And We called him from the right side of the Mount, and brought him near in communion. 	 Биз унга Турнинг ўнг томонидан нидо қилдик ва муножот учун Ўзимизга яқинлаштирдик.


There is a severe punishment for the faithless; but for those who have faith and do righteous deeds, there will be forgiveness and a great reward. 	 Куфр келтирганларга шиддатли азоб бордир. Иймон келтириб, солиҳ амалларни қилганларга мағфират ва улкан ажр бордир.


Then watch and wait; I shall be with you watching and waiting.' 	 Мен ҳам сизлар билан интизор бўлувчиларданман», деди.


That, in Allah's sight, is the supreme triumph. 	 Ва бу Аллоҳнинг ҳузурида катта ютуқдир.


And whoever ascribes partners to Allah has certainly strayed into far error. 	 Ким Аллоҳга ширк келтирса, шубҳасиз, қаттиқ адашган бўлади.


O fellow-prisoners, one of you will serve wine to your master, the other will be crucified and the birds will peck at his brain. 	 (Юсуф (а. с.) туш таъбирини айтишда жуда риоя билан, одоб билан иш тутдилар. Албатта, шунинг ўзи ҳам очиқ-ойдин кўрсатиб турибдики, тушида шароб сиқаётган йигит яна бориб, хўжаси–подшоҳ саройида соқий бўлиб хизмат қилар экан.


[As for the unrighteous] We shall grant provision for a time, then a grievous punishment from Us shall afflict them." 	 Яна бир умматлар бўлур, уларни бир оз ҳузурлантирурмиз, сўнгра уларни биздан бўлган аламли азоб тутар», дейилди.


They say: “Our Lord, hasten to us our share (of chastisement) before the Day of Reckoning.” 	 Улар: «Эй Роббимиз, бизга ҳисоб кунидан илгари насибамизни тезроқ бер!» дедилар.


But revelations and warnings avail not folk who will not believe. 	 Иймон келтирмайдиган қавмларга оят-мўъжизалар ва қўрқитувлар фойда бермас», деб айт.


When his Lord called upon him in the holy valley, twice, 	 Қачонки Роббиси унга муқаддас Тува водийсида нидо қилди:


Hang up current call 	 Жорий қўнғироқни кўтариш


Miserable is the lodging of the evildoers. 	 (Агар мўминлар ҳақиқий иймон эгалари бўлсалар, улар ҳар қачон кофирлар билан тўқнашганларида, Аллоҳ таоло кофирлар қалбига қўрқувни солиб қўяди. Чунки кофирлар ҳужжатсиз, қувватсиз, имконсиз нарсаларга таянадилар.)


So woe to the wrongdoers from the suffering of a painful Day. 	 У зот Бани Исроилга уларнинг Мусо алайҳиссалом шариати хусусидаги ихтилофларига барҳам бериш, ягона Аллоҳнинг ибодатига чақириш учун ҳикмат ила келган эдилар. Аммо улар бу чақириққа муносиб жавоб бермадилар.


He said: Aye, and ye will then surely be of those brought near (to me). 	 У: «Ҳа! У ҳолда сиз, албатта, энг яқинларимдан бўласиз», деди.


They saw with their own eyes that one host was twice the number of the other. 	 Бошқаси кофирдир. Улар ўз кўзлари билан (душман) ўзларига икки баробарлигини кўриб турардилар.


He told Jesus, "I will save you from your enemies, raise you to Myself, keep you clean from the association with the disbelievers, and give superiority to your followers over the unbelievers until the Day of Judgment. 	 Аллоҳ: «Эй Ийсо, Мен сени вафот қилдирувчи ва Ўзимга кўтарувчиман ҳамда куфр келтирганлардан сени покловчиман ва қиёмат кунигача сенга эргашганларни куфр келтирганлардан устун қўювчиман.


But who would protect us from the punishment of Allah if it came to us?" 	 Агар бизга Аллоҳнинг азоби келса, унда бизга ким ёрдам беради?!» деди.


There is no sin for such elderly women as are past the age of marriage, if they lay aside their outer graments provided that they do not mean to display their adornment. 	 Аёллардан (кексайиб) ўтириб қолганлари, никоҳни умид қилмайдиганларига зийнатларини кўз-кўз қилмаган ҳолда кийимларини қўйишларида гуноҳ йўқдир. Иффат талабида бўлсалар, ўзлари учун яхшидир.


who seeks to drive you from your land!" 	 Сизларни ерингиздан чиқаришни хоҳлайди.


As such, We never sent a warner before you to a village, except those living in luxury said: 'We found our fathers following a creed, and by following in their footsteps we are guided' 	 Худди шунингдек, Биз сендан илгари ҳам қайси бир қишлоқ-шаҳарга огоҳлантиргувчи юборсак, албатта, унинг зодагонлари: «Таъкидки, биз ота-боболаримизни бир динда топдик ва, албатта, биз уларнинг изларидан эргашгувчилардирмиз», дедилар.


Or, benefit they you or hurt they you? 	 Ёхуд наф ёки зарар етказа оладиларми?» деди.


But when they leave you, a group of them spend the night determining to do other than what you say. 	 Аллоҳ хуфёна тил бириктирган нарсаларини ёзиб қўяди. Бас, улардан юз ўгир ва Аллоҳга таваккал қил.


Then he shewed him the great sign. 	 Ва унга улкан аломатни кўрсатди.


How many a generation We have destroyed before them! 	 Биз улардан илгари ҳам қанча асрларни ҳалок этганмиз.


And [remember] when We made the House a place of reward for mankind and a sanctuary, [declaring], ‘Take the venue of prayer from Abraham’s Station.’ 	 «Уй»ни одамлар учун масаба ва омонлик жойи қилганимизни эсланг. Ва Иброҳимнинг мақомини намозгоҳ тутинг.


He said: 'Have you considered what you worship, 	 У: «Нимага ибодат қилаётганингизни билдингизми?!


And who does more wrong than he who invents a lie against Allah or rejects the Truth when it reaches him? 	 Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқиган ёки ўзига келган ҳақни ёлғонга чиқарган кимсадан ҳам золимроқ одам борми?!


and the magicians flung themselves prostrate, 	 Ва сеҳргарлар саждага ташланиб:


Storming into the midst. 	 Ва у ила жамоа ўртасига (ёриб) кирдилар.


And when at the time of fighting He made the disbelievers seem few to you, and you as few in their sight, in order for Allah to conclude the matter that must be done; and towards Allah is the return of all matters. 	 Ўшанда, тўқнашганингизда уларни сизнинг кўзингизга оз қилиб кўрсатганини, сизни уларнинг кўзига оз қилиб кўрсатганини эсланг. Буни Аллоҳ қилиниши керак бўлган ишни ҳал этиш учун қилди.


You will always hear of treachery on their part except that of a few. 	 Исо алайҳиссаломни ўлдирдик деб даъво қилдилар. Охирги Пайғамбар Муҳаммадни (с. а. в.) ҳам ўлдиришга ҳаракат қилдилар.


And was at a distance of but two bow-lengths or (even) nearer; 	 Бас, икки камон миқдоридай жойгда бўлди. Балки ундан ҳам яқинроқ келди.


Our Lord! pour out on us patience and constancy, and take our souls unto thee as Muslims (who bow to thy will)! 	 Эй Роббимиз, устимиздан сабр тўккин ва мусулмон ҳолимизда вафот эттиргин», дедилар.


as though bursting with rage. 	 У ғазабдан ёрилиб кетай дейдир.


Lest any soul should say: 'Sadly, I have neglected my duty to Allah and was of those that mocked' 	 Жон: «Аллоҳ ҳақида йўл қўйган камчиликларим учун надомат бўлсин. Тўғриси, мен масхара қилгувчилардан бўлган эдим», демасидан олдин...


And not a prophet came Unto them but him they were wont to mock. 	 Улар ўзларига келган ҳар бир Пайғамбарни, албатта, истеҳзо қилганлар.


However, if they turn away from (the Truth), tell them, "Bear witness that we have submitted ourselves to the will of God." 	 Бас, агар юз ўгирсалар: «Гувоҳ бўлинглар, биз, албатта, мусулмонлармиз», деб айтинглар.


But those whom We have surpassed with the finest (rank) from Us shall be far removed from it, 	 Албатта, Биздан уларга яхшилик раво кўрилганлар, ана ўшалар, ундан узоқлаштирилгандирлар. (Яъни, Аллоҳнинг мўмин бандалари, Аллоҳ уларга яхшиликни раво кўрган бандалар жаҳаннамдан узоқда бўладилар.


[For them is brief] enjoyment in this world; then to Us is their return; then We will make them taste the severe punishment because they used to disbelieve 	 Бу дунёда (бир оз) фойдаланиш, кейин Бизга қайтишлари бор. Сўнгра Биз уларга, куфр келтириб ўтганлари учун, шиддатли азобни тоттирамиз.


And indeed, the Qur'an is the revelation of the Lord of the worlds. 	 Албатта, у (Қуръон) Роббул Оламийннинг туширганидир.


Thine is only to convey (the message). 	 Албатта, Биз инсонга Ўзимиздан раҳмат тоттирган чоғимизда у ундан қувонур ва агар уларга ўз қўллари тақдим этган нарса туфайли ёмонлик етса, бас, албатта, инсон куфрони неъмат қилур.


Just as We began the first creation, We will repeat it—a promise binding on Us. 	 Албатта, Биз буни қилгувчимиз. (Худди ҳисоб-китоб ёзиб борувчи шахс ишини тугатиб дафтарини ёпганидек, қиёмат кунида осмон шундай ёпилади.


I am for you an honest Messenger. 	 Албатта, мен сизларга ишончли Пайғамбарман.


When they went with him, they agreed to put him in the bottom of a well. 	 Уни олиб кетиб, қудуқ қаърига ташлашга қарор қилганларида, биз унга: «Сен, албатта, уларга бу қилмишларининг хабарини берасан, ўшанда улар сени сезмаслар ҳам», деб ваҳий қилдик. (Ниҳоят, Юсуфнинг акалари ўзларининг машъум ниятларига етдилар.


It would indeed have been better for them and more upright if they had said: 'We have heard and we obey' (sami'na wa ata'na) and: 'Do listen to us, and look at us (with kindness)' (wa isma' wa unzurna). 	 Сиртдан чиройли, одобли сўзларни айтгандек кўринишади, аммо аслида тилларини буриб, ўша сўзларнинг иккинчи–ёмон маъносини ифодалашади. Мисол учун, Пайғамбаримиз алайҳиссалом бир гапни айтсалар, мўмин-мусулмонлар, эшитдик ва итоат қилдик, дер эдилар.


Allah destroyed them, and a similar [fate] awaits these faithless. 	 Аллоҳ уларни вайрон қилди-ку! Кофирларга ҳам шунга ўхшаш бўлур.


And make mention (O Muhammad) in the Scripture of Abraham. 	 Китобда Иброҳимни эсла.


Perish the hands of AbiLahab, and perish he! 	 Абу Лаҳабнинг икки қўли ҳалок бўлсин, ҳалок!


But as for those who believe and do good works, for them are the Gardens of Retreat - a welcome (in reward) for what they used to do. 	 Ҳа, иймон келтириб, яхши амалларни қилганларга, бас, уларга қилиб ўтган амаллари учун жаннатул маъво манзилдир.


Say: "Allah (sent it down)." 	 Ёки Таврот ҳам нозил бўлмаганми?!


If you avoid the major sins that are forbidden to you, We shall pardon your evil deeds and admit you by an entrance of honor. 	 Агар қайтарилган нарсаларнинг катталаридан четда бўлсангиз, гуноҳларингизни кечирамиз ва сизни яхши жойга киритамиз. (Бу ояти кариманинг маъноси, катта гуноҳлардан четда бўлсангиз, кичик гуноҳларингизни кечириб, охиратда сизни жаннатга киритамиз, деганидир.)


Then his Lord had mercy on him, accepted his repentance and guided him. 	 Сўнгра Робби уни танлаб олди, бас, тавбасини қабул қилди ва ҳидоятга бошлади.


They do not possess an atom's weight in the heavens and the earth, have no share therein, nor will any of their idols be able to support them." 	 Уларга бу(икки)ларида шериклик ҳам йўқ. Ва У зотга улардан бирорта ёрдамчи ҳам йўқ«, деб айт.


Good women are for good men, and good men for good women. 	 Покиза аёллар покиза эркаклар учундир. Покиза эркаклар покиза аёллар учундир.


And when Our Clear Verses are recited to them, you will notice a denial on the faces of the disbelievers! 	 Уларга очиқ-ойдин оятларимиз тиловат қилинаётганида, куфр келтирганларнинг юзларида инкорни кўрурсан.


Surely those who lower their voices before Allah's Apostle are they whose hearts Allah has proved for guarding (against evil); they shall have forgiveness and a great reward. 	 Албатта, Расулуллоҳнинг ҳузурида овозларини пастлатганлар, ана ўшалар Аллоҳ қалбларини тақвога имтиҳон қилган зотлардир. Уларга мағфират ва улкан ажр бор.


Anyone who fancies that Allah will not support him in this world and in the Hereafter, let him reach out to heaven through a rope, and then make a hole in the sky and see whether his device can avert that which enrages him. 	 Кимки унга бу дунёю охиратда Аллоҳ нусрат беришига шубҳа қилса, бир восита топиб, осмонга осилсин, сўнгра уни кессин. Бас, назар солсин-чи, унинг бу ҳийласи ғам-ғуссани кеткизармикан?!


And Nuh did certainly call upon Us, and most excellent answerer of prayer are We. 	 Бас, нақадар яхши ижобат қилгувчимиз. (Нуҳга ўхшаб илтижо этган бандаларимизнинг дуоларини доимо ижобат қиламиз.)


(Muhammad), the unbelievers say, "You are not a Messenger." 	 Куфр келтирганлар: «Пайғамбар эмассан», дерлар.


Tell the faithful men to cast down their looks and to guard their private parts. 	 Сен мўминларга айт, кўзларини тийсинлар ва фаржларини сақласинлар.


And do not argue with the People of the Scripture except in the best manner possible, except those who do wrong among them. 	 (Оятда зулм қилмаган аҳли китоблар билан яхши, гўзал услубда мужодала қилишга амр этилмоқда. Аввало, зулм қилган аҳли китоблар ким эканини ажратиб олайлик.


May God damn them, how pervert are they! 	 Саҳобалар уларнинг қоматларига ҳавас билан боқишар, гапларига қулоқ солар эдилар. Лекин барибир қалблари иймондан, яхшиликдан холи бўлгани учун Аллоҳ таоло уларни деворга суяб қўйган ходага ўхшатмоқда.)


But we can expect for you either that Allah will send his punishment from Himself, or by our hands. 	 Бас, кутаверинглар, биз ҳам сизлар билан бирга кутувчилармиз», деб айт. (Жиҳодга бормай қолган мунофиқлар жиҳодга кетган мусулмонлар учун икки нарсадан бирини кутадилар, холос.


Certainly your Lord will decide between them in His wisdom, He is the Almighty, the All Knowing, 	 Албатта, Роббинг улар ўртасида Ўз ҳукми ила ажрим чиқарур. У азиз ва билгувчидир.


When We bless the human being, he turns away and distances himself. 	 Қачон Биз инсонга неъмат ато этсак, юз ўгирур ва четга бурилиб, узоқлашур.


And on them, and on the ships, you are transported. 	 Ва уларга ва кемаларга юкланурсизлар.


Verily, he was one of Our believing slaves. 	 Чунки у мўмин бандаларимиздандир.


So Allah will mete out to him the greatest punishment. 	 Бас, уни Аллоҳ катта азоб билан азоблайдир.


And those who disbelieve will say: Our Lord! Show us those who beguiled us of the jinn and humankind. We will place them underneath our feet that they may be among the nethermost. 	 Куфр келтирганлар: «Эй Роббимиз, бизни адаштирган жин ва инсдан бўлган шахсларни бизга кўрсатгин, уларни оёқларимиз остига олайлик, токи улар энг пастлардан бўлсинлар», дедилар.


Verily in this is a Sign for every devotee that turns to Allah (in repentance). 	 Уларнинг тўрт тарафида Аллоҳ таоло ўлганларни қайта тирилтиришга қодир эканига, ҳужжатлар тўлиб ётибди-ку! Агар ақллари ишламаётган бўлса, кўзларини очиб, ҳушларини жойига келтириб қўйишимиз мумкин.)


To Him only belongs the kingship of the heavens and the earth; and Allah is a Witness over all things. 	 У шундай зотки, осмонлару ернинг мулки Унга хосдир ва Аллоҳ ҳар бир нарсага Ўзи гувоҳдир.


What, did he not know that God bad destroyed before him generations of men stronger than he ill might, and more numerous in multitude? 	 У, албатта, Аллоҳ ундан олдинги асрларда ундан кўра қувватлироқ, ундан кўра кўпроқ (мол) тўплаганларни ҳалок этганини билмасмиди?!


If the Devil incite you to evil, seek refuge in God. 	 Албатта, У зот ўта эшитгувчи ва ўта билгувчи зотдир. (Агар шайтон васвасага солиб, сени ёмонликларни яхшилик билан қайтаришан айнитмоқчи бўлса, Аллоҳ таолонинг Ўзидан паноҳ сўра. унга сиғин.


They are not able to succour themselves, and against Us they cannot be kept company with. 	 Кофирлар эса, буни ўйлаб ҳам кўрмайдилар. Қачон ва қаерда сохта худолари уларга ҳомий бўлибди, бирор ёрдам қилибди, яхшилик етказибди?)


you and your fathers, the elders? 	 Сиз ва қадимги оталарингиз?!


He will say: O my Lord! why hast Thou gathered me sightless whereas surely I have been a seer. 	 У: «Эй Роббим, нима учун мени кўр ҳолда тирилтирдинг. Ахир, кўрувчи эдим-ку!» деди.


Naught is there, but its treasuries are with Us, and We send it not down but in a known measure. 	 Ҳеч бир нарса йўқки, унинг хазиналари Бизнинг ҳузуримизда бўлмаса. Биз уни фақат маълум миқдорла нозил қилурмиз.


And when it is said to them, "Believe as the people have believed," they say, "Should we believe as the foolish have believed?" 	 Ва агар уларга, одамлар иймон келтирганидек, иймон келтиринглар, дейилса, "Эсипастлар иймон келтирганидек иймон келтирамизми?" дейишади.


Scarcely do you give thanks. 	 Нақадар оз шукр қилурсиз!


Then (when mankind is resurrected from their graves), you shall see the eyes of the disbelievers fixedly stare in horror. 	 Бизлар зулм қилгувчилар эдик», дерлар. (Каҳф сурасида айтиб ўтилганидек, қиёматнинг аломатларидан бири–Зулқарнайн қурган садд-тўғон очилиб, Яъжуж ва Маъжужлар чиқиб кетишидир, улар жуда кўп бўлиб, кўпликларидан юрганларида худди сел оққандек оқиб келар эканлар.


And once more let him be cursed, how he plotted! 	 Сўнгра яна лаънат бўлсин унга, қандоқ ҳам чамалаб кўрди.


In fact, he has brought the truth to them, but most of them abhor the truth. 	 (Муҳаммад (с. а. в.) уларга ҳақ дин ила келди. Шунинг учун улар Исломдан юз ўгирмоқдалар.


It is He who sends water down from the sky in due measure, We revive dead land with it and likewise you will be resurrected from the grave, 	 У зот осмондан ўлчов ила сув туширди. Бас, Биз у(сув) ила ўлик юртни тирилтирдик.


But if they seek your help in the cause of your religion, it is your duty to help them, except against a nation with whom you have a treaty. 	 (Исломда «вала»-валийлик ақида асосида бўлади. Ким мўмин-мусулмон бўлиб, Исломга кирар экан, бошқа ҳамма восита ва алоқалардан узилиб, ақида ила боғланади.


Allah does not take you to task for oaths which are made unintentionally but He does take you to task for oaths which you ratify; so the redemption of such oaths is to provide food to ten needy persons equal to the average of what you feed your family, or to clothe them, or to free one slave; and for one who has no means, is the fasting for three days; this is the redemption of your oaths when you have sworn; and fulfil your oaths; this is how Allah explains His verses to you, so that you may be thankful. 	 Бундан шу нарса келиб чиқадики, тутиш–айб санаш учун қасам қасд ва мустаҳкам ният ила ичилган бўлиши шарт экан. Ана шундай ҳолатда қасам ичувчи агар қасамхўр бўлса, яъни, қасамини ўринлата олмаса, шариат бўйича унга нисбатан жазо чораси кўрилади.)


You follow only assumptions and only make guesses.” 	 Сизлар фақат гумонга эргашмоқдасиз ва сизлар фақат ёлғон гапирмоқдасиз» - деб айт. (Яъни, Аллоҳ сизларнинг ширк келтиришингизни, баъзи нарсаларни ҳаром деб эълон қилишингизни хоҳлаганини исбот қиладиган ҳужжатингиз борми?


And those [ships] sailing with ease 	 Осон юрувчи(кема)лар билан қасам;


These are the ones God has guided; these are the people endowed with understanding. 	 Мен динсизман, ҳеч нарсага ибодат қилмайман, деганлар ёлғон гапирадилар. Улар, ҳеч бўлмаса, ҳавои нафсига ёки ўзи аъзо бўлган жамиятнинг урф-одатига бўйсунадилар–ибодат қиладилар.)


Corruptness hath appeared on land and sea because of that which men's hands have earned, so that he may make them taste a part of that which they have worked, in order that haply they may turn. 	 Одамлар қилган гуноҳлар ва фисқу фасод ўзларининг бошларига бало-офат келтиради. Бу мусибатлар уларга танбеҳ бўлиши, залолатдан ҳидоятга, нотўғри йўлдан қайтишларига сабаб бўлиши керак.)


So give thou good tidings to My servants 	 Бас, бир бандаларимга хушхабар бер.


Lo! ye are those who love them though they love you not, and ye believe in all the Scripture. 	 Ҳой сизлар! Уларни яхши кўрасизлар-у, улар сизни яхши кўрмайдилар.


It is a written book, 	 У ёзилган китобдур.


Such days We alternate between the people so that Allah knows those who believe, and that He will take witnesses from among you, for Allah does not love the harmdoers, 	 Доимо мусулмонлар ғолиб келаверса, ҳамма ўзини мусулмон деб эълон қилиб юборади. Оқибатда ҳамма аралашиб кетиб, ким ҳақиқий мўмин-мусулмон, ким юзаки эканини одамлар била олмай қоладилар.


Shall he then whose breast Allah hath expanded for Islam, so that he followeth a light from his Lord be as he whose heart is hardened? 	 Аллоҳ кўксини Исломга кенг қилиб очиб қўйган шахс ўз Роббидан бўлган нурда эмасми?!


Nor am I going to serve that which you serve, 	 Ва мен сиз ибодат қилган нарсага ибодат қилувчимасман.


Who provided them against destitution and gave them security against fear. 	 У зот уларини очликдан тўқ қилган, хавфдан омон қилгандир.


I shall respite them, My stratagem is firm. 	 Ва уларга муҳлат бераман, албатта, Менинг ҳийлам метиндир.


The creation of the heavens and the earth and all the living things dispersed in them, are a sign of His. 	 У зотнинг оят-белгиларидан осмонлару ернинг яратилиши ва уларда турли жониворларнинг таратиб қўйилишидир.


a Book whose revelations are well expounded, an Arabic Quran for people who possess knowledge, 	 Биладиган қавмлар учун оятлари муфассал баён қилинган китобдир.


The Messiah ['Iesa (Jesus)], son of Maryam (Mary), was no more than a Messenger; many were the Messengers that passed away before him. 	 Масиҳ ибн Марям бир Пайғамбар, холос. Ундан олдин ҳам Пайғамбарлар ўтган.


It is not Allah Who wrongs them, but they wrong their own souls. 	 Шу қилмишлари билан улар ўзларига ўзлари зулм қилдилар. Бўлмаса, Аллоҳ уларга зулм қилмас эди.)


Do you not see that God has created the heavens and the earth for a purpose? 	 Аллоҳ осмонлару ерни ҳақ ила яратиб қўйганини кўрмадингми?


Then it will be said to them, “Where are those you used to deify? 	 Сўнгра уларга: «Ширк келтириб юрган нарсаларингиз қани?!


But if you are sick or have ailment of the scalp (preventing the shaving of hair), then offer expiation by fasting or else giving alms or a sacrificial offering. 	 Сиздан ким бемор бўлса ёки бошида озор берувчи нарса бўлса, рўза тутиш ёки садақа бериш ёхуд қурбонлик сўйиш ила тўлов тўласин.


Say, “Come – so that I may recite to you what your Lord has forbidden for you that ‘Do not ascribe any partner to Him and be good to parents; and do not kill your children because of poverty; We shall provide sustenance for all – you and them; and do not approach lewd things, the open among them or concealed; and do not unjustly kill any life which Allah has made sacred; this is the command to you, so that you may have sense.’ 	 Келинг, Роббингиз сизларга ҳаром қилган нарсаларни тиловат қилиб бераман: «Унга ҳеч нарсани ширк келтирманг! Ота-онангизга яхшилик қилинг!


He said, “It is forbidden for them for forty years. 	 (Бани Исроилнинг бу қилмиши учун, яъни, Аллоҳнинг амрига итоат этмагани–Муқаддас ерга кирмагани учун, Аллоҳ уларга бу муқаддас ерга киришни қирқ йилгача ҳаром қилиб қўйди. Тафсирчиларимизнинг айтишларича, яҳудийлар бу муддатда Сийно ярим оролидаги саҳрода 270 фарсаҳлик жойдан ташқарига чиқа олмай, адашиб, ҳайрон бўлиб, бир борган жойга қайта-қайта бориб юравердилар.


Moses threw his staff and suddenly it became a serpent. 	 Бас, у (Мусо) асосини ташлади. Баногоҳ у аниқ аждарга айланди.


File not found 	 Файл топилмади


"Go ye to your tilth (betimes) in the morning, if ye would gather the fruits." 	 «Агар терадиган бўлсангиз, экинзорингизга эртароқ боринг», деб.


Proclaim, “Physically I am a human* like you – my Lord sends divine revelations to me – that your God is only One God; so whoever expects to the meet his Lord must perform good deeds and not ascribe anyone as a partner in the worship of his Lord.” (* Human but not equal to you, in fact the greatest in spiritual status.) 	 Менга, шубҳасиз, илоҳингиз битта «илоҳ» экани ваҳий қилинди. Бас, ким Роббига рўбарў келишни умид қилса, яхши амал қилсин ва Робби ибодатига биронтани шерик қилмасин», дегин.


_Decline 	 _Рад қилиш


Had it been an easy gain and a moderate trip, the hypocrites would have followed you, but distant to them was the journey. 	 Ҳолбуки, Аллоҳ улар ёлғончи эканларини, албатта, билади. (Мунофиқлар шахсий манфаатларини кўзлаб, мусулмонлар орасига суқилиб олган кимсалар эди.


But they turned away from him, and said: "He is well-instructed, (but) possessed." 	 Сўнгра ундан юз ўгирдилар ва: «Бу ўргатилган мажнун», дедилар.


And Allah is All-Mighty, All-Wise. 	 Аллоҳ азиз ва ҳакимдир. (Ушбу ояти каримадаги ҳукм эри билан бирга яшаган, ҳайз кўрадиган ва талоқ қилинган аёлларга оиддир.)


Woe to the unbelievers for the terrible punishment (that awaits). 	 Кофирлар ҳолига шиддатли азобдан вой бўлсин.


And they sold him for a small price, a few pieces of silver, and they showed no desire for him. 	 (Юсуфнинг ҳур инсон эканлиги, насли ошкор бўлиб қолса, бошларига нималар келишини яхши билардилар. Шунинг учун тезроқ сотишга ҳаракат қилдилар.)


And the tribe of A’ad, and Firaun, and the fellowmen of Lut. 	 Од, Фиръавн, Лут биродарлари.


There are some among them who talk ill of the Prophet by saying: "He listens to everyone." 	 Улардан Пайғамбарга озор берадиган ва: «У қулоқдир» дейдиганлар бор. Сен: «У сизга яхшилик нарсаларга қулоқдир.


So they threw their ropes and their staffs and said, "By the might of Pharaoh, indeed it is we who are predominant." 	 Бас, улар арқонлари ва асоларини ташладилар ва «Фиръавннинг иззати билан қасамки, албатта, биз ғолиблармиз», дедилар.


It is He Who has brought into being gardens - the trellised and untrellised - and the palm trees, and crops, all varying in taste, and. the olive and pomegranates, all resembling one another and yet so different. 	 У (ишкомларга) кўтариладиган ва кўтарилмайдиган боғларни, хурмо ва экинларни емагини хилма-хил қилиб, зайтун ва анорларни бир-бирига ўхшатиб ва ўхшатмай пайдо қилган зотдир.


No fatigue will ever touch them therein, nor will they be asked to leave it. 	 Уларни у жойда чарчоқ тутмас ва улар ундан чиқарилувчи ҳам эмаслар.


So (try to) circumvent me, all of you, give me no respite. 	 Бас, ҳаммангиз менга қарши ҳийла қилаверинглар, менга муҳлат берманглар.


Say (O Muhammad (Peace be upon him)): "He is Allah, (the) One. 	 Айт: «У Аллоҳ ягонадир».


'He will send rain to you in abundance; 	 У зот осмондан устингизга кетма-кет (барака ёмғирини) юборадир.


Indeed, we will bring down on the people of this city punishment from the sky because they have been defiantly disobedient." 	 Албатта, Биз ушбу шаҳар аҳолиси бошига фосиқлик қилганлари туфайли осмондан азоб туширгувчимиз», дедилар.


We cannot give you proof, except with the permission of Allah. 	 (Яъни, бу гапингиз тўғри. Биз фаришта ҳам ёки бошқа бир олий мақомли алоҳида зот ҳам эмасмиз.


He said: 'Know, my people, we have been taught the speech of birds and given everything. 	 Аммо илм маъносидаги меросга фақат Сулаймон алайҳиссалом ворис бўлдилар. Шунинг учун ҳам «Ва Сулаймон Довудга ворис бўлди» жумласидан кейин Сулаймоннинг алайҳиссалом «Эй одамлар, бизга қуш тили ўргатилди», деган сўзлари келмоқда.


nay, again, you shall soon come to know. 	 Яна йўқ! Сизлар тезда биласизлар.


So judge conclusively between me and them, and deliver me and the faithful who are with me.’ 	 Бас, Ўзинг мен билан уларнинг орамизни яхшилаб очгин ва менга ҳамда мен билан бирга бўлган мўминларга нажот бергин», деди.


Say: "Nothing will befall us except what Allah has decreed for us; He is our Protector." 	 Сен: «Бизга Аллоҳ ёзиб қўйган нарсадан ўзгаси зинҳор етмайди. У бизнинг хожамиздир.


Or dost thou think the Men of the Cave and Er-Rakeem were among Our signs a wonder? 	 Каҳф ва битик эгаларини Бизнинг ажойиб оят-белгиларимиздан деб ўйладингми?! (Яъни, эй Пайғамбар, ўша каҳф (ғор) эгалари ва ундаги уларнинг исмлари битилган битикни Бизнинг энг ажойиб мўъжизаларимиз деб ўйладингми?)


He cannot be questioned concerning what He does and they shall be questioned. 	 У қилган нарсасидан сўралмас. Ҳолбуки, улар сўралурлар.


O our Lord! Take us out of it; then if we return (to evil) surely we shall be unjust. 	 Эй Роббимиз, бизни бу (дўзах)дан чиқаргин, агар яна (эски ҳолимизга) қайтсак, бас, албатта, золимлардан бўлурмиз«, дерлар.


If those who did wrong owned everything on earth, and the like of it with it, they would redeem themselves with it from the terrible suffering on the Day of Resurrection. 	 Агар зулм этганларга ер юзидаги барча нарса ва у билан яна шу қадар нарса берилса ҳам, қиёмат куни ёмон азобга тўлов қилиб юборишлари аниқ. Ва уларга Аллоҳ томонидан ўзлари хаёлларига ҳам келтирмаган нарсалар зоҳир бўлур.


They said, 'Shuaib, does thy prayer command thee that we should leave that our fathers served, or to do as we will with our goods? 	 Улар: «Эй Шуайб, сенга бизнинг оталаримиз ибодат қиладиган нарсани тарк қилмоғимизни ёки молларимизда хоҳлаганимизни қилмаслигимизни намозинг амр қилмоқдами?! Сен жуда ҳалийм ва рашид экансан-да», дедилар.


Indeed the law of God works inevitably. 	 Буни фақат Аллоҳ таолонинг Ўзи билади. Ушбу ҳақиқатни инсоф билан тааммул қилган ҳар бир инсон Аллоҳга иймон келтириши керак.)


Righteousness does not consist of turning your faces towards the East and the West. 	 Яхшилик юзингизни машриқ ёки мағриб томонга буришингизда эмас.


Then We retract it toward Ourselves, with a gentle retracting. 	 Сўнгра Биз уни Ўзимизга аста-секин тортиб олдик.


That is the supreme salvation. 	 Ана шу улкан ютуқдир.


My Lord is indeed all-merciful, all-affectionate.’ 	 Албатта, Роббим раҳмли ва шафқатли зотдир», деди.


O believers, when you meet unbelievers on the field of battle, do not turn your backs to them. 	 Эй иймон келтирганлар, куфр келтирганларга яқинлашиб, юзма-юз келганингизда уларга орқа ўгирмангиз.


And lo! he hath favour with Us, and a happy journey's end. 	 Ва, албатта, унинг учун ҳузуримизда яқинлик ва гўзал оқибат бордир.


Lo! it is the Truth from thy Lord. Allah is not unaware of what ye do. 	 Ва, албатта, бу Роббингдан бўлган ҳақдир.


"What is the matter with you that ye speak not (intelligently)?" 	 Сизга нима бўлди?! Гапирмайсизларми?!» деди.


And whoso obeys Allah and the Messenger (Muhammad SAW), then they will be in the company of those on whom Allah has bestowed His Grace, of the Prophets, the Siddiqun (those followers of the Prophets who were first and foremost to believe in them, like Abu Bakr As-Siddiq), the martyrs, and the righteous. 	 Ким Аллоҳга ва Расулга итоат қилса, бас, ана ўшалар Аллоҳ неъмат берган набийлар, сиддиқлар, шаҳидлар ва солиҳлар билан биргадирлар.


Known are the months of pilgrimage. 	 Кимки уларда ўзига ҳажни фарз қилса, ҳажда шаҳвоний нарсалар, фисқ ва жанжал йўқдир. Нима яхшилик қилсангиз, Аллоҳ уни билади.


So take the lead in all good works. 	 Яъни, Қуръони Карим ўзидан олдинги китобларда келган илоҳий таълимотларни тасдиқлайди. У охирги ва боқий китоб, шунинг учун ҳам олдинги китобларга ҳақиқий баҳони у беради.


Indeed those against whom your Lord’s judgement has become due will not have faith, 	 Албатта, Роббингнинг калималари зиммасига вожиб бўлганлар иймонга келмаслар.


We have relied only upon You, and towards You only we have inclined and only towards You is the return”. 	 (Иброҳим Пайғамбар оталарига раҳмлари келиб: «Албатта, сен учун истиғфор айтаман», дея ваъда берганлар. Лекин отанинг иймонга келмаслигига кўзлари етгач, «Сендан Аллоҳнинг азобини қайтаришга молик эмасман», деб қўшиб қўйганлар.)


So they turned back upon their footsteps, retracing. 	 Бас, келган йўлларидан изларига қайтдилар.


There is an evil description for those who do not believe in the Hereafter, and the loftiest description belongs to Allah, and He is the All-mighty, the All-wise. 	 Охиратга иймон келтирмайдиганларнинг мисоли ёмон мисолдир. Аъло мисол Аллоҳникидир.


There is naught but our life in this world; we die and we live and we shall not be raised again. 	 Шу дунёдаги ҳаётимиздан бошқа ҳаёт йўқдир. Ўламиз, тириламиз ва биз қайта тирилгувчи эмасмиз.


Allah guideth not wrong-doing folk. 	 (Қуръони каримда бузуқ ақидаларни тузатиш, тўғри йўлга бошлаш учун турли услублар қўлланган. бу оятда мушрикларнинг ақидасига шубҳа солиш йўли билан, уларнинг хатода эканликлари баён қилинмоқда.)


Did the believers not give up and realize that had God willed, He would have guided all humanity? 	 Куфр келтирганларга то Аллоҳнинг ваъдаси келгунча ўз ишлари сабабли мудом ларзага солувчи мусибатлар етар ёки уларнинг диёрлари яқинига тушиб турар. Албатта, Аллоҳ ваъдага хилоф қилмас.


But as for him who feared the Station of his Lord and forbade the soul its caprice, 	 Ва, аммо ким Роббисининг мақомидан қўрққан ва ўз нафсини ҳаволаниб кетишидан қайтарган бўлса.


And there is not a thing but that with Us are its depositories, and We do not send it down except according to a known measure. 	 Ҳеч бир нарса йўқки, унинг хазиналари Бизнинг ҳузуримизда бўлмаса. Биз уни фақат маълум миқдорла нозил қилурмиз.


He created the cattle from whom you get warm clothing and (other) advantages, and some you eat. 	 У чорва ҳайвонларини ҳам яратди. Уларда сиз учун иссиқлик манфаатлар бор ва улардан ейсизлар ҳам.


Do they not see how We conduct the water to a dry land, and with it We produce vegetation, from which their livestock eat, and themselves? 	 Бизнинг сувни қуруқ ерга ҳайдаб у билан чорвалари ва ўзлари ейдиган зироатни чиқаришимизни билмайдиларми?!


Those who called God and His Messengers liars also stayed home (with those who were truly exempt). 	 Улардан кофир бўлганларга аламли азоб етадир. (Араб тилида «аъробий» деб саҳрода истиқомат қилувчи арабларга айтилади.


But, I can see that you are ignorant. 	 Шунингдек, улар мен учун иймон келтирган эмаслар, уларнинг иймон келтиришлари Аллоҳга боғлиқ. Қадр-қийматни пул-мол билан ўлчаб юрибсиз.


and he turned his back and behaved arrogantly 	 Сўнгра юз ўгирди ва такаббурлик қилди.


This, my brother has ninetynine ewes, but I have only one ewe (a female sheep). 	 «Мана бу менинг биродарим. Унинг тўқсон тўққизта совлиғи бор.


So when their Noble Messengers came to them with clear signs, they remained happy over the worldly knowledge they possessed, and upon them only reverted what they used to mock at! 	 Қачонки уларга Пайғамбарлари очиқ-ойдин ҳужжатлар билан келганларида, улар ўзларидаги илм билан мақтандилар. Ва уларни ўзлари истеҳзо қилган нарса ўраб олди.


Then they had no answer to offer other than to say: “Bring Allah's chastisement upon us if you are truthful.” 	 Унинг қавмининг жавоби: «Агар ростгўйлардан бўлсанг, бизга Аллоҳнинг азобини келтир», дейишдан бошқа бўлмади.


Thus does Allah put a seal on the hearts of the faithless. 	 Аллоҳ шундай қилиб кофирлар қалбига муҳр босди.


Hud warned them: 'Surely punishment and wrath from your Lord have befallen upon you. 	 У: «Батаҳқиқ, устингизга Роббингиз томонидан азоб ва ғазаб тушди.


And to Allah belongs the heritage of the heavens and the earth. 	 Сизлардан ҳеч ким фатҳдан илгари эҳсон қилганларга ва урушда қатнашганларга баробар бўла олмайдир.


Then they cried out, "Now you have given an accurate description. " 	 Улар: «Ана энди ҳақни келтирдинг», дедилар.


"And weigh with scales true and upright. 	 Ва тўғри тарози ила тортинглар.


Indeed, I see you in prosperity, but indeed, I fear for you the punishment of an all-encompassing Day. 	 Албатта, мен сизларнинг яхшиликда (мўл-кўлликда) эканликларингизни кўриб турибман. Албатта, мен сизларга қамровли кун азобидан қўрқмоқдаман.


Those who argue concerning Allah, after His call has been answered, their argument stands refuted with their Lord, and upon them shall be [His] wrath, and there is a severe punishment for them. 	 Аллоҳ ҳақида Унга ижобат қилинганидан кейин ҳам талашиб-тортишадиганларнинг ҳужжатлари Роббилари ҳузурида ботилдир, уларга ғазаб бордир ва уларга шиддатли азоб бордир. (Яъни, мўмин-мусулмонлар Аллоҳга ва унинг динига ижобат қилганларидан кейин, кофир ва мушрикларнинг ҳақ эканлигига ҳар қанча ҳужжат-далил келтирсалар ҳам, Аллоҳнинг наздида уларнинг ҳужжат-далиллари ботилдир.)


This is the torment that you persistently doubted". 	 Албатта, бу сиз (бўлишида) шубҳа қилиб юрган нарсадир!


There is nothing but our life in this world. 	 Шу дунёдаги ҳаётимиздан бошқа ҳаёт йўқдир.


For them is forgiveness and noble sustenance. 	 Улар учун мағфират ва карамли ризқ бордир.


Had We not strengthened your faith you might have relied on them some how. 	 Агар Биз сени собит қилмаганимизда, батаҳқиқ, уларга бир оз бўлса-да, мойил бўлишингга оз қолар эди.


Thus God has subjected them to you, so that you may glorify Him for the guidance He has given you. 	 (Қурбонлик қилишдан мақсад банданинг Аллоҳ амрига итоатини, тақвосини намоён этишдир. Банда Аллоҳни қанча улуғласа, шунча оз.


They said: fear not we are two contending parties; one of us hath oppressed the other, so judge between us with truth, and be not iniquitious, and guide us unto the even path. 	 (Кутилмаганда, изнсиз, ман қилинган жойга девор ошиб кириб келишлари яхшилик аломати эмас эди. Мўмин одам Пайғамбарнинг ҳузурига бундай суратда кириб бормайди.


Say, “Produce your witnesses who would testify that God has prohibited this.” 	 Сен: «Аллоҳ мана шуни ҳаром қилганига гувоҳлик берадиган гувоҳларингизни келтиринг», деб айт.


And who (strictly) guard their prayers;- 	 Улар намозларини муҳофаза қилувчилардир.


Do you not then understand? 	 Аллоҳ Тавротда Бани Исроилга буни таъкидлаб айтган эди.)


Moses said, "The day of the encounter will be the day of the festival, and let the people assemble when the sun has risen high." 	 (Мисрликларнинг «зийнат куни» катта байрами бўлиб, унда барча халойиқ зийнатли кийимлар кийиб чиқар эдилар. Мусо алайҳиссалом ҳамма гувоҳ бўлсин деб зийнат кунини танладилар.)


Allah was ever Mighty, Wise. 	 Ва Аллоҳ азиз ва ҳаким бўлган зотдир.


And no example or similitude do they bring (to oppose or to find fault in you or in this Quran), but We reveal to you the truth (against that similitude or example), and the better explanation thereof. 	 Улар сенга бирор масал келтирсалар, Биз, албатта, сенга ҳақни ва гўзал шарҳини келтирамиз.


Shall he retain it on (sufferance and) contempt, or bury it in the dust? 	 У(қиз)ни хорлик-ла олиб қолсамикин ёки тупроққа кўмсамикин?


Is the man who lays the foundations of his sanctum on his allegiance to God and the wish to seek His favour, better, or he who lays the foundations of his building on the edge of a bank eroded by water, which will collapse with him into the fire of Hell? 	 Биносини Аллоҳга бўлган тақво ва Унинг розилиги асосида қурган кимса яхшими ёки биносини емирилаётган жар ёқасини асос қилиб қуриб у билан бирга жаҳаннам ўтига қулаган кимса яхшими?


not as payment for any favours that he received, 	 Унда бирор кишининг қайтарилиши лозим яхшилиги йўқ эди.


Nay, but the Hour is their appointed time (for their full recompense), and the Hour will be more grievous and more bitter. 	 Уларга ваъда қилинган вақт, соат(қиёмат)дир. Ва соат (азоби) улканроқ ва аччиқроқдир.


For surely Satan provokes strife between them, and Satan is ever a manifest foe to man. 	 Албатта, шайтон ораларини бузиб турадир. Албатта, шайтон инсон учун очиқ-ойдин душмандир.


Verily you will have no hunger or nakedness there, 	 Албатта, сен у ерда оч-яланғоч қолмассан. (Яъни, жаннатда доимо сенинг қорнинг тўқ, устинг бут бўлади.)


and I shall constrain him to a hard ascent. 	 Тезда уни машаққатли чиқишла ҳоритарман.


And We bestowed on him his brother Harun (Aaron), (also) a Prophet, out of Our Mercy. 	 Ва унга Ўз раҳматимиздан оғаси Ҳорунни Пайғамбар қилиб ҳадя этдик. (Оғалари Ҳоруннинг Пайғамбар бўлишини Мусонинг алайҳиссалом ўзлари Аллоҳ таолога дуо қилиб сўраган эдилар.)


We called unto him, 'Abraham, 	 Биз унга нидо қилдик: «Эй Иброҳим!


O you who believe! take your precaution, then go forth in detachments or go forth in a body. 	 Вақт-соати келиб, мабодо қўзғалиш керак бўлиб қолса, Аллоҳнинг амрига биноан ёки гуруҳ-гуруҳ бўлиб, ёки тўп ҳолларида қўзғаладилар. Ушбу оятдаги амрлар Аллоҳ таоло Қуръони Каримда мўмин-мусулмонларга фақат намоз, рўза ёки ахлоқ ва одобга буюрибгина қолмай, бошқа нарсаларга, жумладан, урушни қандай олиб боришни ҳам ўргатади.


Nor do you guide the blind out of their error, nor do you make any to hear, except those who believe in Our verses and are Muslims. 	 (Кофирлар ўлик, кар бўлиш билан бирга, кўр ҳамдир. Сен, эй Пайғамбар, у кўрларни адашиб юрган йўлларидан қайтариб, тўғри йўлга ҳидоят қила олмассан.)


For these people, only the intense fire of hell is a sufficient punishment. 	 Жаҳаннам куйдириш азобига кифоя қилур.


led rebellious lives, 	 Улар турли ўлкаларда туғёнга кетган эдилар.


And you (O Muhammad SAW) were not on the western side (of the Mount), when We made clear to Musa (Moses) the commandment, and you were not among those present. 	 Мусога Пайғамбарликни, Таврот ва унинг ҳукмини берган пайтимизда Тур тоғининг ғарбий томонида йўқ эдинг. Бу ишга гувоҳлардан ҳам бўлмагансан.)


Say: Surely my Lord amplifies the means of subsistence for whom He pleases and straitens (for whom He pleases), but most men do not know. 	 Сен: «Албатта, Роббим хоҳлаган кишисига ризқни кенг қилур ва тор қилур. Лекин одамларнинг кўплари билмаслар», деб айт.


O dear Prophet (Mohammed – peace and blessings be upon him)! 	 Эй Набий! Нима учун хотинларинг розилигини тилаб, Аллоҳ сенга ҳалол қилган нарсани ҳаром қиласан!


The disbelieving assembly of his nation said: 'We see you in foolishness, and think that you are of the liars' 	 Унинг қавмидан куфр келтирган зодагонлар: «Албатта, биз сени эси пастликда кўриб турибмиз ва албатта биз сени ёлғончилардан деб биламиз», дедилар.


And most of them were associaters. 	 Уларнинг кўплари мушрик бўлган эдилар», деб айт.


We will soon singe his pig-nose. 	 Тезда унинг тумшуғига белги қўямиз.


So they disbelieved the truth when it came to them; but they will soon come to know the reality of what they had ridiculed. 	 Тезда уларга ўзлари истеҳзо қилган нарсанинг хабари келадир. (Юқоридаги оятларда сифатлари зикр қилинган мушриклар Аллоҳ таолодан уларга ҳақиқат, яъни, ҳақ дин, ҳақ китоб, ҳақ Пайғамбар ва ҳақ шариат келганида, бурунги саркашликларини ишга солиб, уни ҳам ёлғонга чиқардилар.)


The human being is ever thankless. 	 Инсон ўзи куфрон(и неъмат) қилгувчидир.


Whoever, on receiving advice from his Lord, refrains, may keep his past earnings, and his case rests with God. 	 Кимки Роббидан мавъиза келганда тўхтаса, аввал ўтгани ўзига ва унинг иши Аллоҳнинг Ўзига ҳавола.


If He wills, He can take you away and replace you by anyone He pleases, just as He raised you from the offspring of other people. 	 Демак, Аллоҳ бандаларга эмас, бандалар Аллоҳга ҳожатманддирлар. Улар ўзларининг дунёга келишларида Аллоҳга ҳожатманд бўлганлари каби, бу дунёда яшашларида ҳам, ҳар лаҳзада, ҳар нарсада ҳожатманддирлар.


Whosoever will come with a virtue for him shall be then like thereof, and whosoever will come with a vice shall not be requited save with the like thereof; and they shall not be wronged. 	 Ким бир яхшилик қилса, унга ўн баробар қайтарилур. Ким бир ёмонлик қилса, унга фақат қилганига яраша жазо бўладур.


He has subjected the sun and the moon, each is running its course until an appointed time. 	 Огоҳ бўлингким, У азизу ўта мағфиратли зотдир. (Оятда Аллоҳ таолонинг ҳеч бир шерикка, фарзандга мутлақо ҳожати йўқлиги баён қилинмоқда.


The keepers of Hell will ask: “Did your Messengers not come to you with Clear Signs?” 	 Улар: «Сизга Пайғамбарларингиз очиқ-ойдин ҳужжатлар билан келмаган эдиларми?!» дедилар. Булар: «Ҳа», дейишди.


Proclaim, “It is divinely revealed to me that your God is the only One God – Allah; do you therefore become Muslims?” 	 Сен: «Менга фақат, албатта, сизнинг илоҳингиз битта илоҳдир, деб ваҳий этилади. Бас, сизлар мусулмон бўласизларми?!» деб айт.


Just think: If We let them enjoy (the good things of life) for a few years more, 	 Айтгин-чи, агар Биз уларни йилларча ҳузурлантирсак-да.


“O my people, the life of this world is nothing but fleeting enjoyment, but the Hereafter is the Home of Permanence. 	 Эй қавмим, бу дунё ҳаёти вақтинчалик бир, матоҳ, холос. Албатта, охират- ўшанинг ўзи барқарорлик диёридир.


Recite what is revealed to you of the Scripture, and perform the prayer. 	 (Қуръонни тиловат қилиб, кишиларга етказиш Ислом даъватининг асосий омилидир. Ушбу илоҳий китоб маъноларини кишиларга етказиш, унинг таълимотларига амал қилишга чақириш даъватчининг асосий иши бўлмоғи лозим.


and continue at their prayers, 	 Улар намозларида доим бўладиганлардир.


And those who disbelieve - their allies are Taghut. 	 Ана ўшалар дўзах эгаларидир. Улар унда абадийдирлар.


There is nothing but the life of this world: we live and die, and we will not be resurrected. 	 Шу дунёдаги ҳаётимиздан бошқа ҳаёт йўқдир. Ўламиз, тириламиз ва биз қайта тирилгувчи эмасмиз.


Aye! the Hour is their appointed term, and the Hour shall be far more grievous and far more bitter. 	 Уларга ваъда қилинган вақт, соат(қиёмат)дир. Ва соат (азоби) улканроқ ва аччиқроқдир.


Concerning the guilty: 	 Гуноҳкорлардан.


Remember how We saved you from Pharaoh’s people, who subjected you to the worst of sufferings—killing your sons and sparing your women. 	 Сизларни ёмон азобларга қўяётган, ўғилларингизни ўлдириб, қизларингизни тирик қолдираётган Фиръавн аҳлидан қутқарганимизни эсланг!


When his people said to him, 'Do not exult; God loves not those that exult; 	 Молу мулки шу даражада кўп эдики, хазиналарининг калитларини кўтариш бир тўда кучли одамларга ҳам оғирлик қилар эди. Ўша вақтда шунчалик молга эгалик уни ҳовлиқтириб юборади.


Then, after them, We sent Moses with Our miracles to Pharaoh and his establishment, but they denounced them. 	 Сўнгра уларнинг ортидан Мусони Ўз оятларимиз ила Фиръавн ва унинг зодагонларига юбордик. Бас, у(оят)ларга зулм қилдилар.


And indeed We have fully explained to mankind, in this Quran, every kind of similitude, but most mankind refuse (the truth and accept nothing) but disbelief. 	 (Аллоҳ таоло Қуръони Каримда одамларни иймонга чорловчи, ҳидоятга йўлловчи, уларнинг қалбларини, ҳис-туйғуларини, ақлларини ишга солувчи турли мисолларни баён қилди. Аммо буни идрок эта олмаган инсонлар ҳамма нарсадан бош тортдилар.)


narratives that are full of consummate wisdom. 	 (Бу Қуръон) етук ҳикматдир.


So follow me and obey my command!’ 	 Менинг амримга итоат қилинг», деган эди.


Then there is safety and peace (from the Punishment of Allah) for (you as you are from) those on the Right Hand. 	 Бас, «Сенга ўнг тараф эгаларидан Салом»дир.


Say: "I urge upon you only one thing: Stand up for God two by two or one by one, and think and reflect!" 	 Сен: «Мен сизга биргина насиҳат қиламан: Аллоҳ учун холис, якка-якка ва тўп-тўп туриб бир фикр юритиб кўринглар. Соҳибингизда жинга оид ҳеч нарса йўқ.


Why were there not among the generations before you a remnant [of the wise] who might forbid corruption in the earth, except a few of those whom We delivered from among them? 	 Сиздан олдинги асрларда ер юзида фасоддан қайтарадиган боқийлик эгалари бўлганида эди. Магар Биз нажот берганлар озгина кишилар бўлди, холос.


HAVE YOU SEEN him who denies the Day of Judgement? 	 Жазо кунини ёлғонга чиқарувчини кўрдингми?


then, on that day, will the Imminent [Hour] befall 	 Бас, ўша кунда, воқеа воқеъ бўлибдир.


They said, “You are one of those bewitched. 	 Улар: «Албатта, сен сеҳрланганлардансан.


Indeed to Allah belongs the kingdom of the heavens and the earth. 	 Албатта, осмонлару ернинг мулки Аллоҳникидир.


He has struck for you a similitude from yourselves; do you have, among that your right hands own, associates in what We have provided for you so that you are equal in regard to it, you fearing them as you fear each other? 	 Сизларнинг қўлингиздаги (қулларингиз)дан Биз сизга ризқ қилиб берган нарсада шерикларингиз бор-у, сизлар у(ризқ)да тенг бўлиб, улар ҳақида ҳам ўзингиздан ҳаққингизда қўрққанингиздек қўрқасизми?! Ақл юритадиган қавмлар учун оятларни ана шундай муфассал қилиб борурмиз.


Then he came out from the Sanctuary to his nation, and gestured to them to exalt (their Lord) at the dawn and at the evening. 	 Бас, у ўз қавми ҳузурига меҳробдан чиқди ва уларга, эртаю кеч тасбиҳ айтинглар, деб ишора қилди. (Соғлом ҳолда тилдан қолган Закариё алайҳиссалом меҳробда ибодат, тасбиҳ ва Таврот тиловати билан машғул бўлдилар.


God is All-hearing and All-knowing. 	 Аллоҳ эшитувчи ва билувчи зотдир.


God is Knowing and Wise. 	 Аъробийлар шафқатсиз табиий шароитда узоқ яшагани учун кўнгли қаттиқ, қўпол табиатли бўлиб қоладилар. Яна бунга ўхшаган сабаблар жуда ҳам кўп бўлиши мумкин.)


If they turn back, say: 'I have warned you all alike, though I cannot tell whether what you are promised is imminent or distant. 	 (Яъни, иймон масаласида ҳамма баробар бўлиши учун, менга тушган ваҳийни эълон қилдим. Кейин бехабар эдик, деган даъво бўлмаслиги учун эшиттирдим.)


Do ye give them friendship when they disbelieve in that truth which hath come unto you, driving out the messenger and you because ye believe in Allah, your Lord? 	 Сизлар уларга дўстлик қиласизлар, улар бўлса сизларга келган ҳаққа куфр келтирарлар. Роббингиз бўлмиш Аллоҳга иймон келтирганингиз учун Пайғамбарни ва сизни ҳайдаб чиқарарлар.


Moses said to the magicians summoned by Pharaoh, "Woe to you! 	 Уларга Мусо: «Ҳолингизга вой!


This because those who reject Allah follow vanities, while those who believe follow the Truth from their Lord: Thus does Allah set forth for men their lessons by similitudes. 	 Ундоқ бўлишига, албатта, куфр келтирганларнинг ботилга эргашганлари ва иймон келтирганларнинг Роббиларидан бўлган ҳаққа эргашганликлари сабабдир. Аллоҳ кишиларга ўзларининг мисолларини шундай келтиради.


which will not be lightened for them, and therein they shall be silent. 	 (Яъни, азоб аҳли жаҳаннамдан ҳеч енгиллатилмайди. Улар ўша азоб ичида ноумид бўлган ҳолларида абадий қолиб кетадилар.)


But (now), when the Truth has come to them from Ourselves, they say, "Why are not (Signs) sent to him, like those which were sent to Moses?" 	 Қачонки уларга Бизнинг ҳузуримиздан ҳақ келганида, улар: «Унга ҳам Мусога берилган нарса берилса эди», дедилар. Улар илгари Мусога берилган нарсага куфр келтирмаган эдиларми?!


When they meet those who believe, they say: "We believe;" but when they are alone with their evil ones, they say: "We are really with you: We (were) only jesting." 	 Улар иймон келтирганларни учратсалар, иймон келтирдик, дейдилар, шайтонлари билан ҳоли қолганда эса, биз сизлар биланмиз, фақат истеҳзо қиляпмиз холос, дейдилар.


Yet they neither repent, nor do they take admonition. 	 (Ҳар йили уларнинг ҳаётида бир ёки икки марта синовли ишлар, касалликми, бошқа мусибатми бўлиб ўтади. Аслида ўша ҳодисалар уларнинг кўзини очиши керак.


We had forbidden to him before that he should be suckled by foster mothers, therefore she (Moses' sister) said (to them): 'Shall I direct you to a people of a household who will take charge of him for you and advise him' 	 Ва бундан олдин унга эмизгувчиларни ҳаром қилган эдик. Бас, (опаси): «Мен сизларга уни сиз учун кафилликка оладиган ва унга насиҳатгўй бўлгувчи аҳли байтни айтиб берайми?» деди.


This is the truth from your Lord, so do not be among the doubters. 	 Бу ҳақиқат Роббингдандир, бас, шак келтирувчилардан бўлма.


And Mary, daughter of 'Imran, whose body was chaste, therefor We breathed therein something of Our Spirit. 	 Ва Марям Имрон қизини (мисол келтирди), у фаржини пок сақлаган эди, Биз унга Ўз руҳимиздан пуфладик ва у Роббисининг сўзларини ҳамда китобларини тасдиқ қилди ва итоаткорлардан бўлди. (Биби Марям Имроннинг қизи Аллоҳга соф эътиқодда бўлганлар ва ўзларини ҳам соф тутганлар.


And if you are killed in the cause of Allah or die - then forgiveness from Allah and mercy are better than whatever they accumulate [in this world]. 	 Гарчи Аллоҳ йўлида қатл қилинсангиз ҳам ёки ўлсангиз ҳам, Аллоҳдан бўладиган мағфират ва раҳмат улар жамлайдиган нарсадан яхшидир.


And (have We not) built over you the seven firmaments, 	 Тепаларнгизга етти мустаҳкам (осмон)ни бино қилдик.


Gehenna (Hell) awaits whosoever comes before his Lord as a sinner, there he shall neither die nor live. 	 Шубҳасиз, ким Роббига жиноятчи бўлган ҳолида келса, албатта, унга жаҳаннам бордир. У ерда у ўлиб ўлмас, яшаб яшамас.


They are the ones whom Allah knows as to what is in their hearts. 	 Ана ўшаларнинг қалбларидагини Аллоҳ билади. Бас, уларнинг қилганидан юз ўгир!


And some of the Bedouins believe in God and the Last Day, and take what they expend for offerings bringing them near to God, and the prayers of the Messenger. 	 Аъробийлардан Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирадиган ҳамда инфоқ қиладиган нарсасини Аллоҳга қурбат ҳосил қилиш ва Расулнинг дуосига мушарраф этиш воситаси деб биладиганлари ҳам бор. Билсинларки, албатта, ўша нарсалар улар учун қурбатдир.


and we shall not be chastised.' 	 (Яъни, бизга қанча гапирсанг ҳам, барибир сен айтган йўлдан юрмаймиз. Бу қилмишимиз учун, сен айтаётганингдек, азобланмаймиз ҳам, дедилар.)


Then do they not see? 	 Ахир, кўрмайдиларми?!


Do you want to install the software package? [y/N]: 	 Дастур пакетини ўрнатмоқчимисиз? [ҳ/Й]:


And Allah puts forward the example of a township (Makkah), that dwelt secure and well content; its provision coming to it in abundance from every place, but it (its people) denied the Favours of Allah (with ungratefulness). 	 (Яъни, қилган ношукрчиликлари, келтирган куфрлари учун уларга очлик ва хавфни кийим қилиб кийгазиб қўйди. Аллоҳнинг амри билан Маккага етти йил қаҳатчилик келгани, унинг аҳолиси ўлимтиклар, туянинг юнги ва одатда еб бўлмайдиган бошқа нарсаларни еганлари ҳаммага маълум.


And He is the Strong, the Mighty. 	 (Яъни, бандаларнинг ким бўлишидан қатъи назар, уларга шафқат қилади, яхшилик кўрсатади, исёнларига қарамай, уларга хайру баракаларини сероб қилиб қўяди.)


And when Our messengers came to Lot, he was troubled on their account and distressed for them, and he said, 'This is a fierce day.' 	 Элчиларимиз Лутга келган пайтларида, у уларни (кўриб) ёмон ҳолга тушди ва қўл-оёғи бўшашди ҳамда: «Бу қийин кундир», деди. (Чунки Лут (а. с.) қавмининг жинояткор эканини яхши билардилар.


Therein will be a running spring, 	 Унда оқиб турган булоқлар бор.


O you who have faith! 	 Эй иймон келтирганлар! Аҳдномаларга вафо қилинг!


then when something good came to them, they said, "It is our due!" -- but when something bad came, they ascribed it as an ill-omen to Moses and those with him. 	 Улар ўзларига яхшилик етганда: «Бунга биз ҳақдормиз», дедилар. Агар уларга ёмонлик етса, Мусо ва у билан бирга бўлганлардан шумландилар.


Have you not seen that it is Allah Who causes the water to descend from the sky? 	 Аллоҳнинг осмондан сув туширганини кўрмадингми?


So Allah seized them. 	 Бас, Аллоҳ уларни тутди.


Say (O Muhammad): My Lord be Glorified! 	 Сен: «Роббим пок бўлди.


Surely God is aware of what you do. 	 Демак, ҳар бир инсон қиёмат куни учун нима иш қилганини ўйлаб қўйиши керак.)


When they have performed their prostration, let them go behind you, and let another party who have not prayed, pray with you, remaining on guard and keeping their arms, for the unbelievers love to see you heedless of your arms and your baggage so that they might swoop upon you in a surprise attack. 	 (Ушбу ояти карима билан танишганда, намозга нақадар катта эътибор борлиги дарҳол англаб етилади. Ўйлаб кўринг-а: уруш бўлиб турса, ҳар бир инсоннинг ҳаёти қил устида турса-да, яна намоз ўқишга амр бўлса!


It is they who will attain true success. 	 Яҳшиликка чақириб турувчи жамоа бўлмаса, дунёда эзгулик қолмайди. Маъруфга, яъни, фазилат, ҳақиқат, яхшилик ва адолатга буюриб, мункардан, яъни разилат, ботиллик, зулм ва ёмонликдан қайтариб турадиган жамоа бўлмаса, ҳеч бир қавм, ҳеч бир уммат нажот топа олмайди.)


Then We drive the clouds towards the land that was dead, and restore the earth to life after it had died. 	 Бас, улар булутни қўзғатур. Биз уни ўлик юрт томон ҳайдаб, у билан ерни ўлиб ётганидан кейин тирилтирамиз.


So that you may be successful. 	 Унда ҳар бир инсон ўзига ўзи қўриқчи ва кузатувчи бўлади. Ҳеч ким уни назорат қилмаса ҳам, ҳеч ким кўрмаётган бўлса ҳам, ёмонлик қилмайди.)


On the Day when the Hour takes place, on that Day the falsifiers will lose. 	 Қиёмат соати қоим бўладиган кунда, ўша кунда ботилчилар зиён тортурлар.


Or have they an ilah (a god) other than Allah? 	 Балки, уларнинг Аллоҳдан бошқа худолари бордир?!


He provides for whomever He wills. He is the Powerful, the Honorable. 	 У зот кучлигу азиздир. (Яъни, бандаларнинг ким бўлишидан қатъи назар, уларга шафқат қилади, яхшилик кўрсатади, исёнларига қарамай, уларга хайру баракаларини сероб қилиб қўяди.)


He will grant you a double share of His mercy and a light to walk by, and He will forgive you, and Allah is all-forgiving, all-merciful; 	 У зот Ўз раҳматидан сизларга икки ҳисса берадир ва сизларнинг юришингизга нур берадир ҳамда сизларни мағфират қиладир. Аллоҳ кечирувчи, раҳмли зотдир.


They said, “Call upon your Lord to show us which one.” 	 Улар: «Роббингга дуо қил, унинг қандай эканини баён қилиб берсин», дедилар.


So verily thou canst not make the dead to hear, nor canst thou make the deaf to hear the call, when they show their backs and turn away. 	 Албатта, сен ўликка эшиттира олмассан ва даъватни ортларига бурилиб кетаётган карларга эшиттира олмайссан.


You are not but in clear error." 	 (Сиз Аллоҳ ҳаммага ризқ беради, деган залолатли эътиқоддасизлар, мана, биздан баъзи бир одамларга таом беришимизни сўраб туришингиз бунинг далили, демоқчилар. Аслида эса, уларнинг тасаввурлари, гаплари айни залолатдир.


But Allah proclaims the Truth and directs you to the Right Path. 	 Мана шу оят мусулмонлар олдига Аллоҳга тақво қилиш, у юбораётган ваҳийга эргашиш, фақат Яратганнинг ўзига суяниш ва кофиру мунофиқларга эргашмаслик вазифасини амалий равишда қўйди.)


So proclaim what you have been commanded, and turn away from the polytheists. 	 (Ушбу оят нозил бўлгунга қадар Расулуллоҳ (с. а. в.) одамларни динга сирли-яширин равишда даъват этар эдилар. Бу оятдаги «юзага чиқар» деган амрга мувофиқ ошкора даъватни бошладилар.


Exalted is He and high above what they associate with Him 	 Аллоҳ улар келтираётган ширкдан пок ва юксак зотдир.


Has God chosen to give you sons, and taken for Himself daughters from among the angels? 	 (Араб мушриклари қиз фарзандни ҳеч ёқтирмас эдилар. Бошқа оятларда зикр қилинганидек, улардан қиз кўргани қаттиқ хафа бўлиб, юзи қорайиб кетар эди.


God will soon bring about ease after hardship. 	 Таоми, кийими ва маскани эрининг зиммасига. Ҳатто болани эмизиш ташвиши ҳам хотиннинг эмас, балки эрнинг зиммасида, унинг бурчи.)


For them will be the home of peace (Paradise) with their Lord. 	 Уларга Роббилари ҳузурида дорус-Салом ( тинчлик уйи ) бордир.


Out of them both come out pearl and coral. 	 У иккисидан луълуъ ва маржон чиқар.


When the most wretched of them was sent forth. 	 Вақтики, (ундаги) энг бадбахт шахс шошилиб турди.


Thus Adam disobeyed his Lord, and fell. 	 Одам Роббига осий бўлди ва йўлдан озди.


Which of your Lord's powers will you twain – you men and jinn – then deny? 	 Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!


Oh, how evil a burden they will carry! 	 Бунга қўшимча равишда, ўзлари жаҳолат ила Қуръонга қарши ташвиқот олиб бориб йўлдан адаштирган кишиларнинг гуноҳларидан баъзисини ҳам кўтарадилар. Унга яраша қўшимча жазо ҳам оладилар.


Such is the design of the Majestic and All-knowing God". 	 Бу ваҳийни эскириб қолди, замонга тўғри келмайди, дейиши тўғрими?! Аллоҳ ваҳий қилган дастурни қўйиб, ўзи тўқиб чиқарган дастур асосида яшаши жоизми?!


And if he (Muhammad SAW) had forged a false saying concerning Us (Allah), 	 Ва агар у Бизнинг (номимиздан) баъзи ёлғон сўзларни тўқиса.


So after this, what causes you to deny the judgement? 	 Бас, сени нима охиратни ёлғонга чиқаришга олиб келади (эй кофир)?


When a matter comes to them, be it of security or fear, they broadcast it, whereas if they returned it to the Messenger and to those in authority among them, those of them whose task is to research it would have known it. 	 Қачонки уларга эминлик ёки ҳақ тўғрисида бир иш–хабар етса, уни таратадилар. Агар уни Пайғамбарга ва ўзларидан бўлган ишбошиларга ҳавола қилганларида эди, улардан иш негизини биладиганлари уни англаб етар эдилар.


Take the abundance, and bid to what is honourable, and turn away from the ignorant. 	 Ул зот ҳақидаги ривоятларда кишини ҳайрон қолдирарли даражадаги ҳолатлар зикр этилган. Ул зотнинг саҳобаи киромлари, ҳақиқий мўмин-мусулмонлар ҳам доимо ояти каримада таъкидланганидек бўлишга, ана шу қоида асосида яшашга ҳаракат қилганлар.)


Unto thy Lord belongeth (knowledge of) the term thereof. 	 Унинг интиҳоси Роббингга хосдир.


But when fighting was ordered for them, they turned away, all except a few of them. 	 Лекин қуруқ хавас билан иш битмаслигини англаб етмайдилар. Ҳозир кенгликда туриб, бир-бирингизга қизиқиб, бизга подшҳ тайин қилгин, Аллоҳнинг йўлида уруш қилайлик, демоқдалар.


Lo! herein verily are portents for a folk that heed. 	 Албатта, бунда эшитадиган қавмлар учун оят-аломатлар бордир.


You will certainly be questioned about what you have done. 	 Ва, албатта, қилиб юрган амалларингиздан сўралурсизлар.


Then as for him who is inordinate, 	 Аммо кимики туғёнга кетиб, ҳаддидан ошган бўлса


And Ishmael, and Enoch, and Ezekiel; each was one of the steadfast. 	 Ва Исмоил, Идрис ва Зул-кифлни эсла. Уларнинг ҳар бири сабр қилгувчилардандир.


Will you then argue with him about what he saw? 	 У билан ўзи кўрган нарса устида тортишасизларми?!


and remember Thee abundantly. 	 Ва Сени кўп зикр қилишимиз учун.


Such are the comparisons We make for people, but only those understand them who have knowledge. 	 Ундан ўзларига ибрат оладилар. Ақлсизлар эса, бу мисолларни тушуниш ўрнига Макка мушриклари каби: «Муҳаммаднинг Робби пашша ва ўргимчакни гапириб юрибди», деб масхара қиладилар.)


For though I give them rein for a while, My strategy is sure. 	 Уларга муҳлат бериб қўяман. Албатта, менинг «макрим» метиндир.


Whatever alms ye spend or vow ye vow, lo! Allah knoweth it. 	 Қилган нафақангизни ёки назрингизни Аллоҳ, албатта, билади.


Those who are niggardly and command mankind to niggardliness and hide that which Allah hath vouchsafed unto them of His grace; and We, have gotten ready for the infidels a torment ignominous; 	 Улар бахиллик қиладиган, одамларни бахилликка буюрадиган ва Аллоҳ уларга Ўз фазлидан берган нарсаларни беркитадиганлардир. Ва кофирларга хорловчи азобни тайёрлаганмиз.


Do you approach men with [sexual] desire instead of women?! 	 Сиз, албатта, аёлларни қўйиб, эркакларга шаҳват ила яқинлик қиласизми?! Йўқ!


How I wish my death had ended all. 	 Қани (бу дунёдаги ўлим) охиргиси бўлса эди.


Therefore, take a lesson, O you who have insight. 	 Бу воқеа ақли бор ҳар бир кишига ўрнак бўларлик бир огоҳлантиришдир. Демак, бандаси қанчалик хом хаёл қилмасин, Худонинг буюргани бўлади.)


They shall not hear therein vain or sinful discourse, 	 Улар у ерда беҳуда, гуноҳ сўзларни эшитмаслар.


Tell them that you are not their guardian 	 Сен: «Мен сизларга вакил эмасман.


He said, “You throw!” 	 У: «Сизлар ташланглар», деди. Улар ташлаганларида, одамларнинг кўзини сеҳрладилар, қўрқитдилар ва зўр сеҳр кўрсатдилар.


They say: "Our hearts are under veils, (concealed) from that to which thou dost invite us, and in our ears in a deafness, and between us and thee is a screen: so do thou (what thou wilt); for us, we shall do (what we will!)" 	 Улар: «Қалбларимиз сен даъват қилаётган нарсадан ғилофлардадир, қулоқларимизда оғирлик бор, сен билан бизнинг орамизда эса, парда бор. Бас, сен амалингни қилавер, биз ҳам, албатта, ўз амалимизни қилгувчилармиз», дедилар.


Those are the Companions of the Right Hand. 	 Ана ўшалар ўнг томон эгаларидир.


And man supplicates for evil as he supplicates for good, and man is ever hasty. 	 (Яъни, иймонсиз, Қуръон ҳидоятидан маҳрум бўлган ҳар бир инсон ўзини яхшиликка урганидек, ёмонликка ҳам ураверади. Чунки у нима яхши ва нима ёмон — ажрата олмайди.


On the Day when the enemies of Allah will be rightfully gathered together before Fire, 	 Аллоҳнинг душманлари дўзахга (ташланиш учун) жамланадиган, улар тизиб қўйиладиган кунни (эсла).


O which of your Lord's bounties will you and you deny? 	 Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?!


And the first of them saith unto the last of them: Ye were no whit better than us, so taste the doom for what ye used to earn. 	 Аввалгилар кейингиларга: «Сизларни биздан афзаллик томонингиз йўқ. Қилган касбингизга яраша азобни тортаверинглар», дерлар.


The response of the believers, when they are invited to Allah and His Apostle that he may judge between them, is only to say: We hear and we obey; and these it is that are the successful. 	 Албатта, мўминларнинг Аллоҳга ва Унинг Пайғамбарига ораларида ҳукм чиқариш учун чорланганларидаги гаплари: «Эшитдик ва итоат қилдик», демоқларидир. Ана ўшаларнинг ўзларигина нажот топгувчилардир.


And they wronged themselves, therefore We made them bywords (in the land) and scattered them abroad, a total scattering. 	 Бас, Биз уларни ҳикояларга айлантирдик ва бутунлай парча-парча қилиб ташладик.


When ye welcomed it with your tongues, and uttered with your mouths that whereof ye had no knowledge, ye counted it a trifle. 	 Ўшанда сиз у(ифк)ни тилларингиз ила илиб олар, оғзингиз ила ўзингиз билмаган нарсани гапирар эдингиз ва у(ифк)ни ўзингизга енгил санардингиз.


If it is a man that dies, leaving a sister but no child, she shall have half the inheritance: If (such a deceased was) a woman, who left no child, Her brother takes her inheritance: If there are two sisters, they shall have two-thirds of the inheritance (between them): if there are brothers and sisters, (they share), the male having twice the share of the female. 	 Агар сингил иккита бўлса, улар марҳумдан қолганнинг учдан иккисини оларлар. Агар (меросхўрлар) эркак-аёл биродарлар бўлсалар, бир эркак икки аёл ҳиссаси асосида оладилар.


But if I am rightly-guided, that is only because of the revelation that my Lord makes to me. 	 Агар ҳидоят топсам, Роббим менга ваҳий қилган нарса туфайли топурман.


Thus is it ordained by Allah; and Allah is All-knowing, Most Forbearing. 	 Яъни, ўлган пайтида бола-чақаси, набира-чеваралари ҳам, ота-онаси, бобо-момоси ҳам йўқ бўлган одам, демакдир. Ҳазрати Умар (р. а.) ҳам ўз халифалик вақтларида: «Абу Бакрнинг фикрига хилоф қилишдан уяламан», деганлар.


The day We shall roll up the heaven, like rolling of the scrolls [meant] for writings. 	 Ўша кунда осмонни худди мактуб ёзилган дафтарни ёпгандек ёпамиз. Аввал қандай яратган бўлсак, шундай ҳолга қайтарамиз.


Surely God is forgiving and kind. 	 Албатта, Аллоҳ ўта мағфиратли, ўта раҳмли зотдир.


In whatever shape He willed, He assembled you. 	 Ўзи хоҳлаган суратда сени таркиб қилди.


Do not force your maids to prostitution if they wish to lead married lives, in order to get the benefits of this world. But if someone forces them, surely God (will forgive them) after their forced helplessness, for He is forgiving and kind. 	 Ким уларни мажбур қилган бўлса, бас, албатта, Аллоҳ улар мажбур қилганларидан кейин ўта мағфиратли ва раҳмли зотдир. (Ушбу ояти каримада учта муҳим масала–никоҳга қодир бўлмаганлар нима қилишлиги, озод бўлишни истаб, ўз хожаси билан шартнома тузган, маълум маблағ эвазига озод бўлишга ҳаракат қилаётган қулу чўрилар ва фоҳишабозлик, яъни, баъзи аёлларни зинога мажбурлаб пул топишга уриниш масалалари муолажа этилмоқда.)


Do not you see that I give full measure and that I am the best of accommodators? 	 Кўраяпсизларми? Мен ўлчовни тўла қилмоқдаман ва мен энг яхши мезбонман.


Initial window state: 	 бошланғич ойнанинг ҳолати:


And say [(O Muhammad SAW) to these polytheists and pagans etc.]: "All the praises and thanks be to Allah. 	 Сен: «Аллоҳга ҳамд бўлсин! У сизларга ўз оят-мўъжизаларини кўрсатур.


Nor are equal the living and the dead. 	 Албатта, Аллоҳ хоҳлаган кимсага эшиттирур. Сен қабрлардаги кимсаларга эшиттиргувчи эмассан.


And thus do We repeat the communications and that they may say: You have read; and that We may make it clear to a people who know. 	 Шундай қилиб, дарс олгансан, дейишлари учун ва билган қавмларга баён қилишинг учун оятларни тасарруф қилурмиз.


He has sent down upon thee the Book with the truth, confirming what was before it, and He sent down the Torah and the Gospel 	 У сенга китобни ҳақ ила ўзидан аввалги нарсани тасдиқловчи қилиб туширди ҳамда Таврот ва Инжилни туширди.


They want you to hasten the punishment: But for a time already determined the punishment would have come upon them. 	 Улар сендан азобни тезлаштиришни талаб қилурлар. Агар белгиланган ажал бўлмаганида, уларга, албатта, азоб келган бўлур эди.


When we equated you with the Lord of the worlds. 	 Чунки сизларни Роббул Оламийнга тенглаштирардик.


The terrible calamity! 	 Ал-Қориъату.


and from the evil of the envious ones. 	 Ва ҳасад қилган ҳасадчининг ёмонлигидан, деб айт.


Allah is Gentle to His worshipers. 	 Унинг ягона мақсади–Аллоҳнинг розилигини топиш. Бу йўлда у ҳамма нарсани сарфлашга, ҳатто жонини беришга ҳам тайёр.


Put your trust in the Living One who does not die, and celebrate His praise. 	 Ва барҳаёт, ўлмайдиган Зотга таваккал қил ҳамда Уни ҳамду сано ила поклаб ёд эт.


As He originated you so you will return; 	 Сизларни аввалда қандай яратган бўлса, ўша ҳолда қайтарсизлар», деб айт.


But when We lifted the plague from them, for a term they were to fulfill, they broke their promise. 	 Қачонки устиларидаги азобни ўзлари етиб борадиган муддатга кўтарсак, қарабсанки, қасамларини бузиб турибдилар.


These are they whom Allah hath guided, and those are men of understanding. 	 Мен динсизман, ҳеч нарсага ибодат қилмайман, деганлар ёлғон гапирадилар. Улар, ҳеч бўлмаса, ҳавои нафсига ёки ўзи аъзо бўлган жамиятнинг урф-одатига бўйсунадилар–ибодат қиладилар.)


Indeed Allah is witness to all things. 	 Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсага шоҳиддир.


What! Do you go to men (to satisfy your lust), engage in highway robbery, and commit evil deeds in your gatherings?” 	 Сизлар эркакларга яқинлик қилиб, йўлни кесасизми ва тўплантиларингизда мункир иш қилурмисиз?!»деди.


even after we are fragmented bones' 	 Чириган суяк бўлганимиздан кейин ҳам-а?


And the command was given: 'Earth! Swallow up your water'; and: 'Heaven! 	 «Эй ер, сувингни ютгин, эй осмон, ўзингни тутгин», дейилди.


Until you visit the graves (i.e. till you die). 	 То қабрларни зиёрат қилгунингизча


They followed the pleasure of Allah, and Allah is of Great Bounty. 	 (Улар Аллоҳга таваккал қилиб, Уни ўзларига кофий вакил билиб чиққан эдилар. Бас, бу урушдан зиён кўрмасдан, Аллоҳнинг неъмати, фазли ва розилигига сазовор бўлган ҳолда қайтдилар.)


And sufficient is Allah as Accountant. 	 Ҳисобчиликка Аллоҳнинг ўзи кифоя қилур.


Envoy, go back to those who sent you and we shall certainly come upon them with hosts whom they will be unable to resist. 	 (Эй элчи!) Сен уларга қайтиб бор.


And by oath of the night and all that gathers in it. 	 Кечаси ва у ўраб олган нарсалар билан қасамки.


"O sister (i.e. the like) of Harun (Aaron) [not the brother of Musa (Moses), but he was another pious man at the time of Maryam (Mary)]! 	 Эй Ҳорун синглиси, отанг ёмон одаммас ва онанг ҳам бузуқ бўлмаган эди-ку!» дедилар. (Биби Марям Ийсо алайҳиссаломни кўтариб қавми ҳузурига борди.


Although it is certain that the Day of Judgment will come, I prefer to keep it almost a secret so that every soul will receive the recompense for what it has done (on its own). 	 Албатта, (қиёмат) соати келгувчидир. Ҳар бир жон саъйи-ҳаракатига яраша жазо олиши учун уни махфий тутурман.


“This is nothing but the speech of a man.” 	 Бу башар сўзидан ўзга ҳеч нарса эмас, деди.


God is witness to everything they do. 	 Сўнгра нима қилаётганларига Аллоҳ шоҳиддир.


Thou shalt not make the dead to hear, neither shalt thou make the deaf to hear the call when they turn about, retreating. 	 Албатта, сен ўликка эшиттира олмассан ва даъватни ортларига бурилиб кетаётган карларга эшиттира олмайссан.


And when the hypocrites and those in whose hearts is a disease (of doubts) said: "Allah and His Messenger (SAW) promised us nothing but delusions!" 	 Ўшанда мунофиқлар ва қалбларида касаллик борлар: «Аллоҳ ва Унинг Расули бизга ёлғондан бошқани ваъда қилмаган экан», дердилар. (Улар, Расулуллоҳдан (с. а. в.) изн сўрамай, сафарбарликдан кетиб қолганлари ҳам етмаганидек, мўминлар ичига ғулғула солдилар.)


But the one who was freed and remembered after a time said, "I will inform you of its interpretation, so send me forth." 	 Мени юборинг», деди. (Яъни, Юсуф (а. с.) билан қамоқда бўлган йигит бир неча йиллар ўтгандан сўнг Юсуфни ва унинг туш таъбири билимдони эканини хотирлаб, мени Юсуфнинг ҳузурига юборинг, деди.)


Had these (idols, etc.) been aliha (gods), they would not have entered there (Hell), and all of them will abide therein. 	 (Сизлар Аллоҳдан ўзга сиғинган нарсалар ҳақиқатда худолар бўлганида, жаҳаннамга кирмас эдилар. Аммо улар ҳеч қачон худо бўлган эмас, уларни сизлар худо деб олгансиз, шунинг учун жаҳаннамга тушмоқдалар.)


And (We sent) Lut when he said to his people: What! do you commit an indecency which any one in the world has not done before you? 	 Ва Лутни (юбордик). Унинг ўз қавмига: «Сиздан олдин оламларда ҳеч ким қилмаган фоҳиша ишни қиласизларми?!


Pledge obedience to your Lord before the coming of the inevitable Day when you will find no refuge to escape from God's wrath and no one to defend you. 	 Аллоҳ томонидан, қайтариб бўлмайдиган кун келмай туриб, Роббингизга ижобат қилинг! Ўша куни сизга паноҳгоҳ топилмас ва сизга (тушган азобни) инкор қилгувчи топилмас.


Of Moses they demanded a greater thing than that. They said to him: "Show us God face to face." 	 Мусодан бундан ҳам катта нарсани сўраганлар–«Бизга Аллоҳни ошкора кўрсат», деганлар.


such are those who are patient, and put their trust in their Lord. 	 (Муҳожирлар ана ўша қийинчиликларга, машаққатларга, азоб-уқубатларга сабр қилган улуғ кишилардир. Улар Аллоҳнинг розилиги учун сабр қилган ва бу аснода фақат Роббиларига таваккал этган ҳамда фақат Унгагина суянган зотлардир.)


Every soul draws the meed of its acts on none but itself: no bearer of burdens can bear the burden of another. 	 Ҳар бир жон ёмон касб қилса, фақат ўзига зиён қиладир. Ҳеч бир жон бошқанинг оғирлигини кўтармас.


A parable is presented, so listen to it: Those you invoke besides God will never create a fly, even if they banded together for that purpose. 	 Албатта, сизлар Аллоҳни қўйиб, топинаётган нарсаларингиз, агар барчалари бирлашсалар ҳам, битта пашша ярата олмаслар. Ва агар пашша улардан бирон нарсани тортиб олса, ундан ўшани қутқариб ололмаслар.


Behold, he saw a fire: So he said to his family, "Tarry ye; I perceive a fire; perhaps I can bring you some burning brand therefrom, or find some guidance at the fire." 	 У оловни кўрган чоғида ўз аҳлига: »Туриб туринглар, мен оловни кўрдим, шояд сизга ундан чўғ келтирсам ёки олов бошида йўл кўрсатувчини топсам«, деди. (Ояти каримада Мусо алайҳиссалом Мадяндан Мисрга келаётганларида рўй берган ҳодиса баён этилмоқда.)


And Allah is well-acquainted with all ye do. 	 Ушбу оят нозил бўлгач, илм олиш мажлисини ҳаммага кенг тарғиб қилиш зарурлиги эслатилиб, мажлис аҳлининг барчасига жой беришни йўлга қўйишга даъват этилди.)


Forbidden unto you (for food) are carrion and blood and swineflesh, and that which hath been dedicated unto any other than Allah, and the strangled, and the dead through beating, and the dead through falling from a height, and that which hath been killed by (the goring of) horns, and the devoured of wild beasts, saving that which ye make lawful (by the death-stroke), and that which hath been immolated unto idols. 	 Сизларга ўлимтик, қон, чўчқа гўшти, Аллоҳдан бошқанинг номи ила сўйилган, бўғилиб ўлган, уриб ўлдирилган, йиқилиб ўлган, сузиб ўлдирилган, йиртқич еган ҳайвонлар ҳаром қилинди. Магар, (ўлмай туриб) сўйиб олсангиз, ҳалол.


The promise of Allah is the truth; He is the Almighty, the Wise. 	 Аллоҳнинг ваъдаси ҳақдир. Ва У азиз ва ҳакимдир.


When the Ark sailed on with them amid the mountainous waves, Noah called out to his son who kept away from them, "My son, embark with us. 	 Ва у(кема) уларни тоғлардек тўлқинда олиб кетаётганида, Нуҳ бир четда турган ўғлига: «Эй ўғлим, биз билан бирга мингин, кофирлар билан бирга бўлмагин», деди. (Нуҳ (а. с.) ва шериклари нажот кемасига минганларидан сўнг, ўғиллардан бирининг бир четда ажралиб турганини кўрдилар.


Did you not see how God sent down water from the sky with which We bring forth fruit of diverse colours. In the mountains there are streaks of various shades of white and red, and jet-black rocks; 	 Аллоҳнинг осмондан сув туширганини кўрмадингми? Бас, у ила турли ранглардаги меваларни ва тоғлардан ҳам йўл-йўл, оқ ҳамда қизилнинг турли рангларини ва қоп-қораларини чиқардик.


They say, 'God has taken to Him a son. 	 У беҳожатдир. Осмонлардаги нарсалар ва ердаги нарсалар Уникидир.


He said: yea; and ye shall verily then be of those brought nigh. 	 У: «Ҳа! У ҳолда сиз, албатта, энг яқинларимдан бўласиз», деди.


His is all praise in the former and the latter (state), and His is the command, and unto Him ye will be brought back. 	 Бу дунёда ва охиратда барча ҳамд Унгадир. Ҳукм ҳам Унинг Ўзигадир ва Унгагина қайтарилурсизлар.


We will surely ease him toward facility. 	 Бас, Биз уни осонга муяссар қиламиз.


This continued to be their cry, until We made them silent ashes. 	 Уларнинг ўша дод-войлари, Биз уларни ўрилган ўтдай, совуган кулдай қилгунимизча бардавом бўлди.


Many faces will that day be bright, 	 У кунда порлоқ чеҳралар бор.


(We said):'Travel through them by day and night in safety' 	 Сабаъдан йўлга чиққанлар қийналмасдан қишлоқлар орқали манзилларига бемалол етиб олар эдилар.)


And remember when We made a covenant with you and raised the Mount Tur (Sinai) above you; “Accept and hold fast to what We give you, and listen”; they said, “We hear and we disobey”; and the calf was still embedded in their hearts because of their disbelief; say (O dear Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him), “What an evil command is what your faith orders you, if you are believers!” 	 Айт: «Агар мўмин бўлсангиз сизнинг иймонингиз қандай ҳам ёмон нарсага буюради!» (Бани Исроилнинг хиёнаткорлиги, алдамчилиги ва бошқа кирдикорларни назарда тутган ҳолда Аллоҳ таоло улардан таъкидланган, ҳужжатлаштирилган аҳду паймон олган ва устиларига Тур тоғини кўтариб туриб: «Сизга Биз берган нарсани қувват билан тутинг ва тингланг», деб айтган эди.


Then are they restored unto Allah, their Lord, the Just. 	 Сўнгра ҳақиқий хўжалари–Аллоҳга қайтарилурлар.


Say, "Shall I tell you of something better than all of these? 	 «Ўша нарсаларингиздан яхшироғининг хабарини берайми?! –деб айт. Тақво қилганларга Роббилари ҳузурида остидан анҳорлар оқиб турган жаннатлар бор.


He has created the heavens and the earth with truth. 	 У осмонлару ерни ҳақ ила яратди.


Serve Him alone - for it is He Who is the guardian of everything. 	 Бас, Унга ибодат қилинг. У ҳар бир нарсага вакилдир!


If they desire reconcilement, Allah shall reconcile them. 	 Агар улар ислоҳни ирода қилсалар, Аллоҳ эр-хотиннинг орасини мувофиқлаштиради.


Indeed those who are faithless and bar from the way of Allah and then die faithless, Allah will never forgive them. 	 Албатта куфр келтирганлар ва Аллоҳнинг йўлидан тўсган, сўнгра кофир ҳолларида ўлганларни Аллоҳ ҳеч-ҳеч мағфират қилмас.


The revelation of this Book is from Allah, the Most Mighty, the Most Wise. 	 Бу китобнинг нозил қилиниши азизу ҳаким бўлган Аллоҳ томонидандир.


Whereas you were dead and He gave you life; then He will give you death, then bring you to life again, and then it is to Him you will return! 	 Ва ҳолбуки жонсиз эдингиз У сизга жон берди, сўнгра жонингизни олади ва яна тирилтиради ва сизлар Унга қайтажаксизлар.


satan has mastered them and caused them to forget the Remembrance of Allah. 	 Аё, огоҳ бўлинглар, шайтон фирқаси, ҳа, ўшалар, ютқазувчидирлар. («Бандани шайтон эгаллаб олишининг аломати шулки, уни сиртини ялтироқ қилиш билан машғул қилиб қўяди.


They said: how shall we speak to one who is in the cradle, a child? 	 У хоҳлаган иш бўлади. Бешикдаги гўдак Ийсо алайҳиссалом тилга кирдилар.)


They will be offered all kinds of fruits, in peace and security. 	 Улар у ерда омонлик ҳолларида турли меваларни чақирурлар.


we would have been sincere worshipers of Allah' 	 Албатта, Аллоҳнинг ихлосли бандаларидан бўлар эдик».


Thus We returned him to his mother, that she may be comforted, and not grieve, and know that God’s promise is true. 	 Мусонинг алайҳиссалом оналари Аллоҳнинг ваъдаси ҳақ эканини билишлари. Чунки аввал Аллоҳ таоло у аёлга, Биз уни сенга қайтаргувчимиз, деб ваъда берган эди.


They shall receive the reward of what they earned, and you of what you earn. 	 Уларга ўзлари касб қилганлари бўлади. Сизларга ўзингиз касб қилганингиз бўлади.


So if they turn their backs, say: 'God is enough for me. There is no god but He. 	 Бас, юз ўгириб кетсалар, сен: «Менга Аллоҳнинг Ўзи етарли.


and appointed them leaders to guide by Our Command and We revealed to them to do good deeds, and to establish the prayer, and the giving of charity, and they were for Us worshipers. 	 Ва уларни Ўз амримиз ила ҳидоятга бошловчилар қилдик. Уларга яхшиликлар қилишни, намозни тугал адо этишни ва закот беришни ваҳий қилдик.


But when he came to Solomon he said, 'What, would you succour me with wealth, and what God gave me is better than what He has given you? 	 Қачонки, (элчиси) Сулаймонга келганида, у: «Сизлар менга мол-дунё ила мадад бермоқчимисиз?! Бас, Аллоҳ менга берган нарса сизга берган нарсадан яхшидир.


Surely warners came to the people of Pharaoh. 	 Дарҳақиқат, Фиръавн аҳлига огоҳлантиришлар келди.


He it is Who showeth you the lightning, a fear and a hope, and raiseth the heavy clouds. 	 У сизларга чақмоқни хавф ва тамаъ қилиб кўрсатади ва оғир булутларни пайдо қилади.


Ruin is for the deniers on that day! 	 Ўшал кунда ёлғонга чиқарувчиларга вайл бўлсин!


"Go back to them, and be sure we shall come to them with such hosts as they will never be able to meet: We shall expel them from there in disgrace, and they will feel humbled (indeed)." 	 Сен уларга қайтиб бор. Бас, албатта, Биз улар бас кела олмайдиган қўшин ила борурмиз ва у ердан уларни хору зор ҳолларида чиқарурмиз», деди.


Respite will I grant unto them: for My scheme is strong (and unfailing). 	 Уларга муҳлат бериб қўяман. Албатта, менинг «макрим» метиндир.


Say thou: O people of the Book! exceed not the just bounds in your religion except with truth, and follow not the vain desires of a people who have strayed aforetime and have led many astray and have strayed from the level way. 	 Ва олдин ўзлари адашиб ва кўпчиликни адаштириб, тўғри йўлдан умуман чиққанларнинг ҳавои нафсларига эргашманг», деб айт. (Динда ҳаддан ошишлик арабчада «ғулув» дейилади.


And if they wrangle with thee, say: Allah is Best Aware of what ye do. 	 Агар улар сен билан тортишсалар: «Аллоҳ нима қилаётганингизни билгувчидир.


Say: Obey Allah and obey the Apostle; but if you turn back, then on him rests that which is imposed on him and on you rests that which is imposed on you; and if you obey him, you are on the right way; and nothing rests on the Apostle but clear delivering (of the message). 	 Сен: «Аллоҳга итоат қилинглар, Пайғамбарга итоат қилинглар. Бас, агар юз ўгириб кетсангиз, у(Пайғамбар)га ўзига юклатилган нарса, сизга ўзингизга юклатилган нарса.


I will remember you, and be grateful to Me (for My countless Favours on you) and never be ungrateful to Me. 	 Ва Менга шукр қилингиз, куфр қилмангиз.


And if he divorces her, she will not be lawful for him thereafter until she marries a husband other than him, and if he divorces her, there is no sin upon them to remarry if they think that they can maintain Allah’s bounds. 	 Бас, агар яна талоқ қилса, бундан кейин у аёл токи бошқа эрга тегиб чиқмагунча унга ҳалол бўлмайди. Агар у ҳам талоқ қилса, гар Аллоҳнинг чегараларида туришга ишонсалар, бир-бирларига қайтсалар, гуноҳ бўлмайди.


Indeed, I have spent a whole lifetime among you before it came to me. 	 Батаҳқиқ, мен орангизда ундан олдин ҳам умр кечирдим.


Upon all who were bent on denying the truth and who turned others away from the path of God, We will heap punishment upon punishment, in return for all the corruption that they brought about. 	 Куфр келтирган ва Аллоҳнинг йўлидан тўсганларга фасод қилганлари учун азоб устига азоб зиёда қилдик. (Кофирлик ёмон фасоддир.


By the resurgent heaven, 	 Қайтувчи (ёмғир) соҳиби бўлган осмон билан қасам.


Therefore turn away from them and wait, surely they too are waiting. 	 Шунинг учун ҳам Пайғамбаримиз (с. а. в.) бу сураи каримани намозда ва ҳар куни ётишларидан олдин ўқир эдилар. Имоми Бухорий ривоят қилган ҳадисда Ҳазрати Абу Ҳурайра (р. а.): «Расулуллоҳ (с. а. в.) жума куни бомдод намозида Сажда сураси билан «Ҳал ата алал-инсани» сурасини ўқир эдилар», деганлар.)


As for the life of this world, it is nothing but a merchandise of vanity. 	 Ҳар бир инсонга қилганига яраша мукофот ёки жазо тўлиғича берилади. Ана ўшанда ҳақиқий ютуққа эришган киму мағлубиятга учраган ким экани маълум бўлади.)


indeed, I fear for you the torment of an awful day." 	 Мен, албатта, сизга улуғ куннинг азоби келишидан қўрураман».


We had given him great power in the land and all kinds of resources. 	 Албатта, Биз унга ер юзида имконият бердик ва ҳар бир нарсага (эришиш) сабабини ато қилдик. (Аллоҳ таоло Зулқарнайнга ер юзида ҳукмронлик ва бошқа катта имкониятларни берган эди.)


And there will not be for them on earth any protector or helper. 	 Оятдаги «»ета олмаган нарсаларга қасд қилдилар»дан мурод Расулуллоҳни (с. а. в.) ўлдирмоққа қасд қилганлари ва мақсадларига ета олмаганларидир.)


And as to him who shall be given his book from behind his back- 	 Ва, аммо, кимнинг китоби орқа тарафдан берилса.


So We gave those among them who were believers their reward; but most of them are disobedient. 	 Монахликни ихтиёр қилган эркак эркаклар монастирида, аёл эса аёллар монастирида, оила қурмай, дунёни тарк этиб ҳаёт кечирадилар. Қуръони карим бундай роҳибликни Аллоҳ Ийсо алайҳиссаломга эргашувчиларга буюрмаганини, балки улар ўзлари бидъат сифатида кейинчалик ўйлаб топиб одат қилишганини эслатмоқда.)


Therefore turn away from them; on the day when the announcer will call towards a severe unknown matter – 	 Бас, улардан юз ўгир! Чақирувчи мункар нарсага чақирган кунда. қабрлардан, кўзлари қўрқинчга тўлган ҳолда, худди ёйилган чигирткага ўхшаб чиқиб келадилар.


He is Best in rewarding, and Best in requiting. 	 У яхши савобли ва яхши оқибатли зотдир.


It is you who love them, but they do not love you; you believe in all the revealed Books. 	 Уларни яхши кўрасизлар-у, улар сизни яхши кўрмайдилар. Сизлар китобнинг ҳаммасига иймон келтирасизлар-у, улар сизларни кўрганда, иймон келтирдик, дерлар, аммо ҳоли қолганларида, сизларга бўлган қаттиқ аччиқларидан бармоқ тишларлар.


Allah has set forth for the unbelievers the parable of the wives of Noah and Lot. 	 Аллоҳ куфр келтирганларга Нуҳнинг хотини ва Лутнинг хотинини мисол қилиб келтирди. Улар бандаларимиздан икки солиҳ банданинг тагида эдилар.


'Journey freely in the land for four months; and know that you cannot frustrate the will of God, and that God degrades the unbelievers.' 	 Бас, ер юзида тўрт ой сайр қилиб юринглар ва билингларки, албатта, сиз Аллоҳни ожиз қолдирувчи эмассиз ва, албатта, Аллоҳ кофирларни хор қилгувчидир. (Бу иш мусулмонлар билан тузган аҳдни бузган мушрикларга тегишлидир.)


[Ibrahim (Abraham) again] said: "What then is the business on which you have come, O Messengers?" 	 У: «Эй элчилар, нима иш ила юборилдингиз?» деди. (Яъни, менга жуда билимдон ўғил хушхабарини беришдан бошқа яна нима иш билан юборилдингиз, деди.)


O Children of Adam! let not the Satan tempt you even as he drave forth your parents from the Garden, divesting the twain of their garment that he might discover unto the twain their shame. 	 Эй Одам болалари, шайтон ота-онангизни ўзларига авратларини кўрсатиш учун устларидан либосларини ечиб, жаннатдан чиқарганидек, сизни ҳам фитнага солмасин. Албатта, у ва унинг ёрдамчилари сизни сиз кўрмайдиган томондан кўради.


A similar (favour have ye already received) in that We have sent among you a Messenger of your own, rehearsing to you Our Signs, and sanctifying you, and instructing you in Scripture and Wisdom, and in new knowledge. 	 Шунингдек, ичингизга ўзингиздан, сизларга оятларимизни тиловат қиладиган, сизларни поклайдиган, сизларга китобни, ҳикматни ва билмайдиган нарсаларингизни ўргатадиган Пайғамбар юбордик.'


Will you remain proudly heedless? 	 Ва ҳолбуки, сизлар бепарвосизлар.


So today no ransom will be taken from you or from those who disbelieved. 	 Бугун сизлардан ҳам, куфр келтирганлардан ҳам тўлов олинмас. Жойларингиз жаҳаннамда, у сизнинг эгангиздир.


has taught the Koran. 	 Қуръони ўргатди.


A mother should not be made to suffer because of her child, nor should he to whom the child is born (be made to suffer) because of his child. 	 Она ҳам, ота ҳам боласи сабабидан зарар тортмасин. Меросхўрга ҳам худди шундоқ.


To Him belongs all those who are in the heavens and the earth. 	 Осмонлару ердаги барча жонзотлар Уникидир.


We (once) sent Noah to his people, and he tarried among them a thousand years less fifty: but the Deluge overwhelmed them while they (persisted in) sin. 	 Бунинг устига, оз сонли жонзотларнинг умри узун, адади кўпларники қисқа бўлиши ҳам тажрибада кўрилган. Нуҳ алайҳиссалом инсоният тўфон туфайли қирилиб кетган бир даврда яшаганликлари эътиборга олинса, мазкур умрузоқлик оддий бир ҳол экани билинади.)


It was said, 'Noah, get thee down in peace from Us, and blessings upon thee and on the nations of those with thee; and nations -- We shall give them enjoyment, then there shall visit them from Us a painful chastisement.' 	 «Эй Нуҳ, Биздан сенга ва сен билан бирга бўлган умматларга бўлган тинчлик ва баракотлар ила (кемадан) тушгин. Яна бир умматлар бўлур, уларни бир оз ҳузурлантирурмиз, сўнгра уларни биздан бўлган аламли азоб тутар», дейилди.


But to remit it as charity is better for you, if you only knew. 	 Садақа қилмоғингиз, гар билсангиз, ўзингиз учун яхшидир.


God is Majestic and Wise. 	 Аллоҳ азиз ва ҳаким зотдир.


His metaphor is that of a dog: if you chase it, it pants; and if you leave it alone, it pants. 	 Бас, унинг мисоли худди бир итга ўхшайди, уни ҳайдасанг ҳам, тилини осилтириб тураверади, тек қўйсанг ҳам, тилини осилтириб тураверади.


What is the matter with them, that they believe not? 	 Нима бўлган уларга, иймон келтирмаслар?!


And for divorced women also, is a complete provision in reasonable manner; this is a duty upon the pious. 	 Талоқ қилинган аёлларга мақбул тарзда фойда бериш тақводорлар бурчидир.


And when the girl buried alive shall be asked: 	 Ва вақтики, тириклай кўмилган қиздан сўралса.


that shall inherit Paradise; and in it they shall abide for ever. 	 Улар Фирдавсни мерос олурлар, улар унда абадий қолгувчилардир.


Whomsoever Allah guides, he is the one who follows the right way; and whomsoever He causes to err, these are the losers. 	 Аллоҳ кимни ҳидоятга солса, ўша ҳидоят топувчидир. Кимни адаштирса, ўшалар ўзлари зиён кўрувчилардир.


Say: "Enough is Allah for a witness between me and you: He knows what is in the heavens and on earth. 	 «Мен билан сизнинг орамизда гувоҳликка Аллоҳнинг Ўзи кифоядир. У осмонлару ердаги нарсани билур.


They did not restrain one another from the wicked things they used to do; and vile were the things that they were doing! 	 Улар қилинган ёмон ишдан бир-бирларини қайтармас эдилар. Бу қилмишлари қандай ҳам ёмон бўлди!


So glorify the Name of your Lord, the Magnificent 	 Бас, улуғ Роббинг исмини поклаб ёд эт!


A proclamation, from God and His Messenger, unto mankind on the day of the Greater Pilgrimage: 'God is quit, and His Messenger, of the idolaters. 	 (Бу) Аллоҳ ва Унинг Расулидан одамларга «ҳажжул акбар» куниги билдиришдир. Албатта, Аллоҳ ва Унинг Расулининг мушриклар билан оралари очиқдир.


There is a great reward for those of you who have faith and spend [in Allah’s way]. 	 Бас, сизлардан иймон келтирган ва эҳсон қилганларга улкан ажр бордир.


Then he [Jibrael (Gabriel)] approached and came closer, 	 Сўнгра яқинлашди ва жуда ҳам яқин бўлди.


So We destroyed far more powerful (nations) than they. 	 Бас, Биз улардан кўра кучлироқларни ҳалок қилганмиз.


Is that better as a hospitality, or the Tree of Ez-Zakkoum? 	 Манзил ўлароқ ана ўша яхшими ёки заққум дарахтими?


Say (O Muhammad SAW): "O people of the Scripture (Jews and Christians)! 	 Динингизда ҳаддан ошиб, ноҳақлик қилманг. Ва олдин ўзлари адашиб ва кўпчиликни адаштириб, тўғри йўлдан умуман чиққанларнинг ҳавои нафсларига эргашманг», деб айт.


And We gave him judgement [while yet] a boy 	 Оятдаги: «Унга гўдаклигидаёқ ҳукмни бердик», деган жумлани уламоларимиз илму ҳикмат мазмунида таъвил қилганлар.)


There was an internal error trying to search for applications: 	 Дастурларни қидиришга уринишда ички хато мавжуд:


Among people there are those, who without knowledge, dispute about Allah and follow every rebel satan, 	 Одамлардан Аллоҳ ҳақида билмасдан тортишганлари ва бебош шайтонга эргашганлари ҳам бор. (Аллоҳ таоло ҳақида, «билмасдан» тортишиш жоҳилликдир.


"Except Thy Servants amongst them, sincere and purified (by Thy Grace)." 	 Магар улардан танланган бандаларинггина (мустаснодир)», деди.


So you who believe, have endurance in suffering, be patient and persevere, strengthen each other and be firm, and be pious and fear God that you may find success. 	 Буни шаръий истилоҳда «мусобара» дейилади. Биз «курашга бел боғлаб туринг» деб таржима қилган ибора эса, «муробата» дейилиб, ибодат жойида ёки мусулмонларни душмандан ҳимоя қилиш жойида бардавом бўлиш маъносини беради.)


And when there is announced Unto any of them the birth of that which he likeneth Unto the Compassionate, his countenance remaineth darkened the whole day and he is wroth inwardly." 	 Қачонки улардан бирортасига, Роҳманга мисол келтирган нарсанинг хушхабари берилса, ғазабга тўлиб, юзи қорайиб кетур.


whether one steps forward to embrace the faith or one turns away from it. 	 Сизлардан пешқадам бўлишни ёки ортда қолишни хоҳлаётган кимсалар учун ҳамдир.


Surely thou shalt have a wage unfailing; 	 Ва албатта, сенга миннат қилинмайдиган ажр бордур.


And We created above you seven ways, and We were not heedless of creation. 	 (Эй одамлар, Биз устингизга етти табақа осмонни яратиб қўйганмиз. Шундай жонсиз, мустаҳкам ва чексиз нарсаларда нима бўлаётганини ҳам билиб турамиз.)


There are some among you who lag behind (in battle) and if you were to experience hardship, they would say, "It was certainly due to God's favors to us that we were not present with them," 	 Агар сизга мусибат етса, у: «Аллоҳ, Ўзи менга неъмат берди, яхшиямки улар билан бирга ҳозир бўлмаганим», дейди. (Яъни, душманга қарши сафарбарлик эълон қилинганда қўзғалмай ортда қоладиганлар ҳам бўладики, улар мунофиқлардир.


“In respect of the boat – it belonged to the poor people who worked on the river, so I wished to flaw it – and behind them was a king who would capture every sound ship.” 	 Подшоҳ одамлари айбли кемани ташлаб кетадилар. Камбағаллар кемасиз қолгандан кўра, айбли бўлса ҳам, уни ишлатиб кун ўтказа берадилар.)


And you spent several years of your life with us. 	 Умрингнинг бир неча йилини бизнинг ичимизда ўтказмадингми?!


And it was said unto the people: Are ye (also) gathering? 	 Ва одамларга: «Сизлар тўпланиб бўлдингизми?


Whenever Our clear revelations are recited to them, their only argument is to say, "Bring back to us our forefathers, if what you say be true." 	 Уларга очиқ-ойдин оятларимиз тиловат қилинган чоғда: «Агар ростгўй бўлсангиз, ота-боболаримизни келтиринг-чи?!» дейишдан бошқа ҳужжатлари бўлмас.


He who is saved from his own avarice will be successful. 	 Ва кимки нафсининг қизғанчиқлигидан сақланса, ана ўшалар нажот топувчилардир.


And those who arrange [each] matter, 	 Амрнинг тадбирини қилувчи (фаришта)лар билан қасам.


If He willed, He would have guided you all together. 	 (Бу дунёда ҳиссий йўлларга ўхшаб, маънавий йўллар ҳам кўпдир. Ўша маънавий йўллар ичида яхшиси ҳам, ёмони ҳам бор: Энг тўғри йўл, яъни, мақсадга эриштирадиган, икки дунё саодатига олиб борадиган йўл–Аллоҳ йўлидир.)


On that Day they will offer their submission and all that they had fabricated will have vanished. 	 Ўшал кунда у(мушрик)лар Аллоҳга таслим бўлурлар ва уйдириб юрган нарсалари ботил бўлур. (Охиратда буту санамларимиз бизга шафоатчи бўлур, дея ўзларича тўқиб чиқарган умидлари ботил бўлади.)


Can he who was dead, to whom We gave life, and a light whereby he can walk amongst men, be like him who is in the depths of darkness, from which he can never come out? 	 Аввал ўлик бўлган одамни тирилтириб, унга одамлар орасида юрадиган нурни бериб қўйган бўлсак, у билан зулматлар ичида ундан чиқа олмай юрувчи одам ўхшаш бўладими? Шундай қилиб, кофирларга қилаётган амаллари зийнатлаб кўрсатилди.


And We knew all concerning him. 	 Зулқарнайн мағрибда ҳукмронлик қилганидек, машриқда ҳам ҳукмронлик қилди. Биз, шубҳасиз, Зулқарнайннинг ҳузуридаги ҳамма нарсанинг хабарини тўлиқ биламиз.)


For those who answer their Lord, the reward most fair; and those who answer Him not -- if they possessed all that is in the earth and the like of it with it, they would offer it for their ransom. 	 Роббиларига ижобат этганларга гўзаллик бордир. Унга ижобат этмаганларга эса, агар ер юзидаги ҳамма нарсалар ва яна шунчасига эга бўлсалару уни фидо қилсалар ҳам, ана ўшаларга ёмон ҳисоб бўлур ва жойлари жаҳаннамдадир.


You shall then become three groups. 	 Ва сизлар уч тоифа бўлгангда.


Then Allah sent a raven, who scratched the ground, to show him how to hide the shame of his brother. 	 (Ояти кариманинг сиёқидан кўриниб турибдики, қотил биродарини ўлдириб қўйгандан кейин нима қиларини билмай қолган. Ўликни кўмиш кераклиги хаёлига келмаган.


That you should send the children of Israel with us.' 	 Бани Исроилни биз билан қўйиб юбор», деб айтинглар, деди.


Your helpers are only God and His Messenger and the believers who say their prayers and pay the alms and bow down in worship. 	 Албатта, сизнинг валийларингиз Аллоҳ, Унинг Пайғамбари ва бўйинсунган ҳолларида намозни қоим қилиб, закотни ато этадиган иймон келтирганлардир.


obeyed, and honest. 	 Итоат қилинган, омонатли.


If ye twain turn Unto Allah repentant, it is well, surely your hearts are so inclined, and if ye support each other against him, then verily Allah! his friend is He and Jibril and so are the righteous believers; and furthermore the angels are his aiders. 	 Агар икковингиз Аллоҳга тавба қилсангиз, батаҳқиқ, қалбларингиз (ҳаққа) моил бўлур. Агар унга қарши чиқсангиз, бас, албатта, Аллоҳ унинг ёрдамчисидир ва Жаброил ҳам, солиҳ мўминлар ҳам.


Indeed these people love what they have, the fleeting one, and have forsaken the immensely important day behind them. 	 Албатта, анавилар шошган дунё)ни яхши кўрарлар ва оғир кунни ортларида қолдирарлар.


We have sent the Book down to you with the truth so that you may judge among mankind by means of what God has shown you. 	 Албатта, Биз сенга китобни ҳақ ила одамлар орасида сенга Аллоҳ кўрсатганига ҳукм қилишинг учун туширдик.


Or do they say, “A poet—we await for him a calamity of time”? 	 Балки улар: «У шоир, биз унга ўлим етишини кутамиз», дерлар?


But (now) He has forgiven you, for surely God is kind to the faithful. 	 Ҳолбуки, Бадр ғазотида мусулмонлар сонлари, қуроллари оз бўлса ҳам, ғолиб келган эдилар. Бу эса, ўз навбатида, Аллоҳнинг мўминларга нусрат беришига ваъдаси мўминларнинг Аллоҳнинг амрига тўлиқ амал қилишларига боғлиқ эканлигини кўрсатади.)


He who does what is right does it for his own gain, and he who does evil does so at his own loss, then to your Lord you shall all return. 	 Ким солиҳ амал қилса, ўзига фойда. Ким ёмонлик қилса, ўзига зарар.


And guard yourselves against a day when no soul will in aught avail another, nor will intercession be accepted from it, nor will compensation be received from it, nor will they be helped. 	 Бир жон бошқасидан ҳеч нарсани адо қила олмайдиган, ундан шафоат қабул қилинмайдиган, ундан тўлов олинмайдиган ва уларга ёрдам берилмайдиган кундан қўрқинг.


Pharaoh asked, "What about the previous generations?" 	 У: «Ўтган асрларнинг ҳоли недир?» деди.


An evil homecoming! 	 Ва у қандай ҳам ёмон жой.


He is the Living One; there is no god but He. 	 У зот тирикдир. Ундан ўзга ибодатга сазовор зот йўқ.