And unto those who are Judaised We forbade every animal with cloven hoof; and of the bullock and the goats We forbade unto them the fat thereof, save that which is borne on their backs or entrails or that which sticketh to the bone. 	 Оятда биз «(бутун) туёқли» деб таржима қилганимиз сўз, туёғи иккига ёки кўпга бўлинмаган ҳайвонлар, деган маънодадир. Бундай ҳайвонлар туя, туяқуш, ўрдак ва шунга ўхшаш оёғидаги туёғи бутун (битта) бўлган ҳайвонлардир.


And what do they, who fabricate lies against Allah, assume will be their state on the Day of Resurrection? 	 Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқиётганларнинг қиёмат куни ҳақида нима гумонлари бор?


Have they not travelled over the land so that they may observe how was the fate of those who were before them? 	 Ер юзида юриб, ўзларидан олдингиларнинг оқибати нима бўлганига назар солмайдиларми? Албатта, охират диёри тақво қиладиганлар учун яхшироқдир.


They will have no power of intercession, save him who hath made a covenant with his Lord. 	 Магар ким Роҳман ҳузурида аҳду паймон олган бўлса (молик бўлур). (Шафоатга молик бўлганлар фақат Аллоҳнинг Ўзидан бу ҳақда аҳду паймон олганлардир, холос.)


Do they have some share in the kingship?- if it were, they would not give to mankind even a single sesame. 	 Ёки улар мулкдан насибадорлар-у, шундай тақдирда ундан одамларга зиғирча ҳам бермайдиларми?!


and that He it is Who causes death and grants life, 	 Албатта, ўлдирган ҳам Ўзи, тирилтирган ҳам Ўзи.


Is it then, that when it has actually befallen, that you will believe in it? 	 У воқеъ бўлганидан сўнг унга ишондингизми? Энди-я?!


Nor are (alike) the shade and the sun's heat. 	 Соя билан жазирама ҳам.


That is part of the wisdom your Lord has revealed to you. 	 Ушбулар Роббинг сенга ваҳий қилган баъзи ҳикматлардир.


Verily, the Hour (Day of Judgement) is surely coming, therein is no doubt, yet most men believe not. 	 Ишонмаганлари учун ҳам Аллоҳнинг оятлари ҳақида ҳеч қандай ҳужжат-далилсиз талашиб-тортишадилар. Ўзларининг ким эканларини унутиб, кибрга кетадилар.


The lightning well-nigh snatcheth away their sight; whensoever it flasheth on them, they walk therein, and when it becometh dark unto them, they stand still. 	 Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсага қодирдир. (Аллоҳ таоло ушбу икки оятда мунофиқларнинг ҳайратлари, иккиланишлари ва умумий руҳий ҳолатларини момақалдироқ бўлиб чақмоқ чақиб, осмонни зулмат босиб, қаттиқ ёмғир ёққанда кўчада қолган бечора одамга ўхшатади.


Warn your close relatives 	 Ва яқин қариндошларингни огоҳлантир.


They replied: 'Have you come to turn us away from the way of our forefathers that the two of you might become supreme in the land? 	 Улар: «Сен бизни оталаримиз тутиб келаётганида топган нарсамиздан буриш учун ва икковингизга ер юзида катталик бўлиши учун келдингми? Биз икковингизга иймон келтирувчилардан эмасмиз», дедилар.


But give back to the unbelievers what they have spent, and there is no fault in you to marry such women, provided you give them their dowries. 	 Кофир хотинларингизни никоҳларингизда ушлаб турманглар. Нафақа қилган нарсаларингизни сўранглар, улар ҳам нафақа қилган нарсаларини сўрасинлар.


But do not retain them to hurt them and commit aggression. 	 Ким ўшандоқ қилса, шубҳасиз, ўзига зулм қилади. Аллоҳнинг оятларини ҳазил билманг.


Say: "Can a blind man and one who can see be equal? Or, darkness and light be the same? 	 «Кўзи кўр билан кўрувчи баробар бўлурми ёки зулматлар билан нур баробар бўлурми?» дегин.


Assuredly there hath been in them for you an excellent pattern-for him who hopeth for Allah and the last Day. 	 Албатта, кимнинг Аллоҳдан ва қиёмат кунидан умиди бўлса, шулар учун уларда яхши ўрнак бор эди.


Call to mind the time when We raised above you the Tur and made a covenant with you, saying, "Hold fast to the Book which We are giving you and bear in mind the commands and precepts contained therein. It is expected that this will lead you on to the paths of virtue and piety." 	 Аҳду паймонларингизни олганимизни ва устингизга Турни кўтарганимизни, «Биз сизга берган нарсани қувват билан олинг ва ундаги нарсани эсланг, шоядки тақводор бўлсангиз», деганимизни эсланг.


To Us is their return, and We will inform them of what they did. 	 Бас, Биз уларга нима амал қилганлари хабарини берурмиз.


They will go round between its flames and boiling water. 	 Улар жаҳаннам билан ўта қайноқ сув ўртасида айланур.


Here is an army rushing blindly with you. 	 «Мана бу гуруҳ ҳам сиз билан бирга бостириб киргувчидир.


The heavens may well nigh rend asunder from above while the angels proclaim the praise of their Lord and ask forgiveness for those on earth. 	 Осмонлар уст томонларидан ёрилиб кетай дейдир. Фаришталар эса, Роббилари ҳамди ила тасбиҳ айтурлар ва ер юзидаги кимсаларга истиғфор сўрарлар.


And He creates many things (for you) that you do not even know about. 	 Ушбу оятлар тушган даврда мавжуд бўлмаган ҳавода, сувда ва ерда юрадиган кўплаб нақлиёт воситалари вужудга келди. Бу эса, ўз навбатида, Қуръони Карим мазкур: «ва сиз билмайдиган нарсаларни яратади», жумласи ила мўмин-мусулмонларни келажак янгиликларидан хабардор қилаётганига далолатдир.)


We tried you through various trials. 	 Бас, Биз сени ғамдан қутқардик ва турли синовлар ила синадик.


and Moses said to them: 'Alas! 	 Уларга Мусо: «Ҳолингизга вой!


They are the ones upon whose hearts and hearing and eyes Allah has set a seal. 	 Ана ўшаларнинг қалблари, қулоқлари ва кўзларига Аллоҳ муҳр босгандир.


Every age has its own (revealed) Book. 	 Биз доимо оддий одамларни Пайғамбар қилиб келганмиз, фаришталарни эмас. Ўша сендан олдин ўтган Пайғамбарларнинг ҳам сенга ўхшаб оиласи, бола-чақалари бўлган.)


And when you divorce women and they have [nearly] fulfilled their term, either retain them according to acceptable terms or release them according to acceptable terms, and do not keep them, intending harm, to transgress [against them]. 	 Хотинларни талоқ қилишингизда, муддатлари охирига етганда, уларни яхшилик билан ушлаб қолинг ёки яхшилик билан қўйворинг. Уларни тажовуз учун, зарар етказиш юзасидан ушлаб турманг.


If God had willed He would have brought them all to the right path. 	 Улар нафсларининг бузуқлиги, ҳасад ва саркашликлари оқибатида куфр йўлини ихтиёр қиляптилар. Аллоҳ таоло одамларни ҳар хил табиатли ва айри истеъдод соҳиби қилиб яратгандир.


those who have split up their religion and have become divided into sects, each party exulting in what they have. 	 Динларида тафриқага тушган, гуруҳ-гуруҳ бўлиб олиб, ҳар бир фирқа ўз олдидаги нарсадан шод бўлганлардан (бўлманг). (Мушрикликнинг бир маъноси Аллоҳга шерик келтириш бўлса-да, дунёда мушрикликдан кўп нарса бўлмаса керак.


And strive hard for Allah as is due unto Him hard striving. 	 Ва сизга бу динда ҳеч танглик қилмади. Бу отангиз Иброҳимнинг миллати.


And the heaven is opened and becometh as gates, 	 Осмон ёрилиб, эшик-эшиклар очилур.


Do men think that they will be left alone on saying, "We believe", and that they will not be tested? 	 Ҳар ким ҳам, иймон келтирдим, деб айтавериши мумкин. Аммо тил билан айтилган калима дилдан чиққанми ёки йўқми, буни аниқлаш учун банда синов-имтиҳондан ўтиши керак.)


There were in that city nine persons who spread disorder in the land, and did not reform. 	 У шаҳарда тўққиз нафарли гуруҳ бор бўлиб, ер юзида бузғунчилик қилишар, ислоҳ қилмас эдилар. (Яъни, Солиҳ алайҳиссалом шаҳарлари Ҳижрда тўққиз кишидан иборат бир гуруҳ бўлиб, ўша гуруҳ аъзолари бузғунчилик, фасод ишлар билан шуғулланишарди.)


and say: 'What are our gods better, or is he' They do not mention him to you except to dispute, truly, they are a contentious nation. 	 Улар: «Бизнинг олиҳаларимиз яхшими ёки уми?» дедилар. Улар уни сенга фақат талашиб-тортишиш учунгина мисол келтирдилар.


He who made the earth a habitat for you, and traced pathways for you on it, that you may be guided. 	 (Аллоҳ сизга ерни чақалоқнинг бешигидек қулай қилиб, ер юзида йўллар ҳам яратиб қўйди. Шоядки бу ҳақиқатларни тушуниб, инсофга келиб ҳидоят йўлига юрсангиз.)


a recompense for all that they did. 	 Булар, қилган амалларнинг мукофотидур.


They will have a lasting punishment. 	 Уларга доимий азоб бордир.


And in the night-time hymn His praise, and after the (prescribed) prostrations. 	 (Тасбеҳ айтишнинг маъноси Аллоҳни поклаб ёд этишдир. Кўпроқ «Субҳоналлоҳи» калимасини айтиш билан бўлади.)


Have you, too, found that what your Lord promised you is true?" 	 Сизлар ҳам Роббингиз ваъда қилган нарсанинг ҳақ эканини топдингизми?!» деб нидо қиладир.


They have forgotten God, so He has forgotten them. 	 Ҳаммалари ҳам бир гўр. Чунки асллари бир.


And the heaven and Him Who made it, 	 Ва осмон билан ва унинг бино қилиниши билан қасам.


You knew it not, neither you nor your people, before this. 	 Бас, сабр қил, албатта, оқибат тақводорларникидир. (Нуҳ (а. с.) ва у кишининг қавмлари аллақачон ўтиб кетган.


Surely, a terrible punishment awaits those who stray from the Path of Allah, because they forget the Day of Reckoning' 	 Яна у сени Аллоҳнинг йўлидан адаштирмасин. Албатта, Аллоҳнинг йўлидан адашадиганларга унутганлари учун ҳисоб кунида шиддатли азоб бордир.


Behold, We turned towards thee a company of Jinns (quietly) listening to the Qur'an: when they stood in the presence thereof, they said, "Listen in silence!" 	 Ва сен томон бир гуруҳ жинларни Қуръон эшитишга бурганимизни эсла. Унга ҳозир бўлганларида: «Жим, қулоқ осинглар!», дедилар.


That is an easy gathering for Us. 	 Ана ўша Биз учун осон тўплашдир.


For he had said, "I will surely take from among Your servants a specific portion. 	 У эса: «Қасамки, бандаларингдан маълум насибани оламан.


By the leave of its Lord its fruit in all seasons, God presents words of wisdom to men that they might reflect. 	 Робби изни ила ҳар доим меваларини бериб турадир. Аллоҳ, шояд эсласалар, деб одамларга мисоллар келтирадир.


Thus the matter you are inquiring about is settled.” 	 Тушида бошида нон кўтариб юрган, ўша нондан қушлар келиб чўқиб еяётганини кўрган шахс эса, осилади ва қушлар келиб, бошини ейди.)


but he whose deeds weigh light in the Balance 	 Ва аммо кимнинг тарозуси енгил келса...


You may put off whichever of them you wish and consort with whichever of them you wish, and there is no sin upon you [in receiving again] any [of them] whom you may seek [to consort with] from among those you have set aside [earlier]. 	 Шундай бўлиши уларнинг кўзлари қувончга тўлиши, хафа бўлмасликлари ва ҳаммаларининг сен уларга берган нарсадан рози бўлишларига яқинроқдир. Аллоҳ қалбларингиздаги нарсани биладир ва Аллоҳ ўта билгувчи ва ўта ҳалим зотдир.


And whosoever obeyeth Allah and His apostle, He will cause him enter Gardens where under rivers flow; and whosoever turneth away, him He shall torment with a torment afflictive. 	 Ким Аллоҳга ва Унинг Расулига итоат қилса, уни остидан сувлар оқиб турган жаннатларга киритилур. Ким юз ўгирса, аламли азоб ила азоблар.


And he found near it a people. 	 Биз: «Эй Зулқарнайн, ё уларни азобларсан, ёки гўзаллик-ла тутарсан», дедик.


Follow what is revealed to you, and be patient till Allah shall judge, and He is the Best of judges. 	 Ва сенга ваҳий қилинган нарсага эргаш ва Аллоҳ ҳукм қилгунча сабр қил. У ҳукм қилгувчиларнинг яхшисидир.


Those who patiently persevere, seeking the countenance of their Lord; Establish regular prayers; spend, out of (the gifts) We have bestowed for their sustenance, secretly and openly; and turn off Evil with good: for such there is the final attainment of the (eternal) home,- 	 Улар Роббилари юзини кўзлаб, сабр қиларлар. Намозни тўкис адо этарлар, Биз уларга ризқ қилиб берган нарсадан махфий ва ошкора инфоқ қиларлар ва ёмонликни яхшилик ила қайтарарлар.


Did you (O Muhammad (Peace be upon him)) not see (thought) how your Lord dealt with 'Ad (people)? 	 Сен Роббинг Одга қандай (муомала) қилганинни билмадингми?


Will they distribute the mercy of your Lord? 	 Ёки улар Роббингнинг раҳматини тақсимлайдиларми?


They will not have to wait long. When the Day of Judgment comes, it will only take a single blast of sound to strike them while they are quarrelling with one another. 	 Улар фақат талашиб-тортишиб турганларида ўзларини бирдан оладиган биргина қичқириқдан бошқа нарсани кутаётганлари йўқ.


A Day with your Lord is like a thousand years in your reckoning. 	 «Дарҳақиқат, Роббинг ҳузуридаги бир кун сиз санайдиган минг йилдекдир». Шунинг учун ҳам У зот шошилмайди.)


Said He, ‘You are indeed among the reprieved.’ 	 У зот: «Албатта, сен муҳлат берилганлардансан», деди.


Moses asked his young companion when they crossed this point, "Bring us our food; the journey has made us tired." 	 У(ер)дан ўтганлари замон у йигитига: «Тушлигимизни келтир. Бу сафаримизда чарчоққа учрадик», деди.


So We sent upon them a punishment from the sky for the wrong that they were doing. 	 (Улардан зулм қилганлари айтишлари лозим бўлган «Ҳиттатун» деган иборани, «Ҳинтатун», яъни, «буғдой» деган сўзга алмаштирдилар ва шаҳарга сажда қилган ҳолларида эмас, ортлари билан сурилиб кирдилар. Ана шу итоатсизлик ва зулмлари учун Аллоҳ таоло уларнинг устидан азоб туширди.)


I CALL TO witness the heavens and the night Star -- 	 Осмон билан қасам ва ториқ билан қасам.


And they had already disbelieved in it before and would assault the unseen from a place far away. 	 Ҳолбуки, унга олдин куфр келтирган эдилар. Ғойибга узоқ жойдан тош отар эдилар.


And if those who disbelieve join battle with you they will take to flight, and afterward they will find no protecting friend nor helper. 	 Агар кофирлар сизлар билан урушганларида орқага қараб қочар эдилар, сўнгра ўзларига валий ҳам, нусрат бергувчи ҳам топмасдилар.


Allah is Seer of what ye do. 	 Ва Аллоҳ қилаётганларингизни кўриб турувчи зотдир.


Yes, why not?* The one who earns evil and his sin surrounds him; he is from the people of fire (hell); they will remain in it forever. 	 Йўқ! Ким гуноҳ қилса ва уни хатолари ўраб олган бўлса, ана ўшалар дўзах эгаларидир.


But if they turn their backs [on you], then know that Allah desires to punish them for some of their sins, and indeed many of the people are transgressors. 	 (Яъни, одамлар шариат ҳукмини юритишда баъзи жузъий камчиликлар бўлишини таклиф қилса ҳам, қабул этма, деганидир. Номаъқул одамлар шариатга умуман амал қилмаслик ҳақида таклифлар киритадилар, бу қабул бўлмаса, кичикроқ ўзгартиш киритишни таклиф этадилар.


in a Garden on high, 	 Улар олий жаннатдадир.


No one should marry a fornicator except a fornicatress or a pagan woman. 	 Зинокор эркак фақат зинокор ёки мушрика аёлга никоҳланур. Зинокор аёлга фақат зинокор ёки мушрик эркак никоҳланур.


Thus it was, that We might ward off from him evil and lewdness. 	 Ундан ёмонлик ва фаҳш ишларни узоқлаштириш учун шундай қилдик.


He knoweth your condition. 	 У зот сизнинг қай ҳолатда эканингизни яхши биладир.


Your Lord is Best Aware of what is in your minds. 	 Роббингиз, сизнинг дилингиздаги нарсани ҳам ўта билгувчидир.


Did He not find you astray, and guide you? 	 Ва У сени ҳайрон топиб, ҳидоятга бошламадими?


Who shall inherit the Paradise; they shall abide therein. 	 Улар Фирдавсни мерос олурлар, улар унда абадий қолгувчилардир.


When you are on board the ship and the ships run with them upon a fair breeze they are joyful. (But when) a strong wind and waves come upon them from every side, and they think they are encompassed, they supplicate to Allah, making their religion His sincerely, (saying): 'If You save us from this, we will indeed be among the thankful' 	 Токи сизлар кемада бўлганингизда ва у(кемалар) яхши еллар ила уларни олиб кетганида ҳамда улар бундан хурсанд бўлганларида, қаттиқ шамол келур ва уларга ҳар томондан тўлқин келур. Ўзларининг қуршовда қолганларини англаганларида Аллоҳга чин ихлос билан: «Агар бизни мана шундан қутқазсанг, албатта, шукр келтирувчилардан бўламиз», деб дуо қилурлар.


Make this a region of security and bestow upon its people fruits, such of them as believe in Allah and the Last Day, He answered: As for him who disbelieveth, I shall leave him in contentment for a while, then I shall compel him to the doom of Fire - a hapless journey's end! 	 Аммо, одобли, сермулаҳаза Пайғамбар Иброҳим алайҳиссалом аввалги дарсдан сабоқ олиб, Аллоҳнинг мукофотини бу гал ҳаммага эмас, балки мўминларгагина сўрамоқдалар. Асосий қоида эса ўзгармасдир: «Ким куфр келтирса, озгина ҳузур бахш этаман, сўнгра дўзах азобига мажбур қиламан ва у қандай ҳам ёмон жой!»


And We raised above them the Mount, taking compact with them; and We said to them, 'Enter in at the gate, prostrating'; and We said to them, 'Transgress not the Sabbath'; and We took from them a solemn compact. 	 Байтул Мақдисга тавозуъ билан эгилиб эмас, кетлари билан сурилиб кирдилар ва шанба куни балиқ овлашга ҳийла ўйлаб чиқардилар. Бас, ушбу қилган гуноҳлари ва бошқа (келаси оятларда зикр қилинадиган) айблари учун Аллоҳ таоло уларни лаънатлади.)


Surely the godfearing shall be among gardens and fountains 	 Албатта, тақводорлар жаннатлар ва булоқлардадир.


The life of this world is alluring to those who reject faith, and they scoff at those who believe. 	 (Кофирларнинг Аллоҳ йўлига юрмасликларининг сабаби дунё ҳаётининг зийнатидир. Уларнинг бирдан бир мақсади, фикри-зикри ва орзу-умиди–шу беш кунлик дунёнинг ҳой-ҳаваси, зийнатидир.


it is He who sends rain after they have despaired and spreads His mercy far and wide. 	 У зот (одамлар) ноумид бўлганларидан кейин ёмғирни нозил қилур ва Ўз раҳматини таратур.


God is All-knowing and All-wise. 	 Ва Аллоҳ билувчи ва ҳикматли зотдир.


and on Him depends the life hereafter. 	 Ва, албатта, кейинги пайдо қилиш зиммасидаги зот ҳам Ўзи.


Is this, then, any feat of magic or are you unable to see? 	 Бу сеҳрми?! Ёки сизлар кўрмаяпсизларми?!


Every person, for what he earned, is retained. 	 Яъни, болаларига олиб берилиб, уларнинг даражаси тенглатилмас экан. Чунки ҳар ким ўзи қилган касб-амалнинг гаровидир, амали яхши бўлса, оқибати ҳам яхши бўлади.


And I come confessing to the Taurat that was before me, and to allow unto you some of that which was forbidden unto you. 	 Ва ўзимдан аввалги Тавротни тасдиқловчи бўлиб, сизга ҳаром қилинганнинг баъзисини ҳалол қилиш учун келдим.


Wherefore pray thou Unto thy Lord, and sacrifice. 	 Бас, Роббингга намоз ўқи ва жонлик сўй.


It set by his command toward the land which We had blessed. 	 У(шамол)ни унинг амри ила, Биз баракали қилган ерга эсадиган қилиб қўйдик.


Except the chosen slaves of Allah (faithful, obedient, and true believers of Islamic Monotheism). 	 Магар ихлосли бандаларимизгина ҳалокатга учрамадилар.


Those who disbelieve and avert [people] from the way of Allah - He will waste their deeds. 	 Куфр келтирган ва Аллоҳнинг йўлидан тўсганларнинг амалларини У зот ботил қилди. (Иймонсизларнинг қилган яхшиликлари ҳам ажр-савобсиз бўлади.


She replied, "It looks as though it were the same, and we had been given knowledge [of your power] before this, and we have already submitted." 	 У: «Худди ўшанинг ўзи», деди. «Бизга бундан илгари илм берилган эди ва мусулмон бўлган эдик».


And verily, it is We Who give life, and Who give death: it is We Who remain inheritors (after all else passes away). 	 Албатта, Биз Ўзимиз тирилтирурмиз ва Биз меросхўрлармиз.


When they returned to their father, they said, “O father, we were denied measure, but send our brother with us, and we will obtain measure. We will take care of him.” 	 Оталари ҳузурига қайтиб борганларида: «Эй отамиз, бизга ўлчаб бериш ман этилди. Биз билан инимизни юбор, ўлчаб оламиз ва, албатта, биз уни муҳофаза қилувчилармиз», дедилар.


God is Aware and Wise. 	 Бунинг учун ҳарам чегараси белги қилиб олинди. Маккаи Мукарраманинг атрофидаги ўша чегарадан мусулмон эмасларга ичкари киришга рухсат берилмайдиган бўлди.)


And if you turn away, He will replace you with another people; then they will not be the likes of you. 	 Сахийлик, Аллоҳнинг йўлида мол сарфлашдек фазилатлар кўп мусулмонларга хос бўлиб, уларнинг бу борадаги ишлари тарих саҳифаларида боқий қолган. Шу билан бирга, баъзи бахиллар ҳам бўлган, бу ҳам воқеаликдир.


But the good righteous deeds (five compulsory prayers, deeds of Allah's obedience, good and nice talk, remembrance of Allah with glorification, praises and thanks, etc.), that last, are better with your Lord for rewards and better in respect of hope. 	 (Ҳа, молу мулк, бола-чақа бу дунёнинг зийнатидир, аммо қиймати эмасдир. Исломда зийнатга ҳам ҳалол-пок бўлиш шарти ила изн берилган.


knocking down people as if they were trunks of uprooted palm trees. 	 У одамларни, худди хурмо дарахтини томири билан қўпоргандек, (ердан) узиб-учириб ташларди.


Houris cloistered in pavilions -- 	 Чодирларни лозим тутган ҳурлар бор.


Say: "The Spirit (cometh) by command of my Lord: of knowledge it is only a little that is communicated to you, (O men!)" 	 Улар қурайшликларга Пайғамбардан (с. а. в.) руҳ ҳақида сўрашни ўргатишлари билан баробар, агар жавоб берса, Пайғамбар эмас, жавоб бермаса, ҳақиқий Пайғамбар бўлади, дейишган. Муҳаммад (с. а. в.) ҳақиқий Пайғамбар бўлганлари учун ҳам, руҳ ва унинг моҳияти ҳақидаги саволларга жавоб бермадилар.


I shall enjoin it for those who take heed for themselves, who pay the zakat and believe in My signs, 	 Уни тақво қилганларга, закот берганларга, оятларимизга иймон келтирганга ёзажакман.


They will reply, "Had God guided us, we would also have guided you. 	 Улар: «Агар Аллоҳ бизни ҳидоят қилганида, биз ҳам сизларни, албатта, ҳидоят қилар эдик. Биз учун энди, дод-вой қиламизми ёки сабр қиламизми, бари бир.


Judge, then, in the affairs of men in accordance with the Law that Allah has revealed, and do not follow their desires in disregard of the Truth which has come to you. 	 Ўзингга келган ҳақни қўйиб, уларнинг хоҳишларига эргашма. Сизлардан ҳар бирингизга алоҳида шариат ва йўл қилиб қўйдик.


O Messenger, let them not grieve you who hasten into disbelief of those who say, "We believe" with their mouths, but their hearts believe not, and from among the Jews. 	 Эй Пайғамбар! Оғизлари ила, иймон келтирдик, деб қалблари иймон келтирмаганлар ва яҳудий бўлганларнинг куфрга ошиқадиганларидан хафа бўлма.


Say: Do you dispute with us about Allah, and He is our Lord and your Lord, and we shall have our deeds and you shall have your deeds, and we are sincere to Him. 	 Айт: «Биз билан Аллоҳ ҳақида тортишасизми?! Ва ҳолбуки, У бизнинг Роббимиз ва сизнинг Роббингиз, бизнинг ўз амалларимиз бор, сизнинг ўз амалларингиз бор.


Hell will be their dwelling. 	 Ана ўша одам ҳақиқий ҳидоят топган одам бўлади.


while those who strive to thwart Our messages, seeking to defeat their purpose, shall be summoned to punishment. 	 Бизнинг оятларимизни ожиз қолдириш учун ҳаракат қиладиганлар эса, ана ўшалар азоб ичига ҳозир қилинганлардир. (Кимки, Аллоҳ таолонинг дини таъсирини тўсишга уринган бўлса, гарчи молу дунёси ва бола-чақаси кўп бўлса ҳам, азобга дучор қилинадилар.)


And say: "All the praises and thanks be to Allah, Who has not begotten a son (nor an offspring), and Who has no partner in (His) Dominion, nor He is low to have a Wali (helper, protector or supporter). 	 Сен: «Ҳамд бўлсин, фарзанд тутмаган, мулкда шериги бўлмаган ва хорликдан қутқаргувчи дўстга зор бўлмаган Аллоҳга», дегин.


And worst indeed is that destination. 	 Қандоқ ҳам ёмон жой у!


And were stubborn upon the great sin (of disbelief). 	 Ва мудом катта гуноҳ ишлар қилар эдилар.


These are they who buy the life of this world for the hereafter, so their chastisement shall not be lightened nor shall they be helped. 	 Ана ўшалар дунё ҳаётини охиратга сотиб олганлардир. Улардан азоб енгиллатилмас ва уларга ёрдам ҳам берилмас.


They have no knowledge of this; they only follow conjecture. 	 (Булар даҳрийлардир, бизни фақат даҳр(замон) ўлдиради, деганлари учун шу номни олганлар. Улар ўлгандан кейин қайта тирилишни инкор этадилар.)


Do you not exercise your reason? 	 Ақлни ишлатмайсизми?!


But if ye desire Allah and His messenger and the abode of the Hereafter, then lo! 	 Агар Аллоҳни ва Унинг Расулини ва охират диёрини ирода қиладиган бўлсангиз, бас, албатта, Аллоҳ сизлардан гўзал амал қилгувчиларга улуғ ажрни тайёрлаб қўйган», деб айт. (Ушбу икки ояти кариманинг нозил қилинишига Расули Акрам (с. а. в.) билан у кишининг тоҳира аёллари орасида ўтган ҳодиса сабаб бўлган.


(Prophet Ibrahim was rightly guided since birth). 	 Иброҳим (а. с.) отасини ва унинг қавмини очиқ-ойдин адашувда эканини ҳам англаб етди. Бу тушунчани уларнинг юзига очиқчасига айтди.)


(Joseph) said, "Cultivate your lands for seven years as usual and preserve the produce with its ears each year except the little amount that you will consume. 	 Магар озгина ейдиганингизни (қолдирманг). (Яъни, подшоҳ тушида кўрган еттита семиз сигир ва яшил бошоқнинг таъбири шулки, етти йил жуда серҳосил келади.


Say, “God suffices for me. On Him the reliant rely.” 	 Сен: «Менга Аллоҳ етарли, таваккал қилгувчилар унгагина таваккал қилурлар», деб айт.


God said, "The path which leads to Me is a straight 	 У зот: «Ушбу зиммамдаги тўғри йўлдир:


Yet from each (kind of water) do ye eat flesh fresh and tender, and ye extract ornaments to wear; and thou seest the ships therein that plough the waves, that ye may seek (thus) of the Bounty of Allah that ye may be grateful. 	 Дарё-денгизларда Аллоҳнинг қудратига далолат қилувчи кўплаб оят-белгилар бўлиши турган гап. Албатта, денгиз ва дарёлар, улардаги тоза гўшт, тақинчоқ ва бошқа неъматлар, улар узра кема билан сузиб тижорат ва бошқа мақсадлар йўлида фойдаланиш инсон учун Аллоҳнинг улуғ неъмати бўлиб, уларга шукр қилиш лозим.


They are but names which ye have named, ye and your fathers, for which Allah hath revealed no warrant. 	 У(бут)лар сиз ва ота-боболарингиз қўйган номлардан ўзга ҳеч нарса эмас.


Do not ever think that the disbelievers can escape from Our control in the land; and their destination is the fire; and indeed what a wretched outcome! 	 Сен куфр келтирганларни ер юзида қочиб қутула олгувчилардир, деб ҳисоблама! Уларнинг жойи дўзахдир.


They conceal [their evil intentions and deeds] from the people, but they cannot conceal [them] from Allah, and He is with them [in His knowledge] when they spend the night in such as He does not accept of speech. 	 Одамлардан яширадилар ва Аллоҳдан яшира олмаслар. Xолбуки, У Ўзи рози бўлмайдиган гапни хуфёна келишаётганларида ҳам улар ила биргадир.


They bring ruin upon themselves. 	 Ҳолбуки, Аллоҳ улар ёлғончи эканларини, албатта, билади. (Мунофиқлар шахсий манфаатларини кўзлаб, мусулмонлар орасига суқилиб олган кимсалар эди.


Verily God knows everything. 	 Ушбу оят нозил бўлгандан бошлаб, мерос мусулмон қариндошлар орасида бўладиган бўлди.)


And if Muhammad had made up about Us some [false] sayings, 	 Ва агар у Бизнинг (номимиздан) баъзи ёлғон сўзларни тўқиса.


Lo! herein verily are portents for a people who reflect. 	 Албатта, ана шунда тафаккур қиладиган қавм учун оят-белгилар бордир.


And whoever invokes with Allah another god-- he has no proof of this-- his reckoning is only with his Lord; surely the unbelievers shall not be successful. 	 Суранинг охирида эса, кофирларнинг нажот топмасликлари таъкидланмоқда. Ва ниҳоят, охирги оятда Аллоҳ таолодан раҳмат ва мағфират сўраш тавсия қилинмоқда.)


Lo! it hath been revealed unto us that the doom will be for him who denieth and turneth away. 	 Албатта, бизга ваҳий қилиндики, ёлғонга чиқарганларга ва юз ўгириб кетганларга шубҳасиз азоб бўлур», денглар.


The hypocrites, and those who had doubts in their hearts, said: "Their faith has misled them." 	 Ўшанда мунофиқлар ва дилларида мараз бўлганлар: «Анавиларни дини мағрур қилиб юборди», дедилар.


These are three occasions of privacy for you. 	 Аллоҳ ўта билгувчи, ўта ҳикматли зотдир. (Ушбу ояти каримада зикри келаган шахслар уч вақтда, албатта изн сўрашлари керак: «... бомдод намозидан олдин...»


They are pleased with the favor from their Lord and have received the glad news that those who follow them will have no fear nor will they be grieved, 	 Улар Аллоҳ Ўз фазлидан берган нарсалардан хурсандлар ва ҳали ортларидан ўзларига қўшилмаган биродарларига, уларга хавф йўқлигини ҳамда хафа ҳам бўлмасликларининг хушхабарини бермоқдалар.


We have made the satans supporters of those who do not believe. 	 Одам болалари бу ҳодисани зинҳор унутмасликлари зарур. Акс ҳолда, шайтон уларни ҳам шармандаларча яланғочлаб, жаннатдан маҳрум этади.)


No laden soul will bear another's load. 	 Агар Унга шукр келтирсангиз, сиздан рози бўлур.


He said: "You have taken to idols through mutual affection in this life, in place of God, but on the Day of Resurrection you will disown and curse each other, and your abode will be Hell, and you will have none to help you." 	 У: «Сизлар, албатта, ҳаёти дунёдаги ўзаро маваддатингиз учун Аллоҳни қўйиб, бутларни тутдингиз. Сўнгра қиёмат кунида баъзингиз баъзингизга куфр келтирурсиз ва баъзингиз баъзингизни лаънатларсиз.


We do not know if this means ill for the dwellers of the earth, or their Lord wishes guidance for them. 	 Ва, албатта, биз ер юзидагиларга ёмонлик ирода қилиндими ёки Роббилари уларга рушдни ирода қилдими-билмасмиз.


nor the speech of a soothsayer (little do you remember). 	 Ва фолбиннинг ҳам сўзи эмас. Сизлар жуда оз эсларсизлар.


Surely your Lord will judge between them by his judgment, and He is the Mighty, the knowing. 	 Албатта, Роббинг улар ўртасида Ўз ҳукми ила ажрим чиқарур. У азиз ва билгувчидир.


Indeed the patient will be paid in full their reward without any reckoning.” ’ 	 ( Иймон Аллоҳга ишониш ва унинг айтганига юришдир. Тақво эса, доимо Аллоҳни ҳис қилиб туриш ва амрларини бажаришдир.)


These, our people, have taken besides Him deities. 	 Ана у қавмимиз Ундан ўзга худолар тутдилар.


It is He who created you from dust, then from a (sperm) drop, and then a (blood) clot. 	 Сўнгра камолга етишингиз учун, қари бўлишингиз учун (улғайтирур). Сизнинг ичингизда ундан олдин вафот этадиганлар ҳам бўлур.


Does he think that no one has seen him? 	 У инсон уни биров кўрмади, деб ўйлайдими?


O you who have believed, fear Allah and be with those who are true. 	 Эй иймон келтирганлар, Аллоҳга тақво қилинглар ва содиқлар ила бирга бўлинглар.


So call on God with exclusive obedience, howsoever the unbelievers may dislike it. 	 Бас, агар кофирлар ёқтирмасалар ҳам, Аллоҳга динни холис қилган ҳолингизда ёлборинг.


And if Allah did not check one set of people by means of another, the earth would indeed be full of mischief. 	 «Сўнгра Аллоҳ унга подшоҳлик ва ҳикматни берди ва хоҳлаган нарсасини ўргатди». Довуд Аллоҳнинг инояти билан Толутдан кейин Бани Исроилга подшоҳ бўлди.


Why then have bracelets of gold not been cast on him, or angels not come with him conjoined?' 	 Унга тиллодан бўлган билакузуклар ташланса ёки у билан бирга фаришталар ҳамроҳ бўлиб келса бўлмас эдими?!» деб нидо қилди.


Is it you who make it grow, or are We the Grower? 	 Уни сиз ундирасизми ёки Биз ундирувчимизми?


To those who believe in God and His messengers, and make no distinction between any of them, to those -- We shall surely give them their rewards. 	 Аллоҳга ва Унинг Пайғамбарларига иймон келтирганларга ва уларнинг бирортасини ҳам айирмаганларга–ана ўшаларга ажрларини албатта берурмиз.


Our Lord! make not our hearts to deviate after Thou hast guided us aright, and grant us from Thee mercy; surely Thou art the most liberal Giver. 	 Эй Роббимиз, бизни ҳидоят қилганингдан сўнг қалбларимизни оғдирмагин ва бизга Ўз ҳузурингдан раҳмат ато қилгин. Албатта Сенинг Ўзинг кўплаб ато қилувчисан.


—hell, which they shall enter, and it is an evil abode! 	 (Ҳа, ҳалокат диёри дейилганидан мурод жаҳаннамдир. Улар ўша жаҳаннамга кирадилар.


The same is it to them whether thou admonish them or thou do not admonish them: they will not believe. 	 Уларни огоҳлантирсанг ҳам, огоҳлантирмасанг ҳам, улар учун барибир, иймонга келмаслар.


and roast at the Blaze. 	 Ва қизиб турган дўзахга кирар.


Thus have We made for every Prophet an enemy among the Mujrimun (disbelievers, polytheists, criminals, etc.). 	 Ана шундай. Ҳар Пайғамбар учун жиноятчилардан душман қилганмиз.


It is a terrible abode and an evil station," 	 Албатта, у энг ёмон қароргоҳ ва турар жойдир», дейдиганлардир.


We are two disputants, one of whom has wronged the other, therefore judge fairly between us and do not judge unjustly – and show us the right way.” 	 (Кутилмаганда, изнсиз, ман қилинган жойга девор ошиб кириб келишлари яхшилик аломати эмас эди. Мўмин одам Пайғамбарнинг ҳузурига бундай суратда кириб бормайди.


Nor any food except from the discharge of wounds; 	 Ва ғислийндан ўзга таом ҳам йўқ.


The mountains will be blown away as dust. 	 Ва вақтики, тоғлар кўчирилса.


But those among them who are firm in knowledge and who have faith, believe in what is sent down upon you (O dear Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him), and what was sent down before you, and those who keep the prayer established and those who pay the charity, and those who believe in Allah and the Last Day; to such, We shall soon bestow a great reward. 	 Лекин улардан илмда мустаҳкам бўлганлари ва мўминлари сенга нозил бўлган нарсага ва сендан олдин нозил бўлган нарсага иймон келтирарлар. Хусусан, намозни қоим қилувчилар, закот берувчилар, Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирувчилар ҳам.


Your self suffices you this Day as a reckoner against you' 	 Ҳамма ишларинг шу китобда ёзилган, ўқиб олсанг бўлди. Ўзинг ўзингга ҳисобчисан, гувоҳсан.)


When the hypocrites were asked to fight for the cause of God or to defend the city, they replied, "Had we known before that you would fight, we would certainly not have followed you." 	 Ва уларга: «Келинглар, Аллоҳнинг йўлида уруш қилинглар ёки мудофаа қилинглар», дейилди. Улар «Агар жанг бўлишини аниқ билсак, сизга эргашардик», дедилар.


And if you ask them, “Who has created the heavens and the earth?”, they will surely say, “They are created by the Most Honourable, the All Knowing.” 	 Улардан: «Осмонлару ерни ким яратган!» деб сўрасанг, албатта: «Уларни азиз ва ўта илмли зот яратган», дерлар.


But, if the Bounty of Allah reaches you, he would surely say as if there had never been any affection between you and him: 'Would that I had been with them! I should have indeed won a great triumph' 	 Агар сизга Аллоҳдан фазл етса, худди сиз билан унинг орасида дўстлик бўлмагандек, «Қани эди мен ҳам улар билан бўлганимда, улуғ зафар қозонар эдим», дейди.


And he would not command you to take the angels and the prophets for lords. 	 У сизларни фаришталар ва Пайғамбарларни Робб қилиб олишингизга буюрмайди.


Whosoever disbelieves in Allah, His angels, His Books, His Messengers, and the Last Day, has surely gone astray into far error. 	 Ким Аллоҳга, Унинг фаришталарига, китобларига, Пайғамбарларига ва охират кунига куфр келтирса, батаҳқиқ, қаттиқ адашган бўладир.


Had We sent down this Qur'an on a mountain, verily, thou wouldst have seen it humble itself and cleave asunder for fear of Allah. 	 Агар ушбу Қуъонни тоғга туширганимизда эди, унинг Аллоҳдан қўрққанидан титраб-қақшаб ва парчаланиб кетганини кўрар эдинг.


When harm touches man, he calls to Us (for help), then when We have (rescued him from that harm and) changed it into a favour from Us, he says: "Only because of knowledge (that I possess) I obtained it." 	 Инсоннинг фитратида эса, Аллоҳ таолонинг ваҳдониятини тан олиш хусусияти бор. Шу боис ҳар қандай инсон у қанчалик кофир, қанчалик мушрик бўлмасин, бошига мусибат тушиб, зарарга юз тутса, фақат Аллоҳ таолонинг ўзига ёлборади.


Ask all Our Messengers whom We sent before you whether We had appointed any deities beside the Merciful One to be worshipped. 	 Дунёда ҳеч бир Пайғамбар Аллоҳдан бошқа илоҳга ибодат қилган ҳам эмас. Дунёда ўтган ҳамма Пайғамбарлар фақат Роҳман сифатли Аллоҳ таологагина ибодат қилганлар ва одамларни ҳам фақат Аллоҳнинг Ўзигагина ибодат қилишга чақирганлар.)


How ill they judge! 	 Қилган ҳукмлари қандай ҳам ёмон-а?!


"We only feed you for the sake of God and we do not want any reward or thanks from you. 	 «Албатта, Биз сизларни фақат Аллоҳнинг розилиги учун овқатлантирамиз. Бунинг эвазига сизлардан мукофот ёки ташуккур хоҳласмиз.


And for he who produces it is [the reward of] a camel's load, and I am responsible for it." 	 (Яъни, хизматкорлардан бири ҳамманинг номидан юқоридаги гапларни айтди. Лекин карвондагилар ўзларининг айбсиз эканликларига ишончлари комил эди.)


That is what they say with their tongues following assertions made by unbelievers before them. 	 Бу оғизлари билан айтган гапларидир. Аввалги куфр келтирганларнинг гапига ўхшатадилар.


For them is the Home of Peace with their Lord, and He is their Master—because of what they used to do. 	 Уларга Роббилари ҳузурида дорус-Салом ( тинчлик уйи ) бордир. У зот қилган ишлари учун уларнинг дўстидир.


Excellent then is the hire of the workers! 	 Бас, амал қилувчиларнинг ажри қандай ҳам яхши бўлди!


A painful punishment lies in store for those who cause distress to the Messenger of Allah." 	 Мунофиқлар бу юксак одоб намунасидан ҳам эгри хулоса чиқариб, моғор босган қалблари ҳиқду ҳасадга тўлиб, фитна гап ўйлаб чиқардилар. Пайғамбаримизга (с. а. в.) «қулоқ» деб лақаб қўйдилар.)


Do not give the (orphaned) fools your wealth with which Allah has entrusted you for (their) support, and provide for them and clothe them from it, and speak to them with kind words. 	 Аллоҳ (ҳаётингизни) тургизиш (воситаси) қилган молларингизни эси пастларга берманг. Уларни ўша моллардан ризқлантиринг, кийинтиринг ва уларга яхши сўзлар айтинг.


And you shall see them brought before it humbling themselves because of the abasements, looking with a faint glance. 	 Сен уларни у(дўзах)га кўндаланг қилинаётганларида хору зор ва қўрққан ҳолларида кўз қири билан назар солаётганларини кўрурсан. Иймон келтирганлар: «Албатта, зиёнкорлар қиёмат куни ўзларига ва аҳли аёлларига зиён қилганлардир» дерлар.


And God is not negligent of all that you do. 	 (Ушбу оятда Аллоҳ таоло Бани Исроилнинг охирги ҳодисадан кейинги ҳолатини васф қилмоқда. Шунча мўъжиза кўрган инсон, ким бўлишидан қатъий назар, қалби эриб, Аллоҳга бўлган эътиқоди зиёда бўлиши керак эди.


And whenever a new surah is revealed some of the hypocrites ask the believers (in jest): "Whose faith has increased because of this?" 	 Бирон сура нозил қилинган вақтда улардан: «Бу сиздан кимнинг иймонини зиёда қилди?» дейдиган кимсалар бор. Бас, иймон келтирганларнинг иймонини зиёда қилди ва улар шоду хуррам бўлдилар.


Those who spend their wealth in the way of God, and then do not follow up what they spent with reminders of their generosity or with insults, will have their reward with their Lord—they have nothing to fear, nor shall they grieve. 	 (Аллоҳнинг йўлида сарфланган молнинг савобини тўлиқ олишнинг шарти ҳам бор, у ҳам бўлса, мол сарфловчи миннат қилмаслиги ва молни олганларга озор бермаслиги керак. Миннат қилишлик ёмон одат бўлиб, инсон қалбида оғир яра қолдиради.)


Do not ever think that God will break His promise to His messengers. 	 Сен, Аллоҳ Пайғамбарларига берган ваъдасига хилоф қилувчи, деб гумон қилма.


They will say verily Allah hath forbidden it unto infidels. 	 Улар: «Албатта, Аллоҳ буларни кофирларга ҳаром қилган.


His people, who had constantly indulged in evil deeds, came running to him. 	 Қавми унга шошилиб, ҳаллослаб етиб келди. Улар бундан олдин гуноҳлар қилар эдилар.


Fulfil your devotional obligations and pay the zakat. And what you send ahead of good you will find with God, for He sees all that you do ill. 	 Намозни қоим қилинг, закот беринг, ўзингиз учун қилган яхшиликларни Аллоҳнинг ҳузурида топасиз. Албатта, Аллоҳ қилаётганингизни кўрувчидир.


Plucking out men as if they were roots of palm-trees torn up (from the ground). 	 У одамларни, худди хурмо дарахтини томири билан қўпоргандек, (ердан) узиб-учириб ташларди.


Most Excellent is He in Whom we trust! 	 Имом Аҳмад ибн Ҳанбал ва бошқа муҳаддислар ривоят қилган ҳадисда Пайғамбар (с. а. в.) ўз саҳобаларидан бирига: «Бошингга оғир иш тушганда, «Ҳасбияллоҳу ва неъмал вакийл» дегин», деганлар.)


It is a tree that grows from the bottom of Hell. 	 Дарҳақиқат, у бир дарахт бўлиб, дўзах қаъридан чиқур.


Indeed, the record of the pious is in Illeeyun. 	 Йўқ! Албатта аброрларнинг китоби «Иллиййун»дадир.


Knowing all what you may do. 	 Улар нима қилаётганингизни биладир.


The Day that the wrong-doer will bite at his hands, he will say, "Oh! would that I had taken a (straight) path with the Messenger! 	 У кунда золим икки қўлини тишлаб: «Эй воҳ!!! Пайғамбар ила бир йўлни тутганимда эди!» дер.


He created the heavens and earth in truth and formed you and perfected your forms; and to Him is the [final] destination. 	 (Уламоларимиз «Осмонлару ерни ҳақ билан яратди» жумласини «Ҳикмат» билан яратди, деб тушунтирадилар. Осмондаги ҳисобсиз юулдузлар ва бошқа жисмлар, уларнинг бир-биридан маълум узоқликда ва қатъий тартибда жойлашиши, ҳали инсон илми етмаган кўпгина нарса ва ҳодисалар уларни ягона Аллоҳ яратганини тасдиқлайди.)


I truly think, O Pharaoh, that you are indeed doomed." 	 (Анови тўққиз очиқ-ойдин мўъжизаларни ғафлат уйқусида қолганлар учун кўзини очувчи қилиб осмонлару ернинг Робби туширганини, ундан ўзга ҳеч ким тушира олмаслигини яхши биласан. Лекин шундай бўлса ҳам, инкор қилмоқдасан.)


He is All-hearing and All-knowing. 	 Ва У яхши эшитгувчи ва яхши билгувчи зотдир.


'Father,' they said, 'what more should we desire? 	 «Эй отамиз, яна нима истаймиз?


Therefore Allah is the Best Protector; and He is More Merciful than all those who show mercy.” 	 Аллоҳнинг Ўзи энг яхши муҳофазачи ва Унинг Ўзи раҳмлиларнинг энг раҳмлигидир», деди.


Indeed those who oppose Allah and His Apostle will be subdued just as those who passed before them were subdued. 	 Албатта, Аллоҳга ва Унинг Пайғамбарига душманлик қиладиганлар, улардан аввалгилар хор бўлганидек, хор бўлурлар.


That indeed is the farthest point in straying. 	 Чўғи йўқ кул бефойда нарсага айланиб, уни шамол тўзитиб учириб кетганидек, кофирларнинг амаллари ҳам бехуда кетади. Улар турли амалларни қилишлари мумкин, аммо фойда ола билмайдилар.)


There is no blame upon you whether you eat together or separately. 	 Уйларга кирган чоғингизда ўзларингизга Аллоҳдан бўлган покиза ва муборак табрик ила салом беринглар. Аллоҳ сизларга оятларни ана шундай баён қилур.


No laden soul shall bear another's load. 	 Ўзи юкли жон ўзга жоннинг юкини кўтара олмас. Юки оғир жон ўз юкига (бошқани) чақирса-да, ундан ҳеч бир нарса кўтарилмас.


Then bring your book, if you are telling the truth. 	 Агар ростгўйлардан бўлсангиз, китобингизни келтиринг!


So do not dispute with them, except in outward disputation, and ask not any of them for a pronouncement on them. 	 Тортишсанг ҳам, очиқ тортиш. Улар ҳақида ҳеч кимдан фатво ҳам сўрама.


that left nothing that it came upon without reducing it to rubble. 	 У қайси нарсага етиб борса, титиб ташламасдан қўймас.


Verily those who disbelieve in Allah and His apostles, and would differentiate between Allah, and His apostles, and say: some we believe in and others we deny; and they would take a way in between this and that. 	 Албатта, Аллоҳга ва Унинг Пайғамбарларига куфр келтирадиганлар ва Аллоҳ ила Пайғамбарлари орасида айримчиликни ирода қиладиганлар ҳамда баъзиларига иймон ва баъзиларига куфр келтирамиз, деб ана ўшандай ора йўлни тутишни хоҳлайдиганлар.


And woe to you for what you allege [about Allah]. 	 Кўрибсанки, у(ботил) заволга учрабди. Сизларга эса, қилган васфларингиздан ҳалокат келур.


Those who are devoid of knowledge say, "Why does God not speak to us or show us a sign?" 	 Билмайдиган кимсалар: «Аллоҳ биз билан гаплашса эди ёки мўъжиза келса эди», дейишди.


He is Majestic and All-wise. 	 Шунинг учун хотирни жам қилиш керак. Аллоҳга иймон келтириб, кўрсатган йўлдан юриш лозим.)


And let them beware the Day whereon We shall gather them all together; then We shall say unto those who associated: where are your associate-gods whom ye have been asserting? 	 Ҳаммаларини жамлайдиган, сўнгра ширк келтирганларга: «Сиз худо деб гумон қилган шерикларингиз қани?» деб айтадиганимиз кунни эсла.


For them is a Sustenance determined, 	 Ана ўшаларга, ўзларига маълум ризқ бордир.


So when she came, it was said (to her): "Is your throne like this?" 	 Қачонки у(малика) келганида: «Сенинг тахтинг шундайми?» дейилди.


Glory be to Him, who created all the pairs of what the earth produces, and of themselves, and of what they know not. 	 Ер ўстирадиган нарсалардан, уларнинг ўзларидан ва улар билмайдиган нарсалардан, барчасидан жуфтларни яратган зот пок бўлди. (Ўсимлик дунёсидан саналувчи барча мавжудотлар жуфт қилиб яратилгани илмга яқинда маълум бўлди.


Indeed he saw some of the greatest signs of His Lord. 	 Дарҳақиқат, Ўз Роббисининг улкан белгиларидан кўрди. (Муҳаммад алайҳиссалом меърож кечасида, жаннатни, дўзахни, Байтул маъмурни, ўтган Пайғамбарларни, Жаброил алайҳиссаломнинг асл ҳолатларини ва бошқаларни кўрдилар.)


Tell them, (O Prophet): “Do you indeed disbelieve in Him and assign compeers to Him Who created the earth in two days? 	 Сен: «Сизлар ҳақиқатан ҳам ерни икки кунда яратган зотга куфр келтиряпсизми ва Унга тенгдошлар қўшяпсизми?!


I lavished My Love on you, and to be formed in My Sight. 	 Мурғак Мусо аёлларнинг биттасини ҳам эммай қўйди. Мусонинг опасини Фиръавн саройига юбориб, шу болани эмизадиган аёл бор, деб айтишни буюради.)


Do they not see the birds held (flying) in the midst of the sky? 	 Осмон бўшлиғидаги беминнат, бўйсундирилган қушларга қарамайдиларми?


And, verily, among those who followed his [Nuh's (Noah)] way (Islamic Monotheism) was Ibrahim (Abraham). 	 Албатта, Иброҳим ҳам унинг гуруҳидандир. (Нуҳдан кейин келган Иброҳим Пайғамбар, Аллоҳнинг йўлини тутишда у билан бир гуруҳдан эди.)


And it is He Who sends the winds as heralds of glad tidings, going before His Mercy (rain), and We send down pure water from the sky, 	 У Ўз раҳмати олдидан шамолларни хушхабар қилиб юборган Зотдир. Ва осмондан пок сув туширдик.


Said He, 'Thou art among the ones that are respited 	 У зот: «Албатта, сен қўйиб қўйилганлардансан.


God is Well Aware of what they do. 	 Қулоқлари билан эшитаётган нарсалар ҳам уларга таъсир қилмас эди. Ҳеч қандай синов, ҳисоб-китоб бўлмайди, деб қаттиқ ишонишлари уларни шу ҳолга олиб келганди.)


They say: 'If we follow the guidance with you, we shall be driven from our land' But have We not given them a secure sanctuary from which fruits of every kind are collected as a provision from Us? 	 Улар: «Агар сен билан ҳидоятга эргашсак, ўз еримиздан юлиб олинамиз», дедилар. Биз уларга омонлик ҳарамини макон қилиб бермадикми?!


And you cannot escape in the earth or in the heaven. 	 Сиз на ер юзида ва на кўкда У зотни ожиз қолдиргувчи эмассиз. Сизга Аллоҳдан ўзга дўст ҳам, ёрдамчи ҳам бўлмас», деб айт.


Say, “O my people! Work according to your ability, and so will I.” 	 Сен: «Эй қавмим, ўрнингизда амалингизни қилаверинг. Мен ҳам амал қилувчиман.


It is He who shows you the lightning, as a fear (for travellers) and as a hope (for those who wait for rain). And it is He Who brings up (or originates) the clouds, heavy (with water). 	 У сизларга чақмоқни хавф ва тамаъ қилиб кўрсатади ва оғир булутларни пайдо қилади.


"That we may follow the sorcerers [who were on Fir'aun's (Pharaoh) religion of disbelief] if they are the winners." 	 (Турли муносабатлар ила одамларни тўплаш, билан уларни чалғитиш ва ўзига маҳлиё этиш ҳам туғёнкор ҳокимларнинг одати. Сеҳргарлар билан Мусо алайҳиссалом тортишувини ғанимат билиб роса одам йиғдилар.)


It is Allah that giveth (you) Want or plenty, and to Him shall be your return. 	 Ва ҳолбуки, Аллоҳ (ризқни) тор қилур ва кенг қилур. Ва Унгагина қайтарилурсиз.


And in their wealth the beggar and the outcast had due share. 	 Ва молу мулкларида, сўровчи ва бечораларнинг ҳақи бордир.


Therefore all the magicians were thrown down prostrate – they said, “We accept faith in the One Who is the Lord of Haroon and Moosa.” 	 Бас, сеҳргарлар: «Ҳорун ва Мусонинг Роббига иймон келтирдик», деб саждага ташландилар.


They are those one calls to from far away. 	 Чунки, аслида, Қуръонга эргашиш ниятлари йўқ.)


(Muhammad), tell them, "It came from yourselves. 	 Албатта, Аллоҳ ҳамма нарсага қодирдир. (Яъни, ўзингиз сусткашлик қилдингиз, заифлашдингиз, ўзингиз Аллоҳнинг шартини буздингиз, ўзингиз Пайғамбарнинг амрига хилоф қилдингиз, энди келиб, «Бу қаердан?» дейсизми?!


There they will not know any death apart from the first death they had died, and will be kept safe from the torment of Hell 	 (Яъни, тақводорлар бу дунёдан у дунёга ўтишда тотган ўлимдан бошқа ўлимни тотмайдилар, жаннатда абадий тирик қоладилар. Ҳамда Аллоҳ таоло уларни дўзах азобидан сақлайди.)


But most people are only intent on ingratitude. 	 Аллоҳ осмондан туширган пок суви ила ўлик диёрларни тирилтиради, чанқоқ ҳайвон ва одамларни суғоради. Аллоҳ осмондан туширган пок сўзи билан маънавий ўлик халқларни тирилтиради, руҳий чанқоқларни, ташналарни руҳий-маънавий таълимотлар ила суғоради.


nor shall they be given permission, so that they can apologize. 	 Ва уларга узр айтишга изн берилмайдир.


And how could you take it (back) while you have gone in unto each other, and they have taken from you a firm and strong covenant? 	 (Ояти каримадаги, «... улар сиздан мустаҳкам аҳду паймон олганлар-ку?!» жумласидаги «аҳду паймон»нинг маъноси ҳақида Суфён ас-Саврий: «Яхшилик ила тутиб туриш ёки яхшилик билан ажрашиш ҳақидаги аҳд», деганлар. Робеъ ибн Анас эса: «Бу Пайғамбаримизнинг (с. а. в.): «Сиз уларни Аллоҳнинг омонати ила олдингиз ва фаржларини Аллоҳнинг калимаси ила ўзингизга ҳалол этдингиз», деган ҳадисларидан иборатдир», деган.)


Compression ratio: 	 Сиқиш даражаси:


Assuredly there came unto them their apostles with evidences, but they were not such as to believe that which they had erst belied. 	 Батаҳқиқ, уларга Пайғамбарлари очиқ-ойдин ҳужжатлар билан келдилар. Аммо улар олдин ёлғонга чиқарган нарсаларига иймон келтирмадилар.


And you are free (from sin, to punish the enemies of Islam on the Day of the conquest) in this city (Makkah). 	 Сен муқим турган бу шаҳарла.


Nay; the Hour of Doom is their appointed time, and the Hour shall be more calamitous and bitter. 	 Уларга ваъда қилинган вақт, соат(қиёмат)дир. Ва соат (азоби) улканроқ ва аччиқроқдир.


Every soul has to know the taste of death. 	 Ҳар бир жон ўлимни топажакдир.


Say, “Improvement for them is best. 	 Агар уларнинг (молларини) аралаштириб юборсангиз, бас, биродарларингиз. Аллоҳ бузғунчини ҳам, ислоҳчини ҳам билади.


When Our manifest signs are recited to them, the faithless say of the truth when it comes to them: ‘This is plain magic.’ 	 Қачонки уларга равшан оятларимиз тиловот қилинса, куфр келтирганлар Ҳақ (Қуръон) уларга келгандаёқ, бу очиқ-ойдин сеҳрдир, дерлар.


Have they not journeyed in the land and seen the fate of those before them? 	 Ер юзида юриб, ўзларидан аввалгиларнинг оқибати қандоқ бўлганлигига назар солмасларми?


Have you seen what you sow? 	 Ўзингиз экаётган нарсани ўйлаб кўринг-а!


"These people and their ways will surely be destroyed, for false is what they practise. 	 (Аслида, уларни Фиръавн ва унинг аҳлининг узоқ муддатли эзишидан, хўрлашидан халос этган Аллоҳга шукр айлаб, ёлғиз Унгагина ибодат қилишлари керак эди. Аслида, уларни даҳшатли азоб-уқубатлардан Аллоҳнинг амри ва ёрдами ила фидокорлик қилиб қутқазиб олиб чиққан Пайғамбарлари Мусонинг (а. с.) маслаҳатисиз ҳеч бир иш қилмасликлари лозим эди.


And Allah's remembrance is of even greater merit. 	 Аллоҳ таоло Пайғамбарга (с. а. в.) намоз ўқи деб эмас, намозни тўкис адо эт, деб хитоб қилмоқда. Мана шу нуқтадан кимнинг намози ҳақиқий, кимники сохта эканини билиб оламиз.


And Allah's is the dominion of the heavens and the earth. 	 Осмонлару ернинг мулки Аллоҳникидир.


sent down gradually from the Lord of all the worlds. 	 У оламларнинг Роббисидан туширилгандир.


And do not ever assume that those who are slain in Allah's cause, are dead; in fact they are alive with their Lord, receiving sustenance. (Death does not mean extinction, it is the passing of the soul from this world to another. 	 Аллоҳнинг йўлида қатл бўлганларни ўликлар деб ҳисобламанглар.


So put your trust in Allah, for you indeed stand on the manifest truth. 	 Бас, сен Аллоҳга таваккал қил. Албатта, сен очиқ-ойдин ҳақдадирсан.


If We pardon some of you, We will punish others amongst you because they were Mujrimun (disbelievers, polytheists, sinners, criminals, etc.). 	 Энди узр айтманг. Билмасдан, жаҳолат билан сизга қўшилиб қолган тоифани афв этсак ҳам, бошқаларингизни жиноятчи бўлганларингиз учун, албатта, азоблаймиз.)


Indeed, We created the human with the fairest stature 	 Батаҳқиқ, Биз инсонни энг яхши суратда яратдик.


He will call for death. 	 У тезда ўзига ҳалокатни чақирар.


Then We revive a dead land therewith, and even so you will be brought forth (from the dead), 	 Бас, Биз у(сув) ила ўлик юртни тирилтирдик. Сиз ҳам шунга ўхшаш чиқарилурсиз.


(And it also belongs to) those who came after them, and who pray: “Lord, forgive us and our brethren who have preceded us in faith, and do not put in our hearts any rancour towards those who believe. 	 Улардан кейин келганлар: «Эй Роббимиз, бизни ва биздан аввал иймон билан ўтган биродарларимизни мағфират қилгин, қалбимизда иймон келтирганларга нафрат солмагин, эй Роббимиз, албатта, сен шафқатли ва меҳрибонсан», дерлар. (Ояти каримада Ислом умматининг аввали билан охирини боғлаб турувчи ип намоён бўлмоқда.


He will send down upon you the cloud, pouring down abundance of rain: 	 У зот осмондан устингизга кетма-кет (барака ёмғирини) юборадир.


They will say, "They have departed from us," and will bear witness against themselves that they were disbelievers. 	 Улар: «Биздан ғоиб бўлишди», дерлар ва ўз зиёнларига, кофир бўлганларини айтиб, гувоҳлик берарлар.


We hope our Lord will forgive us, as we are the first of the believers." 	 Мўминларнинг аввалгиси бўлганимиз учун Роббимиз хатоларимизни кечиришидан умид қиламиз», дедилар.


[for] no human being has been left unguarded. 	 Ҳеч бир жон йўқки, унинг ҳифз қилиб турувчиси бўлмаса.


Perhaps I can bring you news, or a flame from the fire so that you can warm yourselves' 	 (Мусо алайҳиссалом қайинотаси билан келишган муддатни ўтаб, аҳли аёлларини олиб Мисрга қайтиш учун йўлга чиқдилар. Йўлда, Сийна ярим оролидаги Тур тоғига яқинлашганда, тоғ томонда узоқдан бир олов ёниб турганини кўрдилар.)


When passing by them, they would wink at one another 	 Агар ул(мўмин)лар аларнинг ёнидан ўтсалар, масхаралаб, ишоралар қила эдилар.


And on the Day when the unbelievers will be exposed to the Fire, they will be told: “You have exhausted your share of the bounties in the life of the world, and you took your fill of enjoyments. 	 Куфр келтирганлар дўзахга кўндаланг қилинган кунда (уларга): «Ҳаёти дунёдаёқ ҳузур ҳаловатингизни кетказиб, мазасини татиб бўлгансиз.


And the earth, how it was spread out? 	 Ва ерни қандоқ текислаб қўйилганига?


and those that blow gently, 	 Юмшоқлик билан (мўмин) жонни олувчи (фаришта)лар билан қасам.


He said: "Therein shall ye live, and therein shall ye die; but from it shall ye be taken out (at last)." 	 У зот: «Унда ҳаёт кечирасизлар, унда ўласизлар ва ундан қайта чиқариласизлар», деди.


Verily, He is the All-Hearer, the All-Knower. 	 Албатта, У эшитгувчи ва билгувчи зотдир.


Besides, if He was to send them the punishment which they want to quickly experience, would they then have faith? 	 Қачон бўлса ҳам, барибир тушади. Ана ўша вақтда мушрик ва кофирларга юқоридаги сўзлар айтилади.)


Quaroon belonged to the clan of Moses, but he oppressed them. 	 Албатта, Қорун Мусо қавмидан бўлиб, уларга такаббурлик қилди. Биз унга калитлари бир гуруҳ қувватлиларга ҳам оғирлик қиладиган хазиналарни берган эдик.


But most people do not know this. 	 Лекин одамларнинг кўплари билмаслар», деб айт.


Nay! but you give the lie to the judgment day, 	 Йўқ! Балки, сиз жазони ёлғонга чиқармоқдасиз!


By the setting star, 	 Ботаётган юлдуз билан қасам.


And the terrible scream seized the unjust – so at morning they remained lying flattened in their homes. 	 Ва зулм қилганларни даҳшатли қичқириқ олди. Бас, диёрларида тўкилдилар.


To their Lord they shall all return, and He will declare to them all that they have done. 	 Ушбу ояти каримада мушрикларнинг ўша бутларини ҳақорат қилмаслик буюрилмоқда. Яъни, мусулмон киши мушрикнинг санамини сўкса, бундан ғазабланган мушрик ҳам жавобан Аллоҳ субҳонаҳу таолони таҳқирлашига сабаб бўлади.)


Surely, either we or you are upon right guidance, or in manifest error. 	 Албатта, биз ёки сиз ҳидоятда ёхуд очиқ-ойдин залолатдадирмиз».


Indeed, our Lord's Messengers came with the truth.' 	 Роббимизнинг элчилари ҳақни келтирдилар», дедилар.


That is their disgrace in this world, and a great torment is theirs in the Hereafter. 	 Бу (нарса) уларга бу дунёда ор бўлур. Охиратда эса, уларга улкан азоб бор.


Their case will go to Allah, Who then will tell them what they used to do. 	 Лекин сенинг улар билан ҳеч қандай алоқанг йўқ. Сенинг Аллоҳ ҳузуридан келган ва унинг ҳузурида мақбул дининг бор.)


You are our Guide, so give us victory over the nation, the unbelievers.' 	 Имом Аҳмад ривоят қилган ҳадисда Пайғамбар алайҳиссалом: «Сураи Бақаранинг икки оятини ўқи, улар менга аршнинг остидаги хазинадан берилган», деганлар. Бошқа бир ҳадисда: «Ким Бақара сураси охиридаги икки оятни бир кечада ўқиса, кифоя қилади», деганлар...)


After this whoever exceeds the limits shall be in grave penalty. 	 Бунда ўлик эгаси ҳақини яхшилик билан сўраши лозим, айбдор тараф ҳам уларнинг ҳақини яхшилик билан адо этиши зарур.)


Said one of them, "How long have ye stayed (here)?" 	 Улардан бири: «Қанча қолдинглар?» деди.


Woe that day unto those who cry it lies, 	 Ўша кунда ёлғонга чиқарувчиларга вайл бўлсин!


Among them some give ear to you. 	 Ва улардан сенга қулоқ осадиганлари бор.


If God had willed, He would have made you one nation; but that He may try you in what has come to you. 	 Яъни, Қуръони Карим ўзидан олдинги китобларда келган илоҳий таълимотларни тасдиқлайди. У охирги ва боқий китоб, шунинг учун ҳам олдинги китобларга ҳақиқий баҳони у беради.


They will dwell in the Gardens of Bliss: 	 Сернеъмат жаннатлардалар.


So We heard his prayer and bestowed John upon him and made his wife fit to bear him a child. 	 Бас, Биз унинг (дуосини) ижобат этдик ва унга Яҳъёни ҳадя қилдик ҳамда жуфтини ўнглаб қўйдик.


Act as you wish; indeed He watches what you do. 	 Хоҳласангиз, Аллоҳнинг оятлари ҳақида куфр сўзлар айтинг. Ҳар бир ишингизни Аллоҳ таоло кўриб туради.


And those who avoid the heinous sins and indecencies and when they are angry forgive, 	 Катта гуноҳлар ва фоҳиша ишлардан четда бўладиган ва ғазабланган вақтда кечириб юборадиганлар учундир.


In it is a flowing spring 	 Унда оқиб турган булоқлар бор.


When Jesus found them denying the truth, he said, "Who will help me in the cause of God?" 	 Ийсо улардан кофирликни сезиб қолганда: «Кимлар Аллоҳ йўлида менга ёрдамчи бўлади?!» деди. Ҳаворийлар: «Биз Аллоҳнинг ёрдамчиларимиз, Аллоҳга иймон келтирдик ва бизнинг мусулмонлигимизга гувоҳ бўл.


(Some) will say: They were three, their dog the fourth, and (some) say: Five, their dog the sixth, guessing at random; and (some) say: Seven, and their dog the eighth. 	 Ҳали улар: «Учтадирлар, итлари тўртинчиларидир», дерлар. Ва: «Бештадирлар, итлари олтинчиларидир», деб ғайбга тош отарлар.


My Lord! You have bestowed dominion upon me and have taught me to comprehend the depths of things. 	 Эй Роббим, ҳақиқатда менга мулк бердинг ва менга тушларнинг таъбирини ўргатдинг. Эй осмонлару ерни яратган зот!


And call thou men unto thy Lord, and be thou not of the associaters. 	 Роббингга даъват қил. Асло мушриклардан бўлма.


So (know that) Allah only is the Supporter, and He will revive the dead; and He is Able to do all things. 	 У зот ўликларни тирилтирур. Узот ҳар бир нарсага қодирдир.


Say: "Travel through the earth and see how Allah did originate creation; so will Allah produce a later creation: for Allah has power over all things. 	 Сен: «Ер юзида сайр этиб юринглар ва махлуқотларни У зот аввал-бошдан қандай яратганига назар солинглар. Сўнгра Аллоҳ охират ҳаётини пайдо қилур.


He replied, "It is my staff. I lean on it, and with it, I beat down the leaves for my flock; I also have other uses for it." 	 У: «Бу асоимдир, унга суянаман, у билан қўйларимга (барг) қоқиб бераман ва унда менинг бошқа ишларим бор», деди.


Say, "He is the Beneficent One in whom we have faith and trust. 	 Сен: «У Роҳмандур, биз Унга иймон келтирдик ва Унга таваккал қилдик.


When the messengers lost all hopes and thought that they had been told lies, Our help came to them: We saved whoever We pleased, but Our punishment will not be averted from the guilty. 	 Ҳаттоки Пайғамбарлар ноумид бўлиб, ўзларини ёлғончига чиқарилганлар, деб гумон қилиб қолганларида, уларга Бизнинг нусратимиз келадир. Бас, Биз хоҳлаганларга нажот бериладир.


To Him belongs all that rests during the night and the day. 	 Кечада ва кундузда сокин бўлганлар Уникидир.


As for him who sets himself against the Messenger and follows a path other than that of the believers even after true guidance had become clear to him, We will let him go to the way he has turned to, and We will cast him into Hell - an evil destination. 	 Ким Пайғамбарга (с. а. в.) хилоф қилса, у кишининг йўлидан бошқа йўлга юрса, кофир, мушрик ва муртад бўлади. Ким мўминларнинг йўлидан бошқа йўлни танласа, ўша йўлидан юраверсин, Аллоҳ уни кетган томонига юргазиб қўяверади.


Were He to call them to account for what they have earned, He would have hastened the punishment for them. 	 Агар уларни қилган касбларига биноан олганида, азобларини тезлаштирган бўлар эди.


Can a person, who knows that what is revealed to you from your Lord is the truth, be considered equal to a blind person? 	 Сенга Роббингдан нозил қилинган нарса, албатта, ҳақ эканини биладиган кимса кўр одамга ўхшармиди?


And before you, We did not appoint on earth a never-ending life for any human; will they, if you depart, become immortal? 	 Сендан олдин ҳам бирор башарга абадийликни қилганимиз йўқ. Агар сен ўлсанг, улар абадий қолар эканларми?


So how will it be when We bring a witness from each nation (religion), and We bring you (O dear Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him) as a witness and a watcher over them? 	 Анбиёлар эса, умматлари Аллоҳнинг амрига юрганлари ва юрмаганлари ҳақида адолатли гувоҳлик берадилар. Муҳаммад алайҳиссалом аввалдан охиргача ҳамма умматларга гувоҳлик берадилар.


So send for Aaron [to join me]. 	 Бас, Ҳорунни элчи қил.


On the Day whereon their tongues and their hands and their feet will bear witness against them regarding that which they were wont to work. 	 У кунда тиллари, қўллари ва оёқлари қилиб юрган амаллари ҳақида уларга қарши гувоҳлик берур.


Verily the God-fearing shall be amidst gardens and springs. 	 Албатта, тақводорлар жаннатлар ва чашмалардадир.


That would be best for you, if you but knew. 	 Демак, қиладиган ҳар бир ишингиз Аллоҳнинг розилигини топиш учун бўлсин. Ҳар лаҳзада Аллоҳга тақво қилиб туринг.


They were afflicted by misery and hardship and were so convulsed, that the Messenger and those who believed with him said, 'When comes God's help?' 	 Ҳаттоки, Пайғамбар ва у билан иймон келтирганлар: «Аллоҳнинг нусрати қачон бўлади?» деганлар. Огоҳ бўлинглар, албатта, Аллоҳнинг нусрати яқиндир.


They said, "Appoint for us a king, and we will fight for the cause of God." 	 У: «Агар сизларга уруш фарз қилинса, урушмасаларингиз-чи?!» деди. Улар: «Бизга нима бўлибдики, диёримиздан ва фарзандларимиздан жудо қилинсак ҳам, Аллоҳнинг йўлида урушмасак», дедилар.


And the Trumpet will be sounded, whereupon everyone in the heavens and the earth will be stunned, except whomever God wills. 	 (Демак, сурга биринчи бор пуфланганда осмонлару ердаги барча жонзотлар чақмоқ ургандай бирдан йиқилиб ўладилар. Шунинг учун ҳам бу пуфлаш «саъқ»–«йиқилиб ўлиш» пуфлаши, дейилади.


And indeed the Hereafter is better for you than the present (life of this world). 	 Ва, албатта, охират сен учун бу дунёдан яхшидир.


They said: Surely we are sent to a guilty people, 	 Улар: «Албатта, биз жиноятчи қавмга юборилганмиз.


I fear that he may change your religion, or that he may cause mischief to appear in the land!" 	 Туғёнга кетган ҳукмдор ўз тахтидан ажраб қолишдан қўрқиб, ҳар қандай пасткашликка тайёр эканини кўрсатди. Ҳақ йўлга даъват қилувчини ўлдиришда Аллоҳни ҳам эътиборга олмаслигини билдирди.


Those who chose disbelievers for their friends instead of believers! 	 Улар мўминларни қўйиб, кофирлрни дўст тутадиганлардир.


God will receive their souls when they die. 	 Аллоҳ жонларни ўлими вақтида, ўлмаганларини эса, уйқуси вақтида олур. Бас, ўлишига ҳукм қилганларини ушлаб қолур, қолганларини маълум муддатгача қўйиб юборур.


God has sent down no authority for them. 	 Аллоҳ бунга ҳеч ҳужжат туширган эмас.


They used not to forbid one another from the Munkar (wrong, evil-doing, sins, polytheism, disbelief, etc.) which they committed. 	 Улар қилинган ёмон ишдан бир-бирларини қайтармас эдилар.


Say: "Allah is witness between me and you; This Qur'an hath been revealed to me by inspiration, that I may warn you and all whom it reaches. 	 Менга ушбу Қуръонни, унинг ила сизларни ва у етиб борганларни огоҳлантиришим учун ваҳий қилинди. Сизлар «Аллоҳ билан бирга, албатта, бошқа худолар бор», деб гувоҳлик берасизларми?


Fight in the way of Allah. 	 Аллоҳнинг йўлида жанг қилинг.


Its inhabitants rejected the bounties of God and He caused them to suffer hunger and fear as a result of their deeds. 	 Мусулмонлар Мадинаи Мунавварага ҳижрат этиб, ўша ерда ўз жамиятларини қурганларидан сўнг эса, аҳли Маккадан хотиржамлик неъматини ҳам олиб, уларни хавф-хатарда яшайдиган қилиб қўйди. Улар мусулмонлар Маккани фатҳ этиши учун келиб қолармикан, деган хавфда яшардилар.)


And gave them a clear exposition of Our laws. 	 Ва Биз уларга (дин) иши ҳақида очиқ-ойдин баёнотлар бердик.


and entry into hell. 	 Ва дўзахга киришдир.


And (remember) when his Lord tried Abraham with (His) commands, and he fulfilled them, He said: Lo! 	 Иброҳимни Роббиси калималар ила синаб кўрганда, у уларни батамом адо этганини эсла!


Then God sent down upon His Messenger His Shechina, and upon the believers, and He sent down legions you did not see, and He chastised the unbelievers; and that is the recompense of the unbelievers; 	 Сўнгра Аллоҳ сокинлигини Пайғамбарига ва мўминларга туширди ҳамда сиз кўрмайдиган лашкарларни туширди ва куфр келтирганларни азоблади. Ана ўша кофирларнинг жазосидир.


In them are maidens good and lovely. 	 Уларда яхши, гўзаллар бор.


But when the earth took on its golden raiment and became well adorned and the owners believed that they had full control over their lands Our command came upon them by night or by day, and We convened it into a stubble, as though it had not blossomed yesterday. 	 Бас, одамлар ва чорвалар ейдиган ер набототи у билан аралашиб, ер безагини олганда ва зийнатлаганда ҳамда унинг аҳли, энди бунга эришдик, деб ўйлаганда, кечаси ёки кундузи унга Бизнинг амримиз келадир. Биз уни худди куни кеча яшнаб турмагандек қуритиб қўямиз.


Nay, it is good for you. 	 Мунофиқлар Ойиша онамизга нисбатан ифк уюштирдилар. Уларнинг ифкига баъзи содда мусулмонлар ҳам қўшилдилар.


Indeed in that is a sign for a people who give thought. 	 Албатта, бунда тафаккур қиладиган қавмлар учун оят-белгилар бордир.


We helped the children of Israel cross the sea safely. 	 Ва Бани Исроилни денгиздан ўтказдик.


Whereas earlier they had made a promise to God that they would never turn their backs; and a promise made to God is answerable. 	 (Кетиш учун ёлғон тўқиган Авс ибн Қайзийнинг қабиласи Бани Ҳорисадир. Уҳуд урушида ҳам ортга қочмоқчи бўлган эдилар.)


(Remember) when Abraham, said to his father and his nation: 'I am quit from what you worship, 	 Эсла, Иброҳим отасига ва қавмига: «Мен, албатта, сиз ибодат қилаётган нарсадан воз кечгувчиман.


Surely We have created everything in measure. 	 Албатта, Биз ҳар нарсани ўлчов билан яратдик.


And know that verily among you is the apostle of Allah. 	 Ва билингларки, албатта, ичларингизда Расулуллоҳ бордир.


Allah will judge between them their disputes on the Day of Resurrection. 	 Улар ҳам яҳудий ва насронийларнинг гапларига ўхшаш гапларни айтадилар, яъни, булар иккаласи ҳам ҳеч нарсага арзимайди, дейдилар. Улар тортишишган масаланинг ҳақиқий ҳукмини Аллоҳ таоло қиёмат куни Ўзи чиқаради.)


Do not walk proudly on the earth; your feet cannot tear apart the earth nor are you as tall as the mountains. 	 Ер юзида кибру ҳаво ила юрма! Албатта, сен зинҳор ерни тешиб юбора олмайсан ва зинҳор бўйда тоғларга ета олмассан!


There is no state you are in, whether reading from the Qur'an, or doing something else, but We are watching you as you are engaged in it. 	 Қайси ҳолда бўлсанг, Қуръондан нимани тиловат этсанг, ишлардан қай бирини қилсанг, албатта, биз ўшанга киришаётган пайтингларда сизларга гувоҳмиз. На ер юзида ва на осмонларда зарра миқдоридаги, ундан кичикроқ ёки каттароқ нарса Роббингдан махфий бўла олмас, балки очиқ-ойдин китобдадир.


Yet when Our enlightening signs came to them, they said, “This is obvious witchcraft.” 	 Бас, қачонки уларга оят-мўъжизаларимиз кўз очгувчи бўлиб келганида, «Бу очиқ-ойдин сеҳрдир», дедилар.


And what will explain to thee what the night of power is? 	 Лайлатул Қадр қандоқ нарса эканини сенга нима билдирди?


We have indeed sent down to you clothing to cover your shame, and (clothing) for beauty and clothing that guards (against evil), that is the best. 	 (Либоснинг зарури авратни пинҳон тутадиганидир. Лекин Аллоҳ инсоннинг авратдан бошқа аъзоларини ҳам тўсиш эҳтиёжи борлигини инобатга олиб, либосни зийнат тарзида нозил қилди.


But the harmdoers tampered with Our Words, different from that said to them, and We let loose on the harmdoers a scourge from heaven as a punishment for their debauchery. 	 Имом Бухорий Абу Ҳурайра розийаллоҳу анҳудан ривоят қиладиларки, Пайғамбар алайҳиссалом: «Бани Исроилга, эшикдан таъзим қилиб, ҳиттатун, деб киринглар, дейилган эди. Улар думбалари билан судралиб, сўзни алмаштириб, ҳаббатун фи шаъратин, деб кирдилар», дедилар.


Those are the verses of the Wise Book. 	 Ро. Булар ҳикматли китобнинг оятларидир.


He said: I only bewail my cogitation and grief unto Allah, and I know from Allah that which ye know not. 	 У: «Албатта, мен дарду ҳасратимдан фақат Аллоҳнинг Ўзига шикоят қилмоқдаман ва Аллоҳдан сиз билмаган нарсани биламан.


Let them produce a phrase like it, if what they say is true! 	 Агар уларнинг гапи рост бўлса, у(Қуръон)га ўхшаш сўзни келтирсинлар.


Stern in retribution, the Bountiful, there is no god except He and to Him is the arrival. 	 Ундан ўзга ибодатга сазовор зот йўқ. Қайтиш Унинг Ўзигагинадир.


Indeed We sent many Messengers before you: of them there are some whose account We have narrated to you and there are others whose account We have not narrated to you. 	 Бас, қачонки Аллоҳнинг амри келганида, ҳақ ила ҳукм чиқарилур ва ўшанда ботил иш қилиб юргувчилар зиён тортурлар. (Аллоҳ таоло Қуръони Каримда Пайғамбаримиз Муҳаммадга (с. а. в.) ва у зотнинг умматларига ўтган Пайғамбарлардан йигирма тўрттасининг қиссасини айтган.


Refrain; better is it for you. 	 Маълумки, насроний дини янгилиги вақтида ақида тўғри бўлган. Лекин замон ўтиши билан бу ақида аста-секин бузила борган.


And that our foolish one has been saying about Allah an excessive transgression. 	 Ва албатта эси пастимиз Аллоҳга ноҳақ гапларни айтарди.


and veiled with darkness. 	 Устини зулмат қоплаган.


If anything [of the dowries] pertaining to your wives is not reclaimed from the faithless and then you have your turn, then give to those whose wives have left the like of what they have spent, and be wary of Allah in whom you have faith. 	 Агар аёлларингиздан бирортаси кофирларга ўтиб кетса, урушда туширилган ўлжадан хотини кетиб қолганга, у нафақа қилган миқдорни берингиз. Ўзингиз иймон келтирган Аллоҳдан қўрқинг.


But if, by God's grace, good fortune should be your lot, they will say, "If only I had been with them I should have achieved a great success," as if no affection had existed between you and them. 	 Агар сизга Аллоҳдан фазл етса, худди сиз билан унинг орасида дўстлик бўлмагандек, «Қани эди мен ҳам улар билан бўлганимда, улуғ зафар қозонар эдим», дейди.


You spoke to the people from the crib, and in maturity. 	 Сенга китобни, ҳикматни, Тавротни ва Инжилни ўргатганимни эсла. Менинг изним ила лойдан қуш шаклини ясаганингда ва унга пуфлаганингда, Менинг изним ила қуш бўлганини, Менинг изним ила туғма кўрни ва песни тузатганингни эсла.


Hunafa' Lillah (i.e. to worship none but Allah), not associating partners (in worship, etc.) unto Him and whoever assigns partners to Allah, it is as if he had fallen from the sky, and the birds had snatched him, or the wind had thrown him to a far off place. 	 Ким Аллоҳга ширк келтирса, бас, у гўёки осмондан қулаб тушгану уни йиртқич қуш олиб қочган ёки уни шамол узоқ ерга учириб кетган кабидир. (Инсон иймонга эришганда, юқори мартабаларга эришган бўлади, кимки ўша юксак мартабани хоҳламай, Аллоҳга ширк келтирса, худди осмондан қулаб тушган каби бўлади.)


What (more) can we desire? 	 Мана, сармояларимиз ўзимизга қайтарилибди.


That is Allah, your Lord; to Him belongs all sovereignty. 	 Ундан ўзга илтижо қилаётганларингиз эса, данак пўстлоғига ҳам молик эмаслар. (Арабларда ҳеч нарсага арзимас ва қадрсиз нарсани хурмо данаги устидаги ўта юпқа пўстлоққа ўхшатиш одати бор.


Say, “They are timetables for people, and for the Hajj.” 	 (Ҳажга боғлиқ улуғ рукнлар кунини ва яна бошқа вақтларни аниқлаш учун, албатта, ҳилолга қаралади ва вақт унинг чиқишидан белгиланади. Демак, ҳаж ва ҳилолда ўзаро боғлиқлик бор.


But when the Great Cataclysm arrives. 	 Вақтики катта ғолиб (қиёмат) келса.


They shall forever dwell in Gardens through which rivers flow. 	 Аллоҳ улардан рози бўлди. Улар Аллоҳдан рози бўлди.


And there is not a thing but with Us are the stores thereof. 	 Ҳеч бир нарса йўқки, унинг хазиналари Бизнинг ҳузуримизда бўлмаса.


But the parties among them fell into variance; so woe unto those who did evil, because of the chastisement of a painful day. 	 (Ийсо алайҳиссалом Бани Исроилга Пайғамбар қилиб юборилган эдилар. У зот Бани Исроилга уларнинг Мусо алайҳиссалом шариати хусусидаги ихтилофларига барҳам бериш, ягона Аллоҳнинг ибодатига чақириш учун ҳикмат ила келган эдилар.


It will then be said to them, “Where are the partners you used to appoint?” – 	 Сўнгра уларга: «Ширк келтириб юрган нарсаларингиз қани?!


They shall enter the everlasting Gardens, shall be adorned with bracelets of gold and with pearls, and their apparel therein shall be silk. 	 Улар адн жаннатларига кирурлар. Унда тилло билакузуклар ва инжулар ила безатилажаклар.


Say: 'Glory be to my Lord. 	 Сен: «Роббим пок бўлди.


Certainly Our decree has gone beforehand in favour of Our servants, the apostles, 	 Батаҳқиқ, Пайғамбар этиб юборилган бандаларимизга сўзимиз ўтгандир.


And if ye be polluted, then purify yourselves And if ye be ailing or on a journey or one of you cometh from the privy or ye have touched women, and ye find not water, then betake yourselves to clean earth and wipe your faces and hands therewith. 	 (Ушбу оятлар синчиклаб ўқиб-ўрганилса, Исломнинг поклик дини, поклик бўлганда ҳам, мукаммал поклик дини эканлиги яққол намоён бўлади. Аввалги беш оятда пок нарсаларнинг ҳалол қилингани, мусулмонларга пок таомлар, покиза аёллар ҳалол қилингани ҳақида сўз борган бўлса, бу оятда бадан поклиги ҳамда, энг муҳими, қалб поклиги ҳақида сўз кетмоқда.


And to Allah belongs the kingdom of the heavens and the earth. 	 Ва осмонлару ернинг мулки Аллоҳникидир.


We therefore rescued him and those with him by a great mercy from Us, and We cut off the lineage of those who denied Our signs – and they were not believers. 	 Уларнинг Муғайс деб аталгувчи водийлари узра узоқ муддат давом этган қурғоқчиликдан сўнг бир булут намоён бўлди. Од қавми, мана шу келаётган булут бизга ёмғир ёғади, деб шод бўлишди.


But the (mighty) Blast overtook them before morning, 	 Бас, уларни қуёш чиқиш пайтида даҳшатли қичқириқ тутди.


And still they made it an object of worship. 	 Бу тақинчоқлар Миср аҳолиси–қибтийларнинг тақинчоқлари эди. Қавм ичидан Самурий исмли одам ўша тақинчоқлардан бузоқ шаклини ясаб, устакорлик билан ундан хўкизнинг бўкиришига монанд овоз чиқадиган ҳолга келтирди.


So how [will it be] when disaster strikes them because of what their hands have put forth and then they come to you swearing by Allah, "We intended nothing but good conduct and accommodation." 	 Энди қилган нарсалари туфайли уларга мусибат етгандан сўнг сенга келиб, Аллоҳ ила қасам ичиб: «Биз фақат яхшилик ва тавфиқни хоҳлаган эдик», дейишлари қандай бўлди?


And We appointed not for any human being before thee immortality; if thou then diest, are they to be immortals? 	 Сендан олдин ҳам бирор башарга абадийликни қилганимиз йўқ. Агар сен ўлсанг, улар абадий қолар эканларми?


And the camels We have made a part of the waymarks of Allah. 	 Ва туяларни сиз учун Аллоҳнинг нишонларидан қилдик.


It is He who appointed you viceroys in the earth. 	 Ким куфр келтирса, унинг кофирлиги ўзига зарар. Кофирлар учун куфрлари Роббилари ҳузурида ғазабдан бошқани зиёда қилмас.


But to forego is nearer to piety. 	 Ва афв қилишингиз тақвога яқиндир.


Nay! 	 (Демак, гап бошқа ёқда экан.


therefore he today has not here one loyal friend, 	 Бас, бугунги кунда унга бу ерда бирон чин дўст йўқ.


When We prepared for Abraham the place to build the Sacred House, We told him not to consider anything equal to Me and to keep the House clean for those walking around it, those standing, bowing down, and prostrating in prayer. 	 Биз Иброҳимга Байтнинг жойини белгилаб бериб: «Менга ҳеч нарсани шерик қилма, Байтимни тавоф қилгувчилар, (ибодатда) қоим тургувчилар ҳамда рукуъ, сужуд қилгувчилар учун поклагин.


This was indeed a manifest test.’ 	 Албатта, бу очиқ-ойдин синовнинг айни ўзидир.


Allah is with those who steadfastly persevere." 	 Чунки улар хатарли сўқмоқлардан қийинчиликларни енгиб ўтиб, мақсадга етадилар, Аллоҳ танлаган, муқарраб бандалар қаторига кирадилар. Аллоҳниг Ўзидан сабр тилаб, қўрқмай, кўп сонли ва қувватли душманнинг кўзига тик боқиб бораверадилар.)


Indeed Allah is all-knowing, all-wise. 	 Бунинг учун ҳарам чегараси белги қилиб олинди. Маккаи Мукарраманинг атрофидаги ўша чегарадан мусулмон эмасларга ичкари киришга рухсат берилмайдиган бўлди.)


Allah produceth creation, then He reproduceth it, then unto Him ye will be returned. 	 Аллоҳ махлуқотни йўқдан бор қилади, сўнгра уни яна қайтадан вужудга келтиради, сўнгра Унга қайтарилурсиз.


They will not be affected by the great terror. 	 Уларни буюк даҳшат ғами босмас.


And who is more unjust than one who invents a lie about Allah or denies the truth when it has come to him? 	 Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқиган ёки ўзига келган ҳақни ёлғонга чиқарган кимсадан ҳам золимроқ одам борми?!


They said: "We have great strength, and great ability for war, but it is for you to command; so think over what you will command." 	 Улар: «Биз куч-қувват эгаларимиз ва шиддатли азму шижоат эгаларимиз. Иш ўзингга ҳавола.


So the magicians were assembled at a set time on a day made known. 	 Бас, сеҳргарлар маълум куни келишилган вақтда жамландилар.


Thamud (people also) belied the warnings. 	 Самуд огоҳлантирувчиларни ёлғонга чиқарди.


Their abode is Hell—what a miserable destination! 	 Лекин шу оятдан кейин муомала кескин ўзгариб, уларга нисбатан қаттиққўл бўлинган ва кирдикорлари аёвсиз фош этилган.)


But whoso is averse and disbelieveth, 	 Лекин, ким юз ўгирса ва кофир бўлса.


A kind word and forbearance is better than that charity which is followed up by insult or injury. 	 («Ортидан озор келадиган садақа»нинг кераги йўқ. Ундан кўра бир оғиз ширин сўз ва кечиримли бўлиш яхшироқдир.


Dissension is greater than killing' They will not cease to fight against you until they force you to renounce your religion, if they are able. 	 Фитна ўлдиришдан каттароқдир», деб айт. Улар агар қодир бўлсалар, сизларни динингиздан қайтаргунларича сизга қарши уруш қилаверадилар.


Do you not wish that Allah should forgive you? and Allah is Forgiving and Merciful. 	 Аллоҳга қасамки, албатта, Аллоҳ мени мағфират қилишини хуш кўраман», дедилар ва Мистоҳга бериб юрган нафақаларини қайтадан жорий қилдилар. Сўнгра: «Аллоҳга қасамки, бу нафақани ундан ҳеч узмайман», дедилар».)


You will all return to Me in the end, and I will tell you everything that you have done. 	 Сўнгра қайтишингиз фақат Менгадир. Бас, Мен сизга нима амал қилганингиз хабарини берурман.


He said, ‘My Lord! Indeed, I have summoned my people night and day 	 У: «Роббим, мен ўз қавмимни кечаю кундуз даъват қилдим.


And he said: "Verily, I am sick (with plague. 	 Ва: «Албатта, мен беморман» деди.


Consequently when they rebelled against the command to refrain, We said to them, “Be apes, despised!” 	 Бас, улар ўзлари қайтарилган нарсадан қайтмай, такаббурлик қилганларида, уларга: «Хўрланган маймунларга айланинг!» дедик. (Солиҳ қавмлар ваъз қилиб қайтарсалар ҳам, улар қайтмадилар.


And Abraham, when he said to his people, “Worship God, and fear Him. 	 (Иброҳим алайҳиссалом қавмларига илоҳий даъватни жуда содда қилиб тушунтирдилар. Аллоҳга ибодат қилинглар, бошқага эмас, Аллоҳдан қўрқинглар, бошқадан эмас, дедилар.


And he and his hosts were stiff-necked in the land without right, and imagined that before Us they would not be brought back. 	 У ва унинг аскарлари ер юзида ноҳақдан такаббурлик қилдилар ҳамда ўзларини Бизга қайтарилмайдилар деб гумон қилдилар.


Lo! I fear Allah. 	 Мушрикларни васваса қилиш, уларнинг ишини зийнатлаб кўрсатиш тўхтади.


Remember that God knows what is in your hearts; so be fearful of Him, and remember that God is forgiving and forbearing. 	 Бас, Ундан огоҳ бўлинг. Ва билингки, албатта, Аллоҳ мағфиратли ва ҳалимдир.


Only those who persevere will receive it." 	 Унга фақат сабр қилганларгина эришурлар», дедилар.


Anon shall I roast him into the Scorching Fire. 	 Тезда уни сақар (дўзахи)га киритаман.


Do not fear them, fear Me, so that I will perfect My Favor to you and that you will be guided. 	 Улардан зулм қилганларидан қўрқманглар, Мендан қўрқинглар. Ва сизга неъматимни батамом этиш учун, шоядки ҳидоят топсангиз.


But you prefer the worldly life, 	 Лекин, сизлар дунё ҳаётини устун қўясизлар.


They swear solemnly by God: "If you command us we shall go forth." 	 Улар агар амр қилсанг, албатта, (жиҳодга) чиқишлари ҳақида Аллоҳ номи билан жон-жаҳдлари ила қасам ичадилар.


And cups put in place 	 Ва тайёрлаб қўйилган қадаҳлар бор.


“Then eat from all kinds of fruits, and tread the ways of your Lord which are soft and easy for you”; from their bellies comes a drink of various colours, in which is health for mankind; indeed in this is a sign for people who ponder. 	 Албатта, бунда тафаккур қилувчилар учун оят-белги бордир. (Аллоҳ таолонинг ҳайвонотларга, жумладан, асаларига ваҳий қилиши унга илҳом бериши ҳисобланади. ллоҳ таоло асаларини яратганда унга ҳис-туйғу ва илҳомни қўшиб яратгани учун у кўргина ақлли инсонлар ҳам қила олмайдигананиқлик билан ўзига топширилган ишни бажаради.)


God gives firmness to those who believe, with the firm word, in this life, and in the Hereafter. 	 Аллоҳ иймон келтирганларни бу дунё ҳаётида ҳам, охиратда ҳам собит сўз ила собитқадам қилур.


How can a warning benefit them? 	 Уларга қаёқдан ҳам эслатма бўлсин.


So they bowed down, except for Satan. 	 Бас, ўшанда улар сажда қилдилар. Магар Иблис қилмади.


If Satan ever makes thee forget, then after recollection, sit not thou in the company of those who do wrong. 	 Уларнинг бу истеҳзоларини тинглаб ўтириш ҳеч тўғри келмайди. Шунинг учун ҳам Аллоҳ таоло Ўз Пайғамбари Муҳаммадга (с. а. в.) «золим қавмлар»–мушрикларнинг ўшандай мажлисларида ўтиришларини ман қилмоқда.)


And thy Lord is the Forgiver, Owner of mercy. 	 Ва Роббинг сермағфират ва раҳм-шафқат соҳиби зотдир.


Thus does Allah clarify the signs for you, and Allah is all-knowing, all-wise. 	 Шунинг учун қул ва чўрилар ҳам, балоғатга етмаган ёш болалар ҳам изн сўраб кирсинлар. Одатда хизматчилар ва ёш болаларнинг кириб чиқишлари кўп бўладиШунинг учун мазкур аврат вақтларидан бошқасида изн сўрамай киришларига рухсат берилди.)


Say, ‘Will you inform Allah about your faith while Allah knows whatever there is in the heavens and whatever there is in the earth, and Allah has knowledge of all things?’ 	 Ва ҳолбуки, Аллоҳ осмонлару ердаги нарсани билувчи зотдир. Аллоҳ ҳар бир нарсани билувчидир», деб айт.


"Verily, the Hour is coming and My Will is to keep it hidden that every person may be rewarded for that which he strives. 	 Албатта, (қиёмат) соати келгувчидир. Ҳар бир жон саъйи-ҳаракатига яраша жазо олиши учун уни махфий тутурман.


And We sent no messenger before thee but We inspired him, (saying): There is no Allah save Me (Allah), so worship Me. 	 Сендан илгари юборган ҳар бир Пайғамбарга: «Албатта, Мендан ўзга ибодатга сазовор илоҳ йўқ. Бас, Менга ибодат қилинг», деб ваҳий қилганмиз.


Archive Manager 	 Архив бошқарувчиси


The Thamud tribe rejected the truth because of their arrogance, 	 Самуд қавми ўз туғёни ила ( Пай ғамбарини) ёлғонга чиқарди.


Hast thou not seen that God knows whatsoever is in the heavens, and whatsoever is in the earth? 	 Агар учтанинг сирли сўзлашуви бўлса, албатта, У зот тўртинчидир.


These people say. 	 Албатта, анавилар дерлар:


And assuredly We shewed him Our signs, all of them, but he belied and refused. 	 Батаҳқиқ, Биз унга оят-мўъжизаларимизнинг ҳаммасини кўрсатдик. Бас, у ёлғонга чиқарди ва бош тортди.


And it is He Who caused the two joint seas to flow- one is palatable, very sweet, and the other is salty, very bitter; and kept a veil between them and a preventing barrier. 	 У икки денгизни-буниси чучук-ширин, униси шўр-аччиқ қилиб оқизиб қўйган ва ораларига кўринмас тўсиқ ҳамда очилмас сарҳад қилган Зотдир. (Барча уммонлар ва денгизлар шўр, дарёлар чучук.


Thus do we recompense every ungrateful one. 	 Ҳар бир кофирни шундоқ жазолармиз.


Surely Hell is the promised place for all of them." 	 Албатта, жаҳаннам уларнинг барчасининг ваъда қилинган жойидир.


Let not those who hurry to fall into disbelief grieve you, of such who say: "We believe" with their mouths but their hearts have no faith. 	 Оғизлари ила, иймон келтирдик, деб қалблари иймон келтирмаганлар ва яҳудий бўлганларнинг куфрга ошиқадиганларидан хафа бўлма. Улар ёлғонни кўп эшитадилар, сенга келмаган қавмлардан ҳам эшитадилар.


“So the deities have belied what you state – so now you can neither avert the punishment nor help yourself; and whoever among you is unjust, We shall make him taste a terrible punishment.” 	 Батаҳқиқ, улар сизларни айтаётган нарсангизда ёлғончига чиқардилар. Энди (азобни) буришга ҳам, ёрдам олишга ҳам қодир бўлмассиз.


Fear Allah; and Allah teacheth you Knower; and Allah is of everything Knower. 	 Аммо барибир бу шарт бекор бўлмайди. Чунки шариат ўлчовида адолатсиз бўлган кишининг гувоҳлиги қабул қилинмайди.)


This is from the news of the unseen. 	 Бу ғайб хабарлардан бўлиб, сенга ваҳий қилмоқдамиз.


Thus Iblis found his supposition about them to be true; and except for a section of believers they follow him. 	 Батаҳқиқ, иблис улар ҳақидаги гумонини рўёбга чиқарди. Бас, фақат бир гуруҳ мўминлардан бошқалари унга эргашдилар.


It only becomes those who believe in Allah and the Last Day and establish Prayer and pay Zakah and fear none but Allah to visit and tend the mosques of Allah. 	 Албатта, Аллоҳнинг масжидларини фақат Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирганлар, намозни тўкис адо этганлар, закотни берганлар ва Аллоҳдан бошқадан қўрқмаганларгина обод қиларлар.


and sown fields and splendid mansions, 	 Экинзорларни ва яхши жойларни.


'Eat of the good things wherewith We have provided you; but exceed not therein, or My anger shall alight on you; and on whomsoever My anger alights, that man is hurled to ruin. 	 Биз сизга ризқ қилиб берган пок нарсалардан енглар, унда ҳаддингиздан ошманг, яна бошингизга ғазабим тушиб қолмасин. Кимнинг бошига ғазабим тушса, бас, батаҳқиқ, ҳалок бўлибдир.


It is these who commemorate God while standing, sitting, or resting on their sides and who think about the creation of the heavens and the earth and say, "Lord, you have not created all this without reason. Glory be to you. Lord, save us from the torment of the fire". 	 Аллоҳни тик турган, ўтирган ва ёнбошлаган ҳолларида эслайдиган, осмонлару ернинг яратилишини тафаккур қиладиганлар: «Роббимиз, буни бекорга яратганинг йўқ, Ўзинг поксан, бизни ўт азобидан сақлагин.


God loves those who endure. 	 Аллоҳ сабрлиларни севади.


Allah it is He Who has subjected to you the sea, that ships may sail through it by His Command, and that you may seek of His Bounty, and that you may be thankful, 	 Аллоҳ сизга денгизни унда Ўз амри билан кемалар юриши учун ва сиз Унинг фазлидан исташингиз учун бўйсундириб қўйди. Шоядки, шукр келтирсангиз.


Those against whom your Lord’s Word is justified will not believe. 	 Албатта, Роббингнинг калималари зиммасига вожиб бўлганлар иймонга келмаслар.


And surely, We have created many of the jinns and mankind for Hell. 	 Батаҳқиқ, жаҳаннам учун кўплаб жин ва инсларни яратдик. Уларнинг диллари бору тушуна олмаслар.


Say (O Muhammad SAW) to 'Ibadi (My slaves) who have believed, that they should perform As-Salat (Iqamat-as-Salat), and spend in charity out of the sustenance We have given them, secretly and openly, before the coming of a Day on which there will be neither mutual bargaining nor befriending. 	 Сен иймон келтирган бандаларимга айтгин, намозни тўла-тўкис адо этсинлар. Савдо-сотиқ, оғайнигарчилик йўқ бўлган Кун келмасидан олдин уларга ризқ қилиб берган нарсаларимиздан махфий ва ошкор инфоқ қилсинлар.


But there was no host to help him, apart from God, and he was helpless. 	 Унга Аллоҳдан бошқа ёрдам берадиган гуруҳ бўлмади, ўзи ҳам нусрат қозона олмади.


Be steadfast, surely Allah is with those who remain steadfast. 	 Бу оддий бандаларга итоат ҳақидагаи гап. Энди оламларнинг яратгувчиси ва тадбирини қилгувчисига, у зотнинг танлаб олган охирги Пайғамбари Муҳаммадга (с. а. в.) бўладиган итоат қанчалар улуғ эканини, қанчалик муваффақиятлар гарови эканини ўзимиз билиб олаверишимиз керак.)


If any one transgresses against you, you also may retaliate against them to an equal extent. 	 «Ҳаром ойга ҳаром ой», яъни, ким уруш ҳаром қилган ойнинг ҳурматини бузса, унга бу ой берган ҳурматлар бекор қилинади. Агар у бу ойни ҳурмат қилмай уруш бошласа, унга қарши уруш қилинади.


The scribe and the witnesses should not be harassed: if you do so, you shall be guilty of sin. 	 Молиявий олди-берди катта аҳамиятга эгадир, чунки бунда орага молу пул аралашади. Бундай ҳолда биров бошқасининг ҳақини еб кетишининг йўлини ҳар жиҳатдан тўсиш лозим.


On the Day when those who disbelieved are presented to the Fire: “Is this not real?” 	 Куфр келтирганлар дўзахга кўндаланг қилинган кунда: «Бу ҳақиқат эмасми?!» (дейилур).


Yet they want to be informed if it is true. 	 Улар сендан: «У ҳақми?» деб сўрарлар.


I damaged it so that they would not have to pay the tax. 	 Подшоҳ одамлари айбли кемани ташлаб кетадилар. Камбағаллар кемасиз қолгандан кўра, айбли бўлса ҳам, уни ишлатиб кун ўтказа берадилар.)


God will raise up those who are in their graves. 	 Ва, албатта, Аллоҳ қабрлардаги кимсаларни тирилтирур.


And how should I fear what you have set up (with Him), while you do not fear that you have set up with Allah that for which He has not sent down to you any authority; which then of the two parties is surer of security, if you know? 	 Сизлар худодан қўрқмай, ҳеч қандай ҳужжат-далилсиз, ўзингиздан-ўзингиз баъзи нарсаларни унга шерик қилиб олдингиз ва яна қўрқмай юрибсиз. Сиз шундай қилганингиздан кейин, ҳақиқий Аллоҳга иймон келтириб туриб, нима учун мен сизларнинг сохта худоларингиздан қўрқай?!)


And indeed, to Us belongs the Hereafter and the first [life]. 	 Албатта, ҳам охират ва ҳам бу дунё Бизникидир.


As a reminder—We are never unjust. 	 Эслатма бўлиши учундир. Биз зулм қилгувчи бўлмасдик.


Those who fear Allah, keep their duty to Him and avoid evil are not responsible for them (the disbelievers) in any case, but (their duty) is to remind them, that they may avoid that (mockery at the Quran). 	 Тақво қиладиганлар зиммасида у «мушрик»ларнинг ҳисобидан ҳеч нарса йўқ. Лекин эслатма бор.


We created the heavens and the earth and all that is between them in six days, and weariness did not even touch Us. 	 Бизнинг кунларимиз дунё яратилганидан сўнг, ер курасини айланиши ҳолати ва вақтига мувофиқ яратилган. Табиийки, бу олти куннинг масофаси ва миқдорини ёлғиз Аллоҳ таоло билади.)


And indeed he is, in love of wealth, intense. 	 Албатта, у мол-дунёга ҳаддан ташқари ўчдир.


Would that I had never chosen soandso for my companion! 	 «Эй воҳ!!! Кошки фалончини дўст тутмасам эди.


And [warn of] the Day when He will say, "Call 'My partners' whom you claimed," and they will invoke them, but they will not respond to them. 	 У зот: «Сизлар Менинг шерикларим, деб ўйлаганларингизни чақиринг», деган кунида уларни чақирдилар.


Concerning those whom they consider as their guardians besides God, they say, "We only worship them so that they may make our positions nearer to God." 	 (Мушриклар Аллоҳ таолонинг яратувчи зот эканини, осмонлару ерни яратганини тан олар эди. Аммо ўша холиқнинг тавҳидини, якка Ўзигина ибодатга сазовор эканини тан олмасди.


Allah is Most Appreciative, Most Forbearing. 	 Аллоҳ шакур ва ҳалимдир.


And indeed, it is a remembrance for you and your people, and you [all] are going to be questioned. 	 Албатта, у(Қуръон) сенга ҳам шарафдир, қавмингга ҳам. Ва, албатта, сўралурсизлар.


since they disbelieved in it before, guessing at the Unseen from a distant place? 	 Ҳолбуки, унга олдин куфр келтирган эдилар. Ғойибга узоқ жойдан тош отар эдилар.


The orphan near in relationship, 	 Қариндош етимларга.


Those who did not believe and denied Our revelations will be inmates of Hell, where they will abide for ever, and how evil a journey's end! 	 Куфр келтириб, Бизнинг оятларимизни ёлғонга чиқарганлар, ана ўшалар, оташ эгаларидир. Унда абадий қолурлар.


You have already received some account of those messengers. 	 Батаҳқиқ, сенга Пайғамбарларнинг хабари келган.


He (Allah) said: 'Descend from it! 	 У зот: «Бас, ундан (жаннатдан) туш!


They (try to) deceive God and those who believe, yet deceive none but themselves although they do not know. 	 Улар Аллоҳни ва иймон келтирганларни алдамоқчи бўладилар. Ва ҳолбуки, сезмасдан ўзларини алдайдилар.


When we heard the call to guidance, we believed in it. 	 Ва, албатта, биз ҳидоятни эшитган пайтимизда унга иймон келтирдик.


But fear Allah, and listen (to His counsel): for Allah guideth not a rebellious people: 	 Агар юқорида айтилган ишлардан кейин ҳам хиёнат қиладиган бўлсалар, меросхўрлардан икки киши раддия қасами ила уларни фош қилишлари, шарманда бўлишлари эҳтимоли бор. Шундан қўрқиб ҳам ўзларига ишонилган вазифани виждонан адо этадилар.


and to recite the Qur'an." 	 Ва Қуръонни тиловат қилишга (амр этилдим).


On the Day that warning is fulfilled, those that have neglected it before will say: 'The Messengers of Our Lord did indeed bring forth the truth. 	 Энди бизга шафоат қилувчилар борми, шафоат қилсалар ёки ортга қайтарилсагу қилган амалларимиздан бошқача амалларни қилсак», дерлар. Батаҳқиқ, улар ўзларига зиён қилдилар ва тўқиб олган нарсалари улардан ғойиб бўлди.


Do you feel secure that He will not send you back into it another time and unleash against you a shattering gale and drown you because of your unfaith? Then you will not find for yourselves any redresser against Us. 	 Ёки сизни у(денгиз)га яна бир марта қайтариб, устингиздан шиддатли шамол юбориб, куфр қилган нарсангиз сабабли ғарқ қилиб юборишидан ва сиз ўзингизга Биздан ўч олувчи топа олмай қолишингиздан хотиржаммисиз?!


So you bear with patience what they say, and sing the praises of your Lord before the rising of the sun and its setting, 	 Уларнинг айтаётганларига сабр қил ва Роббингга қуёш чиқиши ва ботишидан аввал ҳамду тасбиҳ айт.


And this Allah made not except as a joyful enunciation unto you, and that thereby your hearts might be set at rest--and no succour is there but from before Allah, the Mighty, the Wise. 	 Аллоҳ буни фақат сизга суюнчилик ва қалбингиз таскин топиши учунгина қилди. Аслида, нусрат азиз ва ҳаким Аллоҳнинг ҳузуридандир.


And what will make you know what the striking (Hour) is? 	 Қориъат қандоқ нарса эканлигини сенга нима билдирди?


Anddo not make mischief in the earth after it has been set in order, and call upon Him with fear and longing. 	 Ва ислоҳ қилингандан кейин ер юзида фасод қилманг ва Ундан қўрқиб тамаъ ила дуо қилинг.


They were in disturbing doubt. 	 Аммо бунга имкон берилмади. Улардан олдин ўтган кофир ва мушрикларга ҳам айни шу муомалада бўлинган эди.)


And it was divinely revealed to Nooh that “None of your people will become Muslims, except those who have already accepted faith – therefore do not grieve at what they do.” 	 Ва Нуҳга: «Қавмингдан аввал иймон келтирганлардан бошқа ҳеч ким иймон келтирмас ва уларнинг қилмишларидан қайғуга тушмагин.


And they swear by Allah their strongest oaths that if a sign came to them, they would surely believe in it. 	 Улар агар бирон оят-мўъжиза келса, албатта иймон келтиришлари ҳақида Аллоҳнинг номи билан жон-жаҳдлари ила қасам ичадилар.


So leave them to plunge in vain talk and play about, until they encounter that Day of theirs which they have been promised!- 	 Уларни тек қўй. То ваъда қилинган кунга йўлиққунларича хоҳлаганларига шўнғийверсинлар ва ўйнайверсинлар.


I will inform you too of what things you eat, and what you treasure up in your houses. 	 Сизларга нимани емоқдасизу, нимани уйингизда сақлаяпсиз–хабарини бераман.


They will answer, "Hallowed be You! It was not proper for us to choose any guardian other than You. 	 Улар: «Эй пок Парвардигор, Сендан ўзгани дўст тутмоқ биз учун ярашмас.


Is then one who followeth the pleasure of Allah like unto him who hath settled under the displeasure of Allah? 	 Аллоҳнинг розилигини излаган одам, Аллоҳнинг ғазабига дучор бўлган ва борар жойи жаҳаннам бўлган одамга ўхшармиди?!


Those who fear will understand. 	 Албатта, қўрққан эсга оладир.


They said, "Have you come to turn us away from our gods? 	 Улар: «Бизни худоларимиздан оздиришга келдингми?


If they were to be attacked they would not help them. 	 Ва, албатта, агар у(яҳудий)ларга уруш қилинса, (мунофиқлар) уларга ёрдам бермаслар.


And whoever disobeys Allah and His Messenger, surely the Fire of Hell awaits him; therein he will abide in perpetuity.” 	 Кимки Аллоҳга ва Унинг Пайғамбарига бўйсунмаса, унга жаҳаннам оташи бор, унда абадий қолажаклар.


How I taught you the Scripture and wisdom, and the Torah and the Gospel. 	 Менинг изним ила ўликларни чиқарганингни эсла. Бани Исроилга аниқ мўъжизалар келтирганингда, улардан куфр келтирганлари: «Бу очиқ сеҳрдан ўзга ҳеч нарса эмас», деганида, сени улардан қутқарганимини эсла», деганини ёд эт!


And the people of Ibrahim (Abraham) and the people of Lout (Lot), 	 Иброҳим қавми, Лут қавми.


Surely either you or we are on guidance, or are lost in clear error." 	 Албатта, биз ёки сиз ҳидоятда ёхуд очиқ-ойдин залолатдадирмиз».


Thereafter turned He to the heaven and it was as smoke, and said Unto it and Unto the earth: come ye twain, willingly or loth. 	 Сўнгра тутун ҳолидаги осмонга юзланиб, унга ва ерга: «Икковингиз ихтиёр қилган ҳолингизда ёки мажбур бўлган ҳолингизда келинг!» деди. Икковлари: «Ихтиёр қилган ҳолимизда келдик», дедилар.


Whether to convert smileys into graphical images in conversations. 	 Суҳбатларда смайлларни график расмларга айлантириш.