Those to whom We gave the Scripture believe in it, and some of these believe in it. 	 Баъзи бир устамон аҳли китоблар ҳозирда содда мусулмонларнинг бошини аввалги оят маъноси билан айлантирмоқдалар. Мана, Қуръонда сизлар билан бизни тенг дейилган, Илоҳимиз бир, фарқи йўқ, келинглар, Инжил ўқинглар, черковга киринглар, деб йўлдан урмоқдалар.


You are purely a Herald of Warning. 	 Сен фақат огоҳлантиргувчисан, холос.


The polytheists are utterly filthy*; so after this year do not let them come near the Sacred Mosque; and if you fear poverty**, then Allah will soon make you wealthy with His grace, if He wills; indeed Allah is All Knowing, Wise. (* Filthy in body and soul. **Due to loss of trade.) 	 Оятда «бу йилларидан» ибораси билан тўққизинчи ҳижрий йили назарда тутилган. Ўша йили, юқорида ўрганганимиздек, Ҳазрати Абу Бакр амирликларида ҳаж бўлган ва ҳазрати Али бу оятларни ҳажга келганларга ўқиб, ҳукмини тушунтирганлар.


Even prior to this, they tried to cause trouble and to turn your affairs upside-down until the truth came and the cause of God triumphed against their desires. 	 Батаҳқиқ, бундан аввал ҳам, улар ёқтирмасалар-да, ҳақ келиб, Аллоҳнинг иши устун бўлгунича, фитна қўзиб, сенга ишларни ағдар-тўнтар қилишар эди. (Яъни, мунофиқлар аввалдан фитначи бўлиб келганлар.


Surely your Lord best knows him who errs from His way, and He best knows the followers of the right course. 	 Албатта, Роббинг Ўзи, ким Унинг йўлидан адашганини билувчидур ва У ҳидоятда юрувчиларни ҳам билувчидур.


Then, when he turned his face towards (the land of) Madyan, he said: "I do hope that my Lord will show me the smooth and straight Path." 	 Қачонки Мадян томон юзланганида: «Шоядки Роббим мени тўғри йўлга ҳидоят қилса», деди.


But even if you should produce every kind of sign for those who have been given the Book, they would never accept your prayer direction, nor would you accept their prayer direction: nor would any of them accept one another's direction. 	 Агар сенга келган илмдан кейин ҳам уларнинг ҳавою нафсларига эргашсанг, унда, албатта, золимлардан бўлурсан. (Ушбу ояти каримада аҳли китобларнинг табиати, феълидаги муҳим нуқта тушунтириляпти: уларга ҳужжат-мужжат керак эмас, уларнинг Исломга нисбатан душманликлари далил ва тушунчанинг етишмаслигидан эмас, балки билиб, тушуниб туриб қилинаётган душманликдир.


And what have you understood, how tremendous the true event is! 	 Ал-Ҳааққаҳ нималигини сенга нима билдирди?!


And all of them will indeed be presented before Us. 	 Албатта, барчалари тўпланган ҳолларида ҳузуримизга ҳозир қилингайлар.


And remember when He made you successors after Ad and settled you in the land-- you make mansions on its plains and hew out houses in the mountains-- remember therefore Allah's benefits and do not act corruptly in the land, making mischief. 	 Аллоҳнинг неъматларини эсланг ва ер юзида фасод-ла бузғунчилик қилманг!» деди. (Ривоятларда баён этилишича, Аллоҳ таоло гуноҳ амаллар қилгани учун Од қавмини ҳалокатга гирифтор этганидан сўнг, уларнинг диёрида Самуд номли қавм макон этиб, ўша ерларни обод қилганлар.


But those who have faith and do righteous deeds and believe in what has been sent down to Muhammad—and it is the truth from their Lord—He shall absolve them of their misdeeds and set right their affairs. 	 У зот иймон келтирган, солиҳ амалларни қилган ва Муҳаммадга нозил қилинган нарса(Қуръон)га–ҳолбуки у Роббиларидан келган ҳақдир–иймон келтирганларнинг айбларини беркитур ва аҳволларини яхшилар.


And carpets spread around. 	 Ҳамма ёққа тўшалган гиламлар бор.


Truly, in these things is indeed a lesson for those who have insight. 	 Албатта, бунда кўзи борлар учун ибрат бордир.


Our Lord, expose the truth [and judge] between us and our people, You are the best judge." 	 Сизнинг таҳдид ва зўрлигингиз, сохта худоларингиздан заррача ҳайиқмаймиз, уларга эътибор бермаймиз ҳам. Шу йўл билан ишни ўзининг ҳақиқий эгаси ҳукмига ҳавола қилиб, иймон ва куфр ўртасида ҳукм чиқарувчи ҳокими мутлаққа мурожаат этдилар.)


So God seized him with the chastisement of the Last World and the First. 	 Бас Аллоҳ уни аввалги ва охирги гуноҳлари учун азобга олди.


And an apostle Unto the children of Israi'l with this message: verily have come unto you with a sign from your Lord, verily I form for you out of clay as though the likeness of a bird and then I breathe thereunto, and a bird it becometh by Allah's command. 	 Бани Исроилга Пайғамбар қиладир. У: «Албатта, мен сизга Роббингиздан оят-мўжиза келтирдим, мен сизларга лойдан қушга ўхшаш суврат ясайман, унга пуфласам, Аллоҳнинг изни билан қуш бўлади.


The believers and the Emigrants from Mecca who fight for the cause of God, indeed have hope in receiving the mercy of God; God is All-forgiving and All-merciful. 	 (Ҳукм умумий: ким бўлишидан қатъий назар, иймон келтирса. мўминлик сифатига эришса, динию диёнатини сақлаб қолиш ниятида ҳижрат қилса, Аллоҳнинг йўлида жиҳод қилса, улар Аллоҳнинг раҳматидан умид қиладилар. Аллоҳнинг раҳмати уларга бўлмаса, кимга бўлар эди!)


They said, ‘Father, what [more] do we want?! 	 «Эй отамиз, яна нима истаймиз?


No one except God has to give me any reward. 	 Мен сизларнинг иймонли бўлиб, саодатга эришишингизни истайман, холос. Ажрни Аллоҳ беради, сиз бермайсиз, хавотирланманг.


And will make him a messenger unto the Children of Israel, (saying): Lo! I come unto you with a sign from your Lord. 	 Бани Исроилга Пайғамбар қиладир.


Lo! thy Lord is Best Aware of him who strayeth from His way, and He is Best Aware of those who go aright. 	 У рақиби билан талашиб, тортишиб, бақир-чақир, уруш-жанжал этмасдан, унинг табъига йўл топиб, унга қаноат ҳосил қилдириб, ўзи сезмаган ҳолда Исломга мойил бўлиб қоладиган усталик билан мунозара олиб бориши лозим. Бешинчидан, даъватчи ўз вазифаси даъват қилиш эканини, ҳидоят ва залолат Аллоҳга боғлиқлигини ҳеч қачон унутмаслиги керак.)


And let not the owners of affluence and amplitude among you swear off from giving unto the kindred and the needy and the emigrants in the way of Allah; let them pardon and overlook. 	 Сизлардан фазл ва бойлик эгаси бўлганлар қариндошларга, мискинларга ва Аллоҳнинг йўлида муҳожир бўлганларга (нафақа) бермасликка қасам ичмасинлар, бас, авф этсинлар, ўтиб юборсинлар. Аллоҳ сизларни мағфират қилишини хуш кўрмайсизларми?!


Until, when they reach it, their hearing and their eyes and their skins will testify against them of what they used to do. 	 Ниҳоят унга етиб келишгач, қулоқлари, кўзлари ва терилари қилиб ўтган нарсалари ҳақида уларга қарши гувоҳлик берадилар. (Аллоҳнинг душманлари бўлган кофирлар жаҳаннам томон ҳайдалганларидан кейин, жаҳаннамга етиб келишгач, гуноҳлари ҳақида қулоқлари, кўзлари ва терилари уларга қарши гувоҳлик берур.)


So it was not Allah who wronged them, but it was they who used to wrong themselves. 	 Шунингдек, ердан турли маъданларни чиқариш ва бошқа имроний-ободончилик ишларини тараққий эттирганлар. Ушбу оятлар нозил бўлаётган давр кофирларидан кўра кўпроқ обод қилганлар.)


Of his party was Abraham. 	 Албатта, Иброҳим ҳам унинг гуруҳидандир. (Нуҳдан кейин келган Иброҳим Пайғамбар, Аллоҳнинг йўлини тутишда у билан бир гуруҳдан эди.)


Their own deeds have cast a veil over their hearts. 	 Уларнинг қилган касблари қалбларига моғор бўлиб ўрнашиб қолган, холос.


A curse lies upon them in this world, and on the Day of Resurrection they will be despised. 	 Ва бу дунёда уларга лаънатни эргаштириб қўйдик. Қиёмат куни эса, улар (раҳматдан) йироқ қилинганлардандирлар.


Then his wife came forward crying [with joy]. She beat her face, and said, ‘A barren old woman!’ 	 Хотини қичқириб келди ва ўз юзига шапалоқ тушириб: «Туғмас кампир-а?!» деди.


Whoever brings a virtue will receive better than it. 	 Ким бир яхшилик келтирса, унга у(яхшилиги)дан кўра хайрлироқ (мукофот) бор. Ким бир ёмонлик келтирса, ёмонлик қилганлар фақат қилганларига яраша жазоланурлар.


This is how Allah explains His verses to you, so that you may give thought. 	 Ҳаммага ўз даражасида фойда етказади. Ана шундай олиймақом боғу бўстони бор одам шу боғнинг ўтли бўронда куйиб тугашини, хусусан, ёши бир жойга етиб, қўлидан бир иш келмай қолган чоғида, унинг қўлига қараб турган заифҳол зурриётлари бор чоғида шундай бўлишини хоҳлайдими?


To Allah belongs the heritage of the heavens and the earth, and Allah is well aware of what you do. 	 Аммо бахиллик қилиб, молни сарфламай тўпласа, ўзининг кўзига яхши бўлиб кўрингани билан, аслида яхшилик бўлмайди. Ким бахиллик билан тўплаган молини яхшилик деб ҳисобласа, нотўғри ўйлаган бўлади.)


And when you have completed your rites, remember Allah like your [previous] remembrance of your fathers or with [much] greater remembrance. 	 Ибодатларингизни тугатганигизда, Аллоҳни оталарингизни эслагандек, балки ундан ҳам кучлироқ эсланг.


And indeed it is mentioned in the earlier Books. 	 Албатта, у (Қуръон) аввалгиларининг китобларида ҳам бордир. ( Қуръоннинг зикри, аввалги умматларнинг илоҳий китобларида ҳам бордир.)


We provided them with shade from the clouds, sent down manna and quails to them for food, and told them to eat the pure things which We had given them. 	 Аллоҳ ана ўша ўн иккита ўғилдан тарқалган фарзандларнинг ҳар бирини бир жамоа–қабила қилиб қўйди. Саҳрода сув билан таъминлашнинг устига, Бани Исроил бошида булутни соябон бўлиб сузиб юрадиган қилиб қўйди.


Lawful to you (for food in Pilgrimage) are cattle, except those mentioned to you (as exception): but shun the abomination of idols, and shun the word that is false,- 	 Ва сизларга (келажакда) тиловат қилинадиганлардан бошқа чорва ҳайвонлари ҳалол қилинди. Бас, бутлардан иборат нажосатдан йироқ бўлинг ва ёлғон сўздан йироқ бўлинг.


My guardian is indeed Allah who sent down the Book, and He takes care of the righteous. 	 Албатта, менинг валий–эгам Китобни нозил қилган Аллоҳдир. У солиҳларни дўст тутадир.


Their eyes cast down; disgrace shall overtake them; that is the day which they were threatened with. 	 Кўзлари қўрқинчга тўлган, ўзларини хорлик қоплаган ҳолда турурлар. Бу ўша-уларга ваъда қилинган кундир.


This is the recompense of those who keep away from evil; but the recompense of those who deny the truth is Hell. 	 Бу тақво қилганларнинг оқибатидир. Кофирларнинг оқибати эса, дўзахдир.


When Moses said to his people, ‘O my people! Why do you torment me, when you certainly know that I am Allah’s apostle to you?’ 	 Мусо ўз қавмига: «Эй қавмим, Аллоҳнинг Расули эканимни билиб туриб, яна нима учун менга озор берасиз», деганини эсла.


In an elevated garden, 	 Олий жаннатдадир.


And mention thou in the Book Musa: verily he was single- hearted, and was an apostle, prophet. 	 Набийлар Аллоҳдан ваҳий келган, бироқ китоб берилмаган, шунингдек, даъватлари кенг оммага эмас, ўзлари учунгина кифоя қилган зотлардир. Расул Аллоҳ томонидан ваҳий берилган, даъватлари кенг оммага мўлжалланган зот ҳисобланадилар.


And when it is said to them, "Come to what Allah has revealed and to the Messenger," they say, "Sufficient for us is that upon which we found our fathers." 	 Уларга: «Аллоҳ нозил қилган нарсага, Пайғамбарга келинглар», дейилса, «Бизга ота-боболаримизни нимани устида топган бўлсак, ўша етарли», дерлар.


which floated on the water before Our very eyes. The flood was a recompense for the deeds of the disbelievers. 	 У(кема) инкор қилинган шахс (Нуҳ)га мукофот бўлиб, Бизнинг иноятимиз ила юрадир.


And whosoever believeth not in Allah and His apostle then verily We have gotten ready for the infidels a Blaze. 	 Ва ким Аллоҳга ва Унинг Расулига иймон келтирмаса, албатта, Биз кофирларга дўзахни тайёрлаганмиз.


And when harm toucheth you upon the sea, all unto whom ye cry (for succour) fail save Him (alone), but when He bringeth you safe to land, ye turn away, for man was ever thankless. 	 Қачон сизни денгизда фалокат тутса, Ундан ўзга илтижо қиладиганларингиз ғойиб бўлур. Қачонки сизга нажот бериб қуруқликка чиқарса, юз ўгирасиз.


That is because they believed, then disbelieved, because of this a seal has been set upon their hearts so they are unable to understand. 	 Бунга сабаб шуки, улар иймон келтирдилар, сўнг кофир бўлдилар, бас, қалбларига муҳр босилди. Энди улар фаҳмламаслар.


See and hear them on the Day they come unto Us! yet the evil-doers are to-day in error manifest. 	 Бизга келадиган куни қандай ҳам яхши эшитадилар, қандай ҳам яхши кўрадилар. Лекин золимлар бугунги кунда очиқ залолатдадирлар.


If you turn away, upon him only rests what is laid upon him, and upon you rests what is laid on you. 	 Бас, агар юз ўгириб кетсангиз, у(Пайғамбар)га ўзига юклатилган нарса, сизга ўзингизга юклатилган нарса.


Thus will Allah show them their deeds to be intense regret to them, and they shall not come forth from the fire. 	 Пешволар, бошлиқлар, бу дунёда бошқаларни ўз ортидан эргаштириб юрганлар ўзларига эргашганлардан тонадилар. Чунки ўзининг иши чатоқ бўлиб турганда, бошқанинг ташвиши ортиқча бўлади уларга.


And mention in the Book, Ishmael; he too was true to his promise, a Messenger and a Prophet. 	 Ва китобда Исмоилни эсла. Албатта, у ваъдасига содиқ ҳамда Расул ва Набий бўлган эди.


Indeed in that are signs for a people who reason. 	 (Дарҳақиқат, ўйлаб кўрадиган бўлсак. Улар бир хил ерга экилади, бир хил суғорилади, аммо таъми хилма хилдир.


O men of sense, you may haply take heed for yourselves. 	 Қасос олиш йўлга қўйилса, инсон ҳаётини сақлаб қолишда катта иш қилинган бўлади. Чунки ҳар бир одам бошқа бировни ўлдирса, қасосига ўзининг ҳам ўлдирилишини билади ва ҳеч қачон одам ўлдиришга қўл урмайди.)


being on the higher horizon. 	 Ва у олий уфқда эди.


Except him who snatches off but once, then there follows him a brightly shining flame. 	 Магар бирорта сўзни ўғриликча тинглаган шахс бўлса, уни ёқгувчи олов таъқиб этар.


Nor a true friend; 	 Бирон қадрдон дўст ҳам йўқ.


Verily the killing of them is a great sin. 	 Албатта, уларни ўлдириш катта хатодир. (Жоҳилият даврида арабларда фақирлик ва очликдан қўрқиб фарзандни тириклай кўмиб юбориш одати бор эди.)


When He commands the Day of Judgment to take place, it will come into existence. 	 Дуд чалинадиган куни мулк Уникидир. У ғайбни ҳам, шоҳидни ҳам билувчи зотдир.


They hardly take any part in battle. 	 Улар жангга келмаслар, илло, озгина келурлар.


When thou seest them, their bodies please thee; but when they speak, thou listenest to their speech, and it is as they were propped-up timbers. 	 Ва агар уларни кўрсанг, жисмлари сени ажаблантирур ва агар гапирсалар, гапларига қулоқ осурсан. Улар худди суяб қуйилган ходага ўхшарлар.


Allah does not burden anyone, except with something within its capacity; beneficial for it is the virtue it earned, and harmful for it is the evil it earned; “Our Lord! 	 Эй Роббимиз, агар унутсак ёки хато қилсак, (иқобга) тутмагин. Эй Роббимиз, биздан олдингиларга юклаганга ўхшаш оғирликни бизга юкламагин.


Said (Pharaoh): "Believe ye in Him before I give you permission? surely he is your leader, who has taught you sorcery! but soon shall ye know! 	 У: «Мен сизга изн бермасимдан олдин унга иймон келтирдингиз! Албатта, у сизга сеҳр ўргатган каттангиздир!


So journey in the land, and behold how was the end of them that cried lies. 	 Залолат-куфр йўлини ихтиёр этиб, ўша томонни кўзлаганларга залолат ҳақ бўлди. Бу икки тоифанинг ҳеч бирини Аллоҳ мажбурлагани йўқ.)


Say: "You will not be questioned about the sins that we have committed, nor shall we be questioned about your deeds." 	 Сен: «Сизлар биз қилган жиноятдан сўралмассиз, биз эса сиз қилган амалдан сўралмасмиз», деб айт.


Even if they are patient, their abode is Hell; and if they beg for favour, none will favour them. 	 Агар сабр қилсалар, жаҳаннам уларга макондир. Агар итобни талаб қилсалар, улар итобга қайтарилувчи ҳам бўлмаслар.


Is there a God along with Allah?! 	 (Одамлар доимо қуруқлик ва денгизда сафар қилиб келади. Кўзланган манзилларга етиш учун турли йўллардан юришади.


They followed the good pleasure of Allah, and Allah is the Lord of great bounty. 	 (Улар Аллоҳга таваккал қилиб, Уни ўзларига кофий вакил билиб чиққан эдилар. Бас, бу урушдан зиён кўрмасдан, Аллоҳнинг неъмати, фазли ва розилигига сазовор бўлган ҳолда қайтдилар.)


Say: 'To set their affairs aright is good. 	 Аллоҳ бузғунчини ҳам, ислоҳчини ҳам билади.


Prayer to Him is the true prayer. 	 Ҳақ даъвати Уникидир.


And of the satans were some who dove for him, and worked a work beside that; and of them We were the Watchers. 	 Ва шайтонлардан унга ғаввослик қиладиганларни ва бундан бошқа амалларни қиладиганларни қилдик. Биз уларни муҳофаза қилгувчи бўлдик.


The Pioneers—The first of the Migrants and the Supporters, and those who followed them in righteousness. 	 Биринчи пешқадам муҳожирлар ва ансорийлар ва уларга яхшилик билан эргашганлар.


They say, ‘When will this promise be fulfilled, if you are truthful?’ 	 Ва улар: «Агар ростгўй бўлсангиз, бу ваъда қачон бўлади?» дерлар.


When We shook the Mount over them, as if it had been a canopy, and they thought it was going to fall on them (We said): "Hold firmly to what We have given you, and bring (ever) to remembrance what is therein; perchance ye may fear Allah." 	 Уларнинг устига тоғни худди соябондек кўтарганимизни, улар уни, устимизга тушиб кетади, деб ўйлаганларида, сизга берган нарсамизни қувват ила олинглар ва ундаги нарсани эсланглар, шоядки тақво қилсангиз, деганимизни эсла.


and Thamud, leaving no trace of them, 	 Ва Самудни боқий қолдирмаган ҳам Ўзи.


He has prepared for them Gardens beneath which rivers flow; therein they will abide forever. 	 Уларга остидан анҳорлар оқиб турган жаннатларни тайёрлаб қўйди. Уларда абадий қолурлар.


And among His Ayat (proofs, evidences, lessons, signs, etc.) is the creation of the heavens and the earth, and whatever moving (living) creatures He has dispersed in them both. 	 У зотнинг оят-белгиларидан осмонлару ернинг яратилиши ва уларда турли жониворларнинг таратиб қўйилишидир.


So if they dispute with you (Muhammad SAW) say: "I have submitted myself to Allah (in Islam), and (so have) those who follow me." 	 Агар сен билан тортишсалар, сен: «Мен юзимни Аллоҳга таслим этдим ва менга эргашганлар ҳам!» деб айт. Ва китоб берилганларга ва саводсизларга: «Исломга кирдингизми?» деб айт.


“Will you be left peacefully in these favours over here?” 	 Сиз бу жойдаги нарсаларда омон ҳолда тарк қилинасизми?!


Had We wanted, We could have made it salty. 	 Агар хоҳласак, Биз уни шўр қилиб қўямиз.


From a spring of which the votaries of God will drink and make it flow in abundance. 	 Бир булоқданики, ундан Аллоҳнинг бандалари отилтириб ичарлар.


After them We made you their successors in the earth, so that We might see how you would do. 	 Сўнгра қандай амал қилишингизга назар солишимиз учун уларнинг ортидан сизларни ер юзида ўринбосарлар қилдик.


They only try to please you by paying lip-service to you but their hearts are against you and most of them are evil-doers. 	 Сизни оғизлари билан рози қиладилар-у, қалблари кўнмайдир. Уларнинг кўплари фосиқлардир.


And those in the Fire will say to the keepers of Gehenna (Hell): 'Call your Lord to lessen our punishment for one day' 	 Дўзахда турганлар жаҳаннам қўриқчиларига: «Роббингизга дуо қилинглар, биздан бирор кун азобни енгиллатсин», дедилар.


Their enmity among themselves is great. 	 Ўз ораларида адоватлари шиддатли. Уларни бир деб ўйлайсан.


And drive the guilty unto hell, a weary herd, 	 Жиноятчиларни жаҳаннамга чанқоқ ҳолларида ҳайдаймиз.


So let the Children of Israel go with me.’ 	 Мусо (а. с.) унга ҳақиқий Робб Аллоҳ эканини тушунтириб, Бани Исроилни озод қилиш ўша ягона Аллоҳнинг–ҳақиқий Роббнинг амри ни изҳор этдилар.)


Tell them plainly: "This is my way: I call you to Allah, on the basis of clear perception - both I and those who follow me. 	 Сен: «Бу–менинг йўлимдир. Мен Аллоҳга билиб–ишонч ила чақираман ва менга эргашганлар ҳам.


Those against whom the sentence has become confirmed will say: Our Lord! these are they whom we caused to err; we caused them to err as we ourselves did err; to Thee we declare ourselves to be clear (of them); they never served Us. 	 Устиларига сўз(ланган азоб) тушиши ҳақ бўлганлар: «Эй Роббимиз, анави йўлдан оздирганларимизни ўзимиз йўлдан озганимиздек оздирганмиз. Сенга ўзимизни оқладик.


And when the polytheists will see their ascribed partners, they will say, “Our Lord! 	 Ва ширк келтирганлар ўзларининг «шерик»ларини кўрган чоғларида: «Эй Роббимиз, анавилар бизнинг Сендан ўзга ибодат қилган «шерик»ларимиз», дерлар. Бас, у(шерик)лар буларга: «Албатта, сизлар ёлғончидирсизлар», деб сўз ташларлар.


Indeed the first house to be set up for mankind is the one at Bakkah, blessed and a guidance for all nations. 	 Одамларга муборак, оламларга ҳидоят қилиб қўйилган биринчи уй Баккадаги уйдир.


Of them are some who listen unto thee, but We have placed upon their hearts veils, lest they should understand, and in their ears a deafness. 	 Улардан сенга қулоқ тутадиганлари ҳам бор. Биз уни фаҳмламасликлари учун қалбларига парда ва қулоқларига тўсиқ қилиб қўйдик.


Know well that Allah revives the earth after it becomes lifeless. 	 Билингларки, албатта Аллоҳ ўлик ерни тирилтирур.


And he who brings the Truth and he who confirms (and supports) it - such are the men who do right. 	 (Яъни, Аллоҳнинг содиқ сўзини бандаларга етказган ва ўша содиқ сўзни тасдиқлаганлар тақводорлардир. Қуръони Каримни келтирган Муҳаммад (с. а. в.) ҳамда бошқа барча Пайғамбарлар алайҳиссалом ва барча мўмин бандалар шу сирага кирадилар.


The wives of those of you who die have to wait for a period of four months and ten days. 	 (Жоҳилият аҳлининг одатига биноан, эри ўлган хотиннинг устига эрининг қариндошларидан бири ридосини ташлаб қўйса, аёл бечора ўз-ўзидан ўша одамнинг мулкига айланиб қолар эди. Хоҳласа ҳалиги одам ўзи хотин қилар, хоҳласа, бошқа эрга бериб, маҳрини олар ёки умуман сотиб юборар эди.


And, [O Muhammad], say, "My Lord, forgive and have mercy, and You are the best of the merciful." 	 Сен: «Эй Роббим, мағфират қил, раҳм қил. Ўзинг раҳм қилгувчиларнинг яхшисисан», деб айт.


and they shall be told: ‘Where is that which you used to worship 	 Ва уларга: »Аллоҳдан ўзга ибодат қилиб юрган нарсаларингиз қани?!


God makes clear to you, lest you go astray; God has knowledge of everything. 	 Аллоҳ ҳар бир нарсани билувчи зотдир. («Калола» нима эканлиги хусусида ушбу Нисо сураси аввалида баҳс қилганмиз.)


Such shall suffer disgrace in this world and We shall cause them to taste the chastisement of burning (in the Next). 	 Унга дунёда расволик бор. Қиёмат куни унга куйдириш азобини тотдирамиз.


If they reject you, so did their predecessors. 	 Агар сени ёлғончи қилсалар, бас, батаҳқиқ, улардан олдин ўтганлар ҳам ёлғончи қилганлар. Ҳолбуки, Пайғамбарлари уларга равшан мўъжизалар, саҳифалар ва нурли китоб келтирган эдилар.


When Our Signs are rehearsed to them, they say: "We have heard this (before): if we wished, we could say (words) like these: these are nothing but tales of the ancients." 	 Уларга оятларимиз тиловат қилинса: «Батаҳқиқ, эшитдик, агар ҳоҳласак, бунга ўхшашни ўзимиз ҳам айтамиз. Бу аввалгиларнинг афсонасидан ўзга нарса эмас», дерлар.


No vanity shall they hear therein, nor Untruth:- 	 У ерда бекорчи гапларни ҳам, ёлғон гапларни ҳам эшитмаслар.


So do not lend any support to the unbelievers. 	 Бас, ҳаргиз кофирларга ёрдамчи бўлма.


For He is Allah, the Mighty, the Wise. 	 Фақат азиз ва ҳаким бўлган Аллоҳгина бордир», деб айт.


Indeed this religion of yours, is one religion; and I am your Lord, therefore worship Me. 	 Албатта, сизнинг ушбу умматингиз бир умматдир ва Мен сизнинг Роббингизман. Бас, Менгагина ибодат қилинг.


To hunt and to eat the fish of the sea is made lawful for you, a provision made for you and for seafarers. 	 Денгиз ови ва унинг таоми сизга ва сайр қилувчиларга ҳалол қилинди.


Indeed I bring you a manifest authority. 	 Албатта, мен сизга очиқ-ойдин ҳужжат келтирурман.


Allah guides whom He will to a Straight Path. 	 Аллоҳ Ўзи хоҳлаган кимсани тўғри йўлга ҳидоят қиладир.


And We will surely test you with some fear and hunger, and with paucity of wealth and lives and crops; and give glad tidings to those who patiently endure. – 	 Албата, Биз сизларни бир оз қўрқинч ва очлик билан, мол-мулкга, жонга меваларга нуқсон етказиш билан синаймиз. Ва сабрлиларга башорат бер.


You do not know that Allah may after that bring about reunion. 	 Эр киши хотинини ҳайздан пок бўлишини кутиб, ҳовридан тушиб, талоқ ниятидан қайтиб қолиши мумкин. Ёки ҳомиладорлиги аниқлангандан сўнг меҳри кучайиб, талоқни унутиши ҳам мумкин.


They are higher in rank than those who spent and fought afterwards. 	 Аллоҳ барчага яхшиликни ваъда қилгандир. Ва Аллоҳ нима қилаётганларингиздан хабардордир.


Surely that is true the disputing of the inhabitants of the Fire 	 Албатта, мана шу ҳақдир–дўзах аҳлининг ўзаро тортишувидир. (Ушбу оятларда зикр қилинганлар ҳақдир.


If you help Allah, He will help you and make your feet steady. 	 Агар Аллоҳга ёрдам берсангиз, сизга ҳам ёрдам берадир ва қадамларингизни собит қиладир.


The elite of his people said, ‘Indeed we see you in manifest error.’ 	 Уларни зодагон қилган уларнинг мол-дунёси, пули, куч-қудрати, маккорлиги ва устамонлиги бўлади. Бу зотлар қавм номидан гапириш ҳаққини ўзларига ўзлари берганлар.


The tree of al-Zaqqum 	 Албатта, Заққум дарахти.


And warn your nearest relations, 	 Ва яқин қариндошларингни огоҳлантир.


Indeed, [O Muhammad], you do not guide whom you like, but Allah guides whom He wills. 	 Аллоҳдан бошқа ҳеч ким, ҳатто охирзамон Пайғамбарининг (с. а. в.) ҳам бу ишга қурблари етмайди. Агар у зот (с. а. в.) бирор кишини ҳидоят қилиш имконига эга бўлганларида, амакилари Абу Толибни ҳидоят қилган бўлар эдилар.


Lo! His kindness unto thee was ever great. 	 Албатта, Унинг фазлу карами сен учун каттадир.


That to thy Lord is the final Goal; 	 Ва, албатта, интиҳо Роббинг ҳузуридадир.


[The angel] said, "Your sign is that you will not be able to speak to people for three days except by signs. 	 У зот: «Сенинг белгинг, уч кун одамларга фақат ишора билан гапиришингдир.


Nor say of anything, "I shall be sure to do so and so tomorrow"- 	 Зинҳор бир нарсани: «Буни эртага албатта қилгувчиман», дема.


But it was ungrateful toward Allah’s blessings. 	 Аллоҳнинг амри билан Маккага етти йил қаҳатчилик келгани, унинг аҳолиси ўлимтиклар, туянинг юнги ва одатда еб бўлмайдиган бошқа нарсаларни еганлари ҳаммага маълум. Шундай қилиб, Аллоҳ уларни тўқликдан очликка чиқарди.


Say, "Yes, by my Lord, you will surely be resurrected; then you will surely be informed of what you did. 	 Сен: «Ундоқ эмас, Роббим билан қасамки, албатта қайта тирилтирилурсизлар, сўнгра қилган ишларингиздан хабардор қилинурсизлар.


So remain, (O Muhammad), you and those who have returned with you (to the fold of faith and obedience from unbelief and rebellion) steadfast (in adhering to the straight way) as you were commanded. 	 Бас, сен ва сен билан тавба қилганлар мустақийм туринглар ва туғёнга кетманглар. Чунки У нима қилаётганингизни кўриб тургувчидир.


And the moon when it grows full, 	 Ва тўлин ой билан қасамки.


All shall return to Him' 	 Қайтиб бориш фақат Унинг Ўзигадир», деб айт.


When Abraham said, "Show me, my Lord, how You revive the dead!" 	 Эсла, Иброҳим: «Эй Роббим, менга ўликларни қандай тирилтиришингни кўрсат», деганда, У зот: «Ишонмадингми?» деди.


'Did I not tell you' he replied, 'that you would not be able to bear patiently with me' 	 У: «Сенга, албатта, сен мен билан бирга сабр қила олмайсан демабмидим?!» деди.


Besides God? Can they help you, or help themselves?” 	 Улар сизга ёрдам бера олурларми ёки ўзларини қутқара олурларми?! « дейилди.


Leave Me with him whom I created alone, 	 Мени, Ўзим якка яратган кимса бидан қўйиб қўй.


Say, "Each [of us] is waiting; so wait. 	 Сен: «Барча кутгувчидир. Бас, кутинглар.


And We will surely test you until We make evident those who strive among you [for the cause of Allah] and the patient, and We will test your affairs. 	 У шундоқ ҳам ҳамма нарсани–одамларнинг кимлигини, сир яширганлари-ю ошкорини, имконияти-ю хоҳишини–барча-барчасини яхши билади. Аммо одамлар бу нарсани англамайдилар.


Verily Ibrahim was forbearing, long-suffering, penitent. 	 У кишига фаришталар келтирган хушхабар етди. Лекин у киши фаришталар хушхабар келтиргани билан бирга Лут қавмидан ташвишга тушиб, улар ҳақида тортиша бошладилар.)


God knows that you have been betraying yourselves, and has turned to you and pardoned you. 	 Масжидларда, эътикофдалигингизда уларга яқинлик қилманг. Булар Аллоҳнинг чегараларидир, унга яқинлашманг.


Did they not travel across the earth and see the end of those before them? 	 Албатта, охират диёри тақво қиладиганлар учун яхшироқдир. Ақл юритмайдиларми?!


And when Our command came, We rescued Shuaib and the Muslims who were with him by Our mercy; and the terrible scream seized the unjust – so at morning they remained lying flattened in their homes. 	 Амримиз келган пайтда Шуайбга ва у билан бирга иймонга келганларга раҳматимиз ила нажот бердик. Зулм қилганларни эса, қичқириқ тутди ва диёрларида тўкилдилар.


Then their Lord answered them, ‘I do not waste the work of any worker among you, whether male or female; you are all on the same footing. 	 Роббилари уларнинг (дуоларини) истижобат қилиб: «Мен сизлардан эркагу аёл амал қилувчининг амалини зое қилмайман. Баъзингиз баъзингиздансиз.


Remember God’s blessings upon you, when forces came against you, and We sent against them a wind, and forces you did not see. 	 Аллоҳ нима қилаётганингизни яхши кўриб тургувчи эди. (Ўша пайтда устингизга аҳзоб–Қурайш ўзининг одамлари ва малайлари билан ҳамда Ғатафоннинг турли қабилалари бирлашиб, бостириб келишган эди.


In Allah do we put our trust. 	 Энди ёлғиз, бир ҳолатдагина–Аллоҳ бизни адаштиришни ирода қилсагина, ортга қайтишимиз мумкин. Зеро, Унинг иродасига ҳеч қачон бас келиб бўлмайди.


Moses said, 'O my people, if you believe in God, in Him put your trust, if you have surrendered.' 	 Мусо: «Эй қавмим, агар Аллоҳга иймон келтирган бўлсангиз, агар мусулмон бўлсангиз, фақат Унгагина таваккал қилинг», деди.


Then We appointed the sun, to be a guide to it; 	 Мисол учун ерни айланмайдиган қилиб қўйса, соя жилмай тураверар эди, биз эътибор бермайдиган соянинг ёйилиши ҳодисаси ортида Аллоҳнинг улкан қудрати турибди.)


Say: 'Have you any knowledge, for you to bring forth for us? 	 Кофир-мушрик бўлишларини хоҳламагани учун, куфр келтирманглар, мушрик бўлманглар, деб қатъий ҳукм этган. Шунингдек, бандалари нимани қилишини хоҳласа, амр, нималарни қилмаслигини хоҳласа, наҳий қилиб қайтариб қўйган.


He saith: Verily she is a yellow cow. Bright is her colour, gladdening beholders. 	 У: «У, ранги сап-сариқ, қараганларни хурсанд қиладиган сигир, деяпти», деди.


To associate others with God is a grievous wrong." 	 Албатта, ширк катта зулмдир».


And if when they are honourably married they commit lewdness they shall incur the half of the punishment (prescribed) for free women (in that case). 	 Ушбу оятда, ҳур аёлларга бериладиган азобнинг ярми ҳақида сўз кетмоқда. Очиқ кўриниб турибдики, бу ерда назарда тутилган азоб дарра уришдир.


and guarded them from every stoned satan. 	 Уни ҳар бир қувилган шайтондан муҳофаза қилдик.


Those who bear the Throne and those around it exalt with the praise of their Lord and believe in Him. 	 Аршни кўтариб турадиганлар ва унинг атрофидагилар Роббларига ҳамд ила тасбиҳ айтурлар, Унга иймон келтирурлар ва иймон келтирганларга мағфират сўраб: «Эй Роббимиз, раҳматинг ва илминг ила ҳар бир нарсани қуршагансан, бас, тавба қилиб, йўлингга эргашганларни мағфират қилгин ва уларни дўзах азобидан сақлагин.


Has He chosen daughters above sons? 	 У зот ўғилларини қўйиб қизларни танлаб олибдими?


Never is there any whispering among three but He is their fourth; nor among five but He is their sixth; nor fewer nor more but He is with them wherever they may be. 	 Агар учтанинг сирли сўзлашуви бўлса, албатта, У зот тўртинчидир. Бешта бўлсалар, У зот олтинчидир, бундан оз бўлса ҳам, кўп бўлса ҳам ва қаерда бўлсалар ҳам, албатта, Аллоҳ улар биландир.


On that day no sinner will be questioned about his sins, from men or from jinns. 	 (Қиёмат бошлангандан инсдан ҳам, жиндан ҳам гуноҳ қилган-қилмагани ҳақида сўраб ўтирилмайди. Чунки ҳамманинг башарасидан, ҳолатидан унинг ким эканлиги билиниб туради.)


God brought upon them utter destruction and the disbelievers will also faced similar perdition. 	 Аллоҳ уларни вайрон қилди-ку! Кофирларга ҳам шунга ўхшаш бўлур.


By Allah, you will surely be questioned concerning what you used to fabricate. 	 Ўша ҳайвон аталгандан сўнг, бу фалон худонинг насибаси, деб унга алоҳида эҳтиром ила муомала қилинарди. Ўша ҳайвон минилмас, устига юк юкланмас, сути ичилмас, гўшти ҳам ейилмас эди.)


They impatiently urge you to bring about evil before good, while there has already occurred before them similar punishments [to what they demand]. 	 (Уларга ўхшаган кофир қавмлар кўп ўтган. Улар ҳам буларга ўхшаб Пайғамбарларга қарши чиққан ва турли талаблар қўйган эдилар.


And some of them draw near unto others, mutually questioning. 	 Улар бир-бирларига савол берурлар.


On the day when God will call them and ask them, "What answer did you give to (Our) messengers?" 	 У кунда, У зот уларга нидо қилиб: «Пайғамбарларга нима деб жавоб бердингиз», дер.


As for those who disbelieve, for them is the Fire of Hell, wherein they will never be finished off and die, nor will its punishment be lightened for them. 	 Куфр келтирганларга жаҳаннам оташи бордир. Уларга на ўлишлари учун ҳукм қилинмас ва на улардан у (жаҳаннам)нинг азобидан енгиллатилмас.


"Our Lord! send amongst them a Messenger of their own, who shall rehearse Thy Signs to them and instruct them in scripture and wisdom, and sanctify them: For Thou art the Exalted in Might, the Wise." 	 Шунинг учун аввалги оятларда аҳли ҳарамга ризқ сўраган ота-бола Пайғамбарлар энди зурриётларига Аллоҳдан иймон-ислом сўрамоқдалар. Улар яна Аллоҳдан: «Бизга ибодатларимизни кўрсат, тавбамизни қабул эт», деб сўраяптилар.


That Allah may requite each soul (according to) what it has earned; surely Allah is swift in reckoning. 	 Аллоҳ ҳар бир жонга қилган касбига яраша жазо бериши учундир. Албатта, Аллоҳ тез ҳисоб қилгувчидир.


He may be of use to us. 	 Аллоҳ Ўз ишида ғолибдир. Лекин одамларнинг кўпи билмаслар.


(Are these) like those who abide in the fire and who are made to drink boiling water so it rends their bowels asunder. 	 Ўшалар оташда мангу қолувчи ва ўта қайноқ сув ила суғорилиб, ичаклари титилиб кетган кимсага ўхшайдиларми?


And you will see the Mujrimun (criminals, disbelievers in the Oneness of Allah Islamic Monotheism, polytheists, disobedient to Allah, etc.) that Day bound together in fetters; [Muqarranun in fetters; mean:- with their hands and feet tied to their necks with chains.] 	 Ва у кунда жиноятчиларни кишанлар ила тўпланган ҳолларида кўрасан.


We do not burden any soul beyond its capacity. 	 Буларни сизга амр қилдики, шояд эсласангиз. (Етимнинг молини ейиш ижтимоий алоқаларни бузишдир.


When Allah made (His) covenant with the prophets, (He said): Behold that which I have given you of the Scripture and knowledge. 	 Аллоҳ Набийлардан: «Сизларга китоб ва ҳикмат берганим учун, кетингиздан сизлардаги нарсани тасдиқловчи Пайғамбар келганда, албатта унга иймон келтирасиз ва ёрдам берасиз, –деб аҳду паймонларини олиб туриб: –Иқрор бўлдингизми? Бу ҳақда ишончли аҳду паймонимни қабул қилдингизми?» деганини эсла.


By the renowned Quran. 	 Зикр соҳиби бўлмиш Қуръон ила қасам.


He it is Who created the heavens and the earth in six Days and then Istawa (rose over) the Throne (in a manner that suits His Majesty). 	 У осмонлару ерни олти кунда яратиб, сўнгра аршни эгаллаган зотдир. Ерга нима кирганини ҳам, ундан нима чиққанини ҳам, осмондан нима тушганини ҳам унга нима чиққанини ҳам биладир.


Qaf. 	 Қо-оф.


When you are greeted with a greeting, greet in return with what is better than it, or (at least) return it equally. 	 Қачонки сизга бир саломлашиш ила салом берилса, сиз ундан кўра яхшироқ алик олинг ёки худди ўзидек жавоб беринг. Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсанинг ҳисобини олувчи зотдир.


That is more decent for you. Allah knows best what you do. 	 Аллоҳ нима амал қилаётганингизни ўта билгувчидир.


And those who are fearful of the punishment of their Lord - 	 Ва улар ўз Роббилари азобидан қўрқадиганлардир.


I am guiltless of you. 	 Мен Аллоҳдан қўрқаман.


“And for Allah only are the hidden of the heavens and of the earth, and towards Him only is the return of all matters – therefore worship Him and trust Him; and your Lord is not unaware of what you do.” 	 Бас, Унга ибодат қил ва Унгагина таваккал қил. Роббинг қилаётганларингиздан ғофил эмасдир.


The infidels, of which there is no averter. 	 Кофирлар устига. У(азоб)ни даф қилувчи йўқдир.


Now hath come unto you a Messenger from amongst yourselves: it grieves him that ye should perish: ardently anxious is he over you: to the Believers is he most kind and merciful. 	 Батаҳқиқ, сизларга ўзингиздан бўлган, сизнинг машаққат чекишингиз унинг учун оғир бўлган, сизнинг (саодатга етишингизга) ташна, мўминларга марҳаматли, меҳрибон бўлган Пайғамбар келди. (Ояти каримада Пайғамбаримизнинг (с. а. в.) асосий сифатларидан бир нечаси зикр қилинмоқда.


What they will gain will be the condemnation of God, the angels, and all people, 	 Бу дунё-ю у дунёнинг барча-барчасидан бўладиган лаънатни ўзига қаратиш–жуда ҳам улкан жазо! Дарҳақиқат, Исломга кириш имкони бўлиб туриб кирмаганлар шундай жазога лойиқдирлар.)


When they stand up for prayer, they stand up lazily, showing off to the people and not remembering Allah except a little, 	 Агар намозга турсалар, дангасалик билан, хўжакўрсинга турарлар ва Аллоҳни камдан кам зикр қиларлар.


Yet they say: "When will the promised threat come to pass, if you speak the truth?" 	 Улар: «Агар содиқ бўлсангиз, бу ваъда қачон бўладир», дерлар.


Who hath raised us up from our beds of repose?"... 	 Бизни ётган жойимиздан ким қўзғотди?!


We have made this (tree) a trial for the evildoers. 	 (Биз заққум дарахтини золимлар–кофир ва мушриклар учун фитна қилиб қўйдик. Мушриклар, жаҳаннамда заққум деган дарахт бўлар экан, деган гапни эшитганларида, доимо олов ёниб турадиган дўзахда қандай қилиб дарахт ўсади, оловда куйиб кетмайдими, деб масхара қилишди.)


"Peace and salutation to such as Elias!" 	 Илиёсийнга салом бўлсин.


The human is unthankful. 	 Инсон ўзи куфрон(и неъмат) қилгувчидир.


But we surely can produce for thee magic the like thereof; so appoint a tryst between us and you, which neither we nor thou shall fail to keep, at a place convenient (to us both). 	 Бас, албатта, биз ҳам унга ўхшаш сеҳр келтирамиз, биз билан ўзинг орангда ваъда вақти тайин қил, унга биз ҳам, сен ҳам хилоф қилмайдиган бўлайлик, ўрта жой бўлсин«, деди.


We told Moses to stay with Us for thirty nights (in the mountains) but added ten nights more so his appointment with his Lord came to an end after forty nights. 	 Ва Мусо билан ўттиз кечага ваъдалашдик. Кейин эса, уни ўн (кеча) билан тугал қилдик.


“Those who accepted faith and did good deeds – for them is joy and an excellent outcome.” 	 Иймон келтирганлар ва яхши амалларни қилганларга хушнудлик ва гўзал маскан бор.


And We have undoubtedly kept a part of it as a clear sign for people of intellect. 	 Батаҳқиқ, Биз ундан ақл юритгувчи қавмлар учун очиқ-ойдин оят-белгилар қолдирганмиз. (Лут қавмидан, улар яшаб ўтган диёрдан уларнинг жиноятлари оқибати нима билан тугаганини эслатиб турувчи нишоналар қолдирилгандир.


"So fear Allah, and obey me." 	 Бас, Аллоҳдан қўрқинглар ва менга итоат қилинглар».


Tell them, "Holy is my Lord. 	 Сен: «Роббим пок бўлди.


The Messengers and the believers have faith in what was revealed to them from their Lord. 	 Пайғамбар унга ўз Роббидан туширилган нарсага иймон келтирди ва мўминлар ҳам. Барча Аллоҳга, Унинг фаришталарига, китобларига, Пайғамбарларига иймон келтирди.


Do ye threaten me that I shall be brought forth (again) when generations before me have passed away? And they twain cry unto Allah for help (and say): Woe unto thee! 	 Мендан аввал ҳам асрлар ўтган-ку!» деган кишига, Аллоҳдан мадад сўраган ҳолда улар: «Ҳолингга вой бўлгур, иймон келтир, албатта, Аллоҳнинг ваъдаси ҳақдир», дедилар.


Those whom We have given the Book recognize him as they recognize their sons; (as for) those who have lost their souls, they will not believe. 	 Биз китоб берганлар уни ўз фарзандларини танигандек танирлар. Улар ўзларига зиён қилганлардир, ана ўшалар иймон келтирмаслар.


Their reckoning draweth nigh for mankind, while they turn away in heedlessness. 	 Одамларга ҳисоблари яқинлашиб қолди. Улар эса, ғафлатда, юз ўгирувчи бўлган ҳолларида.


He said: What hindered thee that thou didst not fall prostrate when I bade thee? 	 У зот: «Сенга амр этганимда сажда қилишингдан нима тўсди?» деди. У: «Мен ундан яхшиман, мени ўтдан яратдинг ва уни лойдан яратдинг», деди.


Say, ‘Indeed my Lord hurls the truth. 	 Сен: «Албатта, Роббим ҳақни отур. У зот ғайбларни ўта билгувчидир», деб айт.


No nation can outstrip its term, nor yet postpone it. 	 Ҳеч бир уммат ўз ажалидан олдин ҳам кетмас, ортда ҳам қолмас.


But you will not unless God wills; surely God is ever All-knowing, All-wise. 	 Ва Аллоҳ хоҳласагина, сизлар ҳам хоҳларсиз. Албатта, Аллоҳ билувчи ва ҳикматли зотдир.


And verily, We have recommended to the people of the Scripture before you, and to you (O Muslims) that you (all) fear Allah, and keep your duty to Him, But if you disbelieve, then unto Allah belongs all that is in the heavens and all that is in the earth, and Allah is Ever Rich (Free of all wants), Worthy of all praise. 	 Батаҳқиқ, Биз сиздан олдин китоб берилганларга ҳам, сизга ҳам: «Аллоҳга тақво қилинглар», деб тавсия қилдик. Агар куфр келтирсангиз, албатта, осмонлару ердаги нарсалар Аллоҳникидир.


In which word other than the Quran will they believe? 	 Бас, ундан кейин, қайси сўзга ишонарлар?!


And they ask you a decision about women. 	 Сендан аёллар ҳақида фатво сўрарлар.


Lo! Allah preferred Adam and Noah and the Family of Abraham and the Family of 'Imran above (all His) creatures. 	 Албатта, Аллоҳ Одамни, Нуҳни, Оли Иброҳимни, Оли Имронни оламлар устидан танлаб олди.


Have you seen that which you emit? 	 Ўзингиз чиқарадиган манийни ўйлаб кўринг-а!


Did you not see that they keep wandering in every valley? 	 Уларнинг ҳар водийда дайдишини.


Ye shall empanel them both after the prayer, and, if ye doubt, they shall be made to swear by Allah (saying): We will not take a bribe, even though it were (on behalf of) a near kinsman nor will we hide the testimony of Allah, for then indeed we should be of the sinful. 	 Агар шубҳа қилсангиз, гувоҳларни намоздан кейин тутасиз ва улар: «Гарчи қариндошимиз учун бўлса ҳам, қасамни озгина қийматга сотмаймиз ва Аллоҳ учун гувоҳлигимизни яширмаймиз. Зотан, у ҳолда, албатта, гуноҳкорлардан бўлиб қоламиз», деб Аллоҳ номи ила қасам ичадилар.


Deselect all files 	 Ҳамма файлларни белгилашни бекор қилиш


Say, "Indeed, I am simply one who warns." 	 Ва: «Албатта, мен очиқ-ойдин огоҳлантиргувчиман», деб айт.


By (the winds) that scatter dust. 	 Чанг тўзитувчи(шамол) лар билан қасам.


And seek help in patience and As-Salat (the prayer) and truly it is extremely heavy and hard except for Al-Khashi'un [i.e. the true believers in Allah - those who obey Allah with full submission, fear much from His Punishment, and believe in His Promise (Paradise, etc.) and in His Warnings (Hell, etc.)]. 	 Сабр ҳам, кўпчилик хаёл қилганидай салбий маънода, яъни, нима бўлса ҳам сабр қиляпман, деб жим-ҳаракатсиз туриш эмас, балки Аллоҳнинг айтганини бажариш жараёнида дуч келадиган машаққатларни енгишдаги сабрдир. Энг бош сабр ҳавою нафсни, роҳат-фароғатни, мансабни тарк қилиб, Аллоҳнинг айтганига юришга чидамдир.)


And others bound in fetters. 	 Ва бошқаларини ҳам кишанланган ҳолда тўплаб (бўйинсундирдик).


And you will not be asked about what they used to do. 	 Уларнинг қилган амалларидан сизлар сўралмайсизлар.


Who will receive a humiliating punishment, and on whom will fall a lasting torment.” 	 Кимга уни расво қиладиган азоб келажагини ва кимга давомли азоб тушажагини», деб айт. (Яъни, эй қавмим, Аллоҳнинг тавҳид йўлига юрмай, Унга ширк келтирадиган бўлсангиз, ўз ихтиёрингиз билан, ўз хоҳишингиз ва йўлингиз билан амал қилаверинг.


She said: (It is) as though it were the very one. 	 У: «Худди ўшанинг ўзи», деди.


Or, do you think the companions of the Cave and the tomb stone were a wonder among Our signs? 	 Каҳф ва битик эгаларини Бизнинг ажойиб оят-белгиларимиздан деб ўйладингми?! (Яъни, эй Пайғамбар, ўша каҳф (ғор) эгалари ва ундаги уларнинг исмлари битилган битикни Бизнинг энг ажойиб мўъжизаларимиз деб ўйладингми?)


And man says, "What is [wrong] with it?" - 	 Ва инсон, унга нима бўлди?!, деса.


who will suffer a humiliating torment and on whom will descend an everlasting punishment." 	 Кимга уни расво қиладиган азоб келажагини ва кимга давомли азоб тушажагини», деб айт. (Яъни, эй қавмим, Аллоҳнинг тавҳид йўлига юрмай, Унга ширк келтирадиган бўлсангиз, ўз ихтиёрингиз билан, ўз хоҳишингиз ва йўлингиз билан амал қилаверинг.


And his people's only answer was to say, “Expel them from your town; they are purist people.” 	 Инсонийлик қиёфасини йўқотган қавм шу даражага етар экан-да. Ўзлари инсоният бўйнига тавқи лаънат бўлиб осиладиган амалларни тап тортмай қилаётганлари етмаганидек, уларга ўхшашни хоҳламаган, инсонлигини йўқотмаган, Аллоҳнинг амрида юришга ҳаракат қилганларни покизаликда айблайдилар.)


So they belied him; then We delivered him and those with him in the ark, and We made them successors, while We drowned those who belied Our signs. 	 Сўнгра уни ёлғончига чиқаришди. Бас, Биз уни ва у ила бирга бўлганларни кемада қутқардик ва уларни халифалар қилдик.


They are the ones who disbelieved in their Lord; they are the ones who shall have shackles around their necks. 	 Ана ўшалар Роббиларига куфр келтирганлардир. Ана ўшалар бўйинлари кишанларда бўлганлардир.


(Pharaoh) said to the Chiefs around him: "This is indeed a sorcerer well-versed: 	 У(Фиръавн) атрофидаги аъёнларига: «Албатта, бу ўта билимдон сеҳргардир.


He resolved to scare them off the land, but We drowned him, and those with him, altogether. 	 (Фиръавн Мусони (а. с.) ва у кишининг қавмлари Бани Исроилни Миср еридан қўзғатиб чиқармоқчи бўлди. Шунда Аллоҳ таоло Фиръавнни ва унинг қавмини жамлаб денгизга ғарқ қилди.


Say, “I ask of you no wage for this, and I am not a pretender. 	 Сен: «Мен унинг учун сиздан ҳеч ажр-ҳақ сўрамасман. Мен сохтакорлардан ҳам эмасман.


from the evil of the blowers on knots; 	 Ва тугунларга дам солувчилар ёмонлигидан. (Сеҳргарлар бировни сеҳрлаб зарар етказмоқчи бўлса, ип олиб, ўқийдиган нарсасини ўқиб, дам солиб, ипни бир тугиб, яна бир дам солиб, яна тугиб, охирига етказар экан.)


It is but a word that he speaks, and behind them is Barzakh (a barrier) until the Day when they will be resurrected. 	 Албатта, бу (қуруқ) сўз бўлиб, у айтгувчи, холос. Уларнинг ортида қайта тириладиган кунларигача тўсиқ бордир.


Do not rise up against me, but come to me in surrender (Muslims)." 	 Менга қарши бош кўтармай, таслим бўлган ҳолингизда келинг», дейилмишдир», деди.


But as for the faithless, [they will be asked,] ‘Were not My signs recited to you? 	 Аммо куфр келтирганларга эса: «Ахир сизга Менинг оятларим тиловат қилинмаганмиди?!


And those to whom We gave the Book* rejoice at what is divinely revealed to you**; and of those groups are some who deny parts of it; proclaim, “I am commanded only that I worship Allah and not ascribe any partner to Him; towards Him do I call, and towards Him only I have to return.” (* Scholars among the Jews and Christians who accepted faith. ** The Holy Qur’an.) 	 Гуруҳлар ичида унинг баъзисини инкор қиладиган кимсалар ҳам бор. Сен: «Албатта, мен Аллоҳга ибодат қилишга, Унга ширк келтирмасликка амр қилиндим.


but whosoever does righteous works, being a believer, shall have no fear of suffering wrong or loss." 	 Ким мўмин ҳолида яхши амаллардан қилган бўлса, зулмдан ҳам, нуқсондан ҳам қўрқмас», деб айт.


Being upright for Allah, not associating aught with Him and whoever associates (others) with Allah, it is as though he had fallen from on high, then the birds snatch him away or the wind carries him off to a far-distant place. 	 Ким Аллоҳга ширк келтирса, бас, у гўёки осмондан қулаб тушгану уни йиртқич қуш олиб қочган ёки уни шамол узоқ ерга учириб кетган кабидир. (Инсон иймонга эришганда, юқори мартабаларга эришган бўлади, кимки ўша юксак мартабани хоҳламай, Аллоҳга ширк келтирса, худди осмондан қулаб тушган каби бўлади.)


There will they drink a cup flavoured with ginger 	 Ва улар у ерда аралашмаси занжабил бўлган қадаҳдан суғорилар


Indeed, Allah is Knowing of all things. 	 (Яъни, иймон келтириб мусулмон бўлганларга аввало нима қилиш кераклиги, нималардан сақланишлари лозимлиги баён қилинади. Кейин ҳам ноҳақ иш қилсалар, нотўғри йўлда юрсалар, ана шундан сўнг Аллоҳ уларга нисбатан чора кўради.)


If their turning away is hard upon you, seek if you can, a tunnel in the ground or a ladder to the sky by which you can bring them a sign. 	 (Ояти каримада Пайғамбаримизга, агар қодир бўлсалар, мушрикларни ишонтириш, иймонга келтиришга ярайдиган оят-мўъжизани ерни кавлаб кириб бўлса ҳам, осмонга шоти қўйиб чиқиб бўлса ҳам, келтириш таклиф этиляпти. Аммо кофирлар оят-мўъжизалар йўқлигидан иймондан юз ўгираётгани йўқ.


(Muhammad), tell them, "I have no control over my suffering or benefits unless God wills. 	 Бировга зарар ёки фойда етказиш фақат Аллоҳнинг иши. Агар Расулуллоҳ (с. а. в.) ўзларига на зарар, на фойда етказа олмасалар, демак, ўзгаларга ҳам етказа олмасликлари турган гап.


Verily those whom ye call upon beside Allah are creatures like unto you; so call on them, and let them answer you if ye say sooth. 	 Албатта, сиз Аллоҳдан ўзга ибодат қилаётганлар ўзингизга ўхшаш бандалардир. Агар ростгўй бўлсангиз, уларни чақириб кўринг, бас, сизга жавоб берсинлар-чи!


To God certainly do all matters return. 	 (Сен Аллоҳнинг китоби ваҳийлари ила Аллоҳнинг бандаларини, Аллоҳнинг тўғри йўлига ҳидоят қилурсан.)


We laid it (the city) upside down and rained stones of baked clay upon them. 	 Бас, Биз (бу шаҳарнинг) остини устин қилдик ва улар устига лойи қотган тошлар ёғдирдик.


Since they (the slanderers) have not produced witnesses! Then with Allah they are the liars. 	 Бас, гувоҳларни келтира олмаган чоғда ана ўшалар ўзлари Аллоҳнинг ҳузурида ёлғончидирлар.


Gehenna (Hell) shall be enough for him. 	 Жаҳаннам унга етарлидир.


They will reply, "Yes, the Messengers did come to us, but the unbelievers were doomed to face the torment". 	 Лекин азоб сўзи кофирлар устига ҳақ бўлгандир», дедилар. («Ҳа», ўзимиздан бўлган Пайғамбарлар бизга келган, улар бизга Роббимизнинг оятларини тиловат қилиб берган ва у куннинг даҳшатидан огоҳлантирган эдилар, демоқчилар.


And had Allah found any goodness in them, He would have made them hear; and had He made them hear they would, in the end, have turned away and gone back. 	 Агар Аллоҳ уларда бирор яхшиликни билганида, албатта, эшиттирар эди ва агар уларга эшиттирса ҳам, албатта, юз ўгириб, бурилиб кетар эдилар. (Аллоҳ таоло улардан бирор яхшилик чиқишини билганида эди, албатта, уларни эшитганидан фойда оладиган қилиб қўйган бўларди.


Remember when you left your home in the morning, to assign battle-positions for the believers. 	 Аҳлингдан эрталаб чиқиб, мўминларни уруш жойларига турғизганингни эсла!


Therefore proclaim openly (Allah's Message Islamic Monotheism) that which you are commanded, and turn away from Al-Mushrikun (polytheists, idolaters, and disbelievers, etc. - see V. 2:105). 	 (Ушбу оят нозил бўлгунга қадар Расулуллоҳ (с. а. в.) одамларни динга сирли-яширин равишда даъват этар эдилар. Бу оятдаги «юзага чиқар» деган амрга мувофиқ ошкора даъватни бошладилар.


If you call them to guidance, they will not hear you. 	 Агар уларни ҳидоятга даъват қилсангиз, эшитмаслар.


Ayn. 	 Айн.


and what shall teach thee what is the steep? 	 Довон қандоқ нарса эканини сенга нима билдирди?


Downcast shall be their looks; abjectness shall overspread them. 	 Кўзлари қўрқинчга тўлган, ўзларини хорлик қоплаган ҳолда турурлар. Бу ўша-уларга ваъда қилинган кундир.


and driven away to suffer the necessary torment. 	 Ҳайдалурлар! Улар учун узлуксиз азоб бордир.


And when those come to you who believe in Our verses, say, "Peace be upon you. 	 Агар ҳузурингга оятларимизга иймон келтирганлар келсалар: «Сизларга салом бўлсин, Роббингиз Ўз зиммасига раҳматни ёзди.


And [Sulaiman (Solomon) said]: "Knowledge was bestowed on us before her, and we were submitted to Allah (in Islam as Muslims before her)." 	 «Бизга бундан илгари илм берилган эди ва мусулмон бўлган эдик».


Then you stayed some years with the people of Midian (Shu'ayb and his family) and after that you came back to Egypt as was ordained. 	 Сўнгра Мадян аҳли ила йилларга қолдинг ва тақдирга биноан келдинг, эй Мусо!


To Allah we shall return, and the excessive sinners are the inhabitants of the Fire. 	 Албатта, қайтиб бораримиз Аллоҳгадир. Албатта, исрофчилар, айни ўшалар дўзах эгаларидир.


But there - will be put to flight even a host of confederates. 	 Анави ердаги енгилган фирқалардан бўлган қандайдир лашкар. (Мушриклар, жуда борганда, енгилган фирқалардан тўпланган қандайдир ҳақир бир лашкар бўла олади, холос.


But none will remember except he who turns back [in repentance]. 	 (Ҳар бир нарсада Аллоҳга қайтадиган, тавба қиладиган, кўрган-билганидан ваъз-насиҳат оладиган кишиларгина англаб етадилар.)


Do they say: 'He has invented it' No, they do not believe. 	 Балки, у(Қуръон)ни ўзи тўқиди, дерлар? Йўқ, улар иймон келтирмаслар.


Thus We Repay wrong-doers. 	 Золимларни шундай жазолармиз.


God certainly knows whatever you conceal or reveal. 	 Шубҳасизки, Аллоҳ нимани сир тутаётганларини ва нимани ошкор қилаётганларини биладир.


Allah hath appointed the Ka'bah, the Sacred House, a standard for mankind, and the Sacred Month and the offerings and the garlands. 	 Аллоҳ Каъбани–Байтул Ҳаромни, ҳаром ойни, ҳадийни ва осиладиган белгиларни одамлар учун асос қилиб қўйди.


Do not be like those who say, ‘We hear,’ though they do not hear. 	 Ва ўзлари эшитмасалар ҳам, «эшитдик» деганлар каби бўлмангиз.


Say: Shall We inform you who will be the greatest losers by their works? 	 Сен: «Сизга амаллари юзасидан энг зиёнкорларнинг хабарини берайми?


They would learn that which would harm them and bring them no benefit; though they certainly knew that anyone who buys it has no share in the Hereafter. 	 Бу маънони «Лекин шайтонлар одамларга сеҳрни ўргатиб кофир бўлдилар», деган жумла янада таъкидламоқда. Кофирликни бўйнига олиб сеҳрни ўрганганлар нимага ишлатишади сеҳрларини?


Help me with a force of labourers and I will erect a barrier between you and them: 	 Бас, сиз менга куч ила ёрдам беринг. Сиз билан уларнинг орасида бир девор қилажакман.


Verily there was a party of My bondmen who said: our Lord! we have believed, wherefore forgive us and have mercy upon us, and Thou art the Best of the merciful ones! 	 Аниқки, Менинг бандаларимдан бир гуруҳи: «Эй Роббимиз, Биз иймон келтирдик. Бизни мағфират қилгин.


As a consequence of breaking their promise made to God, and telling lies, he filled their hearts with hypocrisy which will last till the day they come before Him. 	 Бас, Аллоҳга берган ваъдаларига хилоф қилганлари ва ёлғон гапирганлари учун Унга рўбарў бўладиган кунгача қалбларида нифоқни оқибат қилиб қўйди.


And verily they had well-nigh unsettled thee from the land that they might drive thee forth from thence. 	 Улар сени бу ерда безовта қилиб, ундан сени чиқариб юборишларига оз қолди. Шундай бўлган тақдирда, сендан кейин улар озгина муддатдан бошқа тура олмаслар.


out of her people's sight. 	 Ва улар билан ўзи орасида тўсиқ олганда, Биз унга Ўз руҳимизни юбордик. Бас, у унга бус-бутун одам бўлиб кўринди.


Lo! Allah is a Lord of bounty for mankind, yet most of mankind give not thanks. 	 Албатта, Аллоҳ одамларга нисбатан фазлу карам соҳибидир. Лекин одамларнинг кўплари билмаслар.


Had he yielded to you on many of the matters, you would have been in great trouble. 	 Агар У ишлардан кўпида сизга итоат қилса, албатта, қийинчиликка дучор бўлардингиз.


o'erspread with darkness -- 	 Устини зулмат қоплаган.


Do you find the life of the world so pleasing that you forget the life to come? 	 Ёки охиратни қўйиб, ҳаёти дунёга рози бўлдингизми? Охират олдида бу ҳаёти дунё жуда оз-ку?!


Output version information and exit 	 Версияни кўрсатиш ва дастурдан чиқиш


And pilgrimage to the House is a duty unto Allah for mankind, for him who can find a way thither. 	 Кимки куфр келтирса, Аллоҳ одамлардан беҳожатдир. (Ушбу икки оятда Аллоҳ таоло Байтуллоҳнинг фазлини, қибла бўлишга энг ҳақли жой шу ер эканини баён қиляпти.


Then it occurred to them after they had seen the signs that they should imprison him till a time. 	 Сўнгра оят-аломатларни кўрганларидан кейин уларга уни бир муддат қамашлари аён бўлди. (Бўлиб ўтган воқеалардан сўнг, Азиз ва унинг атрофидагиларга, хотиннинг аҳлига Юсуфнинг беайб эканлиги аломатлари зоҳир бўлиб, кўзлари билан кўрганларидан кейин, уни бир муддат қамашлари аён бўлди.


We gave these as an inheritance to other people. 	 Мана шундай! Биз у(нарса)ларни бошқа қавмларга мерос қилиб бердик.


If they find an opportunity to turn against you, they will become your enemies and will stretch out their hands and tongues at you with evil intent. 	 Агар улар сиздан устун келсалар, сизга душман бўларлар ва сизларга қўлларию тилларини ёмонликла чўзар лар.


Whoever seeks guidance will find it for his own soul. 	 Ким ҳидоят топса, фақат ўзи учун ҳидоят топадир.


unto Pharaoh and his Council; but they waxed proud, and they were a lofty people, 	 Фиръавн ва унинг аъёнларига. Бас, улар мутакаббирлик қилдилар ва ўзини юқори қўйган қавм бўлдилар.


Leave those who reject the Quran to Me and I shall lead them step by step to destruction, without their being aware of it. 	 Бу гапни ёлғонга чиқарувчиларни Менинг Ўзимга қўйиб қўй. Биз уларни ўзлари билмаган тарафдан аста-секин оламиз.


His is whatsoever is in the heavens and whatsoever is in the earth, and He is the Exalted, the Grand. 	 Уларнинг ҳамма-ҳаммаси Аллоҳ талонинг мулкидир. Унинг мулкига ҳеч ким шерик бўла олмас.)


Those who avoid great sins (see the Quran, Verses: 6:152, 153) and Al-Fawahish (illegal sexual intercourse, etc.) except the small faults, verily, your Lord is of vast forgiveness. 	 У сизларни тупроқдан пайдо қилганда ҳам, оналарингиз қоринларида ҳомилалик чоғингизни ҳам яхши билувчидир. Шундоқ экан, ўзингизни оқламанг, У ким тақводорлигини яхши биладир.


That He may ask the loyal of their loyalty. 	 (Ушбу ояти каримадаги «содиқлар» кимлар эканлиги ҳақида тафсирчи уламоларимиз икки хил фикр айтганлар. Бир гуруҳи, содиқлар Пайғамбарлардир, деган.


He (Khidr) said: "Verily! You will not be able to have patience with me! 	 У: «Сен мен билан бирга бўлишга сабр қила олмассан.


and has set up another deity with Allah. Hurl him into the grievous torment.” 	 Аллоҳ билан бирга бошқани илоҳ қилиб олганни шиддатли азобга ташланг!


But a voice called out to her from below, "Do not despair. Your Lord has provided a brook that runs at your feet, 	 Унинг остидан: «Маҳзун бўлма, батаҳқиқ, Роббинг остингдан оқар ариқ қилди.


If you count God's blessing, you will never number it; surely man is sinful, unthankful! 	 Агар Аллоҳнинг неъматларини санасангиз, саноғига ета олмассизлар. Албатта, инсон ўта золим ва ўта ношукрдир.


'Do not call out today for one destruction; call out for many destructions' 	 Бугунги кунда бир ҳалокатни эмас, кўп ҳалокатни тиланглар! (Бир марта ҳалок бўлиб қутулиб кета олмайсизлар.


The way of those whom You have favoured, who did not incur Your wrath, who are not astray. 	 Демак, оятнинг маъноси: Эй Аллоҳ, бизни ўтган анбиёю авлиё, азизларнинг йўлидан бошлагин, яҳудий ва насронийлар йўлидан бошламагин, деганидир. Имоми Насаий машҳур саҳобий Абу Ҳурайрадан ривоят қилган ҳадиси қудсийда Аллоҳ таоло айтади: "Намозни ўзим билан бандам орасида иккига бўлганман, бандамга нима сўраса, бераман.


At length I seized them, and how (awful) was My punishment! 	 Сўнгра, уларни ушладим. Бас, иқобим қандоқ бўлган эди?!


It is a revelation from the Creator of the earth and the high heavens. 	 У ерни ва юксак осмонларни яратган зотдан нозил бўлгандир.


Although before it came down they were despondent. 	 Ҳолбуки, устларига (ёмғир) туширилишидан олдин, ҳа, ундан олдин, мутлақо умидсиз эдилар.


the called upon. 	 Аллоҳ сомаддир. (Ҳожатларни ва рағбатларни қондирувчидир.)


(He is) Lord of the two Easts and Lord of the two Wests: 	 У икки машриқ ва икки мағрибнинг Роббисидир. (Икки машриқ деганда, қуёшнинг ёздаги ва қишдаги чиқиш жойларини ҳамда икки мағриб деганда, ёздаги ва қишдаги ботиш жойларини тушуниш керак.)


"Or thou have a house adorned with gold, or thou mount a ladder right into the skies. No, we shall not even believe in thy mounting until thou send down to us a book that we could read." 	 Ёки сенинг олтиндан безалган уйинг бўлмагунича, ёхуд осмонга кўтарилмагунингча, ўша кўтарилишингга ҳам токи биз ўқишимиз учун китоб келтирмагунингча, ишонмаймиз», (дерлар).


Who will inherit me and inherit from the family of Jacob. 	 У менга ва Яъқуб оиласига меросхўр бўлсин.


And Allah is Beholder of that which they Work. 	 Қулоқлари билан эшитаётган нарсалар ҳам уларга таъсир қилмас эди. Ҳеч қандай синов, ҳисоб-китоб бўлмайди, деб қаттиқ ишонишлари уларни шу ҳолга олиб келганди.)


Indeed Allah does not forgive that partners should be ascribed to Him, but He forgives anything besides that to whomever He wishes. 	 Албатта, Аллоҳ Ўзига ширк келтирилишини кечирмас. Ундан бошқа гуноҳни, кимни хоҳласа, кечирур.


Say, ‘My Lord knows best their number, and none knows them except a few.’ 	 Уларни жуда оз киши билур», дегин. Бас, улар ҳақида тортишиб юрма.


those who demand a full measure from others 	 Улар одамлардан нарса ўлчаб олсалар, тўлиқ оларлар.


Thus does Allah depict truth and falsehood. 	 Бунда сув ҳаққа, кўпик ботилга ўхшатилмоқда. Зеб-зийнат ясаладиган олтин ва кумуш, асбоб-ускуна ясаладиган темир ва мис каби маъданлар устида ҳам занг ва кераксиз моддалар бўлади.


And perform the prayer, and pay the alms, and bow with those that bow. 	 Намозни тўкис адо қилинг, закот беринг ва рукуъ қилувчилар билан рукуъ қилинг.


Thus We reward the virtuous. 	 Биз гўзал амал қилгувчиларни мана шундай мукофотлармиз.


Then, what is the matter with you? 	 Сизга нима бўлди?!


He knoweth whatsoever is before them and whatsoever is behind them; and they intercede not except for him whom He approveth, and in awe of Him they are fearful. 	 У зот уларнинг олдиларидаги нарсани ҳам, ортларидаги нарсани ҳам биладир. Улар фақат у зот рози бўлган шахсларгагина шафоат қилурлар.


Those who offend faithful men and women undeservedly, certainly bear the guilt of slander and flagrant sin. 	 Мўмин ва мўминаларга, улар бирор нарса қилмасалар ҳам, озор берадиганлар, батаҳқиқ, ўз устларига очиқ бўҳтон ва гуноҳни олибдилар.


Every time they are fed with fruits therefrom, they say: "Why, this is what we were fed with before," for they are given things in similitude; and they have therein companions pure (and holy); and they abide therein (for ever). 	 (Ушбу ояти каримада Аллоҳ субҳонаҳу ва таоло Пайғамбари Муҳаммад алайҳиссаломга хитоб қилиб, иймон келтирган ва солиҳ амал қилганларга башорат-суюнчилик хабар беришни буюрмоқда. Демак, дарахтлари остидан анҳорлар оқиб турувчи жаннатга кириш учун иймон келтириш, яъни, Аллоҳга, Пайғамбарга, Қуръонга ва иймон лозим бўлган бошқа нарсаларга иймон келтириш ҳамда амали солиҳларни, яъни, Қуръон ва суннатда яхши деб таърифланган ишларни қилиш зарурдир.)


Knower of the hidden and the open! 	 Ғойиб ва ошкорни билгувчи зот!


In Gardens, inquiring. 	 Улар жаннатларда сўрарлар.


They said, “Burn him and support your gods, if you are going to act.” 	 (Яъни, Иброҳимни куйдириб юборишингиз худоларингизга ёрдам бўлади, дедилар. Хуллас, мушриклар катта гулхан ёқиб, Иброҳимни алайҳиссалом ўша гулханга отдилар.)


Do you not see how those who dispute about the verses of Allah how they are turned about? 	 Аллоҳнинг оятлари ҳақида талашиб-тортишадиганларни кўрмайсанми?! Қаёққа бурилиб кетмоқдалар?!


How then shall it be, when We bring forward from every nation a witness, and bring thee to witness against those? 	 Ана ўшанда у кишига иймон келтирмаганлар, мутакаббир, фахрланувчи ва бахилларнинг, одамларни ҳам бахилликка буюрган ва Аллоҳ Ўз фазлидан берган неъматларни беркитганларнинг ҳоли нима бўлади? Улар ўзлари инкор этган Холиқнинг ҳузурида турибдилар, ўзлари рад қилган Пайғамбар энди уларга гувоҳлик бериши, улар ҳақидаги бор ҳақиқатни Олий Қози ҳузурида айтиши керак.


On the Day when you see the believing men and believing women—their light radiating ahead of them, and to their right: “Good news for you today: gardens beneath which rivers flow, dwelling therein forever. 	 Мўмин ва мўминаларни уларнинг олдиларида ва ўнг тарафларида нурлари ҳаракат қилаётган ҳолда кўрган кунингда, Сизларга бугунги куннинг хушхабари дарахтлари остидан сувлари оқиб турган жаннатлардир. У жойда абадий қолажаксиз.


Indeed We have sent down the Qur’an, and indeed We Ourselves surely are its Guardians. (This is one of the miracles of the Qur’an – no one has been able to change even one letter of its text, despite every effort. 	 Албатта, зикрни Биз нозил қилдик ва, албатта, уни Биз муҳофаза қилурмиз.


And have fear of the Fire which awaits those who deny the Truth. 	 Ва кофирлар учун тайёрлаб қўйилган оловдан қўрқинг.


Whoever God has caused to go astray will never find the right direction". 	 Аллоҳ кимни залолатга кетказса, бас, унга ҳеч бир (тўғри) йўл йўқдир.


His lightning could snatch away their eyes. 	 Унинг чақмоғининг ярқираши кўзларни кетказгудек бўлур.


That I shall fill hell with thee and with such of them as follow thee, together. 	 Албатта, Мен жаҳаннамни сен ва улардан сенга эргашганлар билан жамлаб тўлдирурман», деди.


These depend on guidance from their Lord. 	 Ана ўшалар Роббиларидан бўлган ҳидоятидадирлар ва ана ўшалар, ўшаларгина нажот топгувчилардир.


Say, "You who are Jews, if you claim that you are favoured by God out of all people, then long for death, if you are truthful." 	 Сен: «Эй яҳудийлар, албатта сиз, бошқалардан фарқли ўлароқ, Аллоҳнинг авлиёларимиз, деб даъво қиладиган бўлсангиз, бас, ўлимни орзу қилинг, агар ростгўй бўлсангиз», деб айт.


And what will you wish, except if Allah wills – the Lord of the Creation. 	 Оламларнинг Роббиси Аллоҳ хоҳламаса, сизлар хоҳлай олмассизлар. (Ҳар бир нарса Аллоҳнинг хоҳишига боғлиқ.


But, except for a few of them, they all drank from it. 	 У ва у билан бирга иймон келтирганлар дарёдан ўтганларида улар: «Бугун бизда Жолут ва унинг аскари билан жанг қилишга тоқат йўқ», дедилар.


Do they own the treasures of your Lord, or have they been given charge of them? 	 Балки уларнинг ҳузурида Роббингнинг хазиналари бордир?! Ёки улар бошқарувчиларми?


Verily, in this are Signs for those who believe! 	 Албатта, бунда иймон келтиргувчи қавмлар учун оят-белгилар бордир.


And whoever turns himself away from the remembrance of the Beneficent Allah, We appoint for him a Shaitan, so he becomes his associate. 	 Ким Роҳманнинг эслатмасидан шабкўр бўлиб олса, Биз унга шайтонни яқин қилиб қўюрмиз, бас, у унга доимий ҳамроҳ бўлур.


And remember the Name of thy Lord, and devote thyself unto Him very devoutly. 	 Ва Роббингнинг исмини зикр эт ва Унинг ибодатига бутунлай ажралиб чиқ.


Will ye not then reflect? 	 Ахир, ақл юритиб кўрмайсизларми?!» деди.


that we may abundantly extol Your glory; 	 Сенга кўп тасбиҳ айтишимиз учун.


How is it that I call you to salvation, while you call me to the Fire? 	 (Мен сизни Аллоҳга, Унинг юборган Пайғамбарига иймон келтириб, нажотга эришишга чорласам, сиз мени куфрга чақирмоқдасиз, куфрга чақиришингиз дўзахга чақиришингиздир.)


So do not oppress the orphan, 	 Аммо етимга қаҳр қилма.


Lo! he doubtless is your chief who taught you magic! 	 Албатта, у сизга сеҳр ўргатган каттангиздир!


And there came a caravan, and they sent their waterdrawer. 	 Ва йўловчилар келиб (қудуққа) сувчиларини юбордилар.


Nay, the Zalimun (polytheists and wrongdoers, etc.) promise one another nothing but delusions." 	 Йўқ!!! Золимлар бир-бирларига алдовдан бошқани ваъда қилмаслар», деб айт.


On a parchment scroll unrolled, 	 Ёйилган терига. (сатрланган)


When the Truth from Us came to them they said, "Would that he, (Muhammad), had received what was given to Moses (by his Lord)." 	 Қачонки уларга Бизнинг ҳузуримиздан ҳақ келганида, улар: «Унга ҳам Мусога берилган нарса берилса эди», дедилар. Улар илгари Мусога берилган нарсага куфр келтирмаган эдиларми?!


And may not those who possess superiority (in wealth) among you and possess capacity, swear not to give to the relatives and to the needy, and to immigrants in Allah's cause; and they should forgive and forbear; do you not like that Allah may forgive you? 	 Сизлардан фазл ва бойлик эгаси бўлганлар қариндошларга, мискинларга ва Аллоҳнинг йўлида муҳожир бўлганларга (нафақа) бермасликка қасам ичмасинлар, бас, авф этсинлар, ўтиб юборсинлар. Аллоҳ сизларни мағфират қилишини хуш кўрмайсизларми?!


They worship not except as their fathers worshipped before. 	 Улар олдин оталари ибодат қилганга ўхшаш ибодат қилурлар, холос.


And God knows what you keep secret and what you publish. 	 Аллоҳ нимани сир тутаётганингизни ва нимани ошкор қилаётганингизни биладир.


Whoever intentionally changes the will of a deceased person, he has committed a sin. 	 Албатта, Аллоҳ эшитувчи ва билувчидир. (Яъни, ўлаётган одамнинг васиятини эшитган одам у ўлгач, васиятини ўзгартириб, мол-дунёсининг васиятга мувофиқ тақсимланмаслигига сабаб бўлса, гуноҳкорлардандир.


Allah puts forth a similitude: a (slave) man belonging to many partners (like those who worship others along with Allah) disputing with one another, and a (slave) man belonging entirely to one master, (like those who worship Allah Alone). 	 Аллоҳ бир мисол келтирур. Бир одамга талашувчи шериклар эгадир.


And when God will say: "O Jesus, son of Mary, remember the favours I bestowed on you and your mother, and reinforced you with divine grace that you spoke to men when in the cradle, and when in the prime of life; when I taught you the law and the judgement and the Torah and the Gospel; when you formed the state of your people's destiny out of mire and you breathed (a new spirit) into it, and they rose by My leave; when you healed the blind by My leave, and the leper; when you put life into the dead by My will; and when I held back the children of Israel from you when you brought to them My signs, and the disbelievers among them said: "Surely these are nothing but pure magic." 	 Бани Исроилга аниқ мўъжизалар келтирганингда, улардан куфр келтирганлари: «Бу очиқ сеҳрдан ўзга ҳеч нарса эмас», деганида, сени улардан қутқарганимини эсла», деганини ёд эт! (Ушбу оятда Аллоҳ таоло бу ҳақиқатни барча Пайғамбарлар ҳузурида, масаланинг бош қаҳрамони Ийсо ибн Марям алайҳиссаломнинг ўзларига эслатиш билан тасдиқламоқда.


So We sent down on those who were wrongdoers a plague from the sky because of the transgressions they used to commit. 	 Сажда (таъзим) қилиб киринглар, дейилса, думбалари билан судралиб кирганлар. «Ҳиттатун» деб айтинглар, дейилса, «ҳаббатун фи шаъратин», яъни, арпа дони ичидаги бир дона дон, дейишган.


Is He not Able to revive the dead? 	 Шундай зот ўликларни тирилтиришга қодир эмасми?!


There are some animals they exempt from labour and some over which they do not pronounce God's name, thus committing a sin against Him. 	 (Бу оятда мушрик ва кофирларнинг энг катта жиноятларидан бири–ҳалол-ҳаромни ажратишда Аллоҳнинг айтганига юрмай, ўзларича кўнгиллари тусаган ҳукмни чиқаришлари баён қилинмоқда. Аслида, ҳалол ёки ҳаром ҳақида ҳукм чиқариш Аллоҳ таолонинг ҳаққи.


This has been the wont of people of this kind from ancient times. 	 Батаҳқиқ, аввалгиларнинг суннати-одати шундоқ ўтгандир.


Indeed, it is He who is the Hearing, the Knowing. 	 Албатта, У эшитгувчи ва билгувчи зотдир.


And We took him into Our mercy; surely he was of the good. 	 Ва Биз уни Ўз раҳматимизга киритдик. Албатта, у солиҳлардандир.


And follow the best of what was revealed to you from your Lord before the punishment comes upon you suddenly while you do not perceive, 	 Сизга ўзингиз сезмаган ҳолда тўсатдан азоб келиб қолишидан олдин Роббингиздан сизга туширилган энг гўзал нарсага эргашинг.


Allah had enumerated it, while they forgot it; and Allah is, over all things, Witness. 	 Аллоҳ ҳисоблаб турган, улар эса унутганлар. Ҳолбуки Аллоҳ ҳар бир нарсага шоҳиддир.


He said, 'Lot is in it.' 	 У: «Унда Лут бор-ку?!» деди. Улар: «Биз унда ким борлигини яхши биламиз.


He said, "Would you perhaps refrain from fighting if fighting was prescribed for you?" 	 Улар: «Бизга нима бўлибдики, диёримиздан ва фарзандларимиздан жудо қилинсак ҳам, Аллоҳнинг йўлида урушмасак», дедилар. Уруш фарз қилинганда эса, озгиналаридан бошқалари юз ўгириб кетдилар.


He has faith in Allah and trusts the faithful, and is a mercy for those of you who have faith.’ 	 (Пайғамбаримиз (с. а. в.) ҳамма билан яхши муомалада бўлардилар. Ҳамманинг дардига қулоқ осар эдилар.


He knows what every soul earns, and the disbelievers will know for whom is the final home. 	 У ҳар бир жон нима қилишини биладир. Яқинда кофирлар оқибат диёри кимга бўлишини билажаклар.


For the oppressors, a destination. 	 Туғёнга кетганларга қайтар жойдир.


I will surely punish him with a severe punishment or slaughter him unless he brings me clear authorization." 	 Албатта, уни шиддатли азобла азобларман ёки сўйиб юборурман ёхуд менга, албатта, очиқ-ойдин ҳужжат келтиражак», деди.


Know that there is no god but God, and ask forgiveness for your sin, and for the believing men and believing women. 	 Бас, билгин: Аллоҳдан ўзга ибодатга сазовор зот йўқ, ўзингнинг, мўминларнинг ва мўминаларнинг гуноҳларини мағфират қилинишини сўра. Аллоҳ сизларнинг кезар жойларингизни ҳам, борар жойларингизни ҳам билур.


Is there no place for unbelievers in Hell? 	 Кофирларнинг жойи жаҳаннамда эмасми?!


It shall befall on a Day whereon the sky will become like molten brass, 	 У кунда осмон худди қора мой қолдиқларига ўхшаб қоладир.


And fear the Day (of Resurrection) when no soul will be exchanged for another, nor will any intercession be accepted for the disbelievers, nor will they be set free in lieu of compensation nor will they be helped. 	 Бир жон бошқасидан ҳеч нарсани адо қила олмайдиган, ундан шафоат қабул қилинмайдиган, ундан тўлов олинмайдиган ва уларга ёрдам берилмайдиган кундан қўрқинг.


for their following that which had incurred God's anger, and their hatred to please God. 	 Бундай бўлиши, албатта уларнинг Аллоҳни ғазаблантирган нарсага эргашганлари ва Унинг розилигини хуш кўрмаганликлари сабабидандир.


Did you not see those who proclaim their piety (cleanliness of deeds)? 	 Ўзларини пок қилиб кўрсатаётганларни кўрмайсанми?! Йўқ!


As for what you have taught hunting dogs [to catch], teaching them out of what Allah has taught you, eat of what they catch for you and mention Allah’s Name over it, and be wary of Allah. 	 Овчи итларга ўхшатиб, Аллоҳ сизга ўргатган нарсалардан уларга ҳам ўргатган овчи ҳайвонларингиз сизга тутиб берган нарсадан енглар. Уларга Аллоҳнинг исмини зикр қилинглар.


And whether we let thee see a part of that which We promise them, or (whether) We cause thee to die, still unto Us they will be brought back. 	 Энди Биз ёки сенга уларга ваъда қилган нарсаларимизнинг баъзиларини кўрсатамиз, ёки сени вафот эттирамиз. Бас, Бизгагина қайтарилурлар.


That is better and its reward is greater. 	 (Бу оят билан Аллоҳ таоло суранинг аввалидаги оятларга биноан фарз қилинган кечаси қоим бўлишни бекор қилди.


Those who believe fight in the way of God; and those who do not, only fight for the powers of evil; so you should fight the allies of Satan. 	 Иймон келтирганлар Аллоҳнинг йўлида жанг қилурлар. Куфр келтирганлар тоғутнинг йўлида жанг қилурлар.


Do you make its denial your means of livelihood? 	 Ва ёлғонга чиқаришни ризқ қилиб оласизларми?! (Яъни, иймон келтириш лозим бўлган нарсаларга ишонмасликни ўз насибангиз қилиб оласизларми?)


And when two of you commit indecency, punish them both; but if they repent and make amends, then suffer them to be; God turns, and is All-compassionate. 	 Ишончли ҳадис китобларининг соҳиблари Абдуллоҳ ибн Аббосдан (р. а) ривоят қилган ҳадисда Пайғамбаримиз алайҳиссалом: «Кимнинг Лут қавми амалини қилаётганини кўрсангиз, қилувчини ҳам, қилинувчини ҳам ўлдиринг», деганлар. Аммо ушбу оятда кўрсатилган вақтинчалик чора бўйича озор бергандан сўнг улар: «Агар икковлари тавба қилсалар ва тузалсалар, уларни тек қўйинг».)


Aye! ye have been guilty yourselves. 	 Ўзингиз жиноятчи бўлдингиз», дерлар.


Upon that Day the harmdoer shall bite his hands, and say: 'Would that I had taken a Path with the Messenger! 	 У кунда золим икки қўлини тишлаб: «Эй воҳ!!! Пайғамбар ила бир йўлни тутганимда эди!» дер.


Say, "Name them. 	 Балки, юзаки гапдир», дегин.


Make thou the Ark under Our eyes, and as We reveal; and address Me not concerning those who have done evil; they shall be drowned.' 	 Бизнинг риоятимиз ва ваҳиймиз ила кема ясагин ҳамда зулм қилганлар тўғрисида Менга гап очмагин, албатта, улар ғарқ бўлгувчилардир», деб ваҳий қилинди.


And to Him only belongs all whatever is in the heavens and in the earth, and obeying Him only is obligatory; so will you fear anyone other than Allah? 	 Осмонлару ердаги нарсалар Уникидир. Дин ҳам бардавом Уникидир.


Those who deny the truth will be told, "God's abhorrence of you is greater than your hatred of yourselves. You were called to the faith but you denied it." 	 Албатта, куфр келтирганларга: «Иймонга чақирилганингизда куфр келтирган чоғингиздаги Аллоҳнинг ғазаби сизнинг ўзингизга (ҳозирги) ғазабингиздан каттароқдир», деб нидо қилинур.


And they call (it) a lie, and follow their low desires; and every affair has its appointed term. 	 Ва ёлғонга чиқардилар ҳамда ҳавойи нафсларига эргашдилар. Ҳолбуки, ҳар бир иш ўз ўрнини топувчидир.


They said: "Makest thou a laughing-stock of us?" 	 Улар: «Бизни масхара қиляпсанми?» дедилар.


So the earthquake seized them, and they lay lifeless prostrate in their homes. 	 Бас, уларни шиддатли зилзила олди ва жойларида ўтириб қолдилар.


Then He accepted your repentance. 	 Чунки У тавбани кўплаб қабул қилувчи ва раҳмли зотдир», деганини эсланг.


And We seized all of them for their crimes. 	 Улардан ҳар бирини гуноҳи туфайли тутдик.


No calamity befalls, but with the Leave [i.e. decision and Qadar (Divine Preordainments)] of Allah, and whosoever believes in Allah, He guides his heart [to the true Faith with certainty, i.e. what has befallen him was already written for him by Allah from the Qadar (Divine Preordainments)], and Allah is the All-Knower of everything. 	 (Бандага Аллоҳнинг қозои қадарисиз, илмисиз ҳеч бир мусибат етмайди, деган эътиқод доимо инсон хотирасида туриши керак. Пайғамбаримиз ҳадисларидан бирида: «...


Indeed he saw him a second time, 	 Ва дарҳақиқат, уни бошқа сафар кўрди.


They are deaf, dumb, and blind, so they return not (to the Right Path). 	 Улар кар, соқов, кўрдирлар. Бас, улар қайтмаслар.


striking sparks of fire with their hooves, 	 Ўт чақнатиб чопувчи отлар билан қасам.


Have you seen he who belied the Recompense? 	 Жазо кунини ёлғонга чиқарувчини кўрдингми?


So taste, because you forgot the meeting of this Day of yours; We have forgotten you; so taste the eternal torment for what you used to do. 	 «Бас, тотиб кўринглар, ушбу кунингизда учрашувни унутганингиз туфайли Биз ҳам сизни унутдик. Қилиб ўтган амалларингиз туфайли мангу азобни тотинг!» дейилур.


Theirs shall be the curse, and an evil lodging. 	 Иймоннинг қалбларда, ер юзида тантанаси учун инсоннинг ўзи саъйи-ҳаракат қилишини Аллоҳ шарт этган экан, Унинг йўлидаги қурбонлар, машаққатлар эришиладиган нусратнинг қийматини оширади, қадрини кўтаради. Ундан кейин, инсоният тарихидаги иймон билан куфр ўртасидаги курашнинг оралиқ натижаларига ҳам бир назар солайлик.


Say, “Will you not reflect?” 	 Сен: «Наҳотки эслатма олмасангиз?!» дегин.


Now he who waxes indifferent, 	 Аммо истиғно қилганга бўлса...


Indeed, that is how We deal with the criminals. 	 Албатта, Биз жиноятчиларга шундоқ қилурмиз.


Say, “Do you reject the One who created the earth in two days? And you attribute equals to Him? 	 Сен: «Сизлар ҳақиқатан ҳам ерни икки кунда яратган зотга куфр келтиряпсизми ва Унга тенгдошлар қўшяпсизми?!


And assuredly We created above you seven paths, and of the creation We have not been neglectful. 	 (Эй одамлар, Биз устингизга етти табақа осмонни яратиб қўйганмиз. Шундай жонсиз, мустаҳкам ва чексиз нарсаларда нима бўлаётганини ҳам билиб турамиз.)


To those who accumulate gold and silver, and do not spend in the way of God, announce the news of painful punishment. 	 Бир вақтлар ҳибр ва роҳиблар тўплаган дунёлари подшоҳ ва императорларникидан ҳам кўплиги ошкор бўлган. Ояти каримада баён қилинишича, ҳибр ва роҳиблар фақат одамларнинг молларини ботил йўл орқали ейиш билан кифояланиб қолишмайди.


Then he drew out his hand, and it was luminous to the onlookers. 	 Ва қўлини чиқарди. Банагоҳ у назар қилгувчиларга оппоқ кўринди.


Said Allah, “Therefore exit from Paradise, for you are an outcast.” 	 У зот: «Бас, сен ундан чиқ! Албатта, сен қувилгансан!


Pay heed! 	 Огоҳ бўлинглар! Албатта, осмонлару ердаги нарсалар Аллоҳникидир.


Is he who is hurled into the Fire better? 	 Албатта, У зот нима қилаётганингизни кўриб тургувчидир. (Бу ояти карима Қуръони Карим мўъжизаси бўлиб, Аллоҳнинг биру борлиги ва чексиз қудратига далолат қилувчи борлиқдаги оят-белгиларга нисбатан эгрилик ила муносабатда бўлган одамларнинг аҳволини баён қилади.


Those [believers in the former revelations] believe in the Qur'an. 	 Лекин одамларнинг кўплари иймон келтирмаслар. (Қуръони Каримдан олдин Мусонинг (а. с.) китоби Таврот ҳам имом ва раҳмат бўлган ҳолида Муҳаммаднинг (с. а. в.) охирзамон Пайғамбари бўлишларига гувоҳ бўлган эди.


Do they not see that Allah, Who created the heavens and the earth, and was not wearied by their creation, is Able to give life to the dead? 	 Улар осмонлару ерни яратган ва уларни яратишда беҳол бўлмаган зот–Аллоҳ, ўликларни ҳам тирилтиришга қодир эканини англаб етмадиларми?


Say, ‘It has been revealed to me that a team of the jinn listened [to the Quran] and they said, “Indeed we heard a wonderful Quran, 	 Сен айт: «Менга ваҳий қилиндики, Албатта жинлардан (бир неча) нафари қулоқ осдилар ва дедилар: «Биз ажойиб Қуръонни эшитдик.


And when the hypocrites and those in whose hearts is disease were saying: Allah and His apostle have promised us nought but delusion. 	 Ўшанда мунофиқлар ва қалбларида касаллик борлар: «Аллоҳ ва Унинг Расули бизга ёлғондан бошқани ваъда қилмаган экан», дердилар. (Улар, Расулуллоҳдан (с. а. в.) изн сўрамай, сафарбарликдан кетиб қолганлари ҳам етмаганидек, мўминлар ичига ғулғула солдилар.)


But if you desire God and His Messenger and the Last Abode, surely God has prepared for those amongst you such as do good a mighty wage. 	 (Ушбу икки ояти кариманинг нозил қилинишига Расули Акрам (с. а. в.) билан у кишининг тоҳира аёллари орасида ўтган ҳодиса сабаб бўлган. Ушбу икки оятдаги буйруққа биноан Пайғамбаримиз (с. а. в.) ҳар бир аёлларига ёки бу дунё ҳаёти ва унинг зийнатини, ёки Аллоҳ, унинг Расули ва охиратни ихтиёр қилишини сўраб чиқишлари керак эди.


‘Has the Reminder been cast upon him from among us? No, he is a self-conceited liar.’ 	 Бизларнинг орамиздан (келиб-келиб) унга зикр (ваҳий) туширилибдими; Йўқ, у ёлғончи ва кеккайгандир», дедилар.


Is there then anyone who would be admonished? 	 Қани, ибрат олувчи борми?


But when misfortune befell them from Us why did they not humble themselves? 	 Бизнинг баломиз уларга етганда, тазарруъ қилсалар эди!


And (as for) those who strive in opposing Our communications, they shall be caused to be brought to the chastisement. 	 Бизнинг оятларимизни ожиз қолдириш учун ҳаракат қиладиганлар эса, ана ўшалар азоб ичига ҳозир қилинганлардир. (Кимки, Аллоҳ таолонинг дини таъсирини тўсишга уринган бўлса, гарчи молу дунёси ва бола-чақаси кўп бўлса ҳам, азобга дучор қилинадилар.)


And as for him whose measure of good deeds is light, 	 Ва аммо кимнинг тарозуси енгил келса...


Let no pity for them cause you to disobey God, if you truly believe in God and the Last Day; and let their punishment be witnessed by a number of believers. 	 Ва уларнинг азобига бир тоифа мўминлар гувоҳ бўлсинлар. (Никоҳда бўлмай, эр-хотинлик ҳаётини таниб олмаганлар зино қилсалар, ушбу оятнинг ҳукмига биноан юз даррадан урилади.)


that they may understand my speech. 	 Сўзимни англасинлар.


We gave him Isaac and Jacob and guided both; and We guided Noah before them, among his descendants were David and Solomon, Job, Joseph, Moses and Aaron as such, We recompense the gooddoers, 	 Ва унинг зурриётидан Довуд, Сулаймон, Айюб, Юсуф, Мусо, Ҳорунни (ҳам ҳидоят қилдик). Чиройли амал қилувчиларни ана шундай мукофотлаймиз.


The unbelievers say: 'Why has no sign been sent down to him from his Lord' You are only a warner, and there is a guide for every nation. 	 (Ҳа, Пайғамбар кишиларни куфрнинг, исённинг ва гуноҳкорликнинг оқибатидан огоҳлантиради, холос. У одамлар сўраган оят-мўъжизаларни келтиришга масъул эмас. )


The most moderate of them said: said I not Unto you, wherefore hallow him ye not! 	 Уларнинг энг яхши ва адолатлиси, «Сизларга тасбиҳ айтсаларингиз-чи, демабмидим?!», деди.


“And what is the matter with us, that we should not believe in Allah and this truth which has come to us? 	 Нима учун Аллоҳга ва бизга келган ҳаққа иймон келтирмас эканмиз ва Роббимиз бизни ҳам солиҳ қавмлар қаторига киритишини тамаъ қилмас эканмиз?!» дерлар.


So let them laugh a little; much will they weep as a requital for what they used to earn. 	 Бас, қилган касблари туфайли оз кулиб, кўп йиғласинлар. (Улар бу дунёда қанча кўп кулсалар ҳам оз бўлади, охиратда кўп йиғлашлари турган гап.)


And he who fights in the cause of Allah and is killed or achieves victory - We will bestow upon him a great reward. 	 Ким Аллоҳнинг йўлида жанг қилиб ўлдирилса ёки ғолиб келса, биз унга, албатта, улуғ ажрни берурмиз.


Beware! 	 Ҳой сизлар! Анавилар!


I and whosoever followeth me - Glory be to Allah! - and I am not of the idolaters. 	 Бизга Аллоҳ таоло ҳидоят ва нур бергандир. Биз бу йўлдан ишонч ва билим ила юрамиз, унга бошқаларни ҳам чақирамиз.)


Tell also of Moses in the Book. 	 У Аллоҳ таоло томонидан танлаб олинган банда: ҳам Набий ва ҳам Расул эди. Биз Аллоҳ томонидан бандаларга етказиш учун кўрсатмалар олган шахсни Пайғамбар деб одатланиб қолганмиз.


O Children of Adam, dress yourself properly whenever you are at worship: and eat and drink but do not be wasteful: God does not like wasteful people. 	 (Ўтган ояти каримада келганидек, кийимсиз ҳолда ибодат-тавоф қилиш ёхуд жанда, ямоқ-ясқоқ кийим билан бажариш ибодат фазли ва савобини зиёда этмайди. Лекин табиати бузуқ кишилар бузуқ диндорликка уринадилар, тақвони жулдур кийимлар ила ҳосил бўладиган этиб кўрсатишга ҳаракат қиладилар.


(Allah) said: "Respite then is granted thee- 	 У зот: «Сен муҳлат берилганлардансан.


His promise will certainly come true. 	 Албатта, Унинг ваъдаси келгусидир.


This is Hell, which the criminals deny. 	 Жиноятчилар ёлғонга чиқараётган жаҳаннам шу бўлур.


And when the seas are flowed out, 	 Ва, вақтики, денгизлар портлатилса.


It is He who recalls you by night, and He knows what you work by day; then He raises you up therein, that a stated term may be determined; then unto Him shall you return, then He will tell you of what you have been doing. 	 Сўнгра белгилаган ажал тугал бўлиши учун У (кундузи)да сизни қайта тирилтирар. Сўнгра қайтиб боришингиз Унинг Ўзигадир.


The wicked used to laugh at the believers -- 	 Албатта жиноят қилганлар иймон келтирганлар устидан кулар эдилар.


that you will certainly pass through one stage after another. 	 Албатта, сизлар табақама-табақа минасизлар.


“And indeed we, with our wings spread, await the command.” 	 Албатта, бизлар саф тортиб тургувчилармиз.


And they tarried in the Cave three hundred years, and to that they added nine more. 	 Чунки Қуръони Каримда ҳам, суннати набавияда ҳам бу ҳақда, яъни, шамсий ва қамарий йил ҳисоби ушбу оятда эътиборга олингани ҳақида аниқ маълумот йўқ. Шунинг учун оятда келганини ўз ҳолича қабул қилган маъқул.)


This, because they disobeyed and were ever trespassing. 	 Бу исёнга кетганлари ва ҳаддан ошганлари учундир.


When they come to you, they say, “We believe,” though they have entered with disbelief, and they have departed with it. 	 Улар ҳузурингизга келсалар, иймон келтирдик, дерлар. Ҳолбуки, уларнинг куфр ила кириб, куфр ила чиқишлари шубҳасиз.


In the cattle are benefits for you up to a fixed time and then they are to be brought to the Free House. 	 Сизга у(нишон)ларда маълум вақтгача манфаатлар бордир. Сўнгра уларни (сўйиш) ҳалол макони «қадимги уй» (атрофи)дадир.


Thou wilt see the guilty on that day linked together in chains, 	 Ва у кунда жиноятчиларни кишанлар ила тўпланган ҳолларида кўрасан.


If any of them says, 'I am a god apart from Him', such a one We recompense with Gehenna; even so We recompense the evildoers. 	 Улардан ким: «Мен ундан ўзга илоҳман», деса, бас, ўшани жаҳаннам ила жазолармиз. Золимларни шундай жазолармиз.


Lot said, "These are my daughters if you want them." 	 У: «Агар (бу ишни) қилувчи бўлсангиз, анаву қизларим бор», деди.


Verily, man does transgress all bounds (in disbelief and evil deed, etc.). 	 Албатта инсон туғёнга кетадир.


Were He to call them to account for that which they have earned; He would have hastened for them torment; but for them is a tryst beside which they cannot find a place to betake themselves to. 	 Агар уларни қилган касбларига биноан олганида, азобларини тезлаштирган бўлар эди. Лекин уларга ваъда қилинган вақт бор.


People living before you had asked about such things, but then rejected them. 	 Сиздан олдин ҳар бир қавм уларни сўраган, сўнгра эса, уларга кофир бўлган эди.


On that Day God will call out to them, saying, "What answer did you give to Our messengers?" 	 У кунда, У зот уларга нидо қилиб: «Пайғамбарларга нима деб жавоб бердингиз», дер.


That is for those who fear their Lord. 	 Бу Роббисидан қўрққанлар учундир.


I have renounced the way of those who do not believe in Allah, and who deny the Hereafter, 	 У кишининг ақидалари ва даъват қилаётган динлари бошқа динлар қатори Аллоҳга ва охират кунига иймон келтиришга асосланган. Бу икки унсур ҳамма Пайғамбарларнинг ақидасидир.)


Those who believe fight in the cause of Allah, and those who disbelieve fight in the cause of Taghut. 	 Иймон келтирганлар Аллоҳнинг йўлида жанг қилурлар. Куфр келтирганлар тоғутнинг йўлида жанг қилурлар.


Do you still not understand? 	 Ақл юритмайсизларми?!


Even so We sent never before thee any warner into any city, except that its men who lived at ease said, 'We indeed found our fathers upon a community, and we are following upon their traces.' 	 Худди шунингдек, Биз сендан илгари ҳам қайси бир қишлоқ-шаҳарга огоҳлантиргувчи юборсак, албатта, унинг зодагонлари: «Таъкидки, биз ота-боболаримизни бир динда топдик ва, албатта, биз уларнинг изларидан эргашгувчилардирмиз», дедилар.


The Pharaoh said, "My people, I know no one who could be your lord besides myself. 	 Ва Фиръавн: «Эй аъёнлар, мен сизларга ўзимдан бошқа илоҳ борлигини билмасман. Бас, эй Ҳомон, лойга ўт ёқиб, мен учун бир баланд қаср қур, шоядки (унга чиқиб) Мусонинг илоҳини кўрсай.


I indeed forgot the fish, none but Shaitan (Satan) made me forget to remember it. 	 (Тушлик пайти балиқ ёдларига келса, уни тушириб қўйишгани маълум бўлади. Билъакс, унинг денгизга йўл олишидан йигит ажабланмас ҳам эди.


They planned, and God planned; but God is the Best of planners. 	 (Бани Исроил Ийсо алайҳиссаломни хочга осишни ва ўлдиришни хоҳлаб, қўлларидан келган макр-ҳийлаларни қилдилар. Аллоҳ эса у кишини қутқаришни ва Ўзига кўтаришни ирода қилди.


We have made it a reminder and an advantage for the wayfarers of the desert. 	 Биз у(олов)ни эслатма ва йўловчилар учун манфаъат қилиб қўйдик.


Say, ‘Neither can anyone shelter me from Allah, nor can I find any refuge besides Him. 	 Сен: «Албатта, мени ҳеч ким Аллоҳ(азоби)дан сақлаб қола олмас ва ҳаргиз Аллоҳдан ўзга пушти паноҳ топа олмасман.


The warnings also came to the people of Pharaoh. 	 Дарҳақиқат, Фиръавн аҳлига огоҳлантиришлар келди.


The people will question thee concerning the Hour. 	 Одамлар сендан (қиёмат ) соати ҳақида сўрарлар.


Or do they say: “We are a strong legion, strong enough for victory?” 	 Ёки, Биз нусратга эришувчи жамоатмиз, дейишадими?!


Had God willed, they would not have done it; so leave them to their fraud. 	 Агар Аллоҳ хоҳласа, бундай қилмасдилар. Уларни ва тўқиётган нарсаларини қўйиб қўй.


He replied: 'Have no fear I shall be with you, both hearing and seeing. 	 У зот: «Қўрқманглар! Албатта, Мен сизлар биланман, эшитаман ва кўраман», деди.


Soon you will see, as will they, 	 Бас, тезда кўрурсан ва улар ҳам кўрурлар.


And [warn of] the Day the Horn will be blown, and whoever is in the heavens and whoever is on the earth will be terrified except whom Allah wills. And all will come to Him humbled. 	 Сур чалиниб, Аллоҳ хоҳлаганидан бошқа осмонлардаги кимсалар ва ердаги кимсалар даҳшатга тушган кунда ҳамма У зотга бўйин эгиб келурлар.


Say: They are but signs to mark fixed periods of time in (the affairs of) men, and for Pilgrimage. 	 (Ҳажга боғлиқ улуғ рукнлар кунини ва яна бошқа вақтларни аниқлаш учун, албатта, ҳилолга қаралади ва вақт унинг чиқишидан белгиланади. Демак, ҳаж ва ҳилолда ўзаро боғлиқлик бор.


If they ask for showers, they will be showered with water like to molten lead which burneth the faces. 	 Агар ёрдам сўрасалар, эритилган маъдан каби юзларни қўғирувчи сув билан «ёрдам» берилур.


Whosoever is grateful is so for his own good, and whoever is ungrateful (should remember) that God is above all concern, worthy of praise. 	 Чунки Пайғамбарларнинг зикри келган Қуръон оятларида бу кишининг исмлари келмаган. Шунингдек, у кишининг Пайғамбар бўлганлари ҳақида Пайғамбаримиз Муҳаммад (с. а. в.) ҳам ҳеч бир хабар бермаганлар.)


What is the Sure Reality? 	 Ал-Ҳааққаҳ нима ўзи?!


Like the behavior of the people of Pharaoh, and those before them. 	 Худди Оли Фиръавн ва улардан олдингиларнинг қилмишларига ўхшайдир. Аллоҳнинг оятига куфр келтирдилар.


That We may hallow Thee oft. 	 Сенга кўп тасбиҳ айтишимиз учун.


Do they not know that it is God who accepts the repentance of His servants and receives the welfare funds and that it is God who is All-forgiving and All-merciful? 	 Улар, албатта, Аллоҳ Ўз бандаларидан тавбани қабул қилишини ва садақаларни олишини ва, албатта, Аллоҳнинг Ўзи тавбаларни кўплаб қабул қилгувчи ва раҳмли зот эканини билмайдиларми?


And he extracted for them [the statue of] a calf which had a lowing sound, and they said, "This is your god and the god of Moses, but he forgot." 	 Улар: «Мана шу сизнинг илоҳингиз ва Мусонинг ҳам илоҳи, фақат у унутди», дедилар. (Сомирий уларга тилла тақинчоқлардан овоз чиқарадиган бузоқ ҳайкали ясаб, шу ҳайкал сизнинг илоҳингиз, Пайғамбаримиз Мусо бизга буни айтмади, деган хаёлга борманг.


Said he, 'Assuredly he has wronged thee in asking for thy ewe in addition to his sheep; and indeed many intermixers do injury one against the other, save those who believe, and do deeds of righteousness -- and how few they are!' 	 У: «Дарҳақиқат, сенинг совлиғингни сўраб, ўз совлиқларига (қўшиш) билан сенга зулм қилибдир. Албатта, кўп шериклар бир-бирларига зулм қилурлар.


To those who leave their homes in the cause of Allah, after suffering oppression,- We will assuredly give a goodly home in this world; but truly the reward of the Hereafter will be greater. 	 Зулмга дучор бўлганларидан сўнг Аллоҳнинг йўлида ҳижрат қилганларни бу дунёда, албатта, гўзал (жойга) жойлаштирурмиз.


They will be repaid for what they used to do. 	 Ким уларни санаб чиқса, жаннатга киради. Аллоҳ тоқдир, тоқни яхши кўради», деганлар.)


Which pelted them with stones of baked clay, 	 Лойдан пиширилган тошларни отадиганларни?


Then, (this) you ratified and (to this) you bear witness. 	 Сўнгра гувоҳлик бериб туриб иқрор бўлдингиз.


By the pen and what the scribes write. 	 Бизнинг замонамизда қаламдан бошқа ёзув қўлланмалари ҳам чиқди. Қалам ва ёзиш билан қасам ичилиши мусулмонлар учун ўқиш-ёзиш, илм-маърифатга катта эътибор беришга чақириқдур.)


and when they hear what has been sent down to the Messenger, thou seest their eyes overflow with tears because of the truth they recognize. 	 Уларни Пайғамбарга нозил қилинган нарсани тинглаганларида, ҳақни билганликларидан, кўзлари ёш тўкканини кўрасан.


So they set out, until when they came to the people of a town, they asked its people for food, but they refused to offer them hospitality. 	 Бас, юриб кетдилар. То бир шаҳар аҳолисига келганларида, унинг аҳлидан таом сўрадилар.


and remove rage from their hearts, and Allah turns clemently to whomever He wishes, and Allah is all-knowing, all-wise 	 Мўминларга нусрат, мушрикларга мағлубият бериш билан аввалда мушриклар озорлаган мўминларнинг кўнгилларини даволайди. Исломга ёрдам бериб, уни куфрдан устун қилиш билан мўминларнинг қалбида йиғилиб қолган аччиқларни кетказади.)


They shall be recompensed for the things they did. 	 Ким уларни санаб чиқса, жаннатга киради. Аллоҳ тоқдир, тоқни яхши кўради», деганлар.)


Those who defend themselves after they have been wronged cannot be held blameworthy, 	 Албатта, ким ўзига бўлган зулмдан кейин нусрат қозонса, бас, ундайларни (айблашга) ҳеч йўл йўқ.


Had they been successful, no one would have been left behind except a few. 	 (Бу қилмишлари учун Аллоҳ таоло уларни ҳалок қилган бўларди. Аллоҳ уларни ҳалок қилишни истамагани учун Пайғамбарни (с. а. в.)


And were the unbelievers to gain the upper hand, they will say: 'Did we not have mastery over you, and yet we protected you from the believers?' 	 Агар кофирларга насиба бўлса: «Сизларга устун келиб, мўминлардан ҳимоя қилмадикми?» дерлар. Аллоҳ қиёмат куни улар орасида ҳукм қилур.


But they cried him lies, and hamstrung her, so their Lord crushed them for their sin, and leveled them: 	 Бас, уни ёлғончига чиқаришди ва ул(туяни) сўйишди.


And the twain raced to the door, and she rent his shirt from behind, And the twain met her master at the door. 	 Эшик олдида у(хотин)нинг хўжайинига дуч келишди. У (хотин): «Сенинг аҳлингга ёмонлик хоҳлаганнинг жазоси фақатгина қамалмоқ ёки аламли азобдир», деди.


She said, “Here he is, the one you blamed me for. 	 У: «Сиз мени маломат қилган эдингиз.


For the (needy) who asks and him who is prevented (for some reason from asking); 	 Сўровчи ва бечоралар учундир.


Glory to the Lord of the heavens and the earth, the Lord of the Throne (of Authority)! (He is free) from the things they attribute (to him)! 	 Осмонлару ернинг Робби, Аршнинг Робби улар қилаётган васфдан покдир.


And We shall proclaim taking out a witness from each group, “Bring your proof” – so they will realise that the Truth (Right) is for Allah, and they will lose all that they had fabricated. 	 Бас, улар ҳақ Аллоҳга эканини билурлар ва ўзлари уйдириб юрган нарсалари ғойиб бўлур. (Қиёмат кунида Аллоҳ таоло ҳар умматнинг Пайғамбарини гувоҳ сифатида чиқариб олиб, умматларга, менинг шеригим борлиги ҳақида қилган даъволарингизга ҳужжатларингизни келтиринг, дейди.