It is Allah who created the heavens and the earth, and He sends down water from the sky and with it He brings forth crops for your sustenance. And He disposed the ships for you[r benefit] so that they may sail at sea by His command, and He disposed the rivers for you. 	 Аллоҳ осмонлару ерни яратган, осмондан сув тушириб, у ила меваларни сизга ризқ қилиб чиқарган, Ўз амри ила денгизда сузмоғи учун кемаларни сизга бўйсундирган ва анҳорларни сизга бўйсундирган зотдир.


Nothing is said to you, [O Muhammad], except what was already said to the messengers before you. 	 Сенга айтилаётган нарсаки бор, батаҳқиқ, сендан олдинги Пайғамбарларга ҳам айтилгандир.


And We found no covenant in most of them; and most of them We found ungodly. 	 Фосиқликнинг маъноси Аллоҳ чизиб кўрсатган чегарадан чиқишдир. Яъни, улар Аллоҳ кўрсатган йўлдан озган кимсалар сирасидан эдилар.)


Recall when you were on the nearer bank, and they were on the further bank, and the caravan was below you. 	 Ўшанда сизлар (водийнинг Мадинага) яқин тарафида, улар узоқ тарафида, отлиқлар эса, сиздан пастда эди. Агар ваъдалашиб олганингизда ҳам, келишилган жой ва вақтда хилоф қилардингиз.


Do they assume that the wealth and sons which We provide them – 	 Улар Бизнинг ўзларига молу дунё ва фарзандлар ила мадад бераётганимизни.


Indeed, Allah does not like everyone treacherous and ungrateful. 	 Албатта, Аллоҳ барча хоин ва кофирларни хуш кўрмас.


When they have come, He will say: 'Did you belie My verses, although you knew nothing, or what was it you were doing' 	 Токи улар келиб бўлгач, У зот: «Бизнинг оятларимизни ёлғонга чиқардингизми?! Уларни пухта англамай туриб-а?


Have they not travelled in the land that they could have the heart to understand, and ears to hear? 	 Ахир, ер юзида айланиб юрмайдимиларки, уларга ақл этадиган қалблар, эшитадиган қулоқлар бўлсин. Зеро, кўзлар кўр бўлмас, кўксилардаги қалблар кўр бўлур.


And my brother Aaron is more fluent than me in tongue, so send him with me as support, verifying me. 	 (Мен улардан бани исроиллик билан уришаётган қибтийни билмасдан, нохосдан ўлдириб қўйганман. Фиръавн аъёнлари мени ўлдириш учун тил бириктираётганларида қочиб кетганман.


When a section of them were about to lose courage He turned to them in His mercy, for He is compassionate and kind. 	 Балки У зот (а. с.) ижтиҳод маъносида баъзи бир кишиларга Табук ғазотига чиқмай қолишга изн берган эдилар. У зот (с. а. в.) бу билан афзал ишни эмас, ундан пастроғини қилган эдилар.


My Lord, they have led so many men astray! 	 Эй Роббим, албатта, у(санам)лар одамлардан кўпини адаштирдилар. Бас, ким менга эргашса, у мендандир.


And the earth, moreover, hath He extended (to a wide expanse); 	 Ва ундан сўнг ерни тухум шаклида қилди.


And in the shades of Black Smoke: 	 Қоп-қора тутундан бўлган соядадирлар.


"By God, we were plainly in error 	 «Аллоҳга қасамки, албатта, биз очиқ-ойдин адашувда эканмиз.


When those who took heed for themselves would be asked: "What did your Lord send down?" 	 Ва тақво қилганларга: «Роббингиз нимани нозил қилди?» дейилди. Улар: «Яхшиликни», дедилар.


And when they come across those who believe, they say, “We believe”; but when they are alone with their devils, they say, “We are with you; we were only ridiculing.” 	 Улар иймон келтирганларни учратсалар, иймон келтирдик, дейдилар, шайтонлари билан ҳоли қолганда эса, биз сизлар биланмиз, фақат истеҳзо қиляпмиз холос, дейдилар.


Who doth more wrong than he who inventeth a lie against Allah or rejecteth His signs? 	 Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқиган ёки Унинг оятларини ёлғонга чиқарганлардан ҳам кўра золимроқ кимса борми?


If We give him a taste of Our favour after some distress he has known, he says: "It was my due. 	 Агар Биз унга уни тутган зарардан сўнг Ўзимиздан раҳмат тоттирсак, албатта, у: «Бу меникидир.


I disavow your former act of associating me in the past with Allah. 	 (Бу дунёда ҳар ишнинг бошида турган, ҳар қилмишга бош-қош бўлган лаънати шайтон у дунёда ҳамма иш битиб, ҳукм чиққандан сўнг пайдо бўлади.


There cometh forth from both of them the pearl and coral-stone. 	 У иккисидан луълуъ ва маржон чиқар.


It is the same for you whether you call them or you keep silent. 	 Уларни даъват қиласизми ёки жим турувчи бўласизми, сиз учун барибир.


And the little girl buried alive is asked 	 Ва вақтики, тириклай кўмилган қиздан сўралса.


They said, 'We serve idols, and continue cleaving to them. 	 Ва уларга ихлос ила ибодат қилишда бардавом бўлурмиз», дедилар. (Тош ёки бошқа нарсадан юзи инсон юзига ўхшатиб ишланган бутга «санам» дейилади.)


Musa said: O Harun! what prevented thee, when thou sawest them going astray. 	 У: «Эй Ҳорун, уларнинг залолатга кетганларини кўрганингда сени нима ман қилди?!


They assign a share in what We have provided them to what they do not know. 	 (Яъни, мушриклар ўзлари асл моҳиятини билмайдиган бутларига Биз берган ризқдан насиба ажратадилар. Жоҳилият пайтида мушриклар баъзи ҳайвонларни маълум бир бутларга атаб қўяр эдилар.


A terrible chastisement lies ahead in pursuit of him. 	 Йирингни оғизга олишнинг ўзи қаттиқ азоб. Уни чанқоқбосди учун ичиш икки карра азоб, уни юта олмай қийналиш азобдир.


See how We repeat the communications, yet they turn away. 	 Биз оятларни қандай келтиришимизга, сўнгра уларнинг қандай юз ўгириб кетишига назар сол.


We gave Moses the Scripture, so [Muhammad] do not doubt that you are receiving it, just as We made it a guide for the Children of Israel. 	 Иккинчилари, Мусо алайҳиссаломнинг Тавротга рўбарў бўлишларидир, деб айтадилар. Учинчилари эса, Мусога китоб берганимиздек, сени ҳам бир илоҳий китобга рўбарў қиламиз, деган маънода тафсир этадилар.)


These are the real disbelievers; and for the disbelievers We have kept prepared a disgraceful punishment. 	 Ана ўшалар ҳақиқий кофирлардир. Ва кофирларга хорловчи азобни тайёрлаб қўйганмиз.


So when he had left them and what they worshipped besides Allah, We gave him Isaac and Jacob, and each We made a prophet. 	 Бас, улардан ва улар Аллоҳдан ўзга ибодат қилаётган нарсадан четланганида, Биз унга Исҳоқ ва Яъқубни ҳадя этдик ва барчаларини Пайғамбар қилдик. (Иброҳим алайҳиссалом Аллоҳни, Унинг динини деб ўз ватанлари, қавм-қариндошларини тарк этиб, ҳижрат қилган эдилар.


Yet Allah has promised the best reward to each and Allah is well aware of what you do. 	 (Оятдаги «Фатҳ» сўзи Маккаи мукаррамани Пайғмбар алайҳиссалом бошлиқ мусулмонлар Мадинаи мунавварадан келиб мушриклардан озод қилиш маъносида айтилган.)


It is revealed unto me only that I may be a plain warner. 	 Менга фақат ўзимнинг очиқ-ойдин огоҳлантиргувчи эканлигимгина ваҳий этилур», деб айт.


They belied Our worshiper saying: 'Mad' and he was reprimanded. 	 Бас бандамизни ёлғончига чиқаришди ва, мажнун, дейишди. Ҳамда унга тўсиқлар қўйишди.


And is afraid (of Allah and His Punishment), 	 Ва (Аллоҳдан) қўрққан ҳолда бўлгандан эса...


What they say is unjust and false. 	 Бас, шубҳасиз, зулм ва ёлғон гувоҳлик келтирдилар.


And a pure cup. 	 Ва тўлдирилган қадаҳлар бордир.


They are not all alike. 	 Улар баробар эмаслар.


Your creation and resurrection is but like that of a single cell. 	 Сизларни яратиш ҳам, қайта тирилтириш ҳам фақат бир жон (яратиш ва қайта тирилтириш) кабидир.


When you recite the Quran, We draw a hidden curtain between you and those who do not believe in the Hereafter, 	 Қачон Қуръон қироат қилсанг, сен билан охиратга иймон келтирмайдиганлар орасида кўринмас парда қилурмиз. (Ана ўша кўринмас парда уларни Қуръонга ишонишдан тўсиб туради.)


He is the Everlasting and the only Lord. 	 У зот тирикдир. Ундан ўзга ибодатга сазовор зот йўқ.


He was stubborn towards Our revelations. 	 Чунки, у Бизнинг оятларимизга саркаш эди.


Or He causeth them to perish on account of that which they have earned - And He forgiveth much - 	 Ёки у(кема)ларни аларнинг касби туфайли ҳалок қилур ва У зот кўпни афв қилур.


Indeed some people before you had asked such questions and in consequence fell into unbelief. 	 Сиздан олдин ҳар бир қавм уларни сўраган, сўнгра эса, уларга кофир бўлган эди.


The places of worship belong to God; so call not, along with God, upon anyone. 	 (Масжидлар Аллоҳга ибодат қилиш учун бино қилинган жойлардир, шунинг учун ҳам улар «Байтуллоҳ» –Аллоҳнинг уйи деб аталади. Бошқа дин вакиллари ўз ибодатхоналарида Аллоҳга ширк келтиришар, ягона Аллоҳдан ўзгага ҳам ибодат, дуо қилишарди.


Some other evidence of His existence is that both the heavens and the earth stand firm at His command. 	 Унинг оят-белгиларидан, осмонлару ер Унинг амри ила туришидир.


And when We give people the taste of mercy they rejoice at it; and if an ill fortune reaches them because of what their hands have sent ahead – thereupon they lose hope! 	 Ва қачон одамларга раҳматни тоттирсак, ундан шод бўлурлар. Агар уларга ўз қўллари тақдим қилган нарса туфайли ёмонлик етса, дарҳол умидсизликка тушурлар.


But when He lifts the harm from you, some of you associate others with their Lord. 	 Сўнгра У сиздан ёмонликни кушойиш қилган чоғда, кўрибсизки, сиздан бир гуруҳ ўз Роббларига ширк келтирурлар. (Ёмонлик етган пайтида фақат Аллоҳга ёлбориб турган одамлардан баъзилари Аллоҳ таоло уларга етган ёмонликни кетказгандан сўнг яна Аллоҳга ширк келтиришга ўтадилар.)


And of the people is he who buys the amusement of speech to mislead [others] from the way of Allah without knowledge and who takes it in ridicule. 	 Одамлар орасида илмсиз равишда Аллоҳнинг йўлидан адаштириш учун ва у(йўл)ни истеҳзо қилиш учун беҳуда сўзни сотиб оладиган кимсалар ҳам бор. Ана ўшаларга ўзларига хорловчи азоб бордир.


Or, do you have a clear authority? 	 Ёки сизда очиқ-ойдин ҳужжат борми?! (Ўша ҳужжатда, фаришталар Аллоҳнинг қизи, дейилганми?!)


And recite in the Book the account of Ishmael. 	 Ва китобда Исмоилни эсла.


Neither gloom nor shame will come over their faces. 	 Ана ўшалар жаннат эгаларидир. Улар унда абадий қолурлар.


Now the man belonging to Moses' own people cried out to him for help against the man from the foes, and Moses struck him with his fist and finished him. 	 Иссиқ юртларда, жумладан, Мисрда ҳам туш пайти шаҳар ва қишлоқ аҳолиси кундузги уйқуда бўладилар. Мусо алайҳиссалом бири ўз қавми–Бани Исроилдан, иккинчиси душман–Фиръавн қавмидан бўлган икки кишининг уришаётганини кўрдилар.


And that My punishment is the painful punishment. 	 Ва, албатта, азобим аламли азобдир.


until Gog and Magog are let loose, and begin swooping from every mound, 	 Ниҳоят, Яъжуж ва Маъжуж очилиб, улар ҳар бир тепаликлардан оқиб келганларида.


But when they reached the Junction, they forgot (about) their Fish, which took its course through the sea (straight) as in a tunnel. 	 (Мусо (а. с.) хизматкор йигит билан юриб-юриб, икки денгиз қўшиладиган жойга етиб келдилар. Ўша жойда саватда олиб келган балиқларини унутиб қўйдилар.


Know well that Allah’s punishment is severe, and that Allah is Oft Forgiving, Most Merciful. 	 Билингки, албатта, Аллоҳнинг иқоби шиддатлидир ва, албатта, Аллоҳ мағфиратли ва раҳмли зотдир.


Do they not then earnestly seek to understand the Qur'an, or are their hearts locked up by them? 	 Ўшанда парда кўтарилади, ҳамма нарса равшанлашади, қалб ҳаловот топади, виждон мусаффо бўлади. «Қалбларида қулф» бўлса, унда ҳамма нарса берк, уларга ҳеч нарса, жумладан, Қуръон нури ҳам кирмайди.)


And scouring to the raid at dawn 	 Тонг чоғида ғорат қилувчи отлар билан қасам.


We did them no injustice, but it was they who were the unjust. 	 Биз уларга зулм қилганимиз йўқ. Лекин улар ўзлари золим бўлдилар.


Had God wanted He would have sent the angels (instead of him). 	 Агар Аллоҳ хоҳласа, фаришталарни туширар эди.


And all this (knowledge that you are given) is by the grace of your Lord so that you may warn a people to whom no admonisher had come before you, that they may take heed; 	 Бу иш сендан олдин огоҳлантиргувчи-Пайғамбар келмаган қавмни огоҳлантиришинг учун Роббингнинг сенга берган раҳматидир. Шоядки ушбу қиссалар таъсирида улар эслашлари лозим бўлган нарсаларни эсга олсалар.)


Peace be unto Abraham! 	 Иброҳимга салом бўлсин!


Say, "Intercession belongs to God. 	 Сен: «Барча шафоат ёлғиз Аллоҳникидир.


For such, their habitation will be hell, and they will find no refuge therefrom. 	 Ана ўшаларнинг жойлари жаҳаннамдир. Ва ундан қутулиш йўлини топа олмаслар.


Those who reject Our Ayat (proofs, evidences, verses, lessons, signs, revelations, etc.) are deaf and dumb in darkness. 	 Оятларимизни ёлғонга чиқарганлар кар ва соқовлардир.


And they followed what the devils pursued during Solomon’s reign —and Solomon was not faithless but it was the devils who were faithless—teaching the people magic and what was sent down to the two angels at Babylon, Harut and Marut, who would not teach anyone without telling [him], ‘We are only a test, so do not be faithless.’ 	 (Аллоҳ Сулаймон алайҳиссаломга берган мазкур мўъжизаларни кўриб, одамлардан баъзилари иймонга келди, иймонлиларнинг иймонлари мустаҳкамланди. Аммо кофирлар, душманлар ва шайтонлар: «Сулаймон сеҳргар, у ўз сеҳрининг кучи билан турли ҳайвонлар ила муносабатда бўлмоқда, жинларни ишлатмоқда, деган гапларни тарқатишди.


Say: "It is He Who has created you (and made you grow), and made for you the faculties of hearing, seeing, feeling and understanding: little thanks it is ye give. 	 Сен: «У сизларни йўқдан бор қилган ва сизларга эшитиш, кўриш ва ақлни берган зотдир. Жуда ҳам оз шукр қиласизлар-а?!» деб айт.


surely, Hell will be their refuge. 	 Бас, албатта, Жаҳийм ўрин бўладир.


And your Lord is Ever All-Powerful to do what He will. 	 Роббинг қодир бўлган Зотдир.


Pharaoh and Haman and their hosts were ever sinning. 	 Албатта, Фиръавн, Ҳомон ва икковларининг аскарлари хатокорлардан бўлган эдилар.


So they rejected him; and We destroyed them. 	 Улар у(Ҳуд)ни ёлғончи қилдилар. Бас, Биз уларни ҳалок қилдик.


or cause the streams in your garden to disappear under the ground such that you will never be able to find them. 	 Ёки суви ерга сингиб кетиб, сен уни талаб қилишга қодир бўлмай қолсанг», деди.


When the hypocrites and those in whose hearts is sickness said, “God and His Messenger promised us nothing but illusion.” 	 Ўшанда мунофиқлар ва қалбларида касаллик борлар: «Аллоҳ ва Унинг Расули бизга ёлғондан бошқани ваъда қилмаган экан», дердилар. (Улар, Расулуллоҳдан (с. а. в.) изн сўрамай, сафарбарликдан кетиб қолганлари ҳам етмаганидек, мўминлар ичига ғулғула солдилар.)


beautiful as pearls hidden in their shells. 	 Мисоли яширилган дур.


By the Quran, full of wisdom, 	 Қуръони Ҳаким ила қасам.


They are like rubies and coral-stone. 	 У(ҳур)лар худди ёқут ва маржонга ўхшарлар.


and we are alert and fully prepared.’ 	 Албатта, биз ҳаммамиз ҳушёрмиз», деб.


I have truly turned my face towards Him who created the heavens and the earth: I have chosen one way and am not an idolater." 	 Албатта, мен юзимни осмонлару ерни яратган Зотга, тўғри йўлга мойил бўлган ҳолимда юзлантирдим ва мен мушриклардан эмасман. (Бу иқрор Иброҳимнинг (а. с.) мушрик қавмдан ажралиб, ёлғиз Аллоҳ таолога, осмонлару ерни яратган Зотга, мушриклар унга ширк келтираётган бут ва санамлар, ой-у юлдузлар ва қуёшни яратган Зотнинг ўзигагина юзланганини эълон қилишларидир.


Allah is not going to disclose to you what is hidden in the realm beyond the reach of perception, but He chooses from among His Messengers whom He wills (to intimate such knowledge). 	 Агар иймон келтирсангиз ва тақво қилсангиз, сизларга улуғ ажр бордир. (Ушбу оятда Аллоҳ таоло мўминларни мунофиқларга аралаш бўлиб юраверишларига қўйиб қўймаслигини, балки ҳақиқий мўминни мунофиқдан ажратиб олишни айтмоқда.


So be patient (O Muhammad SAW). 	 Албатта, Аллоҳнинг ваъдаси ҳақдир. Гуноҳинг учун истиғфор айт.


‘And will aid you with wealth and sons, and will create gardens for you and cause rivers to flow for you.’ 	 Ва сизга молу мулк ва бола-чақа ила мадад берадир ва сизларга боғу роғлар ҳамда анқорларни берадир.


On the Day you see it every nursing mother will be distracted from that [child] she was nursing, and every pregnant woman will abort her pregnancy, and you will see the people [appearing] intoxicated while they are not intoxicated; but the punishment of Allah is severe. 	 Уни кўрадиган кунингизда, ҳар бир эмизувчи ўзи эмизаётган нарсасини унутар. Ҳар бир ҳомиладор ҳомиласини ташлар.


And he who confines it will surely come to grief. 	 Ва батаҳқиқ, ким у(нафс)ни кирласа, ноумид бўлади.


(How much more seemly) had they been content with that which Allah and His messenger had given them and had said: Allah sufficeth us. Allah will give us of His bounty, and (also) His messenger. Unto Allah we are suppliants. 	 Агар Аллоҳ ва Унинг Расули уларга берган нарсаларидан рози бўлганларида ва Аллоҳ бизга кифоя қилур, бизга тезда Аллоҳ ва Унинг Расули Ўз фазлидан беради, албатта, биз Аллоҳга рағбат қилувчилармиз, деганларида, яхши бўларди.


And do not obey any vile swearer, 	 Итоат қилма! Ҳар бир қасамхўр, пасткашга.


When you divorce your wives and their waiting period has almost ended, you may resume marital relations with honor or leave them with kindness. 	 Хотинларни талоқ қилишингизда, муддатлари охирига етганда, уларни яхшилик билан ушлаб қолинг ёки яхшилик билан қўйворинг. Уларни тажовуз учун, зарар етказиш юзасидан ушлаб турманг.


Allah doth admonish you, that ye may never repeat such (conduct), if ye are (true) Believers. 	 Агар мўмин бўлсангиз, ҳаргиз у(ифк)га ўхшаш нарсага қайтмаслигингизни Аллоҳ сизга ваъз-насиҳат қилур.


Or you ascend into the sky. Even then, we will not believe in your ascension, unless you bring down for us a book that we can read.” 	 Ёки сенинг олтиндан безалган уйинг бўлмагунича, ёхуд осмонга кўтарилмагунингча, ўша кўтарилишингга ҳам токи биз ўқишимиз учун китоб келтирмагунингча, ишонмаймиз», (дерлар).


Who does greater wrong than someone who, when revelations of his Lord are recited to him, turns away from them? 	 Роббининг оятлари ила эслатилган, сўнгра улардан юз ўгирган одамдан ҳам золимроқ одам борми?!


rushed towards the house of Lot. 	 У: «Булар менинг меҳмонларим, ахир.


What do you imagine the Lord of the worlds to be?" 	 Оламларнинг Робби ҳақида нима гумонингиз бор?!» демишди.


All this is certainly true -- the inhabitants of the Fire will blame one another in this way. 	 Албатта, мана шу ҳақдир–дўзах аҳлининг ўзаро тортишувидир. (Ушбу оятларда зикр қилинганлар ҳақдир.


Say: 'Surely my Prayer, all my acts of worship, and my living and my dying are for Allah alone, the Lord of the whole universe. 	 Сен: «Албатта, менинг намозим, ибодатларим, ҳаёт ва мамотим оламларнинг Робби Аллоҳ учундир.


It is from Solomon, and (says): 'In the name of Allah, Ar-Rahman, Ar-Rahim. 	 Албатта, у Сулаймондандир, албатта, унда: «Бисмиллаҳир роҳманир роҳийм.


They [Yusuf's (Joseph) men] said: "What then shall be the penalty of him, if you are (proved to be) liars." 	 Улар: «Агар ёлғончи бўлиб чиқсангиз, жазоси нима?» дедилар.


Say thou: He it is Who hath spread you over the earth, and Unto Him ye shall be gathered. 	 Сен: «У сизларни ер юзида яратган, кўпайтирган зотдир. Ва Унинг ҳузурига тўпланурсизлар», деб айт.


Say: 'Is it the two males He has forbidden or the two females? 	 Сен: «Иккала эркагини ҳаром қилдими ёки иккала урғочисиними ёхуд иккала урғочининг бачадонларида шомил бўлган нарсаними?! Агар ростгўй бўлсангизлар, илмий қилиб хабарини беринглар-чи?» деб айт.


When We settled for Abraham the site of the House [saying], Do not ascribe any partners to Me, and purify My House for those who circle around it, and those who stand [in it for prayer], and those who bow and prostrate themselves. 	 Биз Иброҳимга Байтнинг жойини белгилаб бериб: «Менга ҳеч нарсани шерик қилма, Байтимни тавоф қилгувчилар, (ибодатда) қоим тургувчилар ҳамда рукуъ, сужуд қилгувчилар учун поклагин.


We destroyed them and their people utterly, all together. 	 Биз, албатта, уларни ва қавмларининг ҳаммаларини ер билан яксон қилдик.


‘And do not approach the wealth of an orphan except in the best manner, till he reaches his adulthood; and measure and weigh in full, with justice; We do not burden any soul except within its capacity; and always speak fairly, although it may be concerning your relative; and be faithful only to Allah’s covenant; this is commanded to you, so that you may accept advice.’” 	 Шунинг учун ҳам етимни қарамоғига олган одам унинг молига яқинлашиши мумкин эмас. Магар яхши йўл билан бўлса, ўша молни ўстириш учун, кўпайтириб вояга етганда унинг қўлига топшириш учун яқинлашса, майли.


Do not let those who are uncertain make you unsteady. 	 (Иймонсиз ва иймони заифлар қачонгача сабр қиламиз, сабрнинг охири борми, дея безовталаниб, иғволари билан сени енгилтакликка бошламасинлар.)


Sad: By the Qur'an, Full of Admonition: (This is the Truth). 	 Сод. Зикр соҳиби бўлмиш Қуръон ила қасам.


Among the people is he who buys diversionary talk that he may lead [people] astray from Allah’s way without any knowledge, and he takes it in derision. 	 Одамлар орасида илмсиз равишда Аллоҳнинг йўлидан адаштириш учун ва у(йўл)ни истеҳзо қилиш учун беҳуда сўзни сотиб оладиган кимсалар ҳам бор. Ана ўшаларга ўзларига хорловчи азоб бордир.


And they say: Why are not signs sent down upon him from his Lord? 	 Ва улар: «Унга Роббидан мўжизалар нозил қилинса эди», дедилар.


And there is prohibition upon [the people of] a city which We have destroyed that they will [ever] return 	 Биз ҳалок қилган қишлоқ-шаҳарларнинг қайтмаслиги ҳаромдир. (Бу дунёдаги гуноҳлари учун йўқотиб юборилган шаҳар-қишлоқларнинг аҳолиси қиёмат куни жазоларини олиш учун қайтариладилар.


If ye shun the grievous sins from which ye are prohibited, We shall expiate from you your misdeeds, and make you enter a noble Entrance. 	 Агар қайтарилган нарсаларнинг катталаридан четда бўлсангиз, гуноҳларингизни кечирамиз ва сизни яхши жойга киритамиз. (Бу ояти кариманинг маъноси, катта гуноҳлардан четда бўлсангиз, кичик гуноҳларингизни кечириб, охиратда сизни жаннатга киритамиз, деганидир.)


Then Moses cast down his staff and it swallowed up their lying invention, 	 (Сеҳргарлар арқонларини ташлаганида, илонга айланмаган, уларнинг найранги туфайлигина кишилар кўзига шундай кўринган эди, холос. Кейин Мусо алайҳиссалом асоларини ташладилар ва у аждарга айланиб, Фиръавн сеҳргарларининг асо ва арқонларини юта бошлади.)


Immaculate is He! 	 У бундан покдир.


Relent not in pursuit of the enemy. 	 У қавмни қувишда бўш келманг.


We have indeed developed these women with an excellent development. 	 Албатта, Биз у(ҳурлар)ни дафъатан, хос қилиб, яратдик.


They fainted not for aught that befell them in the way of Allah, nor they weakened, nor they humbled themselves; and Allah loveth the steadfast. 	 Улар Аллоҳ йўлида етган мусибатдан бўшашмаганлар, заифлашмаганлар ва бўйсунмаганлар. Аллоҳ сабрлиларни севади.


God's is the kingdom of the heavens and the earth. 	 Ва осмонлару ернинг мулки Аллоҳникидир.


Do you yourselves create it, or are We the Creators? 	 Уни сизлар яратасизми ёки Биз яратувчимизми?!


Those who believed and did the right, will be admitted to gardens with rivers flowing by, where they will abide by the leave of their Lord, with 'Peace' as their salutation. 	 Шайтон ва унга эргашганлар дўзахнинг даҳшатли азобига маҳкум бўлдилар. Пайғамбарлар ва уларнинг мўмин умматлари жаннат ва унинг моддий-маънавий неъматларига эришдилар.)


No indeed; but soon you shall know. 	 Йўқ! Сизлар тезда биласизлар.


For a known term? 	 Маълум вақтга қадар.


And to Midian their brother Shuaib; he said, 'O my people, serve God, and look you for the Last Day; and do not mischief in the land, working corruption.' 	 Бас, у: «Эй қавмим, Аллоҳга ибодат қилинг, охират кунидан умидвор бўлинг ва ер юзида бузғунчилик ила харакат қилиб юрманг», деди. (Шуайб алайҳиссалом ҳам, Иброҳимнинг алайҳиссалом зурриётларидан чиққан араблардандирлар.)


All that; and whosoever venerates the sacred things of God, it shall be better for him with his Lord. 	 Ана шундай. Ким Аллоҳ ҳаром қилган нарсаларга риоя қилса, бас, бу Робби ҳузурида унинг ўзи учун яхшидир.


But when fighting was ordained for them, a faction of them feared the people as God is ought to be feared, or even more. 	 Уларга уруш фарз қилинганда, бирдан, бир гуруҳлари одамлардан худди Аллоҳдан қўрққандек ёки ундан ҳам қаттиқроқ қўрқишмоқда.


Other than Him. 	 Ундан ўзгани.


Allah doth wish to make clear to you and to show you the ordinances of those before you; and (He doth wish to) turn to you (In Mercy): And Allah is All-knowing, All-wise. 	 Аллоҳ сизларга баён қилиб беришни, сизни олдингиларнинг йўлига ҳидоят қилишни ва тавбаларингизни қабул этишни хоҳлайди. Аллоҳ билувчи ва ҳикматли зотдир.


But if he does not do what I tell him to do, he will be imprisoned, and will be one of the despised.” 	 Агар у менинг амримни бажармаса, албатта, қамалур ва хор бўлгувчилардан бўлур», деди.


And when harm touches man, he invokes Us, lying down on his side, or sitting or standing. 	 Ана шундай қилиб, исрофчиларга қилаётган амаллари зийнатланиб кўрсатилди. (Инсон иши юришиб турганида, ўзи соғ-саломат, тинч-омон ва роҳат-фароғатда бўлганида ҳеч нарса билан иши йўқ, бу дунё ҳаётига мағрур бўлиб юраверади.


He said: Cast. 	 У: «Сизлар ташланглар», деди. Улар ташлаганларида, одамларнинг кўзини сеҳрладилар, қўрқитдилар ва зўр сеҳр кўрсатдилар.


For those who disbelieve and debar (men) from the way of Allah, We add doom to doom because they wrought corruption, 	 Куфр келтирган ва Аллоҳнинг йўлидан тўсганларга фасод қилганлари учун азоб устига азоб зиёда қилдик. (Кофирлик ёмон фасоддир.


And We rescued him and those with him in the ship, and made of it a portent for the peoples. 	 Бас, Биз унга ва кема соҳибларига нажот бердик ва у(кема)ни оламларга оят-белги қилдик.


do you make it your provision to belie it? 	 Ва ёлғонга чиқаришни ризқ қилиб оласизларми?! (Яъни, иймон келтириш лозим бўлган нарсаларга ишонмасликни ўз насибангиз қилиб оласизларми?)


Who fulfil their devotional obligations, pay the zakat, and believe with certainty in the life to come. 	 Улар намозни тўкис адо этадиган, закотни берадиган ва охиратга қаттиқ ишонадиганлардир.


He said: yea! and verily ye shall be of those brought nigh. 	 У: «Ҳа. Ва, албатта, менинг яқин кишиларимдан бўлурсизлар», деди.


O you Enwrapped one. 	 Эй ўраниб ётувчи!


On that day, woe upon those who have rejected God's revelations! 	 Ўшал кунда ёлғонга чиқарувчиларга вайл бўлсин!


He rendered thanks to Allah for His bounties so that Allah chose him (for His favours) and directed him to the Right Way. 	 Унинг неъматларига шукр қилгувчи эди. У зот уни танлаб олди ва сиротул мустақиймга ҳидоят қилди.


He said, "My Lord, indeed, I killed from among them someone, and I fear they will kill me. 	 У: «Эй Роббим, мен улардан бир жонни ўлдирганман, улар мени ўлдиришларидан қўрқурман.


He who purified himself shall prosper, 	 Батаҳқиқ, ким пок бўлса, ютуқ топадир.


Soon will the wicked be overtaken by humiliation before Allah, and a severe punishment, for all their plots. 	 Жиноят қилганларга қилган макрлари учун Аллоҳнинг ҳузурида, албатта, хорлик ва шиддатли азоб бордир.


There they found a wall that was crumbling, which he repaired. 	 Улар икковларини зиёфат қилишдан бош тортдилар. Икковлари у ерда йиқилиб кетай деб турган бир деворни кўришди.


Another of His signs is this: the heavens and the earth stand firm by His command and afterwards when He calls you, behold, from the earth you will come forth. 	 Унинг оят-белгиларидан, осмонлару ер Унинг амри ила туришидир. Сўнгра сизларни бир бор чақирса, ердан ҳаммангиз бирдан чиқарсизлар.


Then he desires that I should add more. 	 Сўнгра, яна зиёда қилишимни тамаъ қиладир.


God knows what every female bears. He knows of every change within the womb. 	 Аллоҳ ҳар бир урғочининг ҳомиласини ҳамда бачадонлар нуқсон ёки зиёда қиладиган нарсаларни биладир.


And We gave him Isaac and Jacob, and We appointed the Prophecy and the Book to be among his seed; We gave him his wage in this world, and in the world to come he shall be among the righteous. 	 Биз унга Исҳоқни ва Яқубни бахш этдик ва Пайғамбарлик ҳамда китобни унинг зурриётида бўладиган қилдик. Унга бу дунёда ажрини бердик.


A Book whose verses are set clear, and then distinguished, from One All-wise, All-aware: 	 Ро. (Ушбу) китоб оятлари маҳкам қилинган, сўнгра ҳикматли ва хабардор Зот томонидан муфассал қилингандир.


Which shall neither nourish nor avail against hunger. 	 У на семиртирмас ва на очликни кетказмас.


And there is no blame on you respecting that which you speak indirectly in the asking of (such) women in marriage or keep (the proposal) concealed within your minds; Allah knows that you will mention them, but do not give them a promise in secret unless you speak in a lawful manner, and do not confirm the marriage tie until the writing is fulfilled, and know that Allah knows what is in your minds, therefore beware of Him, and know that Allah is Forgiving, Forbearing. 	 У аёлларга ишора ила совчилик қилишингиз ёки уни ўз ичингизда тутишингизда гуноҳ йўқ. Аллоҳ сиз уларни, албатта, эслашингизни билади.


Ye will find others who desire that they should have security from you, and security from their own folk. 	 Сиздан ҳам, ўз қавмларидан ҳам омонда бўлишни хоҳлайдиган, фитнага қайтарилган чоғларида унга шўнғийдиган бошқа бирларни ҳам кўрасизлар. Агар сиздан четланмасалар, сизга тинчликни таклиф қилмасалар ва қўлларини тиймасалар, бас, уларни тутинг ва қаерда топсангиз, ўлдиринг.


And you see the mountains, you think them to be solid, and they shall pass away as the passing away of the cloud-- the handiwork of Allah Who has made every thing thoroughly; surely He is Aware of what you do. 	 (Қиёмат куни шундай даҳшатлики, кўзимизга энг салобатли, виқорли, мустаҳкам бўлиб кўринадиган улуғвор тоғлар ҳам жойидан кўчиб, титилиб, булутдай сузиб юради. Уларни кўрган одам, жойида турибди, деб ўйлайди, аслида эса, улар булутдек сузиб кетаётган бўлади.)


Verily those on whom the word of thy Lord hath been justified shall not believe. 	 Албатта, Роббингнинг калималари зиммасига вожиб бўлганлар иймонга келмаслар.


And [mention] when the angels said, "O Mary, indeed Allah has chosen you and purified you and chosen you above the women of the worlds. 	 Фаришталарнинг: «Эй Марям, албатта, Аллоҳ сени танлаб олди, поклади ва оламдаги аёллардан устунлигингни ихтиёр қилди.


They desire to put out the light of Allah with their mouths, but Allah is intent on perfecting His light though the faithless should be averse. 	 Улар Аллоҳнинг нурини оғизлари билан ўчирмоқчи бўлурлар. Аллоҳ эса, гарчи кофирлар ёқтирмаса ҳам, ўз нурини батамом қилишдан бошқа ҳар нарсадан бош тортадир.


Surely (as for) those who disbelieve, and hinder (men) from Allah's way and from the Sacred Mosque which We have made equally for all men, (for) the dweller therein and (for) the visitor, and whoever shall incline therein to wrong unjustly, We will make him taste of a painful chastisement. 	 Куфр келтирганлар ва Аллоҳнинг йўлидан ҳамда ерли ва четдан келган одамлар учун баробар қилиб қўйганимиз Масжидул Ҳаромдан тўсганларга ва у ерда ким зулм ила янглиш йўлга бурилишни ирода қилса, унга аламли азобни тоттирамиз.


Alif-Lam-Ra. 	 Алиф. Лом.


Were only the slightest whiff from your Lord's punishment to touch them, they would cry out: "Woe to us; we were indeed wrong-doers." 	 Қасамки, агар уларга Роббинг азобидан салгина етса, албатта: «Ҳолимизга вой! Ҳақиқатда биз золимлар бўлган эканмиз», дерлар.


Noble and dutiful. 	 Улар ҳурматланган ва ўта яхшидирлар.


They celebrate His praises night and day, nor do they ever flag or intermit. 	 Улар кечаю кундуз тасбиҳ айтарлар. Чарчамаслар.


Submitted Nooh, “My Lord! 	 У: «Эй Роббим, мени ёлғончи қилганларга қарши менга нусрат бер», деди.


Lawful for you are the animals of grazing livestock except for that which is recited to you [in this Qur'an] - hunting not being permitted while you are in the state of ihram. 	 (Ояти каримадаги «аҳдномалар» сўзи Аввало, инсоннинг банда сифатида Аллоҳ таоло ҳузуридаги аҳдномаларидир. Буни иймон аҳдномаси дейилади ва у ўз ичига Аллоҳнинг ягона илоҳлигини, Робблигини ва Ҳокимлигини эътироф этишни, Унга банда бўлиш, итоат қилиш ва таслим бўлишни олади.


Yet they make the Jinns equals with Allah, though Allah did create the Jinns; and they falsely, having no knowledge, attribute to Him sons and daughters. 	 У улар васф қилган нарсалардан пок ва олий бўлди. (Жинларда инсонлардан бошқача–ғайри табиий баъзи сифатлар борлигини билгач, уларда илоҳий сифатлар бўлса керак, деб гумон қилдилар ва Аллоҳга ширк келтирдилар.


so ignore them, you are not to blame, 	 У зот бу ишни ўз ўрнида адо этдилар. Мушриклар гапга кирмадилар, Пайғамбар алайҳиссалом улардан юз ўгирсалар, у зотга маломат йўқ.)


Indeed We have sent down the Book to you with the truth for [the deliverance of] mankind. 	 Албатта, Биз одамлар учун сенга китобни ҳақ ила туширдик. Бас, ким ҳидоятга юрса, ўзига фойда.


In order that Allah may reward them for their best deeds and by His munificence, bestow upon them an increased reward; and Allah gives sustenance to whomever He wills, without account. 	 Аллоҳ уларни қилган амалларининг энг гўзали ила мукофотлаши ва фазли карамидан зиёда қилиб бериши учундир. Аллоҳ хоҳлаган кишига беҳисоб ризқ берур.


And when regret overcame them and they saw that they had gone astray, they said, "If our Lord does not have mercy upon us and forgive us, we will surely be among the losers." 	 Қўллари тушган пайтда ва ўзларининг адашганларини билганларида: «Агар Роббимиз бизга раҳм қилмаса ва мағфират этмаса, албатта, зиёнкорлардан бўламиз», дедилар.


On that day no intercession shall avail, except the one for whom the Most Beneficent (Allah) has given permission and whose word is acceptable to Him. 	 У кунда Роҳман унга изн берган ва сўзидан рози бўлганлардан бошқанинг шафоати фойда бермас.


Zachariah and John We guided, and guided Jesus and Elias who were all among the upright. 	 Ва Закариё, Яҳё, Ийсо ва Илёсни ҳам. Ҳаммалари аҳли солиҳлардир.


And to the Thamud tribe, We sent their fellow man Saleh; he said, “O my people! 	 Ва Самудга биродарлари Солиҳни (юбордик). У: «Эй қавмим, Аллоҳга ибодат қилинг.


Try to make free space 	 Бўш жой ҳосил қилиш учун уриниб кўриш


So put thy trust in Allah: for thou art on (the path of) manifest Truth. 	 Бас, сен Аллоҳга таваккал қил. Албатта, сен очиқ-ойдин ҳақдадирсан.


Far removed from it will be the righteous 	 Ва албатта, ундан тақводор банда четда қолади.


He said: My Lord! Because Thou hast sent me astray, I verily shall adorn the path of error for them in the earth, and shall mislead them every one, 	 У: «Эй Роббим, мени залолатга кетказганинг сабабидан, албатта, мен уларга ер юзида (гуноҳларни) зийнатлаб кўрсатаман ва, албатта, уларнинг ҳаммасини иғво қиламан.


Gather all the wicked together and their comrades, and those they had worshipped 	 Зулм қилганларни, уларнинг жуфтларини ва улар ибодат қилиб юрган нарсаларини тўпланг.


As soon as they leave you, they quickly commit evil in the land, destroying the farms and people. 	 Ва бурилиб кетганда, ер юзида фасод учун ҳамда экин ва насилни ҳалок қилиш учун ҳаракат этади.


To Him belong all that is in the heavens and earth, surely, Allah is the Rich, the Praised. 	 Албатта, Аллоҳ, Унинг Ўзигина беҳожат ва мақталган зотдир. (Аллоҳ таоло осмонлару ердаги нарсаларга эга бўлганидан, У зотнинг ҳеч бир нарсага ҳожати йўқ.


They are the enemy; so beware of them. 	 Бошқа мунофиқлардан ҳам унга ўхшашлари бор эди. Пайғамбар алайҳиссаломнинг мажлисларига келиб, деворга суяниб ўтирар эдилар.


He outspreads and withholds His provisions to whom He will, surely, He has knowledge of all things. 	 У хоҳлаган одамига ризқни кенг ёки тор қилур. Зотан у барча нарсани ўта билгувчи зотдир.


They will be encircled by their hoardings on the Day of Resurrection. 	 (Ислом дини таълимоти бўйича, инсоннинг қўлидаги мол унга Аллоҳ Ўз фазлидан берган омонатдир. Шунинг учун у мазкур молнинг ҳақиқий эгаси Аллоҳнинг розилиги йўлида сарфлаши керак.


Those are limits set by Allah: those who obey Allah and His Messenger will be admitted to Gardens with rivers flowing beneath, to abide therein (for ever) and that will be the supreme achievement. 	 Ана ўшалар, Аллоҳнинг чегараларидир. Ким Аллоҳга ва Унинг Расулига итоат этса, уни остидан анҳорлар оқиб турган жаннатга абадий қолиш учун киритадир.


Is it not that whenever they make a covenant, some of them toss it aside? 	 Ҳар қачон аҳд қилишсалар, улардан бир гуруҳи уни бузаверадими?! Йўқ!


Mankind! eat of whatsoever is, the earth, lawful, and clean and follow not the footsteps of Satan; verily he is an enemy unto you manifest. 	 Шайтон инсонларга ҳалол едирмаслик билан уларни Аллоҳнинг итоатидан чиқаради. Шайтоннинг етовига тушиб қолган нодон инсон эса, ҳалол-ҳаромни фарқламай нақадар улкан гуноҳ қилаётганини ўзи билмайди, ҳатто ҳис этмайдиган даражага тушади.)


So turn your face now towards the Sacred Mosque: and wherever you may be, turn your faces towards it. 	 Юзингни Масжидул Ҳаром томон бур. Қаерда бўлсангиз ҳам, юзингизни у томон бурингиз.


(It is) a Qur'an which We have divided (into parts from time to time), in order that thou mightest recite it to men at intervals: We have revealed it by stages. 	 Ва Қуръонни одамларга аста-секин ўқиб беришинг учун бўлиб қўйдик ва бўлак-бўлак қилиб туширдик.


On this Wor1d and the Here after. 	 Бу дунё ва охират ҳақида. Сендан етимлар ҳақида сўрарлар.


There surely is an oath for thinking man. 	 Мана шуларда ақл эгаси учун (қаноатлантирувчи) қасам бордир?!


They said, ‘We have been sent toward a guilty people, 	 Улар: «Биз жиноятчи қавмларга юборилдик.


[The angels] who are near to Your Lord, never turn away from His service out of arrogance; they rather glorify Him and prostrate themselves before Him. 	 Роббинг ҳузуридагилар, албатта, Унинг ибодатидан мутакаббирлик қилмаслар, Уни поклаб ёд этарлар ва Унга сажда қиларлар.


Man is created of haste, I will show you My Ayat (torments, proofs, evidences, verses, lessons, signs, revelations, etc.). 	 Инсон шошқалоқ ўлароқ яратилгандир. Мен, албатта, сизларга Ўз оят-аломатларимни кўрсатурман.


And scatter (things) far and wide; 	 Ва (шариатни) таратувчилар билан қасам.


God has been true in His promise towards you when you blasted them by His leave; until you lost heart, and quarrelled about the matter, and were rebellious, after He had shown you that you longed for. 	 Токи заифлашиб, амр ҳақида ихтилоф қилиб ва сиз суйган нарсани кўрсатганидан сўнг исён қилгунингизча. Орангизда дунёни хоҳлайдиган кимсалар бор ва орангизда охиратни хоҳлайдиган кимсалар бор.


This is a recompense for what they have done, and an exemplary punishment from Allah. 	 Бу уларнинг қилмишига жазо ва Аллоҳдан ъиқобдир.


And We made the clouds a canopy for you and sent down Manna and Salwa (birds) on you; “Eat of the pure things We have provided you”; they did not wrong Us in the least, but indeed they wronged themselves. 	 (Ибн Касирнинг айтишларича, «Манн» ўзини еса, таом ва ширинлик, сувга қўшиб ичса, ичимлик бўладиган нарсадир. Уни бошқа нарсаларга қўшса ҳам бўлаверади.)


When he attains to manhood and the age of forty, he says: "O Lord, guide me to thank You for the favours You have bestowed on me and my parents, and to do things good as may please You, and give me a righteous off-spring. 	 (Аллоҳ таоло инсонни ота-онасига яхшилик қилишга буюрмоқда. Бу инсонийлик бурчидир, бошқа ҳеч қандай асос йўқ.


Whoever has done an atom's weight of good will see it. 	 Бас, ким зарра оғирлигида яхшилик қилса ҳам кўрадир.


Therefore glorify the name of your Lord, the Great. 	 Бас, улуғ Роббинг исмини поклаб ёд эт! (Мазкур неъматларнинг эгасини таниган инсон Улуғ Аллоҳ таолога тасбиҳ айтиб, ибодат қилишга ўтади.)


Therefore you do not add to me other than loss: 	 Бас, сиз менга зиёндан ўзгани зиёда қилмайсизлар.


The Day of Resurrection draws near, 	 Яқинлашувчи яқинлашди.


And We enjoined Ibrahim and Ismail saying: Purify My House for those who visit (it) and those who abide (in it) for devotion and those who bow down (and) those who prostrate themselves. 	 Ва Иброҳим ва Исмоилга: «Уйимни тавоф қилувчилар, муқим турувчилар, рукуъ ва сажда қилувчилар учун поклаб қўйинглар», деб амр қилдик. («масаба» зиёрат қилиб тўймайдиган макон.)


Yet, the unbelievers have considered their idols equal to God. 	 Сен: «Уларнинг номларини айтинг. Ёки Унга ер юзида У билмайдиган нарсанинг хабарини берасизларми?


And they will know when they see the torment, who it is that is most astray from the (Right) Path! 	 Яқинда–азобни кўрган чоғларида–ким йўлдан озганроқ эканини билурлар.


By the sun and its brightness 	 Қуёш билан ва унинг зиёси билан қасам.


Upon the day when the Hour is come, that day they shall be divided; 	 Қиёмат қоим бўлган куни, ўша куни (гуруҳларга) бўлинурлар. (Одамлар қиёмат куни икки гуруҳга ажраладилар.)


And a caller towards God by His leave, and an illuminating beacon. 	 Ҳа, Муҳаммад (с. а. в.) жоҳилият зулматларидаги нурли чироқдирлар. Турли зулматлар ичида йўлини топа олмай, уриниб-суриниб юрган кишиларни Исломнинг ёруғ йўлига бошловчи нурли чироқдирлар.)


Except the path of hell, in which they will remain for ever and ever; and that is easy for Allah. 	 Магар жаҳаннам йўлига (ҳидоят қилади) ва унда абадий қолурлар. Бу Аллоҳ учун осондир.


Impose not upon us a burden, O Lord, we cannot carry. 	 Аллоҳнинг буйруқлари ва қайтариқлари банданинг имкони даражаси доирасида бўлади. Ана ўша таклифга амал қилишига қараб, бошқа ҳеч бир нарсага қарамасдан, банданинг жазоси ёки мукофоти белгиланади.


These are revelations of Allah; We rehearse them unto thee with truth, and Allah intendeth not wrong unto the worlds. 	 Уларни сенга ҳақ ила тиловат қилмоқдамиз. Аллоҳ одамларга зулмни хоҳламас.


Therefore, as for the orphan, do not oppress (him). 	 Аммо етимга қаҳр қилма.


You have no other god besides Him. 	 Сиз учун Ундан ўзга ҳеч бир илоҳ йўқдир.


[Allah] said, O Iblees, what is [the matter] with you that you are not with those who prostrate?" 	 У зот: «Эй иблис! Сенга не бўлди, сажда қилувчилар билан бирга бўлмаслигингга?» деди.


And say: 'O my Lord, I take refuge in Thee from the evil suggestions of the Satans, 	 Сен: «Эй Роббим, сендан шайтонларнинг васвасасидан паноҳ сўрайман!


The day when every soul will find present whatever good it has done; and as for the evil, it has done, it will wish there were a far distance between it and itself. 	 Ҳар бир жон қилган яхши амалини ҳозир топадиган ва ёмон амалини эса, у билан ўзи орасида узоқ масофа бўлишини истайдиган кунда. Аллоҳ сизларни Ўз(азоб)идан огоҳ қиладир.


Say, "Is it other than Allah I should take as a protector, Creator of the heavens and the earth, while it is He who feeds and is not fed?" 	 Сен: «Аллоҳдан ўзгани валий-дўст қилиб оламанми? У осмонлару ерни яратгувчидир.


And if you have lost any of your wives to the disbelievers and you subsequently obtain [something], then give those whose wives have gone the equivalent of what they had spent. 	 Агар аёлларингиздан бирортаси кофирларга ўтиб кетса, урушда туширилган ўлжадан хотини кетиб қолганга, у нафақа қилган миқдорни берингиз.


We have created them and have given them strength. 	 Биз уларни яратдик ва яратилишларини мстаҳкам қилдик.


They will say, ‘Immaculate are You! It does not behoove us to take any wali in Your stead! 	 Улар: «Эй пок Парвардигор, Сендан ўзгани дўст тутмоқ биз учун ярашмас.


Indeed, those who recite the Book of Allah and establish prayer and spend [in His cause] out of what We have provided them, secretly and publicly, [can] expect a profit that will never perish - 	 Албатта, Аллоҳнинг китобини тиловат қиладиганлар, намозни тўкис адо этиб, Биз уларга ризқ қилиб берган нарсалардан махфий ва ошкора инфоқ қилганлар, ҳаргиз касодга учрамайдиган тижоратдан умидвор бўлурлар.


Iblis said: "My Lord! Grant me respite till the Day when they will be resurrected." 	 У: «Эй Роббим, мени улар қайта тириладиган кунгача қўйиб қўйгин», деди.


And had We willed We would have given every soul its guidance, but My Word is decreed that I will certainly fill hell with these jinns and men, combined. 	 Бу дунёдаги вазифасини тушунтирди. Одамлар ва жинлар ичидан кофирликни, осийликни танлаганларини қўшиб жаҳаннамга ташлаб, улар билан уни албатта тўлдираман, деган сўзим бор эди, шу ҳақ бўлди.)


I do not demand for it any wealth from you, O my people. 	 Аммо мен сизларнинг жоҳил қавм эканингизни кўрмоқдаман». (Эй қавмим, менинг сиз учун куюнаётганимни ўзингизча ҳар хил тушунманг.


Men are the protectors and maintainers of women, because Allah has given the one more (strength) than the other, and because they support them from their means. 	 Аллоҳ баъзиларини баъзиларидан устун қилгани ва молларидан сарфлаганлари учун эркаклар аёлларга раҳбардирлар. Солиҳа аёллар–итоаткор ва Аллоҳнинг ҳифзи-ҳимояси бўйича ғойиб(эр)ларининг муҳофазасини қилувчилардир.


most exalted and purified, 	 Олий қадардирлар, поклангандирлар.


And Our Order is but one word like the flashing of an eye. 	 Бизнинг фармонимиз бир сўздан ўзга эмас. Кўз юмгунча бўлур.


On that day, the herding will be only towards your Lord. 	 (Яъни, жони ҳалқумига келиб қолганда, уни ҳаётда олиб қолиш учун барча чора кўрилади, Ким қутқараркин, деб илтижо қилинади. Лекин иложи бўлмай фироқ вақти келганига ишонч ҳосил бўлади.


And among men there is such a one as serves God upon the very edge -- if good befalls him he is at rest in it, but if a trial befalls him he turns completely over; he loses this world and the world to come; that is indeed the manifest loss. 	 Аммо Исломга муайян фойдани кўзлаб кирган, ўша фойдага эришса, хурсанд бўлиб, эришмаса, динни тарк этиб, юз ўгириб кетадиган мунофиқлар икки дунёда зиён кўришлари муқаррар. Аслини олганда мунофиқ, Исломдан, Аллоҳдан юз ўгириб, қаёққа ҳам борарди, кимга ҳам топинарди?)


Recall Ismael, Elisha, and Dhulkifl (Ezekiel) who were all virtuous people. 	 (Бу уч Пайғамбар ҳаётида эслашга лойиқ ибратли ҳодисалар бўлиб ўтган. Улар ҳам Аллоҳнинг ҳузурида энг яхши бандалардан.)


They demanded, "Ask your Lord to describe the kind of cow He wants us to slaughter." 	 Улар: «Роббингга дуо қил, унинг қандай эканини баён қилиб берсин», дедилар.


You have had an excellent example in Abraham and those with him; when they said to their people, “We are quit of you, and what you worship apart from God. We denounce you. 	 Ҳақиқатда, сизларга Иброҳим ва у билан бирга бўлганларда яхши ўрнак бор. Улар, биз сиздан ва сиз ибодат қилаётган нарсадан безормиз, сизга куфр келтирдик, энди токи ягона Аллоҳга иймон келтирмагунларингизча орамизда доимий адоват ва кучли нафрат пайдо бўлди, дедилар.


If the Truth had been in accord with their desires, truly the heavens and the earth, and all beings therein would have been in confusion and corruption! 	 Чунки ҳақ битта, одамларнинг ҳавойи нафслари эса, чексиздир. Инчунин, ҳавойи нафс ила ҳақиқатга эришиб бўлмайди.


I ask of you no wage for this; 	 Бас, Аллоҳдан қўрқинглар ва менга итоат қилинглар.


But those of Faith are overflowing in their love for Allah. 	 Иймон келтирганларнинг Аллоҳга муҳаббатлари қаттиқдир.


And those who disbelieve say of those who believe: had it been good, they would not have preceded us thereto. 	 (Кибру ҳавога учган араб бойваччаларининг назарида камбағалларнинг Исломга кириши, Қуръонга ишониши камчилик, айб бўлиб кўринган. Улар ўзларича,»ялангаёқлар юрган йўл яхши бўлармиди?»демоқчилар.


God has promised forgiveness and great rewards to the Muslim men and the Muslim women, the believing men and the believing women, the obedient men and the obedient women, the truthful men and the truthful women, the forbearing men and the forbearing women, the humble men and the humble women, the alms-giving men and the alms-giving women, the fasting men and the fasting women, the chaste men and the chaste women, and the men and women who remember God very often. 	 Албатта, муслимлар ва муслималар, мўминлар ва мўминалар, давомли итоаткор эркаклар ва давомли итоаткор аёллар, садоқатли эркаклар ва садоқатли аёллар, сабрли эркаклар ва сабрли аёллар, тавозуъли эркаклар ва тавозуъли аёллар, садақа қилгувчи эркаклар ва садақа қилгувчи аёллар, рўза тутгувчи эркаклар ва рўза тутгувчи аёллар, фаржларини сақловчи эркаклар ва (фаржларини) сақловчи аёллар, Аллоҳни кўп зикр қилгувчи эркаклар ва (Аллоҳни кўп) зикр қилгувчи аёллар–ўшаларга Аллоҳ мағфиратни ва улуғ ажрни тайёрлаб қўйгандир.


And certainly We have explained for men in this Quran every kind of similitude, but most men do not consent to aught but denying. 	 (Аллоҳ таоло Қуръони Каримда одамларни иймонга чорловчи, ҳидоятга йўлловчи, уларнинг қалбларини, ҳис-туйғуларини, ақлларини ишга солувчи турли мисолларни баён қилди. Аммо буни идрок эта олмаган инсонлар ҳамма нарсадан бош тортдилар.)


But when your Lord said to the angels: "I am verily going to create a human being from fermented clay dried tingling hard; 	 Сен Роббингнинг фаришталарга: «Албатта, мен қуруқ лойдан, ўзгартирилган қора балчиқдан башар яратгувчидирман.


But as for him who believes, and does righteousness, he shall receive as recompense the reward most fair, and we shall speak to him, of our command, easiness.' 	 Аммо иймон келтириб яхши амаллар қилганларга эса, уларга гўзал мукофот бордир ва унга ўз ишимиздан осонини айтурмиз», деди.


Only those who do not believe in Allah’s signs attribute lies and fabrications; and they themselves are liars. 	 Ёлғонни фақат Аллоҳнинг оятларига иймон келтирмайдиганларгина тўқирлар. Ана ўшалар ўзлари ёлғончилардир.


And fear Allah, to whom you will be gathered. 	 Ўзаро суҳбатлар ёлғон, бўҳтон, туҳмат ва ғийбатдан иборат бўлиб қолмоқда. Бу эса мусулмонларнинг на одобига, на шаънига тўғри келади.)


Then We appointed you viceroys in the earth after them, that We might see how ye behave. 	 Сўнгра қандай амал қилишингизга назар солишимиз учун уларнинг ортидан сизларни ер юзида ўринбосарлар қилдик.


Have you not seen those who were given a portion of the book (the Jews), purchasing the wrong path, and wish that you should go astray from the Right Path? 	 Китобдан насиба берилганларнинг залолатни сотиб олишларини ва сиз йўлдан адашишингизни исташларини кўрмайсизми?


It is He who sends down water from the sky, and brings forth with it every kind of growing thing. 	 У осмондан сув нозил қилган Зотдир. Бас, у(сув ) ила турли набототлар чиқардик: Ундан яшил гиёҳларни чиқардик.


And We have sent thee unto the mankind as an apostle; and sufficieth Allah as a Witness. 	 Аммо инсон Аллоҳнинг йўлидан юрмаса, У берган ақлни тўғриликча ишлатмаса, Унинг шариатига амал қилмаса, буюрган яхшилигини бажармаса, қайтарган ёмонликдан қайтмаса, ўзидан кўрсин–оқибат, албатта, ёмон бўлади. Бу ёмонликка унинг ўзи сабабчидир.


And We gave them the clear Scripture; 	 Ва Биз икковларига равшану комил баёнли китобни бердик.


And the companions of the Fire will call to the companions of Paradise, "Pour upon us some water or from whatever Allah has provided you." 	 Дўзах эгалари жаннат эгаларига: «Бизга ҳам сувдан ёки Аллоҳ сизга ризқ қилиб берган нарсадан тўкинглар», деб нидо қиларлар.


Those who do not believe in the miracles of God invent lies and they are liars. 	 Ёлғонни фақат Аллоҳнинг оятларига иймон келтирмайдиганларгина тўқирлар. Ана ўшалар ўзлари ёлғончилардир.


Indeed they had plotted sedition before, and upset matters for thee, until,- the Truth arrived, and the Decree of Allah became manifest much to their disgust. 	 Батаҳқиқ, бундан аввал ҳам, улар ёқтирмасалар-да, ҳақ келиб, Аллоҳнинг иши устун бўлгунича, фитна қўзиб, сенга ишларни ағдар-тўнтар қилишар эди. (Яъни, мунофиқлар аввалдан фитначи бўлиб келганлар.


Maybe Allah will bring them (back) all to me (in the end). 	 Албатта, Унинг Ўзи билгувчи ва ҳикматли зотдир», деди. (Яъқуб (а. с.) худди шу гапни Юсуфни (а. с.) йўқотган кунларида ҳам айтган эдилар.


But he who does not give and is unconcerned, 	 Аммо кимки бахиллик ва истиғно қилса.


and the most wretched will shun it 	 Ва бадбахт ундан четда бўладир.


Evil is the habitation of the scornful. 	 Мутакаббирларнинг жойи нақадар ёмон!


Did We not destroy the earlier peoples? 	 Аввалгиларни ҳалок қилмадикми?


When his anger abated, Moses took up the Tablets upon which was inscribed guidance and mercy to those who fear their Lord. 	 Уларнинг нусхасида Роббиларидан ҳақиқатда қўрқадиганлар учун ҳидоят ва раҳмат бор эди. (Ҳоруннинг гапидан кейин бир оз ўзига келиб, Аллоҳдан мағфират сўраб, унинг раҳматидан умидворликларини билдирганларидан сўнг, Мусонинг (а. с.) ғазаблари босилди.


You see many of them fraternizing with the faithless. 	 Улардан кўпларининг куфр келтирганларни валий-дўст тутганини кўрасан. Уларга нафслари тақдим қилган нарса қандай ҳам ёмон бўлди.


Do their minds command them to do this, or are they an outrageous folk? 	 Ё ақллари шунга буюрарми ёки улар туғёнга кетган қавмларми?


Verily Satan sows dissensions: Satan is indeed the acknowledged enemy of mankind. 	 Албатта, шайтон ораларини бузиб турадир. Албатта, шайтон инсон учун очиқ-ойдин душмандир.


We have created everything to fulfill a certain purpose. 	 Албатта, Биз ҳар нарсани ўлчов билан яратдик.


And bring thee the Truth, and lo! we are truth-tellers. 	 Сенга ҳақ ила келдик ва албатта, бизлар ростгўйлардурмиз.


Your Lord is watchful over everything. 	 Бўлмаса, Аллоҳ таоло кимнинг қандайлигини азалдан яхши билар эди.)


They will say, “Our Lord! Our ill-fate overcame us, and we were the astray people.” 	 Улар: «Эй Роббимиз, бадбахтлигимиз ўзимиздан устун келиб, залолатга кетган қавм бўлган эканмиз.


He is the Hearer, the Knower. 	 Албатта, Унинг Ўзи ўта эшитгувчи, ўта билгувчи зотдир.


And the dawn when it shineth forth, 	 Ва ёришаётган тонг билан қасам.


Nay, but they do not believe. 	 Йўқ, улар иймон келтирмаслар.


Indeed, it is your Lord who is the Powerful, the Exalted in Might. 	 Албатта, Роббинг, Унинг Ўзи кучли ва азиздир.


Could they not see that Allah, who created them, is stronger than they? 	 Уларни яратган Аллоҳ ўзларидан қувватли эканини билмасмидилар?!


Is it such a talk (this Quran) that you (disbelievers) deny? 	 Бас, сизлар мана шу сўз(Қуръон)га бепарволик қиласизларми?!


And the sorcerers came to Pharaoh, saying, 'We shall surely have a wage, if we should be the victors?' 	 Сеҳргарлар Фиръавнга келиб: «Агар биз ғолиб бўлсак, албатта, мукофот олсак керак?» дедилар.


O Children of Israel, remember My favor which I have bestowed upon you and that I preferred you over the worlds. 	 Эй Бани Исроил, сизга берган неъматларимни ва Мен сизларни оламлардан афзал қилиб қўйганимни эсланг!


It is like the growth of vegetation after the rain, which delights the planter, but which then withers away, turns yellow and becomes worthless stubble. 	 Бу дунё ҳаёти ғурурга кетгазувчи матодан ўзга ҳеч нарса эмас. (Яъни, бу дунё ҳаёти шундай бир ёмғирга ўхшайдики, у ёққандан сўнг чиққан наботот деҳқонларни ҳайратга солади, завқлантиради.


and the mountains will become like tufts of wool, 	 Ва тоғлар худди титилган жунга ўхшаб қоладир.


And do not take your oaths as [means of] deceit between you, lest a foot slip after it was [once] firm, and you would taste evil [in this world] for what [people] you diverted from the way of Allah, and you would have [in the Hereafter] a great punishment. 	 Қасамларингизни орангизда алдов воситаси қилиб олманг. Бас, қадам собит бўлганидан сўнг тоймасин ва Аллоҳнинг йўлидан тўсганингиз учун ёмонликни татиб юрманг.


They said, "We have acknowledged it." 	 Бу улкан йиғилишда Аллоҳ субҳонаҳу ва таоло Пайғамбарларнинг ўзларини гувоҳ қилиб туриб, ўзи ҳам бу гувоҳликка қўшилиб туриб, улардан ишончли, таъкидланган аҳду паймон олмоқда.


What do you think? 	 Мен имконим борича ислоҳ қилишдан ўзга ҳеч нарсани хоҳламасман. Менинг муваффақиятим фақат Аллоҳга боғлиқ.


We bestow Our mercy on whomever We please, and We do not allow the reward of the righteous to go to waste. 	 Ўз раҳматимизни, кимни хоҳласак, ўшанга муяссар этурмиз ва гўзал амал қилувчиларнинг ажрини зое қилмасмиз.


they who keep their vows and fear a Day whose evil is spread; 	 Улар назрга вафо қиларлар ва ёмонлиги кенг тарқаладиган кундан қўрқарлар.


The disbelievers said, “This is a manifest sorcerer.” 	 Кофирлар: «Албатта, бу очиқ-ойдин сеҳргардир», дедилар.


Were it not for a word already gone from your Lord, the decree (of their destruction) would have come to pass. 	 Агар Роббингдан сўз ўтиб қолмаганида ва номланган ажал бўлмаганида, албатта, (азоб) лозим бўлар эди.


Bow down, and prostrate yourselves, and worship your Lord and do good that you may be successful. 	 Рукуъ, сажда қилинглар ва Роббингизга ибодат қилинглар ҳамда яхшилик қилинглар, шоядки нажот топсангиз.


(It is) a marked Book, 	 У ёзилган китобдур.


such people will be rewarded with rejection by God, by the angels, by all mankind. 	 Бу дунё-ю у дунёнинг барча-барчасидан бўладиган лаънатни ўзига қаратиш–жуда ҳам улкан жазо! Дарҳақиқат, Исломга кириш имкони бўлиб туриб кирмаганлар шундай жазога лойиқдирлар.)


Then as to those who have believed and worked righteous works, He shall give unto them their hire in full and shall give unto them an increase out of His grace. 	 Иймон келтириб яхши амалларни қилганларни эса, ажрларини тўлиқ қилиб берур ва Ўз фазлидан ҳам зиёда қилур.


Certainly your Lord will judge on the Day of Resurrection between them regarding the matters they disputed. 	 (Яҳудийларга фарз қилинган шанба кунини улуғлаш ҳам Иброҳимнинг (а. с.) миллатларида йўқ нарса. Аллоҳ яҳудийлар ихтилоф қилганлари учун жазо сифатида жорий этгандир. )


'Adn (Eden) Paradise (everlasting Gardens) will they enter, therein will they be adorned with bracelets of gold and pearls, and their garments there will be of silk (i.e. in Paradise). 	 Улар адн жаннатларига кирурлар. Унда тилло билакузуклар ва инжулар ила безатилажаклар.


This (Quran) is a guidance. 	 Бу (Қуръон) ҳидоятдир.


This day the pure things are made lawful for you; and the food of the People given the Book(s) is lawful for you – and your food is lawful for them – and likewise are the virtuous Muslim women and the virtuous women from the people who received the Book(s) before you when you give them their bridal money – marrying them, not committing adultery nor as mistresses; and whoever turns a disbeliever after being a Muslim, all his deeds are wasted and he will be among the losers in the Hereafter. 	 (Ислом мусулмонларга аҳли китобларнинг сўйган сўйишлари ҳалол қилинган. Бу оятда «таом» сўзи қўлланган, аммо ундан аҳли китобларнинг барча таомлари, жумладан, чўчқа ёки бошқа ҳаром ҳайвонларнинг гўшти, ароққа ўхшаш ичимликлари ҳам ҳалол экан-да, деб тушунилмаслиги керак.


Yet they bore with fortitude the falsehoods and the hurt until our help arrived. 	 Бас, улар то нусрат келгунча ёлғончига чиқарилганларига ва берилган озорларга сабр қилганлар.


Thus doth (He) send inspiration to thee as (He did) to those before thee,- Allah, Exalted in Power, Full of Wisdom. 	 Азизу ўта ҳикматли бўлмиш Аллоҳ сенга ва сендан аввалгиларга мана шундай ваҳий қилур.


Indeed We have made lawful to you your wives whom you have given their dowries, and those whom your right hand owns, of those whom Allah gave you as spoils of war, and the daughters of your paternal uncle, and the daughters of your paternal aunts, and the daughters of your maternal uncle, and the daughters of your maternal aunts who migrated with you, and a faithful woman if she offers herself to the Prophet and the Prophet desires to take her in marriage (a privilege exclusively for you, not for [the rest of] the faithful; We know what We have made lawful for them with respect to their wives and those whom their right hands own, so that there may be no blame on you ), and Allah is all-forgiving, all-merciful. 	 (Ушбу ояти каримада ва бундан кейин келадиган икки оятда Пайғамбаримизга (с. а. в.) қандай аёлларнинг никоҳи дуруст экани ҳақида, у зот (с. а. в.) билан турмуш қурган ва қурадиган аёлларга тегишли масалалар устида сўз юритилади. Ушбу оятда зикр қилинган уйланиш бобидаги — никоҳда тўрттадан ортиқ аёлни ушлаб туришни, мазкур тоифа аёлларга уйланишни, чўри тутишни, ўз нафсини ҳадя қилган хотинга маҳрсиз, гувоҳсиз уйланишни, эй Набий, сенга танглик бўлмаслиги учун қилдик.)


We saved him and his family, all of them. 	 Ўшанда Биз унга ва унинг аҳлига, ҳаммаларига нажот бердик.


So no intercession will avail them. 	 Бас, уларга шафоатчиларнинг шафоати манфаат бермас.


except iblis (satan, the father of the jinn), he became too proud, for he was one of the unbelievers. 	 Магар Иблисгина мутакаббирлик қилди ва кофирлардан бўлди.


And that we know not whether evil is meant for those who are on earth or whether their Lord means to bring them good: 	 Ва, албатта, биз ер юзидагиларга ёмонлик ирода қилиндими ёки Роббилари уларга рушдни ирода қилдими-билмасмиз.


Their predecessors also rejected the truth. 	 Улардан илгари ўтганлар ҳам (Пайғамбарларни) ёлғончи қилган эдилар.


Believers, argue only in the best way with the People of the Book, [but contend not at all] with such of them as are unjust. 	 (Оятда зулм қилмаган аҳли китоблар билан яхши, гўзал услубда мужодала қилишга амр этилмоқда. Аввало, зулм қилган аҳли китоблар ким эканини ажратиб олайлик.


Burning in the scorching fire, 	 Улар ўта қизиган оловга кирарлар.


With the Lord are gardens with running streams of water for those who keep from evil and follow the straight path, where they will live unchanged with the purest of companions and blessings of God." 	 Аллоҳ таоло ушбу оятда Пайғамбаримиз алайҳиссаломга хитобан: «Ўша нарсаларингиздан яхшироғининг хабарини берайми?! деб айт», деб буюрмоқда. Охират неъматлари бу дунё матоҳидан нақадар устун эканлиги шак-шубҳасиз ҳақиқатдир.


So they hamstrung the she-camel, and insolently defied the commandment of their Lord, saying, "O Salih! 	 Бас, туяни сўйдилар, Роббилари амрида тажовузкорлик қилишди ва: «Эй Солиҳ, агар ростгўйлардан бўлсанг, бизга ваъда қилаётган нарсангни келтир!» дедилар.


The angels and the Ruh [Jibrael (Gabriel)] ascend to Him in a Day the measure whereof is fifty thousand years, 	 Фаришталар ва Руҳ Унинг ҳузурига миқдори эллик минг йил бўлган кунда кўтариладир.


Save Iblis. He refused to be among the prostrate. 	 Магар Иблис сажда қилувчилар билан бирга бўлишдан бош тортди.


And those that were abased will say to those that waxed proud, 'Nay, but devising night and day, when you were ordering us to disbelieve in God, and to set up compeers to Him.' 	 Ўшанда сизлар бизни Аллоҳга куфр келтиришимизга, Унга тенгдошлар қўшишимизга амр қилар эдингиз», дедилар. Улар азобни кўрган чоғларида надоматни ичларида тутдилар.


Give women their dowries freely, but if they are pleased to offer you any of it, consume it good and smooth. 	 Аёлларга маҳрларини кўнгилдан чиқариб беринг. Агар улар ундан бирор нарсани чин кўнгилдан тутсалар, бас, уни енглар.


So fear God, and obey me; 	 Бас, Аллоҳдан қўрқинг ва менга итоат қилинг.


Were you present when God enjoined this upon you?” 	 Албатта, Аллоҳ золим қавмларни ҳидоят қилмас».


You are also forbidden to marry the spouses of your sons or two sisters together, except what has already passed. 	 Бунинг учун эса, уйланмоқчи бўлган инсон ўзига мос жуфт танламоғи зарур. Танлаш жараёнида эътибор бериш фарз бўлган шарт–хотинликка танланаётган аёлнинг никоҳи танловчи эркакка ҳалол бўлиши керак.


and those who answer their Lord, and perform the prayer, their affair being counsel between them, and they expend of that We have provided them, 	 Роббиларига ижобат қилган, намозни тўкис адо этган, ишлари ўзаро шуро ила бўлган ва уларга ризқ қилиб берган нарсаларимиздан инфоқ қиладиганлар учундир.


Allah presents an example of those who disbelieved: the wife of Noah and the wife of Lot. 	 Аллоҳ куфр келтирганларга Нуҳнинг хотини ва Лутнинг хотинини мисол қилиб келтирди. Улар бандаларимиздан икки солиҳ банданинг тагида эдилар.


For the hypocrites and the unbelievers, God has prepared hell wherein they will live forever. 	 Аллоҳ мунофиқ эркакларга, мунофиқ аёлларга ва кофирларга жаҳаннам оташини ваъда қилди. Унда абадий қолурлар.


So when she arrived, it was said [to her], "Is your throne like this?" 	 Қачонки у(малика) келганида: «Сенинг тахтинг шундайми?» дейилди.


No! When the soul has reached the collar bones 	 Йўқ! жон ҳалқумга келганда.


Allah it is Who has subjected the sea to you so that ships may sail upon it at His bidding and you may seek of His Bounty and give thanks to Him. 	 Аллоҳ сизга денгизни унда Ўз амри билан кемалар юриши учун ва сиз Унинг фазлидан исташингиз учун бўйсундириб қўйди. Шоядки, шукр келтирсангиз.


When their brother Saleh said to them, “Do you not fear? 	 Ўшанда уларга биродарлари Солиҳ деди: «Қўрқмайсизларми?!


So when they threw, they bewitched the people’s eyes and overawed them, producing a tremendous magic. 	 (Улар қўлларидаги арқон ва асоларини ташладилар. Бояги арқон ва асолар одамларнинг назарига илон бўлиб кўринди.)


most surely his abode shall be Hell. 	 Бас, албатта, Жаҳийм ўрин бўладир.


The one who was released said, having remembered after a time, “I will inform you of its interpretation, so send me out.” 	 Мени юборинг», деди. (Яъни, Юсуф (а. с.) билан қамоқда бўлган йигит бир неча йиллар ўтгандан сўнг Юсуфни ва унинг туш таъбири билимдони эканини хотирлаб, мени Юсуфнинг ҳузурига юборинг, деди.)


That will be a Day of Decision! We have brought you and the men of old together! 	 Бу ажратиш куни, сизларни ва аввалгиларни жамладик.


And when Abraham said to his father and his people, 'Surely I am quit of that you serve, 	 Эсла, Иброҳим отасига ва қавмига: «Мен, албатта, сиз ибодат қилаётган нарсадан воз кечгувчиман.


In Gardens of Delight. 	 Наъийм жаннатларида...


We left for him a good name in posterity. 	 Ва кейингилар ичида унинг учун (олқишлар) қолдирдик.


Lo! 	 Аллоҳ иқоби шиддатли зотдир», деди.


It is He who created the heavens and the earth in truth. 	 Дуд чалинадиган куни мулк Уникидир. У ғайбни ҳам, шоҳидни ҳам билувчи зотдир.


And when it is recited to them, they say: "We believe in it. 	 Уларга тиловат қилинган чоқда: «Биз унга иймон келтирдик.


Now such were their houses, - in utter ruin, - because they practised wrong-doing. 	 Ана, зулмлари сабабли уйлари ҳувуллаб ётибди!


Indeed we have believed!’ 	 Албатта, Биз иймон келтиргувчидирмиз.


And David and Solomon they passed judgment upon the tilled land on which the people? s sheep had strayed. 	 Бу ҳукмдан кейин қайтиб кетаётган қўй эгаси Сулаймонни алайҳиссалом кўриб қолиб, бўлган ҳодисани у кишига айтиб берди. Шунда Сулаймон алайҳиссалом оталари Довуд алайҳиссалом олдиларига кирдилар ва «Эй Аллоҳнинг Набийи, ҳукм сиз чиқарган ҳукмдек бўлмаслиги керак эди», дедилар.


Then We shall save Our Noble Messengers and the believers – this is it; it is incumbent upon Our mercy to save the Muslims. 	 Бу вазифани Аллоҳ таоло Ўзига бурч қилиб олгандир. Бу ҳақиқатни мўмин-мусулмонлар, айниқса, даъватчилар жуда яхши англаб етмоқлари лозим.)


And if they deny thee, (O Muhammad), messengers (of Allah) were denied before thee. 	 Агар сени ёлғончига чиқарсалар, бас, сендан олдин ҳам Пайғамбарлар ёлғончи қилинганлар.


Indeed He even knows the secrets hidden in the breasts. 	 Оятда уларнинг қилмишлари, Аллоҳдан яширинишга уриниш, деб таърифланмоқда.)


with fruits within easy reach. 	 Унинг мевалари яқиндир.


This, too, is evidence (of the existence of God) for those who believe. 	 Унинг мева қилиш пайтидаги мевасига ва пишишига назар солинг. Албатта, бундай нарсаларда иймон келтирадиган қавм учун оят-белгилар бордир.


Those who thought that they would meet God said, "How often, with God's permission, have small groups defeated the large ones?" 	 Ҳақиқий мўминлар ҳам оз бўладилар. Чунки улар хатарли сўқмоқлардан қийинчиликларни енгиб ўтиб, мақсадга етадилар, Аллоҳ танлаган, муқарраб бандалар қаторига кирадилар.


Allah indeed does what He will. 	 Албатта, Аллоҳ ирода этган нарсани қиладир.


Behold, thy Lord said to the angels: "I am about to create man from clay: 	 Эсла! Ўшанда Роббинг фаришталарга: «Албатта, мен лойдан башар яратгувчидирман.


Is there in this an oath for one endowed with understanding? 	 Мана шуларда ақл эгаси учун (қаноатлантирувчи) қасам бордир?!


(Iblis) said: "O my Lord! because Thou hast put me in the wrong, I will make (wrong) fair-seeming to them on the earth, and I will put them all in the wrong,- 	 У: «Эй Роббим, мени залолатга кетказганинг сабабидан, албатта, мен уларга ер юзида (гуноҳларни) зийнатлаб кўрсатаман ва, албатта, уларнинг ҳаммасини иғво қиламан.


(God) will say: "Because Our signs came to you, but you disregarded them. 	 У зот: «Шундай. Сенга оятларимиз келди.


That God may repay each soul according to what it has earned. 	 Аллоҳ ҳар бир жонга қилган касбига яраша жазо бериши учундир.


And Pharaoh led his folk astray, he did not guide them. 	 ( Худога эмас, фиръавнларга эргашганлар доимо шундай оқибат топадилар. Аллоҳ таоло Фиръавн ва аскарларини ғарқ этиб, Бани Исроилни зулм, жабр-ситамдан озод қилди.)


This is the Paradise which you have received as your inheritance by virtue of what you have done. 	 Мана шу қилиб юрган амалларингиз сабабли сизга мерос қилиб берилган жаннатдир.


God is Forgiving and Merciful.” 	 Аллоҳ таоло уларга ҳақиқий иймон ҳақида таълим беришни ирода қилиб, ушбу оятни туширди.)


Only those respond who hearken. 	 Албатта, тинглай оладиганларгина қабул қилурлар.


So We made them leave the gardens and springs of water, 	 Бас, Биз уларни боғ-роғлар ва булоқлардан.


Surely He knows what is spoken openly and He knows what you hide; 	 Албатта, У сўзнинг ошкорасини биладир ва нимани беркитаётган бўлсангиз ҳам биладир.


to those who believed in Our verses and were Muslims, 	 Оятларимизга иймон келтирганлар ва мусулмон бўлганлар.


(And there is also a share in this booty) for the poor emigrants, who were expelled from their homes and their property, seeking Bounties from Allah and to please Him. 	 Фақир муҳожирларгаки, улар ўз диёрларидан ва мол-мулкларидан жудо қилинган эдилар, (улар) Аллоҳдан фазл ва Унинг розилигини умид қилулар.


They had sworn by Allah with solemn oaths that if a warner were to come to them, they would be better guided than any of the nations. 	 Улар жон-жаҳдлари билан, агар ўзларига огоҳлантирувчи келса, ҳар қандай умматдан кўра ҳидоятли бўлишлари ҳақида Аллоҳ номи ила қасам ичар эдилар. Қачонки огоҳлантирувчи келганида, уларда нафратдан бошқани зиёда қилмади.


And he who does not respond to the one who calls to Allah will not be able to frustrate Him on earth, nor will they have anyone to protect them from Allah. 	 Кимки, Аллоҳнинг даъватчисини қабул қилмаса, бас у ер юзида қочиб қутила олувчи эмасдир ва унга У зотдан ўзга валийлар ҳам йўқдир.


Even thus said those before them, the like of what they say; their hearts are all alike. 	 Улардан олдингилар ҳам уларнинг сўзига ўхшаш гапирган эдилар. Қалблари ўхшаш бўлди.


He is all-knowing and all-powerful. 	 Шундай заиф одамни Аллоҳ «сўнгра заифликдан кейин қувватли қилган»дир. Аллоҳдан ўзга ҳеч ким унга бу қувватни бермайди.


(And now they are in such a state that) they pervert the words from their context and thus distort their meaning, and have forgotten a good portion of the teaching they were imparted, and regarding all except a few of them you continue to learn that they committed acts of treachery. 	 Аллоҳнинг барча Пайғамбарларига бирдай иймон келтиришмади, аксинча, уларнинг кўпчилигини ҳақорат қилдилар. Ҳатто Закариё, Яҳё алайҳиссаломларга ўхшашларини ўлдиришгача бориб етдилар.


Do they not see how We appointed a safe Sanctuary while all around them people are snatched away? 	 Улар ботилга иймон келтириб, Аллоҳнинг неъматига куфр келтирадиларми?! (Макка аҳли Ҳарами Шарифнинг ҳурмати сабабидан омонликда яшар эдилар.


Did they not know that Allah knows their secret and what they conspire together, and that Allah knows all the unseen? 	 Улар Аллоҳ уларнинг сирларини ҳам, яширин гапларини ҳам албатта билишини ва Аллоҳ, албатта, ғайбларни билгувчи зот эканини билмасмидилар?


That is because they denied Our revelations, and paid no attention to them. 	 Бундай бўлиши уларнинг оятларимизни ёлғонга чиқаришлари ва улардан ғофил бўлишлари сабабидандир.


He selecteth for His mercy whom He will. 	 (Бундай усул ҳозир ҳам давом этмоқда. Аҳли китоб саналган яҳудий ва насронийлар ҳақида, улар бир нарсани чуқур тушунмаса, амал қилмайди, деган тушунча кенг тарқалган.


To Him belongs Judgment and to Him you will all return. 	 (Сен уларнинг гап-сўзларига, хоҳиш-истакларига қараб ўтирма. Аллоҳнинг оятларига амал қилишда давом этавер.)


this is so that He may make clear to them what they have differed about and so that those who are bent on denying the truth may realize that they were lying. 	 Уларга ихтилоф қилиб юрган нарсаларини баён қилиб бериш учун, куфр келтирганлар ўзларининг шубҳасиз ёлғончи эканларини билишлари учун (қайта тирилтиради).


So if they come to you (O Muhammad SAW), either judge between them, or turn away from them. 	 Мазкур кишиларнинг яна бир сифати–«ҳаромни кўп еювчилар»дир. Оғзи билан иймон келтириб, қалби иймон келтирмаганлар жамиятида ва яҳудий бўлганлар жамиятида ҳаром емоқ одат тусига киради.


Your Lord may well forgive your bad deeds and admit you into gardens watered by running streams, on a Day when God will not abase the Prophet and those who have believed with him. 	 Уларнинг нурлари олдиларида ва ўнг тарафларида юриб борадир. Улар эса, Роббимиз, бизга нуримизни батамом қилиб бер, гуноҳларимизни кечир, албатта, Сен барча нарсага қодирсан, дерлар.


God is He that looses the winds, that stir up clouds; and He spreads them in heaven how He will, and shatters them; then thou seest the rain issuing out of the midst of them, and when He smites with it whomsoever of His servants He will, lo, they rejoice, 	 Аллоҳ шундай зотки, шамолларни юбориб, улар ила булутни қўзғатар ва у (булут)ни осмонда Ўзи хоҳлаганича ёяр ва бўлак-бўлак қилар, бас, унинг орасидан ёмғир чиқаётганини кўрасан. Қачон у(ёмғир)ни Ўз бандаларидан хоҳлаган кимсаларга етказса, улар дарҳол шод бўлурлар.


If God had willed, they would not have associated anything with Him. 	 Агар Аллоҳ хоҳласа, ширк келтирмас эдилар.


The likeness of those who were charged with the Taurat, then they did not observe it, is as the likeness of the ass bearing books, evil is the likeness of the people who reject the communications of Allah; and Allah does not guide the unjust people. 	 Аллоҳ таоло уларни устига китоб ортилган эшакка ўхшатмоқда. Худди эшак устидаги китобни кўтариб чарчаса чарчайди, аммо асло бу китобдаги илм ва таълимотлардан фойдаланмайди.)


So does God pronounce His decrees that you may understand. 	 Аллоҳ шундай қилиб сизларга Ўз оятларини баён этади. Шоядки ақл ишлатсангиз.


Have they not seen how God increases the livelihood of whomever He wants and determines his share. 	 Улар Аллоҳ Ўзи хоҳлаган кишисига ризқни кенг ёки тор қилишини билмайдиларми?


And those who answer the Call of their Lord [i.e. to believe that He is the only One Lord (Allah), and to worship none but Him Alone], and perform As-Salat (Iqamat-as-Salat), and who (conduct) their affairs by mutual consultation, and who spend of what We have bestowed on them; 	 Роббиларига ижобат қилган, намозни тўкис адо этган, ишлари ўзаро шуро ила бўлган ва уларга ризқ қилиб берган нарсаларимиздан инфоқ қиладиганлар учундир.


And they will not find, besides Allah, for themselves any Wali (protector, supporter, etc.) or any helper. 	 Улар ўзларига Аллоҳдан ўзга дўст ва ёрдам бергувчи топа олмаслар.


No wonder you are surprised as they laugh with scorn. 	 Балки сен ажабландинг, улар эса масхара қилурлар.


Thus We reward those who are upright and do good. 	 Чиройли амал қилувчиларни ана шундай мукофотлаймиз.


How many did We destroy before them of the generations, then they cried while the time of escaping had passed away. 	 Биз улардан илгари ҳам қанча асрларни ҳалок этганмиз. Улар (ёрдам сўраб) нидо қилдилар.


When their brother Lot said unto them: Will ye not ward off (evil)? 	 Ўшанда уларга биродарлари Лут деди: «Қўрқмайсизларми?!


This is Our provision for you, never to end. 	 Албатта, бу Бизнинг (берадиган) ризқимиздир. Унинг ъеч тугаши йщқдир.


And when your Lord proclaimed, “If you are grateful, I will surely enhance you [in blessing], but if you are ungrateful, My punishment is indeed severe.” ’ 	 Ва Роббингиз сизга: «Қасамки, агар шукр қилсангиз, албатта, сизга зиёда қилурман. Агар куфр келтирсангиз, албатта, азобим шиддатлидир», деб билдирганини эсланг.


Did you not see those who dispute concerning Allah's Signs? 	 Аллоҳнинг оятлари ҳақида талашиб-тортишадиганларни кўрмайсанми?!


Indeed, the ones who oppose Allah and His Messenger - those will be among the most humbled. 	 Албатта, Аллоҳга ва Унинг Расулига душманлик қилувчилар, ана ўшалар, энг хорлар ичидадир.


So grant me a successor as a favour from You 	 Бас, менга Ўз даргоҳингдан бир валий–ортдан қолгувчи ато эт.


They were struck by lightning then as punishment for their wickedness. 	 Бас, зулмлари туфайли уларни чақмоқ урди.


Allah has sent down the best of discourses, a scripture [composed] of similar motifs, whereat shiver the skins of those who fear their Lord, then their skins and hearts relax at Allah’s remembrance. 	 Унинг оятлари гўзалликда, пурмаъноликда, ҳикматда, тўғриликда ва ҳукмда бир-бирига ўхшашдир. «Такрорланадиган» бўлиши эса, ҳукмлари такрор-такрор келади, ҳикматлари такрор-таркор келади, ваъзлари, огоҳлантиришлари, ваъдаю таҳдидлари ҳам такрор-такрор келади.


Exalted is He; He is the [one] Free of need. 	 У беҳожатдир. Осмонлардаги нарсалар ва ердаги нарсалар Уникидир.


And made therein lofty mountains, and given you to drink of sweet water? 	 Ва Биз унда юкасак тоғлар қилдик ва сизларни зилол сув билан суғордик.


And when Our revelations are recited unto them they say: We have heard. If we wish we can speak the like of this. 	 Уларга оятларимиз тиловат қилинса: «Батаҳқиқ, эшитдик, агар ҳоҳласак, бунга ўхшашни ўзимиз ҳам айтамиз.


Never came a token of the tokens of their Lord to them, but they did turn away from it! 	 Ва уларга Роббилари оятларидан бир оят келганида, фақат ундан юз ўгиргувчи бўлурлар.


We gave him the Gospel, which contained guidance and light, fulfilling what was revealed before it in the Torah: a guide and an admonition to the God-fearing. 	 У ўзидан олдинги Тавротни тасдиқлагувчидир. У тақводорлар учун ҳидоят ва мавъизадир.


Then (the apostles) asked of God's assistance, and every arrogant tyrant was frustrated: 	 Фатҳу нусрат сўрадилар ва ҳар бир жабрчи, саркаш кимса ноумидликка учради.


And the Blaze will be displayed to the deviators. 	 Жаҳийм иғвога учганларга зоҳир қилинди.


that the Quran is the word of the honorable angelic, mighty Messenger 	 Албатта у(Қуръон) карамли Расулнинг сўзидир.


They have rejected the Quran. 	 Бас, унга куфр келтирдилар.


Who know that they shall meet their Lord and that they shall return to Him. 	 Улар, албатта, Роббиларига рўбарў бўлишлари ва, албатта, Унга қайтиб боришларига ишонган зотлардир.


They said, “O Noah, you have argued with us, and argued a great deal. 	 Улар: «Эй Нуҳ, батаҳқиқ, сен биз билан тортишдинг, кўп тортишдинг.


God has helped you on many occasions including the day of Hunayn (name of a place near Mecca). 	 Батаҳқиқ, Аллоҳ сизларга кўп жойларда нусрат берди. Ҳунайн кунида ҳам.


And We did certainly give Moses the Torah and followed up after him with messengers. 	 Ва батаҳқиқ, Мусога китобни бердик ва унинг ортидан Пайғамбарларни кетма-кет юбордик.


By the earth and Him Who spread it forth, 	 Ва ер билан ва унинг тўшалиши билан қасам.


Your Lord knows all that their hearts conceal and all that they reveal. 	 Ва Роббинг уларнинг қалблари яшираётган нарсаларни ҳам, ошкор қилаётган нарсаларни ҳам билур.


(Saying): Follow that which is sent down unto you from your Lord, and follow no protecting friends beside Him. 	 Сизларга Роббингиздан нозил қилинган нарсага эргашинглар! Ундан бошқа валий-дўстларга эргашманглар.


The leading men of his people who were bent on denying the truth, said, "If you follow Shu'ayb, you will certainly be the losers." 	 Унинг қавмидан бўлган, куфр келтирган зодагонлар: «Агар Шуайбга эргашсангиз, у ҳолда, албатта, зиён кўрувчидирсиз», дедилар.


And when the magicians came, Musa said to them: Cast down what you have to cast. 	 Сеҳргарлар келганида, Мусо уларга: «Сизлар ташламоқчи бўлган нарсангизни ташлангиз», деди.


So prostrate yourselves before Allah and worship. 	 Бас, Аллоҳга сажда ва ибодат қилинглар.


But with the exception of a few, you turned away [in aversion] and paid no heed. 	 Жамиятда уларнинг ҳам ҳаққи бор. Шунингдек, мискинлар ҳам турли сабабларга кўра, ҳаёти ноқулай ҳолларга тушиб қолган шахслардир, уларга ҳам яхшилик кўрсатиш инсоннинг инсонийлик бурчи ҳисобланади.)


Also, they say: "Why is not this Qur'an sent down to some leading man in either of the two (chief) cities?" 	 Ўша пайтда мушрикларнинг бу мақомга номзодлари ҳам бор эди. Маккада ал-Валид ибн Муғийра, Тоифда Урвату ибн Масъуд ас-Сақафий исмли одамлар бўлиб, мушриклар ана шулардан бири Пайғамбар бўлса арзийди, деган фикрда эдилар.)


Those were some of the prophets on whom Allah did bestow His Grace,- of the posterity of Adam, and of those who We carried (in the Ark) with Noah, and of the posterity of Abraham and Israel of those whom We guided and chose. Whenever the Signs of (Allah) Most Gracious were rehearsed to them, they would fall down in prostrate adoration and in tears. 	 Ана ўшалар, Аллоҳ неъмат берган зотлар, Пайғамбарлардан, Одам зурриётидан, Нуҳ билан бирга (кемада) кўтарганларимиздан, Иброҳим ва Исроилнинг зурриётидан, Ўзимиз ҳидоят қилган ва танлаб олганлардан бўлган зотлар, уларга Роҳманнинг ояти тиловат қилинса, йиғлаб саждага йиқилардилар.


No soul shall bear another's burden. 	 Ҳеч бир жон ўзганинг оғирлигини кўтарувчи бўлмас.


(Had you taken captives) before being allowed by God's revelations, a great torment would have struck you for what you had done. 	 Агар Аллоҳнинг олдиндан ёзгани бўлмаганида, сизга олган нарсаларингиз туфайли улуғ азоб етар эди. (Аллоҳ таоло аввалдан Бадр урушида иштирок этган мусулмонларнинг барча гуноҳларини кечиб юборган эди.


It is He Who sends down water (rain) from the sky, and with it We bring forth vegetation of all kinds, and out of it We bring forth green stalks, from which We bring forth thick clustered grain. 	 У осмондан сув нозил қилган Зотдир. Бас, у(сув ) ила турли набототлар чиқардик: Ундан яшил гиёҳларни чиқардик.


[They will be told], "This is the Day of Judgement which you used to deny." 	 Бу сизлар ёлғонга чиқариб юрган ажрим кунидир.


And Allah is Able to do all things. 	 Аллоҳ ҳар бир нарсага қодир зотдир.


Even then he becomes an open contender, 	 Энди эса, у очиқ-ойдин хусуматчи бўлиб турибди?!


It is the same for them whether you plead for forgiveness for them, or do not plead for forgiveness for them: Allah will never forgive them. 	 Уларга истиғфор айтасанми ёки айтмайсанми-улар учун бари бир. Аллоҳ уларни ҳеч мағфират қилмас.


On that day the trumpet will be sounded and you will come (to Us) in huge groups. 	 У кунда сурга пуфланур ва сизлар тўп-тўп бўлиб келурсизлар.


The tongue of the man they refer to is foreign, while this (the Quran) is a clear Arabic tongue. 	 Ушбу уйдирмани уялмай-нетмай дарс қилиб ўтишди. Уларнинг бу уйдирмаси ўзларининг ақлсизликларига далолат эканини тушуниб етишмас эди.


Whether or not you express (your thoughts) in words, God certainly knows all unspoken thoughts and all that is even more difficult to find. 	 Сен агар сўзда овозингни юксалтирсанг ҳам. Бас, албатта, у сирни ҳам, махфийни ҳам билгувчидир.


When he saw the fire, he said to his family, "Wait here for I can see a fire. 	 У оловни кўрган чоғида ўз аҳлига: »Туриб туринглар, мен оловни кўрдим, шояд сизга ундан чўғ келтирсам ёки олов бошида йўл кўрсатувчини топсам«, деди.


And whosoever associateth aught with Allah, it is as though he had fallen from the heaven and the birds had snatched him, or the wind had blown him to a place remote. 	 Ким Аллоҳга ширк келтирса, бас, у гўёки осмондан қулаб тушгану уни йиртқич қуш олиб қочган ёки уни шамол узоқ ерга учириб кетган кабидир. (Инсон иймонга эришганда, юқори мартабаларга эришган бўлади, кимки ўша юксак мартабани хоҳламай, Аллоҳга ширк келтирса, худди осмондан қулаб тушган каби бўлади.)


You have not besides Him any protector or any intercessor; so will you not be reminded? 	 (Осмонлару ернинг олти кунда яратилишининг ҳикмати ва сирлари ёлғиз Аллоҳнинг Ўзигагина маълум. Уламоларимиз бу тўғрида турли фикрларни айтган бўлсалар ҳам, кўплари Аллоҳга ҳавола этишни маъқул биладилар.)


I do not need to swear by the orbiting 	 (Кундузи) махфий бўлувчи(юлдуз)лар билан қасам.


And that it is He (Allah) Who gives much or a little (or gives wealth and contentment), 	 Ва, албатта, беҳожат қилган ҳам Ўзи, бадавлат қилган ҳам Ўзи.


For them therein is fruit, and for them is whatever they request [or wish] 	 (Аҳли жаннатлар нимани истасалар, жаннатда ўша нарса бордир. Кўнгиллари исташи билан олдиларида муҳайё бўлади.)


He is the Merciful, the Most Merciful. 	 У меҳрибон ва раҳмлидир.


But those who have faith and do righteous deeds, We will admit them into gardens with streams running in them, to remain in them forever—a true promise of Allah, and who is truer in speech than Allah? 	 Иймонсиз ҳолда қилинган ҳар қанча яхши амалларнинг фойдаси бўлмайди. Иймони бўлиб туриб яхши амалларни қилган бандалар фақат жаннатга кириш билан кифояланиб қолмайдилар.


He said, “My Lord! The way You have bestowed favour upon me, so never will I be a supporter of the guilty.” 	 У: «Эй Роббим, менга берган неъматнинг ҳаққи-ҳурмати ҳаргиз жиноятчиларга ёрдамчи бўлмасман», деди.


Allah will exalt in degree those of you who believe, and those who have been granted knowledge. And Allah is Well-Acquainted with what you do. 	 Шунинг учун ҳам ҳамма катта қизиқиш билан, иложи борича, у зотга яқинроқ ўтиришни хоҳларди. Ушбу оят нозил бўлгач, илм олиш мажлисини ҳаммага кенг тарғиб қилиш зарурлиги эслатилиб, мажлис аҳлининг барчасига жой беришни йўлга қўйишга даъват этилди.)


He knows whatever enters into the earth, what comes out of it, what descends from the sky, and what ascends to it. 	 Аллоҳ қилаётган амалларингизни кўриб турувчидир. («Истиво» луғатда кўтарилиш, ўрнашиш ва эгаллаш маъноларини билдиради.


and what could make you understand what the Sijjin is? -- 	 «Сижжин» қандай нарса эканини сенга нима билдирди?! (Сижжин нима эканини қаердан ҳам билардинг, унинг моҳияти шундоқ каттаки, сен уни идрок эта олмайсан.


He said: "Fear not: for I am with you: I hear and see (everything). 	 У зот: «Қўрқманглар! Албатта, Мен сизлар биланман, эшитаман ва кўраман», деди.


They said, “Do not fear – we convey to you the glad tidings of a knowledgeable boy.” 	 Улар: «Қўрқма, биз сенга ўта билимдон ўғилнинг хушхабарини берурмиз», дедилар.


Witherward then are they deviating! 	 Бас, қаёққа бурилиб кетмоқдалар?!


Had he not been one of those who struggled hard, 	 Агар у кўп тасбиҳ айтгувчилардан бўлмаганида эди.


If you are true believers, you should only have fear of God. 	 (Ушбу ояти каримада мушрикларга қарши урушнинг баъзи сабаблари баён қилинмоқда. Мусулмонлар орасида ҳам, қавм билан нима учун урушамиз, деган савол туғилиши мумкин.


Remember Me wherefore, and I shall remember you: and unto Me give thanks, and be notingrate unto Me. 	 Бас, Мени эслангиз, сизни эслайман. Ва Менга шукр қилингиз, куфр қилмангиз.


These that We recite to you are from the signs and the Wise Reminder. 	 Бу сенга тиловат қилиб бераётганимиз оятлар ва ҳаким эслатмадандир.


They are those who deny the Signs of their Lord and the fact of their having to meet Him (in the Hereafter): vain will be their works, nor shall We, on the Day of Judgment, give them any weight. 	 Уларнинг бу дунёда қилган амалларининг вазни ҳам бўлмайди. Чунки Аллоҳнинг наздида ҳамма қадр-қиймат ва амалларнинг вазни иймонга боғлиқ.


Do they not then look up to heaven above them how We have made it and adorned it and it has no gaps? 	 Устиларидаги осмонга назар солмайдиларми? Уни қандай бино қилибмиз, зийнатлабмиз ва унинг тешиклари ҳам йўқ?!


Do not take the faithless for friends instead of the faithful. 	 Мўминларни қўйиб, кофирларни дўст тутманг. Аллоҳнинг ҳузурида ўз зиддингизга очиқ ҳужжат қилишни хоҳлайсизми?!


And when you bring them not a revelation they say: Why do you not forge it? 	 Ва агар уларга мўъжиза келтирмасанг, «Ўзинг тўқиб қўявермайсанми?» дейдилар.


On that Day there shall be no shelter for you, and none may change your predicament. 	 Ўша куни сизга паноҳгоҳ топилмас ва сизга (тушган азобни) инкор қилгувчи топилмас.


Only those fabricate lies who do not believe in the signs of Allah, and it is they who are the liars. 	 Ёлғонни фақат Аллоҳнинг оятларига иймон келтирмайдиганларгина тўқирлар. Ана ўшалар ўзлари ёлғончилардир.


Trays of gold and cups will be passed round them, (there will be) therein all that the one's inner-selves could desire, all that the eyes could delight in, and you will abide therein forever. 	 Уларга тиллодан бўлган товоқлар ва қадаҳлар айлантирилур. У ерда кўнгил иштаҳа қиладиган ва кўзлар лаззатланадиган нарсалар бордир.


And he to whom Allah has not granted light - for him there is no light. 	 Бу зулматлар остида кофир ва мунофиқ қандай қилиб Аллоҳнинг нурини кўрсин. У ўз қўлини кўра олмагандан кейин, Аллоҳнинг нурини кўра олмаслиги турган гап.)


And they set up rivals to Allah, to mislead (men) from His Path! 	 Улар Аллоҳнинг йўлидан адаштириш учун Унга тенгдошлар қилдилар. Сен уларга: «Ҳузурланиб қолинг!


For they were two of our believing Servants. 	 Чунки икковлари мўмин бандаларимиздандирлар.


And ordain for us what is good in this world and in the World to Come for to You have we turned.'He replied: 'I afflict whomsoever I wish with My chastisement. 	 Ва бизга бу дунёда ҳам, охиратда ҳам яхшиликни ёзиб қўй. Биз сенинг Ўзингга тавба қилдик», деди.


How many of the gardens and fountains have they left! 	 Улар ортларидан қанчадан-қанча боғу роғларни ва булоқларни.


You will be bombarded with flares of fire and brass, and you will not succeed. 	 Устингиздан ўт-чўғ ва тутун юборилур. Бас, қутула олмассиз.


The Last Day came near, and the moon split apart. 	 Соат (қиёмат) яқинлашди ва ой бўлинди.


He will judge between you. 	 Қиёмат куни У зот ораларингизни бўлур.


With the help of Allah, He helps whom He wills, and He is the All-Mighty, the Most Merciful. 	 (Форс ва Рум давлатлари орасидаги қирғинбарот уруш натижаларидан кейин бундай гапларни Аллоҳ таоло айтмаса, одам боласи журъат қилиб айта олмас эди. Ҳар қандай одамга, шунчалар қақшатқич зарбага учраган, тилка-пора бўлиб кетган Рум давлати қандай қилиб бир неча йил ичида қудратли Форс давлатини енга олади, деган фикр келиши турган гап эди.


No patron have ye nor an intercessor, besides Him. 	 Ахир, эсламайсизларми?! (Осмонлару ернинг олти кунда яратилишининг ҳикмати ва сирлари ёлғиз Аллоҳнинг Ўзигагина маълум.


Truly Hell is as a place of ambush, 	 Албатта, жаҳаннам пойлаб турувчи эди.


Believers, have fear of God and speak righteous words. 	 Эй иймон келтирганлар! Аллоҳга тақво қилинглар ва тўғри сўз сўзланглар.


Not equal are the two seas; this is sweet, grateful to taste, delicious to drink, and that is salt, bitter to the tongue. 	 Сиз ҳар биридан тоза гўшт ейсиз ва тақинчоқ чиқариб тақурсиз. Ва Унинг фазлидан талаб қилишингиз учун у(сув)ни ёриб кетаётган кемаларни кўрурсиз.


And God gave them the reward of this world and the fairest reward of the world to come; and God loves the good-doers. 	 Бас, Аллоҳ уларга бу дунё савобини ва охиратнинг гўзал савобини берди. Аллоҳ гўзал амал қилувчиларни севади.


and We have guarded it from every accursed devil: 	 Уни ҳар бир қувилган шайтондан муҳофаза қилдик.


Take my shirt and place it unto my father's face. 	 Менинг мана бу кўйлагимни олиб бориб, отамнинг юзига ташлангиз, кўзи очилур.


Whatever there is in the heavens and the earth glorifies Him and He is the All-mighty, the All-wise. 	 Осмонда бўлсин, ерда бўлсин, дунёдаги барча нарсалар Аллоҳ таолони поклаб ёд этади, лекин биз уларнинг тасбиҳини тушунмаймиз. У Аллоҳ ғолибдир ва ҳаким-барча ишларни ҳикмат билан қилувчи зотдир.)


When God showed you them in your eyes as few, when you encountered, and made you few in their eyes, that God might determine a matter that was done; and unto God all matters are returned. 	 Ўшанда, тўқнашганингизда уларни сизнинг кўзингизга оз қилиб кўрсатганини, сизни уларнинг кўзига оз қилиб кўрсатганини эсланг. Буни Аллоҳ қилиниши керак бўлган ишни ҳал этиш учун қилди.


And [mention, O Muhammad], the Day We will gather them all together; then We will say to those who associated others with Allah, "Where are your 'partners' that you used to claim [with Him]?" 	 Ҳаммаларини жамлайдиган, сўнгра ширк келтирганларга: «Сиз худо деб гумон қилган шерикларингиз қани?» деб айтадиганимиз кунни эсла.


Let one who has heard then bring a clear proof. 	 Ёки уларнинг осмонга қўйган нарвонлари бор-у унга чиқиб, Муҳаммад Пайғамбар эмас, унга ваҳий юборилаётгани йўқ, деган хабарни эшитишдими? Агар ҳақиқатда эшитган бўлсалар, очиқ-ойдин далил кўрсатсинлар.)


Say, “He is my Lord; there is no god but He; in Him I trust, and to Him is my repentance.” 	 Унинг Ўзигагина таваккал қилдим. Тавбам ҳам Унинг Ўзигадир», деб айт.


They shall abide there forever by their Lord's permission, and will be welcomed with the greeting, "Peace"! 	 Шайтон ва унга эргашганлар дўзахнинг даҳшатли азобига маҳкум бўлдилар. Пайғамбарлар ва уларнинг мўмин умматлари жаннат ва унинг моддий-маънавий неъматларига эришдилар.)


Pharaoh said, “Bring me every experienced sorcerer.” 	 Фиръавн: «Менга барча билимдон сеҳргарни келтиринглар», деди.


Even as We originated the creation first so We shall repeat it. 	 Албатта, Биз буни қилгувчимиз. (Худди ҳисоб-китоб ёзиб борувчи шахс ишини тугатиб дафтарини ёпганидек, қиёмат кунида осмон шундай ёпилади.


The Great Terror will bring them no grief: but the angels will meet them (with mutual greetings): "This is your Day,- (the Day) that ye were promised." 	 Уларни буюк даҳшат ғами босмас. Уларни фаришталар: «Бу сизларга ваъда қилинган кунингиздир», деб кутиб оларлар.


It is He who is All-forgiving and All-wise. 	 Бошқалари, берилган бу неъмат учун Аллоҳга шукр саждаси қилдилар, дейдилар. Яна бирлари, ўша вақтда катталарнинг оёғига йиқилиб сажда қилиш бор эди, лекин Ислом шариатида бекор қилинган, деган фикрни айтганлар.)


Ask them, "What carries the most weight as a witness?" 	 Сен: «Қайси нарса энг катта гувоҳликдир», деб айт. «Аллоҳ», деб айт.


And We have enjoined on man kindness unto parents. 	 Ва инсонга ота-онасига яхшилик қилишни тасвия қилдик.


Allah will say, "This is the Day when the truthful will benefit from their truthfulness." 	 Аллоҳ: «Бу кун ростгўйларга ростгўйликлари манфаат берадиган кун.


Such a promise will never come true. 	 Ҳайҳот! Сизга ваъда қилинган нарса нақадар узоқ!


Who giveth his wealth that he may grow (in goodness). 	 У бойлигини сарфлайди ва ўзини поклайди.


He replied: "All this has been given to me on account of a certain knowledge that I have." 	 У: «Менга у фақат ўзимдаги илм туфайлигина берилгандир», деди.


And that cry of theirs ceased not, till We made them as a field that is mown, as ashes silent and quenched. 	 Уларнинг ўша дод-войлари, Биз уларни ўрилган ўтдай, совуган кулдай қилгунимизча бардавом бўлди.


But their hearts were hardened and the devil made all their deeds appear good to them! 	 Лекин қалблари қаттиқ бўлди ва шайтон уларга қилаётган ишларини зийнатлаб кўрсатди.


Did I not covenant with you, O Children of Adam, that you shall not serve the devil? That he is your sworn enemy? 	 Мен сизларга: «Эй одам болалари, шайтонга ибодат қилманг, албатта, у сизга очиқ-ойдин душмандир.


And (all) that she was wont to worship instead of Allah hindered her, for she came of disbelieving folk. 	 Ва у(малика)ни Аллоҳдан ўзга ибодат қилган нарса тўсди. Албатта, у кофир қавмлардан бўлган эди.


Ye are the best community that hath been raised up for mankind. 	 Амри маъруф қиласиз, наҳйи мункар қиласиз ва Аллоҳга иймон келтирасиз. Агар аҳли китоблар иймон келтирганларида, ўзларига яхши бўлар эди.


This Day We set a seal on their mouths and their hands speak to Us, and their feet will testify to their earnings. 	 Нима касб қилганларини Бизга қўллари сўзлар ва оёқлари гувоҳлик берур. (Жиноятчиларнинг оғизлари муҳрлаб қўйилади, бошқа аъзолари шоҳидлик бера бошлайди.


The (true) Guardian is certainly God who has revealed the Book and is the Guardian of the righteous ones. 	 Албатта, менинг валий–эгам Китобни нозил қилган Аллоҳдир. У солиҳларни дўст тутадир.


They follow only supposition and they are but conjecturing. 	 Улар гумондан бошқага эргашмаслар. Улар тахмин қиларлар, холос.


If the people of the Book had believed and feared, We would surely have absolved them of their sins, and admitted them to gardens of delight. 	 Агар аҳли китоблар иймон келтириб, тақво қилганларида эди, уларнинг гуноҳларини ювган ва жаннати наъимга киритган бўлардик.


And Allah is well acquainted with all that ye do. 	 (Оятдаги «Фатҳ» сўзи Маккаи мукаррамани Пайғмбар алайҳиссалом бошлиқ мусулмонлар Мадинаи мунавварадан келиб мушриклардан озод қилиш маъносида айтилган.)


Surely, Allah is Ever All-Knower of everything. 	 Фазл сиҳат-саломатликда, мансабда, молу пулда, хотиржамликда, ҳилмда, обрў-эътиборда бўлиши мумкин. Демак, Аллоҳ баъзи шахсларни бошқалардан афзал қилиб қўйса, унга ҳасад қилмаслик керак, балки фазлни Яратувчининг Ўзидан сўраш лозим.)


Allah is Informed of what ye do. 	 Садақанинг энг ҳақдори камбағал-фақир кишилардир. Исломда садақанинг жорий қилиниши ҳам ўша тоифанинг ҳимояси ва ёрдами учун бўлган.)


He is all-hearing and all-knowing. 	 «Албатта, У зот ўта эшитувчи ва ўта билувчи зотдир». У ҳар бир муҳтожнинг илтимосини эшитади.


However, the deviators from the Truth will be the fuel for hell". 	 Ва, аммо, адашганлар, бас, жаҳаннамга ўтин бўлибдилар. (Оятда йўлдан адашганлар жаҳаннамга ёқилғи бўлишликлари ҳам аниқ, очиқ-ойдин айтилмоқда.)


He draws the night’s cover over the day. 	 Бунда, албатта, тафаккур қилувчи қавмлар учун оят-белгилар бордир. (Ҳа, у кўз ўнгингизда ерни чўзиб қўйган зотдир.


Verily this your order is one order, and I am your Lord, so fear Me. 	 (Эй Пайғамбарлар, сизнинг динингиз Исломдир. Роббингиз бўлган Аллоҳга тақво қилинг.)


There are some people who say: 'We believe in Allah' yet when such is hurt in the cause of Allah, he makes the persecution of people as though it were the punishment of Allah. 	 Ва одамлардан, Аллоҳга иймон келтирдик, дейдиган, сўнгра Аллоҳнинг йўлида озорланса, одамларнинг фитнасини Аллоҳнинг азобидек қабул қиладиганлари ҳам бор. Агар Роббинг томонидан нусрат келса, улар, албатта, биз сиз билан бирга эдик, дерлар.


And she advanced towards him, and had Joseph not perceived a sign from his Lord he too would have advanced towards her. 	 Батаҳқиқ, (хотин) унга интилди. У ҳам, агар Роббининг бурҳон-ҳужжатини кўрмаганида, (хотинга) интилар эди.


Then bring upon us that wherewith thou threatenest us, if thou art of the truthful. 	 Агар ростгўйлардан бўлсанг, бизга ваъда қилаётган нарсангни келтир», дедилар.


And you will see the mountains and think them solid, but they shall pass away as the passing away of the clouds. 	 Тоғларни кўриб, қимирламай турибди деб ҳисоблайсан. Ҳолбуки, улар булутнинг ўтишидек ўтурлар.