At length, when they see (with their own eyes) that which they are promised,- then will they know who it is that is weakest in (his) helper and least important in point of numbers. 	 Токи уларга ваъда қилинган нарсани кўрганларида, кимнинг ёрдамчиси заифу, кимнинг сони озлигини ҳам биларлар», деб айт.


And make us submit, O Lord, to Your will, and our progeny a people submissive to You. 	 «Роббимиз, икковимизни Ўзингга мусулмон бўлганлардан қил ва зурриётимиздан ҳам Ўзингга мусулмон уммат қил, бизга ибодатларимизни кўрсат, тавбамизни қабул эт.


But if he is in hardship, then deferment until a time of ease. 	 Агар ночор бўлса, бойигунча интизор бўлинг.


Did He not find you (O Muhammad (Peace be upon him)) an orphan and gave you a refuge? 	 У сени етим топиб, жойлаб қўймадими?


He will say, “O my Lord, why have You raised me blind, whereas I was sighted?” 	 У: «Эй Роббим, нима учун мени кўр ҳолда тирилтирдинг. Ахир, кўрувчи эдим-ку!» деди.


[Other] messengers have passed on before him. 	 Агар у ўлса ёки қатл қилинса, орқангизга қайтасизми?! Кимки орқасига қайтса, Аллоҳга ҳеч зарар келтира олмас.


The devils inspire their followers to argue with you; but if you obey them, you would be polytheists. 	 (Уламоларимиз агар мусулмон киши ҳайвонни сўяётиб, Аллоҳнинг исмини зикр қилишни унутиб қўйса, сўйган гўшти ҳалол, деганлар. Аммо билиб туриб, қасддан зикр қилмаса, ундай гўшт ҳаром бўлади.)


Go, both of you, unto Pharaoh. 	 Фиръавнга боринглар!


Have not then those who believe yet known that had Allah willed, He could have guided all mankind? 	 Куфр келтирганларга то Аллоҳнинг ваъдаси келгунча ўз ишлари сабабли мудом ларзага солувчи мусибатлар етар ёки уларнинг диёрлари яқинига тушиб турар. Албатта, Аллоҳ ваъдага хилоф қилмас.


And We did not create the heaven and the earth and what is between them in vain; that is the opinion of those who disbelieve then woe to those who disbelieve on account of the fire. 	 Биз осмону ерни ва уларнинг орасидаги нарсаларни беҳуда яратганимиз йўқ. Бу куфр келтирганларнинг гумонидир.


Then, what can make you know what is the Day of Recompense? 	 Сўнг жазо куни нима эканини сенга нима билдирди?


And Who hath disposed and then guided, 	 У ўлчовли қилган ва ҳидоятга бошлаган зотдир.


O men, eat of what is in the earth lawful and good; and follow not the steps of Satan; he is a manifest foe to you. 	 Шайтон инсонларга ҳалол едирмаслик билан уларни Аллоҳнинг итоатидан чиқаради. Шайтоннинг етовига тушиб қолган нодон инсон эса, ҳалол-ҳаромни фарқламай нақадар улкан гуноҳ қилаётганини ўзи билмайди, ҳатто ҳис этмайдиган даражага тушади.)


Turn penitently to Him and submit to Him before the punishment overtakes you, whereupon you will not be helped. 	 Сизга азоб келишидан олдин Роббингизга қайтинг ва Унга таслим бўлинг. Сўнгра сизга ёрдам берилмас.


Allah verily made good His promise unto you when ye routed them by His leave, until (the moment) when your courage failed you, and ye disagreed about the order and ye disobeyed, after He had shown you that for which ye long. 	 Токи заифлашиб, амр ҳақида ихтилоф қилиб ва сиз суйган нарсани кўрсатганидан сўнг исён қилгунингизча. Орангизда дунёни хоҳлайдиган кимсалар бор ва орангизда охиратни хоҳлайдиган кимсалар бор.


They will spend it, then it will become an anguish for them, then they will be conquered. 	 Улар ўзларича, бу харажатларни эзгулик йўлида, савоб учун сарфлаяпмиз, деб ўйлайдилар. Улар хоҳлаганларича сарфлайверсинлар, лекин бир куни келиб, худди шу сарфлаган моллари ўзларига ҳасратнадомат бўлиб қайтади.


And when they see a sign they incite one another to scoff, 	 Қачонки бирор оят-белгини кўрсалар, қаттиқроқ масхара қилурлар.


These are revelations of God which we recite to you correctly: In what other lore but God and His manifestations would they then believe? 	 Биз уларни сенга ҳақ ила тиловат қилурмиз. Улар Аллоҳни ва Унинг оятларини қўйиб, қайси гапга иймон келтирурлар?!


They Will say: our Lord! whosever hath brought this upon us, - Unto him increase doubly the torment of the Fire. 	 Улар: «Эй Роббимиз, бизга бу(жаҳаннам)ни ким тақдим этган бўлса, унга дўзахда икки баробар азобни зиёда қил!» дерлар. (Охиратдаги бу тортишув кофир пешволар ва уларнинг атбоълари орасида бўлади.


Say: "Allah knows best how long they stayed. 	 Сен: «Уларнинг қанча қолганларини Аллоҳ яхши билгувчидир.


Except in the case of their wives or those whom their right hands possess-- for these surely are not to be blamed, 	 Магарам ўз хотинлари ёки ўз мулки бўлганлар мустаснодир. Албатта улар бунга маломат қилинмайдир.


That is a day on which all mankind will be gathered, and it is a day witnessed [by all creatures]. 	 Бу кун одамлар жамланадиган бир кундир. Бу кун шоҳид бўлинадиган кундир.


Then after him We sent [other] apostles to their people. 	 Аммо у(қавм)лар олдин ёлғонга чиқарган нарсаларига иймон келтирувчи бўлмадилар. Тажовузкорларнинг қалбига шундай қилиб муҳр босамиз.


The Messengers replied, "We are certainly mere mortals like you, but God bestows His favors on whichever of His servants He wants. 	 Пайғамбарлари уларга: «Биз сизга ўхшаш башардан ўзга ҳеч нарса эмасмиз. Лекин Аллоҳ Ўз бандаларидан кимни хоҳласа, ўшанга (Пайғамбарлик) инъом қилур.


He said, ‘We will kill their sons and spare their women, and indeed we are dominant over them.’ 	 У: «Ўғилларини ўлдирамиз ва аёлларини тирик қолдирамиз ва, албатта, биз улар устидан қаҳр ўтказувчимиз», деди.


Say, "A Day has already been appointed for you which you can neither delay nor advance by a single moment." 	 Ундан бир он ортга ҳам қола олмассиз, олдин ҳам кета олмассиз», деб айт. (Сизга ваъда қилинган кун қиёмат кунидир.


Allah will indeed defend those who have faith. 	 Албатта, Аллоҳ иймон келтирганларни мудофаа қиладир.


Permitted are those who are fought against, because they have been oppressed, and verily to succour them Allah is potent 	 Ўзларига қарши уруш очганларга уларга зулм қилингани учун (урушга) изн берилди. Албатта, Аллоҳ уларга нусрат беришга қодирдир.


And if any man is not able to, then let him feed sixty poor persons -- that, that you may believe in God and His Messenger. 	 Ким (рўзага) қодир бўлмаса, олтмиш мискинни тўйғазсин. Бу (ҳукм) Аллоҳга ва Унинг Расулига иймон келтиришингиз учун.


They say, "The Fire is not going to touch us, and [even if it does], it will only be for a few days!" 	 Ва улар: «Бизга (дўзах) ўти ҳеч тегмайди, тегса ҳам саноқли кунларгина тегади», дедилар. Сен: «Аллоҳдан аҳд олдингизми?


They should know that all favors are in the hands of God. 	 (Яҳудий ва насронийлар ваҳий, Пайғамбарлик ва илоҳий китоблар фақат бизга хос, ўзгаларга берилмайди, деб фахрланишар эди.


Is this then the blessing with which you reproach me, that you have the Children of Israel for worshipers' 	 Ўша менга қилаётган миннатинг Бани Исроилни қул қилиб олганингдандир», деди.


None can eat of them except those whom we permit' so they claim 'and cattle whose backs are forbidden, and others over which they do not pronounce the Name of Allah' As such fabricating lies against Him. 	 (Бу оятда мушрик ва кофирларнинг энг катта жиноятларидан бири–ҳалол-ҳаромни ажратишда Аллоҳнинг айтганига юрмай, ўзларича кўнгиллари тусаган ҳукмни чиқаришлари баён қилинмоқда. Аслида, ҳалол ёки ҳаром ҳақида ҳукм чиқариш Аллоҳ таолонинг ҳаққи.


Say: "If (Allah) Most Gracious had a son, I would be the first to worship." 	 Сен: «Агар Роҳманнинг боласи бўлганида, мен унга ибодат қилгувчиларнинг биринчиси бўлар эдим», деб айт.


When they shall be cast therein, they shall hear a loud moaning of it as it heaves, 	 Улар жаҳаннамга ташланган чоғларида унинг ҳанграган овозини эшитурлар, у эса қайнаб турган бўладир.


Verily He! 	 Шунда У зот уни мағфират қилди.


Then man will be told what he had sent ahead (of good) and what he had left behind. 	 У кунда инсонга аввалу охир қилганининг хабари берилар.


They will come to one another, questioning one another. 	 Улар бир-бирларига савол берурлар.


We have never been unjust to anyone. 	 Эслатма бўлиши учундир. Биз зулм қилгувчи бўлмасдик.


The other said, ‘I dreamt that I am carrying bread on my head from which the birds are eating.’ 	 Бошқаси эса: «Мен бошимда нон кўтариб юрибман, қуш ундан емоқда», деди.


And with Allah rests the end of (all) matters (of creatures). 	 Аллоҳ хоҳлаган оқибатини келтириб чиқаради. Хоҳласа, мағлубиятни ҳам ғалабага айлантириб юборади.)


And of His signs is that you sleep at night and day, and seek His bounty. 	 Ва Унинг оят-белгиларидан кечаси ва кундузи ухлашингиз ҳамда Унинг фазлидан талаб қилишингиздир. Албатта, бунда эшитадиган қавм учун оят-белгилар бордир.


And how can you take it when one of you has already gone in to the other and they have made with you a firm covenant? 	 (Ояти каримадаги, «... улар сиздан мустаҳкам аҳду паймон олганлар-ку?!» жумласидаги «аҳду паймон»нинг маъноси ҳақида Суфён ас-Саврий: «Яхшилик ила тутиб туриш ёки яхшилик билан ажрашиш ҳақидаги аҳд», деганлар. Робеъ ибн Анас эса: «Бу Пайғамбаримизнинг (с. а. в.): «Сиз уларни Аллоҳнинг омонати ила олдингиз ва фаржларини Аллоҳнинг калимаси ила ўзингизга ҳалол этдингиз», деган ҳадисларидан иборатдир», деган.)


Moses said: "Thou wilt find me, if Allah so will, (truly) patient: nor shall I disobey thee in aught." 	 У: «Инша Аллоҳ, менинг сабрли эканимни кўрурсан ва сенга ҳеч бир ишда осий бўлмасман», деди.


Allah is with you and will not bring your works to nought. 	 Устун турганлар эса «бўш келманглар» деган хитобни доимо ёдда тутишади. Улар ҳамма тарафдан устун.)


Which of your Lord's laudable attributes will you twain – you men and jinn – then deny? 	 Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!


So look at the fate of those who denied. 	 Энди назар сол. (Пайғамбарларни) ёлғончи қилгувчиларнинг оқибати қандай бўлди?!


They will answer: "God, who gave all things power of articulation, made us speak. 	 У(тери)лар: «Ҳар бир нарсани нутқ қилдирган Аллоҳ бизни ҳам нутқ қилдирди. У зот сизларни аввал- бошда яратган ва Унгагина қайтарилурсизлар», дедилар.


God will not take you to task for a slip in your oaths; but He will take you to task for what your hearts have earned; and God is All-forgiving, All-clement. 	 Аллоҳ сизларнинг бехуда қасамларингиз учун тутмайди. Лекин қалбдан касб қилганингиз учун тутади.


But if they had referred it back to the Messenger or to those of authority among them, then the ones who [can] draw correct conclusions from it would have known about it. 	 Агар уни Пайғамбарга ва ўзларидан бўлган ишбошиларга ҳавола қилганларида эди, улардан иш негизини биладиганлари уни англаб етар эдилар.


Have you not seen the hypocrites who say to their disbelieving brothers among the People of the Book, "If you are driven out, we shall, also, leave the town with you and we shall never obey whoever seeks to harm you. 	 Нифоқ қилганларнинг аҳли китобдан бўлмиш куфр келтирган ўз биродарларига: «Агар сизлар чиқарилсангиз, биз ҳам сизлар билан чиқамиз, сизни қуйиб ҳеч қачон ҳеч кимга итоат қилмасмиз ва мабодо сизларга уруш қилинса, албатта ёрдам берурмиз», дейишларини кўрмайсанми? (Мунофиқ лар аҳли китоб бўлмиш яҳудий қабиласи Бани Назийрга келиб: «Муҳаммаддан қўрқманглар, биз сизлар билан биргамиз.


They searched about the lands of the world. 	 (Ҳалокатга учраган ўша аввалги кофирлар авлодлари ҳозиргилардан кўра қувватлироқ эдилар.


Verily We! We have created them of a sticky clay. 	 Албатта, Биз уларни ёпишқоқ лойдан яратдик.


Indeed, We subjected the mountains [to praise] with him, exalting [Allah] in the [late] afternoon and [after] sunrise. 	 Албатта, Биз унга тоғларни бўйсундирдик. Улар у билан кечки пайту эрталаб тасбиҳ айтардилар.


And We sent down from the sky water (rain) in (due) measure, and We gave it lodging in the earth, and verily, We are Able to take it away. 	 Аллоҳ таоло сувни кетказишига далил сифатида баъзан маълум жойларни сувдан бебаҳра қилиб қўяди. Ўша ерда қурғоқчилик бўлиб, ҳамма нарса ҳалокатга юз тутади.


These are Verses of the Book that makes (things) clear. 	 Ушбулар очиқ-ойдин китоб оятларидир.


That is a return remote! 	 Бу қайтиш (ақлдан) узоқ-ку?!» дедилар.


Do not say, asserting falsely with your tongues, ‘This is lawful, and that is unlawful,’ attributing lies to Allah. 	 Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқиш учун тилларингиз васф қилган ёлғонни гапириб: «Бу ҳалол, бу ҳаром», деяверманглар. Албатта, Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқувчилар нажот топмаслар.


And certainly they have (often) passed by the town on which was rained an evil rain; did they not then see it? 	 (Ушбу ояти каримадаги «ёмонлик ёмғири ёғдирилган шаҳар»дан мурод Лут алайҳиссалом қавми яшаган шаҳардир. Маълумки, бу шаҳарни Аллоҳ таоло тош ёғдириб ҳалок қилгандир.


Allah will not waste the wage of the believers. 	 Уларни «ўликлар» деб ҳисобламасликка амр, улар тирик эканликлари ва Роббилари ҳузурида ризқланаётганларининг хабаридир. Демак, шаҳидлар ҳақидаги тасаввур шундай бўлиши керак.)


Fain would they that which distresseth you. 	 Машаққатда қолишингизни хоҳларлар.


Lo! I bring you a clear warrant. 	 Албатта, мен сизга очиқ-ойдин ҳужжат келтирурман.


to a rich man, 	 Сен у томонга интиласан.


But He is God, the Powerful, the Wise.” 	 Фақат азиз ва ҳаким бўлган Аллоҳгина бордир», деб айт.


Have you [been granted] [some sort of] immunity in the scriptures? 	 Ёки самовий китобларда сизларга оқлов борми?!


And do not plead for those who betray themselves; indeed Allah does not like someone who is treacherous and sinful. 	 (Аллоҳ таоло бу оятда Тўъма ибн Убайрақ ва унинг қариндошларини «ўз жонларига хиёнат қилганлар», деб васф қилмоқда. Аслида, улар яҳудий шахсга хиёнат қилган, ўғрилик айбини унга ағдарган эдилар.


For he who hateth thee, he will be cut off (from Future Hope). 	 Албатта, сени ёмон кўриб, айбловчининг орқаси кесикдир.


Indeed, Allah is Knowing of that within the breasts." 	 Мусулмонлар Аллоҳдан тушган ҳамма китобларга, жумладан, ўзларига душманлик қилаётганларга тушган китобларга ҳам иймон келтирадилар. Бу хато эмас, балки мусулмонлик бурчидир.)


Say, “Can any of your partners guide to the truth?” 	 Сен: «Сизнинг шерик келтираётганларингиз орасида ҳаққа ҳидоят қиладигани борми?» деб айт.


And the beginnings thereof have already come. 	 Улар қиёмат соатининг бирдан, тўсатдан келиб қолишидан бошқа нарсани кутишаётгани йўқ. Қиёматнинг аломатлари эса, келиб қолди.


For verily, they used not to look for a reckoning. 	 Чунки улар ҳисоб-китоб бўлишига ишонмасдилар.


When the sky is ruptured. 	 Вақтики, осмон ёрилса.


And indeed We are Able to show you (O Muhammad SAW) that with which We have threatened them. 	 Албатта, Биз уларга ваъда қилаётган нарсамизни сенга кўрсатишга қодирмиз.


Do not plead with Me for the unjust; they will be drowned." 	 Зулм қилганлар ҳақида Менга хитоб қилма. Албатта, улар ғарқ қилингувчилардир.


It may well be that Allah will implant love between you and those with whom you have had enmity. 	 (Аллоҳ таолодан «шоядки» калимаси содир бўлса, албатта, воқеликда содир бўлиши шарт. Бу ваъда Маккаи мукаррама фатҳ бўлиши билан амалга ошди.


We have shown you the signs if you have sense. 	 Агар ақл юритадиган бўлсангиз, биз сизларга оят-белгиларни баён қилиб бўлдик.


So We opened the gates of heaven, with water pouring forth. 	 Осмон эшикларини шаррос сув билан очиб юбордик.


Hath there come upon man (ever) any period of time in which he was a thing unremembered? 	 Ҳақиқатда инсонга, у эсга олинадиган нарса бўлмаган бир замон келмадими?


Whoever has abundant means, let him spend according to his means; and he whose means are straitened, let him spend out of what Allah has given him. 	 Бу ҳақнинг қанча бўлиши «ўзаро яхшилик билан маслаҳат қилинг» деган амрга биноан келишилади. Ораларига талоқ тушган эру хотин фарзандни эмизиш ҳаққини келишишдан «Агар қийинчиллика учраса»лар, унга (эрга, фарзандни) бошқа аёл эмизиб беради».


Had you done so, We would certainly have made you face double punishment in this life and after your death and you would have found none to help you. 	 Шундай бўлган тақдирда биз сенга ҳаёт (азобини) ҳам икки ҳисса, мамот (азобини) ҳам икки ҳисса тоттирган бўлардик. Сўнгра Ўзинг учун бизга қарши ёрдамчи топа олмас эдинг.


They will say: 'They are all gone away from us.' And they shall bear witness against themselves that they were unbelievers. 	 Улар: «Биздан ғоиб бўлишди», дерлар ва ўз зиёнларига, кофир бўлганларини айтиб, гувоҳлик берарлар.


Now that God has eased your burden, He has found you to be weak. 	 Энди Аллоҳ сизлардан енгиллаштирди, сизларда ожизлик борлигини билди. Бас, агар сиздан юзта сабрли бўлса, икки юзтани енгадир.


And yet there are men who take others as compeers of God, and bestow on them love due to God; but the love of the faithful for God is more intense. 	 Одамлар ичида Аллоҳдан ўзга тенгдошларни тутадиганлар ва уларни Аллоҳни севгандек севадиганлар бор.


So leave them to engage in vain talk and to amuse themselves until they come face to face with the Day which they are promised, 	 Уларни тек қўй. То ваъда қилинган кунга йўлиққунларича хоҳлаганларига шўнғийверсинлар ва ўйнайверсинлар.


All that they did has been in vain (because of their hypocrisy), and they have become the losers. 	 Амаллари бехуда кетди. Бас, зиён кўргувчилардан бўлдилар.


Say, ‘Were it not for the sake of summoning you [to faith], what store my Lord would have set by you? 	 Сен: «Агар дуо-илтижоларингиз бўлмаса, Роббим сизларга ҳеч қиймат бермас.


And Allah hears the argument between you both. 	 Албатта, Аллоҳ эшитувчи ва кўрувчидир. (Яъни, Аллоҳ таоло уй ичида, Пайғамбар алайҳиссалом билан пичирлашиб гаплашган Ҳавла Бинти Саълабанинг сўзларини эшитгандек, дунёда бўлаётган барча ишларни кўриб туради.


Abiding in it; their chastisement shall not be lightened nor shall they be respited. 	 Унда абадий қолурлар. Улардан азоб енгиллатилмас ва уларга назар ҳам солинмас.


“The One Who has created for you fire from the green tree, so you kindle from it.” 	 Аммо Аллоҳ таоло оловга терс бўлмиш ҳўл дарахтни бир-бирига ишқаса, ўт чиқарадиган ҳолга келтириб қўйгандир. Оловга ёқилғини ҳам ўша дарахтнинг ўзидан қилиб қўйгандир.


beyond him Gehenna, and he is given to drink of oozing pus, 	 Унинг ортида жаҳаннам бордир. Йиринг сув ила суғориладир.


Said He, 'Get you down, both of you together, out of it, each of you an enemy to each; but if there comes to you from Me guidance, then whosoever follows My guidance shall not go astray, neither shall he be unprosperous; 	 У зот: «Ҳаммангиз бир-бирингизга душман ҳолда ундан тушинг. Агар Мен томонимдан сизга ҳидоят келганида, ким ҳидоятимга эргашса, адашмас ва бадбахт бўлмас.


And they set up compeers to God, that they might lead astray from His way. 	 Улар Аллоҳнинг йўлидан адаштириш учун Унга тенгдошлар қилдилар. Сен уларга: «Ҳузурланиб қолинг!


Nothing is said to you but what was said indeed to the messengers before you; surely your Lord is the Lord of forgiveness but also the Lord of painful retribution. 	 Сенга айтилаётган нарсаки бор, батаҳқиқ, сендан олдинги Пайғамбарларга ҳам айтилгандир. Албатта, Роббинг мағфират эгасидир ва аламли азоб эгасидир.


And on the day He shall say, 'Call on My associates whom you asserted'; and then they shall call on them, but they will not answer them, and We shall set a gulf between them. 	 У зот: «Сизлар Менинг шерикларим, деб ўйлаганларингизни чақиринг», деган кунида уларни чақирдилар. Бас, улар жавоб бермадилар ва уларнинг орасига ҳалокатгоҳ қилмишмиз.


O YOU PEOPLE, fear your Lord. 	 Эй одамлар! Роббингиздан қўрқинг!


And how should they make you a judge, while with them is the Torah, in which is Allah’s judgement? Yet in spite of that, they turn their backs [on Him] and they are not believers. 	 Ўзларида Таврот бўла туриб, унда Аллоҳнинг ҳукми бўла туриб, қандай қилиб сени ҳакам қиладилару сўнгра яна юз ўгириб кетарлар? Улар мўмин эмаслар.


Ah, the unbelievers do not prosper, 	 Қорунни ва унинг ҳовли-жойини ер ютганидан кейингина унга ҳавас қилаётган ҳаёти дунё ихлосмандларининг кўзи очилди.)


But the clean provision bestowed upon you by your Lord is better and more enduring. 	 Роббингнинг ризқи яхши ва боқийдир.


And heaven -- We built it with might, and We extend it wide. 	 Осмонни Ўз қудратимиз ила бино қилдик. Албатта, Биз кенг қилувчимиз.


And come not near unto adultery. 	 (Оятда «зино қилманглар» эмас, балки «зинога яқинлашманглар» дейилмоқда. Бу дегани, зино қилманглар, дегандан кўра қаттиқроқдир.


Those before them did likewise. 	 Улардан олдингилар ҳам шундай қилган эдилар.


They ask you to bring upon them punishment before they ask you for mercy. 	 Улар сендан яхшиликдан аввал ёмонлик келтиришни талаб қилурлар. Ҳолбуки, улардан аввал мисоллар ўтмишдир.


Except one who is (destined) to burn in Hell. 	 Ўзи (аслида) жаҳаннамга киргувчи кимсадан бошқани.


A barrier will be placed between them and what they desire, as was done with the likes of them before. 	 Ва улар билан ўзлари иштаҳа қилган нарсанинг ораси тўсилди. Худди олдин ўтган маслакдошлари каби.


To those who do charitable deeds which produce continuing benefits, your Lord will give a better reward and a better place in Paradise. 	 Боқий қолувчи, солиҳ амаллар, Роббинг наздида, савоб жиҳатидан яхшироқдир ва оқибат жиҳатидан яхшироқдир.


When they had cast (their spell) Moses said: "What you have cast is only a charm which God will surely nullify. 	 Улар ташлаганларида, Мусо: «Сиз келтирган нарса сеҳрдир. Албатта, Аллоҳ уни ботил қилур.


Do not grieve for them, or feel distressed because of their plottings, 	 Улар(ҳоли)га хафа бўлма. Улар қилаётган макрдан сиқилма.


'Let the people be mustered at the high noon.' 	 (Мисрликларнинг «зийнат куни» катта байрами бўлиб, унда барча халойиқ зийнатли кийимлар кийиб чиқар эдилар. Мусо алайҳиссалом ҳамма гувоҳ бўлсин деб зийнат кунини танладилар.)


and would indeed have cut his life-vein, 	 Сўнгра, албатта, унинг шоҳ томирини кесармиз.


Allah hath heard the saying of her that disputeth with thee (Muhammad) concerning her husband, and complaineth unto Allah. 	 Албатта, Аллоҳ Сен билан ўз эри ҳақида тортишаётган ва Аллоҳга шикоят қилаётган (аёл)нинг сўзини эшитди. Ҳа, Аллоҳ икковингизнинг гаплашувингизни эшитмоқда.


Say (O dear Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him), “O People given the Book(s)! 	 Эй аҳли китоблар! Нега иймон келтирганларни Аллоҳнинг йўлидан тўсиб, қайтарасиз?!


Say: He is Allah, the One! 	 Айт: «У Аллоҳ ягонадир».


The sun and the moon follow courses (exactly) computed; 	 Қуёш ва ой ҳисобдадир.


Behold, how they strike similitudes for thee, and go astray, and are unable to find a way! 	 Сенга қандай мисоллар келтирганига назар сол! Бас, улар йўлдан оздилар.


He forgiveth whom He pleaseth, and punisheth whom He pleaseth, for Allah hath power over all things. 	 Жумладан, бандаларнинг яширин ниятларини ҳам, ошкора ишларини ҳам яхши билади. Ва ҳаммасини ҳисоб-китоб қилиб, хоҳлаганини кечиб юборади, хоҳлаганини азоблайди.)


And when the hypocrites and those in whose hearts was a disease began to say: Allah and His Apostle did not promise us (victory) but only to deceive. 	 Ўшанда мунофиқлар ва қалбларида касаллик борлар: «Аллоҳ ва Унинг Расули бизга ёлғондан бошқани ваъда қилмаган экан», дердилар. (Улар, Расулуллоҳдан (с. а. в.) изн сўрамай, сафарбарликдан кетиб қолганлари ҳам етмаганидек, мўминлар ичига ғулғула солдилар.)


[Remember] when they came at you from above you and from below you, and when eyes shifted [in fear], and hearts reached the throats and you assumed about Allah [various] assumptions. 	 Ўшанда улар сизнинг уст ва қуйи томонингиздан келган эдилар. Ўшанда кўзлар тиниб, жонлар ҳалқумга келган эди ва Аллоҳ ҳақида турли гумонлар қилардингиз.


But the blasphemers continue to ignore the warnings they receive. 	 (Қуръонни ҳикмат ила нозил қилган ғолиб ва қудратли Аллоҳ осмонлару ерни ҳамда уларнинг орасидаги нарсаларни ҳам ҳақ ила, ҳикмат ила яратган.)


So when he brought Our signs to them, they started mocking at them! 	 Бас, қачонки у уларга мўъжизаларимизни келтирганда, улар баногоҳ у(мўъжиза)лардан кула бошладилар.


This situation did not take place according to your previous plans, otherwise, everything would have been different. 	 Лекин Аллоҳ қилиниш керак бўлган ишни ҳал этиш учун, ҳалок бўладиган одам очиқ-ойдин ҳужжат билан ҳалок, бўлиши учун, яшаши керак бўлган одам очиқ-ойдин ҳужжат билан яшаши учун (тўқнашдингиз). Ва, албатта, Аллоҳ эшитгувчи ва билгувчи зотдир.


As for those who argue concerning Allah after being answered, their arguments will be annulled before their Lord, and His Wrath will fall upon them, and for them there is a terrible punishment. 	 Аллоҳ ҳақида Унга ижобат қилинганидан кейин ҳам талашиб-тортишадиганларнинг ҳужжатлари Роббилари ҳузурида ботилдир, уларга ғазаб бордир ва уларга шиддатли азоб бордир. (Яъни, мўмин-мусулмонлар Аллоҳга ва унинг динига ижобат қилганларидан кейин, кофир ва мушрикларнинг ҳақ эканлигига ҳар қанча ҳужжат-далил келтирсалар ҳам, Аллоҳнинг наздида уларнинг ҳужжат-далиллари ботилдир.)


give me a good name among later generations; 	 Ва менга кейин келгувчилар ичида содиқ мақтовлар бўладиган қилгин. (Яъни, ўтиб кетганимдан кейин ҳам одамлар мени қиёматгача яхшилик билан эслаб юрадиган қилгин.)


The decision rests with Allah only, Who hath commanded you that ye worship none save Him. 	 Ҳукм қилиш фақат Аллоҳнинг Ўзига хосдир, У фақат Ўзигагина ибодат қилишингизни амр этди.


Therein you shall have all that your souls desire, and therein you shall have all that you ask for 	 Сизга у(жаннат)да кўнглингиз иштаҳа қилган нарса бордир ва сизга унда орзу қилинган нарсангиз бордир.


Would you reject the sustenance that you receive rather than give thanks? 	 Ва ёлғонга чиқаришни ризқ қилиб оласизларми?! (Яъни, иймон келтириш лозим бўлган нарсаларга ишонмасликни ўз насибангиз қилиб оласизларми?)


You are the Most Awarding One. 	 Албатта Сенинг Ўзинг кўплаб ато қилувчисан.


When they entered into the presence of Joseph, he set his brother close to himself, and said, ‘Indeed I am your brother, so do not sorrow for what they used to do.’ 	 Юсуфнинг олдига кирганларида, у инисини ўзига яқин жойлаштирди ва: «Мен акангман, улар қилган нарсалардан хафа бўлма», деди. (Улар Юсуфнинг (а. с.) ҳузурларига кирган вақтларида, у зот меҳмонларни яна яхши кутиб олдилар.


And it was not [possible] for this Qur'an to be produced by other than Allah, but [it is] a confirmation of what was before it and a detailed explanation of the [former] Scripture, about which there is no doubt, from the Lord of the worlds. 	 Ушбу Қуръон Аллоҳдан бошқа томонидан тўқиб чиқарилган эмас. Балки у ўзидан олдингининг тасдиғи ва китобнинг тафсилотидир.


The erudite among His bondmen fear Allah alone. 	 Аллоҳдан бандалари ичидан фақат олимларигина қўрқарлар.


It is He Who has sent His Noble Messenger with guidance and the religion of truth, in order that He may make it prevail over all other religions, even if the polytheists get annoyed. 	 У зот, Ўз Расулини ҳидоят ва ҳақ дин билан барча динлардан устун қилиш учун юборган зотдир. Гарчи мушриклар ёқтирмасалар ҳам.


Except for the words of Abraham to his father, “I will ask forgiveness for you, though I have no power from God to do anything for you.” 	 Эй Роббимиз, фақат Сенга таваккал қилдик, фақат Сенгагина қайтдик ва қайтиб борадиган жой ҳам фақат Сенгинадир. (Иброҳим Пайғамбар оталарига раҳмлари келиб: «Албатта, сен учун истиғфор айтаман», дея ваъда берганлар.


The inhabitants of the city of Medina and the desert Arabs dwelling around it were not supposed to disobey the Messenger of God or to give priority to their own lives above that of the Prophet. 	 Мадина аҳлига ва уларнинг атрофидаги аъробийларга Расулуллоҳдан четда қолишлари ва ўз жонларини кўзлаб унинг жонига эътибор қилмасликлари дуруст эмас.


Is He Who is aware of the deserts of every soul (as he who is aware of nothing)? 	 Ҳар бир жоннинг қилган касби устидан турувчи зот ким? Аллоҳга ширк келтирдилар.


For them there will be alloted a share for what they have earned. 	 Ана ўшаларга қилган касбларидан насиба бор.


And it is He Whom we worship. 	 Албатта, ҳеч қандай гап-сўзсиз, Аллоҳнинг бўёғини (динини) тутиши лозим. Чунки Аллоҳнинг бўёғидан (динидан) ўзга чиройлироқ бўёқ йўқ!)


If ye are ill, or on a journey, or one of you cometh from offices of nature, or ye have been in contact with women, and ye find no water, then take for yourselves clean sand or earth, and rub therewith your faces and hands. 	 Шу билан бирга, ароқни ҳаром қилиш йўлида татбиқ қилинган чоранинг яна бир босқичи ҳамдир. Таҳорат ва ғуслга сув топилмаса, тоза тупроқ-ла таяммум қилинади.


Say: 'The truth is from your Lord; so let whosoever will believe, and let whosoever will disbelieve.' 	 Сен: «Бу ҳақ Роббингиз томонидандир. Бас, ким хоҳласа, иймон келтирсин, ким хоҳласа, куфр келтирсин», дегин.


Allah it is He Who has created the heavens and the earth, and all that is between them in six Days. 	 Аллоҳ осмонлару ерни ва улар орасидаги нарсаларни олти кунда яратиб, сўнгра аршни эгаллган зотдир.


and then cut off his aorta, 	 Сўнгра, албатта, унинг шоҳ томирини кесармиз.


Has then your Lord (O Pagans!) preferred for you sons, and taken for Himself daughters among the angels? 	 (Араб мушриклари қиз фарзандни ҳеч ёқтирмас эдилар. Бошқа оятларда зикр қилинганидек, улардан қиз кўргани қаттиқ хафа бўлиб, юзи қорайиб кетар эди.


And We delivered those who believed and who guarded (against evil). 	 Ва иймон келтириб, тақво қилиб юрганларга нажот бердик.


And the Jews say: Uzair is the son of Allah; and the Christians say: The Messiah is the son of Allah; these are the words of their mouths; they imitate the saying of those who disbelieved before; may Allah destroy them; how they are turned away! 	 Яҳудийлар: «Узайр Аллоҳнинг ўғлидир», дедилар. Насоролар: «Масиҳ Аллоҳнинг ўғлидир», дедилар.


and know that the Messenger of God is among you. 	 Ва билингларки, албатта, ичларингизда Расулуллоҳ бордир.


It is they for whom there will be a twofold reward for what they did, and they will be secure in lofty abodes. 	 (Ҳа, инсоннинг икки дунёдаги қадр-қиймати фақатгина иймони ва яхши амалига қараб белгиланади. Молу дунё ва бола-чақа ҳам иймонли ва солиҳ амалли кишиларгагина фойда бериши мумкин.


Yet they are heedless, and they do not believe. 	 Улар ғафлатдадирлар, улар иймон келтирмаслар.


And when they hear Al-Laghw (dirty, false, evil vain talk), they withdraw from it and say: "To us our deeds, and to you your deeds. Peace be to you. We seek not the ignorant." 	 Қачонки беҳуда нарса эшитсалар, ундан юз ўгириб: «Бизга ўз амалларимиз, сизга ўз амалларингиз, омон бўлинглар, биз жоҳилларни истамасмиз», дедилар.


And We have made the heaven a roof, safe, and from the signs there of they are averters. 	 Ва осмонни сақлаган шифт қилиб қўйдик. Улар эса, Унинг аломатларидан юз ўгиргувчи бўлмоқдалар.


He is but a plain warner. 	 У фақат ошкора огоҳлантирувчи, холос.


Besides God, and lead them to the way to Hell. 	 Аллоҳдан ўзга. Бас, уларни жаҳийм йўлига ҳидоят қилинг»(дейилур).


If We will, We would make it bitter, why then do you not give thanks? 	 Агар хоҳласак, Биз уни шўр қилиб қўямиз. Шукр қилсангиз-чи!


On those who believe and do deeds of righteousness there is no blame for what they ate (in the past), when they guard themselves from evil, and believe, and do deeds of righteousness,- (or) again, guard themselves from evil and believe,- (or) again, guard themselves from evil and do good. 	 Иймон келтирганлар учун, агар тақво қилиб, иймон келтириб, яхши амалларни қилган бўлсалар, сўнгра тақво қилиб, иймон келтирсалар, кейин тақво қилиб эҳсон қилсалар, еб-ичганларида гуноҳ йўқдир.


If one asks, "To which day have such calamitous events been postponed?" 	 Қандоқ кунга сурилган-а?


The angels said, “O Lut! 	 Улар: «Эй Лут, биз Роббингнинг элчиларимиз, булар сенга ҳаргиз тега олмаслар.


And when it is said to them, "Do not cause corruption on the earth," they say, "We are but reformers." 	 Ва агар уларга, ер юзида фасод қилманг, дейилса, биз фақат ислоҳ қилувчилармиз, дейдилар.


He will have no strength, and no supporter. 	 Бас, (ўшанда) у(инсон)да қувват ҳам, нусрат берувчи ҳам бўлмайдир.


So inform them of a painful punishment, 	 Уларга аламли азобнинг «башоратини» бер.


Let one of you go then with these silver coins to the town, and let him find out what food is purest there, and bring you back a supply of it. Let him conduct himself with caution and not disclose your whereabouts to anyone: 	 «Қанча қолганингизни Роббингиз яхши билгувчидир, шаҳарга бирингизни ушбу пулингиз ила юборинг, назар солиб, яхши таомни танлаб, ундан ризқ келтирсин ва диққатли бўлсин, сизни бировга сездириб қўймасин.


If He willed, He could have stilled the winds, leaving them motionless on its surface. 	 Агар У зот хоҳласа, шамолни тўхтатиб қўюр. Бас, у(кема)лар у(денгиз)нинг устида туриб қолурлар.


God made a covenant with those who were given the Book to make it known to people and not conceal it. 	 (Ояти каримада аҳли китобларнинг, хусусан, яҳудийларнинг аҳдни бузиб, хиёнат қилишлари ўзига хос услуб ила баён этиляпти. Аслида, Аллоҳ уларга китоб бераётган пайтда, бу китобни албатта, одамларга баён қиласиз ва беркитмайсиз, деб аҳд олган эди.


They have lost their souls, and that which they devised hath failed them. 	 Қиёматда шафоат қилувчи воситалардан бири иймон эди, иймонлари йўқ. Имкони бўлса эди, улар бу дунёга қайтиб, аввал қилган гуноҳларини такрорламай, иймон ва ихлос билан яшашга жон деб кўнардилар.


(The tribes of) Thamud and A'ad disbelieved in the judgment to come. 	 Самуд ва Од қориъани ёлғонга чиқаришди. («Қориъа» ҳам қиёматнинг номларидан бири, шиддат билан эшик қоқиб келувчи маъносини англатади.)


(Then they conferred among themselves and said): "These men, our own people, have taken others as gods beside Him: why do they not bring any clear evidence that they indeed are gods? 	 Ана у қавмимиз Ундан ўзга худолар тутдилар. Уларга равшан ҳужжатлар келтира олармиканлар?!


When waves, like canopies, cover them, they call upon God, devoting their religion to Him. 	 Бизнинг оятларимизни фақат ўта хоин ва ўта кофирларгина инкор этурлар. (Ўлим кўзига кўринган чоғда, минган кемаси қаттиқ довулга учраб, денгизда хасдек у ён-бу ён отилаётган бир пайтда ҳамма нарсани унутиб, ёлғиз Аллоҳнинг Ўзига ёлбориб илтижо қилишга тушади.


We detail Our revelations for a people who have knowledge. 	 Биладиган қавм учун оятларимизни батафсил баён қилурмиз.


He said, “Yes, but to put my heart at ease.” 	 (Иброҳим алайҳиссалом Аллоҳ таоло ўликларни тирилтира олишига ҳеч қандай шубҳа қилмас эдилар. У зотнинг бунга ишончлари комил эди.


He will gulp it but will hardly [be able to] swallow it. 	 (Жаҳаннамда уларга алвон-алвон азоблар берилади. Жумладан, ўша жабрчи-саркаш жаҳаннам оловида ёниб-чанқаб сув сўраганида, унга йиринг берилади.


And when mankind are gathered together (at the Resurrection), they will be hostile to them and reject their worship (altogether)! 	 Одамлар маҳшарга тўпланганда, (бутлар) уларга душман бўлурлар ва ибодатларига ҳам мункир бўлурлар. (Бизга ибодат қилганингиз йўқ, деб инкор қиладилар.


Log conversations 	 Суҳбатлар маълумотлари


The sun could be observed to incline away from their cave on the right, as it rose, and to turn away from them on the left, when it set, while they lay in the wide space inside the cave. 	 Қуёш чиққанида уларнинг каҳфининг ўнг томонидан мойил бўлганини, ботганда эса, чап томонидан қийиб ўтганини кўрасан. Улар эса у(ғор)нинг кенг жойидадирлар.


and when the groups came face to face, the companions of Moses cried out: "We are overtaken!" 	 Икки жамоат бир-бирларини кўрган чоғида, Мусонинг одамлари: «Энди қўлга тушдик», дедилар.


Say, "Come, bring your witnesses, who can testify that God forbade [all] this." 	 Сен: «Аллоҳ мана шуни ҳаром қилганига гувоҳлик берадиган гувоҳларингизни келтиринг», деб айт. Бас, агар гувоҳлик берсалар, сен улар ила гувоҳлик берма.


And if you be in doubt whether the Book We have sent down to Our Servant is from Us or not, then produce, at least, one Surah like this. You may call all your associates to assist you and avail yourselves of the help of any one other than Allah. If you are genuine in your doubt, do this. 	 Ва агар бандамизга туширилган нарсамизга шакингиз бўлса, унга ўхшаш бир сура келтиринг ва рост сўзловчилардан бўлсангиз, Аллоҳдан ўзга гувоҳларингизни чақиринг.


He said: l saw that which they saw not; so I seized a handful from the footstep of the messenger, and then cast it; Thus my soul embellished the affair to me. 	 Сомирий ана шу ишларни қилганида зийнатлар бузоққа айланиб, ундан овоз чиқадиган бўлибди. Мен ҳеч нарса қилганим йўқ, ёмон ниятим ҳам йўқ эди, кўнглимга тушган ишни қилсам, ўзларидан ўзлари эргашиб кетишаверди, демоқчи бўлди.)


I promised you, but failed to keep it. 	 Менинг устингиздан ҳеч қандай ҳукмронлигим йўқ эди. Фақат даъват қилсам, ўзингиз менга ижобат қилдингиз.


When you divorce women, divorce them at [the conclusion of] their term and calculate the term, and be wary of Allah, your Lord. 	 Сен билмайссан, шоядки Аллоҳ ундан кейин бирор ишни пайдо қилса. (Аёллар учун идда ўтиришни бошлашга муносиб вақт ҳайздан пок бўлганларидан сўнг жинсий яқинлик қилмай туриб талоқ қўйишдир.


to Pharaoh and his elite, but they followed Pharaoh’s dictates, and Pharaoh’s dictates were not right-minded. 	 Бас, улар Фиръавн ишига эргашдилар. Фиръавннинг иши эса тўғри эмасди!


As for monasticism, it is they who invented it; We did not prescribe it for them. 	 Роҳибликни ўзлари чиқариб олдилар, Биз буни уларга фарз қилмаган эдик, фақат ўзлари Аллоҳнинг розилигини тилаб қилдилар, лекин ҳақиқий риоясини қила олмадилар.


So We contrived for Joseph's sake; he could not have taken his brother, according to the king's doom, except that God willed. 	 У подшоҳнинг дини бўйича инисини олиб қола олмас эди. Магар Аллоҳ хоҳласагина, бўлиши мумкин эди.


Thereafter He relented toward them, so that they might repent. Verily Allah! 	 Албатта, Аллоҳ тавбаларни қабул қилувчи ва раҳмли зотдир. (Бу уч кишининг қиссаси ҳамма тарих китобларимизда, тафсир ва ҳадис китобларимизда ривоят қилинган.


They said, “By Allah, undoubtedly Allah has given you superiority over us, and we were indeed guilty.” 	 Биз эса, хатокорлардан бўлдик», дедилар. (Оғалар бор ҳақиқатни эътироф қилдилар, хато қилганларини ҳам тан олдилар.)


You are not able to frustrate Him in the earth, nor do you have a guardian and a helper other than Allah. 	 Ва сиз ер юзида қочиб қутула олмассиз. Ҳамда сиз учун Аллоҳдан ўзга валий ҳам, нусрат бергувчи ҳам йўқ.


But verily, a party of them conceal the truth while they know it - [i.e. the qualities of Muhammad SAW which are written in the Taurat (Torah) and the Injeel (Gospel)]. 	 Яҳудийлардан инсофлилари ўша хабар асосида Пайғамбар алайҳиссаломга иймон келтириб, саҳобалик бахтига–муяссар бўлганлар. Лекин аҳли китоблардан бир гуруҳлари ҳақни билиб туриб, ҳасад қилишиб, беркитадилар.


Whosoever comes with a good deed shall have better than it, and shall be secure from the terrors of that Day. 	 Ким яхшилик қилса, унга ундан кўра яхшироқ (мукофот) бўлур. Ҳамда улар ўша куннинг даҳшатидан омондадирлар.


(They will say, 'Three; and 'their dog was the fourth of them.' 	 Ҳали улар: «Учтадирлар, итлари тўртинчиларидир», дерлар.


When they ask your permission for some of their affairs, grant it to whomever you please and ask Allah for forgiveness for them; Allah is the Forgiver, the Merciful. 	 Улар баъзи ишлари учун сендан изн сўрасалар, улардан кимга хоҳласанг, изн бер ва улар учун Аллоҳга истиғфор айт. Албатта, Аллоҳ ўта мағфиратли, ўта раҳмли зотдир.


Rejoicing because of what their Lord gave them, and their Lord saved them from the punishment of the burning fire. 	 Роббилари уларга берган нарсалардан лаззатдадирлар. Роббилари уларни жаҳаннам азобидан сақлар.


Had they gone forth with you, they would only have proved a source of evil for you, and would have run back and forth among you, seeking to sow discord among you: and among you there were some who would have willingly listened to them. 	 Агар улар ичингизда чиққанларида ҳам сизга ёмонликдан бошқа нарсани зиёда қилмасдилар, тезлаб орангизга фитна солишга уринардилар. Ҳолбуки, ичингизда уларга қулоқ солувчилар бор эди.


Those who will be gathered to Hell (prone) on their faces,- they will be in an evil plight, and, as to Path, most astray. 	 Жаҳаннам томон юз тубан ҳолларида судраладиганлар, ана ўшалар, маконлари энг ёмон, йўллари энг адашган кимсалардир.


Each soul will come with a driver and a witness. 	 (Яъни, қиёматда ҳар бир жон билан уни маҳшаргоҳга ҳайдовчи фаришта ва бу дунёда қилган ишларга гувоҳлик берувчи фаришта бирга келади. Эҳтимол, бу дунёда унга вакил қилинган икки фаришта шулардир.)


And on the day when the trumpet shall be blown, then those who are in the heavens and those who are in the earth shall be terrified except such as Allah please, and all shall come to him abased. 	 Сур чалиниб, Аллоҳ хоҳлаганидан бошқа осмонлардаги кимсалар ва ердаги кимсалар даҳшатга тушган кунда ҳамма У зотга бўйин эгиб келурлар.


Indeed lost are they who have killed their children, from folly, without knowledge, and have forbidden that which Allah has provided for them, inventing a lie against Allah. 	 Батаҳқиқ, улар адашдилар ва ҳидоятга юрувчилардан бўлмадилар. (Агар улар жоҳил бўлмасалар, Аллоҳнинг фарзандларни кўпайтириш, уларни тарбиялаб ўстириш ҳақидаги таълимотига душманларча терс, инсу жин шайтонларининг гапига кириб, ўз жигаргўшаларини ўлдирар эдиларми?!


Is there not a home in Hell for those who reject Faith? 	 Кофирларга жаҳаннамда турар жой йўқмиди?!


unless (you add) 'if Allah wills' And remember your Lord when you forget and say: 'It may be that my Lord will guide me to something nearer to rectitude than this' 	 Қачонки унутсанг, Роббингни эсла ва: «Шоядки Роббим мени бундан яхшироққа яқин бўлишимга ҳидоят қилса», дегин. (Инсоннинг ҳар бир ҳаракати, иши, ҳатто нафас олиб-чиқариши ҳам буткул Аллоҳнинг иродасига боғлиқдир.


Certainly, Allah is Oft-Forgiving, Most Merciful. 	 Албатта, Аллоҳ мағфират қилгувчи ва раҳмли зотдир.


Noah's folk denied the messengers (of Allah), 	 Нуҳ қавми Пайғамбарларни ёлғончи қилди.


When he recovered his senses he said: "Glory be to Thee! to Thee I turn in repentance, and I am the first to believe." 	 Вақти-соати етиб, учрашув ўз вақтида, белгиланган жойда содир бўлди. Бу учрашув араб лафзида «мийқот», яъни, исми замон ва исми макон бўлиб ва учрашув вақти ва замони маъносини билдиради.)


He creates you in the wombs of your mothers-- a creation after a creation-- in triple darkness; that is Allah your Lord, His is the kingdom; there is no god but He; whence are you then turned away? 	 Тафсирчи уламоларимиз бу саволга, уч зулматнинг бири ҳомилани ўраб турувчи парда, иккинчиси бачадон, учинчиси қорин, деб жавоб берганлар. Илмий тараққиёт бу жавобни яна ҳам аниқлаштирди.


In order to make it a remembrance for you, and in order that the ears that store may remember. 	 Уни сизларга эслатма қилиш учун ва англовчи қулоқлар англаб олиши учун. (Бўлиб ўтган қисса ва ҳодисалар ҳамма учун ўрнак, эслатма, ваъз-насиҳат бўлиши керак.)


Indeed, those who purchase disbelief [in exchange] for faith - never will they harm Allah at all, and for them is a painful punishment. 	 Албатта, куфрни иймонга сотиб олганлар Аллоҳга ҳаргиз бирор зарар етказа олмаслар. Уларга аламли азоб бордир.


He is indeed your chief who has taught you magic! 	 Албатта, у сизга сеҳр ўргатган каттангиздир!


except Him who originated me, for He will guide me' 	 Магар мени яратган зотдангина (воз кечмасман). Албатта, У зот мени ҳидоят қилур», деган эди.


But those to whom knowledge had been given said: 'Alas for you! 	 Илм берилганлар эса: «Вой бўлсин сизларга!


And they schemed outrageous schemes. 	 Ва ниҳоятда улкан макр қилдилар.


"For that my Lord has granted me Forgiveness and has enrolled me among those held in honour!" 	 (Иймони ва ихлоси туфайли Аллоҳ таоло ўз фазли ва карами ила у бандани жаннатга ҳукм қилди. У банда жаннатга кириб, нозу неъматларни ва иззат-икромни кўриши билан қавмини эслади.


He created man of a clay like the potter's, 	 Инсонни сополга ўхшаш қуриган лойдан яратди.


And save us by Your mercy from the disbelieving people." 	 Шунингдек, фитна сўзи «алдов» ва «адашув» маъносини ҳам англатади. Ушбу оятда эса, мўминлар Аллоҳдан золим қавмларни улар устидан ғолиб қилиб қўймасликни сўрашмоқда.


And when they hear vain discourse they withdraw therefrom and say: unto US our works, and unto you your works; peace be unto you; we seek not the ignorant. 	 Қачонки беҳуда нарса эшитсалар, ундан юз ўгириб: «Бизга ўз амалларимиз, сизга ўз амалларингиз, омон бўлинглар, биз жоҳилларни истамасмиз», дедилар.


He had surely seen Him on the clear horizon. 	 (Муҳаммад с. а. в. Жиброилни очиқ-ойдин уфқда ўз кўзлари билан асл яратилишида кўрдилар.)


Behold, the messengers came to them, from before them and behind them, (preaching): "Serve none but Allah." They said, "If our Lord had so pleased, He would certainly have sent down angels (to preach). 	 Ўшанда Пайғамбарлар уларнинг олдиларидан ҳам, орқаларидан ҳам: «Фақат Аллоҳдан ўзгага ибодат қилманглар», деб келганларида, улар: «Агар Роббимиз хоҳласа, фаришталарни тушурур эди.


Indeed, by Us you will not be helped. 	 Албатта, Биз томонимиздан сизга нусрат қилинмас.


And those who disbelieve say: What! when we have become dust and our fathers (too), shall we certainly be brought forth? 	 Куфр келтирганлар: «Биз ва ота-боболаримиз тупроқ бўлганимиздан кейин, яна чиқариламизми?!


He is the Lord of the two easts and the Lord of the two wests. 	 У икки машриқ ва икки мағрибнинг Роббисидир. (Икки машриқ деганда, қуёшнинг ёздаги ва қишдаги чиқиш жойларини ҳамда икки мағриб деганда, ёздаги ва қишдаги ботиш жойларини тушуниш керак.)


Or become reminded so that the reminder should profit him? 	 Ёки насиҳат олар ва мавъиза унга манфаат берар.


So Allah, seized him with punishment for his last [i.e. his saying: "I am your lord, most high") (see Verse 79:24)] and first [(i.e. his saying, "O chiefs! I know not that you have a god other than I" (see Verse 28:38)] transgression. 	 Бас Аллоҳ уни аввалги ва охирги гуноҳлари учун азобга олди.


(In attributing partners to Allah) you have merely been fabricating lies. 	 Сизлар фақат тўқиб олувчиларсиз, холос.


It is not allowed to you to take women afterwards, nor that you should change them for other wives, though their beauty be pleasing to you, except what your right hand possesses and Allah is Watchful over all things. 	 Сенга бундан бошқа аёллар ҳалол бўлмас ва уларга бошқа завжаларни алмаштиришинг ҳам бўлмас. Агар ўшаларнинг ҳусни сени ажаблантирса ҳам.


It is He who multiplied you on the earth, and it will be before Him that you will be gathered. 	 У зот сизларни ер юзида яратиб, таратгандир. Ва Унгагина тўпланурсизлар.


This, because of that which your hands have sent forth, and verily Allah is never unjust unto His creatures. 	 Бу қўлингиз тақдим қилган нарса туфайлидир. Албатта, Аллоҳ бандаларига ҳеч зулм қилгувчи эмасдир», дейишларини кўрсанг эди.


So have they not seen it? 	 Маълумки, бу шаҳарни Аллоҳ таоло тош ёғдириб ҳалок қилгандир. Оятдаги «Улар»дан мурод эса, Макка кофирлари.


You have certainly done a deplorable thing." 	 (Бу иши кемани тешгандан ҳам баттар туюлди. Чунки кўриб билиб туриб бир маъсум гўдакни қасддан ўлдириш ҳазилакам иш эмас эди.)


So think not that Allah will fail to keep His promise to His messengers. Lo! 	 Сен, Аллоҳ Пайғамбарларига берган ваъдасига хилоф қилувчи, деб гумон қилма.


But the wrongdoers among them substituted words other than those given to them, so We sent down on the wrongdoers a plague from heaven, because of their wicked behavior. 	 Имом Бухорий Абу Ҳурайра розийаллоҳу анҳудан ривоят қиладиларки, Пайғамбар алайҳиссалом: «Бани Исроилга, эшикдан таъзим қилиб, ҳиттатун, деб киринглар, дейилган эди. Улар думбалари билан судралиб, сўзни алмаштириб, ҳаббатун фи шаъратин, деб кирдилар», дедилар.


And Allah is Able to do all things. 	 Уларнинг залолатга кетишларининг асосий масаласи шу бўлган.)


Indeed, most of them have no knowledge. 	 Чунки Аллоҳ уларнинг ўртасига табиий тўсиқ тортиб қўйган.)


Who can be better in religion than one who submits his whole self to Allah, does good, and follows the way of Abraham the true in Faith? 	 Балки бор нарсани иқрор қилиш учун айтилаётган тасдиқ саволидир. Қилган яхши амалнинг қабул бўлишига иймон қанчалик шарт бўлса, ихлос ҳам (яъни, ишни Аллоҳнинг розилиги учун ихлос билан адо этиш) шунчалик шартдир.


The hypocrites try to deceive God, but He is deceiving them. 	 Албатта, мунофиқлар Аллоҳни алдамоқчи бўларлар.


We have indeed sent down to you clear signs; and none will disbelieve in them except the sinners. 	 Батаҳқиқ, сенга равшан оятларни туширдик, уларга фақат фосиқларгина куфр келтирадир.


If Allah is your helper none can overcome you, and if He withdraw His help from you, who is there who can help you after Him? 	 Агар сизга Аллоҳ нусрат берса, сиздан ғолиб келувчи йўқ. Агар сизни ташлаб қўйса, Ундан ўзга ким ҳам ёрдам берар эди.


On that Day man will be informed of everything he put forward, and everything he left behind. 	 У кунда инсонга аввалу охир қилганининг хабари берилар.


So they returned, retracing their footsteps. 	 Бас, келган йўлларидан изларига қайтдилар.


Whoever does good whether male or female and he is a believer, We will most certainly make him live a happy life, and We will most certainly give them their reward for the best of what they did. 	 Эркагу аёл, ким мўмин ҳолида яхши амал қилса, Биз унга яхши ҳаёт кечиртирамиз ва, албатта, уларни қилиб юрган амалларининг энг гўзалига бериладиган ажр ила мукофотлармиз.


And We shall turn to whatever deeds they (disbelievers, polytheists, sinners, etc.) did, and We shall make such deeds as scattered floating particles of dust. 	 (Кофирларнинг бу дунёда қилган баъзи бир яхши амаларидан умидлари бўлиши мумкин. Аммо иймон бўлмаганидан кейин у ишлар ҳеч фойда бера олмайди.


There was an error displaying the help. 	 Ёрдамни кўрсатишда хатолик юз берди


If He wills, He can remove you all and bring a new creation. 	 Агар истаса, сизларни кетказиб, янги халқ келтиради.


Yet when He removes the evil from you, lo! a party of you associate others with their Lord; 	 Сўнгра У сиздан ёмонликни кушойиш қилган чоғда, кўрибсизки, сиздан бир гуруҳ ўз Роббларига ширк келтирурлар. (Ёмонлик етган пайтида фақат Аллоҳга ёлбориб турган одамлардан баъзилари Аллоҳ таоло уларга етган ёмонликни кетказгандан сўнг яна Аллоҳга ширк келтиришга ўтадилар.)


And indeed they have visited the township upon which had rained a harmful rain; so were they not seeing it? 	 (Ушбу ояти каримадаги «ёмонлик ёмғири ёғдирилган шаҳар»дан мурод Лут алайҳиссалом қавми яшаган шаҳардир. Маълумки, бу шаҳарни Аллоҳ таоло тош ёғдириб ҳалок қилгандир.


Said he, 'I am better than he; Thou createdst me of fire, and him Thou createdst of clay.' 	 Яъни, Аллоҳнинг очиқ-ойдин фармони туриб, ўзининг фикрини ишлатди. Аллоҳнинг амри турганда, қачон фикрбозликлар бошланса, Иблиснинг иши қилинган бўлади.


We did not reveal the Quran to you to make you suffer. 	 Сенга Қуръонни бадбахт бўлишинг учун нозил қилганимиз йўқ.


Then he drew nearer and nearer 	 Сўнгра яқинлашди ва жуда ҳам яқин бўлди.


Is [because] We hasten for them good things? 	 Уларга яхшиликларни тезлатишимиз, деб ҳисоблайдиларми?


Proclaim, “If the sea became ink for the Words of my Lord, the sea would indeed be used up and the Words of my Lord would never – even if we bring another like it for help.” 	 (Оятдаги «денгиз» лафзи барча денгиз жинсини ўз ичига олади. Демак, дунёдаги барча денгизлар сиёҳ қилиб олиниб, уларга яна шунча денгиз сиёҳи қўшилса-да, Аллоҳ таолонинг калималари ёзилса, ўшанча денгиз сиёҳ тугаб қолади, аммо Аллоҳнинг калималари тугамайди.


So let them laugh a little and [then] weep much as recompense for what they used to earn. 	 Бас, қилган касблари туфайли оз кулиб, кўп йиғласинлар. (Улар бу дунёда қанча кўп кулсалар ҳам оз бўлади, охиратда кўп йиғлашлари турган гап.)


And We vouchsafed unto him wisdom, while yet a child. 	 (Аллоҳ таоло Яҳё алайҳиссаломга, илоҳий Тавротни қувват билан ол, демоқда. Оятдаги: «Унга гўдаклигидаёқ ҳукмни бердик», деган жумлани уламоларимиз илму ҳикмат мазмунида таъвил қилганлар.)


Prayer at night leaves the strongest impression on one's soul and the words spoken are more consistent. 	 Албатта, кечасиги ибодат кўпроқ мувофиқ келадир ва қироати тўғрироқ бўладир.


Those that sell God's covenant, and their oaths, for a little price, there shall be no share for them in the world to come; God shall not speak to them neither look on them on the Resurrection Day, neither will He purify them; and for them awaits a painful chastisement. 	 Аллоҳнинг аҳдини ва ўз қасамларини арзон баҳога сотадиганлар, албатта, ана ўшаларга охиратда насиба йўқдир, қиёмат куни Аллоҳ уларга гапирмас, назар солмас ва покламас. Уларга аламли азоблар бор.


'This is that you were promised; it is for every mindful penitent.' 	 Бу сизга ваъда қилинган нарсадир. Ҳар бир сертавбага ва сақловчига.


The punishment of the Hereafter is more severe, and more lasting. 	 Охират азоби, албатта, ашаддийроқ ва боқийроқдир.


But indeed We have given to Ibrahim's children the Book and the wisdom, and We have given them a grand kingdom. 	 Батаҳқиқ, Иброҳим оиласига китобни, ҳикматни ва улуғ мулкни берганмиз-ку?!


The Assyrian king set his own palace ablaze and was himself burnt to death. 	 Бу ҳақиқатни мўмин-мусулмонлар, айниқса, даъватчилар жуда яхши англаб етмоқлари лозим.)


They said, “You are nothing but mortals like us; the Most Gracious has not sent down anything – you are nothing but liars.” 	 Улар: «Сиз бизга ўхшаган башардан бошқа нарса эмассиз. Роҳман ҳеч нарса нозил қилгани йўқ.


Do you see any flaw? 	 Бирор камчилик кўряпсанми?


That is the determination of the Exalted in Might, the Knowing. 	 (Оятда қуёшнинг ўз истиқрори учун ажратилган маконда ва замонда жараён этиши–ҳаракатланиши ҳақидагина гап кетмоқда.)


But to maintain modesty is better for them. 	 (Ушбу оятдаги «кийимлари»дан мурод катта ёпинчиқ ва ҳамда устдан кийиладиган ридодир. Аёл киши ўта қариб, никоҳдан умуман умидсиз бўлиб қолганда паранжи-чиммат қилмасликка рухсат бор.


Indeed those who disbelieved and prevented others from Allah’s way, and opposed the Noble Messenger after the guidance had become clear to them – they cannot harm Allah in the least; and soon He will squander away their deeds. 	 (Булар у зотнинг ҳаётлик даврларида шахсларига, динларига, Қуръонларига, саҳобаларига қарши чиққанлардир. Пайғамбарнинг вафотларидан сўнг эса у кишининг динларига, шариатларига, суннатларига, даъватларига, умматларига қарши чиқанлардир.)


But no, you prefer the life of the world, 	 Лекин, сизлар дунё ҳаётини устун қўясизлар.


And what will make you know what Sijjin is? 	 «Сижжин» қандай нарса эканини сенга нима билдирди?! (Сижжин нима эканини қаердан ҳам билардинг, унинг моҳияти шундоқ каттаки, сен уни идрок эта олмайсан.


(Muhammad), have We not comforted your heart, 	 Сенинг кўксингни кенг қилиб қўймадикми?


If you were to die or to be killed for the cause of God, certainly His forgiveness and mercy is far better than your worldly gains. 	 Гарчи Аллоҳ йўлида қатл қилинсангиз ҳам ёки ўлсангиз ҳам, Аллоҳдан бўладиган мағфират ва раҳмат улар жамлайдиган нарсадан яхшидир.


And those who disbelieved said unto their messengers: Verily we will drive you out from our land, unless ye return to our religion. 	 Куфр келтирганлар ўз Пайғамбарларига: «Албатта, биз сизларни еримиздан чиқариб юборамиз ёки, албатта, миллатимизга қайтасизлар», дедилар.


But whosoever will turn back and disbelieve - 	 Лекин, ким юз ўгирса ва кофир бўлса.


They said: "Beseech on our behalf Thy Lord to make plain to us what (heifer) it is!" 	 Улар: «Роббингга дуо қил, унинг қандай эканини баён қилиб берсин», дедилар.


Answer the caller to God, and believe in Him; and He will forgive you your sins, and will save you from a painful punishment.” 	 Шунингдек, Муҳаммад алайҳиссаломни Аллоҳнинг даъватчиси эканликларини, у зотнинг чақириқларига жавоб бериш лозимлиги, Аллоҳга иймон келтириш вожиблигини ҳам англаб етганлар. Энг муҳими, охиратни, қиёмат кунини билганлар, унда аламли азоблар борлигини, Аллоҳга иймонгина у азобдан сақлаб қолиши мумкинлигини фаҳмлаганлар.


It is indeed [foretold] in the scriptures of the ancients. 	 Албатта, у (Қуръон) аввалгиларининг китобларида ҳам бордир. ( Қуръоннинг зикри, аввалги умматларнинг илоҳий китобларида ҳам бордир.)


They will say, "They have departed from us; rather, we did not used to invoke previously anything." 	 Қутқаради, деб у дунёда Аллоҳдан ўзга нарсаларга ибодат қилган эдингиз. Аллоҳга шерик қилган ўша нарсаларингиз энди қани?


(It is) the promise of Allah. 	 Аллоҳ Ўз ваъдасига хилоф қилмас. Лекин одамларнинг кўпи буни билмаслар.


[Pharaoh] said to the eminent ones around him, "Indeed, this is a learned magician. 	 У(Фиръавн) атрофидаги аъёнларига: «Албатта, бу ўта билимдон сеҳргардир.


That is the Right Faith. 	 (Яҳудий ва насоролар Таврот ва Инжилда фақат Аллоҳ таолонинг Ўзигагина ибодат қилишга амр этилган эдилар.)


Go to file “%s” 	 “%s”файлга ўтиш


As a command from before Us. 	 Биз томонимиздан бўлган амрга биноан.


So As-Saihah (torment - awful cry, etc.) overtook them with justice, and We made them as rubbish of dead plants. 	 Бас, уларни ҳақ ила қичқириқ олди.


Say: We believe in Allah and what has been revealed to us, and what was revealed to Ibrahim and Ismail and Ishaq and Yaqoub and the tribes, and what was given to Musa and Isa and to the prophets from their Lord; we do not make any distinction between any of them, and to Him do we submit. 	 Сен: «Аллоҳга ва бизга туширилган нарсага, Иброҳим, Исмоил, Исҳоқ, Яъқуб ва асботларга туширилган нарсага, Мусо, Ийсо ва Набийларга Роббиларидан берилган нарсага иймон келтирдик, улардан бирортасини ажратмаймиз ва биз Унгагина мусулмонмиз!» деб айт! («Иброҳим, Исмоил, Исҳоқ, Яъқуб ва асботларга туширилган нарсага».


And lo! they will be awakened. 	 Кўрибсизки, улар қиёмат майдонида турибди-да.


We destroyed people more powerful than they, and so the example of the ancients has passed away. 	 Бас, Биз улардан кўра кучлироқларни ҳалок қилганмиз. Аввалгиларнинг мисоли (зикр бўлиб) ўтди.


And We appointed them leaders, calling to the Fire; and on the Day of Resurrection they shall not be helped; 	 Қиёмат куни эса, уларга ёрдам берилмас. (Ахир, бу дунёдан ноҳақ такаббурлик қилиб, дўзахга даъват бўйича пешволик билан ўтган бўлсалар, уларга қандай қилиб ёрдам берилиши мумкин?)


Or do they intend a plan? 	 Балки ҳийла кўрсатишни хоҳларлар?!


If you both make difficulties, another woman shall suckle for him. 	 Агар қийинчиликка учрасангиз, у(эр)га (фарзандини) бошқа аёл эмизиб берур.


Enamoured are the unbelievers of the life of this world, and scoff at the faithful. 	 Куфр келтирганларга бу дунё ҳаёти зийнатланди ва улар иймон келтирганларни масхара қиладилар. Ва ҳолбуки, қиёмат куни тақво қилганлар улардан устундир.


Allah will admit them to His mercy. 	 (Бу оятда васфлари келган аъробийлар мухлис, мўмин-мусулмон аъробийлардир.


Surely Allah does not forgive that a partner be ascribed to Him, although He forgives any other sins for whomever He wills. 	 Албатта, Аллоҳ Ўзига ширк келтирилишини кечирмас. Ундан бошқа гуноҳни, кимни хоҳласа, кечирур.


If a distracting thought from the devil reaches you, seek the refuge of Allah; indeed He is the All Hearing, the All Knowing. 	 (Агар шайтон васвасага солиб, сени ёмонликларни яхшилик билан қайтаришан айнитмоқчи бўлса, Аллоҳ таолонинг Ўзидан паноҳ сўра. унга сиғин. У сени сақлайди.


Surely the Hell is an ambush, 	 Албатта, жаҳаннам пойлаб турувчи эди.


Is He who answers the call of the distressed [person] when he invokes Him and removes his distress, and makes you successors on the earth...? 	 Ёки музтар-ночор одам дуо қилганда ижобат этиб, унинг мушкулини осон қилган ҳамда сизни ер юзида халифа қилган зот яхшими?!


How can you comprehend what the Day of Judgement is? 	 Ва жазо куни нима эканини сенга нима билдирди?


Then why did those not help them that they had taken to themselves as mediators, gods apart from God? 	 Қани энди, Аллоҳни қўйиб, (У зотга) яқинлаштирувчи деб тутинган худолари уларга ёрдам берсалар эди. Йўқ!


Then the angels bowed themselves all together, 	 Бас, фаришталар барчалари сажда қилдилар.


And they say within themselves, “Why does God not punish us for what we say?” Hell is enough for them. 	 У қандоқ ҳам ёмон жой! (Яҳудийлар ҳар бир нарсада ҳийла ишлатиб, Расулуллоҳга ва мусулмонларга ёмонлик қилишнинг пайида бўлардилар.


the Day when wealth and sons will be of no avail, 	 У кунда на мол манфаат берар ва на болалар.


those who dispute the revelations of God without having received clear authority. This act greatly angers God and the believers. 	 Аллоҳнинг оятлари ҳақида ўзларига келган ҳужжат-далилсиз талашиб-тортишадиганлар Аллоҳ томонидан ҳам, иймон келтирганлар томонидан ҳам қаттиқ ғазабга қолурлар.


Those who were desirous of the life of the world, said: "Ah, would that we had the like of what Qarun (Korah) has been given? 	 Ҳаёти дунёни хоҳлайдиганлар: «Қани энди бизга ҳам Қорунга берилган нарсадан бўлса эди. Ҳақиқатда у улуғ насиба эгасидир», дедилар.


“O my father, indeed a knowledge has come to me which did not come to you – therefore follow me, I will show you the Straight Path.” 	 Эй отам, албатта, сенга келмаган илм менга келди. Бас, менга эргаш, сени тўғри йўлга бошлайман.


And it will be said to those who maintained piety, “What has your Lord revealed?” 	 Ва тақво қилганларга: «Роббингиз нимани нозил қилди?» дейилди. Улар: «Яхшиликни», дедилар.


Then the wrong-doers among them substituted another word in place of the one told them. 	 Бас, улардан зулм қилганлари уларга айтилгандан ўзга гапни алмаштирдилар. Бас, зулм қилганлари туфайли устларига осмондан азоб юбордик.


Do they not see that We have created for them from what Our hands have made, grazing livestock, and [then] they are their owners? 	 Ахир Биз улар учун Ўз қўлларимиз—ла қилган нарсалардан чорваларни яратиб қўйганимизни кўрмайдиларми?! Бас, улар ўшаларга молик–эгадирлар-ку!


Indeed they have lost their souls and that which they forged has gone away from them. 	 Қиёматда шафоат қилувчи воситалардан бири иймон эди, иймонлари йўқ. Имкони бўлса эди, улар бу дунёга қайтиб, аввал қилган гуноҳларини такрорламай, иймон ва ихлос билан яшашга жон деб кўнардилар.


And be thou not loud in thy prayer, nor hushed therein, but seek thou for a way between that. 	 Намозингни жуда баланд овоз ила ўқима, уни жуда махфий ҳам ўқима, бунинг орасида бир йўл тут.


With their hearts occupied (with evil things) those who do wrong, conceal their private counsels, (saying): "Is this (Muhammad SAW) more than a human being like you? 	 Қалблари ғофил бўлиб. Зулм қилганлар ўзаро: «Бу ўзимизга ўхшаган башардан ўзга эмас-ку.


Those unto whom We gave the Scripture recognise (this revelation) as they recognise their sons. 	 Биз китоб берганлар уни ўз фарзандларини танигандек танирлар.


God is Well Aware of what you do. 	 Барча мўмин-мусулмонлар унинг валийсига айланади. Қариндошлари мўмин бўлмаса, валий эмаслар; жамияти мўмин бўлмаса, валий эмас.)


They said [to each other], "Surely Joseph and his brother [Benjamin] are dearer to our father than ourselves, although we are a band. 	 Ўшанда улар: «Албатта, Юсуф ва унинг укаси отамизга биздан кўра маҳбуброқлар, ҳолбуки, биз кўпчиликмиз. Албатта, отамиз очиқ-ойдин адашувдадир», дедилар.


If Allah had willed to choose a son, He could have chosen what He would of that which He hath created. 	 Агар Аллоҳ бола тутишни истаса, албатта, Ўзи яратган нарсалардан хоҳлаганини танлаб олар эди.


Doth not man remember that We created him before, when he was naught? 	 Ўша инсон Биз уни бундан олдин ҳеч нарса бўлмай турганида яратганимизни эсламайдими?!


Leave him to Me whom I created alone, 	 Мени, Ўзим якка яратган кимса бидан қўйиб қўй.


We warn you of a doom at hand, a day whereon a man will look on that which his own hands have sent before, and the disbeliever will cry: "Would that I were dust!" 	 У кунда, ҳар киши (қўли) тақдим қилган нарсага назар соладир. Ва кофир «кошки тупроқ бўлиб кетсам», –дейдир.


He creates you in the wombs of your mothers, in successive formations, in a triple darkness. 	 Бас, қаён бурилиб кетмоқдасиз?! (Ушбу оятда Аллоҳ таоло инсонни она қорнида уч зулмат ичида яратганининг хабарини бермоқда.


and make others settle after them in their land? 	 Сўнгра кейингиларини уларга эргаштирмадикми?


They did not forbid each other from committing the abominable deeds they committed. 	 Улар қилинган ёмон ишдан бир-бирларини қайтармас эдилар.


O Ye who believe! if ye fear Allah He will make for you a distinction and will expiate for you your misdeeds, and forgive you; and Allah is Owner of Mighty Grace. 	 Агар Аллоҳга тақво қилсангиз, сизга фурқон беради, сизнинг гуноҳларингизни ювиб, мағфират қиладир. Аллоҳ улуғ фазл эгасидир.


And Zachariah and John and Jesus and Elias. 	 Ва Закариё, Яҳё, Ийсо ва Илёсни ҳам.


Do not enter the houses of the Prophet without permission, as when called for a meal but not to linger around waiting for it – and if you are invited then certainly present yourself and when you have eaten, disperse – not staying around delighting in conversation; indeed that was causing harassment to the Prophet, and he was having regard for you; and Allah does not shy in proclaiming the truth; and when you ask the wives of the Prophet for anything to use, ask for it from behind a curtain; this is purer for your hearts and for their hearts; and you have no right to trouble the Noble Messenger of Allah, nor ever marry any of his wives after him; indeed that is a very severe matter in the sight of Allah. 	 Шундай қилмоғингиз ўз қалбларингиз учун ҳам, уларнинг қалблари учун ҳам покроқдир. Сиз учун Расулуллоҳга озор бериш ва ундан кейин унинг жуфтларини никоҳингизга олишингиз ҳеч қачон мумкин эмас.


And if not for a word that preceded from your Lord, it would have been judged between them [immediately] concerning that over which they differ. 	 (Дарҳақиқат, Одам атодан кейин ҳамма бир хил ақидада–тавҳид ақидасида эди. Аммо вақт ўтиши билан турли омиллар таъсирида баъзи ихтилофлар келиб чиқди.


He who purifies himself, purifies himself for the good of his own soul. 	 Чунки яқин қариндошнинг ўзи юкини кўтара олмай хуноб бўлаётган бўлади. Кофир ҳам, мўмин ҳам фақат Аллоҳга қайтади.


Offline — %s 	 Офлайн — %s


For such as God lets go astray, there will be no guide; 	 Ушбу оят шу муносабат ила тушган экан. Гарчи хос сабаб билан нозил бўлса ҳам, маъноси умумийдир.)


Lo! they were ever losers. 	 Дўст ачитиб гапиради, душман кулдириб. Яқин дўстлари мақтовидан шод бўлиб, ўз амали ўзига зийнатли туюлганлар бориб-бориб ҳалокатга йўлиқдилар.)


But as for him who is given his record in his left hand, he will say: Oh, would that I had not been given my book 	 Ва аммо кимнинг китоби чап тарафдан берилса, у, вой шўрим, кошки менга китобим берилмаса эди.


[he will be told] ‘You were certainly oblivious of this. 	 Албатта, сен бундан ғафлатда эдинг.


Therefore woe to those who disbelieve because of their day which they are threatened with. 	 Кофирларга ваъда қилинаётган кунларида ҳалокат бўлсин.


and when all beasts are gathered together, 	 Ва, вақтики, ваҳший ҳайвонлар бир жойга тўпланса.


We shall ask Hell that day: "Are you full?" It will answer: "Are there still more?" 	 «Бугун жаҳаннамга тўлдингми?» десак, у: « яна қўшимча борми?» дер.


He said, "Indeed ye have been in manifest error - ye and your fathers." 	 У: «Батаҳқиқ, сиз ҳам, ота-боболарингиз ҳам очиқ-ойдин залолатдасизлар», деди.


And when those who associated others with Allah in His Divinity will see those to whom they ascribed this share, they will say: "Our Lord! 	 Ва ширк келтирганлар ўзларининг «шерик»ларини кўрган чоғларида: «Эй Роббимиз, анавилар бизнинг Сендан ўзга ибодат қилган «шерик»ларимиз», дерлар. Бас, у(шерик)лар буларга: «Албатта, сизлар ёлғончидирсизлар», деб сўз ташларлар.


And the king said: bring him unto me I will single him out for myself Then when he spake unto him, he said: verily thou art to-day with us placed high, intrusted. 	 У билан гаплашганда эса: «Албатта, сен бугунги кунда ҳузуримизда маконатли ва ишончли кишилардансан», деди. (Подшоҳга Юсуфнинг (а. с.) пок эканликлари маълум бўлганидан сўнг, уни қамоқдан чиқариб олиб келишни ва у зотни ўзига хос кишилардан қилиб олишини айтди.)


We are deferring it only for a time ordained. 	 Уни Биз фақат саноқли муддатга кечиктирамиз.


Do not be like those who abused Moses; but God cleared him of what they said. 	 Жумладан, жинсий масалада ҳам у зотга озор берган эдилар. Қорун, бир аёлга пул бериб, Мусо алайҳиссаломни бориб зино қилишда айблашга уринишни топширган.


for whosoever of you would go straight, 	 Сизлардан мустақим бўлишни хоҳловчилар учун.


and by the scatterers scattering (rain) 	 Ва (шариатни) таратувчилар билан қасам.


Whereof the clusters are in easy reach. 	 Унинг мевалари яқиндир.


on that Day, the Event occurs. 	 Бас, ўша кунда, воқеа воқеъ бўлибдир.


Taking joy in the things which their Lord has given them. 	 Роббилари берган нарсаларни олувчилардир.


If a man dies, leaving no child but [only] a sister, she will have half of what he left. 	 Агар бир одам ўлса-ю, унинг боласи бўлмаса, синглиси бўлса, унга марҳумдан қолганнинг ярми берилади.


As for those who believe and do good works, We shall acquit them of their sins, and recompense them with the best for what they were doing. 	 Иймон келтириб, яхши амаллар қилганларнинг ёмонликларини, албатта, ўчирурмиз ва уларни қилган амалларининг энг яхшиси ила мукофотлармиз.


Their refuge is the Fire, an evil arrival. 	 Уларнинг жойи дўзахдир. У нақадар ёмон борар жойдир!


God has truly made the vision of His Apostle come true: You will surely enter the Holy Mosque in security if God please, without any fear, having shaved your heads and cut your hair. 	 Батаҳқиқ, Аллоҳ Расулининг тушини ҳақ ила тасдиқлади, албатта, Масжидул Ҳаромга, иншоаллоҳ, омонликда, сочларингиз олинган, қисқартирилган ҳолда қўрқмасдан кирасизлар. Бас, У сиз билмаган нарсани биладир ва сизларга бундан бошқа яқин фатҳни қилди.


That God may reward each soul for its deeds. 	 Аллоҳ ҳар бир жонга қилган касбига яраша жазо бериши учундир.


Thy Lord knows that thou keepest vigil nearly two-thirds of the night, or a half of it, or a third of it, and a party of those with thee; and God determines the night and the day. 	 Албатта, Роббинг сени кечанинг учдан биридан озроғини, ё ярмини, ё учдан бирини қоим бўлиб ўтказаётганингни ва сен билан бирга бўлганлардан ҳам бир тоифа (шундоқ қилаётганларини) биладир. Ва Аллоҳ кечаю кундузни Ўзи ўлчайдир.


So you await the day when the sky will bring forth a visible smoke. – 	 Бас, осмон аниқ тутунни келтирадиган кунни кут.


“There is nothing except our dying just once, and we will not be raised.” 	 «Биринчи ўлимимиздан бошқа ҳеч қандай ўлим йўқ ва биз қайта тирилтирилувчи эмасмиз.


Document License 	 Ҳужжат лицензияси


Lay hold of him and chain him; 	 Тутинглар уни ва кишанланглар уни!!!


Some evidence of His existence is His sending the glad-news-bearing winds so that He would let you to receive His mercy, cause the ships to sail by His command, and let you seek His favor so that perhaps you would give Him thanks. 	 Одатда, ёмғирдан олдин эсадиган шамол ёмғирга интизор бўлиб турганлар учун хушхабарчи бўлади. Дарҳақиқат, ўша шамол бандалар Аллоҳнинг раҳматидан тотишлари учун зарур бўлган ёмғирли булутларни олиб келаётган бўлади.


Unknown channel '%s' 	 Номаълум йўл '%s'


a little enjoyment, then their refuge is Gehenna -- an evil cradling! 	 Бу ҳолат мўминларни хафа қилиб, нимага бундай бўлади, деган саволни кўнглига солиб, адаштириб, алдаб қўйиши мумкин. Ушбу оят ана шунақа алдовга берилиб қолмасликни мўминларга Пайғамбар (с. а. в.) орқали тайинламоқда.)


So be afraid of Allah; and Allah teaches you. 	 Исломда гувоҳликка доимо адолатли кишилар ўтиши зарур, бу нарса бошқа жойларда кўп таъкидлангани учун бу ерда қайта айтилмади.


Have they not heard the stories of the people of Noah, the tribe of Ad, Thamud, the people of Abraham, the dwellers of the city of Midian, and those of the Subverted Cities? 	 Уларга ўзларидан олдин ўтганларнинг, Нуҳ, Од, Самуд қавмининг ва Иброҳим қавмининг, Мадян эгаларининг ва тўнтарилган(қишлоқ)ларнинг хабари келмадими? Уларга Пайғамбарлари очиқ-ойдин ҳужжатлар билан келдилар.


If you have children, they get one-eighth of what you leave. 	 (Агар бефарзанд эр ўлиб, ортидан хотини қолса, мероснинг чорагини олади. Аммо ўлган эрнинг ўғилми, қизми, ўзми-ўгайми, яъни, бошқа хотиниданми, кўпми, озми фарзанди бўлса, хотинга мероснинг саккиздан бири тегади.


Let not those who are men of plenty and means among you swear that they will not give to their relatives and the poor and those who leave their homes in the service of God. 	 Сизлардан фазл ва бойлик эгаси бўлганлар қариндошларга, мискинларга ва Аллоҳнинг йўлида муҳожир бўлганларга (нафақа) бермасликка қасам ичмасинлар, бас, авф этсинлар, ўтиб юборсинлар. Аллоҳ сизларни мағфират қилишини хуш кўрмайсизларми?!


This [Qur'an] is a clear statement to [all] the people and a guidance and instruction for those conscious of Allah. 	 Бу одамлар учун баён ва тақводорлар учун ҳидоят ва мавъизадир.


On that day they will follow the Summoner in whom is no crookedness; voices will be hushed to the All-merciful, so that thou hearest naught but a murmuring. 	 (Ҳаммаёқ теп-текис. Ҳамма жим ҳолда бўйин эгиб, маҳшарга чорловчига эргашишдан бошқа нарсани билмайди.)


Verily, then to Allah belongs all honour, power and glory. 	 Албатта, иззат–куч-қудратнинг барчаси Аллоҳнинг ҳузуридадир.


“Measure in full, and do not be of those who reduce.” 	 Бас, ўлчовни тўлиқ ўлчанглар ва камайтиргувчилардан бўлманглар.


This is a Book revealed to you. Let there be no impediment in your heart about it. 	 Бу сенга у ила огоҳлантиришинг учун ва мўминларга эслатма этиб нозил қилинган китобдир.


But We delivered him and his followers except his wife; We ordained her to be of those who remained behind. 	 Бас, Биз унга ва хотинидан бошқа аҳлига нажот бердик. У(хотин)нинг азобда қолгувчилар ичида бўлишини тақдир қилдик.


Who bear in mind the certainty that they are to meet their Lord, and that they are to return to Him. 	 Улар, албатта, Роббиларига рўбарў бўлишлари ва, албатта, Унга қайтиб боришларига ишонган зотлардир.


Those who believe, and do deeds of righteousness -- theirs shall be forgiveness and generous provision. 	 Иймон келтириб, яхши амалларни қилганларга мағфират ва икромли ризқ бордир.


O Children of Israel, remember My favor that I have bestowed upon you and that I preferred you over the worlds. 	 Эй Бани Исроил, сизга берган неъматларимни ва Мен сизларни оламлардан афзал қилиб қўйганимни эсланг! (Ўша пайтларда Пайғамбарлик, илоҳий китоблар ва бошқа афзалликлар Бани Исроилга берилган эди.


So if these (disbelievers) be haughty, so (in any case) those (the angels) who are with your Lord say His Purity night and day, and they do not get weary. 	 Агар улар мутакаббирлик қилсалар. Роббингнинг ҳузуридагилар Унга кечасию кундузи тасбиҳ айтурлар.


But he denied, and disobeyed. 	 Ул уни ёлғонга чиқарди ва осий бўлди.


That shall be purer for your hearts and for their hearts. 	 Албатта, бундай қилмоғингиз Аллоҳнинг наздида катта (гуноҳ)дир. (Яъни, таом учун сизга изн берилганида, киришингиз билан таомни еб қайтиб чиқиб кетинг.


When you entered your garden, why did you not say: 'As God may please;' for no one has power except given by God? 	 Боғингга кирганингда: «Аллоҳнинг хоҳлагани, Аллоҳдан бошқада (бунга) қувват йўқ», десайдинг.


We gave (Prophet) Jesus, the son of Mary, clear signs and strengthened him with the Spirit of Purity (Gabriel). 	 Ва Ийсо ибн Марямга ойдин (мўъжиза)ларни бердик ва уни муқаддас руҳ билан қўлладик.


An exact recompense (according to their evil crimes). 	 Мувофиқ жазо ўлароқ.


To you has come light and a clear Book from God 	 Шунингдек, у зоти бобаракотни (с. а. в.) насороларга ҳам Пайғамбар бўлиб келишлари хабари Инжилда зикр қилинган бўлиб, Аллоҳ таоло насоролардан аҳд олган пайтида, у зот келган вақтларида иймон келтириш аҳди ҳам олинган эди. Бу оятда уларга ўша аҳдномада айтилган Пайғамбар дарҳақиқат келганлигининг хабарини бериб туриб, у зотнинг аҳли китобларга қиладиган баъзи ишлари ҳам айтилмоқда.)


Verily, those who like that (the crime of) illegal sexual intercourse should be propagated among those who believe, they will have a painful torment in this world and in the Hereafter. 	 Албатта, иймон келтирганлар ичида фоҳиша тарқалишини яхши кўрадиганларга бу дунёю охиратда аламли азоб бордир.


Al-La (this word has two interpretations) (A) [As Shaitan (Satan) has barred them from Allah's Way] so that they do not worship (prostrate before) Allah, or (B) So that they may worship (prostrate before) Allah, Who brings to light what is hidden in the heavens and the earth, and knows what you conceal and what you reveal. [Tafsir At-Tabari, Vol. 19, Page 149] 	 Осмонлару ердаги сирларни ошкор қиладиган, махфий ва ошкор қилган нарсаларингизни биладиган Аллоҳга сажда қилмайдиларми?!


These—their share of the decree will reach them. 	 Ана ўшаларга китобдан насибалари етадир.


Thereby is advised whoever among you believes in God and the Last Day. 	 (Маъқал ибн Ясар розийаллоҳу анҳу Пайғамбаримиз алайҳиссаломнинг даврларида синглисини мусулмонлардан бир кишига эрга берибди. Эру хотин бир муддат бирга яшашибди.


Some of us are righteous, but some of us are less than that; we follow divergent paths. 	 Ва, албатта, биздан солиҳлар ҳам ва бошқалар ҳам бор. Турли гуруҳлар бўлган эдик.


Muhammad is the messenger of Allah. 	 Муҳаммад Аллоҳнинг Расулидир. У билан бирга бўлганлар кофирларга шиддатли, ўзаро раҳимдилдирлар.


It is of His mercy He hath appointed for you night and day, that therein ye may have repose, and that ye may seek of His grace, and that haply ye may give thanks. 	 У зот Ўз раҳмати ила сизларга кеча ва кундузни ором олишингиз ва ўз фазлидан талаб қилишингиз учун пайдо қилди. Шоядки шукр келтирсангиз.


He said: (Behold) this she-camel. 	 У: «Мана бу туя.


Satan has dominated them and has made them forget the guidance of God. 	 Аё, огоҳ бўлинглар, шайтон фирқаси, ҳа, ўшалар, ютқазувчидирлар. («Бандани шайтон эгаллаб олишининг аломати шулки, уни сиртини ялтироқ қилиш билан машғул қилиб қўяди.


Aye! they are in dubiety regarding a new creation. 	 Улар янгидан яратилишига шубҳададирлар.


Who had set up another god with God. Cast him into severe torment." 	 Аллоҳ билан бирга бошқани илоҳ қилиб олганни шиддатли азобга ташланг!


Lo! Allah verily is guiding those who believe unto a right path. 	 Албатта, Аллоҳ иймон келтирганларни тўғри йўлга ҳидоят қилгувчидир.


So We returned you to your mother, that she may be comforted, and not sorrow. 	 Бас, Биз сени кўзи қувониши ва хафа бўлмаслиги учун онангга қайтардик.


Say, “The bounties are for God and the Messenger.” 	 Сен: «Ўлжалар Аллоҳ ва Пайғамбарникидир.


Then their place of sacrifice is by the Ancient House. 	 Сўнгра уларни (сўйиш) ҳалол макони «қадимги уй» (атрофи)дадир.


Say thou: name them; would ye inform Him of that which He knoweth not on the earth? or is it by way of outward saying? 	 Йўқ, куфр келтирганларга макрлари зийнатлаб кўрсатилди ва улар йўлдан тўсилдилар. Аллоҳ кимни залолатга кетказса, унга ҳеч бир ҳидоятчи бўлмас.


[Mention] when he ran away to the laden ship. 	 Ўшанда у тўлган кемага қочди.


And for Him only is the Greatness, in the heavens and in the earth; and He only is the Most Honourable, the Wise. 	 Осмонлару ердаги улуғлик Уникидир. У зот азизу ҳакимдир.


I will send a gift and we shall see what response the Messengers will bring." 	 Мен уларга бир ҳадя юборурман, кўрай-чи, элчилар нима билан қайтар эканлар», деди.


Surely there was a party of My servants who said: O our Lord! we believe, so do Thou forgive us and have mercy on us, and Thou art the best of the Merciful ones. 	 Аниқки, Менинг бандаларимдан бир гуруҳи: «Эй Роббимиз, Биз иймон келтирдик. Бизни мағфират қилгин.


You are not accountable for my actions, nor am I accountable for what you do." 	 (Улар шунчалик далилларни кўриб-билиб, ҳақиқатни англаб етганларидан кейин ҳам иймон келтирмасалар, сени ёлғончига чиқарсалар, унда улар билан орани очиқ қилишингдан бошқа чора қолмайди. Уларга йўллар бошқа-бошқа эканини билдириб: Шу билан бирга, орада ҳеч бир алоқа қолмаганини ҳам таъкидлаш лозим.)


(They are) dead, not living. And they know not when they will be raised. 	 Ўликлардир, тирик эмаслар ва қачон қайта тирилтирилишларини билмаслар.


Mim. 	 Мим.


Satan promiseth them only to deceive. 	 Шайтон уларга ғурурдан бошқани ваъда қилмайдир.


And say: 'My Lord, forgive and have mercy, for Thou art the best of the merciful.' 	 Сен: «Эй Роббим, мағфират қил, раҳм қил. Ўзинг раҳм қилгувчиларнинг яхшисисан», деб айт.


Or like the one who passed by a town and it had tumbled over its roofs. 	 Ёки шифтлари устига қулаган қишлоқдан ўтган кишига ўхшашни кўрмадингми? У: «Аллоҳ буни ўлимидан кейин қандай тирилтиради?» деди.


They say, 'Why has a sign not been sent down upon him from his Lord?' 	 Бас, сен: «Ғайб Аллоҳникидир. Интизор бўлиб туринг, мен ҳам сиз ила интизор бўлувчиларданман», деб айт.


Again, death seized him, how was his determining! 	 Сўнгра яна лаънат бўлсин унга, қандоқ ҳам чамалаб кўрди.


Surely the people standing closest to Abraham are those who followed him, and this Prophet, and those who believe; and God is the Protector of the believers. 	 (Аввало, «Албатта, одамларнинг Иброҳимга ҳақлироғи унга эргашганлар», яъни ўзлари ҳаёт даврларида у кишига иймон келтириб, йўлидан юрганлар ва у киши ўтганларидан кейин ҳам эргашганлар. Яна кейин одамларнинг Иброҳим алайҳиссаломга ҳақлироғи Пайғамбар Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи вассалам ва у зотга иймон келтирган мўминлардир.)


There are among them unlettered people who have no real knowledge of the Scriptures, knowing only their own wishful thinking and following only conjecture. 	 (Яъни, яҳудийлар ичида Тавротдан бехабар, унда нима гап борлигини билмайдиган саводсиз омийлар ҳам бор. Ўша омийларнинг билгани фақат хомхаёл, холос.


If any of the polytheists seeks asylum from you, grant him asylum until he hears the Word of Allah. 	 Агар мушриклардан биронтаси паноҳ сўраса, унга паноҳ бер, токи у Аллоҳнинг каломини эшитсин.


Satan has made their conduct appear good to them, and has thus diverted them from the right path, so that they might not be guided. 	 Аллоҳнинг Пайғамбари Сулаймон алайҳиссалом уларнинг бу хатоларини тузатишлари зарур. Шайтон лаънати улар қилаётган гуноҳ амалларни ўзларига чиройли кўрсатиб қўйибди.


They shall enter it on the Day of Recompense 	 Улар у ерга қиёмат куни кирадир.


Allah does not desire to put you to hardship, but He desires to purify you, and to complete His blessing upon you so that you may give thanks. 	 Ҳамма нарса покликка таянади, покликка қаратилгандир. Хоссатан, намоз ўқиш учун нафақат бадан, балки кийим-бош ва жой ҳам пок бўлиши зарур.)


In such a case, pay them something anyhow. 	 Уларни бой борича, йўқ ҳолича яхшилик ила фойда билан фойдалантиринг.


Do you wish to offer Allah a manifest proof against yourselves? 	 (Мўминни қўйиб, кофирни дўст тутиш ҳам бир нави ҳужжатдирки, охиратда бу ҳужжат уларнинг зарарларига ишлайди ва Аллоҳ уларни шу ҳужжат асосида азоблайди.)


They said, “We were persecuted before you came to us, and after you came to us.” 	 Улар: «Сен бизга келмасингдан олдин ҳам, келганингдан кейин ҳам озор тортдик», дедилар. У: «Шоядки Роббингиз душманларингизни ҳалок этиб, сизларни ер юзига халифа қилиб, қандай амал қилишингизга назар солса», деди.


Therefore, fight against those guided by satan. 	 Бас, шайтоннинг дўстларига қарши жанг қилинг.


Allah will say, “Remain rebuked in it, and do not speak to Me.” 	 У зот: «У(ер)да хор бўлиб қолаверинг ва Менга гапирманг!


He said (to others on the thrones), “Will you take a glimpse (into hell) below?” 	 Сизлар ҳам қараяпсизларми?» деди.


And when it is said to him, "Fear Allah," pride in the sin takes hold of him. 	 Агар унга, Аллоҳдан қўрқгин, дейилса, уни кибру ҳавоси гуноҳга етаклайди.


He said, "Lord, in appreciation for Your favor to me I shall never support the criminals". 	 У: «Эй Роббим, менга берган неъматнинг ҳаққи-ҳурмати ҳаргиз жиноятчиларга ёрдамчи бўлмасман», деди.


And do not insult those they invoke other than Allah, lest they insult Allah in enmity without knowledge. 	 Шундай қилиб, ҳар бир умматга амалини зийнатлаб қўйдик. Сўнгра эса, қайтиб борадиган жойлари Роббиларигадир.


Messengers indeed have been denied before thee, and they were patient under the denial and the persecution till Our succour reached them. 	 Сендан олдин ҳам Пайғамбарлар ёлғончига чиқарилганлар. Бас, улар то нусрат келгунча ёлғончига чиқарилганларига ва берилган озорларга сабр қилганлар.


God blights usury and blesses charitable deeds. 	 (Судхўрнинг пули ҳисоб жиҳатидан кўп бўлса ҳам Аллоҳ унинг баракасини кўтариб, егани ўзига юқмайдиган қилиб қўяди. Судхўрни турли касалликларга дучор қилади, тинчлигини, хотиржамлигини олади.


[Ibrahim (Abraham)] said: "Do you then worship besides Allah, things that can neither profit you, nor harm you? 	 У: «Аллоҳни қўйиб, сиз ҳеч манфаат ҳам, зарар ҳам бермайдиган нарсага ибодат қиласизми?!


We bring thee a token from thy Lord. 	 Батаҳқиқ, биз сенга Роббингдан мўъжиза келтирдик.


And when fear approaches, you see them staring at you—their eyes rolling—like someone fainting at death. 	 Бас, хавф келган чоғда уларнинг сенга ўлим талвасасидаги кишига ўхшаб, кўзлари айланиб назар солишларини кўрасан. Бас, хавф кетганда эса, яхшиликка очкўзлик қилиб, сизларга ўткир тиллар ила озор берурлар.


And I am not set over you as a guardian. 	 Мен сизнинг устингизда қўриқчи эмасман», деди.


Nor would they be followers of one another's qiblah. 	 Агар сенга келган илмдан кейин ҳам уларнинг ҳавою нафсларига эргашсанг, унда, албатта, золимлардан бўлурсан.


They said, “In God we have put our trust. 	 Улар: «Аллоҳгагина таваккал қилдик.


(Joseph's) brothers said, "It's no wonder that he steals; a brother of his had stolen before him." 	 Улар: «Агар бу ўғирлаган бўлса, бундан олдин унинг акаси ҳам ўғирлаган эди», дедилар. Юсуф буни кўнглига тугиб қўйди, уларга ошкор қилмади.


They think every shout is aimed at them. 	 Бундай қараганда, келишган, туппа-тузук одамлар, гаплари ҳам кишиларни ром қиладиган. Масалан, мунофиқларнинг ўша пайтдаги раҳбари Абдуллоҳ ибн Убай қоматли, чиройли ва сўзламол одам эди.


And they ask thee to inform them (saying): Is it true? 	 Улар сендан: «У ҳақми?» деб сўрарлар.


When the messenger came to him, he said, ‘Go back to your master, and ask him about the affair of women who cut their hands. My Lord is indeed well aware of their stratagems.’ 	 Унга элчи келган пайтда: «Хўжанг ҳузурига қайтиб бор ва ундан қўлларини кесган хотинларнинг ҳоли нима бўлганини сўра, албатта, Роббим уларнинг макрини билгувчидир», деди.


Say: 'God -- He guides to the truth; and which is worthier to be followed -- He who guides to the truth, or he who guides not unless he is guided? 	 Сен: «Аллоҳ ҳаққа ҳидоят қилади. Эргашишга ҳаққа ҳидоят қиладиган зот ҳақлироқми ёки ҳидоят қилмайдиган, балки ўзи ҳидоятга муҳтож кимсами?


Peace be upon me the day I was born and the day I will die, and the day I will be raised up alive." 	 Менга туғилган кунимда ҳам, ўладиган кунимда ҳам ва қайта тириладиган кунимда ҳам салом бордир«, деди.


It was no more than a single mighty Blast, and behold! they were (like ashes) quenched and silent. 	 Фақат биргина қичқириқдан бошқа нарса бўлмади. Бирдан улар сўниб қолдилар.


For their disbelief and their mocking Our revelations and Messengerss, their recompense will be hell. 	 Шунингдек, куфр келтирганлари ва Менинг оятларим ва Пайғамбарларимни масхара қилганлари сабабли уларнинг жазоси жаҳаннамдир.


What is the Inevitable? 	 Ал-Ҳааққаҳ нима ўзи?!


And when Abraham said, “My Lord, show me how You give life to the dead.” 	 Эсла, Иброҳим: «Эй Роббим, менга ўликларни қандай тирилтиришингни кўрсат», деганда, У зот: «Ишонмадингми?» деди. У: Оре, лекин қалбим хотиржам бўлиши учун», деди.


O believers, slay not the game while you are in pilgrim sanctity; whosoever of you slays it wilfully, there shall be recompense -- the like of what he has slain, in flocks as shall be judged by two men of equity among you, an offering to reach the Kaaba; or expiation -- food for poor persons or the equivalent of that in fasting, so that he may taste the mischief of his action. 	 Сиздан ким уни қасддан ўлдирса, жазоси сиздан икки одил киши ҳукмига мувофиқ чорва ҳайвонларидан у(ов)га тенг келадиганини ҳадий қилиб Каъбага етказишдир. Ёхуд унинг каффорати мискинларга таом бериш ёки шу баробарида, ўз қилмишининг ёмон оқибатини татиб кўрсин учун, рўза тутишдир.


Hell shall be their home, a recompense for what they did. 	 Лекин уларнинг қасамларига ҳам ишонмаслик керак экан. Чунки пасткаш мунофиқнинг ўз манфаати йўлида Аллоҳ номи ила ёлғон қасам ичиши ҳеч нарса эмас.)


And you devour inheritance with all greed. 	 Ва меросни шиддатла ейсизлар.


And cannot provide any help to them, nor do they help themselves? 	 Ва уларга ёрдам беришга қодир эмаслар ҳамда ўзларига ҳам ёрдам бера олмаслар. (Яъни, Аллоҳга ширк қилиб келтирилаётган ўша нарсалари бировга ёрдам бериш у ёқда турсин, ҳатто ўзига ҳам ёрдам беришга қодир эмас.)


The two of them were told: “Enter the Fire with all the others who enter it.” 	 У кишини масхара қилганларга қўшилиб, у аёл ҳам ўз эри Нуҳ алайҳиссаломни масхара қилар экан. Лут алайҳиссаломнинг хотинлари ҳам эътиқод ишида хиёнат қилган.


By the sky containing great stars 	 Буржлар эгаси бўлган осмон билан қасам.


He is an open enemy to you. 	 Албатта, у сизга очиқ-ойдин душмандир.


Will they not repent to Allah and ask His Forgiveness? 	 Аллоҳга тавба қилиб, Унга истиғфор айтмайдиларми?!


Now hath a messenger of cheer and a warner come unto you. 	 (Биз «бўш давр» деб таржима қилган сўз Қуръони Карим матнида «фатратин» дейилган. Бу сўз луғатда, сукунат, бўшлик, кесилиш ва заифлик маъноларини англатади.


And why would you not fight in the cause of God, and the helpless men, and women, and children, cry out, “Our Lord, deliver us from this town whose people are oppressive, and appoint for us from Your Presence a Protector, and appoint for us from Your Presence a Victor.” 	 Нима учун Аллоҳнинг йўлида ва: «Эй Роббимиз, бизни аҳли золим шаҳардан чиқаргин, бизга Ўз томонингдан дўст ато қилгин ва Ўз томонингдан нусратчи ато қилгин», деяётган заифҳол эркагу аёл ва болалар йўлида жанг қилмайсизлар?! (Хусусан, мазкур заифҳол эркагу аёллар ва болалар аҳолиси золим бўлган шаҳарда тутқун бўлсалар.


(A voice) said: "Would ye like to look down?" 	 Сизлар ҳам қараяпсизларми?» деди.


Whoever disbelieves in Allah after his belief... except for one who is forced [to renounce his religion] while his heart is secure in faith. 	 (Мушриклар саҳобалардан Аммор ибн Ёсир (р. а.) ва у кишининг оталари Ёсир (р. а.) ҳамда оналари Сумаййаларни (р. а.) ҳам тутиб келиб, диндан қайтариш учун қаттиқ азобладилар. Улар азобларга чидам билан сабр қилиб, иймонларидан қайтишга кўнмадилар.


The devil deceived you about the mercy of God. 	 Сизларни Аллоҳ ҳақида алдамчи алдаб қўйди.


Say, "Allah. 	 «Аллоҳ.


Whenever a chapter is sent down, saying: 'Believe in Allah and struggle with His Messenger' the rich among them asked you to excuse them, saying: 'Leave us with those who are to stay behind' 	 «Аллоҳга иймон келтиринглар ва Унинг Расули билан жиҳод қилинглар», деб сура нозил қилинган пайтда улардан бой-задагонлари: «Бизни тек қўй, ўтирувчилар билан бирга бўлайлик», деб изн сўрарлар.


But We cast him forth on the naked shore while he was sick, 	 Бас, Биз уни бемор ҳолида майдонга отдик.


If God had so willed those who came after them would never have contended when clear signs had come to them. 	 Агар Аллоҳ хоҳлаганида, улардан кейин қолганлар ўзларига очиқ-ойдин баёнотлар келганидан сўнг урушмас эдилар. Лекин ихтилоф қилдилар.


Till the period of the time made known. 	 Маълум вақтли кунгача», деди.


Praise belongs to Allah who has sent down the Book to His worshiper (Prophet Muhammad) and has not made any crookedness in it, 	 Ўз бандасига китоб нозил этган ва унда ҳеч бир эгрилик қилмаган Аллоҳга ҳамд бўлсин.


How shall it be when they suffer misfortunes for their own misdeeds? Then they will come to you swearing by God and saying: "We wish for nothing but good and amity." 	 Энди қилган нарсалари туфайли уларга мусибат етгандан сўнг сенга келиб, Аллоҳ ила қасам ичиб: «Биз фақат яхшилик ва тавфиқни хоҳлаган эдик», дейишлари қандай бўлди?


Assuredly, everything that is in the heavens and on the earth belongs to God. 	 Огоҳ бўлинг! Осмонлару ердаги нарсалар, албатта, Аллоҳникидир.


So believe in Allah and His messengers. 	 (Ислом дини инсониятнинг ақидасини тўғри йўлга солишга келган. Бу ўринда насороларнинг ақидасини тўғриламоқда.


This is a part of the news of the Ghaib (unseen, i.e. the news of the past nations of which you have no knowledge) which We inspire you with (O Muhammad SAW). 	 Бу ғайб хабарлардан бўлиб, сенга ваҳий қилмоқдамиз. Улар қайсилари Марямнинг кафили бўлишига қаламларини ташлашаётганларида, олдиларида эмасдинг ва тортишаётганларида ҳам олдиларида эмасдинг.


you shall surely taste the painful punishment, 	 Албатта, сиз аламли азобни тотгувчидирсиз.


Like molten copper it will boil in their bellies, 	 У худди эритилган маъдандек қоринларда қайнайдир.


On which then of your Lord's signs do you cast doubt? 	 Шундай экан, Роббингнинг қайси неъматларига шак келтирасан?


Follow what is revealed to you from your Lord. 	 Ва ўзингга Роббингдан ваҳий қилинаётган нарсага эргаш.


Of mankind are some who say: "We believe in Allah," but if they are made to suffer for the sake of Allah, they consider the trial of mankind as Allah's punishment, and if victory comes from your Lord, (the hypocrites) will say: "Verily! 	 Ва одамлардан, Аллоҳга иймон келтирдик, дейдиган, сўнгра Аллоҳнинг йўлида озорланса, одамларнинг фитнасини Аллоҳнинг азобидек қабул қиладиганлари ҳам бор. Агар Роббинг томонидан нусрат келса, улар, албатта, биз сиз билан бирга эдик, дерлар.


So when you have completed your Hajj rites, remember Allah as you used to remember your forefathers, in fact more than that; and among the people are some that say, “Our Lord! 	 Ибодатларингизни тугатганигизда, Аллоҳни оталарингизни эслагандек, балки ундан ҳам кучлироқ эсланг.


Such is the recompense of those who do good. 	 Яхшилик қилувчиларнинг мукофоти шулдир.


O ye who believe! 	 Эй иймон келтирганлар! Кўп гумонлардан четда бўлинглар, чунки баъзи гумонлар гуноҳдир.


And the companions of the ramparts call to men whose marks they recognize: 'Neither your amassing nor your pride have availed you. 	 Аъроф эгалари сиймоларидан танийдиган кишиларига нидо қилиб: «Тўплаганингиз ва қилган кибру ҳавоингиз сизга асқотмабди-ку!


And Allah loves Al-Muhsinun (the good-doers - see the footnote of V. 3:134). 	 Аллоҳ гўзал амал қилувчиларни севади.


Lo! that is an astounding thing. 	 Албатта, бу ажабланарли нарса!» дедилар.


He frowned and turned away. 	 Афтини буриштирди ва юз ўгирди.


And the people of Moses took to them, after him, of their ornaments a Calf -- a mere body that lowed. 	 Уни (худо) тутдилар ва зулм қилувчилардан бўлдилар. (Яъни, Мусонинг (а. с.) қавми бўлмиш Бани Исроил, у зот Роббининг мийқотига кетганларидан сўнг, ўзлари билан Мисрдан олиб чиққан тақинчоқлардан ясалган бузоқ жасади–ҳайкалини ўзларига худо қилиб олдилар.


Most exalted is God, above what they associate. 	 Йўлни аниқлашда ёрдам берадиган ақл, кўз, қулоқни-чи? Турли белгиларга, юлдузларга, асбобларга қараб йўл топишни унга ким ўргатди?


It is God who is Majestic and All-wise. 	 Аллоҳнинг Ўзи азиз, ҳаммадан ғолиб, биров Унга қарши чиқа олмайди. У ҳаким–ҳар бир ишни ўз ўрнида, ҳикмат билан қилади.)


But if they turn away, your only duty is clear communication. 	 Агар юз ўгириб кетсалар, бас, сенинг зиммангда очиқ-ойдин етказиб қўйиш, холос.


"There has already been for you a Sign in the two armies that met (in combat): One was fighting in the cause of Allah, the other resisting Allah; these saw with their own eyes Twice their number. 	 Улар ўз кўзлари билан (душман) ўзларига икки баробарлигини кўриб турардилар. Ва Аллоҳ кимни хоҳласа, ўшани Ўз нусрати ила қўллар.


And certainly We gave a commandment to Adam before, but he forgot; and We did not find in him any determination. 	 (Биз қадимда Одам билан буйруққа бўйсуниш–дарахтдан емаслик ҳақида аҳдлашган эдик. Аммо Одам аҳдни унутди ва дарахтдан еб қўйди.


So when I have made him complete and breathed into him of My spirit, then fall down making obeisance to him. 	 Бас, қачонки уни ростлаб, ичига руҳимдан пуфлаганимда, унга сажда қилиб йиқилинглар!» деган эди.


Such loss is indeed destructive. 	 Аслини олганда мунофиқ, Исломдан, Аллоҳдан юз ўгириб, қаёққа ҳам борарди, кимга ҳам топинарди?)


when the seas overflow; 	 Ва, вақтики, денгизлар портлатилса.


He answered: Peace! and delayed not to bring a roasted calf. 	 (Ҳуд қиссаларидан фарқли ўлароқ, Иброҳимнинг (а. с.) қиссалари бошидан эмас, балки бир кўриниши келтирилмоқда. Бу эса, Лут (а. с.) қиссасига кириш учундир.)


They will say, "To God." 	 «Аллоҳникидир», дерлар.


Allah is watchful over everything. 	 Магар қўлингда мулк бўлган (чўри) бўлса мумкин. Аллоҳ ҳар бир нарсани кузатиб тургувчи зотдир.


Allah leads astray whomsoever He will and whomsoever He will He guides. 	 Бас, уларга жонинг ҳасрат-ла ачинмасин. Албатта, Аллоҳ нима қилаётганларини яхши билгувчидир.


They shall not prosper, the evildoers. 	 Албатта, золимлар нажот топмаслар.


If the enemy had entered from all sides and they had been exhorted to treachery, they would have committed it, and would have hesitated thereupon but little. 	 Магар озгинагина. (Яъни, ўша мунофиқ ва иймони заифларнинг устига душман Мадинанинг ҳар томонидан бостириб кириб, фитнани –диндан қайтиш ва мусулмонларга қарши урушишни талаб этса, дарҳол ўша ишни қилар эдилар.)


They were a people who passed away; they shall receive the reward of what they earned and you shall have the reward of what you will earn; and you will not be questioned as to what they did. 	 Сизларга ўзингиз касб қилганингиз бўлади. Уларнинг қилган амалларидан сиз сўралмайсиз.


They will answer: "In truth, by our Lord!" 	 Улар, Роббимизга қасамки, худди шундоқ, дерлар.


Behold, two (guardian angels) appointed to learn (his doings) learn (and noted them), one sitting on the right and one on the left. 	 Зотан икки кутиб олувчи ўнгда ва чапда ўтирган ҳолларида кутиб олурлар.


Soon your Lord will give you [that with which] you will be pleased. 	 Ва тезда Роббинг сенга ато қиладир ва сен рози бўлурсан.


Sad [These letters (Sad etc.) are one of the miracles of the Quran and none but Allah (Alone) knows their meanings]. By the Quran full of reminding. 	 Сод. Зикр соҳиби бўлмиш Қуръон ила қасам.


Their Lord then communicated to them: "We shall annihilate these wicked people, 	 Бас, Роббилари уларга: «Албатта, Биз золимларни ҳалок қилурмиз.


And say: "My Lord! Cause me to land at a blessed landing-place, for You are the Best of those who bring to land." 	 Ва: «Эй Роббим, мени муборак манзилга туширгин, Сен, Ўзинг манзилга туширгувчиларнинг энг яхшисисан», дегин», дедик.


Those are in manifest error. 	 Ана ўшалар очиқ-ойдин залолатдадирлар.