And Allah is the Best of the planners. 	 Аллоҳнинг тадбири амалга ошди. Маккор яҳудийларнинг ҳийласи ўтмади.)


Exalted are You, [O Allah]; this is a great slander"? 	 Бу катта бўҳтондир! « десангиз бўлмасмиди?!


Those who dispute the revelations of God without having received any authority do so because of their arrogance, but their arrogance cannot bring them any success. 	 Албатта, Аллоҳнинг оятлари ҳақида ўзларига келган ҳужжатсиз талашиб-тортишадиганларнинг дилларида кибрдан ўзга нарса йўқ. Улар унга етишгувчи эмаслар.


And certainly, Allah is never unjust to (His) slaves. 	 Албатта, Аллоҳ бандаларига зулм қилувчи эмас.


Then you turned back after that; so were it not for the grace of Allah and His mercy on you, you would certainly have been among the losers. 	 Сўнгра ўшандан кейин юз ўгирдингиз. Сизга Аллоҳнинг фазли бўлмаганида, албатта ютқазганлардан бўлардингиз.


And when the trumpet is blown, 	 Ва қачонки дудга пуфланса.


And of mankind there is he whoso conversation on the life of this world pleaseth thee (Muhammad), and he calleth Allah to witness as to that which is in his heart; yet he is the most rigid of opponents. 	 Одамлар ичида дунё ҳаётидаги гапи сени ажаблантирадиганлари бор. У қалбидаги нарсага Аллоҳни гувоҳ ҳам қилади.


When a Surah is revealed some of them remark: "Whose faith among you has it increased?" 	 Бирон сура нозил қилинган вақтда улардан: «Бу сиздан кимнинг иймонини зиёда қилди?» дейдиган кимсалар бор. Бас, иймон келтирганларнинг иймонини зиёда қилди ва улар шоду хуррам бўлдилар.


You will constantly discover treachery on their part, except for a few of them. 	 Исо алайҳиссаломни ўлдирдик деб даъво қилдилар. Охирги Пайғамбар Муҳаммадни (с. а. в.) ҳам ўлдиришга ҳаракат қилдилар.


He brought drowsiness upon you to give you His reassurance and sent down water from the sky upon you, so that He might thereby purify you and remove Satan's pollution from you, and make your hearts strong and your feet firm. 	 Ҳозиргина қўрқиб, хавсираб турган одамлар бир мудроқдан кейин қалблари тўла сокинлик, ўзлари ҳотиржам, душмандан заррача қўрқмайдиган ҳолга келдилар. Мудроқ босиш ҳолати Пайғамбаримизда (с. а. в.) қандай кечгани Имоми Бухорийнинг «Саҳиҳ»ларида бундай ривоят қилинган: «Бадр уруши куни Расулуллоҳ (с. а. в.)


They will not believe in it to the extent that they see the painful punishment. 	 Улар унга то аламли азобни кўрмагунларича иймон келтирмаслар.


Your creation and your resurrection will not be but as that of a single soul. 	 Сизларни яратиш ҳам, қайта тирилтириш ҳам фақат бир жон (яратиш ва қайта тирилтириш) кабидир.


Yet the only answer of his nation was that they said: 'Expel the family of Lot from your village, they are people who purified themselves' 	 (Ифлосликка ботиб қолган бу қавм покликни масхара қилиб, покиза одамларни камситиш йўлига ўтди. Уларни дунёда ҳеч ким қилмаган ифлосликдан қайтариб, покланишга, инсон номига доғ туширмасликка чорлаган Аллоҳнинг Пайғамбари Лутни алайҳиссалом ва у кишига эргашган мўминларни айнан покликлари учун юртларидан ҳайдаб чиқармоқдалар.)


The processor of strength, having an honorable place with the Lord of the Dominion, 	 У қувватлидир. Арш эгаси ҳузурида мартабаси олийдир.


If you could see, when the angels take the souls of those who are bent on denying the truth [at death], how they strike their faces and backs: saying "Taste the punishment of the Burning! 	 Агар фаришталар куфр келтирганларнинг жонини олатуриб, юзларига ва кетларига уриб: «Ёнғин азобини тотинг!


the stars are made to fade away, 	 Ва, вақтики, юлдузлар сочилиб кетса.


But they hamstrung her, and in the morning they were remorseful, 	 Бас, у(туя)ни сўйдилару надомат чекувчига айландилар.


Say: "My Lord casts the truth: He is the knower of things unknown." 	 У зот ғайбларни ўта билгувчидир», деб айт. (Қуръон Роббим отган энг кучли ҳақдир.


Verily in the remembrance of Allah do hearts find rest! 	 Чунки у қалблар ўзларининг Аллоҳга доимий боғлиқ эканларини ҳис этадилар. Чунки бу қалблар дунёдаги ҳамма нарса Аллоҳдан эканлигини яхши биладилар.)


Wine (all intoxicants), and gambling, and idols, and the darts are impure – the works of Satan, therefore keep avoiding them so that you may succeed. 	 Албатта, хамр, қимор, бутлар ва (фол очадиган) чўплар ифлосдир. Шайтоннинг ишидир.


The sun and the moon to a reckoning. 	 Қуёш ва ой ҳисобдадир.


Had they gone out with you, they would only have been a hindrance and let loose confusion among you to create discord; for there are some in your midst who spy for them. 	 Агар улар ичингизда чиққанларида ҳам сизга ёмонликдан бошқа нарсани зиёда қилмасдилар, тезлаб орангизга фитна солишга уринардилар. Ҳолбуки, ичингизда уларга қулоқ солувчилар бор эди.


He said: 'No one shall conquer you this day. 	 Икки жамоа бир-бирини кўрганида эса, орқасига қайтди ва: «Албатта, мен сиз кўрмаётган нарсани кўрмоқдаман. Мен Аллоҳдан қўрқаман.


And take not your oaths, to practise deception between yourselves, with the result that someone's foot may slip after it was firmly planted, and ye may have to taste the evil (consequences) of having hindered (men) from the Path of Allah, and a Mighty Wrath descend on you. 	 Қасамларингизни орангизда алдов воситаси қилиб олманг. Бас, қадам собит бўлганидан сўнг тоймасин ва Аллоҳнинг йўлидан тўсганингиз учун ёмонликни татиб юрманг.


If you turn away (from Our laws), know that the duty of the Messenger is only to preach in clear words. 	 Агар юз ўгирадиган бўлсангиз, билингки, Пайғамбаримиз вазифаси аниқ етказиш, холос.


And whenever a sign comes to them from the signs of their Lord, they always turn away from it! 	 Ва уларга Роббилари оятларидан бир оят келганида, фақат ундан юз ўгиргувчи бўлурлар.


Each of the gardens yielded its fruit and did not withhold the least; and We made a stream flow in between them. 	 Ўша икки боғ ҳосилларини бекаму кўст берар ва ораларидан анҳор оқизиб қўйган эдик. (Ҳар икки боғнинг ҳосили тўлиқ чиқар эди.


Certainly We delivered the Children of Israel from the humiliating torment 	 Батаҳқиқ, Бани Исроилга хорловчи азобдан.


And they swear by Allah their strongest oaths, that Allah will not raise up him who dies. 	 Улар жон-жаҳдлари билан: «Аллоҳ ўлганларни қайта тирилтирмас», деб Аллоҳ номи ила қасам ичдилар. Йўқ!


Which of you can bring me her throne before they come to me surrendering themselves in obedience?" 	 Улар менга таслим бўлиб келишларидан олдин қайсингиз ҳузуримга у(малика)нинг тахтини келтира оладир?» деди.


Tell us its interpretation, for we can see you are among the good' 	 «Бизга бунинг таъбирини хабар қил. Биз сени, шубҳасиз, яхши амал қилгувчилардан, деб билмоқдамиз».


He created man from sounding clay like unto pottery, 	 Инсонни сополга ўхшаш қуриган лойдан яратди.


Your Lord knows that you stand up praying for nearly two-thirds of the night, or one-half of it and sometimes one third of it, as do others among your followers. 	 Албатта, Роббинг сени кечанинг учдан биридан озроғини, ё ярмини, ё учдан бирини қоим бўлиб ўтказаётганингни ва сен билан бирга бўлганлардан ҳам бир тоифа (шундоқ қилаётганларини) биладир. Ва Аллоҳ кечаю кундузни Ўзи ўлчайдир.


so the sorcerers were cast down, prostrating themselves, 	 Бас, сеҳргарлар сажда қилган ҳолларида йиқилдилар.


They have indeed rejected (the Message): so they will know soon (enough) the truth of what they mocked at! 	 Бас, батаҳқиқ, ёлғонга чиқардилар. Яқинда уларга ўзлари истеҳзо қилган нарсанинг хабари келажакдир.


Through boiling water, and then burnt in the Fire. 	 Ўта қайноқ сувга. Сўнгра оловда куйдирилурлар.


But Allah is well acquainted with all that ye do. 	 Аммо Аллоҳ таолонинг ёрдами билан бу гал иш яхшилик билан тугаб, мусулмонларга зафар ёр бўлиб қайтганларида, иймони заиф хоинлар, Пайғамбар ҳузурига келиб, узр айта бошладилар.)


And when the sorcerers came, Moses said to them, “Throw whatever you have to throw.” 	 Сеҳргарлар келганида, Мусо уларга: «Сизлар ташламоқчи бўлган нарсангизни ташлангиз», деди.


We frighten them, but that only increases their defiance. 	 Сўнгра, албатта, улар учун унинг устидан қайноқ сувли ичимлик бўлур», дейилган. Ушбу оятдан ҳам Заққум дарахти нима учун Қуръонда лаънатлангани аниқ кўриниб турибди.)


Am I unable to be as this raven, and so conceal my brother's vile body?' 	 Бу ер юзидаги биринчи ўлик эди. Ривоятларда келишича, шу пайтда Аллоҳ унга ўликни кўмишни ўргатиш учун икки қарғани юборган.


Is not God aware of what is inside the hearts of the people? 	 Одамларнинг фитнасини Аллоҳнинг азоби деб билади. Чидай олмай, турли ҳолатларга тушади ва иймондан қайтади.)


The Fire! 	 У дўзахдир.


Thus We explain Our signs for a people who understand. 	 Яланғоч ҳолда тавоф қилиш жоиз эмаслигини тушуниб етган мусулмонлар кийим-бош билан тавоф қилишса, мушриклар уларнинг устиларидан кулишган. Шунда Аллоҳ таоло мазкур ояти каримани нозил қилган.)


But whoever has not the means, let him fast for two months successively before they touch each other; then as for him who is not able, let him feed sixty needy ones; that is in order that you may have faith in Allah and His Apostle, and these are Allah's limits, and the unbelievers shall have a painful punishment. 	 Ким (қул) топмаса, бас (қайта) қўшилмасдан аввал икки ой кетма-кет рўза тутсин. Ким (рўзага) қодир бўлмаса, олтмиш мискинни тўйғазсин.


But they cried him lies; so they will be among the arraigned, 	 Бас, уни ёлғончи қилдилар. Энди, албатта, улар (азобга) ҳозир қилингувчилардир.


It will say, "Read your record, today there will be none but yourself to call you to account!" 	 Китобингни ўқи, бугунги кунда сен ўзингга ўзинг ҳисобчиликка кифоя қилурсан (дейилур). (Бошқа ҳисобчининг кераги йўқ.


Say: "Nay! but I am commanded to be the first of those who bow to Allah (in Islam), and be not thou of the company of those who join gods with Allah." 	 Сен: «Мен аввалги таслим бўлувчи бўлмоққа амр қилиндим ва менга ҳеч мушриклардан бўлмагин, деб айтилди», деб айт.


Then, when their time arrives, they can neither postpone it by one hour, nor advance it. 	 Бунга ўтган умматлар, хусусан, Қуръони Каримда зикри келган умматлар ёрқин мисолдир. Баъзи уламоларимиз, умматларнинг ҳалокати фақат жисмоний бўлиши шарт эмас, маънавий ҳалокат ҳам шунга киради, дейдилар.)


So that when at last We open up the gate of severe punishment on them they will be overwhelmed with despair. 	 Токи қачон уларга шиддатли азоб эшигини очганимизда, тўсатдан ноумид бўлгувчилардир.


How could you do that having slept with one another, and when they had taken a solemn pledge from you? 	 (Ояти каримадаги, «... улар сиздан мустаҳкам аҳду паймон олганлар-ку?!» жумласидаги «аҳду паймон»нинг маъноси ҳақида Суфён ас-Саврий: «Яхшилик ила тутиб туриш ёки яхшилик билан ажрашиш ҳақидаги аҳд», деганлар. Робеъ ибн Анас эса: «Бу Пайғамбаримизнинг (с. а. в.): «Сиз уларни Аллоҳнинг омонати ила олдингиз ва фаржларини Аллоҳнинг калимаси ила ўзингизга ҳалол этдингиз», деган ҳадисларидан иборатдир», деган.)


O believers, obey God, and obey the Messenger, and do not make your own works vain. 	 Аллоҳга итоат этинг ва Расулга итоат этинг. Ва амалларингизни ботил қилмангиз.


The People of the Book will ask thee to bring down upon them a Book from heaven; and they asked Moses for greater than that, for they said, 'Show us God openly.' 	 Аҳли китоблар сендан уларга осмондан китоб тушириб беришингни сўрарлар. Мусодан бундан ҳам катта нарсани сўраганлар–«Бизга Аллоҳни ошкора кўрсат», деганлар.


but whosoever does deeds of righteousness, being a believer, shall fear neither wrong nor injustice. 	 Ким мўмин ҳолида яхши амаллардан қилган бўлса, зулмдан ҳам, нуқсондан ҳам қўрқмас», деб айт.


So inform them of a painful punishment. 	 Уларга аламли азобнинг «башоратини» бер.


Anon We shall brand him on snout. 	 Тезда унинг тумшуғига белги қўямиз.


Those who reject Faith will not cease to be in doubt concerning (Revelation) until the Hour (of Judgment) comes suddenly upon them, or there comes to them the Penalty of a Day of Disaster. 	 Куфр келтирганлар, уларга (қиёмат) соати тўсатдан келгунича ёки қисир Кун азоби келгунича у(Қуръон)дан шубҳада бўлишда давом этурлар. (Кофирлар қиёматгача Қуръони Карим Аллоҳдан келган ҳақ эканига шубҳада бўладилар.


In like manner, from that metal which they smelt in the fire to make ornaments and utensils, there arises scum like it. 	 (Аллоҳ таоло осмондан сув тушириб, ёмғир ёғдирса, сел оқади. Шу билан бирга, сел ўзининг устида кўпикни ҳам оқизиб келади.


He who does not have must fast three days. 	 Бошқаси мумкин эмас. Бу жумлада қасамнинг маҳкамлиги ҳиссий таъбир ила баён қилинмоқда.


I will devise a plan against their idols when they are away." 	 Аммо нима қилишларини очиқ-ойдин айтмадилар. Араб тилида «санам» деб бош қисми инсон шаклига ўхшатиб ишланган бутларга айтилади.)


Say: 'Journey in the land and see what was the end of those who were before you. 	 Сен: «Ер юзида сайр қилинглар. Олдин ўтганларнинг оқибати қандай бўлганига назар солинглар.


Does he think that no one sees him? 	 У инсон уни биров кўрмади, деб ўйлайдими?


He said: There shall ye live, and there shall ye die, and thence shall ye be brought forth. 	 У зот: «Унда ҳаёт кечирасизлар, унда ўласизлар ва ундан қайта чиқариласизлар», деди.


"And that I had never realised how my account (stood)! 	 Ва ҳисоб-китоб қандоқлигини билмасам эди.


Then verily spake Unto them openly, and secretly also I addressed them. 	 Сўнгра, албатта мен уларга эълон ва сиррий (даъват) қилдим.


When Our command came, We turned that town upside down and We rained upon it stones of clay, layer upon layer, 	 Амримиз келган пайтда у ўлкани остин-устун қилдик ва устидан кетма-кет сопол тошларни ёғдирдик.


So We established Joseph in the land, and that We might teach him the interpretation of tales. 	 Беркитиб қўйишмаса, бирорта маҳаллий одам уни кўриб, Мисрга бормай қолиб кетиши ҳам мумкин эди. Лекин Аллоҳ уларнинг кўнглига беркитиб қўйишни солди.


Surely God knows the things they do. 	 Қадимда бутпарастлар, ота-бобомиз шундай қилган, биз ҳам қилмоқдамиз, деб жавоб беришган. Ҳозирда ҳам фалончи айтгани учун, пистончи қилгани учун, дейишади.)


It is Allah Who will judge between you on the Day of Resurrection, and He will not allow the unbelievers, in any way, to gain advantage over the believers. 	 Иймон масаласидаки иккиёқламалик қилгандан кейин, бошқа масалаларда бундан баттар бўлади. Улар доимо иймон ва куфр, мўминлар ва кофирлар орасида тарозининг палласи қаёққа оғишини кузатиб турадилар.)


No, you [yourselves] were a rebellious lot. 	 Йўқ! Сиз ўзингиз туғёнга кетган қавм эдингиз.


Go, then, into your fields as you will. 	 Ўзингиз учун (яхшилик) тақдим қилинг. Ва Аллоҳга тақво қилинг ҳамда, билингки, албатта, Унга рўбарў келувчисиз.


God is All-forgiving and All-merciful. 	 Аллоҳ ўта мағфиратли ва раҳмли зотдир.


Yet if you obey Allah and His Apostle, He will not stint anything of [the reward of] your works. 	 (Бир кун саҳро араблари Пайғамбар алайҳиссалом ҳузурларига келиб, иймон келтирдик, деб миннат қилишган. Аслида эса, улар янги мусулмонлар бўлиб, ҳали ҳақиқий иймон қалбларидан жой олган эмас эди.


And surely they had purposed to turn you away from that which We have revealed to you, that you should forge against Us other than that, and then they would certainly have taken you for a friend. 	 Сени Биз ваҳий қилган нарсадан фитна орқали буриб, Бизнинг шаънимизга бошқасини уйдиришингга ундашларига оз қолди. Шундай бўлган тақдирда, албатта, сени дўст тутар эдилар.


As for those who are miserable, they will be in the Fire. 	 Бас, бадбахт бўлганлар дўзахдалар.


Yet they reject the Hour as untrue. 	 Улар соат(қиёмат)ни ҳам ёлғонга чиқардилар. Ва Биз соат(қиёмат)ни ёлғонга чиқарганларга дўзахни тайёрлаб қўйдик.


Then eat thereof and feed therewith the poor who have a very hard time. 	 Бас, улардан енглар ва бечора ва фақирларга ҳам егизинглар.


Will you not then remember? 	 Ўйлаб кўрмайсизларми?


To free a neck (from the burden of debt or slavery), 	 У қул озод қилишдир.


They said, "Indeed, these are two magicians who want to drive you out of your land with their magic and do away with your most exemplary way. 	 Улар: «Албатта, бу иккови сеҳргардирлар. Сизни сеҳрлари билан ерларингиздан чиқаришни ва сизнинг афзал йўлингизни йўқотишни хоҳлайдилар.


This is clear indication for mankind, and a guidance and a mercy for a folk whose faith is sure. 	 Бу (Қуръон) одамлар учун қалб кўзлари, аниқ ишонадиган қавм учун ҳидоят ва раҳматдир.


Immaculate is He, and greatly exalted above what they say!’ 	 У зот улар айтаётган нарсадан пок ва ниҳоятда олийдир.


It is We Who have ordained death among you, and We have not been beaten – 	 Орангиздаги ўлимни Биз белгилаганмиз ва Биз ожиз эмасмиз.


Verily they were among the doers of good. 	 Албатта, улар солиҳлардандир.


None holdeth them save Allah. 	 Уларни фақатгина Аллоҳ ушлаб туради, холос.


From a single sperm He created, then proportioned him, 	 Нутфадан яратди. Уни яратди ва унни ўлчовли қилди.


But those who contend with Our signs seeking to frustrate [their purpose], for such is a painful punishment due to defilement. 	 Бизнинг оятларимизни ожиз қолдиргувчи бўлиш учун ҳаракат қилганларга эса, ана ўшаларга, аламли жазодан иборат азоб бордир.


Go to Fir'aun (Pharaoh), verily, he has transgressed all bounds (in crimes, sins, polytheism, disbelief, etc.). 	 «Фиръавн ҳузурига бор, албатта у туғёнга кетди.


These are the verses of the sagacious Book, 	 Ушбулар ҳикматли Китоб оятларидир.


Those who annoy Allah and His Messenger - Allah has cursed them in this World and in the Hereafter, and has prepared for them a humiliating Punishment. 	 Пайғамбарга (с. а. в.) озор бериш, ўша вақтда у зотга қарши чиқиш, жисмоний ва маънавий зарба бериш, шахсларига, оилалари ва умматларига нисбатан ёмонлик қилиш, иғво, бўҳтон қилишдан иборатдир. Ҳозирда ҳам худди шундай: ким у кишининг шахсларига, динларига, шариатларига, оилаларига, китобларига, суннатларига, умматларига тил теккизса, у зотга (с. а. в.) озор берган бўлади.)


Never! 	 Йўқ!


They are like cattle or even more, straying and confused. 	 Балки яна ҳам йўлдан озганроқдирлар. (Ушбу ояти каримада Пайғамбарга (с. а. в.) тасалли ва ҳавои нафсларини худо қилиб олган кофирларни ерга уриш бор.)


ALIF LAM MIM. 	 Лом. Мийм.


He is not questioned about what He does, but they will be questioned. 	 У қилган нарсасидан сўралмас. Ҳолбуки, улар сўралурлар.


So when they went with him, and agreed to put him in the bottom of the well, and We revealed to him, 'Thou shalt tell them of this their doing when they are unaware.' 	 Қудуқ қаърида қалби хавфга тўлиб, ўлимини кутиб ўтирган ёш Юсуфга ваҳий келди: Яъни, сен хафа бўлма, қўрқма ҳам, вақти-соати келиб, акаларингга ўзингга қилган хиёнатларининг хабарини берасан. Ўшанда вазият шу даражада ўзгарадики, акаларинг сени танимайдилар ҳам.)


And they denied them unjustly and proudly while their soul had been convinced of them; consider, then how was the end of the mischief-makers. 	 Аммо билиб туриб, зулм юзасидан, иймонни менсимасдан, кибр қилган ҳолларида инкор этдилар. Бу инкорнинг оқибати нима билан тугаши маълум ва машҳурдир.)


He causes angelic guards to march before and after him. 	 Магар Ўзи рози бўлган Пайғамбарлар. Албатта Аллоҳ унинг олдидан ҳам, ортидан ҳам кузатиб юрувчи қўйиб қўядир.


He has full knowledge of what is in men's hearts -- 	 Албатта, у диллардаги нарсани ўта билгувчидир.


In them there is beauty for you when you bring them home and when you lead them to pasture. 	 Ва сиз учун уларда кечки пайт (ўтлоқдан) қайтаётганларида ва эрталаб (ўтлоққа) кетаётганида чиройли-жамол бор.


And recall what time Musa prayed for drink for his people. 	 Мусо ўз қавмини сероб қилишни сўраганида, «Ҳассанг билан тошни ур!» деганимизни эсланг.


God does not shy away from making an example of a gnat, or something above it. 	 Албатта, Аллоҳ чивин ёки ундан устунроқ нарсани мисол келтиришдан уялмас.


Or have they a share in the heavens? 	 Ёки Биз уларга китоб берганмизу, улар ундан бирон ҳужжатга эга бўлганларми?!


And as to those who believe and do good deeds, He will pay them fully their rewards; and Allah does not love the unjust. 	 Иймон келтирган ва яхши амаллар қилганларнинг ажрини тўлиқ беради. Ва Аллоҳ золимларни хуш кўрмас.


And verily We have displayed for mankind in this Qur'an all manner of similitudes, but man is more than anything contentious. 	 Батаҳқиқ, бу Қуръонда одамлар учун турли масаллар баён қилдик. Инсон ўзи кўп тортишувчи бўлган эди.


Has He Who created the heavens and the earth no power to create the likes of them? 	 Осмонлару ерни яратган зот уларга ўхшашни яратишга қодир эмасми?! Йўқ!


If you deviate from the truth in your testimony, or decline to give your testimony at all, know that God is Well Aware of what you do. 	 Ана шундагина адолатли гувоҳлик бўлади. Албатта, одамнинг ўзига қарши гувоҳлик бериши, ота-онаси ёки қариндош-уруғига қарши гувоҳлик бериши осон эмас.


Take your adornment (by wearing your clean clothes), while praying and going round (the Tawaf of) the Ka'bah, and eat and drink but waste not by extravagance, certainly He (Allah) likes not Al-Musrifun (those who waste by extravagance). 	 Лекин табиати бузуқ кишилар бузуқ диндорликка уринадилар, тақвони жулдур кийимлар ила ҳосил бўладиган этиб кўрсатишга ҳаракат қиладилар. Аллоҳ таоло эса, энгил-бошда ҳаддан ошиб фахр ва ғурурга кетишни қоралаганидек, унинг паст ва табиатсиз ҳолда истеъмол қилинишини ҳам қоралайди.)


upon your heart (Prophet Muhammad), in order to be one of the warners, 	 Сенинг қалбингга, огоҳлантиргувчилардан бўлишинг учун.


But the apostle and those who believed in his company strave hard with their riches and their lives. 	 (Булар мунофиқларга ўхшаб молу дунёга берилиб, унинг кетиб қолишидан қўрқиб, бахиллик қилмадилар. Топганларини Аллоҳнинг йўлидаги жиҳодга сарфладилар.


If only you could see, as the angels take away those who disbelieve, striking their faces and their backs: “Taste the agony of the Burning.” 	 Агар фаришталар куфр келтирганларнинг жонини олатуриб, юзларига ва кетларига уриб: «Ёнғин азобини тотинг!


And look at the bones; how We shall set them up, and then clothe them with flesh.' 	 Бунинг устига, ҳис-туйғу одамни алдайди ҳам. Шунинг учун: «У: «Бир кун ёки бир кунининг баъзисича ётдим», деди».


And We have sent down blessed rain from the sky and made grow thereby gardens and grain from the harvest 	 Ва осмондан барака сувини туширдик, ҳамда у билан боғ-роғларни ва дон ҳосилини ўстирдик.


Certainly He is All-Mighty, All-Wise. 	 (Бу масалалар халқлар бошига битган бало бўлгани ҳаммага маълум.) Чунки Ислом биродарлиги ирқ, насаб, тил, қабила, қавм асосида эмас, Аллоҳга муҳаббат асосида бўлади.)


Hence, we have believed in it and we will never ascribe any partner to our Lord. 	 (Жинлар ўз ақл-фаросатлари ила Қуръонни туширган Аллоҳ уларнинг Робилари эканлиги ва унга шерик бўлиши мумкин эмаслигини ҳам тушуниб етадилар. Макка мушрикларига ўхшаб Аллоҳга ширк келтирмасликларини таъкидлайдилар.)


'Indeed, they did not harm Us, but they harmed themselves. 	 (Ибн Касирнинг айтишларича, «Манн» ўзини еса, таом ва ширинлик, сувга қўшиб ичса, ичимлик бўладиган нарсадир. Уни бошқа нарсаларга қўшса ҳам бўлаверади.)


They will soon say, "Allah". 	 Ёки, аксинча, ҳамма ҳайвонлар тирик бола туғади, қушлар эса, жонсиз тухумни. Ўсиб етилган ўсимликдан жонсиз уруғ чиқади.


Spend out of what We have provided you before there comes a day on which there will be no bargaining, neither friendship, nor intercession. 	 Сизга ризқ қилиб берган нарсаларимиздан, на олди-сотди, на ошна-оғайничилик ва на шафоатчилик йўқ кун келмасдан олдин нафақа қилинг.


And inspired in it the knowledge of its sins and its piety. 	 Бас, у(нафс)га фужурини ва тақвосини билдирди.


A throng from the ancients. 	 Улар аввалгилардан кўпгина жамоатлардир.


He is only warning you of the coming severe torment. 	 У эсли-ҳушли, ақлли, тафаккурли, вазмин ва обрўйли бир одамлигини яхши биласиз. У айтаётган гаплар ҳам жинларнинг сўзи эмас, очиқ-ойдин, бақувват ва ҳикматли.


Perhaps Allah will turn to them in forgiveness. 	 Улар ғазотдан қолиб жуда ёмон иш қилган, аммо чин кўнгилдан афсусланишлари яхши ишдир.


There is nothing but our present life; we die, and we live, and we shall not be raised up. 	 Шу дунёдаги ҳаётимиздан бошқа ҳаёт йўқдир. Ўламиз, тириламиз ва биз қайта тирилгувчи эмасмиз.


Do not exaggerate your religion, other than the truth, and do not follow the desires of a people who went astray before, and led many astray, and, (once again) have gone astray from the Straight Path' 	 (Динда ҳаддан ошишлик арабчада «ғулув» дейилади. Ғулув–аслида, динда бўлмаган нарсаларни ўзини яна ҳам диндорроқ, тақводорроқ кўрсатиш мақсадида динга киритишдир.)


He has been created from an ejected drop of fluid 	 У отилиб чиқувчи сувдан яратилгандир.


Say: "That which is beyond your needs." 	 Дунёда адолат ўрнатиш, ер юзида Аллоҳнинг халифаси бўлиш вазифаси юклатилган шахс ароқхўр ёки қиморбоз ва молини ноўрин сарфлайдиган бўлиши мумкинми? Албатта, йўқ.


Indeed, your Lord is Clement, the Most Merciful. 	 Албатта, Роббингиз меҳрибон ва раҳмлидир.


Those of you who spent before the victory and fought, are not equal (to those who did not). 	 Сизлардан ҳеч ким фатҳдан илгари эҳсон қилганларга ва урушда қатнашганларга баробар бўла олмайдир. Уларнинг даражалари фатҳдан сўнг эҳсон қилганлардан ва урушда қатнашганлардан кўра улуғдир.


So We provoked enmity and hatred among them until the Day of Resurrection; God will then inform them of what they used to craft. 	 Ҳар бир черков ўзини алоҳида динда деб ҳисоблайди ва бошқасини душман билиб, ёмон кўради. Уларнинг ўзаро олиб борган диний-мазҳабий урушлари оқибатида қонлар дарё бўлиб оққани тарихда машҳур.)


My recompense is with Allah, and He is witness over everything.” 	 Менинг ажрим фақат Аллоҳнинг зиммасида. У зот ҳар бир нарсага Ўзи шоҳиддир», деб айт.


(Let them know that) this united group will soon run away in defeat. 	 У жамоа тезда енгилар ва орқаларига қараб қочарлар.


We gave Jesus, son of Mary, clear signs and strengthened him with the Holy Spirit. 	 Ва Ийсо ибн Марямга равшан (мўъжизалар)ни бердик ва уни руҳул қудс билан қўлладик.


Thus do We reward every ungrateful one! 	 Ҳар бир кофирни шундоқ жазолармиз.


And he swore [by Allah] to them, "Indeed, I am to you from among the sincere advisors." 	 Уларга: «Албатта, мен сизларга насиҳат қилувчиларданман», деб қасам ичди.


And those who say: "Our Lord! Bestow on us from our wives and our offspring who will be the comfort of our eyes, and make us leaders for the Muttaqun" (pious - see V. 2:2 and the footnote of V. 3:164)." 	 Улар: «Эй Роббимиз, Ўзинг бизга жуфти ҳалолларимиздан ва зурриётларимиздан кўзимиз қувонадиган нарса ҳадя эт ҳамда бизларни тақводорларга йўлбошчи эт», дейдиганлардир.


Certainly We sent [apostles] before you to former communities, 	 Батаҳқиқ, сендан олдин ҳам аввалгилар гуруҳларига (Пайғамбар) юборганмиз.


“I am the supreme lord of you all.” 	 Ва, мен сизларнинг энг олий Роббингизман, деди.


Those are the prosperous. 	 Хайр-садақа қил. Сенинг қўлингдаги ризқи рўзда уларнинг ҳам ҳақлари борлигини унутма.)


And there comes not to them a communication of the communications of their Lord but they turn aside from it. 	 Ва уларга Роббилари оятларидан бир оят келганида, фақат ундан юз ўгиргувчи бўлурлар.


We die and we live! And we are not going to be resurrected! 	 Ўламиз, тириламиз ва биз қайта тирилгувчи эмасмиз.


For they know very well out of what We have created them (The human being's naturally growing from a living germ, without discipline and good deeds will not result in virtue). 	 Албатта, Биз уларни ўзлари билган нарсадан яратганмиз.


There is life for you in retaliation, O people of understanding, so that you may refrain. 	 Қасос олиш йўлга қўйилса, инсон ҳаётини сақлаб қолишда катта иш қилинган бўлади. Чунки ҳар бир одам бошқа бировни ўлдирса, қасосига ўзининг ҳам ўлдирилишини билади ва ҳеч қачон одам ўлдиришга қўл урмайди.)


When well-bred horses, which were fleet of foot were paraded before him near the close of day, 	 Эсла, бир оқшом унга гижинглаб турган учқур отлар кўрсатилди.


but he said, "How can you worship things you carve with your own hands, 	 У: «Ўзингиз йўниб ясаган нарсага ибодат қиласизларми?!


Then he (Shu'aib) turned from them and said: "O my people! I have indeed conveyed my Lord's Messages unto you and I have given you good advice. 	 Кейин У улардан юз ўгирди ва: «Эй қавмим, батаҳқиқ, сизга Роббимнинг юборганларини етказган эдим ҳамда сизга насиҳат қилган эдим.


Nor give believing women in marriage to men who associate partners with God, till they have believed; a believing bondman is certainly better than a man who associates partners with God, even though he may please you. 	 Анавилар дўзах ўтига чақирадилар. Аллоҳ эса, Ўз изни ила жаннатга ва мағфиратга чақиради ҳамда одамларга Ўз оятларини баён қилади.


This room is protected by a password: 	 Ушбу хона махфий сўз билан ҳимояланган:


Do not let yourself be aggrieved by the people who rush towards disbelief – those who say with their mouths, “We believe” but whose hearts are not Muslims; and some Jews; they listen a great deal to falsehood, and to other people who do not come to you; shifting Allah’s Words from their correct places; and say, “If this command is given to you, obey it, but if this is not given to you, then refrain”; and the one whom Allah wills to send astray, you will never be able to help him in the least against Allah; they are those whose hearts Allah did not will to cleanse; for them is disgrace in this world, and for them is a great punishment in the Hereafter. 	 Улар: «Агар сизга бу берилса, олинглар, агар бу берилмаса, ҳазир бўлинглар», дерлар. Аллоҳ кимни фитнага солишни ирода қилса, унга Аллоҳ томонидан бўладиган бирон нарсани тўса олмассан.


We then sent Moosa and his brother Haroon, with Our signs and a clear proof. 	 Сўнгра биз Мусо ва биродари Ҳорунни оятларимиз ва очиқ ҳужжат ила юбордик.


He could not take his brother by the law of the king except that Allah willed it (so). 	 Магар Аллоҳ хоҳласагина, бўлиши мумкин эди. Кимни хоҳласак, ўшанинг даражасини кўтарамиз.


Exaltations to Him! 	 У бундан покдир.


They are losers indeed who reject the meeting of Allah; until when the hour comes upon them all of a sudden they shall say: O our grief for our neglecting it! and they shall bear their burdens on their backs; now surely evil is that which they bear. 	 Аллоҳга рўбарў бўлишни ёлғон деганлар, шубҳасиз, зиёнга учрадилар. То тўсатдан қиёмат келиб қолганда, устларига гуноҳларини орқалаб олган ҳолларида: «У (дунё)да қилган камчиликларимизга ҳасрат-надоматлар бўлсин», дейдилар.


He said, "It is God who will bring it down upon you, if He wishes, and you will not be able to escape. 	 У: «Уни сизларга, агар хоҳласа, фақат Аллоҳгина келтирур ва сизлар қочиб қутулувчи эмассиз.


And hath placed the moon therein for a light, and hath made the sun a lamp? 	 Ва улар ичида ойни нур ва қуёшни чироқ қилиб қўйганини кўрмадингизми?


He said, "O my Lord! Forgive me, and grant me a kingdom which, (it may be), suits not another after me: for Thou art the Grantor of Bounties (without measure). 	 У: «Эй Роббим, мени мағфират қилгин ва менга ўзимдан кейин бирор кишига муяссар бўлмайдиган мулкни ҳадя этгин. Албатта, сен кўплаб атоларни бергувчисан», деди.


But they belied Our Ayat (proofs, evidences, verses, lessons, signs, revelations, and that which Our Prophet (Peace be upon him) brought) completely. 	 Ва Бизнинг оятлариимизни ёлғон дейишган эди, ёлғон!.


Do not exchange the pure for the filthy and do not spend the property of orphans along with your own; this would be a great sin. 	 Уларнинг молларини ўзингизнинг молларингизга қўшиб еманг. Зеро, бу катта гуноҳ бўлади.


It is indeed We who send (messengers), 	 Албатта, Биз Пайғамбар юборгувчи бўлдик.


Looking towards their Lord. 	 Роббисига назар солувчилар.


This is indeed a noble Quran, 	 Албатта, у Қуръони каримдир.


Then We shall separate them from one another and their partner-gods will say, "It was not us that you worshipped. 	 Бас, ораларини ажратамиз ва шерик қилинмишлар: «Бизга ибодат этмаган эдингиз.


And We never destroy the cities, unless their people are wrongdoers. 	 (Аллоҳ таолонинг одати шуки, инсонларга жон, ақл-идрок бериб қўйса ҳам, яна Пайғамбар орқли огоҳлантирмасдан туриб уларни ҳалок қилмайди. Пайғамбарни қачон ва қаерга юборишни ўзи билади.


Verily the promise made to you is true: 	 Албатта, сизга ваъда қилинган нарса ростдир.


And Allah is with the patiently persevering. 	 Аллоҳниг Ўзидан сабр тилаб, қўрқмай, кўп сонли ва қувватли душманнинг кўзига тик боқиб бораверадилар.)


(Muhammad), when they see you, they will only mock you and say, "Has God really sent him as a Messengers? 	 Улар сени кўрган вақтларида: «Аллоҳ Пайғамбар қилиб юборган шуми?!


When (Prophet) Jesus felt their disbelief, he said: 'Who will be my helpers in the way of Allah' The disciples replied: 'We are the helpers of Allah. 	 Ийсо улардан кофирликни сезиб қолганда: «Кимлар Аллоҳ йўлида менга ёрдамчи бўлади?!» деди. Ҳаворийлар: «Биз Аллоҳнинг ёрдамчиларимиз, Аллоҳга иймон келтирдик ва бизнинг мусулмонлигимизга гувоҳ бўл.


If he is of those of the right hand, 	 Агар ўнг тараф эгаларидан бўлса.


It is a Fire, intensely hot. 	 У қаттиқ қизиган ўтдир.


Allah ever surroundeth what they do. 	 Ва Аллоҳ улар қилаётган амалларни ихота қилувчи зотдир.


Nay, he has brought them the Truth and it is the Truth that most of them disdain. 	 (Муҳаммад (с. а. в.) уларга ҳақ дин ила келди. Шунинг учун улар Исломдан юз ўгирмоқдалар.


And Our messengers cam unto Abraham with good news. 	 Батаҳқиқ, элчиларимиз Иброҳимга хушхабар келтирдилар. Улар: «Салом», дедилар.


He will say: "Ah! Would that I had sent forth (good deeds) for (this) my (Future) Life!" 	 У, афсуски, (охират) ҳаётимга ҳам бирор нарса тақдим қилсам бўлар экан, дейдир.


Your nation has belied it (the Koran), although it is the truth. 	 Қавминг уни ёлғонга чиқарди. Ҳолбуки у ҳақдир.


Say, “I am not responsible for you.” 	 Сен: «Мен сизларга вакил эмасман.


Do they suppose that whatever aid We provide them in regard to wealth and children [is because] 	 Улар Бизнинг ўзларига молу дунё ва фарзандлар ила мадад бераётганимизни.


Put your hand inside your collar and it will come out luminous without evil? among the nine signs to Pharaoh and his nation, indeed they were an impious nation' 	 Қўлингни ёқангнинг ичига суқ, ҳеч қандай ёмонликсиз оппоқ бўлиб чиқур. Фиръавн ва унинг қавмига қаратилган тўққиз мўъжиза орасида (бу бордир).


It is We who have ordained death for all of you; and We cannot be prevented 	 Орангиздаги ўлимни Биз белгилаганмиз ва Биз ожиз эмасмиз.


By the Dawn, 	 Фажр билан қасам.


O my nation, today the kingdom is yours and you are the masters in the land. 	 Эй қавмим, бугунги кунда мулк сизникидир. Ер юзида юзага чиқиб турибсизлар.


He formed you and gave you the best of forms. 	 Ва қайтиб бориш Унинг Ўзигадир.


But if they have a child, for you is one fourth of what they leave, after any bequest they [may have] made or debt. 	 Сиз қилган васиятни ёки қарзингизни адо этгандан сўнг. Агар бир эркак ёки аёл калола ҳолида мерос қолдирса, унинг биродари ёки синглиси бўлса, улардан ҳар бирига олтидан бир тегур.


It is Allah who made for you the night in which to rest and the day to see. 	 Аллоҳ сизга сукунат топишингиз учун кечани, кўрсатувчи этиб кундузни қилиб берган зотдир.


We divided them up into twelve tribes, each a whole community, and We revealed Our will to Moses, when his people asked for water, saying, "Strike the rock with your staff." 	 Уларни ўн икки уруғ–жамоага бўлиб юбордик. Ва қавми ундан сув талаб қилган пайтда Мусога: «Асонг ила тошни ур!» деб ваҳий юбордик.


And He hath subjected for you the sun and the moon, two constant toils; and He hath subjected for you the night and the day. 	 У сизга доимий ҳаракатдаги қуёш ва ойни ҳам, шунингдек, кеча ила кундузни ҳам хизматчи қилиб қўйди.


Some of them God guided, while others deserved misguidance. 	 Бас, ер юзида сайр қилиб юриб ёлғонга чақирувчиларнинг оқибати қандай бўлганига назар солинг. (Ҳидоят йўлини ихтиёр қилиб, унга интилганларни Аллоҳ таоло ҳидоятга йўллади.


Whoever, therefore, chooses to see, does so for his own good; and whoever chooses to remain blind, does so to his own loss. 	 (Биз «кўз очувчи»лар деб таржима қилган сўз Қуръони Карим истилоҳида «басоиру», деб келган. У «басийра» сўзининг жамъи бўлиб, бир нарсани кўриб, уни англаб етишга далолат қилувчи ҳодисага айтилади.


We chose him in this world, and in the Hereafter he will be among the righteous. 	 Албатта, Биз уни бу дунёда танлаб олдик ва, албатта, у охиратда солиҳлардан бўлгай.


And when Abraham said to his father Azar, 'Takest thou idols for gods? 	 Мен сени ва сенинг қавмингни, албатта, очиқ-ойдин адашувда кўрмоқдаман», деганини эсла. (Иброҳим (а. с.) соф қалби ва онги ила бу иш нотўғри эканлигини, жонсиз тош ёки жонсиз ёғоч одамлар томонидан бир оз ишлов берилгани билан худога айланиб қолмаслигини тушуниб етди.


for you and for your herds to delight in. 	 Сизларга ва чорваларингизга манфаат бўлсин, деб.


So when the trumpet is blown, there shall be no ties of relationship between them on that day, nor shall they ask of each other. 	 Бас, қачонки сурга пуфланганда, у кунда ораларида на насаб қолур ва на бир-бирларини суриштирурлар. (Яъни, қиёматдан дарак бергувчи сурга пуфланган пайтда ҳар ким ўзи билан овора бўлиб, одамлар орасида наслу насаб алоқалари қолмас.


When man is afflicted with adversity he calls to Us, whether lying on his side, or sitting or standing. 	 Ана шундай қилиб, исрофчиларга қилаётган амаллари зийнатланиб кўрсатилди. (Инсон иши юришиб турганида, ўзи соғ-саломат, тинч-омон ва роҳат-фароғатда бўлганида ҳеч нарса билан иши йўқ, бу дунё ҳаётига мағрур бўлиб юраверади.


And had it been from anyone besides Allah, they would certainly find much contradiction in it. 	 У илоҳий китобдир, унинг илоҳийлигини тадаббур қилган одам буни дарҳол англайди. Чунки Қуръонни жиддий ўрганишга киришган одам унда ҳеч қандай зиддият йўқлигини пайқайди.)


No place of refuge could they find. 	 (Ҳалокатга учраган ўша аввалги кофирлар авлодлари ҳозиргилардан кўра қувватлироқ эдилар. Аммо чора топа олмай ҳалок бўлдилар.)


When they came in unto him and said: Peace! he answered, Peace! (and thought): Folk unknown (to me). 	 Улар унинг ҳузурига кириб, «Салом» деганларида, у: «Салом, нотаниш қавмлар», деди.


In both of them there will be fruit trees and date-palms and pomegranates. 	 Икковларида мевалар, хурмо ва анорлар бор.


Follow that which is revealed to you from your Lord. 	 Ва ўзингга Роббингдан ваҳий қилинаётган нарсага эргаш.


Those! they are the truthful. 	 Ана ўшалар, ўшаларгина (иймонида) содиқлардир.


They said: "There will be no harm. 	 Улар: «Зарари йўқ.


Therefore, do not strike parables for Allah; Allah knows, but you do not! 	 Аллоҳга зарбул масал келтирманглар! Албатта, Аллоҳ биладир.


And We gave them Our communications, but they turned aside from them; 	 Ва уларга оятларимизни бердик. Бас, юз ўгирувчи бўлдилар.


Obey Allah, and the messenger when He calleth you to that which quickeneth you, and know that Allah cometh in between the man and his own heart, and that He it is unto Whom ye will be gathered. 	 Сизга ҳаёт берадиган нарсага чақирганларида Аллоҳ ва Расулига жавоб беринг ва билинки, албатта, Аллоҳ киши билан унинг қалбини ажратиб қўяди ва, албатта, Унинг ҳузурида тўпланурсиз. («Ҳаёт берадиган нарса»–иймон ва Исломдир.


Whether you are patient, or impatient, it is the same for you. 	 Чидайсизларми, чидамайсизларми - барибир.


Despite this intention, they did not properly observe it (the monastic life). 	 Монахликни ихтиёр қилган эркак эркаклар монастирида, аёл эса аёллар монастирида, оила қурмай, дунёни тарк этиб ҳаёт кечирадилар.


How many favours of your Lord will you then deny? 	 Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!


Empathy authentication client 	 Empathy тасдиқдан ўтказиш мижози


Ye shall indeed taste of the Grievous Penalty;- 	 Албатта, сиз аламли азобни тотгувчидирсиз.


His father said: "My son! 	 У: «Эй ўғилчам, тушингни акаларингга айтмагин.


The mosques are for God's worship -- so do not invoke anyone else along with God -- 	 (Масжидлар Аллоҳга ибодат қилиш учун бино қилинган жойлардир, шунинг учун ҳам улар «Байтуллоҳ» –Аллоҳнинг уйи деб аталади. Бошқа дин вакиллари ўз ибодатхоналарида Аллоҳга ширк келтиришар, ягона Аллоҳдан ўзгага ҳам ибодат, дуо қилишарди.


To Moses We gave the Book and after him We sent other Messengers. 	 Ва батаҳқиқ, Мусога китобни бердик ва унинг ортидан Пайғамбарларни кетма-кет юбордик.


Why do you not understand? 	 Ақл юритмайсизларми?!


In the name of God, the Gracious, the Merciful. 	 (Аллоҳ таоло ўз китобини "бисмиллаҳ" билан бошлагани мусулмонларга ҳам ўрнак, улар ҳам доим ўз сўзларини ва ишларини "бисмиллаҳ" билан бошламоқлари лозим. Пайғамбар алайҳиссалом ҳадисларидан бирида: "Эътиборли ҳар бир иш "бисмиллаҳ" билан бошланмас экан, унинг охири кесикдир", деганлар.


And there were men from mankind who sought refuge in men from the jinn, so they [only] increased them in burden. 	 Албатта, инсдан баъзи кишилар, жинларнинг баъзи кишиларидан паноҳ сўрардилар. Бас, бу(жин)лар у(инс)ларнинг гуноҳ ва хорлигини зиёда қилдилар.


[The angels said], "O Abraham, give up this [plea]. 	 «Эй Иброҳим, бундан воз кеч.


(Moses) said: "O Aaron! what kept thee back, when thou sawest them going wrong, 	 У: «Эй Ҳорун, уларнинг залолатга кетганларини кўрганингда сени нима ман қилди?!


Then none believed in Musa save a posterity of his people, through fear of Fir'awn and their chiefs, lest he should persecute them; and verily Fir'awn was lofty in the land, and verily he was of the extravagant. 	 Мусога ўз қавмидан баъзи зурриётларгина Фиръавн ва амалдор-зодагонларининг фитна қилмоқларидан қўрққан ҳолларида иймон келтирдилар, холос. Албатта, Фиръавн ер юзида баланд кетган эди.


Allah is All-Sufficient for His creatures' needs, All-Knowing. 	 Чунки ер юзи Аллоҳ таолоники. Унга ибодат қилмоқчи бўлган одам ҳар жойда қилаверса бўлаверади.)


And whomever God guides, for him there is no misleader. 	 Кимни Аллоҳ ҳидоятга солса, бас, унинг учун ҳеч бир залолатга кетказгувчи йўқ.


Have you never considered the hypocrites? They say to their brethren among the people of the Book who do not believe: "If you are driven out we shall go with you, and will not listen to any one in what concerns you; and if there is war against you, we shall aid you." 	 Нифоқ қилганларнинг аҳли китобдан бўлмиш куфр келтирган ўз биродарларига: «Агар сизлар чиқарилсангиз, биз ҳам сизлар билан чиқамиз, сизни қуйиб ҳеч қачон ҳеч кимга итоат қилмасмиз ва мабодо сизларга уруш қилинса, албатта ёрдам берурмиз», дейишларини кўрмайсанми? (Мунофиқ лар аҳли китоб бўлмиш яҳудий қабиласи Бани Назийрга келиб: «Муҳаммаддан қўрқманглар, биз сизлар билан биргамиз.


Alif Lam Mim. 	 Лом. Мийм.


We raise by degrees whom We will. 	 Албатта, Роббинг ҳикматли ва яхши билувчи зотдир. (Аллоҳ таолодан келган ҳужжатларни қўллаган Иброҳим (а. с.) тортишувда мушриклардан устун келдилар.


And all what lies in the breasts is opened – 	 Ва кўкракларидаги ошкор бўлганда.


And He created the jinn from a smokeless flame of fire. 	 Ва жинларни алангадан яратди.


(This lamp is) kindled from a blessed tree, an olive neither of the East nor of the West, whose oil would almost glow forth (of itself) though no fire touched it. 	 Лекин бу нур сиз билан бизнинг тушунчамиздаги моддий, кўзга таъсир ўтказадиган ёруғлик нури эмас. Аллоҳ таолонинг ҳеч бир сифати сиз билан бизнинг тасаввуримизга тўғри келмайди.


But Allah has cursed them for their disbelief, so they believe not, except for a few. 	 Сиртдан қараганда, худди мўминларга ўхшаб жавоб берганга ўхшашади. Аслида эса, у кишини масхара қилмоқчи ва динга таъна етказмоқчи бўладилар.)


But those who believe and do the right will be in gardens of Paradise. 	 Иймон келтириб, солиҳ амалларни қилувчилар эса, жаннат боғларидадир.


Everyone in the heavens and the earth belongs to Him and is subservient to Him. 	 Осмонлару ердаги кимсалар Унга хосдир. Барчалари Унга итоат қилгувчидирлар.


They replied: 'We worship idols and continue cleaving to them' 	 Ва уларга ихлос ила ибодат қилишда бардавом бўлурмиз», дедилар. (Тош ёки бошқа нарсадан юзи инсон юзига ўхшатиб ишланган бутга «санам» дейилади.)


When those young men took shelter in the cave, and prayed: "O Lord, grant us Your favour and dispose our affair aright," 	 Қачонки йигитлар каҳфдан жой олганларида: «Эй Роббимиз, бизга Ўз ҳузурингдан раҳмат бергин ва ишимизни ўзинг тўғрилагин», дедилар. (Каҳф эгалари йигитлар экан.


Would they then believe in falsehood and be ungrateful toward the blessing of Allah? 	 Ҳеч ким уларга тегмас, ҳатто ёмон қарамас, балки Ҳарами Шарифнинг юзидан уларни ҳам улуғлар, эҳтиром қилар эдилар. Ҳарамнинг чегарасидан ташқаридагиларни эса, хоҳлаганлар ўлдирар, хоҳлаганлар олиб кетиб, қул қилар ёки молу дунёсини тортиб олар эди.)


Fear the day when no man will stand up for man in the least, and no ransom avail nor intercession matter nor help reach. 	 Бир жон бошқа жондан ҳеч нарсани адо қила олмайдиган, ундан шафоат қабул қилинмайдиган, ундан тўлов олинмайдиган ва уларга ёрдам берилмайдиган Кундан қўрқинг!


And when they have purified themselves, then come to them from where Allah has ordained for you. 	 Агар пок бўлсалар, уларга Аллоҳ амр қилган жойдан келинг.


She said, “I seek the refuge of the Most Gracious from you – if you fear God.” 	 У: «Мен сендан Аллоҳ паноҳ беришини сўрайман. Агар тақводор бўлсанг...» деди.


But since they did not bring the witnesses, before Allah they are the liars. 	 Бас, гувоҳларни келтира олмаган чоғда ана ўшалар ўзлари Аллоҳнинг ҳузурида ёлғончидирлар.


Servers 	 Серверлар


Nay, but they (the so-called gods) will deny their worship of them, and become opponents to them (on the Day of Resurrection). 	 (Қиёмат куни сохта худолар мушрикларнинг уларга қилган ибодатини, бандалигини инкор этадилар. Биз уларга, бизга ибодат қилинг деганимиз йўқ, деб Аллоҳ ҳузурида ўзларини оқлайдилар.)


And in the alternation of night and day and that which Allah sendeth down of provision from the heaven and thereby quickeneth the earth after the death thereof and the turning about of the winds, are signs Unto a people who reflect. 	 Кечаю кундузнинг алмашиб туришида, Аллоҳ осмондан ризқ нозил қилиб, унинг ила ерни ўлимидан кейин тирилтиришида ва шамолларни не йўналишида ақл юритадиган қавм учун оят-белгилар бор.


Surely this is a conspicuous favour (from Allah)." 	 Сулаймон алайҳиссалом ўзларига Аллоҳ томонидан қушларнинг тилини англаш илми берилганлигини барча одамларга эълон қилмоқдалар. Бу эълон фахр ва риёкорлик учун эмас, балки Аллоҳнинг неъматини эслаш маъносидадир.)


Was my absence too long for you? Did you desire that your Lord's wrath should descend upon you, when you broke your promise to me?" 	 Сизларга замон узоқ кўриндими ёки бошингизга Роббингиздан ғазаб тушишини хоҳладингизми?! Менга берган ваъдага хилоф қилибсиз?!» деди.


Indeed your Lord will judge between them on the Day of Resurrection concerning the matters in which they used to differ. 	 Албатта, Роббинг Ўзи қиёмат куни улар орасида ихтилоф қилган нарсалари тўғрисида ажрим қилур.


The Praise is His in the former as in the latter. 	 Бу дунёда ва охиратда барча ҳамд Унгадир.


And He has set up on the earth mountains standing firm, lest it should shake with you; and rivers and roads; that ye may guide yourselves; 	 У зот ер сизларни тебратиб юбормаслиги учун унинг устига баланд тоғларни ташлаб қўйди. Анҳорлару йўлларни ҳам.


Then the angels called out to him, as he stood praying in the sanctuary: “God gives you good news of John; confirming a Word from God, and honorable, and moral, and a prophet; one of the upright.” 	 Меҳробда намоз ўқиб турганида, фаришталар унга: «Албатта, Аллоҳ сенга Аллоҳдан бўлган калимани тасдиқловчи, бошлиқ, шаҳвати тийилган, солиҳлардан бўлган Набий, Яҳъёнинг башоратини бермоқда», дедилар. (Закариё алайҳиссаломнинг чин дилдан қилган дуолари қабул бўлди.


The example of earlier people is there. 	 Аввалгиларнинг мисоли (зикр бўлиб) ўтди.


On the Day We shall raise up from every nation a witness, then permission will not be given to the unbelievers, nor shall they be allowed to make restitution. 	 Ҳар бир умматдан гувоҳ келтирган кунимизда, сўнгра куфр келтирганларга (узр учун) изн ҳам берилмас ва улар итобга ҳам қайтарилмаслар. (Қиёматда Аллоҳ таоло ўтган умматлардан ҳар бирига ўзининг Пайғамбарини гувоҳ қилиб келтиради.


And by this land made safe; 	 Ва мана бу, эминлик юрти (Макка) билан қасам.


And of the camels twain and of the oxen twain. Say: Hath He forbidden the two males or the two females, or that which the wombs of the two females contain; or were ye by to witness when Allah commanded you (all) this? 	 Туядан иккитани, қорамолдан иккини (пайдо қилди). ен«Иккала эркагини ҳаром қилдими ёки иккала урғочисиними ёхуд иккала урғочининг бачадонларида шомил бўлган нарсаними?! Ёки Аллоҳ сизларга буни амр қилганда шоҳид бўлиб турганмидингиз?


And you should not be of those who reject the communications of Allah, (for) then you should be one of the losers. 	 Зинҳор Аллоҳнинг оятларини ёлғонга чиқарувчилардан бўлма, у ҳолда зиёнкорлардан бўлиб қоласан.


And We establish in the wombs what We will, till a stated term, then We deliver you as infants, then that you may come of age; and some of you die, and some of you are kept back unto the vilest state of life, that after knowing somewhat, they may know nothing. 	 Ана шу заррадан одам яратган Холиқ Аллоҳ ўлган одамни қайта тирилтира олмасми?! Қуръони Каримда «алақа» деб номланган босқичдаги ҳомила зулукдек бачадонга ёпишиб туриши маълум бўлди.


(He is) the Knower of Things Hidden. 	 (Қуръон Роббим отган энг кучли ҳақдир. Ҳаққа қарши чиқиб нима қиласизлар?)


Children of Israel, remember My blessing wherewith I blessed you, and fulfil My covenant and I shall fulfil your covenant; and have awe of Me. 	 Эй Бани Исроил, сизга берган неъматларимни эсланг ва Менга берган аҳдингизга вафо қилинг. Мен ҳам сизга берган аҳдимга вафо қиламан.


And Allah will not speak to them on the Day of Resurrection, nor will He purify them. 	 (Ибн Аббос розийаллоҳу анҳудан ривоят қилинадики, у киши: «Ушбу оят яҳудийларнинг Каъб ибн Ашраф, Молик ибн ас-Сойф ва Ҳаййи ибн Ахтобга ўхшаш бошлиқлари ҳақида тушган. Улар ўзларига эргашганлардан ҳадялар олар эдилар.


He said: 'Worship Allah, my nation. Look to the Last Day. 	 Бас, у: «Эй қавмим, Аллоҳга ибодат қилинг, охират кунидан умидвор бўлинг ва ер юзида бузғунчилик ила харакат қилиб юрманг», деди.


A number of people from those of old, 	 Аввалгилардан кўпгина жамоатлар.


And they who have believed in falsehood and disbelieved in Allah - it is those who are the losers." 	 Ботилга иймон келтириб, Аллоҳга куфр келтирганлар, ана ўшалар ўзлари зиён кўргувчилардир», деб айт.


Say to the captives in your hands: 'If Allah finds any goodness in your hearts He will give you that which is better than what has been taken away from you, and He will forgive you. 	 Расулуллоҳ (с. а. в.): «Умму Фазл икковингиз кўмган моллар қани?» дедилар. Аббос: «Аллоҳга қасамки, эй Муҳаммад, сиз Аллоҳнинг Расули эканингизни яхши биламан, бу молларни мен ва Умму Фазлдан бошқа ҳеч ким билмас эди.


where they shall remain for ages, 	 Улар унда замонлар бўйи қолувчилардир.


He who took Satan rather than Allah for his guardian has indeed suffered a man-ifest loss. 	 Мени шуларнинг сабабидан лаънатлаяпсан, мен булардан маълум миқдорни ўз йўлимга чиқариб, куфр ва исёнга чорлайман, деди. Яъни, бандаларингни тўғри йўлдан–сенинг йўлингдан адаштираман ва уларни хом хаёлларга соламан–умримиз узун бўлади, маза қилиб юрамиз, қайта тирилиш ҳам, ҳисоб-китоб ҳам, қиёмат ҳам йўқ, деб юраверадиган қилиб қўяман, дейди.)


Then Abraham said, "Well, Allah brings the sun from the east: just bring it from the west." 	 Бас, куфр келтирган лол қолди. Ва Аллоҳ золим қавмларни ҳидоятга солмас.


Moses watered their flocks and then sought shelter under a shadow praying, "Lord, I need the means to preserve (the power) that You have granted me." 	 Яна муҳожирлик ғурбатини ҳис этдилар. Ёлғизнинг ёри худо, деб яна Роббул Оламийнга илтижо қилиб: «Эй Роббим, албатта, менга туширажагинг ҳар бир яхшиликка муҳтожман», дедилар.)


The believers fight for Allah’s cause; and the disbelievers fight for the devil’s cause – so fight against the friends of the devil; undoubtedly the devil’s conspiracy is weak. 	 Иймон келтирганлар Аллоҳнинг йўлида жанг қилурлар. Куфр келтирганлар тоғутнинг йўлида жанг қилурлар.


Will you not then be afraid (of Him i.e. of His Punishment because of worshipping others besides Him)?" 	 Аллоҳдан ўзга ибодатга сазовор илоҳ йўқлигини таърифламоқда ва Аллоҳга иймон келтирмай юриш қўрқинчли эканини уқтирмоқда.)


Say to the Desert-Arabs who lagged behind, “You will be called against a people of great might; you will fight them, unless they submit. 	 Ортда қолган аъробийларга: « Катта кучга эга қавмга (қарши) чақирилурсизлар, улар мусулмон бўлгунларича урушурсизлар. Агар итоат қилсангиз, Аллоҳ сизга яхши ажр берур.


Indeed the wasteful are brothers of satans, and Satan is ungrateful to his Lord. 	 Албатта, исрофчилар шайтонларнинг биродарлари бўлганлар. Шайтон эса, Роббига ўта ношукр бўлгандир.


My Lord is certainly All-forgiving and All-merciful." 	 Албатта, Роббим мағфиратли ва билгувчидир», деди..


I am a slave of Allah, He has given me the Scripture and made me a Prophet;" 	 У менга китоб берди ва мени Пайғамбар қилди.


Inscribed on them was guidance and grace for those who fear their Lord. 	 Шунда ерга қўйган лавҳларни қўлларига олдилар. Бу лавҳларда Аллоҳ таолодан ҳақиқатда қўрқадиган одамлар учун катта ҳидоят ва улкан раҳматлар борлиги ёзилган эди)


Then Allah sendeth whom He will astray, and guideth whom He will. 	 Бунинг асосий ҳикматларини Аллоҳнинг Ўзи билади. Бошқа Пайғамбарлар маълум қавмга ва маълум муддатга келган бўлсалар, Муҳаммад (с. а. в.) қавмларнинг ҳаммасига қиёмат кунига қадар Пайғамбар қилиб юборилганлар.


If they had children, you get one-fourth of what they leave. 	 Улар қилган васиятни ёки қарзларини адо этгандан сўнг. Уларга сиз қолдирган нарсанинг–агар болангиз бўлмаса–чораги тегади.


They follow but a guess, and lo! a guess can never take the place of the truth. 	 Гумондан бошқа нарсага эргашмаслар. Албатта, гумон ҳақиқат ўрнига ўтмас.


Which is hell; they will enter it; and what a wretched place of stay! 	 (Ҳа, ҳалокат диёри дейилганидан мурод жаҳаннамдир. Улар ўша жаҳаннамга кирадилар.


He will punish them for what they were inventing. 	 Бандаларнинг бу илоҳий ҳаққа тажовуз қилиши куфрга олиб борадиган катта жиноятдир. Агар бир инсон ҳамма диний ақидаларга тўлиқ иймон келтирса, шариат кўрсатмаларига мукаммал амал қилса-ю, Аллоҳ ҳалол деган нарсани ҳаром деса ёки, аксинча, ҳаром деганини ҳалол деса, кофир бўлади.


And the Book shall be set in place, and you will see the sinners fearful of what is in it' They shall say: 'Woe to us! 	 Бас, жиноятчиларни ундаги нарсадан қўрққан ҳолларида кўрасан. Улар: «Вой, шўримиз қурисин.


But you cannot will, unless Allah wills. 	 Ва Аллоҳ хоҳласагина, сизлар ҳам хоҳларсиз.


Thus did those do before them. 	 Улардан олдингилар ҳам шундай қилган эдилар.


And in the heaven is your livelihood, and what you are promised. 	 Ва осмонда ризқингиз ҳамда сизга ваъда қилинаётган нарсалар (бор).


O my fellow-prisoners! Are divers lords better, or Allah the One, Almighty? 	 Эй ҳамзиндон дўстларим, турли-туман Робблар яхшими ёки ёлғизу Қаҳҳор Аллоҳми?


Say, ‘O mankind! 	 Сен: «Эй одамлар, сизга Роббингиздан ҳақ келди.


O People of the Book! 	 Батаҳқиқ, сизларга Пайғамбаримиз келди. У сизларга Пайғамбарлардан бўш даврда (динни) баён қилади.


Call from %s 	 %s қўнғироқ қилди


So seek from Allah provision and worship Him and be grateful to Him. 	 Ризқни Аллоҳнинг ҳузуридан истанглар. Унга ибодат ва шукр қилинглар.


and placed therein a hot, shining lamp, 	 Ва шуъла таратувчи чироқ ҳам қилдик.


Verily Unto thy Lord is the return. 	 Албатта, қайтиб бориш Роббингадир.


I respond to the call of one who calls, whenever he calls to Me: let them, then, respond to Me, and believe in Me, so that they may be rightly guided. 	 Ғофил қалб билан дуо қилган банданинг дуосини Аллоҳ қабул қилмайди», дедилар. Имоми Бухорий Абу Ҳурайра розийаллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда, Пайғамбаримиз алайҳиссалом: «Агар банда шошилишмаса, дуосига ижобат бўлади.


And among mankind is he who disputes concerning Allah, without knowledge, and follows every rebellious (disobedient to Allah) Shaitan (devil) (devoid of each and every kind of good). 	 Одамлардан Аллоҳ ҳақида билмасдан тортишганлари ва бебош шайтонга эргашганлари ҳам бор. (Аллоҳ таоло ҳақида, «билмасдан» тортишиш жоҳилликдир.


The king said, ‘Bring him to me, I will make him my favourite.’ 	 Подшоҳ: «Уни менга келтиринглар, уни ўзимга хос кишилардан қилиб оламан», деди.


As to those who believed but came not into exile, ye owe no duty of protection to them until they come into exile; but if they seek your aid in religion, it is your duty to help them, except against a people with whom ye have a treaty of mutual alliance. 	 (Исломда «вала»-валийлик ақида асосида бўлади. Ким мўмин-мусулмон бўлиб, Исломга кирар экан, бошқа ҳамма восита ва алоқалардан узилиб, ақида ила боғланади.


These are they whom Allah hath favoured, from among the prophets, of the progeny of Adam and of them whom We bare with Nuh, and of the progeny of Ibrahim and Isra'il, and of those whom We have guided and chosen; whenever the revelations of the Compassionate were rehearsed unto them, they fell down prostrating themselves and weeping. *Chapter: 19 	 Ана ўшалар, Аллоҳ неъмат берган зотлар, Пайғамбарлардан, Одам зурриётидан, Нуҳ билан бирга (кемада) кўтарганларимиздан, Иброҳим ва Исроилнинг зурриётидан, Ўзимиз ҳидоят қилган ва танлаб олганлардан бўлган зотлар, уларга Роҳманнинг ояти тиловат қилинса, йиғлаб саждага йиқилардилар.


God Himself testifies that He is the only Lord. 	 Аллоҳ адолат ила туриб, албатта, Ундан ўзга илоҳ йўқлигига шоҳидлик берди. Фаришталар ва илм эгалари ҳам.


The Creator of the heavens and the earth: He hath made for you mates of yourselves, and of the cattle also mates, whereby He diffuseth you. 	 У осмонлару ерни йўқдан бор қилгувчи зотдир. У сизларга ўз жинсингиздан жуфтлар яратди.


Yes, indeed We do and Our messengers [i.e., angels) are with them, writing. 	 Йўқ! Ҳолбуки, элчиларимиз уларнинг олдиларида ёзмоқдалар.


One day shall We gather them all together: We shall say to those who ascribed partners (to Us): "Where are the partners whom ye (invented and) talked about?" 	 Ҳаммаларини жамлайдиган, сўнгра ширк келтирганларга: «Сиз худо деб гумон қилган шерикларингиз қани?» деб айтадиганимиз кунни эсла.


We ordained therein for them: "Life for life, eye for eye, nose or nose, ear for ear, tooth for tooth, and wounds equal for equal." 	 Биз унда уларга жонга–жон, кўзга–кўз, бурунга–бурун, қулоққа–қулоқ, тишга–тиш ва жароҳатларда қасос вожиб, деб ёздик. Ким у(қасос)ни кечиб юборса, бу унга каффоротдир.


And who is better in religion than he who submits himself wholly to God, and is a doer of good, and follows the faith of Abraham the Monotheist? 	 Балки бор нарсани иқрор қилиш учун айтилаётган тасдиқ саволидир. Қилган яхши амалнинг қабул бўлишига иймон қанчалик шарт бўлса, ихлос ҳам (яъни, ишни Аллоҳнинг розилиги учун ихлос билан адо этиш) шунчалик шартдир.


You should not become weary to write it (your contract), whether it be small or big, for its fixed term, that is more just with Allah; more solid as evidence, and more convenient to prevent doubts among yourselves, save when it is a present trade which you carry out on the spot among yourselves, then there is no sin on you if you do not write it down. 	 Шундай бўлса ҳам, ояти карима яна бир бор, уни Роббига тақво қилишга ва ҳеч нарсани камайтирмасликка даъват қилмоқда. Агар қарз олаётган одам эси паст, молиявий ишлар тадбирини билмайдиган бўлса, заифлиги (ёши кичикдир ёки ўта кексадир, касалдир) туфайли ёки тилидаги айби, билмаслиги ва бошқа мавжуд айблар туфайли айтиб тура олмаса, унинг валийси адолат билан айтиб турсин.


A lying, sinful forehead. 	 Ёлғончи, хатокор пешонасидан.


In fact, the unbelievers have doubts because of excessive involvement in worldly affairs. 	 Йўқ! Улар шак-шубҳада, ўйнамоқдалар.


But then when We seize the affluent among them, they will cry out for help. 	 Токи уларнинг маишатпарастларини азоб ила тутганимизда, бирдан фарёд солурлар.


He will say, ‘By Allah, you had almost ruined me! 	 У: «Аллоҳга қасамки, мени ҳам ҳалок қилишингга оз қолган экан.


When the Terror descends 	 Воқеа воқеъ бўлганда.


And Allah does not guide the wrongdoing people. 	 Ва Аллоҳ золим қавмларни ҳидоят қилмас.


So remember the name of your Lord and devote yourself to Him with exclusive devotion. 	 Ва Роббингнинг исмини зикр эт ва Унинг ибодатига бутунлай ажралиб чиқ.


And [mention] the Day when He will gather them all and then say to the angels, "Did these [people] used to worship you?" 	 Уларнинг барчаларини жамлайдиган, сўнгра У зот фаришталарга: «Анавилар сизларга ибодат қилган эдиларми?» дейдиган кунда.


A wall shall be raised between them in which there will be a door. 	 (Қиёмат куни зулмат бўлиб, албатта, бу ўша кунда рўй берадиган ҳодисаларнинг бир босқичи, холос. Ҳеч ким ҳеч нарсани кўрмай қолганда, мўминларга нур ато қилиниб, улар шодон ва шаҳдам юриб боришади.


Exalted and holy, 	 Олий қадардирлар, поклангандирлар.


And likewise We elected for Our cause and guided on to a straight way some of their forefathers and their offspring and their brethren. 	 Ва уларнинг оталаридан, зурриётларидан ва биродарларидан ҳам ҳидоят қилдик. Уларни танлаб олдик ва сиротул мустақиймга ҳидоят қилдик.


For evil-doers there will be no helpers. 	 Ва золимларга ёрдам берувчилар йўқ.


Say: 'God has spoken the truth; therefore follow the creed of Abraham, a man of pure faith and no idolater.' 	 Иброҳимнинг йўлдан тоймаган миллатига эргашинг. У мушриклардан бўлмаган эди.


We have determined that she will be of those who lag behind. 	 Унинг, албатта, қолувчилардан бўлишини тақдир қилдик», дедилар.


That is the reward for him who purifies himself. 	 Ана шу пок бўлганнинг мукофотидир.


And affirms goodness, 	 Ва гўзал(сўз)ни тасдиқ қилса.


And if they had believed in Allah and the Prophet and in what was revealed to him, they would not have taken them as allies; but many of them are defiantly disobedient. 	 (Яъни, ўша яҳудийлар Аллоҳ таолога, Муҳаммадга (с. а. в.) ва Қуръонга иймонлари бўлганда эди, кофирларни дўст тутмас эдилар. Ушбу оятда улар Аллоҳга ҳам иймонлари йўқликда айбланмоқдалар.


Say: 'These, on the Day of Resurrection, shall be exclusively for those who believed in this present life. 	 Биладиган қавмлар учун оятларни мана шундай муфассал баён қиламиз. (Ушбу оятлар эгниларига кийим киймай тавоф қилишни, ҳаж мавсумида яхши таом истеъмол этмасликни ўзларига русум қилиб олиб, бу Аллоҳ амри, деб юрган араб мушрикларининг қилмишлари нотўғри эканини билдириш учун тушгани ва бу орқали ҳамма замон кофирларига хитоб қилинаётгани бошда айтиб ўтилган эди.


But the evil ones ever inspire their friends to contend with you if ye were to obey them, ye would indeed be Pagans. 	 (Уламоларимиз агар мусулмон киши ҳайвонни сўяётиб, Аллоҳнинг исмини зикр қилишни унутиб қўйса, сўйган гўшти ҳалол, деганлар. Аммо билиб туриб, қасддан зикр қилмаса, ундай гўшт ҳаром бўлади.)


The devoted bondmen whom these disbelievers worship, themselves seek the means of proximity from their Lord, that who among them is the closest (to his Lord), and hope for His mercy and fear His punishment; indeed the punishment of your Lord is to be feared. 	 Ўзи Аллоҳнинг азобидан қўрқиб турган кимса қандай қилиб бировни азоблай олади? Шунга қарамасдан, Аллоҳнинг азобидан қўрқмай, бир пулга арзимайдиган нарсаларни уУга шерик қилиб юрганларга ҳайронсан.)


So whoever does a good deed equal to the weight of the minutest particle, will see it. 	 Бас, ким зарра оғирлигида яхшилик қилса ҳам кўрадир.


If you find them to be mature enough, hand over their properties to them. 	 Агар уларнинг эси-ҳуши жойида эканини билсангиз, уларга ўз молларини топширинг.


They say: 'Allah has taken a son' Exaltations be to Him (Allah)! 	 Осмонлардаги нарсалар ва ердаги нарсалар Уникидир. Бу ҳақда сизнинг ҳеч қандай далилингиз йўқ-ку!


The unbelievers are those who say: 'Allah is the Messiah, the son of Mary' But the Messiah said: 'Children of Israel, worship Allah, my Lord and your Lord. 	 Аллоҳ, албатта, Масиҳ ибн Марямдир, деганлар кофир бўлдилар. Масиҳ ибн Марям эса: «Менинг Роббим ва сизнинг Роббингиз Аллоҳга ибодат қилинг.


Wherein are laws (or decrees) right and straight. 	 Уларда ажойиб битиклар бордир.


Surely the evildoers are friends one of the other; God is the friend of the godfearing. 	 Ва, албатта, золимлар бир-бирларига дўстдирлар. Аллоҳ тақводорларнинг дўстидир.


Saying: "Restore to me the Servants of Allah: I am to you an messenger worthy of all trust; 	 «Сизлар менга Аллоҳнинг бандаларини беринглар. Албатта, мен сизларга ишончли Пайғамбарман.


God guides not the people of the unbelievers. 	 (Ушбу ояти каримада садақадан кейин миннат қилиб, озор бериб, қилган яхшилигининг савобидан бебаҳра қолишлик ажойиб бадиий васф билан тасвирланяпти. Бу билан мусулмонлар ҳиссида бу ишнинг нақадар ёмон иш эканлигини жонли тасвир қилинмоқда.)


So they went on until they came to the people of a town. 	 Бас, юриб кетдилар. То бир шаҳар аҳолисига келганларида, унинг аҳлидан таом сўрадилар.


Answer 	 Жавоб


Then he brought it out of his brother's bag. 	 Шундай қилиб, Юсуф фойдасига ҳийла қилдик.


Rather, your possessions, and children are a test, and Allah—with Him is a great reward! 	 Қўлига мол-дунё келганда ҳам ҳовлиқмасдан, тўғри йўлда сарфласа, ибодатини вақтида қилса, улкан савобларга эга бўлади. Аммо дунёга берилиб йўлдан озса, ҳаром-хариш ишларни қилса, мол топиш учун гуноҳ йўлларга ҳам кираверса, унда синовдан ўта олмаган бўлади ва гуноҳига яраша жазосини олади.


Then they belied him, and they hamstrung her; wherefore their Lord overwhelmed them for their crime, and made it equal. 	 Бас, уни ёлғончига чиқаришди ва ул(туяни) сўйишди.


Believe in what We have revealed (to Muhammad SAW) confirming what is (already) with you, before We efface faces (by making them like the back of necks; without nose, mouth, eyes, etc.) and turn them hindwards, or curse them as We cursed the Sabbath-breakers. 	 (Яҳудийлар шариати бўйича, шанба куни ишлаш, жумладан балиқ овлаш ман қилинган эди. Аммо улар шумлик қилиб, бу илоҳий амрни ҳам буздилар.


Then the sects differed [i.e. the Christians about 'Iesa (Jesus)], so woe unto the disbelievers [those who gave false witness by saying that 'Iesa (Jesus) is the son of Allah] from the meeting of a great Day (i.e. the Day of Resurrection, when they will be thrown in the blazing Fire). 	 Баъзилари, Ийсо Аллоҳнинг ўғли деса, баъзилари Ийсо ота, ўғил ва муқаддас руҳдан иборат учликнинг бири дейди; баъзилари эса, Ийсо ота худо, она худо ва бола худодан бири–бола ўғил худо, дейдилар. Уларнинг орасида Ийсо алайҳиссалом Аллоҳнинг бандаси, Расули, руҳи ва калимаси дейдиганлар ҳам бор.


When He decrees a thing, He but says to it 'Be,' and it is. 	 У бир ишни истаса, унга «Бўл!» дейдир. Бас, бўладир.


No one knows about the army of your Lord except He Himself. 	 Роббингнинг аскарларини Ўзидан бошқа ҳеч ким билмайдир.


It is He who created for you everything on earth, then turned to the heaven, and made them seven heavens. 	 Ва У ҳар бир нарсани билувчи зотдир. (Аллоҳ дунёдаги жамики нарсаларни инсонга ҳадя этган экан, инсон ҳам, ўз навбатида, ўша неъматларни берган Зотга шукр қилиб яшамоғи лозим.


Keep them company honourable in this world; but follow the way of him who turns to Me. 	 Ва дунёда икковларига яхшилик қил ҳамда Менга йўналганларнинг йўлига эргаш.


You did not throw what you threw, (sand into the eyes of the enemy at Badr), but God, to bring out the best in the faithful by doing them a favour of His own. 	 (Бадр урушида Пайғамбаримиз (с. а. в.) сиқимларига тупроқ олиб, мушриклар томонга «Шаҳатил вужуҳ» (Юзлар қаро бўлсин!) деб отганлари ривоятларда собит. Ҳазрати Абдуллоҳ ибн Аббос (р. а.) бу ҳақда шундай ривоят қиладилар: «Бадр куни Расулуллоҳ (с. а. в.) қўлларини кўтариб: «Эй бор Худоё, агар ушбу жамоа ҳалок бўлса, ер юзида сенга ибодат қиладиган одам қолмайди...» деб дуо қилдилар.


Indeed the Muslim men and Muslim women, and the believing men and the believing women, and the men who obey and the women who obey, and the truthful men and the truthful women, and the patient men and the patient women, and the humble men and the humble women, and charitable men and the charitable women, and the fasting men and the fasting women, and the men who guard their chastity and the women who guard their chastity, and the men who profusely remember Allah and the women who profusely remember Allah – for all of them, Allah has kept prepared forgiveness and an immense reward. 	 Албатта, муслимлар ва муслималар, мўминлар ва мўминалар, давомли итоаткор эркаклар ва давомли итоаткор аёллар, садоқатли эркаклар ва садоқатли аёллар, сабрли эркаклар ва сабрли аёллар, тавозуъли эркаклар ва тавозуъли аёллар, садақа қилгувчи эркаклар ва садақа қилгувчи аёллар, рўза тутгувчи эркаклар ва рўза тутгувчи аёллар, фаржларини сақловчи эркаклар ва (фаржларини) сақловчи аёллар, Аллоҳни кўп зикр қилгувчи эркаклар ва (Аллоҳни кўп) зикр қилгувчи аёллар–ўшаларга Аллоҳ мағфиратни ва улуғ ажрни тайёрлаб қўйгандир.


The life of this world is only a sport and play. 	 Бу дунё ҳаёти фақат ўйин-кулгидан иборатдир.


He knows fully all that lies beyond the range of perception.” 	 (Қуръон Роббим отган энг кучли ҳақдир. Ҳаққа қарши чиқиб нима қиласизлар?)


Unquestionably, they are in doubt about the meeting with their Lord. 	 Албатта, улар Роббиларига рўбарў бўлишдан шакдадирлар. Огоҳ бўлинглар.


He is the Most Mighty, the Most Wise. 	 У азиз ва ҳаким зотдир.


Nor did they (usually) forbid one another the iniquities which they committed: evil indeed were the deeds which they did. 	 Улар қилинган ёмон ишдан бир-бирларини қайтармас эдилар. Бу қилмишлари қандай ҳам ёмон бўлди!


Those who offend God and His Prophet will be damned in this world and the next. 	 Албатта, Аллоҳга ва Унинг Расулига озор берадиганларни Аллоҳ бу дунё ва охиратда лаънатлади ҳамда уларга хорловчи азобни тайёрлаб қўйди. (Аллоҳга озор бериш–Аллоҳга ширк келтириш, унга осий бўлиш, Уни Ўзига мос бўлмаган сифатлар билан сифатлаш, динга, Пайғамбарларига, китобларига тил теккизиш.


And there is (a saving of) life for you in Al-Qisas (the Law of Equality in punishment), O men of understanding, that you may become Al-Muttaqun (the pious - see V. 2:2). 	 Қасос олиш йўлга қўйилса, инсон ҳаётини сақлаб қолишда катта иш қилинган бўлади. Чунки ҳар бир одам бошқа бировни ўлдирса, қасосига ўзининг ҳам ўлдирилишини билади ва ҳеч қачон одам ўлдиришга қўл урмайди.)


Nay, they do not perceive. 	 Йўқ! Улар сезмаслар.


Lord of the two Easts and Lord of the two Wests. 	 У икки машриқ ва икки мағрибнинг Роббисидир. (Икки машриқ деганда, қуёшнинг ёздаги ва қишдаги чиқиш жойларини ҳамда икки мағриб деганда, ёздаги ва қишдаги ботиш жойларини тушуниш керак.)


Is it (only) then, when it hath befallen you, that ye will believe? 	 У воқеъ бўлганидан сўнг унга ишондингизми? Энди-я?!


Kind words and forgiveness are better than charity followed by insults. 	 («Ортидан озор келадиган садақа»нинг кераги йўқ. Ундан кўра бир оғиз ширин сўз ва кечиримли бўлиш яхшироқдир.


Shall he keep it with disgrace or bury it (alive) in the dust? 	 У(қиз)ни хорлик-ла олиб қолсамикин ёки тупроққа кўмсамикин?


Since they brought none, they are liars before God. 	 Бас, гувоҳларни келтира олмаган чоғда ана ўшалар ўзлари Аллоҳнинг ҳузурида ёлғончидирлар.


Taste then the torment for ye were to disbelieve. 	 Фақат овоз чиқариш, тўс-тўполон қилиш. Шунинг учун ҳам оятнинг сўнгида уларга хитобан: «Бас куфр келтирганингиз туфайли азобни татиб кўринг», дейилмоқда.)(Яъни, Бадр урушидаги азобни татиб туринг, қолганини қиёматда оласиз.)


That is because God -- He is the Truth, and that they call upon apart from Him -- that is the false; and for that God is the All-high, the All-great. 	 Бу, албатта, Аллоҳнинг Ўзи ҳақ, албатта, Ундан ўзга илтижо қилаётганлари ботил ва, албатта, Аллоҳнинг Ўзи энг юксак ва энг буюк зот эканидандир.


And if an entry were made upon them from the outlying parts of it, then they were asked to wage war, they would certainly have done it, and they would not have stayed in it but a little while. 	 Магар озгинагина. (Яъни, ўша мунофиқ ва иймони заифларнинг устига душман Мадинанинг ҳар томонидан бостириб кириб, фитнани –диндан қайтиш ва мусулмонларга қарши урушишни талаб этса, дарҳол ўша ишни қилар эдилар.)


They replied: "He in whose saddlebag the cup is found, he himself shall be its recompense." 	 Улар: «Унинг жазоси, кимнинг юкида топилса, ўшадир. Бас, унинг жазоси ўшадир.


(Bidding you): Serve Allah and keep your duty unto Him and obey me, 	 Аллоҳга ибодат қилинглар, Унга тақво қилинглар ва менга итоат қилинглар.


If you do not bring him to me, you shall receive no measure (of corn) from me, nor shall you come near me (again)' 	 ( Юсуф (а. с.) уларга сўраган нарсаларини–озиқ-овқатни ҳам бердилар. Жўнаб кетишларидан олдин молларини юклаш, йўлга тайёргарлик кўриш пайтида, янаги сафар ота бир иниларини ҳам олиб келишни тайинладилар.)


"And be moderate (or show no insolence) in your walking, and lower your voice. 	 (Яъни, юришинг ўртача ва мақсадли бўлсин. Бекорчи сохта ҳаракатлар билан куч-қувватни исроф қилиб, кибру ҳаво билан ҳам юрма, жуда лапашанг бўлиб, судралма ҳам эшак бекордан-бекорга бор овози билан ҳанграб туради.


Here is a similitude: How rain and the growth which it brings forth, delight (the hearts of) the tillers; soon it withers; thou wilt see it grow yellow; then it becomes dry and crumbles away. 	 Бу дунё ҳаёти ғурурга кетгазувчи матодан ўзга ҳеч нарса эмас. (Яъни, бу дунё ҳаёти шундай бир ёмғирга ўхшайдики, у ёққандан сўнг чиққан наботот деҳқонларни ҳайратга солади, завқлантиради.


Their abode is Hell. What a miserable destination! 	 Уларнинг жойи жаҳаннамдир ва у жой қандоқ ҳам ёмон манзил!


Certainly We created man out of a dry clay [drawn] from an aging mud, 	 Батаҳқиқ, Биз инсонни қуруқ лойдан, ўзгартирилган қора балчиқдан яратдик.


And dread the Day when no one shall avail anyone in any way; nor shall any ransom be accepted from anyone; nor shall intercession profit any body; nor shall the offenders be helped from any quarter. 	 Бир жон бошқа жондан ҳеч нарсани адо қила олмайдиган, ундан шафоат қабул қилинмайдиган, ундан тўлов олинмайдиган ва уларга ёрдам берилмайдиган Кундан қўрқинг!


And diverse adornments; and all this is usage only of the life of this world; and the Hereafter with your Lord, is for the pious. 	 Буларнинг ҳаммаси ҳаёти дунёнинг матоҳидан бошқа нарса эмас. Охират эса, Роббинг наздида тақводорлар учундир.


If you (pagans) repent, it would be better for you, but if you turn away (from God), know that you cannot make God helpless. 	 Бас, агар тавба қилсангиз, у ўзингиз учун яхшидир. Агар юз ўгириб кетадиган бўлсангиз, билингларки, албатта, сизлар Аллоҳни ожиз қолдирувчи эмассиз.


And to Allah belongs whatever is in the heavens and whatever is on the earth. 	 Осмонлару ердаги нарсалар Аллоҳникидир.


Moosa said to them, “Ruin is to you – do not fabricate a lie against Allah, that He may destroy you by a punishment; and indeed one who fabricates lies has failed.” 	 Аллоҳга нисбатан ёлғон уйдирманг, бас, сизни азоб ила бутунлай ҳалок қилур. Батаҳқиқ, ким ёлғон уйдирса, ноумид бўлур», деди.


Verily God makes those He will to listen; but you cannot make those hear who are in their graves. 	 Мўминлар тириклардир, кофирлар ўликлардир. Тириклар билан ўликлар тенг бўлмаганидек, мўминлар билан кофирлар ҳам тенг бўлмайдилар.)


Call to mind when ye were a small (band), despised through the land, and afraid that men might despoil and kidnap you; But He provided a safe asylum for you, strengthened you with His aid, and gave you Good things for sustenance: that ye might be grateful. 	 Сиз ер юзида оз сонли, заифҳол бўлиб, одамлар сизни тутиб олишидан қўрқиб юрган ҳолингизни эсланг. Бас, У зот сизга жой берди, Ўз нусрати ила қўллади ва сизларга пок нарсаларни ризқ қилиб берди.


And We have made the night a covering. 	 Ва кечасини либос қилиб қўйдик.


(Shown in their) behaving arrogantly in the land and plotting evil; and the evil plot encloseth but the men who make it. 	 Улар фақат илгаригиларнинг суннатига интизор бўлмоқдалар, холос. Аллоҳнинг суннатига ҳаргиз бадал топа олмассан.


We are watching over you. Glorify your Lord when you rise during the night 	 Албатта, сен кўз ўнгимиздасан, ўрингдан турганингда Роббингга тасбиҳ айт!


His is whatsoever is in the heavens and whatsoever is in the earth. 	 Бу ҳақда сизнинг ҳеч қандай далилингиз йўқ-ку! Аллоҳга нисбатан билмаган нарсангизни айтаверасизми?


Say, “Have you considered? If God took away your hearing and your sight, and set a seal on your hearts, what god other than God would restore them to you?” 	 Уларга: «Айтинг-чи, агар Аллоҳ қулоқ ва кўзларингизни олиб қўйса, қалбларингизга муҳр босса, Аллоҳдан ўзга қайси илоҳ уни сизга беради», дегин.


She was one of those who stayed behind. 	 Аммо уларнинг орасидан ҳам энг яқин кишиси–хотини иймон келтирмади. Оқибатда у жинояткор қавмга қўшилиб ҳалок бўлди.)


Then as for those who believe in Allah and hold fast by Him, He will cause them to enter into His mercy and grace and guide them to Himself on a right path. 	 Аллоҳга иймон келтирган ва Уни маҳкам тутганларни, шубҳасиз, уларни ўзидан бўлган раҳматга ва фазлга киритади ва уларни Унга–тўғри йўлга ҳидоят қиладир.


God is truly bountiful to people, but most people do not give thanks. 	 Албатта, Аллоҳ одамларга нисбатан фазлу карам соҳибидир. Лекин одамларнинг кўплари билмаслар.


Indeed, Allah is Knowing and Acquainted. 	 Айни чоғда Аллоҳ таоло уларни турли халқлар ва қабилаларга ажратиб ҳам қўйганини таъкидламоқда. Инсонларнинг турли халқ ва қабилаларга бўлинишини сабаби эса, ўзаро танишиш, маърифат ҳосил қилиш эканлиги уқтирилмоқда.)


Forgive me, and my parents, and him who enters my home as a believer, and all the believing men and women. 	 Ва золимларга ҳалокатдан ўзга нарсани зиёда қилмагин», деди. (Нуҳ алайҳиссаломнинг дуолари қабул бўлди.


Lo! verily these who debate concerning the Hour are in error far-off. 	 Огоҳ бўлинг! Албатта, (қиёмат) соати ҳақида шубҳа қилгувчилар йироқ залолатдадирлар.


And the earth, how We spread it out, and set on it mountains, and grew in it all kinds of delightful pairs? 	 Ва ерни чўзиб қўйдик, унга тоғларни ташладик ва унда турли гўзал жуфтларни ўстирдик.


(iii) Give to the near of kin his due, and also to the needy and the wayfarer. (iv) Do not squander your wealth wastefully, 	 Мискинга ва кўчада қолганга ҳам. Исрофгарчиликка мутлақо йўл қўйма.


Allah knows but you do not know. 	 Шунингдек, урушга бормай уйда ўтириши каби ўзига яхши кўринган нарсалар аслида унинг учун ёмонлик бўлиши мумкин. Бундай ишларнинг оқибатини Аллоҳ билади, банда билмайди.)


if You do, they will mislead Your servants and will only give birth to ungrateful sinners. 	 Албатта сен уларни тек қўйсанг, бандаларингни адаштирурлар ва фожиру кофирдан бошқа туғмаслар.


The heavens are almost split asunder from above as the angels sing their Lord's praise and seek forgiveness for those on earth. 	 Осмонлар уст томонларидан ёрилиб кетай дейдир. Фаришталар эса, Роббилари ҳамди ила тасбиҳ айтурлар ва ер юзидаги кимсаларга истиғфор сўрарлар.


and then they will say, "We have faith in the Quran." 	 Улар: «Унга иймон келтирдик», дерлар.


Thus fair-seeming unto every community We have made their work. 	 Бас, у қилиб юрган ишларининг хабарини берур. (Мушриклар Аллоҳни қўйиб, санам ва бутларга ибодат қиладилар.


This is indeed an advice; so whoever wishes may take the path towards his Lord. 	 Албатта, бу(сура)эслатмадир. Бас, ким хоҳласа ўз Роббисига йўл оладир.


There will be none to help them there. 	 У ўта совуқ ва қаттиқ шамол бўлиб, теккан жойини куйдириб кетади.)


Not at all – but rather you do not honour the orphan. 	 Йўқ! Балки Сизлар етимларни икром қилмассизлар.


for when it was said to them, 'There is no god but God,' they were ever waxing proud, 	 Чунки, уларга қачонки «Ла илаҳа иллоллоҳу», дейилса, мутакаббирлик қилар эдилар.


And when We said to the angels: Make obeisance to Adam they did obeisance, but Iblis (did it not). 	 Бас, сажда қилдилар, магар Иблис бош тортди, мутакаббирлик қилди ва кофирлардан бўлди. (Фаришталарга саждани буюриб, Аллоҳ Одамга улкан мартаба ато этди.


It may well be that God may soon send (you) success, or other command of His. 	 (Яъни, мазкур кофирлар замон айланиб мусулмонлар енгилиб қолса, ғолибларнинг зарбаси остида қолмайин, деб қўрқади. Демак, Исломга у ихлос билан кирган эмас.


If they ask you for help in a religious cause, you must help them against their enemies unless their enemies have a peace treaty with you. 	 (Исломда «вала»-валийлик ақида асосида бўлади. Ким мўмин-мусулмон бўлиб, Исломга кирар экан, бошқа ҳамма восита ва алоқалардан узилиб, ақида ила боғланади.


God is All-knowing and All-merciful. 	 Аллоҳ мағфиратли ва раҳмли зотдир.


On that Day you shall be exposed, and no secret of yours will remain hidden. 	 Бас, ўша кунда кўрикдан ўтасизлар, бирорта нарсангиз махфий қолмайдир.


It is the same; whether one of you conceals his speech, or declares it; whether he goes into hiding by night, or goes out by day. 	 Сиздан ким гапни сир тутса, ким уни ошкор қилса ёки ким кечаси беркинувчи бўлсаю ким кундузи ошкор юрувчи бўлса, барибир.


There were nine tribes in the city spreading evil without any reform in the land. 	 У шаҳарда тўққиз нафарли гуруҳ бор бўлиб, ер юзида бузғунчилик қилишар, ислоҳ қилмас эдилар. (Яъни, Солиҳ алайҳиссалом шаҳарлари Ҳижрда тўққиз кишидан иборат бир гуруҳ бўлиб, ўша гуруҳ аъзолари бузғунчилик, фасод ишлар билан шуғулланишарди.)


He makes the night to enter into the day and makes the day to enter into the night, and He has subjected the sun and the moon, each of them running to a stated term. 	 Ундан ўзга илтижо қилаётганларингиз эса, данак пўстлоғига ҳам молик эмаслар. (Арабларда ҳеч нарсага арзимас ва қадрсиз нарсани хурмо данаги устидаги ўта юпқа пўстлоққа ўхшатиш одати бор.


It is He Who made you vicegerents in the earth. 	 У зот сизларни ер юзида халифалар қилиб қўйгандир.


Such is Our guidance; those who reject their Lord's revelations shall suffer a woeful punishment. 	 Бу (Қуръон) ҳидоятдир. Роббилари оятларига куфр келтирганларга аламли азобнинг ашаддийси бордир.


Or that he might receive admonition, and that the admonition might profit him? 	 Ёки насиҳат олар ва мавъиза унга манфаат берар.


They said, "In God do we trust. 	 Улар: «Аллоҳгагина таваккал қилдик.


The sun and moon rotate in a predestined orbit. 	 Қуёш ва ой ҳисобдадир.


He forgivEth whomsoever He Will and tormenteth whomsoever he will; and Allah is ever Forgiving, Merciful. 	 Кимни хоҳласа, мағфират қилур ва кимни хоҳласа азоблар. Ва Аллоҳ кечирувчи, раҳмли зотдир.


Allah will requite the charitable, 	 Садақага муҳтожлар. Аввалги гердайишларидан асар ҳам йўқ.)


“Except Your chosen bondmen among them.” 	 Магар улардан танланган бандаларинггина (мустаснодир)», деди.


And most surely you invite them to a right way. 	 Албатта, сен уларни тўғри йўлга чақирасан.


When ye conspire together, conspire not together for crime and wrongdoing and disobedience toward the messenger, but conspire together for righteousness and piety, and keep your duty toward Allah, unto whom ye will be gathered. 	 (Мусулмонлар ўзаро суҳбатларида доимо бир-бирларини яхшиликка ва тақвога чорлашлари лозим. Афсуски, ҳозир бу қуръоний таълимотлар бизнинг орамиздан йўқолган.


When people said to them: 'Behold, a host has gathered around you and you should fear them', it only increased their faith and they answered: 'Allah is Sufficient for us; and what an excellent Guardian He is!' 	 Уларга кишилар: «Албатта, одамлар сизга қарши куч тўпладилар, улардан қўрқинглар», деганда, иймонлари зиёда бўлди ва: «Бизга Аллоҳнинг Ўзи етарли ва У қандай ҳам яхши вакил», дедилар. (Яъни, ўша мўминларга баъзи кишилар келиб, қурайшликларнинг уларга қарши кўп куч тўплаганларини айтиб, улардан қўрқинглар, деганида, мўминлар қўрқиш ўрнига, иймонлари зиёда бўлди.


Behold! how they lie against their own souls! But the (lie) which they invented will leave them in the lurch. 	 Назар сол! Улар ўзларини қандай алдарлар ва тўқиб юрган нарсалари улардан қандай йўқолди.


If you ask them who created them, they will answer: "God." 	 Агар сен улардан ўзларини ким яратганини сўрасанг, албатта, «Аллоҳ», дерлар.


The measure is denied us, so send with us our brother that we may obtain the measure, surely we will guard him well. 	 Биз билан инимизни юбор, ўлчаб оламиз ва, албатта, биз уни муҳофаза қилувчилармиз», дедилар.


He said: "You see, I forgot the fish on the rock where we had stopped. 	 (Тушлик пайти балиқ ёдларига келса, уни тушириб қўйишгани маълум бўлади. Билъакс, унинг денгизга йўл олишидан йигит ажабланмас ҳам эди.


How good is the reward, and what an excellent Murtafaqa (dwelling, resting place, etc.)! 	 Нақадар яхши савоб ва нақадар яхши жой.


A reward from your Lord, a fitting gift. 	 Роббингдан мукофот, совға ҳисобидандир.


Then the Thamud were destroyed by an awesome upheaval; 	 Бас, аммо Самуд ҳаддан ошувчи билан ҳалок қилинди. («Ҳаддан ошувчи»дан мурод қаттиқ чақмоқдир.)


We have cited in this Quran for mankind every ideal, that they may take heed. 	 Батаҳқиқ, Биз ушбу Қуръонда одамларга турли мисоллар келтирдик. Шоядки эсласалар.


Your Lord is indeed all-knowing and all-wise.’ 	 (Аллоҳнинг Пайғамбари бўлмиш Яъқуб (а. с.) ўғли Юсуф кўрган тушни ана шундай таъбир қилган эди. Бу туш Юсуфнинг келажакда боболари Иброҳим ва Исҳоқ алайҳимуссаломлар каби Пайғамбар бўлишидан дарак берар эди.)


(These are) the ones who wait and watch about you: if ye do gain a victory from Allah, they say: "Were we not with you?"- but if the unbelievers gain a success, they say (to them): "Did we not gain an advantage over you, and did we not guard you from the believers?" but Allah will judge betwixt you on the Day of Judgment. 	 Сизларга Аллоҳ томонидан фатҳ бўлса: «Сизлар билан бирга эмасмидик?!» дерлар. Агар кофирларга насиба бўлса: «Сизларга устун келиб, мўминлардан ҳимоя қилмадикми?» дерлар.


The last of it is musk. 	 У(шароб)нинг хотимаси мискдир.


Say thou unto My bondmen that they should say that which is best, Verily the Satan would stir up strife between them; verily the Satan is unto men ever an enemy manifest. 	 Бандаларимга айтгин, улар энг гўзал бўлган нарсани айтсинлар. Албатта, шайтон ораларини бузиб турадир.


O Thou, the Originator of the heavens and earth, Thou art my Protector in this world and the next. 	 Сен дунёю охиратда менинг валиййимсан. Мени мусулмон ҳолимда вафот этдиргин ва солиҳларга қўшгин», деди.


Who are conscious that they have to meet their Lord, and to Him they have to return. 	 Улар, албатта, Роббиларига рўбарў бўлишлари ва, албатта, Унга қайтиб боришларига ишонган зотлардир.


These are they for whom We have prepared a painful chastisement. 	 Ана ўшаларга аламли азобларни тайёрлаб қўйганмиз.


Or a little more, and recite the Qur'an slowly and distinctly. 	 Ёки у(ярим)га яна қўш ва Қуръонни тартил билан тиловат қил. (Қуръонни тартил билан ўқиш деб уни дона-дона қилиб, ҳар бир ҳарфини ўз ўрнидан чиқариб, оятларини алоҳида-алоҳида қилиб, тажвид қоидалари асосида ўқишга айтилади.)


By way of reminder, and We have never been unjust. 	 Эслатма бўлиши учундир. Биз зулм қилгувчи бўлмасдик.


so fear Allah, and obey me. 	 Бас, Аллоҳдан қўрқинглар ва менга итоат қилинглар.


Yet God purifies whom He pleases, and none shall be wronged even the breadth of a thread. 	 Аллоҳ кимни хоҳласа, шуни поклайди. Ва қилча зулм қилинмаслар.


This is how We deal with the criminals. 	 Албатта, Биз жиноятчиларга шундоқ қилурмиз.


By the racers panting. 	 Ҳарсиллаб чопувчиотлар билан қасам.


Beside Him. 	 Ундан ўзгани.


(Muhammad), they will ask you about Dhu 'l-Qarnayn. 	 Сендан Зулқарнайн ҳақида сўрарлар. сен: «Сизга унинг ҳақидаги зикрни тиловат қилурман», дегин. (Баъзи ривоятларда яҳудийлар сўраган, дейилса, бошқаларида яҳудийлар ўргатган, қурайшликлар сўраган, ҳам дейишади.


Allah has promised the hypocritical men and the hypocritical women and the unbelievers the fire of hell to abide therein; it is enough for them; and Allah has cursed them and they shall have lasting punishment. 	 Аллоҳ мунофиқ эркакларга, мунофиқ аёлларга ва кофирларга жаҳаннам оташини ваъда қилди. Унда абадий қолурлар.


We gave Moses the Book; so do not be in doubt regarding His encounter; and We made it a guidance for the Children of Israel. 	 Иккинчилари, Мусо алайҳиссаломнинг Тавротга рўбарў бўлишларидир, деб айтадилар. Учинчилари эса, Мусога китоб берганимиздек, сени ҳам бир илоҳий китобга рўбарў қиламиз, деган маънода тафсир этадилар.)


When their eyes shall be turned towards the Companions of the Fire, they will say: "Our Lord! send us not to the company of the wrong-doers." 	 Қачонки кўзлари дўзах эгалари томон бурилиб қолса: «Эй Роббимиз, бизни золим қавмлар билан бирга қилмагин», дерлар.


a multitude of the ancients, 	 Улар аввалгилардан кўпгина жамоатлардир.


As We have sent a Messenger from your own people to show you evidence about Me, to purify you from sins, to teach you the Book, give you wisdom and instruct you in that which you did not know, 	 Шунингдек, ичингизга ўзингиздан, сизларга оятларимизни тиловат қиладиган, сизларни поклайдиган, сизларга китобни, ҳикматни ва билмайдиган нарсаларингизни ўргатадиган Пайғамбар юбордик.'


And We distribute it among them in various ways that they may ponder and reflect; yet most men disdain everything but denial and thanklessness. 	 Аллоҳ осмондан туширган пок суви ила ўлик диёрларни тирилтиради, чанқоқ ҳайвон ва одамларни суғоради. Аллоҳ осмондан туширган пок сўзи билан маънавий ўлик халқларни тирилтиради, руҳий чанқоқларни, ташналарни руҳий-маънавий таълимотлар ила суғоради.


Have you seen those who had received a portion of the Book trade misguidance and try to make you, too, go astray? 	 Китобдан насиба берилганларнинг залолатни сотиб олишларини ва сиз йўлдан адашишингизни исташларини кўрмайсизми?


What ails the unbelievers, running with outstretched necks 	 Куфр келтирганларга нима бўлдики, бўйинларини чўзиб сен томон шошмоқдалар?!


and be devoted to your Lord's service. 	 Ва фақат Роббингга рағбат қил.


And if there should be a group among you who has believed in that with which I have been sent and a group that has not believed, then be patient until Allah judges between us. 	 Мадянга Пайғамбар қилиб юборганини, кейин эса, у кишининг ўз қавмларига қилган пандларини келтирмоқда. Мадянликлар ҳам асли араблар бўлиб, уларнинг ерлари Ақаба қўлтиғидан Тури Синога қадар чўзилган.


And for the infidels their infidelity increastth naught save loss. 	 (Дунё пайдо бўлганидан буён ҳозирга қадар ҳеч кимга куфр фойда бермаган, аксинча, доимо зарар келтирган ва келтирмоқда.)


But if they are too proud - still those who are with thy Lord glorify Him night and day, and tire not. 	 Агар улар мутакаббирлик қилсалар. Роббингнинг ҳузуридагилар Унга кечасию кундузи тасбиҳ айтурлар.


Whatsoever is in the heavens and whatsoever is on the earth glorifies Allah. 	 Осмонлару ердаги барча нарсалар Аллоҳга тасбиҳ айтадир.


At length, when he had filled up the space between the two steep mountain-sides, He said, "Blow (with your bellows)" Then, when he had made it (red) as fire, he said: "Bring me, that I may pour over it, molten lead." 	 Ниҳоят, у (тўп темир)ни ўтга айлантиргач: «Олиб келинглар, устидан мис қуяман», деди. (Икки тоғ орасига тўпланган темирни босқонлар билан дам уриб эритиб олов ҳолига келтирдилар.


Print… 	 Чоп қилиш...


The wife of the Aziz said: how hath the truth come to light, even I, solicited him against himself, and verily he is of the truth-tellers. 	 Мен унинг нафсини хоҳладим. Албатта, у содиқлардандир.


If you could but see when they are made to stand before the Fire and will say, "Oh, would that we could be returned [to life on earth] and not deny the signs of our Lord and be among the believers." 	 Дўзах устида тўхтатилганларида: «Қани энди (у дунёга) қайтарилсак эди, Роббимизнинг оятларини ёлғонга чиқармас эдик ва мўминлардан бўлар эдик», дейишларини кўрсанг эди.


On that day all sovereignty will belong to Allah: He will judge between them; then those who have faith and do righteous deeds will be in gardens of bliss, 	 У улар орасида ҳукм қилур. Бас, иймон келтирганлар ва яхши амал қилганлар нозу неъмат жаннатларидадирлар.


Indeed, I would then be in manifest error. 	 Албатта, у тақдирда мен очиқ-ойдин адашувда бўламан.


Those are they whose hearts God does not intend to purify. 	 Уларга охиратда улкан азоб бор. («Оғизлари ила, иймон келтирдик, деб қалблари иймон келтирмаганлар»дан мурод–мунофиқлардир.


These are tidings of the hidden, which We secretly reveal to you (O dear Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him); and you were not present with them when they threw their pens to draw lots, to know who should be the guardian of Maryam; nor were you present with them when they were quarrelling. 	 У киши Марямни туққанларидан кейин, ваъдасига вафо айлаб, янги йўргакланган чақалоқни яҳудийларнинг «Ҳайкал» ибодатхонасига олиб келиб, у ердаги диний ходимларнинг олдига қўйибди ва: «Бу назр қилинган қизни олинглар», дебди. Шунда улар, мен оламан-мен оламан, деб талашиб кетибдилар.


They said marvellest thou at the decree of Allah? 	 Улар: «Аллоҳнинг амридан ажабланасанми?


When he saw fire, he said to his family: Stop, for surely I see a fire, haply I may bring to you therefrom a live coal or find a guidance at the fire. 	 У оловни кўрган чоғида ўз аҳлига: »Туриб туринглар, мен оловни кўрдим, шояд сизга ундан чўғ келтирсам ёки олов бошида йўл кўрсатувчини топсам«, деди. (Ояти каримада Мусо алайҳиссалом Мадяндан Мисрга келаётганларида рўй берган ҳодиса баён этилмоқда.)


And We have appointed Hell for the infidels a prison. 	 Ва жаҳаннамни кофирларга зиндон қилганмиз.


And indeed Eisa is a sign* of the Last Day, therefore do not ever doubt in the Last Day, and obey Me**; this is the Straight Path. (* The advent of Prophet Eisa to earth for the second time. ** By obeying the Noble Messenger.) 	 (Вақти келиб Ийсо қиёмат кунининг белгиси бўлади. Унинг қайта тушишидан қиёмат жуда ҳам яқин қолгани билиб олинади.)


And he entered the city at a time of unawareness of its people, and he found there two men fighting, - one of his party (his religion - from the Children of Israel), and the other of his foes. 	 Иссиқ юртларда, жумладан, Мисрда ҳам туш пайти шаҳар ва қишлоқ аҳолиси кундузги уйқуда бўладилар. Мусо алайҳиссалом бири ўз қавми–Бани Исроилдан, иккинчиси душман–Фиръавн қавмидан бўлган икки кишининг уришаётганини кўрдилар.


They shall send the She-camel as a trial for them; so watch thou them and keep patience. 	 Биз уларни синаш учун туяни юборувчимиз. Уларни кузатиб тур ва сабр қил.


To all the Messengers that were sent before you We revealed that I am the only God to be worshipped. 	 Сендан илгари юборган ҳар бир Пайғамбарга: «Албатта, Мендан ўзга ибодатга сазовор илоҳ йўқ. Бас, Менга ибодат қилинг», деб ваҳий қилганмиз.


And you will see the transgressors, when they see the torment, saying, “Is there a way of going back?” 	 Золимларни кўрурсанки, азобни кўрган чоқларида: «(Ортга) қайтишга ҳеч бир йўл бормикан?» дерлар.


But Allah will judge between them on the Day of Resurrection concerning that over which they used to differ. 	 Улар ҳам яҳудий ва насронийларнинг гапларига ўхшаш гапларни айтадилар, яъни, булар иккаласи ҳам ҳеч нарсага арзимайди, дейдилар. Улар тортишишган масаланинг ҳақиқий ҳукмини Аллоҳ таоло қиёмат куни Ўзи чиқаради.)


And if one party of them doeth wrong to the other, fight ye that which doeth wrong till it return unto the ordinance of Allah; then, if it return, make peace between them justly, and act equitably. 	 Агар улардан бири иккинчисига тажовуз қилса, сиз тажовуз қилганига қарши, то у Аллоҳнинг амрига қайтгунича урушинг, агар қайтса, бас, ўрталарини адолат билан ислоҳ қилинг.


Give thanks to God for His favors and do not commit evil in the land." 	 Ҳозиргача ўша масканларнинг баъзилари сақланиб қолган. Солиҳ (а. с.) уларга бу нарсаларнинг ҳаммаси Аллоҳнинг неъмати эканини эслатиб, уларни шукр қилишга ундадилар.)


And those who disbelieve will be gathered unto Hell. 	 Улар ўзларича, бу харажатларни эзгулик йўлида, савоб учун сарфлаяпмиз, деб ўйлайдилар. Улар хоҳлаганларича сарфлайверсинлар, лекин бир куни келиб, худди шу сарфлаган моллари ўзларига ҳасратнадомат бўлиб қайтади.


Behaviour 	 Хоссалари


Do they not consider how many a generation We have destroyed before them, whom We had established in the earth as We have not established you, and We sent the clouds pouring rain on them in abundance, and We made the rivers to flow beneath them, then We destroyed them on account of their faults and raised up after them another generation. 	 Осмондан устларига барака ёмғири юборган ва остларидан анҳорлар оқиб турадиган қилиб қўйган эдик. Бас, гуноҳлари туфайли уларни ҳалок қилдик ва ўринларига бошқа асрларни пайдо қилдик.


Those upon whom the sentence will be pronounced will say: our Lord these are they whom we seduced, we seduced them even as we our selves were seduced. 	 Устиларига сўз(ланган азоб) тушиши ҳақ бўлганлар: «Эй Роббимиз, анави йўлдан оздирганларимизни ўзимиз йўлдан озганимиздек оздирганмиз.


Yet if you bring to them a sign the unbelievers will surely say: 'You are but falsifiers' 	 Аниқки, агар сен уларга оят-мўъжиза келтирсанг ҳам, куфр келтирганлар: «Сиз ботилчилардан ўзга эмассиз», дерлар.


Truly, that Day will be a Hard Day. 	 Ўшал кун, қийин кундир.


I told them only what You commanded me to, "Worship God, my Lord and your Lord." 	 Мен уларга Ўзинг менга амр қилган нарса; Аллоҳга менинг Роббим ва сизнинг Роббингизга ибодат қилингдан, бошқани айтганим йўқ. Ва модомики ораларида эканман, уларга гувоҳ бўлдим.


They will come to know. 	 Бас, улар тезда билурлар.


Have ye then no sense? 	 Жаннатга ва Аллоҳнинг розилигига етишиш умидида ўлимни хурсанд бўлиб кутиб оладилар. Кофирлар эса, ақлларини ишлатмаганлари учун бу масалада катта қийинчиликда қоладилар.)


And to Allah only belong the armies of the heavens and the earth; and Allah is Most Honourable, Wise. 	 Осмонлару ернинг лашкарлари Аллоҳникидир. Ва Аллоҳ иззатли ва ҳикматли зотдир.


Satan sows dissension among them; he is the sworn enemy of human beings. 	 Албатта, шайтон ораларини бузиб турадир. Албатта, шайтон инсон учун очиқ-ойдин душмандир.


[It is] a revelation from the Lord of the worlds. 	 Оламлар Роббисидан туширилгандир.


And whoso doeth good works, whether of male or female, and he (or she) is a believer, such will enter paradise and they will not be wronged the dint in a date-stone. 	 Эркакми, аёлми–ким мўмин бўлган ҳолда яхшиликлар қилса, ана ўшалар жаннатга кирарлар ва уларга қилча ҳам зулм қилинмас. (Яхши амалларнинг мукофотини беришда эркагу аёлдан баробар иймон шарт қилиниб қўйилади.


Most surely they shall be the assisted ones 	 Албатта, улар, ҳа, уларгина нусрат топишлари.