As for those who disbelieved, I shall punish them with a terrible chastisement in this world and in the Next; and they shall find none to help them. 	 Бас, куфр келтирганларни бу дунёю у дунёда шиддатли азоб ила азоблайман. Уларга ёрдам берувчилар йўқдир.


Those who invent lies and attribute them to God will not succeed. 	 Шунинг учун инсоннинг ҳалол ёки ҳаром ҳақида ҳукм чиқаришга ҳаққи йўқдир. Кимки ўзи ҳақсиз бўлган нарсага аралашиб, «Бу ҳалол, бу ҳаром», деса, Аллоҳ таолога нисбатан ёлғон тўқиган бўлади.)


They said, “We have been oppressed before you came to us, and after you have come to us”; he said, “It is likely that your Lord may destroy your enemy and in his place make you the rulers of the earth, and then see what deeds you perform.” 	 Сен келмасингдан бурун ҳам озор тортар эдик, ўшанда ҳам ўғилларимизни ўлдириб, аёлларимизни тирик қолдирар эдилар, сен келганингдан кейин ҳам бари бир озор топмоқдамиз. Уларнинг фикрича, Пайғамбар келиши ҳамоно ҳамма нарса уларнинг фойдасига ҳал бўлиб қолиши керак экан.


Till the time when they will see what they are promised – so they will now come to know whose aide is weak, and who is lesser in number. 	 Токи уларга ваъда қилинган нарсани кўрганларида, кимнинг ёрдамчиси заифу, кимнинг сони озлигини ҳам биларлар», деб айт.


Among His signs is the creation of the heavens and earth and all the living creatures He has dispersed throughout them: He has the power to gather them all together whenever He will. 	 У зотнинг оят-белгиларидан осмонлару ернинг яратилиши ва уларда турли жониворларнинг таратиб қўйилишидир. Ва У зот агар хоҳласа, уларни жамлашга қодирдир.


You would think they were united, but their hearts are divided, that is because they are a people who understand not. 	 (Табиийки, ихтилофлар туфайли истаклар, мақсадлар, фирқалар ва шиорлар кўпаяди. Бу эса ҳар бир миллатни ҳалокатга олиб боради.)


Therefore Supreme is Allah, the True King; and do not hasten in the Qur’an (O dear Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him) until its divine revelation has been completed to you; and pray, “My Lord, bestow me more knowledge.” 	 Сенга ваҳийи битгунча Қуръон (тиловати)га ошиқма ва: «Роббим, илмимни зиёда қилгин», дегин. (Пайғамбаримиз (с. а. в.) унутиб қўйишдан хавфланиб, ваҳий тушган пайтида Қуръони Карим оятларини Жаброилга алайҳиссалом қўшилиб, ўқиб турар эдилар.


Was he not just a drop of the semen that is discharged? 	 У манийдан оққан нутфа бўлмаганмиди?


And they strive to spread corruption on earth. 	 Ҳамма айблардан холи бўлган Аллоҳ таолони бахил дея сифатлаш учун фақат яҳудий бўлиш керак.


thereafter We seize it to Us withdrawing it gently. 	 Сўнгра Биз уни Ўзимизга аста-секин тортиб олдик.


We shall be accountable to Him for our deeds and you for yours; so we have dedicated our worship to Him alone. 	 Ва ҳолбуки, У бизнинг Роббимиз ва сизнинг Роббингиз, бизнинг ўз амалларимиз бор, сизнинг ўз амалларингиз бор. Ва биз Унга мухлисмиз».


No bad effect is there in it, nor from it will they be intoxicated. 	 Унда ҳеч бир зарар йўқдир ва ундан сархуш ҳам бўлмаслар.


Surely God's rejection is merited by such wrongdoers. 	 Огоҳ бўлингким, Аллоҳнинг лаънати золимларгадир», дерлар.


He said, “This is the parting between you and me; I shall now tell you the interpretation of the matters you could not patiently bear.” 	 У: «Бу, мен билан сенинг орамиздаги ажрашишдир. Энди сенга сабр қила олмаган нарсанинг таъвилини айтиб бераман;


Whether you act virtuously, in public or in private, or pardon (people's) faults, God is All-forgiving and All-powerful. 	 Агар яхшиликни ошкора ёки махфий қилсангиз ёки ёмонликни афв этсангиз, албатта, Аллоҳ афвли ва қодир зотдир.


Or, who originates the creation and then repeats it, and who gives you livelihood from the sky and the earth? 	 Ёки аввал-бошдан яратадиган, сўнгра яна қайтадан яратадиган ва сизларни осмонлару ердан ризқлантирадиган зот яхшими? Аллоҳ билан бирга бошқа илоҳ борми?!


Grant, O Lord, my supplication. 	 Эй Роббимиз, дуони қабул этгин.


And another (favour will He bestow,) which ye do love,- help from Allah and a speedy victory. 	 (Ушбу оят Қуръони каримнинг ғойибдан берган хабарларидан бўлиб, улкан мўъжиза ҳамдир. Чунки у Маккаи Мукаррама фатҳ этилишидан аввал тушган.


Available 	 Алоқада


By God's benevolence and His grace. 	 Бу Аллоҳ томонидан фазл ва неъматдир.


If he is among the near 	 Агар, у муқарраблардан бўлса.


Nor do I desire to act contrary to what I admonish you. 	 Унда нима деган одам бўласиз? Менинг Пайғамбарлигим ҳақ.


We also made a covenant with those who say, "We are Christians." 	 Шунинг учун ҳам уларга «насоролар», деб ном берилган. Бошқа бир талқинларга кўра, Ийсо алайҳиссалом: «Ким менга нусрат (ёрдам) беради?» деганларида, биз, деб чиққан эканлар.


Surely they had lived before in luxury, 	 Албатта улар бундан олдин ҳой-ҳавасга берилганлардан эдилар.


So they have indeed denied (the truth - this Quran), then the news of what they mocked at, will come to them. 	 Бас, батаҳқиқ, ёлғонга чиқардилар. Яқинда уларга ўзлари истеҳзо қилган нарсанинг хабари келажакдир.


The Scriptures of Ibrahim (Abraham) and Musa (Moses). 	 Иброҳим ва Мусо саҳифаларидадир.


We give you to drink of that which is in their bellies, between the filth (bowels) and blood, pure milk, which is sweet to those who drink. 	 Биз сизларни уларнинг қорнидан, гўнг ва қон орасидан ичувчилар (томоғи)дан осон ўтувчи соф сут ила суғорамиз.


falsehood comes not to it from before it nor from behind it; a sending down from One All-wise, All-laudable. 	 Унинг олдидан ҳам, ортидан ҳам ботил келмас. У ўта ҳикматли ва ўта мақталган зотнинг туширганидир.


No one can grasp this fact except the people of reason. 	 Қуръони Карим оятлари ҳам муҳкам ва муташобиҳга бўлинади.)


And my breast straiteneth, and my tongue moveth not quickly: so send for Harun. 	 Ва дилим сиқилишидан ҳамда тилим бурро бўлмай қолишидан. Бас, Ҳорунни элчи қил.


Whoever shuns the remembrance of the Most Gracious, We assign for him a devil, to be his companion. 	 Ким Роҳманнинг эслатмасидан шабкўр бўлиб олса, Биз унга шайтонни яқин қилиб қўюрмиз, бас, у унга доимий ҳамроҳ бўлур.


Then it was said: "O earth, swallow back your water; and, O sky, desist." 	 «Эй ер, сувингни ютгин, эй осмон, ўзингни тутгин», дейилди. Сув қуриди.


In God let true believers put their trust -- 	 Бироқ бу дегани одам зотидан Пайғамбар бўлиши мумкин эмас деган гап эмас. Тўғри, биз башармиз.)


Unto Firawn and his chiefs. 	 Фиръавнга ва унинг одамларига.


Those who disbelieve and repel from the path of God—He nullifies their works. 	 Куфр келтирган ва Аллоҳнинг йўлидан тўсганларнинг амалларини У зот ботил қилди. (Иймонсизларнинг қилган яхшиликлари ҳам ажр-савобсиз бўлади.


Why hast Thou ordered us to fight? Wouldst Thou not Grant us respite to our (natural) term, near (enough)?" 	 Ва: «Эй Роббимиз, бизга урушни нега фарз қилдинг, бир оз ортга суриб турсанг бўлмасмиди?!» демоқдалар.


God is He that created the heavens and the earth, and what between them is, in six days, then seated Himself upon the Throne. 	 Аллоҳ осмонлару ерни ва улар орасидаги нарсаларни олти кунда яратиб, сўнгра аршни эгаллган зотдир. Сиз учун ундан ўзга дўст ҳам, шафоатчи ҳам йўқдир.


Fasting is prescribed to you as it was prescribed to those before you, that ye may (learn) self-restraint,- 	 Сизлардан аввалгиларга фарз қилганидек, сизларга ҳам рўза фарз қилинди. Шоядки тақводор бўлсангиз.


So they have gone astray and cannot find the way. 	 Бас, залолатга кетдилар ва (тўғри) йўлга қодир бўлмаслар.


Allah created the heavens and the earth with consummate wisdom. 	 Аллоҳ осмонлар ва ерни ҳақ ила яратгандир.


When the Trumpet is blown. 	 Ва қачонки дудга пуфланса.


Being stingy towards you. 	 Сизларга нисбатан бахиллик қилган ҳолларида (келурлар).


It will overtake them suddenly while they are unaware. 	 Бас, уларга у(азоб) тўсатдан келур. Улар сезмай қолурлар.


You said to the man who had been favoured by God and by you, "Keep your wife to yourself and have fear of God." 	 Эсла, сен Аллоҳ неъмат берган ва сен ҳам неъмат берган шахсга: «Жуфтингни ўзинг ила тутиб тур ва Аллоҳга тақво қил», дер эдинг. Ва ичингда Аллоҳ ошкор қилгувчи бўлган нарсани махфий тутардинг ва одамлардан қўрқардинг, ҳолбуки, Аллоҳдан қўрқмоғинг ҳақлироқ эди.


And he whom Allah does not guide to the Right Path has none to guide him. 	 Улар Қуръон тиловатидан, ундаги маънолардан жуда қаттиқ таъсирланадилар. Огоҳлантирувчи, таҳдид қилувчи оятлар келганида хавфдан, қўрқинчдан баданлари титрайди, яхши ваъда ва раҳмат оятлари келганида умидворликдан баданлари ва қалблари юмшайди, Аллоҳнинг зикрига яна ҳам кўпроқ бериладилар.


Saying: "Restore to me the slaves of Allah (i.e. the Children of Israel). 	 «Сизлар менга Аллоҳнинг бандаларини беринглар.


But if you revert, We will revert. 	 Агар сиз қайтсангиз, Биз ҳам қайтамиз.


And (as to) those who do evil deeds, then repent after that and believe, your Lord after that is most surely Forgiving, Merciful. 	 Гуноҳ ишларни қилганлар, ундан кейин тавба қилсалар ва иймон келтирсалар, албатта, Роббинг ундан сўнг мағфират қилгувчи ва меҳрибон зотдир.


But most of them do not know. 	 Албатта, тенг эмаслар. Демак, ҳамманинг холиқи ва розиқи Аллоҳ таоло билан ҳеч нарсага қодир бўлмаган, мушриклар ибодат қилаётган бутлар ҳам тенг бўла олмайдилар.)


(With the result) that Allah has to punish the Hypocrites, men and women, and the Unbelievers, men and women, and Allah turns in Mercy to the Believers, men and women: for Allah is Oft-Forgiving, Most Merciful. 	 Аллоҳ ўта мағфиратли ва ўта раҳмли зотдир. (Яъни, мазкур омонатнинг инсонга таклиф қилинишидан мақсад инсонлар орасидан мунофиқ ва мушрикларни ажратиб олиб азоблаш ва мўминларни ажратиб олиб, уларнинг тавбасини қабул қилиб мукофотлашдир.)


But when He tries him (differently), then straitens to him his means of subsistence, he says: My Lord has disgraced me. 	 Бас, қачон Роббиси синаш учун ризқини тор қилиб қўйса: «Роббим мени хорлади», дейдир.


The disbelievers shall face a woeful condition on the great Day (of Judgment). 	 Уларнинг орасида Ийсо алайҳиссалом Аллоҳнинг бандаси, Расули, руҳи ва калимаси дейдиганлар ҳам бор. Аммо ҳанузгача мазкур ихтилофлар давом этиб келмоқда.


My people, the life of this world is ephemeral, whereas the Hereafter, that is the permanent abode. 	 Эй қавмим, бу дунё ҳаёти вақтинчалик бир, матоҳ, холос. Албатта, охират- ўшанинг ўзи барқарорлик диёридир.


God has certainly power to bring him back (from the dead). 	 Албатта У зот уни қайта тирилтиришга қодирдир.


Travel freely in the land four months, and know that ye cannot escape Allah and that Allah will confound the disbelievers (in His Guidance). 	 Бас, ер юзида тўрт ой сайр қилиб юринглар ва билингларки, албатта, сиз Аллоҳни ожиз қолдирувчи эмассиз ва, албатта, Аллоҳ кофирларни хор қилгувчидир. (Бу иш мусулмонлар билан тузган аҳдни бузган мушрикларга тегишлидир.)


They will call on them, but they will not answer them. And We will place between them a barrier. 	 Бас, улар жавоб бермадилар ва уларнинг орасига ҳалокатгоҳ қилмишмиз.


Those who reject Our signs and the meeting in the Hereafter,- vain are their deeds: Can they expect to be rewarded except as they have wrought? 	 Оятларимизни ва охират мулоқотини ёлғонга чиқарганлар амаллари бехуда кетганлардир. Улар фақат қилиб юрган амалларининг жазосини олурлар.


Say, "Are the blind and the seeing alike? 	 Пайғамбар (с. а. в.) меросхўрлари бўлмиш уламолар динга даъват қилсалар, даъватга қўшиб, молу дунё беришларини ҳам сўрайдилар. Шунингдек, ғайб хабарларидан «фол очиш»ни, бошқалар айни шундай қилишаётганини айтишади.


There is no god except Him. In Him I have put my trust and He is the Lord of the Great Throne.’ 	 Ундан ўзга ибодатга сазовор зот йўқ, Унга таваккал қилдим, У улуғ аршнинг Роббисидир», дегин.


The next morning he proceeded to the city in fear and looking around as one apprehensive of danger when all of a sudden, the man who had sought his help the day before again called out to him for his help. 	 Бас, у эрталаб шаҳарда қўрққан ҳолида, аланглаб кетаётган эди, бирдан кеча ундан ёрдам сўраган яна ёрдам сўраб қичқириб қолди.


(Can anything as such be considered true) of al-Lat, al-Uzza, 	 Лот ва Уззони ўйлаб кўрдингизми?


O ye who believe! 	 Аллоҳга тақво қилинглар ва Унга васийла ахтарингиз ҳамда Унинг йўлида жиҳод қилингиз. Шоядки, ютуққа эришсангиз.


The guilty will sight the Fire and know that they are about to fall in it, for they will find no way to escape it. 	 Жиноятчилар дўзахни кўрурлар ва, албатта, унга тушувчи эканларига ишонарлар ва ундан қочар жой топмаслар. (Аллоҳнинг тайёрлаб қўйган дўзахидан қочиб бўладими?


Thou (only) judgest between Thy servants as to that wherein they differ. 	 Сенинг Ўзинг бандаларнинг орасида улар ихтилоф қилиб юрган нарсаларда ҳукм қилурсан», деб айт.


And woe to those who associate others with Allah - 	 Бас, Унинг Ўзигагина тўғри юзланинг ва Унга истиғфор айтинг. Мушриклар ҳолига вой бўлсин.


Say thou: none in the heavens and the earth knoweth the Unseen save Allah; nor can they perceive when they will be raised. 	 (Ғайбни билиш фақат Аллоҳ таолонинг Ўзига хосдир. Аллоҳдан бошқа ҳеч ким — на инсон, на фаришталар, на жинлар ғайбни билмайди.)


And (as to) those who reject Our communications, We draw them near (to destruction) by degrees from whence they know not. 	 Оятларимизни ёлғонга чиқарганларни эса, улар билмайдиган томондан аста-секин оламиз. (Яъни, Аллоҳ таоло кофир ва мунофиқларни оҳиста-оҳиста ўзларига билдирмаган ҳолда ҳалок қилади.


Must you go lustfully to men instead of women? 	 Сиз, албатта, аёлларни қўйиб, эркакларга шаҳват ила яқинлик қиласизми?!


And you have cast Him away behind your backs. 	 Унга орқангизни ўгириб олдингиз.


We have sent down the Book that you may explain to them the truth concerning what they are disputing and that the Book may serve as a guidance and mercy for those who believe in it. 	 (Ҳа, Аллоҳ таоло Муҳаммадга (с. а. в.) Қуръони Каримни турли халқларнинг ҳақ ва ботил, иймон ва куфр, яхшилик ва ёмонлик ҳамда бошқа нарсалар устидаги ихтилофларини баён этиб бериш учун нозил қилди.)


Even so We have appointed to every Prophet an enemy among the sinners; but thy Lord suffices as a guide and as a helper. 	 Ҳар Пайғамбар учун жиноятчилардан душман қилганмиз. Ҳидоят ва ёрдамчиликда Роббинг Ўзи кифоя қилур.


When We said to the angels, "Bow down before Adam," they all bowed except for Iblis [Satan]. 	 Бас, сажда қилдилар, магар Иблис бош тортди, мутакаббирлик қилди ва кофирлардан бўлди. (Фаришталарга саждани буюриб, Аллоҳ Одамга улкан мартаба ато этди.


Verily We have placed on their necks shackles which are up to the chins; so that their heads are forced up. 	 Бас, улар кўзлари юмуқ, осмонга қараб ғўдайиб қолдилар. (Ғофилликлари сабабли азоб сўзи ҳақ бўлган кофирларнинг ҳоли ҳам худди шундай, уларнинг иймонга келишига умид йўқ.)


You are Well Aware of our situation." 	 Албатта, Сен Ўзинг бизни кўриб турувчи эдинг», деди.


The goal of you all is to Allah; it is He that will show you the truth of the matters in which ye dispute; 	 Қуръони Карим охирги китоб бўлгани учун ҳам ҳамма таълимотлар устидан нозир ва ҳакамдир. Улардаги ихтилоф ва келишмовчиликлар ҳақидаги ҳукмлар ҳам Қуръондан чиқади.)


A believing slave is better than an idolater, even though the idolater may attract you. 	 (Никоҳ инсоний алоқалар ичида энг муқаддас ва аҳамиятлисидир. Бу алоқа одам боласининг кўплаб хоҳиш истакларига жавоб беради.


The heavens are about to be rent apart at it, the earth to split open, and the mountains to collapse into bits, 	 Ундан осмонлар парчаланиб, ер ёрилиб, тоғлар қулаб йиқилай, дейдир.


He knoweth that which was before them and that which shall he after them, and they encompass not aught of His knowledge save that which He willeth. 	 Ва У Олий ва Азим зотдир. (Имом Муслим ва Имом Аҳмад Убай ибн Каъб розийаллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда, Аллоҳдаги китобидаги энг улуғ оят Курси ояти эканлиги таъкидланган.


Bring to me any Scripture earlier than this one, or any vestige of knowledge (in support of your belief) if you are truthful. 	 Агар ростгўй бўлсаларингиз, менга бундан (Қуръондан) олдинги китобни ёки илмий асарни келтиринг.»- деб айт.


He is Allah, besides Whom there is no god; the King, the Holy, the Giver of peace, the Granter of security, Guardian over all, the Mighty, the Supreme, the Possessor of every greatness Glory be to Allah from what they set up (with Him). 	 Мўмин-иймон ва омонликни берувчи. Муҳаймин-ҳамма нарсани қамраб олувчи, яъни, Аллоҳ бандаларнинг барча ҳолатларининг гувоҳи бўлиб туради, ундан ҳеч нарса махфий қолмайди.


Would he command you to disbelieve after ye had surrendered (to Allah)? 	 У сизни мусулмон бўлганингиздан кейин куфрга буюрармиди?!


Surely, the cautious shall have Gardens of Bliss with their Lord. 	 Албатта, тақводорлар учун Роббилари ҳузурида наъийм жаннатлари бордур.


Tell My worshipers that I am the Forgiving, the Most Merciful, 	 Бандаларимга хабар бергил: «Албатта, Менинг Ўзим ғофуру роҳиймдирман».


excepting those on whom thy Lord has mercy. 	 Роббингнинг: «Жаҳаннамни, албатта, жинлар ва одамлар билан тамомила тўлдирурман», деган сўзи батамом бўлди. (Чунки улар турлича яратилганлар.


As for those who do not believe, they are deaf and blind. 	 (Фаразан Қуръонни араб тилида эмас, бирор ажамий тилда нозил қилганимизда, кофир мушриклар бунга ҳам гап топар эдилар.


He said: What is your affair then, O apostles! 	 У: «Эй элчилар! Сизнинг ишингиз надир», деди.


He said: She sought to make me yield (to her); and a witness of her own family bore witness: If his shirt is rent from front, she speaks the truth and he is one of the liars: 	 У: «Унинг ўзи менинг нафсимни хоҳлади», деди. У(хотин)нинг аҳлидан бир гувоҳ гувоҳлик берди ва: «Агар унинг кўйлаги олд томондан йиртилган бўлса, бас, хотин рост айтибдир, у ёлғончилардандир.


No food will there be for them but a poisonous thorny plant, 	 Уларга тикандан бошқа таом йўқ.


We certainly gave the Book to Moses, but differences arose about it: had it not been that a word had gone forth before from your Lord, Judgement would indeed have been passed on them then and there: yet they are in grave doubt about it. 	 Агар Роббингдан ўтган сўз бўлмаганида, ораларида ҳукм чиқарган бўлар эди. Ва, албатта, улар ундан шак-шубҳададирлар.


Then turn back the eye again and again; your look shall come back to you confused while it is fatigued. 	 Сўнг такрор-такрор назар сол, назар сенга истаганини топа олмай, ҳорғин- чарчаган ҳолда қайтади.


These are a few accounts of settlements that We narrate to you. 	 Мана булар–шаҳарларнинг хабарларидан бўлиб, уларни сенга қисса қилаётирмиз.


The chiefs of Pharaoh's people said, “Will you let Moses and his people cause trouble in the land, and forsake you and your gods?” 	 Фиръавн қавмидан бўлган зодагонлар: «Сени ва худоларингни тарк қилса ҳам, Мусо ва унинг қавмини ер юзида бузғунчилик қилишларига йўл қўйиб берасанми?» дедилар.


Certainly We chose them knowingly above all the nations, 	 Батаҳқиқ, Биз уларни билиб туриб, оламлар ичидан танлаб олдик.


Should I take other gods apart from Him, who would neither be able to intercede for me nor save me if Ar-Rahman brings me harm? 	 Мен уни қўйиб, бошқа илоҳлар тутайми?! Агар Роҳман менга бирор зарарни ирода қилса, уларнинг шафоати менга ҳеч фойда бермас ва улар мени қутқара олмаслар.


And what will explain to thee That which Breaks to Pieces? 	 «Ҳутома» қандоқ нарса эканини сенга нима билдирар?


Humiliation from Allah and heavy punishment will smite the guilty for their scheming. 	 Жиноят қилганларга қилган макрлари учун Аллоҳнинг ҳузурида, албатта, хорлик ва шиддатли азоб бордир.


Surely in this are signs for people who believe. 	 Албатта, бундай нарсаларда иймон келтирадиган қавм учун оят-белгилар бордир.


So let him who will seek a resort with his Lord. 	 Ким хоҳласа, ўз Роббисига қайтар йўл оладир.


But those who try to defeat Our signs are people of Hell. 	 Бизнинг оятларимизни ожиз қолдирмоқчи бўлиб, саъйи-ҳаракат қилганлар, ана ўшалар жаҳийм эгаларидир.


And upon Allah let the believers rely. 	 Биз фаришта ҳам ёки бошқа бир олий мақомли алоҳида зот ҳам эмасмиз. Бироқ бу дегани одам зотидан Пайғамбар бўлиши мумкин эмас деган гап эмас.


Do you threaten me that I shall be resurrected, although myriad generations have passed away before me (and not one of them was resurrected)?” The parents beseech Allah (and say to their child): “Woe to you, have faith. 	 Мендан аввал ҳам асрлар ўтган-ку!» деган кишига, Аллоҳдан мадад сўраган ҳолда улар: «Ҳолингга вой бўлгур, иймон келтир, албатта, Аллоҳнинг ваъдаси ҳақдир», дедилар.


We are indeed going to bring down upon the people of this town a punishment from the sky because of the transgressions they used to commit.’ 	 Албатта, Биз ушбу шаҳар аҳолиси бошига фосиқлик қилганлари туфайли осмондан азоб туширгувчимиз», дедилар.


All of them, every single one of them, will be arraigned before Us. 	 Албатта, барчалари тўпланган ҳолларида ҳузуримизга ҳозир қилингайлар.


Had Allah willed, He would have taken away their hearing and sight. 	 У қўрққанидан даҳшатга тушиб, яшиндан қутулмоқчи бўлади, панжаларини қулоқларига тиқиб, шу мени ўлимдан сақлайди, деб туради.


But if anyone compels them (to prostitution), then after such compulsion, Allah is Oft-Forgiving, Most Merciful (to those women, i.e. He will forgive them because they have been forced to do this evil action unwillingly). 	 (Ушбу ояти каримада учта муҳим масала–никоҳга қодир бўлмаганлар нима қилишлиги, озод бўлишни истаб, ўз хожаси билан шартнома тузган, маълум маблағ эвазига озод бўлишга ҳаракат қилаётган қулу чўрилар ва фоҳишабозлик, яъни, баъзи аёлларни зинога мажбурлаб пул топишга уриниш масалалари муолажа этилмоқда.)


We gave Moses the Book, but disputes arose concerning it. 	 Бас, у ҳақида ихтилоф қилинди. Агар Роббинг томонидан олдин сўз ўтмаганида, ораларида, албатта, ҳукм чиқариларди.


You did not think that they would go out, and they thought their fortresses would protect them from Allah. 	 (Яҳудийлар қўрғонларига ишониб, бизга ҳеч қандай ёмонлик етиши мумкин эмас, деб хотирлари жам эди. Лекин Аллоҳ таоло улар ўйламаган, хаёлларига келмаган ишни амр қилди.


Take this letter of mine and deliver it to them, then return and see what their reply will be." 	 Бу мактубимни олиб бориб, уларга ташла, сўнгра четга чиқиб назар сол-чи, нима қайтарарлар», деди.


But for such as fear the time when they will stand before (the Judgment Seat of) their Lord, there will be two Gardens- 	 Роббиси ҳузурида туришдан қўрққанлар учун икки жаннат бор. (Қиёмат куни олам Парвардигорининг ҳузурида саволларга жавоб беришдан, ҳисоб-китоб мақомидан қўрқиб, тириклигидаёқ тайёргарлик кўриб, яхшилик билан кун кечирганларга икки жаннат бор экан.


These are the ones whom Allah guided, so follow their guidance; say (O dear Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him), “I do not ask from you any fee for the Qur’an; it is nothing but an advice to the entire world.” 	 Аллоҳдан келган ҳидоят эса, доимо эргашиш зарур бўлган нарсадир. Пайғамбаримиз (с. а. в.) иқтидо қилишлари лозим ҳидоят ҳам шу ҳидоятдир.


He said: Surely I know that which ye know not. 	 Бундай марҳаматнинг ўзига яраша буюк масъулияти ҳам бор. Инсон шуни англаган ҳолда, уни халифа қилиб қўйган зотнинг топшириқларини бажармоғи, яратган зот муносиб кўрган олий мақомга доғ туширмасликка ҳаракат қилмоғи керак.)


Pilgrimage to the House is a duty owed to Allah by all who can make their way to it. 	 (Ушбу икки оятда Аллоҳ таоло Байтуллоҳнинг фазлини, қибла бўлишга энг ҳақли жой шу ер эканини баён қиляпти. Намоз вақтида у томонга юзланишдан ташқари, имкон топганлар уни ҳаж қилиши ҳам фарз бўлганини эълон этяпти.


The devil is disobedient to the Most Gracious. 	 Албатта, шайтон Роҳманга осий бўлгандир.


No, they are living, but you are not aware. 	 Балки улар тирикдирлар, лекин сиз сезмайсиз.


Then whosoever altereth it after he hath heard it, the sin thereof shall be only on those who shall alter it: verily Allah is Hearing, Knowing. 	 (Яъни, ўлаётган одамнинг васиятини эшитган одам у ўлгач, васиятини ўзгартириб, мол-дунёсининг васиятга мувофиқ тақсимланмаслигига сабаб бўлса, гуноҳкорлардандир. Гуноҳ васият қилувчи ёки васият қилинган кишига эмас, балки ўша ўзгартирувчининг ўзига бўлади.


I have indeed inflicted wrong on myself, so do forgive me," wherefore Allah forgave him for He is Ever Forgiving, Most Merciful. 	 Шунда У зот уни мағфират қилди. Албатта, Унинг Ўзи мағфират қилгувчи, меҳрибондир.


She said, "It is from Allah. 	 Аллоҳ унга Ўзи иноят кўрсатиб турди.


By the grace of your Lord, you are not a mad man. 	 Сен Роббинг неъмати ила мажнун эмассан.


He replied, "This is where we should depart from one another. 	 У: «Бу, мен билан сенинг орамиздаги ажрашишдир.


Even thus no apostle came to those before them but they said: "He is a sorcerer or a mad man." 	 Худди шундай, булардан аввалгиларга ҳам ҳар бир Пайғамбар келган вақт, уни, сеҳргар ёки мажнун, деганлар.


let the man of means spend in accordance with his means; and let him whose resources are restricted, spend in accordance with what God has given him. 	 Бу ҳақнинг қанча бўлиши «ўзаро яхшилик билан маслаҳат қилинг» деган амрга биноан келишилади. Ораларига талоқ тушган эру хотин фарзандни эмизиш ҳаққини келишишдан «Агар қийинчиллика учраса»лар, унга (эрга, фарзандни) бошқа аёл эмизиб беради».


You are but a human like ourselves, we think that you are one of the liars. 	 Ва сен бизга ўхшаган башардан бошқа нарса эмассан. Биз сени, албатта, ёлғончилардан, деб биурамиз.


Will you take him and his offspring as lords instead of Me, when they are an enemy to you? 	 Энди сизлар Мени қўйиб уни ва унинг зурриётларини дўст қилиб оласизларми?! Ҳолбуки, у сизларга душман-ку!


And Ayyub! recall what time he cried unto his Lord: verily hurt hath touched me, and Thou art the Most Merciful of the mercifuls. 	 Лекин ўша зарарнинг айнан номини Қуръони Карим аниқ айтмайди. Ушбу оятда ҳам Айюбнинг алайҳиссалом Аллоҳга ёлбориб нидо қилаётганлари келяпти, холос.)


God does not guide the disobedient people." 	 Ислом дини уларга яхшилик қилишни, уларни ҳурматлаш ва эъзозлашни қаттиқ тайинлаган. Аммо шундай бўлса-да, уларнинг муҳаббати Аллоҳдан, Унинг Расулидан ва жиҳоддан устун бўла олмайди.


It will then wish there is a wide space between it and the Day! 	 Аллоҳ бандаларига меҳрибон зотдир. (У кунда ҳар бир жоннинг яхшилигию ёмонлиги охиригача сарҳисоб қилинади.


Look, how they invent a lie against Allah, and enough is that as a manifest sin. 	 Уларнинг Аллоҳга ёлғон тўқишини кўрмайсанми?! Шунинг ўзи ҳам очиқ-ойдин гуноҳликка етарли.


It gives its fruit every season by the leave of its Lord. 	 Робби изни ила ҳар доим меваларини бериб турадир.


and be patient over what they say, and distance yourself from them in a graceful manner. 	 Ва уларнинг гапларига сабр қил ва улардан чиройли четлашла, четлаб тур.


And the king said: "Bring him to me that I may attach him to my person." 	 Подшоҳ: «Уни менга келтиринглар, уни ўзимга хос кишилардан қилиб оламан», деди. У билан гаплашганда эса: «Албатта, сен бугунги кунда ҳузуримизда маконатли ва ишончли кишилардансан», деди.


So it shall be; and if God had willed, He would have avenged Himself upon them; but that He may try some of you by means of others. 	 Сўнгра ёки миннат, ёки товон олишдир. Ҳаттоки уруш ўз анжомларни қўйгунча.


Then God turned towards them; then again blind they were, many of them, and deaf; and God sees the things they do. 	 Қулоқлари билан эшитаётган нарсалар ҳам уларга таъсир қилмас эди. Ҳеч қандай синов, ҳисоб-китоб бўлмайди, деб қаттиқ ишонишлари уларни шу ҳолга олиб келганди.)


on the Day when consciences are examined, 	 Сирлар фош бўладиган кундадир.


You will not be responsible for what I do and I will not be responsible for what you do". 	 (Улар шунчалик далилларни кўриб-билиб, ҳақиқатни англаб етганларидан кейин ҳам иймон келтирмасалар, сени ёлғончига чиқарсалар, унда улар билан орани очиқ қилишингдан бошқа чора қолмайди. Уларга йўллар бошқа-бошқа эканини билдириб: Шу билан бирга, орада ҳеч бир алоқа қолмаганини ҳам таъкидлаш лозим.)


However, they rejected him and slew her. So their Lord completely destroyed them and their city for their sins. 	 Бас, уни ёлғончига чиқаришди ва ул(туяни) сўйишди.


Some of us have surrendered (Muslims) and some of us have deviated. 	 Ва, албатта, биздан мусулмонлар ва биздан адашганлар бор.


However, many of them are evil-doers. 	 Яҳудий ва бошқа аҳли китобларнинг, биз мўминмиз, деган даъволари шу билан пучга чиқади. Уларнинг кўплари фосиқ эканликлари ҳам тасдиқланмоқда.


And remember Isma'il and Al-Yas'a and Zul-kifl: all of the excellent ones. 	 (Бу уч Пайғамбар ҳаётида эслашга лойиқ ибратли ҳодисалар бўлиб ўтган. Улар ҳам Аллоҳнинг ҳузурида энг яхши бандалардан.)


Pray for us to your Lord, by the means of His covenant which is with you; we will certainly come to guidance.” 	 Сенга берган аҳдига биноан, биз учун Роббингга дуо қил! Албатта, биз ҳидоят топгувчилардан бўламиз», дедилар.


Incumbent it is upon me that I speak naught respecting Allah save the truth; surely I have brought you an evidence from your Lord; wherefore let then go with me the Children of Isra'il. 	 (Фиръавн Бани Исроилни қул-банда қилиб олган ва уларга Робб эканига шубҳаланмас эди. Мусо (а. с.) унга ҳақиқий Робб Аллоҳ эканини тушунтириб, Бани Исроилни озод қилиш ўша ягона Аллоҳнинг–ҳақиқий Роббнинг амри ни изҳор этдилар.)


You too were such earlier, but Allah did you a favour. 	 Бас, аниқлаб олинг. Албатта, Аллоҳ нима қилаётганингиздан хабардордир.


Remember when Jesus, son of Mary, said, "O Children of Israel, I am sent to you by God, confirming the Torah that came before me and bringing good news of a messenger to follow me, whose name will be Ahmad." 	 Ийсо ибн Мариям: «Эй Бани Исроил, албатта, мен ўзимдан олдин келган Тавротни тасдиқловчи ва мендан кейин келувчи Аҳмад исмли Расулнинг башоратини берувчи, Аллоҳ сизларга юборган Пайғамбарман», деганини эсла.


And when it is said to them, “Beware of what is before you and what is behind you, in the hope of your gaining mercy”, they turn away! 	 Уларга: «Олдингиздаги нарсадан ва ортингиздаги нарсадан қўрқинг. Шояд раҳм қилинсангиз», дейилса.


What good news do you bring?” 	 Ниманинг хушхабарини беряпсизлар ўзи?» деди.


When We suspended the mountain over them as if it were a canopy, and they thought it was going to fall down on them, We said, "Hold on firmly to what We have given you and remember what is in it, so that you may remain conscious of God." 	 Уларнинг устига тоғни худди соябондек кўтарганимизни, улар уни, устимизга тушиб кетади, деб ўйлаганларида, сизга берган нарсамизни қувват ила олинглар ва ундаги нарсани эсланглар, шоядки тақво қилсангиз, деганимизни эсла.


So make the hearts of people affectionately inclined to them, and provide them with fruits for their sustenance that they may give thanks. 	 Мусулмон бўлган одамлар қалбини ўша томонга талпиниб турадиган этиб қўйди. У жойнию аҳолисини, ерларида ҳеч нарса ўсмаслигига қарамасдан, турли мевалар билан ризқлантириб қўйди.


Indeed your Lord will judge between them on the Day of Resurrection concerning that about which they used to differ. 	 Албатта, Роббинг Ўзи қиёмат куни улар орасида ихтилоф қилган нарсалари тўғрисида ажрим қилур.


We sent down water from the sky in due measure and lodged it in the earth, but if We please, We have the power to take it away, 	 Аллоҳ таоло сувни кетказишига далил сифатида баъзан маълум жойларни сувдан бебаҳра қилиб қўяди. Ўша ерда қурғоқчилик бўлиб, ҳамма нарса ҳалокатга юз тутади.


And there was sent following after them in this world a curse, and upon the Day of Resurrection: 'Surely Ad disbelieved in their Lord: so away with Ad, the people of Hood!' 	 Шу билан, Од қиссаси ҳам тамом бўлди. Бу қиссада оғир пайтларни бошларидан кечириб турган Пайғамбаримизга (с. а. в.) ва у зот билан бирга бўлган оз сонли мусулмонларга тасаллилар бор.)


Sorcerers do not prosper' 	 Сеҳргарлар нажот топмаслар», деди.


We have indeed created them from sticky clay. 	 Албатта, Биз уларни ёпишқоқ лойдан яратдик.


When they believed, We removed from them the torment of humiliation in the life of the world, and We let them enjoy for a season. 	 Ана шунда Аллоҳ таоло уларнинг бошидан бу азобни кўтарган ва иймонлари шарофати билан маълум муддатгача фаравон турмуш ила манфаатлантирган. Демак, қоида шу: қайси қишлоқ кофир бўлса, хорлик азобига дучор бўлаверади, қайси қишлоқ иймон келтирса, ундан хорлик азоби кушойиш қилиниб, иймони туфайли манфаатлар топаверади.)


He said, 'If thou hadst wished, thou couldst have taken a wage for that.' 	 Бас, уни турғизиб қўйди. У (Мусо): «Агар хоҳласанг, бунинг учун ҳақ олар эдинг», деди.


Does man think that We cannot [resurrect him and] bring his bones together again? 	 (Кофир) Инсон Бизни, унинг суякларини жамлай олмас, деб ўйларми?


You will see them looking at you but they do not really see. 	 Ҳолбуки, улар кўрмаслар», деб айт.


Then do they not reflect upon the Qur'an? 	 Агар у Аллоҳдан бошқанинг ҳузуридан бўлганда, ундан кўп ихтилофлар топар эдилар. ( Қуръонга мурожаат этиб, уни тадаббур қилиб кўрган одам ҳақиқатни англаб етади.


Online from a phone or mobile device 	 Қўл телефонидан ёки мобайл ускунадан онлайн бўлган


Have they not seen that God, who created the heavens and earth, is powerful to create the like of them? 	 Улар осмонлару ерни яратган Аллоҳ уларга ўхшашини яратишга қодир эканини ва улар учун шак-шубҳасиз ажал белгилаганини билмадиларми?!


Rejoice then in the bargain you have made. 	 «Албатта, Аллоҳ мўминлардан уларнинг жонлари ва молларини жаннат звазига сотиб олди», дегани шу маънони англатади. «Сотиб олди», яъни, савдо тугади.


"Or (until) thou have a garden of date trees and vines, and cause rivers to gush forth in their midst, carrying abundant water; 	 Ёки сенинг хурмо ва узум боғинг бўлиб, уларнинг орасидан анҳорларини отилтириб чиқармагунингча.


Is there no room for such unbelievers in Hell? 	 Кофирларнинг жойи жаҳаннамда эмасми?!


Bequest is prescribed for you when death approaches one of you, if he leaves behind wealth for parents and near relatives, according to usage, a duty (incumbent) upon those who guard (against evil). 	 Сизлардан бирортангизга ўлим келганда, агар у бойлик қолдираётган бўлса, ота-онаси ва яқинларига тўғрилик билан васият қилиш тақводорларнинг бурчи сифатида фарз қилинди. (Бу ояти карима мерос ҳақидаги оятдан аввал тушган, кейинчалик мерос ояти тушиб, васият қилмаса ҳам, ўлгандан қолган мол мерос сифатида яқин кишиларга бўлиб берилиши баён қилинди.


Details 	 Тафсилотлар


All that is in the heavens and the earth glorifieth Him, and He is the Mighty, the Wise. 	 Осмонда бўлсин, ерда бўлсин, дунёдаги барча нарсалар Аллоҳ таолони поклаб ёд этади, лекин биз уларнинг тасбиҳини тушунмаймиз. У Аллоҳ ғолибдир ва ҳаким-барча ишларни ҳикмат билан қилувчи зотдир.)


Allah will surely punish the hypocrites, men and women, and the polytheists, men and women, and Allah will turn clemently to the faithful, men and women, and Allah is all-forgiving, all-merciful. 	 Аллоҳ ўта мағфиратли ва ўта раҳмли зотдир. (Яъни, мазкур омонатнинг инсонга таклиф қилинишидан мақсад инсонлар орасидан мунофиқ ва мушрикларни ажратиб олиб азоблаш ва мўминларни ажратиб олиб, уларнинг тавбасини қабул қилиб мукофотлашдир.)


"Something like the fate of the People of Noah, the 'Ad, and the Thamud, and those who came after them: but Allah never wishes injustice to his Servants. 	 Нуҳ қавми, Од, Самуд ва улардан кейингилар ҳолига ўхшаш ҳол бўлишидан қўрқаман. Аллоҳ бандаларга зулмни ирода қилмас.


Would that they were pleased with that which Allah and His apostle had given them, and were to say: sufficient unto us is Allah, anon Allah will give us out of His grace and so will His apostle, verily unto Allah we lean. 	 Агар Аллоҳ ва Унинг Расули уларга берган нарсаларидан рози бўлганларида ва Аллоҳ бизга кифоя қилур, бизга тезда Аллоҳ ва Унинг Расули Ўз фазлидан беради, албатта, биз Аллоҳга рағбат қилувчилармиз, деганларида, яхши бўларди.


—the day the Trumpet will be blown; on that day We shall muster the guilty with blind eyes. 	 (Kиёматнинг келганини билдириб, сур чалинади. Ўша қиёмат кунида кофирлар-жиноятчиларни Аллоҳ таоло қўрқувдан юзлари қорайиб, кўзлари кўкариб кетган кетган ҳолларида маҳшарга жамлайди.)


and she said to his sister, 'Follow him,' and she perceived him from afar, even while they were not aware. 	 У(она) у(Мусо)нинг опасига: «Изидан бор», деди. Бас, уни бир четдан кўрди.


The ten-month pregnant female camels are abandoned, 	 Ва, вақтики, ҳомиласига ўн ой тўлган туялар қаровсиз қолса.


Will you, then, be enchanted by sorcery while you see?" 	 Ўзингиз кўриб туриб сеҳрга келасизми?» деб пичирлашарлар.


Thus did We restore Moses to his mother that her eyes might be comforted and she might not grieve, and realise that the promise of Allah was true. 	 Мусонинг алайҳиссалом оналари Аллоҳнинг ваъдаси ҳақ эканини билишлари. Чунки аввал Аллоҳ таоло у аёлга, Биз уни сенга қайтаргувчимиз, деб ваъда берган эди.


Two men, one is dumb and powerless, a burden to his master wherever he sends him he returns with no good. 	 Бири соқов, ҳеч нарсага қодир бўлмайдир. У ўз хожасига юкдир.


Then to your Lord shall you return, and He will tell you of that whereon you were at variance. 	 Сўнгра Роббиларингизга қайтишингиз бор. Бас, У сизларга ихтилоф қилган нарсаларингиз хабарини берур.


This is a clear statement for men, and a guidance and an admonition to those who guard (against evil). 	 Бу одамлар учун баён ва тақводорлар учун ҳидоят ва мавъизадир.


Even so, when a messenger brought to you what did not suit your mood you turned haughty, and called some imposters and some others you slew. 	 Ҳар қачон Пайғамбар сизнинг ҳавою нафсингизга ёқмайдиган нарса келтирса, мутакаббирлик қилиб, баъзиларини ёлғончига чиқариб, баъзиларини ўлдираверасизми?!


'Eat of the good things with which We have provided you and do not transgress therein lest My Anger should fall upon you, and upon whosoever My Anger falls has assuredly fallen, 	 Биз сизга ризқ қилиб берган пок нарсалардан енглар, унда ҳаддингиздан ошманг, яна бошингизга ғазабим тушиб қолмасин. Кимнинг бошига ғазабим тушса, бас, батаҳқиқ, ҳалок бўлибдир.


Do they not see that We made the night that they may rest in it, and the day to provide visibility. 	 Биз сокинлик топишлари учун кечани, кўришлари учун кундузни қилганимизни кўрмадиларми?!


And provide us Thou; and Thou art the Best of providers. 	 Сендан мўъжиза бўлиб қолсин. Ва бизга ризқ бергин, зотан Ўзинг энг яхши ризқ бергувчисан», деди.


Will you then submit to His Will (become Muslims and stop worshipping others besides Allah)?" 	 Бас, сизлар мусулмон бўласизларми?!» деб айт.


And he had read it unto them, they would not have believed in it. 	 Бас, у уларга уни ўқиб берса ҳам, мўмин бўлмас эдилар.


And He it is Who spread out the earth and placed therein firm hills and flowing streams, and of all fruits He placed therein two spouses (male and female). 	 У ерни чўзиб, унда баланд тоғлар ва анҳорлар қилган, ҳар хил мевалардан жуфт-жуфт қилган зотдир. У кечани кундузга ўратур.


The truth is that they themselves are wrongdoers. 	 Йўқ! Уларнинг ўзлари золимлардир.


So when they made Us wrathful, We took revenge from them – We therefore drowned all of them. 	 Бас, қачонки улар Бизни дарғазаб қилишгач, улардан интиқом олдик–уларнинг барчаларини жамлаб, ғарқ қилдик.


Then why do you not give thanks? 	 Шукр қилсангиз-чи!


(So) they should not strain their ears in the direction of the Exalted Assembly but be cast away from every side, 	 Улар юксак тўплиққа қулоқ сола олмаслар ва ҳар томондан (учқун-ла) отилурлар.


It is He who has made the night dark for you so that you may rest in it, and the day a source of light. 	 У сизларга сокинлик топишингиз учун кечани ва кўрсатувчи этиб кундузни қилган зот.


We said: Zul Qarnian! either chastise them or take in respect of them the way of kindness. 	 Ваҳий орқалими, илҳом қилдими? Лекин ўша қавм бўйича қарор қабул қилишни–хоҳласа, азоблаб, хоҳласа, яхшилик этишни ихтиёрига қўйди.)


To God belongs everything in the heavens and everything on earth, and to God all events are referred. 	 (Модомики осмонлару ердаги жамики нарсалар Аллоҳники экан, уларни қандай хоҳласа, шундай тасарруф қилади. Бунинг устига, барча ишлар Аллоҳнинг Ўзига қайтарилади.


And when Our Clear Verses are recited unto them, those who hope not for their meeting with Us, say: Bring us a Quran other than this, or change it."Say (O Muhammad SAW): "It is not for me to change it on my own accord; I only follow that which is revealed unto me. 	 Қачонки, уларга очиқ-ойдин оятларимиз тиловат қилинганида, Бизга мулоқот бўлишдан умиди йўқлар: «Бундан бошқа Қуръон келтир ёки уни алмаштир», дедилар. Сен: «Мен ўзимча уни алмаштира олмайман.


To the Thamud people (We sent) Salih, one of their own brethren: He said: "O my people! worship Allah: ye have no other god but Him. 	 (Бошқа сураларда баён қилинишича, Самуд қавми Солиҳдан (а. с.) Аллоҳнинг қудратига далолат қилувчи оят-белги келтиришни талаб қилганларида, Аллоҳ таоло катта харсанг тошдан бир туяни чиқарган.


Wherein art thou concerred with the declaration thereof! 	 Унинг зикрини сен қандоқ билардинг.


Unless it be he, who shall bring unto Allah a whole heart, 	 Магар ким Аллоҳ ҳузурига тоза қалб ила келар, (ўша манфаат топар).


Thus do We requite the guilty. 	 Бу баҳайбат туя ушбу кичкина тешикдан ўтса, бош устига, «анавилар» ҳам жаннатга кираверсинлар. Бу илоҳий таъбир оддийгина қилиб, абадул абад жаннатга кирмайди, дейишдан кўра юз чандон таъсирчандир.


Add or Remove... 	 Қўшиш ёки олиб ташлаш...


But Allah is your Protector, and He is the Best of Helpers. 	 (Йўқ, улар сизга ёрдам ҳам бера олмайди, ҳомий ҳам бўла олмайди. Балки Аллоҳ таоло сизнинг хўжангиз ва валийингиздир.


So God makes clear the signs to you; haply you will reflect. 	 Ҳаммага ўз даражасида фойда етказади. Ана шундай олиймақом боғу бўстони бор одам шу боғнинг ўтли бўронда куйиб тугашини, хусусан, ёши бир жойга етиб, қўлидан бир иш келмай қолган чоғида, унинг қўлига қараб турган заифҳол зурриётлари бор чоғида шундай бўлишини хоҳлайдими?


But he was not long in coming, and reported: "I have been around where you have not been. 	 Кўп ўтмасдан у келиб: «Сен билмаган нарсани билдим ва сенга Сабаъдан ишончли бир хабар олиб келдим. (Сабаъ Арабистон ярим оролининг жанубида, Яманда жойлашган бир мамлакат эди.


Say, ‘If you are truthful, bring some Book from Allah better in guidance than the two on them so that I may follow it.’ 	 Сен: «Агар ростгўйлардан бўлсангиз, Аллоҳнинг ҳузуридаги у иккисидан кўра тўғрироқ бир китоб келтиринг, мен унга эргашаман», дегин.


You will not attain piety until you expend of what you love; and whatever thing you expend, God knows of it. 	 У зоти бобаракот: «Аслини ушлаб тургинда, тушган фойдани садақа қилиб тур», дедилар. Мусулмонлар асрлар давомида Аллоҳнинг розилигини тилаб, яхши кўрган молу мулкларини нафақа қилиб келганлар.)


We warn you of a chastisement near at hand; the Day when a man will look on what his own hands have sent forth, and the unbelievers shall say: “Oh would that I were utter dust.” 	 У кунда, ҳар киши (қўли) тақдим қилган нарсага назар соладир. Ва кофир «кошки тупроқ бўлиб кетсам», –дейдир.


(and what will show you what is the nightly visitor? 	 Ториқ нималигини сенга не билдирди?


God is abounding in benevolence. 	 Аллоҳ улуғ фазл эгасидир.


These are announcements relating to the unseen which We reveal to you, you did not know them-- (neither) you nor your people-- before this; therefore be patient; surely the end is for those who guard (against evil). 	 Уларнинг хабарини Муҳаммад (c. а. в.) ҳам, у кишининг қавмлари, Арабистон аҳолиси ҳам билмас эдилар. Лекин ана шу одамларга ваҳий йўли билан номаълум нарсаларнинг хабари–Нуҳ (а. с.) ва у зотнинг қавмлари хабари келди.)


They ask you what they should spend [in God's cause]. 	 Бунинг ичига наша, қорадори, кўкнори ва бошқалар ҳам киради.


You construct monuments on every hill in vain, 	 Ҳар тепаликка бир белги бўладиган бино қуриб, беҳуда ўйин қилаверасизми?


They will soon know the consequences (of their disbelief). 	 Энди яқинда билурлар.


When you talked about it and said what you did not know, and took it lightly -- though in the sight of God it was serious -- 	 Ўшанда сиз у(ифк)ни тилларингиз ила илиб олар, оғзингиз ила ўзингиз билмаган нарсани гапирар эдингиз ва у(ифк)ни ўзингизга енгил санардингиз. Ҳолбуки, у Аллоҳнинг наздида буюкдир.


The Mosques of Allah shall be maintained only by those who believe in Allah and the Last Day; perform As-Salat (Iqamat-as-Salat), and give Zakat and fear none but Allah. 	 Албатта, Аллоҳнинг масжидларини фақат Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирганлар, намозни тўкис адо этганлар, закотни берганлар ва Аллоҳдан бошқадан қўрқмаганларгина обод қиларлар.


That is because these people are devoid of sense, 	 (Табиийки, ихтилофлар туфайли истаклар, мақсадлар, фирқалар ва шиорлар кўпаяди. Бу эса ҳар бир миллатни ҳалокатга олиб боради.)


For each [religious following] is a direction toward which it faces. 	 Ҳар кимнинг юзланадиган тарафи бор. У ўшанга боқади.


Many are those who mislead through ignorance on account of their fancies, but your Lord best knows the transgressors. 	 (У зот Ўзининг ҳукмига тажовуз қилиб, ҳаром нарсаларни, Аллоҳнинг номи айтилмай сўйилган ҳайвонлар гўштини еганларни жуда яхши билади ва уларга тегишли жазони беради. Шунингдек, илмсиз, ҳавою нафснинг кўйига кириб, бу масалада ва бошқа масалаларда одамларни адаштирганларни ҳам яхши билади ва уларга ҳам тегишли жазосини беради.)


And do not be like those who say: "We have heard," but do not hear. 	 Ва ўзлари эшитмасалар ҳам, «эшитдик» деганлар каби бўлмангиз.


But they will throw at them the statement, "Indeed, you are liars." 	 ( Бу дунёда Аллоҳни тан олмасдан қиёматга келиб, Аллоҳга «Эй Роббимиз» деб мурожаат, илтижо қиладиган бўлиб қолибдилар. Авваллар бошқани Роббимиз деб юрганлар энди ўша Роббиларини «анавилар» дейдиган бўлиб қолишибди.


God does not guide such unjust people. 	 Ҳатто кишилар орасида бу ҳақда тортишувлар ҳам бўлиб турарди. Оятда бу ишнинг ҳақиқий баҳоси берилмоқда.)


What, and do they deny God's blessing? 	 Аллоҳнинг неъматини инкор қиладиларми?!


If you count the favors of Allah, you could not number them. 	 Уларнинг баъзилари юқоридаги оятларда эслатиб ўтилди. Аслида эса, агар инсонлар ўзларига берилган неъматларни ҳисоблашга уринсалар, санаб саноғига ета олмайдилар.


He shall say: Go away into it and speak not to Me; 	 У зот: «У(ер)да хор бўлиб қолаверинг ва Менга гапирманг!


He has prepared for them Gardens under which rivers flow (Paradise), to dwell therein forever. 	 Уларда абадий қолурлар.


And Allah warns you of Himself, and Allah is Kind to [His] servants." 	 Агар банданинг бу дунёдаги амаллари яхши бўлса, хурсандчиликка, бахтга, саодатга эришади. Ёмон бўлса, қани энди ушбу ёмон амаллар олис-олисларда бўлса эди, менга яқин бўлмаса эди, деб орзу қилади.)


Our Messenger has come to you, clarifying for you much of what you kept hidden of the Book, and overlooking much. 	 (Яҳудий ва насороларга бу оятда таъкидлаб айтилаётган нарса–Аллоҳнинг охирги Пайғамбарининг (с. а. в.) нафақат араб мушрикларига, балки дунёдаги бошқа барча халқларга, шу жумладан, аҳли китобларга ҳам Аллоҳ томонидан келганликларидир. Муҳаммад алайҳиссаломнинг яҳудийларга ҳам Пайғамбар бўлиб келишлари хабари Тавротда бор бўлиб, улардан аҳд олинганда, у зотга иймон келтириш аҳди ҳам олинган эди.


And prayed Nooh, “O my Lord! Do not leave any of the disbelievers dwelling in the land.” 	 Ва Нуҳ: «Эй Роббим, ер юзида кофирлардан бирорта ҳам ҳаракатланувчини қўймагин.


in the midst of gardens and fountains, 	 Боғ-роғларда, булоқларда?!


My Lord embraces all things in His knowledge; will you not remember? 	 Роббим барча нарсани ўз илми ила қамраб олган. Эсласангиз бўлмасми?


When two groups among you almost decided to show cowardice – and Allah is their Protector; and in Allah only should the believers trust. 	 (Бу ояти карима Ҳазраж қабиласига мансуб Бани Салама уруғи ва Авс қабиласига мансуб Бани Ҳориса уруғи ҳақида тушган. Улар мунофиқларнинг бошлиғи Абдуллоҳ ибн Убай ибн Салул хафа бўлиб: «Менинг айтганимни қилмай, ёш болаларнинг айтганини қилди», деб жангчиларнинг учдан бирини олиб Уҳуд йўлидан қайтганида, унинг фитнасига учишларига сал қолган эди.


And if these disbelievers deny you, those before them had also denied; their Noble Messengers came to them with clear proofs and scriptures and the bright Book. 	 Ўша Пайғамбарлар ўзларининг ҳақ Пайғамбар эканликлари тасдиғи сифатида Аллоҳ томонидан равшан, очиқ-ойдин мўъжизалар кўрсатган эдилар. Баъзилари илоҳий китоб даражасига етмаган саҳифалар, баъзилари нурли китоб келтирган эди.)


They say, ‘Do we have any role in the matter?’ 	 Сенга ошкор қилмаган нарсаларини ичларида махфий тутарлар. Улар: «Агар қўлимизда бир иш бўлганида, бу ерда қатл қилинмас эдик, дерлар.


Say thou. 	 Сен: «Эй қавмим, ўрнингизда амалингизни қилаверинг. Мен ҳам амал қилувчиман.


“All praise is to Allah Who gave me Ismail and Ishaq, in my old age; indeed my Lord is the Listener of Prayer.” 	 (Маълумки, Иброҳим (а. с.) узоқ вақт фарзанд кўрмаганлар. Тўқсон ёшларида Исмоил (а. с.), сўнгра Исҳоқ (а. с.) дунёга келган.


They hasten about the earth, to do corruption there; and God loves not the workers of corruption. 	 Фақат уларгина бундай даъво қилишга журъат этишлари мумкин. Аслида, бахиллик яҳудийларнинг ўзларига хос.)


They said: 'We admonish them in order to be able to offer an excuse before Your Lord, and in the hope that they will guard against disobedience.' 	 (Яъни, Аллоҳ олдидаги бурчимизни адо этдик. Охират куни Аллоҳ сўраб қолса, узр бўлиши учун уларга насиҳат қилдик ва яна шоядки насиҳат таъсир этиб, тақво қилиб қолсалар, деган умидимиз бор эди, дедилар.)


If it be His Will He can still the Wind: then would they become motionless on the back of the (ocean). 	 Агар У зот хоҳласа, шамолни тўхтатиб қўюр. Бас, у(кема)лар у(денгиз)нинг устида туриб қолурлар.


Indeed, Allah is Powerful and Exalted in Might. 	 Албатта, Аллоҳ кучли ва ғолибдир.


Because of their sins they were drowned and then put into the fire; so they did not find any supporter for themselves against Allah. 	 Улар хатолари туфайли ғарқ қилиндилар, бас, дўзахга киритилдилар.


My Lord has given me such talents. 	 Дастлаб, улар тушунолмай қийналаётган жумбоқни ечиш осон иш эканлигига ишора қилдилар. Сўнгра дин ҳақида сўз очдилар.


A written record of the contract is more just in the sight of God, more helpful for the witness, and a more scrupulous way to avoid doubt. 	 (Ояти карима «ҳақ зиммасига тушган киши» деганда қарз олувчини назарда тутган. Демак, ўртадаги киши келиб қарз олди-бердини ёзаётган вақтда матнни қарз олувчи айтиб туради.


Not a town is there but VVe are going to destroy it before the Day of Judgment or to torment it With a severe torment; that is in the Book inscribed. 	 Бу китобда битилгандир. (Xеч бир юрт қолмай азобга ёки ҳалокатга учраши Аллоҳнинг ҳузуридаги китобда–Лавҳул Маҳфузда очиқ-ойдин битилгандир.)


Do you not realize that God is glorified by whatever is in the heavens and the earth, and even by the birds in formation? 	 Аллоҳга осмонлар ва ердаги бор жонзот ва саф тортган ҳолидаги қушлар тасбиҳ айтишини ҳам кўрмайсанми?!


Woe to the faithless for a severe punishment 	 Кофирлар ҳолига шиддатли азобдан вой бўлсин.


If you persist in denying the truth how will you escape the Day that will turn the children's hair grey. 	 Агар кофир бўлсангиз, болаларнинг сочини оқартиб юборадиган кундан қандай сақланасиз?! («болаларнинг сочини оқартиб юборадиган кун»–қиёмат куни экани ҳаммага маълум.)


This would be better for you, if only you knew it. 	 Мухлис мусулмонлар бу олий маънони тўлиқ тушунган пайтларида «енгил бўлса ҳам, оғир бўлса ҳам», қўзғолганлар. Аллоҳнинг йўлида молларини ва жонларини фидо қилганлар, ваъда қилинган яхшиликка эришганлар.


Falsehood cannot come at it from before it or from behind it. 	 Унинг олдидан ҳам, ортидан ҳам ботил келмас.


For, that Day, His Chastisement will be such as none (else) can inflict, 	 Бас, ўша кунда Аллоҳнинг азобига ўхшаш азобла ҳеч ким азобламас.


It is a Book inscribed, 	 У ёзилган китобдур.


Of a surety there hath been unto you a sign, the two hosts that met, one host fighting in the way of Allah, and the other disbelieving, beholding themselves, with their own eyes, twice as many as they. 	 Улар ўз кўзлари билан (душман) ўзларига икки баробарлигини кўриб турардилар. Ва Аллоҳ кимни хоҳласа, ўшани Ўз нусрати ила қўллар.


Lovers, friends, 	 Тенгдош маҳбубалар қилдик.


Did He not find you an orphan, so provided you shelter? 	 У сени етим топиб, жойлаб қўймадими?


Allah it is Who sent down this Book with the Truth and the Balance. 	 Аллоҳ ҳақ ила китобни ва (адолат) тарозуни нозил қилган зотдир.


And say: "All praise be to Allah, Who will soon show you His Signs that you will recognize." 	 Сен: «Аллоҳга ҳамд бўлсин! У сизларга ўз оят-мўъжизаларини кўрсатур.


But if you overlook their offences and forgive and pardon them, then surely, God is most forgiving and merciful. 	 (Оятнинг нозил бўлиш сабаби ҳақидаги ривоятда айтилишича: бир гуруҳ кишилар Маккада иймонга келиб, Мадинага ҳижрат қилишмоқчи бўлганларида, хотин ва бола-чақалари, бизни ташлаб қаёққа борасан, деб тўсиқ бўлишган экан. Вақти келиб Мадинага боришса, улардан аввал ҳижрат қилганлар динда илғор бўлиб кетишибди.


Thus have We installed in every town its major criminals that they may plot therein. 	 Худди шунга ўхшаш ҳар бир шаҳарда катта жиноятчиларни унда макр қилиш учун қўйиб юбордик. Улар сезмаган ҳолда фақат ўзларига ўзлари макр қиладилар, холос.


And the final outcome is for the cautious. 	 Оқибат тақвоникидир.


Allah is the ally of those who believe. 	 Аллоҳ иймон келтирганларнинг дўстидир. Уларни зулматлардан нурга чиқарур.


They ask thee (O Muhammad) what is made lawful for them. 	 Сендан уларга нима ҳалол қилинганини сўрарлар.


(Abel) replied, "God only accepts the offerings of the pious ones. 	 Бириси: «Албатта, Аллоҳ тақводорлардангина қабул қиладир.


When you have security, then those of you who wish to perform the holy visit along with the pilgrimage, should make a sacrifice according to their means. 	 Агар тинч бўлсангиз, ким умрадан ҳажгача ҳузур қилган бўлса, муяссар бўлган қурбонликни қилсин.


As for the wretched, they shall be in the Fire, wherein there shall be for them moaning and sighing, therein dwelling forever, 	 Бас, бадбахт бўлганлар дўзахдалар. У ерда улар дод-фарёд қилурлар.


They are people of Paradise, where they will abide for ever. 	 (Аллоҳга иймон келтириб, Унинг чақириғига лаббай деб жавоб бериб, яхши амалларни қилиб яшаган бандалар бу дунёда гўзал ҳаёт кечирадилар. Охиратда эса, бу дунёда қилган гўзал амаллари учун савоб оладилар, жаннатга дохил бўладилар.


They and their associates will be in groves of (cool) shade, reclining on Thrones (of dignity); 	 Улар ва уларнинг жуфтлари сояларда сўриларда ёнбошлаб ётурлар.


Indeed, he was a truthful man and a prophet. 	 Албатта, у сиддиқ ва Набий бўлган эди.


Let neither their wealth nor their children please you. 	 Уларнинг моллари ва болалари сени ажаблантирмасин.


I knew I would be held accountable.” 	 Албатта, мен ҳисоб-китобимга йўлиқишимга ишонардим, дейдир.


Did you not see how Allah illustrated the example of a sacred saying? 	 Аллоҳ яхши сўзга қандай мисол келтирганини кўрмайсанми? У худди бир яхши дарахтга ўхшайдир.


The worldly life is no more than a deceitful possession. 	 Ана ўшанда ҳақиқий ютуққа эришган киму мағлубиятга учраган ким экани маълум бўлади.)


Then, that which is for their associate-gods reacheth not Allah, while that which is for Allah reacheth their associate-gods; vile is the way they judge! 	 Агар Аллоҳга ажратган нарсалари бутларига ажратган нарсаларига қўшилиб кетса, майли, деб қўяр эдилар. Аммо бутларига ажратган насибадан Аллоҳга ажратилганига қўшилиб кетса, Аллоҳ бунга муҳтож эмас, деб қайтариб олишарди.


They are like those who, a short time before, suffered the consequences of their deeds. 	 Бу худди яқинда ўз қилмишларининг оқибатини татиб кўрганларга ўхшашдир. Ва уларга (охиратда) аламли азоблар бор.


And put thy hand into the bosom of thy robe, it will come forth white but unhurt. 	 Қўлингни ёқангнинг ичига суқ, ҳеч қандай ёмонликсиз оппоқ бўлиб чиқур.


They are indeed filth, and their refuge shall be hell, a requital for what they used to earn. 	 (Урушдан қочиб, сафарбарликдан ортда қолган ўшалар фақат оддий узр айтиш билан кифояланмайдилар, балки узрлари ҳақиқий эканлигига ишонтириш учун қасам ичадилар. Қасам ичганда Аллоҳнинг номини тилга оладилар.


My revelations did come to you, but you rejected them: you showed arrogance, and were among those who deny the truth." 	 Сен азобни кўрганингдан сўнг ноилож қолиб, дўппинг тор келганидан айтмоқдасан бу гапларни. Агар сенинг ниятинг тўғри бўлса, у дунёда яхши ишларни қилишинг мумкин эди.


The Day whereon the fulfilment thereof arriveth, those who were negligent thereof afore shall say: surely the apostles of our Lord brought the truths; are there for us any intercessors that they might intercede for us? or could we be sent back that we may work otherwise than we were wont to work? 	 Энди бизга шафоат қилувчилар борми, шафоат қилсалар ёки ортга қайтарилсагу қилган амалларимиздан бошқача амалларни қилсак», дерлар. Батаҳқиқ, улар ўзларига зиён қилдилар ва тўқиб олган нарсалари улардан ғойиб бўлди.


The unbelievers expend their wealth to bar from God's way, and still they will expend it, till it is an anguish for them, then be overthrown, and the unbelievers will be mustered into Gehenna, 	 (Ушбу сураи карима тафсири муқаддимасида келтирилган Бадр уруши ҳақидаги ривоятларда Макка мушрикларининг бойлари мусулмонларга, Пайғамбарга (с. а. в.) қарши қанчалик молу мулк сарифлаганликларини кўриб ўтдик. Кофирлар одамларини Аллоҳнинг йўлидан қайтариш учун ундан кейин ҳам, ҳозир ҳам ҳисобсиз маблағларини сарфламоқдалар.


On that Day We shall roll up the heavens like a scroll of parchment. 	 Ўша кунда осмонни худди мактуб ёзилган дафтарни ёпгандек ёпамиз. Аввал қандай яратган бўлсак, шундай ҳолга қайтарамиз.


In fact they denied the Truth when it came to them, so they are now in a dilemma. 	 (Улар ҳақни инкор қилганлар. Буни олдида бошқа нарсаларни инкор қилиш ҳач гап эмас.)


Said He, 'What prevented thee to bow thyself, when I commanded thee?' 	 У зот: «Сенга амр этганимда сажда қилишингдан нима тўсди?» деди. У: «Мен ундан яхшиман, мени ўтдан яратдинг ва уни лойдан яратдинг», деди.


He said, "Indeed, Allah has chosen him over you and has increased him abundantly in knowledge and stature. 	 У: «Албатта, уни Аллоҳнинг Ўзи сизларга танлади ва илмда, жисмда кенглигини зиёда қилди. Аллоҳ подшоҳлигини кимга хоҳласа, ўшанга беради.


Their looks will be downcast. 	 Уларнинг кўзлари қўрқинчга тўлар.


As for those who believe and lead a righteous life—We will not waste the reward of those who work righteousness. 	 Албатта, Биз иймон келтирган ва яхши амаллар қилганларнинг, гўзал иш қилганларнинг ажрини зое қилмасмиз.


This your religion (of Islamic Monotheism) is one religion, and I am your Lord, so keep your duty to Me. 	 (Эй Пайғамбарлар, сизнинг динингиз Исломдир. Роббингиз бўлган Аллоҳга тақво қилинг.)


Said the eldest of them, 'Do you not know how your father has taken a solemn pledge from you by God, and aforetime you failed regarding Joseph? 	 Катталари: «Отангиз сиздан Аллоҳ номи билан васийқа олганини ва бундан олдин Юсуф ҳақида қилган айбингизни билмайсизларми?!


(Alphabets of the Arabic language; Allah and to whomever He reveals, know their precise meanings.) 	 Баъзи уламолар бу ҳарфларнинг сирини Аллоҳга ҳавола этадилар, бошқалари: "Бу Аллоҳ билан Пайғамбар алайҳиссалом ўрталаридаги сир", дейдилар. Бошқа бирлари эса, уларга ўзларича маъно йўйганлар.


But if they do not hearken to this, know well that they only follow their lusts and who is in greater error than he who follows his lusts without any guidance from Allah? 	 Агар сенга жавоб бера олмасалар, бас, билгинки, улар фақат ҳавои нафсларига эргашмоқдалар, холос. Аллоҳдан бўлган ҳидоятсиз, ўз ҳавои нафсига эргашгандан кўра ҳам гумроҳроқ кимса борми?!


My earth is indeed vast. 	 Бас, Менгагина ибодат қилинглар. (Сиз Менинг бандамсиз, ер Менинг ерим.


And of us some are Muslims, and of us some are deviators. 	 Ва, албатта, биздан мусулмонлар ва биздан адашганлар бор.


Allah does not guide the evildoers' 	 Ислом дини уларга яхшилик қилишни, уларни ҳурматлаш ва эъзозлашни қаттиқ тайинлаган. Аммо шундай бўлса-да, уларнинг муҳаббати Аллоҳдан, Унинг Расулидан ва жиҳоддан устун бўла олмайди.


And by this city of security (Makkah). 	 Ва мана бу, эминлик юрти (Макка) билан қасам.


this is nothing but the word of a mere mortal!” 	 Бу башар сўзидан ўзга ҳеч нарса эмас, деди.


Why has there not been any town that might believe, so that its belief might benefit it, except the people of Jonah? 	 Фақат Юнус қавми иймон келтирганларида улардан ҳаёти дунёдаги хорлик азобини кушойиш қилдик ва уларни маълум вақтгача фойдалантирдик. (Оятнинг маъносидан кўриниб турибдики, Юнуснинг (а. с.) қавмига ҳаёти дунёнинг хорлик азоби таҳдид солиб қолганда барчалари бирдан иймонга келганлар.


ever thankful for His favors. 	 Унинг неъматларига шукр қилгувчи эди.


When you set forth to take the spoils, those Bedouins who lagged behind will say: 'Let us follow you' They hope to change the Words of Allah. 	 Ўлжалар томон, уларни олиш учун юрганингизда ортда қолганлар: «Қўйиб беринг, биз ҳам сизга эргашамиз», дерлар. Аллоҳнинг каломини ўзгартирмоқчи бўлурлар.


or bid [others] to Godwariness, 	 Ёки тақвога амр қилса.


to be a Messenger to the Children of Israel saying, "I have come to you with a sign from your Lord. I will create for you out of clay as the likeness of a bird; then I will breathe into it, and it will be a bird, by the leave of God. 	 Бани Исроилга Пайғамбар қиладир. У: «Албатта, мен сизга Роббингиздан оят-мўжиза келтирдим, мен сизларга лойдан қушга ўхшаш суврат ясайман, унга пуфласам, Аллоҳнинг изни билан қуш бўлади.


And remember when they were commanded, “Reside in this township and eat whatever you wish in it, and say ‘Sins are forgiven’ and enter the gate prostrating – We will forgive you your sins; We shall soon bestow more upon the virtuous.” 	 Уларга: «Мана бу шаҳарни маскан тутинглар, унда хоҳлаган жойингизда таом енг ва «Ҳиттатун» (гуноҳларимизни кечир) деб эшикдан сажда қилган ҳолингизда кирсангиз, сизнинг хатоларингизни мағфират қиламиз, эҳсон қилувчиларга зиёда қиламиз», деганимизни эсла.


And Allah is not oblivious of what you do. 	 Ва Аллоҳ қилаётган ишларингиздан ғофил эмасдир.


They said: "We give thee glad tidings in truth: be not then in despair!" 	 Улар: «Биз сенга ҳақ ила башорат бердик. Бас, сен ноумид бўлувчилардан бўлма», дедилар.


Strengthen my back by him, 	 У билан белимни қувватла.


Have you not regarded how your Lord dealt with [the people of] ‘Ad, 	 Сен Роббинг Одга қандай (муомала) қилганинни билмадингми?


And We shall draw out from every nation a witness, and say, 'Produce your proof!' 	 Ва ҳар бир умматдан бир шоҳид чиқариб: «Ҳужжатларингизни келтиринг!» дегаймиз. Бас, улар ҳақ Аллоҳга эканини билурлар ва ўзлари уйдириб юрган нарсалари ғойиб бўлур.


They will say, “We were not of those who prayed. 	 Улар: «Намоз ўқийдиганлардан бўлмаган эдик.


It is the same to them whether you warn them or do not warn them, they will not have faith. 	 Уларни огоҳлантирсанг ҳам, огоҳлантирмасанг ҳам, улар учун барибир, иймонга келмаслар.


You are forbidden to kill game while you are on a pilgrimage -- God commands what He will. 	 Буни иймон аҳдномаси дейилади ва у ўз ичига Аллоҳнинг ягона илоҳлигини, Робблигини ва Ҳокимлигини эътироф этишни, Унга банда бўлиш, итоат қилиш ва таслим бўлишни олади. Бу аҳдномани Аллоҳ таоло биринчи инсон Одам атодан бошлаб ола бошлаган. )


And remember when you were few and He increased you. 	 Оз бўлган чоғингизда сизни кўпайтириб қўйганини эсланг.


He said: 'Would you then worship that, instead of Allah, which can neither help nor harm you? 	 У: «Аллоҳни қўйиб, сиз ҳеч манфаат ҳам, зарар ҳам бермайдиган нарсага ибодат қиласизми?!


When they went further, he said to his servant, “Bring us our lunch; we were exposed in our travel to much fatigue.” 	 У(ер)дан ўтганлари замон у йигитига: «Тушлигимизни келтир. Бу сафаримизда чарчоққа учрадик», деди.


He states the truth, and He is the Best of Judges.” 	 Бу иш Пайғамбарнинг илкидаги иш эмас. Унинг имкони ҳам йўқ, вазифасига ҳам кирмайди.)


It is they who receive the blessings of their Lord and [His] mercy, and it is they who are the [rightly] guided. 	 Шунча синов ва машаққатларга мукофот қилиб ғалаба, нусрат ва бошқа нарсалар эмас, Аллоҳнинг саловатлари, меҳри ва шафқати ҳамда раҳмати ваъда қилинмоқда! Шунинг учун мўминлар доимо Аллоҳнинг розилигини кўзлаб иш қилишлари лозим бўлади.


who denied all of Our signs. 	 Улар Бизнинг оятларимизнинг барчасини ёлғонга чиқаришди.


Would ye give Allah a clear warrant against you? 	 (Мўминни қўйиб, кофирни дўст тутиш ҳам бир нави ҳужжатдирки, охиратда бу ҳужжат уларнинг зарарларига ишлайди ва Аллоҳ уларни шу ҳужжат асосида азоблайди.)


Has not there come to you the news of the overwhelming calamity? 	 Батаҳқиқ сенга ғошия хабари келди.


And the brethren of Yusuf came and entered unto him, and he recognized them, while they recognized him not. 	 ( Юсуфнинг (а. с.) ҳусни тадбирлари ва Аллоҳ берган имконларни ишга солишлари Миср аҳли қаҳатчиликдан катта зарар кўрмади. Ҳатто бошқа ўлкалар улардан озиқ-овқат сўраб кела бошлади.


Before they lived at ease, 	 Албатта улар бундан олдин ҳой-ҳавасга берилганлардан эдилар.


Seek help in steadfastness and prayer. 	 Албатта, Аллоҳ сабрлилар биландир. (Демак, мўмин-мусулмон банда мазкур қийинчиликларни енгиш учун катта миқдордаги сабрга эга бўлиши керак.


And young attendants like pearls within their shells, will go round. 	 Ва атрофларида худди садафдаги дурдек ғуломлари айланиб, хизматда юришадир.


"He is the Wise, the All Knowing." 	 Албатта, Унинг Ўзи ўта ҳаким ва ўта билувчидир», дедилар.


Was it that you did not give any thought to it (the Quran)? 	 Наҳотки улар бу сўзни тадаббур қилиб кўрмадилар?


And on that Day We shall present Hell to the disbelievers, plain to view, 	 Ўша куни кофирларга жаҳаннамни кўндаланг қилиб кўрсатдик.


Why do you not ask forgiveness of God, so that you may be shown mercy?" 	 (Ўзингизга азоб сўраш ўрнига, Аллоҳдан гуноҳларингизни кечиришини тиласангиз бўлмайдими? Ана ўшанда шояд гуноҳингиз кечирилиб, Аллоҳнинг раҳматига эришсангиз, дедилар.)


Say, ‘O People of the Book! Why do you deny the signs of Allah, while Allah is witness to what you do?’ 	 Эй аҳли китоблар, нега Аллоҳнинг оятларига куфр келтирасизлар?! Ҳолбуки, Аллоҳ қилаётганларингизга гувоҳ-ку.


“Those whose efforts in this world are misguided, while they assume that they are doing well.” 	 Улар бу дунё ҳаётидаёқ сайъи-ҳаракатлари ботил бўлган, ўзлари эса, гўзал иш қиляпман, деб ҳисоблайдиганлардир», дегин.


Kind speech and forgiveness is better than charity followed by injury; and Allah is Self-sufficient, Forbearing. 	 Бир оғиз бўлса ҳам, ширин сўз қалбнинг жароҳатига малҳам бўлади, кишининг кўнглини кўтаради. Кечириш эса, ҳасад ва ёмонликни ювиб ташлаб, ўрнига муҳаббат ва дўстликни солади.)


God has favored some of you over others in livelihood. 	 Аллоҳ ризқда баъзингизни баъзингиздан афзал қилди.


That will be a gathering, quite easy for Us. 	 Ана ўша Биз учун осон тўплашдир.


And Allah is not unaware of what you do." 	 Аллоҳ қилаётган ишларингиздан ғофил эмасдир.


Know that Allah knoweth what is in your minds, so beware of Him; and know that Allah is Forgiving, Clement. 	 Бас, Ундан огоҳ бўлинг. Ва билингки, албатта, Аллоҳ мағфиратли ва ҳалимдир.


This worldly life has been made very charming and alluring for those who have adopted the way of disbelief. 	 (Кофирларнинг Аллоҳ йўлига юрмасликларининг сабаби дунё ҳаётининг зийнатидир. Уларнинг бирдан бир мақсади, фикри-зикри ва орзу-умиди–шу беш кунлик дунёнинг ҳой-ҳаваси, зийнатидир.


And God bears witness that they are truly liars. 	 Агар Муҳаммад сизга қарши уруш қиладиган бўлса, биз сизларга ёрдам берамиз», дейишган.)


God is almighty and wise. 	 Аллоҳ азиз ва ҳакимдир.


Whether one or both of them attain old age in thy life, say not to them a word of contempt, nor repel them, but address them in terms of honour. 	 (Бу жумланинг «уфф» сўзига боғлиқ икки хил маъноси бор. Бир маъноси — ота-онага ёмон сўз айтиб, беҳурмат қилма, дегани бўлса, иккинчи маъноси — ота-онанг олдида «уфф» дема, улар болам оғир ҳолга тушибди, деб озорланадилар, деганидир.)


But then when fighting was ordained for them, at once a party of them feared men as they fear Allah or with [even] greater fear. 	 Уларга уруш фарз қилинганда, бирдан, бир гуруҳлари одамлардан худди Аллоҳдан қўрққандек ёки ундан ҳам қаттиқроқ қўрқишмоқда.


We found him patient in adversity, an excellent devotee, always turning in repentance. 	 (Эй Аййуб, неча марта уришни айтган бўлсанг, ўшанча новдани бир даста қилиб ол-да, у билан хотинингни ур. Шунда қасамингни адо этган бўласан.


Grant me that I may be grateful for Thy favour which Thou has bestowed upon me, and upon both my parents, and that I may work righteousness such as Thou mayest approve; and be gracious to me in my issue. 	 (Аллоҳ таоло инсонни ота-онасига яхшилик қилишга буюрмоқда. Бу инсонийлик бурчидир, бошқа ҳеч қандай асос йўқ.


Except our previous death? 	 Фақат биринчи ўлимимиздан бошқа?!


We have not appointed the guards of hell, except angels; and did not keep this number except to test the disbelievers – in order that the People given the Book(s) may be convinced, and to increase the faith of the believers – and so that the People given the Book(s) and the Muslims may not have any doubt – and so that those in whose hearts is a disease and the disbelievers, may say, “What does Allah mean by this amazing example?” 	 Китоб берилганлар ва мўминлар шак-шубҳа қилмасликлари учундир ва қалбларида касали бор(мунофиқ)лар ва кофирлар, Аллоҳ бу билан нима мисолни ирода қилмоқчи, дейишлари учундир. Шундоқ қилиб Аллоҳ хоҳлаган кимсани адаштирадир ва хоҳлаган кимсани ҳидоятга соладир.


This will be the great triumph." 	 Ана ўша буюк ютуқдир», (дерлар).


an orphan among relatives 	 Қариндош етимларга.


Those who deny the Day of Recompense. 	 Улар жазо кунини ёлғонга чиқарарлар.


O you who have believed, ask [Allah to confer] blessing upon him and ask [Allah to grant him] peace. 	 Аммо «салот» Аллоҳ таоло томонидан бўлганида «дуо» маъносини йўқотади. Аллоҳ таолонинг Пайғамбаримизга (с. а. в.) саловот айтишининг маъноси у зотга (с. а. в.) ўз раҳматини юбориши, улуғлаши, мақомларини кўрсатиши ва фаришталар ҳузурида шаънларига мақтовлар айтишини англатади.)


Had it not been for the grace of Allah and His mercy unto you in the world and the Hereafter an awful doom had overtaken you for that whereof ye murmured. 	 Агар дунёю охиратда сизларга Аллоҳнинг фазли, марҳамати бўлмаганида, ўзингиз ичига шўнғиган нарса учун сизни, албатта, буюк азоб тутар эди.


So, have you surrendered (become Muslims)? 	 Энди мусулмон бўларсизлар?!


They have incurred God's wrath and have been utterly humbled, because they have persistently disbelieved in God's signs and killed prophets unjustly. 	 Уларга Аллоҳнинг ғазаби лозим бўлди ва мискинлик битилди. Бундай бўлишлиги уларнинг Аллоҳнинг оятларига куфр келтиришлари ва Набийларни ноҳақдан ўлдиришлари сабабидандир.


Indeed there was for Saba' (Sheba) a sign in their dwelling place, - two gardens on the right hand and on the left (and it was said to them) "Eat of the provision of your Lord, and be grateful to Him, a fair land and an OftForgiving Lord. 	 (Сабаъликлар Яман жанубида яшаб ўтган қавмдир. Боболари Сабаъ ибн Яхшаб ибн Қахотон исми билан «Сабаъ қавми», «сабаъликлар», деб номланганлар.


And We rained down upon them a rain, and evil was the rain on those warned. 	 Ва уларнинг устига бир ёмғир ёғдирдикки, бас, огоҳлантирилганларнинг ёмғири қандоқ ҳам ёмон бўлди. (Шунинг учун ҳам ҳанафий мазҳабидаги баъзи фақиҳлар, Лут алайҳиссалом қавми кирдикорини қилган баччавозларни, тошбўрон қилиб ўлдириш керак, дейдилар.)


Allah is the Creator of all things, and He is the Wakil (Trustee, Disposer of affairs, Guardian, etc.) over all things. 	 Аллоҳ ҳар бир нарсанинг яратгувчисидир. Ва У ҳар бир нарсага вакилдир.


Certainly an Apostle has come to you from among yourselves; grievous to him is your falling into distress, excessively solicitous respecting you; to the believers (he is) compassionate, 	 Батаҳқиқ, сизларга ўзингиздан бўлган, сизнинг машаққат чекишингиз унинг учун оғир бўлган, сизнинг (саодатга етишингизга) ташна, мўминларга марҳаматли, меҳрибон бўлган Пайғамбар келди. (Ояти каримада Пайғамбаримизнинг (с. а. в.) асосий сифатларидан бир нечаси зикр қилинмоқда.


If they disobey you, say, "I bear no responsibility for what you do." 	 Бас, агар улар сенга исён қилсалар: «Мен сиз қилаётган амаллардан безорман», дегин.


Leave Me alone with he whom I created 	 Мени, Ўзим якка яратган кимса бидан қўйиб қўй.


They will cry out in Hell and say: “Our Lord, let us out so that we may act righteously, different from what we did before.” 	 Бизларни чиқар! Қилиб юрган амалларимиздан бошқа, солиҳ амаллар қилурмиз!» деб доду фарёд солурлар.


So judge between me and them decisively, and deliver me and the believers who are with me. 	 Бас, Ўзинг мен билан уларнинг орамизни яхшилаб очгин ва менга ҳамда мен билан бирга бўлган мўминларга нажот бергин», деди.


and set the moon therein for a light and the sun for a lamp? 	 Ва улар ичида ойни нур ва қуёшни чироқ қилиб қўйганини кўрмадингизми?


And when she heard of their gossip, she invited them, and prepared for them a banquet, and she gave each one of them a knife. 	 Уларнинг макри ҳақида эшитган вақтда, уларга одам юбориб чақирди. Уларга суяниб ўтирадиган жой тайёрлади.


Who establish worship and spend of that We have bestowed on them. 	 Улар намозни тўкис адо этадиганлар ва Биз ризқ қилиб берган нарсалардан инфоқ қиладиганлардир.


And for others among them who have not joined them yet. 	 Ва У зот ғолиб ва ҳикмат эгасидир. (Бу ояти карима ҳам Қуръоннинг улкан мўъжиларидан биридир.


Surely, He is Mighty and Wise. 	 Чунки Ислом биродарлиги ирқ, насаб, тил, қабила, қавм асосида эмас, Аллоҳга муҳаббат асосида бўлади.)


Open Document 	 Ҳужжатни очиш


He punishes whom He wills and has mercy upon whom He wills, and to Him you will be returned. 	 Кимни хоҳласа, азоблайдир, кимни хоҳласа, раҳм қиладир. Унгагина қайтарилурсизлар.


And inform them that the water is shared between them, each [day of] drink attended [by turn]. 	 Ҳар бир ичишга (ўз вақтида) ҳозир бўлинар. (Туя билан Самуд қавми сувнинг кунма-кун тақсимлангани тўғрисида гап бораётибди.)


Do not despair of God's mercy; none but those who deny the truth despair of God's mercy." 	 Ҳақиқатда Аллоҳнинг раҳматидан фақат кофир қавмларгина ноумид бўлурлар», деди.


They said, “We never used to offer the prayer.” 	 Улар: «Намоз ўқийдиганлардан бўлмаган эдик.


Indeed it is an evil station and abode.’ 	 Албатта, у энг ёмон қароргоҳ ва турар жойдир», дейдиганлардир.


He has also created things that you do not know. 	 Ушбу оятлар тушган даврда мавжуд бўлмаган ҳавода, сувда ва ерда юрадиган кўплаб нақлиёт воситалари вужудга келди. Бу эса, ўз навбатида, Қуръони Карим мазкур: «ва сиз билмайдиган нарсаларни яратади», жумласи ила мўмин-мусулмонларни келажак янгиликларидан хабардор қилаётганига далолатдир.)


Say, "Die in your rage. 	 Бу хато ишдир, чунки қарши тараф ҳеч қачон мусулмонларни яхши кўрмайди.


And when they had given their promise, he said, "Allah, over what we say, is Witness." 	 Унга васийқаларини берганларида, у: «Айтган гапларимизга Аллоҳ вакилдир», деди.


Surely, in these there are signs for a nation who believe. 	 Унинг мева қилиш пайтидаги мевасига ва пишишига назар солинг. Албатта, бундай нарсаларда иймон келтирадиган қавм учун оят-белгилар бордир.


God tells the Truth and shows the right path. 	 Мана шу оят мусулмонлар олдига Аллоҳга тақво қилиш, у юбораётган ваҳийга эргашиш, фақат Яратганнинг ўзига суяниш ва кофиру мунофиқларга эргашмаслик вазифасини амалий равишда қўйди.)


With it We produce vegetation of all kinds; out of green foliage, We produce clustered grain; and from the date-palm, out of its sheath, We produce bunches of dates hanging low. 	 Бас, у(сув ) ила турли набототлар чиқардик: Ундан яшил гиёҳларни чиқардик. Ундан ғужум-ғужум бошоқлар чиқарамиз.


See how We prefer one of them above another, and verily the Hereafter will be greater in degrees and greater in preferment. 	 (Бу дунёда баъзи одамларга кўпроқ неъмат тегса, бошқаларидан афзал бўлиб юраверадилар. Аммо бу ҳоллари ҳақиқий афзаллик, ҳақиқий юксак мартаба эмас.


"And Gardens and Springs. 	 Боғ-роғлар ва булоқлар ила.


All this is recorded in a clear book. 	 Ҳаммаси очиқ-ойдин китобдадир.


This is something planned. 	 Албатта, бу қасддан қилинаётган нарсадир.


And a party of the Children of Israel believed, and a party disbelieved. 	 Ва улар ғолиб бўлдилар. (Ҳаворийлар Ийсо алайҳиссаломнинг шогирдлари, у кишига яқин одамлардир.


And (remember) when Musa (Moses) said to his people: "Call to mind Allah's Favour to you, when He delivered you from Fir'aun's (Pharaoh) people who were afflicting you with horrible torment, and were slaughtering your sons and letting your women alive, and in it was a tremendous trial from your Lord." 	 Ўшанда Мусо қавмига: «Аллоҳнинг сизга берган неъматларини эсланг; вақтики, у сизни Оли Фиръавндан қутқарди. Улар сизга бардавом ёмон азоб берардилар.


If a man perishes having no children, but he has a sister, she shall receive a half of what he leaves, and he is her heir if she has no children. 	 Агар сингилнинг боласи бўлмаса, у ҳамма меросни олади. Агар сингил иккита бўлса, улар марҳумдан қолганнинг учдан иккисини оларлар.


We had already come to know this and we had submitted ourselves." 	 «Бизга бундан илгари илм берилган эди ва мусулмон бўлган эдик».


Do you worship Ba`al and abandon the Best Creator. 	 Баълга ибодат қилиб, яратувчиларнинг энг яхшисини.


This Koran could not have been forged apart from God; but it is a confirmation of what is before it, and a distinguishing of the Book, wherein is no doubt, from the Lord of all Being. 	 Ушбу Қуръон Аллоҳдан бошқа томонидан тўқиб чиқарилган эмас. Балки у ўзидан олдингининг тасдиғи ва китобнинг тафсилотидир.


Before them (were many who) belied Messengers, the people of Nuh (Noah); and 'Ad; and Fir'aun (Pharaoh) the man of stakes (with which he used to punish the people), 	 Улардан олдин ҳам Нуҳ қавми, Од, қозиқлар эгаси Фиръавн ҳам ёлғончи қилган.


So when they saw Our punishment, they said, “We accept faith in the One Allah, and reject those whom we ascribed with Him.” 	 Қачонки азобимизни кўрганларида: «Биз Аллоҳнинг ёлғиз Ўзига иймон келтирдик ва Унга шерик қилган нарсаларимизга куфр келтирдик», дедилар.


Indeed, Allah is Forgiving and Merciful. 	 Энди бундай кишиларнинг ишлари Аллоҳнинг ўзига ҳавола қилинади.)


And be careful of (your duty to) Him Who has given you abundance of what you know. 	 Сизга ўзингиз билган нарса ила мадад берган зотдан қўрқинг.


No just estimate have they made of God. 	 Улар Аллоҳнинг қадрини жойига қўймадилар. Албатта, Аллоҳ кучли ва азиздир.


Wealth and children are an adornment of the life of this world; and the ever-abiding, the good works, are better with your Lord in reward and better in expectation. 	 Боқий қолгувчи солиҳ амаллар Роббинг ҳузурида савоб ва умид жиҳатидан яхшироқдир. (Ҳа, молу мулк, бола-чақа бу дунёнинг зийнатидир, аммо қиймати эмасдир.


Reckon not that those who rejoice in what they have brought, and love to be praised for what they have not done -- do not reckon them secure from chastisement; for them awaits a painful chastisement. 	 Қилганларига хурсанд бўлиб, қилмаганларига мақталишни суядиганларни азобдан нажотда деб ҳисоблама. Уларга аламли азоб бор!


Those to whom We have given the Book (such as 'Abdullah bin Salam and other Jews who embraced Islam), rejoice at what has been revealed unto you (i.e. the Quran), but there are among the Confederates (from the Jews and pagans) those who reject a part thereof. 	 Биз китоб берганлар, сенга нозил қилинган нарсадан хурсанд бўлурлар. Гуруҳлар ичида унинг баъзисини инкор қиладиган кимсалар ҳам бор.


The Gardens of Eden, with their doors wide-open for them. 	 Улар учун эшиклари очиқ адн жаннатлари бордир.


Is it not sufficient for them that We have sent you down the Book to be recited to them? 	 Уларга Бизнинг сенга ўзлари учун тиловат қилинаётган ушбу китобни нозил этганимиз кифоя қилмайдими?!


His escort will say, “Our Lord, I did not make him rebel, but he was far astray.” 	 Унинг «яқини»: «Роббимиз, уни мен туғёнга кетгазганим йўқ, лекин унинг ўзи узоқ залолатда бўлди», дер.


On that day, hell will be brought closer and the human being will come to his senses, but this will be of no avail to him. 	 Ва ўша кунда жаҳаннамни келтирилса, ўша кунда инсон эслайдир. Лекин бу эслашдан энди не фойда?!


Your women are tilth Unto you, so go in unto your tilth as ye list, and provide beforehand for your souls. 	 Ўзингиз учун (яхшилик) тақдим қилинг. Ва Аллоҳга тақво қилинг ҳамда, билингки, албатта, Унга рўбарў келувчисиз.


And the earth throws out its burdens, 	 Ва ер ўз юкларини отиб чиқарса.


Indeed, they are deniers of the truth who say, "God is the Christ, the son of Mary." 	 Аллоҳ, албатта, Масиҳ ибн Марямдир, деганлар кофир бўлдилар.


Fight them so that idolatry will not exist any more and God's religion will stand supreme. 	 Ва улар билан то фитна бўлмагунча ва диннинг ҳаммаси Аллоҳга бўлгунча, уруш қилинг.


And whoever submits himself wholly to Allah and he is the doer of good (to others), he indeed has taken hold of the firmest thing upon which one can lay hold; and Allah's is the end of affairs. 	 «Вусқо» ишончли дегани, «ал-урвату» деб эса, тоққа осилиб чиқиладиган арқонга айтилади. Демак, бу дунёда олий мақсадга эришиш баланд тоғ чўққисига чиқиш деб олинса, Ислом динини тутиш ўша чўққига чиқиш учун узилмайдиган, ишончли арқонни маҳкам тутишга ўхшар экан.


Why was there not sent down to him an angel so he would be with him a warner? 	 Унга бир фаришта туширилса эди, у билан огоҳлантиргувчи бўлар эди.


So the unjust do not accept without being ungrateful. 	 Бас, золимлар куфрдан бошқа нарсадан бош тортдилар.


And woe to those who have disbelieved from their Day which they are promised. 	 Кофирларга ваъда қилинаётган кунларида ҳалокат бўлсин.


So they can understand my speech. 	 Сўзимни англасинлар.


And the servants of the Beneficent Allah are they who walk on the earth in humbleness, and when the ignorant address them, they say: Peace. 	 Роҳманнинг бандалари ер юзида тавозуъ ила юрадиган ва жоҳиллар хитоб қилганида, «салом», дейдиганлардир. (Роҳманнинг суюкли бандаси бўлиш шарафига эришган инсон ер юзида камтарлик, содда ва мулойимлик билан юради.


The sun and the moon move according to plan. 	 Қуёш ва ой ҳисобдадир.


By the heavens with constellations, 	 Буржлар эгаси бўлган осмон билан қасам.


When the sky will split asunder, and turn rosy like the dregs of annointing oil, 	 Осмон ёрилиб, қирмизи мойга айланган вақтда...


Or (their efforts may be likened to those of a man trying to swim in) a deep dark ocean, covered with billows, one over the other, and above it a cloud: darkness upon darkness: so much so that if he stretches out his hand, he cannot see it. 	 Кимгаки Аллоҳ нур бермаса, унинг учун нур бўлмас. (Ушбу ояти каримада ҳам Аллоҳнинг нуридан маҳрум бўлган кофир ва мунофиқларнинг ҳолати ажойиб услуб ила васф қилинмоқда.


Indeed Pharaoh tyrannized over the land, reducing its people to factions, abasing one group of them, slaughtering their sons, and sparing their women. 	 Албатта, у бузғунчилардан бўлган эди. (Ушбу ояти каримадаги: «Албатта, Фиръавн ер юзида баланд кетди», дегани Фиръавн бутун ер юзига ҳоким бўлган экан, деган маънони эмас, балки Миср ерида «баланд кетди»–такаббурлик қилди, туғёнга кетди, ҳаддан ошди, каби маъноларни беради.


“Until the time of the known day.” 	 Маълум вақтли кунгача», деди.


Verily Qarun was of Moses' people, but he began to oppress them. 	 Албатта, Қорун Мусо қавмидан бўлиб, уларга такаббурлик қилди. Биз унга калитлари бир гуруҳ қувватлиларга ҳам оғирлик қиладиган хазиналарни берган эдик.


And remember when the angels said, “O Maryam! 	 Фаришталар: «Эй Марям, албатта, Аллоҳ сенга Ўзидан бўлган сўзнинг башоратини бермоқда, унинг исми Масиҳ, Ийсо ибн Марям бу дунёю охиратда обрўли ва яқин бандалардандир. (Оятда келган «сўз»дан мурод Ийсо алайҳиссаломдир.»Сўз» арабчада калима дейилади.


He said: O my Lord! surely I have called my people by night and by day! 	 У: «Роббим, мен ўз қавмимни кечаю кундуз даъват қилдим.


Then they will be asked, "Where are the idols which you worshipped besides God?" 	 Сўнгра уларга: «Ширк келтириб юрган нарсаларингиз қани?!


If he were to obey you (i.e. follow your opinions and desires) in much of the matter, you would surely be in trouble, but Allah has endeared the Faith to you and has beautified it in your hearts, and has made disbelief, wickedness and disobedience (to Allah and His Messenger SAW) hateful to you. These! 	 Агар У ишлардан кўпида сизга итоат қилса, албатта, қийинчиликка дучор бўлардингиз. Лекин, Аллоҳ сизларга иймонни маҳбуб қилди ва уни қалбларингизда зийнатлади ва сизларга куфрни, фисқни ва исённи ёмон кўрсатди.


He said, “My Lord, my people have denied me.” 	 У: «Эй Роббим, шубҳасиз, қавмим мени ёлғончи қилдилар.


This is of the announcements relating to the unseen which We reveal to you; and you were not with them when they cast their pens (to decide) which of them should have Marium in his charge, and you were not with them when they contended one with another. 	 У киши Марямни туққанларидан кейин, ваъдасига вафо айлаб, янги йўргакланган чақалоқни яҳудийларнинг «Ҳайкал» ибодатхонасига олиб келиб, у ердаги диний ходимларнинг олдига қўйибди ва: «Бу назр қилинган қизни олинглар», дебди. Шунда улар, мен оламан-мен оламан, деб талашиб кетибдилар.


And when we heard the guidance, we believed in it. 	 Ва, албатта, биз ҳидоятни эшитган пайтимизда унга иймон келтирдик.


They therefore disobeyed the Noble Messengers of their Lord – so He seized them with an intense seizure. 	 Бас, улар Роббиларининг Расулига осий бўлдилар. Дарҳақиқат, У зот уларни қаттиқ тутишлик билан тутди.


Verily, You have always watched over us." 	 Албатта, Сен Ўзинг бизни кўриб турувчи эдинг», деди.


We determined; excellent determiners are We. 	 Бас, Биз қодир бўлдик ва қандоқ ҳам яхши қодир бўлувчимиз. (Юқорида айтилган ишларга қодир бўлдик, ниҳоятда ажойиб, инсоният тафаккуридан устун бир ҳолатда, қодир бўлдик, деяпти Парвардигор.)


They will say: "Did not your apostles come to you with clear proofs?" 	 Улар: «Сизга Пайғамбарларингиз очиқ-ойдин ҳужжатлар билан келмаган эдиларми?!» дедилар. Булар: «Ҳа», дейишди.


Then when he had made it fire, he said: bring me and I shall pour thereon molten cOpper. 	 (Икки тоғ орасига тўпланган темирни босқонлар билан дам уриб эритиб олов ҳолига келтирдилар. Эритилган мис олиб келинглар, олов бўлиб турган темир устидан қуяман, деди.)


floated on under Our eyes: a vindication of him who had been rejected. 	 У(кема) инкор қилинган шахс (Нуҳ)га мукофот бўлиб, Бизнинг иноятимиз ила юрадир.


And whether you die, or are killed, verily, unto Allah you shall be gathered. 	 Гарчи ўлсангиз ҳам ёки қатл қилинсангиз ҳам, албатта, Аллоҳ ҳузурида йиғилурсиз.


I ask of you no recompense for this; my reward is only with the Lord of the Universe. 	 Мен сизлардан бунинг учун ҳақ-ажр сўрамасман. Менинг ажрим фақатгина Роббул Оламийн зиммасидадир.


Indeed Allah does not guide the unjust. 	 Ҳавои нафси ихтиёридаги ҳар бир кимса дунёдаги энг гумроҳ кимсадир. Агар бунга эътироз бўлса, Қуръондан кўра тўғрироқ китобни келтирсин!)


There is not one of us (angels) but has his known place (or position); 	 Биздан ҳар биримизнинг маълум мақоми бордир.


That [is the command]. 	 Сўнгра ёки миннат, ёки товон олишдир. Ҳаттоки уруш ўз анжомларни қўйгунча.


Thou seest many of them making unbelievers their friends. 	 Улардан кўпларининг куфр келтирганларни валий-дўст тутганини кўрасан. Уларга нафслари тақдим қилган нарса қандай ҳам ёмон бўлди.


or He combines them males and females, and makes sterile whomever He wishes. 	 Албатта, У зот ўта билгувчи ва ўта қодирдир. (Инсонга ҳамма нарсани фақат Аллоҳ таоло беришининг ёрқин намунаси фарзанд масаласида кўринади.


Then proclaim the Purity of your Lord while praising Him, and seek forgiveness from Him; indeed He is the Most Acceptor of Repentance. 	 Бас, Роббингни поклаб ёд эт ва Унга истиғфор айт. Албатта, У тавбаларни кўплаб қабул этувчидир.


What harm would have befallen them if they had believed in Allah and the Last Day, and spent on charity what Allah had bestowed upon them as sustenance? 	 Агар Аллоҳга ва қиёмат кунига иймон келтирсалар, Аллоҳ уларга ризқ қилиб берган нарсадан нафақа қилсалар, уларга нима зарар бўлади?


Spend out of what We have provided you before death comes to any of you, whereat he might say, ‘My Lord, why did You not respite me for a short time so that I could give charity and become one of the righteous!’ 	 Ва бирингизга ўлим келиб: «Эй Роббим, агар менинг ўлимимни яқин муддатга орқага сурсанг, бас, садақа қилиб солиҳлардан бўлсам», демасдан аввал Биз сизларга ризқ қилиб берган нарсалардан нафақа қилинг. (Ризқнинг асосий манбаи Аллоҳнинг Ўзидир ва У одамларга Ўзи хоҳлаганича бериб қўйган ва унинг нафақа, хайр-эҳсон қилиб туришга буюрган.


And they swear by God with their solemn oaths, that if you commanded them, they would mobilize. 	 Улар агар амр қилсанг, албатта, (жиҳодга) чиқишлари ҳақида Аллоҳ номи билан жон-жаҳдлари ила қасам ичадилар.


All the praises and thanks be to Allah! 	 Икковларининг мисоли баробарми?! Аллоҳга ҳамд бўлсин.


Do you see any one of them or hear a sound of them? 	 Улардан бирортасини ҳис этасанми ёки шарпасини эшитасанми?!


No; but God is your Protector, and He is the best of helpers. 	 (Йўқ, улар сизга ёрдам ҳам бера олмайди, ҳомий ҳам бўла олмайди. Балки Аллоҳ таоло сизнинг хўжангиз ва валийингиздир.


To Him will you be brought back in the end. 	 Унгагина қайтарилурсиз», деди.


And He it is Who made the night a covering for you, and the sleep a rest, and He made the day to rise up again. 	 У сиз учун кечани либос, уйқуни истироҳот қилган ва кундузни тирилиш (замони) қилган Зотдир.


Surely the pious shall be in bliss, 	 Албатта, аброрлар жаннати найимдадирлар.


Lo! Those who disbelieve Our revelations, We shall expose them to the Fire. 	 Оятларимизга куфр келтирганларни, албатта, дўзахга киритамиз.


And will drive the criminals to Hell in thirst 	 Жиноятчиларни жаҳаннамга чанқоқ ҳолларида ҳайдаймиз.


And the begetter and whom he begot. 	 Ва волид ва ундан тарқаган валадлар билан қасам.


“Those who will obey this Noble Messenger (Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him), the Herald of the Hidden who is untutored* (except by Allah), whom they will find mentioned in the Taurat and the Injeel with them; he will command them to do good and forbid them from wrong, and he will make lawful for them the good clean things and prohibit the foul for them, and he will unburden the loads and the neck chains which were upon them; so those who believe in him, and revere** him, and help him, and follow the light which came down with him – it is they who have succeeded." (*The Holy Prophet was taught by Allah Himself – see Surah 55 Al-Rahman. **To honour the Holy Prophet – peace and blessings be upon him – is part of faith. 	 Улар ўз ҳузурларидаги Таврот ва Инжилда ёзилган ҳолида топиладиган, уларни яхшиликка буюриб, ёмонликдан қайтарадиган, уларга покиза нарсаларни ҳалол қилиб, нопок нарсаларни ҳаром қиладиган, устиларидаги юкни енгиллатиб, кишанларни ечадиган уммий, Набий, Пайғамбарга эргашадилар. Бас, унга иймон келтириб, ёрдам бериб ва уни қўллаб-қувватлаган ҳамда унга нозил бўлган нурга эргашганлар–ана ўшалар нажот топгувчилардир», деди.


And We caused to inherit it another people. 	 Биз у(нарса)ларни бошқа қавмларга мерос қилиб бердик.


And Our commandment is but one (commandment), as the twinkling of an eye. 	 Бизнинг фармонимиз бир сўздан ўзга эмас. Кўз юмгунча бўлур.


And look at your donkey; and We will make you a sign for the people. 	 У бўлса, юз йил ўлиб ётди. Бунинг устига, ҳис-туйғу одамни алдайди ҳам.


The revelation of the Book, there is no doubt in it, is from the Lord of the worlds. 	 Бу китобнинг нозил қилиниши, ҳеч шак-шубҳасиз, оламларнинг Робби томонидандир.


Seek help in patience and prayer; and truly it is hard save for the humble-minded, 	 Сабр ҳам, кўпчилик хаёл қилганидай салбий маънода, яъни, нима бўлса ҳам сабр қиляпман, деб жим-ҳаракатсиз туриш эмас, балки Аллоҳнинг айтганини бажариш жараёнида дуч келадиган машаққатларни енгишдаги сабрдир. Энг бош сабр ҳавою нафсни, роҳат-фароғатни, мансабни тарк қилиб, Аллоҳнинг айтганига юришга чидамдир.)


They said: And what shall be the penalty for it, if ye prove liars? 	 Улар: «Агар ёлғончи бўлиб чиқсангиз, жазоси нима?» дедилар.


Surely, He is the Hearing, the Knowing. 	 Албатта, У эшитгувчи ва билгувчи зотдир.


That Day they shall follow the caller for Whom there shall be no crookedness; and voices Shall be humbled for the Compassionate; so that thou shalt not hear ought except pattering 	 (Ҳаммаёқ теп-текис. Ҳамма жим ҳолда бўйин эгиб, маҳшарга чорловчига эргашишдан бошқа нарсани билмайди.)


Say: “All intercession lies with Allah. 	 Сен: «Барча шафоат ёлғиз Аллоҳникидир.


Lo! Allah defendeth those who are true. 	 Албатта, Аллоҳ иймон келтирганларни мудофаа қиладир.


That will be better, that they should be known (as free respectable women) so as not to be annoyed. 	 Ана ўша уларнинг танилмоқлари ва озорга учрамасликлари учун яқинроқдир.


And be afraid of the Day when you shall be brought back to Allah. 	 Аллоҳга қайтариладиган кунингиздан қўрқинг.


Say, "Who is there to shield you from God if He wishes to harm you? If God wishes to show you mercy, who can prevent Him." 	 Сен: «Агар сизга Аллоҳ ёмонликни ирода қилса ёки сизга раҳматни ирода қилса, сизларни ундан тўсадиган ким бор?!» деб айт.


And those who, when they spend, are neither wasteful nor stingy, but choose a middle course between that. 	 Улар инфоқ қилганларида исроф ҳам ва хасислик ҳам қилмаслар. У иккиси ўртасида мўътадил бўлурлар.


Who can guide one whom God has caused to go astray? 	 Ушбу оят шу муносабат ила тушган экан. Гарчи хос сабаб билан нозил бўлса ҳам, маъноси умумийдир.)


So let them respond to My call and believe in Me. 	 Агар Аллоҳдан бирор нарса сўрайдиган бўлсангиз, ижобат бўлишига қаттиқ ишониб сўранг. Ғофил қалб билан дуо қилган банданинг дуосини Аллоҳ қабул қилмайди», дедилар.


Do not follow him whose heart We have caused to be heedless of Our remembrance, and who follows his desires, and whose attitude is of excess. 	 Улар билан бирга тўпланишга алоҳида вақт тайин қилиб қўй», дейишди. Ана шунда Аллоҳ таоло: «Ўзингни эртаю кеч Роббиларига дуо қилиб, унинг юзини ирода қилувчилар ила сабр этиб тут» оятини нозил қилди».)


and before long he will be well satisfied. 	 Ва у албатта тезда рози бўлади.


there is not an animal that moves about on the earth, nor a bird that flies on its two wings, but are creatures like you. 	 (Ояти каримада ердаги ва осмондаги жонзотлар ҳам, инсонлар каби, умматлар экани таъкидланмоқда. Яъни, уларнинг ҳаётларида ҳам тирикчилик, оила, туғиш, кўпайиш сингари инсонларга хос ишларда ўхшаш жиҳатлар бор.


Indeed, God is self-sufficient, but you stand in need [of Him], and if you turn back, He will bring in your place another people, who will not be like you. 	 Сахийлик, Аллоҳнинг йўлида мол сарфлашдек фазилатлар кўп мусулмонларга хос бўлиб, уларнинг бу борадаги ишлари тарих саҳифаларида боқий қолган. Шу билан бирга, баъзи бахиллар ҳам бўлган, бу ҳам воқеаликдир.


Invent not a lie against Allah, lest He should destroy you completely by a torment. 	 Аллоҳга нисбатан ёлғон уйдирманг, бас, сизни азоб ила бутунлай ҳалок қилур.


They say: 'If you are truthful, when will this promise come' 	 Улар: «Агар содиқ бўлсангиз, бу ваъда қачон бўладир», дерлар.


Their father was a righteous man and your Lord intended that they should come of age and then bring forth their treasure as a mercy from your Lord; I did not do this of my own bidding. 	 Бас, Роббинг икковларининг вояга етишини ва хазиналарини чиқариб олишини ирода қилди. Бу Аллоҳнинг раҳмати ила бўлди.


Allah hath promised to Believers, men and women, gardens under which rivers flow, to dwell therein, and beautiful mansions in gardens of everlasting bliss. 	 Аллоҳ мўмин эр ва мўмина аёлларга остидан анҳорлар оқиб турган жаннатларни, уларда абадий қолишни ва барқарорлик жаннатидан покиза масканларни ваъда қилди. Аллоҳдан бўладиган розилик эса, энг улуғидир.


Other than God? Can they save you or even save themselves?" 	 Улар сизга ёрдам бера олурларми ёки ўзларини қутқара олурларми?! « дейилди.


Were you present when Jacob faced the hour of death and he asked his sons, "Who will you worship after me?" They answered, "We will worship your God and the God of your fathers, Abraham and Ishmael and Isaac: the one God; we have submitted ourselves to Him." 	 Ёки Яъқубга ўлим ҳозир бўлиб, у ўз болаларига: «Мендан кейин нимага ибодат қиласизлар?» деганида, улар: «Сенинг илоҳингга ва оталаринг Иброҳим, Исмоил ва Исҳоқларнинг илоҳига, ёлғиз илоҳга ибодат қиламиз ҳамда биз Унга мусулмон бўлувчимиз», деганларида гувоҳ бўлганмисиз?!


Those who preached the messages of Allah and feared Him, and feared none save Allah; and Allah sufficeth as a Reckoner. 	 Улар Аллоҳнинг элчилигини етказадиган, Ундангина қўрқадиган, Аллоҳдан бошқа ҳеч кимдан қўрқмайдиган зотлардир. Аллоҳнинг Ўзи ҳисоб қилгувчиликка кифоядир.


Haply we shall follow the sorcerers if it should be they are the victors.' 	 (Турли муносабатлар ила одамларни тўплаш, билан уларни чалғитиш ва ўзига маҳлиё этиш ҳам туғёнкор ҳокимларнинг одати. Сеҳргарлар билан Мусо алайҳиссалом тортишувини ғанимат билиб роса одам йиғдилар.)


Who establish the prayer and give the poor-rate, and of the Hereafter they are convinced. 	 Улар намозни тўкис адо этадиган, закотни берадиган ва охиратга қаттиқ ишонадиганлардир.


None of the accepted image formats are supported on your system 	 Тизимингиздаги рози бўлинган расм форматларидан ҳеч қайси қўлламайди


Has there not reached them the news of those before them - the people of Noah and [the tribes of] 'Aad and Thamud and the people of Abraham and the companions of Madyan and the towns overturned? 	 Уларга ўзларидан олдин ўтганларнинг, Нуҳ, Од, Самуд қавмининг ва Иброҳим қавмининг, Мадян эгаларининг ва тўнтарилган(қишлоқ)ларнинг хабари келмадими? Уларга Пайғамбарлари очиқ-ойдин ҳужжатлар билан келдилар.


And when you are greeted with a greeting, greet with a better (greeting) than it or return it; surely Allah takes account of all things. 	 Қачонки сизга бир саломлашиш ила салом берилса, сиз ундан кўра яхшироқ алик олинг ёки худди ўзидек жавоб беринг. Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсанинг ҳисобини олувчи зотдир.


The sure calamity! 	 Ал-Ҳааққаҳ.


It is God who flashes lightning to frighten you and to give you hope. It is He who forms the heavy clouds. 	 У сизларга чақмоқни хавф ва тамаъ қилиб кўрсатади ва оғир булутларни пайдо қилади.