Believers, do not enter houses other than your houses until you first ask permission and greet with peace the people thereof; that is better for you in order that you remember. 	 (Ушбу оятга амал қилинса, бировнинг хонадонига изн сўраб, салом бериб кирилсагина, турли ноқулай ҳолатларнинг олди олинади. Изн сўрамай кирган одам уй эгаларининг ноқулай ҳолда турганларини кўриб қолса, гуноҳ бўлади.


So when you have accomplished your Manasik [(i.e. Ihram, Tawaf of the Ka'bah and As-Safa and Al-Marwah), stay at 'Arafat, Muzdalifah and Mina, Ramy of Jamarat, (stoning of the specified pillars in Mina) slaughtering of Hady (animal, etc.)]. Remember Allah as you remember your forefathers or with a far more remembrance. 	 Ибодатларингизни тугатганигизда, Аллоҳни оталарингизни эслагандек, балки ундан ҳам кучлироқ эсланг.


and passed around them shall be silver vessels, and crystal goblets, 	 Ва уларга кумуш идишлар ва биллурлардан бўлган қадаҳлар айлантириб турилар.


Their Lord giveth them glad tidings of a mercy from Him and of goodwill and of the Gardens wherein theirs will be a delight lasting: 	 Роббилари уларга Ўз тарафидан бўлган раҳмат, розилик ва ичида уларга аталган доимий неъматлар бор жаннатларнинг башоратини беради. (Яъни, иймон келтириб, ҳижрат қилиб, моллари ва жонлари билан жиҳодга чиққан бандалар, ана шундай ютуқларга эришадилар.)


“And I do not ask from you any fee for it; my reward is only upon the Lord Of The Creation.” 	 Мен сизлардан бунинг учун ҳақ-ажр сўрамасман. Менинг ажрим фақатгина Роббул Оламийннинг зиммасидадир.


Say: 'What, do you disbelieve in Him who created the earth in two days, and do you set up compeers to Him? 	 Сен: «Сизлар ҳақиқатан ҳам ерни икки кунда яратган зотга куфр келтиряпсизми ва Унга тенгдошлар қўшяпсизми?!


Those who had been despised will say to the arrogant ones: "Had it not been for you, we should certainly have been believers!" 	 Ажойиб бир ҳолатни, яъни, бу дунёдаги мутакаббирлик, манманлик ва туғёндан асар ҳам қолмаганини кўрар эдинг. Улар иккига бўлиниб олиб, бир-бирларига айб ағдаришларини кўрар эдинг.


Or do they determine any thing (against the Prophet)? 	 Ёки улар бирон ишга қарор қилдиларми?


Then when the final promise came, [We sent your enemies] to sadden your faces and to enter the temple in Jerusalem, as they entered it the first time, and to destroy what they had taken over with [total] destruction. 	 У бандаларимиз шиддатли куч-қувват эгалари бўладилар. Улар масжидга–Байтул Мақдисга аввал қандай кирган бўлсалар, шундай кирадилар ва ўзлари эгаллаган нарсаларни тамоман парчалаб йўқ қилиб ташлайдилар.)


Say: 'Produce your proof, if you speak truly.' 	 «Агар ростгўй бўлсангиз, ҳужжатингизни келтиринг», деб айт.


And with David We subjected the mountains to give glory, and the birds, and We were doers. 	 Довуд билан бирга тасбиҳ айтсин деб тоғларни ва қушларни бўйинсундириб қўйдик. Шуларни қилгувчи бўлган Бизмиз.


He (and none else) is the Lord of the Worlds. 	 Ахир У зот оламларнинг Робби-ку!


Why did they not bring four witnesses upon it? 	 У(ифкчи)лар ўша(ифк)га тўртта гувоҳ келтирсалар бўлмасмиди?!


They fell into dispute only after knowledge came to them, out of mutual rivalry. 	 Бас, улар ўзларига илм келганидан сўнг ўзаро ҳасад-адоват қилибгина ихтилофга тушдилар.


And he whom Allah guides to the Right Way, none can lead him astray. 	 Кимни Аллоҳ ҳидоятга солса, бас, унинг учун ҳеч бир залолатга кетказгувчи йўқ.


The day He will gather them together along with those they worshipped other than God, He will ask them: "Did you lure these creatures of Mine away, or did they themselves go astray?" 	 У(мушрик)ларни ва Аллоҳдан ўзга ибодат қилган нарсаларини тўплаган кунда У зот: «Анави бандаларимни сизлар адаштирдингизми ёки улар ўзлари йўлдан оздиларми?!» дейдир. (Бу дунёда мушрик бўлиб, Аллоҳдан ўзга нарсаларга ибодат этиб, ўшаларнинг «айтгани»ни қилиб, ўшаларнинг «розилиги»ни тилаб ўтган манави бандаларнинг мушрик бўлишлари сабаби нима?


The way is open only against those who ask leave of thee, being rich; they are well-pleased to be with those behind; God has set a seal on their hearts, so they know not. 	 Бой-бадавлат бўлиб туриб сендан изн сўрайдиганларни айблашга йўл бор. Улар хотин-халажлар билан бирга бўлишга рози бўлдилар.


That is because, when God was called to alone, you disbelieved; but if others are associated with Him, then you believe. 	 Бундай бўлишингиз Аллоҳнинг ёлғиз Ўзига даъват қилинганида, куфр келтирганингиз, Унга ширк келтирилса, иймон келтирганингиз учундир.


We are waiting for the punishment of Allah to smite you, either from Him or at our hands. 	 Бас, кутаверинглар, биз ҳам сизлар билан бирга кутувчилармиз», деб айт. (Жиҳодга бормай қолган мунофиқлар жиҳодга кетган мусулмонлар учун икки нарсадан бирини кутадилар, холос.


Allah hath prepared for them gardens under which rivers flow, to dwell therein: that is the supreme felicity. 	 Аллоҳ улар учун остида анҳорлар оқиб турган жаннатларни тайёрлаб қўйди. Унда абадий қолурлар.


Who will lend a handsome loan to Allah so that He may double it for him? 	 Бас, У зот унга бир неча марта кўпайтириб қайтарадир ва унга карамли ажр бордир. (Аллоҳ таоло Ўз дини йўлида сарфланадиган молу мулкни унга берилган «яхши қарз»га, яъни, орага судхўрлик ва бошқа ғаразлар қўшилмаган қарзга ўхшатмоқда.


Those who have been given knowledge will say: Disgrace this day and evil are upon the disbelievers, 	 Илм берилганлар: «Бугунги кунда хорлик ва ёмонлик кофирларгадир», дерлар.


Thou wilt not cease to discover treachery from all save a few of them. 	 Намоз деб аталмиш улуғ ибодатни Аллоҳ айтганидек эмас, ўзлари хоҳлаганларидек бузиб адо этадиган бўлишди. Закот бериш у ёқда турсин, ҳамма иқтисодий алоқаларга ҳаром-харишни қўшдилар.


He may choose whom He likes for His favours, for great is His bounty. 	 Шу боис улардан бирортаси Исломга кирса, бутун мусулмон олами қувончдан терисига сиғмай кетади. Улар орасида Исломга холис кириб, ҳидоят топиб кетаётганлари кўп, лекин юқорида баён этилганидек, ҳийла қилиб, Исломга зарар етказиш мақсадида куннинг аввалида иймонга келиб, охирида куфрга қайтаётганлари ҳам йўқ эмас.)


and mentions the Name of his Lord, and prays. 	 Ва Роббиси исмини зикр қилса ва намоз ўқиса ҳамдир.


And indeed We seized them with punishment, but they humbled not themselves to their Lord, nor did they invoke (Allah) with submission to Him. 	 Батаҳқиқ, Биз уларни азоб ила тутдик, бас, улар Роббиларига бўйин ҳам эгмадилар, тазарруъ ҳам қилмадилар.


Say: Then bring ten forged chapters like it and call upon whom you can besides Allah, if you are truthful. 	 Бундан ҳам аччиғинг чиқмасин, хафа бўлма. «Аллоҳдан бошқа кимни чақиришга қодир бўлсангиз, чақириб, бунга ўхшаш ўнта тўқилган сура келтиринг-чи», дегин.)


God is pleased with them, and they are pleased with Him. 	 Аллоҳ улардан рози бўлди, улар ҳам Аллоҳдан рози бўлдилар.


Of the fuel-fed fire, 	 У (Ухдуд) ёқилғиси кўп, қаттиқ исиган оловдир.


Forgive, then, those who turn in Repentance, and follow Thy Path; and preserve them from the Penalty of the Blazing Fire! 	 Билгани–Аршни кўтариб турадиган, атрофини ўраб олган зотлар борлигидир. Улар модомики Аршни кўтариб турган эканлар, шунга яраша куч-қувват ва мақом-мартабага эгадирлар.)


And they wronged not Us, but themselves they were wont to wrong. 	 Улар қаерга бормасинлар, бошлари узра булут соя солиб турар эди. Таом сифатида осмондан манн (асалли ҳалво) ва бедана гўштини ҳозир қилиб қўйди)


When you go to fight for My cause and seek My pleasure, you secretly express your love of them. 	 Ҳолбуки, Мен нимани махфий тутганингизнию нимани ошкор қилганингизни жуда яхши билурман. Ораларингизда ким ўша ишни қилса, тўғри йўлдан адашган бўладир.


Then, by the Lord of heaven and earth, this is the very Truth, as much as the fact that ye can speak intelligently to each other. 	 Осмону ернинг Роббиси ила қасамки, албатта, у(гап) мисоли сиз нутқ қилаётганингиздек ҳақиқатдир.


We said, “O Zul-Qarnain, you may either inflict a penalty, or else treat them kindly.” 	 Ваҳий орқалими, илҳом қилдими? Лекин ўша қавм бўйича қарор қабул қилишни–хоҳласа, азоблаб, хоҳласа, яхшилик этишни ихтиёрига қўйди.)


And he raised his parents upon the throne, and they bowed to him in prostration. 	 У: «Эй отажон, бу аввал кўрган тушимнинг таъбиридир, Роббим уни ҳаққа айлантирди. Дарҳақиқат, У менга яхшилик қилди.


And do not let others ask for small utilities. 	 Ва маоъунни ман қиладиганлардир.


And when Musa returned unto his people indignant and sorrowing, he said: ill is that which ye have acted as my successors, after me Anticipated ye the command of you Lord! 	 Қачонки Мусо ўз қавмига ғазабланган ва афсус қилган ҳолида қайтганида: «Менинг кетимдан қандай ҳам ёмон халифа бўлдингиз. Роббингизнинг амридан (олдин) шошилдингизми?!» деди ва лавҳларни ташлаб, акасининг бошидан тутиб, ўзига торта бошлади.


and they say, 'This is nothing but manifest sorcery. 	 Улар: «Бу (Қуръон) очиқ-ойдин сеҳрдан бошқа нарса эмас.


The righteously striving believers will happily live in paradise. 	 Бас, иймон келтириб, яхши амалларни қилганлар, улар жаннатда шодланурлар.


Saying: O our father! We went racing one with another, and left Joseph by our things, and the wolf devoured him, and thou believest not our saying even when we speak the truth. 	 «Эй отамиз, биз Юсуфни нарсаларимиз олдига қолдириб, ўзимиз қувлашиб кетсак, уни бўри еб қўйибди. Агар ростгўй бўлсак ҳам, сен бизга ишонмассан», дедилар.


Then, the one whose good deeds weigh heavy on the scales, 	 Кимнинг торозуси оғир келса...


Can the reward of goodness be any other than goodness? 	 Эҳсоннинг мукофоти, фақат эҳсондир.


But when they rejected My Messengers, calling them liars, how terrible was My chastisement! 	 Бас, Пайғамбарларимни ёлғончи қилдилар, аммо Менинг инкорим қандоқ бўлди?!


And his people contended with him. 	 Ва қавми у ила тортишди.


They will say, "They belong to God." 	 Улар: «Аллоҳникидир», дерлар.


And whosoever disobeys Allah and His Messenger (Muhammad SAW), and transgresses His limits, He will cast him into the Fire, to abide therein; and he shall have a disgraceful torment. 	 Аллоҳга бўйсуниб, у кўрсатган дастурга амал қилиб яшаш иймонда, Исломда, диндорликда яшаш демакдир. Аллоҳнинг итоатидан чиқиб, бошқага итоат қилиш, унинг дастурини қўйиб, бошқанинг дастурига амал қилиш ширк, куфр ва жаҳаннамдир.)


Lo! herein verily is a portent for you, if ye are to be believers. 	 Агар мўмин бўлсангиз, албатта, бунда сизга оят-белги бордир.


A visitor from your Lord circled around the garden during the night while they were asleep 	 Улар ухлаб ётганда, боғ устидан Роббингдан бўлган айланувчи айланиб чиқди.


And who say: Our Lord! Avert from us the doom of hell; lo! the doom thereof is anguish; 	 Улар: «Эй Роббимиз, Ўзинг биздан жаҳаннам азобини бургин, албатта, жаҳаннам азоби доимийдир.


And they say, “The Most Merciful has begotten a son.” 	 Улар: «Роҳман бола тутди», дедилар.


This is a day wherein they speak not, 	 Бу улар гапира олмайдиган кундир.


That they may bring to you every enchanter possessed of knowledge. 	 Ҳамма билимдон сеҳргарларни сенга олиб келсинлар», дедилар. (Мусо ва акаси Ҳорунни қўйиб тургин-да, барча шаҳарларга одам юбор, улар бор билимдон сеҳргарларни тўплаб келсинлар.)


We have removed your veil from you, and so today your eyesight is acute.’ 	 Бас, Биз сенинг пардангни очдик ва бугун кўзинг ўткирдир.


And when he spoke to him, he said, "Indeed, you are today established [in position] and trusted." 	 (Подшоҳга Юсуфнинг (а. с.) пок эканликлари маълум бўлганидан сўнг, уни қамоқдан чиқариб олиб келишни ва у зотни ўзига хос кишилардан қилиб олишини айтди.)


They will say: "Yes, By our Lord!" 	 Улар, Роббимизга қасамки, худди шундоқ, дерлар.


Those are like livestock; rather, they are more astray. 	 Қулоқлари бору эшита олмаслар. Ана ўшалар чорва ҳайвонлари кабидирлар.


If Allah desire to take a son to Himself, He will surely choose those He pleases from what He has created. 	 Агар Аллоҳ бола тутишни истаса, албатта, Ўзи яратган нарсалардан хоҳлаганини танлаб олар эди.


There is no one comparable to Him." 	 Ва Унга ҳеч ким тенг бўлмаган. (Аллоҳ таолога бирор зот на зотида, на сифатида ва на амалида тенг бўлган эмас, бўлолмайди ҳам.)


And Allah's is the heritage of the heavens and the earth; and Allah is of that which ye work Aware. 	 Аммо бахиллик қилиб, молни сарфламай тўпласа, ўзининг кўзига яхши бўлиб кўрингани билан, аслида яхшилик бўлмайди. Ким бахиллик билан тўплаган молини яхшилик деб ҳисобласа, нотўғри ўйлаган бўлади.)


But then I gave respite to those who were faithless, then I seized them; so how was My retribution? 	 Сўнгра, уларни ушладим. Бас, иқобим қандоқ бўлган эди?!


Allah will chastise them through you and will humiliate them. He will grant you victory over them, and will soothe the bosoms of those who believe, 	 Аллоҳ уларни сизнинг қўлингиз билан азоблайдир, хорлайдир ва уларга қарши сизга ёрдам берадир. Ва мўмин қавмларнинг кўнгилларига шифо берадир.


Whatsoever palm-trees ye cut down or left standing on their roots, it was by Allah's leave, in order that He might confound the evil-livers. 	 Оят тафсиридла таъкидланганидек, баъзи хурмо дарахтларини кесиб, баъзиларининг қолдирилиши бузғунчилик учун эмас, балки Аллоҳнинг изни билан бўлди. Ислом шариатида уруш пайтида ҳам ўсимлик ва ҳайвонот дунёсига зарар келтириш қатъиян ман қилинади.


For those there will be a painful punishment, and they will have no helpers. 	 Шунда Аллоҳ таоло унга: «Мен сендан ундан кўра озроқ нарса сўраган эдим. Отанг Одамнинг зоҳиридалигингда Менга ҳеч нарсани ширк келтирмаслигингга аҳд олган эдим.


Do they then wait for aught but the hour that it should come to them all of a sudden? 	 Агар у келиб қолса, улар қаердан эслатма олурлар?! (Пайғамбар алайҳиссаломнинг мажлисларига кириб ҳеч нарсани тушунмай чиқаётган ғофил мунофиқлар ва уларнинг издошлари нимани кутишяпти?


Pardon us and grant us Forgiveness. 	 Аллоҳнинг буйруқлари ва қайтариқлари банданинг имкони даражаси доирасида бўлади.


Then you will indeed be raised up on the Day of Resurrection. 	 Сўнгра, албатта, сизлар қиёмат куни қайта тирилтирилурсизлар.


Do you really bear witness that there are other deities beside God?" 	 Шунинг учун Аллоҳ Пайғамбаримизга (с. а. в.) гувоҳ ҳақида савол беришни амр қилди. Демак, баҳсли масалага Аллоҳ таолонинг Ўзи ҳакам бўлди.


And We subjected the mountains to exalt [Us], along with David and [also] the birds. 	 Довуд билан бирга тасбиҳ айтсин деб тоғларни ва қушларни бўйинсундириб қўйдик.


When you encounter a host in battle, stand firm and remember Allah much that you may triumph. 	 (Кофир) жамоатга рўбарў келганингизда, саботли бўлинг ва Аллоҳни кўп зикр қилинг, шоядки нажот топсангиз.


They said, “What shall be his punishment, if you are lying?” 	 Улар: «Агар ёлғончи бўлиб чиқсангиз, жазоси нима?» дедилар.


If We extend anyone's life, We reverse his development. 	 (Иймонга келиб, ибодат билан ўтган мўминлар қариганлари сари роҳатлари кўпайиб боради. Ҳаётда қолишни савоб ишлаш учун фурсат деб хурсанд бўладилар.


That has been prohibited for the believers. 	 (Зинокор Ислом жамияти жисмидан умуман олиб ташланади. Гувоҳлиги қабул қилинмайдиган бўлади, мўминлар билан никоҳда бўлишдан ман этилади ва ҳоказо.)


The nation of Noah, We drowned them when they belied their Messenger, and made of them a sign to the nation. 	 Ва Нуҳ қавми Пайғамбарларни ёлғонга чиқарганларида ғарқ этдик ва уларни одамларга ибрат қилдик.


An Apostle who recites before you the explicating revelations of God that He may bring those who believe and do the right out of darkness into light. 	 Пайғабарники, у иймон келтириб ва яхши амалларни қилганларни зулматлардан нурга чиқариш учун, сизларга Аллоҳнинг равшан оятларини тиловат қилиб берур.


He will say: "O my Lord! why hast Thou raised me up blind, while I had sight (before)?" 	 У: «Эй Роббим, нима учун мени кўр ҳолда тирилтирдинг. Ахир, кўрувчи эдим-ку!» деди.


and tenderness [of heart] and purity. 	 Ва Ўз томонимиздан меҳрибонлик ва поклик (бердик).


Deaf, dumb, blind. 	 Улар кар, соқов, кўрдирлар.


Woe, on that day, to those who have rejected God's revelations 	 Ўша кунда ёлғонга чиқарувчиларга вайл бўлсин!


And that you should keep up prayer and be careful of (your duty to) Him; and He it is to Whom you shall be gathered. 	 Намозни қоим қилинг ва Аллоҳга тақво қилинг! У сизлар ҳузурига тўпланадиган зотдир.


And know that the Messenger of God is among you. 	 Ва билингларки, албатта, ичларингизда Расулуллоҳ бордир.


Allah creates whatever He wishes. 	 Аллоҳ Ўзи хоҳлаган нарсани яратур.


They are only like cattle;- nay, they are worse astray in Path. 	 Балки яна ҳам йўлдан озганроқдирлар. (Ушбу ояти каримада Пайғамбарга (с. а. в.) тасалли ва ҳавои нафсларини худо қилиб олган кофирларни ерга уриш бор.)


So when she brought forth, she said: My Lord! 	 Уни (Марямни) туққан чоқда: «Эй Роббим, мен буни қиз туғдим-ку!!» деди. Ҳолбуки, Аллоҳ нима туққанини яхши билади.


But his Lord exalted him, and included him among His righteous servants. 	 Бас, уни Роббиси танлаб олди ва солиҳ бандаларидан қилди.


And no friend will ask after a friend, 	 Ва яқин дўст ўз дўстидан сўрамайдир.


Allah is All-Mighty, All-Wise. 	 Аллоҳ азиз ва ҳаким бўлган зотдир.


No nation can advance its time nor can it defer it. 	 Ҳеч бир уммат ўз ажалидан ўзиб кета олмас ва ортда ҳам қола олмас.


Behold! the angels said: "O Mary! Allah hath chosen thee and purified thee- chosen thee above the women of all nations. 	 Фаришталарнинг: «Эй Марям, албатта, Аллоҳ сени танлаб олди, поклади ва оламдаги аёллардан устунлигингни ихтиёр қилди.


Those who deny the truth say, "When we have turned to dust like our fathers, shall we be brought back to life again? 	 Куфр келтирганлар: «Биз ва ота-боболаримиз тупроқ бўлганимиздан кейин, яна чиқариламизми?!


And you are going to know who will have succession in the home. 	 Тезда охират ҳовлиси оқибати кимнинг фойдасига бўлишини биласиз.


And shall any be destroyed but the people of the ungodly? 	 Лекин улар сабр матонатда зарбулмасал бўлганлар. Оятда Қуръон, етказиш, деб аталмоқда.)


Those who believe and spend for the cause of God will have a great reward. 	 Бас, сизлардан иймон келтирган ва эҳсон қилганларга улкан ажр бордир.


Nay! but most of them know not. 	 Бирининг суви иккинчисига қуйилади, аммо аралашиб кетмайди: дарёнинг чучук суви шўр, денгизнинг шўр суви чучук бўлиб қолмайди. Чунки Аллоҳ уларнинг ўртасига табиий тўсиқ тортиб қўйган.)


And it so happened that the lady in whose house Joseph was living, sought to tempt him to herself, and one day bolting the doors she said: "Come on now!" 	 У уйида бўлган аёл ундан нафсини хоҳлади. Эшикларни беркитиб: «Бу ёққа кел!» деди.


noble and pious. 	 Улар ҳурматланган ва ўта яхшидирлар.


Say: "O my people! 	 Сен: «Эй қавмим, ўрнингизда амалингизни қилаверинг. Мен ҳам амал қилувчиман.


Do they have a share in sovereignty? If so, they will not give those people [so much as] a speck on a date-stone! 	 Ёки улар мулкдан насибадорлар-у, шундай тақдирда ундан одамларга зиғирча ҳам бермайдиларми?!


Everything in the heavens and earth declares His glory. 	 Дунёдаги барча чиройли исмлар Аллоҳникидир. Ҳадиси шарифда Аллоҳнинг тўқсон тўққизта чиройли исми зикр қилинган.


In Him I put my trust and to Him I shall return." 	 Унинг Ўзигагина таваккал қилдим. Тавбам ҳам Унинг Ўзигадир», деб айт.


Then some of them advanced against others, blaming each other. 	 Бас, баъзилари баъзиларни маломат қила бошладилар.


He Is of everything the Encompasser! 	 Албатта, У зот ҳар бир нарсани ихота қилгувчидир. (Унга рўбарў бўлишдан қочиб қаерга борадилар?)


And repulse not the beggar; 	 Ва, аммо, «соил»га зажр қилма. («Соил» келганда–бирор нарсаси бўлса бериши, бўлмаса яхши муомала қилиши керак.)


He has revealed this Book to you, setting forth the truth and confirming the earlier Books, and earlier He revealed the Torah and Gospel 	 У сенга китобни ҳақ ила ўзидан аввалги нарсани тасдиқловчи қилиб туширди ҳамда Таврот ва Инжилни туширди.


Worship Him for He is the Guardian of all things. 	 Бас, Унга ибодат қилинг. У ҳар бир нарсага вакилдир!


Say, "My Lord speaks the Truth. 	 Сен: «Албатта, Роббим ҳақни отур. У зот ғайбларни ўта билгувчидир», деб айт.


Do they say: "He has fabricated it?" 	 Балки у(Қуръон)ни ўзи тўқиб олган ҳам дерлар.


Or to the indigent (down) in the dust. 	 Ёки тупроққа қориган мискинларга.


He made ears, eyes and hearts for you, but you give Him very little thanks. 	 У сизларга қулоқ, кўзлар ва диллар пайдо қилди. Камдан-кам шукр қилурсизлар.


Nay, but I let these and their fathers enjoy life (only) till there should come unto them the Truth and a messenger making plain. 	 Мен эса, анавиларни ва уларнинг ота-боболарини, то уларга ҳақ ҳамда очиқ-ойдин Пайғамбар келгунча фойдалантирдим.


And ye shall be sorted out into three classes. 	 Ва сизлар уч тоифа бўлгангда.


(They said): Aye, so that we may follow the wizards if they are the winners. 	 (Турли муносабатлар ила одамларни тўплаш, билан уларни чалғитиш ва ўзига маҳлиё этиш ҳам туғёнкор ҳокимларнинг одати. Сеҳргарлар билан Мусо алайҳиссалом тортишувини ғанимат билиб роса одам йиғдилар.)


We do not send angels except with the truth. 	 Биз фаришталарни фақат ҳақ ила тушурурмиз, холос. У ҳолда уларга қараб турилмас.


Surely he has no authority over those who believe and rely on their Lord. 	 Албатта, иймон келтирганлар ва ўз Роббиларига таваккал қилганларга у(шайтон)нинг султони йўқ.


Every time that a nation enters [hell], it will curse its sister [nation]. 	 Бироқ у ерда ҳаммалари топишганларида, кейингилари аввалгиларини (маломат қилиб): «Эй Роббимиз, бизни анавилар адаштирган эдилар. Уларга дўзах азобини икки баробар қилиб бер», дерлар.


And they will say, and they will be quarrelling in it: 	 Улар унинг ичида бир-бирлари ила хусумат қилар эканлар, дедилар:


Everyone upon the earth will perish, 	 (Ер) юзидаги барча жонзот фонийдир.


And O dear Prophet (Mohammed – peace and blessings be upon him) you will see the sun that when it rises it shifts away to the right of their cave, and when it sets it shifts away to their left, and they are in the open ground of that cave; this is from among the signs of Allah; whomever Allah guides – only he is therefore guided; and whomever He sends astray – you will never find for him a friend who guides. 	 Қуёш чиққанида уларнинг каҳфининг ўнг томонидан мойил бўлганини, ботганда эса, чап томонидан қийиб ўтганини кўрасан. Улар эса у(ғор)нинг кенг жойидадирлар.


Indeed all that is in the heavens and the earth belongs to Allah. 	 Огоҳ бўлинг! Осмонлару ердаги нарсалар, албатта, Аллоҳникидир.


He said, "My Lord, how will I have a boy when my wife has been barren and I have reached extreme old age?" 	 У: «Эй Роббим, аёлим туғмас бўлса, ўзим қариб-чириб қолган бўлсам, қандай қилиб менинг ўғлим бўлсин?!» деди.


And do not kill the soul which Allah has forbidden [to be killed] except by [legal] right. 	 Фаҳш–бузуқ ишларнинг ошкорасига ҳам, махфийсига ҳам яқинлашманг. Аллоҳ ҳаром қилган жонни ўлдирманг.


and We raised him to an exalted station. 	 (Унинг қадрини юксак, зикрини олий қилдик. Дунёда шундай олиймақом зотлар ўтган.)


The true believers are those who have faith in God and His Messenger and when they are dealing with the Messenger in important matters, they do not leave without his permission. 	 Албатта, мўминлар Аллоҳга ва Унинг Расулига иймон келтирган кишилардир. Улар у (Пайғамбар) билан бирга жамловчи (муҳим) ишда бўлсалар, ундан изн сўрамасдан туриб кетиб қолмаслар.


For verily it is thy Lord who is the Master-Creator, knowing all things. 	 Албатта, Роббинг яратгувчи ва билгувчи зотдир.


to Pharaoh, Haman and Korah; they said, 'A lying sorcerer!' 	 Фиръавнга, Ҳомонга ва Қорунга. Бас, улар: «(Бу) сеҳргар ва каззоб», дедилар.


He said, 'You cast.' 	 У: «Сизлар ташланглар», деди. Улар ташлаганларида, одамларнинг кўзини сеҳрладилар, қўрқитдилар ва зўр сеҳр кўрсатдилар.


There may be countless angels in heaven, but their intercession will be of no avail until God has given permission to those whom he chooses and accepts. 	 Осмонларда қанчадан-қанча фаришталар мавжуд, уларнинг шафоати ҳеч фойда бермас. Магар Аллоҳ Ўзи хоҳлаган ва рози бўлганларга изн берсагина.


except his wife. 	 Фақат унинг хотинигина истиснодир.


Unto Him ye will return. 	 Ва Унгагина қайтарилурсиз.


Indeed We have sent down the Book to you with the truth; so worship Allah, putting exclusive faith in Him. 	 Албатта, Биз сенга китобни ҳақ ила нозил қилдик. Бас, сен Аллоҳга Унга динни холис қилган ҳолингда ибодат эт.


How regretful for the servants. 	 Бандаларга ҳасратлар бўлсин!


God has revealed the best reading material in the form of a Book with similar passages which refer to each other and make the skins of those who fear their Lord shiver. 	 Аллоҳ энг гўзал сўзни ўхшаш ва такрорланган китоб этиб туширар. Ундан Роббиларидан қўрқадиганларнинг терилари титрар.


I follow only what is revealed to me.’ 	 Ўйлаб кўрмайсизларми?» деб айт. (Ушбу ояти каримада зикр қилинган ҳақиқатни бугунги кунда ҳам чуқур англашга эҳтиёж сезилади.


And He it is Who giveth life and causeth death, and His is the difference of night and day. 	 У зот тирилтирур ва ўлдирур. Кечаю кундузнинг алмашиниши ҳам Унга оид.


When you are told to rise, then rise; God will raise those of you who believe, and those who have knowledge, in position. 	 (Мусулмонлар Пайғамбар алайҳиссалом мажлисларида иймон ва илм олардилар. Шунинг учун ҳам ҳамма катта қизиқиш билан, иложи борича, у зотга яқинроқ ўтиришни хоҳларди.


Fruits. 	 Мева-чевалар бордир.


And be ye not like those who forgot Allah; and He made them forget their own souls! 	 Ана ўшалар, фосиқдирлар. (Аллоҳни унутган одам бу дунёда уни олий мақом билан боғлаб турувчи алоқани йўқотади.


Save a boiling fluid and a fluid, dark, murky, intensely cold, 	 Магар қайноқ сув ва йирингни (татирлар).


They say: "Our Lord! We believe; so write us down among the witnesses. 	 Улар: «Эй Роббимиз, биз иймон келтирдик, бас, бизни шоҳидлар қаторига ёзгин.


There exists all kinds of fruits, palm-trees with sheathed blossoms, 	 У(ер)да мевалар ва гулкосали хурмолар бор.


And proclaim, “The Truth is from your Lord”; so whoever wills may accept faith, and whoever wills may disbelieve – We have indeed prepared for the disbelievers a fire the walls of which will surround them; if they plead for water, their plea will be answered with water like molten metal which shall scald their faces; what an evil drink it is; and what an evil destination is hell! 	 Албатта, Биз золимларга деворлари уларни ўраб оладиган оловни тайёрлаб қўйганмиз. Агар ёрдам сўрасалар, эритилган маъдан каби юзларни қўғирувчи сув билан «ёрдам» берилур.


And indeed We punished the people of Fir'aun (Pharaoh) with years of drought and shortness of fruits (crops, etc.), that they might remember (take heed). 	 Биз Фиръавн аҳлини, шояд эсласалар, деб (қаҳатчилик) йиллар ва мевалар танқислиги ила тутдик.


And you might have seen the sun, when it rose, declining to the right from their Cave, and when it set, turning away from them to the left, while they lay in the midst of the Cave. 	 Қуёш чиққанида уларнинг каҳфининг ўнг томонидан мойил бўлганини, ботганда эса, чап томонидан қийиб ўтганини кўрасан. Улар эса у(ғор)нинг кенг жойидадирлар.


Is there another god with God? 	 Йўқ, уларнинг кўплари билмаслар. (Икки денгиз–денгиз ва дарёдир.


They say: If we return to Medina, the mighty will surely drive out the meaner therefrom; and to Allah belongs the might and to His Apostle and to the believers, but the hypocrites do not know. 	 (Ушбу ояти карима мунофиқлар бошлиғининг Пайғамбар алайҳиссаломни Мадинадан хорларча қувиб чиқараман, деб қилган дўқ-пўписасига раддия беради. «Мадинага қайтиб борсак», дейилгандан мурод Мусталақ қавмига қарши ғазотдан қайтиб Мадина шаҳрига борсак, деганидир.


(Remember that) We caused the cloud to overshadow you and provided you with manna and salva for your food, saying, "Eat of the clean and pure things We have bestowed upon you" (In spite of this, your forefathers violated Our commands:) however, they did not harm Us but harmed only themselves. 	 (Ибн Касирнинг айтишларича, «Манн» ўзини еса, таом ва ширинлик, сувга қўшиб ичса, ичимлик бўладиган нарсадир. Уни бошқа нарсаларга қўшса ҳам бўлаверади.)


He is ever Clement, Forgiving. 	 (Араб тилида тасбиҳ айтиш «Аллоҳни поклаб ёд этиш» маъносини англатади. Ушбу ояти карима бутун борлиқ, барча мавжудот Аллоҳ таолони айбу нуқсондан поклаб тасбиҳ айтишини таъкидламоқда.)


But just as you forgot Our revelations that had come to you, so, too, are you forgotten on this day." 	 Сен эса, уларни унутдинг? Шунингдек, сен ҳам бугун унутиурсан», деди.


Username: 	 Фойдаланувчи номи:


He said: "What is then your business, O messengers?" 	 У: «Эй элчилар! Сизнинг ишингиз надир», деди.


What, do they not ponder the Koran? 	 Агар у Аллоҳдан бошқанинг ҳузуридан бўлганда, ундан кўп ихтилофлар топар эдилар. ( Қуръонга мурожаат этиб, уни тадаббур қилиб кўрган одам ҳақиқатни англаб етади.


Those are they from whom We accept the best of what they do, and overlook their evil deeds. 	 Ана ўшаларнинг энг яхши амалларни қабул қилиб, ёмонликларини ўтиб юборурмиз. Улар жаннат эгаларидандир.


Who turns away the orphan, 	 Ана ўша, етимни қўполлик билан ҳайдайдир.


God is aware of all that you do. 	 Албатта, Аллоҳ нима амал қилаётганингиздан хабардордир.


But if there are two sisters, they receive two-thirds of what he leaves. 	 Агар сингил иккита бўлса, улар марҳумдан қолганнинг учдан иккисини оларлар.


If ye publish your almsgiving, it is well, but if ye hide it and give it to the poor, it will be better for you, and will atone for some of your ill-deeds. 	 (Ушбу ояти каримада садақани ошкора қилиш ҳам, махфий қилиш ҳам мақталмоқда. Бу ҳақдаги бошқа оят ва шаръий далилларни жамлаб ўрганиб чиққан уламоларимиз хулоса қилиб айтадиларки, садақа фарз бўлса, уни ошкора қилиш яхши, чунки бу ҳолда Аллоҳнинг амрига тоат ошкора кўринади ва ҳақдор бўлмаган кишиларга ҳам тушиб қолиши мумкинлиги олди олинади.


Send him with us tomorrow, that he may refresh himself and play, and verily we are to be his guards. 	 Эртага уни биз билан юбор, еб-ичиб, ўйнаб келадир. Албатта, биз уни муҳофаза қилувчилармиз», дедилар.


‘This is what the All-beneficent had promised, and the apostles had spoken the truth!’ 	 Бу Роҳман ваъда қилган ва юборилган Пайғамбарлар тасдиқлаган нарса-ку?!» дерлар.


He created the heavens and the earth with the truth; Supreme is He above their ascribing of partners (to Him). 	 У осмонлару ерни ҳақ ила яратди. У улар ширк келтираётган нарсалардан олий бўлди.


O my father, there has come to me knowledge that never came to you. 	 Эй отам, албатта, сенга келмаган илм менга келди.


O you who have believed, do not be like those who disbelieved and said about their brothers when they traveled through the land or went out to fight, "If they had been with us, they would not have died or have been killed," so Allah makes that [misconception] a regret within their hearts. 	 Эй иймон келтирганлар! Куфр келтирганларга ва ер юзида юрган ва ғозий бўлган биродарлари ҳақида, агар бизнинг ҳузуримизда бўлганларида ўлмас эдилар ва қатл қилинмас эдилар, дейдиганларга ўхшаманг.


Your God is One God and you must submit yourselves to His will. 	 Бас, илоҳларингиз бир илоҳдир.


And disgrace me not on the day when they are raised 	 Ва қайта тирилтириладиган кунда мени шарманда қилмагин.


There is no madness is in your companion. 	 Соҳибингиз, биродарингиз ва ўзингиз яхши таниган шахс бўлмиш Муҳаммадда (с. а. в.) жинга оид ҳеч нарса йўқ. У жинни ҳам эмас, жинлар билан алоқадор ҳам эмас.


(This is) a Scripture that We have revealed unto thee, full of blessing, that they may ponder its revelations, and that men of understanding may reflect. 	 Ақл эгалари унинг оятларини тадаббур қилишлари ва эслашлари учундир. (Қуръон оятларидан ақлли киши эслатма олади)


If God had willed, He would have made them one nation; but He admits whomsoever He will into His mercy, and the evildoers shall have neither protector nor helper. 	 Агар Аллоҳ хоҳлаганида, албатта, уларни бир уммат қилар эди. Лекин У зот хоҳлаган кишини Ўз раҳматига киритур.


Say: "I am commanded to worship Allah, and not to join partners with Him. 	 Сен: «Албатта, мен Аллоҳга ибодат қилишга, Унга ширк келтирмасликка амр қилиндим.


But proclaim the blessings of your Lord. 	 Ва, аммо, Роббингнинг берган неъмати ҳақида сўзла.


Whereas Allah hath created you and that which ye make? 	 Ҳолбуки, сизни ҳам, қолган нарсаларингизни ҳам Аллоҳ яратган-ку?!» деди.


Men ask thee of the Hour. Say: The knowledge of it is with Allah only. 	 Одамлар сендан (қиёмат ) соати ҳақида сўрарлар.


How then are you turned away? 	 Шунинг ўзи Аллоҳ таолонинг ваҳдониятига далил эмасми?)


However, on that day the faces of other people will be happy. 	 Ўшал кунда бир чеҳралар неъматланувчидир.


And if We had made him an angel, We would have made him [appear as] a man, and We would have covered them with that in which they cover themselves. 	 Шу билан бирга, улар фаришталар ҳақидаги тасаввурни ҳам, фаришталар–аёл, улар Аллоҳнинг қизларидир, деган ақида билан мушкуллаштирган эдилар. Шунинг учун ҳам уларнинг Пайғамбарликни тасдиқ этиш учун фаришта тушириш иддиолари қондирилса, улар учун мушкулот яна ҳам оғирлашган бўлар эди.


We shall pave his way to hardship, 	 Бас, Биз уни қийинга муяссар қиламиз.


Do not set up with Allah another god, or you will be cast into Gehenna, condemned and rejected. 	 Аллоҳ билан бирга ўзга илоҳ қилма. Яна жаҳаннамга маломат қилинган ва қувилган ҳолингда ташланмагин.


But go on reminding them, as reminding benefits the believers. 	 Ва эслатгин. Албатта, эслатиш мўминларга манфаат берур.


They are neither of you nor of them, and they swear to untruth while they know [they are lying]. 	 Улар сизлардан ҳам эмас, улардан ҳам эмас. Билиб туриб, ёлғонга қасам ичурлар.


Whenever Zachariah went in to her in the Sanctuary, he found her provisioned. 	 У: «Эй Марям, сенга бу қаердан?» деди. Ул: «Бу Аллоҳнинг ҳузуридан.


Fear Me, O owners of minds. 	 Шу боис олий даражадаги одоб билан одобланиши зарур. Ҳамма ёмон нарсаларни тарк этиб, яхши ишларни кўпроқ қилиши лозим.)


She said, "This is he about whom you have been blaming me! 	 У: «Сиз мени маломат қилган эдингиз.


Do the people who commit evil think that We shall make their life and death like that of the righteously striving believers? 	 Наҳотки ёмонликларни қилганлар уларни иймон келтириб, солиҳ амаллар қилганларга ўхшаш қилмоғимизни, ҳаётлари ҳам, мамотлари ҳам баробар бўлишини гумон қилсалар?! Уларнинг қилган ҳукми нақадар ҳам ёмон!


We chose them for a special [purpose] -- proclaiming the message of the Hereafter: 	 Албатта, Биз уларни холис бир хислат-ла ажратдик. У (охират) диёрини эслаш эди.


Let them find firmness in you. 	 Ва билингки, албатта, Аллоҳ тақводорлар билан биргадир. (Пайғамбаримиз (с. а. в.) ва хулофаи рошидинлар даврида ушбу ояти каримага тўлиқ амал этилган.


There are indeed signs in that for a people who listen. 	 Одам боласининг уйқуга эҳтиёжи жуда каттадир. Буни билиш, англаб етиш учун бирор кун уйқусиз юришнинг ўзи етади.)


They said: "You are no more than one of those who have been bewitched, 	 Улар: «Албатта, сен сеҳрланганлардансан.


Ask the People of the Book, if you do not know. 	 Агар билмайдиган бўлсангиз, зикр аҳлларидан сўрангиз.


Then whoever turns away after that—it is they who are the transgressors. 	 Ким бундан кейин юз ўгириб кетса, бас, ана ўшалар, фосиқлардир. (Ҳа, Муҳаммад алайҳиссаломдан, Ислом динидан фақат фосиқларгина, Аллоҳнинг тоатидан чиққанларгина юз ўгирадилар.)


He (Allah) answered: "As for him who disbelieves, I shall leave him in contentment for a while, then I shall compel him to the torment of the Fire, and worst indeed is that destination!" 	 Аммо, одобли, сермулаҳаза Пайғамбар Иброҳим алайҳиссалом аввалги дарсдан сабоқ олиб, Аллоҳнинг мукофотини бу гал ҳаммага эмас, балки мўминларгагина сўрамоқдалар. Асосий қоида эса ўзгармасдир: «Ким куфр келтирса, озгина ҳузур бахш этаман, сўнгра дўзах азобига мажбур қиламан ва у қандай ҳам ёмон жой!»


What will explain to you what the Shocker is? 	 Қориъат қандоқ нарса эканлигини сенга нима билдирди?


But for the Grace of Allah to thee and his Mercy, a party of them would certainly have plotted to lead thee astray. 	 Агар сенга Аллоҳнинг фазли ва раҳмати бўлмаганида, улардан бир тоифаси сени адаштиришга уринган эдилар. Улар фақат ўзларини адаштирадилар, холос.


There are people who say to their parents, "Fie upon you! 	 Ота-онасига: «Уфф сизларга, (қабрдан) чиқарилишимнинг ваъдасини бераяпсизларми?!


He is the All-Hearing, the All-Knowing. 	 У ўта эшитгувчи ва ўта билгувчидир.


The believers, both male and female, are each other's guardians. 	 Мўмин эркаклар ва мўмина аёллар бир-бирларига дўстдирлар. Улар яхшиликка буюрарлар, ёмонликдан қайтарарлар, намозни тўкис адо этарлар, закотни берарлар ҳамда Аллоҳга ва Унинг Расулига итоат қиларлар.


He knew what was in their hearts. 	 (Аллоҳ таолонинг Ўзи каломи покида Ҳудайбияда Пайғамбар алайҳиссаломга байъат қилган бир минг тўрт юз соҳабаи киромлардан рози эканлигини эълон қилиб турибди.


It is He who sends down rain for them after they despaired, and He unfolds His Mercy. 	 У зот (одамлар) ноумид бўлганларидан кейин ёмғирни нозил қилур ва Ўз раҳматини таратур.


Hast thou observed him who hath taken as his god his own desire! wilt thou be over him a trustee? 	 (Йўқ, албатта. Пайғамбарнинг вазифаси ҳавои нафсини ўзига худо қилиб олганларга вакил бўлиш эмас, балки Аллоҳдан келган амрларни кишиларга етказишдир.)


Like ashes are the deeds of those who deny their Lord, which the wind blows away on a windy day. 	 Роббиларига куфр келтирганларнинг амалларининг мисоли, худди бўронли кунда шамол учириб кетган кулга ўхшайдир. Улар ўз касбларидан бирор нарсага эга бўлмаслар.


He said, “O my people, worship God and anticipate the Last Day, and do not spread corruption in the land.” 	 Бас, у: «Эй қавмим, Аллоҳга ибодат қилинг, охират кунидан умидвор бўлинг ва ер юзида бузғунчилик ила харакат қилиб юрманг», деди. (Шуайб алайҳиссалом ҳам, Иброҳимнинг алайҳиссалом зурриётларидан чиққан араблардандирлар.)


Does not man remember that We created him before when he was nothing? 	 Ўша инсон Биз уни бундан олдин ҳеч нарса бўлмай турганида яратганимизни эсламайдими?!


Which of you will bring me her throne before they come to me in submission?’ 	 Улар менга таслим бўлиб келишларидан олдин қайсингиз ҳузуримга у(малика)нинг тахтини келтира оладир?» деди.


Thus has Allah ordained for you. 	 (Бу ояти кариманинг аввалида никоҳи ҳаром қилинган аёлларнинг зикри давом этмоқда. Уларнинг охирги тоифаси ўлароқ эрли аёллар келтирилди.


So that there covered them that which did cover. 	 Бас, уларни ўраган нарса ўраб олди.


(Allah gave the knowledge of the hidden to the Holy Prophet – peace and blessings be upon him.) 	 Албатта Аллоҳ унинг олдидан ҳам, ортидан ҳам кузатиб юрувчи қўйиб қўядир.


Follow thou that which hath been revealed unto thee from thy Lord: no god is there but He; and turn thou away from the associaters. 	 Сенга Роббингдан ваҳий қилинган нарсага эргаш. Ундан бошқа ибодатга сазовор зот йўқ.


And if you do not do it, then take a notice of war from Allah and His Messenger but if you repent, you shall have your capital sums. 	 Агар ундоқ қилмасангиз, Аллоҳ ва Унинг Расули томонидан бўладиган урушга ишонаверинг.


And none of you could withhold Us from (punishing) him. 	 Бас, сизлардан ҳеч ким уни тўсиб қола олмас.


If they cry thee lies, those before them also cried lies; their Messengers came to them with the clear signs, the Psalms, the Illuminating Book; 	 Ўша Пайғамбарлар ўзларининг ҳақ Пайғамбар эканликлари тасдиғи сифатида Аллоҳ томонидан равшан, очиқ-ойдин мўъжизалар кўрсатган эдилар. Баъзилари илоҳий китоб даражасига етмаган саҳифалар, баъзилари нурли китоб келтирган эди.)


He said, 'My Lord, I take refuge with Thee, lest I should ask of Thee that whereof I have no knowledge; for if Thou forgivest me not, and hast not mercy on me, I shall be among the losers.' 	 У: «Роббим, мен ўзимнинг илмим бўлмаган нарсани сендан сўрамоқдан паноҳ тилайман. Агар мени мағфират қилмасанг ва менга раҳм кўрсатмасанг, зиён кўргувчилардан бўламан», деди.


Those whom they call upon, themselves seek the means of access to their Lord-- whoever of them is nearest-- and they hope for His mercy and fear His chastisement; surely the chastisement of your Lord is a thing to be cautious of. 	 Ўзи Аллоҳнинг азобидан қўрқиб турган кимса қандай қилиб бировни азоблай олади? Шунга қарамасдан, Аллоҳнинг азобидан қўрқмай, бир пулга арзимайдиган нарсаларни уУга шерик қилиб юрганларга ҳайронсан.)


And among men there is such a one that disputes concerning God without knowledge and follows every rebel Satan, 	 Одамлардан Аллоҳ ҳақида билмасдан тортишганлари ва бебош шайтонга эргашганлари ҳам бор. (Аллоҳ таоло ҳақида, «билмасдан» тортишиш жоҳилликдир.


If so, tell us about it. 	 Шунингдек, бандалари нимани қилишини хоҳласа, амр, нималарни қилмаслигини хоҳласа, наҳий қилиб қайтариб қўйган. Аллоҳнинг хоҳиши ҳаммаси очиқ-ойдин, илмий собит нарсалардир.


And make me one of the inheritors of the Garden of Delight. 	 Ва мени наъийм жаннати ворисларидан қилгин.


On the Day when they see the angels—there will be no good news for sinners on that Day; and they will say, “A protective refuge.” 	 Ва у(фаришта)лар: «Ҳаром, ҳаром», дерлар. (Эй кофир-мушриклар, сизларга хушхабар ҳаром, жаннат ҳаром, мағфират ҳаром, меҳр-шафқат ҳаром, осойишталик ҳаром... дерлар.)


"There is no other penalty for a man," said she, "who wanted to outrage your wife but imprisonment or grievous punishment." 	 Маккор хотин ўзини йўқотмай, дарҳол ҳужумга ўтди: «Юсуф менга–сенинг аҳлингга ёмон ният билан ҳамла этди, бузуқлик қилишни хоҳлади. Энди унинг жазоси ёки қамоқ, ёки аламли азоб бўлиши керак», деди.)


So he will have a pleasant life, 	 Бас, у розилик ҳаётидадир.


But as soon as We relieve him from his affliction, he continues (in the same way), as though he never supplicated to Us when harm touched him. 	 Ана шундай қилиб, исрофчиларга қилаётган амаллари зийнатланиб кўрсатилди. (Инсон иши юришиб турганида, ўзи соғ-саломат, тинч-омон ва роҳат-фароғатда бўлганида ҳеч нарса билан иши йўқ, бу дунё ҳаётига мағрур бўлиб юраверади.


And as for the unbelievers, their works are as a mirage in a spacious plain which the man athirst supposes to be water, till, when he comes to it, he finds it is nothing; there indeed he finds God, and He pays him his account in full; (and God is swift at the reckoning.) 	 Мунофиқлар ҳам бу дунёда ўзларича, у қилдим-бу қилдим, деб амалларини санаб, »яхши-яхши« умидлар билан охират томон кетаверадилар. Қиёмат қоим бўлиб, »манзил«га етганларида эса, ҳеч нарса топмайдилар.


And they cried: This is your god and the god of Moses, but he hath forgotten. 	 (Сомирий уларга тилла тақинчоқлардан овоз чиқарадиган бузоқ ҳайкали ясаб, шу ҳайкал сизнинг илоҳингиз, Пайғамбаримиз Мусо бизга буни айтмади, деган хаёлга борманг. Мусонинг илоҳи ҳам шу бузоқ.


Tell the believing men to lower their gaze and be modest. 	 Сен мўминларга айт, кўзларини тийсинлар ва фаржларини сақласинлар.


When a chapter (of the Quran) is revealed, (it upsets them). They look at one another and their eyes silently ask this question, "Has any one noticed the disappointment on our faces?" 	 Бирон сура нозил бўлган вақтда сизни биров кўрмадими, деб бир-бирларига назар соладилар-да, сўнгра бурилиб кетадилар.


And it is He Who made the Night and the Day to follow each other: for such as have the will to celebrate His praises or to show their gratitude. 	 У ибрат олмоқни ирода қилган ва шукр қилмоқни ирода қилган киши учун кеча-кундузни бирин-кетин қилган Зотдир.


By no means! veriiy We! 	 Йўқ!


If you all refuse to believe in Him, know that to God belongs all that is in the heavens and the earth. 	 Агар куфр келтирсангиз, албатта, осмонлару ердаги нарсалар Аллоҳникидир.


He said: Allah protect us that we should seize other than him with whom we found our property, for then most surely we would be unjust. 	 (Бошқа ўринларда бўлгани каби, бу сафар ҳам Юсуф (а. с.) нозик ибораларни ишлатиб, ҳеч кимнинг ҳаққига ножўя гап айтмадилар. «Ўғринингг» ё «айбдорнинг ўрнига» демасдан, «нарсамизни ҳузуридан топган одамдан бошқани олиб қолишимиздан Аллоҳ сақласин», дея марҳамат қилдилар.)


The Forgiver of sins and the Acceptor of repentance. 	 У гуноҳни мағфират қилгувчи, тавбани қабул этгувчи, иқоби шиддатли ва фазлу карам соҳиби бўлган зотдир.


Say to them (O Prophet): “Have you ever seen those of your associates upon whom you call apart from Allah? 	 Сен: «Менга Аллоҳдан бошқа илтижо қилаётган шерикларингизнинг хабарини беринг-чи?!


That is best for you; perhaps you will be reminded. 	 Балки хусумат, уруш-жанжал чиқиши ҳам мумкин. Баъзи ҳолларда уйда аёл киши ёлғиз бўлиши, устига бегона эркак кириб, орада иғво, бўҳтон, фитна чиқиши мумкин.)


Tell them it is God. 	 У мен билан сизларнинг ўртангизда гувоҳдир. Менга ушбу Қуръонни, унинг ила сизларни ва у етиб борганларни огоҳлантиришим учун ваҳий қилинди.


But Firon disobeyed the apostle, so We laid on him a violent hold. 	 Бас, Фиръавн Расулга осий бўлди ва Биз уни шиддатли азоб билан тутдик.


Say, “He is God, the One. 	 Айт: «У Аллоҳ ягонадир».


Never should a believer kill another believer, unless by error. 	 Мўмин мўминни ўлдирмас. Магар билмасдан қилиши мумкин.


How, then, can I mourn for a people who refuse to accept the truth?' 	 Қандай қилиб кофир қавмларга қайғурай», деди.


You have received the Koran from the Wise, the Knower. 	 Албатта, сенга бу Қуръон ўта ҳикматли ва ўта илмли зот томонидан берилур.


Are We to make those who believe and do good works the same as those who corrupt the earth? 	 Йўқ! Биз иймон келтириб, солиҳ амаллар қилганларни ер юзида бузғунчилик қилувчилар каби қилармидик?!


He answered, “Allah forbid that I should be of the ignorant!” 	 У: «Жоҳиллардан бўлишимдан Аллоҳдан паноҳ сўрайман», деди.


[That was] when they disputed among themselves about their affair and [then] said, "Construct over them a structure. 	 Ишларига ғолиб келганлар эса: «Уларнинг устларига, албатта, масжид қуриб олурмиз», дедилар. (Бу ердаги «Аллоҳнинг ваъдаси»–охир-оқибат иймон аҳли ғолиб келиши ва ўлгандан кейин қайта тирилиш ҳақлиги ҳақидаги ваъдадир.


And had there not been a word (that had) already gone forth from your Lord and an appointed term, it would surely have been made to cleave (to them). 	 Агар Роббингдан сўз ўтиб қолмаганида ва номланган ажал бўлмаганида, албатта, (азоб) лозим бўлар эди.


Lord, grant me a righteous son.” 	 Роббим, менга солиҳлардан ато эт», деди.


We spread out the earth and set upon it solid mountains and We brought forth from it all kinds of delightful plants, 	 Ва ерни чўзиб қўйдик, унга тоғларни ташладик ва унда турли гўзал жуфтларни ўстирдик.


and We pursued them in this world with a curse, and on the Day of Resurrection they shall be among the spurned. 	 Ва бу дунёда уларга лаънатни эргаштириб қўйдик. Қиёмат куни эса, улар (раҳматдан) йироқ қилинганлардандирлар.


Nay, but it is a glorious Qur'an. 	 Йўқ! У Қуръони мажиддур.


The disbelievers want you to show them the Day of Judgment immediately while the believers are afraid of it for they know it to be the truth. 	 У(қиёмат)га иймон келтирмайдиганлар унинг тезлашини истарлар, иймон келтирганлар эса, ундан қўрқувчидирлар, зотан унинг шубҳасиз ҳақ эканини билурлар.


Surely Allah and His angels bless the Prophet; O you who believe! call for (Divine) blessings on him and salute him with a (becoming) salutation. 	 Аммо «салот» Аллоҳ таоло томонидан бўлганида «дуо» маъносини йўқотади. Аллоҳ таолонинг Пайғамбаримизга (с. а. в.) саловот айтишининг маъноси у зотга (с. а. в.) ўз раҳматини юбориши, улуғлаши, мақомларини кўрсатиши ва фаришталар ҳузурида шаънларига мақтовлар айтишини англатади.)


O thou enveloped? 	 Эй бурканиб ётган!


Verily Allah is ever Forgiving, Merciful. 	 Аллоҳ мағфиратли ва раҳмли бўлган зотдир.


In four days He placed the mountains on it, blessed it, and equally measured out sustenance for those who seek sustenance. 	 У зот ўша(ер)нинг устида тоғларни қилди, уни баракотли қилди ва унинг (аҳли) ризқини тўрт кунда ўлчовли этиб тақдир қилди. Бу сўровчилар учундир», деб айт.


They said: "No wonder that he steals for a brother of his stole before." 	 Улар: «Агар бу ўғирлаган бўлса, бундан олдин унинг акаси ҳам ўғирлаган эди», дедилар. Юсуф буни кўнглига тугиб қўйди, уларга ошкор қилмади.


(It is) the fire of Allah, kindled, 	 У Аллоҳнинг шиддатли, ўчмас оловидир.


And that He destroyed the first [people of] 'Aad 	 Ва, албатта, биринчи Одни ҳалок қилган ҳам Ўзи.


and he shall return to his people, joyfully, 	 Ва аҳли ҳузурига хурсанд ҳолда қайтиб борар.


"Indeed there was a group among My bondmen who said, 'Our Lord! 	 Аниқки, Менинг бандаларимдан бир гуруҳи: «Эй Роббимиз, Биз иймон келтирдик. Бизни мағфират қилгин.


If you help (in the cause of) Allah, He will help you, and make your foothold firm. 	 Агар Аллоҳга ёрдам берсангиз, сизга ҳам ёрдам берадир ва қадамларингизни собит қиладир.


Slay not your children, fearing a fall to poverty, We shall provide for them and for you. 	 Болаларингизни фақирликдан қўрқиб ўлдирманг. Биз уларни ҳам, сизларни ҳам ризқлантирамиз.


When you divorce women, divorce them at their 'Iddah (prescribed periods), and count (accurately) their 'Iddah (periods). 	 Уларни уйларидан чиқарманглар ва ўзлари ҳам чиқмасинлар, илло, очиқ-ойдин фоҳиша иш қилган бўлсалар (чиқарилурлар). Ва ана шу нарсалар Аллоҳнинг чегараларидир.


Indeed in that (there) is a sure lesson for those who fear the torment of the Hereafter. 	 Албатта, бунда охират азобидан қўрққан кимса учун ибрат бордир.


Whom you fear as you fear each other? 	 Унинг мол-мулкингиздан чиқиб кетишини ҳам хоҳламайсиз. Аллоҳ берган ризққа ўз қулингиз шерик бўлишини хоҳламас экансиз, қандай қилиб Аллоҳга Унинг Ўзи яратган махлуқотларини шерикликка раво кўрасиз?


They said: "We shall not accept your Message until you cause a spring to gush forth for us from the earth; 	 Улар: «Токи бизга ердан чашма отилтирмагунингча зинҳор сенга иймон келтирмасмиз», дедилар.


And woe unto those who disbelieve, from the Fire! 	 Бас, куфр келтирганлар учун дўзах(азоби)дан вой бўлсин!


And Allah is the Best Devisor. 	 Аллоҳ эса у кишини қутқаришни ва Ўзига кўтаришни ирода қилди. Аллоҳнинг тадбири амалга ошди.


It was We who revealed the law (to Moses): therein was guidance and light. 	 Биз Тавротни нозил қилдик. Унда ҳидоят ва нур бор.


who are steadfast in prayer, who pay the religious tax, and who have strong faith in the life hereafter. 	 Улар намозни тўкис адо этадиган, закотни берадиган ва охиратга қаттиқ ишонадиганлардир.


and fears (Allah), 	 Ва (Аллоҳдан) қўрққан ҳолда бўлгандан эса...


offline 	 офлайн


And He is the Exalted in Might, the Wise. 	 У азиз ва ҳаким зотдир.


And Moses said: 'O Pharaoh! I am a Messenger from the Lord of the universe. 	 Мусо: «Эй Фиръавн, албатта, мен оламларнинг Роббидан Пайғамбарман.


Make not the calling of the Messenger among yourselves like your calling one of another. 	 Батаҳқиқ, Аллоҳ сизлардан паналаб, аста-аста суғирилиб чиқиб кетадиганларни яхши биладир. Унинг ишига хилоф қиладиганлар ўзларига фитна етиши ёки аламли азоб етишидан ҳазир бўлсинлар.


And though We had mercy on them and removed the distress which is on them, still they would obstinately persist in their transgression, wandering blindly. 	 Агар уларга раҳм қилиб, уларга етган зарарни кушойиш қилсак ҳам, туғёнларида бардавом бўлиб, адашиб-улоқиб юраверадилар.


Whoever honours that which is declared sacred by God may be sure that it counts for good in the sight of his Lord. 	 Ким Аллоҳ ҳаром қилган нарсаларга риоя қилса, бас, бу Робби ҳузурида унинг ўзи учун яхшидир.


There is no intercessor except by His permission. 	 Эсламайсизларми?! (Аллоҳ таоло Ўзининг Робблик–тарбиякунандалик сифати ила осмонлару ерни олти кунда яратган.


We will take revenge on the criminal. 	 Албатта, Биз жиноятчилардан интиқом олгувчилармиз.


Conspiracies are from Satan, that he may dishearten those who believe; but he will not harm them in the least, except by leave of God. 	 (Одатда иккита-иккита ёки кўпроқ бўлиб олиб, жамоатдан ажраб пичир-пичир қилиб гаплашиш кўриб турганлар қалбига шубҳа солади. «Биздан беркитиб булар ниманингдир маслаҳатини қилишаётган экан», деган хаёлга олиб боради.


Say: 'Surely God is able to send down a sign, but most of them know not.' 	 Сен: «Албатта, Аллоҳ оят-мўъжиза туширишга қодирдир», деб айт. Лекин кўплари билмаслар.


and you see people embracing the Religion of Allah in throngs, 	 Ва одамларнинг Аллоҳнинг динига тўп-тўп бўлиб кираётганини кўрсанг...


Will they not then give thanks? 	 Шукр қилмайдиларми?!


And amasses (wealth) then shuts it up. 	 Ва (молни) йиғиб беркитганни.


Such are the limits of the laws of God. 	 Эътикоф ўтирган одам иложи борича масжиддан чиқмай ибодат билан машғул бўлади.


"That [is yours], so taste it." 	 Мана шу сизники, тортаверинглар!


Surely We have sent you as a witness and as a bearer of good news and as a warner, 	 Албатта, Биз сени гувоҳлик берувчи, хушхабар элтувчи ва огоҳлантирувчи қилиб юбордик.


And you inhabited the homes of those who wronged themselves, and it became clear to you how We dealt with them, and We cited for you the examples. 	 (Ушбу ояти каримада Аллоҳ таоло Пайғамбаримизга (с. а. в.) ўзларининг асосий ишлари–одамларни огоҳлантиришда бардавом бўлишни амр этмоқда. Бошқа нарса билан, яъни, кимга иқоб тез келяптию кимга келмай тургани билан ишинг бўлмасин.


In which they will remain forever; in it they will find neither a protector nor any supporter. 	 Улар унда абадий бардавом қолурлар. На бир дўст ва на бир ёрдамчи топа олмаслар.


The worldly life is but useless amusement and sport (compared to) the life hereafter which is far better and is only for the pious. 	 Бу дунё ҳаёти ўйин-кулгудан ўзга ҳеч нарса эмас. Тақво қилувчилар учун охират ҳовлиси яхшироқдир.


We know all what the earth decreases from them; and with Us is a Book that retains. 	 Ҳақиқатда Биз уларни ер камайтираётганини билдик ва Бизнинг ҳузуримизда сақловчи китоб бор. (Ўлик кўмилгандан кейин аста- секин чириб, камайиб тупроққа қўшила боради.)


So I swear by the retreating stars - 	 (Кундузи) махфий бўлувчи(юлдуз)лар билан қасам.


And whoever does good deeds whether male or female and he (or she) is a believer-- these shall enter the garden, and they shall not be dealt with a jot unjustly. 	 Эркакми, аёлми–ким мўмин бўлган ҳолда яхшиликлар қилса, ана ўшалар жаннатга кирарлар ва уларга қилча ҳам зулм қилинмас. (Яхши амалларнинг мукофотини беришда эркагу аёлдан баробар иймон шарт қилиниб қўйилади.


And those they invoke other than Allah create nothing, and they [themselves] are created. 	 Уларнинг Аллоҳдан ўзга ибодат қилаётганлари ҳеч нарсани ярата олмаслар. Ҳолбуки, ўзлари яратиладилар.


O Man! 	 Эй инсон!


Whether We show you (O Muhammad SAW) part of what We have promised them or cause you to die, your duty is only to convey (the Message) and on Us is the reckoning. 	 Уларга ваъда қилганимизнинг баъзисини сенга кўрсатармиз ёки сени (ундан олдин) вафот этдираримз. Албатта, етказиш сенинг зиммангда, ҳисоб қилиш Бизнинг зиммамиздадир.


So on that day the unjust will not benefit from their excuses, nor will anyone ask them for compensation. 	 Бас, бугунги кунда зулм қилганларга маъзиратлари манфаат бермас ҳамда улар итобга ҳам қайтарилмаслар. (Ортга қайтсак, Аллоҳ рози бўладиган ишларни қилар эдик, деб ёлборсалар ҳам, қайтарилмайдилар.)


They swear by Allah to please you, while it is Allah and His Messenger whose pleasure they should seek if they truly believe. 	 Улар сизларни рози қилиш учун Аллоҳнинг номи ила қасам ичарлар. Агар мўмин бўлсалар, Аллоҳни ва Унинг Расулини рози қилмоқлари ҳақли эди.


If you call them to guidance, they will not follow you. 	 Агар уларни ҳидоятга даъват қилсангиз, сизга эргашмаслар.


Piety does not consist in entering your houses from the rear. 	 Демак, ҳаж ва ҳилолда ўзаро боғлиқлик бор. Шу боғлиқлик туфайли ҳилол ҳақида жавоб тушган оят ҳажга боғлиқ яна бир масалани ҳам ойдинлаштиради.


“If they discover you, they will stone you, or force you back into their religion; then you will never be saved.” 	 (Демак, йигитлар қаттиқ таҳдидга учраб, шаҳар аҳолиси уларга, динимизга қайтасизлар ёки сизларни тошбўрон қилиб ўлдирамиз, деганларидан кейингина қочиб ғорга бекинишган экан. Ғорга кириб, ухлаб турганларидан кейин ҳам ўша таҳдидни эсламоқдалар ва пул олиб шаҳарга таом учун борувчини эҳтиёт бўлишга, сездириб қўймасликка чорламоқдалар.


And say to those who do not believe, “Act according to your ability; and so will we.” 	 Иймон келтирмайдиганларга: «Имконингиз бор амалларни қилаверинг, биз ҳам амал қилувчилармиз.


I will certainly do something against your idols after you go away, turning back. 	 Аммо нима қилишларини очиқ-ойдин айтмадилар. Араб тилида «санам» деб бош қисми инсон шаклига ўхшатиб ишланган бутларга айтилади.)


Thou art my Protector in this world and in the Hereafter. 	 Сен дунёю охиратда менинг валиййимсан. Мени мусулмон ҳолимда вафот этдиргин ва солиҳларга қўшгин», деди.


Keep to forgiveness (O Muhammad), and enjoin kindness, and turn away from the ignorant. 	 Ул зот ҳақидаги ривоятларда кишини ҳайрон қолдирарли даражадаги ҳолатлар зикр этилган. Ул зотнинг саҳобаи киромлари, ҳақиқий мўмин-мусулмонлар ҳам доимо ояти каримада таъкидланганидек бўлишга, ана шу қоида асосида яшашга ҳаракат қилганлар.)


Be steadfast in your prayer, pay the religious tax, and seek protection from God; He is your Guardian, a gracious Guardian and Helper. 	 Бу нидо мусулмонларга энг маҳбуб мурожаат билан «Эй иймон келтирганлар», деб бошламоқда. Бу нидо ўзидан кейин келадиган амрларни алоҳида кўтаринки руҳда адо этишга ундайди.


Verily with us are heavy fetters and Scorch. 	 Албатта, Бизда оғир кишанлар ва жаҳаннам бор.


Until, when they come (before the Judgment-seat), (Allah) will say: "Did ye reject My Signs, though ye comprehended them not in knowledge, or what was it ye did?" 	 Токи улар келиб бўлгач, У зот: «Бизнинг оятларимизни ёлғонга чиқардингизми?! Уларни пухта англамай туриб-а?


When He will you bring you together for the Day of Gathering, it will be a day of privation [and regret]. 	 Ким Аллоҳга иймон келтирса ва солиҳ амаллар қилса, унинг гуноҳларини кечирур ва остидан анҳорлар оқиб турган жаннатларга киритур. Унда абадул-абад қолурлар.


Not equal among you are those who spent (freely) and fought, before the Victory, (with those who did so later). 	 Сизлардан ҳеч ким фатҳдан илгари эҳсон қилганларга ва урушда қатнашганларга баробар бўла олмайдир.


Have they not pondered the Word, or hath that come unto them which came not unto their fathers of old? 	 Наҳотки улар бу сўзни тадаббур қилиб кўрмадилар? Ёки уларга аввалги ота-боболарига келмаган нарса келибдими?


He is Hearing and Near.” 	 Албатта, У зот ўта эшитгувчи, яқиндир», деб айт.


It is to our Lord that we shall eventually return.” 	 Ана шунда унга маркаб миниш имконини берган зотни эсласа ва шу оятдаги дуони ўқиса, ҳамма нарса ўрнига тушади. Имом Муслим ривоят қилган ҳадисда қуйидагилар айтилади: «Расулуллоҳ (с. а. в.) қачон сафарга чиқиб уловга минсалар, уч марта «Аллоҳ акбар», деб такбир айтар ва қуйидагиларни ўқир эдилар: «Бизга буни бўйсундирган зот покдир.


Save yourselves and your families from the fire, the fuel of which is men and stones – appointed over it are the extremely strict angels, who do not refuse the command of Allah and carry out whatever they are commanded. 	 Ўзингизни ва аҳли аёлингизни ёқилғиси одамлару тошдан бўлган ўтдан сақланг. Унинг тепасида қўпол, дарғазаб фаришталар бўлиб, улар Аллоҳнинг амрига исён қилмаслар ва нимага буюрилсалар, шуни қилурлар.


Those who believe and reform have nothing to fear, nor shall they grieve. 	 Ким иймон келтириб, амали солиҳ қилса, уларга хавфу хатар йўқ ва улар ранжимаслар.


Son, establish Prayer, enjoin all that is good and forbid all that is evil, and endure with patience whatever affliction befalls you. 	 Эй ўғилчам, намозни тўкис адо қил, яхшиликка буюриб, ёмонликдан қайтар ва ўзингга етган мусибатга сабр қил.


On the Day whereon Allah will raise them all together and declare Unto them that which they have worked. 	 Аллоҳ барчаларини қайта тирилтирадиган кунда, уларга қилган ишларининг хабарини берур.


A sending down from the Merciful, the Compassionate. 	 (Бу) Роҳман ва Раҳийм томонидан нозил қилинган.


Say: "(Nay!) be ye stones or iron, 	 Сен: «Тош ёки темир бўлиб олинглар.


And they proffer unto Allah submission on that day, and all that they used to invent hath failed them. 	 Ўшал кунда у(мушрик)лар Аллоҳга таслим бўлурлар ва уйдириб юрган нарсалари ботил бўлур. (Охиратда буту санамларимиз бизга шафоатчи бўлур, дея ўзларича тўқиб чиқарган умидлари ботил бўлади.)


The likeness of those who have taken to them protectors, apart from God, is as the likeness of the spider that takes to itself a house; and surely the frailest of houses is the house of the spider, did they but know. 	 (Аллоҳдан ўзганинг йўлини тутганлар, унинг уйидан ўзга уйда яшашни ихтиёр қилганлар ўзларининг ўргимчак уясида яшашни ихтиёр қилаётганларини кошки билсалар эди. Уларнинг тузган тузумлари худди ўргимчак уясига ўхшаб, ўта нимжон эканини билсалар эди.


But when it does actually come upon them, where will any time be left for them to take heed? 	 Қиёматнинг энг катта аломатларидан бири Муҳаммад алайҳиссаломнинг Пайғамбар этиб юборилишлари. Чунки у киши Пайғамбарларнинг охиргиларидирлар.


Lo! He loveth not the proud. 	 Албатта, У мутакаббирларни хуш кўрмас.


They would not be availed by the enjoyment with which they were provided. 	 Ўша ҳузурланиб юрган нарсалари нимага асқотур?!


God is All-forgiving and All-merciful. 	 Ва Аллоҳ кечирувчи, раҳмли зотдир.


If Allah visits you with affliction, none can remove it except He; and if He touches you with good, indeed, He has power over all things. 	 (Бу дунёда хоҳласа зарар етказувчи Зот ягона Аллоҳнинг Ўзидир. Агар У Зот бирор бандага зарар етказадиган бўлса, бутун дунё бир бўлиб ҳаракат қилганда ҳам, ўша бандадан зарарни кетказишга қодир бўла олмайдилар.


And among us there are righteous folk and among us there are far from that. 	 Ва, албатта, биздан солиҳлар ҳам ва бошқалар ҳам бор.


Our Lord, give us what Thou hast promised us by Thy Messengers, and abase us not on the Day of Resurrection; Thou wilt not fail the tryst.' 	 Аллоҳни тик турган, ўтирган ва ёнбошлаган ҳолларда эслаш даражаси улуғ даража бўлиб, инсон ибодатга олий мақомга эришгандагина ушбу даражага кўтарилади. Шундай даражада тафаккур қилган одам қалби соф ҳолга келади ва дуо қилса, ижобат бўладиган мақомга етади.)


by the promised day, 	 Ва ваъда қилинган кун билан қасам.


(Sure enough the rich person's) fruits were all destroyed and he began to wring his hands in grief for all that he had invested in his garden. He found his garden tumbled to its trellises and said, "Would that I had not considered anything equal to my Lord". 	 Ва унинг меваси (ҳалокат-ла) ўралди. Ўзи эса, унга сарф қилгани ҳасратидан чапак чалиб, боғида ишкомлар йиқилиб ётганини кўриб: «Қани энди Роббимга ҳеч кимни шерик қилмаганимда», деб қолаверди.


The Companions of the Left (O Companions of the Left!) 	 Ва чап тараф эгалари. Чап тараф эгалари не(бадбахтлар)дир?!


Many of the People of the Book are eager to turn you into unbelievers after your faith, out of their inner envy, after the truth had become manifest to them. 	 Аҳли китоблардан кўплари уларга ҳақ равшан бўлганидан кейин, ўзларича ҳасад қилиб, сизларни иймонли бўлганингиздан кейин кофирликка қайтармоқчи бўладилар.


Verily the Scorch! that shall be his resort. 	 Бас, албатта, Жаҳийм ўрин бўладир.


And if they seek help of you for the religion, then you must help, except against a people between yourselves and whom is a treaty. 	 (Исломда «вала»-валийлик ақида асосида бўлади. Ким мўмин-мусулмон бўлиб, Исломга кирар экан, бошқа ҳамма восита ва алоқалардан узилиб, ақида ила боғланади.


Soon We will brand him on the nose. 	 Тезда унинг тумшуғига белги қўямиз.


He is the Most Merciful, the Forgiver. 	 Ва У ўта раҳмли ва ўта мағфиратли зотдир.


The fire will shoot out sparks as big as huge towers 	 Албатта у (жаҳаннам) қасрдек учқунларни отадир.


This is Hell which the Mujrimun (polytheists, criminals, sinners, etc.) denied. 	 Жиноятчилар ёлғонга чиқараётган жаҳаннам шу бўлур.


From among jinn and among people.” 	 Жинлардан ва одамлардан бўлганнинг ёмонлигидан, деб айт. (Оятда зикр қилинган «беркиниб, кўриб турувчи»дан мурод шайтондир.)


O you who believe, remember the favours of God to you when an army came against you and We sent a wind against them and forces that you did not see. 	 Аллоҳ нима қилаётганингизни яхши кўриб тургувчи эди. (Ўша пайтда устингизга аҳзоб–Қурайш ўзининг одамлари ва малайлари билан ҳамда Ғатафоннинг турли қабилалари бирлашиб, бостириб келишган эди.


Indeed for Allah only is the kingship of the heavens and the earth; He gives life and He gives death; and other than Allah, you have neither a Protector nor any Supporter. 	 У тирилтирур ва ўлдирур. Сизларга Аллоҳдан бошқа дўст ҳам йўқ, ёрдамчи ҳам йўқ.


But if ye remit it by way of charity, that is best for you if ye only knew. 	 Садақа қилмоғингиз, гар билсангиз, ўзингиз учун яхшидир.


What, do they believe in vanity, and do they disbelieve in God's blessing? 	 Ҳеч ким уларга тегмас, ҳатто ёмон қарамас, балки Ҳарами Шарифнинг юзидан уларни ҳам улуғлар, эҳтиром қилар эдилар. Ҳарамнинг чегарасидан ташқаридагиларни эса, хоҳлаганлар ўлдирар, хоҳлаганлар олиб кетиб, қул қилар ёки молу дунёсини тортиб олар эди.)


They said, ‘We worship idols, and are constant in our devotion to them.’ 	 Ва уларга ихлос ила ибодат қилишда бардавом бўлурмиз», дедилар. (Тош ёки бошқа нарсадан юзи инсон юзига ўхшатиб ишланган бутга «санам» дейилади.)


But Allah has endeared the Belief to youand beautified it in your hearts, and has made detestable to you disbelief, wrongdoing, and disobedience. 	 Лекин, Аллоҳ сизларга иймонни маҳбуб қилди ва уни қалбларингизда зийнатлади ва сизларга куфрни, фисқни ва исённи ёмон кўрсатди.


The life of this world is nothing but diversion and play, and the Home of the Hereafter is the Life, if they only knew. 	 Бу дунё ҳаёти фақат ўйин-кулгидан иборатдир. Агар билсалар, охират диёри, ана ўша ҳақиқий ҳаётдир.


We have made lawful unto thee thy wives unto whom thou hast paid their dowries, and those whom thy right hand possesseth of those whom Allah hath given thee as spoils of war, and the daughters of thine uncle on the father's side and the daughters of thine aunts on the father's side, and the daughters of thine uncle on the mother's side and the daughters of thine aunts on the mother's side who emigrated with thee, and a believing woman if she give herself unto the Prophet and the Prophet desire to ask her in marriage - a privilege for thee only, not for the (rest of) believers - We are Aware of that which We enjoined upon them concerning their wives and those whom their right hands possess - that thou mayst be free from blame, for Allah is ever Forgiving, Merciful. 	 (Ушбу ояти каримада ва бундан кейин келадиган икки оятда Пайғамбаримизга (с. а. в.) қандай аёлларнинг никоҳи дуруст экани ҳақида, у зот (с. а. в.) билан турмуш қурган ва қурадиган аёлларга тегишли масалалар устида сўз юритилади. Ушбу оятда зикр қилинган уйланиш бобидаги — никоҳда тўрттадан ортиқ аёлни ушлаб туришни, мазкур тоифа аёлларга уйланишни, чўри тутишни, ўз нафсини ҳадя қилган хотинга маҳрсиз, гувоҳсиз уйланишни, эй Набий, сенга танглик бўлмаслиги учун қилдик.)


So let the Children of Israel go with me.' 	 Мусо (а. с.) унга ҳақиқий Робб Аллоҳ эканини тушунтириб, Бани Исроилни озод қилиш ўша ягона Аллоҳнинг–ҳақиқий Роббнинг амри ни изҳор этдилар.)


Some of them will turn to others, questioning each other. 	 Бас, улар бир-бирларидан сўрай бошлайдилар.


But whoever overlooks from his brother anything, then there should be a suitable follow-up and payment to him with good conduct. 	 Ундан кейин ким душманлик қилса, унга аламли азоб бор. (Бу ояти каримада Аллоҳ таоло қасос олишда адолат бўлишини, ҳаддан ошмасликни уқдириб, «ҳурга ҳур, қулга қул, аёлга аёл», деб тушунтирмоқда.


Had your Lord wanted, He would have made all people one united nation. 	 Агар Роббинг хоҳласа, одамларни бир уммат қиларди.


Indeed, if this were so then I would be amongst the harmdoers' 	 (Ушбу ояти каримада Нуҳнинг (а. с.) ўз шахслари ва Пайғамбарликлари хусусиятларини қавмларига қандай васф қилиб берганлари баён қилинмоқда.)


Surely your Lord will recompense all to the full for their deeds. 	 Албатта, Роббинг ҳаммага амалларига яраша тўлиқ вафо қилур.


He said, 'That wherein my Lord has established me is better; so aid me forcefully, and I will set up a rampart between you and between them. 	 Бас, сиз менга куч ила ёрдам беринг. Сиз билан уларнинг орасида бир девор қилажакман.


And He made its night dark, and started its light. 	 Кечасини қоронғу ва кундузини ёруғ қилди.


He surely knows what state you are in; and on the day they go back to Him. 	 У зот сизнинг қай ҳолатда эканингизни яхши биладир.


We delivered you from Pharaoh's people, who afflicted you with dreadful torment, slaying your male children and sparing only your daughters. 	 Сизларни ёмон азобларга қўяётган, ўғилларингизни ўлдириб, қизларингизни тирик қолдираётган Фиръавн аҳлидан қутқарганимизни эсланг!


And if ye find no-one therein, still enter not until permission hath been given. 	 Бас, агар у(уй)ларда бирортани топмасангиз, то сизга изн берилмагунча уларга кирманг.


This is a very easy thing for God to do. 	 Яъни, ботил йўл билан мол еганларни дўзахга киритиш Аллоҳ учун осондир, xеч ким қочиб, ҳийла қилиб қутула олмайди.)


Whoso transgresseth after this, for him there is a painful doom. 	 Бундан кейин ким тажовуз қилса, унга аламли азоб бор.


I inspired the disciples to have faith in Me and Mine Messenger: they said, 'We have faith, and do thou bear witness that we bow to Allah as Muslims'". 	 Бу оятдаги «ваҳий юборганимда» деган сўзлардан Пайғамбарларга юбориладиган ваҳийни тушунмаслик керак. Араб тилида, Қуръон истилоҳида «ваҳий» сўзи «илҳом» маъносида ҳам ишлатилади.)


But it may be that you dislike something while it is good for you, and it may be that you like something while it is bad for you. 	 Лекин Ислом одамларга ёқадиган нарсаларни эмас, балки уларга фойда, икки дунёда бахт–саодат келтирадиган амалларни таклиф қилади. Инсонга ёқмайдиган жанг, нафақа каби нарсалар аслида ўзи учун яхши бўлади.


In it are men who love to purify themselves. 	 Унда покланишни севадиган кишилар бор.


“The Lord of Moosa and Haroon.” 	 Мусо ва Ҳоруннинг Роббига», дедилар.


Allah's promise is the very truth. 	 У кунда бирдан-бир фойда берадиган нарса иймон ва яхши амал бўлади. Ана ўшандай кундан қўрқиш барча одамларнинг одамийлик бурчидир.


And indeed their Lord answers them: 'I do not waste the labor of any that labors among you, male or female you are from each other. 	 Роббилари уларнинг (дуоларини) истижобат қилиб: «Мен сизлардан эркагу аёл амал қилувчининг амалини зое қилмайман. Баъзингиз баъзингиздансиз.


Tell them: “What do you think, then, of the deities whom you call upon instead of Allah? If Allah should will that an affliction befall me, will those deities remove the harm inflicted by Him? 	 Сен: «Менга хабар беринглар-чи! Сиз илтижо қилаётган Аллоҳдан бошқа нарсалар, агар Аллоҳ менга зарарни ирода қилса, ўшалар унинг зарарини аритгувчи бўла олурларми?!


And they say: Why does he not bring to us a sign from his Lord? 	 Улар: «Бизга Роббидан оят-мўъжиза келтирса эди», дейдилар. Ахир, уларга аввалги саҳифалардаги нарсаларнинг баёноти келмадими?


God knows those of you who slip away on some pretext. 	 Унинг ишига хилоф қиладиганлар ўзларига фитна етиши ёки аламли азоб етишидан ҳазир бўлсинлар. (Ушбу ояти кариманинг биринчи жумласи ҳақида уламолар уч хил фикр айтганлар.


But then We never send the angels down save with the purpose (of enforcing their doom), after which they will not be given more respite. 	 У ҳолда уларга қараб турилмас. (Фаришталарни туширган чоғимизда кофирларга қараб турилмай улар ҳалок қилинади.)


Indeed there are Signs in this for those who hearken. 	 Одам боласининг уйқуга эҳтиёжи жуда каттадир. Буни билиш, англаб етиш учун бирор кун уйқусиз юришнинг ўзи етади.)


We let loose on all of them a squall of claystones, except for the house of Lot whom We saved at dawn 	 Албатта, Биз уларнинг устига (тош) бўрон юбордик. Фақат Лут хонадонига саҳар чоғи нажот бердик.


Do you see any sign of them, or hear the least whisper of them? 	 Улардан бирортасини ҳис этасанми ёки шарпасини эшитасанми?!


And establish the measures justly, nor decrease the due weight. 	 Адолат ила ўлчанг ва тарозудан уриб қолманг.


Muhammad is but an apostle; [other] apostles have passed before him. 	 Агар у ўлса ёки қатл қилинса, орқангизга қайтасизми?! Кимки орқасига қайтса, Аллоҳга ҳеч зарар келтира олмас.


Some still survive, and some have been mowed down. 	 Улардан (ўз ўрнида) турганлари ҳам бор, йиқилганлари ҳам бор.


Did they not disbelieve in that which was given unto Moses of old? 	 (Ҳа, Муҳаммаддан (с. а. в.) илгари улар Мусога алайҳиссалом тушган нарсага ҳам куфр келтирган эдилар. Энди бўлса, Муҳаммадга (с. а. в.) иймон келтирмасликларига Мусога алайҳиссалом берилган нарсага ўхшаш нарса у кишига берилмаганини сабаб турибдилар.


Say to those who disbelieve: 'Do according to your station; we are doing according to our station' 	 Иймон келтирмайдиганларга: «Имконингиз бор амалларни қилаверинг, биз ҳам амал қилувчилармиз.


Excellent is the protector, and Excellent is the helper. 	 У қандай ҳам яхши хожа ва қандай ҳам яхши нусрат бергувчи!


Then they shall be hurled therein, they and the seduced ones. 	 Бас, унга улар, иғвога учганлар.


Surely that was a great trial from your Lord. 	 Ундан қутулиш неъматини бериш иккинчи бир синовдир. Биринчисида банда сабр қилиб, иккинчисида шукр қилиб синовдан ўтиши керак.)


Do not make them your friends or allies, 	 Улардан дўст ҳам, ёрдамчи ҳам тутманг.


But they ham-strung her: then did they become full of regrets. 	 Бас, у(туя)ни сўйдилару надомат чекувчига айландилар.


So call on no other god but God, lest you are condemned to torment; 	 Аммо бу оятда ширкнинг нақадар улкан гуноҳ эканлигини англатиш учун фаразан шу маъно келтирилган. Пайғамбардек (с. а. в.) зот ширк келтириб, азобдан қутула билмаса, бошқаларнинг ҳоли нима бўлишини билиб олиш қийин эмас.)


Had right been on their side they would have come to him submissively. 	 Агар ҳақ улар(тарафда) бўлса, у (Пайғамбар)га бўйин эгиб келурлар.


Such is the reward of disbelievers. 	 Ана ўша кофирларнинг жазосидир.


So Allah divinely revealed to His bondman, whatever He divinely revealed. 	 Ва У зот бандасига нимани ваҳий қилган бўлса, етказди.


The ignorant ones say the same thing. 	 (Самовий китоб эгаси бўлмаган халқлар оятда илоҳий таълимотларни «билмайдиган кимсалар» деб аталяпти.


And there is a sign in the night for them. 	 Биз уни кундуздан шилиб оламиз. Бас, улар бирдан зулматда қолгувчилардир.


There is not a secret consultation between three, but He makes the fourth among them, - Nor between five but He makes the sixth,- nor between fewer nor more, but He is in their midst, wheresoever they be: In the end will He tell them the truth of their conduct, on the Day of Judgment. 	 Бешта бўлсалар, У зот олтинчидир, бундан оз бўлса ҳам, кўп бўлса ҳам ва қаерда бўлсалар ҳам, албатта, Аллоҳ улар биландир. Сўнг қиёмат кунида уларга қилган ишларидан хабар берадир.


Their brother Noah said to them, “Do you not fear? 	 Ўшанда уларга биродарлари Нуҳ деди: «У зотдан қўрқмайсизми?!


He created the human 	 Инсонни яратди.


And when he came to it, a voice was uttered from the right side of the valley in the blessed spot of the bush, saying: O Musa! surely I am Allah, the Lord of the worlds. 	 Бас, қачонки унинг олдига етиб келганида, водийнинг ўнг томонидан, муборак жойдан, дарахтдан унга: «Эй Мусо, албатта, Мен, Ўзим, оламларнинг Робби Аллоҳдирман.


(From nothingness to life in this world, to death and then Resurrection.) 	 Онанинг қорнида бир марта ва қиёмат куни иккинчи марта тирилтирдинг. Сенинг ҳар бир нарсага қодир эканингни ҳам эътироф қилдик.)


There is indeed a sign in that for you, should you be faithful.’ 	 (Толутнинг ҳақиқатда Аллоҳ томонидан тайин қилинган подшоҳ эканини Бани Исроилга исбот этиш учун уларга қоил қолдирадиган, одатдан ташқари, Аллоҳдан бошқа ҳеч кимнинг қўлидан келмайдиган бир мўъжиза содир этиляпти. Маълумки, Уламоларимиз ушбу ҳодисани Пайғамбарлардан қолган нарсаларни табаррук тутишга далилдир, деганлар.


[Are] men whom neither commerce nor sale distracts from the remembrance of Allah and performance of prayer and giving of zakah. 	 Бир кишиларки, уларни тижорат ҳам, олди-сотди ҳам Аллоҳнинг зикридан, намозни тўкис адо этишдан ва закот беришдан машғул қила олмас.


Thou shalt not behold in the Compassionates creation any over-sight; then repeat thy look, beholdest thou any crack? 	 Қайта назар сол! Бирор камчилик кўряпсанми?


You will certainly receive a never-ending reward. 	 Ва албатта, сенга миннат қилинмайдиган ажр бордур.


They will find (then) no protecting friend nor helper. 	 На бир дўст ва на бир ёрдамчи топа олмаслар.


As for those from whom ye fear rebellion, admonish them and banish them to beds apart, and scourge them. 	 Жумладан, эркак киши оила раҳбари бўлса ва у ўз раҳбарлигини шариатда кўрсатилгандек адо этса, бундай оилалар бахт-саодатга соҳиб бўлмоқда. Бу кўрсатмага юрмаган оилалар эса, бахтсизликка учрамоқда, шундайлардан ташкил топган жамиятлар ҳам бахтсизликка дучор бўлмоқда.


And assuredly We have destroyed the cities round about you. and We have variously propounded our signs, that haply they might return. 	 Ҳақиқатда, атрофингиздаги шаҳар-қишлоқларни ҳалокатга учратдик ва шоядки, ўзларига қайтсалар, деб ҳужжат-далилларни баён қилдик. (Аллоҳ таоло Макка мушрикларига ўзлари хабардор бўлган, уларнинг атрофида куфри ва инкори туфайли ҳалокатга учраган Од, Самуд, Сабаъ ва Лут қавмларини эслатмоқда.)


Indeed, Satan induces [dissension] among them. 	 Албатта, шайтон ораларини бузиб турадир.


They say, "Our Lord, why have You ordered us to fight? If You would only postpone it for a little while longer!" 	 Ва: «Эй Роббимиз, бизга урушни нега фарз қилдинг, бир оз ортга суриб турсанг бўлмасмиди?!» демоқдалар.


If Allah helps you, none can overcome you. 	 Агар сизга Аллоҳ нусрат берса, сиздан ғолиб келувчи йўқ.


He is OftForgiving, Most Ready to appreciate (good deeds and to recompense). 	 Албатта, У ўта мағфиратли ва ўта шукр қилгувчидир.


And piety (for all creatures) as from Us, and purity: He was devout, 	 Ва Ўз томонимиздан меҳрибонлик ва поклик (бердик). Ҳамда у тақводор эди.


There is no animal that crawls on the earth, no bird that flies with its two wings, but are communities like you. 	 Ер юзидаги юрувчи ҳар бир жонзот ва икки қаноти ила учувчи қуш борки, ҳаммаси сиз каби умматлардир. Китобга ҳеч нарсани қўймай ёзганмиз.


Of the People of the Scripture there is a staunch community who recite the revelations of Allah in the night season, falling prostrate (before Him). 	 Аҳли китоблардан Аллоҳнинг оятларини сажда қилган ҳолларида кечасида тиловат қиладиган яхши тоифалари ҳам бор.


exalt Him at dawn and in the evening. 	 (Эрталаб ҳам, кечқурун ҳам дунёда катта ўзгаришлар рўй беради. Шунинг учун ҳам бу икки вақтда Аллоҳни поклаб ёд этиш алоҳида таъкидланмоқда.)


To Him belongs the Kingdom, and to Him all praise is due, and He is Able to do all things. 	 Мулк Унга хосдир, мақтов ҳам Унга хосдир ва У барча нарсага қодирдир.


What do they quarrel about? 	 Нима ҳақида сўрашади?


We have indeed revealed this (Message) in the Night of Power: 	 Албатта, Биз у(Қуръон)ни Лайлатул Қадр да туширдик.


There is no Najwa (secret counsel) of three, but He is their fourth (with His Knowledge, while He Himself is over the Throne, over the seventh heaven), nor of five but He is their sixth (with His Knowledge), not of less than that or more, but He is with them (with His Knowledge) wheresoever they may be; and afterwards on the Day of Resurrection, He will inform them of what they did. 	 Бешта бўлсалар, У зот олтинчидир, бундан оз бўлса ҳам, кўп бўлса ҳам ва қаерда бўлсалар ҳам, албатта, Аллоҳ улар биландир. Сўнг қиёмат кунида уларга қилган ишларидан хабар берадир.


Certainly We created man from an extract of clay. 	 Қасамки, батаҳқиқ, инсонни лой сулоласидан яратдик.


And disobeyed (each) the messenger of their Lord; so He punished them with an abundant Penalty. 	 Бас, улар Роббиларининг Расулига осий бўлдилар. Дарҳақиқат, У зот уларни қаттиқ тутишлик билан тутди.


By Allah, you shall be questioned about your forgeries! 	 Ўша ҳайвон аталгандан сўнг, бу фалон худонинг насибаси, деб унга алоҳида эҳтиром ила муомала қилинарди. Ўша ҳайвон минилмас, устига юк юкланмас, сути ичилмас, гўшти ҳам ейилмас эди.)


All praise is due to Allah, the Originator of the heavens and the earth, the Maker of the angels, apostles flying on wings, two, and three, and four; He increases in creation what He pleases; surely Allah has power over all things. 	 Ҳамду сано осмонлару ерни йўқдан бор қилган, фаришталарни икки, уч, тўрт қанотли элчилар қилган Аллоҳга бўлсин. У зот махлуқотларда нимани хоҳласа, зиёда қиладир.


And Allah guideth not wrongdoing folk. 	 (Ушбу ояти карима Иброҳим алайҳиссалом билан у кишининг даврларида ўтган бир ҳукмдор подшоҳнинг тортишувини ҳикоя қилади.)


And whoever disbelieves, let not his disbelief grieve you; to Us is their return, then will We inform them of what they did surely Allah is the Knower of what is in the breasts. 	 Бас, Биз уларга нима амал қилганлари хабарини берурмиз. Албатта, Аллоҳ қалблардаги нарсаларни ўта билгувчидир.


And when Thy Lord proclaimed He would send forth against them, unto the Day of Resurrection, those who should visit them with evil chastisement. 	 Роббинг, албатта, уларнинг устларига қиёмат кунигача уларга ёмон азобни тоттирадиганларни юборишни эълон қилганини эсла!


They said, “Allah has created a son for Himself”- Purity is to Him! 	 Бу ҳақда сизнинг ҳеч қандай далилингиз йўқ-ку! Аллоҳга нисбатан билмаган нарсангизни айтаверасизми?


But when You had taken me away, You Yourself were watchful over them, and You are witness to all things. 	 (Яъни, қилган ишлари, айтган гаплари ва бошқа нарсаларига гувоҳ бўлдим. Жумладан, сенинг амрингни қанақа қабул қилишларига гувоҳ бўлдим.


And He is the Merciful, the Forgiving. 	 Ва У ўта раҳмли ва ўта мағфиратли зотдир.


And not one of you could have withheld Us from him. 	 Бас, сизлардан ҳеч ким уни тўсиб қола олмас.


Prayed Nooh, “O my Lord! They have disobeyed me, and they follow the one whose wealth and children increase nothing for him except ruin.” 	 Нуҳ: «Эй Роббим, албатта улар менга исён қилдилар ва моли, бола-чақаси хусрондан бошқани зиёда қилмаганга эргашдилар.


Allah sets forth another parable: There are two men, one of whom is dumb and has no power over anything; he is a burden to his master, and wheresoever his master directs him, he fails to bring forth any good. 	 Аллоҳ икки кишини зарбул масал келтирди. Бири соқов, ҳеч нарсага қодир бўлмайдир.


Or [any] creation of that which is great within your breasts." 	 Ёки кўнгилларингизда катта кўринган бошқа бирон махлуқ бўлиб олинглар», деб айт.


to substitute a better than they; We shall not be outstripped. 	 Ўринларига улардан яхшироқларини алмаштиришга қодирмиз ва Биз бу ишни қилишдан ожиз эмасмиз.


Thou shalt assuredly find me, if God wills, one of the righteous.' 	 Иншааллоҳ, менинг солиҳ кишилардан эканимни кўрасан», деди.


We delivered Moses and every one with him, 	 Мусо ва унга эргашганларга, ҳаммаларига нажот бердик.


Muhammad is not but a messenger. 	 Муҳаммад ҳам бир Пайғамбар, холос. Ундан аввал ҳам Пайғамбарлар ўтган.


And fulfill the Covenant of Allah (Bai'a: pledge for Islam) when you have covenanted, and break not the oaths after you have confirmed them, and indeed you have appointed Allah your surety. 	 Агар аҳдлашсангиз Аллоҳнинг аҳдига вафо қилинг. Қасамларни таъкид қилинганидан сўнг бузманг.


But if a bounty from God visits you, he will surely say, as if there had never been any affection between you and him, 'Would that I had been with them, to attain a mighty triumph!' 	 Агар сизга Аллоҳдан фазл етса, худди сиз билан унинг орасида дўстлик бўлмагандек, «Қани эди мен ҳам улар билан бўлганимда, улуғ зафар қозонар эдим», дейди.


You will also find persons who, while wishing to live in peace with you as well as with their own people, turn to civil war the moment they are called to it. 	 Сиздан ҳам, ўз қавмларидан ҳам омонда бўлишни хоҳлайдиган, фитнага қайтарилган чоғларида унга шўнғийдиган бошқа бирларни ҳам кўрасизлар. Агар сиздан четланмасалар, сизга тинчликни таклиф қилмасалар ва қўлларини тиймасалар, бас, уларни тутинг ва қаерда топсангиз, ўлдиринг.


with down-cast eyes they shall go forth from their graves, as though they were scattered locusts. 	 Улар қабрлардан, кўзлари қўрқинчга тўлган ҳолда, худди ёйилган чигирткага ўхшаб чиқиб келурлар.


Say, "O My servants who have believed, fear your Lord. 	 Сен менинг тарафимдан: «Эй иймон келтирган бандаларим, Роббингизга тақво қилинг. Бу дунёда гўзал амал қилганларга гўзаллик бордир.


Moreover He comprehended in His design the sky, and it had been (as) smoke: He said to it and to the earth: "Come ye together, willingly or unwillingly." 	 Сўнгра тутун ҳолидаги осмонга юзланиб, унга ва ерга: «Икковингиз ихтиёр қилган ҳолингизда ёки мажбур бўлган ҳолингизда келинг!» деди. Икковлари: «Ихтиёр қилган ҳолимизда келдик», дедилар.


The Fire; they are exposed to it, morning and afternoon, and on the Day when the Hour will be established (it will be said to the angels): "Cause Fir'aun's (Pharaoh) people to enter the severest torment!" 	 (Қиёмат) соати қоим бўлганида эса: «Фиръавн аҳлини энг ашаддий азобга киритинглар», дейилур. (Демак, ўша Фиръавн аҳлини ўраб олган ёмон азоб бир оловдир.


You are only a warner for those who are afraid it. 	 Албатта сен ун(қиёмат)дан қўрққанларга огоҳлантирувчисан, холос.


A believing bondwoman is better than a woman who associates partners with God, however pleasing she may appear to you. 	 Ва мушриклар иймонга келмагунларича (мўминани)уларга никоҳлаб берманг. Шубҳасиз, мўмин қул мушрикдан, гар сизни ажаблантирса ҳам, яхшидир.


We have indeed sent it down in a blessed night – indeed it is We Who warn. 	 Бу кеча, дунё тарихидаги энг муборак кечадир. Чунки, бу кечада Аллоҳ таолонинг охирги, баркамол ва бутун инсониятга қиёмат кунигача саодат йўлини кўрсатиб берувчи китоби туша бошлаган.)


Allah has made the Ka'bah the Sacred House, as an establishment for people; and the Sacred Month, and the offering, and the necklaces, in order that you know that Allah has knowledge of all that is in the heavens and the earth; and that Allah has knowledge of all things. 	 Аллоҳ Каъбани–Байтул Ҳаромни, ҳаром ойни, ҳадийни ва осиладиган белгиларни одамлар учун асос қилиб қўйди. Бу эса, Аллоҳ албатта осмонлару ердаги нарсаларни билишини ва албатта Аллоҳ ҳар бир нарсани билувчи зот эканини билишингиз учундир.


He said, “Even so, God does whatever He wills.” 	 У зот: «Шундоқ, Аллоҳ хоҳлаганини қилади», деди.


Those who believe fight in the cause of Allah, and those who reject Faith Fight in the cause of Evil: So fight ye against the friends of Satan: feeble indeed is the cunning of Satan. 	 Иймон келтирганлар Аллоҳнинг йўлида жанг қилурлар. Куфр келтирганлар тоғутнинг йўлида жанг қилурлар.


Have ye then no sense? 	 Одамлар ақлнини ишлатишлари лозим. Яна Қуръонга қайтиб, унга амал қилмоқлари шарт.)


Surely that to which you call me has no say in this world or in the life to come, that our return is to God alone, and that the transgressors shall be the inmates of the Fire. 	 Ҳеч шубҳа йўқки, албатта, сиз мени унга чақираётган нарсанинг дунёда ҳам, охиратда ҳам даъватга ҳаққи йўқдир. Албатта, қайтиб бораримиз Аллоҳгадир.


I did it not of my own accord. 	 Бас, Роббинг икковларининг вояга етишини ва хазиналарини чиқариб олишини ирода қилди. Бу Аллоҳнинг раҳмати ила бўлди.


Allah has promised that you take many spoils. 	 Аллоҳ сизларга кўпгина ўлжаларни ваъда қилди. Уларни олсангизлар, бунисини сизга тезлатиб берди, (ўтган воқеа) мўминларга ибрат бўлиши учун ва сизларни сироти мустақиймга бошлаш учун одамларнинг қўлини сиздан тўсди.


but you shall not be recompensed except for what you were doing. 	 Қилиб ўтган нарсангиздан бошқа нарсанинг жазосини олмассиз.


That is because ye had been exulting in the earth without right, and because ye had been strutting. 	 Мана шуларингиз ер юзида ноҳақдан шодланиб юрганингиз ва кибру ҳавога берилиб юрганингиз учундир.


So be patient. Your patience is solely from God. 	 Сабр қил, сенинг сабринг фақат Аллоҳ ила бўлур.


Enter My Paradise." 	 Ва жаннатимга киргин!


And your Lord inspired the bee: “Set up hives in the mountains, and in the trees, and in what they construct.” 	 Роббинг асаларига: «Тоғлардан, дарахтлардан ва кўтарилган сўритоклардан уй тутгин.


On that day men will return towards their Lord, in different groups, in order to be shown their deeds. 	 Ўша кунда одамлар гуруҳ-гуруҳ бўлиб, амалларини кўриш учун жойларидан қўзғаладир.


When it is recited to them they say: "We believe in it for it is the Truth from our Lord. 	 Уларга тиловат қилинган чоқда: «Биз унга иймон келтирдик. Албатта, у Роббимиздан келган ҳақдир.


He creates whatever He wills. 	 Туғилган чоғида ҳам инсон боласи энг заиф бола бўлади. Узоқ йиллар ўзи мустақил равишда бирор иш қила олмайди.


Are we then not to die 	 Биз ўлгувчи эмас эканмизми?!


And remember Allah's favour unto you: How ye were enemies and He made friendship between your hearts so that ye became as brothers by His grace; and (how) ye were upon the brink of an abyss of fire, and He did save you from it. 	 (Ояти каримадаги «Аллоҳнинг ипи» деган иборадан Қуръони Карим тушунилади. Жарга қулаш хавфидаги инсон ип-арқонни маҳкам ушласа, қутилиб қолганидек, дўзах тубига қуламасликнинг ҳам бирдан-бир чораси–Қуръони Каримни маҳкам ушлашликдир.


And the heaven He raised and imposed the balance 	 Осмонни баланд кўтарди ва тарозуни ўрнатди.


God: There is no god but He, the living, eternal, self-subsisting, ever sustaining. 	 Уни мудроқ ҳам, уйқу ҳам олмас. Осмонлару ердаги нарсалар Уникидир.


If they are evicted, they will not leave with them; and if anyone fights them, they will not support them; and if they go to their aid, they will turn their backs and flee; then they will receive no support. 	 Ва, албатта, агар у(яҳудий)ларга уруш қилинса, (мунофиқлар) уларга ёрдам бермаслар. Бордию ёрдам берганларида ҳам, ортларига қараб қочарлар ва алар ёрдамсиз қоларлар.


Turning aside in contempt, to lead away from the path of God. 	 Аллоҳнинг йўлидан адаштириш учун, бўйнини булқаб (тортишади).


And if thou fearest treachery any way at the hands of a people, dissolve it with them equally; surely God loves not the treacherous. 	 (Яъни, бирор кофир қавм билан аҳдлашган бўлсанг, аммо содир бўлаётган гап-сўз ва тасарруфлардан, баъзи бир маълумотлардан аҳдга хиёнат қилаётганларини билиб қолсанг, уларга аҳд икки томондан баробар бузилганини билдир. Аҳдга ишониб, хотиржам турган томонга ёмонлик қилиш хоинлик бўлади.)


(Iblis) said: "O my Lord! give me then respite till the Day the (dead) are raised." 	 У: «Эй Роббим, мени улар қайта тириладиган кунгача қўйиб қўйгин», деди.


He said, 'And who despairs of the mercy of his Lord, excepting those that are astray?' 	 (Аллоҳнинг раҳматидан ноумид бўлиш фақат бир тоифага–йўлдан адашган, гумроҳ тоифага хос. Аллоҳнинг раҳматидан юз ўгириб, залолат йўлига кириб кетган кимсагина ноумид бўлади, холос.)


But pardon them, and overlook. 	 Исо алайҳиссаломни ўлдирдик деб даъво қилдилар. Охирги Пайғамбар Муҳаммадни (с. а. в.) ҳам ўлдиришга ҳаракат қилдилар.


He bethinketh that his wealth shall abide for him. 	 У, албатта, уни абадий қолдирур, деб ҳисоблар.


Do they seek to hasten Our punishment? 	 Ҳали улар Бизнинг азобимизни шошилтирмоқдамилар?!


Lo! my son is of my household! Surely Thy promise is the truth and Thou are the Most Just of Judges. 	 (Яъни, бу билан Нуҳ (а. с.), эй Роббим, сен менга аҳлингни қутқараман, деб ваъда берган эдинг, ўғлим аҳлимдан-ку, ўша боламни менга бергин, ўзинг ҳикмат ила ҳукм чиқаргувчи зотсан, демоқчилар.)


God is Well Aware of what you do. 	 (Оятдаги «Фатҳ» сўзи Маккаи мукаррамани Пайғмбар алайҳиссалом бошлиқ мусулмонлар Мадинаи мунавварадан келиб мушриклардан озод қилиш маъносида айтилган.)


They say that God knows what they have in their hearts. 	 У қалбидаги нарсага Аллоҳни гувоҳ ҳам қилади.


The glass is like a brilliant planet, fueled by a blessed tree, an olive tree, neither eastern nor western. 	 Бу ояти карима «Нур» ояти деб ҳам номланади. Оятда Аллоҳ таолонинг Ўзи Ўз зоти олийсини «Нур» деб атамоқда.


Indeed, it is Allah who is the [continual] Provider, the firm possessor of strength. 	 (Демак, Аллоҳ таоло инсу жиндан ризқ сўрамайди, балки уларга ризқ беради. Аллоҳнинг бирдан-бир ирода қилгани ибодатдир, инсу жинни яратишдан мақсад ҳам шудир.


That was Allah's way with those who passed away of old - and the commandment of Allah is certain destiny - 	 Бу олдин ўтганлар ҳақида ҳам Аллоҳ тутган йўлдир. Аллоҳнинг амри белгиланган қадар бўлди.


He is enough as a witness between me and you; and He is the Forgiving, the Merciful One." 	 Мен билан сизнинг ўртангизда гувоҳликка Унинг Ўзи кифоядир. Ва У кечирувчи ҳам раҳмли зотдир», деб айт.


Then therein he shall neither live nor die. 	 Сўнгра унинг ичида ўлмай ҳам, тирилмай ҳам қоладир.


Yet when We bestow favors upon mankind he turns his back and withdraws to one side. 	 Қачон Биз инсонга неъмат ато этсак, юз ўгирур ва четга бурилиб, узоқлашур.


Then We gave the Book to Moosa, to complete the favour on one who is virtuous, and an explanation of all things, a guidance and a mercy, so they may believe in meeting their Lord. 	 Яна Мусога ҳам китобни, яхшилик қилганга (неъмат) батамом бўлиш учун, ҳар бир нарса батафсил бўлиши учун, ҳидоят ва раҳмат бўлиши учун бердик. Шоядки, улар Роббиларига дучор бўлишларига иймон келтирсалар.


When Zayd divorced his wife, We gave her to you in marriage, so that there should be no restriction on believers marrying the spouses of their adopted sons when they have divorced them. 	 У зот одамлар, ўзининг асранди ўғли талоқ қилган хотинга уйланибди, деб айтишларидан қўрқар эдилар. Расули Акрам ушбу мулоҳазалар билан Аллоҳ кўнгилларига солган ишни–Зайд талоқ қилганидан кейин Зайнабга уйланиш ниятини махфий тутар эдилар.


Thus hath Allah said beforehand. 	 (Аллоҳ ўлжали ғазотга ҳақиқий мўминларнинг боришини хоҳлаган эди, улар эса, Аллоҳнинг хоҳшига қарши, мўминларга эргашиб боришмоқчи.


Their reward is verily with their Lord; and swift is the reckoning of God! 	 Ана ўшаларга Роббилари ҳузурида ажр бордир. Албатта, Аллоҳ тезҳисоб зотдир.


Say thou: signs are with Allah only, and I am but a manifest warner. 	 Мен эса, фақат очиқ-ойдин огоҳлантиргувчиман, холос», дегин.


Gives a little, then hardens (his heart)? 	 У озгина берди ва тўхтатди.


So verily, you (O Muhammad SAW) cannot make the dead to hear (i.e. the disbelievers, etc.), nor can you make the deaf to hear the call, when they show their backs, turning away. 	 Албатта, сен ўликка эшиттира олмассан ва даъватни ортларига бурилиб кетаётган карларга эшиттира олмайссан.


And (moreover) We have guarded them from every cursed devil: 	 Уни ҳар бир қувилган шайтондан муҳофаза қилдик.


He saw him on another descent. 	 Ва дарҳақиқат, уни бошқа сафар кўрди.


The number of months in the sight of Allah is twelve (in a year)- so ordained by Him the day He created the heavens and the earth; of them four are sacred: that is the straight usage. 	 Албатта, Аллоҳнинг ҳузурида ойларнинг сони, Аллоҳнинг ҳузурида осмонлару ерни яратган куни ўн икки ой қилиб белгиланган. Улардан тўрттаси (уруш қилиш) ҳаром (ойлар)дир.


Do not make a mockery of God's revelations. 	 Аллоҳга тақво қилинг ва, билингки, албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсани билувчидир.


You see many of them competing with one another in sin and hostility, and their consuming of what is illicit. 	 Ва улардан кўпларининг гуноҳга, душманликка ва ҳаром емоққа ошиқаётганини кўрасан.


Those who, when a calamity afflicts them, say, “To God we belong, and to Him we will return.” 	 Улар мусибат етганда: «Албатта, биз Аллоҳникимиз ва, албатта, биз Унга қайтувчимиз», дерлар.


But warn them of the Day of Distress, when the matter will be determined: for (behold,) they are negligent and they do not believe! 	 Уларни ҳасрат кунидан, иш битмиш пайтидан огоҳ қил. Улар ғафлатдадирлар, улар иймон келтирмаслар.


Have they not travelled in the earth so that they may behold what wise hath been the end of those before them. 	 Ер юзида юриб, ўзларидан олдингиларнинг оқибати қандай бўлганига назар солмайдиларми?!


Then on top of that they will be given a mixture made of boiling water. 	 Сўнгра, бунинг устига, улар учун ўта қайноқ сувдан аралаштирма ҳам бор.


Thus did his Lord choose him and make him of the Company of the Righteous. 	 Бас, уни Роббиси танлаб олди ва солиҳ бандаларидан қилди.


In fact, the Quran consists of illustrious verses that exist in the hearts of those who have knowledge. 	 Йўқ! У(Қуръон) илм берилганлар кўксидаги очиқ-ойдин оятлардир.


These are the verses of the Book that makes (things) manifest. 	 Ро. Ушбулар очиқ-ойдин китобнинг оятларидир.


He regulates all affairs, explaining the Ayat (proofs, evidences, verses, lessons, signs, revelations, etc.) in detail, that you may believe with certainty in the meeting with your Lord. 	 Ана шундай ишларга қодир Аллоҳ Пайғамбарига ҳақ китобни юбора олмасмиди?! Ана ўша Роббингизга мулоқот бўлганингизда, яъни, қиёматда қайта тирилганингизда иймондан, жумладан, Аллоҳнинг ҳақ китобига бўлган иймондан ҳам сўраласиз.)


God is Knowing and Wise. 	 Албатта, Аллоҳ билувчи ва ҳикматли зотдир.


And [commanded], 'Direct your face toward the religion, inclining to truth, and never be of those who associate others with Allah; 	 Юзингни динга тўғри тут. Мушриклардан бўлма.


Verily Allah is well aware of His servants and sees everything. 	 Албатта, Аллоҳ Ўз бандаларидан ўта хабардор ва уларни ўта кўргувчидир.


But when the believers are called to Allah and His Messenger, in order that he judges between them, their reply is: 'We hear and obey' Such are theprosperous. 	 Албатта, мўминларнинг Аллоҳга ва Унинг Пайғамбарига ораларида ҳукм чиқариш учун чорланганларидаги гаплари: «Эшитдик ва итоат қилдик», демоқларидир. Ана ўшаларнинг ўзларигина нажот топгувчилардир.


The servants of the Merciful are those who walk the earth in humility, and when the ignorant address them, they say, “Peace.” 	 Роҳманнинг бандалари ер юзида тавозуъ ила юрадиган ва жоҳиллар хитоб қилганида, «салом», дейдиганлардир. (Роҳманнинг суюкли бандаси бўлиш шарафига эришган инсон ер юзида камтарлик, содда ва мулойимлик билан юради.


Verily those who oppose Allah and His apostle shall be abased even as those before them were abased; and of a surety We have sent down manifest signs. 	 Албатта, Аллоҳга ва Унинг Пайғамбарига душманлик қиладиганлар, улардан аввалгилар хор бўлганидек, хор бўлурлар. Ҳолбуки батаҳқиқ Биз очиқ-ойдин оятларни тушириб қўйганмиз.