So said those who had no knowledge, [words] similar to what they say. 	 Бас, қиёмат куни ораларида Аллоҳ улар ихтилоф қилган нарса ҳақида ҳакамлик қилади. (Самовий китоб эгаси бўлмаган халқлар оятда илоҳий таълимотларни «билмайдиган кимсалар» деб аталяпти.


By the star when it setteth. 	 Ботаётган юлдуз билан қасам.


In fact, a great many people are corrupt. 	 Шунда Аллоҳ инсоф берганлари ўзига келиб, ҳақиқатга таслим бўлади. Мусулмон бўлиб ҳаёт кечиришни бошлайди.


And He found thee wandering, and He gave thee guidance. 	 Ва У сени ҳайрон топиб, ҳидоятга бошламадими?


You give sustenance to whomever You want without keeping an account. 	 Шунинг учун ҳам ушбу икки оятни кундалик вирд-вазифа сифатида ўқиб юриш тавсия қилинади.)


Then, surely thy Lord -- unto those who have emigrated after persecution, then struggled and were patient -- surely thy Lord thereafter is All-forgiving, All-compassionate. 	 Сўнгра, албатта, Роббинг фитнага учраганларидан кейин ҳижрат этиб, жиҳод қилган ва сабр этгани учун, албатта, Роббинг шулардан кейин мағфиратли ва раҳмлидир.


God is too exalted to have any partner. 	 Мўмин-иймон ва омонликни берувчи. Муҳаймин-ҳамма нарсани қамраб олувчи, яъни, Аллоҳ бандаларнинг барча ҳолатларининг гувоҳи бўлиб туради, ундан ҳеч нарса махфий қолмайди.


As thy Lord brought thee forth from thy house with the truth, and a part of the believers were averse to it, 	 Ушбу икки иш - ўлжани бўлиш ва ғазотга чиқишнинг бир-бирига ўхшашликлари бор. Ўлжа тақсимоти бир гуруҳ мўминларга ёқмаганидек урушга чиқиш ҳам баъзи бир мўминларга ёқмаган эди.)


Will you not see? 	 Кўрмайсизларми?!» деб айт.


Say, “Allah well knows how long they stayed; for Him only are the hidden of the heavens and the earth; how well He sees and hears! 	 Сен: «Уларнинг қанча қолганларини Аллоҳ яхши билгувчидир. Осмонлару ернинг ғайби Унга хосдир.


And fear He who created you and the former creation." 	 Сизни ва аввалги наслларни яратган зотдан қўрқинг».


That is the reward of the good. 	 Яхшилик қилувчиларнинг мукофоти шулдир.


Indeed, this is an amazing thing!" 	 (Иброҳимнинг (а. с.) ҳам аёлларининг ҳам ёши ўтиб қолган эди.)


He said, “Do they hear you when you call?” 	 У: «Илтижо қилганингизда улар сизни эшитадиларми?


It is the law of Allah which hath taken course aforetime. 	 (Аллоҳ таоло мўминларнинг ғалабасини ва кофирларнинг мағлубиятини Ўз суннатига боғлаб қўймоқда. Ҳақиқатда ҳам, иймон куфрдан, мўминлар кофирлардан доимо устун келадилар.


Allah knoweth that thou art indeed His apostle, and Allah beareth witness that; the hypocrites are indeed liars. 	 Ҳолбуки, Аллоҳ албатта сен Унинг Расули эканингни биладир. Ва Аллоҳ гувоҳли берурки, албатта, мунофиқлар ёлғончидирлар.


God certainly keeps watch over you. 	 Албатта, Аллоҳ устингиздан рақобат этувчи зотдир.


But those who respond not to Him,- Even if they had all that is in the heavens and on earth, and as much more, (in vain) would they offer it for ransom. For them will the reckoning be terrible: their abode will be Hell,- what a bed of misery! 	 Унга ижобат этмаганларга эса, агар ер юзидаги ҳамма нарсалар ва яна шунчасига эга бўлсалару уни фидо қилсалар ҳам, ана ўшаларга ёмон ҳисоб бўлур ва жойлари жаҳаннамдадир. У қандай ҳам ёмон жойдир.


And whosoever has done even an atom's weight of evil will behold that. 	 Ҳаммасининг ҳисоб-китоби бўлади, қиёматда жавоб бериш керак. Ҳар доим яхшиликни қилиб, агар у кўзга кўринмас зарра миқдорида бўлса ҳам ёмонликдан қочиш керак.)


The same holds good for the heir of the father (if he dies). 	 Ҳеч бир жонга имкондан ташқари таклиф бўлмайди. Она ҳам, ота ҳам боласи сабабидан зарар тортмасин.


Say: "Enjoy (your brief life)! 	 Бас, албатта, борадиган жойингиз дўзахдир», деб айт! (Одамларни Аллоҳнинг йўлидан адаштириб, ўзингиз айтган йўлга юргизиб, гапингизни қилдириб, ўзингизча ҳузурланяпсизми?


There is no crawling creature on the earth, nor a bird that flies with its two wings, but they are nations like you. 	 Ер юзидаги юрувчи ҳар бир жонзот ва икки қаноти ила учувчи қуш борки, ҳаммаси сиз каби умматлардир. Китобга ҳеч нарсани қўймай ёзганмиз.


Surely You have power over everything.” 	 Улар зулматда адашмайдилар, қоқилиб-сурилмайдилар ҳам. Имом Аҳмад ибн Ҳанбал ривоят қилган ҳадиси шарифда Пайғамбар алайҳиссалом: «Эй парвардигоро, қиёмат куни шарманда қилмагин», деб дуо қилганликлари келтирилган.)


There is no blame on you if you marry (one whom you had refused previously). 	 Шундай бўлиши уларнинг кўзлари қувончга тўлиши, хафа бўлмасликлари ва ҳаммаларининг сен уларга берган нарсадан рози бўлишларига яқинроқдир. Аллоҳ қалбларингиздаги нарсани биладир ва Аллоҳ ўта билгувчи ва ўта ҳалим зотдир.


In fact, it is a confirmation of what preceded it, and an elaboration of the Book. 	 Балки у ўзидан олдингининг тасдиғи ва китобнинг тафсилотидир.


And if any of your wives have gone from you unto the disbelievers and afterward ye have your turn (of triumph), then give unto those whose wives have gone the like of that which they have spent, and keep your duty to Allah in Whom ye are believers. 	 Агар аёлларингиздан бирортаси кофирларга ўтиб кетса, урушда туширилган ўлжадан хотини кетиб қолганга, у нафақа қилган миқдорни берингиз. Ўзингиз иймон келтирган Аллоҳдан қўрқинг.


and we indulged in vain talk with those who indulged in vain talk, 	 Ва ботилга шунғувчилар билан бирга шўнғир эдик.


In fact you are human beings, part of His creation; He forgives whomever He wills, and punishes whomever He wills; and for Allah only is the kingship of the heavens and the earth and all that is between them – and towards Him is the return.” 	 Осмонлару ер ва уларнинг орасидаги нарсалар Аллоҳникидир. Қайтиб бориш фақат Унинг Ўзигадир», деб айт.


No indeed; rather He is God, the All-mighty, the All-wise.' 	 Йўқ! Фақат азиз ва ҳаким бўлган Аллоҳгина бордир», деб айт.


Glory to (Allah) Who did take His servant for a Journey by night from the Sacred Mosque to the farthest Mosque, whose precincts We did bless,- in order that We might show him some of Our Signs: for He is the One Who heareth and seeth (all things). 	 Ўз бандасини кечаси Масжидул Ҳаромдан атрофини баракали қилганимиз Масжидул Ақсога оят-мўъжизаларимизни кўрсатиш учун сайр қилдирган зот пок бўлди. Албатта, У эшитгувчи ва кўргувчи зотдир.


He granteth wisdom to whom He pleaseth; and he to whom wisdom is granted receiveth indeed a benefit overflowing; but none will grasp the Message but men of understanding. 	 (Ҳикмат билан тасарруф қилган инсон ҳар бир нарсани ўз ўрнига қўйиб. қоиллатиб қилади. Садақада ҳам ҳаддидан ошмай, адолат билан иш юритади.


(Allah will reply): "Did We not give you lives long enough, so that whosoever would receive admonition, - could receive it? 	 «Сизларга эслайдиган одам эслагудек умр бермаган эдикми?! Сизларга огоҳлантиргувчи келмаган эдими?!


Whoso desireth power (should know that) all power belongeth to Allah. 	 Унга хуш каломлар юксалур ва солиҳ амал кўтарур уни. Макр ила ёмонликлар қилганларга шиддатли азоб бордир.


When he came to Solomon, he said, “Are you supplying me with money? 	 Қачонки, (элчиси) Сулаймонга келганида, у: «Сизлар менга мол-дунё ила мадад бермоқчимисиз?!


He has the power to bring them together when He so wills. 	 Ва У зот агар хоҳласа, уларни жамлашга қодирдир.


You did not (think) to hide your deeds from your ears, eyes and skin and you felt that God would not know all that you had been doing. 	 Лекин Аллоҳ қилаётган амалларингизнинг кўпини билмайди, деб гумон қилар эдингиз. (Сиз гуноҳ ишларни қилаётган вақтингизда одамлар гувоҳ бўлмасин, деб беркинсангиз ҳам, қулоқ, кўз ва териларингиздан беркина олмас эдингиз, бизга қарши гувоҳлик бермайди, деб ўйлардингиз.)


Cast down will be (their owners') eyes. 	 Уларнинг кўзлари қўрқинчга тўлар.


and from which the cautious shall be distanced. 	 Ва албатта, ундан тақводор банда четда қолади.


He is with you wherever you are; He sees all that you do; 	 Лекин Аллоҳга нисбатан бу маъноларни биз тушунгандай ҳолатда ишлатиб бўлмайди. Шунинг учун, ҳамма нарсани яратгандан сўнг Аллоҳ уларни Ўзининг тасарруфига олди, деб шарҳланади.)


When We decide to destroy a population, We (first) send a definite order to those among them who are given the good things of this life and yet transgress; so that the word is proved true against them: then (it is) We destroy them utterly. 	 Улар каттакон амалдорлар ва ҳар хил нозу неъматга кўмилган кишилар тоифасидир. Фазилат, муқаддас нарса, гуноҳ ёки савоб каби тушунчалар уларнинг хаёлига ҳам келмайди.


Then God sent divine peace on him, and invisible armies for his help, and made the unbelievers' purpose abject. 	 Уни Маккада кофирлар ўлдирмоқчи бўлиб, гапни бир жойга қўйганларида ҳам Аллоҳ унга нусрат берган. Аллоҳ кофирларнинг ёмон ниятларини унга билдирган ва унга чиқиб кетишни амр қилган.


He sends the angels with revelation by His command, to any of His creatures as He please, (saying): "Warn that there is no god but I, so fear Me." 	 У Ўз амри ила фаришталарни руҳ-ваҳий билан бандаларидан Ўзи хоҳлаганларига: «Огоҳлантиринглар. Албатта, Мендан ўзга илоҳ йўқ.


He said: 'My Lord, I seek refuge with You from asking You of that which I have no knowledge. 	 У: «Роббим, мен ўзимнинг илмим бўлмаган нарсани сендан сўрамоқдан паноҳ тилайман.


And (remember) when We took from the Prophets their covenant, and from you (O Muhammad SAW), and from Nuh (Noah), Ibrahim (Abraham), Musa (Moses), and 'Iesa (Jesus), son of Maryam (Mary). 	 Набийлардан аҳду паймонларини олганимизни эсла! Сендан, Нуҳдан, Иброҳимдан, Мусодан ва Ийсо ибн Марямдан ҳам.


They will then turn towards each other (and start wrangling). 	 Улар бир-бирларига савол берурлар.


Whosoever giveth thanks he only giveth thanks for his own soul; and whosoever is ungrateful then verily my Lord is Self-sufficient, Munificent. 	 У Тавротни, Исмул Аъзамни биладиган, Лавҳул Маҳфуздан хабардор эди, деган гапларни айтишган. Лекин Қуръони Карим ёки Пайғамбаримиз (с. а. в.) айтмаганларидан кейин, ишончли илмий далил бўлмагач, Қуръон ибораси билан кифояланиб, Аллоҳ ўша шахсни «китобдан илми бор», деб айтибди, у ёғини ўзи билади, дейишимиз тўғридир.)


Does he not know that God sees? 	 Албатта Аллоҳ уни кўришини билмасми?!


Know that God revives the earth after it was dead. 	 Билингларки, албатта Аллоҳ ўлик ерни тирилтирур.


They said: "We augur ill of you and those who are with you." 	 (Биз «шумланиш» деб таржима қилган маъно ояти карима матнида «тоир», «тоййар» каби иборалар билан келган. Бу ибора қуш, қуш учириш маъноларини беради.


Say, ‘There is a great sin in both of them, and some profits for the people, but their sinfulness outweighs their profit.’ 	 (Оятдаги «хамр» сўзини ичкилик, ароқ ёки вино деб таржима қилмадик. Чунки «хамр» сўзи умумий бўлиб, истеъмол қилган кишининг ақлини тўсувчи, яъни, бир оз бўлса-да таъсир ўтказувчи барча нарсага айтилади.


Indeed Ibrahim was a leader, obedient to Allah, and detached from all; and he was not a polytheist. 	 Албатта, Иброҳим Аллоҳнинг итоат қилгувчи, ҳаққа мойил уммати эди. Мушриклардан бўлган эмас.


The audio formats necessary for this call are not installed on your computer 	 Ушбу қўнғироқ учун зарур бўлган аудио форматлар компьютерингизда ўрнатилмаган


then would We have let thee taste the double of life and the double of death; and then thou wouldst have found none to help thee against Us. 	 Шундай бўлган тақдирда биз сенга ҳаёт (азобини) ҳам икки ҳисса, мамот (азобини) ҳам икки ҳисса тоттирган бўлардик. Сўнгра Ўзинг учун бизга қарши ёрдамчи топа олмас эдинг.


and when the earth is stretched out 	 Ва, вақтики, ер чўзилса.


causing (not only) their skins but all that is in their bellies as well to melt away. 	 У билан қоринларидаги нарсалар ва терилари эритилади.


They question thee (O Muhammad) concerning menstruation. 	 Сендан ҳайз ҳақида сўрарлар. Сен: «У кўнгилсиз нарсадир.


Open 	 Очиш


Wouldst thou then be guardian over him? 	 (Йўқ, албатта. Пайғамбарнинг вазифаси ҳавои нафсини ўзига худо қилиб олганларга вакил бўлиш эмас, балки Аллоҳдан келган амрларни кишиларга етказишдир.)


Indeed there are signs in this for those who listen. 	 Албатта, бунда эшитадиган қавмлар учун оят-аломатлар бордир.


Then We gave Moses the Scripture, perfect for the righteous, and explaining everything clearly, and a beacon, and mercy, that they may believe in the encounter with their Lord. 	 Яна Мусога ҳам китобни, яхшилик қилганга (неъмат) батамом бўлиш учун, ҳар бир нарса батафсил бўлиши учун, ҳидоят ва раҳмат бўлиши учун бердик. Шоядки, улар Роббиларига дучор бўлишларига иймон келтирсалар.


So if they do not obey you, then say, “Indeed I am unconcerned with what you do.” 	 Бас, агар улар сенга исён қилсалар: «Мен сиз қилаётган амаллардан безорман», дегин.


There is not an example they advance to which We do not give you a right answer and a better explanation. 	 Улар сенга бирор масал келтирсалар, Биз, албатта, сенга ҳақни ва гўзал шарҳини келтирамиз.


And Allah is most knowing about your faith. 	 Уларни никоҳингизга аҳлларининг изни ила олинг. Ва яхшилик билан маҳрларини беринг.


But the Apostle and the faithful who are with him wage jihad with their possessions and persons, and to such belong all the blessings, and it is they who are the felicitous. 	 Улар мунофиқларга ўхшаб жонлари ширин кўриниб, қўрқиб, урушдан қочиб, хотин-халаж орасига кириб ўтириб олмадилар. Улар Аллоҳнинг розилиги учун, Унинг йўлида шаҳид бўлишни орзу этиб жиҳод қилдилар.


He who thinks that God will not help him in this world and the next should stretch a rope to the sky then cut it off and see if his mind is relieved (of doubts) by this stratagem. 	 Кимки унга бу дунёю охиратда Аллоҳ нусрат беришига шубҳа қилса, бир восита топиб, осмонга осилсин, сўнгра уни кессин. Бас, назар солсин-чи, унинг бу ҳийласи ғам-ғуссани кеткизармикан?!


Then, after them, We sent Moses and Aaron with Our proofs to Pharaoh and his dignitaries. 	 Сўнгра улардан кейин Мусо ва Ҳорунни Фиръавн ва унинг қавмига Ўз оят-мўъжизаларимиз ила юбордик.


Kind and honourable,- Writing down (your deeds): 	 Улар ҳурматли, ёзиб тургувчилардир.


Save those that believe, and do righteous deeds, and remember God oft, and help themselves after being wronged; and those who do wrong shall surely know by what overturning they will he overturned. 	 (Ҳамма шоир ҳам ҳар водийда дайдийдиган, беамал гапирадиган бўлавермас экан. Агар шоир иймонли, яхши амалли, Аллоҳни кўп эсга оладиган, ўзини хор қилмай, ҳаққини таниган, золимлар устидан ғолиб келадиган бўлса, Аллоҳнинг розилигини топган шоир бўлиши мумкин.)


So when he had furnished them forth with their provisions, he put the (golden) bowl into his brother's bag, then a crier cried: "O you (in) the caravan! 	 Сўнгра жарчи: «Эй карвондагилар, сизлар ўғридирсизлар», деб жар солди. (Яъни, Юсуф (а. с.) оға-иниларининг жиҳозларини ҳозирлаётган ходимларига айтиб, кичик укасининг юкига бир сув идиш қўштириб қўйдилар.


Do you see any fissures? 	 Бирор камчилик кўряпсанми?


Be kind to your parents, relatives, orphans, the destitute, your near and distant neighbors, your companions, wayfarers, and your slaves. 	 Албатта, Аллоҳ ўзини юқори тутувчи ва одамлар устидан фахр қилувчиларни хуш кўрмас. (Оилавий-ижтимоий масалалар, мол-мулк ҳақида, бировларга яхшилик қилиш ҳақида баҳс этувчи оят ва жумлалар ичида ибодат ва ширк келтирмаслик ҳақидаги ушбу жумланинг келиши бежиз эмас.


If any slays a believer by error, then let him set free a believing slave, and bloodwit is to be paid to his family unless they forgo it as a freewill offering. 	 Кимки мўминни билмасдан ўлдириб қўйса, бас, унга мўмин қулни озод қилиш ва (ўлганнинг) аҳли кечирмасалар, хун бериш вожиб бўлур.


And that this is My path, straight; so do you follow it, and follow not divers paths lest they scatter you from His path. 	 Инсон эргашмоғи лозим бўлган бирдан-бир йўл–шу йўл. Ундан бошқа йўлларнинг ҳаммаси нотўғри йўллар.


Have they not travelled over the land so that they may observe how was the fate of those who were before them? 	 Улар ер юзида сайр қилиб юриб ўзларидан олдин ўтганларнинг оқибати қандоқ бўлганига назар солмайдиларми?!


He causes the night to pass into the day, and causes the day to pass into the night, and He fully knows all that is hidden in the breasts of people. 	 У кечасини кундузга киритадир, кундузни кечасига киритадир ва У кўксингиздаги нарсани ҳам яхши билувчидир.


If they dispute with you, say, "I have submitted my whole being to God and so have those who follow me." 	 Агар сен билан тортишсалар, сен: «Мен юзимни Аллоҳга таслим этдим ва менга эргашганлар ҳам!» деб айт. Ва китоб берилганларга ва саводсизларга: «Исломга кирдингизми?» деб айт.


And if ye call them toward guidance they follow you not: it is the same to you whether ye call them or are silent. 	 Агар уларни ҳидоятга даъват қилсангиз, сизга эргашмаслар. Уларни даъват қиласизми ёки жим турувчи бўласизми, сиз учун барибир.


We said: O Zulqarnain! either give them a chastisement or do them a benefit. 	 Ваҳий орқалими, илҳом қилдими? Лекин ўша қавм бўйича қарор қабул қилишни–хоҳласа, азоблаб, хоҳласа, яхшилик этишни ихтиёрига қўйди.)


He brought forth from it its water and its pasturage. 	 Ундан сувни, ўт-ўланларни чиқарди.


And remembereth the name of his Lord, so prayeth, 	 Ва Роббиси исмини зикр қилса ва намоз ўқиса ҳамдир.


Prophet, fight the unbelievers and hypocrites vehemently for the cause of God. 	 Ҳатто баъзи саҳобалар ҳаддан ошиб кетган мунофиқларни ўлдиришга изн сўраганларида ҳам, қўй, одамлар, ўз шерикларини ўлдиряпти, демасин, деганлар. Аммо ушбу ояти карима энди юмшоқ муомалаларнинг вақти ўтганини, энди мунофиқларга ҳам кофирларга қилгандек муомала қилиш вақти келганини билдирмоқда.


But if they cease, Allah is Oft-forgiving, Most Merciful. 	 Агар тўхтасалар, албатта, Аллоҳ мағфиратли ва раҳмлидир.


Indeed, if they helped them, they would turn their backs andthen they would not be helped. 	 Бордию ёрдам берганларида ҳам, ортларига қараб қочарлар ва алар ёрдамсиз қоларлар.


And [that] He may punish the hypocrite men and hypocrite women, and the polytheist men and polytheist women - those who assume about Allah an assumption of evil nature. 	 Аллоҳ тўғрисида ёмон гумон қилувчи мунофиқ ва мунофиқалар, мушрик ва мушрикаларни азоблаш учун. Уларни ёмонлик ўраб олсин.


And on the day when the Hour riseth the guilty will vow that they did tarry but an hour - thus were they ever deceived. 	 (Улар ёруғ дунёда бир соатдан ортиқ турмаганлари ҳақида қасам ичадилар. Агар кўпроқ турганларида, иймон келтиришлари мумкинлигини пеш қилмоқчи бўладилар.)


These are they upon whose hearts Allah has set a seal and they follow their low desires. 	 Ана ўшалар қалбларига Аллоҳ тамға босганлар ва ҳавои нафсларига эргашганлардир.


then pour over his head boiling water as punishment, 	 Сўнгра боши устидан қайноқ сув азобини қуйинглар!


Nor is the shadow equal with the sun's full heat; 	 Соя билан жазирама ҳам.


Those who believe not in the Hereafter, name the angels with female names. 	 Албатта, охиратга иймон келтирмаганлар фаришталарни аёл номи билан номларлар.


But whoever works righteousness, whether male or female, and is a believer—these will enter Paradise, where they will be provided for without account. 	 Эркакдир, аёлдир, ҳар ким мўмин бўлган ҳолида солиҳ амал қилса, бас, ана ўшалар жаннатга кирурлар, у ерда ҳисобсиз ризқланурлар.


Do they not see the birds above them, spreading out their wings and folding them in? 	 Тепаларида (қаноатларини) ёйиб ва йиғаётган қушни кўрмайдиларми?


Have fear of God and know that you are going to meet Him. 	 Аввалги оятлардан бирида эр-хотинни бир-бирига нисбатан кийим-либос деб таъриф қилинган эди.


Those with whom you make an agreement, then they break their agreement every time and they do not guard (against punishment). 	 Улардан сен аҳдлашганлар сўнгра ҳар сафар аҳдларини бузарлар ва улар (Аллоҳдан) қўрқмаслар. (Бу қилмишлари билан яна бир инсонийлик хусусиятларини йўқотадилар.


He said: O Moses! I have preferred thee above mankind by My messages and by My speaking (unto thee). 	 У зот: «Эй Мусо, Мен сени одамлар ичидан Пайғамбарлигим ва гаплашишим ила танлаб олдим.


And He it is Who accepteth repentance from His bondmen, and pardoneth the evil deeds, and knoweth what ye do, 	 Унинг Ўзи бандаларидан тавбани қабул қилур, гуноҳларини афв этур ва нима қилаётганингизни билур.


Such is (He) the knower of the unknown and the known, the mighty and the merciful, 	 Ана шу Зот ғойибнию ҳозирни билгувчи, азизу раҳиймдир.


"O my Lord," he said, "since You have led me into error I'll beguile them with the pleasures of the world and lead them astray, 	 У: «Эй Роббим, мени залолатга кетказганинг сабабидан, албатта, мен уларга ер юзида (гуноҳларни) зийнатлаб кўрсатаман ва, албатта, уларнинг ҳаммасини иғво қиламан.


How awful it will be for those who have rejected the truth when a dreadful Day arrives! 	 Баъзилари, Ийсо Аллоҳнинг ўғли деса, баъзилари Ийсо ота, ўғил ва муқаддас руҳдан иборат учликнинг бири дейди; баъзилари эса, Ийсо ота худо, она худо ва бола худодан бири–бола ўғил худо, дейдилар. Уларнинг орасида Ийсо алайҳиссалом Аллоҳнинг бандаси, Расули, руҳи ва калимаси дейдиганлар ҳам бор.


The Muslims who stay back from holy war without proper excuse, are not equal to the Muslims who fight in Allah's cause with their wealth and lives; Allah has bestowed higher ranks to the warriors who strive with their wealth and lives, than those who stay back; and Allah has promised good to all; and Allah has favoured the warriors upon those who stay back, with a great reward. 	 Мўминлардан бешикаст бўла туриб ўтириб қолганлари билан Аллоҳнинг йўлида моллари ва жонлари ила жиҳод қилувчилари баробар бўлмаслар. Аллоҳ моллари ва жонлари билан жиҳод қилувчиларнинг даражасини ўтириб қолувчилардан афзал қилди.


(It will be said to them)! 	 Албатта, бу Бизнинг (берадиган) ризқимиздир.


Indeed You see us best.’ 	 Албатта, Сен Ўзинг бизни кўриб турувчи эдинг», деди.


grapes, vegetables, 	 Ва узум ва кўкларни ҳам.


With God rests the outcome of all events. 	 Бу ёғи ўзига боғлиқ, ҳаракат қилса, чўққига албатта чиқади. Шунинг учун аввал-бошдан унга иймон келтириб, у нозил қилган Қуръонга эргашавериш керак.)


upon whom Allah has laid His curse. 	 Аллоҳ уни лаънатлади.


What they used to invoke before has forsaken them, and they know there is no escape for them. 	 Ва улардан илгари илтижо қилиб юрган нарсалари ғойиб бўлди. Улар ўзларига қочар жой йўқлигига тўла ишондилар.


Obey Allah and obey the Messenger, and those from among you who are invested with authority; and then if you were to dispute among yourselves about anything refer it to Allah and the Messenger if you indeed believe in Allah and the Last Day; that is better and more commendable in the end. 	 Аллоҳга итоат қилинг, Пайғамбарга ва ўзингиздан бўлган ишбошиларга итоат қилинг. Бирор нарса ҳақида тортишиб қолсангиз, агар Аллоҳ ва охират кунига иймон келтирган бўлсангиз, уни Аллоҳга ва Пайғамбарга қайтаринг.


Those who listen (in truth), be sure, will accept: as to the dead, Allah will raise them up; then will they be turned unto Him. 	 Албатта, тинглай оладиганларгина қабул қилурлар. Ўликларни эса Аллоҳ тирилтирур ва сўнгра Унинг Ўзига қайтарилурлар.


Those who deny the truth say, "Why was the Quran not sent down to him in a single revelation?" 	 Куфр келтирганлар: «Унга Қуръон бир йўла нозил қилинса эди», дедилар. Биз сенинг қалбингни у билан собит қилиш учун шундай қилдик ва уни дона-дона қилиб ўқидик.


Every man of them shall have the sin that he has earned charged to him; and whosoever of them took upon himself the greater part of it, him there awaits a mighty chastisement. 	 (Ислом душманлари ақлий тортишувларда, жанг майдонларида мусулмонлардан устун кела олишларига кўзлари етмаганидан кейин мусулмонларнинг энг кучли нуқтасини заифлаштириш учун очиқдан-очиқ иғво, бўҳтон, туҳмат ва уйдирма қилишга ўтдилар. Гапни бошқа ёққа буриб, ҳақиқатдан четга чиқиш, ёлғондан уйдирма тўқиш, бўҳтон ва иғво қилиш араб тилида »ифк« дейилади.


But those who hurt Allah's Messenger (Muhammad SAW) will have a painful torment. 	 Мунофиқлар бу юксак одоб намунасидан ҳам эгри хулоса чиқариб, моғор босган қалблари ҳиқду ҳасадга тўлиб, фитна гап ўйлаб чиқардилар. Пайғамбаримизга (с. а. в.) «қулоқ» деб лақаб қўйдилар.)


Surely He who gives it life will also give life to the dead. 	 Уни тирилтирган зот, албатта, ўликларни ҳам тирилтиргувчидир.


God is too Glorious and Exalted to be considered equal to idols. 	 У зот улар келтираётган ширклардан пок ва олий бўлди.


You pray to them, but they do not hear your call; and even if they heard you, they could not answer your prayer; and on the Day of Resurrection they will deny your having worshipped them. 	 Агар уларга дуо қилсангиз, дуоингизни эшитмаслар. Гап эшитсалар ҳам, сизга жавоб бера олмаслар.


If ye march not forth, He will torment you with a torment afflictive, and will substitute for you a people-other than you; and Him ye cannot hurt in aught; and Allah is over everything Potent. 	 Агар қўзғолмасангиз, У зот сизни аламли азоб билан азоблайдир. Ўрнингизга бошқа қавмни келтирадир.


vVerily, the hyprocrites will be in the lowest depths (grade) of the Fire; no helper will you find for them. 	 Албатта, мунофиқлар дўзахнинг энг остки қаватидадирлар ва ҳаргиз уларга бир ёрдамчини топа олмассан. (Ислом дини учун мунофиқлар кофирлардан ҳам зарарли ва хавфлидирлар.


It is He who gives you life and death. 	 У зот тирилтирур ва ўлдирур.


The hypocrites fear lest a surah should be revealed concerning them, proclaiming what is in their hearts. Say: Scoff (your fill)! 	 Мунофиқлар уларга қалбларидаги нарсанинг хабарини берадиган сура нозил бўлишидан қўрқарлар. Сен: «Истеҳзо қилаверинглар, албатта, Аллоҳ сиз қўрқаётган нарсани чиқаргувчидир», деб айт.


I cannot help you and you cannot help me. 	 Энди, мен, албатта, илгари мени шерик қилганингизни инкор қиламан. Албатта, золимларга, ҳа, уларга аламли азоб бор», деди.


There is a barrier behind all of them (who are dead) until the Day when they will be raised up. 	 Уларнинг ортида қайта тириладиган кунларигача тўсиқ бордир.


Say to them, (O Muhammad): "Holy is my Lord! 	 Сен: «Роббим пок бўлди.


Their wealth or children should not tempt you; God wants to punish them through these things in this life so that they will die as disbelievers. 	 Уларнинг мол-дунёлари ва бола-чақалари сени ажаблантирмасин. Аслида, Аллоҳ ўша нарсалар сабабли уларни дунёда азоблашни ва кофир ҳолларида жонлари чиқишни хоҳлайди, холос.


They said, “O Hud, you did not bring us any evidence, and we are not about to abandon our gods at your word, and we are not believers in you.” 	 Улар: «Эй Ҳуд, бизга очиқ-ойдин ҳужжат келтирмадинг. Биз сенинг гапинг учун худоларимизни тарк қилувчи эмасмиз ва биз сенга иймон келтирувчи ҳам эмасмиз.


Narrate to them exactly the tale of the two sons of Adam. 	 Уларга Одамнинг икки ўғли хабарини ҳақ ила тиловат қилиб бер.


But on the contrary, he belied (this Quran and the Message of Muhammad SAW) and turned away! 	 Ва лекин ёлғонга чиқарди ва юз ўгирди.


Or can we be returned (to life on earth), that we may act otherwise than we used to act? 	 У кишининг (с. а. в.) шафоатларидан умид қила олмайдилар. Қиёматда шафоат қилувчиларнинг яна бири Қуръони Карим эди.


And remind them of the Day whereon We shall Rather from every community a troop of those who belied Our signs, and they shall be held in order. 	 Биз ҳар умматнинг оятларимизни ёлғонга чиқарганларидан бир гуруҳини тўплаган кунда улар жамланиб-тизилиб туришар.


and those who have rejected the Day of Judgment. 	 Улар жазо кунини ёлғонга чиқарарлар.


And fear Allah and know that Allah is Knowing of all things. 	 Ҳикмат–Пайғамбар алайҳиссаломнинг суннатлари. Бу нарсаларни доимо эсда тутиш, улар асосида илоҳий кўрсатмаларга амал қилиб яшашгина инсонга бахт келтиради, шу жумладан, оилавий ҳаётда ҳам.)


I CALL THE night to witness when it covers over, 	 Туннинг қоплаб келаётган пайти билан қасам.


These are the decrees of God who knows all and is wise. 	 Қўлидан ҳеч нарса келмайдиган гўдакка ҳам мерос бериладими?» дейишди. Уларнинг бу тутимларига жавобан Аллоҳ таоло: «Аллоҳ сизга фарзандларингиз ҳақида васият этиб, бир ўғилга икки қиз насибасича беришни амр қилади», деб бошланувчи ояти каримани нозил қилди.)


Then did they wander through the land: was there any place of escape (for them)? 	 (Ҳалокатга учраган ўша аввалги кофирлар авлодлари ҳозиргилардан кўра қувватлироқ эдилар. Аммо чора топа олмай ҳалок бўлдилар.)


And it is He who hath produced gardens, trellised and untrellised, and the date-palm and the corn of varied produce, and the olives and the pomegranates alike and unlike. 	 У (ишкомларга) кўтариладиган ва кўтарилмайдиган боғларни, хурмо ва экинларни емагини хилма-хил қилиб, зайтун ва анорларни бир-бирига ўхшатиб ва ўхшатмай пайдо қилган зотдир. Мевалаган пайтида унинг мевасидан енглар ва йиғим-терим кунида ҳаққини беринглар.


Then He causes him to die, then assigns to him a grave, 	 Сўнгра ўлдирди ва қабрга киритди.


He said: I am better than him. 	 У: «Мен ундан яхшиман.


And those who strive hard in us, We shall surely guide them in Our paths; verily Allah is with the welldoers. 	 Бизнинг (йўлимизда) жиҳод қилганларни Ўз йўлларимизга ҳидоят этурмиз. Албатта, Аллоҳ чиройли амал қилгувчилар биландир.


Nay, they rather used to worship the jinn. 	 Кўплари ўшаларга иймон келтиргувчидирлар», дерлар. (Араблар ичида жинларга ибодат қиладиганлар кўп эди.


He settled. 	 Бас кўтарилди.


And indeed We gave the Descendants of Israel the Book, and the rule, and the Prophethood, and gave good things for sustenance and gave them superiority over all others of their time. 	 Батаҳқиқ, биз Бани Исроилга китобни, ҳукмни ва Пайғамбарликни бердик, уларга пок нарсаларни ризқ қилиб бердик ва уларни оламлар ичида афзал қилдик. (Ўз замонасида, албатта, Бани Исроил ўзгалардан афзал бўлган.


The believers who left their homes, and strove for the cause of God and those who gave them refuge and helped them, are true believers. 	 Иймон келтирган, ҳижрат этган, Аллоҳнинг йўлида жиҳод қилганлар ва жой бериб, ёрдам кўрсатганлар, ана ўшалар ҳақ мўминлардир.


And whatsoever ye spend (for good) He replaceth it. 	 У зот ризқ бергувчиларнинг яхшисидир». (Аллоҳ таоло хоҳлаган бандасининг ризқини кенг ва ҳоҳлаган бандасининг ризқини тор қилиб қўяди.


Kaf. Ha. Ya. 'Ain. Sad. 	 Кааф, ҳаа, йаа, айн, сод.


We created man from a drop of mingled fluid so that We might try him; We gave him hearing and sight; 	 Албатта, Биз инсонни аралаш нутфадан яратдик. Синаш учун, бас, уни эшитадиган, кўрадиган қилдик.


We have been the inheritors. 	 Ва Биз ўзимиз ворис бўлиб қолдик.


This, indeed, was in the ancient Scrolls, 	 Албатта, бу аввалги саҳифаларда бордир.


and brimming cups. 	 Ва тўлдирилган қадаҳлар бордир.


They were content to stay behind with the womenfolk. 	 Улар хотин-халажлар билан бирга бўлишга рози бўлдилар ва қалбларига муҳр босилди. Бас, улар англамаслар.


Allah is bountiful to the people, yet most people do not give thanks. 	 Албатта, Аллоҳ одамларга нисбатан фазлу карам соҳибидир. Лекин одамларнинг кўплари билмаслар.


that will destroy everything by the command of its Lord.” 	 У Роббисининг амри ила ҳар бир нарсани вайрон қилур. Бас, масканларидан бошқа нарса кўринмай қолди.


Save them from the punishment of Hell 	 Улар модомики Аршни кўтариб турган эканлар, шунга яраша куч-қувват ва мақом-мартабага эгадирлар.)


They glory in the Grace and the bounty from Allah, and in the fact that Allah suffereth not the reward of the Faithful to be lost (in the least). 	 Улар Аллоҳдан бўлган неъмат ва фазлнинг ҳамда, албатта, Аллоҳ мўминларнинг ажрини зое қилмаслигининг хушхабарини бермоқдалар. (Ушбу оятлар Аллоҳ йўлида жиҳод қилиб қурбон бўлган бандалари мақомларининг баёнидир.


To abide therein. 	 Улар унда абадий қолурлар.


Until when We overtake those who lead easy lives among them with punishment, lo! they cry for succor. 	 Токи уларнинг маишатпарастларини азоб ила тутганимизда, бирдан фарёд солурлар.


Then We have given the Book for inheritance to such of Our Servants as We have chosen: but there are among them some who wrong their own souls; some who follow a middle course; and some who are, by Allah's leave, foremost in good deeds; that is the highest Grace. 	 Бу тоифадаги одамларнинг ёмонликлари яхшиликларидан кўп бўлган Улар ўзларига ишониб топширилган ҳақ китобга муносиб бўла олмай ўзларига ўзлари зулм қилганлардир. Уламоларимиз «ўртачалар»–фарз ва вожиб амалларни адо этадиган, ҳаромлардан узоқ бўлган, баъзи мустаҳабларни тарк этиб, баъзи макруҳларни қилган кишилардир, дейдилар.


Such is Allah, your Lord, the True. 	 Бас, мана шу Аллоҳ сизнинг ҳақ Роббингиздир.


They say with their tongues what is not in their hearts. 	 Сен: «Агар Аллоҳ сизга зарарни ирода қилса ёки сизга манфаатни ирода қилса, ким сизларни Аллоҳдан (келадиган) бирор нарсадан (тўсишга) молик бўладир? Балки Аллоҳ қилган амалларингиздан хабардордир», деб айт.


He said, “If only I had the strength to stop you, or could rely on some strong support.” 	 У: «Қани энди сизларга қувватим етса эди ёки мустаҳкам ерга беркинсайдим», деди.


On Him I have relied, and He is the Lord of the Great Throne." 	 Ундан ўзга ибодатга сазовор зот йўқ, Унга таваккал қилдим, У улуғ аршнинг Роббисидир», дегин.


Glory be to You! 	 Аммо бундай қилмадилар. Қавмларига зарда қилиб, юртларидан чиқиб кетдилар.


(Then) their Lord called to them, saying: 'Did I not prohibit you to approach that tree, and did I not warn you that satan was your clear enemy' 	 Шунда Роббилари уларга нидо қилиб: «Сизларни ана ўша дарахтдан қайтарган эмасмидим ва, албатта, шайтон икковингизга очиқ-ойдин душмандир, демаганмидим?!» деди.


He said, ‘This is the path [leading] straight to Me. 	 У зот: «Ушбу зиммамдаги тўғри йўлдир:


On some We loosed a squall of pebbles, and others were seized by the Cry. Some We caused to be swallowed up by the earth, and some We drowned. 	 Бас, улардан баъзилари устига тош ёғдирдик, баъзиларини қичқириқ ушлади, баъзиларини ерга ютдирдик ва баъзиларини ғарқ қилдик.


When their Messengers brought them clear verses they rejoiced in such knowledge as they had; but they were encompassed by that which they mocked. 	 Қачонки уларга Пайғамбарлари очиқ-ойдин ҳужжатлар билан келганларида, улар ўзларидаги илм билан мақтандилар. Ва уларни ўзлари истеҳзо қилган нарса ўраб олди.


By the Lord of the heaven and the earth, it is as true as the fact that you speak. 	 Осмону ернинг Роббиси ила қасамки, албатта, у(гап) мисоли сиз нутқ қилаётганингиздек ҳақиқатдир.


And this is not hard to Allah. 	 Ва бу Аллоҳ учун қийин эмас.


The day the enemies of Allah are marched out toward the Fire, while they are in check, 	 Аллоҳнинг душманлари дўзахга (ташланиш учун) жамланадиган, улар тизиб қўйиладиган кунни (эсла).


And Allah encompasses them on every side. 	 Ҳолбуки, Аллоҳ уларнинг ортидан иҳота қилиб турувчидир.


lapping it down like thirsty camels.' 	 Бас, чанқоқ туядек ичувчисизлар.


No person shall have a burden laid on him greater than he can bear. 	 Ҳеч бир жонга имкондан ташқари таклиф бўлмайди.


And she who guarded her virginity, so We breathed into her of Our spirit and appointed her and her son to be a sign unto all beings. 	 Уни ва унинг ўғлини оламларга оят-белги қилдик. («Фаржини пок сақлаган» аёл деганда, Биби Марям назарда тутилган.)


Away with such wicked people! 	 Даф бўлсин золим қавмлар!


God knows those of you who slip away surreptitiously; so let those who go against His command beware, lest a trial befall them, or there befall them a painful chastisement. 	 Биринчи фикрга биноан, Пайғамбарни чақиришда, бир-бирингизни чақиришингиздаги лафзларни қўлламанг, дегани. Иккинчи фикрга кўра, Пайғамбарнинг чақириғини, буйруғини бошқаларнинг чақириғи каби оддий қабул қилманг, балки алоҳида аҳамият ва эътибор билан қабул қилинг, деганидир.


Then their excuse will be but to say: "By God our Lord, we were not idolaters." 	 Сўнгра, Роббимиз Аллоҳга қасамки, мушрик бўлмаган эдик, дейишдан бошқа фитналари бўлмас. (Боқий дунёда кўпчилик наздида сўроққа тутилганларида ва ҳамма нарса аниқлангандан сўнг ҳам мушриклар қасам ичиб, ўзларини ҳеч қандай гуноҳ қилмаган, ширк келтирмагандек тутишади.)


Yet will they swear by Allah (saying): If we had been able we would surely have set out with you. 	 Ҳолбуки, Аллоҳ улар ёлғончи эканларини, албатта, билади. (Мунофиқлар шахсий манфаатларини кўзлаб, мусулмонлар орасига суқилиб олган кимсалар эди.


Then a voice will cry out to them: 'This is the Paradise which you are made to inherit as a reward for your deeds.' 	 Ва уларга: «Мана шу жаннатингизни қилган амалларингиз туфайли мерос қилиб олдингиз», деб нидо қилинур.


And the companions of Paradise will call out to the companions of the Fire, "We have already found what our Lord promised us to be true. 	 Ва жаннат эгалари дўзах эгаларига: «Биз Роббимиз бизга ваъда қилган нарсанинг ҳақ эканини топдик.


He says, "Who will give life to bones while they are disintegrated?" 	 «Суякларни ким тирилтиради? Ҳолбуки, улар титилиб кетган-ку?!» деди.


Then, when they are down on their sides (after slaughter), eat thereof, and feed the beggar who does not ask (men), and the beggar who asks (men). 	 Ёнлари ерга текканида эса, бас, улардан енг ва қаноатли ва тиланган камбағалларни ҳам таомлантиринг.


(Allah) will say: "Thus didst Thou, when Our Signs came unto thee, disregard them: so wilt thou, this day, be disregarded." 	 Сен эса, уларни унутдинг? Шунингдек, сен ҳам бугун унутиурсан», деди.


But he whose balance (of good deeds) will be (found) light,- 	 Ва аммо кимнинг тарозуси енгил келса...


So on that Day no question will be asked of man or jinn as to his sin, (because they have already been known from their faces either white or black). 	 (Қиёмат бошлангандан инсдан ҳам, жиндан ҳам гуноҳ қилган-қилмагани ҳақида сўраб ўтирилмайди. Чунки ҳамманинг башарасидан, ҳолатидан унинг ким эканлиги билиниб туради.)


he shall have his suffering doubled on the Day of Resurrection and he will abide forever in disgrace, 	 Қиёмат куни унинг азоби бир неча баробар кўпайтирилур ва у(азоб) да хор бўлиб абадий қолур.


Do you feel secure that We will not cause a part of the land to sink or engulf you with sand storms when you would find no one to protect you? 	 Сизни қуруқликнинг бир томонига ютқазиб юборишидан ёки устингиздан тошли шамол юборишидан, сўнгра ўзингизга қутқарувчи топа олмай қолишингиздан хотиржаммисиз?!


Also know that Allah is Lenient and Forgiving. 	 Ва билингки, албатта, Аллоҳ мағфиратли ва ҳалимдир.


As to those among you who put away their wives by pronouncing zihar their mothers they are not. 	 Сизлардан ўз хотинларидан зиҳор қиладиганлар (билиб қўйсинларки), у(хотин)лар оналари эмас.


And (remember) when Ibrahim (Abraham) said, "My Lord, make this city (Makkah) a place of security and provide its people with fruits, such of them as believe in Allah and the Last Day." 	 Иброҳимнинг: «Роббим, буни омонлик юрти қилгин ва аҳлидан Аллоҳга ва қиёмат кунига иймон келтирганларини мевалар ила ризқлантиргин», деганини эсла. У зот: «Ким куфр келтирса, озгина ҳузур бахш этаман, сўнгра дўзах азобига мажбур қиламан ва у қандай ҳам ёмон жой!» деди.


So be upright towards Him, and seek forgiveness from Him.” 	 Бас, Унинг Ўзигагина тўғри юзланинг ва Унга истиғфор айтинг.


Still He pardoned you after that for Allah is Bounteous to those who believe. 	 Ҳолбуки, Бадр ғазотида мусулмонлар сонлари, қуроллари оз бўлса ҳам, ғолиб келган эдилар. Бу эса, ўз навбатида, Аллоҳнинг мўминларга нусрат беришига ваъдаси мўминларнинг Аллоҳнинг амрига тўлиқ амал қилишларига боғлиқ эканлигини кўрсатади.)


As for the scum it is cast away as jetsam, but, that which profits people remains on the earth. 	 Зеб-зийнат ясаладиган олтин ва кумуш, асбоб-ускуна ясаладиган темир ва мис каби маъданлар устида ҳам занг ва кераксиз моддалар бўлади. Бу масалда ҳаққа асл маъданлар, ботилга занг ва кўпик қиёс қилинмоқда.


Surely to Us is their turning back, 	 Албатта уларнинг қайтиши Бизгадир.


and that He may admit the believers, men and women alike, into gardens underneath which rivers flow, therein to dwell forever, and acquit them of their evil deeds; that is in God's sight a mighty triumph; 	 Мўминлар ва мўминаларни тагларидан анҳорлар оқиб турган жаннатларга мангу киритиш учун ва уларнинг гуноҳлари ювиш учун. Ва бу Аллоҳнинг ҳузурида катта ютуқдир.


And those whose scales are light - they are the ones who will lose themselves for what injustice they were doing toward Our verses. 	 Ва кимнинг тортилган (амаллари) енгил келса, бас, ана ўшалар Бизнинг оятларимизга зулм қилиб, ўзларига зиён этганлардир.


And do not grieve upon them, nor be distressed because of their scheming. 	 Сен улар ҳақида ғам чекма ва қилаётган макрларидан сиқилма ҳам.


Surely, you are only in clear error' 	 (Сиз Аллоҳ ҳаммага ризқ беради, деган залолатли эътиқоддасизлар, мана, биздан баъзи бир одамларга таом беришимизни сўраб туришингиз бунинг далили, демоқчилар. Аслида эса, уларнинг тасаввурлари, гаплари айни залолатдир.


Whoever changes faith for unfaith certainly strays from the right way. 	 (Аллоҳ таоло мусулмонларни яҳудийларга ўхшаб ғаразли саволлар беришдан қайтармоқда. Пайғамбар алайҳиссаломдан Мусо алайҳиссаломдан Бани Исроил сўраган нарсаларга ўхшаш нарсаларни сўрашнинг ёмонлигини баён қиляпти ва бу ишни, иймонни куфрга алмаштириш, деб атаяпти.)


And whoever turns back upon his heels, he will by no means do harm to Allah in the least and Allah will reward the grateful. 	 Мусулмонлар тўғридан-тўғри Аллоҳнинг ўзига мурожаат қилишни ўргансинлар. Улар Аллоҳнинг олдида ўзларини масъул эканликларини сезсинлар.)


The only answer of his people was, "Drive out Lot and his family from the city. 	 Унинг қавмининг жавоби: «Лут аҳлини юртингиздан қувиб чиқаринг, чунки улар покиза бўлишни хоҳлаган кишилардир», дейишдан бошқа нарса бўлмади. (Ифлосликка ботиб қолган бу қавм покликни масхара қилиб, покиза одамларни камситиш йўлига ўтди.


like of age for the Companions of the Right. 	 Ўнг тараф эгалари учун.


He will regain his sight. 	 (Ажабланишга ҳеч ҳожат йўқ.


And we have made the sky a roof withheld (from them). 	 Ва осмонни сақлаган шифт қилиб қўйдик.


who is honored in the presence of the Lord of the Throne, 	 У қувватлидир. Арш эгаси ҳузурида мартабаси олийдир.


In Him I have put my trust, and to Him I turn' 	 Тавбам ҳам Унинг Ўзигадир», деб айт.


Will they not fear Me' 	 (Биздан) қўрқмайдиларми?! « деб нидо қилганини эсла.


Say, “Have you received a promise from God—God never breaks His promise—or are you saying about God what you do not know?” 	 Зотан, Аллоҳ аҳдига ҳеч хилоф қилмайди. Ёки Аллоҳнинг номидан билмаган нарсангизни гапиряпсизми?» деб айт.


Praise be to God. He has sent the Book to His servant and has made it a flawless guide (for human beings) 	 Ўз бандасига китоб нозил этган ва унда ҳеч бир эгрилик қилмаган Аллоҳга ҳамд бўлсин.


Which is your army that will come to your aid against the Merciful Lord? 	 Роҳмандан бошқа сизларга ёрдам берадиган аскар ким ўзи?


In the sight of God Islam is the religion. 	 Китоб берилганлар фақат уларга илм келгандан сўнг ўзаро ҳасад қилишибгина ихтилоф қилдилар. Ким Аллоҳнинг оятларига куфр келтирса, бас, албатта, Аллоҳ ҳисобни тезда қилувчидир.


For any verse that We abrogate or cause to be forgotten, We bring another which is better than it, or similar to it. 	 Оятлардан биронтасини насх қилсак ёки унутдирсак, ундан яхшисини ёки унга ўхшашини келтирамиз.


Taste this, you are a person mighty and noble! 	 Тотиб кўр! Албатта, сен ўзинг «азизу мукаррамсан»!


We have delivered the Word to them, that they may remember. 	 Батаҳқиқ, Биз уларга гапни етказиб қўйдик. Шоядки эсласалар.


Say: 'That which remains' So, Allah makes plain to you His verses, in order that you will reflect 	 Бунинг ичига наша, қорадори, кўкнори ва бошқалар ҳам киради. Дунёда адолат ўрнатиш, ер юзида Аллоҳнинг халифаси бўлиш вазифаси юклатилган шахс ароқхўр ёки қиморбоз ва молини ноўрин сарфлайдиган бўлиши мумкинми?


Whoso judges not according to what God has sent down - they are the unbelievers. 	 Менинг оятларимни арзон баҳога сотманглар. Ким Аллоҳ нозил қилган нарса ила ҳукм юритмаса, ўшалар кофирлардир.


with which We revive a dead country and provide water to many of the cattle and humans We have created. 	 У ила ўлик юртни тирилтиришимиз ва ўзимиз яратган кўплаб чорва ҳайвонлари ҳамда инсонларни суғоришимиз учун.


Indeed, We were to warn [mankind]. 	 Бу кеча, дунё тарихидаги энг муборак кечадир. Чунки, бу кечада Аллоҳ таолонинг охирги, баркамол ва бутун инсониятга қиёмат кунигача саодат йўлини кўрсатиб берувчи китоби туша бошлаган.)


And fight with them until there is no persecution, and religion should be only for Allah, but if they desist, then there should be no hostility except against the oppressors. 	 Фитна бўлмаслиги ва дин Аллоҳга бўлиши учун улар билан жанг қилинг. Агар тўхтасалар, золимлардан бошқаларга душманлик йўқ.


And inform them of Ibrahim’s guests. 	 Уларга Иброҳимнинг меҳмонлари хабарини бер.


He was an upright man and he was not one of the polytheists." 	 У мушриклардан бўлмаган эди.


People do not own the right to intercede, except those* who have made a covenant with the Most Gracious. (* The Holy Prophets and virtuous people will be given the permission to intercede. 	 Улар шафоатга молик бўлмаслар. Магар ким Роҳман ҳузурида аҳду паймон олган бўлса (молик бўлур).


Indeed, Allah is Forgiving and Merciful." 	 Аллоҳ таоло уларга ҳақиқий иймон ҳақида таълим беришни ирода қилиб, ушбу оятни туширди.)


Rather, God raised him up to Himself. 	 Балки уни Аллоҳ Ўзига кўтарди.


So God forgave him, for He is the All-forgiving, the All-compassionate. 	 Шунда У зот уни мағфират қилди. Албатта, Унинг Ўзи мағфират қилгувчи, меҳрибондир.


Do not, therefore, take from them allies until they emigrate in the way of Allah, but if they turn their backs (on emigration), seize them and slay them wherever you come upon them. 	 Токи Аллоҳ йўлида ҳижрат қилмагунларича, улардан дўст тутманг.


By the winds which scatter dust, 	 Чанг тўзитувчи(шамол) лар билан қасам.


So that Allah may forgive, for your sake, the sins of those before you and those after you, and complete His favours upon you, and to show you the Straight Path. 	 Аллоҳ сенинг аввал ўтган гуноҳларингни ва кейингиларини мағфират этиши, неъматини батамом қилиши ва сени тўғри йўлга бошлаши учун.


‘Peace be to Abraham!’ 	 Иброҳимга салом бўлсин!


God is Pardoning and Forgiving. 	 Бошқа томон эса, аввал ноҳақдан тажовузкорлик қилган эди. Тажовузига яраша жавоб келганида, тушуниб ўзини тийиши керак эди.


Those who fear their Lord in secret will receive forgiveness and a great reward. 	 Албатта ўз Роббиларидан ғойибдан қўрқадиганлар учун гуноҳларини кечиш ва улкан ажр-савоблар бордир.


What, was he not an ejaculated drop (of sperm)? 	 У манийдан оққан нутфа бўлмаганмиди?


He said: Worship ye then instead of Allah that which cannot profit you at all, nor harm you? 	 У: «Аллоҳни қўйиб, сиз ҳеч манфаат ҳам, зарар ҳам бермайдиган нарсага ибодат қиласизми?!


When the magicians arrived, they said to Pharaoh, “Is there a reward for us, if we are the winners?” 	 Сеҳргарлар келган чоғларида Фиръавнга: «Агар биз ғолиб келгувчи бўлсак, бизга, албатта, ҳақ бериладими?» дедилар.


It is He who sent down tranquility into the hearts of the believers, to add faith to their faith. 	 У иймонларига иймон зиёда бўлиши учун мўминлар қалбига сокинликни нозил этган зотдир.


Should you dispute about anything refer it to Allah and the Messenger, if you believe in Allah and the Last Day. 	 Бирор нарса ҳақида тортишиб қолсангиз, агар Аллоҳ ва охират кунига иймон келтирган бўлсангиз, уни Аллоҳга ва Пайғамбарга қайтаринг.


in the shadow of a smoking blaze, 	 Қоп-қора тутундан бўлган соядадирлар.


Man does not utter any word except that with him is an observer prepared [to record]. 	 У бирор сўз айтмас, магар ҳузурида (фаришта) ҳозиру нозир.


Were they to find a shelter, or a cave, or a hideout, they would go to it, rushing. 	 Агар бирор бошпаноҳми, ғорми ёки кириб оладиган жойми топсалар, шошилиб ўша томонга юзланарлар. (Мунофиқларнинг мунофиқ бўлишининг асосий сабабларидан бири ҳам уларнинг қўрқоқликларидир.


They shall say: We declare to Thee, none of us is a witness. 	 У зот уларга: «Менинг шерикларим қани?!» деб нидо қиладиган кунда, улар: «Биз Сенга билдирамизки, бунга биздан бирорта гувоҳ йўқ», дерлар.


He said: 'These are my guests; do not shame me. 	 У: «Булар менинг меҳмонларим, ахир. Мени шарманда қилманглар.


Those before them had denied, therefore the punishment came to them from a place they did not know. 	 Улардан олдингилар ҳам ёлғончи қилганлар, бас, уларга ўзлари сезмаган томондан азоб келган.


that which they spend in pursuit of the life of this world is like a biting frosty blast which smites the harvest of a people who have wronged themselves, and destroys it. 	 Уларнинг бу дунё ҳаётида қиладиган нафақалари мисоли ўзига зулм қилган бир қавмнинг экинини уриб ҳалок қилган совуқ шамолга ўхшайди. Аллоҳ уларга зулм қилмади.


They descend on every sinful liar. 	 Улар ўта уйдирмачи ва ўта гуноҳкорларга тушурлар.


Spend in the way of God, and do not seek destruction at your own hands. 	 (Бу ояти каримада Аллоҳ таоло мусулмонларни ўзининг йўлида пул-мол нафақа қилишга амр қилмоқда. Бунга жиҳод учун ҳам, бошқа хайрли ишлар учун ҳам нафақа қилиш киради.


No! I swear by the Day of Resurrection. 	 Қиёмат куни билан қасам.


Those were the (prophets) who received Allah's guidance: Copy the guidance they received; Say: "No reward for this do I ask of you: This is no less than a message for the nations." 	 Аллоҳдан келган ҳидоят эса, доимо эргашиш зарур бўлган нарсадир. Пайғамбаримиз (с. а. в.) иқтидо қилишлари лозим ҳидоят ҳам шу ҳидоятдир.


But I am indeed Most Forgiving to him who repents and believes and does righteous works and keeps to the Right Way." 	 Албатта, Мен тавба қилган, иймон келтириб, яхши амал қилган, сўнгра тўғри юрганларни кўплаб мағфират қилгувчиман.


As for those who try to subvert Our signs, there is a punishment of painful torment. 	 Бизнинг оятларимизни ожиз қолдиргувчи бўлиш учун ҳаракат қилганларга эса, ана ўшаларга, аламли жазодан иборат азоб бордир.


O our people, respond to the Messenger of Allah and believe in him; Allah will forgive for you your sins and protect you from a painful punishment. 	 Шунингдек, Муҳаммад алайҳиссаломни Аллоҳнинг даъватчиси эканликларини, у зотнинг чақириқларига жавоб бериш лозимлиги, Аллоҳга иймон келтириш вожиблигини ҳам англаб етганлар. Энг муҳими, охиратни, қиёмат кунини билганлар, унда аламли азоблар борлигини, Аллоҳга иймонгина у азобдан сақлаб қолиши мумкинлигини фаҳмлаганлар.


And We wrote for him on the tablets [something] of all things - instruction and explanation for all things, [saying], "Take them with determination and order your people to take the best of it. 	 (Ушбу ояти каримада зикр қилинган «лавҳлар» ҳақида тафсир уламолари кўплаб маълумотлар келтиришган, кўплаб баҳс мунозара қилишган. Аммо кейинги даврдаги муҳаққиқ тафсирчи олимларимиз, маълумотларнинг ҳаммаси ҳам ишончли манбалардан олинмаганлиги учун улар ҳақида тортишувнинг ҳожати йўқ, деган хулосага келганлар.


They will not hear any unnecessary or sinful talk 	 Улар у ерда беҳуда, гуноҳ сўзларни эшитмаслар.


And Allah, of what you do, is Seeing. 	 Аллоҳ нима қилаётганингизни кўриб тургувчидир.


And We already know that your breast is constrained by what they say. 	 Албатта, Биз уларнинг айтаётганларидан сенинг дилинг сиқилишини яхши биламиз.


For them We have prepared a painful torment. 	 Ана ўшаларга аламли азобларни тайёрлаб қўйганмиз.


No harm touched them; and they followed the good Pleasure of Allah. 	 Аллоҳ улуғ фазл эгасидир. (Улар Аллоҳга таваккал қилиб, Уни ўзларига кофий вакил билиб чиққан эдилар.


But no sooner do they leave your presence than they ask those endowed with knowledge: “What is it that he said just now?” 	 Ҳузурингдан чиққанларида эса, илм берилганларга: «Ҳали у нима деди?» дерлар.


And your Lord will unfold His mercy for you, and will set your affair towards ease.” 	 (Роббиларига иймон келтирган, Роббилари ҳидоятларини зиёда қилиб, қалбларини мустаҳкамлаган йигитлар кофирлар билан баҳслашиш бефойдалиги, улар ёмонлигидан фақат қочибгина қутулиш мумкинлигини англаб етгач, иймонлари муҳофазаси учун каҳф-ғорга кириб бекинишни ўзаро маслаҳат қилдилар.)


I am thy Lord; put off thy shoes; thou art in the holy valley, Towa. 	 Албатта, Мен Ўзим сенинг Роббингдирман. Кавушларингни еч.


We created you from it (the earth), and to it We shall restore you; and from it We will bring you forth yet a second time. 	 Сизларни ундан яратдик, унга қайтарамиз ва яна бир бор ундан чиқариб оламиз. (Яъни, Биз сизларни ердан яратдик, ўлганингиздан сўнг яна унга қайтарамиз.


Enter Paradise as a reward for your deeds." 	 (Ҳа, ўлим фаришталари ҳам тақводорлар билан гўзал муомалада бўладилар. Уларнинг жонларини олишда мулойимлик билан, пок ҳолларида салом бериб туриб, жаннатга киришларини айтиб башорат берадилар.)


Muhammad is the Messenger of God, and those who are with him are hard against the unbelievers, merciful one to another. 	 У билан бирга бўлганлар кофирларга шиддатли, ўзаро раҳимдилдирлар. Уларни Аллоҳдан фазл ва розилик тилаб, рукуъ ва сажда қилган ҳолларини кўрурсан.


He said: "O my Lord! How shall I have a son, when my wife is barren and I have grown quite decrepit from old age?" 	 У: «Эй Роббим, аёлим туғмас бўлса, ўзим қариб-чириб қолган бўлсам, қандай қилиб менинг ўғлим бўлсин?!» деди.


Say: what! even though they did not ever have control over anything, nor do they understand. 	 Сен: «Ахир улар бирор нарсага эга бўлмасалар ва бирор нарсани англамасалар ҳам-а?!» деб айт.


Even if We take thee away, We shall be sure to exact retribution from them, 	 Агар сени кетказсак ҳам, албатта, Биз улардан интиқом олурмиз.


He was pious, 	 Ҳамда у тақводор эди.


And indeed they are, concerning the Qur'an, in disquieting doubt. 	 Ва, албатта, улар ундан шак-шубҳададирлар.


Allah has turned away their hearts, for they are a nation who do not understand. 	 Улар фаҳмламайдиган қавм бўлганлари учун Аллоҳ қалбларини буриб қўйди.


Say: 'Of these, has He forbidden you the males, the females, or what the wombs of the two females contain? 	 Агар ростгўй бўлсангизлар, илмий қилиб хабарини беринглар-чи?» деб айт. (Араб тилида «ал-анъом» деб номланган ҳайвонлар туркумини биз «чорва» деб таржима қилмоқдамиз.


[It is] as bounty from Allah and favor. 	 Бу Аллоҳ томонидан фазл ва неъматдир.


You are to warn with it—and a reminder for the believers. 	 Кўнглингда ундан танглик бўлмасин.


He who obeys the Messenger has obeyed Allah; but those who turn away - We have not sent you over them as a guardian. 	 Ким Пайғамбарга итоат қилса, Аллоҳга итоат қилган бўлади. Ким юз ўгирса, Биз сени уларга қўриқчи қилиб юборганимиз йўқ.


Allah doth command you to render back your Trusts to those to whom they are due; And when ye judge between man and man, that ye judge with justice: Verily how excellent is the teaching which He giveth you! 	 Шунингдек, бандаларнинг бандалардаги турли ҳақлари ҳам омонат ҳисобланади. Пайғамбаримиз (с. а. в.) ҳадисларидан бирида: «Биров сенга бир калима айтиб, сўнгра атрофга қараб қўйса, билгинки, шу сўз омонатдир», деганлар.


And indeed We have written in Zabur (Psalms) [i.e. all the revealed Holy Books the Taurat (Torah), the Injeel (Gospel), the Quran] after (We have already written in) Al-Lauh Al-Mahfuz (the Book, that is in the heaven with Allah), that My righteous slaves shall inherit the land (i.e. the land of Paradise). 	 Баъзилари, «зикр»дан мурод–Тавротдир, шунга кўра, оятнинг маъноси: «Батаҳқиқ, Биз Тавротдан сўнг Забурда ҳам: «Албатта, ерга солиҳ бандаларим меросхўр бўлурлар», деб ёзган эдик» бўлади, дейдилар. Бошқалари эса, «зикр»дан мурод–Лавҳул Маҳфуз, бинобарин, аввал ўша маънони Лавҳул Маҳфузга ёзиб, кейин Забурга ҳам ёзган эдик, маъноси чиқади, деганлар.


The Messenger prayed, "Lord, help me; they have called me a liar". 	 У: «Эй Роббим, мени ёлғончи қилганларга қарши менга нусрат бер», деди.


He it is that drave forth those of the people of the Book who disbelieved from their homes at the first gathering, Ye imagined no that they would go -forth; and they imagined that their fortresses would protect them against Allah. 	 (Яҳудийлар қўрғонларига ишониб, бизга ҳеч қандай ёмонлик етиши мумкин эмас, деб хотирлари жам эди. Лекин Аллоҳ таоло улар ўйламаган, хаёлларига келмаган ишни амр қилди.


It was only a wish in Jacob's soul which he had thus fulfilled. 	 Аллоҳ тақдир қилган нарса бир эшикдан кирсалар ҳам, турли эшикдан кирсалар ҳам, албатта, бўларди. Буни Яъқубнинг (а. с.) ўзлари ҳам яхши билардилар.


However, what we can anticipate for you is either punishment by the hands of God or by ours. 	 Бас, кутаверинглар, биз ҳам сизлар билан бирга кутувчилармиз», деб айт. (Жиҳодга бормай қолган мунофиқлар жиҳодга кетган мусулмонлар учун икки нарсадан бирини кутадилар, холос.


"Blow your bellows," he said; (and they blew) until it was red hot. 	 Ниҳоят, у (тўп темир)ни ўтга айлантиргач: «Олиб келинглар, устидан мис қуяман», деди. (Икки тоғ орасига тўпланган темирни босқонлар билан дам уриб эритиб олов ҳолига келтирдилар.


We confound their hearts and their eyes. As they believed not therein at the first, We let them wander blindly on in their contumacy. 	 Худди аввал иймон келтирмаганларидек, қалблари ва кўзларини буриб қўярмиз ва туғёнларида довдираган ҳолларида тек қўярмиз.


They said, ‘We do not water [our flock] until the shepherds have driven out [their flocks], and our father is an aged man.’ 	 Улар: «Чўпонлар қайтмагунларича суғора олмаймиз, отамиз қари чол», дедилар.


Nay, what they concealed before shall become manifest to them; and if they were sent back, they would certainly go back to that which they are forbidden, and most surely they are liars. 	 Улар олдин махфий тутган нарса ўзларига ошкор бўлди, холос. Агар улар ( дунёга) қайтарилсалар ҳам, ўзлари ман қилинган нарсага қайтарлар ва, албатта, улар ёлғончилардир.


Because he sees himself free from want. 	 Ўзини бой кўргани учун.


See how they lie against themselves, and (how) the thing which they devised hath failed them! 	 Назар сол! Улар ўзларини қандай алдарлар ва тўқиб юрган нарсалари улардан қандай йўқолди.


So Allah seized him (and made him) an example for the after (life) and for the former. 	 Бас Аллоҳ уни аввалги ва охирги гуноҳлари учун азобга олди.


Say: "It is Allah I serve, with my sincere (and exclusive) devotion: 	 Сен: «Динимни Ўзига холис қилган ҳолимда Аллоҳгагина ибодат қилурман.


and by the day as it reveals its glory 	 Ва у(қуёш)ни равшан кўрсатган наҳор билан қасам.


These are the verses of the Qur'an and a Book luminous. 	 Ушбулар Қуръон-очиқ китоб оятларидир.


Show me what those whom you consider equal to God have created. 	 Қани менга кўрсатинг-чи, Ундан бошқалар нимани яратдилар.


Do they have [access to] the Unseen, which they write down? 	 Балки уларнинг ихтиёрида ғайб (илми) бўлиб, улар ёзиб олаётгандирлар?!


And the people of Ibrahim and the people of Lut. 	 Иброҳим қавми, Лут қавми.


Certainly, We gave Moses the Book and followed him with the apostles, and We gave Jesus, the son of Mary, manifest proofs and confirmed him with the Holy Spirit. 	 Ва батаҳқиқ, Мусога китобни бердик ва унинг ортидан Пайғамбарларни кетма-кет юбордик. Ва Ийсо ибн Марямга равшан (мўъжизалар)ни бердик ва уни руҳул қудс билан қўлладик.


If they change their behavior, there would be no hostility against anyone except the unjust. 	 Агар тўхтасалар, золимлардан бошқаларга душманлик йўқ.


We shall raise them on the Day of Resurrection in their own image, blind and dumb and deaf: Their habitation will be Hell. 	 У қачон сокин бўлса, уларга оловни зиёда қилармиз. (Аллоҳ таоло, ақлини ишлатиб ҳидоят йўлини ихтиёр этган бандаларини ҳидоятга бошлайди.


(After having revealed the Quran to you) in all truth and justice, your Lord's Word has been completed. 	 Роббингнинг сўзлари содиқлик ва адолат ила батамом бўлди.


Then Pharaoh came, and those before him, and the Overturned Cities steeped in sin. 	 Фиръавн, ундан аввалгилар ва тўнтарилганлар хато қилдилар.


(Noah) said, "My people, I am not in any error, rather I am a Messenger from the Lord of the Universe, 	 У: «Эй қавмим, менда залолат йўқ. Балки мен оламларнинг Роббидан Пайғамбарман.


The day on which man shall recollect what he strove after, 	 У куни инсон қилган ишларини эслайдир.


Tell them, "Only God knows about it and most people do not know." 	 У зот фақат қиёматнинг қачон бўлишинигина эмас, бошқа ғайб илмларини ҳам билмайдилар. Бу билмасликлари эса айб эмас.)


Possibly your Lord will raise you to an honoured position. 	 Шоядки Роббинг сени мақтовли мақомда тирилтирса.


And when he cometh to know aught of Our revelations, he taketh it scoffingly. 	 Қачонки Бизнинг оятларимиздан бирор нарса билса, уни истеҳзо қилади.


And when ye are greeted with a greeting, then greet back with one better than that or return that; verily Allah is of everything the Reckoner. 	 Қачонки сизга бир саломлашиш ила салом берилса, сиз ундан кўра яхшироқ алик олинг ёки худди ўзидек жавоб беринг. Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсанинг ҳисобини олувчи зотдир.


It is said (unto them): Enter ye the gates of hell to dwell therein. 	 «Жаҳаннам эшикларидан унда абадий қолгувчи бўлган ҳолингизда киринг», дейилди.


receiving what their Lord has given them, for they had been virtuous aforetime. 	 Роббилари берган нарсаларни олувчилардир. Чунки улар бундан олдин эҳсон қилувчилардан бўлганлардир.


The life of this world is made to appear beautiful in the sight of the disbelievers, and they make fun of the believers; and the pious will be above them on the Day of Resurrection; and Allah may give to whomever He wills, without account. 	 (Кофирларнинг Аллоҳ йўлига юрмасликларининг сабаби дунё ҳаётининг зийнатидир. Уларнинг бирдан бир мақсади, фикри-зикри ва орзу-умиди–шу беш кунлик дунёнинг ҳой-ҳаваси, зийнатидир.


The people who the other day had wished to be like him, began saying, "Woe to us! 	 Ва кечагина унинг маконини орзу қилаётганлар: «Воажаб, Аллоҳ бандаларидан Ўзи хоҳлаганларига ризқини кенг ёки тор қиладиганга ўхшайдир.


Indeed, to Us is their return. 	 Албатта уларнинг қайтиши Бизгадир.


He will ask his companion, "Did you not say that there would only be one death 	 Биз ўлгувчи эмас эканмизми?!


Thus [you are ordered by Allah to continue in carrying out Jihad against the disbelievers till they embrace Islam (i.e. are saved from the punishment in the Hell-fire) or at least come under your protection], but if it had been Allah's Will, He Himself could certainly have punished them (without you). 	 Ана шундай. Аллоҳ хоҳласа, улардан Ўзи ғолиб келарди, лекин баъзиларингизни баъзиларингиз ила синаш учун (қилди).


It is not your wealth nor your sons, that will bring you nearer to Us in degree: but only those who believe and work righteousness - these are the ones for whom there is a multiplied Reward for their deeds, while secure they (reside) in the dwellings on high! 	 На молу дунёларингиз ва на бола-чақаларингиз сизни Бизнинг ҳузуримизга яқин қила олмас. Магар ким иймон келтирган ва солиҳ амал қилган бўлса, ана ўшаларгагина қилган амаллари туфайли кўпайтирилган мукофот бордир.


And [by] the promised Day 	 Ва ваъда қилинган кун билан қасам.


Each one of them offered a sacrifice. God accepted the sacrifice of one of them (Abel) but not that of the other (Cain) who then said to his brother, "I shall certainly kill you." 	 Икковлари қурбонлик қилганларида, бирларидан қабул қилинди, бошқасидан қабул қилинмади. У: «Албатта, мен сени ўлдиражакман», деди.


And among them are those who made a covenant with Allah that, “If He gives us by His munificence, we will surely give charity and surely become righteous.” 	 Улардан: «Агар У зот Ўз фазлидан берса, албатта, садақа қиламиз ва, албатта, аҳли солиҳлардан бўламиз», деб Аллоҳга аҳд берувчилар бор.


On that Day faces shall be humbled, 	 Ўшал кунда бир чеҳралар қўрқувчидир.


He is the Wise, the Expert. 	 Шунинг учун ҳам қиёмат куни дуд чалинадиган кун деб ҳам номланади.)


and it is sublime and wise with Us in the Mother Book. 	 Демак, Қуръони Карим Аллоҳ таолонинг ҳузуридаги Лавҳул Маҳфузда сақланган. Бу эса, уни Аллоҳ таоло нақадар зўр қадрлаганини кўрсатади.)


and the sun and the moon are joined together, 	 Ва қуёш билан ой жамланса.


God has not taken to Himself a son, nor is there any other deity besides Him; otherwise, each god would have walked away with what he had created. 	 Аллоҳ ҳеч бир фарзанд тутмаган, У билан бирга ҳеч бир илоҳ бўлмаган. Шундоқ бўлганида, ҳар бир илоҳ ўзи яратган нарсаси билан кетиб, баъзилари баъзиларидан устун келар эди.


God is Rich and Forbearing. 	 Бир оғиз бўлса ҳам, ширин сўз қалбнинг жароҳатига малҳам бўлади, кишининг кўнглини кўтаради. Кечириш эса, ҳасад ва ёмонликни ювиб ташлаб, ўрнига муҳаббат ва дўстликни солади.)


And when you (O dear Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him) are among them and lead them in prayer, only a group of them should be with you, and they must keep their weapons with them; so when they have performed their prostrations they should move away behind you; and the other group that had not prayed, must come and offer prayers in your leadership, keeping their guard and weapons with them; the disbelievers wish that you neglect your arms and your means so they may overpower you with a single attack; it is no sin for you to lay aside your arms due to rain or if you are sick; and keep your guard; undoubtedly Allah has kept prepared a disgraceful punishment for the disbelievers. 	 Иккинчи ракатни имом билан ўқиган ва яна қоровулликка ўтган иккинчи тоифа биринчи тоифадан кейин қолган бир ракат намозини якка-якка ўқиб салом беради. Бундай намозни адо этиш давомида мусулмонлар ҳушёр бўлишлари ва силоҳларини ўзлари билан бирга тутишлари қайта-қайта тайинланмоқда.


Have We not made the earth an even expanse? 	 Ерни тўшаб қўймадикми?


And horses, and mules, and asses, for you to ride, and as an adornment; and He creates what you know not. 	 Ушбу оятлар тушган даврда мавжуд бўлмаган ҳавода, сувда ва ерда юрадиган кўплаб нақлиёт воситалари вужудга келди. Бу эса, ўз навбатида, Қуръони Карим мазкур: «ва сиз билмайдиган нарсаларни яратади», жумласи ила мўмин-мусулмонларни келажак янгиликларидан хабардор қилаётганига далолатдир.)


God is Oft-Forgiving, Most Merciful. 	 Ислом шариати мусулмон эркакларга айрим тоифа аёлларга уйланишни ҳаром қилган. Мазкур тоифалар ушбу оятда, бундан олдинги ва кейинги оятларда ва Пайғамбарларимизнинг ҳадисларида баён қилинган.)


Allah measures the night and the day. 	 У сизлар ҳеч чидай олмаслигингизни билиб, сизларга (енгилликни) қайтарди. Бас (энди), Қуръондан муяссар бўлганича ўқинглар.


he has attendant angels, before him and behind him, watching over him by God's command. 	 Албатта, то бир қавм ўзларини ўзгартирмагунларича, Аллоҳ уларнинг ҳолини ўзгартирмас. Агар Аллоҳ бирор қавмга ёмонликни ирода қилса, бас, уни қайтариб бўлмас ва улар учун Ундан ўзга валий ҳам йўқ.


by sending against them flocks of swallows 	 Ва уларнинг устига тўп-тўп қушларни юбормадими?


That indeed is the mighty triumph.' 	 (Оятдаги «ростгўйлар»дан мурод иймони содиқлардир.)


Those who prevailed in their affair said, "Let us surely build a place of worship over them." 	 Иймонга келиб қолган шаҳар аҳолиси иймон йўлидаги жиҳодлари учун Аллоҳ томонидан муносиб тақдирланган каҳф эгаларини ҳақиқий ўлимларидан кейин қандай қилиб иззат-эҳтиром этиш борасида тортиша бошладилар.)


And a numerous company from among the last. 	 Кейингилардан ҳам кўпгина жамоатлардир.


God is most Exalted and most Great. 	 Албатта, Аллоҳ юксак ва буюкдир.


They found none to help them other than Allah. 	 Бас, ўзларига Аллоҳдан ўзга ёрдамчи топа олмадилар.


Indeed, those who deny Our signs and are disdainful of them—the gates of the heaven will not be opened for them, nor shall they enter paradise until the camel passes through the needle’s eye, and thus do We requite the guilty. 	 Бу баҳайбат туя ушбу кичкина тешикдан ўтса, бош устига, «анавилар» ҳам жаннатга кираверсинлар. Бу илоҳий таъбир оддийгина қилиб, абадул абад жаннатга кирмайди, дейишдан кўра юз чандон таъсирчандир.


Except for those who take refuge with a people between yourselves and whom is a treaty or those who come to you, their hearts strained at [the prospect of] fighting you or fighting their own people. 	 Магар, сиз билан орасида аҳднома бор қавмга етиб борсалар ёки сизлар билан ҳам, ўз қавмлари билан ҳам урушиш кўнгилларига сиғмасдан ҳузурингизга келсалар майли.


Call your adopted sons after their true fathers; that is more equitable in the sight of Allah. 	 Уларни ўз оталари номи билан чақиринглар. Ана шу Аллоҳнинг наздида тўғридир.


Why do you not seek forgiveness from Allah? 	 Шояд раҳм қилинсангиз», деди. (Ўзингизга азоб сўраш ўрнига, Аллоҳдан гуноҳларингизни кечиришини тиласангиз бўлмайдими?


They say with their mouths what is not in their hearts; but God knows what they hide. 	 Тиллари билан дилларида йўқ нарсани айтадилар. Аллоҳ беркитаётган нарсаларини яхши билувчи зотдир.


On that Day, man will be told of all that he has sent before and what he has left behind. 	 У кунда инсонга аввалу охир қилганининг хабари берилар.


So Moses said to his people: "Remember the favours of God when He saved you from the people of Pharaoh who afflicted you with oppression, slaying your sons but keeping alive your women, which was a great trial from your Lord." 	 Ўшанда Мусо қавмига: «Аллоҳнинг сизга берган неъматларини эсланг; вақтики, у сизни Оли Фиръавндан қутқарди. Улар сизга бардавом ёмон азоб берардилар.


"What led you into Hell Fire?" 	 Сизларни дўзахга нима киритди?


God is well aware of what you do. 	 Аллоҳ нима қилаётганингиздан хабардордир.


Nay, but everyone of them desireth that he should be given open pages (from Allah). 	 Балки улардан ҳар бири ўзига нашр қилинган саҳифалар берилишини ирода қиладир.


and He subjected to you the sun and moon constant upon their courses, and He subjected to you the night and day, 	 У сизга доимий ҳаракатдаги қуёш ва ойни ҳам, шунингдек, кеча ила кундузни ҳам хизматчи қилиб қўйди.


We sent Noah to his people: He said, "O my people! worship Allah! 	 Бас, у: «Эй қавмим, Аллоҳга ибодат қилинг.


That is the great triumph.” 	 Бу эса, айнан улкан ютуқдир, (дейиладир).


Have they not heard the accounts of those who came before them - of the people of Noah and 'Ad and Thamud, and the people of Abraham and the dwellers of Madyan (Midian), and the cities that were overturned? 	 Уларга ўзларидан олдин ўтганларнинг, Нуҳ, Од, Самуд қавмининг ва Иброҳим қавмининг, Мадян эгаларининг ва тўнтарилган(қишлоқ)ларнинг хабари келмадими? Уларга Пайғамбарлари очиқ-ойдин ҳужжатлар билан келдилар.


But most of the people do not know. 	 Ҳа, Аллоҳ таоло нимани ваъда қилса, уни албатта бажаради. Шундай қилиб, Мусо алайҳиссалом оилаларидан айрилмаган ҳолда Фиръавннинг қасрида тарбия топа бошладилар.)


One day will Allah raise them all up (for Judgment): then will they swear to Him as they swear to you: And they think that they have something (to stand upon). 	 Аллоҳ уларнинг барчасини қайта тирилтирадиган кунда худди сизларга қасам ичганларидек, Унга ҳам қасам ичарлар, ва бирор нарсага эришамиз, деб ўйларлар.


So they set out, but, when they got into a boat, the man made a hole in it. 	 Бас, юриб кетдилар. Кемага минганларида, уни тешиб қўйди.


Surely Allah loves those who do good deeds. 	 Аллоҳга яхши қарз бериш тугул, бандага ҳам яхши қарз бермадилар. Қарз беришда рибохўрликни бутун дунё бўйича йўлга қўйдилар.)


The skies are near to bursting asunder above them (for awe of Him), and the angels sing the praises of their Lord, imploring forgiveness for the dwellers of the earth. 	 Осмонлар уст томонларидан ёрилиб кетай дейдир. Фаришталар эса, Роббилари ҳамди ила тасбиҳ айтурлар ва ер юзидаги кимсаларга истиғфор сўрарлар.


And (as for) the man who steals and the woman who steals, cut off their hands as a punishment for what they have earned, an exemplary punishment from Allah; and Allah is Mighty, Wise. 	 Ўғри эркак ва ўғри аёлнинг қўлларини кесинглар. Бу уларнинг қилмишига жазо ва Аллоҳдан ъиқобдир.


And fight in the cause of Allah and know that Allah is Hearing and Knowing. 	 Аллоҳнинг йўлида жанг қилинг. Ва билингки, албатта, Аллоҳ эшитувчи ва билувчи зотдир.


Now enter it. 	 Киринглар унга!


And We poured out on them rain from the sky in abundance, and made the rivers flow under them. 	 Бас, гуноҳлари туфайли уларни ҳалок қилдик ва ўринларига бошқа асрларни пайдо қилдик. («Аср» сўзи юз йиллик муддатни англатишини биламиз.


Who will give a goodly loan to God which He will double for him, and be for him a splendid reward? 	 Бас, У зот унга бир неча марта кўпайтириб қайтарадир ва унга карамли ажр бордир. (Аллоҳ таоло Ўз дини йўлида сарфланадиган молу мулкни унга берилган «яхши қарз»га, яъни, орага судхўрлик ва бошқа ғаразлар қўшилмаган қарзга ўхшатмоқда.


And He sendeth down from the heaven mountains wherein is hail, then afflicteth therewith whomsoever He will, and averteth it from whomsoever He will: wellnigh the flash of His lightening taketh away the sights. 	 У зот осмондан, ундаги тоғлардан дўл тушириб, у билан Ўзи хоҳлаган кишиларга мусибат етказур ва уни Ўзи хоҳлаган кишилардан буриб юборур. Унинг чақмоғининг ярқираши кўзларни кетказгудек бўлур.


Even if We had sent down angels to them, and the dead had spoken to them, and We had gathered before them all things manifestly, they would [still] not believe unless Allah wished. 	 (Аллоҳ таоло турли оят-мўъжизани, кишини лол қолдирувчи нарсаларни жилва қилдириб, одамларни танг қолдириб, кейин иймонга келишларини хоҳламаган. Аллоҳ таоло иймон йўлини инкишоф этиб, кишилар ўша йўл билан ақлларини ишлатиб, ўз ихтиёрлари асосида иймонга келишларини хоҳлайди.


Nor do We see with you your intercessors, those you claimed were your partners with God. 	 Сизлар ўзингизча шерик деб ўйлаган шафоатчиларингизни кўрмаяпмиз?!


When Ibrahim said, “My Lord is He Who gives life and causes death”, he answered, “I give life and cause death”; Ibrahim said, “So indeed it is Allah Who brings the sun from the East – you bring it from the West!” – the disbeliever was therefore baffled; and Allah does not guide the unjust. 	 Ва Аллоҳ золим қавмларни ҳидоятга солмас. (Ушбу ояти карима Иброҳим алайҳиссалом билан у кишининг даврларида ўтган бир ҳукмдор подшоҳнинг тортишувини ҳикоя қилади.)


The same Satan is their patron today and they are heading towards a painful chastisement. 	 У бугун уларнинг дўстидир. Уларга аламли азоб бўлур.


as for Aad, they were destroyed by a howling, violent wind 	 Ва аммо Од қаттиқ (совуқ) шамол билан ҳалок қилиндилар.


If you will not stop this, I shall stone you to death. 	 Қасамки, агар тўхтамасанг, сени, албатта, тошбўрон қиламан!


These are the bounds prescribed by God, which He makes clear to men of understanding. 	 «Агар у ҳам талоқ қилса, гар Аллоҳнинг чегараларида туришга ишонсалар, бир-бирларига қайтсалар, гуноҳ бўлмайди», дейилишининг маъноси шу.)


In this is a sign for those who reflect. 	 Албатта, бунда тафаккур қилувчилар учун оят-белги бордир.


And the earth and the mountains are lifted and leveled with one blow - 	 Ва еру тоғлар кўтарилиб, бир мартагина силкитилса...


Have you not considered that all that is between the heavens and the earth glorifies God and that the birds spread their wings in the air to glorify God? 	 Аллоҳга осмонлар ва ердаги бор жонзот ва саф тортган ҳолидаги қушлар тасбиҳ айтишини ҳам кўрмайсанми?!


They satisfy you with their tongues, but their hearts are averse; and most of them are wicked. 	 Сизни оғизлари билан рози қиладилар-у, қалблари кўнмайдир. Уларнинг кўплари фосиқлардир.


Then is one who walks fallen on his face better guided or one who walks erect on a straight path? 	 Юз тубан қоқилиб юраётган киши ҳидоятдами ёки тўғри йўлдан қоматини тик тутиб бораётган кишими? («Юз тубан, қоқилиб юраётган киши» кофир кишидир.


And we shall certainly bear with patience all the hurt you may cause us, and in Allah (Alone) let those who trust, put their trust." 	 Бизга берган озорларингизга, албатта, сабр қиламиз. Таваккал қилувчилар фақат Аллоҳгагина таваккал қилсинлар», дедилар.


Say: "It is not in my power to cause you harm, or to bring you to right conduct." 	 Сен: «Албатта, мен сизлар учун зарарга ҳам, манфаатга ҳам молик эмасман»-деб айт.


God is Better, and more Lasting.” 	 Аллоҳ яхши ва боқийдир», дедилар.


And who will renounce the religion of Ibrahim except him who is a fool at heart? 	 Ўзини эси паст санаганларгина Иброҳимнинг миллатидан юз ўгиради.


And if they answer not your prayer, then know that it is revealed only in the knowledge of Allah; and that there is no Allah save Him. 	 Агар жавоб бера олмасалар, бас, билингки, у фақатгина Аллоҳнинг илми ила нозил қилингандир. Ундан ўзга бирон илоҳ йўқдир.


Then is he whom We have promised a good promise which he will obtain like he for whom We provided enjoyment of worldly life [but] then he is, on the Day of Resurrection, among those presented [for punishment in Hell]? 	 Биз унга гўзал ваъда қилган, кейин ўшанга эришувчи киши бу ҳаёти дунё матоҳини берганимиздан сўнгра қиёмат куни (азобга) ҳозир қилинганлардан бўлган киши каби бўлармиди?! (Бу ояти каримада мўмин билан кофир бир-бирларига солиштириб кўрсатилмоқда.


And the weighing on that Day is certain, then whosesoever balances will be heavy, those! they shall fare well. 	 Ўша куни (амалларни) тортиш ҳақдир. Бас, кимнинг тортилган (амаллари) оғир келса, ана ўшалар нажот топгувчилардир.


Those who prefer the life of this world instead of the Hereafter, and hinder (men) from the Path of Allah (i.e. Islam) and seek crookedness therein - They are far astray. 	 (Қаттиқ азобдан ҳолига вой бўладиган кофирларнинг шундай ҳолатга тушишининг сабаблари ушбу оятда келтирилади. Улар дунёни охиратдан устун қўйганлари учун иймон йўлига юра олмайдилар.


And for them are whips of iron. 	 Улар учун темир гурзилар бор.


And [mention] the one who guarded her chastity, so We blew into her [garment] through Our angel [Gabriel], and We made her and her son a sign for the worlds. 	 Уни ва унинг ўғлини оламларга оят-белги қилдик. («Фаржини пок сақлаган» аёл деганда, Биби Марям назарда тутилган.)


Say, ‘The death that you flee will indeed encounter you. 	 Сен: «Албатта, сиз ундан қочаётган ўлим, таъкид шулки, сизга барибир йўлиқувчидир.


And on the Day when He will gather them (all) together (and say): "O you assembly of jinns! 	 Уларнинг ҳаммасини тўплайдиган кунда: «Эй жинлар жамоаси, инсдан (адаштирганларингизни) кўпайтирвордингиз?!» дейди.


Call upon your Lord with humility and in secret. 	 Роббингизга тазарруъ ила ва махфий дуо қилинг.


But if ye count the favours of Allah, never will ye be able to number them. 	 Агар Аллоҳнинг неъматларини санасангиз, саноғига ета олмассизлар.


It is He who accepts the repentance of His servants, and excuses their misdeeds and knows what you do. 	 Унинг Ўзи бандаларидан тавбани қабул қилур, гуноҳларини афв этур ва нима қилаётганингизни билур.


God will judge between those who believe and the Jews, the Sabians, Christians and the Magians and the idolaters, on the Day of Judgement. 	 Албатта, Аллоҳ қиёмат куни иймон келтирганлар, яҳудий бўлганлар, собиийлар, насоролар, мажусийлар ва ширк келтирганлар орасида Ўзи ажрим қилур.


Let none of you look back. 	 Сизлардан ҳеч бирларингиз ортга қарамасин.


Those before them said it, but what they had earned did not avail them. 	 Батаҳқиқ, буни улардан аввалгилар ҳам айтган эдилар. Бас, уларнинг қилган касблари ўзларига асқотмади.


But then, when He has saved them, they commit violations on earth, and oppose justice. 	 Бас, қачонки У зот уларга нажот берса, кўрибсизки, улар ер юзида ноҳақдан зулм қилурлар.


We certainly know that some among you do deny it. 	 Ва, албата, Биз сизларнинг ичингизда ёлғонга чиқарувчилар борлигини билиб турамиз.


You will never be able to treat your wives with equal fairness, however much you may desire to do so, but do not ignore one wife altogether, leaving her suspended [between marriage and divorce]. 	 Яъни, кўнглингизда муҳаббати ўрнашган баъзихотинингизга бир йўла мойил бўлиб кетиб, хотинларингизнинг баъзисини муаллақ аёлга ўхшатиб қўйманг. «Муаллақ аёл» деб хотин бўлиб хотин эмас, боши очиқ бўлиб, боши очиқ эмас, аросат бир ҳолда қолган аёлга айтилади.


And they have claimed between Him and the jinn a lineage, but the jinn have already known that they [who made such claims] will be brought to [punishment]. 	 Ва улар У билан жинлар орасида насаб (даъвоси) қилдилар. Ҳолбуки, жинлар ўзларининг, албатта, (азобга) ҳозир қилингувчиликларини билганлар.


Divorce may be pronounced twice; then either the wife be kept honourably or parted with gracefully. 	 Талоқ икки мартадир. Сўнгра яхшиликча ушлаб қолиш ёки яхшиликча қўйиб юбориш.


They are laden with the burden of Allah's wrath, and humiliation is stuck upon them - and all this because they rejected the signs of Allah and slayed the Prophets without right, and because they disobeyed and transgressed. 	 Бундай бўлишлиги уларнинг Аллоҳнинг оятларига куфр келтиришлари ва Набийларни ноҳақдан ўлдиришлари сабабидандир. Бундай бўлишлиги осий бўлганлари ва ҳаддан ошганлари сабабидандир.


Those are the ones to whom We gave the Scripture, wisdom, and prophethood. 	 Ана ўшалар биз уларга китобни, ҳукмни ва Пайғамбарликни берган зотлардир.


They said: we mean that we may eat thereof and we may set our hearts at rest and we be assured that thou hast spoken the truth unto us, and we should be of the witnesses thereof. 	 Улар: «Ундан емоқни, қалбларимиз таскин топмоғини, бизга рост гапирганингни билмоқни ва бунга гувоҳ бўлмоқни истаймиз», дедилар.


And surely thou wilt find them the greediest of men after life, even greedier than those who associate. 	 Уларнинг ҳаётга энг ҳирс қўйган одамлар эканлигини биласан.


And those [angels] who deliver a message 	 Ваҳийни ташувчилар билан қасам.


which comes out of the loins and ribs. 	 У (сув) сулб (умуртқа) ва тароиб (кўкрак суяги) орасидан чиқадир.


Said [the king to the women], "What was your condition when you sought to seduce Joseph?" 	 У: «Юсуфнинг нафсини хоҳлаган вақтингиздаги ишингиз нима эди?» деди.


And for divorced women, maintenance (should be provided) on reasonable (scale). This is a duty on Al-Muttaqun (the pious - see V. 2:2). 	 Талоқ қилинган аёлларга мақбул тарзда фойда бериш тақводорлар бурчидир.


And that it is He who enriches and suffices 	 Ва, албатта, беҳожат қилган ҳам Ўзи, бадавлат қилган ҳам Ўзи.


(Ye) who believed Our revelations and were self-surrendered, 	 Оятларимизга иймон келтирганлар ва мусулмон бўлганлар.


He knew what you did not know, and granted you a near victory. 	 Бундай дейиш иймон одобларидан бўлиб, дунёдаги ҳар бир ишни ва воқеани Аллоҳ таолонинг хоҳишига боғлашдан иборатдир. Бу ваъда Ҳудайбия сулҳидан кўп ўтмай амалга ошди.)


There is no sin if you marry them provided you give their dowers to them. 	 Нафақа қилган нарсаларингизни сўранглар, улар ҳам нафақа қилган нарсаларини сўрасинлар. Бу сизларга Аллоҳнинг ҳукмидир.


Nay, for they are in doubt concerning it. 	 Йўқ, улар ундан кўрдирлар. Кофирлар охират илмидан хабардормикин?


It is God who made the cattle for you so that some you ride and some you eat. 	 Аллоҳ сизларга чорва ҳайвонларини, улардан баъзиларини минишингиз учун яратди. Улардан баъзиларини ерсизлар.


Verily God knows the unknown of the heavens and the earth; and God perceives all you do. 	 Албатта, Аллоҳ осмонлару ернинг ғайбини билувчи зотдир. Ва Аллоҳ қилаётган ишларингизни кўрувчи зотдир.


Surely I will cut off your hands and feet on opposite sides, and then I will surely crucify all of you.’ 	 Улар ўзларига қул бўлган фуқароларнинг ҳатто Аллоҳга иймон келтиришни ҳам ундан сўраб, илтижоланиб, адо этишларини хоҳлайдилар. Барча давр фиръавнларининг мўминларга қарши қўллайдиган услуби шу: қадимда қўл-оёқларини кесиб, осишган; ҳозирда қамайдилар, азоблайдилар, отадилар.


That is a far returning!' 	 Бу қайтиш (ақлдан) узоқ-ку?!» дедилар.


But when he saw their hands went not towards it (the meal), he felt some mistrust of them, and conceived a fear of them. 	 Уларнинг қўллари у(таом)га етмаётганини кўриб, улардан ҳайрон бўлди ва ичида хавфсиради. Улар: «Қўрқма, биз Лут қавмига юборилганмиз», дедилар.


Have not My revelations been rehearsed unto you, and them ye have been belying? 	 Сизларга оятларим тиловат қилинган эмасмиди?! Бас, сиз уларни ёлғонга чиқарган эмасмидингиз?!


And those who break the covenant of Allah after its confirmation and cut asunder that which Allah has ordered to be joined and make mischief in the land; (as for) those, upon them shall be curse and they shall have the evil (issue) of the abode. 	 Аллоҳнинг аҳдини мийсоқдан кейин бузадиганлар, Аллоҳ боғланишига амр этган нарсаларни узадиганлар ва ер юзида бузғунчилик қиладиганларга, ана ўшаларга лаънат ва уларга ёмон диёр бор.


And, when they will dispute in the Fire, the weak will say to those who were arrogant; "Verily! 	 Ўшанда улар дўзахда бир-бирлари ила хусумат қилурлар. Бас, заифлар мутакаббирлик қилганларга: «Албатта, биз сизга эргашувчи бўлган эдик.


The day He will call out to them and ask, ‘Where are My ‘partners’ that you used to claim?’ 	 У зот уларни чақирган кунида: «Сиз даъво қилган Менинг «шерик»ларим қани?!» дейдир.


Do not grieve over them, and do not be distressed by what they contrive. 	 Сен улар ҳақида ғам чекма ва қилаётган макрларидан сиқилма ҳам.


Except the bondmen of Allah sincere. 	 Магар Аллоҳнинг мухлис бандаларигина (мустаснодир).


They are not lawful for them (the disbelievers), nor are they (the disbelievers) lawful for them. 	 Ва у(аёл)ларни никоҳлаб олсангиз, агар маҳрларини берсангиз, сизларга гуноҳ бўлмас. Кофир хотинларингизни никоҳларингизда ушлаб турманглар.


Thus We reward him who giveth thanks. 	 Кимки шукр қилса, худди шундай мукофотлармиз.


Nor is it the word of the cursed Shaitan, 	 Ва у(Қуръон) тошбўрон қилинган шайтоннинг сўзи эмас.


Let not, then, their strutting about through the land deceive thee! 	 (Кофирлар ҳукм ва султонга, бошқа нарсаларга эга бўлишлари мумкин, бу ҳоллар мўмин кишини алдаб қўймаслиги керак.)


And when he saw their hands not reaching towards it, he thought they were pretending and inwardly started fearing them; they said, “Do not be afraid – we are sent to the people of Lut.” 	 Шунинг учун Иброҳим (а. с.) саҳроликларнинг меҳмондўстликлари асосида уларни зиёфат қилишга шошилдилар. Тезда пиширилган бузоқ гўштини олиб келиб, меҳмонлар олдига қўйганларида фаришталар таом емасликлари сабабидан унга қўл узатмай ўтиравердилар.


O Mankind! if ye be in doubt respecting the Resurrection, then We have created you of the dust, then of a drop, then of clot, then of a piece of flesh, formed and unformed, that We might manifest unto you Our power. 	 Агар қайта тирилиш ҳақида шубҳа қиладиган бўлсангиз, бас, Биз сизга баён қилишимиз учун сизларни тупроқдан, сўнгра нутфадан, сўнгра алақадан, сўнгра битган-битмаган бир чайнам гўштдан яратдик. Ва бачадонларда хоҳлаган нарсамизни маълум муддатгача қарор топдирамиз.


And We would have guided them to a straight path. 	 Бандалар унинг айтганларини қилганларида, ҳам ўзларига яхши бўлар, ҳам иймонлари собит, мустаҳкам бўлар эди. Одамлар Аллоҳнинг буйруқларига жавобан Исломга тўлиқ амал қилганларида эди, Аллоҳ таоло уларга улуғ ажрни–жаннатни берган бўлур эди.


When the earth is shaken with its [final] earthquake 	 Вақтики, ер ўзига хос зилзилага тушса.


When the prophecy of your second transgression will come to pass, sadness will cover your faces. 	 Бас, кейинги (бузғунчиликнинг) ваъда вақти келганда, юзингизни қора қилишлари учун, масжидга аввал кирганларидек киришлари учун ва эгаллаган нарсаларини тамоман парчалашлари учун (бандаларимизни юборамиз). (Сиз ўзингизнинг қилмишингиз ила ўша ваъданинг юзага чиқишига сабаб бўлганингизда...


And these towns (population, 'Ad, Thamud, etc.) We destroyed when they did wrong. And We appointed a fixed time for their destruction. 	 Ана у шаҳарларни ҳам зулм қилганларида ҳалок этганмиз ва уларнинг ҳалокатларига вақт белгилаганмиз.


by the hands of the noble, virtuous, 	 Элчи(фаришта)лар қўлларидадир.


(Lord), guide us to the right path, 	 Бизни тўғри йўлга бошлагин. ("Ҳидоятга бошлаш" луғатда бирор нарсага лутф билан йўллаб қўйишга айтилади.)


And the sun runneth to its appointed term: that is the disposition of the Mighty, the Knowing." 	 Бу азизу ўта билгувчи зотнинг тақдир қилганидир. (Оятда қуёшнинг ўз истиқрори учун ажратилган маконда ва замонда жараён этиши–ҳаракатланиши ҳақидагина гап кетмоқда.)


When death approaches anyone of you, Our messengers take him away and they do not neglect [their duty]. 	 Қачонки бирортангизга ўлим келса, элчиларимиз камчиликка йўл қўймаган ҳолда уни вафот эттирарлар.


And never think that Allah is unaware of what the wrongdoers do. 	 Сен ҳаргиз, Аллоҳ золимлар қилаётган нарсадан ғофил, деб гумон қилма.


And have you seen that [seed] which you sow? 	 Ўзингиз экаётган нарсани ўйлаб кўринг-а!


Have they not looked up to the heaven above them, in what wise We have constructed and bedecked it, and that therein is no rift? 	 Устиларидаги осмонга назар солмайдиларми? Уни қандай бино қилибмиз, зийнатлабмиз ва унинг тешиклари ҳам йўқ?!


When he reviewed the Tair, he said: "How is it I do not see Hud-hud? Is he absent? 	 Ва қушларни текширди-да: «Нега Ҳудҳудни кўрмаётирман ёки ғойиблардан бўлдими?


Moses, recall when you slew a person. 	 Ва бир жонни ўлдирдинг.


Only men possessed of minds remember; 	 Буни, албатта, ақл эгаларигина эслайдилар.


Or, were they created out of nothing? 	 Балки, улар ҳеч нарсадан ҳеч нарса йўқ ўзлари яралгандирлар?!


Save him who stealeth the hearing, and them doth a clear flame pursue. 	 Магар бирортаси ўғриликча қулоқ осса, равшан олов унинг ортидан тушар.


But they would learn from those two that with which they would cause a split between man and his wife—though they could not harm anyone with it except with Allah’s leave. 	 Шундай қилиб, мўъжиза нимаю сеҳр нима–кишиларга амалда кўрсатилган экан. Ушбу ояти карима мазкур масалани муолажа қиларкан, Сулаймон сеҳргар бўлган, деган даъвога «Сулаймон кофир бўлмаган» деган жавоб келмоқда.


“Am I not your Lord?” 	 Гувоҳ бўлдик!» деганларини эсла.


If you could only see the wrong-doers arrayed before their Lord, each bandying charges against the other. 	 Ўшанда заиф саналганлар мутакаббирлик қилганларга: «Сиз бўлмаганингизда, албатта, биз мўмин бўлар эдик», дерлар. (Қуръонга ҳам, ундан олдинги китобларга ҳам ҳеч қачон иймон келтирмаймиз, деган ўша золимларни қиёмат куни маҳшаргоҳда Роббилари ҳузурида турғазиб қўйилганларида ҳар бири ўзини оқлаш учун бир-бирига гап қайтараётганларини кўрсанг эди.


You will judge between your slaves about that wherein they used to differ." 	 Сенинг Ўзинг бандаларнинг орасида улар ихтилоф қилиб юрган нарсаларда ҳукм қилурсан», деб айт.


God lets anyone He wishes go astray and sets whoever He will on a straight path. 	 Аллоҳ кимни хоҳласа, адаштирар ва кимни хоҳласа, тўғри йўлда барқарор қилиб қўядир.


PAGE 	 Саҳифа


It is not for the inhabitants of Medina and the Desert-Arabs around them to stay behind the Messenger of God, nor to prefer themselves to him. 	 Мадина аҳлига ва уларнинг атрофидаги аъробийларга Расулуллоҳдан четда қолишлари ва ўз жонларини кўзлаб унинг жонига эътибор қилмасликлари дуруст эмас.


Is not Allah the Best Knower of that which is in the breasts of the creatures? 	 Аллоҳ оламларнинг кўксиларидаги нарсаларни ўта билгувчи зот эмасми?! (Бундай одамлар, иймон калимасини айтсак бўлди, ҳамма нарса ўз-ўзидан бўлаверади, ҳеч қандай ёмонлик етмайди, деб тасаввур қиладилар.


Were you to see when the wrongdoers are in the throes of death, and the angels extend their hands [saying]: ‘Give up your souls! 	 Бугунги кунда Аллоҳга нисбатан ноҳақ гап айтганларингиз учун ва Унинг оятларидан мутакаббирлик қилиб юрганингиз учун хорлик азоби ила жазоланурсиз», дегандаги ҳолларини кўрсанг эди. (Кофир мушриклар Пайғамбарни (а. с.) инкор қилиб, у зотга қўяётган айблар ғоят катта айблардир.


You will know the truth of the matter after a while.” 	 Албатта, унинг хабарини бир муддатдан сўнг билурсиз», деб айт.


For some of us are upright and some otherwise: Surely we follow different ways. 	 Ва, албатта, биздан солиҳлар ҳам ва бошқалар ҳам бор. Турли гуруҳлар бўлган эдик.


Those of you who say, regarding their wives, 'Be as my mother's back,' they are not truly their mothers; their mothers are only those who gave them birth, and they are surely saying a dishonourable saying, and a falsehood. 	 Сизлардан ўз хотинларидан зиҳор қиладиганлар (билиб қўйсинларки), у(хотин)лар оналари эмас. Туққан оналаридан ўзга ҳеч ким уларга она эмаслар.


and Allah knows best what they keep to themselves. 	 Улар қалбларида нимани сақлаётганларини Аллоҳнинг Ўзи билар.


Believers, guard yourselves and your families against a Fire whose fuel is men and stones, and over which are harsh, terrible angels who disobey not God in what He commands them and do what they are commanded. 	 Ўзингизни ва аҳли аёлингизни ёқилғиси одамлару тошдан бўлган ўтдан сақланг. Унинг тепасида қўпол, дарғазаб фаришталар бўлиб, улар Аллоҳнинг амрига исён қилмаслар ва нимага буюрилсалар, шуни қилурлар.


But the wicked among them substituted other words for the words given to them; so We sent down upon them a plague from the sky, because of their wrongdoing. 	 (Улардан зулм қилганлари айтишлари лозим бўлган «Ҳиттатун» деган иборани, «Ҳинтатун», яъни, «буғдой» деган сўзга алмаштирдилар ва шаҳарга сажда қилган ҳолларида эмас, ортлари билан сурилиб кирдилар. Ана шу итоатсизлик ва зулмлари учун Аллоҳ таоло уларнинг устидан азоб туширди.)


Had We wanted, We could have given guidance to every soul, but My decree, that hell will be filled-up with jinn and people, has already been executed. 	 Бу дунёдаги вазифасини тушунтирди. Одамлар ва жинлар ичидан кофирликни, осийликни танлаганларини қўшиб жаҳаннамга ташлаб, улар билан уни албатта тўлдираман, деган сўзим бор эди, шу ҳақ бўлди.)


And those who believed (in the Oneness of Allah and His Messengers and whatever they brought) and did righteous deeds, will be made to enter Gardens under which rivers flow, - to dwell therein forever (i.e. in Paradise), with the permission of their Lord. 	 Ва иймон келтириб, амали солиҳ қилганлар остидан анҳорлар оқиб турган жаннатларга киритилурлар. Унда Роббилари изни ила абадий қолурлар.


That is because Allah merges the night into the day, and He merges the day into the night. 	 (Доимий сувратда кеча кундузга, кундуз кечага кириб туради. Буни Аллоҳга куфр келтириб, гердайиб юрган одамлар ҳам, бошқалари ҳам қила олмайди.


Or who is this that shall provide for you if He withholds His provision? 	 У Ризқни тортиб қўйса, сизга ризқ берадиган ким ўзи?!


How terrible was the rain (that fell) on those who had been warned! 	 (Шунинг учун ҳам ҳанафий мазҳабидаги баъзи фақиҳлар, Лут алайҳиссалом қавми кирдикорини қилган баччавозларни, тошбўрон қилиб ўлдириш керак, дейдилар.)


And Allah hears your dialogue; indeed, Allah is Hearing and Seeing. 	 (Яъни, Аллоҳ таоло уй ичида, Пайғамбар алайҳиссалом билан пичирлашиб гаплашган Ҳавла Бинти Саълабанинг сўзларини эшитгандек, дунёда бўлаётган барча ишларни кўриб туради. Унинг учун ҳеч бир нарса махфий эмасдур.)


When God said, 'Jesus Son of Mary, remember My blessing upon thee and upon thy mother, when I confirmed thee with the Holy Spirit, to speak to men in the cradle, and of age; and when I taught thee the Book, the Wisdom, the Torah, the Gospel; and when thou createst out of clay, by My leave, as the likeness of a bird, and thou breathest into it, and it is a bird, by My leave; and thou healest the blind and the leper by My leave, and thou bringest the dead forth by My leave; and when restrained from thee the Children of Israel when thou camest unto them with the clear signs, and the unbelievers among them said, "This is nothing but sorcery manifest." 	 Бани Исроилга аниқ мўъжизалар келтирганингда, улардан куфр келтирганлари: «Бу очиқ сеҳрдан ўзга ҳеч нарса эмас», деганида, сени улардан қутқарганимини эсла», деганини ёд эт! (Ушбу оятда Аллоҳ таоло бу ҳақиқатни барча Пайғамбарлар ҳузурида, масаланинг бош қаҳрамони Ийсо ибн Марям алайҳиссаломнинг ўзларига эслатиш билан тасдиқламоқда.


His is all that is in the heavens and all that is in the earth. 	 (Одатда инсон қай ҳолларда фарзанд тутади? Фарзандсизлигим билинмасин; менга ёрдам бўлсин; кўнглимни кўтариб турсинн ва ҳоказо ҳожатларни кўзлаб фарзанд тутади.


That Allah may reward the truthful for their truth and punish the hypocrites if He wills or accept their repentance. 	 Аллоҳ содиқларни садоқатлари сабабидан мукофотлаш учун ва мунофиқларни Аллоҳ хоҳласа, азоблаши ёки тавбасини қабул қилиши учундир.


This is Gehenna (Hell) which the sinners belied, 	 Жиноятчилар ёлғонга чиқараётган жаҳаннам шу бўлур.


Say: (O Muhammad SAW to those polytheists, pagans, etc.) 	 Сен: «Аллоҳдан ўзга гумон қилган (илоҳларингизга) дуо қилаверинглар-чи?! Улар осмонлару ерда зарра вазнича нарсага молик эмаслар.


Now no person knows what delights of the eye are kept hidden (in reserve) for them - as a reward for their (good) deeds. 	 (Яъни, ҳеч бир одам яхши амаллари эвазига жаннатда беркитиб қўйилган, кўзни қувонтирадиган мукофотлар борлигини идрок қила билмас. Улар риё бўлмасин деб амалларни кечасида, махфий равишда қилгани учун Аллоҳ таоло ҳам уларга берадиган мукофотини махфий қилиб, беркитиб қўйган.)


Install unauthenticated software? 	 Тасдиқдан ўтмаган дастур ўрнатилсинми?


And We said unto the Children of Israel after him: Dwell in the land; but when the promise of the Hereafter cometh to pass We shall bring you as a crowd gathered out of various nations. 	 Бас, охират ваъдаси келган чоғида ҳаммангизни тўплаб келтирурмиз», дедик. (Қиёмат қоим бўлганида, ҳаммангизни–сизни ҳам, Фиръавн ва унинг қавмини ҳам тўплаб келтирамиз.


God is Forgiving and Merciful. 	 Гуноҳ ҳам бўлмайди. Чунки Ислом инсонни тоқатидан ташқари нарсага таклиф қилмайди.)


O my people! these are my daughters: purer are they for you; so fear Allah, and humiliate me not in the face of my guests; is there not among you any man right-minded? 	 Лутнинг (а. с.) меҳмонга ёш йигитларнинг келишидан ёмон ҳолга тушишлари ва қўл-оёқлари бўшашишлари ҳам, юқорида айтиб ўтилганидек, шу боисдан эди. Қавмнинг нияти кўринишидан маълум эди.)


And verily Yunus was Of the sent ones. 	 Албатта, Юнус ҳам Пайғамбарлардандир.


Has not he been informed of the contents of the Book of Moses 	 Ёки Мусонинг саҳифаларидаги сўзлар хабари унга берилмадими?


And casts out what is in it, and becomes empty. 	 Ва ўз ичидаги нарсаларни отиб чиқариб, холи қолса.


Is it a wonder for mankind that We have inspired a man among them, saying: Warn mankind and bring unto those who believe the good tidings that they have a sure footing with their Lord? 	 Одамларга ўзларидан бўлган бир кишига ваҳий юбориб: «Одамларни огоҳлантир ва иймон келтирганларга Роббилари ҳузурида улар учун собитқадамлик борлигининг башоратини бер», деганимиз ажабланарли бўлдими?


Indeed, God is well aware of all that you do." 	 Аммо Аллоҳ таолонинг ёрдами билан бу гал иш яхшилик билан тугаб, мусулмонларга зафар ёр бўлиб қайтганларида, иймони заиф хоинлар, Пайғамбар ҳузурига келиб, узр айта бошладилар.)


He said: That (is settled) between thee and me. 	 У (Мусо): «Бу мен билан сенинг орамиздадир.