Hell, and there they shall live for ever. 	 Сиздан кимки диндан қайтиб, кофир ҳолида ўлиб кетса, ана ўшалар бу дунёю охиратда амали ҳабата бўлганлардир. Ана ўшалар дўзах эгаларидир.


Then, when He granteth him a boon from Him he forgetteth that for which he cried unto Him before, and setteth up rivals to Allah that he may beguile (men) from his way. 	 Сўнгра унга Ўз фазлидан неъмат берса, олдин дуо қилиб турган нарсасини унутадир ва Аллоҳга Унинг йўлидан адаштирмоқ учун тенгдошлар қилади.


The matter about which you inquire has been decided.’ 	 Тушида бошида нон кўтариб юрган, ўша нондан қушлар келиб чўқиб еяётганини кўрган шахс эса, осилади ва қушлар келиб, бошини ейди.)


These are the messages of God. 	 Уларни сенга ҳақ ила тиловат қилурмиз. Ва, албатта, сен Пайғамбарлардандирсан.


We then made Our chosen bondmen the inheritors of the Book; so among them is one who wrongs himself; and among them is one who stays on the middle course; and among them is one who, by the command of Allah, surpassed others in good deeds; this is the great favour! 	 Бу тоифадаги одамларнинг ёмонликлари яхшиликларидан кўп бўлган Улар ўзларига ишониб топширилган ҳақ китобга муносиб бўла олмай ўзларига ўзлари зулм қилганлардир. Уламоларимиз «ўртачалар»–фарз ва вожиб амалларни адо этадиган, ҳаромлардан узоқ бўлган, баъзи мустаҳабларни тарк этиб, баъзи макруҳларни қилган кишилардир, дейдилар.


We have sent you as a bearer of glad news and a warner to the whole of mankind, but most people do not know. 	 Биз сени барча одамларга фақат хушхабарчи ва огоҳлантиргувчи қилиб юбордик. Лекин одамларнинг кўплари билмаслар.


And Who has created all the pairs and has appointed for you ships and cattle on which you ride, 	 У зот барча жуфтларни яратган ва сизга кемалар ҳамда чорва ҳайвонларидан минадиган нарсаларингизни қилди.


These are no more than ancient legends." 	 Бу аввалгиларнинг афсонасидан бошқа нарса эмас», дедилар.


And to give (it) the lie you make your means of subsistence. 	 Ва ёлғонга чиқаришни ризқ қилиб оласизларми?! (Яъни, иймон келтириш лозим бўлган нарсаларга ишонмасликни ўз насибангиз қилиб оласизларми?)


Say: I ask of you no reward for this, save that whoso will may choose a way unto his Lord. 	 Сен: «Мен сизлардан бунинг учун ажр сўрамайман, фақат, ким хоҳласа, Робби томон йўл олишини (сўрайман)», деб айт. (Исломда эътиқод-динга кириш ёки унинг аъзолари сафида бўлиш учун тўланадиган бадал ёки солиғу мажбуриятлар йўқ.


We found him patient. 	 Биз уни сабрли топдик. У қандай ҳам яхши банда.


Say: These are for the believers in the life of this world, purely (theirs) on the resurrection day; thus do We make the communications clear for a people who know. 	 Яланғоч ҳолда тавоф қилиш жоиз эмаслигини тушуниб етган мусулмонлар кийим-бош билан тавоф қилишса, мушриклар уларнинг устиларидан кулишган. Шунда Аллоҳ таоло мазкур ояти каримани нозил қилган.)


Do you not exercise your reason? 	 Наҳотки ақл юритмасангиз?


through Our Mercy. 	 Бу Биз тарафимиздан неъмат бўлди.


Thus, We will recompense those who invent falsehood. 	 Ёлғон тўқувчиларни мана шундай жазолаймиз.


Indeed those who do not believe in the Hereafter, coin the names of angels like those of females. 	 Албатта, охиратга иймон келтирмаганлар фаришталарни аёл номи билан номларлар.


He said: This is a right way with Me: 	 У зот: «Ушбу зиммамдаги тўғри йўлдир:


Allah is teaching you. 	 Аммо барибир бу шарт бекор бўлмайди.


A mention of the mercy of your Lord to His servant Zakariya. 	 Бу, Роббингнинг бандаси Закариёга раҳмати зикридир. (Яъни, эй Муҳаммад (с. а. в.), ушбу қисса «Роббингнинг бандаси Закариёга раҳмати зикридир».)


Is Allah better or what they associate with Him?" 	 Аллоҳ яхшими ёки улар ширк келтираётган нарсаларми?» дегин.


So We restored him to his mother that she might be comforted and not grieve, and that she might know that the promise of Allah is true. 	 Мусонинг алайҳиссалом оналари Аллоҳнинг ваъдаси ҳақ эканини билишлари. Чунки аввал Аллоҳ таоло у аёлга, Биз уни сенга қайтаргувчимиз, деб ваъда берган эди.


Verily there is for thee by day occupation prolonged. 	 Албатта, кундузи сенинг узоқ ишлашинг бор.


Say, “Produce your evidence, if you are truthful.” 	 Бут-санамларми, жин ва фаришталарми, мушриклар худо деб юрган бошқа махлуқларми? Инсонни охиратда қайтадан яратадиган ҳам фақат Аллоҳ таолонинг Ўзи.)


So persevere with becoming patience. 	 Бас, чиройли сабр қил.


So do not grieve over the defiantly disobedient people." 	 Саҳрода ўсган янги авлод пайдо бўлди. Яъни, Аллоҳ тайин қилган муддат тугагунча аввалгилар муқаддас ерга кира олмай ўлиб кетдилар.)


The parable of those who disbelieve is that of someone who calls upon someone who hears nothing except screaming and yelling. 	 Куфр келтирганлар мисоли худди қичқириқ ва сасдан бошқа нарсани эшитмайдиганларга бақираётганга ўхшайди. Улар кар, соқов ва кўрдирлар.


We offer these examples to men that they may think and reflect. 	 Ушбу мисолларни одамларга келтирурмиз, шоядки улар фикр юритсалар.


Those who are infidels will surely receive severe punishment both in this world and the next; and none will they have to help (or save) them. 	 Бас, куфр келтирганларни бу дунёю у дунёда шиддатли азоб ила азоблайман. Уларга ёрдам берувчилар йўқдир.