They said: By Allah! you know for certain that we have not come to make mischief in the land, and we are not thieves. 	 Улар: «Аллоҳга қасамки, ўзингиз биласиз, биз ер юзида фасод учун келган эмасмиз, биз ўғрилар бўлган эмасмиз», дедилар.


But in fact We have given these (disbelievers) and their fathers a benefit to the extent that life became long for them; so do they not see that We are reducing the land from its borders? 	 (Тафсирчи уламоларимиз ояти каримадаги ушбу жумла маъноси ҳақида бир неча хил фикр билдирганлар. Қадимги тафсирчиларимиз, ернинг атрофидан қисқартирилиши–куфр ерлари қисқариб Ислом ерлари кенгайиб бориши, деганлар.


Warn them of the painful torment. 	 Бас, унга аламли азобнинг башоратини бер.


Have We not lifted up your heart, 	 Сенинг кўксингни кенг қилиб қўймадикми?


When Our emissaries came to Lot he was distressed and embarrassed on their account. 	 Элчиларимиз Лутга келишганида, у улар сабабли маҳзун бўлди ва келишларидан юраги сиқилди. Улар: «Сен хавфсирама ва маҳзун ҳам бўлма, албатта, биз сени ва аҳлингни қутқаргувчилармиз.


When they said: Verily Joseph and his brother are dearer to our father than we are, many though we be. 	 Ўшанда улар: «Албатта, Юсуф ва унинг укаси отамизга биздан кўра маҳбуброқлар, ҳолбуки, биз кўпчиликмиз. Албатта, отамиз очиқ-ойдин адашувдадир», дедилар.


Likewise is the Resurrection. 	 Тирилиш ҳам шунга ўхшашдир.


They will never taste death therein except the first death (of this world), and He will save them from the torment of the blazing Fire, 	 (Яъни, тақводорлар бу дунёдан у дунёга ўтишда тотган ўлимдан бошқа ўлимни тотмайдилар, жаннатда абадий тирик қоладилар. Ҳамда Аллоҳ таоло уларни дўзах азобидан сақлайди.)


But as for the monasticism which they invented—We did not ordain it for them—only to seek God’s approval. 	 Роҳибликни ўзлари чиқариб олдилар, Биз буни уларга фарз қилмаган эдик, фақат ўзлари Аллоҳнинг розилигини тилаб қилдилар, лекин ҳақиқий риоясини қила олмадилар. Бас, улардан иймон келтирганларига ажрларини бердик, лекин уларнинг кўпи фосиқлардир.


(In) behaving proudly in the land and in planning evil; and the evil plans shall not beset any save the authors of it. 	 Улар фақат илгаригиларнинг суннатига интизор бўлмоқдалар, холос. Аллоҳнинг суннатига ҳаргиз бадал топа олмассан.


Let him observe which of them has the purest food, and bring you provisions from there. Let him be attentive, and let him not make anyone aware of you. 	 «Қанча қолганингизни Роббингиз яхши билгувчидир, шаҳарга бирингизни ушбу пулингиз ила юборинг, назар солиб, яхши таомни танлаб, ундан ризқ келтирсин ва диққатли бўлсин, сизни бировга сездириб қўймасин.


We sent no Prophet to a village but seized its inhabitants with misfortune and adversity in order that they might be humble in supplication. 	 Қайси бир қишлоққа Пайғамбар юборсак, албатта, унинг аҳлини тазарруъ қилишлари учун зарарлар ва мусибатлар ила тутганмиз.


They belied Our signs everyone thereof; whereof We laid hold of them with the grip of our Mighty, Powerful. 	 Улар Бизнинг оятларимизнинг барчасини ёлғонга чиқаришди. Бас, Биз уларни ғолиб, қудратли олувчининг олиши билан олдик.


Then he drew out his hand, and it appeared luminous to all beholders. 	 (Аслида, Мусо (а. с.) буғдойранг тусда эдилар. Фиръавн мўъжиза кўрсатишни талаб қилганда қўлларини қўлтиқларидан чиқарган заҳоти оппоқ тусда намоён бўлди.)


No helpers have the evildoers. 	 Золимларга ёрдамчилар йўқдир.


And when the word befalls them, We will bring forth for them a creature from the earth speaking to them, [saying] that the people were, of Our verses, not certain [in faith]. 	 Демак, бу ишнинг бўлиши муқаррарлигида ҳеч қандай шубҳа йўқ. Саҳиҳ ҳадиси шарифларда бу ҳайвон қиёматнинг аломатларидан бири эканлиги, тавба қилса, фойда бермайдиган вақт бўлиб қолганда чиқиши ҳақида хабарлар келган.)


after that bringing forth from it its water and its pasture land, 	 Ундан сувни, ўт-ўланларни чиқарди.


Then whosoever repenteth after his wrong-doing and amendeth, verily Allah shall relent toward him. 	 Шунда Расулуллоҳ (с. а. в.) қаттиқ ғазабланадилар ва масжидда жамоат намозидан сўнг хутба қилиб: «Сизга нима бўлдики, Аллоҳнинг ҳаддидан бўлмиш бир ҳадда менга воситачи қўясизлар! Аллоҳга қасамки, агар Муҳаммаднинг қизи Фотима ўғрилик қилса ҳам, қўлини кесаман!


Now look at your deity to which you have become so devoted: we shall burn it up, and then scatter it into the sea. 	 ( Бани Исроилда, «тегиш йўқ» номли қувғин жазоси бор эди. Ўша жазога маҳкум бўлган шахс билан ҳеч ким алоқа қилмас, ҳатто гаплашмас ҳам эди.


Be obedient to thy Lord, prostrate thyself and bow with those who bow (in worship). 	 (Бу ерда, Марямни Аллоҳ танлаб олганини, бошқалар каби оддий эмасликларини баён этилмоқда. Шу билан бирга, у кишининг, насоролар даъво қилаётганидек, «она худо» ёки «худонинг хотини» ҳам эмасликларини билвосита таъкидламоқда.)


Surely those against whom the word of your Lord has proved true will not believe, 	 Албатта, Роббингнинг калималари зиммасига вожиб бўлганлар иймонга келмаслар.


Nay, say they, (these are but) muddled dreams; nay, he hath but invented it; nay, he is but a poet. 	 Улар: «Балки алғов-далғов тушлардир, балки ўзи уйдириб олгандир, балки у шоирдир.


And warn with this (revealed message) those who fear that they shall be mustered to their Lord, that there will be none apart from Allah to act as their protector and intercessor; then maybe they will become God-fearing. 	 У билан Роббиларига тўпланишдан қўрқадиганларни огоҳлантир. Уларга Ундан ўзга валий ҳам, шафоатчи ҳам йўқ.


So why did you kill them, if you should be truthful?" 	 Пайғамбарга (с. а. в.) хитоб этиб, уларга: «Мендан олдин ҳам сизларга Пайғамбарлар очиқ-ойдин баёнотлар ва сиз айтган нарса (яъни, мўъжизалар) билан келганлар. Агар (мўъжизани кўрсак, иймон келтирамиз деганингизда) ростгўй бўлсаларингиз, нимага уларни ўлдирдингиз?» деб айт». дейди.)


Take not for Auliya' (supporters and helpers) your fathers and your brothers if they prefer disbelief to Belief. 	 Яъни, иймон, эътиқод, дину диёнат масаласи ҳамма нарсадан устун қўйилмоғи керак. Ҳатто ота-она ва ака-ука каби дунёдаги энг яқин кишилар бошқа диёнатни танлаган бўлсалар, уларни ҳам дўст тутиб бўлмайди.


Wait, and I, too, will be waiting with you." 	 Ва интизор бўлинглар, биз ҳам мунтазирмиз», деб айт.


List 	 Рўйхат


They, hopefully, will be among the guided. 	 Ажаб эмаски, ана ўшалар ҳидоят топгувчилардан бўлсалар.


There are unsaved modifications to your %s account. 	 Сизнинг %s ҳисобингизга сақланмаган модификациялар мавжуд.


Surely the hypocrites shall be in the lowest depth of the Fire and you shall find none to come to their help, 	 Албатта, мунофиқлар дўзахнинг энг остки қаватидадирлар ва ҳаргиз уларга бир ёрдамчини топа олмассан. (Ислом дини учун мунофиқлар кофирлардан ҳам зарарли ва хавфлидирлар.


But I intend not to place you under a difficulty. 	 Мен эса сенга машаққат қилишни истамайман.


They do not make insistent demands upon people. 	 Айни чоқда, иффатлари, уятлари кучли бўлганидан ўзларининг ҳожатманд эканликларини яшириб юрадилар. Асл ҳолни билмаган одам уларни сиртларидан кўриб бой деб ўйлайди.


And he remained clapping his hands with sorrow over what he had spent upon it, while it was all destroyed on its trellises, he could only say: "Would I had ascribed no partners to my Lord!" [Tafsir Ibn Kathir] 	 Ўзи эса, унга сарф қилгани ҳасратидан чапак чалиб, боғида ишкомлар йиқилиб ётганини кўриб: «Қани энди Роббимга ҳеч кимни шерик қилмаганимда», деб қолаверди.


Nay, they have not yet tasted My Punishment! 	 Улар Менинг зикрим ҳақида шак-шубҳададирлар. Йўқ!


when Paradise is brought near, 	 Ва, вақтики, жаннат яқинлаштирилса.


Those who deny the truth say of the believers, "If there were any good in this Quran, they would not have believed in it before we did." 	 (Кибру ҳавога учган араб бойваччаларининг назарида камбағалларнинг Исломга кириши, Қуръонга ишониши камчилик, айб бўлиб кўринган. Улар ўзларича,»ялангаёқлар юрган йўл яхши бўлармиди?»демоқчилар.


'What' they say. 'When we are (turned to) bones and broken bits, shall we be raised again in a new creation' 	 Улар: «Суяк ва титилган тупроқ бўлганимиздан кейин ҳам, яна янгидан яратилиб тирилтириламизми?» дедилар.


grudging you [their help]. 	 Сизларга нисбатан бахиллик қилган ҳолларида (келурлар).


Wherein both will be those (maidens) restraining their glances upon their husbands, whom no man or jinn yatmithhunna (has opened their hymens with sexual intercourse) before them. 	 Уларда кўзлари тийилган, аввал инс ҳам, жин ҳам тегмаган(ҳур)лар бор.


So obey not the disbelievers, but strive against them herewith with a great endeavour. 	 Кофирларга итоат этма! Уларга қарши у(Қуръон) билан катта жиҳод қил!


and they believed, and We gave them enjoyment for awhile. 	 Бас, иймон келтирдилар. Кейин Биз уларни маълум муддат баҳраманд қилдик.


Indeed you come to men with desire instead of women! 	 Аллоҳ таоло инсон зотини жинсий яқинлик йўли билан яратиб, унинг насли покиза йўл билан кўпайиб туришини ирода ва ҳаётий зарурат қилди. Бу йўлдан тажовуз қилганлар ва Аллоҳ иродасига зид бориб, эркакларга шаҳват ила яқинлик қиладиганлар ақидаси бузуқ ва тубан кишилар ҳисобланадилар.


God is indeed the Forgiver, the Merciful. 	 Огоҳ бўлингким, албатта, Аллоҳ ўта мағфиратли ва ўта раҳмли зотдир. (Аллоҳ таолонинг юксаклиги ва улуғлиги қаршисида чидай олмай, осмонлар ўз устиларидан ёрилиб кетай, деб турадилар.)


And We bestowed upon him of Our mercy his brother Aaron, a prophet (likewise). 	 Ва унга Ўз раҳматимиздан оғаси Ҳорунни Пайғамбар қилиб ҳадя этдик. (Оғалари Ҳоруннинг Пайғамбар бўлишини Мусонинг алайҳиссалом ўзлари Аллоҳ таолога дуо қилиб сўраган эдилар.)


There is no god except Him. 	 Ундан ўзга ибодатга сазовор зот йўқдир.


O you who have been given the Scripture (Jews and Christians)! 	 Юзларни бузиб, орқаларига бурмасимиздан ёхуд уларни шанба одамларини лаънатлаганимиздек лаънатламасимиздан олдин сизлардаги нарсани тасдиқловчи бўлиб келган нарсага иймон келтиринг. Аллоҳнинг иши амалга ошгусидир.


We have tested those before them. 	 Ва, батаҳқиқ, Биз улардан олдингиларни ҳам имтиҳондан ўтказганмиз.


If you keep avoiding the cardinal sins that are forbidden to you, We will forgive you your other (lesser) sins and admit you into a noble place. 	 Агар қайтарилган нарсаларнинг катталаридан четда бўлсангиз, гуноҳларингизни кечирамиз ва сизни яхши жойга киритамиз. (Бу ояти кариманинг маъноси, катта гуноҳлардан четда бўлсангиз, кичик гуноҳларингизни кечириб, охиратда сизни жаннатга киритамиз, деганидир.)


Soon will the time come when the unbelievers will wish they were Muslims. 	 Ҳали, куфр келтирганлар мусулмон бўлишни ҳам истаб қолурлар. (Ушбу ҳолат жон таслим қилиш чоғида, қиёмат куни Аллоҳ таоло мусулмонларни жаннатга киритаётган пайтда, баъзи гуноҳлари туфайли дўзахга тушган аҳли қиблалар ундан озод бўлиб жаннатга ўтаётганларида бўлади.)


We will attend to you, O prominent beings. 	 Албатта, сизлар учун вақт топармиз, эй инсу жинлар!


O you who believe, do not be like those who maligned Moses, whilst God cleared him of what they alleged; and he was held in high esteem with God. 	 Қорун, бир аёлга пул бериб, Мусо алайҳиссаломни бориб зино қилишда айблашга уринишни топширган. Сизлар ҳам Муҳаммадга (с. а. в.) турли озорлар берманглар, хусусан, оилавий тарафдан турли миш-мишлар тарқатиш билан у зотни (с. а. в.) ранжитманглар.


When you hand over their property to them, call witnesses in their presence; God is sufficient as a Reckoner. 	 Уларга ўз молларини топшираётганингизда гувоҳлар келтиринг. Ҳисобчиликка Аллоҳнинг ўзи кифоя қилур.


So, ask those who deny the truth if it was harder to create them than all the other things We have created? 	 Бас, сен улардан сўра: уларни яратиш қийинроқмикан ёки Биз яратган зотларни?!


He said: "We will certainly strengthen you through your brother and will invest both of you with such power that they shall not be able to hurt you. 	 У зот: «Биз сени оғанг билан қувватлаймиз ва икковингизга бир салтанат берурмизки, улар сизга етиша олмаслар. Бизнинг оятларимиз ила иккингиз ва сизга эргашганлар ғолибдирсиз», деди.


Eventually it is to Me that all of you shall return, and I shall then tell you all that you did.” 	 Сўнгра қайтишингиз фақат Менгадир. Бас, Мен сизга нима амал қилганингиз хабарини берурман.


This is but a saying of your mouths. 	 Бу уч ҳукмга кофир ва мунофиқлар тўла ишонишар ва амал қилишар эди. Шу билан бирга, мўмин-мусулмонларнинг ҳам бу ҳукмларига итоат этишларини талаб қилишарди.


That is from the news of the unseen which We reveal to you; neither you nor your nation knew this before now. 	 Бундан олдин уларни сен ҳам билмас эдинг ва сенинг қавминг ҳам. Бас, сабр қил, албатта, оқибат тақводорларникидир.


Then let them climb up to heaven by ropes: 	 Бас, унда сабаблари ила (осмонга) кўтарилсинлар!


Zachariah prayed to God saying, "Lord, show me the evidence (that it is Divine revelation)." 	 У: «Эй Роббим, менга бир белги тайинла», деди.


Thus it was; and We passed them on to another people. 	 Мана шундай! Биз у(нарса)ларни бошқа қавмларга мерос қилиб бердик.


Do not eat of that over which God's name has not been pronounced, for that would amount to exceeding the limits of law. 	 Албатта, шайтонлар ўз дўстларига сизлар билан тортишишни васваса қиларлар. Агар уларга итоат қилсангизлар, сизлар ҳам мушриклардан бўласизлар.


Then, when a calamity befalls you, he says, “God has favored me, that I was not martyred with them.” 	 (Яъни, душманга қарши сафарбарлик эълон қилинганда қўзғалмай ортда қоладиганлар ҳам бўладики, улар мунофиқлардир. Мунофиққа барибир, ўзини ҳар мақомга мослаб, ҳар қандай сафсатани баҳона қилаверади.)


But whoever pardons and amends will find his reward with God. 	 Ким афв этиб ислоҳ қилса, унинг ажри Аллоҳнинг зиммасидадир.


He said: "O my people! did not your Lord make a handsome promise to you? 	 У: «Эй қавмим, Роббингиз сизга яхши ваъда қилмаганмиди?!


indeed what you are promised is true, 	 Албатта, сизга ваъда қилинган нарса ростдир.


He will live a pleasant life. 	 Бас, у розилик ҳаётидадир.


Those who were mindful of their duty to their Lord will be driven in groups to Paradise, till they reach it and its gates are opened, and its keepers say to them: "Peace be on you; you are the joyous. 	 Ва Роббиларига тақво қилганлар жаннатга гуруҳ-гуруҳ қилиб олиб борилдилар. Токи унга етиб келган чоғларида унинг эшиклари очилди ва унинг қўриқчилари уларга: «Сизга саломлар бўлсин!


Zachariah came out to his people from place of worship and inspired them to glorify the Lord both in the morning and evening. 	 Бас, у ўз қавми ҳузурига меҳробдан чиқди ва уларга, эртаю кеч тасбиҳ айтинглар, деб ишора қилди. (Соғлом ҳолда тилдан қолган Закариё алайҳиссалом меҳробда ибодат, тасбиҳ ва Таврот тиловати билан машғул бўлдилар.


People, listen to this parable: Those whom you worship instead of God do not have the power to create even a fly, even though all of them would come together for the task. 	 Албатта, сизлар Аллоҳни қўйиб, топинаётган нарсаларингиз, агар барчалари бирлашсалар ҳам, битта пашша ярата олмаслар. Ва агар пашша улардан бирон нарсани тортиб олса, ундан ўшани қутқариб ололмаслар.


so that you believe in Allah and His Messenger and that you support him, revere him (Prophet Muhammad), and exalt Him (Allah), at the dawn and in theevening. 	 Аллоҳга ва Унинг Расулига иймон келтиришингиз, у(дин)ни қўллаб қувватлашингиз, улуғлашингиз ҳамда У зотга эрта-ю кеч тасбиҳ айтишингиз учундир.


Then, those who were proud will say to those who were abased, 'Was it we who barred you from the Guidance after it had come to you? 	 Мутакаббирлик қилганлар заиф саналганларга: «Сизга ҳидоят келганидан кейин биз сизни ундан тўсдикми?! Йўқ!


Say: A hearer of good for you, who believeth in Allah and is true to the believers, and a mercy for such of you as believe. 	 Аллоҳга иймон келтирадир, мўминларга ишонадир, сизлардан иймон келтирганларга раҳматдир. Аллоҳнинг Расулига озор берадиганларга аламли азоб бордир», деб айт.


(During the waiting period) lodge them according to your means wherever you dwell, and do not harass them to make them miserable. 	 У(аёл)ларга имконингиз борича ўзингиз яшаб турган жойдан жой беринг. Уларга сиқиштириш мақсадида зарар етказманг.


Therein are maidens who restrain their glances, whom neither human nor jinn have touched before. 	 Уларда кўзлари тийилган, аввал инс ҳам, жин ҳам тегмаган(ҳур)лар бор.


And We have cast among them enmity and spite till the Day of Judgement: so oft as they kindle the fire of War Allah extinguisheth it, and they strive after corruption in the land, and Allah approveth not the corrupters. 	 Ҳамма айблардан холи бўлган Аллоҳ таолони бахил дея сифатлаш учун фақат яҳудий бўлиш керак. Фақат уларгина бундай даъво қилишга журъат этишлари мумкин.


And if he had invented false sayings concerning Us, 	 Ва агар у Бизнинг (номимиздан) баъзи ёлғон сўзларни тўқиса.


Nay, both His Hands are widely outstretched. 	 Сенга Роббингдан нозил қилинган нарса улардан кўпларининг туғён ва куфрини зиёда қилар. Уларнинг орасига қиёмат кунигача душманлик ва ёмон кўришни солдик.


When We let people taste [Our] mercy after a distress that has befallen them, behold, they scheme against Our signs! 	 Мусибат кўтарилганида эса, ҳаммаси ёдидан чиқади, туғёнга кетади ва яна гуноҳ ишларга ботади. Ушбу ҳолат ояти каримада: «Қачонки одамларга уларга етган зарардан сўнг раҳматни тотдирсак, баногоҳ, уларда оятларимиз ҳақида макр бўлур», деб васф қилинмоқда.


And when the Holy Prophet confided a matter to one of his wives; so when she disclosed it and Allah conveyed this to the Holy Prophet, he told her part of it and held back a part; so when the Holy Prophet informed her about it, she said, “Who informed you?”; he said, “The All Knowing, the All Aware has informed me.” 	 «Пайғамбар алайҳиссалом Ҳафсага сирни Оишага фош қилинганини эслатганларида, у «Бу хабарни сизга ким етказди? деб сўрайди. Пайғамбар алайҳиссалом: «Ҳамма нарсани билувчи ва ҳамма нарсадан хабардор Аллоҳ билдирди», деб жавоб берадилар.)


And We have enjoined on man (to be good) to his parents: in travail upon travail did his mother bear him, and in years twain was his weaning: (hear the command), "Show gratitude to Me and to thy parents: to Me is (thy final) Goal. 	 Биз инсонга ота-онаси ҳақида тавсия қилдик: онаси уни заифлик устига заифлик билан кўтарди; уни сутдан ажратиш икки йил ичидадир: «Менга ва ота-онага шукр қилгин. Ва қайтиш фақат Менгадир».


well pleased with their striving, 	 Улар ўз ишларидан розидир.


Now; if the hypocrites do not give over, and those in whose hearts there is sickness and they that make commotion in the city, We shall assuredly urge thee against them and then they will be thy neighbours there only a little; 	 Қасамки, агар мунофиқлар, қалбларида марази борлар ва Мадинада миш-миш тарқатувчилар тўхтамасалар, сени уларга қарши қўзғотурмиз. Сўнгра улар у(Мадина)да сенга озгинадан бошқа қўшни бўла олмаслар.


And they swore by Allah their most binding oath, that if a warner came to them, they would be more guided than any of the nations (before them), yet when a warner (Muhammad SAW) came to them, it increased in them nothing but flight (from the truth), 	 Бу икки қавмнинг ўзларига огоҳлантирувчи-Пайғамбарлар келганидан кейин ҳам йўлдан озиб кетганлари арабларни ажаблантирар эди. Улар ўзларича, агар бизга огоҳлантирувчи-Пайғамбар келса, анавиларга ўхшаб юрмаймиз, ўша Пайғамбар келтирган таълимотларга амал этиб, энг ҳидоятли уммат бўламиз, деб қасам ичар эдилар.


And neither are the shadow and the hot sunshine! 	 Соя билан жазирама ҳам.


Allah is All-Knowing, All-Wise. 	 Аллоҳ билгувчи ва ҳикматли зотдир.


God will say, "Just as Our signs came to you and you ignored them, so will you on this Day be ignored." 	 Сен эса, уларни унутдинг? Шунингдек, сен ҳам бугун унутиурсан», деди.


Do they want to hasten Our torment? 	 Бизнинг азобимизнинг тезроқ келишини истайдиларми-я?!


and are ungrateful for what We have given them. 	 Биз уларга берган нарсага куфр келтираверсинлар!


in the seat of truth with an all-powerful sovereign. 	 Сидқ ўриндиқда, қудратли Подшоҳ ҳузуридадирлар.


Allah has full knowledge of everything. 	 Аллоҳ ҳар бир нарсани ўта билгувчидир.


Ye choose castles in the plains and hew the mountains into dwellings. 	 (Ривоятларда баён этилишича, Аллоҳ таоло гуноҳ амаллар қилгани учун Од қавмини ҳалокатга гирифтор этганидан сўнг, уларнинг диёрида Самуд номли қавм макон этиб, ўша ерларни обод қилганлар. Уларнинг умрлари бардавом бўлиб, фаровон турмуш кечирганлар.


There is naught but our first death and we shall not be raised again. 	 «Биринчи ўлимимиздан бошқа ҳеч қандай ўлим йўқ ва биз қайта тирилтирилувчи эмасмиз.


Allah knows them well. 	 Аллоҳ уларни яхши билувчи зотдир!


So observe how was the fate of the guilty! 	 (Аллоҳ таоло уларнинг устидан тош селини ёғдирди ва барчалари ҳалок бўлдилар. )


After We had destroyed the earlier generations, We gave Moses the Book to give men insight, and as guidance and a blessing for people, so that they might take heed. 	 Батаҳқиқ, Биз аввалги асрларни ҳалок қилганимиздан сўнг Мусога одамлар учун нур, ҳидоят ва раҳмат қилиб китобни бердик. Шоядки улар эсласалар.


"O company of jinn and mankind, did there not come to you messengers from among you, relating to you My verses and warning you of the meeting of this Day of yours?" 	 Эй жин ва инс жамоалари, сизларга ўзингиздан бўлган Пайғамбарлар келиб, оятларимни сизга айтиб бермадиларми, сизларни ушбу кунингизга дучор бўлишингиз ҳақида огоҳлантирмадиларми?» дер.


Verily the grip of thine Lord is severe. 	 Албатта, Роббингнинг чангали жуда ҳам шиддатлидир.


&Download Package 	 Пакетни &Кўчириб олиш


He calls you to Himself to forgive your sins. 	 Улар эса: «Сиз бизга ўхшаш башардан ўзга ҳеч нарса эмассиз. Бизни оталаримиз ибодат қилиб юрган нарсадан тўсмоқчисиз.


And those who do wrong keep secret their private discourse this is but a human being like unto yourselves; will ye then betake yourselves to magic while ye know? 	 Зулм қилганлар ўзаро: «Бу ўзимизга ўхшаган башардан ўзга эмас-ку. Ўзингиз кўриб туриб сеҳрга келасизми?» деб пичирлашарлар.


In them are warmth and benefits for you, and of them you eat. 	 Уларда сиз учун иссиқлик манфаатлар бор ва улардан ейсизлар ҳам.


It does not behoove the All-beneficent to take a son. 	 Роҳманга бола тутиш лойиқ эмасдир. (Унинг бола тутишга ҳожати йўқ.


If they reject you, other Messengers had certainly been rejected before you. 	 Агар сени ёлғончига чиқарсалар, бас, сендан олдин ҳам Пайғамбарлар ёлғончи қилинганлар.


We taught him the art of making coats of mail so that you could protect yourselves during a war. 	 Биз унга сизлар учун сизни ёмонликдан сақлайдиган кийим қилиш санъатини ўргатдик.


Allah will not speak to them on the Day of Resurrection, nor will He make them grow. 	 (Ибн Аббос розийаллоҳу анҳудан ривоят қилинадики, у киши: «Ушбу оят яҳудийларнинг Каъб ибн Ашраф, Молик ибн ас-Сойф ва Ҳаййи ибн Ахтобга ўхшаш бошлиқлари ҳақида тушган. Улар ўзларига эргашганлардан ҳадялар олар эдилар.


That Day, the command belongs to Allah. 	 У кунда барча иш Аллоҳнинг Ўзига хосдир.


And verily, an abiding torment seized them early in the morning. 	 Батаҳқиқ, эрта тонгда уларни собит, давомли азоб тутди.


We relate to you their story with the truth; surely they were youths who believed in their Lord and We increased them in guidance. 	 Биз сенга уларнинг хабарларини ҳақ ила қисса этиб берурмиз. Албатта, улар Роббиларига иймон келтирган йигитлардир.


And forsake the wives your Lord created for you? 	 Ва Роббингиз сиз учун яратган жуфти ҳалолларингизни тарк қиласизми?!


Again, ruin seize him, how did he hatch a scheme? 	 Сўнгра яна лаънат бўлсин унга, қандоқ ҳам чамалаб кўрди.


He knoweth what is in the breasts (of men). 	 Албатта, У диллардаги нарсаларни ҳам ўта билгувчи зотдир.


How distant from the mercy of God had the people of Thamud gone! 	 Огоҳ бўлингким, Самуд йўқолсин-е!


Of no profit to you will be your relatives and your children on the Day of Judgment: He will judge between you: for Allah sees well all that ye do. 	 Қариндошларингиз ва фарзандларингиз сизга ҳеч манфаат бера олмаслар. Қиёмат куни У зот ораларингизни бўлур.


(Can there be another) god besides Allah? 	 Аллоҳ билан бирга бошқа илоҳ борми?!


And O listener (followers of this Prophet) when you see those who argue in Our verses, turn away from them until they engage in another topic; and if the devil causes you to forget, then do not sit with the unjust after remembering. 	 Уларнинг бу истеҳзоларини тинглаб ўтириш ҳеч тўғри келмайди. Шунинг учун ҳам Аллоҳ таоло Ўз Пайғамбари Муҳаммадга (с. а. в.) «золим қавмлар»–мушрикларнинг ўшандай мажлисларида ўтиришларини ман қилмоқда.)


Those who bear the Throne, and those round about it proclaim the praise of their Lord, and believe in Him, and they ask forgiveness for those who believe: 'Our Lord, Thou embracest every thing in mercy and knowledge; therefore forgive those who have repented, and follow Thy way, and guard them against the chastisement of Hell. 	 Аршни кўтариб турадиганлар ва унинг атрофидагилар Роббларига ҳамд ила тасбиҳ айтурлар, Унга иймон келтирурлар ва иймон келтирганларга мағфират сўраб: «Эй Роббимиз, раҳматинг ва илминг ила ҳар бир нарсани қуршагансан, бас, тавба қилиб, йўлингга эргашганларни мағфират қилгин ва уларни дўзах азобидан сақлагин. (Аллоҳ таолонинг Аршини инсон идрок қила олмайди, инсон аршни кўтариб турадиганлар ва унинг атрофидагиларнинг ҳам ҳақиқатини билмайди.


rejoicing in what Allah has bestowed upon them out of His bounty, jubilant that neither fear nor grief shall come upon the believers left behind in the world who have not yet joined them. 	 Улар Аллоҳ Ўз фазлидан берган нарсалардан хурсандлар ва ҳали ортларидан ўзларига қўшилмаган биродарларига, уларга хавф йўқлигини ҳамда хафа ҳам бўлмасликларининг хушхабарини бермоқдалар.


The torment in the life to come will be more severe and last longer. 	 Охират азоби, албатта, ашаддийроқ ва боқийроқдир.


And ye dwell in the dwellings of those who had wronged themselves and it had become manifest unto you in what wise We had dealt with them, and We had propounded for you similitudes. 	 (Ушбу ояти каримада Аллоҳ таоло Пайғамбаримизга (с. а. в.) ўзларининг асосий ишлари–одамларни огоҳлантиришда бардавом бўлишни амр этмоқда. Бошқа нарса билан, яъни, кимга иқоб тез келяптию кимга келмай тургани билан ишинг бўлмасин.


(Muhammad), what we recite to you are revelations and words of wisdom. 	 Бу сенга тиловат қилиб бераётганимиз оятлар ва ҳаким эслатмадандир.


Rather, it is the thoughts you thought about your Lord that have destroyed you, therefore, this morning you find yourselves among the losers' 	 Ана ўша Роббингиз ҳақида қилган гумонингиз сизни ҳалокатга учратди. Бас, зиёнкорлардан бўлдингиз.


But there is no blame upon you, if you are troubled by rain or are ill, for putting down your arms, but take precaution. 	 Кейин биринчи тоифа келиб иккинчи ракатни ҳар ким ўзи ўқиб салом беради. Иккинчи ракатни имом билан ўқиган ва яна қоровулликка ўтган иккинчи тоифа биринчи тоифадан кейин қолган бир ракат намозини якка-якка ўқиб салом беради.


Have the accounts of your predecessors not reached you: the people of Noah, the Ad, the Thamud, and those who came after them - they whose number is not known to any except Allah? 	 Сизга ўзингиздан олдин ўтган Нуҳ, Од, Самуд қавмларининг ва улардан кейингиларнинг, Аллоҳдан ўзга ҳеч ким билмайдиганларнинг, хабари келмадими? Уларга Пайғамбарлари очиқ-ойдин ҳужжатлар билан келдилар.


Even those who disputed (the question of whether or not Jesus was murdered) did not have a shred of evidence. All that they knew about it was mere conjecture. 	 Уни ўлдирмаганлари аниқдир. («Аллоҳ таоло Ийсо ибн Марямни очиқ-ойдин аломатлар ва ҳидоят ила Пайғамбар қилиб юборганида яҳудийлар у зотга берилган Пайғамбарлик ва мўъжизаларга ҳасад қилдилар.


And whoever among you remains obedient towards Allah and His Noble Messenger and does good deeds – We shall give her double the reward of others, and have kept prepared for her an honourable sustenance. 	 Сизлардан ким Аллоҳга ва Унинг Расулига мудом итоатда бўлса ва яхши амал қилса, унинг ажрини икки марта берамиз ва унинг учун гўзал ризқни тайёрлаганмиз.


Those are the believers, truly. 	 Ана ўшалар ҳақиқий мўминлардир.


They will not believe it until they behold the painful punishment. 	 Улар унга то аламли азобни кўрмагунларича иймон келтирмаслар.


If We had not kept you constant you had almost leaned towards them. 	 Агар Биз сени собит қилмаганимизда, батаҳқиқ, уларга бир оз бўлса-да, мойил бўлишингга оз қолар эди.


And Allah knows all that ye do. 	 (Мунофиқлар ўз кирдикорларини қанчалик яширсалар ҳам, ўзларини Ислом учун фидокор қилиб кўрсатсалар ҳам, Қалбларида касали бўлгани учун нифоқлари ошкор бўлади.)


And We have assigned them (devils) intimate companions (in this world), who have made fair-seeming to them, what was before them (evil deeds which they were doing in the present worldly life and disbelief in the Reckoning and the Resurrection, etc.) and what was behind them (denial of the matters in the coming life of the Hereafter as regards punishment or reward, etc.). 	 Биз уларга «дўстлар» тайёрладик. Бас, ўшалар уларга олдиларидаги ва ортларидаги нарсаларни зийнатлаб кўрсатдилар ва уларга ҳам ўзларидан олдин ўтган жин ва инсдан бўлган умматлар қатори (азоб) сўзи ҳақ бўлди.


and to Us belong the hereafter and the worldly life. 	 Албатта, ҳам охират ва ҳам бу дунё Бизникидир.


The evildoers shall have for their portion, a portion like their companions (who were destroyed before them). Therefore, they should not ask Us to hasten! 	 Албатта, зулм қилганларга ўз биродарлари азобичалик азоб бор, шошилмасинлар.


Which guides to the right path; and we have come to believe in it, and will not associate any one with our Lord. 	 (Жинлар ўз ақл-фаросатлари ила Қуръонни туширган Аллоҳ уларнинг Робилари эканлиги ва унга шерик бўлиши мумкин эмаслигини ҳам тушуниб етадилар. Макка мушрикларига ўхшаб Аллоҳга ширк келтирмасликларини таъкидлайдилар.)


Have you not seen those who received a portion of the Book? 	 Китобдан насиба берилганларга қарамайсанми?! Ораларида ҳукм юритиш учун Аллоҳнинг китобига чақирилганларида улардан бир гуруҳлари юз ўгириб ортга қайтадилар.


God has sealed the hearts of such people who have followed their worldly desires. 	 Ана ўшалар қалбларига Аллоҳ тамға босганлар ва ҳавои нафсларига эргашганлардир.


This day are (all) things good and pure made lawful unto you. 	 Бугунги кунда сизларга пок нарсалар ҳалол қилинди. Китоб берилганларнинг таоми сиз учун ҳалолдир.


They swear by Allah that they belong with you, yet they are not of you. 	 Улар ўзлари, албатта, сиздан эканликларига Аллоҳ номи ила қасам ичарлар. Ҳолбуки, улар сиздан эмас.


What! Is someone who fends off with his face the terrible punishment [meted out to him] on the Day of Resurrection…? And the wrongdoers will be told, ‘Taste what you used to earn.’ 	 Ахир қиёмат куни золимларга, касб қилиб юрган нарсангизни тотиб кўринг, дейилганида ёмон азобдан юзи ила сақланадиган одам (мўмин ила тенг бўлармиди)?!


Chat with %sA date with the time 	 %s билан суҳбатA date with the time


And had there not been Allah's repelling some people by others, certainly there would have been pulled down cloisters and churches and synagogues and mosques in which Allah's name is much remembered; and surely Allah will help him who helps His cause; most surely Allah is Strong, Mighty. 	 Агар Аллоҳ одамларнинг баъзиларини баъзилари билан даф қилиб турмаса, узлатгоҳлар, канисалар, ҳавралар ва Аллоҳнинг номи кўплаб зикр қилинадиган масжидлар вайрон қилинган бўлур эди. Албатта, Аллоҳ Ўзига ёрдам берганларга ёрдам берур.


Say, "Who is Lord of the seven heavens and Lord of the Great Throne?" 	 Сен: «Етти осмоннинг Робби ким? Улуғ аршнинг Робби ким?» деб айт.


"We have given you the happy tidings of a truth," they replied. 	 Улар: «Биз сенга ҳақ ила башорат бердик.


He responds to those who believe and do good deeds, and gives them more of His bounty; agonizing torment awaits the deniers of the truth. 	 У зот иймон келтириб, солиҳ амаллар қилганларнинг (дуосини) ижобат қилур ва уларга Ўз фазлидан зиёда қилур. Кофирларга эса, уларга, шиддатли азоб бордир.


And laugh and not weep? 	 Ва куласизлар-у, йиғламайсизларми?


And to Us belong the Last and the First. 	 Албатта, ҳам охират ва ҳам бу дунё Бизникидир.


Satan seeketh only to cast among you enmity and hatred by means of strong drink and games of chance, and to turn you from remembrance of Allah and from (His) worship. 	 Нопок таомларни зарарли бўлгани учун ҳаром қилганидек, ифлос ишларни ҳам бандаларига зарарли бўлгани учун ҳаром қилади. Ушбу ояти каримада зикр қилинган ароқ билан қиморнинг зарарларидан иккинчиси–улар одамларни Аллоҳнинг зикридан ва намоздан тўсиши.


Whoever is an enemy to Allah and His angels and His messengers and Gabriel and Michael - then indeed, Allah is an enemy to the disbelievers. 	 Ким Аллоҳга, унинг фаришталарига, Пайғамбарларига, Жиброилга ва Микоилга душман бўлса, албатта, Аллоҳ кофирларнинг душманидир.


Theirs whose effort is misspent in pursuit of the pleasures of the world, even though they think they are doing good things." 	 Улар бу дунё ҳаётидаёқ сайъи-ҳаракатлари ботил бўлган, ўзлари эса, гўзал иш қиляпман, деб ҳисоблайдиганлардир», дегин.


into the boiling water and then are thrown into the Fire, 	 Ўта қайноқ сувга. Сўнгра оловда куйдирилурлар.


There they pass from hand to hand a cup wherein is neither vanity nor cause of sin. 	 У ерда беҳуда сергаплик ва гуноҳ йўқ. (Охират шаробида нохуш ишларнинг биронтаси рўй бермас экан.)


If good comes to you, it grieves them; but if hardship befalls you, they say: 'We have taken our precautions' and they turn away, rejoicing. 	 Аммо аҳли Исломга мусибат етса, мунофиқлар хурсанд бўладилар. Яхшиям уларга қўшилмаганимиз, уларнинг гапига кирмай, ишнинг олдини олган эканмиз, соғ-саломат қолдик, дейишади.)


(To honour the Holy Prophet – peace and blessings be upon him – is part of faith. 	 Албатта, бундай қилмоғингиз Аллоҳнинг наздида катта (гуноҳ)дир. (Яъни, таом учун сизга изн берилганида, киришингиз билан таомни еб қайтиб чиқиб кетинг.


Do not prohibit the good things God has permitted for you, and do not commit aggression. 	 Аллоҳ сизга ҳалол қилган пок нарсаларни ҳаром қилмангиз. Ҳаддингиздан ошманг.


Who is more faithful to his promise than Allah? 	 (Ушбу савдо алоқасида Аллоҳ таоло харидору, мўмин инсон сотувчи. Мўмин-мусулмон бўлиш билан инсон ўз жони ва молини Аллоҳга сотади.


Unquestionably, the party of Allah - they are the successful. 	 (Аллоҳннинг ризолигини топиш... Кимки яратган Роббиси ризолигини топмас экан, мабодо унинг иймони сақлаб қолмаса, бу ёлғончи дунёда умри алданиш билан, охиратда эса фақат азобга дучор бўлиш билан интиҳо топади.)


Will you then not listen to (His revelations)?" 	 Эшитмайсизларми?!» деб айт.


And when Isa came with clear arguments he said: I have come to you indeed with wisdom, and that I may make clear to you part of what you differ in; so be careful of (your duty to) Allah and obey me: 	 Ийсо очиқ-ойдин мўъжизалар билан келган чоғида: «Батаҳқиқ, мен сизга ҳикматни келтирдим ва баъзи сиз ихтилоф қилаётган нарсаларни баён қилиш учун келдим. Бас, Аллоҳга тақво ва менга итоат қилинглар.


They will then shake their heads at you and say, "When will that be?" Say, "It may well be very soon." 	 Улар сенга бошларини қимирлатурлар ва: «У қачон бўлур?» дерлар, Сен: «Шояд яқинда бўлса», дегин.


And when they forgot that whereof they had been reminded, We rescued those who forbade wrong, and visited those who did wrong with dreadful punishment because they were evil-livers. 	 Бас, улар ўзларига эслатма бўлган нарсани унутганларида, ёмонликдан қайтараётганларга нажот бердик ва зулм қилганларни қилган фосиқликлари туфайли шиддатли азоб ила тутдик.


Indeed the faithless spend their wealth to bar from the way of Allah. 	 Албатта, куфр келтирганлар молларини Аллоҳнинг йўлидан тўсиш учун сарфларлар. Бас, уларни сарфлайдилар-у, сўнгра ўзларига ҳасрат бўладир, кейин маблуғ бўларлар.


But those who believe and act for a beneficial end will be guided by their Lord for their good faith. 	 Албатта, иймон келтирганлар ва яхши амаллар қилганларни Роббилари иймонлари сабабли ҳидоятга бошлайдир.


And call not those who are slain in the way of Allah "dead." 	 Аллоҳнинг йўлида қатл бўлганларни ўликлар деманг.


He said, "I seek refuge in Allah from being among the ignorant." 	 У: «Жоҳиллардан бўлишимдан Аллоҳдан паноҳ сўрайман», деди.


If ye are suffering, lo! they suffer even as ye suffer and ye hope from Allah that for which they cannot hope. 	 Агар алам чекаётган бўлсангиз, улар ҳам сиз алам чекаётганингиздек алам чекмоқдалар. Сиз эса, Аллоҳдан улар умид қилмаган нарсани умид қилмоқдасиз.


He is the first and He the last, the transcendent and the immanent; and He has knowledge of everything. 	 («Аввал»-У барча мавжудотлар йўқлигида бор эди. «Охир»-У ҳамма нарса йўқ бўлиб кетганда ҳам Ўзи қолади.


My Lord, do not place me among the wicked people.” 	 Эй Роббим, мени золим қавмлар ичида қилмагин», деб айт.


They cried: Alas for us! we were wrong-doers. 	 Улар: «Ҳолимизга вой! Биз, албатта, золим бўлган эканмиз», дедилар.


Those who took partners (in worship) with Allah will say: "If Allah had willed, we would not have taken partners (in worship) with Him, nor would our fathers, and we would not have forbidden anything (against His Will)." 	 Ҳали ширк келтирганлар: «Агар Аллоҳ хоҳлаганда биз ҳам, ота-боболаримиз ҳам ширк келтирмас эдик ва бирор нарсани ҳаром қилмас эдик», дерлар. Улардан олдингилари ҳам азобимизни татигунларига қадар шунга ўхшаш ёлғонга чиқариб турганлар.


And that the human being attains only what he strives for. 	 Ҳар бир инсонга ўз қилганидан бошқа нарса йўқ.


And (remember) when We took a covenant from the Children of Israel, (saying): Worship none but Allah (Alone) and be dutiful and good to parents, and to kindred, and to orphans and Al-Masakin (the poor), [Tafsir At-Tabari, Vol. 	 Бани Исорилдан Аллоҳдан бошқага ибодат этмайсиз, ота-онага, қариндошларга, етимларга, мискинларга яхшилик қиласиз, одамларга яхши гаплар айтинг, намозни қоим қилинг, закот беринг, деб аҳду паймон олганимизни эсланг. Сўнгра озгинангиздан бошқангиз юз ўгириб, ортга қараб кетдингиз.


Do you create it, or We are its creator? 	 Уни сизлар яратасизми ёки Биз яратувчимизми?!


Look! To Allah indeed belongs whoever is in the heavens and whoever is on the earth. 	 Огоҳ бўлингким, осмонларда ким бўлса ва ер юзида ким бўлса, албатта, Аллоҳникидир.


So fear not men, but fear you Me; and sell not My signs for a little price. 	 Улар бу китобга гувоҳ қилинганлар. Одамлардан қўрқманглар, Мендан қўрқинглар.


“Indeed this promise was given to us and before us to our forefathers – this is nothing but stories of earlier people.” 	 Батаҳқиқ, бизга ҳам, бундан олдин ота-боболаримизга ҳам бу ваъда қилинган эди. Бу аввалгиларнинг афсонасидан бошқа нарса эмас», дедилар.


(Muhammad), tell the unbelievers that they will soon be defeated and driven into Hell, a terrible dwelling. 	 (Куфрнинг оқибати икки дунёнинг мағлубиятидир. Ушбу оятда Аллоҳ таоло уларнинг бу дунёда тезда мағлуб бўлишларининг, охиратда ҳам жаҳаннамга тўпланишларининг хабарини бермоқда.)


You only take revenge on us because we believed in the Lord when we saw His miracles. 	 Сен биздан фақат Роббимизнинг оятлари келганда уларга иймон келтирганимиз учунгина ўч олмоқдасан!


Build the ark before Our eyes and by Our revelation, and do not plead with Me for those who are wrongdoers: they shall indeed be drowned.’ 	 Бизнинг риоятимиз ва ваҳиймиз ила кема ясагин ҳамда зулм қилганлар тўғрисида Менга гап очмагин, албатта, улар ғарқ бўлгувчилардир», деб ваҳий қилинди.


Marry off those who are single among you, and those of your male and female servants who are righteous. 	 Ораларингиздаги никоҳсизларни ва қулу чўриларингиздан солиҳларини никоҳлаб қўйинг.


We have indeed spelled out Our signs for those who can understand. 	 Ушбу ҳақиқатни ўйлаб кўрган ҳар бир инсон Аллоҳ таолонинг биру борлигига қоил қолмай иложи йўқ. Фақат, бу оддий ҳақиқатни англаш учун фаҳм керак, онг керак, холос.)


And whoever does a wrong or wrongs himself but then seeks forgiveness of Allah will find Allah Forgiving and Merciful. 	 Ким ёмонлик қилса ёки ўзига зулм этса, сўнгра Аллоҳга истиғфор айтса, Аллоҳни мағфиратли ва раҳмли зот топади.


Tell them: 'Have you any sure knowledge that you can produce before us? 	 Кофир-мушрик бўлишларини хоҳламагани учун, куфр келтирманглар, мушрик бўлманглар, деб қатъий ҳукм этган. Шунингдек, бандалари нимани қилишини хоҳласа, амр, нималарни қилмаслигини хоҳласа, наҳий қилиб қайтариб қўйган.


Lord of the two Easts, Lord of the two Wests. 	 У икки машриқ ва икки мағрибнинг Роббисидир. (Икки машриқ деганда, қуёшнинг ёздаги ва қишдаги чиқиш жойларини ҳамда икки мағриб деганда, ёздаги ва қишдаги ботиш жойларини тушуниш керак.)


Truly, God has power over all things. 	 Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсага қодирдир.


Do but ask the Children of Israel how he came unto them, then Pharaoh said unto him: Lo! 	 Бас, Фиръавн унга: «Албатта, мен сени, эй Мусо, сеҳрлангансан деб ўйлайман», деди. (Мазкур тўққиз мўъжиза–қўл, асо, тўфон, чигиртка, бит, бақалар, қон, очарчилик йиллари ва меваларнинг камчил бўлиши эди.


'Ad disbelieved in the Lord. 	 (Од қавми Аллоҳнинг йўлига юрмай, ҳар хил золим ва саркашларга эргашганлари учун уларга бу дунёю охиратда лаънат айтилади.


This is because they disliked what Allah has sent down – He has therefore squandered all their deeds. 	 Бу уларнинг Аллоҳ нозил қилган нарсани хуш кўрмаганлари сабабидандир. Бас, У зот амалларини ботил қилди.


Those who lived before them had also rejected Our revelations. Thus, the torment struck them and they did not even realize where it came from. 	 Улардан олдингилар ҳам ёлғончи қилганлар, бас, уларга ўзлари сезмаган томондан азоб келган.


And whatever the Messenger has given you - take; and what he has forbidden you - refrain from. 	 Сизлардан бойларингиз орасида айланадиган нарса бўлиб қолмаслиги учун. Пайғамбар сизга нимани берса, ўшани олинглар ва нимадан қайтарса, ўшандан қайтинглар.


Therefore leave them alone to go on with the false discourses and to sport until they come face to face with that day of theirs with which they are threatened; 	 Уларни тек қўй. То ваъда қилинган кунга йўлиққунларича хоҳлаганларига шўнғийверсинлар ва ўйнайверсинлар.


a guide and an admonition to men of understanding. 	 Ақл эгаларига ҳидоятчи ва эслатма бўлсин учун.


If you turn away from Him (since I have already preached to you the message that I carry), He will replace you with another nation. You cannot harm Him the least. 	 Агар юз ўгириб кетсангиз, батаҳқиқ, мен сизларга нима ила юборилган бўлсам, уни сизларга етказдим. Роббим ўрнингизга сиздан бошқа қавмни келтиради ва сиз Унга ҳеч бир зарар етказа олмассиз.


Neither heaven nor earth shed tears for them; nor were they respited, 	 Бас, уларга осмон ҳам, ер ҳам йиғламади ва улар муҳлат берилганлардан ҳам бўлмадилар.


But those who have been promised a good reward by Us will be kept far away from Hell -- 	 Албатта, Биздан уларга яхшилик раво кўрилганлар, ана ўшалар, ундан узоқлаштирилгандирлар. (Яъни, Аллоҳнинг мўмин бандалари, Аллоҳ уларга яхшиликни раво кўрган бандалар жаҳаннамдан узоқда бўладилар.


And whatever good they do - never will it be removed from them. 	 Аллоҳ тақводорларни яхши билувчи зотдир. (Яъни, улар яхшилик қилсалар, ҳеч қачон зое кетмайди.


Then how is it that whenever a Messenger came to you wish that which did not suit your lusts, you grew rebellious against him, and repudiated some and slew others. 	 Ҳар қачон Пайғамбар сизнинг ҳавою нафсингизга ёқмайдиган нарса келтирса, мутакаббирлик қилиб, баъзиларини ёлғончига чиқариб, баъзиларини ўлдираверасизми?!


And We saved him and Lot [and brought them] to a land which We had blessed for all people, 	 (Аллоҳ таоло Иброҳим алайҳиссаломга ва у кишининг жиянлари Лут алайҳиссаломга нажот берди. Қавмларига етган балодан уларни соғ-саломат олиб қолиб, «оламлар учун баракали қилган ер»га–Шомга юборди.


If there are two sisters, they shall have two-thirds of the inheritance; if there are brothers and sisters, the male will have twice the share of the female. 	 Агар сингил иккита бўлса, улар марҳумдан қолганнинг учдан иккисини оларлар. Агар (меросхўрлар) эркак-аёл биродарлар бўлсалар, бир эркак икки аёл ҳиссаси асосида оладилар.


What do you think? Have you seen if he belies and turns away, 	 Айт-чи, ўша ёлғонга чиқарса ва юз ўгирса.


Had the gain been immediate and the journey shorter, they would have followed you: but the distance seemed too great for them. 	 Агар осон манфаат ва яқин сафар бўлганида, албатта, сенга эргашар эдилар. Лекин уларга масофа узоқ кўринди.


Send problem report to the developers? 	 Тузувчиларга муаммо ҳақида хабар юборилсинми?


Surely, in that there was a lesson for those possessed of eyes. 	 Шунга қарамай, Аллоҳ таолонинг нусрати билан мусулмонлар ғолиб келдилар.)


So it is he, who pushes away the orphan, 	 Ана ўша, етимни қўполлик билан ҳайдайдир.


He said, “Did you believe in him before I have given you permission? 	 У: «Сизга изн бермасимдан олдин унга иймон келтирдингизми?! Албатта, у сизга сеҳр ўргатган каттангиздир!


Never did We send a warner to a population, but the wealthy ones among them said: "We believe not in the (Message) with which ye have been sent." 	 Қайсики бир шаҳар-қишлоққа огоҳлантиргувчи юборсак, албатта, унинг маишатбозлари: «Биз, албатта, сиз ила юборилган нарсага куфр келтиргувчилармиз», дедилар. (Ояти каримада биз «маишатбозлар» деб таржима қилган тоифа маишатга берилиб, барча нозу-неъматларга эга бўлиб олиб ҳукмини ўтказган, кишиларни ёмонликка бошлаган, халқнинг елкасига миниб олган шахслардир.


Wherever you set out from, turn your face in the direction of the Sacred Mosque -- this is the truth from your Lord: He is not unaware of what you do -- 	 Қаердан чиқсанг ҳам, юзингни Масжидул Ҳаром томон бур. Ва, албатта, бу Роббингдан бўлган ҳақдир.


Allah has set a measure for all things. 	 (Учинчи поклик охирлаб қолганда эр хотингаражъат қилиб қайтариб олса, оилавий ҳаётлари давом этаверади. Идда тугашига яқин қолганда ҳам ажралиш фикридан қайтмаган бўлса, яхшилик билан ажралиш керак.)


Alif-Lam-Ra. 	 Алиф.


Joseph, ignore this. 	 Эй Юсуф, сен бу ишни унут.


Indeed the faithless almost devour you with their eyes when they hear this Reminder, and they say, ‘He is indeed crazy.’ 	 Ва кофирлар зикрни эшитаётганларида сени кўзлари билан тойдирмоқчи бўлдилар ва, албатта, у жиннидур, дерлар.


They said, "O Moses, indeed within it is a people of tyrannical strength, and indeed, we will never enter it until they leave it; but if they leave it, then we will enter." 	 Улар ундан чиқмагунларича биз ҳеч қачон кирмаймиз. Агар улар чиқсалар, биз кирувчидирмиз», дедилар.


Some of the Pharaohs people said, "Will you let Moses and his people destroy the land and disregard you and your gods?" 	 Фиръавн қавмидан бўлган зодагонлар: «Сени ва худоларингни тарк қилса ҳам, Мусо ва унинг қавмини ер юзида бузғунчилик қилишларига йўл қўйиб берасанми?» дедилар.


Did they create the heavens and the earth? 	 Балки, улар осмонлару ерни яратгандирлар?!


So there is not for him here this Day any devoted friend 	 Бас, бугунги кунда унга бу ерда бирон чин дўст йўқ.


And when they come to you, they greet you with a greeting that God never greeted you with. 	 Ва ичларида, шу гапимиз учун Аллоҳ бизни азобламаса эди, дерлар. Уларга жаҳаннам кифоядир, унга кирурлар.


They reject (the warning) and follow their (own) lusts but every matter has its appointed time. 	 Ва ёлғонга чиқардилар ҳамда ҳавойи нафсларига эргашдилар. Ҳолбуки, ҳар бир иш ўз ўрнини топувчидир.


God is Most Powerful, Most Wise. 	 Албатта, Аллоҳ азиз ва ҳаким зотдир.


We called him from the right side of the mountain Tur, and brought him close to reveal Our secret. 	 Биз унга Турнинг ўнг томонидан нидо қилдик ва муножот учун Ўзимизга яқинлаштирдик.


And even if they heard, they would not answer you. 	 Гап эшитсалар ҳам, сизга жавоб бера олмаслар.


“In order that we may profusely proclaim Your Purity.” 	 Сенга кўп тасбиҳ айтишимиз учун.


Already hast thou received some account of those messengers. 	 Аллоҳнинг сўзларини ўзгартирувчи йўқ. Батаҳқиқ, сенга Пайғамбарларнинг хабари келган.


The path of those You have blessed, Not of those who have earned Your anger, nor those who have gone astray. 	 Демак, оятнинг маъноси: Эй Аллоҳ, бизни ўтган анбиёю авлиё, азизларнинг йўлидан бошлагин, яҳудий ва насронийлар йўлидан бошламагин, деганидир. Имоми Насаий машҳур саҳобий Абу Ҳурайрадан ривоят қилган ҳадиси қудсийда Аллоҳ таоло айтади: "Намозни ўзим билан бандам орасида иккига бўлганман, бандамга нима сўраса, бераман.


Those who believe in God and the Last Day do not ask you for exemption from striving with their possessions and their lives. 	 Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирганлар сендан моллари ва жонлари билан жиҳод қилишдан қолишга изн сўрамайдилар.


O Children of Israel! Remember My Favour which I bestowed upon you and that I preferred you to the 'Alamin (mankind and jinns) (of your time-period, in the past). 	 Эй Бани Исроил, сизга берган неъматларимни ва Мен сизларни оламлардан афзал қилиб қўйганимни эсланг!


If you do not bring him, do not come to us for we shall not give you any more grain." 	 ( Юсуф (а. с.) уларга сўраган нарсаларини–озиқ-овқатни ҳам бердилар. Жўнаб кетишларидан олдин молларини юклаш, йўлга тайёргарлик кўриш пайтида, янаги сафар ота бир иниларини ҳам олиб келишни тайинладилар.)


So remember Me, I will remember you. 	 Бас, Мени эслангиз, сизни эслайман.


God is All-hearing and All-knowing. 	 Карвондаги отлиқлар эса, сиз турган жойнинг пастроғидан юриб, соҳил бўйлаб ўтиб кетди. Сиз билан мушриклар ўртасида тепалик бўлиб, бир-бирингизни кўрмас эдингиз.)


And do not lie in wait on every road to threaten and bar those who have faith in Him from the way of Allah, seeking to make it crooked. 	 Ҳар кўчада ўтириб олиб қўрқитманг. Аллоҳнинг йўлидан Унга иймон келтирганларни тўсманг ва у(йўл)ни эгри бўлишини истаманг.


He who is God in the heavens is also God in the earth; He is the Wise, the Knower. 	 У зот осмонда ҳам илоҳдир, ерда ҳам илоҳдир. У зот ўта ҳикматли, ўта илмлидир.


March forth whether light or heavy, and strive in the way of Allah with your belongings and your lives. 	 Енгил бўлса ҳам, оғир бўлса ҳам, қўзғолингиз ва Аллоҳнинг йўлида молларингиз ва жонларингиз ила жиҳод қилингиз. Агар билсангиз, шу ишингиз ўзингиз учун яхшидир.


They ask thee concerning women's courses. 	 Сендан ҳайз ҳақида сўрарлар.


For them shall be drink of boiling water and a torment afflictive, for they were wont to disbelieve. 	 Вақти келганда, ўзини диндор қилиб кўрсатишга уринадилар-у, аммо нарироққа бориб, билганларидан қолмайдилар. Улар, агар ўхшатиш жоиз бўлса, хўжайинни алдаб, ўйин-кулгу қилиб юрган хизматчига ўхшайдилар.


And I inform you concerning what you eat, and what you store in your homes. 	 Сизларга нимани емоқдасизу, нимани уйингизда сақлаяпсиз–хабарини бераман.


so pray unto thy Lord and sacrifice. 	 Бас, Роббингга намоз ўқи ва жонлик сўй.


Here is a Message for mankind: Let them take warning therefrom, and let them know that He is (no other than) One Allah: let men of understanding take heed. 	 Бу(Қуръон) одамлар учун, уларнинг у ила огоҳлантирилишлари, У ягона илоҳ эканини билишлари ва ақл эгалари эслашлари учун баёнотдир.


Put your hand inside your pocket, and it will come out white, without blemish. And press your arm to your side, against fear. 	 «Қўлингни ёқангдан (қўлтиғингга) суқ, бирон нуқсонсиз оппоқ бўлиб чиқур ва қўрқувда қанот(қўл)ингни ўзингга тортиб ол.


surely you speak at variance, 	 Албатта, сиз ихтилофли гапдасиз.


We shall lodge forever those who believe and do good works in the mansions of Paradise beside which rivers flow. 	 Иймон келтириб, яхши амалларни қилганларни жаннатдан остидан анҳорлар оқиб турган олимақом жойларга жойлаштирурмиз.


How many a prophet fought alongside him numerous godly people? 	 Қанчадан қанча Пайғамбарлар билан бирга кўплаб роббонийлар жанг қилганлар.


They say: 'We believe in Allah and the Messenger and obey' But a party of them turn away after this. 	 Улар тиллари билан: «Аллоҳга ва Пайғамбарга иймон келтирдик ва итоат қилдик», дейдилар. Лекин иймонга амални қўшмайдилар.


Or do you demand any wages from them so that they are burdened with expense? 	 Ёки сен улардан ҳақ сўраяпсан-у, улар тўловдан қийналаяптиларми?!


And among those We created is a community which guides by truth and thereby establishes justice. 	 Ва Биз яратган кимсалар ичида ҳақ ила ҳидоят қиладиган ва у ила адолат қиладиган жамоат ҳам бор.


And spread much corruption therein. 	 Улар у(ўлка)ларда бузғунчиликни кўпайтирдилар.


Surely they who from fear of their Lord are cautious, 	 Албатта, Роббиларидан қўрқиб хавфда турувчилар.


And We made them tractable for them; so some of them make their mounts and some of them they eat. 	 Биз уларга ўша(ҳайвон)ларни бўйинсундириб қўйдик. Бас, улардан маркаблари бор ва улардан ерлар.


He said: "Yes, you will then become those near-stationed to me." 	 У: «Ҳа! У ҳолда сиз, албатта, энг яқинларимдан бўласиз», деди.


And if it is said to you, “Turn back,” then turn back. 	 Агар сизга, қайтинг, дейилса, бас, қайтинг, ўша сиз учун покдир.


Those of you who befriend them—it is they who are the wrongdoers. 	 Улар билан алоқа, муомалалар бўлаверади, аммо қалб фақат ақида учун холис қолади. Куфрни ихтиёр этган қариндошларни дўст-валий тутиш ширкнинг бир кўринишидир.


Has not the account reached you of those before you, of the people of Nuh and Ad and Samood, and those after them? 	 Сизга ўзингиздан олдин ўтган Нуҳ, Од, Самуд қавмларининг ва улардан кейингиларнинг, Аллоҳдан ўзга ҳеч ким билмайдиганларнинг, хабари келмадими? Уларга Пайғамбарлари очиқ-ойдин ҳужжатлар билан келдилар.


He would have tarried in its belly till the day when they are raised; 	 Унинг қорнида қайта тирилтирадиган кунгача қолиб кетар эди. (Юнус алайҳиссалом балиқ қорнида туриб Аллоҳга кўп тасбиҳ айтмаганида, ўша балиқнинг ичида қиёматгача қолиб кетар эди.)


If you dislike them in any manner, it may be that you dislike something in which Allah has placed much good for you. 	 Ушбу оятда Аллоҳ таоло мўмин-мусулмон бандаларига хитоб қилиб, бундай ишлар ярамаслигини баён қилмоқда. Ва аёлларга нисбатан бўлган зулм ва жабр-ситамни кўтармоқда.)


Say: Allah (it is Whom) I serve, being sincere to Him in my obedience: 	 Сен: «Динимни Ўзига холис қилган ҳолимда Аллоҳгагина ибодат қилурман.


No doubt! 	 Огоҳ бўлингким, албатта, улар ундан яшириниш учун кўксиларига (бошларини) эгадилар.


Indeed, You are the Hearer of supplication." 	 Албатта, сен дуони эшитувчисан», деди.


And no soul perceives what it will earn tomorrow, and no soul perceives in what land it will die. 	 Ҳеч бир жон эртага нима касб қилишини билмас. Ҳеч бир жон қайси ерда ўлишини ҳам билмас.


Do you promise me that I shall be brought forth, when entire generations have passed away before me' Yet they supplicate to Allah for help 'Woe to you! 	 Мендан аввал ҳам асрлар ўтган-ку!» деган кишига, Аллоҳдан мадад сўраган ҳолда улар: «Ҳолингга вой бўлгур, иймон келтир, албатта, Аллоҳнинг ваъдаси ҳақдир», дедилар.


He has full knowledge of what the hearts contain. 	 Албатта, у диллардаги нарсани ўта билгувчидир.


If the hypocrites and perverts, and the rumour-mongers of Madinah, do not desist even now, We shall rouse you against them, so they would not be able to live but a short time in the city with you. 	 Қасамки, агар мунофиқлар, қалбларида марази борлар ва Мадинада миш-миш тарқатувчилар тўхтамасалар, сени уларга қарши қўзғотурмиз. Сўнгра улар у(Мадина)да сенга озгинадан бошқа қўшни бўла олмаслар.


And what of him who stands upon a clear sign from his Lord, and a witness from Him recites it, and before him is the Book of Moses for an ensample and a mercy? 	 Ўз Роббидан аниқ ҳужжатга эга бўлган, унга ўша (Робб)нинг Ўзидан гувоҳ эргашган ва у(гувоҳ)дан олдин Мусонинг китоби имом ва раҳмат ҳолида унга (шоҳид) бўлган кишига (куфр келтирилади)ми? Ана ўшалар у(шоҳид)га иймон келтирарлар.


and married women, excepting your slave-women. 	 Ана ўшалардан бошқаларни поклик ва зино аралаштирмаган ҳолда молларингиз ила талаб қилмоғингиз ҳалол қилинди. Улардан ҳузурланишингиз сабабидан маҳрларини беринг.


And said: "Should we abandon our gods for the sake of an insane poet?" 	 «Ахир биз бир жинни шоирни деб ўз худоларимизни тарк қилгувчи бўлайликми?!» дер эдилар.


No one can grasp anything from His knowledge besides what He has permitted them to grasp. 	 (Имом Муслим ва Имом Аҳмад Убай ибн Каъб розийаллоҳу анҳудан ривоят қилган ҳадисда, Аллоҳдаги китобидаги энг улуғ оят Курси ояти эканлиги таъкидланган.


"Who make mischief in the land, and reform not." 	 Бузғунчилик қиладиган, ислоҳчилик этмайдиганларнинг».


To wit, that a burthened soul shall not bear the burthen of another. 	 «Ҳеч бир гуноҳкор жон бошқанинг гуноҳини кўтармас.


who will be in Paradise 	 Улар жаннатларда сўрарлар.


Neither the Christians nor the Jews will be pleased with you until you follow their ways. 	 Сендан яҳудийлар ҳам, насронийлар ҳам уларнинг миллатига эргашмагунингча ҳеч-ҳеч рози бўлмаслар.


but my call has only increased them in running away. 	 Менинг чақириғим уларда қочишдан бошқа нарсани зиёда қилмади.


And when affliction touches man, he calls upon Us, whether lying on his side or sitting or standing; but when We remove from him his affliction, he continues [in disobedience] as if he had never called upon Us to [remove] an affliction that touched him. 	 Ана шундай қилиб, исрофчиларга қилаётган амаллари зийнатланиб кўрсатилди. (Инсон иши юришиб турганида, ўзи соғ-саломат, тинч-омон ва роҳат-фароғатда бўлганида ҳеч нарса билан иши йўқ, бу дунё ҳаётига мағрур бўлиб юраверади.


Then will you take him and his descendants as allies other than Me while they are enemies to you? 	 У ўз Роббининг амридан чиқди. Энди сизлар Мени қўйиб уни ва унинг зурриётларини дўст қилиб оласизларми?!


Ye have no other Allah save Him! 	 Ўлчовни ва тортишни камайтирманглар.


And a tongue, and two lips? 	 Ва тилни ва икки лабни (бермадикми?)


My Lord will make another people succeed you, and you will not hurt Allah in the least. 	 Роббим ўрнингизга сиздан бошқа қавмни келтиради ва сиз Унга ҳеч бир зарар етказа олмассиз.


Should We have withdrawn the Reminder from you as you are a people who exceed the bounds? 	 Наҳотки сиз исрофчи қавм бўлганингиз учун сиздан юз ўгириб, зикр-эслатмани буриб юборсак?! (Яъни, Қуръонни булар қабул қилмас экан, майли, юраверсинлар, деб уни бошқаларга томон буриб юборсак бўладими?!


Such men have no faith, and so Allah has made their deeds of none effect: and that is easy for Allah. 	 Ана ўшалар иймон келтирмаганлардир. Бас, Аллоҳ амалларини беҳуда кетказди.


And God encloses them from beyond. 	 Ҳолбуки, Аллоҳ уларнинг ортидан иҳота қилиб турувчидир.


My Signs were rehearsed to you and you turned back on your heels and took to flight, 	 Батаҳқиқ, Менинг оятларим сизга тиловат қилинар эди. Сиз эса, ортингизга қочар эдингиз.


When, behold, they will be in the (full) awakening (to Judgment). 	 Кўрибсизки, улар қиёмат майдонида турибди-да.


Indeed, there has come to you a bearer of good tidings and a warner; God is powerful over everything. 	 Шариатда бир Пайғамбар билан иккинчисининг орасидаги Пайғамбарсиз ўтган вақтга «фатиратун»–бўш давр дейилади. Маълумки, Ийсо алайҳиссаломнинг Пайғамбарликларидан сўнг Муҳаммад (с. а. в.) келгунларига қадар орадан олти юз йил ўтган.)


Certainly, He is the All-Knower of what is in the breasts. 	 Албатта, У дилингиздаги нарсани билгувчи зотдир.


And when they come to you they say: we believe; whereas surely with infidelity they entered and surely with it they went forth. 	 Улар ҳузурингизга келсалар, иймон келтирдик, дерлар. Ҳолбуки, уларнинг куфр ила кириб, куфр ила чиқишлари шубҳасиз.


A great reward awaits those of you who believe and spend their wealth. 	 Бас, сизлардан иймон келтирган ва эҳсон қилганларга улкан ажр бордир.


We demand nothing from you. 	 Биз сендан ризқ сўрамасмиз.


Nay, but God is ever aware of the things you do. 	 Аммо Аллоҳ таолонинг ёрдами билан бу гал иш яхшилик билан тугаб, мусулмонларга зафар ёр бўлиб қайтганларида, иймони заиф хоинлар, Пайғамбар ҳузурига келиб, узр айта бошладилар.)


But pardon and overlook, until God brings His command. 	 Аллоҳнинг амри келгунча афв этинг, кечиримли бўлинг.


When it is said unto them: Bow down, they bow not down! 	 Ва агар уларга рукуъ қилинглар дейилса, рукуъ қилмаслар.


Do not kill your children because you fear poverty. 	 Болаларингизни фақирликдан қўрқиб ўлдирманг. Биз уларни ҳам, сизларни ҳам ризқлантирамиз.


The King asked the women about their attempt to seduce Joseph. 	 У: «Юсуфнинг нафсини хоҳлаган вақтингиздаги ишингиз нима эди?» деди.


And We left behind a clear trace of it, for people who understand. 	 Батаҳқиқ, Биз ундан ақл юритгувчи қавмлар учун очиқ-ойдин оят-белгилар қолдирганмиз. (Лут қавмидан, улар яшаб ўтган диёрдан уларнинг жиноятлари оқибати нима билан тугаганини эслатиб турувчи нишоналар қолдирилгандир.


They will quickly reply, "It belongs to God." 	 «Аллоҳникидир», дерлар.


Say: 'God is the Creator of everything, and He is the One, the Omnipotent.' 	 «Барча нарсанинг яратувчиси Аллоҳдир. Ва У бирдир, Қаҳҳордир», дегин.


If they have surrendered, they are right guided; but if they turn their backs, thine it is only to deliver the Message; and God sees His servants. 	 Юзни Аллоҳга таслим қилиш эса, ўша юзнинг эгаси бутун вужудини Аллоҳга топширганини билдиради. Пайғамбар алайҳиссаломки ўзларига ушбу йўлни танлабдилар, у кишига эргашган умматлари ҳам албатта шу йўлни танлайдилар.


Protocol: 	 Протокол:


They will say, "We were not of those who prayed, 	 Улар: «Намоз ўқийдиганлардан бўлмаган эдик.


[Musa (Moses)] said: "O Harun (Aaron)! What stopped you when you saw them going astray; 	 У: «Эй Ҳорун, уларнинг залолатга кетганларини кўрганингда сени нима ман қилди?!


Never think that Allah would fail his messengers in His promise: for Allah is Exalted in power, - the Lord of Retribution. 	 Сен, Аллоҳ Пайғамбарларига берган ваъдасига хилоф қилувчи, деб гумон қилма. Албатта, Аллоҳ азиз ва интиқом эгасидир.


None bindeth as He then will bind. 	 Ва Унинг боғлашига ўхшаш ҳеч ким боғламас.


Say: "Allah is certainly Able to send down a sign, but most of them know not." 	 Сен: «Албатта, Аллоҳ оят-мўъжиза туширишга қодирдир», деб айт. Лекин кўплари билмаслар.


In it there shall be a flowing spring, 	 Унда оқиб турган булоқлар бор.


And certainly We gave Musa the Book that they may follow a right direction. 	 Батаҳқиқ, Биз, шоядки, ҳидоят топсалар, деб Мусога Китобни берган эдик.


and this land secure! 	 Ва мана бу, эминлик юрти (Макка) билан қасам.


Do they not see that they are tested once or twice every year? 	 Улар ҳар йили бир ёки икки марта фитна қилаётганларига қарамайдиларми? Шунда ҳам на тавба қилмаслар ва на эсламаслар.


A slave (Muhammad (Peace be upon him)) when he prays? 	 (Макка мушриклари раҳбари Абу Жаҳл, Муҳаммадни Каъба ёнида намоз ўқиётганини кўрсам, бўйнидан оёғим билан босаман, деган экан. Шунга биноан бу оятлардаги намоз ўқувчидан мурод Муҳаммад соллаллоҳу алайҳи васаллам, намоздан қайтарувчи эса Абу Жаҳлдир.)


And for the Zalimun (polytheists and wrong-doers) there are no helpers. 	 Ва золимларга нусрат берувчилар йўқдир», деди.


As for those who despise and became proud, He will punish them with a painful punishment, and they will find neither a guide nor a helper for themselves, other than Allah. 	 Аммо ор қилиб кибрга кетганларни аламли азоб билан азоблар ва улар ўзлари учун Аллоҳдан ўзга дўст ҳам, ёрдамчи ҳам топмаслар.


Thus do We explain the Ayat (proofs, evidences, verses, lessons, signs, revelations, etc.) in detail, so that they may turn (unto the truth). 	 Шояд қайтсалар, деб оятларни мана шундай батафсил баён қиламиз.


and by Him Who created the male and the female: 	 Эркак ва урғочининг яратилиши билан қасам.


These are the sincere. 	 Ана ўшалар, ўшаларгина (иймонида) содиқлардир.


Say: “Allah alone has knowledge of it. What do you know? 	 Сен: «Унинг илми фақат Аллоҳнинг ҳузуридадир», деб айт.


So he shared (with them), but was of those who are cast off. 	 Бас, қуръа ташлашди ва у мағлублардан бўлди. (Юнус алайҳиссаломга ҳам қуръа ташлашди ва мағлуб бўлди.


So, when they took him out they planned to throw him into an unused well. 	 Уни олиб кетиб, қудуқ қаърига ташлашга қарор қилганларида, биз унга: «Сен, албатта, уларга бу қилмишларининг хабарини берасан, ўшанда улар сени сезмаслар ҳам», деб ваҳий қилдик. (Ниҳоят, Юсуфнинг акалари ўзларининг машъум ниятларига етдилар.


None deemeth himself secure from Allah's scheme save folk that perish. 	 (Ғафлатга солиб, гуноҳ қилса ҳам, дахлсиз тек қўйиб, кейин туйқусдан сездирмай олиш Аллоҳнинг ишидир, яъни, макридир.)


We have been taught the speech of birds, and on us has been bestowed (a little) of all things: this is indeed Grace manifest (from Allah.)" 	 Шунинг учун ҳам «Ва Сулаймон Довудга ворис бўлди» жумласидан кейин Сулаймоннинг алайҳиссалом «Эй одамлар, бизга қуш тили ўргатилди», деган сўзлари келмоқда. Сулаймон алайҳиссалом ўзларига Аллоҳ томонидан қушларнинг тилини англаш илми берилганлигини барча одамларга эълон қилмоқдалар.


So when he came to it, he was called, ‘O Moses! 	 Бас, у(олов)га келганида, нидо қилинди: «Эй Мусо.


He said, “In it you will live, and in it you will die, and from it you will be brought out.” 	 У зот: «Унда ҳаёт кечирасизлар, унда ўласизлар ва ундан қайта чиқариласизлар», деди.


Except those who believe (in the Oneness of Allah Islamic Monotheism), and do righteous deeds, and remember Allah much, and reply back (in poetry) to the unjust poetry (which the pagan poets utter against the Muslims). 	 Магар иймон келтириб, солиҳ амаллар қилганлар, Аллоҳни кўп зикр этганлар ва мазлум бўлганларидан кейин нусрат қозонганлар (ундай эмаслар). Зулм қилганлар эса, тезда қайси ағдарилиш жойига ағдарилишларини билурлар.


Allah changeth not the condition of a folk until they (first) change that which is in their hearts; and if Allah willeth misfortune for a folk there is none that can repel it, nor have they a defender beside Him. 	 Демак, ҳар бир инсон ўша икромга лойиқ бўлиб, ўша масъулиятни ҳис этмоғи керак. Ўзини ўнглашга, тузатишга, Аллоҳнинг розилигини қозонтирадиган амалларни бажаришга уриниши лозим.)


And speak not, concerning that which your own tongues qualify (as clean or unclean), the falsehood: "This is lawful, and this is forbidden," so that ye invent a lie against Allah. 	 Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқиш учун тилларингиз васф қилган ёлғонни гапириб: «Бу ҳалол, бу ҳаром», деяверманглар. Албатта, Аллоҳга нисбатан ёлғон тўқувчилар нажот топмаслар.


Allah will try you by (the ordeal of) a river. 	 Магар биров қўли билан бир ҳўплам ҳўпласа, майли», деди. Озгиналаридан бошқалари ундан ичдилар.


It is ye who have brought this upon us! 	 Сизлар ўша (жаҳаннам)ни бизга тақдим қилдингиз!


The wrongdoers have no helpers. 	 Золимларга ёрдамчилар йўқдир.


In it is a flowing spring. 	 Унда оқиб турган булоқлар бор.


when Salih, their brother, said to them, ‘Will you not be wary [of Allah]? 	 Ўшанда уларга биродарлари Солиҳ деди: «Қўрқмайсизларми?!


He released the two seas, meeting [side by side]; 	 Дарё-денгизларни бир-бири билан учрашадиган қилиб қўйди.


His is the creation and His is the command. 	 (Ислом ақидасига кўра, Аллоҳ таоло ўхшаши йўқ Зотдир. Ким уни бирор нарсага қиёслашга уринса, кофир бўлади.


Surely in that is a lesson for him who fears! 	 Албатта, бунда қўрқадиганлар учун ибрат бордир.


O believers, when you marry believing women and then divorce them before you touch them, you have no period to reckon against them; so make provision for them, and set them free with kindliness. 	 Қачонки мўминаларни никоҳлаб олсангиз, сўнгра уларни қўл теккизмай туриб, талоқ қилсангиз, улар зиммасида сиз учун идда ўтириш бўлмас. Бас, сиз уларни баҳраманд қилинг ва гўзал бўшатиш ила бўшатиб юборинг.


Fulfil God's covenant, when you make covenant, and break not the oaths after they have been confirmed, and you have made God your surety; surely God knows the things you do. 	 Агар аҳдлашсангиз Аллоҳнинг аҳдига вафо қилинг. Қасамларни таъкид қилинганидан сўнг бузманг.


I have approved Islam to be your religion. 	 Ана ўша тирик жониворни гўштга айлантириш жараёни ва ундаги ният ҳамда эътиқод унинг ҳалол ёки ҳаромга айланишига сабаб бўлади. Шунинг учун ҳам бу жараёнга, яъни, тирик ҳайвонни гўштга айлантириш жараёнига шариатда алоҳида эътибор берилади.


Give the kinsman his due, and the needy, and the wayfarer, and squander not (thy wealth) in wantonness. 	 Мискинга ва кўчада қолганга ҳам. Исрофгарчиликка мутлақо йўл қўйма.


or cause the sky to fall into pieces on us - as you believe you can - or bring God and the angels face to face with us, 	 Ёки ўзинг даъво қилганингдек, устимиздан осмонни парча-парча қилиб туширмагунингча ёхуд Аллоҳни ва фаришталарни олдимизга келтирмагунингча (сенга иймон келтирмаймиз, дерлар). (Бу таклифда очиқ тажовузкорлик, Аллоҳнинг қудратидан қўрқмаслик кўриниб турибди.)


Have We not caused thy bosom to dilate, 	 Сенинг кўксингни кенг қилиб қўймадикми?


(Muhammad), had We sent you a Book on paper, the unbelievers would have touched it with their hands but would still have said, "It is no more than plain sorcery". 	 Агар сенга қоғоз-китоб туширсак, уни қўллари билан ушлаб кўришса ҳам, куфр келтирганлар: «Бу аниқ сеҳрдан ўзга ҳеч нарса эмас», дерлар. (Агар улар ҳақиқатга етиш истагида бўлсалар, Қуръони Каримнинг оғзаки шаклда нозил бўлиб турганинг ўзи ҳам етар эди.


Then, he whose balance (of good deeds) will be (found) heavy, 	 Кимнинг торозуси оғир келса...


And never be of those who associate others with Allah. 	 Асло мушриклардан бўлма.


Say: "Name them! 	 Балки, юзаки гапдир», дегин.


And do not corrupt on earth after its reformation, and pray to Him with fear and hope. 	 Ва ислоҳ қилингандан кейин ер юзида фасод қилманг ва Ундан қўрқиб тамаъ ила дуо қилинг.


He knoweth (all) that is before them and (all) that is behind them, while they cannot compass it in knowledge. 	 У уларни олдиларидаги нарсаларни ҳам, орқаларидаги нарсаларни ҳам билур. Улар эса, уни илм ила иҳота қила олмаслар.


And every time I called them so that You might forgive them, they thrust their fingers into their ears and wrapped up their faces with their garments and obstinately clung to their attitude, and waxed very proud. 	 Ва алабатта қачонки мен уларни сенинг мағфират қилишинг учун чақирсам, улар бармоқларини қулоқларига тиқдилар ва кийимларига бурканиб олдилар ва (кофирликда) собит бўлдилар ва ниҳоятда улкан такаббурлик қилдилар.


Then their Lord unloosed upon them the lash of chastisement. 	 Бас, Роббинг уларнинг бошига турли азобларни қуйди.


Such then is God, your true Lord; and when truth is gone what is left but error? 	 Бас, мана шу Аллоҳ сизнинг ҳақ Роббингиздир. Ҳақдан сўнг нима бўладир?


Then when he told her thereof, she said, "Who told thee this? 	 Пайғамбар алайҳиссаломнинг у кишига «Морияга яқинлик қилмаслик ёки асал ичмаслик» ҳақида айтган гапларидир. Лекин Ҳафса онамиз сир гапни Оиша онамизга айтдилар.


And Allah hath created the heavens and the earth with purpose and that every soul may be recompensed for that which it hath earned. And they will not be wronged. 	 Аллоҳ осмонлару ерни ҳақ ила, ҳар бир жон қилган касбига яраша, зулм қилинмаган ҳолида жазосини (мукофотини) олиши учун яратган.


Hath he looked unto the Unseen, or hath he taken of the Compassionate a covenant? *Chapter: 19 	 У ғойибни билармикан ёки Роҳманнинг ҳузуридан аҳду паймон олдимикан?! (Ғойибда унга охиратда албатта молу дунё ҳамда бола-чақа берилиши муқаррар эканлиги ҳақида аломат бормикан?)


To the extent that when Our command came and the oven overflowed, We said, “Board into the ship a couple – male and female – from every kind, and your family members, except those upon whom the Word has been passed*, and all other Muslims”; and only a few Muslims were with him. (* Whose fate has been sealed.) 	 Ҳа, Нуҳ (а. с.) узоқ вақт–эллик санаси кам минг йил даъват қилишларига қарамай, саркаш қавмнинг озгинасидан бошқаси иймонга келмади. Шу сабаб ила бу тузалмас дардисарларни дунё танасидан бутунлай кесиб ташлаш учун Аллоҳ ҳаммасини ғарқ этишни ирода қилди.)


In fact they are certain of nothing. 	 Йўқ, улар ишонмаслар.


Aye! most of them even believe not. 	 Уларнинг кўплари иймон келтирмаслар.


If ye twain turn unto Allah repentant, (ye have cause to do so) for your hearts desired (the ban); and if ye aid one another against him (Muhammad) then lo! 	 Агар икковингиз Аллоҳга тавба қилсангиз, батаҳқиқ, қалбларингиз (ҳаққа) моил бўлур.


This is Jesus, the son of Mary; and this is the truth about him concerning which they are in doubt. 	 (Баъзилар уни «худо» дедилар, баъзилар оналари Биби Марямни зинокорликда айбладилар. Бу қуруқ ва асоссиз сўзларга эмас, Аллоҳнинг ҳақ каломига ишониш керак.)


Instead of God they worship what neither harms nor benefits them, and they say: "These are our intercessors with God." 	 Улар Аллоҳни қўйиб, ўзларига зарар ҳам, манфаат ҳам етказа олмайдиган нарсаларга ибодат қиларлар ва: «Ана ўшалар бизнинг Аллоҳ ҳузуридаги шафоатчиларимиздир!» дерлар.


Now ask them whether your Lord has daughters, whereas they have sons. 	 Бас, у(мушрик)лардан сўра-чи, Роббингга қизлар-у, уларга ўғиллар эканми?!


This is God, your Lord; there is no god but He, the creator of all things. 	 Ана ўша Аллоҳ сизнинг Роббингиздир. Ундан бошқа ибодатга сазовор зот йўқ.


In them, you have warmth and other uses, and of them you eat. 	 Уларда сиз учун иссиқлик манфаатлар бор ва улардан ейсизлар ҳам.


And two young men went to prison with him. 	 У билан қамоққа иккита йигит ҳам кирди.


Remember when We delivered you from Pharaoh's people, who subjected you to grievous torment, slaying your sons and sparing only your daughters, surely in that there was a great trial for you from your Lord, 	 Сизни ёмон азобларга солиб, ўғилларингизни сўйиб, қизларингизни тирик қолдираётган Фиръавн аҳлидан қутқарганимизни эсланг. Ана ўшанда Роббингиздан улуғ синов бордир.


And Pharaoh said, ‘Let me slay Moses, and let him invoke his Lord. 	 Албатта, мен унинг динингизни алмаштиришидан ва ер юзида фасод чиқаришидан қўрқмоқдаман», деди. (Мантиқ билан муваффақиятга эриша олмаган, Пайғамбарни сеҳргар, каззоб, деб ҳам бирор наф топмаган золим подшоҳ энди куч ишлатишга ўтди.


Knows he not that when that which is in the tombs is over-thrown, 	 У билмасми?! Қабрдагилар қўзғатилганда.


And when the appointed Day comes, no one shall even dare to speak except by the leave of Allah. 	 У келган кунда ҳеч бир жон гапира олмас. Магар У зотнинг изни ила (гапирур).


Yet they ascribe to God, as associates, the jinn, though He created them; and they impute to Him sons and daughters without any knowledge. 	 Улар жинларни Аллоҳга шерик қилдилар. Ҳолбуки, у ҳаммаларини яратган зотдир.


He said: Did I not tell thee that thou couldst not bear with me? 	 У: «Сенга, албатта, мен билан бирга бўлишга сабр қила олмайсан демабмидим?!» деди.


There you are, being invited to spend in the way of Allah; yet among you there are those who are stingy; and whoever is stingy is stingy only to himself. 	 Ва агар сиз юз ўгириб кетсангиз, У зот сиздан бошқа қавмни ўрнингизга келтирур, улар эса сизларга ўхшаган бўлмаслар. (Аллоҳ таоло инсон табиатини қанчалик дақиқ билишини таъкидламоқда.


And the birthpangs surprised her by the trunk of the palm-tree. 	 Бас, тўлғоқ уни хурмо танасига олиб борди.


He hath loosed the two seas. They meet. 	 Дарё-денгизларни бир-бири билан учрашадиган қилиб қўйди.


The sun and the moon are [disposed] calculatedly, 	 Қуёш ва ой ҳисобдадир.


He whom Allah sendeth astray, for him there is no guide. 	 Макр-ҳийлаларида давом этавердилар. Оқибатда эса, Аллоҳнинг йўлидан тўсилдилар.


Then as for he who is given his record in his right hand, 	 Аммо кимнинг китоби ўнг тарафдан берилса.


And they ask you as to what they should spend. 	 Бунинг ичига наша, қорадори, кўкнори ва бошқалар ҳам киради.


The knower of the unknown and the known, all-mighty and all-wise. 	 У ғойиб ва ошкорни билувчи, азиз ва ҳаким зотдир.


He said, "And what is my knowledge of what they used to do? 	 У деди: «Менинг улар нима қилаётганлари ҳақида илмим йўқ.


Their Lord answered the Prayer thus: "I will not suffer the work of any of you, whether male or female, to go to waste; each of you is from the other. 	 Роббилари уларнинг (дуоларини) истижобат қилиб: «Мен сизлардан эркагу аёл амал қилувчининг амалини зое қилмайман. Баъзингиз баъзингиздансиз.


We will provide for them for a short time, then We will shove them toward a harsh punishment. 	 Уларни бир оз ҳузурлантирурмиз, сўнгра қаттиқ азобга мажбур қилурмиз.


Allah is with you, and will never decrease the reward of your good deeds. 	 Лекин дин учун хизмат қилувчи мўминлар доимо устун бўладилар. Устун турганлар эса «бўш келманглар» деган хитобни доимо ёдда тутишади.


Go, my sons, and seek news of Joseph and his brother. 	 Эй ўғилларим, боринглар, Юсуфни ва унинг укасини яхшилаб изланглар, Аллоҳнинг раҳматидан ноумид бўлманглар.


See how they cover themselves up to hide [their thoughts] from Him. 	 Огоҳ бўлингким, албатта, улар ундан яшириниш учун кўксиларига (бошларини) эгадилар. Огоҳ бўлингким, кийимларига ўралган чоғларида ҳам, У зот нимани сир тутаётганларинию нимани ошкор қилаётганларини биладир.


as a favor and a blessing from God. 	 Бу Аллоҳ томонидан фазл ва неъматдир.


Hast thou not seen those who praise themselves for purity? 	 Ўзларини пок қилиб кўрсатаётганларни кўрмайсанми?! Йўқ!


Say, "O people, I am only to you a clear warner." 	 Сен: «Эй одамлар! Мен сизлар учун фақат бир очиқ огоҳлантиргувчиман, холос», деб айт.


Then the shout laid hold of them in truth, and We made them a refuse; so away with the wrong-doing people! 	 Бас, уларни ҳақ ила қичқириқ олди. Бас, Биз уларни хасу чўпга айлантирдик.


When she grows heavy, they both pray to Allah their Lord, (saying): "If Thou givest us a goodly child, we vow we shall (ever) be grateful." 	 У оғирлашганда эса, икковлон Роббилари Аллоҳга: «Агар бизга солиҳ (фарзанд) берсанг, албатта, шукр келтирувчилардан бўламиз», деб дуо қилдилар.


But God has permitted commerce, and has forbidden usury. 	 Ва ҳолбуки, Аллоҳ тижоратни ҳалол, рибони ҳаром қилган.


in the Gardens of Bliss. 	 Сернеъмат жаннатлардалар.


He said, “Lord of the East and the West, and everything between them, if you understand.” 	 У(Мусо): «У, агар ақл юритсангиз, машриқу мағрибнинг ва улар ўртасидаги нарсаларнинг Роббидир», деди.


But when We seize with the punishment those of them that live in ease, they groan. 	 Токи уларнинг маишатпарастларини азоб ила тутганимизда, бирдан фарёд солурлар.


They were guided to the path of the Most Praised. 	 (Жаҳаннам аҳлига «Ёниш азобини тотинг!» деб гурзи билан урилса, жаннат аҳлига ширин сўзлар айтилиб, Аллоҳ таолонинг йўлига ҳидоят қилиб қўйилади.)


Leave Me (to deal) with him whom I created lonely, 	 Мени, Ўзим якка яратган кимса бидан қўйиб қўй.


Did We not widen your bosom? 	 Сенинг кўксингни кенг қилиб қўймадикми?


They vacillate between the two, belonging neither to one side nor the other. 	 Улар орада сарсондирлар. На анавиларга қўшила оларлар ва на манавиларга қўшила оларлар.


Observe how We explain the verses to them, yet they turn away! 	 Биз оятларни қандай келтиришимизга, сўнгра уларнинг қандай юз ўгириб кетишига назар сол.


This is best for you so that perhaps you may remember (God's guidance). 	 Балки хусумат, уруш-жанжал чиқиши ҳам мумкин. Баъзи ҳолларда уйда аёл киши ёлғиз бўлиши, устига бегона эркак кириб, орада иғво, бўҳтон, фитна чиқиши мумкин.)


Wrongdoers certainly never prosper." 	 Менга шунча яхшилик қилган инсонга хиёнат этиб, хотинининг гапига кириб, фаҳш иш қиламанми? Агар шундай қиладиган бўлсам, золимлардан бўламан.)


This is the revelations from the Beneficent, Merciful God. 	 (Бу) Роҳман ва Раҳийм томонидан нозил қилинган.


These are God’s limits, so do not transgress them. 	 Ушбулар Аллоҳнинг чегараларидир. Бас, улардан тажовуз қилманг.


When the Trumpet will be sounded, 	 Ва қачонки дудга пуфланса.


They said, "No, but our fathers worshipped them." 	 У: «Нимага ибодат қилаётганингизни билдингизми?!


Who set some other god along with Allah. 	 Улар Аллоҳ билан бирга бошқа илоҳ (шерик) қилурлар.


Verily the deeds of the wicked are in the Record locked up in the prison-house! 	 Албатта фожирларларнинг китоби «сижжин»дадир.


Thus doth Allah seal up the hearts of those who reject faith. 	 Аммо улар олдин ёлғонга чиқарган нарсаларига иймон келтирмадилар. Аллоҳ шундай қилиб кофирлар қалбига муҳр босди.


God is the guardian of the believers, but the disbelievers have no guardian. 	 Шундоқ бўлиши, албатта, Аллоҳ иймон келтирганларга дўст эканлигидан ва албатта, кофирларга дўст йўқлигидандир.


And it was revealed to Noah that, "No one will believe from your people except those who have already believed, so do not be distressed by what they have been doing. 	 Ва Нуҳга: «Қавмингдан аввал иймон келтирганлардан бошқа ҳеч ким иймон келтирмас ва уларнинг қилмишларидан қайғуга тушмагин.


And indeed, the disbelievers used to say, 	 Ҳолбуки, улар дер эдилар:


Why is it that you do not believe in Allah, when the Messenger calls on you to believe in your Lord, and He has made a covenant with you if you arebelievers? 	 (Яъни, Агар сизлар ўзи бирор нарсага ишонувчи бўлсаларингиз, нима учун Аллоҳга ишонмаяпсизлар. Ҳолбуки, орангизда Пайғамбар юриб, сизни парвардигорингизга иймон келтиришга чақириб турибди.)


When Ibrahim said: my Lord is He Who giveth life and causeth death, he said: give life and cause death. 	 Иброҳим: «Албатта, Аллоҳ қуёшни Машриқдан чиқаради, бас, сен уни Мағрибдан чиқаргин-чи», деди.


except for those on whom your Lord has mercy. 	 Роббинг раҳм қилганларидан бошқалари. Уларни шунинг учун яратгандир.


And the Trumpet will be blown, and all who are in the heavens and all who are on the earth will swoon away, except him whom Allah will. 	 (Демак, сурга биринчи бор пуфланганда осмонлару ердаги барча жонзотлар чақмоқ ургандай бирдан йиқилиб ўладилар. Шунинг учун ҳам бу пуфлаш «саъқ»–«йиқилиб ўлиш» пуфлаши, дейилади.


That is how We requite the iniquitous. 	 Золимларни мана шундай жазолаймиз.


So if they repent, it is better for them; but if they turn away, Allah will punish them with a painful punishment in this world and the Hereafter. 	 ( Пайғамбаримизнинг (с. а. в.) вақтларида мунофиқлар бир неча бор куфр гапларни айтганларидан кейин тониб, айтганимиз йўқ, деб қасам ичишган. Ояти каримада ўша ҳақиқат таъкидланиб, улар куфр гапни айтганлари ва шу билан мусулмонликдан чиқиб қайта кофир бўлганликлари баён қилинмоқда.


And Allah's is the dominion of the heavens and the earth; and on the Day whereon the Hour arriveth, then shall lose the followers of falsehood. 	 Ва осмонлару ернинг мулки Аллоҳникидир. Қиёмат соати қоим бўладиган кунда, ўша кунда ботилчилар зиён тортурлар.


And soon will they attain (complete) satisfaction. 	 Ва у албатта тезда рози бўлади.


And [for] their taking of usury while they had been forbidden from it, and their consuming of the people's wealth unjustly. 	 Ва қайтарилган бўлсалар ҳам, рибо олганликлари ва одамларнинг молларини ботил йўл билан еганлари учун.


Whosoever is the enemy of God and His angels and apostles, and of Gabriel and Michael, then God is the enemy of such unbelievers." 	 Ким Аллоҳга, унинг фаришталарига, Пайғамбарларига, Жиброилга ва Микоилга душман бўлса, албатта, Аллоҳ кофирларнинг душманидир.


Say not "Trinity": desist: it will be better for you: for Allah is one Allah: Glory be to Him: (far exalted is He) above having a son. 	 Аллоҳнинг бандаси ва Пайғамбари Ийсо алайҳиссаломни, Аллоҳнинг ўғли, дедилар. Сўнгра, Аллоҳ уч аслдан–ота, ўғил ва муқаддас руҳдан иборатдир, деб даъво қилдилар.


They will answer, "The truth. 	 Бировга шафоатчилик борасида оғиз оча олмайдилар.


Allah hath made the Ka'ba, the Sacred House, a maintenance for mankind and likewise the Sacred month, and so also the offering and the victims with garlands. 	 Аллоҳ Каъбани–Байтул Ҳаромни, ҳаром ойни, ҳадийни ва осиладиган белгиларни одамлар учун асос қилиб қўйди.


And the Mount of Sinai, 	 Ва Тури Сийно билан қасам.


Allah has graced those who wage jihad with their possessions and their persons by a degree over those who sit back; yet to each Allah has promised the best reward, and Allah has graced those who wage jihad over those who sit back with a great reward: 	 Аллоҳ ҳаммага яхшиликни ваъда қилган. Аллоҳ мужоҳидларни ўтириб қолувчилардан улуғ ажр ила, афзал қилган.


Your women are a tilth for you (to cultivate) so go to your tilth as ye will, and send (good deeds) before you for your souls, and fear Allah, and know that ye will (one day) meet Him. 	 (Эр-хотин орасидаги ҳассос ва нозик алоқа Қуръони Карим оятларида ўзига хос услуб билан тасвирланади. Аввалги оятлардан бирида эр-хотинни бир-бирига нисбатан кийим-либос деб таъриф қилинган эди.


And God’s earth is vast. 	 ( Иймон Аллоҳга ишониш ва унинг айтганига юришдир.


He will send for you abundant rains from the sky, 	 У зот осмондан устингизга кетма-кет (барака ёмғирини) юборадир.


So that the people of the Book may know that they have not the least power over the bounty of God, and that the bounty is wholly in the hands of God to give whosoever He please, for God is the master of infinite bounty. 	 (Яҳудий ва насронийлар ваҳий, Пайғамбарлик ва илоҳий китоблар фақат бизга хос, ўзгаларга берилмайди, деб фахрланишар эди. Аллоҳ таоло уларнинг бу даъволарини рад қилиб, фазл ўзининг қўлида эканини, кимга хоҳласа, шунга раво кўришини, шу жумладан, араблардан бўлган Муҳаммад алайҳиссаломга беришини таъкидламоқда.)


Hell, in which they will burn, - and what an evil place to settle in! 	 (Ҳа, ҳалокат диёри дейилганидан мурод жаҳаннамдир. Улар ўша жаҳаннамга кирадилар.


In the morning and evening 	 Уларда Унга эртаю кеч тасбиҳ айтурлар;


Enjoin you Al-Birr (piety and righteousness and each and every act of obedience to Allah) on the people and you forget (to practise it) yourselves, while you recite the Scripture [the Taurat (Torah)]! 	 Одамларни яхшиликка чорлаб туриб, ўзингизни унутасизми? Ҳолбуки, китобни тиловат қиляпсиз-ку.


And ease for me by affair. 	 Менинг ишимни осон қил.


In fact, whatever the unjust promise each other is nothing but deceit." 	 Йўқ!!! Золимлар бир-бирларига алдовдан бошқани ваъда қилмаслар», деб айт.


Say: 'What think you? If God seizes your hearing and sight, and sets a seal upon your hearts, who is a god other than God to give it back to you?' 	 Уларга: «Айтинг-чи, агар Аллоҳ қулоқ ва кўзларингизни олиб қўйса, қалбларингизга муҳр босса, Аллоҳдан ўзга қайси илоҳ уни сизга беради», дегин.


But if they endeavor to make you associate with Me that of which you have no knowledge, do not obey them but accompany them in [this] world with appropriate kindness and follow the way of those who turn back to Me [in repentance]. 	 Агар икковлари сени ўзинг билмаган нарсани Менга ширк келтиришга зўрласалар, бас, уларга итоат этма! Ва дунёда икковларига яхшилик қил ҳамда Менга йўналганларнинг йўлига эргаш.


Or do you want to ask your Messenger (Muhammad Peace be upon him) as Musa (Moses) was asked before (i.e. show us openly our Lord?) 	 Ёки Пайғамбарингиздан, бундан аввал Мусодан сўралганидек, савол сўрашни хоҳлайсизми?! Ким иймонни куфрга алмаштирса, батаҳқиқ, тўғри йўлдан адашган бўлади.


And leave the sea behind at rest, for lo! they are a drowned host. 	 (Дарҳақиқат, Фиръавн ва унинг аскарлари ҳам тўхтаб турган денгиз сари тушдилар. Ҳаммалари денгизда очилган йўлга тушиб бўлганларидан кейин шу дамгача иккига бўлиниб сокин турган сув ҳаракатга келди ва уларни ғарқ қилди.)


Until, when death comes to one of them, he says, “My Lord, send me back. 	 Токи улардан бирига ўлим келган чоғда: «Эй Роббим, мени (ҳаётга) қайтаргин.


Such elderly women as are past the prospect of marriage,- there is no blame on them if they lay aside their (outer) garments, provided they make not a wanton display of their beauty: but it is best for them to be modest: and Allah is One Who sees and knows all things. 	 Аёллардан (кексайиб) ўтириб қолганлари, никоҳни умид қилмайдиганларига зийнатларини кўз-кўз қилмаган ҳолда кийимларини қўйишларида гуноҳ йўқдир. Иффат талабида бўлсалар, ўзлари учун яхшидир.


Surely the Messengers before you were ridiculed, but I always initially granted respite to those who disbelieved, and then I seized them (with chastisement). 	 Батаҳқиқ, сендан олдин ҳам Пайғамбарлар масхара қилинганлар. Бас, куфр келтирганларга муҳлат бердим.


And yet of mankind is one who disputeth concerning Allah without knowledge and with neither guidance nor a Book luminous. 	 (Баъзи одамлар ўзларида ҳақиқатни исбот қилувчи илм бўлмаса ҳам, Аллоҳ ҳақида тортишаверадилар. Тўғри йўлга бошловчи ҳидоятчилари бўлмаса ҳам, Аллоҳ хусусида баҳслашаверадилар.


This is the Path of your Lord, a Straight Path. 	 Мана шу Роббингнинг тўғри йўлидир.


The People of the Book certainly know that this command (to change the qibla) is truly from their Lord. 	 Албатта, китоб берилганлар уни Роббиларидан бўлган ҳақ эканини биладилар.


Truly God increases for whomsoever He will, for God is infinite and all-wise. 	 Ва Аллоҳ кимга хоҳласа, яна кўпайтириб берадир. Ва Аллоҳ қамраб олувчи ва билувчи зотдир.


He said: 'My Lord, reprieve me till the Day they are raised' 	 У: «Эй Роббим, мени улар қайта тириладиган кунгача қўйиб қўйгин», деди.


He it is who created you from a single soul, and He created therefrom his spouse that he might find repose in her. 	 У сизларни бир жондан яратган ва ором олсин учун ундан жуфтини яратган Зотдир. Вақтики у (жуфтини) ўраганида енгил ҳомиладор бўлди.


And (the clouds) that bear heavy weight of water; 	 Юк кўтарувчи(булут)лар билан қасам.


Truly Your Lord is All-Strong, All-Mighty. 	 Албатта, Роббинг, Унинг Ўзи кучли ва азиздир.


Do not grieve for these wicked people.' 	 Саҳрода ўсган янги авлод пайдо бўлди. Яъни, Аллоҳ тайин қилган муддат тугагунча аввалгилар муқаддас ерга кира олмай ўлиб кетдилар.)


Amid thornless lote trees 	 (Сидр-ҳушбўй ҳидли бута бўлиб, араблар уни ҳиди учун яхши кўрар эканлар. Аммо тикани жуда кўп бўларкан.)


Or do they envy the people for what God has given them of His grace? 	 Ёки Аллоҳ одамларга Ўз фазлидан берган нарсаларга ҳасад қилмоқдаларми?


Say thou: the Holy Spirit hath brought it down from thy Lord with truth, that it may establish those who believe, and as a guidance and glad tidings unto the Muslims. 	 Сен уни руҳул қудус Роббингдан иймон келтирганларни собитқадам қилиш учун ва мусулмонларга ҳидоят ва хушхабар этиб ҳақ ила туширганини айт. (Эй Муҳаммад!


And if they belie you (O Muhammad SAW), so were belied the Prophets before them, (by) the people of Nuh (Noah), 'Ad and Thamud, 	 Агар сени ёлғончи қилаётган бўлсалар, бас, булардан олдин Нуҳ қавми, Од ва Самуд ҳам ёлғончи қилган эдилар.


Verily your Lord is Allah who hath created the heavens and the earth in six days, then established Himself on the Throne disposing the affair; no in tercessor is there, except after His leave. 	 (Аллоҳ таоло Ўзининг Робблик–тарбиякунандалик сифати ила осмонлару ерни олти кунда яратган. (Бу олти куннинг ҳақиқатини–кайфиятини Аллоҳнинг Ўзи билади.


They make it a favour unto thee (Muhammad) that they have surrendered (unto Him). 	 Сенга мусулмон бўлганларини миннат қилурлар.


Verily those who deny the meeting with God will be lost, and not find the way. 	 Батаҳқиқ, Аллоҳнинг мулоқотини ёлғонга чиқарганлар ва ҳидоят топганлардан бўлмаганлар зиён қилурлар.


But whosoever opposes the Messenger after guidance has been made clear to him and follows a path other than that of the believers, We shall let him follow what he has turned to and We shall roast him in Gehenna (Hell) an evil arrival. 	 Ким Пайғамбарга (с. а. в.) хилоф қилса, у кишининг йўлидан бошқа йўлга юрса, кофир, мушрик ва муртад бўлади. Ким мўминларнинг йўлидан бошқа йўлни танласа, ўша йўлидан юраверсин, Аллоҳ уни кетган томонига юргазиб қўяверади.


Indeed those who do not believe in the signs of Allah—Allah shall not guide them and there is a painful punishment for them. 	 Албатта, Аллоҳнинг оятларига иймон келтирмайдиганларни Аллоҳ ҳидятга солмас ва уларга аламли азоб бордир.


Reveal Yourself to me, that I may look upon You!' 	 Лекин тоққа назар сол, агар у маконида собит тура олса, бас, Мени кўрасан», деди. Робби тоққа тажаллий қилганида, уни титилган ҳолга келтирди ва Мусо ҳушидан кетиб йиқилди.


Lo! the Hour is surely coming. 	 Албатта, (қиёмат) соати келгувчидир.


And said those who received knowledge and faith, “You have indeed stayed in the decree of Allah until the Day of Restoration; so this is the Day of Restoration, but you did not know.” 	 Илм ва иймон берилганлар: «Батаҳқиқ, Аллоҳнинг китоби бўйича қайта тирилиш кунигача турдингиз. Бас, бугун қайта тирилиш кунидир.


What deceived thee as to thy generous Lord 	 Сени карамли Роббинг ҳақида нима ғурурга кетказди?!


The people of many-columned lram. 	 Баланд устунли «Ирам»га.


And when ye hand over their substance unto them, call in witnesses in their presence, and sufficeth Allah as a Reckoner. 	 Ким камбағал бўлса, тўғрилик билан есин. Уларга ўз молларини топшираётганингизда гувоҳлар келтиринг.


Do they not know that Allah enlarges and straitens the provision of whomsoever He pleases? 	 Улар Аллоҳ хоҳлаган кишисига ризқни кенг ва тор қилишини билмасмидилар?!


But you shall see. I will cut off your hands and feet on alternate sides and crucify you all." 	 Энди тезда биласиз, мен, албатта, қўл-оёғингизни қарама-қарши томонидан кесажакман ва барчангизни осажакман», деди.


Unto thy Lord that Day is the recourse. 	 У кунда истиқрор фақат Роббинг ҳузурида бўлар.


In contrast to them, those, who have believed And left their homes in the way of Allah and exerted their utmost in His cause, rightly look forward to His mercy: and Allah is Forgiving and full of mercy. 	 (Ҳукм умумий: ким бўлишидан қатъий назар, иймон келтирса. мўминлик сифатига эришса, динию диёнатини сақлаб қолиш ниятида ҳижрат қилса, Аллоҳнинг йўлида жиҳод қилса, улар Аллоҳнинг раҳматидан умид қиладилар. Аллоҳнинг раҳмати уларга бўлмаса, кимга бўлар эди!)


Say: "Obey Allah and His Messenger": But if they turn back, Allah loveth not those who reject Faith. 	 Аллоҳга ва Расулга итоат қилинг. Бас, агар ортга қайтсангиз, Аллоҳ, албатта, кофирларга муҳаббат қилмас.


They will be given to drink of pure wine, sealed. 	 Улар муҳрланган, ниҳоятда пок, шаробдан ичарлар.


So the earthquake overwhelmed them, and morning found them prostrate in their dwelling places. 	 Бас, уларни шиддатли зилзила олди ва жойларида ўтириб қолдилар.


So I will decree it [especially] for those who fear Me and give zakah and those who believe in Our verses - 	 Уни тақво қилганларга, закот берганларга, оятларимизга иймон келтирганга ёзажакман.


Ask them, "If you have any knowledge, in whose hands is the ownership of all things? 	 Сен: «Агар билсангиз (айтинг-чи), ҳар бир нарсанинг мулки қўлида бўлмиш, Ўзи ҳимоя қиладиган ва Ундан ҳимоя қилинмайдиган зот ким?!» деб айт.


Thou receivest the Koran from One All-wise, All-knowing. 	 Албатта, сенга бу Қуръон ўта ҳикматли ва ўта илмли зот томонидан берилур.


Go to Pharaoh, for he has become insolent. 	 Фиръавнга боринглар! Чунки, у туғёнга кетди.


those who follow the Messenger, 'the Prophet of the common folk, whom they find written down with them in the Torah and the Gospel, bidding them to honour, and forbidding them dishonour, making lawful for them the good things and making unlawful for them the corrupt things, and relieving them of their loads, and the fetters that were upon them. 	 Улар ўз ҳузурларидаги Таврот ва Инжилда ёзилган ҳолида топиладиган, уларни яхшиликка буюриб, ёмонликдан қайтарадиган, уларга покиза нарсаларни ҳалол қилиб, нопок нарсаларни ҳаром қиладиган, устиларидаги юкни енгиллатиб, кишанларни ечадиган уммий, Набий, Пайғамбарга эргашадилар. Бас, унга иймон келтириб, ёрдам бериб ва уни қўллаб-қувватлаган ҳамда унга нозил бўлган нурга эргашганлар–ана ўшалар нажот топгувчилардир», деди.


Moses supplicated, "Lord, I have power over none but myself and my brother; so separate us from the disobedient people." 	 У: «Эй Роббим, албатта, мен ўзим ва биродаримдан бошқага эга эмасман. Ўзинг биз билан фосиқ қавмнинг орасини ажратгин», деди.


Indeed he reflected and decided. 	 Албатта, у тафаккур қилди ва чамалаб кўрди.


We knew that we could never challenge God whether we stayed on earth or fled elsewhere. 	 Ва, албатта, биз Аллоҳни ер юзида ожиз қолдира олмаслигимизга ва ундан қочиб қутила олмаслигимизга ишондик.


Surely We have sent apostles before you, some of whose account We have related to you, and that of some We have not told you. 	 Бас, қачонки Аллоҳнинг амри келганида, ҳақ ила ҳукм чиқарилур ва ўшанда ботил иш қилиб юргувчилар зиён тортурлар. (Аллоҳ таоло Қуръони Каримда Пайғамбаримиз Муҳаммадга (с. а. в.) ва у зотнинг умматларига ўтган Пайғамбарлардан йигирма тўрттасининг қиссасини айтган.


Who gave you fire from a green tree, with which you ignite the flame." 	 Аммо Аллоҳ таоло оловга терс бўлмиш ҳўл дарахтни бир-бирига ишқаса, ўт чиқарадиган ҳолга келтириб қўйгандир. Оловга ёқилғини ҳам ўша дарахтнинг ўзидан қилиб қўйгандир.


You do not know them but We know them well and will punish them twice over. 	 Сўнгра улкан азобга қайтарилурлар. (Ушбу ояти каримада аъробийларнинг ва аҳли Мадинанинг алоҳида мунофиқлари, сийқаси чиққан мунофиқлари ҳақида сўз кетмоқда.


They said, "We only wish to eat therefrom to comfort our hearts, to know that you have spoken the Truth to us, and to bear witness to it along with the others." 	 Улар: «Ундан емоқни, қалбларимиз таскин топмоғини, бизга рост гапирганингни билмоқни ва бунга гувоҳ бўлмоқни истаймиз», дедилар.


Nay it is ye who rejoice in your gift! 	 Аммо сизлар ҳадяларингиз билан қувонурсиз.


God is Well Aware of what you do. 	 Лекин Аллоҳ таоло ўзини унутиб қўйган баъзи кишиларни огоҳлантириб бўлгач, яна кўпчиликка раҳм қилиб, аввалги Ўз ҳукмини бекор қилди.)


Lodge them [in a section] of where you dwell out of your means and do not harm them in order to oppress them. 	 У(аёл)ларга имконингиз борича ўзингиз яшаб турган жойдан жой беринг. Уларга сиқиштириш мақсадида зарар етказманг.


That is the paradise you have been given to inherit for what you used to do. 	 Мана шу қилиб юрган амалларингиз сабабли сизга мерос қилиб берилган жаннатдир.


And there is not a thing but its (sources and) treasures (inexhaustible) are with Us; but We only send down thereof in due and ascertainable measures. 	 Ҳеч бир нарса йўқки, унинг хазиналари Бизнинг ҳузуримизда бўлмаса. Биз уни фақат маълум миқдорла нозил қилурмиз.


And your Lord knows what their hearts conceal, and what they reveal. 	 Ва, албатта, Роббинг уларнинг диллари беркитган нарсани ҳам, ошкор қилган нарсани ҳам билур.


This Book has been sent down to you; so do not hesitate to warn (the unbelievers) through it, and remind the faithful. 	 Бу сенга у ила огоҳлантиришинг учун ва мўминларга эслатма этиб нозил қилинган китобдир. Кўнглингда ундан танглик бўлмасин.