If they turn away then God would afflict them with painful punishment in this world and the next; and none will they have on the face of the earth to protect or help them. 	 Ояти каримада ўша ҳақиқат таъкидланиб, улар куфр гапни айтганлари ва шу билан мусулмонликдан чиқиб қайта кофир бўлганликлари баён қилинмоқда. Оятдаги «»ета олмаган нарсаларга қасд қилдилар»дан мурод Расулуллоҳни (с. а. в.) ўлдирмоққа қасд қилганлари ва мақсадларига ета олмаганларидир.)


who consider nothing equal to their Lord, 	 Ва Роббиларига ширк келтирмайдиганлар.


So they rejected them, calling them liars, and they too eventually became of those that were destroyed. 	 Бас, икковларини ёлғончи қилдилар ва ҳалок қилинганлардан бўлдилар.


Soon will their multitude be put to flight, and they will show their backs. 	 У жамоа тезда енгилар ва орқаларига қараб қочарлар.


(Pharaoh) said: If thou comest with a token, then produce it, if thou art of those who speak the truth. 	 У: «Агар оят-мўъжиза келтирган бўлсанг, ростгўйлардан бўлсанг, келтир уни», деди.


If Allah were to hasten on for men the ill (that they have earned) as they would hasten on the good, their respite would already have expired. 	 Агар Аллоҳ одамларга яхшиликни тез келтиргани каби ёмонликни ҳам тезлатса эди, ажаллари битган бўлур эди. Бас, Биз ила мулоқотда бўлишдан умиди йўқларни туғёнларида ташлаб қўямиз, адашиб-улоқиб юраверадилар.


Thus in varied ways We explain Our signs so that they may say: "You have been instructed," and that We might make it clear to those who understand. 	 Шундай қилиб, дарс олгансан, дейишлари учун ва билган қавмларга баён қилишинг учун оятларни тасарруф қилурмиз.


Allah does not love the treacherous. 	 Аҳдга ишониб, хотиржам турган томонга ёмонлик қилиш хоинлик бўлади.)


Have they chosen intercessors besides God? 	 Ёки Аллоҳдан ўзга шафоатчилар тутганларми?!


So he came out to his people from the prayer chamber and signaled to them to exalt [Allah] in the morning and afternoon. 	 Бас, у ўз қавми ҳузурига меҳробдан чиқди ва уларга, эртаю кеч тасбиҳ айтинглар, деб ишора қилди. (Соғлом ҳолда тилдан қолган Закариё алайҳиссалом меҳробда ибодат, тасбиҳ ва Таврот тиловати билан машғул бўлдилар.


Place not the apostle's calling among you on the same footing as your calling of each other. 	 Батаҳқиқ, Аллоҳ сизлардан паналаб, аста-аста суғирилиб чиқиб кетадиганларни яхши биладир. Унинг ишига хилоф қиладиганлар ўзларига фитна етиши ёки аламли азоб етишидан ҳазир бўлсинлар.


When We dispatched toward you a team of jinn listening to the Quran, when they were in its presence, they said, ‘Be silent!’ 	 Ва сен томон бир гуруҳ жинларни Қуръон эшитишга бурганимизни эсла. Унга ҳозир бўлганларида: «Жим, қулоқ осинглар!», дедилар.


He said, “I am better than he; You created me from fire, and You created him from mud.” 	 Яъни, Аллоҳнинг очиқ-ойдин фармони туриб, ўзининг фикрини ишлатди. Аллоҳнинг амри турганда, қачон фикрбозликлар бошланса, Иблиснинг иши қилинган бўлади.


What, will they not believe? 	 Энди улар иймон келтирармидилар?! (Улардан олдин лол қолдирувчи мўъжиза келтиришни талаб қилганлардан бирортаси ҳам иймонга келмади. шунинг учун ҳаммасини ҳалок қилдик.


When you were saying to the faithful, ‘Is it not enough for you that your Lord should aid you with three thousand angels sent down?’ 	 Мўминларга: «Сизга Роббингиз туширилган уч минг фаришталар ила мадад бермоғи кифоя қилмайдими?!» деганингни эсла!


And kind to his parents, neither arrogant nor disobedient. 	 У ота-онасига меҳрибон бўлиб, жабр-ситам қилгувчи ва исёнчи эмасди.


it may well be that my Lord will give me something better than your vineyard, and send a calamity upon your vineyard from the heavens and it will be reduced to a barren waste, 	 Шояд Роббим менга сенинг боғингдан яхшироғини берса, сенинг боғингга осмондан офат юбориб, у сип-силлиқ тупроққа айланиб қолса.


But if you turn away, then I fear for you the punishment of a grievous Day.” 	 Агар юз ўгириб кетсангиз, бас, албатта, мен сизларга улуғ куннинг азоби бўлишидан қўрқаман.


'hast thou not seen how God drives the clouds, then composes them, then converts them into a mass, then thou seest the rain issuing out of the midst of them? 	 Аллоҳ булутларни ҳайдашини, сўнгра бирга тўплашини, сўнгра уйиб қўйишини кўрмаяпсанми?! Бас, унинг орасидан ёмғир чиқаётганини кўрурсан.


Assuredly Allah did help you in many battle-fields and on the day of Hunain: Behold! your great numbers elated you, but they availed you naught: the land, for all that it is wide, did constrain you, and ye turned back in retreat. 	 Ўшанда сизни кўплигингиз мағрур қилган эди. Бас, сизга ҳеч фойда бермади ва кенг ер сизга торлик қилиб қолди.


Lo! thy Lord is indeed Full of Pity, Merciful. 	 Албатта, Роббингиз меҳрибон ва раҳмлидир.


"O my people! I ask of you no reward for this (Message). 	 Эй қавмим, мен сизлардан бу (даъватим) учун ажр сўрамайман.


And fear God, and remember, you have to face Him in the end. 	 Мўминларга башорат бер. (Эр-хотин орасидаги ҳассос ва нозик алоқа Қуръони Карим оятларида ўзига хос услуб билан тасвирланади.


Will they not regard the camels, how they are created? 	 Улар назар солмасларми; Туянинг қандай яратилганига?


Therefore, believe in Allah and His Messenger (Muhammad SAW), and in the Light (this Quran) which We have sent down. 	 Бас, Аллоҳга, Унинг Расулига ва Биз туширган нурга иймон келтиринглар.


Whenever something good happens to you, it grieves them; but when evil befalls you, they rejoice. 	 Сизга яхшилик етса, уларга ёмон бўлар. Сизларга мусибат етса, улар хурсанд бўларлар.


he would certainly have remained inside the fish until the Day of Resurrection. 	 Унинг қорнида қайта тирилтирадиган кунгача қолиб кетар эди. (Юнус алайҳиссалом балиқ қорнида туриб Аллоҳга кўп тасбиҳ айтмаганида, ўша балиқнинг ичида қиёматгача қолиб кетар эди.)


Indeed we were, [even] before it, Muslims [submitting to Allah]." 	 Албатта, биз бундан олдин ҳам мусулмон эдик», дедилар.


Do not hold men in contempt, and do not walk with hauteur on the earth. 	 Одамлардан такаббурла юз ўгирма ва ер юзида кибр-ҳаво ила юрма.


His mother was in the state of sincerity, they both ate food. 	 Икковлари ҳам таом ер эдилар. Биз уларга оятларни қандай баён қилаётганимизга назар сол-у, кейин уларнинг қандай бурилиб кетаётганларига назар сол.


And when he had given them their provisions, he hid a drinkingcup in his brother's saddlebag. 	 Уларнинг жиҳозларини ҳозирлаган пайтда, инисининг юкига бир сув идишни солиб қўйди. Сўнгра жарчи: «Эй карвондагилар, сизлар ўғридирсизлар», деб жар солди.


but he turned his back with his Assembly, saying: 'He is (either) a sorcerer or a mad man' 	 У юз ўгириб, ишонгани томон юрди ва: «Бу сеҳргар ёки мажнундир», деди.


It is not binding on the blind, the lame or the sick (to follow this command); but those who obey God and His Apostle will be admitted by God to gardens with running streams; but those who turn back will suffer a painful doom. 	 Ким Аллоҳга ва Унинг Расулига итоат қилса, уни остидан сувлар оқиб турган жаннатларга киритилур. Ким юз ўгирса, аламли азоб ила азоблар.


He [Salih] said, "Enjoy yourselves in your homes for three more days. 	 Сўнг У (Солиҳ): «Диёрингизда уч кун баҳраманд бўлиб туринг.


Surely We have brought them a Book which We expounded with knowledge; a guidance and a mercy to those who believe ' 	 Батаҳқиқ, Биз уларга илм ила муфассал қилинган, иймон келтирган қавм учун ҳидоят ва раҳмат бўлган китобни келтирдик.


Their habitation is the Fire, and hapless the abode of the wrong-doers. 	 (Агар мўминлар ҳақиқий иймон эгалари бўлсалар, улар ҳар қачон кофирлар билан тўқнашганларида, Аллоҳ таоло кофирлар қалбига қўрқувни солиб қўяди. Чунки кофирлар ҳужжатсиз, қувватсиз, имконсиз нарсаларга таянадилар.)


The Lord told them, "Eat and drink from God's bounties and do not abuse the earth with corruption." 	 Аллоҳ берган ризқдан еб-ичинглар. Ер юзида бузғунчилик устига бузғунчилик қилманглар.


When any evil suggestion from Satan touches those who fear God, they are instantly alerted and become watchful; 	 Тақво қилувчилар, агар уларга шайтондан бир шарпа етса, зикр қиларлар, бас, кўрибсанки, улар (тўғри йўлни) кўрувчи бўлиб турибдилар. (Шайтондан бирор бир шарпа (васваса, иғво ва ғазаб) етиши жаҳолат, кўрлик ва нодонликка бошлайди.


Then it occurred to them, after they had seen the signs, to imprison him for a while. 	 Сўнгра оят-аломатларни кўрганларидан кейин уларга уни бир муддат қамашлари аён бўлди. (Бўлиб ўтган воқеалардан сўнг, Азиз ва унинг атрофидагиларга, хотиннинг аҳлига Юсуфнинг беайб эканлиги аломатлари зоҳир бўлиб, кўзлари билан кўрганларидан кейин, уни бир муддат қамашлари аён бўлди.


Will you not fight a people who violated their oaths, and planned to exile the Messenger, and initiated hostilities against you? 	 Аҳдларини бузган, Расулни (юртдан) чиқаришга қасд қилган ва сизга (қарши) биринчи бўлиб (уруш) бошлаган қавм билан урушмайсизми?! Улардан қўрқасизми?!


If you ask them who it is that has created the heavens and the earth and subjugated the sun and the moon, they will say, "God." 	 Агар улардан: «Осмонлару ерни ким яратган ва қуёшнию ойни ўз измига қаратган ким?» деб сўрасанг: «Аллоҳ», дерлар.


Ask your Lord for forgiveness and turn to Him in repentance. He will shower abundant rains upon you from the heaven, and will add strength to your strength. 	 Эй қавмим, Роббингизга истиғфор айтинг, сўнгра Унга тавба қилинг, шунда У устингизга осмондан барака ёмғири юборади ва қувватингизга қувватни зиёда қилади.


It is We who control life and death, and to Us is the destination. 	 Албатта, Биз тирилтирамиз, ўлдирурмиз. Ва қайтиш ҳам Бизгадир.


I found her and her people prostrating to the sun instead of Allah, and Satan has made their deeds seem decorous to them—thus he has barred them from the way [of Allah], so they are not guided— 	 Аллоҳнинг Пайғамбари Сулаймон алайҳиссалом уларнинг бу хатоларини тузатишлари зарур. Шайтон лаънати улар қилаётган гуноҳ амалларни ўзларига чиройли кўрсатиб қўйибди.


When they entered his presence and said, "Peace!" 	 Унинг ҳузурига кирганларида: «Салом», дедилар.


And when the caravan had departed, their father said: surely feel the smell of Yusuf, if ye think not that I am doting. 	 Карвон йўлга чиққан вақтда оталари: «Мени ақлдан озган деманглар-у, албатта, мен Юсуфнинг ҳидини сезмоқдаман», деди. (Яъни, Юсуфнинг кўйлагини олган карвон йўлга чиқиб, Мисрдан жўнаб кетган вақтда Яъқуб (а. с.) ҳузуридагиларга юқоридаги гапларни айтдилар.


It was not [possible] for any messenger to bring a sign except by the leave of God: but when the command of God was issued, the matter was decided in truth and justice. 	 Уларнинг ҳаммасида кофирлар томонидан Пайғамбарларга (алайҳимуссалом) ва мўминларга турли озорлар берилгани, азоб-уқубатлар ёғдирилгани ҳақида турли маълумотларга эга ҳам бўлинди. Яна Қуръони Каримда қанчадан-қанча қиссалари келмаган Пайғамбарлар (алайҳимуссалом) ўтган бўлиб, улар ҳам қийинчилик, озор ва машаққатларга дучор бўлганлар.


As for the People on the Left: how miserable will be the People on the Left! 	 Ва чап тараф эгалари. Чап тараф эгалари не(бадбахтлар)дир?!


The disbelievers alleged that they will surely not be raised again; proclaim (O dear Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him), “Surely yes, why not? 	 Кофирлар ҳеч қайта тирилмасликларини даъво қилдилар. Сен: «Ундоқ эмас, Роббим билан қасамки, албатта қайта тирилтирилурсизлар, сўнгра қилган ишларингиздан хабардор қилинурсизлар.


Say: 'God suffices as a witness between me and you, and whosoever possesses knowledge of the Book.' 	 Сен: «Мен билан сизнинг орангизда Аллоҳ ва Китоб илми бор кимсалар етарли гувоҳдир», деб айт.


Say: 'Wait; I shall be with you among those who arewaiting' 	 Албатта, мен ҳам сизлар билан интизор бўлгувчиларданман», деб айт.


Those who believe and obscure not their belief by wrongdoing, theirs is safety; and they are rightly guided. 	 Иймон келтирганлар ва иймонларига зулмни аралаштирмаганлар. Ана ўшаларга хотиржамлик, омонлик бор.


That is because they believed, and then disbelieved; so their hearts were sealed, and they cannot understand. 	 Бунга сабаб шуки, улар иймон келтирдилар, сўнг кофир бўлдилар, бас, қалбларига муҳр босилди. Энди улар фаҳмламаслар.


And Allah is the Forgiver, the Most Merciful. 	 Аллоҳга қасамки, албатта, Аллоҳ мени мағфират қилишини хуш кўраман», дедилар ва Мистоҳга бериб юрган нафақаларини қайтадан жорий қилдилар. Сўнгра: «Аллоҳга қасамки, бу нафақани ундан ҳеч узмайман», дедилар».)


For they denied God and His Messenger, and died rebellious. 	 (Чунки, жаноза намозини ўқиш, бировнинг қабри устида туриш ўлган учун катта ҳурмат ва эъзоздир. Бу улкан ҳурмат ва эъзозни ҳақдор кишиларга қилиш керак.


And hold not to marriage bonds with disbelieving women, but ask for what you have spent and let them ask for what they have spent. 	 Аллоҳ билгувчи ва ҳикматлидир. (Душман тарафдан келган ҳар бир кишини ҳам қучоқ очиб кутиб олинавермайди.


People, We have created you from a male and a female, and made you into nations and tribes that you might know one another. 	 Биз сизларни бир эркак ва аёлдан яратдик ва сизларни ўзаро танишишингиз учун халқлар ва қабилалар қилиб қўйдик. Албатта, Аллоҳнинг ҳузурида энг ҳурматлигингиз энг тақводорингиздир.


They say: 'If we return to the City, the strong will expel the humiliated' But the might belongs to Allah, and His Messenger and the believers, but thehypocrites do not know. 	 (Ушбу ояти карима мунофиқлар бошлиғининг Пайғамбар алайҳиссаломни Мадинадан хорларча қувиб чиқараман, деб қилган дўқ-пўписасига раддия беради. «Мадинага қайтиб борсак», дейилгандан мурод Мусталақ қавмига қарши ғазотдан қайтиб Мадина шаҳрига борсак, деганидир.


And when the trumpet is blown with a single blast, 	 Қачонки дудга биргина пуфлашла пуфланса...


guiding to rectitude. 	 У тўғри йўлга ҳидоят қилур. Бас, биз унга иймон келтирдик ва ўз Роббимизга бировни ширк келтирмасмиз.


Nay, but they marvel that a warner of their own hath come unto them; and the disbelievers say: This is a strange thing: 	 Балки уларга ўзларидан огоҳлантирувчи келганидан ажабландилар ва кофирлар: «Бу ажиб нарса-ку?! (Мушриклар Муҳаммад алайҳиссаломнинг Пайғамбар бўлиб келганлигидан ажабландилар.)


But when We did remove from them the terror for a term which they must reach, behold! they broke their covenant. 	 Қачонки устиларидаги азобни ўзлари етиб борадиган муддатга кўтарсак, қарабсанки, қасамларини бузиб турибдилар.


And We saved him from the people who denied Our signs. 	 Унга оятларимизни ёлғонга чиқарган қавмга қарши нусрат бердик. Албатта, улар ёмон қавм эдилар.


He saith: By Allah, thou verily didst all but cause my ruin, 	 У: «Аллоҳга қасамки, мени ҳам ҳалок қилишингга оз қолган экан.


They will not hear therein any vain talk or sinful speech, 	 Улар у ерда беҳуда, гуноҳ сўзларни эшитмаслар.


They are asking thee concerning the Spirit. 	 Сизга жуда оз илм берилгандир», деб айт. (Яҳудийлар руҳ ҳақидаги саволга Аллоҳдан бошқа ҳеч ким жавоб бера олмаслигини аввалдан билганлар.


Have they not bethought themselves their companion is not mad? 	 Улар ўз соҳибларида мажнунлик йўқлигини тафаккур қилиб кўрмайдиларми?!


Little do you remember. 	 Жуда оз эслайсизлар.


And We shall create the means of ease for you. 	 Ва сени осон йўлга муяссар қилармиз.


To the 'Ad People (We sent) Hud, one of their own brethren. 	 Ва Одга ўз биродарлари Ҳудни (юбордик).


on that day none shall be questioned about his sin, neither man nor jinn. 	 (Қиёмат бошлангандан инсдан ҳам, жиндан ҳам гуноҳ қилган-қилмагани ҳақида сўраб ўтирилмайди. Чунки ҳамманинг башарасидан, ҳолатидан унинг ким эканлиги билиниб туради.)


When you speak, be just, even if it affects your own kinsmen. 	 (Етимнинг молини ейиш ижтимоий алоқаларни бузишдир. Етим заиф ҳол бўлгани учун жамият уни ҳимоя қилиши керак.


Allah it is Who made the night so that you may seek repose in it, and made the day radiant. 	 Аллоҳ сизга сукунат топишингиз учун кечани, кўрсатувчи этиб кундузни қилиб берган зотдир.


They said, ‘As an excuse before your Lord, and [with the hope] that they may be Godwary.’ 	 Охират куни Аллоҳ сўраб қолса, узр бўлиши учун уларга насиҳат қилдик ва яна шоядки насиҳат таъсир этиб, тақво қилиб қолсалар, деган умидимиз бор эди, дедилар.)


And We indeed gave Moosa the Book after We had destroyed the former generations, having enlightenment for mankind, and a guidance and a mercy, for them to accept advice. 	 Батаҳқиқ, Биз аввалги асрларни ҳалок қилганимиздан сўнг Мусога одамлар учун нур, ҳидоят ва раҳмат қилиб китобни бердик. Шоядки улар эсласалар.


so that perhaps when you ride them, you will recall the bounties of your Lord and when you establish your control over it you would say, "Glory belongs to Him who has made it subservient to us when we would not have been able to do so ourselves. 	 Токи сиз уларнинг устига ўрнашгайсизлар, сўнгра уларнинг устига ўрнашиб олгач, Роббингиз неъматини эслаб: «Бизга буни бўйсундирган зот покдир. Биз бунга қодир эмас эдик.


He will double it for him and give him a rich reward. 	 Бунда эҳсон, инфоқ қилишга катта тарғиб бордир. Чунки қарзни муҳтожлар олади, Аллоҳ эса ҳеч нарсага муҳтожлиги йўқ, балки барчанинг Унга муҳтожлиги бор зотдир. )


And if they come to you as captives, you ransom them, although it was forbidden to you. 	 Агар улар асир бўлсалар, қутқариб оласиз. Ва ҳолбуки, уларни чиқариш ҳаром эди.


He said: disguise for her her throne, that we may see whether she be guided or be of those who are not guided. 	 У (Сулаймон): «Унинг тахтини танимайдиган қилиб қўйинг. Кўрайлик-чи, у(малика) уни танийдими ёки танимайдиганлардан бўладими?» деди.


Till, when they come (before their Lord at the place of reckoning), He will say: "Did you deny My Ayat (proofs, evidences, verses, lessons, signs, revelations, etc.) when you comprehended them not in knowledge, or what (else) was it that you used to do?" 	 Токи улар келиб бўлгач, У зот: «Бизнинг оятларимизни ёлғонга чиқардингизми?! Уларни пухта англамай туриб-а?


That (mercy) I shall ordain for those who do right, and practise regular charity, and those who believe in Our signs;- 	 Уни тақво қилганларга, закот берганларга, оятларимизга иймон келтирганга ёзажакман.


I CALL TO witness those who scatter (dust) by dispersing, 	 Чанг тўзитувчи(шамол) лар билан қасам.


Say: "No one can deliver me from Allah (If I were to disobey Him), nor should I find refuge except in Him, 	 Сен: «Албатта, мени ҳеч ким Аллоҳ(азоби)дан сақлаб қола олмас ва ҳаргиз Аллоҳдан ўзга пушти паноҳ топа олмасман.


Or has something been guaranteed by any of those whom they associate with Allah in His Divinity?” If so, let them bring forth their associates, if they are truthful. 	 Ёки уларнинг шериклари бормикин, агар ростгўй бўлсалар, ўша шерикларини ҳам олиб келсинлар.


In equating you with the Lord of all the worlds; 	 Чунки сизларни Роббул Оламийнга тенглаштирардик.


And [recall] when We saved your forefathers from the people of Pharaoh, who afflicted you with the worst torment, slaughtering your [newborn] sons and keeping your females alive. 	 Сизни ёмон азобларга солиб, ўғилларингизни сўйиб, қизларингизни тирик қолдираётган Фиръавн аҳлидан қутқарганимизни эсланг. Ана ўшанда Роббингиздан улуғ синов бордир.


God records whatever they scheme. 	 Бас, улардан юз ўгир ва Аллоҳга таваккал қил. Вакилликка Аллоҳнинг Ўзи кифоя қилур.


And Musa's people made of their ornaments a calf after him, a (mere) body, which gave a mooing sound. 	 Уни (худо) тутдилар ва зулм қилувчилардан бўлдилар. (Яъни, Мусонинг (а. с.) қавми бўлмиш Бани Исроил, у зот Роббининг мийқотига кетганларидан сўнг, ўзлари билан Мисрдан олиб чиққан тақинчоқлардан ясалган бузоқ жасади–ҳайкалини ўзларига худо қилиб олдилар.


and diminish not the goods of the people, and do not mischief in the earth, working corruption. 	 Одамларнинг нарсаларини камайтириб берманг. Ер юзида турли бузғунчиликлар қилманглар.


any Inbox 	 бошқа почта қутиси


Or are with them the treasures of your Lord? 	 Балки уларнинг ҳузурида Роббингнинг хазиналари бордир?!


Spend for the cause of God out of what We have given you before death approaches you, and say, "Lord, would that you would give me respite for a short time so that I could spend for Your cause and become one of those who do good". 	 Ва бирингизга ўлим келиб: «Эй Роббим, агар менинг ўлимимни яқин муддатга орқага сурсанг, бас, садақа қилиб солиҳлардан бўлсам», демасдан аввал Биз сизларга ризқ қилиб берган нарсалардан нафақа қилинг. (Ризқнинг асосий манбаи Аллоҳнинг Ўзидир ва У одамларга Ўзи хоҳлаганича бериб қўйган ва унинг нафақа, хайр-эҳсон қилиб туришга буюрган.


Verily, We have given you (O Muhammad SAW) a manifest victory. 	 («Фатҳ» сўзи луғатда «очиш» маъносини англатиб, истилоҳда бирор юртни Исломга қўшишга айтилади. Мусулмонлар бирор жойга бориб, хоҳ уруш билан, хоҳ сулҳ билан Исломга киритсалар, ўша ерни «фатҳ қилинди дейдилар.


And I cast on thee love from Me in order that thou mayest be formed under Mine eye. 	 Мурғак Мусо аёлларнинг биттасини ҳам эммай қўйди. Мусонинг опасини Фиръавн саройига юбориб, шу болани эмизадиган аёл бор, деб айтишни буюради.)


He, even He is the Hearer, the Knower, 	 Албатта, Унинг Ўзи ўта эшитгувчи, ўта билгувчи зотдир.


As though they were camels yellow tawny. 	 У (учқун) худди қорамтир-сарғиш туяларга ўхшайдир.


Verily those who devour the substance of the orphans wrongously, only devour the fire into their bellies, and anon they shall roast in the Blaze. 	 Албатта, етимларнинг молини зулм ила еганлар, қоринларида оловни еган бўладилар. Ва, шубҳасиз, дўзахга кирадилар.


and in the end he will be repaid for it in full; 	 Сўнгра жазо ёки мукофоти тўлиқ берилар», деб. (Ушбу зикр этилган маънолар Мусо а. с. нинг Тавротларида ва Иброҳим а. с. нинг саҳифаларида келгандир.)


Thereupon a thunderbolt seized you as you looked on. 	 (Бани Исроилнинг бу шаккоклиги учун Аллоҳ таоло муносиб жазолади: ўзлари қараб турган ҳолда яшин уриб, ҳалок бўлдилар.)


(O Prophet), thus have We bestowed the Book on you. 	 (Қуръон оятларини ким инкор этса, ким уларга иймон келтирмаса, ўша кофирдир. Хоҳ у аҳли китобдан бўлсин, хоҳ мушриклардан бўлсин, хоҳ бошқа тоифадан бўлсин.


Then he began to pass his hand over their legs and their necks (till the end of the display). 	 (Бир муддат зеҳнимни Аллоҳнинг зикридан чалғитгани учун бу отларни Аллоҳ йўлида қурбонлик қилай, деб бўйинлари ва оёқларини кеса бошлади.)


Have you considered if he were on the right way, 	 Айт-чи, агар ўша ҳидоятда бўлса.


We decreed that Our Messenger servants 	 Батаҳқиқ, Пайғамбар этиб юборилган бандаларимизга сўзимиз ўтгандир.


See how they turn away! 	 Демак, Масиҳ ибн Марямни ҳам, унинг онаси Марям сиддиқани ҳам «худо» деб эътиқод қилиш хатодир.)


Our word had already been given before to Our votaries, the apostles, -- 	 Батаҳқиқ, Пайғамбар этиб юборилган бандаларимизга сўзимиз ўтгандир.


Veriiy those who have sinned were wont at those who had believed to laugh, 	 Албатта жиноят қилганлар иймон келтирганлар устидан кулар эдилар.


When terror is lifted from their hearts, they shall say: 'What did your Lord say' 'The truth' they shall answer. 	 (Қиёмат куни ҳамма ўзи билан овора бўлади. Ҳатто, улуғ Пайғамбарлар ҳам, фаришталар ҳам бирор нарса дейишга тортиниб қоладилар.


And Allah knows well the Zalimun (polytheists, wrong-doers, disbelievers, etc.). 	 (Яҳудийларнинг ўлимни сира орзу қилмасликларига сабаб - гуноҳларининг кўплиги. Улар биладиларки, ўлимдан кейин савол-жавоб бўлади, гуноҳларга яраша азоб белгиланади.


And indeed it is a Book of exalted power. 	 Албатта, У азиз китобдир.


When We show Our favours to man he moves away and turns aside; but when in trouble he prays a great deal. 	 Қачон инсонга неъмат берсак, у юз ўгирар ва ёнбоши ила узоқлашар. Қачон уни ёмонлик тутса, бас, у узундан-узоқ дуо эгасидир.


My fellowprisoners, one of you will pour wine for his lord whereas the other will be crucified, and birds will peck at his head. 	 (Юсуф (а. с.) туш таъбирини айтишда жуда риоя билан, одоб билан иш тутдилар. Албатта, шунинг ўзи ҳам очиқ-ойдин кўрсатиб турибдики, тушида шароб сиқаётган йигит яна бориб, хўжаси–подшоҳ саройида соқий бўлиб хизмат қилар экан.


Had the People of the Scripture believed, it would have been better for them. 	 Аждодларимиз худди шу ҳақиқатни тўлиқ тушунган чоғларида бутун дунёга устоз бўлганлар. Дунё халқларининг пешқадами бўлиб, уларни ортларидан эргаштирганлар.


Fellows of the Garden! they are the achievers! 	 Жаннат эгалари, ўшалар ютуққа эришувчилардир.


(But the battle did take place) that God may end the matter which had been accomplished, so that he who had to die may perish after a clear demonstration, and he who had to live may survive in the light of positive proof, for God hears all and knows everything. 	 Лекин Аллоҳ қилиниш керак бўлган ишни ҳал этиш учун, ҳалок бўладиган одам очиқ-ойдин ҳужжат билан ҳалок, бўлиши учун, яшаши керак бўлган одам очиқ-ойдин ҳужжат билан яшаши учун (тўқнашдингиз). Ва, албатта, Аллоҳ эшитгувчи ва билгувчи зотдир.


Is he, the evil of whose deeds is made fairseeming unto him so that he deemeth it good, (other than Satan's dupe)? 	 Ахир, қилган ёмон амали ўзига зийнатлаб кўрсатилиб, уни гўзал деб билган одам?! Албатта, Аллоҳ хоҳлаган кимсани залолатга кетказур, хоҳлаган кимсани ҳидоятга солур.


And of those whom We have created, there is a community who guides (others) with the truth, and establishes justice therewith. 	 Ва Биз яратган кимсалар ичида ҳақ ила ҳидоят қиладиган ва у ила адолат қиладиган жамоат ҳам бор.


Your wealth and your children are only a trial; God's reward is great: 	 Қўлига мол-дунё келганда ҳам ҳовлиқмасдан, тўғри йўлда сарфласа, ибодатини вақтида қилса, улкан савобларга эга бўлади. Аммо дунёга берилиб йўлдан озса, ҳаром-хариш ишларни қилса, мол топиш учун гуноҳ йўлларга ҳам кираверса, унда синовдан ўта олмаган бўлади ва гуноҳига яраша жазосини олади.


This is guidance. 	 Бу (Қуръон) ҳидоятдир.


The Lord of Musa and Harun. 	 Мусо ва Ҳоруннинг Роббига», дедилар.


And believe not save one who followeth your religion. Say thou: verily the guidance of Allah - that is the guidance. 	 Ва динингизга эргашганлардан бошқаларга ишонманглар, токи бирортага сизга берилганга ўхшаш нарса берилмасин ёки Роббингиз ҳузурида сиз билан ҳужжат талашмасин», дейдилар.


Alif Lam Mim Ra. 	 Алиф. Лом.


Indeed We sent Moses with Our Signs to Pharaoh and his nobles. 	 Батаҳқиқ, Биз Мусони Ўз оят-мўъжизаларимиз ила Фиръавнга ва унинг аъёнларига юбордик.


That was the reasoning about Us, which We gave to Abraham (to use) against his people: We raise whom We will, degree after degree: for thy Lord is full of wisdom and knowledge. 	 Албатта, Роббинг ҳикматли ва яхши билувчи зотдир. (Аллоҳ таолодан келган ҳужжатларни қўллаган Иброҳим (а. с.) тортишувда мушриклардан устун келдилар.


Say: Have you considered if it is from Allah, and you disbelieve in it, and a witness from among the children of Israel has borne witness of one like it, so he believed, while you are big with pride; surely Allah does not guide the unjust people. 	 Сен: «Айтинг-чи, агар у(Қуръон) Аллоҳдан бўлса-ю, сиз унга куфр келтирсангиз ва ҳолбуки, Бани Исроилдан бир гувоҳ у(Қуръон)га ўхшаш нарсага гувоҳлик бериб, иймон келтириб турибди, сиз эса, кибру ҳаво қиляпсиз. Албатта, Аллоҳ золим қавмларни ҳидоят қилмайди», деб айт.


You deserve to be stoned! 	 Бас, албатта, сен қувилгансан.


He said, "O my people, why are you impatient for evil instead of good? 	 У (Солиҳ): «Эй қавмим, нима учун яхшиликдан олдин ёмонликка ошиқасиз?! Аллоҳдан мағфират сўрасангиз-чи?!


But if you do not bring him with you, then I shall have no grain for you, nor should you come back to me." 	 ( Юсуф (а. с.) уларга сўраган нарсаларини–озиқ-овқатни ҳам бердилар. Жўнаб кетишларидан олдин молларини юклаш, йўлга тайёргарлик кўриш пайтида, янаги сафар ота бир иниларини ҳам олиб келишни тайинладилар.)


But as for him who repents, and believes, and works righteousness, haply he shall be among the prosperers. 	 Аммо тавба қилганлар, иймон келтириб, солиҳ амалларни қилган кишилар шоядки нажот топгувчилардан бўлсалар.


It is He who created for you all that is in the earth, then He turned to the heaven and fashioned it into seven heavens, and He has knowledge of all things. 	 (Аллоҳ дунёдаги жамики нарсаларни инсонга ҳадя этган экан, инсон ҳам, ўз навбатида, ўша неъматларни берган Зотга шукр қилиб яшамоғи лозим. Ҳол шундай экан, қандай қилиб улар Аллоҳни инкор этадилар ва унга куфр келтирадилар?!)


When God desires to guide someone, He opens his breast to Islam; and whoever He wills to let go astray, He causes his breast to be constricted as if he had to climb up to the skies. 	 Кимни Аллоҳ ҳидоят қилмоқчи бўлса, унинг кўксини Исломга очиб қўядир. Кимни залолатга кетказишни ирода қилса, унинг кўксини худди осмонга кўтарилаётгандек, тор ва танг қилиб қўядир.


He created other things too which you do not know. 	 Ушбу оятлар тушган даврда мавжуд бўлмаган ҳавода, сувда ва ерда юрадиган кўплаб нақлиёт воситалари вужудга келди. Бу эса, ўз навбатида, Қуръони Карим мазкур: «ва сиз билмайдиган нарсаларни яратади», жумласи ила мўмин-мусулмонларни келажак янгиликларидан хабардор қилаётганига далолатдир.)


If you could but see when they will be made to stand before their Lord. He will say, "Is this not the truth?" They will say, "Yes, by our Lord." He will [then] say, "So taste the punishment because you used to disbelieve." 	 Аллоҳнинг ҳузурида тўхтатилганларида, У: «Мана шу ҳақ эмасми?!» деганида, «Роббимизга қасамки ҳақдир», деганларини, У: «Бас, куфр келтирганингиз учун азобини чекинг», дейишини кўрсанг эди.


O ye who believe! take not for protectors your fathers and your brothers if they love infidelity above Faith: if any of you do so, they do wrong. 	 Яъни, иймон, эътиқод, дину диёнат масаласи ҳамма нарсадан устун қўйилмоғи керак. Ҳатто ота-она ва ака-ука каби дунёдаги энг яқин кишилар бошқа диёнатни танлаган бўлсалар, уларни ҳам дўст тутиб бўлмайди.


even against those who set up with God another god. 	 Улар Аллоҳ билан бирга бошқа илоҳ (шерик) қилурлар.


Surely for those who persecute believers, men and women, and do not repent afterwards, is the punishment of Hell, and the punishment of burning. 	 Албатта, мўмин ва мўминаларни фитна қилиб, сўнгра тавба қилмаганларга, ана ўшаларга, жаҳаннам азоби ва куйдирувчи азоб бор.


He alternates the day and the night: there is indeed a lesson in it for those who have observing eyes. 	 Аллоҳ кеча ва кундузни айлантириб турур. Албатта, бунда кўзи борлар учун ибрат бордир.


'For four months you shall journey freely in the land. But know that you shall not render Allah incapable, and that Allah will humiliate the unbelievers' 	 Бас, ер юзида тўрт ой сайр қилиб юринглар ва билингларки, албатта, сиз Аллоҳни ожиз қолдирувчи эмассиз ва, албатта, Аллоҳ кофирларни хор қилгувчидир. (Бу иш мусулмонлар билан тузган аҳдни бузган мушрикларга тегишлидир.)


Do they feel secure that the all-encompassing punishment of God will not come upon them, or that the Last Hour will not come upon them suddenly when they least expect it? 	 Улар ўзларига Аллоҳдан қамраб олувчи азоб келишидан ёки сезмай турганларида қиёмат ногаҳон келиб қолишидан омондамилар?!


Has not the account of those who disbelieved before come to you, who tasted the torment of their action, and for whom is grievous punishment? 	 Сизларга олдин кофир бўлганларнинг хабари келмадими? Бас, улар ўз ишларининг азобини татидилар ва уларга аламли азоблар бор.


Then on that Day, the Resurrection will occur, 	 Бас, ўша кунда, воқеа воқеъ бўлибдир.


Praise be to God, Originator of the heavens and the earth, Maker of the angels messengers with wings—double, triple, and quadruple. 	 Ҳамду сано осмонлару ерни йўқдан бор қилган, фаришталарни икки, уч, тўрт қанотли элчилар қилган Аллоҳга бўлсин. У зот махлуқотларда нимани хоҳласа, зиёда қиладир.


Wherefore did they not bring four witnesses thereof? 	 У(ифкчи)лар ўша(ифк)га тўртта гувоҳ келтирсалар бўлмасмиди?!


(They will be told), "Suffer, We shall only increase the torment for you". 	 Бас, татиб кўринглар, сизларга азобдан бошқа ҳеч нарсани зиёда қилмасмиз.


Verily Allah is my Lord and your Lord: Him therefore serve ye: this is a Way that is straight. 	 «Ва, албатта, Аллоҳ менинг Роббимдир ва сизнинг Роббингиздир. Бас, Унга ибодат қилинг.


By the glorious Koran! 	 Улуғ Қуръон ила қасам.


To Him belongs all that is in the heavens, the earth, and all that is between them and to Him do all things return. 	 Осмонлару ер ва уларнинг орасидаги нарсалар Аллоҳникидир. Қайтиб бориш фақат Унинг Ўзигадир», деб айт.


Say, "In them is great sin and [yet, some] benefit for people. 	 Сен: «Ортиқчасини», деб айт. Аллоҳ шундоқ қилиб сизга Ўз оятларини баён қилади.


He was a penitent. 	 Албатта, у ўта қайтгувчидир.


Hast thou not turned Thy vision to those who declare that they believe in the revelations that have come to thee and to those before thee? 	 Сенга нозил бўлган нарсага ва сендан олдин нозил бўлган нарсага иймон келтирганларини даъво қилаётганларни кўрмайсанми?! Тоғутдан ҳукм сўраб беришни истайдилар.


And indeed there is also a lesson for you in cattle. 	 Албатта, сиз учун чорва ҳайвонларида ибрат бордир.


When they are told, ‘Follow what Allah has sent down,’ they say, ‘No, we will follow what we found our fathers following.’ What! 	 Қачон уларга: «Аллоҳ нозил қилган нарсага эргашинглар», дейилса: «Йўқ! Биз оталаримизни ниманинг устида топсак, ўшанга эргашамиз», дерлар.


Lo! that verily was a clear test. 	 Албатта, бу очиқ-ойдин синовнинг айни ўзидир.


These are they who disbelieved in their Lord; and these! -- the shackles round their necks; and these shall be the fellows of the Fire as abiders therein. 	 Ана ўшалар бўйинлари кишанларда бўлганлардир. Ана ўшалар дўзах эгаларидир.


The Gardens of Eden, promised by the Most Merciful to His servants in the Unseen. 	 Роҳман Ўз бандаларига ғайбдан ваъда қилган адн жаннатларидир.


until We opened upon them the door of a severe chastisement. Then lo, in this state they become utterly despaired of any good. 	 Токи қачон уларга шиддатли азоб эшигини очганимизда, тўсатдан ноумид бўлгувчилардир.


Say, "Indeed I fear, if I should disobey my Lord, the punishment of a tremendous Day." 	 Сен: «Албатта, мен агар Роббимга исён этсам, улуғ куннинг азобидан қўрқаман», деб айт.


And let not your hatred of a folk who (once) stopped your going to the inviolable place of worship seduce you to transgress; but help ye one another unto righteousness and pious duty. 	 Масжидул Ҳаромдан тўсгани учун бир қавмни ёмон кўришингиз уларга тажовузкор бўлишингизга олиб бормасин. Яхшилик ва тақво йўлида ҳамкорлик қилинг.


and God most surely helped you at Badr, when you were utterly abject. 	 Батаҳқиқ, Бадрда оз бўлсаларингизлар ҳам, Аллоҳ сизларга нусрат берди.


Their confidential counsels are seldom for the good, save of those who talk of charity or goodness or peace among men. 	 Уларнинг кўпгина махфий суҳбатларида яхшилик йўқ, магар ким садақага, яхшиликка ва одамлар орасида ислоҳга амр қилсагина, яхшилик бор.


He said, “Even if we are unwilling?” 	 У: «Гарчи ёмон кўрувчи бўлсак ҳам-а?!


Then she came to her people, carrying her baby. 	 Бас, уни кўтариб қавмига олиб келди.


Thereafter unto Him shall be your return; and then He shall declare unto you that which ye have been working. 	 Сўнгра қайтиб боришингиз Унинг Ўзигадир. Сўнгра нима қилиб юрганингизнинг хабарини берар.


When Our Clear Signs are rehearsed to them, they say, "This is only a man who wishes to hinder you from the (worship) which your fathers practised." And they say, "This is only a falsehood invented!" and the Unbelievers say of the Truth when it comes to them, "This is nothing but evident magic!" 	 Қачонки уларга Бизнинг очиқ-ойдин оятларимиз тиловат қилинса: «Бу сизни ота-боболарингиз ибодат қилиб юрган нарсадан тўсмоқни ирода қиладиган одам, холос», дедилар ва «Бу тўқилган уйдирмадан бошқа нарса эмас», дедилар. Ва куфр келтирганлар ўзларига ҳақ келган чоғда: «Бу очиқ-ойдин сеҳрдан бошқа нарса эмас», дедилар.


Blame attaches only to those who subject people to wrong and commit excesses on earth. 	 Фақатгина одамларга зулм қиладиган ва ер юзида ноҳақ тажовузкорлик қиладиганларни (айблашга) йўл бордир.


He is the All-Mighty, the All-Wise. 	 Ислом дини араблар яшаб турган ерларга ёйилиб бўлиши билан вафот топдилар. Исломни дунёнинг қолган қисмига у кишининг қавмлари етказдилар.)


O People given the Book(s)! Why do you argue about Ibrahim, whereas the Taurat (Torah) and the Injeel (Bible) were not sent down until after him? 	 Эй аҳли китоблар, нимага Иброҳим ҳақида талашасизлар. Ҳолбуки, Таврот ҳам, Инжил ҳам ундан кейин тушган-ку!


Evil is the [ultimate] abode of the arrogant.’ 	 Бас, мутакаббирларнинг жойи қандай ҳам ёмон бўлди.


But when the star set, (Abraham) said: "I love not those that wane." 	 У ботиб кетганида эса: «Ботувчиларни ёқтирмасман», деди.


When she heard their slanderings, she sent for them and prepared a banquet, and gave each of them a knife (for paring fruit), and called (to Joseph): "Come out before them." 	 Уларнинг макри ҳақида эшитган вақтда, уларга одам юбориб чақирди. Уларга суяниб ўтирадиган жой тайёрлади.


Hast thou seen him who disbelieves in Our signs and says, 'Assuredly I shall be given wealth and children'? 	 Оятларимизга куфр келтирган ва: «Албатта, (охиратда) менга молу дунё ҳамда бола-чақа берилажак», деганни кўрдингми?!


Scarcely do they believe. 	 Аслида эса, у кишини масхара қилмоқчи ва динга таъна етказмоқчи бўладилар.)


And then granted him resources in abundance. 	 Ва унга кўплаб молу дунё.


He created the heavens without pillars as you see them, and put mountains upon the earth lest it might convulse with you, and He spread in it animals of every kind; and We sent down water from the cloud, then caused to grow therein (vegetation) of every noble kind. 	 У, сиз кўриб турганингиздек, осмонларни устунсиз яратган, сизларни тебратмаслиги учун ер юзига оғир тоғларни ташлаган ва (ер)да ҳар турли жониворларни таратиб қўйган зотдир. Ва осмондан сув тушириб, у билан ун(ер юзи)да турли гўзал ва фойдали жуфтларни ўстириб қўйдик.


Thus Allah expoundeth unto you His revelations so that ye may understand. 	 Аллоҳ шундай қилиб сизларга Ўз оятларини баён этади. Шоядки ақл ишлатсангиз.


He verily led me astray from the Reminder after it had reached me. 	 Шайтон инсонни ёрдамсиз ташлаб кетгувчидир», дер. (Муҳаммаддан (c. а. в.) бошқага эргашганларнинг барчасининг ҳоли шу бўлади.


We are awaiting in your case too, for God to visit you with chastisement. from Him, or at our hands; so await; we are awaiting with you.' 	 Бас, кутаверинглар, биз ҳам сизлар билан бирга кутувчилармиз», деб айт. (Жиҳодга бормай қолган мунофиқлар жиҳодга кетган мусулмонлар учун икки нарсадан бирини кутадилар, холос.


And that repentance is not of those who constantly commit sins, and when death approaches one of them, he says, “I repent now”, nor of those who die as disbelievers; for them, We have kept prepared a painful punishment. 	 Ёмонликларни қилиб юриб, бирларига ўлим етганда, энди тавба қилдим, деганларга ва кофир ҳолларида ўлганларга тавба йўқ. Ана ўшаларга аламли азобларни тайёрлаб қўйганмиз.


And were it so, We would bestow upon them a great reward from Ourselves. 	 У ҳолда, Биз ҳам уларга Ўз ҳузуримиздан улуғ ажр берган бўлур эдик.


We have explained all things in detail. 	 Ва ҳар бир нарсани батафсил баён қилганмиз.


Whatever communications We abrogate or cause to be forgotten, We bring one better than it or like it. 	 Оятлардан биронтасини насх қилсак ёки унутдирсак, ундан яхшисини ёки унга ўхшашини келтирамиз.


He then followed (another) road 	 Сўнгра у яна сабабга эргашди.


Sovereignty belongs only to Allah. 	 Унгагина таваккал қилдим. Таваккал қилгувчилар фақат Унгагина таваккал қилсинлар», деди.


Surely God does not like corrupters." 	 Ҳаром-хариш, гуноҳ, фисқу фужур ва беҳуда ишларга сарф этмайди. Чунки беҳуда ишларга сарфланган молу дунё бу дунёда ҳам, у дунёда ҳам фойда бермайди.


Ask the people of knowledge, if you do not know. 	 (Башар Пайғамбар бўлмайди, деб даъво қилаётган, эй кофир-мушриклар, агар Пайғамбарлар башар эканини билмасангиз зикр-илм эгаларидан, аҳли китоблардан сўранг.)


And if Allah had not been repelling one set of people by means of another, the earth would have been filled with chaos. 	 Бу билан одамларга, Аллоҳ хоҳласа, ҳар қандай жаббор бўлса ҳам, бир ёш йигит унинг ўлимига сабаб бўлиши мумкинлигини кўрсатди. «Сўнгра Аллоҳ унга подшоҳлик ва ҳикматни берди ва хоҳлаган нарсасини ўргатди».


Is not Allah the Greatest Judge upon all judges? 	 Аллоҳ ҳукм қилгувчиларнинг энг ҳикматлиси эмасми?!


The first of them will say to the last of them: "You were not better than us, so taste the torment for what you used to earn." 	 Аввалгилар кейингиларга: «Сизларни биздан афзаллик томонингиз йўқ. Қилган касбингизга яраша азобни тортаверинглар», дерлар.


so that you may warn a people whose fathers were not warned, and so were heedless. 	 Ота-боболари огоҳлантирилмаган, ўзлари эса, ғофил бўлган қавмларни огоҳлантиришинг учун.


"Go thou, with this letter of mine, and deliver it to them: then draw back from them, and (wait to) see what answer they return"... 	 Бу мактубимни олиб бориб, уларга ташла, сўнгра четга чиқиб назар сол-чи, нима қайтарарлар», деди.


Thus do We recompense the wrongdoers. 	 Золимларни шундай жазолармиз.


Truly they will eat thereof and fill their bellies therewith. 	 Бас, албатта, улар ундан егувчилардир. Ундан қоринларни тўлдиргувчилардир.


Allah does not change a people's lot unless they change what is in their hearts. 	 (Аллоҳ Ўзи юқорида зикр қилганидек, бандалар учун ўта махфий бўлган ҳолатларни ҳам жуда аниқлик ила билиб туришига қарамай, ҳар бир бандага тўрттадан фариштани бириктириб қўйгандир. Улардан иккитаси банданинг ҳар бир қилган амалини ўша вақтнинг ўзидаёқ ёзиб қўяди.


"And He has made me blessed wheresoever I be, and has enjoined on me Salat (prayer), and Zakat, as long as I live." 	 Мени қаерда бўлсам ҳам, муборак қилди. Модомики ҳаёт эканман, намоз ва закотни адо этмоқни тавсия қилди.


And decorations. 	 Ва зебу зийнату безакларни ҳам.


The Day they come forth nothing concerning them will be concealed from Allah. 	 Ўша кунда улар зоҳир бўлурлар. Аллоҳга улардан бирон нарса махфий қолмас.


He will judge between you, and God sees all that you do. 	 Аллоҳ нима қилаётганингизни кўриб тургувчидир.


Say (O Muhammad!): 'Who could have overruled Allah had He so willed to destroy Christ, the son of Mary, and his mother, and all those who are on earth?' 	 Уларга: «Агар Аллоҳ Масиҳ ибн Марямни, унинг онасини ва ер юзидаги барча кимсаларни ҳалок этишни ирода қилса, ким уни бирон нарсадан манъ қила олади? Ҳолбуки, осмонлару ер ва уларнинг орасидаги нарсалар Аллоҳникидир.


Whoever desires the reward of this world, then with Allah only lie both – the rewards of this world and of the Hereafter; and Allah is All Hearing, All Seeing. 	 Ким бу дунё савобини истаса, билсинки, Аллоҳнинг ҳузурида ҳам бу дунёнинг, ҳам у дунёнинг савоби бордир. Ва Аллоҳ эшитувчи ва кўрувчи зотдир.


When Our decree came to pass. We mercifully saved Salih and his faithful followers from that day's ignominy. 	 Амримиз келган пайтда раҳматимиз ила Солиҳга ва у билан бирга иймон келтирганларга нажот бердик ва ўша куннинг шармандалигидан қутқардик.


Believers, if you fear Allah, He will give you a criteria and cleanse you of your sins and forgive you. 	 Эй иймон келтирганлар! Агар Аллоҳга тақво қилсангиз, сизга фурқон беради, сизнинг гуноҳларингизни ювиб, мағфират қиладир.


And those who accuse their wives [of adultery] and have no witnesses except themselves - then the witness of one of them [shall be] four testimonies [swearing] by Allah that indeed, he is of the truthful. 	 Ўз жуфтларига (бўҳтон) тоши отиб, фақат ўзларидан бошқа гувоҳлари бўлмаганлар эса, бас, улардан ҳар бирининг гувоҳлиги Аллоҳнинг номи ила тўрт марта, албатта, у ростгўйлардан эканлиги ҳақида шоҳидлик беришдир.


Whether connectivity managers should be used to automatically disconnect/reconnect. 	 Уланиш менежерлари алоқани автоматик узиш/қайта улаш учун фойдаланилиши керак.


So when it became manifest to him that he was an enemy of God, he repudiated him. 	 Албатта, Иброҳим тазарруъли ва ҳалиймдир. (Яъни, отаси Иброҳим (а. с.) билан тортишиб, уни сўкиб, тошбўрон қилмоқчи бўлганда ҳалийм сифатли Иброҳим (а. с.): «Сенинг учун Аллоҳга истиғфор айтаман», деб ваъда берган эди.


This is the judgement of God. 	 Шунинг учун Аллоҳ таоло имтиҳон қилиб кўришни амр қилмоқда.


By the Book that makes things clear, 	 Очиқ-ойдин Китобга қасам.


Say: "O people, act as best you can on your part, I am acting too. 	 Сен: «Эй қавмим, ўз ҳолингизча амал қилаверинг. Албатта, мен ҳам амал қилгувчиман.


Who did transgress beyond bounds in the lands (in the disobedience of Allah). 	 Улар турли ўлкаларда туғёнга кетган эдилар.


Say: Who hath forbidden the beautiful (gifts) of Allah, which He hath produced for His servants, and the things, clean and pure, (which He hath provided) for sustenance? 	 Сен: «Аллоҳ Ўз бандаларига чиқарган зийнатларни ва покиза ризқларни ким ҳаром қилди?!» деб айт. «Улар ҳаёти дунёда иймон келтирганларга, қиёмат кунида эса фақат ўзларига хосдир», деб айт.


When We delivered him and his followers, all-- 	 Ўшанда Биз унга ва унинг аҳлига, ҳаммаларига нажот бердик.


Then, is there a deity besides God?" 	 «Агар ростгўй бўлсангиз ҳужжатингизни келтиринг», дегин. (Аслида, йўқ инсонни бор қилиб, аввал-бошда яратган ким?


Indeed your Lord is Allah, Who created the heavens and the earth in Six Days, and then He Istawa (rose over) the Throne (really in a manner that suits His Majesty). 	 Албатта осмонлару ерни олти кунда яратган, сўнгра Аршни эгаллаган Роббингиз кеча ила кундузни қоплайдир. Уни шошилиб қувлайдир.


And whoever volunteers good - then indeed, Allah is appreciative and Knowing. 	 Оятда саъйи қилиш вожиб бўлади, дейиш ўрнига, «Саъйи қилиш гуноҳ бўлмайди», дейилишининг боиси шуки, иккала тепаликда бут борлиги учун, саъйи қилиш мушрикларнинг иши, гуноҳ бўлади, деб ўйлаб мусулмонлар саъйи қилмай қўйган эдилар. Шунинг учун Аллоҳ таоло гуноҳ бўлмайди, саъйи қилинглар, демоқда.)


Eyes lowered, shame attending. 	 Кўзлари қўрқинчга тўлган, ўзларини хорлик қоплаган ҳолда турурлар.


Indeed, my Lord is the Hearer of supplication. 	 (Маълумки, Иброҳим (а. с.) узоқ вақт фарзанд кўрмаганлар. Тўқсон ёшларида Исмоил (а. с.), сўнгра Исҳоқ (а. с.) дунёга келган.


His mother beareth him with reluctance, and bringeth him forth with reluctance, and the bearing of him and the weaning of him is thirty months, till, when he attaineth full strength and reacheth forty years, he saith: My Lord! 	 Ва унинг ҳомиласи ва кўкракдан ажратиши ўттиз ойдир. Токи у камолга етиб, қирқ ёшга кирганида: «Роббим Ўзинг менга ва ота-онамга берган неъматларингга шукр қилишимга ва сен рози бўлган солиҳ ишларни қилишимга илҳом бергин.


Those who are heedless of their prayers. 	 Улар ўз намозларини унитувчилардир.


When the earth is crushed and ground to dust, 	 Вақтики, ер зилзилага тушиб парча-парча бўлиб кетса.


And He is the Knowing Judge." 	 У ўта очгувчи ва ўта билгувчидир», деб айт.


He is the Wise, the Expert. 	 Ва У ўта ҳикматли, ўта хабардор зотдир.


Their account falls only upon My Lord, if you were but aware. 	 Агар сезсангиз, уларнинг ҳисоби фақат Аллоҳнинг зиммасидадир.


But if they disobey you, say, ‘I am absolved of what you do.’ 	 Бас, агар улар сенга исён қилсалар: «Мен сиз қилаётган амаллардан безорман», дегин.


I Made them not present at the creation of the heavens and the earth nor at the creation of themselves; nor was I one to take the seducers as supporters; 	 Мен уларни на осмонлару ерни яратишга ва на ўзларини яратишга гувоҳ қилмаганман ва адаштиргувчиларни ёрдамчи қилиб олган эмасман.


No one renounce Our signs except the unjust. 	 Бизнинг оятларимизни фақат золимларгина инкор қилур.


I am in need of the sustenance you may send down for me.” 	 Яна муҳожирлик ғурбатини ҳис этдилар. Ёлғизнинг ёри худо, деб яна Роббул Оламийнга илтижо қилиб: «Эй Роббим, албатта, менга туширажагинг ҳар бир яхшиликка муҳтожман», дедилар.)


It is not proper for me to say something for which I do not have a right; if I have said it, then surely You know it; You know what lies in my heart, and I do not know what is in Your knowledge; indeed You only know all the hidden.” 	 Сен менинг дилимдагини биласан, мен Сендаги ҳеч нарсани билмайман. Албатта, Сен Ўзинг ғайбларни энг яхши билгувчи зотсан.


So when they exceeded the bounds of that which they were prohibited We said unto them: be ye apes despised. 	 Бас, улар ўзлари қайтарилган нарсадан қайтмай, такаббурлик қилганларида, уларга: «Хўрланган маймунларга айланинг!» дедик. (Солиҳ қавмлар ваъз қилиб қайтарсалар ҳам, улар қайтмадилар.


And assuredly We created man of an extract of clay. 	 Қасамки, батаҳқиқ, инсонни лой сулоласидан яратдик.


Becomest thou stiff-necked, or art thou of the exalted ones? 	 Ёки олий даражалилардан бўлдингми?!» деди.


And his people came to him, (as if) rushed on towards him, and already they did evil deeds. 	 Улар бундан олдин гуноҳлар қилар эдилар. У: «Эй қавмим, анаву қизларим сизлар учун покроқ-ку.


So Today (i.e. the Day of Resurrection), none of you can profit or harm one another. 	 Бугунги кунда бир-бирингиз учун манфаатга ҳам, зарарга ҳам молик эмассизлар.


Those whom We have given the Book will recognize this just as they recognize their own ofspring; but those who have courted their own ruin will not believe. 	 Биз китоб берганлар уни ўз фарзандларини танигандек танирлар. Улар ўзларига зиён қилганлардир, ана ўшалар иймон келтирмаслар.


My sons, go and search for Joseph and his brother and do not despair of receiving comfort from God; only the unbelievers despair of receiving comfort from Him." 	 Эй ўғилларим, боринглар, Юсуфни ва унинг укасини яхшилаб изланглар, Аллоҳнинг раҳматидан ноумид бўлманглар. Ҳақиқатда Аллоҳнинг раҳматидан фақат кофир қавмларгина ноумид бўлурлар», деди.


We made a covenant with the Israelites and sent Messengers to them. 	 Батаҳқиқ, Биз Бани Исроилдан мийсоқ–аҳднома олдик ва уларга Пайғамбарлар юбордик.


there, they shall live for ages, 	 Улар унда замонлар бўйи қолувчилардир.


Verily with Allah is full knowledge and He is acquainted (with all things). 	 (Оятда Аллоҳ таолонинг илми шомилу комил ҳамда мутлақ экани, унинг илми қаршисида бошқа илмлар ҳеч нарсага арзимаслиги баён қилинмоқда.)


If ye do good openly or keep it secret, or forgive evil, lo! Allah is ever Forgiving, Powerful. 	 Агар яхшиликни ошкора ёки махфий қилсангиз ёки ёмонликни афв этсангиз, албатта, Аллоҳ афвли ва қодир зотдир.


He replied: "Indeed we feel afraid of you." 	 У: «Албатта, биз сизлардан қўрқмоқдамиз», деди.


And We dispersed them through the earth in communities - some were righteous, others were not -and We tested them with prosperity and adversity that they may turn back (to righteousness). 	 Улардан аҳли солиҳлари бор ва улардан ундай эмаслари ҳам бор. Шоядки қайтсалар, деб уларни яхшиликлар ва ёмонликлар ила синадик.


Tell them: "God is sufficient witness between me and you, for He knows His creatures well, and is well-informed." 	 Албатта, У Ўз бандаларидан хабардор ва уларни кўриб тургувчи зотдир», деб айт. (Одамлар ҳақиқатни, Пайғамбарлик нима эканини англашни хоҳламасалар, улар билан тортишишнинг ҳожати йўқ, уларни Аллоҳнинг ўзига ҳавола қилиб қўйиш керак.)


God does not want injustice for any of His creatures. 	 Аллоҳ одамларга зулмни хоҳламас.


There is no blame (on these ladies if they appear) before their fathers or their sons, their brothers, or their brother's sons, or their sisters' sons, or their women, or the (slaves) whom their right hands possess. 	 Уларга ўз оталари, ўғиллари, ака-укалари, ака-укаларининг ўғиллари, опа-сингилларнинг ўғиллари, ўз аёллари ва қўллари остида мулк бўлган (қул)лари ҳақида гуноҳ йўқдир. (Эй Набийнинг аёллари,) Аллоҳга тақво қилинглар.


And call to mind what time Allah will say: 'Isa, son of Maryam, remember My favour unto thee and unto thine mother when I aided thee with the holy spirit so that thou spakest unto mankind in the cradle and in maturity, and when taught thee the Book and wisdom and the Taurah and the Injil, and when thou formedst out of clay as though the likeness of a bird by My command, and thou breathedest thereinto and it became a bird by My command, and thou healedest the blind from birth and the leprous by My command; and when thou causedest the dead to come forth by My command; and when I restrained the Children of Isra'il from thee when thou didst come to them with evidences, and those of them who disbelieved said: this is but magic manifest. 	 Бани Исроилга аниқ мўъжизалар келтирганингда, улардан куфр келтирганлари: «Бу очиқ сеҳрдан ўзга ҳеч нарса эмас», деганида, сени улардан қутқарганимини эсла», деганини ёд эт! (Ушбу оятда Аллоҳ таоло бу ҳақиқатни барча Пайғамбарлар ҳузурида, масаланинг бош қаҳрамони Ийсо ибн Марям алайҳиссаломнинг ўзларига эслатиш билан тасдиқламоқда.


And that it is He Who causeth to laugh and causeth to weep. 	 Ва, албатта, кулдирган ҳам Ўзи, йиғлатган ҳам Ўзи.


We bore him on an [ark] which, made of planks and nails, 	 Ва у(Нуҳ)ни тахталари ва михлари бор нарса устига кўтардик.


(O Prophet), We have made this Book easy in your tongue so that they may take heed. 	 Бас, албатта, Биз у(Қуръон)ни сенинг тилинг ила осонлаштирдик. Шоядки эсласалар.


I saw (in a dream) eleven stars and the sun and the moon: I saw them prostrating themselves before me." 	 Одатда ёш болалар бунчалар аниқ ва башоратли туш кўрмайдилар. Яъқуб (а. с.) кичик ўғли Юсуфдан кўрган тушини эшитиб, шу гаплар хаёлидан ўтди.


All the praises and thanks be to Allah, the (only) Originator [or the (only) Creator] of the heavens and the earth, Who made the angels messengers with wings, - two or three or four. 	 Ҳамду сано осмонлару ерни йўқдан бор қилган, фаришталарни икки, уч, тўрт қанотли элчилар қилган Аллоҳга бўлсин. У зот махлуқотларда нимани хоҳласа, зиёда қиладир.


But the raiment of righteousness,- that is the best. 	 (Либоснинг зарури авратни пинҳон тутадиганидир. Лекин Аллоҳ инсоннинг авратдан бошқа аъзоларини ҳам тўсиш эҳтиёжи борлигини инобатга олиб, либосни зийнат тарзида нозил қилди.


That He did create in pairs,- male and female, 	 Албатта, икки жуфтни; эркак ва аёлни яратган ҳам Ўзи.


Commit no excesses in your religion: Nor say of Allah aught but the truth. 	 Албатта, Масиҳ Ийсо ибн Марям Аллоҳнинг Пайғамбари, Марямга илқо қилган калимаси ва Ундан бўлган руҳдир. Бас, Аллоҳга ва Унинг Пайғамбарларига иймон келтиринг.


Ishmael, Elisha, Jonah, and Lot -- We favoured each one of them above other people, 	 (Ушбу уч оятда Аллоҳ таоло Иброҳим алайҳиссаломни ишорат билан, бошқа ўн саккиз Пайғамбарни исмлари билан зикр қилмоқда. Иккинчи гуруҳда зикр қилинган Пайғамбарлар: «Закариё, Яҳё, Ийсо ва Илёс»лар (а. с.) тарки дунё, зуҳду тақво билан машҳур бўлганлар.


And placed a lamp therein brightly burning. 	 Ва шуъла таратувчи чироқ ҳам қилдик.


The keepers will then say, "You may pray but the prayer of the disbelievers will not be answered". 	 (Жаҳаннам қўрқинчлари: «Нима сабабдан бу ҳолга тушиб қолдингиз?! Сизга Пайғамбар келиб, шу кун бошингизга тушиши мумкинлигидан огоҳлантирмаган эдими?! « деб сўрадилар.


Had We Willed, We would have guided every soul. 	 Агар хоҳлаганимизда, ҳар бир жонга ўз ҳидоятини берар эдик. Лекин мендан: «Албатта, жаҳаннамни жинлар ва одамларни жамлаб тўлдираман», деган сўз ҳақ бўлди.


We will surely test you with a measure of fear and hunger and a loss of wealth, lives, and fruits; and give good news to the patient 	 Албата, Биз сизларни бир оз қўрқинч ва очлик билан, мол-мулкга, жонга меваларга нуқсон етказиш билан синаймиз. Ва сабрлиларга башорат бер.


Unknown package type '%s', exiting 	 Номаълум '%s' пакет тури, чиқиш


that God may recompense them for their fairest works and give them increase of His bounty; and God provides whomsoever He will, without reckoning. 	 Аллоҳ уларни қилган амалларининг энг гўзали ила мукофотлаши ва фазли карамидан зиёда қилиб бериши учундир. Аллоҳ хоҳлаган кишига беҳисоб ризқ берур.


so that it will come upon them suddenly, while they are not aware, 	 Бас, уларга у(азоб) тўсатдан келур. Улар сезмай қолурлар.


Their fear of you in their hearts is greater than their fear of Allah; that is because they are a people who do not understand. 	 (Мунофиқу кофирлар Аллоҳдан кўра мўмин-мусулмонлардан кўпроқ қўрқадилар. Агар Аллоҳнинг Ўзидангина қўрқанларида эди, мунофиқ ҳам, кофир ҳам бўлмас эдилар.)


This is better for you if you only knew. 	 Демак, қиладиган ҳар бир ишингиз Аллоҳнинг розилигини топиш учун бўлсин. Ҳар лаҳзада Аллоҳга тақво қилиб туринг.


This Day, We shall seal up their mouths, and their hands will speak to Us, and their legs will bear witness to what they used to earn. 	 Бугунги кунда уларнинг оғизларига муҳр урамиз. Нима касб қилганларини Бизга қўллари сўзлар ва оёқлари гувоҳлик берур.


Lo! this is the supreme triumph. 	 Албатта, бу айни улуғ ютуқдир.


Yet different groups differed among themselves. 	 Куфр келтирганларга буюк кундаги кўринишдан вой бўлсин. (Насоролар ҳозиргача Ийсо алайҳиссалом хусусида ихтилофдалар.


Yet then you associate others with Him.” 	 Сўнгра эса, сиз ширк келтирасиз», деб айт.


And indeed We made a covenant with Adam before, but he forgot, and We found on his part no firm will-power. 	 (Биз қадимда Одам билан буйруққа бўйсуниш–дарахтдан емаслик ҳақида аҳдлашган эдик. Аммо Одам аҳдни унутди ва дарахтдан еб қўйди.


To- day those who disbelieve have despaired of your religion; wherefore fear them not, and fear Me. 	 Кимки гуноҳга моил бўлмаган ҳолида очликдан музтар бўлса, албатта, Аллоҳ мағфиратли ва раҳмли зотдир. (Ушбу ояти каримада асли гўшти ҳалол қилинган ҳайвонлар ҳақида сўз кетмоқда.


I come to fulfill [the prediction] of the Torah which preceded me and to make lawful for you some of what was forbidden to you and I come to you with a sign from your Lord. 	 Ва ўзимдан аввалги Тавротни тасдиқловчи бўлиб, сизга ҳаром қилинганнинг баъзисини ҳалол қилиш учун келдим. Сизга Роббингиздан оят-мўъжиза билан келдим.


Who does greater evil than he who lies against Allah and belies the truth when it comes to him? 	 Аллоҳга нисбатан ёлғон гапирган ва ўзига содиқ (сўз) келганида уни ёлғонга чиқаргандан ҳам золимроқ кимса борми?!


Tell them: "O my creatures who have come to belief, have fear of displeasing your Lord. 	 Сен менинг тарафимдан: «Эй иймон келтирган бандаларим, Роббингизга тақво қилинг. Бу дунёда гўзал амал қилганларга гўзаллик бордир.


But if they turn back, say: Allah is sufficient for me, there is no god but He; on Him do I rely, and He is the Lord of mighty power. 	 Бас, юз ўгириб кетсалар, сен: «Менга Аллоҳнинг Ўзи етарли. Ундан ўзга ибодатга сазовор зот йўқ, Унга таваккал қилдим, У улуғ аршнинг Роббисидир», дегин.


Which leaps up over the hearts, 	 Қалбгача етиб борадир.


and We made them a thing past, and We appointed them for an example to later folk. 	 Бас, уларни ўтмишга айлантирдик ва кейингиларга мисол қилиб қўйдик.


I have sought refuge with my Lord and your Lord lest you stone me [to death]. 	 Ва, албатта, мен ўзимнинг Роббим ва сизнинг Роббингиздан мени тошбўрон қилишингиздан паноҳ сўрадим.


Surely, your Lord is most forgiving and ever merciful towards those who do evil in ignorance and truly repent thereafter and make amends. 	 Сўнгра, Роббинг билмасдан ёмон амал қилган, ундан кейин эса тавба қилиб яхши амалларни қилганларга, албатта, Роббинг ўшандан сўнг мағфиратли ва раҳмлидир.


What a miserable drink, and what a terrible place. 	 Нақадар ёмон шароб ва нақадар ёмон жой!


And of His signs is that He sends the winds as bringers of good tidings and to let you taste His mercy and so the ships may sail at His command and so you may seek of His bounty, and perhaps you will be grateful. 	 Одатда, ёмғирдан олдин эсадиган шамол ёмғирга интизор бўлиб турганлар учун хушхабарчи бўлади. Дарҳақиқат, ўша шамол бандалар Аллоҳнинг раҳматидан тотишлари учун зарур бўлган ёмғирли булутларни олиб келаётган бўлади.


He answers (the prayers) of those who believe and do good, and gives them more of His bounty. 	 У зот иймон келтириб, солиҳ амаллар қилганларнинг (дуосини) ижобат қилур ва уларга Ўз фазлидан зиёда қилур.


Use notification sounds 	 Огоҳлантириш товушларидан фойдаланиш


and that “the foolish among us have been wont to say outrageous things about Allah”; 	 Ва албатта эси пастимиз Аллоҳга ноҳақ гапларни айтарди.


Or that He will not seize them as they move about, and they will not be able to elude (His grasp); 	 Ёхуд уларни ҳаракатлари асносида олишидан, улар У зотни ожиз қолдирувчи бўла олмасликларидан хотиржаммилар?! (Агар Аллоҳ хоҳласа, уларни ҳаракатда бўлиб, шаҳарма-шаҳар кезиб, сайру саёҳат ёки бошқа ишлар билан машғул бўлиб юрганларида ҳам олаверади.


She said, "How can I have a son when no mortal has touched me nor am I an unchaste woman". 	 У: « Менда қаёқдан ўғил бўлсин, менга башар тегмаган бўлса, мен бузуқ ҳам бўлмасам?!» деди.


And when Our communications are recited to him, he turns back proudly, as if he had not heard them, as though in his ears were a heaviness, therefore announce to him a painful chastisement. 	 Қачон унга Бизнинг оятларимиз тиловат қилинса, худди уларни эшитмагандек, худди қулоғида оғирлик бордек мутакаббирлик билан ортга қараб кетадир. Бас, унга аламли азобнинг башоратини бер.


Do you not know that to Allah belongs the kingdom of the heavens and the earth? 	 Албатта, осмонлару ернинг мулки Аллоҳники эканини ва сизларга Аллоҳдан ўзга дўст йўқ, ёрдамчи ҳам йўқлигини билмадингми? («Насх» сўзи луғатда ўзгартиш, бекор қилиш маъносини билдиради.


And do not be chary of pursuing them. 	 У қавмни қувишда бўш келманг.


Those who do not expect a meeting with Us say, "Why are angels not sent down to us?" Or "Why do we not see our Lord?" 	 Бизга учрашдан умидсиз бўлганлар, бизга фаришталар туширилса ёки, Роббимизни кўрсак эди, дерлар.


Location 	 Манзили:Location, $date


What! You enjoin righteousness upon people while you forget (to practise it) yourselves, whereas you read the Book? 	 Одамларни яхшиликка чорлаб туриб, ўзингизни унутасизми? Ҳолбуки, китобни тиловат қиляпсиз-ку.


On that day you will have no refuge, nor will you have [any chance for] denial [of your sins]. 	 Ўша куни сизга паноҳгоҳ топилмас ва сизга (тушган азобни) инкор қилгувчи топилмас.


And We granted him, out of Our mercy, his brother Aaron, a prophet. 	 Ва унга Ўз раҳматимиздан оғаси Ҳорунни Пайғамбар қилиб ҳадя этдик. (Оғалари Ҳоруннинг Пайғамбар бўлишини Мусонинг алайҳиссалом ўзлари Аллоҳ таолога дуо қилиб сўраган эдилар.)


and out of Our mercy We appointed his brother Aaron, a Prophet (that he may assist him). 	 Ва унга Ўз раҳматимиздан оғаси Ҳорунни Пайғамбар қилиб ҳадя этдик. (Оғалари Ҳоруннинг Пайғамбар бўлишини Мусонинг алайҳиссалом ўзлари Аллоҳ таолога дуо қилиб сўраган эдилар.)


Surely Your promise is true, and You are the greatest of those who judge. 	 (Яъни, бу билан Нуҳ (а. с.), эй Роббим, сен менга аҳлингни қутқараман, деб ваъда берган эдинг, ўғлим аҳлимдан-ку, ўша боламни менга бергин, ўзинг ҳикмат ила ҳукм чиқаргувчи зотсан, демоқчилар.)


But indeed, for the transgressors is an evil place of return - 	 Албатта, туғёнга кетгувчилар учун ёмон оқибат.


What, do they seek to hasten Our chastisement? 	 Ҳали улар Бизнинг азобимизни шошилтирмоқдамилар?!


When the Lote-tree was covered over with what it was covered over; 	 Ўшанда, дарахтни ўрайдиган нарса ўраб турибди.


Surely he is to you an open enemy. 	 Аммо, аслини олганда, ҳайвонларни миниш ёки минмаслик, гўштини ейиш ёки емаслик ҳақидаги ҳукмни фақат Аллоҳ таолонинг Ўзигина чиқаради.)


Truly, it is the sending of the Lord of the Worlds. 	 Албатта, у (Қуръон) Роббул Оламийннинг туширганидир.


But if they dispute with you, say: I have submitted myself entirely to Allah and (so) every one who follows me; and say to those who have been given the Book and the unlearned people: Do you submit yourselves? 	 Агар сен билан тортишсалар, сен: «Мен юзимни Аллоҳга таслим этдим ва менга эргашганлар ҳам!» деб айт. Ва китоб берилганларга ва саводсизларга: «Исломга кирдингизми?» деб айт.


He said: O my people! Serve Allah! 	 У: «Эй қавмим, Аллоҳга ибодат қилинг.


And persevere in the way of your Lord. 	 Ва Роббинг учун сабр қил!


And when those who associated partners with Allah see their (Allah's so-called) partners, they will say: "Our Lord! 	 Ва ширк келтирганлар ўзларининг «шерик»ларини кўрган чоғларида: «Эй Роббимиз, анавилар бизнинг Сендан ўзга ибодат қилган «шерик»ларимиз», дерлар. Бас, у(шерик)лар буларга: «Албатта, сизлар ёлғончидирсизлар», деб сўз ташларлар.


And he will say: by Allah, thou hadst wellnigh causedest me to perish. 	 У: «Аллоҳга қасамки, мени ҳам ҳалок қилишингга оз қолган экан.


(Muhammad), exercise patience against what they say. Glorify your Lord with His praise before sunrise and sunset. 	 Уларнинг айтаётганларига сабр қил ва Роббингга қуёш чиқиши ва ботишидан аввал ҳамду тасбиҳ айт.


When He decrees a thing He has only to say: "Be", and it is. 	 У бир ишни истаса, унга «Бўл!» дейдир. Бас, бўладир.


And We bestowed his household to him and one more similar to it – as a mercy from Us, and as a remembrance for the people of intellect. 	 Бу Биздан раҳмат ўлароқ ва ақл эгаларига эслатма учун бўлди. (Аййубга алайҳиссалом мазкур сувда чўмилиб, ундан ичиб, шифо топганидан кейин Аллоҳ таоло у кишига аҳлини қайтарди.


[Musa (Moses)] said: "Call me not to account for what I forgot, and be not hard upon me for my affair (with you)." 	 У: «Эсимдан чиққан нарса учун мени жазолама, бу ишим учун мени қийнама», деди.


(The idolaters will be told): "Your gods have refuted your assertion. 	 Батаҳқиқ, улар сизларни айтаётган нарсангизда ёлғончига чиқардилар.


Small thanks give ye! 	 Камдан-кам шукр қилурсизлар.


Those whom We have given the Book recognize him just as they recognize their sons, but a part of them indeed conceal the truth while they know. 	 Шунга қиёсан зарбулмасал қилиб айтиляптики, «Китоб берилганлар уни (Муҳаммад алайҳиссаломни) худди болаларини танигандек танийдилар». Чунки уларнинг муқаддас китоблари Таврот ва Инжилда охирзамон Пайғамбари ҳақида ойдин хабарлар келган.


Do you not see that the ships run on in the sea by Allah's favor that He may show you of His signs? 	 Кемалар Аллоҳнинг неъмати ила сизга Унинг оят-белгиларини кўрсатиш учун денгизда юрганини кўрмадингми?!


They say, "If we return to al-Madinah, the more honored [for power] will surely expel therefrom the more humble." 	 Лекин мунофиқлар билмаслар. (Ушбу ояти карима мунофиқлар бошлиғининг Пайғамбар алайҳиссаломни Мадинадан хорларча қувиб чиқараман, деб қилган дўқ-пўписасига раддия беради.


Say, “He who initiated them in the first instance will revive them. He has knowledge of every creation.” 	 Сен: «Уларни илк марта йўқдан бор қилган зот тирилтирур ва у ҳар бир яратилган нарсани яхши билгувчидир», деб айт.


As for those who hold fast to the Book and are steadfast in prayer, We do not waste the wage of the righteous. 	 Китобни маҳкам тутганлар ва намозни қоим қилганлар бўлса, албатта, Биз аҳли солиҳларнинг ажрларини зое қилмасмиз.


And if they would betray you, they betrayed God before, and He gave [you] power over them. 	 Агар сенга хиёнат қилишни истасалар, батаҳқиқ, бундан олдин Аллоҳга хиёнат қилган эдилар. Бас У уларга қарши имкон топди.


Say, "Come, I will recite what your Lord has prohibited to you. [He commands] that you not associate anything with Him, and to parents, good treatment, and do not kill your children out of poverty; We will provide for you and them. 	 Келинг, Роббингиз сизларга ҳаром қилган нарсаларни тиловат қилиб бераман: «Унга ҳеч нарсани ширк келтирманг! Ота-онангизга яхшилик қилинг!


if you have suffered a wound, they too have suffered a similar wound. 	 Бундай кунларни одамлар орасида айлантириб турамиз. Токи Аллоҳ иймон келтирганларни билиши учун ва улардан шаҳидларни чиқариб олиши учун.


He said, “If I ask you about anything after this, then do not keep company with me. 	 У: «Агар бундан кейин сендан яна бир нарсани сўрасам, мен билан биродарлик қилмай қўявер.


“Has he made all the Gods into One God? 	 У худоларни битта худо қилдими?!


God will bear witness to our agreement." 	 Айтаётган нарсамизга Аллоҳ вакилдир», деди.


Observe what kind of things they attribute to you. 	 Сенга қандай мисоллар келтирганига назар сол!


Allah is Forgiving, Merciful. 	 Бу иш қилинмаса, катта маънавий жиноят содир бўлган бўлади, шу сабабли унинг гўшти ҳаромга айланади.)


O Prophet! strive hard against the infidels and the hypocrites, and be stern Unto them. 	 Эй Набий! Кофир ва мунофиқларга қарши жиҳод қил ва уларга маҳкам тур.


Here is the Book with admonition for those of my time and there are also scriptures with admonition for people before me." 	 Бас, улар юз ўгиргувчидирлар. (Борлиққа назар солиб, ундаги мавжудотларни мулоҳаза қилиб кўрганда, Аллоҳ таолонинг шериги бўлиши мумкин эмаслиги исботланди.


Behold, verily those that dispute concerning the Hour are far astray. 	 Огоҳ бўлинг! Албатта, (қиёмат) соати ҳақида шубҳа қилгувчилар йироқ залолатдадирлар.


It is Allah who has created you and given you your provision. 	 Сизларни халқ қилган, сўнгра ризқлантирган, кейин ўлдирадиган ва яна тирилтирадиган зот Аллоҳдир.


If Allah were not to repel some through others, monasteries and churches and synagogues and mosques wherein the name of Allah is much mentioned, would certainly have been pulled down. 	 Агар Аллоҳ одамларнинг баъзиларини баъзилари билан даф қилиб турмаса, узлатгоҳлар, канисалар, ҳавралар ва Аллоҳнинг номи кўплаб зикр қилинадиган масжидлар вайрон қилинган бўлур эди.


enveloping the people. 	 У одамларни ўраб олур.


When it followed its most wicked. 	 Вақтики, (ундаги) энг бадбахт шахс шошилиб турди.


An error occurred while deleting files from the archive. 	 Архивдан файллар ўчирилаётганда хато рўй берди.


Nothing of their account falls upon you, and nothing of your account falls upon them, that you should drive them away and so become one of the harmdoers. 	 («Эртаю кеч Роббиларига Унинг юзини ирода қилиб дуо этаётганлар» ижтимоий ҳолатлари қандай бўлишидан қатъи назар, ҳатто дунёдаги энг фақир-камбағал одам бўлсалар ҳам, олиймақом инсон ҳисобланадилар. Шунинг учун ҳам Пайғамбар (с. а. в.) бойларнинг гапига кириб, уларни ўз ҳузурларидан ҳайдашга ҳақлари йўқ.


Forbidden to you are your mothers, your daughters and your sisters, your paternal aunts and your maternal aunts, your brother’s daughters and your sister’s daughters, your [foster-]mothers who have suckled you and your sisters through fosterage, your wives’ mothers, and your stepdaughters who are under your care [born] of the wives whom you have gone into—but if you have not gone into them there is no sin upon you—and the wives of your sons who are from your own loins, and that you should marry two sisters at one time—excluding what is already past; indeed Allah is all-forgiving, all-merciful— 	 Сизларга оналарингиз, қизларингиз, опа-сингилларингиз, аммаларингиз, холаларингиз, ака-укаларингизнинг қизлари, опа-сингилларингизнинг қизлари, эмизган оналарингиз, эмикдош опа-сингилларингиз, хотинларингизнинг оналари, ўзингиз қовушган хотинларингизнинг қарамоғингиздаги қизлари ҳаром қилинди. Агар у(хотин)лар билан қовушмаган бўлсангиз, (қизларига уйланишингизда) гуноҳ йўқ.


And love wealth with abounding love. 	 Ва молни кўп яхши кўрасизлар.


And We made them leaders, guiding by Our command; and We revealed unto them the doing of good deeds and the establishment of prayer, and the giving of poor-rate; and of Us they were the worshippers. 	 Ва уларни Ўз амримиз ила ҳидоятга бошловчилар қилдик. Уларга яхшиликлар қилишни, намозни тугал адо этишни ва закот беришни ваҳий қилдик.


But they said: "Our Lord! Make the stages between our journey longer," and they wronged themselves, so We made them as tales (in the land), and We dispersed them all, totally. 	 Улар: «Эй Роббимиз, сафарларимиз орасини узоқ қил!» дедилар ва ўзларига зулм қилдилар. Бас, Биз уларни ҳикояларга айлантирдик ва бутунлай парча-парча қилиб ташладик.


Nay, but surely on that day they will be covered from (the mercy of) their Lord. 	 Йўқ! Албатта, улар ўша кунда ўз Роббиларини кўришдан тўсиларлар.


He entered his garden while he wronged himself. He said, ‘I do not think that this will ever perish, 	 У ўз боғига кирар экан, ўзига зулм қилган ҳолида: «Мен буни ҳеч қачон йўқ бўлмар, деб ўйлайман.


As for those who are slain in the way of Allah, He shall never let their works go to waste. 	 Аллоҳ йўлида қатл қилинганларнинг амалларни У зот ҳеч зое қилмас.


And We gave them clear proofs in the command; so they did not differ except after the knowledge had come to them – due to jealousy among themselves; indeed your Lord will judge between them on the Day of Resurrection concerning the matter in which they differ. 	 Бас, улар ўзларига илм келганидан сўнг ўзаро ҳасад-адоват қилибгина ихтилофга тушдилар. Албатта, Роббинг улар орасида қиёмат куни ихтилоф қилган нарсалари ҳақида ҳукм чиқарур.


And We shall present Hell that day for Unbelievers to see, all spread out,- 	 Ўша куни кофирларга жаҳаннамни кўндаланг қилиб кўрсатдик.


And when mankind are gathered (to the Judgment) will become enemies for them, and will become deniers of having been worshipped. 	 Одамлар маҳшарга тўпланганда, (бутлар) уларга душман бўлурлар ва ибодатларига ҳам мункир бўлурлар. (Бизга ибодат қилганингиз йўқ, деб инкор қиладилар.


You will not be treated the slightest bit unjustly. 	 Ва қилчалик зулм қилинмассизлар», деб айт.


Those who are bent on denying the truth and on turning others away from the path of God have strayed far from the right path. 	 Куфр келтирган ва Аллоҳнинг йўлидан тўсганлар, батаҳқиқ, қаттиқ адашгандирлар.


What an evil deed they have committed! 	 Уларнинг қилаётган ишлари нақадар ёмон!


If He wills, He has the full power to remove you, O mankind, and bring in others in your place. 	 (Агар Аллоҳ хоҳласа, бир зумда ҳамма одамларни бу дунёдан йўқ қилиб, уларнинг ўрнига Ўзига иймон келтирадиган, айтганидан чиқмай юрадиган, янги бошқа бир одамларни келтириб олади. Аллоҳ бу ишга ва бундан ҳам катталарига қодирдир.)


Our Lord, we have heard a caller calling us to belief, saying, "Believe you in your Lord!" And we believe. 	 Роббимиз биз нидо қилувчининг, Роббингизга иймон келтиринг, деб нидо қилаётганини эшитдик ва иймон келтирдик.


He is God, your Lord, so worship Him. 	 (Бу олти куннинг ҳақиқатини–кайфиятини Аллоҳнинг Ўзи билади. Аммо бизнинг тушунчамиздаги «кун» маъносида эмаслиги маълум.


It is not for any prophet to have captives until he hath made slaughter in the land. 	 Набий учун ер юзида забардаст бўлмагунича асирлари бўлиши яхши эмас эди. Сизлар дунёнинг ўткинчи матоҳини истарсизлар.


Verily We have sent thee in truth as a bearer of glad tidings and a warner: But of thee no question shall be asked of the Companions of the Blazing Fire. 	 Албатта, Биз сени ҳақ билан суюнчли хабар берувчи ва огоҳлантирувчи қилиб юбордик. Ва дўзахилар ҳақида сўралмайсан.


And to Dawud (David) We gave Sulaiman (Solomon). 	 Ва Биз Довудга Сулаймонни ҳадя қилдик.


It has been revealed to thee, and to those before thee, 'If thou associatest other gods with God, thy work shall surely fail and thou wilt be among the losers.' 	 Батаҳқиқ, сенга ва сендан олдин ўтганларга ҳам: «Агар ширк келтирсанг, албатта, амалинг беҳуда кетур ва, албатта, зиёнкорлардан бўлурсан.


Lo! thy Lord is Best Aware of him who strayeth from His way, and He is Best Aware of those who walk aright. 	 Албатта, Роббинг Ўзи, ким Унинг йўлидан адашганини билувчидур ва У ҳидоятда юрувчиларни ҳам билувчидур.


And the first of them will say to the last of them, "Then you had not any favor over us, so taste the punishment for what you used to earn." 	 Аввалгилар кейингиларга: «Сизларни биздан афзаллик томонингиз йўқ. Қилган касбингизга яраша азобни тортаверинглар», дерлар.


The sinners were seized by a blast from heaven, and lay overturned in their homes in the morning, 	 Ва зулм қилганларни даҳшатли қичқириқ олди. Бас, диёрларида тўкилдилар.


And indeed you knew those amongst you who transgressed in the matter of the Sabbath (i.e. Saturday). 	 Батаҳқиқ, сизлардан шанба куни тажовузкорлик қилганларни билдингиз.


Into whatever form He pleased He constituted you. 	 Ўзи хоҳлаган суратда сени таркиб қилди.


Did they then feel secure against the plan of Allah?- but no one can feel secure from the Plan of Allah, except those (doomed) to ruin! 	 Аллоҳнинг макридан фақат зиён кўрувчи қавмларгина хотиржам бўларлар. (Ғафлатга солиб, гуноҳ қилса ҳам, дахлсиз тек қўйиб, кейин туйқусдан сездирмай олиш Аллоҳнинг ишидир, яъни, макридир.)


and exalt your Lord, 	 Ва Роббингни улуғла!


And Paradise will be brought near to the Muttaqun (pious - see V. 2:2) not far off. 	 Ва жаннат тақводорларга узоқ бўлмаган жойга яқинлаштирилди.


[And said], "If you do good, you do good for yourselves; and if you do evil, [you do it] to yourselves." 	 Бас, кейинги (бузғунчиликнинг) ваъда вақти келганда, юзингизни қора қилишлари учун, масжидга аввал кирганларидек киришлари учун ва эгаллаган нарсаларини тамоман парчалашлари учун (бандаларимизни юборамиз). (Сиз ўзингизнинг қилмишингиз ила ўша ваъданинг юзага чиқишига сабаб бўлганингизда...


We sealed their ears in the cave for a number of years. 	 («Қулоққа парда урди» дегани, қулоғини эшитмайдиган қилиб қўйди, деганидир. Йигитлар қочиб келиб ғорга жойлашганларида Аллоҳ таоло уларнинг қулоқларини эшитмайдиган қилиб қўйган, яъни, ухлатиб қўйган.


and other kinds [of torments] resembling it.’ 	 Ва бошқа унинг шаклидаги қўша-қўша(азоб)ларни ҳам.


Those who are firmly grounded in knowledge say, "We believe in it: it is all from our Lord." 	 («Муҳкам» сўзи маҳкам, очиқ-ойдин, бошқа ёққа буриб бўлмайдиган, деган маънони англатади. «Муштабоҳ» сўзи эса, ўхшаш, бирини биридан ажратиш қийин, бир неча маъноларни англатадиган, деган маъноларни билдиради.


You alone are our guardian. 	 Мусо (а. с.) Бани Исроилнинг ўн икки уруғидан, бузоққа ибодат қилмаган етмиш кишини танлаб, Аллоҳнинг мийқотига олиб бордилар.


Surely in this there is a sign, yet most of them would not believe: 	 Албатта, бунда оят-белги бор. Лекин кўплари мўмин бўлмаслар.


Why were there no people of understanding among those people of the destroyed towns of the past except for a few, whom we saved from destruction, to prevent people from committing evil in the land? 	 Сиздан олдинги асрларда ер юзида фасоддан қайтарадиган боқийлик эгалари бўлганида эди. Магар Биз нажот берганлар озгина кишилар бўлди, холос.


They wander in darkness. God leads astray or guides to the right path whomever He wants. 	 Аллоҳ кимни хоҳласа, адаштирар ва кимни хоҳласа, тўғри йўлда барқарор қилиб қўядир.


Certain [Divine] precedents have passed before you. 	 Сиздан олдин суннатлар қолган.


The idolaters say: "If God had willed we would not have worshipped anything apart from Him, nor would our fathers have done, nor would we have forbidden any thing without His (leave)." 	 Ширк келтирганлар: «Агар Аллоҳ хоҳлаганида, биз ҳам, ота-боболаримиз ҳам Ундан ўзга ҳеч нарсага ибодат қилмас эдик ҳамда Унинг ҳукмисиз бирон нарсани ҳаром қилмаган бўлар эдик», дедилар. Улардан олдингилар ҳам шундай қилганлар.


"Verily! I am a trustworthy Messenger to you. 	 Албатта, мен сизларга ишончли Пайғамбарман.


calling him who drew back and turned away, 	 У чақирадир; орқага кетган ва юз ўгирганни.


So all praise be to Allah, the Lord of the heavens, the Lord of the earth, the Lord of the whole Universe. 	 Бас, барча ҳамд осмонларнинг Роббига, ернинг Роббига ва оламларнинг Роббигадир.


Indeed, he has been of those astray. 	 Албатта, у адашганлардан бўлди.


and this they kept repeating until We caused them to become like a field mowed down, and reduced to ashes. 	 Уларнинг ўша дод-войлари, Биз уларни ўрилган ўтдай, совуган кулдай қилгунимизча бардавом бўлди.


Did We not destroy the former generations? 	 Аввалгиларни ҳалок қилмадикми?


They will say, "Of course, a warner did come to us, but we belied him and we said, 'God has revealed nothing; you are in gross error.'" 	 Улар: «Ҳа, дарҳақиқат бизга огоҳлантирувчи келган эди. Лекин биз (уни) ёлғончига чиқардик ва: «Аллоҳ ҳеч нарса туширгани йўқ, сизлар катта адашувдан бошқа ҳеч нарса эмассизлар», деган эдик», дерлар.


They will say, “Did not your messengers come to you with clear signs?” 	 Улар: «Сизга Пайғамбарларингиз очиқ-ойдин ҳужжатлар билан келмаган эдиларми?!» дедилар. Булар: «Ҳа», дейишди.


Tell the laggardly Bedouins, "You will be called to face strong people whom you will fight right to the end or who will submit to you. 	 Ортда қолган аъробийларга: « Катта кучга эга қавмга (қарши) чақирилурсизлар, улар мусулмон бўлгунларича урушурсизлар. Агар итоат қилсангиз, Аллоҳ сизга яхши ажр берур.


But he was insolent to them, for We had given him such treasures that their very keys were too heavy a burden for even the strong. 	 Қорун катта бойликка учиб, қавмига такаббурлик қилди. Молу мулки шу даражада кўп эдики, хазиналарининг калитларини кўтариш бир тўда кучли одамларга ҳам оғирлик қилар эди.


Say to those who deny the truth, "You shall be overcome and driven into Hell -- an evil resting place!" 	 (Куфрнинг оқибати икки дунёнинг мағлубиятидир. Ушбу оятда Аллоҳ таоло уларнинг бу дунёда тезда мағлуб бўлишларининг, охиратда ҳам жаҳаннамга тўпланишларининг хабарини бермоқда.)


Exalted then be God, the real King; and do not try to anticipate the Qur'an before the completion of its revelation, but pray: "O Lord, give me greater knowledge." 	 Сенга ваҳийи битгунча Қуръон (тиловати)га ошиқма ва: «Роббим, илмимни зиёда қилгин», дегин. (Пайғамбаримиз (с. а. в.) унутиб қўйишдан хавфланиб, ваҳий тушган пайтида Қуръони Карим оятларини Жаброилга алайҳиссалом қўшилиб, ўқиб турар эдилар.


Then he turned back striving. 	 Сўнг ортига ўгирилиб тезлаб кетди¬.


What, do they seek to hasten Our chastisement? 	 Бизнинг азобимизнинг тезроқ келишини истайдиларми-я?!


You did not think they would leave, and they thought that their fortresses would protect them from Allah; but [the decree of] Allah came upon them from where they had not expected, and He cast terror into their hearts [so] they destroyed their houses by their [own] hands and the hands of the believers. 	 Ана шунда, биз кўчиб кетсак, бу қўрғонлар мусулмонларга қолмасин, дея уйларини ўзлари буза бошладилар. Мусулмонлар қамал давомида биноларга ташқаридан путур етказди.


And Allah by His Will guided those who believe unto the truth of that concerning which they differed. 	 (Аллоҳ ирода қилган тўғри йўл Исломга тўлиғича кириш билан бўлади. Буни амалга ошириш учун шайтоннинг изидан юрганлар, ҳасад, тамаъ, ҳирс ва ҳавою нафс туфайли ҳақ китоб тўғрисида ихтилофга тушганлар билан бўладиган тўқнашувларда ғолиб келиш керак.


These are two disputants who have disputed concerning their Lord. 	 Мана бу икки ғаним Роббилари ҳақида талашган эдилар.


Even if you were to ask forgiveness for them seventy times, Allah shall not forgive them. 	 (Мунофиқлар сурасидан маълумки, мунофиқларнинг гуноҳларини мағфират қилишни сўраб, улар учун истиғфор айтиш таклиф қилинган. Пайғамбаримиз (с. а. в.) бу ишга моил бўлганлар.


moreover ignoble, 	 Қўпол, ундан сўнг отасининг таъйини йўққа.


Say to them: "Every thing is from God." 	 «Ҳаммаси Аллоҳдан», деб айт!


But to modestly refrain [from that] is better for them. 	 (Ушбу оятдаги «кийимлари»дан мурод катта ёпинчиқ ва ҳамда устдан кийиладиган ридодир. Аёл киши ўта қариб, никоҳдан умуман умидсиз бўлиб қолганда паранжи-чиммат қилмасликка рухсат бор.


Should We withdraw the admonition from you because you are a people far gone in transgression? 	 Наҳотки сиз исрофчи қавм бўлганингиз учун сиздан юз ўгириб, зикр-эслатмани буриб юборсак?! (Яъни, Қуръонни булар қабул қилмас экан, майли, юраверсинлар, деб уни бошқаларга томон буриб юборсак бўладими?!


_Contents 	 _Таркиблари


And the Word of your Lord has been fulfilled (i.e. His Saying): "Surely, I shall fill Hell with jinns and men all together." 	 Магар Аллоҳ раҳм қилганларгина хилофсиз Аллоҳнинг айтганларида юрадилар. Жаҳаннамни тўлдириш учун ихтилоф қилганлар етарлича топилади.)


Why gavest thou them leave, till it was clear to thee which of them spoke the truth, and thou knewest the liars? 	 (Пайғамбар (с. а. в.) мунофиқлардан баъзиларига урушга бормасликка изн бериб қўйган эдилар. Аслида, шошилиб рухсат бергандан кўра, кутиб турганларида яхши бўлар эди.


Lo! those who disbelieve and bar (men) from the way of Allah and from the Inviolable Place of Worship, which We have appointed for mankind together, the dweller therein and the nomad: whosoever seeketh wrongful partiality therein, him We shall cause to taste a painful doom. 	 Куфр келтирганлар ва Аллоҳнинг йўлидан ҳамда ерли ва четдан келган одамлар учун баробар қилиб қўйганимиз Масжидул Ҳаромдан тўсганларга ва у ерда ким зулм ила янглиш йўлга бурилишни ирода қилса, унга аламли азобни тоттирамиз.


Yet no sooner than they saw some trading or amusement, they flocked to it and left you standing by yourself. 	 Ва улар тижорат ёки ўйин-кулгу кўрганларида, унга томон ёпирилдилар ва сени тик ҳолда тарк этдилар. Сен: «Аллоҳнинг ҳузуридаги нарса ўйин-кулгудан ва тижоратдан яхшидир.


Say: "The truth has come, and falsehood had neither precedence nor will reappear." 	 Сен: «Ҳақ келди! Ботил бошлай олмас ва қайтара ҳам олмас», деб айт.


In order to see that they have conveyed the messages of their Lord – and His knowledge encompasses all whatever they have, and He has kept all things accounted for. 	 Пайғамбарлар ўз Роббилари рисолаларини дарҳақиқат етказганликларини билиш учун ва Аллоҳ бандалар ҳузуридаги барча нарсани ихота қилиб олганлигини ва ҳамма нарсани адади, ҳисобини қилганлигини билиш учун», деб айт. (Пайғамбарлар муҳофазаси учун қўйилган фаришталар бир йўла, уларнинг Аллоҳнинг динини одамларга қандоқ етказаётганларига гувоҳ ҳам бўлиб турадилар.


He said: Blame me not for what I forgot, and do not constrain me to a difficult thing in my affair. 	 У: «Эсимдан чиққан нарса учун мени жазолама, бу ишим учун мени қийнама», деди.


Verily there are signs in this for men of understanding. 	 Албатта, бунда ақл эгалари учун ибратлар бордир.


The day when all will hear the Scream with the truth; this is the day of coming out of the graves. 	 Ана ўша чиқиш кунидир. («Чиқиш куни»— қабрлардан чиқиш куни, яъни, қиёмат кунидир.)


roaring over the hearts 	 Қалбгача етиб борадир.


Indeed that, for Allah, is easy. 	 Демак, ҳукм қилиш Аллоҳ таоло учун ҳеч нарса эмас.)


Allah abolisheth whatsoever He Will and keepeth; and with Him is the mother of the Book. 	 (Дунёдаги нарсалардан нимани хоҳласа, фойдасиз ёки муддати битди, деб топса, маҳв этади, йўқотади. Нимани фойдали деб топса, турсин деса, собит қилади, қолдиради.


Indeed, they are liars. 	 Албатта, улар ёлғончилардир.


And those who argue concerning Allah after He has been responded to - their argument is invalid with their Lord, and upon them is [His] wrath, and for them is a severe punishment. 	 Аллоҳ ҳақида Унга ижобат қилинганидан кейин ҳам талашиб-тортишадиганларнинг ҳужжатлари Роббилари ҳузурида ботилдир, уларга ғазаб бордир ва уларга шиддатли азоб бордир. (Яъни, мўмин-мусулмонлар Аллоҳга ва унинг динига ижобат қилганларидан кейин, кофир ва мушрикларнинг ҳақ эканлигига ҳар қанча ҳужжат-далил келтирсалар ҳам, Аллоҳнинг наздида уларнинг ҳужжат-далиллари ботилдир.)


God is almighty and wise. 	 Аллоҳ азиз ва ҳаким зотдир.


So fear Allah and do not disgrace me concerning my guests. 	 Меҳмонларим ҳақида мени шарманда қилманг. Ичингизда бирорта тузукроқ одам йўқми?!» деди.


How (great) was then My punishment and My warning! 	 Бас, Менинг азобим ва огоҳлантиришим қандоқ бўлди?!


God warns you to beware of Him. 	 Лекин дўст тутиш, ҳамма нарсани кофирга ишониб топшириб қўйиш мумкин эмас. Фақат бир ҳолатдагина, истисно тариқасида, юзаки равишда ўзини кофирга дўст қилиб кўрсатиши мумкин: «Магар улардан сақлансангиз».


Say, ‘Travel over the land and observe how was the fate of the guilty.’ 	 Сен: «Ер юзида сайр қилинглар ва жиноятчиларнинг оқибати қандай бўлганига назар солинглар», деб айт.


Tell them: "If I have fabricated it, you have no power to save me from God. 	 Сен: «Агар уни тўқиб олган бўлсам, Аллоҳдан (келадиган) бирор нарсани мендан қайтаришга қодир эмассиз.


The Day We will strike with the greatest assault, indeed, We will take retribution. 	 Катта ушлаш ила ушлаганимиз куни, албатта, Биз интиқом олгувчимиз. (Бу ушлаш ва интиқом олиш қиёмат кунидадир.)


And the chargers at dawn, 	 Тонг чоғида ғорат қилувчи отлар билан қасам.


that this indeed is a noble Qur'an, 	 Албатта, у Қуръони каримдир.


Whoever follows you among them - I will surely fill Hell with you, all together." 	 (Аллоҳ таоло Одам алайҳиссаломни яратганидан сўнг фаришталарни унга сажда қилишга буюргани, улар сажда қилгани, аммо ёлғиз Иблис алайҳи лаъна сажда қилмаганини зикр қилгандан сўнг, Иблис билан бу борада бўлган муколама келтирилди. Бинобарин, Иблисни жаннатдан қувиб юборди.)


A day when the heaven with the clouds will be rent asunder and the angels will be sent down, a grand descent. 	 У кунда булутли осмон ёрилиб, фаришталар бўлак-бўлак тушурилурлар.


With spreading branches. 	 Улар шох-новдалидирлар.


And they who believe in falsehood and disbelieve in Allah, those: they shall be the losers. 	 Ботилга иймон келтириб, Аллоҳга куфр келтирганлар, ана ўшалар ўзлари зиён кўргувчилардир», деб айт.


[He said], "Joseph, O man of truth, explain to us about seven fat cows eaten by seven [that were] lean, and seven green spikes [of grain] and others [that were] dry - that I may return to the people; perhaps they will know [about you]." 	 «Юсуф, эй ростгўй зот, бизга еттита семиз сигирни еттита ориқ сигир еяётганини ва еттита яшил бошоқни ва шунча қуруғининг таъбирини айт. Шоядки одамларга қайтиб борсам, улар ҳам билсалар», деди.


He keepeth that (soul) for which He hath ordained death and dismisseth the rest till an appointed term. 	 Жонларни ўлим вақтида ҳам, ухлаган вақтида ҳам оладиган зот Аллоҳдир. Тандан жон чиқиши катта вафот, ухлаганда тана билан жон орасида алоқанинг кучсизланиши кичик вафот дейилади.


Then it showed ingratitude for God's blessings and God afflicted it with hunger and fear because of what they did. 	 Мусулмонлар Мадинаи Мунавварага ҳижрат этиб, ўша ерда ўз жамиятларини қурганларидан сўнг эса, аҳли Маккадан хотиржамлик неъматини ҳам олиб, уларни хавф-хатарда яшайдиган қилиб қўйди. Улар мусулмонлар Маккани фатҳ этиши учун келиб қолармикан, деган хавфда яшардилар.)


You can know them from their faces for they do not ask of men importunately. 	 (Бу тоифадаги одамлар ўзларини Аллоҳ йўлида жиҳод қилишга бағишлаган кишилардир, улар нафсларини жиҳод учун тутганлар, шу сабабдан касб қилишга ҳам имконлари йўқ. Айни чоқда, иффатлари, уятлари кучли бўлганидан ўзларининг ҳожатманд эканликларини яшириб юрадилар.


But such as fears the Station of his Lord, for them shall be two gardens -- 	 (Қиёмат куни олам Парвардигорининг ҳузурида саволларга жавоб беришдан, ҳисоб-китоб мақомидан қўрқиб, тириклигидаёқ тайёргарлик кўриб, яхшилик билан кун кечирганларга икки жаннат бор экан. «Иккин жаннат»нинг бир неча шарҳлари бор, жумладан, инсга алоҳида жаннат, жинга алоҳида жаннат ёки икковларидан ҳар бирларига иккитадан жаннат, гуноҳкорлар жаҳаннам билан ўта қайноқ сув ўртасида айлансалар, тақводорлар биринчи жаннатлари, яъни, боғлари билан иккинчи жаннатлари - боғлари орасида сайр қиладилар.)


Accursed, they would be seized wherever found, and slain mercilessly. 	 Лаънатланган ҳолларида, қаерда топилсалар, тутилурлар ва ўлдириб ташланурлар.


Will they not contemplate upon the Koran? 	 Агар у Аллоҳдан бошқанинг ҳузуридан бўлганда, ундан кўп ихтилофлар топар эдилар. ( Қуръонга мурожаат этиб, уни тадаббур қилиб кўрган одам ҳақиқатни англаб етади.


The Lord of the glorious Throne, 	 У Арш эгаси ҳамда қадри улуғ зотдир.


You will surely see the Hellfire. 	 Албатта, жаҳаннамни кўрасизлар.


It may be that our Lord will give us in exchange a better than it; to our Lord we humbly turn.' 	 Шояд Роббимиз унинг ўрнига ундан кўра яхшироғини берса. Биз ўз Роббимизга рағбатлимиз, дедилар.


This is the truth from your Lord, so do not be in doubt. 	 Бу ҳақиқат Роббингдандир, бас, шак келтирувчилардан бўлма.


Guard your prayers, and the middle prayer, and stand before God in devotion. 	 Лекин далилларни солиштириб кўрган уламолар «ўрта намоз»дан мурод–аср намози, деганлар. Имом Муслим қилган ривоятда Пайғамбаримиз алайҳиссалом Аҳзоб урушида: «Бизни ўрта намоз, аср намозидан машғул қилдилар.


On no account will Allah leave the believers in the condition which you are in until He separates the evil from the good; nor is Allah going to make you acquainted with the unseen, but Allah chooses of His apostles whom He pleases; therefore believe in Allah and His apostles; and if you believe and guard (against evil), then you shall have a great reward. 	 Агар иймон келтирсангиз ва тақво қилсангиз, сизларга улуғ ажр бордир. (Ушбу оятда Аллоҳ таоло мўминларни мунофиқларга аралаш бўлиб юраверишларига қўйиб қўймаслигини, балки ҳақиқий мўминни мунофиқдан ажратиб олишни айтмоқда.


And He is the All-Hearer, the All-Knower." 	 У эшитгувчи ва билгувчи зотдир», деди.


Whoso forges falsehood against God after that, those are the evildoers. 	 Шундан кейин ҳам, кимки Аллоҳ ҳақида ёлғон тўқиса, бас, ана ўшалар золимлардир.


So We expelled them from gardens, springs, 	 Бас, Биз уларни боғ-роғлар ва булоқлардан.


O Ibrahim! leave off this; verily the decree from thy Lord hath already come, and verily they! upon them is coming a torment unavoidable. 	 Чунки Роббингнинг амри келиб бўлган. Албатта, уларга қайтарилмас азоб келгусидир», дейишди.


By the declining star, 	 Ботаётган юлдуз билан қасам.


Retribution is made obligatory for you in the matter of those killed unjustly; a freeman for a freeman, and a slave for a slave, and a female for a female; and for him who is partly forgiven by his brother, seek compensation with courtesy and make payment in proper manner; this is a relief and a mercy upon you, from your Lord; so after this, a painful punishment is for whoever exceeds the limits. 	 (Бу ояти каримада Аллоҳ таоло қасос олишда адолат бўлишини, ҳаддан ошмасликни уқдириб, «ҳурга ҳур, қулга қул, аёлга аёл», деб тушунтирмоқда. Лекин ояти каримага биноан, одам ўлдирган шахсни қасос учун, албатта, ўлдириш шарт эмас, балки ўликнинг эгалари кечиб юборса, ўлдирмай қўйиб юборса, ўрнига хун пули олса ҳам бўлади.


Is there not in Hell a dwelling for the blasphemers? 	 Кофирларга жаҳаннамда турар жой йўқмиди?!


Yet he has not assaulted the steep; 	 Бас, у довон ошиб ўтмади.


He said: "He says: A heifer not trained to till the soil or water the fields; sound and without blemish." 	 У: «У, ўша сигир минилмаган, ер ҳайдаш, экин суғоришда ишлатилмаган, айблардан саломат, аралашган ранги йўқ, деяпти», деди.


They ask, "Why has an angel not been sent down to him?" 	 Улар: «Агар унга фаришта туширилса эди», дедилар.


But when they forgot the warning they had received, We opened to them the gates of all (good) things, until, in the midst of their enjoyment of Our gifts, on a sudden, We called them to account, when lo! they were plunged in despair! 	 Аммо иймонсиз, тазарруъсиз келган нозу неъмат яхшиликка олиб бормаслиги турган гап. Кофир-мушрикларга бу нарсалар берилса, хусусан, ҳамма нарсанинг эшиги очиб қўйилса, орқасида бошқа гапи бўлади.


We have made the signs clear to those whose faith is firm. 	 Батаҳқиқ, Биз яхши билувчи қавмларга мўъжизаларни баён қилганмиз.


Your friend is but Allah and His apostle and those who have believed- those who establish the prayer and give the poor-rate while they bow down. 	 Албатта, сизнинг валийларингиз Аллоҳ, Унинг Пайғамбари ва бўйинсунган ҳолларида намозни қоим қилиб, закотни ато этадиган иймон келтирганлардир.


Woe on that day to the rejecters. 	 Ўшал кунда ёлғонга чиқарувчилварга вайл бўлсин!


We said: O fire! be a comfort and peace to Ibrahim; 	 Биз: «Эй олов, сен Иброҳимга салқин ва саломатлик бўл!» дедик.


Neither human nor jinn will have touched them before. 	 Аввал уларга инс ҳам, жин ҳам тегмаган.


Lo! His shall be the judgement. 	 Огоҳ бўлингизким, ҳукм қилиш Унинг Ўзигагина хосдир.


So woe to those who do wrong (by ascribing things to 'Iesa (Jesus) that are not true) from the torment of a painful Day (i.e. the Day of Resurrection)! 	 (Ийсо алайҳиссалом Бани Исроилга Пайғамбар қилиб юборилган эдилар. У зот Бани Исроилга уларнинг Мусо алайҳиссалом шариати хусусидаги ихтилофларига барҳам бериш, ягона Аллоҳнинг ибодатига чақириш учун ҳикмат ила келган эдилар.


But those who would deny the Truth and reject Our revelations would be the companions of the Fire in which they would live forever. 	 Ва куфр келтирган ҳамда оятларимизни ёлғонга чиқарганлар эса, улар дўзах эгаларидир, улар унда абадий қолурлар. (Аллоҳнинг ҳидоятига эргашмаганларни Аллоҳ таоло лўнда қилиб, куфр келтирганлар деб қўя қолган.


Say, ‘Travel over the land, and see how was the fate of those who were before [you], most of whom were polytheists.’ 	 Олдин ўтганларнинг оқибати қандай бўлганига назар солинглар. Уларнинг кўплари мушрик бўлган эдилар», деб айт.


The only response of Abraham's people was, "Kill him or burn him!" 	 Унинг қавмининг жавоби: «Уни ўлдиринглар ёки ўтда ёқинглар!» дейишларидан бошқа нарса бўлмади.


but as for those who disbelieved, and cried lies to Our signs and the encounter of the Hereafter, they shall be arraigned into the chastisement. 	 Куфр келтириб, Бизнинг оятларимизни ва охират мулоқотини ёлғонга чиқарганлар, ана ўшалар, азобга ҳозир қилинурлар.


Has there reached you the story of the soldiers - 	 Сенга аскарларнинг хабари келдими?


And for all there will be ranks from what they do, that He may pay them for their deeds; and they will not be wronged. 	 (Ушбу оятда ҳар бир инсонга бу дунёда қилган амлига яраша у дунёда даража берилиши таъкидланмоқда. Қиёматда яхшиларни тўплаб жаннатга, ёмонларни дўзахга киритиб юбориш билан кифояланмаслиги маълум бўлмоқда.


feared the Beneficent God in secret, and turned to Him with a repenting heart". 	 Роҳмандан ғоибдан қўрққан ва саломат қалб ила келган кимсасага.


Devotees of Ar-Rahman are those who walk with humility on the earth, and when they are addressed by the ignorant, say: 'Peace;" 	 Роҳманнинг бандалари ер юзида тавозуъ ила юрадиган ва жоҳиллар хитоб қилганида, «салом», дейдиганлардир. (Роҳманнинг суюкли бандаси бўлиш шарафига эришган инсон ер юзида камтарлик, содда ва мулойимлик билан юради.


They entertained false notions about God, like the notions of the days of ignorance. 	 Сен: «Ишнинг барчаси Аллоҳдандир», деб айт! Сенга ошкор қилмаган нарсаларини ичларида махфий тутарлар.


You are not demented by the grace of your Lord. 	 Сен Роббинг неъмати ила мажнун эмассан.


And those who believe will say: are those they who swear by Allah say their solemn oaths that they were verily with you? 	 Иймон келтирганлар: «Ўзларини сизлар билан деб Аллоҳнинг номи ила жон-жаҳдлари ила қасам ичганлар анавиларми?» дейишади.


Say, "The Angel of Death who has been given charge of you will gather in your souls. 	 Сен: «Сизларга вакил қилинган ўлим фариштаси жонингизни оладир. Сўнгра Роббингизга қайтарилурсиз», деб айт.


Then his Lord answered to him, and averted their guile from him; verily He! 	 Бас, Робби унинг (дуосини) ижобат қилиб, уларнинг макрини ундан нари қилди.