Yet they assign to some of His slaves a share with Him (by pretending that He has children, and considering them as equals or co-partners in worship with Him). 	 Улар бандаларидан Унга бўлак (ҳукм) қилдилар. Албатта, инсон очиқ-ойдин ношукрдир.


An army of confederates with be defeated there. 	 Анави ердаги енгилган фирқалардан бўлган қандайдир лашкар. (Мушриклар, жуда борганда, енгилган фирқалардан тўпланган қандайдир ҳақир бир лашкар бўла олади, холос.


and thou shalt see the mountains, that thou supposest fixed, passing by like clouds -- God's handiwork, who has created everything very well. 	 Албатта, у нима қилаётганингиздан хабардордир. (Қиёмат куни шундай даҳшатлики, кўзимизга энг салобатли, виқорли, мустаҳкам бўлиб кўринадиган улуғвор тоғлар ҳам жойидан кўчиб, титилиб, булутдай сузиб юради.


From Allah, Owner of the ascending steps. 	 У маъорижлар эгаси Аллоҳдандир.


And everything small and great is written down. 	 (Макка мушриклари, қандай қилиб инсоннинг ишларини сатрларга ёзиб, ҳужжат тўплаб бориш мумкин, деб ўша вақтда ажабланган бўлишлари мумкин. Аммо биз ҳозирги ҳисоб-китобларни, ёзиш асбобларини кўриб-билиб туриб, қандоқ қилиб бу ҳақиқатни инкор эта оламиз?)


And Allah is All-Sufficient as a Witness. 	 Фаришталар ҳам гувоҳлик берурлар. Гувоҳликка Аллоҳнинг Ўзи кифоя қилур.


And why should you not eat of that over which the name of God has been pronounced, when He has made it distinctly clear what is forbidden, unless you are constrained to do so. 	 Сизга нима бўлдики, Аллоҳнинг номи айтиб сўйилган нарсани емас экансизлар?! У сизларга ҳаром қилган нарсаларини батафсил баён қилиб берган-ку?!


Some faces on that Day shall be beaming with happiness, 	 У кунда порлоқ чеҳралар бор.


But that which is with Allah is better and more enduring. 	 Аллоҳнинг ҳузуридаги нарса яхшироқ ва боқийдир.


“In gardens and water springs?” 	 Боғ-роғларда, булоқларда?!


And they fall down on their faces weeping, and it adds to their humility. 	 Ва юзлари ила йиқилиб йиғларлар ва у хокисорликларни зиёда қилур.


And who is more wicked than he who, when reminded of the verses of his Lord turns away from them? 	 Роббининг оятлари ила эслатилган, сўнгра улардан юз ўгирган одамдан ҳам золимроқ одам борми?!


Indeed, Abraham was forbearing, grieving and [frequently] returning [to Allah]. 	 У кишига фаришталар келтирган хушхабар етди. Лекин у киши фаришталар хушхабар келтиргани билан бирга Лут қавмидан ташвишга тушиб, улар ҳақида тортиша бошладилар.)


And pollution shun. 	 Ва азоб(сабабчиси)дан четлан!


But if they cry lies to thee, lies were cried to Messengers before thee, who came bearing clear signs, and the Psalms, and the Book Illuminating. 	 Агар сени ёлғончи қилсалар, сендан олдин очиқ-ойдин баёнотлар, ҳикматли китоблар ва нурли китоблар билан келган Пайғамбарларни ҳам ёлғончи қилганлар.


So the heavens and the earth did not weep for them, and they were not given respite. 	 Бас, уларга осмон ҳам, ер ҳам йиғламади ва улар муҳлат берилганлардан ҳам бўлмадилар.


(So that) some ye slew, and some ye made prisoners. 	 Аҳзоб урушини қўзғаганлар Ҳайй ибн Ахтоб бошлиқ Бани Назир яҳудийлари эди. Шунингдек, улар Бани Қурайза қабиласининг хиёнатларига сабаб ҳам бўлдилар.)


Allah is He Who raised the heavens without any pillars that ye can see; is firmly established on the throne (of authority); He has subjected the sun and the moon (to his Law)! 	 Аллоҳ сиз кўриб турган осмонни устунсиз кўтарган, сўнгра аршга эга бўлган, қуёш ва ойни Ўзига бўйинсундирган зотдир. Ҳар бири номланган ажалгача юрадир.


Surely I wish that you should bear the sin committed against me and your own sin, and so you would be of the inmates of the fire, and this is the recompense of the unjust. 	 Мен, албатта, менинг ҳам гуноҳимни, ўзингнинг ҳам гуноҳингни олиб кетишингни, шу сабабдан дўзах аҳлидан бўлишингни хоҳлайман. Ана ўша золимларнинг жазосидир», деди.


Whenever they kindle the fire of war, God puts it out. 	 Ҳамма айблардан холи бўлган Аллоҳ таолони бахил дея сифатлаш учун фақат яҳудий бўлиш керак.


This He will award that the people of the Book may know that they control naught of the grace of Allah, and that the grace is in Allah's hand; He vouchsafeth it Unto whomsoever He wilt, And Allah is Owner of mighty grace. 	 (Яҳудий ва насронийлар ваҳий, Пайғамбарлик ва илоҳий китоблар фақат бизга хос, ўзгаларга берилмайди, деб фахрланишар эди. Аллоҳ таоло уларнинг бу даъволарини рад қилиб, фазл ўзининг қўлида эканини, кимга хоҳласа, шунга раво кўришини, шу жумладан, араблардан бўлган Муҳаммад алайҳиссаломга беришини таъкидламоқда.)


We enjoined upon man to be dutiful to his parents. His mother bore him in weakness upon weakness, and his weaning lasted two years. 	 Биз инсонга ота-онаси ҳақида тавсия қилдик: онаси уни заифлик устига заифлик билан кўтарди; уни сутдан ажратиш икки йил ичидадир: «Менга ва ота-онага шукр қилгин.


Who doeth greater wrong than he who inventeth a lie concerning Allah and denieth His revelations? 	 Аллоҳга ёлғон тўқиган ёки Унинг оятларини ёлғонга чиқарган кимсадан ҳам золимроқ одам борми?!


The likeness of what they spend in this world is the likeness of a wind which is extremely cold; it struck the harvest of a people who did wrong aginst themselves and destroyed it, (i.e. the good deed of a person is only accepted if he is a monotheist and believes in all the Prophets of Allah, including Christ and Muhammad SAW). 	 Уларнинг бу дунё ҳаётида қиладиган нафақалари мисоли ўзига зулм қилган бир қавмнинг экинини уриб ҳалок қилган совуқ шамолга ўхшайди. Аллоҳ уларга зулм қилмади.


Slay them wherever you find them [those who fight against you]; drive them out of the places from which they drove you, for [religious] persecution is worse than killing. 	 Уларни топган ерингизда қатл қилинг. Ва сизларни чиқарган жойдан уларни ҳам чиқаринг.


God said, "Get down from here! 	 У зот: «Бас, ундан (жаннатдан) туш!


Such are the people of the truth and they are Al-Muttaqun (pious - see V. 2:2). 	 Аҳд қилганда аҳдига вафо қилувчилар, камбағаллик, қийинчилик пайтида ва шиддат вақтида ҳам сабр қилувчиларга, ана ўшалар содиқ бўлганлардир. Ана ўшалар тақводорлардир.


Or would ye question your messenger as Moses was questioned aforetime? 	 Ёки Пайғамбарингиздан, бундан аввал Мусодан сўралганидек, савол сўрашни хоҳлайсизми?! Ким иймонни куфрга алмаштирса, батаҳқиқ, тўғри йўлдан адашган бўлади.


The Romans have been defeated. 	 Рум мағлуб бўлди.


They said: "Burn him and help your aliha (gods), if you will be doing." 	 (Яъни, Иброҳимни куйдириб юборишингиз худоларингизга ёрдам бўлади, дедилар. Хуллас, мушриклар катта гулхан ёқиб, Иброҳимни алайҳиссалом ўша гулханга отдилар.)


'Begone' said He, 'despised and outcast. 	 У зот: «Ундан мазамматга учраган ва қувилган ҳолингда чиқ!!! Улардан ким сенга эргашса, албатта, жаҳаннамни сизларнинг ҳаммангиз билан тўлдираман», деди.


Remember when Moses said to his people: 'My people, remember Allah's favour upon you when He raised Prophets amongst you and appointed you rulers, and granted to you what He had not granted to anyone else in the world. 	 Мусо ўз қавмига: «Эй қавмим, Аллоҳнинг сизга берган неъматларини эсланг. Ахир, У сиздан Пайғамбарлар юборди, подшоҳлар чиқарди ва оламларда бирортага бермаган нарсаларни берди-ку.


And Noah said, "My Lord, do not leave upon the earth from among the disbelievers an inhabitant. 	 Ва Нуҳ: «Эй Роббим, ер юзида кофирлардан бирорта ҳам ҳаракатланувчини қўймагин.


Believers, if one who publicly commits sins brings you any news, ascertain its truthfulness carefully, lest you harm people through ignorance and then regret what you have done. 	 Бир хабарни эшитиши биланоқ, суриштирмай, бирор иш қилинса, кейин хабарнинг ёлғонлиги ёки хатолиги аён бўлса, ҳақиқатдан афсус-надоматга сабаб бўлади. Шунинг учун ҳам, Аллоҳ таоло «бир қавмга билмасдан мусибат етказиб қўйиб, қилганингизга надомат чекувчи бўлманглар», демоқда.)


O mankind, We have created you male and female, and appointed you races and tribes, that you may know one another. 	 Биз сизларни бир эркак ва аёлдан яратдик ва сизларни ўзаро танишишингиз учун халқлар ва қабилалар қилиб қўйдик. Албатта, Аллоҳнинг ҳузурида энг ҳурматлигингиз энг тақводорингиздир.


The faithless will be driven to hell in throngs. 	 Ва куфр келтирганлар жаҳаннамга гуруҳ-гуруҳ қилиб ҳайдалди.


In heaven is your sustenance, and also that which you are promised. 	 Ва осмонда ризқингиз ҳамда сизга ваъда қилинаётган нарсалар (бор).


Then he went to his family, full of pride. 	 Сўнг ўз аҳлига керилиб борди.


yet when He grants them a healthy child, they begin to ascribe to others a share in the gift they have received. 	 (Қуръони Карим нозил бўлаётган даврда одамлар ўз болаларини баъзи бутларга назр қилардилар. Уларга шундай маъноларни акс эттирадиган исмларни қўяр эдилар.


from the evil of an envier when he envies.' 	 Ва ҳасад қилган ҳасадчининг ёмонлигидан, деб айт.


Dispute with them in the best manner. 	 Фикрий ҳаракат бор жойда мунозара бўлиши турган гап. Ислом даъватчиси мунозарани ғоятда гўзал услубда олиб бориши керак.


The best among them said: “Did I not say to you: why do you not give glory to (your Lord)?” 	 Уларнинг энг яхши ва адолатлиси, «Сизларга тасбиҳ айтсаларингиз-чи, демабмидим?!», деди.


for an appointed time? 	 Маълум вақтга қадар.


Neither limited [to season] nor forbidden, 	 Тугамайдиган ва ман қилинмайдиганлардадир.


Say, "Take Allah's colour, and who can give a better colour than Allah? 	 Ҳақиқий диндор шахсда унинг аломатлари яққол кўзга ташланиб туради. Шу маънода, инсон агар гўзал бўлиш учун турли бўёқлардан–дин ва тузумлардан бирини танлаши лозим бўлса, нимани танлаши керак?


And unto Allah belongeth whatsoever is in the heavens and whatsoever is in the earth, that He may reward those who do evil with that which they have done, and reward those who do good with goodness. 	 Осмонлару ердаги барча нарсалар Аллоҳникидир. У ёмонлик қилганларни амалига яраша жазолар ва яхшилик қилганларни гўзал(мукофот)ила мукофотлар.


Lo! those who believe and do good works, theirs will be Gardens underneath which rivers flow. 	 Албатта, иймон келтирган ва солиҳ амал қилганларга, уларга, остидан анҳорлар оқиб турган жаннат бор.


And it is the disbelievers who are the Zalimun (wrong-doers, etc.). 	 Ва кофирлар–ўшалар, золимлардир.


Say: O followers of the Book! why do you hinder him who believes from the way of Allah? 	 Эй аҳли китоблар! Нега иймон келтирганларни Аллоҳнинг йўлидан тўсиб, қайтарасиз?!


He certainly saw the greatest (signs) of the existence of his Lord. 	 Дарҳақиқат, Ўз Роббисининг улкан белгиларидан кўрди. (Муҳаммад алайҳиссалом меърож кечасида, жаннатни, дўзахни, Байтул маъмурни, ўтган Пайғамбарларни, Жаброил алайҳиссаломнинг асл ҳолатларини ва бошқаларни кўрдилар.)


plucking up men as if they were stumps of uprooted palm-trees. 	 У одамларни, худди хурмо дарахтини томири билан қўпоргандек, (ердан) узиб-учириб ташларди.


Indeed, those who submit themselves to God and act righteously shall be rewarded by their Lord: they shall have no fear, nor shall they grieve. 	 Уларга хавф йўқ ва улар хафа ҳам бўлмаслар. (Демак, ҳам маънавий, ҳам моддий тарафдан фақат Аллоҳ учун бўлган иш ўз эгасини мукофотга етказади.


Or do those who do evil deeds think they can outrun Us? 	 Ёки ёмонликларни қиладиганлар Биздан қочиб қутулишни ўйлайдиларми?


The present life is naught but a sport and a diversion; surely the Last Abode is better for those that are godfearing. 	 Бу дунё ҳаёти ўйин-кулгудан ўзга ҳеч нарса эмас. Тақво қилувчилар учун охират ҳовлиси яхшироқдир.


Woe to the pagans, who do not pay zakat and have no faith in the life to come. 	 Улар закотни адо этмаслар ва улар ўзлари охиратда куфр келтиргувчилардир.


Can one who stands on a clear proof from his Lord, be like one enamoured of his evil deeds and follows his inane desires? 	 Ўз Роббисидан (аниқ) ҳужжатга эга бўлган шахс ёмон амали ўзига зийнатли кўринган ва ҳавои нафсига эргашганларга ўхшаши мумкинми?!


Fight therefore against the friends of the Shaitan; surely the strategy of the Shaitan is weak. 	 Бас, шайтоннинг дўстларига қарши жанг қилинг. Албатта, шайтоннинг ҳийласи заифдир.


So do they desire a religion other than the religion of Allah, whereas to Him has submitted whoever is in the heavens and the earth, willingly or grudgingly, and it is to Him they will return? 	 Ҳамма Пайғамбарлар шу дин билан келганлар. Бир-бирларини тасдиқлаб, бир-бирларига ёрдам бериб, Аллоҳнинг динига ўз даврларида хизмат қилиб келганлар.)


The Everlasting Life with your Lord is for those who fear (Him). 	 Охират эса, Роббинг наздида тақводорлар учундир.


And they urge you to hasten evil before good, though examples have passed away before them. 	 Ҳолбуки, улардан аввал мисоллар ўтмишдир. Ва, албатта, Роббинг одамларнинг зулмига қарамай, улар учун мағфиратлидир.


But on the Day of Resurrection, the entire earth will be in His grip, and the heavens shall be rolled up upon in His Right. 	 (Бу дунёда Аллоҳга ширк келтирганлар Аллоҳ таолонинг қандай зот эканини тўғри тақдир қилмадилар. Улар Аллоҳ таолонинг ёлғиз Ўзига ибодат қилмаётганлари, Унга ширк келтираётганлари шунга далолатдир.


in order to set up an example for their contemporaries and coming generations and to make it a reminder for the pious. 	 Буйруқ ва қайтариқларга юзаки амал қилган бўлиб, аслида, хилоф иш тутиш. Имом Аҳмад ривоят қилган ҳадисда Пайғамбар алайҳиссалом: «Яҳудийлар қилган ишни сизлар қилманглар, Аллоҳ харом қилган нарсаларни ҳар хил ҳийлалар билан ҳалол ҳисобламанглар», дейдилар.)


Lo! they were in hopeless doubt. 	 Аммо бунга имкон берилмади. Улардан олдин ўтган кофир ва мушрикларга ҳам айни шу муомалада бўлинган эди.)


And when the seas shall be filled, 	 Ва, вақтики, денгизлар аланга олиб ёнса.


They said, "We are strong and our prowess in battle is great, but the decision is in your hands, so consider what you will command." 	 Улар: «Биз куч-қувват эгаларимиз ва шиддатли азму шижоат эгаларимиз. Иш ўзингга ҳавола.


Did We will, We would make it broken orts, and you would remain bitterly jesting -- 	 Агар хоҳласак, Биз уни қуруқ чўпга айлантириб қўямиз. Сизлар эса надоматда ажабланиб:


O Ye who believe believe in Allah's and His apostle and the Book He hath sent down unto His apostle and the Book He sent down aforetime; and whosoever disbelieveth in Allah and His angels and His Books and His Apostles and the Last Day, hath surely strayed away a far straying. 	 Аллоҳга, Унинг Расулига, У Ўз Расулига туширган китобга ва бундан олдин туширган китобга иймон келтиринг. Ким Аллоҳга, Унинг фаришталарига, китобларига, Пайғамбарларига ва охират кунига куфр келтирса, батаҳқиқ, қаттиқ адашган бўладир.


He has demanded me to place that one in his custody; he had the stronger argument". 	 Менинг эса, биргина совлиғим бор. Бас, у: «Уни ҳам менинг кафолатимга бер», деди ва сўзлашувда мендан устун чиқди».


When fear comes upon them, thou seest them looking at thee, their eyes rolling like one who swoons of death; but when the fear departs, they flay you with sharp tongues, being niggardly to possess the good things. 	 Бас, хавф келган чоғда уларнинг сенга ўлим талвасасидаги кишига ўхшаб, кўзлари айланиб назар солишларини кўрасан. Бас, хавф кетганда эса, яхшиликка очкўзлик қилиб, сизларга ўткир тиллар ила озор берурлар.


This is of the signs of Allah; whomsoever Allah guides, he is the rightly guided one, and whomsoever He causes to err, you shall not find for him any friend to lead (him) aright. 	 Кимни адаштирса, бас, ҳаргиз унга иршод қилувчи бирон дўст топа олмассан. (Араб тили билимдонлари, бу тасвир ёлғиз Аллоҳга хос, дейдилар.


Those who pledge allegiance to you are pledging allegiance to God. 	 Албатта, сенга байъат қилаётганлар фақат Аллоҳнинг Ўзига байъат қилмоқдалар. Аллоҳнинг қўли уларнинг қўллари устидадир.


being ungrateful toward what We have given them. 	 Биз уларга берган нарсага куфр келтираверсинлар!


Allah hath turned in mercy to the Prophet, and to the Muhajirin and the Ansar who followed him in the hour of hardship. 	 Батаҳқиқ, Аллоҳ Пайғамбарининг, муҳожир ва ансорларнинг тавбасини қабул қилди. Улардан баъзиларининг қалблари тойиб кетай дегандан сўнг тавбаларини қабул қилди.


Help us against the unbelievers. 	 Бошқа бир ҳадисда: «Ким Бақара сураси охиридаги икки оятни бир кечада ўқиса, кифоя қилади», деганлар...)


And when he saw it wiggling, as if it were possessed, he turned his back to flee, and did not look back. 	 Бепоён саҳродаги тоғнинг ўнг томонида, муборак бир жойда Аллоҳ таоло фариштани ҳам ўртага қўймай, Мусога алайҳиссалом бевосита ўзи нидо қилмоқда. Бу жой ҳақиқатда ҳам муборак бир жой эди.


Then they will say: Shall we be respited? 	 Шунда улар: «Бизга муҳлат берилармикан?!» дерлар.


Crystal-clear, made of silver. They will determine the measure thereof according to their wishes. 	 Биллурлар, кумушсиймон, (соқийлар) ўлчовини келтирар.


In whatever shape He will He could surely have fashioned you. 	 Ўзи хоҳлаган суратда сени таркиб қилди.


They say exactly the same thing as the people who lived before. 	 Йўқ! Улар аввалгилар айтган нарсага ўхшаш нарсани айтдилар.


But man bore it: he surely proved unjust and ignorant. 	 Ўзига юклатилган ва ўзи қабул қилган омонатга мувофиқ иш юритмасдан ўзига ўзи зулм қилади. Инсон жинси ўта жоҳилдир, шунинг учун ўзи рози бўлиб, қабул қилиб олган омонатнинг улканлигини билмасдан, унга хиёнат қилади.)


They said: "Keep him and his brother in suspense (for a while); and send to the cities men to collect- 	 Улар: «Уни ва акасини қўйиб тургин-да, шаҳарларга тўпловчиларни юбор.


“Then bring forth your Book, if you are truthful!” 	 Агар ростгўйлардан бўлсангиз, китобингизни келтиринг!


We make no distinction between them and we have submitted ourselves to the will of God". 	 Яъни, саҳифа ва ваҳийларга иймон келтирдик. «Асбот» дегани Яъқуб алайҳиссаломнинг авлодлари, деганидир.)


It leaves nothing, nor does it spare; 	 У (сақар) боқий қолдирмас ва тарк ҳам қилмас.


Those you worship, instead of God, cannot provide you with livelihood. 	 Албатта, Аллоҳдан ўзга ибодат қилаётган нарсаларингиз сизга ризқ беришга молик эмаслар.


He had no one besides God to help him, nor could he himself achieve any success. 	 Унга Аллоҳдан бошқа ёрдам берадиган гуруҳ бўлмади, ўзи ҳам нусрат қозона олмади.


Whoever is given his record in his right hand—these will read their record, and they will not be wronged one bit. 	 (Аҳли жаннатларнинг, яъни, жаннатга элтувчи амал қилиб ўтганларнинг номаи аъмол китоби ўнг томонидан берилади. Ана ўшанда улар амаллари битилган китобларини мароқ билан ўқийдилар.


They will answer, "Glory be to Thee! We dared not take anyguardian besides Thee: (they were misled because) Thou didst give them and their forefathers all the good things of life till they forgot the Admonition, and incurred the punishment. " 	 Улар: «Эй пок Парвардигор, Сендан ўзгани дўст тутмоқ биз учун ярашмас. Лекин сен уларни ва ота-боболарини (шунчалик) ҳузурлантирдингки, ҳатто улар зикрингни унутдилар ва ҳалокат қавми бўлиб қолдилар», дерлар.


Those who invoke other than God do not follow partners; they follow only assumptions, and they only guess. 	 Улар фақат гумонга эргашадилар, холос. Улар фақат тахмин қиладилар, холос.


He said, "O woe to me! 	 Мана шу қарғачалик бўлиб, биродарим ўлигини кўма олмадим-а?!» деди. Бас, у надомат қилувчилардан бўлди.


[It is a scripture] sent down gradually from the All-mighty, the All-merciful 	 Бу Азизу Раҳимнинг нозил қилганидир.


We showed Pharaoh all Our signs but he rejected them and refused to believe in them. 	 Батаҳқиқ, Биз унга оят-мўъжизаларимизнинг ҳаммасини кўрсатдик. Бас, у ёлғонга чиқарди ва бош тортди.


And they say, "When will be this conquest, if you should be truthful?" 	 Улар: «Агар ростгўй бўлсаларингиз, бу фатҳ қачон бўлур?!» дерлар.


And We have clearly distinguished everything. 	 Ва ҳар бир нарсани батафсил баён қилганмиз.


He from whom it is averted that Day - [Allah] has granted him mercy. 	 Ким ўша куни ундан четланса, бас, батаҳқиқ, Аллоҳ унга раҳм қилибди.


Each [of them] has known his [means of] prayer and exalting [Him], and Allah is Knowing of what they do. 	 Ҳар бири ўз дуоси ва тасбиҳини, батаҳқиқ, билмишдир. Аллоҳ нима амал қилишларини ўта билгувчидир.


Say: "Whether you conceal or reveal whatsoever is in your hearts it is all known to God, as is known to Him all that is in the heavens and the earth; and God has the power over all things." 	 (Ояти карима Аллоҳ таоло бандаларининг барча ишларидан очиқ-ойдин хабардор эканлигини шубҳага ҳеч ўрин қўймайдиган даражада баён қилмоқда. Ким махфий равишда кофирларни дўст тутса ҳам, билади.


Let it not deceive you that those who disbelieve go to and fro in the cities fearlessly. 	 Куфр келтирганларнинг юрт кезишлари сени алдаб қўймасин.


He wants to complete His favors to you so that perhaps you would give Him thanks. 	 Ҳамма нарса покликка таянади, покликка қаратилгандир. Хоссатан, намоз ўқиш учун нафақат бадан, балки кийим-бош ва жой ҳам пок бўлиши зарур.)


They say, "None shall enter Paradise unless he be a Jew or according to the Christians) a Christian." 	 Ва улар: «Жаннатга яҳудий ва насронийлардан бошқа ҳеч ким кирмайди», дедилар.


O you who have believed, why do you say what you do not do? 	 Эй иймон келтирганлар! Нима учун қилмаган нарсангизни гапирасиз.


They said, "We have stayed a day, or part of a day." But others said, "Your Lord knows best how long you have stayed here. 	 Улар: «Бир кун ёки бир куннинг баъзисича қолдик», дейишди.


To Him Alone you call, and, if He will, He would remove that (distress) for which you call upon Him, and you forget at that time whatever partners you joined with Him (in worship)! 	 У эса, хоҳласа, сиз дуо қилган нарсага кушойиш берадир. Сиз эса ширк келтираётган нарсангизни унутарсиз», деб айт.


Everyone that is thereon will pass away; 	 (Ер) юзидаги барча жонзот фонийдир.


followed by the succeeding, 	 Унга эргашувчи эргашар.


The best of them said: Did I not say to you, Why do you not glorify (Allah)? 	 Уларнинг энг яхши ва адолатлиси, «Сизларга тасбиҳ айтсаларингиз-чи, демабмидим?!», деди.


And they said, "Our hearts are wrapped." 	 (Яҳудийлар Исломга даъват қилинганларида: «Бизнинг қалбимиз ғилофланган, янги даъват кирмайди, янги даъватчини қабул қилмайди», деб айтишар эдилар. Аллоҳ таоло ушбу оятда уларнинг бу гаплари ёлғон эканини фош этиб, ҳақиқатни баён қилмоқда.


But those who are faithless and deny Our signs, they shall be the inmates of the Fire and they shall remain in it [forever]. 	 Ва куфр келтирган ҳамда оятларимизни ёлғонга чиқарганлар эса, улар дўзах эгаларидир, улар унда абадий қолурлар. (Аллоҳнинг ҳидоятига эргашмаганларни Аллоҳ таоло лўнда қилиб, куфр келтирганлар деб қўя қолган.


And the eminent among the people of Pharaoh said," Will you leave Moses and his people to cause corruption in the land and abandon you and your gods?" 	 Фиръавн қавмидан бўлган зодагонлар: «Сени ва худоларингни тарк қилса ҳам, Мусо ва унинг қавмини ер юзида бузғунчилик қилишларига йўл қўйиб берасанми?» дедилар.


Lord, raise up from among them a Messenger who shall recite Your Revelations to them and teach them the Book and Wisdom and purify their lives. 	 Шунинг учун аввалги оятларда аҳли ҳарамга ризқ сўраган ота-бола Пайғамбарлар энди зурриётларига Аллоҳдан иймон-ислом сўрамоқдалар. Улар яна Аллоҳдан: «Бизга ибодатларимизни кўрсат, тавбамизни қабул эт», деб сўраяптилар.


For to anything which We have willed, We but say the word, "Be", and it is. 	 Агар Биз бир нарсанинг бўлишини ирода қилсак, унга «бўл» демоғимиз кифоя. Бас, ўша нарса бўладир.


And they say, “When we are lost into the earth, shall we be in a new creation?” 	 Улар: «Биз ер остида йўқ бўлиб кетгач ҳам, яна янгитдан яратиламизми?!» дерлар. Йўқ!


So strike above the necks, and strike off every fingertip of theirs.” 	 Бас, бўйинлар устидан зарба беринглар ва ҳамма бармоқларига зарба беринглар», деб ваҳий қилган эди.


Missed call from %s 	 %s қўнғироғи ўтказиб юборилган


So We asked him to build the ark under Our eyes and guidance, (and said): "When Our command is issued and the source of water boils over, put a pair of every species in it, and your family except those for whom Our sentence has been passed already; and do not speak to Me for those who are wicked: They will be drowned. 	 Бас, Биз унга: «Бизнинг кўз ўнгимизда ва ваҳийимиз ила кема яса. Бас, Бизнинг амримиз келиб, таннур фаввора бўлганда, у(кема)га ҳар бир турдан бир жуфтдан ва аҳлингни чиқар, магар кимнинг зиддига олдин сўзимиз ўтган бўлса (чиқарма).


And Allah knows while you do not know. 	 Тортишиб, ўз фикрини айтса бўлар эди. Аммо Таврот ва Инжилдан олдин ўтган ҳодисалар, ўзлари билмайдиган нарсалар ҳақида тортишиб нима қилардилар?


And these only wait for a single Saihah [shout (i.e. the blowing of the Trumpet by the angel Israfil Sarafil)] there will be no pause or ending thereto [till everything will perish except Allah (the only God full of Majesty, Bounty and Honour)]. 	 Ана ўшалар бир лаҳзага кечикмай келадиган биргина қичқириқдан бошқа нарсага интизор бўлаётганлари йўқ


He has been stubbornly hostile to Our revelation: 	 Чунки, у Бизнинг оятларимизга саркаш эди.


And they differed not until after the knowledge came to them, through envy among themselves. 	 Бас, улар ўзларига илм келганидан сўнг ўзаро ҳасад-адоват қилибгина ихтилофга тушдилар.


It is He who begins and repeats. 	 Албатта, У Ўзи бошлар ва қайтарар. (Йўқдан бор қилар ва ўлганни ҳаётга қайтарар)


In fact what they have been doing has rusted their hearts. 	 Уларнинг қилган касблари қалбларига моғор бўлиб ўрнашиб қолган, холос.


If you count God's blessing, you will never number it; surely God is All-forgiving, All-compassionate. 	 Аслида эса, агар инсонлар ўзларига берилган неъматларни ҳисоблашга уринсалар, санаб саноғига ета олмайдилар. Шундай сон-саноқсиз неъматнинг шукрини ҳеч ким адо қила билмайди.


Bear witness that we are Muslims.’ 	 Бу оятдаги «ваҳий юборганимда» деган сўзлардан Пайғамбарларга юбориладиган ваҳийни тушунмаслик керак. Араб тилида, Қуръон истилоҳида «ваҳий» сўзи «илҳом» маъносида ҳам ишлатилади.)


No, the harmdoers are in clear error. 	 Йўқ! Золимлар очиқ-ойдин адашувдадирлар.


‘Get off early to your field if you have to gather [the fruits].’ 	 «Агар терадиган бўлсангиз, экинзорингизга эртароқ боринг», деб.


Those who believed and did the right will be feasted in a rich, well-watered meadow. 	 Бас, иймон келтириб, яхши амалларни қилганлар, улар жаннатда шодланурлар.


Man is not weary of supplication for good [things], but if evil touches him, he is hopeless and despairing. 	 Умидсизланиб тушкунликка тушади. Беш кунлик дунёнинг яхшилигига шунчалик қаттиқ ҳирс қўйган, ёмонлигидан шунчалик қўрққан инсон нима учун охиратнинг абадий азобидан қўрқмайди ва абадий яхшилигига қизиқмайди?!)


So you will hate that! 	 Буни эса, жосуслик, дейдилар. Одатда, жосуслик деб бировга ёмонлик етказиш ниятида айбларини ва заиф жойларини ўзига билдирмай яширинча ахтаришга айтилади.


An honourable reply [in response to the needy] and forgiving [their annoyance] is better than a charity followed by affront. 	 («Ортидан озор келадиган садақа»нинг кераги йўқ. Ундан кўра бир оғиз ширин сўз ва кечиримли бўлиш яхшироқдир.


[But to the righteous, God will say], "O soul at peace, 	 Эй хотиржам нафс!


Thereat Allah nullifies whatever Satan has interjected, and then Allah confirms His signs, and Allah is All-knowing, All-wise. 	 Ушбу ояти каримада, бу олий орзу бошқа Расул ва Набийларда ҳам бўлганлиги, бу кўпроқ шайтон томонидан нотўғри фикр ёки ҳолатларга олиб бориши мумкинлиги, аммо Аллоҳ доимо Ўзи Пайғамбарларни бундан сақлаб келганлиги айтилмоқда. Ушбу ҳолат Пайғамбаримиз (с. а. в) ҳаётларида бир неча марта кўрилган.)


So woe on that day to those who reject (the truth), 	 Бас, ўша кунда ёлғонга чиқарувчиларга вайл бўлсин!


And He completed them as seven heavens within two days and inspired in each heaven its command. 	 Уламоларимиз, агар Аллоҳ таоло хоҳласа, буларни кўз очиб юмгунча яратар эди, лекин бандаларига пухталикни ўргатиш учун шошилгани йўқ, дейдилар. Ахир ҳажмини, ичларидаги нарсаларни тасаввур ҳам қилиб бўлмайдиган даражада кўп ва катта бўлган етти осмоннинг ҳар бирида Аллоҳнинг ваҳийси асосида иш кўрилса-да инсон Аллоҳга куфр келтириб ўтирса, шу тўғри бўладими?!


And that We have made every living thing out of water? 	 Биринчиси, Ибн Умар ва Ибн Аббослардан (р. а.) ривоят қилинган бўлиб, осмон ёпиқ эди, Биз уни очдик ва ёмғир-қор ёғдирдик, оқибатда ўша сув ила ҳамма тирик нарсалар пайдо бўлди, деган маъно чиқади. Иккинчиси, унга кўра осмонлару ер йўқ эди, уларни Биз яратдик, сўнгра сувдан тирик нарсаларни пайдо қилдик, маъноси бўлади.


Me, you must fear. 	 Ва Мендангина қўрқинг.


To worship God who brings to light what is hidden in the heavens and the earth, and is cognisant of what you hide and what you disclose. 	 Осмонлару ердаги сирларни ошкор қиладиган, махфий ва ошкор қилган нарсаларингизни биладиган Аллоҳга сажда қилмайдиларми?!


Certainly were there in Joseph and his brothers signs for those who ask, 	 (Яъни, Юсуф ва унинг ака-укалари қиссасида ажойиб ибратли аломат-белгилар жуда ҳам кўпдир. Ким сўраса, эътибор берса, диққат билан ўрганса, кераклигича ваъз-насиҳат, ибрат ва ўрнак олади.)


And the fifth (oath) should be that she solemnly invokes the wrath of Allah on herself if (her accuser) is telling the truth. 	 Бешинчисида эса, агар у(эр) ростгўйлардан бўлса, ўзи(аёл)га Аллоҳнинг ғазаби бўлишини (айтишликдир).


What is the Inevitable Calamity? 	 Ал-Ҳааққаҳ нима ўзи?!


God is Forgiving and Prudent. 	 Албатта, Аллоҳ мағфиратли ва раҳмли зотдир.


And Pharaoh said, "Bring to me every learned magician." 	 Фиръавн: «Менга барча билимдон сеҳргарни келтиринглар», деди.


When he gets power he directs all his efforts towards spreading mischief in the land, destroying harvests and killing the human race whereas Allah (Whom he makes his witness) does not like mischief. 	 Ва бурилиб кетганда, ер юзида фасод учун ҳамда экин ва насилни ҳалок қилиш учун ҳаракат этади. Ва ҳолбуки, Аллоҳ фасодни хуш кўрмас.


As for those who are pregnant, their term shall be until they have delivered. 	 Ҳомиладорларнинг иддаси ҳомилаларини қўймоқликдир.


Who therefore shrinks from the religion of Abraham, except he be foolish-minded? 	 Ўзини эси паст санаганларгина Иброҳимнинг миллатидан юз ўгиради.


We sent Noah to his people, and he said: "O people worship God; you have no other god but He; for I fear the retribution of the great Day may fall on you." 	 (Аввал-бошда Одамнинг (а. с.) қиссалари баён этилган эди. Энди у зотнинг зурриётлари пушти камаридан яралган Нуҳнинг (а. с.) қиссалари келтирилмоқда.)


Keep your duty to Allah, and obey not the disbelievers and the hypocrites (i.e., do not follow their advices). 	 Аллоҳга тақво қил ва кофиру мунофиқларга итоат этма!


chaste, loving companions of the same age 	 Тенгдош маҳбубалар қилдик.


No people can hasten on their doom nor can they postpone (it). 	 Ҳеч бир уммат ўз ажалидан ўзиб кета олмас ва ортда ҳам қола олмас.


then they hung their heads, and said, "O Abraham! You know they cannot speak." 	 Сўнгра яна бошлари айланиб: «Сен, батаҳқиқ, буларнинг гапирмаслигини билар эдинг!» дедилар.


And you - woman - ask forgiveness for your sin, for indeed it is you who has been at fault." 	 Сен, хотин, гуноҳингга истиғфор айт. Албатта, сен хато қилгувчилардан бўлдинг», деди.


“And We will settle you in the land after them. 	 (Аллоҳ таоло, Пайғамбарларнинг кўнгилларини тинчлантириб, башорат берди. Золимлар албатта ҳалок бўлишини таъкидлади. »Золимлар« деганда кофирлар кўзда тутилади.


Those who fulfil their vows and fear the Day whose evil shall be diffused far and wide, 	 Улар назрга вафо қиларлар ва ёмонлиги кенг тарқаладиган кундан қўрқарлар.


Lord of the heavens and the earth and that between them, if you would be certain. 	 Осмонлару ернинг ва уларнинг орасидаги нарсаларнинг Роббидир. Гар ишонгувчи бўлсангиз.


Allah will bring us together, and to Him is (our) Final Goal. 	 Эй Пайғамбар, Аллоҳ томонидан менга сиз бандалар орангизда мутлақ адолат ила ҳукм қилишга буюрилдим. Кишиларнинг динига, жинсига, насл-насабига, мансабига, обрў-эътиборига қараб эмас, одамлигига, Аллоҳнинг бандаси эканлигига нисбатан адолат ўрнатишга буюрилдим, деб айт)


And We charged those who received the Scripture before you, and (We charge) you, that ye keep your duty toward Allah. 	 Батаҳқиқ, Биз сиздан олдин китоб берилганларга ҳам, сизга ҳам: «Аллоҳга тақво қилинглар», деб тавсия қилдик.


And warn them (O Muhammad SAW) of the Day of grief and regrets, when the case has been decided, while (now) they are in a state of carelessness, and they believe not. 	 Уларни ҳасрат кунидан, иш битмиш пайтидан огоҳ қил. Улар ғафлатдадирлар, улар иймон келтирмаслар.


Say: 'Do you serve, beside Allah, that which has no power either to harm or benefit you, whereas Allah alone is All-Hearing, All-Knowing?' 	 (Ҳақиқий фойда ва зарар берувчи зот Аллоҳдир, уни қўйиб, фойда ҳам, зарар ҳам бера олмайдиган нарсага, жумладан, Масиҳ ибн Марям ва унинг онасига ибодат қилиш мутлақо нотўғри ишдир. Ким шундай иш қилса, албатта, эътиборсиз қолмайди.)


And send towards them a Noble Messenger, from amongst them, to recite to them Your verses, and to instruct them in Your Book and sound wisdom*, and to fully purify them; indeed You only are the Almighty, the Wise.” 	 Шунинг учун аввалги оятларда аҳли ҳарамга ризқ сўраган ота-бола Пайғамбарлар энди зурриётларига Аллоҳдан иймон-ислом сўрамоқдалар. Улар яна Аллоҳдан: «Бизга ибодатларимизни кўрсат, тавбамизни қабул эт», деб сўраяптилар.


Even when Gog and Magog are let loose and they shall break forth from every elevated place. 	 Ниҳоят, Яъжуж ва Маъжуж очилиб, улар ҳар бир тепаликлардан оқиб келганларида.


and the graves are turned inside out, 	 Ва, вақтики, қабрлар остин-устин бўлса.


Had not the time been fixed, the torment would certainly have approached them. 	 Агар белгиланган ажал бўлмаганида, уларга, албатта, азоб келган бўлур эди.


When he said to his father and his people: What do you worship? 	 Ўшанда у отаси ва қавмига: «Нимага ибодат қилмоқдасизлар?» деган эди.


O you the (sleeping) enwrapped one! 	 Эй ўраниб ётувчи!


Wait, then, and you will soon know who are the people of the Right Way, and are rightly-guided." 	 Албатта, кимлар тўғри йўл соҳиблари ва кимлар ҳидоят топганини билурсизлар», деб айт. (Пайғамбаримизга (с. а. в.) қилинган бу хитоб доимо янгиланиб туради.)


He saw him on the luminous horizon. 	 (Муҳаммад с. а. в. Жиброилни очиқ-ойдин уфқда ўз кўзлари билан асл яратилишида кўрдилар.)


Yet (art thou sent) as Mercy from thy Lord, to give warning to a people to whom no warner had come before thee: in order that they may receive admonition. 	 Бу иш сендан олдин огоҳлантиргувчи-Пайғамбар келмаган қавмни огоҳлантиришинг учун Роббингнинг сенга берган раҳматидир. Шоядки ушбу қиссалар таъсирида улар эслашлари лозим бўлган нарсаларни эсга олсалар.)


Surely he reflected and guessed, 	 Албатта, у тафаккур қилди ва чамалаб кўрди.


He is forgiving and merciful. 	 Аллоҳ кечирувчи, раҳмли зотдир.


So We took vengeance upon them; and behold how was the end of them that cried lies. 	 Энди назар сол. (Пайғамбарларни) ёлғончи қилгувчиларнинг оқибати қандай бўлди?!


But when an ordeal strikes him, he makes a turnaround. 	 Ана ўша очиқ-ойдин зиёндир. (Ислом тижорат эмаски, унга ўткинчи фойдани кўзлаб кирилса.


Indeed, those who fear their Lord unseen will have forgiveness and great reward. 	 Албатта ўз Роббиларидан ғойибдан қўрқадиганлар учун гуноҳларини кечиш ва улкан ажр-савоблар бордир.


And from each you eat tender meat and extract ornaments which you wear, and you see the ships plowing through [them] that you might seek of His bounty; and perhaps you will be grateful. 	 Дарё-денгизларда Аллоҳнинг қудратига далолат қилувчи кўплаб оят-белгилар бўлиши турган гап. Албатта, денгиз ва дарёлар, улардаги тоза гўшт, тақинчоқ ва бошқа неъматлар, улар узра кема билан сузиб тижорат ва бошқа мақсадлар йўлида фойдаланиш инсон учун Аллоҳнинг улуғ неъмати бўлиб, уларга шукр қилиш лозим.


It is for Us to collect it and to promulgate it: 	 Албатта, уни жамлаш ва ўқиб бериш Бизнинг зиммамиздадир.


This is a plot to throw my people out of their city. 	 Албатта, бу сизнинг шаҳардан унинг аҳлини чиқариш учун қилган макрингиздир.


He who does good does so for himself; and he who does evil suffers the consequence thereof. 	 Ким солиҳ амал қилса, ўзига фойда. Ким ёмонлик қилса, ўзига зарар.


Let those who sell the life of this world for the Hereafter fight in the cause of God. 	 Охират учун бу дунё ҳаётини сотадиганлар Аллоҳнинг йўлида жанг қилсинлар.


Many of the jinns and human beings have We destined for Hell, who possess hearts but do not feel, have eyes but do not see, have ears but do not hear, like cattle, even worse than them. 	 Батаҳқиқ, жаҳаннам учун кўплаб жин ва инсларни яратдик. Уларнинг диллари бору тушуна олмаслар.


So when (the envoy) came unto Solomon, (the King) said: What! Would ye help me with wealth? 	 Қачонки, (элчиси) Сулаймонга келганида, у: «Сизлар менга мол-дунё ила мадад бермоқчимисиз?!


We are your friends in the life of the world and in the Hereafter; there in yours will be whatsoever your souls desire, and therein yours shall be whatsoever ye call for. 	 Биз ҳаёти дунёда ҳам, охиратда ҳам сизларнинг дўстларингиздирмиз. Сизга у(жаннат)да кўнглингиз иштаҳа қилган нарса бордир ва сизга унда орзу қилинган нарсангиз бордир.


We [angels] were your allies in worldly life and [are so] in the Hereafter. 	 Биз ҳаёти дунёда ҳам, охиратда ҳам сизларнинг дўстларингиздирмиз.


But can you make the deaf hear you, even though they cannot understand? 	 Агар ақл ишлатмасалар, карқулоқларга сен эшиттира олурмисан?!


Then they will be unable to make a will, nor shall they return to their kinsmen. 	 Улар на васият қилишга қодир бўларлар ва на ўз аҳлларига қайтарлар.


But He has forgiven you, for Allah is Bounteous to the believers. 	 Ҳолбуки, Бадр ғазотида мусулмонлар сонлари, қуроллари оз бўлса ҳам, ғолиб келган эдилар. Бу эса, ўз навбатида, Аллоҳнинг мўминларга нусрат беришига ваъдаси мўминларнинг Аллоҳнинг амрига тўлиқ амал қилишларига боғлиқ эканлигини кўрсатади.)


And We shall gather them on the Day of Judgment on their faces, blind and deaf and dumb; their abode being Hell; so oft as it grosweth dull We shall increase for them the Flame. 	 Ана ўша одам ҳақиқий ҳидоят топган одам бўлади. Ҳавои нафсининг гапига кириб, залолат йўлини ихтиёр этганларни эса, залолатга кетказади.)


And when he reached his maturity, and became established, We gave him wisdom and knowledge. 	 Биз яхши амал қилгувчиларни шундай мукофотлармиз. (Биз «вояга етиб» деб таржима қилган «балаға ашудда» иборасини араблар жисмоний жиҳатдан вояга етиш, «мукаммал бўлганида» деб ўгирган «итаво» сўзини ақлий жиҳатдан камолга етиш, деб тушунадилар.


So bear with patience what they say, and glorify your Lord with His praise, before the rising and before the setting of the sun; 	 Уларнинг айтаётганларига сабр қил ва Роббингга қуёш чиқиши ва ботишидан аввал ҳамду тасбиҳ айт.


or, something similar to the circumstances of the nations of Noah, Aad, and Thamood, and those who came after them. 	 Нуҳ қавми, Од, Самуд ва улардан кейингилар ҳолига ўхшаш ҳол бўлишидан қўрқаман.


O you who have faith! 	 Аллоҳнинг сизга берган неъматини эсланг. Бир қавм сизга қўл узатмоқчи бўлганида, У уларнинг қўлларини сиздан қайтарган эди.


Indeed to Allah only belong whatsoever is in the heavens and in the earth; He knows the condition you are in; and on the Day when they are returned to Him, He will then inform them of whatever they did; and Allah knows all things. 	 У зот сизнинг қай ҳолатда эканингизни яхши биладир. Унинг Ўзига қайтариладиган кунда эса, қилган амаллари ҳақида уларга хабар берур.


When their brother Lot said to them, “Do you not fear? 	 Ўшанда уларга биродарлари Лут деди: «Қўрқмайсизларми?!


So behold! what hath been the end of the corruptors. 	 Аммо билиб туриб, зулм юзасидан, иймонни менсимасдан, кибр қилган ҳолларида инкор этдилар. Бу инкорнинг оқибати нима билан тугаши маълум ва машҳурдир.)


So enter. 	 Хуш келдингиз!


They will say: “When we were living before among our kinsfolk we lived in constant fear (of Allah's displeasure). 	 Албатта, биз илгари ўз аҳлимиз даврасида У зотдан қўрқувчилардан эдик.


So they were seized by God. 	 Бас, Аллоҳ уларни тутди.


They ask, "When is the Day of Recompense?" 	 Улар ҳисоб-китоб куни қачон, деб сўрарлар.


So justify not yourselves; He is the Best Knower of him who feareth Him. 	 «Фаҳш ишлар» ибораси қабиҳлиги катта иш ва сўзларга нисбатан ишлатилади. Шариатда «катта гуноҳ» деб Аллоҳ ҳаромлигини баён қилган ва ёки жазоси белгиланган гуноҳларга айтилади.


And each one of them will come unto Him on the Day of Resurrection, alone. 	 Уларнинг барчалари У зотнинг ҳузурига қиёмат куни ёлғиз ҳолларида келгувчидирлар.


High is He above the Partners they attribute to Him! 	 Аллоҳнинг ваҳдониятини ҳам, Аллоҳнинг улуғлигини ҳам идрок қилмадилар. Улар Аллоҳнинг ҳар бир нарсага қодирлигини англамадилар.


But when it became clear to him [Ibrahim (Abraham)] that he (his father) is an enemy to Allah, he dissociated himself from him. 	 Албатта, Иброҳим тазарруъли ва ҳалиймдир. (Яъни, отаси Иброҳим (а. с.) билан тортишиб, уни сўкиб, тошбўрон қилмоқчи бўлганда ҳалийм сифатли Иброҳим (а. с.): «Сенинг учун Аллоҳга истиғфор айтаман», деб ваъда берган эди.


No one can die before his appointed term except in accordance with the law of God. 	 Ҳеч бир жон Аллоҳнинг изнисиз ўлмас. Бу ёзилган ажалдир.


And if they answer thee not, then know that what they follow is their lusts. 	 Агар сенга жавоб бера олмасалар, бас, билгинки, улар фақат ҳавои нафсларига эргашмоқдалар, холос. Аллоҳдан бўлган ҳидоятсиз, ўз ҳавои нафсига эргашгандан кўра ҳам гумроҳроқ кимса борми?!


O ye who believe! prescribed unto you is fasting even as it was prescribed unto those before you, that haply ye may fear God. 	 Сизлардан аввалгиларга фарз қилганидек, сизларга ҳам рўза фарз қилинди. Шоядки тақводор бўлсангиз.


The parable of those who take protectors other than Allah is that of the spider, who builds (to itself) a house; but truly the flimsiest of houses is the spider's house;- if they but knew. 	 (Аллоҳдан ўзганинг йўлини тутганлар, унинг уйидан ўзга уйда яшашни ихтиёр қилганлар ўзларининг ўргимчак уясида яшашни ихтиёр қилаётганларини кошки билсалар эди. Уларнинг тузган тузумлари худди ўргимчак уясига ўхшаб, ўта нимжон эканини билсалар эди.


Had these been gods, they would not have gone down thereunto; and all of them therein shall be abiders. 	 (Сизлар Аллоҳдан ўзга сиғинган нарсалар ҳақиқатда худолар бўлганида, жаҳаннамга кирмас эдилар. Аммо улар ҳеч қачон худо бўлган эмас, уларни сизлар худо деб олгансиз, шунинг учун жаҳаннамга тушмоқдалар.)


And We did not make the sight which We showed you except as a trial for the people, as was the accursed tree [mentioned] in the Qur'an. 	 Исро ва Меърожда кўрган нарсалари одамлар учун синов бўлганидек, Қуръонда лаънатланган дарахт ҳам синов бўлди. Қуръонда лаънатланган дарахтдан мақсад Заққум дарахтидир.


Say to those who believe (that) they forgive those who do not fear the days of Allah that He may reward a people for what they earn. 	 (Эй Муҳаммад, сен мўминларга айт, улар ўзларига озор берган, келажакдаги Аллоҳнинг ҳисоб-китоб кунларидан ноумид бўлган кофирларни кечирсинлар. Бу эса, Аллоҳ таоло ўша мусулмон қавмни яхши касбларига кўра мукофотлаши учундир.)


Except for those who repent thereafter and reform, for indeed, Allah is Forgiving and Merciful. 	 Магар бундан кейин тавба қилиб, ўзини ислоҳ қилганлар (мустасно). Зеро, Аллоҳ ўта мағфиратли ва ўта раҳмлидир.


On that Day, they will all share the chastisement. 	 Бас, улар у кунда азобда шерик бўлгувчилардир.


The Day whereon ye shall be mustered nothing hidden by you shall be hidden. 	 Бас, ўша кунда кўрикдан ўтасизлар, бирорта нарсангиз махфий қолмайдир.


We have sent down very clear signs. 	 Ҳолбуки батаҳқиқ Биз очиқ-ойдин оятларни тушириб қўйганмиз.


And give good tidings to those who remain steadfast in these trials: 	 Ва сабрлиларга башорат бер.


And whosoever strives, he strives only for himself. 	 Ким жиҳод қилса, бас, албатта, ўз фойдаси учун жиҳод қилур.


"Touch her not with harm, lest the Penalty of a Great Day seize you." 	 Ва унга ёмонлик етказманглар, унда сизни улуғ куннинг азоби тутадир», деди. (Бошқа оятларда баён этилганидек, туянинг тошдан чиқарилишининг ўзи мўъжиза бўлган эди.


Say, “If there were angels on earth, walking around in peace, We would have sent down to them from heaven an angel messenger.” 	 (Ер юзида яшаб юрганлар одамлар бўлгани учун уларга одамларни Пайғамбар қилди. Агар ер юзида хотиржам яшаб юрганлар фаришталар бўлганида, уларга осмондан фаришта Пайғамбар туширган бўлар эди.)


And they said, “Why has no sign been sent down upon him from his Lord?” 	 Улар: «Унга Роббидан бир оят-мўъжиза тушса эди?» дерлар.


Know they not that Allah knoweth both their secret and the thought that they confide, and that Allah is the Knower of Things Hidden? 	 Улар Аллоҳ уларнинг сирларини ҳам, яширин гапларини ҳам албатта билишини ва Аллоҳ, албатта, ғайбларни билгувчи зот эканини билмасмидилар?


Remember, We gave Moses the Book and Discernment of falsehood and truth, that you may be guided. 	 Шоядки ҳидоят топсангиз, деб Мусога китобни ва фурқонни берганимизни эсланг.


That He may recompense these who believed and worked righteous works. 	 (Қиёмат қоим бўлиши заруратдир. Бу дунёда иймон келтириб, ўша эътиқод тақозоси ила жонининг роҳатидан кечиб, куч-қувват, зеҳн-заковат ва пул-мол сарфлаб яхши амалларни қилганлар бор.


And to the three who were left behind, until, when the earth became strait for them, for all its breadth, and their souls became strait for them, and they thought that there was no shelter from God except in Him, then He turned towards them, that they might also turn; surely God turns, and is All-compassionate. 	 (Бу уч кишининг қиссаси ҳамма тарих китобларимизда, тафсир ва ҳадис китобларимизда ривоят қилинган. Мазкур уч киши Каъб ибн Молик, Мирора ибн Робиъ ва Ҳилол ибн Умаййа ал-Воқифийлар мунофиқ эмас, балки чин мусулмон бўлганлар, лекин хато қилиб, Табук ғазотига бормай қолганлар.)


Verily if Thou shouldst leave them, they Will mislead Thine bondmen and will beget not save sinning infidels, 	 Албатта сен уларни тек қўйсанг, бандаларингни адаштирурлар ва фожиру кофирдан бошқа туғмаслар.


But when he wanted to strike him who was an enemy of both of them, he said, ‘Moses, do you want to kill me, just like the one you killed yesterday? 	 Қачонки икковларига душман бўлганни тутмоқчи бўлган эди, у: «Эй Мусо, кеча бир жонни ўлдирганинг каби, мени ўлдирмоқчимисан?!


“He wishes to expel you all from your kingdom; so what do you advise?” 	 Сизларни ерингиздан чиқаришни хоҳлайди. Бас, нимага амр қиласизлар?» дедилар.


When they meet those who believe, they say, 'We, too believe.' But when they are alone with their devils, they say to them: 'We follow none but you, we were only mocking 	 Улар иймон келтирганларни учратсалар, иймон келтирдик, дейдилар, шайтонлари билан ҳоли қолганда эса, биз сизлар биланмиз, фақат истеҳзо қиляпмиз холос, дейдилар.


They said, 'O Dhool Karnain, behold, Gog and Magog are doing corruption in the earth; so shall we assign to thee a tribute, against thy setting up a barrier between us and between them?' 	 Улар: «Эй Зулқарнайн, албатта, Яъжуж ва Маъжуж ер юзида бузғунчилик қилгувчилардир. Биз сенга харож берсак, биз билан уларнинг орасида тўсиқ қилиб берурмисан?» дедилар.


Platters and cups of gold shall be passed around them, and there shall be all that they might desire and all that their eyes might delight in. 	 Уларга тиллодан бўлган товоқлар ва қадаҳлар айлантирилур. У ерда кўнгил иштаҳа қиладиган ва кўзлар лаззатланадиган нарсалар бордир.


The king said, 'Bring him to me! 	 Подшоҳ: «Уни менга келтиринглар, уни ўзимга хос кишилардан қилиб оламан», деди.


"Thy Sign," was the answer, "Shall be that thou shalt speak to no man for three days but with signals. 	 У зот: «Сенинг белгинг, уч кун одамларга фақат ишора билан гапиришингдир.


Is the unseen within their grasp so that they write it down? 	 Ёки ҳузурларида ғойиб илми бору, улар ёзиб оладиларми?


Or possess they the Unseen so that they can write (it) down? 	 Балки уларнинг ихтиёрида ғайб (илми) бўлиб, улар ёзиб олаётгандирлар?!


But if any of you after this, disbelieved, he has indeed gone astray from the Straight Path." 	 Ушбу ўн икки ўғилдан тарқалган зурриётлар Бани Исроилни ташкил этади. Аллоҳ таоло аҳдни ўша ўн икки уруғнинг (асботнинг) ўн икки нақиби–вакилидан олган.)


Indeed those who consume the property of orphans wrongfully, only ingest fire into their bellies, and soon they will enter the Blaze. 	 Албатта, етимларнинг молини зулм ила еганлар, қоринларида оловни еган бўладилар. Ва, шубҳасиз, дўзахга кирадилар.


We rescued the Israelites from the humiliating torment 	 Батаҳқиқ, Бани Исроилга хорловчи азобдан.


Yet every time a sign comes to them from the signs of their Lord, they turn away from it. 	 Мудом уларга ўз Роббилари оятларидан бир оят келса, ундан юз ўгирувчи бўлдилар.


If he cannot [do so], he shall feed sixty needy persons. 	 Ким (рўзага) қодир бўлмаса, олтмиш мискинни тўйғазсин.


My Lord, forgive me and my parents and whoever enters my house a believer and the believing men and believing women. 	 Роббим, мени мағфират қилгин, менинг ота-онамни ҳам ва уйимга мўмин бўлиб кирганларни ва мўминлару мўминаларни ҳам. Ва золимларга ҳалокатдан ўзга нарсани зиёда қилмагин», деди.


'Believers, do not say 'Observe us (Ra'ina, in Hebrew means evil) ', but instead say: "Look after us (Undhurna), and listen' for the unbelievers is a painful punishment. 	 Аммо пасткаш яҳудийлар мусулмонларни таҳқирлаш учун шу ҳолатдан ҳам фойдаланишибди. Ўзларининг иброний тилларида худди «роъина» каби талаффуз этиладиган, лекин сўкиш, масхара маъносида ишлатиладиган сўзни Расули акрам c. а. в. ҳузурларига келганда айтадиган бўлишибди.)


from an ejected drop of sperm; 	 Нутфадан, оқиб тушганда.


And the heavens, how it was raised high; 	 Ва осмонни қандоқ кўтарилганига?


"Thou art no more than a mortal like us, and indeed we think thou art a liar! 	 Ва сен бизга ўхшаган башардан бошқа нарса эмассан. Биз сени, албатта, ёлғончилардан, деб биурамиз.


Thus does God explain His revelations to you so that perhaps you will have understanding. 	 Аллоҳ шундай қилиб сизларга Ўз оятларини баён этади. Шоядки ақл ишлатсангиз.


Indeed no! 	 Кўплари ўшаларга иймон келтиргувчидирлар», дерлар.


For we had led you astray. 	 Ҳа, биз сизларни иғво қилдик.


So who is a greater wrongdoer than him who fabricates a lie against Allah, or denies His signs? 	 Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқиган ёки Унинг оятларини ёлғонга чиқарган кимсадан ҳам золимроқ одам борми?!


Are they better, or the people of Tubba' and those before them whom We destroyed? 	 Улар яхшироқми ёки Туббаъ қавмию улардан олдин ўтганларми?! Биз уларни ҳалок қилдик.


But glory altogether belongs to God. 	 Албатта, иззат–куч-қудратнинг барчаси Аллоҳнинг ҳузуридадир.


Truly, Allah likes not the transgressors. 	 Ва тажовузкор бўлманг.


But those who believed that one Day they shall meet Allah, declared, "lt has often been that a small host has, by Allah's grace, overcome a big host: for Allah is with those who show fortitude." 	 Чунки улар хатарли сўқмоқлардан қийинчиликларни енгиб ўтиб, мақсадга етадилар, Аллоҳ танлаган, муқарраб бандалар қаторига кирадилар. Аллоҳниг Ўзидан сабр тилаб, қўрқмай, кўп сонли ва қувватли душманнинг кўзига тик боқиб бораверадилар.)


Yet most people will not have faith, however eager you should be. 	 Одамларнинг кўплари, гарчи сен жуда қизиқсанг ҳам, мўмин эмаслар. (Пайғамбаримиз (с. а. в.) қавмларига яхшиликни раво кўрганларидан, иймонга келишларини жуда қаттиқ истар эдилар.


That Day shall they be thrust down to the Fire of Hell, irresistibly. 	 У кунда жаҳаннам ўтига (куч билан) итарилурлар.


We knew all that he did there. 	 Зулқарнайн мағрибда ҳукмронлик қилганидек, машриқда ҳам ҳукмронлик қилди. Биз, шубҳасиз, Зулқарнайннинг ҳузуридаги ҳамма нарсанинг хабарини тўлиқ биламиз.)


It is but one Shout, and behold them brought together before Us! 	 Фақат биргина қичқириқдан бошқа нарса бўлгани йўқ. Бас, улар бирдан тўпланиб, ҳузуримизда ҳозир қилингандирлар.


Indeed We have sent it down as an Arabic Quran so that you may exercise your reason. 	 Биз уни арабий Қуръон этиб нозил қилдик, шоядки ақл ишлатсангиз.


Allah replied: 'I am sending it to you. 	 Аллоҳ: «Мен, албатта, уни сизларга туширгувчиман. Бас, бундан кейин сизлардан ким куфр келтирса, уни оламларда ҳеч кимни азобламаган азоб ила азоблагайман», деди.


Those who denied Shu'ayb, were themselves the losers. 	 (Яъни, мазкур шиддатли зилзиладан кейин Шуайбга (а. с.) мухолиф бўлган кофирлар ҳалок бўлиб, батамом гумдон бўлиб кетдилар.)


Such is the Raising Up. 	 Тирилиш ҳам шунга ўхшашдир.


These are verses of the Wise Scripture. 	 Булар ҳикматли китобнинг оятларидир.


He will certainly help those who, if given power in the land, will worship God through prayer, pay the religious tax, enjoin others do good, and prevent them from committing evil. 	 Бунга қўшимча «ер юзида нусрат, ғалаба берсак» маънолари ҳам чиқади. Диёрларидан «Роббимиз Аллоҳ» деганлари учун чиқарилган мусулмонларга ер юзида макон, нусрат, ғалаба–имкон берсак: Ховлиқиб кетмайдилар, балки Аллоҳ таолога ихлос билан ибодат қиладилар, у билан боғланишни кучайтирадилар.


And We sent Lot, who said to his people: "Why do you commit this lecherous act which none in the world has committed before? 	 Ва Лутни (юбордик). Унинг ўз қавмига: «Сиздан олдин оламларда ҳеч ким қилмаган фоҳиша ишни қиласизларми?!


In this case, it would be no sin for her to pay a ransom to set herself free from the bond of marriage. 	 Бас, агар икковларининг Аллоҳнинг чегараларида тура олмаслигидан қўрқсангиз, хотин берган эвазда икковларига гуноҳ йўқдир. Ушбулар Аллоҳнинг чегараларидир.


The Muslims are brothers to each other, therefore make peace between your two brothers and fear Allah, so that you may gain mercy. (The entire Muslim nation is a single brotherhood, without any distinction for caste, creed or colour.) 	 Албатта, мўминлар биродардирлар, бас, икки биродарингиз ўртасини ислоҳ қилинг, Аллоҳга тақво қилинг, шоядки, раҳм қилинсангиз.


"Truly this is what ye used to doubt!" 	 Албатта, бу сиз (бўлишида) шубҳа қилиб юрган нарсадир!


Do not knowingly set up anything as an equal to God. 	 Билиб туриб Аллоҳга бошқаларни тенглаштирманг.


So give a respite to the disbelievers. 	 Муҳлат бер кофирларга, уларга озгина муҳлат бер.


We are the best Knower of that which they say, and thou art not over them over them tyrant. 	 Уларнинг айтганларини Биз билувчимиз. Сен уларнинг устидаги жаббор эмассан.


The unbelievers say, 'The Hour will never come to us.' 	 Куфр келтирганлар: «Бизга (қиёмат) соати келмас», дедилар. Сен: «Йўқ!


And those who were given the Book did not become divided except after clear evidence had come to them. 	 Китоб берилганлар уларга «баййина» келганидан сўнггина бўлиниб кетишди.


Aaron replied, "Son of my mother, do not seize me by my beard or head. 	 У: «Эй онамнинг ўғли, соч-соқолимдан тутма.


“And from the evil of the envier when he is envious of me.” 	 Ва ҳасад қилган ҳасадчининг ёмонлигидан, деб айт.


And none hath with him any favour for reward, 	 Унда бирор кишининг қайтарилиши лозим яхшилиги йўқ эди.


“And that you shall worship Me? This is the Straight Path.” 	 Ва Менга ибодат қилинг, мана шу тўғри йўлдир», деб амр қилмаган эдимми?!


Men whom neither trafficking nor bargaining diverteth from the remembrance of Allah and the establishment of the prayer and the giving of the poor-rate, fearing a Day whereon upset will be the hearts and sights. 	 Бир кишиларки, уларни тижорат ҳам, олди-сотди ҳам Аллоҳнинг зикридан, намозни тўкис адо этишдан ва закот беришдан машғул қила олмас. Улар қалблар ва кўзлар изтиробга тушадиган кундан қўрқарлар.


That is the Lord of the worlds." 	 Ахир У зот оламларнинг Робби-ку!


Most of them have no sense. 	 (Мушрикларга тиллари билан ўзларига қарши далил айтдирган Аллоҳга ҳамдлар бўлсин.)


There will be for you on earth a habitation and provision for a while. 	 Сизларга ер юзида қароргоҳ бор ва маълум вақтгача фойдаланиш бор», деди.


They say: 'There is only but our present life; we shall not be resurrected' 	 Улар: «Ҳаёт–бу дунё ҳаёти, холос, биз қайта тирилтилмасмиз», дедилар.


And had Allah so willed, they would not have done it. 	 Агар Аллоҳ хоҳласа, бундай қилмасдилар.


In fact, they understand only a little. 	 Ортда қолганларнинг эса, нафслари бузуқ, ўзларининг ёмонлиги туфайли ўлжа томон мўминларга эргашишдан ман қилинишларини ҳасаддан, деб тушунадилар.)


So whoever disbelieves will bear the burden of his unbelief. 	 Ким куфр келтирса, унинг кофирлиги ўзига зарар.


For Allah will surely accomplish his purpose: verily, for all things has Allah appointed a due proportion. 	 (Учинчи поклик охирлаб қолганда эр хотингаражъат қилиб қайтариб олса, оилавий ҳаётлари давом этаверади. Идда тугашига яқин қолганда ҳам ажралиш фикридан қайтмаган бўлса, яхшилик билан ажралиш керак.)


and proclaim among men the Pilgrimage, and they shall come unto thee on foot and upon every lean beast, they shall come from every deep ravine 	 Одамларни ҳажга чақир, улар сен томон пиёда, узоқ-узоқ йўллардан юриб, озиган уловлар устида келсинлар.


Aye! unto Him alone ye would cry, and He would remove that where for ye cried unto Him, if He will, and ye would forget that which ye associate. 	 У эса, хоҳласа, сиз дуо қилган нарсага кушойиш берадир. Сиз эса ширк келтираётган нарсангизни унутарсиз», деб айт.


And Satan will say when the matter has been concluded, "Indeed, Allah had promised you the promise of truth. 	 Иш битиб бўлганда шайтон: «Албатта, Аллоҳ сизга ҳақ ваъдани қилган эди. Мен эса, сизга ваъда бердим-у, ваъдамга хилоф қилдим.


Said he, 'What, art thou shrinking from my gods, Abraham? 	 У: «Эй Иброҳим, сен менинг худоларимдан юз ўгирувчимисан?!


And We made them leaders calling to the Fire. 	 Ва уларни дўзахга чақирадиган пешволар қилдик. Қиёмат куни эса, уларга ёрдам берилмас.


Say, "Allah gives you a ruling concerning one having neither descendants nor ascendants [as heirs]." 	 Сен: «Аллоҳ сизга калола ҳақида фатво берадир», деб айт.


And have patience, (O Muhammad), for lo! Allah loseth not the wages of the good. 	 Ва сабр қил. Бас, албатта, Аллоҳ яхшилик қилувчиларнинг ажрини зое қилмас.


But those who repent and reform and proclaim (the truth), are forgiven, for I am forgiving and merciful. 	 Магар тавба қилиб, аҳли солиҳ бўлиб, баён қилганларнинг, ана ўшаларнинг тавбасини қабул қиламан. Ва Мен тавбаларни кўплаб қабул қилувчи ва раҳмлидирман.


And if you should obey a man like yourselves, indeed, you would then be losers. 	 Агар ўзингизга ўхшаган башарга итоат қилсангиз, унда, албатта, сиз зиёнкорлардандирсиз.


Or, is the Unseen in their keeping, so they are writing it down? 	 Балки уларнинг ихтиёрида ғайб (илми) бўлиб, улар ёзиб олаётгандирлар?!


Override document restrictions, like restriction to copy or to print. 	 Нусха олиш ёки чоп қилиш чекловларига ўхшаган ҳужжат чекловларини қабул қилмаслик.


He said, "You are indeed an ignorant people: 	 У: «Албатта, сиз жоҳил қавм бўлаётибсиз.


If thou hadst observed them, thou wouldst have surely turned away from them in fright, and wouldst have surely been filled with awe of them. 	 У ёқ-бу ёққа қимирлайдилар, аммо уйғониб ўринларидан турмайдилар. Бунинг устига, итлари остонада олд оёқларини чўзиб ётибди.)


God is Forgiver and Merciful. 	 Ва Аллоҳ мағфиратли ва раҳмли зотдир.


And made the day for livelihood? 	 Ва кундузни тириклик қилдик.


And that the hearts of those who do not believe in the hereafter may incline to it and that they may be well pleased with it and that they may earn what they are going to earn (of evil). 	 Унга (гапнинг гўзалига) охиратга иймон келтирмайдиганларнинг қалби мойил бўлиши, ундан рози бўлиб, қиладиган гуноҳларини бажаришлари учундир.


Say "(The knowledge) of the unseen certainly belongs to God. 	 Ҳазрати Муҳаммаднинг (с. а. в.) шариатлари охирги шариат бўлганидан Аллоҳ таоло мушрикларнинг матлубини ортга суришга аҳд қилган эди. Шу боис Пайғамбари Муҳаммадга (с. а. в.) мушрикларнинг бу бемаъни талабига: «Ғайб Аллоҳникидир.


My Lord: Grant me wisdom, and join me with the good 	 Эй Роббим, менга ҳикмат ҳадя эт ва мени солиҳларга қўшгин.


Or has he (to wit, the Messenger) brought something the like of which did not come to their forefathers of yore? 	 Ёки уларга аввалги ота-боболарига келмаган нарса келибдими?


Modify 	 Ўзгартириш


For such there is a known provision 	 Ана ўшаларга, ўзларига маълум ризқ бордир.


Let the affluent man spend out of his affluence, and let he whose provision has been tightened spend out of what Allah has given him. 	 Бу ҳақнинг қанча бўлиши «ўзаро яхшилик билан маслаҳат қилинг» деган амрга биноан келишилади. Ораларига талоқ тушган эру хотин фарзандни эмизиш ҳаққини келишишдан «Агар қийинчиллика учраса»лар, унга (эрга, фарзандни) бошқа аёл эмизиб беради».


They said, "We want to eat from it, so that we may satisfy our hearts and know that you have told us the truth, and that we should be witnesses of it." 	 Улар: «Ундан емоқни, қалбларимиз таскин топмоғини, бизга рост гапирганингни билмоқни ва бунга гувоҳ бўлмоқни истаймиз», дедилар.


And they make the angels-- them who are the servants of the Beneficent Allah-- female (divinities). 	 Улар Роҳманнинг бандалари бўлмиш фаришталарни аёллар ҳисобладилар.


And if you do not find anyone in them, even then do not enter without the permission of their owners; and if it is said to you, “Go away” then go away – this is much purer for you; and Allah knows your deeds. 	 Бас, агар у(уй)ларда бирортани топмасангиз, то сизга изн берилмагунча уларга кирманг. Агар сизга, қайтинг, дейилса, бас, қайтинг, ўша сиз учун покдир.


God will surely know the truthful, and He will surely know the liars. 	 Бас, Аллоҳ, албатта, содиқ бўлганларни ҳам билажак, ёлғончиларни ҳам билажак.


Alas the woe that day for those who deny! 	 Ўшал кунда ёлғонга чиқавчиларга вайл бўлсин!


He is the King, the All-holy, the All-peaceable, the All-faithful, the All-preserver, the All-mighty, the All-compeller, the All-sublime. 	 Мўмин-иймон ва омонликни берувчи. Муҳаймин-ҳамма нарсани қамраб олувчи, яъни, Аллоҳ бандаларнинг барча ҳолатларининг гувоҳи бўлиб туради, ундан ҳеч нарса махфий қолмайди.


And who remembereth the name of his Lord, and then prayeth. 	 Ва Роббиси исмини зикр қилса ва намоз ўқиса ҳамдир.


The land of God is vast. 	 Албатта, сабр қилгувчиларга ажрлари ҳисобсиз, тўлиқ берилур», деб айт.


And We have not sent you but to proclaim good news and to warn. 	 Биз сени фақат хушхабар бергувчи ва огоҳлантиргувчи этиб юбордик, холос.


It seems the lightning may snatch away their sight from them; whenever it flashes they walk in it, and when it darkens they stand still; if Allah willed, He could take away their hearing and their sight; indeed Allah is Able to do all things. 	 (Аллоҳ таоло ушбу икки оятда мунофиқларнинг ҳайратлари, иккиланишлари ва умумий руҳий ҳолатларини момақалдироқ бўлиб чақмоқ чақиб, осмонни зулмат босиб, қаттиқ ёмғир ёққанда кўчада қолган бечора одамга ўхшатади. У қўрққанидан даҳшатга тушиб, яшиндан қутулмоқчи бўлади, панжаларини қулоқларига тиқиб, шу мени ўлимдан сақлайди, деб туради.


He said, “My Lord, forgive me, and grant me a kingdom never to be attained by anyone after me. 	 У: «Эй Роббим, мени мағфират қилгин ва менга ўзимдан кейин бирор кишига муяссар бўлмайдиган мулкни ҳадя этгин.


And they learn that which harmeth them and profiteth them not. 	 Пайғамбарлик мўъжизаси илоҳий неъмат бўлиб, фақат Аллоҳ томонидан берилади. Сеҳр эса, ўргатувчидан ўрганса бўладиган, ёмонликка ишлатиладиган бир нарсадир.


There are those who say. verily God hath covenanted with us that we should believe not in an apostle until he bring unto us a sacrifice which a fire shall devour. 	 «Албатта, Аллоҳ биздан ўтда куядиган қурбонлик келтирмаган Пайғамбарга ишонмаслигимизга аҳд олган», дейдиганларга, сен: «Мендан олдин ҳам сизларга Пайғамбарлар очиқ-ойдин баёнотлар ва сиз айтган нарса билан келганлар. Агар ростгўй бўлсаларингиз, нимага уларни ўлдирдингиз?» деб айт.


Perhaps Allah will turn unto them (in Mercy): for Allah is Oft-Forgiving, Most Merciful. 	 (Ушбу оят тушишига сабаб бўлганлар Табук урушига бормай қолиб, сўнгра ўз ишларидан афсус-надомат қилиб тавба этган кишилардир. Улар ғазотдан қолиб жуда ёмон иш қилган, аммо чин кўнгилдан афсусланишлари яхши ишдир.


Enable notifications when the _chat is not focused 	 _Суҳбат фокусда бўлмаса, эслатмаларни ёқиш


They shall live in lofty mansions in perfect peace. 	 (Ҳа, инсоннинг икки дунёдаги қадр-қиймати фақатгина иймони ва яхши амалига қараб белгиланади. Молу дунё ва бола-чақа ҳам иймонли ва солиҳ амалли кишиларгагина фойда бериши мумкин.


And if We had made it a Quran in a foreign tongue, they would certainly have said: Why have not its communications been made clear? 	 Агар Биз уни ажамийча Қуръон қилганимизда, албатта: «Унинг оятлари муфассал баён қилинганида эди. Арабийга ажамчами?!» дер эдилар.


Of the believers are men who are true to that which they covenanted with Allah. 	 Мўминлардан Аллоҳга берган ваъдаларига содиқ қолган кишилар бордир. Бас, улардан баъзилари ажалини топди.


And that Thamud! He left not. 	 Ва Самудни боқий қолдирмаган ҳам Ўзи.


Say: 'He is Able to send forth upon you punishment from above you or beneath your feet, or to divide you into discordant factions, and to make some of you taste the affliction of the other' Look how We make plain Our verses, in order that they understand. 	 Оёқ остидан юбориладиган азобга Қорунни ер ютиши ва тўфон балоси мисол қилиб келтирилади. Одамлар фирқаларга бўлингандан кейин, ҳар фирқа аъзолари ўз фирқаларига таассуб қилиб, бир-бирига шафқатсиз равишда зулм ўтказишга, азоб беришга қаттиқ уринади.


He is the Most Forgiving, and the Most Merciful. 	 Уни бандаларидан хоҳлаганига етказади. У мағфират қилгувчи ва раҳмли зотдир.


Lord, we have heard a caller calling to the true faith saying, "Believe in your Lord," and we believed. 	 Роббимиз биз нидо қилувчининг, Роббингизга иймон келтиринг, деб нидо қилаётганини эшитдик ва иймон келтирдик.


[And] when he said to his father and his people, "What do you worship? 	 Ўшанда отасига ва қавмига: «Нимага ибодат қилмоқдасиз?!


Say, "Who then could prevent God if He so willed from destroying Christ, son of Mary, and his mother and everyone on earth? 	 Уларга: «Агар Аллоҳ Масиҳ ибн Марямни, унинг онасини ва ер юзидаги барча кимсаларни ҳалок этишни ирода қилса, ким уни бирон нарсадан манъ қила олади? Ҳолбуки, осмонлару ер ва уларнинг орасидаги нарсалар Аллоҳникидир.


And no soul knows what has been hidden for them of comfort for eyes as reward for what they used to do. 	 (Яъни, ҳеч бир одам яхши амаллари эвазига жаннатда беркитиб қўйилган, кўзни қувонтирадиган мукофотлар борлигини идрок қила билмас. Улар риё бўлмасин деб амалларни кечасида, махфий равишда қилгани учун Аллоҳ таоло ҳам уларга берадиган мукофотини махфий қилиб, беркитиб қўйган.)


The craving for ever-greater worldly gains and to excel others in that regard keeps you occupied 	 Кимники кўп сизни машғул қилди.


There is no other god but He. 	 Ундан ўзга ибодатга сазовор зот йўқдир.


I had no authority over you except that I called you, and you answered me. 	 Бас, мени маломат қилманг, ўзингизни маломат қилинг. Мен сизларни қутқарувчи эмасман, сизлар ҳам мени қутқарувчи эмассизлар.


And we caused the white cloud to overshadow them and sent down for them the manna and the quails (saying): Eat of the good things wherewith we have provided you. 	 Аллоҳ ана ўша ўн иккита ўғилдан тарқалган фарзандларнинг ҳар бирини бир жамоа–қабила қилиб қўйди. Саҳрода сув билан таъминлашнинг устига, Бани Исроил бошида булутни соябон бўлиб сузиб юрадиган қилиб қўйди.


It is only the devil who would make (men) fear his partisans. 	 Бас, агар мўмин бўлсангиз, улардан қўрқманглар, мендан қўрқинглар. (Яъни, одамлар сизга қарши куч тўпладилар, улардан қўрқинглар, деган хабардан қўрқинчга тушсангиз, бу ҳолингиз шайтондандир.


When you say to them: "Come to what God has revealed, and the Prophet," they say: "Sufficient to us is the faith that our fathers had followed," even though their fathers had no knowledge or guidance. 	 Уларга: «Аллоҳ нозил қилган нарсага, Пайғамбарга келинглар», дейилса, «Бизга ота-боболаримизни нимани устида топган бўлсак, ўша етарли», дерлар. Агар ота-боболари ҳеч нарсага ақли етмайдиган ва ҳидоятга эришмаган бўлсалар ҳам-а?!


God forbids you not, as regards those who have not fought you in religion's cause, nor expelled you from your habitations, that you should be kindly to them, and act justly towards them; surely God loves the just. 	 Аллоҳ сизларни диний уруш қилмаган ва диёрларингиздан чиқармаганларга яхшилик ва адолатли муомала қилишдан сизларни қайтармас. Албатта, Аллоҳ адолат қилувчиларни яхши кўрадир.


Yet now He hath forgiven you. 	 Ҳолбуки, Бадр ғазотида мусулмонлар сонлари, қуроллари оз бўлса ҳам, ғолиб келган эдилар.


Thus does Allah make clear to you His communications, that you may be Fateful. 	 Бундан шу нарса келиб чиқадики, тутиш–айб санаш учун қасам қасд ва мустаҳкам ният ила ичилган бўлиши шарт экан. Ана шундай ҳолатда қасам ичувчи агар қасамхўр бўлса, яъни, қасамини ўринлата олмаса, шариат бўйича унга нисбатан жазо чораси кўрилади.)


Those who invoke others beside Allah, associating them with Him in His divinity, only follow conjectures and are merely guessing. 	 Улар фақат гумонга эргашадилар, холос. Улар фақат тахмин қиладилар, холос.


Moses said to him, ‘You are indeed clearly perverse!’ 	 Мусо унга: «Албатта, сен очиқ-ойдин гумроҳсан», деди.


Yet it may happen that you will hate a thing which is better for you; and it may happen that you will love a thing which is worse for you; God knows, and you know not. 	 Инсонга ёқмайдиган жанг, нафақа каби нарсалар аслида ўзи учун яхши бўлади. Шунингдек, урушга бормай уйда ўтириши каби ўзига яхши кўринган нарсалар аслида унинг учун ёмонлик бўлиши мумкин.


Allah knows what you reveal and what you hide. 	 Аллоҳ ошкор қилганингизни ҳам, яширганингизни ҳам биладир.


And those who regulate events. 	 Амрнинг тадбирини қилувчи (фаришта)лар билан қасам.


And when the Qur’an is recited to them, they do not fall prostrate? 	 Ва агар уларга Қуръон ўқилса, сажда қилмаслар?!


God will watch your conduct and so will His Messenger and the believers. 	 Бас, албатта, Аллоҳ, Унинг Расули ва мўминлар амалингизни кўрарлар.


Surely he was frequent in returning (to Allah). 	 Албатта, у ўта қайтгувчидир.


We have already manifested the signs unto the people who would be convinced. 	 Батаҳқиқ, Биз яхши билувчи қавмларга мўъжизаларни баён қилганмиз.


Command exited abnormally. 	 Буйруқ меъёридан чиқиб кетди


Turning away in pride to beguile (men) from the way of Allah. 	 Аллоҳнинг йўлидан адаштириш учун, бўйнини булқаб (тортишади).


A sura which We have sent down and which We have ordained in it have We sent down Clear Signs, in order that ye may receive admonition. 	 Биз уни фарз қилдик. Биз унда очиқ-ойдин оятларни нозил қилдик.


Believers, do not hunt when you are in the holy precinct. 	 Эй иймон келтирганлар! Эҳромдалик ҳолингизда овни ўлдирманг.


"And verily!, My Curse is on you till the Day of Recompense." 	 Ва, албатта, сенга жазо кунигача Менинг лаънатим бўлгай», деди.


Have you not seen those who have received a portion of the Book being called to the Book of Allah, that it might judge between them, and some turned away, swerving aside. 	 Ораларида ҳукм юритиш учун Аллоҳнинг китобига чақирилганларида улардан бир гуруҳлари юз ўгириб ортга қайтадилар. (Ибн Исҳоқ ривоят қиладиларки, Пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссалом Байтулмидросда бир гуруҳ яҳудийларни Аллоҳнинг динига чақирганларида, улардан Нуъмон ибн Амр ва Ҳарс ибн Зайд деганлари: «Эй Муҳаммад, сен қайси диндасан?» дедилар.


If you disregard them, they will not harm you in any way. 	 Мазкур кишиларнинг яна бир сифати–«ҳаромни кўп еювчилар»дир. Оғзи билан иймон келтириб, қалби иймон келтирмаганлар жамиятида ва яҳудий бўлганлар жамиятида ҳаром емоқ одат тусига киради.


Even if God were to make them hear, they would still turn away from (the words of God). 	 (Аллоҳ таоло улардан бирор яхшилик чиқишини билганида эди, албатта, уларни эшитганидан фойда оладиган қилиб қўйган бўларди. Аммо уларнинг табиатлари бузуқлигини, эшитсалар ҳам, юз ўгириб кетишларини билгани учун ҳам Аллоҳ бундай қилмади.)


So they tasted the bad consequence of their affair, and they will have a painful punishment. 	 Бас, улар ўз ишларининг азобини татидилар ва уларга аламли азоблар бор.


[Ibrahim (Abraham)] said: "Nay, this one, the biggest of them (idols) did it. Ask them, if they can speak!" 	 У: «Йўқ, буни манави, уларнинг каттаси қилди. Агар гапирадиган бўлсалар, улардан сўраб кўринглар», деди.


And of His signs is that you see the land still. 	 Яна Унинг оят-белгиларидан, ерни қақраган ҳолда кўришингдир.


He Said, “God accepts only from the righteous.” 	 Бириси: «Албатта, Аллоҳ тақводорлардангина қабул қиладир.


And whoever desires the harvest of this world - We give him thereof, but there is not for him in the Hereafter any share. 	 Охират ҳосилини истаган одам эса, бу дунё ҳосилидан ҳам бошқалардан кўра яхшироқ баҳраманд бўлади. Аллоҳга иймон келтириб, Унинг шариатига амал қилганлар яхши оқибатга эришишлари турган гап.)


God does not misguide a nation after having given them guidance until the means of piety are made known to them. 	 Аллоҳ бир қавмни ҳидоятга бошлаганидан сўнг уларга сақланишлари лозим бўлган нарсани баён қилмасдан туриб залолатга кетказмас. Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсани билгувчи зотдир.


(For) those who convey the messages of God, and fear Him and no one else, God is sufficient to keep account. 	 Улар Аллоҳнинг элчилигини етказадиган, Ундангина қўрқадиган, Аллоҳдан бошқа ҳеч кимдан қўрқмайдиган зотлардир. Аллоҳнинг Ўзи ҳисоб қилгувчиликка кифоядир.


And bear in mind that which is recited in your houses of the revelations of Allah and wisdom. 	 Ва уйларингизда тиловат қилинаётган Аллоҳнинг оятларини ва ҳикматни эсланг. Албатта, Аллоҳ ўта латиф ва ўта хабардор бўлган зотдир.


The closing night, 	 Қоронғулиги билан кириб келган кеча билан қасам.


You are the Knower of the hidden. 	 Албатта, Сен Ўзинг ғайбларни энг яхши билгувчи зотсан.


(O Messenger!) Tell people: 'If you indeed love Allah, follow me, and Allah will love you and will forgive you your sins. 	 Сен: «Агар Аллоҳга муҳаббат қилсангиз, бас, менга эргашинг.


so I seized the unbelievers and how terrible was their torment. 	 Сўнгра куфр келтирганларни тутдим. Бас, Менинг инкорим қандоқ бўлди?!


There is no deity save Him. 	 Ундан ўзга ибодатга сазовор зот йўқ.


Created man, out of a (mere) clot of congealed blood: 	 У инсонни алақдан яратди.


And the shout overtook those who had done wrong; so they lay in their dwellings crouching 	 Ва зулм қилганларни даҳшатли қичқириқ олди. Бас, диёрларида тўкилдилар.


From Pharaoh. 	 Фиръавндан нажот бердик. Албатта, у мутакаббир ва ҳаддидан ошганлардан эди.


And they say: Glory be to our Lord! most surely the promise of our Lord was to be fulfilled. 	 Ва улар: «Роббимиз мутлақо пок бўлди. Шубҳасиз, Роббимизнинг ваъдаси амалга ошажак», дерлар.


And indeed We bestowed the Book to Moosa, therefore have no doubt in its acquisition, and made it a guidance for the Descendants of Israel. 	 Иккинчилари, Мусо алайҳиссаломнинг Тавротга рўбарў бўлишларидир, деб айтадилар. Учинчилари эса, Мусога китоб берганимиздек, сени ҳам бир илоҳий китобга рўбарў қиламиз, деган маънода тафсир этадилар.)


They will say: "Allah has caused us to speak, as He causes all things to speak, and He created you the first time, and to Him you are made to return." 	 У зот сизларни аввал- бошда яратган ва Унгагина қайтарилурсизлар», дедилар. (Аллоҳ сизларни йўқдан бор қилган зот-ку, нима учун унга душман бўлдингиз ўзи?!


God prepared for them a terrible chastisement. 	 Аллоҳ уларга қаттиқ азобни тайёрлаб қўйди.


They said: "We miss the great beaker of the king; for him who produces it, is (the reward of) a camel load; I will be bound by it." 	 (Яъни, хизматкорлардан бири ҳамманинг номидан юқоридаги гапларни айтди. Лекин карвондагилар ўзларининг айбсиз эканликларига ишончлари комил эди.)


Those who were unjustly expelled from their homes just because they said, “Allah is Our Lord”; and had Allah not repelled some men by means of other men, the abbeys, churches, synagogues and mosques – in which the name of Allah is profusely mentioned – would definitely be demolished; and indeed Allah will assist the one who helps His religion; indeed surely Allah is Almighty, Dominant. 	 Улар ноҳақдан, фақатгина «Роббимиз Аллоҳ» деганлари учун ўз диёрларидан чиқарилгандирлар. Агар Аллоҳ одамларнинг баъзиларини баъзилари билан даф қилиб турмаса, узлатгоҳлар, канисалар, ҳавралар ва Аллоҳнинг номи кўплаб зикр қилинадиган масжидлар вайрон қилинган бўлур эди.


Such things were asked by a people before you, but they disbelieved them afterwards. 	 Сиздан олдин ҳар бир қавм уларни сўраган, сўнгра эса, уларга кофир бўлган эди.


If they are poor, God will enrich them from His bounty. 	 Агар фақир бўлсалар, Аллоҳ уларни Ўз фазлидан бой қилур.


And do not approach unlawful sexual intercourse. 	 (Оятда «зино қилманглар» эмас, балки «зинога яқинлашманглар» дейилмоқда. Бу дегани, зино қилманглар, дегандан кўра қаттиқроқдир.


But did they not reject before what had been given to Moses? 	 Улар: «Икки сеҳр ўртага чиқди, бир-бирига ёрдам бермоқда, биз ҳар бирига куфр келтиргувчимиз», дедилар. (Ҳа, Муҳаммаддан (с. а. в.) илгари улар Мусога алайҳиссалом тушган нарсага ҳам куфр келтирган эдилар.


So why did they – the ones whom they had chosen as Gods as a means of attaining Allah’s proximity – not help them? 	 Қани энди, Аллоҳни қўйиб, (У зотга) яқинлаштирувчи деб тутинган худолари уларга ёрдам берсалар эди. Йўқ!


Therein they will have their provision morning and evening. 	 Уларга у ерда эртаю кеч ризқлари келиб турур.


Thus indeed it was. 	 Ана шундай, батаҳқиқ, Биз унинг олдидаги нарсанинг хабарини иҳота қилдик. (Яъни, мағрибдаги ҳақ сўзлар ва ишлар машриқда ҳам жорий қилинди.


But they differed, some of them believing and some disbelieving. 	 Улардан кимдир иймон келтирди, кимдир куфр келтирди. Агар Аллоҳ хоҳлаганида, урушмас эдилар.


So We saved him and his household, every one, 	 Бас, унга ва аҳлига, ҳаммаларига нажот бердик.


This is because Allah only is True and because He will revive the dead, and because He is Able to do all things. 	 Булар кўрсатурки, албатта, Аллоҳ ҳақ зотдир ва, албатта, У ўликларни тирилтирур ҳамда У ҳар бир нарсага қодирдир.


They are those on whom the sentence of God would be justified as on communities of jinns and men before them. 	 Ана ўшаларга ўзларидан аввал ўтган жин ва инс умматлари қаторида (азоб) сўзи ҳақ бўлгандир.


For you will know who are the companions of the sound path and who is guided." 	 Албатта, кимлар тўғри йўл соҳиблари ва кимлар ҳидоят топганини билурсизлар», деб айт. (Пайғамбаримизга (с. а. в.) қилинган бу хитоб доимо янгиланиб туради.)


She prayed: “My Lord, build for me a house with You in Paradise and deliver me from Pharaoh and his misdeeds; and deliver me from the iniquitous people.” 	 Менга Фиръавндан ва унинг ишидан нажот бергин ва золим қавмлардан нажот бергин, деб айтди. (Фиръавннинг хотини ўша пайтдаги энг катта подшоҳнинг аёли эди.


Indeed, you are a profligate lot.’ 	 Шу боисдан мазкур қиссада худди шу фоҳишалик бош масала қилиб кўтарилади. Бинобарин, Лут (а. с.) бу ёруғ оламда ҳеч бир зот қилмаган улкан гуноҳга биринчи бўлиб қўл урган қавмларини: «Йўқ!


Indeed all this is in a Book; indeed this is easy for Allah. 	 Ояти каримадаги «китоб»дан мурод «Лавҳул маҳфуз»дир. Демак, ҳукм қилиш Аллоҳ таоло учун ҳеч нарса эмас.)


And We saved him and those with him in the laden ship. 	 Бас, Биз унга ва у билан бирга бўлганларга тўлган кемада нажот бердик.


Then if they turn away, say: bear witness that verily we are Muslims. 	 Бас, агар юз ўгирсалар: «Гувоҳ бўлинглар, биз, албатта, мусулмонлармиз», деб айтинглар.


These will be the unbelievers, the wicked. 	 Улар, ана ўшалар, кофирлар ва фожирлардир.


What you are calling me to is surely not worth the calling in this world or in the next, because our returning is to God; and because the transgressors will be inmates of Hell. 	 Ҳеч шубҳа йўқки, албатта, сиз мени унга чақираётган нарсанинг дунёда ҳам, охиратда ҳам даъватга ҳаққи йўқдир. Албатта, қайтиб бораримиз Аллоҳгадир.


They will say this merely because the Truth which they had concealed will become obvious to them; or else if they were sent back, they would still revert to what was forbidden to them. (So this plea of theirs would be a lie too) for they are just liars. 	 Улар олдин махфий тутган нарса ўзларига ошкор бўлди, холос. Агар улар ( дунёга) қайтарилсалар ҳам, ўзлари ман қилинган нарсага қайтарлар ва, албатта, улар ёлғончилардир.


Ramadan is the month in which the Qur'an was revealed as guidance to man and clear proof of the guidance, and criterion (of falsehood and truth). 	 Рамазон ойики, унда одамларга ҳидоят ҳамда ҳидояту фурқондан иборат очиқ баёнотлар бўлиб, Қуръон туширилгандир. Сиздан ким у ойда ҳозир бўлса, рўзасини тутсин.


That he may warn whoever is alive, and prove the Word against the faithless. 	 Тирик бўлган шахсларни огоҳлантириш ва кофирларга (азоб) сўзини ҳақ қилиши учундир.


And naught preventeth that their contributions should be accepted from them save that they have disbelieved in Allah and in His messenger, and they come not to worship save as idlers, and pay not (their contribution) save reluctantly. 	 Уларнинг нафақаларининг қабул этлишидан ман қилган нарса фақат Аллоҳга ва Унинг Расулига куфр келтирганлари, намозга доимо дангаса ҳолларида келганлари ва доимо ёқтирмай инфоқ қилганларидир.


God has made the Ka'bah, the Sacred House, a means of support as well as the sacred month and the sacrificial animals with their garlands. 	 Аллоҳ Каъбани–Байтул Ҳаромни, ҳаром ойни, ҳадийни ва осиладиган белгиларни одамлар учун асос қилиб қўйди.


So blessed be God, the Lord of all the worlds. 	 Бас, оламларнинг Робби Аллоҳ юксак-баракотли бўлди.


He it is Who produceth creation, then reproduceth it, and it is easier for Him. 	 У махлуқотни йўқдан бор қиладир, сўнгра уни яна қайтадан вужудга келтирадир, бу унга жуда осондир.


O you who believe, be fearful of God. 	 Ҳар ким эрталик учун нима тақдим қилганига назар солсин. Аллоҳга тақво қилинглар!


Package '%s' is virtual. 	 '%s' бу виртуал пакет.


They said: "O Minister, he has an aged father, so keep one of us in his place. 	 Улар: «Эй Азиз, бунинг катта ёшли чол отаси бор. Бас, биримизни унинг ўрнига ол.


Is it they who would portion out the Mercy of thy Lord? 	 Ёки улар Роббингнинг раҳматини тақсимлайдиларми?


O ye who believe! if ye and shall succour Allah, He shall succour you make firm your feet. 	 Эй иймон келтирганлар! Агар Аллоҳга ёрдам берсангиз, сизга ҳам ёрдам берадир ва қадамларингизни собит қиладир.


so that we bring down stones of clay upon them 	 Уларнинг устидан лойдан (пиширилган) тошларни ташлаш учун.


If you consider me to be inferior to you in wealth and children, 	 Агар мени ўзингдан молу дунё ва бола-чақа жиҳатидан кам деб билсанг.


Hold thou fast wherefore to that which is revealed Unto thee: verily thou art on the straight path. s 	 Бас, ўзингга ваҳий қилинган нарсани маҳкам тут! Албатта, сен тўғри йўлдасан.


And pleasant things wherein they took delight! 	 Ва ўзлари ичида маза қилаётган нозу неъматларни қолдирдилар.


Thou seest the mountains and thinkest them firmly fixed: but they shall pass away as the clouds pass away: (such is) the artistry of Allah, who disposes of all things in perfect order: for he is well acquainted with all that ye do. 	 (Қиёмат куни шундай даҳшатлики, кўзимизга энг салобатли, виқорли, мустаҳкам бўлиб кўринадиган улуғвор тоғлар ҳам жойидан кўчиб, титилиб, булутдай сузиб юради. Уларни кўрган одам, жойида турибди, деб ўйлайди, аслида эса, улар булутдек сузиб кетаётган бўлади.)


We have not sent down to you the Qur'an that you be distressed 	 Сенга Қуръонни бадбахт бўлишинг учун нозил қилганимиз йўқ.


Said the Chiefs of the people of Pharaoh: "This is indeed a sorcerer well-versed. 	 Фиръавн қавмидан бўлган зодагонлар: «Албатта, бу билимдон сеҳргардир!


Lo! We have created every thing by measure. 	 Албатта, Биз ҳар нарсани ўлчов билан яратдик.


Not the slightest sound will they hear of Hell: what their souls desired, in that will they dwell. 	 Улар унинг чисирлашини эшитмаслар. Улар ўз нафслари иштаҳа қилган нарсалари ичида абадий қолгувчилардир.


And We put forth (many) parables for you." 	 Бошқа нарса билан, яъни, кимга иқоб тез келяптию кимга келмай тургани билан ишинг бўлмасин. Қиёмат куни ҳамманинг кўзи мошдай очилиши турган гап.)


Should someone suspect bias or injustice on the part of a testator, and then reconciles between them, he commits no sin. 	 Кимки васият қилувчидан тойилиш ёки гуноҳ содир бўлишидан қўрқса, бас, уларнинг орасини ислоҳ қилса, унга гуноҳ бўлмайди. Албатта, Аллоҳ мағфиратли ва раҳмли зотдир.


So We made a gourd plant grow above him. 	 Ва унинг устига қовоқ дарахтини ўстириб қўйдик.


Do they say, ‘He has fabricated it?’ 	 Ёки: «Уни тўқиб олди», дейдиларми?


not even if every Sign were to come to them -- until they see the painful punishment. 	 Агар уларга ҳамма оят-мўъжизалар келса ҳам, то аламли азобни кўрмагунларича.


“Ask the town where we were, and the caravan in which we came. 	 Отаси олдига қайтиб боришга журъат қила олмади. Отам айбимни кечиб, ҳузурига боришимга рухсат бермагунча ёки Аллоҳ таолонинг Ўзи бу ҳақда бирор ҳукм чиқармагунча Мисрдан ҳеч қаерга қимирламайман.


Surely the human being is ungrateful. 	 Ўлганларни қиёмат куни қайта тирилтирадиган, уларни сўроқ-саволга тутадиган, қилганига яраша мукофот ёки жазо берадиган ким?! Албатта, Аллоҳ!


As such We recompense those who did good. 	 Албатта, Биз муҳсинларни шундай мукофотлармиз.


Are you pleased with the life of this world rather than the Hereafter? 	 Охират олдида бу ҳаёти дунё жуда оз-ку?!


No female conceives or delivers except with His knowledge, and no elderly person advances in years, nor is anything diminished of his life, but it is [recorded] in a Book. 	 Ҳар бир умр кўргувчига умр берилиши ёки унинг умрининг қисқартилиши албатта китобда бордир. Албатта, бу Аллоҳга осондир.


They are not equal. 	 Тенг бўлмаслар.


And there is no way of reproach against those who take revenge after being wronged. 	 Албатта, ким ўзига бўлган зулмдан кейин нусрат қозонса, бас, ундайларни (айблашга) ҳеч йўл йўқ.


And it may happen that Allah will vouchsafe (unto thee) the victory, or a commandment from His presence. 	 Демак, Исломга у ихлос билан кирган эмас. Мусулмонлар устун келиб турганда, улардан қўрқиб, тили билан мусулмонлигини изҳор қилган, баъзи ибодатларга ва диний кўрсатмаларга ҳам амал қилиб турган.


So by the Lord of heaven and earth, it is as surely true as that you have speech. 	 Осмону ернинг Роббиси ила қасамки, албатта, у(гап) мисоли сиз нутқ қилаётганингиздек ҳақиқатдир.


God creates whatever He wants. 	 Аллоҳ Ўзи хоҳлаган нарсани яратур.


Then Allah guided those who had faith to the truth of what they differed in, by His will, and Allah guides whomever He wishes to a straight path. 	 (Аллоҳ ирода қилган тўғри йўл Исломга тўлиғича кириш билан бўлади. Буни амалга ошириш учун шайтоннинг изидан юрганлар, ҳасад, тамаъ, ҳирс ва ҳавою нафс туфайли ҳақ китоб тўғрисида ихтилофга тушганлар билан бўладиган тўқнашувларда ғолиб келиш керак.


They said: 'We have put our trust in Allah. 	 Улар: «Аллоҳгагина таваккал қилдик.


Yet there are some Arabs (Juhaina and Muszaina tribes) who believe in Allah and the Last Day, and regard what they spend as a means of bringing them close to Allah and to the prayers of the Messenger. 	 Аъробийлардан Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирадиган ҳамда инфоқ қиладиган нарсасини Аллоҳга қурбат ҳосил қилиш ва Расулнинг дуосига мушарраф этиш воситаси деб биладиганлари ҳам бор. Билсинларки, албатта, ўша нарсалар улар учун қурбатдир.


And if you find them to be faithful, do not send them back to the unbelievers. 	 Ва у(кофир)ларга нафақа қилган нарсаларини (қайтариб) беринглар. Ва у(аёл)ларни никоҳлаб олсангиз, агар маҳрларини берсангиз, сизларга гуноҳ бўлмас.


Friends will turn into enemies on that day, except those who fear and follow the straight path. 	 (Қиёмат куни ҳамма ўз оқибатини билгач, гарчи бу дунёда яқин ўзаро дўст бўлса ҳам, бир-бирига душманга айланади. Чунки у дунёда бир-бирларини турли амалларга ундаган дўстларнинг дўзахга тушиб жазо тортишлари аниқ маълум бўлиб қолади.


So glorify the name of your Lord, the Supreme. 	 Бас, улуғ Роббинг исмини поклаб ёд эт!


He was not of the idolaters. 	 У мушриклардан бўлмаган эди.


God will ask them, "How many years did you live in your graves?" 	 У зот: «Ер юзида неча йил қолдингиз?» деди.


They make a shelter of their oaths and turn (men) from the way of Allah; so theirs will be a shameful doom. 	 Қасамларини ўзлари учун тўсиқ қилиб олдилар. Бас, Аллоҳнинг йўлидан тўсдилар.


Shall the recompense of kindness be aught save kindness? 	 Эҳсоннинг мукофоти, фақат эҳсондир.


Indeed, it is an august Book: 	 Албатта, У азиз китобдир.


Did We not create you from a base fluid 	 Сизларни ҳақир сувдан яратмдикми?


Moses said, "If I ask you such questions again, abandon me; you will have enough reason to do so." 	 У: «Агар бундан кейин сендан яна бир нарсани сўрасам, мен билан биродарлик қилмай қўявер. Батаҳқиқ, мен тарафимдан узр (қабули)ни охирига етказдинг», деди.


A speaker among them will say, "Indeed, I had a companion [on earth] 	 Ичларидан бир сўзловчи: «Аниқки, менинг бир дўстим бор эди. (Аҳли жаннатлардан бирлари сўз бошлаб, ҳеч шубҳа йўқки, у дунёда менинг бир танишим бор эди.)


Attend to your prayers and pay the zakat [prescribed alms]." 	 Тавҳид ақидасининг асоси–Аллоҳдан бошқага ибодат қилмаслик–аҳду паймон олинган ишларнинг бошида саналяпти. Ота-онага яхшилик қилиш ҳар бир фарзанднинг муқаддас бурчи ҳисобланади.


All that is because Allah is the Reality and it is He who revives the dead, and He has power over all things, 	 Булар кўрсатурки, албатта, Аллоҳ ҳақ зотдир ва, албатта, У ўликларни тирилтирур ҳамда У ҳар бир нарсага қодирдир.


“A day when you will turn back fleeing; none can save you from Allah; and whomever Allah sends astray, there is no guide for him.” 	 Сиз учун Аллоҳдан ҳеч бир қутқаргувчи бўлмас. Кимни Аллоҳ залолатга кетказса, бас, унга ҳеч бир ҳидоятчи бўлмас.


When thou seest, thou wilt see there bliss and high estate. 	 Ва агар кўрсанг, у ерда неъматни ва улкан мулкни кўрарсан.


Then Moses threw down his staff, and it swallowed up all that they had conjured into being. 	 (Сеҳргарлар арқонларини ташлаганида, илонга айланмаган, уларнинг найранги туфайлигина кишилар кўзига шундай кўринган эди, холос. Кейин Мусо алайҳиссалом асоларини ташладилар ва у аждарга айланиб, Фиръавн сеҳргарларининг асо ва арқонларини юта бошлади.)


So eat and drink and cool your eyes; and if you see any person say to him: 'Verily I have vowed a fast to the Most Compassionate Lord, and so I shall not speak to anyone today.' " 	 Бас, бирор одамни кўрар бўлсанг: «Мен Роҳманга рўза назр қилдим. Бугун инсон зотига зинҳор гапирмасман», дегин.


Even when they come to you arguing with you, those who disbelieve say, "This is not but legends of the former peoples." 	 Ҳатто олдингга сен билан тортишувга келганларида куфр келтирганлар: «Бу ўтганларнинг афсоналаридан бошқа нарса эмас», дерлар.


We have revealed the Book of guidance and mercy to the believers and We know all of its details. 	 Батаҳқиқ, Биз уларга илм ила муфассал қилинган, иймон келтирган қавм учун ҳидоят ва раҳмат бўлган китобни келтирдик.


You are only in manifest error.’ 	 (Сиз Аллоҳ ҳаммага ризқ беради, деган залолатли эътиқоддасизлар, мана, биздан баъзи бир одамларга таом беришимизни сўраб туришингиз бунинг далили, демоқчилар. Аслида эса, уларнинг тасаввурлари, гаплари айни залолатдир.


To them there will be no helpers. 	 Ва охиратда уларга нусрат бергувчилар бўлмас.


And We turned all the deeds they had performed into scattered floating specks of dust. 	 (Кофирларнинг бу дунёда қилган баъзи бир яхши амаларидан умидлари бўлиши мумкин. Аммо иймон бўлмаганидан кейин у ишлар ҳеч фойда бера олмайди.


Yet no faith will the greater part of mankind have, however ardently thou dost desire it. 	 Одамларнинг кўплари, гарчи сен жуда қизиқсанг ҳам, мўмин эмаслар. (Пайғамбаримиз (с. а. в.) қавмларига яхшиликни раво кўрганларидан, иймонга келишларини жуда қаттиқ истар эдилар.


as an act of grace. 	 Бу Роббингдан бўлган фазлдир.


God is Strong and Mighty. 	 Албатта, Аллоҳ қувватли ва ғолибдир.


Say: 'O my people who have been prodigal against yourselves, do not despair of God's mercy; surely God forgives sins altogether; surely He is the All-forgiving, the All-compassionate. 	 (Имом «Бухорий Саъд ибн Жубайрдан (р. а.) келтирган ривоятда айтилишича, кўплаб гуноҳлар қилган бир гуруҳ мушрик Расулуллоҳнинг (с. а. в.) ҳузурларига келиб: «Албатта, сен даъват қилаётган нарса жуда ҳам гўзал. Қани, айт-чи, биз қилган нарсаларни ювадиган нарса ҳам борми?» деб сўрашганида Аллоҳ таоло ушбу ояти каримани туширган экан.)


He who conceals it, his heart is sinful. 	 Ким уни беркитса, унинг қалби гуноҳкордир.


Have faith! for the promise of Allah is true." But he says, "This is nothing but tales of the ancients!" 	 У бўлса «Бу ўтганларнинг афсоналари, холос», дер.


[Allah] will say, "Thus did Our signs come to you, and you forgot them; and thus will you this Day be forgotten." 	 Сен эса, уларни унутдинг? Шунингдек, сен ҳам бугун унутиурсан», деди.


To the Jews We prohibited such things as We have mentioned to thee before: We did them no wrong, but they were used to doing wrong to themselves. 	 Лекин улар ўзларига зулм қилган эдилар. (Ушбу оятда ишора этилаётган, — Аллоҳ яҳудийларга ҳаром қилган нарсалар Анъом сурасида келган.)


Whoever of you allies himself with them—these are the wrongdoers. 	 Улар билан алоқа, муомалалар бўлаверади, аммо қалб фақат ақида учун холис қолади. Куфрни ихтиёр этган қариндошларни дўст-валий тутиш ширкнинг бир кўринишидир.


Yours shall be your requital, and mine shall be my requital. 	 (Бу сурада Ислом эълон қилган ақида эркинлиги ўз аксини топган. 1400 йил аввал эълон қилинган бу ҳуррият оёқ ости қилинганда, инсоният улкан зарарлар тортди.)


as are not diverted by trade and merchandise from remembering Him and from establishing Salat and paying Zakat, for they fear the Day when the hearts will be overturned and the eyes will become petrified. 	 Бир кишиларки, уларни тижорат ҳам, олди-сотди ҳам Аллоҳнинг зикридан, намозни тўкис адо этишдан ва закот беришдан машғул қила олмас. Улар қалблар ва кўзлар изтиробга тушадиган кундан қўрқарлар.


For every age there is a law. 	 Биз доимо оддий одамларни Пайғамбар қилиб келганмиз, фаришталарни эмас. Ўша сендан олдин ўтган Пайғамбарларнинг ҳам сенга ўхшаб оиласи, бола-чақалари бўлган.)


They shall say: Glory be to Thee! 	 Улар жинларга ибодат қилар эдилар. Кўплари ўшаларга иймон келтиргувчидирлар», дерлар.


Verily, (many) Messengers were denied before you (O Muhammad SAW), but with patience they bore the denial, and they were hurt, till Our Help reached them, and none can alter the Words (Decisions) of Allah. 	 Сендан олдин ҳам Пайғамбарлар ёлғончига чиқарилганлар. Бас, улар то нусрат келгунча ёлғончига чиқарилганларига ва берилган озорларга сабр қилганлар.


When We said to the angels, "Prostrate yourselves before Adam," all prostrated themselves except Satan. 	 Фаришталарга: «Одамга сажда қилинглар», деганимизни эсла. Бас, ўшанда улар сажда қилдилар.


On the day when the disbelievers will be exposed to the fire, they will be asked, "Is this not real?" 	 Куфр келтирганлар дўзахга кўндаланг қилинган кунда: «Бу ҳақиқат эмасми?!» (дейилур).


So often as they are returned to hostility they are plunged therein. 	 (Ибн Жарир Мужоҳиддан ривоят қилишича, бу ояти карима маккалик бир қавм ҳақида нозил бўлган. Улар Пайғамбар алайҳиссаломнинг ҳузурларига келиб, риё учун мусулмонликларини билдиришарди.


"O my people! Truly, this life of the world is nothing but a (quick passing) enjoyment, and verily, the Hereafter that is the home that will remain forever." 	 Эй қавмим, бу дунё ҳаёти вақтинчалик бир, матоҳ, холос. Албатта, охират- ўшанинг ўзи барқарорлик диёридир.


The admonition will be received by those who fear (Allah): 	 Албатта, қўрққан эсга оладир.


Did He not find you wandering, and give you guidance? 	 Ва У сени ҳайрон топиб, ҳидоятга бошламадими?


When the first of the warnings came to pass, We sent against you Our servants given to terrible warfare: They entered the very inmost parts of your homes; and it was a warning (completely) fulfilled. 	 Бас, ўша икки(бузғунчилик)дан биринчисининг ваъда вақти келганда, устингизга шиддатли куч-қудратга эга бандаларимизни юбораурмиз. Бас, улар ҳовли-жойларни оралаб кезарлар.


God has promised you abundant gains, which you will capture. 	 Аллоҳ сизларга кўпгина ўлжаларни ваъда қилди. Уларни олсангизлар, бунисини сизга тезлатиб берди, (ўтган воқеа) мўминларга ибрат бўлиши учун ва сизларни сироти мустақиймга бошлаш учун одамларнинг қўлини сиздан тўсди.


Such shall be the dwellers of Paradise, abiding therein (forever), a reward for what they used to do. 	 Ана ўшалар жаннат эгаларидир, унда қилган амаллари мукофотига абадий қолурлар.


Have they never journeyed through the land and seen what was the end of those who have gone before them? 	 Ахир улар ер юзида юриб, ўзларидан олдин ўтганларнинг оқибати қандай бўлганига назар солмайдиларми?! Ўшалар улардан кўра қувватлироқ ва ер юзида асарлари кўпроқ бўлган эдилар.


And there We brought the others near. 	 Ва кейин бошқаларни ҳам яқинлаштирдик. (Яъни, Фиръавн ва унинг аскарларини ҳам денгизга яқинлаштирдик.)


And the Word concerning nations of the jinn and humankind who passed away before them hath effect for them. 	 Унинг атрофидаги дўстлари ҳам буни тасдиқлаб туради. Агар яқин дўстлар унга аввалги гуноҳларини ҳам, бўлажак гуноҳларини ҳам зийнатлаб кўрсатаверсалар, улар уни жаҳаннам томон мақтаб-мақтаб олиб кетаётган бўладилар.


it scorches (even) the skin. 	 У терини кўп куйдирувчидир.


And if they should see a portion of the heaven coming down, they would say: Piled up clouds. 	 Агар улар бошларига тушаётган парчани кўрсалар ҳам, тўпланган булут, дерлар.


Whoever holds firmly to Allah will be shown a way that is straight. 	 Ким Аллоҳни маҳкам тутса, шубҳасиз, тўғри йўлга ҳидоят топган бўлади.


The Fire shall scorch their faces, exposing their jaws. 	 Юзларини олов куйдирур. Улар унда бадбашара ҳолда бўлурлар.


He said, 'I take refuge with God, lest I should be one of the ignorant.' 	 У: «Жоҳиллардан бўлишимдан Аллоҳдан паноҳ сўрайман», деди.


The flash of His lightning may well-nigh take away the sight. 	 Унинг чақмоғининг ярқираши кўзларни кетказгудек бўлур.


Say, ‘Indeed the matter belongs totally to Allah.’ 	 Сен: «Агар уйларингизда бўлсангиз ҳам, қатл бўлиш тақдирида ёзилганлар ўз ўлим жойларига чиқар эдилар. Бу, Аллоҳ кўксингиздаги нарсани синаши ва қалбингиздагини яхшилаб поклаши учундир.


The companions of the pit were killed 	 «Ухдуд» эгаларига лаънат бўлсин.