Still they turn not in repentance, neither pay they heed. 	 (Ҳар йили уларнинг ҳаётида бир ёки икки марта синовли ишлар, касалликми, бошқа мусибатми бўлиб ўтади. Аслида ўша ҳодисалар уларнинг кўзини очиши керак.


And mention Ismail in the Book; surely he was truthful in (his) promise, and he was an apostle, a prophet. 	 Ва китобда Исмоилни эсла. Албатта, у ваъдасига содиқ ҳамда Расул ва Набий бўлган эди.


They wish that you too should turn disbelievers the way they did, so that you all may become equal – so do not befriend any of them until they forsake their homes and families in Allah’s cause; then if they turn back, seize them and kill them wherever you find them; and do not take any of them as a friend nor as a supporter. 	 Токи Аллоҳ йўлида ҳижрат қилмагунларича, улардан дўст тутманг. Агар юз ўгириб кетсалар, бас, уларни тутинглар ва қаерда топсангиз, ўлдиринглар.


And who is more unjust than he who invents a lie about Allah? 	 Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқиган кимсадан ҳам золимроқ одам борми?


Allah surely encompasses all that they do. 	 Албатта, Аллоҳ қилаётган ишларини иҳота қилгувчидир.


Our Lord! Cause not our hearts to stray after Thou hast guided us, and bestow upon us mercy from Thy Presence. 	 Эй Роббимиз, бизни ҳидоят қилганингдан сўнг қалбларимизни оғдирмагин ва бизга Ўз ҳузурингдан раҳмат ато қилгин.


On the Day of Resurrection, He will clarify to you everything on which you were at variance. 	 (Аҳдни бузиш, асосан, ўз манфаатларини кўзлаб, кўпроқ кучли томонга ялтоқланиш мақсадида бўлади.)


And you do not resent us except because we believed in the signs of our Lord when they came to us. 	 Сен биздан фақат Роббимизнинг оятлари келганда уларга иймон келтирганимиз учунгина ўч олмоқдасан!


And anyone who has done an atom's weight of evil, shall see it. 	 Ҳаммасининг ҳисоб-китоби бўлади, қиёматда жавоб бериш керак. Ҳар доим яхшиликни қилиб, агар у кўзга кўринмас зарра миқдорида бўлса ҳам ёмонликдан қочиш керак.)


Their gods that they called upon, other than Allah, did not help them when your Lord's command came they did not increased them except in their destruction. 	 Роббингнинг амри келган пайтда Аллоҳни қўйиб илтижо қилган «худо»лари ҳеч бир нарсада уларнинг ҳожатларини чиқара олмади. Уларга зиёндан бошқани зиёда қилмадилар.


Will you not listen?’ 	 Эшитмайсизларми?!» деб айт.


Relate to them the story of Noah. 	 Уларга Нуҳнинг хабарини тиловат қилиб бер.


when We sent unto them two men, but they cried them lies, so We sent a third as reinforcement. 	 Ўшанда Биз уларга иккитани юборган эдик, улар икковларини ёлғончига чиқардилар. Бас, Биз учинчи билан қувватладик.


Wait they, indeed, for nothing less than that the angels should come unto them, or thy Lord should come, or there should come one of the portents from thy Lord? 	 Улар фаришталар келишини, ё Роббингнинг келишини ёки Роббингнинг баъзи оятлари келишини кутмоқдалар, холос. Роббингнинг баъзи оятлари келган кунида ҳеч бир жонга, олдин иймон келтирмаган ёки иймонида яхшилик касб қилмаган бўлса, иймони наф бермас.


And casts forth what is in it and becomes empty, 	 Ва ўз ичидаги нарсаларни отиб чиқариб, холи қолса.


I will go and bring you news of it or I will bring you a lighted flame so that you can warm yourselves' 	 Тезда мен сизларга ундан бирор хабар ёки исинишингиз учун бир тутам чўғ келтираман», деганини эсла.


When the stars are extinguished, 	 Бас, вақтики юлдузлар ўчирилса.


No burdened soul shall bear another's burthen. 	 Ҳеч бир оғирлик кўтаргувчи жон ўзга жоннинг оғирлигини кўтармас.


It lays heavily upon the heavens and the earth. 	 Сен: «Унинг илми фақат Аллоҳнинг ҳузуридадир. Лекин кўп одамлар билмаслар.


And you, Adam, inhabit the Garden, you and your wife, and eat whatever you wish; but do not approach this tree, lest you become sinners.” 	 Эй Одам, сен жуфтинг билан жаннатни маскан тут. Икковингиз хоҳлаган жойингиздан енг.


And I will mislead them, and I will arouse in them [sinful] desires, and I will command them so they will slit the ears of cattle, and I will command them so they will change the creation of Allah." 	 Уларни адаштираман, хом хаёлларига соламан, уларга амр қилсам, чорваларнинг қулоқларини кесарлар ва уларга амр қилсам, Аллоҳнинг яратганини ўзгартирарлар», деди. Кимки Аллоҳни қўйиб шайтонни дўст тутса, батаҳқиқ, очиқ-ойдин зиёнга учрайдир.


He it is Who sent His Apostle with guidance and the religion of truth, that He might cause it to prevail over all religions, though the polytheists may be averse. 	 У гарчи мушриклар ёқтимаса ҳам, Ўз Расулини ҳидоят ва ҳақ дин билан ҳамма диндан устун қилиш учун юборган зотдир. (Аллоҳ таоло Пайғамбари Муҳаммадни (с. а. в.) ҳидоят ва ҳақ дин билан юборган.


Nay, of a surety they are the fools, but they do not know. 	 Огоҳ бўлинг, улар, фақат улар эсипастлардир ва лекин ўзлари билмайдилар.


Indeed You only are the Most Honourable, the Wise.” 	 Эй Роббимиз, албатта, Сен, Ўзинг азизу ҳакимсан.


He knows all that penetrates the earth and all that comes forth from it, all that comes down from heaven and all that ascends to it. 	 У ерга нима кирса ва ундан нима чиқса, биладир, осмондан нима тушса ва унга нима чиқса, биладир.


On the day when the unbelievers will be asked, "Where are the idols which you considered equal to God?," they will reply, "We declare that none of us have seen them". 	 У зот уларга: «Менинг шерикларим қани?!» деб нидо қиладиган кунда, улар: «Биз Сенга билдирамизки, бунга биздан бирорта гувоҳ йўқ», дерлар.


Whoever obeys God and His Messenger—He will admit him into gardens beneath which rivers flow; but whoever turns away—He will punish him with a painful punishment. 	 Ким Аллоҳга ва Унинг Расулига итоат қилса, уни остидан сувлар оқиб турган жаннатларга киритилур. Ким юз ўгирса, аламли азоб ила азоблар.


When man is afflicted with adversity he turns to his Lord, and prays to Him. 	 Қачонки инсонни зарар тутса, Роббига тавба қилган ҳолида дуо қиладир.


They only wanted to run away. 	 Улар қочишдан бошқани ирода қилмаслар.


Unto an Awful Day, 	 Улуғ бир кунда.


"Ye and your fathers before you?- 	 Сиз ва қадимги оталарингиз?!


Hast thou not seen how that God has sent down out of heaven water and threaded it as springs in the earth, then He brings forth therewith crops of diverse hues, then they wither, and thou seest them turning yellow, then He makes them broken orts? 	 Аллоҳ осмондан сув тушириб, уни ердаги манбаълардан юритиб қўйганини кўрмадингми?! Сўнгра у ила турли рангдаги экинларни чиқарур.


And to David We gave Solomon. 	 Ва Биз Довудга Сулаймонни ҳадя қилдик.


You were not able to read any book before this, nor did you write one down with your hand. 	 Ундан олдин ҳеч бир китобни тиловат қилмас эдинг ва қўлинг билан хат ёзмас эдинг. Агар шундай бўлганида, ботил аҳллари шубҳага тушган бўлур эдилар.


If Thou shouldst respite me to the day of resurrection, I will most certainly cause his progeny to perish except a few. 	 Агар мени қиёмат кунигача қўйиб қўйсанг, унинг зурриётининг озгинасидан бошқасини жиловлаб оламан», деди.


Hiding from the people because of the evil of the tidings; “Will he keep her with disgrace, or bury her beneath the earth?”; pay heed! 	 Унга берилган хушхабарнинг ёмонлигидан (уялиб) қавмидан беркинадир. У(қиз)ни хорлик-ла олиб қолсамикин ёки тупроққа кўмсамикин?


By Our mercy, and We cut off the roots of those who rejected Our signs and did not believe. 	 Уларнинг Муғайс деб аталгувчи водийлари узра узоқ муддат давом этган қурғоқчиликдан сўнг бир булут намоён бўлди. Од қавми, мана шу келаётган булут бизга ёмғир ёғади, деб шод бўлишди.


Those who when they take the measure from mankind demand it full, 	 Улар одамлардан нарса ўлчаб олсалар, тўлиқ оларлар.


Verily, He is the All-Hearer, the All-Knower. 	 Албатта, Унинг ўзи эшитгувчи ва билгувчи зотдир.


The unjust, who will be seized by the angels, will submit themselves, obey, and say, "We were not evil-doers." 	 Фаришталар уларнинг жонларини ўзларига зулм қилган ҳолларида олгандир. Улар, ҳеч бир ёмонлик қилмаган эдик, дея таслим бўлурлар.


Because there came to him the blind man (interrupting). 	 Кўзи кўр киши ҳузурига келганда.


Without (adding), "if God may please;" and think of your Lord in ease you forget, and say: "Perhaps my Lord will show me a nearer way to rectitude." 	 Қачонки унутсанг, Роббингни эсла ва: «Шоядки Роббим мени бундан яхшироққа яқин бўлишимга ҳидоят қилса», дегин. (Инсоннинг ҳар бир ҳаракати, иши, ҳатто нафас олиб-чиқариши ҳам буткул Аллоҳнинг иродасига боғлиқдир.


We have appointed stages for the moon till it returns in the shape of a dry old branch of palm-tree. 	 Ойни эса, токи эски (хурмо) шингили (ҳолига) қайтгунга қадар манзилларини бичиб қўйганмиз. (Ой ҳам, қуёш ҳам думалоқ шаклдаги самовий жисмдир.


saying, ‘It is nothing but traditional sorcery. 	 Бас, бу асар қолган сеҳрдан ўзга ҳеч нарса эмас.


Most pleasant is your land and Most Forgiving is your Lord.” 	 Улар жуда ҳам ҳосилдор ерга эга бўлганлар. Сулаймон алайҳиссалом билан қиссаси ўтган малика ҳам шу юртдан бўлган.


But when others are mentioned apart from God, they begin to rejoice. 	 Қачонки ундан ўзгалар зикр қилинсалар, бирдан шодланиб кетарлар.


Then, when the Messengers (the angels) came unto the family of Lout (Lot). 	 Элчилар Лут аҳлига келганларида...


These are the enjoyments of the worldly life, but with Allah is the best return. 	 Аслида эса, шаҳват «иштаҳа» сўзидан олинган бўлиб, кўнгил тусаши, хоҳлашига айтилади. Ушбу ояти каримада одамларнинг кўнглига муҳаббати зийнатланган, иштаҳалари доим тортиб турадиган нарсалар ҳақида сўз кетмоқда.)


And We gave them clear proofs of the matter [of religion]. 	 Ва Биз уларга (дин) иши ҳақида очиқ-ойдин баёнотлар бердик.


showing ingratitude for what We have given them and take their enjoyment; soon they shall know! 	 Улар Биз берган нарсага куфр келтираверсинлар ва ҳузур қилаверсинлар! Бас, тезда билурлар.


Could not create the archive 	 Архив яратиб бўлмади


And among us are Muslims [in submission to Allah], and among us are the unjust. 	 Ва, албатта, биздан мусулмонлар ва биздан адашганлар бор.


And by the night when it departeth, 	 Ва юрилган тун билан қасам.


Does he make all the deities out to be one God? 	 У худоларни битта худо қилдими?!


Therefore (O dear Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him) proclaim the Purity of the name of your Lord, the Greatest. 	 Бас, улуғ Роббинг исмини поклаб ёд эт! (Мазкур неъматларнинг эгасини таниган инсон Улуғ Аллоҳ таолога тасбиҳ айтиб, ибодат қилишга ўтади.)


If God were to grant His abundant provision to [all] His creatures, they would act insolently on earth, but He sends down in due measure whatever He will, for He is well aware of His servants and watchful over them: 	 Агар Аллоҳ бандаарига ризқни кенг қилиб қўйса, албатта, улар ер юзида ҳаддан ошиб кетурлар, лекин У Ўзи хоҳлаганига ўлчов билан туширур. Албатта, у ўз бандаларидан ўта хабардор ва уларни ўта кўргувчидир.


Therefore observe the result of Allah’s mercy, how He revives the earth after its death; He will indeed resurrect the dead; and He is Able to do all things. 	 У ерни ўлиб ётганидан кейин қандай тирилтиради?! Албатта, У зот ўликларни ҳам тирилтиргувчидир ва У ҳар бир нарсага қодирдир.


Follow, then, their way, and say: 'I ask of you no reward (for carrying on this mission); it is merely an admonition to all mankind.' 	 Аллоҳдан келган ҳидоят эса, доимо эргашиш зарур бўлган нарсадир. Пайғамбаримиз (с. а. в.) иқтидо қилишлари лозим ҳидоят ҳам шу ҳидоятдир.


And when it is said unto them: what is it that your Lord hath sent down? they say: fables of the ancient. 	 Қачонки, уларга: «Роббингиз нимани нозил қилди?» дейилса, улар: «Аввалгиларнинг афсоналарини», дерлар.


What, would Allah do with punishing you if you thank and believe! 	 Албатта, Аллоҳ ношукр ва иймонсизларни азоблашдан ҳеч фойда топмайди ва уларни азоблашдан лаззат ҳам олмайди. Бу азобнинг асосий сабаби банданинг шукр қилмагани ва иймон келтирмаганидир.


In fact, we think you are a liar." 	 Ўша камбағаллар аралашган ҳар бир ишга хосиятсиз иш деб қарашади. Аслида эса, камбағалларнинг қалбини бойлик, айшу ишрат ва мутакаббирлик бузмагани учун улар илоҳий даъватларга тез жавоб берадилар.


Gone are Aad, the nation of Hood. 	 Шу билан, Од қиссаси ҳам тамом бўлди. Бу қиссада оғир пайтларни бошларидан кечириб турган Пайғамбаримизга (с. а. в.) ва у зот билан бирга бўлган оз сонли мусулмонларга тасаллилар бор.)


Say: 'Yes indeed, by my Lord! You shall be raised up, then you shall be told the things you did. 	 Сен: «Ундоқ эмас, Роббим билан қасамки, албатта қайта тирилтирилурсизлар, сўнгра қилган ишларингиздан хабардор қилинурсизлар.


But those who feared their Lord will have gardens beneath which rivers flow, abiding eternally therein, as accommodation from Allah. 	 Лекин Роббиларига тақво қилганлар учун остидан анҳорлар оқиб турган жаннатлар бўлиб, унда абадий қолурлар. Бу Аллоҳдан зиёфатдир.


The sending down of the Scripture is from God the Almighty, the Omniscient. 	 Бу китобнинг нозил қилиниши азизу ўта илмли Аллоҳ томонидандир.


So take the straight path to Him and ask His forgiveness." 	 Бас, Унинг Ўзигагина тўғри юзланинг ва Унга истиғфор айтинг.


That verily they! they shall be made triumphant. 	 Албатта, улар, ҳа, уларгина нусрат топишлари.


Then verily on the Day of Resurrection, before your Lord ye shall contend. 	 Сўнгра, албатта, сизлар қиёмат куни Роббингиз ҳузурида тортишурсизлар.


Then press on from where the pilgrims stream forth and ask God's forgiveness. 	 Сўнгра одамлар қайтиб тушган жойдан тушинглар. Ва Аллоҳга истиғфор айтинглар.


Allah has prepared for them a severe punishment. 	 Аллоҳ уларга қаттиқ азобни тайёрлаб қўйди.


The infidels will remain in doubt about it till the Hour overtakes them unawares, or the punishment of the barren day destructive should come upon them. 	 Куфр келтирганлар, уларга (қиёмат) соати тўсатдан келгунича ёки қисир Кун азоби келгунича у(Қуръон)дан шубҳада бўлишда давом этурлар. (Кофирлар қиёматгача Қуръони Карим Аллоҳдан келган ҳақ эканига шубҳада бўладилар.


"If Allah touch thee with affliction, none can remove it but He; if He touch thee with happiness, He hath power over all things. 	 (Бу дунёда хоҳласа зарар етказувчи Зот ягона Аллоҳнинг Ўзидир. Агар У Зот бирор бандага зарар етказадиган бўлса, бутун дунё бир бўлиб ҳаракат қилганда ҳам, ўша бандадан зарарни кетказишга қодир бўла олмайдилар.


So by your Lord! We will most certainly gather them together and the Shaitans, then shall We certainly cause them to be present round hell on their knees. 	 Роббингга қасамки, Биз уларни ва шайтонларни, албатта, маҳшарга тўплаймиз, сўнгра уларни жаҳаннам атрофига тиз чўккан ҳолларида ҳозир қиламиз.


There is, at its occurrence, no denial. 	 Унинг воқеъ бўлишини ёлғон қилувчи (жон) йўқдир.


Abraham was neither a Jew nor a Christian; he was a Muslim, wholly devoted to God. 	 Иброҳим яҳудий ҳам, насроний ҳам бўлмаган эди.


Again, Nay! 	 Яна йўқ!


Indeed that would be a grave [sin] with Allah. 	 Пайғамбарга (с. а. в.) озор бермоғингиз, у зотнинг хотинларига у кишидан кейин уйланмоғингиз катта гуноҳдир.)


He will make the religion that He has chosen for them to stand supreme. 	 Менгагина ибодат қилурлар ва Менга ҳеч нарсани ширк келтирмаслар. Шундан кейин ҳам ким куфр келтирса, бас, ана ўшалар, ўзлари фосиқлардир.


"What prevented you" (said God), "from bowing (before Adam) at My bidding?" 	 У зот: «Сенга амр этганимда сажда қилишингдан нима тўсди?» деди. У: «Мен ундан яхшиман, мени ўтдан яратдинг ва уни лойдан яратдинг», деди.


What is the matter with you, why do you not speak?” 	 Сизга нима бўлди?! Гапирмайсизларми?!» деди.


They are just like cattle, but even more errant in their way. 	 Балки яна ҳам йўлдан озганроқдирлар. (Ушбу ояти каримада Пайғамбарга (с. а. в.) тасалли ва ҳавои нафсларини худо қилиб олган кофирларни ерга уриш бор.)


But if you seek God and His Messenger and the abode of the Hereafter, then know that God has prepared a great reward for those of you who do good deeds." 	 (Ушбу икки ояти кариманинг нозил қилинишига Расули Акрам (с. а. в.) билан у кишининг тоҳира аёллари орасида ўтган ҳодиса сабаб бўлган. Ушбу икки оятдаги буйруққа биноан Пайғамбаримиз (с. а. в.) ҳар бир аёлларига ёки бу дунё ҳаёти ва унинг зийнатини, ёки Аллоҳ, унинг Расули ва охиратни ихтиёр қилишини сўраб чиқишлари керак эди.


He could not have taken his brother within the religion of the king except that Allah willed. 	 Магар Аллоҳ хоҳласагина, бўлиши мумкин эди. Кимни хоҳласак, ўшанинг даражасини кўтарамиз.


And then doth make it (but) swarthy stubble. 	 Бас, У уни қорайган хашак қилган зотдир.


Before them the people of Noah disbelieved. 	 Булардан олдин Нуҳ қавми ҳам ёлғончи қилган эди.


Thus do We make it traverse the hearts of the guilty. 	 Биз у(Қуръон)ни жиноятчилар қалбларига ана шундай йўлладик. (Улар уни эшитадилар, маъноларини тушунадилар, аммо иймон келтирмайдилар.)


and you urge not the feeding of the needy, 	 Бир-бирингизни мискинларга таом беришга ундамассизлар.


Did you disobey my command?’ 	 Менинг амримга осий бўлдингми?!» деди.


And (then) see, for they too shall see. 	 Ва уларнинг (томошасини) кўр! Бас, тезда ўзлари ҳам кўрурлар.


Now bring upon us what you threaten us with, if you are truthful.” 	 Энди, агар ростгўйлардан бўлсанг, бизга ваъда қилаётган нарсангни келтир», дедилар.


The life of this world is but a sport and a pastime. 	 Бу дунё ҳаёти ўйин-кулгудан ўзга ҳеч нарса эмас. Тақво қилувчилар учун охират ҳовлиси яхшироқдир.


And take provisions, but the best provision is righteousness. 	 Чунки ҳаж қилувчи инсон улуғ мақомга эришган бўлади. У дунёнинг ҳаммасидан юз ўгириб, ажраб, Аллоҳга юзланади, Роббул Оламийннинг уйини зиёрат қилгани чиққан бўлади.


Only a few of you give thanks. 	 Жуда оз шукр этарсизлар.


They deliberately tell lies about God. 	 Улар билиб туриб Аллоҳ ҳақида ёлғон сўзлайдилар.


Said the eminent ones who were arrogant among his people, "We will surely evict you, O Shu'ayb, and those who have believed with you from our city, or you must return to our religion." 	 Унинг қавмидан мутакаббир бўлган зодагонлар: «Эй Шуайб, ёки, албатта, сени ва сен билан бирга иймон келтирганларни ўз қишлоғимиздан чиқарамиз, ёки ўз миллатимизга қайтасизлар», дедилар.


Fulfil your covenant with God, having made the covenant, and do not break your oaths once you have sworn them, as you have made God a witness over you. 	 Агар аҳдлашсангиз Аллоҳнинг аҳдига вафо қилинг. Қасамларни таъкид қилинганидан сўнг бузманг.


And then they cast lots and he was the one who lost, 	 Бас, қуръа ташлашди ва у мағлублардан бўлди. (Юнус алайҳиссаломга ҳам қуръа ташлашди ва мағлуб бўлди.


It is all the same for them whether you ask forgiveness for them or not; for Allah shall never forgive them. 	 Уларга истиғфор айтасанми ёки айтмайсанми-улар учун бари бир. Аллоҳ уларни ҳеч мағфират қилмас.


And Firaun led his people astray, and did not guide them. 	 ( Худога эмас, фиръавнларга эргашганлар доимо шундай оқибат топадилар. Аллоҳ таоло Фиръавн ва аскарларини ғарқ этиб, Бани Исроилни зулм, жабр-ситамдан озод қилди.)


Those who have been driven from their homes unjustly only because they said: Our Lord is Allah - For had it not been for Allah's repelling some men by means of others, cloisters and churches and oratories and mosques, wherein the name of Allah is oft mentioned, would assuredly have been pulled down. 	 Улар ноҳақдан, фақатгина «Роббимиз Аллоҳ» деганлари учун ўз диёрларидан чиқарилгандирлар. Агар Аллоҳ одамларнинг баъзиларини баъзилари билан даф қилиб турмаса, узлатгоҳлар, канисалар, ҳавралар ва Аллоҳнинг номи кўплаб зикр қилинадиган масжидлар вайрон қилинган бўлур эди.


And those who belie Our signs and the meeting of the Hereafter- vain shall be their Work. 	 Оятларимизни ва охират мулоқотини ёлғонга чиқарганлар амаллари бехуда кетганлардир.


There is no refuge. 	 Қочадиган жой йўқ!


Alike are not the inmates of Hell and the residents of Paradise. 	 Дўзах эгалари ва жаннат эгалари тенг бўлмаслар.


God has made trade lawful and has forbidden unlawful interest. 	 Ва ҳолбуки, Аллоҳ тижоратни ҳалол, рибони ҳаром қилган.


We will brand him upon the snout. 	 Тезда унинг тумшуғига белги қўямиз.


God does not want to be unjust to His creatures. 	 Аллоҳ бандаларга зулмни ирода қилмас.


And keep the prayer established, and pay the charity; and whatever good you send ahead for yourselves, you will find it with Allah; indeed Allah is seeing your deeds. 	 Намозни қоим қилинг, закот беринг, ўзингиз учун қилган яхшиликларни Аллоҳнинг ҳузурида топасиз. Албатта, Аллоҳ қилаётганингизни кўрувчидир.


The specified contact doesn't support calls 	 Кўрсатилган алоқа қўнғироқларни қўллай олмайди


They replied, "Our Lord is the One Who has created all things and has given guidance". 	 У: «Бизнинг Роббимиз ҳар нарсага ўз яратилишини берган ҳамда уни ҳидоятга солган зотдир», деди.


He will say, "My Lord, why have you raised me blind while I was [once] seeing?" 	 У: «Эй Роббим, нима учун мени кўр ҳолда тирилтирдинг. Ахир, кўрувчи эдим-ку!» деди.


Those who are patient, and on their Lord do they rely. 	 Улар сабр қилган ва Роббиларигагина таваккул қиладиган зотлардир.


And this is how We explain the verses in different ways, and so that they may return. 	 Шояд қайтсалар, деб оятларни мана шундай батафсил баён қиламиз.


Surely that is easy for Allah. 	 Албатта, бу иш Аллоҳ учун осондир.


I am the first of believers' 	 Бу учрашув араб лафзида «мийқот», яъни, исми замон ва исми макон бўлиб ва учрашув вақти ва замони маъносини билдиради.)


Say: None in the heavens or on earth, except Allah, knows what is hidden: nor can they perceive when they shall be raised up (for Judgment). 	 (Ғайбни билиш фақат Аллоҳ таолонинг Ўзига хосдир. Аллоҳдан бошқа ҳеч ким — на инсон, на фаришталар, на жинлар ғайбни билмайди.)


“In it for them is all that they may desire, abiding in it for ever; a promise incumbent upon your Lord, that is prayed for.” 	 Жаннатда нималар борлигини санаб адоғига етиб бўлмайди. Шунинг учун осонгина, истаган нарсалари бор, деб қўйилди.)


They will have no food except thorns. 	 Уларга тикандан бошқа таом йўқ.


And the Day the Hour appears the criminals will be in despair. 	 Қиёмат қоим бўлган кунда жиноятчилар ноумид бўлурлар.


But God will reward those who give thanks (and are grateful). 	 Улар Аллоҳнинг олдида ўзларини масъул эканликларини сезсинлар.)


He who does good does it for himself; and he who does evil does so against it. 	 Ким солиҳ амал қилса, ўзига фойда. Ким ёмонлик қилса, ўзига зарар.


Also, We showed (Abraham) the kingdom of the heavens and the earth to strengthen his faith. 	 Худди шундай қилиб, Иброҳимга аниқ ишонувчилардан бўлиши учун осмонлару ернинг мулкларини кўрсатамиз. (Яъни, Иброҳимга худди отаси ва унинг қавми очиқ-ойдин адашувда эканлигини соф қалби ва онги ила кўрсатганимиздек, унга ушбу соф қалб ва онг ила осмонлару ердаги мулкларни, улардаги сиру асрорларни ҳам кўрсатамиз.)


Surely Allah is ever Compassionate to you. 	 Албатта, Аллоҳ сизларга раҳмлидир.


Woe to the deniers on that day, 	 Ўша кунда ёлғонга чиқарувчиларга вайл бўлсин!


and Moses said to them, 'O beware! 	 Уларга Мусо: «Ҳолингизга вой!


God does not love the utterance of evil words except in the case of someone who has been wronged. 	 (Қалбида тақвоси, виждонида ҳассослик бўлмаган одам ҳар қандай ёмон сўзни осонгина ошкора қилади, атрофга ёяди. Ёмон гапни ошкор қилиш икки одамнинг бир-бирини сўкишидан, ёмонлашидан ва ғийбат-бўҳтон қилишидан бошланади.


Enter Paradise for what you used to do." 	 (Ҳа, ўлим фаришталари ҳам тақводорлар билан гўзал муомалада бўладилар. Уларнинг жонларини олишда мулойимлик билан, пок ҳолларида салом бериб туриб, жаннатга киришларини айтиб башорат берадилар.)


So is one brought up in ornaments while being during conflict unevident [attributed to Allah]? 	 Зебу зийнат ичида ўстириладиган ва хусумат пайтида очиқ-ойдин бўла олмайдиган кимсаними?! (Бу оятларда мушрикларнинг, фаришталар Аллоҳнинг қизи, деган эътиқодларига рад келмоқда.)


who give whatever they give while their hearts tremble with awe that they are going to return to their Lord 	 Ва берадиган нарсаларини, албатта, Роббиларига қайтгувчи эканликларидан қалблари титраган ҳолда берурлар.


Go forth, whether [armed] lightly or heavily, and wage jihad with your possessions and persons in the way of Allah. 	 Енгил бўлса ҳам, оғир бўлса ҳам, қўзғолингиз ва Аллоҳнинг йўлида молларингиз ва жонларингиз ила жиҳод қилингиз. Агар билсангиз, шу ишингиз ўзингиз учун яхшидир.


Indeed, Allah of what you do, is Seeing. 	 Албатта, Аллоҳ қилаётганингизни кўрувчидир.


Not so do those who show patience and constancy, and work righteousness; for them is forgiveness (of sins) and a great reward. 	 Магар сабр қилганлар ва яхши амаллар қилганлар, ана ўшаларга мағфират ва катта ажр бор.


If he does not desist, We will surely drag him by the forelock - 	 Агар қайтмаса, пешонасидан шиддатла тутамиз.


Do not give total preference to one of them, leaving the other as if in suspense. 	 Яъни, кўнглингизда муҳаббати ўрнашган баъзихотинингизга бир йўла мойил бўлиб кетиб, хотинларингизнинг баъзисини муаллақ аёлга ўхшатиб қўйманг. «Муаллақ аёл» деб хотин бўлиб хотин эмас, боши очиқ бўлиб, боши очиқ эмас, аросат бир ҳолда қолган аёлга айтилади.


And they say, “If we follow the guidance along with you, people would snatch us away from our land”; did We not establish them in a safe Sacred Land, towards which are brought fruits of all kinds – the sustenance from Us? 	 Улар: «Агар сен билан ҳидоятга эргашсак, ўз еримиздан юлиб олинамиз», дедилар. Биз уларга омонлик ҳарамини макон қилиб бермадикми?!


For those who sin will be punished for what they have done. 	 Гуноҳ қилувчилар, албатта, қилган гуноҳларининг жазосини олурлар.


Your guardian is only Allah, His Apostle, and the faithful who maintain the prayer and give the zakat while bowing down. 	 Албатта, сизнинг валийларингиз Аллоҳ, Унинг Пайғамбари ва бўйинсунган ҳолларида намозни қоим қилиб, закотни ато этадиган иймон келтирганлардир.


O ye who believe! remember Allah's favour on you when a people determined to stretch forth their hands against you, but he withheld their hands from you, And fear Allah, and in Allah let the believers trust. 	 («Мусулмонларга қўл чўзмоқчи бўлган қавм» кимлар эканлиги ҳақида турли ривоятлар бор. Аммо муҳаққиқ уламоларимиз бу қавм Ҳудайбия ҳодисаси пайтида Расулуллоҳни (с. а. в) ва мусулмонларни ғафлатда қолдириб, қириб ташламоқчи бўлган мушриклар гуруҳи эканини таъкидлаганлар.


They shall say, as they dispute there one with another, 	 Улар унинг ичида бир-бирлари ила хусумат қилар эканлар, дедилар:


Then when 'Iesa (Jesus) came to know of their disbelief, he said: "Who will be my helpers in Allah's Cause?" 	 Улар Пайғамбарнинг даъватларига дарҳол лаббай деб жавоб бердилар. Аллоҳнинг дини йўлида ёрдамчи бўлишга тайёр эканликларини эълон қилишлари билан бирга, Аллоҳга келтирган иймонларини ҳам зикр қилмоқдалар.


Say, “Undoubtedly my prayers and my sacrifices, and my living and my dying are all for Allah, the Lord Of The Creation.” 	 Сен: «Албатта, менинг намозим, ибодатларим, ҳаёт ва мамотим оламларнинг Робби Аллоҳ учундир.


They ask you about the orphans. 	 Сен: «Уларга ислоҳ қилиш яхшидир», деб айт.


Allah has prepared for them a severe torment. 	 Аллоҳ уларга қаттиқ азобни тайёрлаб қўйди.


Your Lord, the Lord of Honor, is too exalted to be considered as they describe Him. 	 Сенинг Роббинг, иззат Робби улар қилган васфдан покдир.


Whomsoever He desires to lead astray, He makes his chest narrow, tight, as though he were climbing to heaven. 	 Шундай қилиб, Аллоҳ иймон келтирмайдиганларга азобни дучор қилур. (Аллоҳ таоло бандаларидан кимга ҳидоятни раво кўрса, ўша банданинг кўксини кенг қилиб қўяди.


Surely, in this is indeed a sign; but most of them would not believe: 	 Албатта, бунда оят-белги бор. Лекин кўплари мўмин бўлмадилар.


Then We inspired Moses, saying: Smite the sea with thy staff. 	 Бас, Биз Мусога: «Асонг билан денгизни ур», деб ваҳий қилдик.


What, dost thou forbid us to serve that our fathers served? 	 Энди бизни ота-боболаримиз ибодат қиладиган нарсага ибодат қилмоғимиздан қайтарасанми?


Verily, Allah is not ashamed to set forth a parable even of a mosquito or so much more when it is bigger (or less when it is smaller) than it. 	 Албатта, Аллоҳ чивин ёки ундан устунроқ нарсани мисол келтиришдан уялмас.


(This) shall not be in accordance with your vain desires nor in accordance with the vain desires of the followers of the Book; whoever does evil, he shall be requited with it, and besides Allah he will find for himself neither a guardian nor a helper. 	 Сизларнинг хом хаёлингизчга ҳам эмас, аҳли китобларнинг хом хаёличга ҳам эмас. Ким ёмонлик қилса, унинг жазосини тортадир.


It is You we worship and You we ask for help. 	 Фақат сенгагина ибодат қиламиз ва фақат сендангина ёрдам сўраймиз. ( "Иййака наъбуду" "фақат сенинг айтганингни қиламиз" маъносини англатади. Бу эса, банда тарафидан Аллоҳга берилган улкан ваъда.


(With this water) He causes corn, olives, palm-trees, vines, and all kinds of fruits to grow. 	 У ўша(сув) ила сизга экинларни, зайтунни, ҳурмоларни, узумларни ва турли меваларни ўстирадир.


This Announcement from God and His Messenger is to be made to the people on the day of the great Pilgrimage; God and His Messenger have declared no amnesty for the pagans. 	 (Бу) Аллоҳ ва Унинг Расулидан одамларга «ҳажжул акбар» куниги билдиришдир. Албатта, Аллоҳ ва Унинг Расулининг мушриклар билан оралари очиқдир.


He was dedicated. 	 Аслида эса, Пайғамбарлик моҳият жиҳатидан икки турлидир. Бир турларига «Набий», бошқаларига «Расул» дейилади.


Magicians, certainly, will not have happiness". 	 Сеҳргарлар нажот топмаслар», деди.


If any do disdain to worship Him, and grow arrogant, He will in any case gather them all before Him. 	 Ким унинг ибодатидан бош тортса ва мутакаббирлик қилса, уларнинг ҳаммасини Ўзига тўплайди.


Say: "Even if they have no power whatever and no intelligence?" 	 Сен: «Ахир улар бирор нарсага эга бўлмасалар ва бирор нарсани англамасалар ҳам-а?!» деб айт.


'There is nothing except the first death, we shall never be revived. 	 «Биринчи ўлимимиздан бошқа ҳеч қандай ўлим йўқ ва биз қайта тирилтирилувчи эмасмиз.


But those whose scales are light - those are the ones who have lost their souls, [being] in Hell, abiding eternally. 	 Кимнинг мезони енгил келса, бас, ана ўшалар, ўзларига зиён қилибдилар. Жаҳаннамда абадий қолгувчи бўлибдилар.


They ask you to hasten the punishment, but surely, Hell is [already] encompassing those who deny the truth. 	 Улар сендан азобни тезлаштиришни талаб қилурлар. Ҳолбуки, жаҳаннам ҳеч шубҳасиз кофирларни ўраб тургувчидир.


Or Who controls the hearing and the sight? 	 Ишнинг тадбирини ким қиладир?» деб айт.


your companion has neither gone astray, nor amiss. 	 Сизнинг биродарингиз адашгани ҳам, йўлдан озгани ҳам йўқ.


Gardens and grapeyards; 	 Боғ-роғлар, узумзорлар бордир.


Allah, the All-mighty and the All-wise, thus reveals to you and to those who were before you: 	 Азизу ўта ҳикматли бўлмиш Аллоҳ сенга ва сендан аввалгиларга мана шундай ваҳий қилур.


Enter through different gates. 	 Ҳукм қилиш фақат Аллоҳнинг Ўзига хосдир. Унгагина таваккал қилдим.


And We inspired the mother of Moosa that, “Suckle him; then when you fear for him, cast him into the river and do not fear nor grieve; We shall indeed return him back to you and make him one of the Noble Messengers.” 	 (Араб тилшунос олимлари бу ояти каримани Қуръони Каримнинг юксак даражадаги балоғат ва фасоҳатига мисол сифатида келтирадилар. Аллоҳ таоло биргина оятда иккита буйруқ –» эмизавер» ва «дарёга ташла», иккита қайтариш–«қўрқма», «хафа бўлма», иккита башорат–«уни сенга қайтарамиз» ва «Пайғамбарлардан қилгувчимиз» жуфтликларини ишлатгандир.


Whatsoever fine palms ye cut down or left standing on roots there of, it was by the leave of Allah, and in order that He might abase the transgressors. 	 Оят тафсиридла таъкидланганидек, баъзи хурмо дарахтларини кесиб, баъзиларининг қолдирилиши бузғунчилик учун эмас, балки Аллоҳнинг изни билан бўлди. Ислом шариатида уруш пайтида ҳам ўсимлик ва ҳайвонот дунёсига зарар келтириш қатъиян ман қилинади.


Why was there not a single township (among those We warned), which believed,- so its faith should have profited it,- except the people of Jonah? 	 Фақат Юнус қавми иймон келтирганларида улардан ҳаёти дунёдаги хорлик азобини кушойиш қилдик ва уларни маълум вақтгача фойдалантирдик. (Оятнинг маъносидан кўриниб турибдики, Юнуснинг (а. с.) қавмига ҳаёти дунёнинг хорлик азоби таҳдид солиб қолганда барчалари бирдан иймонга келганлар.


And whosoever obeys Allah and His Messenger (Muhammad SAW), He will admit him to Gardens beneath which rivers flow (Paradise); and whosoever turns back, He will punish him with a painful torment. 	 Ким Аллоҳга ва Унинг Расулига итоат қилса, уни остидан сувлар оқиб турган жаннатларга киритилур. Ким юз ўгирса, аламли азоб ила азоблар.


Abasement shall be pitched on them, wherever they are come upon, except they be in a bond of God, and a bond of the people; they will be laden with the burden of God's anger, and poverty shall be pitched on them; that, because they disbelieved in God's signs, and slew the Prophets without right; that, for that they acted rebelliously and were transgressors. 	 Бундай бўлишлиги уларнинг Аллоҳнинг оятларига куфр келтиришлари ва Набийларни ноҳақдан ўлдиришлари сабабидандир. Бундай бўлишлиги осий бўлганлари ва ҳаддан ошганлари сабабидандир.


The deeds of those who are killed for the cause of God will never be without virtuous results. 	 Аллоҳ йўлида қатл қилинганларнинг амалларни У зот ҳеч зое қилмас.


They have taken their rabbis and their priests as lords instead of God, as well as the Messiah son of Mary. 	 Улар Аллоҳни қўйиб ўзларининг ҳибр ва роҳибларини ҳамда Масиҳ ибн Марямни Робб тутдилар. Улар фақат битта илоҳдан бошқага ибодат қилмасликка амр қилинган эдилар.


That is how Pharaoh's evil actions were made to look fair in the eyes of Pharoah, and he was turned away from the path [of truth]. 	 У қаср нима учун керак бўлиб қолганини ҳам айтди, осмонларга чиқадиган сабабларга, йўлларга етишсаму чиқиб Мусонинг худосини кўрсам. Мен Мусонинг Аллоҳ томонидан юборилган Пайғамбар эканига ишонмайман, ўзим осмонга чиқиб, унинг ёлғончи эканини исботламоқчиман, деди.


They continued on their journey again until they reached a town. 	 Бас, юриб кетдилар. То бир шаҳар аҳолисига келганларида, унинг аҳлидан таом сўрадилар.


See what similes they strike for thee: but they have gone astray, and never can they find a way. 	 Улар сенга қандай мисол келтирганларига назар сол! Бас, залолатга кетдилар ва (тўғри) йўлга қодир бўлмаслар.


So leave them alone to plunge and play, until they encounter the Day which they are promised; 	 Уларни тек қўй. То ваъда қилинган кунга йўлиққунларича хоҳлаганларига шўнғийверсинлар ва ўйнайверсинлар.


Then when he saw the sun shining brightly, he said, “(You say that) this is my Lord? 	 Чиқаётган қуёшни кўрганда: «Мана шу Роббим.


Therefore continue to give warning, for by the grace of your Lord, you are not a soothsayer or a madman. 	 У жинлар билан алоқаси борлигини ва ғойибдан хабар беришни даъво қилувчи шахсдир. Шунингдек, коҳинлар руҳлар, худолар билан ҳам алоқамиз бор дейишади ва баъзан табиблик даъвосини ҳам қилишади.)


And We sent Noah to his people; and he, said, 'O my people, serve God! 	 Батаҳқиқ, Биз Нуҳни қавмига юбордик. Бас, у: «Эй қавмим, Аллоҳга ибодат қилинг.


But (as for) those who are careful of (their duty to) their Lord, they shall have high places, above them higher places, built (for them), beneath which flow rivers; (this is) the promise of Allah: Allah will not fail in (His) promise. 	 Лекин Роббиларига тақво қилганлар учун болохоналар устидан болохоналар бино қилингандир. Остларидан анҳорлар оқиб турур.


And verily we! we had imagined that humankind and Jinn would never forge against Allah a lie. 	 Ва, албатта, биз, инс ҳам, жин ҳам Аллоҳга (нисбатан) ёлғон гапирмас, деб ўйлардик.


Them, by thy Lord, We shall question, every one, 	 Бас, Роббинг ила қасамки, уларнинг ҳаммасидан, албатта, сўрармиз.


To Him belongs all that is in the heavens and (all that is in) the earth and Ad-Din Wasiba is His [(i.e. perpetual sincere obedience to Allah is obligatory). 	 Осмонлару ердаги нарсалар Уникидир.


And mentions the name of his Lord, and prays. 	 Ва Роббиси исмини зикр қилса ва намоз ўқиса ҳамдир.


So wrong not yourselves in them. 	 Мушрикларга қарши жам бўлиб, улар сизга қарши жам бўлиб урушаётгандек уруш қилинг. Ва билингки, албатта, Аллоҳ тақводорлар биландир.


We disposed the mountains and the birds to glorify [Us] with David, and We have been the doer [of these things]. 	 Довуд билан бирга тасбиҳ айтсин деб тоғларни ва қушларни бўйинсундириб қўйдик. Шуларни қилгувчи бўлган Бизмиз.


The only support is from God, the True God. 	 Бундай мақомда ҳақ нусрат Аллоҳга хосдир.


So God’s curse is upon the disbelievers. 	 Аввалги гапларини ўзлари инкор қилдилар. Шунда Муоз ибн Жабал, Башир ибн ал-Барраа ибн Маъруф ва Довуд ибн Саламалар уларга қарата: «Эй яҳудийлар жамоаси, Аллоҳдан қўрқинглар!


Laboring, toiling, 	 Улар амал қилуви ва чарчавчидир.


The Day when they will come out of the graves quickly as racing to a goal, 	 У кунда худди санамлар (ибодатига) шошганларидек, қабрларидан шошиб чиқурлар.


Say thou: All praise unto Allah, and peace upon His bondmen whom He hath Chosen! 	 Сен: «Аллоҳга ҳамд бўлсин ва у танлаб олган бандаларига салом бўлсин.


But when a decisive Surah (explaining and ordering things) is sent down, and fighting (Jihad - holy fighting in Allah's Cause) is mentioned (i.e. ordained) therein, you will see those in whose hearts is a disease (of hypocrisy) looking at you with a look of one fainting to death. But it was better for them (hypocrites, to listen to Allah and to obey Him). 	 Вақтики, аниқ сура нозил қилиниб, унда уруш зикр қилинса, қалбларида касали борларни сенга жон бераётганнинг қарашидек қараётганини кўрасан.


"That ye should worship Allah, fear Him and obey me: 	 Аллоҳга ибодат қилинглар, Унга тақво қилинглар ва менга итоат қилинглар.


Thus (will it be said): "Taste ye then of the (punishment): for those who resist Allah, is the penalty of the Fire." 	 Мана шу сизники, тортаверинглар! Албатта, кофирларга дўзах азоби бордир.


I believe in your Lord." 	 (Эшитиб, билиб қўйинг, мен сизнинг ва ўзимнинг Роббим бўлмиш Аллоҳга иймон келтирдим!)


Allah encompasses all their doings. 	 Ва Аллоҳ улар қилаётган амалларни ихота қилувчи зотдир.


Say: "Tell me, if the punishment of Allah comes to you suddenly (during the night), or openly (during the day), will any be destroyed except the Zalimun (polytheists and wrong-doing people)?" 	 Уларга: «Аайтинг-чи, агар сизга Аллоҳнинг азоби бирданига ёки очиқчасига келса, золим қавмларгина ҳалок қилинадилар-ку!» деб айт.


And they say: Why has not a sign been sent down to him from his Lord? 	 Улар: «Унга Роббидан бир оят-мўъжиза тушса эди?» дерлар.


And certainly the Shaitan found true his conjecture concerning them, so they follow him, except a party of the believers. 	 Батаҳқиқ, иблис улар ҳақидаги гумонини рўёбга чиқарди. Бас, фақат бир гуруҳ мўминлардан бошқалари унга эргашдилар.


He only invites his confederates so that they may be among the inmates of the Blaze. 	 Лекин ажабланарлиси шуки, инсон шайтонни ўзига дўст тутиб юради. Шайтон ўзининг энг катта душмани эканини кўра била туриб, унинг айтганини қилади.


Surely We sent down the Torah, wherein is guidance and light; thereby the Prophets who had surrendered themselves gave judgment for those of Jewry, as did the masters and the rabbis, following such portion of God's Book as they were given to keep and were witnesses to. 	 Унда ҳидоят ва нур бор. У билан У зотга таслим бўлган Пайғамбарлар, Аллоҳнинг китобини муҳофаза қилишга мукаллаф бўлган роббонийлар ва аҳборлар яҳудий бўлганларга ҳукм юритарлар.


And serve Allah. 	 Ва Аллоҳга ибодат қилинглар ва Унга ҳеч нарсани ширк келтирманглар.


All that live on it will perish. 	 (Ер) юзидаги барча жонзот фонийдир.


Remember God during the stated days; but if a person comes away after two days, it will not be a sin; and if one tarries, he will not transgress, if he keep away from evil. 	 (Пайғамбаримиз алайҳиссалом: «Арафа, қурбонлик ва ташриқ кунлари биз аҳли Исломнинг байрами–емоқ, ичмоқ кунларидир», деганлар. Шундан чиқадики, арафа ва қурбон ҳайити кунлари ташриқ кунлари қаторига кирмайди.


And when he furnished them with their provision, he said: Bring to me a brother of yours from your father; do you not see that I give full measure and that I am the best of hosts? 	 Уларнинг жиҳозларини юклаган вақтда: «Менинг ҳузуримга ота бир инингизни олиб келинг. Кўраяпсизларми?


And whether We show you some of what We have promised them or We take you in death, it is to Us they will be returned. 	 Энди Биз ёки сенга уларга ваъда қилган нарсаларимизнинг баъзиларини кўрсатамиз, ёки сени вафот эттирамиз. Бас, Бизгагина қайтарилурлар.


Unto those whose eyes had been under a covering from My remembrance, nor had they been able to hear. 	 Улар кўзлари Менинг зикримдан пардада бўлган ва эшитишга қодир бўла олмайдиганлар эдилар.


We have indeed created man surrounded by hardships. 	 Батаҳқиқ, Биз инсонни машаққатда яратдик.


But whoever among you disbelieves thereafter, I will punish him with a punishment the like of which I never punish any other being.” 	 (Аллоҳ таоло дастурхон тушириш ҳақидаги сўровни ижобат қилиш билан бирга, Ўзининг доимий одатини ҳам эсга солмоқда. У одат мўъжиза талаб қилган қавм, мўъжиза келгандан кейин ҳам куфр келтирса, уни қаттиқ азобга дучор қилишдир.


Do they not know that whoever acts in opposition to Allah and His Apostle, he shall surely have the fire of hell to abide in it? 	 Улар кимки Аллоҳга ва Унинг Расулига хилоф қилса, албатта, унга жаҳаннам оташ бўлиб, унда абадий қолишини.


Those who are niggardly and bid people to be niggardly and hide what Allah has given them out of His grace; and We have prepared for the unbelievers a disgraceful chastisement. 	 Улар бахиллик қиладиган, одамларни бахилликка буюрадиган ва Аллоҳ уларга Ўз фазлидан берган нарсаларни беркитадиганлардир. Ва кофирларга хорловчи азобни тайёрлаганмиз.


And those who have believed in Allah and His messengers - those are [in the ranks of] the supporters of truth and the martyrs, with their Lord. 	 Куфр келтирганлар ва оятларимизни ёлғонга чиқарганлар, ана ўшалар, дўзах эгаларидир. (Ушбу оятда Аллоҳга ва Унинг Пайғамбарларига иймон келтирганлар, сиддиқлар, деб аталмоқда.


And Allah hath said: take not two gods; He is only One God so Me alone, Me dread. 	 Ҳақиқатда, У ёлғиз илоҳдир. Бас, Мендангина қўрқингиз», деди.


Shall We then make the Muslims like the culprits? 	 Мусулмонларни жинояткорларга ўхшатиб қўярмидик?!


The commandment of Allah is always executed. 	 Алоҳида ҳовузлар қазиб, шанба куни балиқларни қамаб олиб, бошқа кунлари тутишди. Шунда Аллоҳнинг ғазаби келиб, уларни маймун ва тўнғизга айлантирди.)


Give glad tidings to the humble, 	 Итоатли, мутавозеъларга башорат бер.


Evil is the place to which they shall be led. 	 У эса, иссиқда куйиб-ёнган қавмни, сув ичишга бошлаб бораман, деб ҳаракат қилади-ю, олиб борган жойи дўзахнинг қаъри бўлади. У қандай ҳам ёмон жой.)


This is so for they have called Our messages lies, and have been heedless of them." 	 Бундай бўлиши уларнинг оятларимизни ёлғонга чиқаришлари ва улардан ғофил бўлишлари сабабидандир.


Dhu al-Qarnayn said: "This is a mercy from my Lord: but when the time of my Lord's promise shall come, He will level the rampart with the ground. 	 У: «Бу Роббим раҳматидандир. Агар Роббимнинг ваъдаси келса, буни ер баробар қилур.


but the road to Gehenna, therein dwelling forever and ever; and that for God is an easy matter. 	 Магар жаҳаннам йўлига (ҳидоят қилади) ва унда абадий қолурлар. Бу Аллоҳ учун осондир.


And We guarded them from every outcast devil. 	 Уни ҳар бир қувилган шайтондан муҳофаза қилдик.


Did you see him who gives the lie to the Reward and Punishment of the Hereafter? 	 Жазо кунини ёлғонга чиқарувчини кўрдингми?


And when the Truth from Our presence came unto them, they said: Lo! this is mere magic. 	 Бизнинг ҳузуримиздан уларга ҳақ келган пайтда: «Бу, албатта, очиқ-ойдин сеҳрдир», дедилар.


He is Kind towards them, Compassionate. 	 Балки У зот (а. с.) ижтиҳод маъносида баъзи бир кишиларга Табук ғазотига чиқмай қолишга изн берган эдилар. У зот (с. а. в.) бу билан афзал ишни эмас, ундан пастроғини қилган эдилар.


“Peace be upon you, because you endured patiently. 	 Бу оқибат диёри қандай ҳам яхши!!!» (дерлар). (Мазкур жаннатга ҳузур-ҳаловатлари янада тўлиқ бўлсин учун ота-оналари, эр ёки хотинлари ва ўғил-қизлари ҳам қўшилиб кирадилар.


As for those who fear their Lord in secret—for them is forgiveness and a great reward. 	 Албатта ўз Роббиларидан ғойибдан қўрқадиганлар учун гуноҳларини кечиш ва улкан ажр-савоблар бордир.


then he retreated, and waxed proud. 	 Сўнгра юз ўгирди ва такаббурлик қилди.


What, do they vainly disbelieve the favor of Allah? 	 Аллоҳнинг неъматини инкор қиладиларми?!


Why, is he who was dead, and We gave him life, and appointed for him a light to walk by among the people as one whose likeness is in the shadows, and comes not forth from them? 	 Аввал ўлик бўлган одамни тирилтириб, унга одамлар орасида юрадиган нурни бериб қўйган бўлсак, у билан зулматлар ичида ундан чиқа олмай юрувчи одам ўхшаш бўладими? Шундай қилиб, кофирларга қилаётган амаллари зийнатлаб кўрсатилди.


If you succour God, He will succour you and make your footsteps firm. 	 Агар Аллоҳга ёрдам берсангиз, сизга ҳам ёрдам берадир ва қадамларингизни собит қиладир.


But most people do not know it. 	 Албатта, тенг эмаслар. Демак, ҳамманинг холиқи ва розиқи Аллоҳ таоло билан ҳеч нарсага қодир бўлмаган, мушриклар ибодат қилаётган бутлар ҳам тенг бўла олмайдилар.)


He will certainly see the result of his labor 	 Ва, албатта, унинг қилмиши тезда кўринар.


“Hopefully, our Lord will give us a better replacement than this – we now incline towards our Lord.” 	 Шояд Роббимиз унинг ўрнига ундан кўра яхшироғини берса. Биз ўз Роббимизга рағбатлимиз, дедилар.


Have you not seen how those who dispute the revelations of God, turn away from Truth to falsehood? 	 Аллоҳнинг оятлари ҳақида талашиб-тортишадиганларни кўрмайсанми?! Қаёққа бурилиб кетмоқдалар?!


Do you prefer the life of this world to the Hereafter? 	 Ёки охиратни қўйиб, ҳаёти дунёга рози бўлдингизми? Охират олдида бу ҳаёти дунё жуда оз-ку?!


Your Lord is Knowing and Wise. 	 (Аллоҳнинг Пайғамбари бўлмиш Яъқуб (а. с.) ўғли Юсуф кўрган тушни ана шундай таъбир қилган эди. Бу туш Юсуфнинг келажакда боболари Иброҳим ва Исҳоқ алайҳимуссаломлар каби Пайғамбар бўлишидан дарак берар эди.)


In order that you, O people, may accept faith in Allah and His Noble Messenger, and honour and revere the Noble Messenger; and may say the Purity of Allah, morning and evening. (To honour the Holy Prophet – peace and blessings be upon him – is part of faith. To disrespect him is blasphemy.) 	 Аллоҳга ва Унинг Расулига иймон келтиришингиз, у(дин)ни қўллаб қувватлашингиз, улуғлашингиз ҳамда У зотга эрта-ю кеч тасбиҳ айтишингиз учундир.


And We made the people who were oppressed, the inheritors of the eastern and western parts of the land in which We placed blessings; and the good promise of your Lord was fulfilled for the Descendants of Israel – the reward of their patience; and We destroyed whatever Firaun and his people built and whatever they had contrived. 	 Фиръавн ва унинг аҳли Бани Исроил ўғлонларини ўлдириб, қизларини чўри, ўзларини хизматкор қилиб, мудом хўрлашар эдилар. Аллоҳ таоло Фиръавн ва унинг қавмини улкан жиноятлари боисидан ғарқ этиб, ҳалок қилганидан сўнг, «хўрланиб юрган қавм»ни Ўзи баракали қилиб қўйган ернинг машриқ ва мағрибига меросхўр қилганини эслатмоқда.


Say, “Have you considered? if God's punishment came upon you, or the Hour overtook you, would you call upon any other than God, if you are sincere?” 	 Сен: «Агар ростгўй бўлсаларингиз, айтинг-чи, сизга Аллоҳнинг азоби ёки қиёмат соати келганда Аллоҳдан бошқага дуо қиласизларми?


the Lord of the heavens and the earth and of all that is between them; the Lord of the Easts. 	 У зот осмонлару ернинг ва иккиси орасидаги нарсаларнинг Роббидир. Ва машриқларнинг Роббидир.


See they not how many of those before them We did destroy?- generations We had established on the earth, in strength such as We have not given to you - for whom We poured out rain from the skies in abundance, and gave (fertile) streams flowing beneath their (feet): yet for their sins We destroyed them, and raised in their wake fresh generations (to succeed them). 	 Осмондан устларига барака ёмғири юборган ва остларидан анҳорлар оқиб турадиган қилиб қўйган эдик. Бас, гуноҳлари туфайли уларни ҳалок қилдик ва ўринларига бошқа асрларни пайдо қилдик.


So set thy purpose resolutely for the right religion, before the inevitable day cometh from Allah. 	 Бас, Аллоҳ томонидан рад қилинмайдиган кун келмасдан аввал тўғри динга юз тут.


Or some substance, which, in your minds, is even harder.” 	 Ёки кўнгилларингизда катта кўринган бошқа бирон махлуқ бўлиб олинглар», деб айт.


A chapter that We have revealed, and made obligatory, and revealed in it clear Verses, that you may take heed. 	 Биз уни фарз қилдик. Биз унда очиқ-ойдин оятларни нозил қилдик.


We have revealed the Quran which contains authoritative verses. 	 Мана шундай қилиб, Биз у(Қуръон)ни очиқ-ойдин оятлар ҳолида нозил қилдик.


They are those whose works will bear no fruit in this world and in the Hereafter nor will they have anyone to help. 	 Ана ўшалар амаллари бу дунёю охиратда ҳабата бўлганлардир ва уларга ёрдам берувчилар йўқдир. (Иймонлари йўқлиги, Аллоҳнинг оятларига куфр келтирганлари туфайли баъзи қилган яхши ишлари ҳам бекор кетади.


Say thou; my Lord! if Thou wilt shew me that wherewith they are threatened. 	 Сен: «Эй Роббим, агар менга, албатта, уларга ваъда қилинган нарсани кўрсатадиган бўлсанг.


And the Jews say: Uzair is a child of God; and the Nazarenes say: the Masih is a child of God. 	 Яҳудийлар: «Узайр Аллоҳнинг ўғлидир», дедилар. Насоролар: «Масиҳ Аллоҳнинг ўғлидир», дедилар.


Say thou: 'verily none can protect me from Allah, nor can I find beside Him any refuge. 	 Сен: «Албатта, мени ҳеч ким Аллоҳ(азоби)дан сақлаб қола олмас ва ҳаргиз Аллоҳдан ўзга пушти паноҳ топа олмасман.


Made We not the earth to be a housing 	 Ерни ўзига тортувчи қилмадикми?


He said, “This is how Allah brings about, whatever He wills.” 	 У зот: «Шундоқ, Аллоҳ хоҳлаганини қилади», деди.


Surely, there are guardians watching over you, 	 Ҳолбуки, устингиздан кузатиб турувчилар бордир.


He said: The Lord of the heavens and the earth and what is between them, if you would be sure. 	 У (Мусо): «Агар англамоқчи бўлсангиз, У осмонлару ер ва уларнинг орасидаги нарсаларнинг Роббидир», деди.


We have explained it to them in diverse ways, so that they may take heed, but most persist in their ingratitude. 	 Аллоҳ осмондан туширган пок суви ила ўлик диёрларни тирилтиради, чанқоқ ҳайвон ва одамларни суғоради. Аллоҳ осмондан туширган пок сўзи билан маънавий ўлик халқларни тирилтиради, руҳий чанқоқларни, ташналарни руҳий-маънавий таълимотлар ила суғоради.


According to the Book of Allah, blood relatives have greater claim over each other than the rest of the believers and the Emigrants (in the cause of Allah), except that you may do some good to your allies (if you so wish). 	 Бу Китобда сатрлар ила битилмиш. (Пайғамбарнинг мўминлар учун тутган ўрни шунчалик улуғки, у асраб олган отадан ҳам, сулбий отадан ҳам, ҳатто ҳар бир мўминнинг ўз нафсидан ҳам юқори даражададир.


They will find everything they ever did laid in front of them: your Lord will not be unjust to anyone. 	 Ва қилган амалларини ҳозир ҳолда топдилар. Роббинг ҳеч кимга зулм қилмас.


dressed in silks and brocade, set face to face. 	 Улар шойи ипак киюрлар, бир-бирларига юзма-юз ҳолда (ўлтирурлар).


Nay - but Allah sanctifies whom He pleases, and they will not be dealt with injustice even equal to the extent of a Fatila (A scalish thread in the long slit of a date-stone). 	 Аллоҳ кимни хоҳласа, шуни поклайди. Ва қилча зулм қилинмаслар.


The thirsty one supposeth it to be water till he cometh unto it and findeth it naught, and findeth, in the place thereof, Allah Who payeth him his due; and Allah is swift at reckoning. 	 Мунофиқлар ҳам бу дунёда ўзларича, у қилдим-бу қилдим, деб амалларини санаб, »яхши-яхши« умидлар билан охират томон кетаверадилар. Қиёмат қоим бўлиб, »манзил«га етганларида эса, ҳеч нарса топмайдилар.


Indeed God is swift at reckoning! 	 Албатта, Аллоҳ тез ҳисоб қилгувчидир.


For he who transgresses thereafter shall be a painful punishment. 	 Бундан кейин ким тажовуз қилса, унга аламли азоб бор.


We have come to you with a token from your Lord. 	 Батаҳқиқ, биз сенга Роббингдан мўъжиза келтирдик.


Did you create it, or are We the Creator? 	 Уни сизлар яратасизми ёки Биз яратувчимизми?!


Whomsoever Allah sendeth astray, no guide is then for him, and He letteth them wander perplexed in their exorbitance. 	 Аллоҳ кимни залолатга кетказса, унга ҳидоят қилувчи йўқдир. Уларни тек қўйиб қўяди, туғёнларида адашиб-улоқиб юраверадилар.


Wherefore hallow thou the name of thy Lord, the Mighty! 	 Бас, улуғ Роббинг исмини поклаб ёд эт!


The disciples said: We are helpers (in the way) of Allah: We believe in Allah and bear witness that we are submitting ones. 	 Ҳаворийлар яна Ийсо алайҳиссаломдан ўзларининг мусулмонликларига гувоҳ бўлишларини ҳам сўрашмоқда. Яъни, Аллоҳнинг амрига бўйсунганликлари, Аллоҳнинг динига ва Пайғамбарига ёрдам берганликларига гувоҳ бўлишни сўрашмоқда.)


Little are you grateful. 	 Жуда оз шукр этарсизлар.


Possessor of the Glorious Throne. 	 У Арш эгаси ҳамда қадри улуғ зотдир.


There is Hell before them; and whatever they have earned will not avail them in the least, nor those whom they take as friends apart from God. 	 Ва ортларида жаҳаннам бор. Уларга касб қилган нарсалари ҳам, Аллоҳни қўйиб тутган «дўстлари» ҳам ҳеч бир нарсада асқотмас.


Lo! these, forsooth, are saying: 	 Албатта, анавилар дерлар:


tasting neither coolness nor any drink 	 Улар унда совуқни ҳам, шаробни ҳам татий олмаслар.


Do not envy the favors which God has granted to some of you. 	 Аллоҳ баъзингизни баъзингиздан афзал этган нарсаларни (ҳасад ила) орзу этманг. Эркакларга ўз касбидан насиба бор.


If you turn away from my preaching, it will not harm me; I shall receive my reward from God who has commanded me to become a Muslim." 	 (Эй Муҳаммад, ўз вақтида Нуҳ (а. с.) ҳам сенга ўхшаб қавмига Пайғамбар бўлиб келган эди. Сен билан қавминг ўртасидаги ҳолат уларнинг ҳам бошидан кечган.


And whoso hath surrendered to Allah, such have taken the right path purposefully. 	 Кимлар Исломга кирса, бас, улар ҳақ йўлни танлабдилар.


Their friends from among the humans will say, ‘Our Lord, we used each other, and we completed our term which You had appointed for us.’ 	 Албатта, Роббинг ҳикматли ва билимли зотдир. (Демак, жинлар одамларни йўлдан уриб, иғво қилиб, ёмон йўлга юргизиб ҳузур-ҳаловат олган ва роҳатланганлар.


There are others who have confessed their faults. 	 Бошқалар эса, гуноҳларини эътироф қилдилар; улар яхши ва ёмон амални аралаштириб қилганлардир. Шоядки Аллоҳ уларнинг тавбасини қабул қилса.


They will not even hear the slightest sound from it while enjoying the best that they can wish for in their everlasting life. 	 Улар унинг чисирлашини эшитмаслар. Улар ўз нафслари иштаҳа қилган нарсалари ичида абадий қолгувчилардир.


And the Hereafter is indeed better Unto thee than the life present. 	 Ва, албатта, охират сен учун бу дунёдан яхшидир.


It is likely that Allah will turn to them in mercy, for Allah is All- Forgiving, Ever Merciful. 	 Улар ғазотдан қолиб жуда ёмон иш қилган, аммо чин кўнгилдан афсусланишлари яхши ишдир. Энди бундай кишиларнинг ишлари Аллоҳнинг ўзига ҳавола қилинади.)


He pleaded: "And also (Imams) from my offspring!" 	 У: «Зурриётимдан ҳамми?» деди.


Therefore, consider what you would like to command." 	 Нима амр қилишингни ўйлаб кўр», дедилар.


Had God willed, He would have given them power over you, and they would have fought you. 	 Аллоҳ хоҳлаганида, уларни сиздан устун қилиб қўярди ва улар сизларга қарши уруш қилардилар.


He (Allah) will forgive you of your sins, and will save you from a painful torment (i.e. Hell-fire). 	 Энг муҳими, охиратни, қиёмат кунини билганлар, унда аламли азоблар борлигини, Аллоҳга иймонгина у азобдан сақлаб қолиши мумкинлигини фаҳмлаганлар. Афсуски, инсонлар бу борада жинларчалик ҳам эмаслар.)


Allah will surely help those who help Him. 	 Албатта, Аллоҳ Ўзига ёрдам берганларга ёрдам берур.


And when thy Lord took from the Children of Adam, from their loins, their seed, and made them testify touching themselves, 'Am I not your Lord?' 	 Роббинг Бани Одамнинг умуртқа поғанасидан, қиёмат куни, бундан ғофил эдик, демасликларингиз учун, зурриётларини олиб, ўзларига ўзларини гувоҳ қилиб: «Роббингиз эмасманми?» деганида; «Худди шундай! Гувоҳ бўлдик!» деганларини эсла.


The unjust ones say, "You are merely following a bewitched person". 	 Золимлар: «Сизлар фақат сеҳрланган кишига эргашяпсизлар, холос», дедилар.


Then do ye remember Me; I will remember you. 	 Бас, Мени эслангиз, сизни эслайман.


Each soul shall come with a driver, and a witness. 	 (Яъни, қиёматда ҳар бир жон билан уни маҳшаргоҳга ҳайдовчи фаришта ва бу дунёда қилган ишларга гувоҳлик берувчи фаришта бирга келади. Эҳтимол, бу дунёда унга вакил қилинган икки фаришта шулардир.)


Say thou: go about in the land and behold what wise He hath originated creation; and then Allah shall produce another production; verily Allah is over everything Potent. 	 Сен: «Ер юзида сайр этиб юринглар ва махлуқотларни У зот аввал-бошдан қандай яратганига назар солинглар. Сўнгра Аллоҳ охират ҳаётини пайдо қилур.


Truly, I am a trustworthy messenger for you, 	 Албатта, мен сизларга ишончли Пайғамбарман.


which [almost] broke your back? 	 У сенинг елкангни босиб турган эди.


He is All-forgiving and All-appreciating. 	 Албатта, У ўта мағфиратли ва ўта шукр қилгувчидир.


We gave Moses the Book and made it a guide for the Children of Israel saying, "Do not take anyone besides Me as a guardian, 	 Ва Биз Мусога китобни бердик ва у(китоб)ни Бани Исроилга ҳидоят қилиб: «Мендан ўзгани вакил тутманглар!» дедик.


Your father was not an evil man, nor was your mother unchaste.’ 	 Қавм бу ҳолни кўриб ҳайратга тушди. Дарҳол Марямни тергаб, дашном бера бошлади.)


Those that waxed proud will say to those that were abased, 'What, did we bar you from the guidance after it came to you? 	 Мутакаббирлик қилганлар заиф саналганларга: «Сизга ҳидоят келганидан кейин биз сизни ундан тўсдикми?! Йўқ!


On that Day will men proceed in companies sorted out, to be shown the deeds that they (had done). 	 Ўша кунда одамлар гуруҳ-гуруҳ бўлиб, амалларини кўриш учун жойларидан қўзғаладир.


He said, “My Lord! I have control only over myself and my brother, so separate between us and between the wicked people.” 	 У: «Эй Роббим, албатта, мен ўзим ва биродаримдан бошқага эга эмасман. Ўзинг биз билан фосиқ қавмнинг орасини ажратгин», деди.


It shall avert from her the chastisement if she testify by God four times that he is of the liars, 	 Ва у(аёл)дан азобни қайтарадиган нарса, Аллоҳнинг номи ила тўрт марта, албатта, у(эр) ёлғончилардандир, деб шоҳидлик беришидир.


Women who are divorced shall wait, keeping themselves apart, three (monthly) courses. 	 Талоқ қилинган аёллар уч қуръу кутадилар.


They said: "We (Children of Israel) had suffered troubles before you came to us, and since you have come to us." 	 Улар: «Сен бизга келмасингдан олдин ҳам, келганингдан кейин ҳам озор тортдик», дедилар. У: «Шоядки Роббингиз душманларингизни ҳалок этиб, сизларни ер юзига халифа қилиб, қандай амал қилишингизга назар солса», деди.


You are our guardian, not they. 	 Улар жинларга ибодат қилар эдилар. Кўплари ўшаларга иймон келтиргувчидирлар», дерлар.


Who is it Who provides you with sustenance from the heavens and the earth? 	 «Агар ростгўй бўлсангиз ҳужжатингизни келтиринг», дегин. (Аслида, йўқ инсонни бор қилиб, аввал-бошда яратган ким?


That is because Allah is the Truth; He revives the dead and has power over all things. 	 Булар кўрсатурки, албатта, Аллоҳ ҳақ зотдир ва, албатта, У ўликларни тирилтирур ҳамда У ҳар бир нарсага қодирдир.


Turn towards your Lord and obey Him before the punishment comes upon you when you will not be helped. 	 Сизга азоб келишидан олдин Роббингизга қайтинг ва Унга таслим бўлинг. Сўнгра сизга ёрдам берилмас.


And gardens of luxurious growth? 	 Ва дарахтлари бир-бирига киришган бўстонлар.


Certainly We sent Moses with Our signs to Pharaoh and his elite. 	 Батаҳқиқ, Биз Мусони Ўз оят-мўъжизаларимиз ила Фиръавнга ва унинг аъёнларига юбордик.


In like manner thou art forgotten this Day. 	 Шунингдек, сен ҳам бугун унутиурсан», деди.


Yet there is a group among the people of Moses who guide with truth and act justly in accordance with it. 	 (Яъни, Бани Исроил ёппасига ёмон бўлмаган. Мусо (а. с.) даврларида уларнинг орасида баъзи жамоалар ҳақ сўзлар ила одамларни ҳидоятга бошлаб, ҳақ ила уларнинг сафида адолат қилганлар.


Their protection during their trading caravans in the winter and the summer-- 	 Уларнинг қиш ва ёз сафарларини ўзларига лозим тутишлари қандай яхши!


Allah is of ample means, Aware. 	 Аллоҳ (фазли) кенг, ўта билгувчи зотдир.


It is not for a prophet to act dishonestly. 	 Кимки хиёнат қилса, қиёмат куни хиёнат қилиб олган нарсаси билан келади. Сўнгра ҳар бир жон касбига яраша тўлиқ олади.


And what will explain to thee what the Night-Visitant is?- 	 Ториқ нималигини сенга не билдирди?


And admit me, by Your grace, into the company of Your virtuous servants.” 	 (Сулаймон алайҳиссалом чумолининг сўзларини эшитиб жилмайдилар.)


apostles, as bearers of good news and warners, so that mankind may not have any argument against Allah, after the [sending of the] apostles; and Allah is all-mighty, all-wise. 	 Башорат берувчи ва огоҳлантирувчи Пайғамбарларни Аллоҳ ҳузурида одамларга Пайғамбарлардан сўнг ҳужжат бўлмаслиги учун юбордик. Ва Аллоҳ азиз ва ҳаким бўлган зотдир.


Your ways are like the ways of those who have gone before you. 	 Ўзингиздан аввалгиларга ўхшайсиз.


As abiders therein. 	 Унда абадий қолурлар.


Rouse the believers to fighting. 	 Агар сиздан йигирмата сабрли бўлса, икки юзтани енгадир.


So, if they repent, it will be to their own good. 	 Гар юз ўгириб кетсалар, Аллоҳ уларни бу дунёю охиратда аламли азоб билан азоблайдир. Ер юзида уларга дўст ҳам, ёрдамчи ҳам йўқ.


As for those who break the covenant of God, after having confirmed it, who cut asunder what God has commanded to be joined and spread corruption in the land, a curse shall be laid on them; they shall have an evil abode. 	 Аллоҳнинг аҳдини мийсоқдан кейин бузадиганлар, Аллоҳ боғланишига амр этган нарсаларни узадиганлар ва ер юзида бузғунчилик қиладиганларга, ана ўшаларга лаънат ва уларга ёмон диёр бор.


And when We exchange a verse in the place of another verse and God knows very well what He is sending down -- they say, 'Thou art a mere forger!' 	 Қачонки, Биз бир оят ўрнини бошқа бир оят ила алмаштирсак, –ҳолбуки, Аллоҳ нимани нозил қилишни ўзи яхши билгувчидир–улар: «Шубҳасиз, сен уйдирмачисан!» дерлар. Йўқ!


Such people will never weaken God's (power) on earth nor will they find any guardian besides God. 	 Ана ўшалар ер юзида қочиб қутилувчи бўла олмадилар, уларга Аллоҳдан ўзга дўст ҳам бўлмади, азоб бир неча баробар қилинур.


(It has been revealed to you) that you may thereby warn [the unbelievers], that it may be a reminder to the believers. 	 Кўнглингда ундан танглик бўлмасин.


How evil a substitute for the wrongdoers! 	 Ҳолбуки, у сизларга душман-ку! У золимлар учун нақадар ёмон бадалдир.


Anyone who enters it will be secure. 	 Одамлардан йўлини топганларига Аллоҳ учун байтни ҳаж қилмоқ бурчдир. Кимки куфр келтирса, Аллоҳ одамлардан беҳожатдир.


As for those who believe in Allah, and hold fast unto Him, them He will cause to enter into His mercy and grace, and will guide them unto Him by a straight road. 	 Аллоҳга иймон келтирган ва Уни маҳкам тутганларни, шубҳасиз, уларни ўзидан бўлган раҳматга ва фазлга киритади ва уларни Унга–тўғри йўлга ҳидоят қиладир.


Yes. [We are] Able [even] to proportion his fingertips. 	 Ҳа, Биз унинг бармоқ учларини ҳам асл ҳолига келтиришга қодирмиз.


We exalt whomsoever We will over others by several degrees. 	 (Миср подшоҳининг қонуни ўғрига бошқа жазо берарди, уни олиб қолиш мумкин эмас эди.


They slept very little during the night 	 Улар кечалари оз ухлар эдилар.


Allah destroys interest and gives increase for charities. 	 (Судхўрнинг пули ҳисоб жиҳатидан кўп бўлса ҳам Аллоҳ унинг баракасини кўтариб, егани ўзига юқмайдиган қилиб қўяди. Судхўрни турли касалликларга дучор қилади, тинчлигини, хотиржамлигини олади.


When We decide to destroy a town We command the affluent among them, whereupon they commit sins in it, then the decree (of chastisement) becomes due against them and thereafter We destroy that town utterly. 	 Улар каттакон амалдорлар ва ҳар хил нозу неъматга кўмилган кишилар тоифасидир. Фазилат, муқаддас нарса, гуноҳ ёки савоб каби тушунчалар уларнинг хаёлига ҳам келмайди.


Have We not expanded for you your breast, 	 Сенинг кўксингни кенг қилиб қўймадикми?


So this Day, they shall not be taken out from there (Hell), nor shall they be Yusta'tabun (i.e. they shall not return to the worldly life, so that they repent to Allah, and beg His Pardon for their sins). 	 Жаҳанам азобида қийналиб турган кофиру осийларга айтиладиган бу гаплар, улар учун жуда ҳам оғир маънавий азоб бўлади. Яъни, сиз ёруғ дунёда қиёмат кунига рўбарў бўлишни қандай унутган бўлсангиз, биз ҳам сизни шундай унутамиз.


“O my Lord! 	 Эй Роббим, албатта, у(санам)лар одамлардан кўпини адаштирдилар. Бас, ким менга эргашса, у мендандир.


But when a sura of basic or categorical meaning is revealed, and fighting is mentioned therein, thou wilt see those in whose hearts is a disease looking at thee with a look of one in swoon at the approach of death. But more fitting for them- 	 Вақтики, аниқ сура нозил қилиниб, унда уруш зикр қилинса, қалбларида касали борларни сенга жон бераётганнинг қарашидек қараётганини кўрасан.


Your wives are your fields. 	 Аёлларингиз экинзорларингиздир. Бас, экинзорингизга хоҳлаганингизча келинг.


But, as for those who believe, it increases their faith and they rejoice, 	 Улар нозил бўлган сура бировнинг иймонини зиёда ҳам қиладими, деган истеҳзони бошқача қилиб айтадилар. Ҳа, Қуръон, унинг оятлари мўминларнинг иймонини зиёда қилади.


Verily in the story of Joseph and his brothers there are many signs for those who inquire (about the truth). 	 (Яъни, Юсуф ва унинг ака-укалари қиссасида ажойиб ибратли аломат-белгилар жуда ҳам кўпдир. Ким сўраса, эътибор берса, диққат билан ўрганса, кераклигича ваъз-насиҳат, ибрат ва ўрнак олади.)


About this world and the next. 	 Бу дунё ва охират ҳақида. Сендан етимлар ҳақида сўрарлар.


So We made those of Our creatures whom We had chosen, heirs to the Book; but some of these exceed themselves, and some follow the middle course, and some surpass others in goodness by God's will, which is the greatest blessing. 	 Бу тоифадаги одамларнинг ёмонликлари яхшиликларидан кўп бўлган Улар ўзларига ишониб топширилган ҳақ китобга муносиб бўла олмай ўзларига ўзлари зулм қилганлардир. Уламоларимиз «ўртачалар»–фарз ва вожиб амалларни адо этадиган, ҳаромлардан узоқ бўлган, баъзи мустаҳабларни тарк этиб, баъзи макруҳларни қилган кишилардир, дейдилар.


So invoke God's name over them as you line them up for slaughter, and when they have fallen down dead, feed yourselves and feed the needy -- those who do not ask as well as those who do. 	 Уларга олд оёқларидан бири боғлиқ турган ҳолида Аллоҳнинг номини зикр қилинг. Ёнлари ерга текканида эса, бас, улардан енг ва қаноатли ва тиланган камбағалларни ҳам таомлантиринг.


The hypocrites are indeed the transgressors. 	 Чунки асллари бир. Кўрсатадиган фаолиятларининг маъноси бир.)


He knew what you did not know, and He granted you a victory near at hand even before (the fulfilment of the vision). 	 Бундай дейиш иймон одобларидан бўлиб, дунёдаги ҳар бир ишни ва воқеани Аллоҳ таолонинг хоҳишига боғлашдан иборатдир. Бу ваъда Ҳудайбия сулҳидан кўп ўтмай амалга ошди.)


Surely, those who turn their backs [on this message] after guidance has been shown to them, [do it because] Satan has embellished their fancies and God gives them respite; 	 Албатта, ҳидоят равшан бўлгандан сўнг ортларига қайтганларга шайтон зийнатлаб кўрсатди ва уларни ўша йўллади. («Ортларига қайтганлар»дан мурод мунофиқлардир, улар ҳидоят–иймон нима эканлигини равшан кўрган, мўминликка яқин бўлган эдилар, лекин ортга қайтдилар. )


Behold, their brother Salih said to them: "Will you not fear (Allah)? 	 Ўшанда уларга биродарлари Солиҳ деди: «Қўрқмайсизларми?!


Save those who believe and do good works, for theirs is a reward unfailing. 	 Магар иймон келтирганларга ва яхши амаллар қилганларга, уларга миннатсиз, узлуксиз ажрлар бордир.


Those who abuse Our signs are not hidden from Us. 	 Албатта, оятларимиз ҳақида эгрилик қиладиганлар Бизга махфий бўлиб қолмаслар. Дўзахга ташланадиган одам яхшими ёки қиёмат куни омон ҳолида келадиган одамми?!


(And it is said unto them): This is the Fire which ye were wont to deny. 	 Мана бу, сизлар ёлғонга чиқарган ўт бўладир!


And if you fear treachery from a people, break off [the treaty] with them in a like manner. 	 Агар бир қавмнинг хиёнатидан қўрқадиган бўлсанг, уларга тенгма-тенг (аҳд бузилганини) ўртага ташла. Албатта, Аллоҳ хоинларни севмас.


Truly! Ours it is (to give) guidance, 	 Албатта, ҳидоятга бошлаш Бизнинг зиммамиздадир.


So, We firmly established Joseph in the land, and taught him the interpretation of dreams. 	 Беркитиб қўйишмаса, бирорта маҳаллий одам уни кўриб, Мисрга бормай қолиб кетиши ҳам мумкин эди. Лекин Аллоҳ уларнинг кўнглига беркитиб қўйишни солди.


So Moosa showed him a magnificent sign. 	 Ва унга улкан аломатни кўрсатди.


(Allah) said, "Seize it, and fear not: We shall return it at once to its former condition".. 	 У зот: «Уни ол, қўрқма. Биз уни аввалги ҳолига келтирамиз.


Do you want to guide those whom God has caused to go astray? 	 Саҳобалар ўша орқага қайтганларга муносабатда иккига бўлиндилар. Бирлари уларни ўлдирамиз, дейишса, бошқалари, йўқ, улар мўминлар, уларни ўлдирмаймиз, дейишди.


And [had you been present], you would see the sun when it rose, inclining away from their cave on the right, and when it set, passing away from them on the left, while they were [laying] within an open space thereof. 	 Қуёш чиққанида уларнинг каҳфининг ўнг томонидан мойил бўлганини, ботганда эса, чап томонидан қийиб ўтганини кўрасан. Улар эса у(ғор)нинг кенг жойидадирлар.


By the dawn; 	 Фажр билан қасам.


All these apostles of good news and admonition were sent so that after the apostles men may have no argument against God. 	 Башорат берувчи ва огоҳлантирувчи Пайғамбарларни Аллоҳ ҳузурида одамларга Пайғамбарлардан сўнг ҳужжат бўлмаслиги учун юбордик.


A mosque founded on righteousness from the first day is more worthy for you to stand in. 	 Албатта, биринчи кундан тақво асосида қурилган масжидда турмоқлигинг ҳақдир.


And it is He Who removes your souls at night (while asleep) and knows whatever you commit by day; then He raises you again during the day, to complete the term appointed (for you); then it is to Him that you are to return – He will then inform you of what you used to do. 	 Сўнгра белгилаган ажал тугал бўлиши учун У (кундузи)да сизни қайта тирилтирар. Сўнгра қайтиб боришингиз Унинг Ўзигадир.


And how can you disbelieve, whereas Allah’s verses are recited to you and His Noble Messenger is present amongst you?! 	 Аллоҳнинг оятлари сизга тиловат қилиниб турган бўлса-ю, Унинг Расули ичингизда бўлса-ю, қандай қилиб куфр келтирасиз?!


When you divorce women, and they have reached their term, do not prevent them from marrying their husbands, provided they agree on fair terms. 	 Хотинларни талоқ қилганингизда, муддатлари охирига етганда, яхшилик билан ўзаро рози бўлишиб, эрларига қайта никоҳланишларини ман қилиб, қийинлаштирманг. Ушбу ила сизлардан Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирганлар ваъзланади.


By Allah, We indeed sent Noble Messengers to several nations before you, but Satan made their misdeeds appear good to them – so he only is their companion this day, and for them is a punishment, most painful. 	 Аллоҳга қасамки, Биз сендан олдинги умматларга ҳам (Пайғамбар) юборганмиз. Бас, шайтон уларга амалларини зийнатлаб кўрсатди.


Have you no sense? 	 Ақл юритмайсизларми?!


And (the guardian) who is rich should abstain from spending much (of their wealth); and he who is poor should use only as much as is fair. 	 Бой бўлганлар иффатли бўлсинлар. Ким камбағал бўлса, тўғрилик билан есин.


will be the food of the sinful. 	 Гуноҳкорлар таомидир.


His people, who were used to committing foul deeds, came running to him. 	 Қавми унга шошилиб, ҳаллослаб етиб келди. Улар бундан олдин гуноҳлар қилар эдилар.


But none pays heed except the repentant. 	 (Ҳар бир нарсада Аллоҳга қайтадиган, тавба қиладиган, кўрган-билганидан ваъз-насиҳат оладиган кишиларгина англаб етадилар.)


O wives of the Prophet, whosoever of you commits an act of clear shamelessness, her punishment will be doubled. 	 Эй Набийнинг аёллари! Сиздан ким очиқ гуноҳ қилса, унга бериладиган азоб икки марта кўпайтирилур.


Every day He manifests Himself in a new state. 	 Нимани сўрашлари оятда тайин қилинмаган. Ҳар ким нимага муҳтож бўлса, ўшани сўрайди.)


Then, when they sensed Our might, they started running away from it. 	 Бизнинг азобимизни ҳис қилганларида эса, бирдан у ердан қочишга бошларлар.


And thou seest many of them vying one with another in sin and transgression and their devouring of illicit gain. 	 Ва улардан кўпларининг гуноҳга, душманликка ва ҳаром емоққа ошиқаётганини кўрасан.


And they used to carve from the mountains, houses, feeling secure. 	 Улар тоғдан ўйиб уй ясаб, омонликда юрар эдилар.


Truly those who believe, and do deeds of righteousness, and perform As-Salat (Iqamat-as-Salat), and give Zakat, they will have their reward with their Lord. 	 Рибохўрлар одамларнинг пешона тери билан топган даромадларини ҳаром йўл билан ўзлаштириб олаётган бўлсалар, мўминлар ўзлари пешона тери билан топган ҳалол молларидан закот чиқариб одамларга, шундай еб кетарга берадилар. Қайтариб олиш ёки ўрнига бошқа нарса олиш умидлари ҳам йўқ.


All of you believers, turn to God in repentance so that perhaps you will have everlasting happiness. 	 Кейин эса, эркакларнинг эътиборини жалб этиш учун оёқларини ерга қаттиқ-қаттиқ уриб юриб, ҳалиги тақинчоқларнинг овозини чиқаришар экан. Бу эса, ўз навбатида, эркакларнинг шаҳватини қўзғаган, аёлнинг ортидан тушиб хиралик қилишига ва охир-оқибат зинога олиб бориши мумкин бўлган.)


And said, “This is nothing but magic from the past. 	 Бас, бу асар қолган сеҳрдан ўзга ҳеч нарса эмас.


He (David) replied: 'He has without doubt wronged you in seeking to add your ewe to his sheep. 	 У: «Дарҳақиқат, сенинг совлиғингни сўраб, ўз совлиқларига (қўшиш) билан сенга зулм қилибдир. Албатта, кўп шериклар бир-бирларига зулм қилурлар.


They have no knowledge of this, nor did their forefathers have any either. 	 ( Ҳолбуки ўзлари тўқийдиларми ёки ота-боболарига суяниб гапирадиларми–барибир уларнинг бу даъволарида заррача илмийлик йўқ. Бу даъво жоҳилона айтилган қуруқ гап, холос.


So when Our decree came to pass, We turned them upside down and rained down upon them stones, of what had been decreed, one after another. 	 Амримиз келган пайтда у ўлкани остин-устун қилдик ва устидан кетма-кет сопол тошларни ёғдирдик.


Nor take your oaths to practise deception between yourselves, lest one party should be more numerous than another: for Allah will test you by this; and on the Day of Judgment He will certainly make clear to you (the truth of) that wherein ye disagree. 	 Албатта, У қиёмат куни нима ҳақида ихтилоф қилганингизни баён қилиб берадир. (Аҳдни бузиш, асосан, ўз манфаатларини кўзлаб, кўпроқ кучли томонга ялтоқланиш мақсадида бўлади.)


(We have given you the Quran) as We had given (the Bible) to those who divided themselves into groups 	 (Аҳли китоб; яҳудий ва насоролар ўзларига келган илоҳий китобларни тақсимлаб, бир қисмига иймон келтириб, бир қисмига иймон келтирмаган эдилар. Ана ўшаларга китоб туширганимизга ўхшаб сенга ҳам китоб туширдик.)


And indeed (many) Messengers were mocked before you, but their scoffers were surrounded by the very thing that they used to mock at. 	 Сендан олдинги Пайғамбарлар ҳам истеҳзо қилинганлар. Уларни масхара қилганларни қилган истеҳзолари ўз домига тортган.


But when you enter houses, give greetings of peace upon each other - a greeting from Allah, blessed and good. 	 (Ушбу ояти кариманинг аввалида кўзи ожиз, чўлоқ ва бемор кишиларга нимада гуноҳ бўлмаслиги, танглик йўқлиги ҳақида муфассир уламоларимиз ихтилоф қилишган. Бир гуруҳлари, уларнинг жиҳодга чиқмай қолишларида гуноҳ ва танглик йўқ, дейдилар.


This day ye are awarded doom of degradation for that ye spake concerning Allah other than the truth, and used to scorn His portents. 	 Пайғамбаримизнинг (с. а. в.) даврларида Мусайламатул каззоб, унинг хотини Сажоҳ бинти ал-Ҳорис ва ал-Асвад ал-Анасийлар шундай даъво билан чиқдилар. Аммо тезда шарманда бўлдилар.


It is only a reminder for the 'Alamin (mankind and jinns)." 	 Пайғамбаримиз (с. а. в.) иқтидо қилишлари лозим ҳидоят ҳам шу ҳидоятдир. Кишилар даъват қилинадиган ҳидоят ҳам шу.)


Indeed, We will cast upon you a heavy word. 	 Албатта, Биз устингга оғир сўзни ташлармиз.


Thus do We deal with the Mujrimun (polytheists, disbelievers, sinners, criminals, etc.)! 	 Гуноҳкорларни шундоқ қиламиз.


We shall certainly award those who persevere a recompense in keeping with their deeds. 	 Албатта, Биз сабр этганларни қилиб юрган амалларининг энг гўзалига бериладиган ажр ила мукофотлармиз.


He said, ‘Do you worship what you have yourselves carved, 	 У: «Ўзингиз йўниб ясаган нарсага ибодат қиласизларми?!


Or do they possess the sovereignty of the heavens and the earth and what is between them? 	 Ёки осмонлару ернинг ва улар орасидаги нарсаларнинг мулки уларникими?


This is the promise being given to you, for the Day of Reckoning. 	 Бу сизга ҳисоб куни учун ваъда этилган нарсалардир.


This is in itself a flagrant sin! 	 Шунинг ўзи ҳам очиқ-ойдин гуноҳликка етарли.


When God promised to grant you (believers) victory over either one of the two groups, you wished to have control over the unarmed one. 	 Ўшанда Аллоҳ сизга икки тоифадан бири албатта, сизники бўлишини ваъда қилган эди. Сизлар шавкати йўғи сизларники бўлишини суяр эдингиз.


God shall mock them, and shall lead them on blindly wandering in their insolence. 	 Аллоҳ уларни истеҳзо қилади ва туғёнларида довдирашларига қўйиб беради.


This is part of the divine revelations of wisdom that your Lord has sent down to you (O dear Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him); and O listener, do not set up another God with Allah, for you will then be thrown into hell – rebuked, rebuffed. 	 Аллоҳ билан бирга ўзга илоҳ қилма. Яна жаҳаннамга маломат қилинган ва қувилган ҳолингда ташланмагин.


Which neither nourishes nor avails against hunger. 	 У на семиртирмас ва на очликни кетказмас.


(Which they rejected, to their own destruction): It was not Allah Who wronged them, but they wronged their own souls. 	 Шунингдек, ердан турли маъданларни чиқариш ва бошқа имроний-ободончилик ишларини тараққий эттирганлар. Ушбу оятлар нозил бўлаётган давр кофирларидан кўра кўпроқ обод қилганлар.)


Tell them, "Whatever you spend, spend for your parents, your relatives, orphans, the needy and the wayfarer; and whatever good you do, Allah has knowledge of it. 	 Сен: «Нафақа қилган яхшилигингиздан ота-оналарга, яқин кишиларга, етимларга, мискинларга ва ватангадоларга бўлсин. Қандай яхшилик қилган бўлсангиз, албатта, Аллоҳ уни билувчидир», деб айт.


They say, "If we return to Medina, surely the more honourable (element) will expel therefrom the meaner." 	 Лекин мунофиқлар билмаслар. (Ушбу ояти карима мунофиқлар бошлиғининг Пайғамбар алайҳиссаломни Мадинадан хорларча қувиб чиқараман, деб қилган дўқ-пўписасига раддия беради.


Allah does not guide those given to wrong-doing. 	 Ҳавои нафси ихтиёридаги ҳар бир кимса дунёдаги энг гумроҳ кимсадир. Агар бунга эътироз бўлса, Қуръондан кўра тўғрироқ китобни келтирсин!)


There will be no friend, nor an intercessor for the Zalimun (polytheists and wrong-doers, etc.), who could be given heed to. 	 У кун оғир кун бўлади. Ҳаёти дунёда куфр ва ширк ила зулмга юрган кишилар учун ёнини оладиган дўст ҳам, гапига қулоқ соладиган шафоатчи ҳам бўлмайди.)


Then his Lord chose him, and turned to him clemently, and guided him. 	 Сўнгра Робби уни танлаб олди, бас, тавбасини қабул қилди ва ҳидоятга бошлади.


The Samiri has led them astray." 	 Мусо алайҳиссалом илк бор тарк этишлари биланоқ залолатга кетдилар. Сомирийга эргашиб, бузоқнинг ҳайкалини худо қилиб олдилар.)


Then, after him, We sent messengers unto their folk, and they brought them clear proofs. 	 Аммо у(қавм)лар олдин ёлғонга чиқарган нарсаларига иймон келтирувчи бўлмадилар. Тажовузкорларнинг қалбига шундай қилиб муҳр босамиз.


Will they not then be grateful? 	 Шукр қилмайдиларми?!


Then We will most certainly draw forth from every sect of them him who is most exorbitantly rebellious against the Beneficent Allah. 	 (Анчайин чорлаб ёхуд таклиф қилиб эмас, шиддат билан суғуриб олинади. Демак, кофирлар шайтонлари билан жаҳаннам атрофига ўтқазиб қўйилиб, қилган гуноҳларига қараб бирин-кетин дўзахга ташланадилар.


Withhold (thy rain)!" and the water abated, and the matter was ended. 	 Сув қуриди. Фармон бажарилди ва (кема) Жудий (тоғи)га жойлашди.


But all that is not but the enjoyment of worldly life. 	 Буларнинг ҳаммаси ҳаёти дунёнинг матоҳидан бошқа нарса эмас.


We have explained in detail in this Qur'an, for the benefit of mankind, every kind of similitude: but man is, in most things, contentious. 	 Батаҳқиқ, бу Қуръонда одамлар учун турли масаллар баён қилдик. Инсон ўзи кўп тортишувчи бўлган эди.


But if you bring him not to me, there shall be no measure for you with me, neither shall you come nigh me.' 	 ( Юсуф (а. с.) уларга сўраган нарсаларини–озиқ-овқатни ҳам бердилар. Жўнаб кетишларидан олдин молларини юклаш, йўлга тайёргарлик кўриш пайтида, янаги сафар ота бир иниларини ҳам олиб келишни тайинладилар.)


The likes Unto pearls hidden. 	 Мисоли яширилган дур.


This because they say: "The Fire shall not touch us but for a few numbered days": For their forgeries deceive them as to their own religion. 	 Бунинг сабаби–уларнинг: «Бизга саноқли кунлардан бошқа ҳеч ўт тегмайди», деганларидадир. Тўқиган нарсалари уларни динларида адаштирди.


God gives abundant wealth only to those of His servants whom He wants and He determines everyone's share. 	 Агар Аллоҳ бизга лутф қилмаганида, бизни ҳам ерга ютгизар эди. Воажаб, кофирлар нажот топмайдиганга ўхшайди-ку!» дейишга ўтдилар.


And supplication of the infidels will be but in wandering. 	 Сизга Пайғамбар келиб, шу кун бошингизга тушиши мумкинлигидан огоҳлантирмаган эдими?! « деб сўрадилар.


All this is the provision of the worldly life; but the most excellent abode is with God. 	 Аслида эса, шаҳват «иштаҳа» сўзидан олинган бўлиб, кўнгил тусаши, хоҳлашига айтилади. Ушбу ояти каримада одамларнинг кўнглига муҳаббати зийнатланган, иштаҳалари доим тортиб турадиган нарсалар ҳақида сўз кетмоқда.)


Our deeds belong to us, and to you belong your deeds; Him we serve sincerely. 	 Ва ҳолбуки, У бизнинг Роббимиз ва сизнинг Роббингиз, бизнинг ўз амалларимиз бор, сизнинг ўз амалларингиз бор. Ва биз Унга мухлисмиз».


Those who are burdened with wrong doing shall have failed, 	 Батаҳқиқ, ким зулм кўтарган бўлса, ноумид бўлмиш.


he indeed saw the message-bearer on the clear horizon; 	 (Муҳаммад с. а. в. Жиброилни очиқ-ойдин уфқда ўз кўзлари билан асл яратилишида кўрдилар.)


Or He makes them [both] males and females, and He renders whom He wills barren. 	 Албатта, У зот ўта билгувчи ва ўта қодирдир. (Инсонга ҳамма нарсани фақат Аллоҳ таоло беришининг ёрқин намунаси фарзанд масаласида кўринади.


In (Bakka), there are many clear signs (evidence of the existence of God). 	 Унда очиқ аломатлар ва мақоми Иброҳим бор. Ким унга кирса, тинч бўладир.


But rather, they are alive with their Lord and have been provided for, 	 Балки улар тирик, Роббилари ҳузурида ризқланмоқдалар.


“O our Lord! We have heard a proclaimer calling towards faith, (saying) ‘Believe in your Lord’ so we have accepted faith; Our Lord! 	 Роббимиз биз нидо қилувчининг, Роббингизга иймон келтиринг, деб нидо қилаётганини эшитдик ва иймон келтирдик.


They do not know when they will be raised to life." 	 (Ғайбни билиш фақат Аллоҳ таолонинг Ўзига хосдир. Аллоҳдан бошқа ҳеч ким — на инсон, на фаришталар, на жинлар ғайбни билмайди.)


A deceitful, sinful forelock. 	 Ёлғончи, хатокор пешонасидан.


Indeed many of the people are oblivious to Our signs. 	 Шунчалар мулкка эга бўлсанг ҳам, қанча катта даъволар қилган бўлсанг ҳам, аскарларинг шунча кўп бўлса ҳам, барибир Аллоҳнинг азобидан қутула олмаганингни кўриб ибрат олсинлар. «Албатта, кўп одамлар Бизнинг оятларимиздан ғофилдирлар».)


That is of the news We reveal to you of the unseen. 	 Бу ғайб хабарлардан бўлиб, уни сенга ваҳий қилмоқдамиз.


Verily, Allah will judge between them concerning that wherein they differ. 	 Ибодатда унга турли бут ва санамларни шерик қилар эди. Улар ўзларича афсона тўқиб, фаришталар Аллоҳнинг қизлари, деб сафсата сотишарди.


Let him who hopes for the encounter with his Lord do good work, and not associate anyone with the worship of his Lord' 	 Бас, ким Роббига рўбарў келишни умид қилса, яхши амал қилсин ва Робби ибодатига биронтани шерик қилмасин», дегин.


If you fear a breach between them send for an arbiter from his people and an arbiter from her people. 	 Агар икковларининг оралари бузилишидан қўрқсангиз, эрнинг аҳлидан бир ҳакам ва хотиннинг аҳлидан бир ҳакам ажратинг.


That is how We requite those who fabricate lies. 	 Ёлғон тўқувчиларни мана шундай жазолаймиз.


TRULY WE REVEALED it on the Night of Determination. 	 Албатта, Биз у(Қуръон)ни Лайлатул Қадр да туширдик.


And those who were given the Scripture did not differ except after knowledge had come to them - out of jealous animosity between themselves. 	 Яҳудий, насроний, буддий ёки яна бошқа ҳар хил динлар Аллоҳнинг ҳузурида эътиборини йўқотган динлардир. Уларга эътиқод ва амал қилганлар бехуда юрибдилар ҳисоб.


What have they (to fear) if they believe in Allah and the Last Day and spend (aright) of that which Allah hath bestowed upon them, when Allah is ever Aware of them (and all they do)? 	 Агар Аллоҳга ва қиёмат кунига иймон келтирсалар, Аллоҳ уларга ризқ қилиб берган нарсадан нафақа қилсалар, уларга нима зарар бўлади? Аллоҳ уларни яхши билувчи зотдир!


Who accumulated wealth and hoarded it, counting. 	 У мол жамлади ва уни санаб турди.


This is the guidance of Allah, which He may give to whomever He wills among His bondmen; and had they ascribed partners (to Allah), their deeds would have been wasted. 	 Ана ўша Аллоҳнинг ҳидояти бўлиб, Ўз бандаларидан кимни хоҳласа, ўшани унга йўллайдир. Агар улар ширк келтирсалар, қилган ишлари, албатта, бехуда кетадир.


They are allies with one another. 	 Улар бир-бирлари билан дўстдирлар.


And ye shall surely come to know the truth thereof after a season. 	 Албатта, унинг хабарини бир муддатдан сўнг билурсиз», деб айт.


She floats under our eyes (and care): a recompense to one who had been rejected (with scorn)! 	 У(кема) инкор қилинган шахс (Нуҳ)га мукофот бўлиб, Бизнинг иноятимиз ила юрадир.


Say, "Perhaps some of the things which you wish to experience immediately are very close to you." 	 Сен: «Сиз келишига ошиқаётган нарсанинг баъзиси ортингизга мингашиб олган, бўлса ажаб эмас», деб айт. (Яъни, ўша ваъдалар шундоққина ортингизда турибди, аммо сиз сезмаяпсиз, холос.


They said, “O Moosa, either you throw first – or shall we throw first?” 	 Улар: «Эй Мусо, сен ташлайсанми ёки биз аввал ташловчи бўлайликми?» дедилар.


Say, [O Muhammad], "Bring forward your witnesses who will testify that Allah has prohibited this." 	 Сен: «Аллоҳ мана шуни ҳаром қилганига гувоҳлик берадиган гувоҳларингизни келтиринг», деб айт.


to yield therein corn, 	 Биз унда дон ўстириб қўйдик.


Then he whose deeds weigh heavy in the Balance 	 Кимнинг торозуси оғир келса...


The human was created of haste. 	 Инсон шошқалоқ ўлароқ яратилгандир.


Allah does not love the harmdoers. 	 Ва Аллоҳ золимларни хуш кўрмас.


And indeed We gave Moosa the guidance, and bequeathed the Book to the Descendants of Israel. 	 Батаҳқиқ, Биз Мусога ҳидоятни бердик ва Бани Исроилни Китобга ворис қилдик.


The occupants of the Elevations will call out to certain men whom they recognize by their marks, ‘Your rallying did not avail you, nor what you used to disdain. 	 Аъроф эгалари сиймоларидан танийдиган кишиларига нидо қилиб: «Тўплаганингиз ва қилган кибру ҳавоингиз сизга асқотмабди-ку!


Allah has knowledge of what is innermost in their chests. 	 Бас, Биз уларга нима амал қилганлари хабарини берурмиз. Албатта, Аллоҳ қалблардаги нарсаларни ўта билгувчидир.


And He is the High, the Supreme. 	 Яъни, ўлмагани учун жаннатга кирмайди, агар вафот этса, уни жаннатдан тўсадиган ҳеч нарса қолмайди, дегани.)


So extol Him by extolling His majesty." 	 Ва Уни мутлақо улуғла!


except that of those who afterwards repent and reform themselves; God is All-forgiving and All-merciful. 	 Магар бундан кейин тавба қилиб, ўзини ислоҳ қилганлар (мустасно). Зеро, Аллоҳ ўта мағфиратли ва ўта раҳмлидир.


We burden not any person, but that which he can bear. 	 Чунки молсиз қолган етимни энди жамият боқиши керак бўлиб қолади.


Thou takest vengeance upon us only because we have believed in the signs of our Lord when they came to us. 	 Сен биздан фақат Роббимизнинг оятлари келганда уларга иймон келтирганимиз учунгина ўч олмоқдасан!


All power belongs to Allah both before and after. 	 Саноқли йилларда. Ундан олдин ҳам, кейин ҳам барча иш Аллоҳдандир.


Yonder is Hell, which ye were promised. 	 Мана бу сизга ваъда қилинган жаҳаннамдир!


And meat of birds that they may desire. 	 Иштаҳалари тусаган қуш гўшти билан.


Say (O Muhammad SAW) "Allah Alone I worship by doing religious deeds sincerely for His sake only and not to show-off, and not to set up rivals with Him in worship." 	 Сен: «Динимни Ўзига холис қилган ҳолимда Аллоҳгагина ибодат қилурман.


How do you expect them to put their faith in you, when you know that some among them heard the word of God and, having understood, perverted it knowingly? 	 Ва ҳолбуки, улардан бир гуруҳлари Аллоҳнинг каломини эшитар эдилар ва сўнгра уни тушунганларидан кейин билиб туриб бузар эдилар. (Иймон ўзига яраша поклик, мусаффолик, нурни қабул қилиб олишга истеъдод талаб қилади.


Is not He Who created the heavens and the earth able to create the like of them? 	 Осмонлару ерни яратган зот уларга ўхшашни яратишга қодир эмасми?!


Your relatives and children will never be of any benefit to you on the Day of Judgment. 	 Қариндошларингиз ва фарзандларингиз сизга ҳеч манфаат бера олмаслар.


There can be no guide for those whom God lets go astray. 	 Оқибатда эса, Аллоҳнинг йўлидан тўсилдилар. Залолатга кетдилар.)


Ignore their annoying you. 	 Уларнинг озорларига парво қилма.


God knows what every female bears, and the wombs' shrinking and swelling; everything with Him has its measure -- 	 Аллоҳ ҳар бир урғочининг ҳомиласини ҳамда бачадонлар нуқсон ёки зиёда қиладиган нарсаларни биладир. Ҳар бир нарса Унинг ҳузурида ўлчовлидир.


And Allah is Exalted in Might and Wise. 	 Абу Бакр Сиддиқ билан бирга ҳижратга чиққанлар. Мушриклар кўп эдилар, Аллоҳ Пайғамбарига ёрдам берган.)


He has chosen you, and has imposed no difficulties on you in religion; it is the cult of your father Abraham. 	 У сизларни бундан олдин ва бу(Қуръон)да Пайғамбар сизларга гувоҳ бўлиши учун, сизлар эса, одамларга гувоҳлар бўлишингиз учун мусулмонлар деб номлади. Бас, намозни тўкис адо этинглар, закот беринглар ва Аллоҳга боғланинглар.


Little do you believe! 	 Сизлар жуда оз ишонасизлар.


The sinners will be in the Punishment of Hell, to dwell therein (for aye): 	 Албатта, жиноятчилар жаҳаннам азобида абадий қолурлар.


Or do you feel secure that He will not send you back into it a second time, and loose against you a hurricane of wind and drown you for your thanklessness, then you will find no prosecutor for you against Us? 	 Ёки сизни у(денгиз)га яна бир марта қайтариб, устингиздан шиддатли шамол юбориб, куфр қилган нарсангиз сабабли ғарқ қилиб юборишидан ва сиз ўзингизга Биздан ўч олувчи топа олмай қолишингиздан хотиржаммисиз?!


Did the time of covenant seem too long to you? Or did you wish the wrath of your Lord to fall upon you that you broke the promise you had made to me?" 	 Сизларга замон узоқ кўриндими ёки бошингизга Роббингиздан ғазаб тушишини хоҳладингизми?! Менга берган ваъдага хилоф қилибсиз?!» деди.


If there were, each god would have taken away his creatures and claimed superiority over the others. 	 (Яъни, Аллоҳдан бошқа яна илоҳ бўлганида, у ҳам ўзига бирор нарсаларни яратган бўлар эди. Оқибатда ҳар бир илоҳ ўзи яратган нарсани ўзича тасарруф қилавериб, дунёнинг низоми бузилар эди.


And whatever you spend for spendings (e.g., in Sadaqah - charity, etc. for Allah's Cause) or whatever vow you make, be sure Allah knows it all. 	 Қилган нафақангизни ёки назрингизни Аллоҳ, албатта, билади.


If you are in a state of seminal pollution, then bathe and purify yourself well. 	 Ундан юзингизга ва қўлларингизга масҳ тортинглар. Аллоҳ сизларга қийинчилик туғдиришни истамас Аммо сизларни поклашни ва сизларга ўз неъматини батамом қилиб беришни истайдир.


The sending down of the Mighty, the Most Merciful 	 Бу Азизу Раҳимнинг нозил қилганидир.


Indeed, He knows best what is in the breasts. 	 Бас, У нима амал қилиб юрганингизнинг хабарини берур. Албатта, У диллардаги нарсаларни ҳам ўта билгувчи зотдир.


He Who created these pairs, all of them, and provided you ships and cattle on which you ride, 	 У зот барча жуфтларни яратган ва сизга кемалар ҳамда чорва ҳайвонларидан минадиган нарсаларингизни қилди.


O people, worship your Lord who has created you and those who have gone before you, so that you will be cautious. 	 (Ушбу оятда умумбашарга қарата нидо этилмоқдаки, сизларни яратган тарбиякунандаларингиз улуғ Аллоҳга ибодат қилинглар! Сизларни яратишда У ягона бўлган, энди ёлғиз Ўзига ибодат қилишингизга ҳақлидир.


But those who repent before they are subdued should know that God is forgiving and kind. 	 (Қўлга тушмасдан олдин тавба қилиш ҳақиқий афсус-надоматнинг, яхшиликка қайтишга қилинган қатъий қарорнинг аломатидир. Улар ўз жиноятларини давом эттираверсалар ҳам бўларди, аммо инсофга кириб, ишларининг нотўғри эканини англаб етибдилар, Ислом дини бу рағбатни тақдирлайди.


And Allah knows what you conceal and what you do openly. 	 Аллоҳ нимани сир тутаётганингизни ва нимани ошкор қилаётганингизни биладир.


And when they have done the prostrations, let them withdraw to the rear, then let the other group which has not prayed come and pray with you, taking their precautions and [bearing] their weapons. 	 (Ушбу ояти карима билан танишганда, намозга нақадар катта эътибор борлиги дарҳол англаб етилади. Ўйлаб кўринг-а: уруш бўлиб турса, ҳар бир инсоннинг ҳаёти қил устида турса-да, яна намоз ўқишга амр бўлса!


We have created them from what they know. 	 Албатта, Биз уларни ўзлари билган нарсадан яратганмиз.


They were certainly lost. 	 Дўст ачитиб гапиради, душман кулдириб. Яқин дўстлари мақтовидан шод бўлиб, ўз амали ўзига зийнатли туюлганлар бориб-бориб ҳалокатга йўлиқдилар.)


Since they did not bring witnesses, they themselves are liars before Allah. 	 Бас, гувоҳларни келтира олмаган чоғда ана ўшалар ўзлари Аллоҳнинг ҳузурида ёлғончидирлар.


Surely, they are a rebellious people." 	 Албатта, улар фосиқ қавм бўлдилар» (дейилди).


Then, would you [not] be Muslims? 	 Энди мусулмон бўларсизлар?!


No; but you prefer the present life, 	 Лекин, сизлар дунё ҳаётини устун қўясизлар.


a guidance, and good tidings unto the believers 	 Мўминлар учун ҳидоят ва хушхабардир.


Or have their hearts been sealed with locks? 	 Ўшанда парда кўтарилади, ҳамма нарса равшанлашади, қалб ҳаловот топади, виждон мусаффо бўлади. «Қалбларида қулф» бўлса, унда ҳамма нарса берк, уларга ҳеч нарса, жумладан, Қуръон нури ҳам кирмайди.)


They have certainly disbelieved who say, "Allah is the Messiah, the son of Mary" while the Messiah has said, "O Children of Israel, worship Allah, my Lord and your Lord." 	 Аллоҳ, албатта, Масиҳ ибн Марямдир, деганлар кофир бўлдилар. Масиҳ ибн Марям эса: «Менинг Роббим ва сизнинг Роббингиз Аллоҳга ибодат қилинг.


On the Day of Resurrection We will not give them any weight. 	 Уларнинг бу дунёда қилган амалларининг вазни ҳам бўлмайди. Чунки Аллоҳнинг наздида ҳамма қадр-қиймат ва амалларнинг вазни иймонга боғлиқ.


O believers, it is not lawful for you to inherit women against their will; neither debar them, that you may go off with part of what you have given them, except when they commit a flagrant indecency Consort with them honourably; or if you are averse to them, it is possible you may be averse to a thing, and God set in it much good. 	 Хоҳласа, биронтаси унга маҳр бермай уйланар ёки бошқа бировга эрга бериб, маҳрини ўзлари олишар ёки умуман у шўрликни эрга беришмас, ўзлари ҳам уйланишмас, бехуда ушлаб туришар эди. Ушбу оятда Аллоҳ таоло мўмин-мусулмон бандаларига хитоб қилиб, бундай ишлар ярамаслигини баён қилмоқда.


For the righteous are Gardens in nearness to their Lord, with rivers flowing beneath; therein is their eternal home; with companions pure (and holy); and the good pleasure of Allah. 	 Аллоҳ таоло ушбу оятда Пайғамбаримиз алайҳиссаломга хитобан: «Ўша нарсаларингиздан яхшироғининг хабарини берайми?! деб айт», деб буюрмоқда. Охират неъматлари бу дунё матоҳидан нақадар устун эканлиги шак-шубҳасиз ҳақиқатдир.


Intense is their hostility to one another. 	 Уларни бир деб ўйлайсан. Ҳолбуки, қалблари тарқоқдир.


"The Day whereon neither wealth nor sons will avail, 	 У кунда на мол манфаат берар ва на болалар.


But if you endure patiently, verily, it is better for As-Sabirin (the patient ones, etc.). 	 (Ўрни келганда сабр қилиб ўч олмаслик ҳам, хайр бўлиб, Ислом даъватига фойда келтириши мумкин.)


And had not a word from thy Lord gone forth, it would have been decreed between them in respect of that wherein they differ. 	 (Дарҳақиқат, Одам атодан кейин ҳамма бир хил ақидада–тавҳид ақидасида эди. Аммо вақт ўтиши билан турли омиллар таъсирида баъзи ихтилофлар келиб чиқди.


Do not place upon us a burden as You placed on those who were before us! 	 (Ҳамма нарсани дақиқ-дақиқларигача билувчи Аллоҳ ҳар бир жонни ҳам нимага ярайдию нимага ярамайди–яхши билади. Бандаларига меҳрибонлигидан имкони ва ҳаққи бўлса ҳам, ҳеч бир жонни тоқатидан ташқари нарсага таклиф қилмайди.


So be patient. 	 Уларнинг хабарини Муҳаммад (c. а. в.) ҳам, у кишининг қавмлари, Арабистон аҳолиси ҳам билмас эдилар.


And he drew forth his hand, and lo, it was white to the beholders. 	 (Аслида, Мусо (а. с.) буғдойранг тусда эдилар. Фиръавн мўъжиза кўрсатишни талаб қилганда қўлларини қўлтиқларидан чиқарган заҳоти оппоқ тусда намоён бўлди.)