Allah has created every moving (living) creature from water. 	 Аллоҳ ҳамма жониворни сувдан яратди.


Do they not consider that the Hour may overtake them suddenly while they are unaware? 	 Улар фақат ўзлари ҳам сезмай қолган ҳолда (қиёмат) соати келиб қолишини кутмоқдалар, холос.


The father said: "Shall I trust you with regard to him as I had trusted you earlier with regard to his brother? Allah is the Best Protector and is the Most Merciful." 	 У: «Уни сизларга худди акасини ишонганимдек ишониб топширайми? Аллоҳнинг Ўзи энг яхши муҳофазачи ва Унинг Ўзи раҳмлиларнинг энг раҳмлигидир», деди.


such as, "For what crime were they murdered?" 	 У нима гуноҳ учун ўлдирилган?


(In Our presence). 	 Эсипастларимиз қилган иш туфайли бизни ҳалок қиласанми? Бу Сенинг синовингдан бошқа нарса эмас.


Have these people not travelled through the land to make their hearts understand and let their ears hear; the truth is that it is not the eyes that are blind but the hearts that are in the bosoms that are blinded. 	 Уларни кўриб, тафаккур қилганларида қалблари таъсирланиб, ақллари кирар эди. Одамлардан ўтган золим кофир қавмлар нима учун ва қандай қилиб ҳалокатга учраганлари ҳақидаги ривоятларни эшитар, улардан ибрат олар эдилар.)


Those against whom the Word of your Lord will be realized will not believe, 	 Албатта, Роббингнинг калималари зиммасига вожиб бўлганлар иймонга келмаслар.


So in Allah should the believers put all their trust. 	 Бунинг устига, шайтон: «Сенинг зарарингга маслаҳат қилишяпти, бўлмаса ошкора гапиришарди», деб васваса қилади. Шундай қилиб, қарабсизки, жамият аъзолари ичида бир-бирига ишончсизлик юзага келади.)


along with his wife, that carrier of slanderous tales; 	 Ва унинг хотини, ўтин кўтарган аёл ҳам.


Say, “Who forbade God’s finery which He has produced for His servants, and the delights of livelihood?” 	 Сен: «Аллоҳ Ўз бандаларига чиқарган зийнатларни ва покиза ризқларни ким ҳаром қилди?!» деб айт.


When they came in its presence, they said, “Pay attention!” Then, when it was concluded, they rushed to their people, warning them. 	 Қачонки, қироат охирлаганда, ўз қавмларига огоҳлантирувчи бўлиб қайтдилар: (Оятдан маълум бўляптики, жинларнинг Қуръонга қулоқ осишлари тўсатдан, кутилмаганда содир бўлмаган, балки уларни Аллоҳ таолонинг Ўзи буриб қўйган. Бу фазлни Пайғамбар алайҳиссаломга ҳам эслатмоқда.)


who turn away from idle talk; 	 Улар беҳуда нарсалардан юз ўгиргувчилардир.


And We sent to no city a prophet [who was denied] except that We seized its people with poverty and hardship that they might humble themselves [to Allah]. 	 Қайси бир қишлоққа Пайғамбар юборсак, албатта, унинг аҳлини тазарруъ қилишлари учун зарарлар ва мусибатлар ила тутганмиз.


And do not kill yourselves. 	 Магар ўзаро розилик ила тижорат бўлса, майли.


Type of location to store backup 	 Заҳира нусҳасини сақлаш манзилини киритинг


I swear by the Lord of the easts and the wests that We have the power 	 Машриқлар ва мағриблар Роббиси билан қасам ичаманки, албатта Биз қодирмиз.


When he saw a fire, he said to his family: 'Stay here, for I can see a fire. 	 У оловни кўрган чоғида ўз аҳлига: »Туриб туринглар, мен оловни кўрдим, шояд сизга ундан чўғ келтирсам ёки олов бошида йўл кўрсатувчини топсам«, деди.


God has sealed their hearts, so they do not know. 	 Аллоҳ уларнинг қалбларига муҳр босди. Бас, улар билмаслар.


With Allah is the Decision, in the past and in the Future: on that Day shall the Believers rejoice- 	 Ундан олдин ҳам, кейин ҳам барча иш Аллоҳдандир. Ўша кунда мўминлар шодланурлар.


Oh, give us from thy presence some protecting friend! 	 Дину диёнатлари учун азоб-уқубатга дучор қилинаётган бўлсалар.


Verily, you are the Mujrimun (polytheists, disbelievers, sinners, criminals, etc.). 	 Албатта, сизлар гуноҳкорсизлар.


Do you see those who have been guided by a nation that incurred the Wrath of Allah? 	 Аллоҳнинг ғазабига дучор бўлган қавмни дўст тутганларни кўрмайсанми?


And if you could only see when the angels took away the souls of the unbelievers, striking them on their faces and backs, saying: 'Taste the torment of burning. 	 Агар фаришталар куфр келтирганларнинг жонини олатуриб, юзларига ва кетларига уриб: «Ёнғин азобини тотинг!


O Prophet, say to them, "Do you argue with us concerning AIIah, whereas He is our Lord and also your Lord? 	 Айт: «Биз билан Аллоҳ ҳақида тортишасизми?!


The punishment shall be increased for him on the Day of Resurrection, and he will remain in it forever, with humiliation. 	 Қиёмат куни унинг азоби бир неча баробар кўпайтирилур ва у(азоб) да хор бўлиб абадий қолур.


(Remember) when your Lord inspired the angels, "Verily, I am with you, so keep firm those who have believed. 	 Ўшанда Роббингиз фаришталарга: «Мен, албатта, сиз биланман, бас, сиз иймон келтирганларни собит қилинг, тезда куфр келтирганларнинг қалбларига қўрқинч соламан.


But those who break the Covenant of Allah, after having plighted their word thereto, and cut asunder those things which Allah has commanded to be joined, and work mischief in the land;- on them is the curse; for them is the terrible home! 	 Аллоҳнинг аҳдини мийсоқдан кейин бузадиганлар, Аллоҳ боғланишига амр этган нарсаларни узадиганлар ва ер юзида бузғунчилик қиладиганларга, ана ўшаларга лаънат ва уларга ёмон диёр бор.


When the fear had left Abraham, and the glad tidings had been conveyed to him, he began to plead with Us for Lot's people, 	 Иброҳимдан қўрқинч кетиб, хушхабар етгач, Биз билан Лут қавми ҳақида баҳслаша бошлади.


But they hamstrung her; and on the morrow were repentant, 	 Бас, у(туя)ни сўйдилару надомат чекувчига айландилар.


And in Allah let believers put their trust. 	 Кўриниб турибдики, Аллоҳ хоҳласа, ҳар қандай ҳолда ҳам бандасига неъмат ато этади. Аммо банда бундай бахтга эришиши учун бу иноятга лойиқ бўлиши лозим.


Say, "Spend willingly or unwillingly; never will it be accepted from you. 	 Сен: «Хоҳлаб ёки хоҳламай нафақа қилаверинглар. Сиздан зинҳор қабул қилинмайди.


Then, after them, We brought forth another generation; 	 Сўнгра улардан кейин бошқа авлодларни пайдо қилдик. (Яъни, Нуҳ ва унинг қавмидан кейин бошқа халқларни пайдо қилдик.)


They enter it not although they hope (to enter). 	 Жаннат эгаларини олқишлаб, дўзах аҳлини итоб қилмоқдалар. Ўзларини нима кутаётганини билолмай, қиёмат саҳнида изтироб чекиб турганлар бунга журъат эта олмайдилар.


Say: "Shall I tell you of something worse than that? 	 Сен уларга: «Бунингиздан ҳам ёмонроқ нарсанинг хабарини берайми? У дўзахдир.


Fear Him who created you, and the generations of the ancients.' 	 Сизни ва аввалги наслларни яратган зотдан қўрқинг».


They receive good tidings of favor from Allah and bounty and [of the fact] that Allah does not allow the reward of believers to be lost - 	 Улар Аллоҳдан бўлган неъмат ва фазлнинг ҳамда, албатта, Аллоҳ мўминларнинг ажрини зое қилмаслигининг хушхабарини бермоқдалар. (Ушбу оятлар Аллоҳ йўлида жиҳод қилиб қурбон бўлган бандалари мақомларининг баёнидир.


The Pharaoh said, "We will kill their sons and leave their women alive; they are under our domination." 	 У: «Ўғилларини ўлдирамиз ва аёлларини тирик қолдирамиз ва, албатта, биз улар устидан қаҳр ўтказувчимиз», деди.


Verily that is a thing astounding! 	 Албатта, бу ажабланарли нарса!» дедилар.


Then to Him you will be returned." 	 Сўнгра Унгагина қайтарилурсизлар», деб айт.


Nay, most of them do not know. 	 Бу қуллар эгасига мулк, ўзлари ҳеч нарсага ҳақсиз бир жонзот эди. Кўп ризқу рўзга эга бўлиб, ҳаммага хайру эҳсон қилаётган хўжайин билан унинг ҳеч нарсаси йўқ мамлук қули тенг бўладими?


The Lord knows full well what they conceal in their hearts and what they disclose: 	 Ва, албатта, Роббинг уларнинг диллари беркитган нарсани ҳам, ошкор қилган нарсани ҳам билур.


Those before them denied, and punishment came upon them from where they did not perceive. 	 Улардан олдингилар ҳам ёлғончи қилганлар, бас, уларга ўзлари сезмаган томондан азоб келган.


Believers, eat of the good with which We have provided you and give thanks to Allah, if you really worship Him. 	 Эй иймон келтирганлар! Сизларга ризқ қилиб берганимиз пок нарсалардан енглар ва Аллоҳга шукр қилинглар, агар Унга ибодат қиладиган бўлсаларингиз.


[He] who gives [from] his wealth to purify himself 	 У бойлигини сарфлайди ва ўзини поклайди.


"Who gives me food and drink, 	 Ва мени таомлантирадиган ва суғорадиган ҳам Унинг Ўзи.


Allah teaches you, and Allah has knowledge of everything. 	 Исломда гувоҳликка доимо адолатли кишилар ўтиши зарур, бу нарса бошқа жойларда кўп таъкидлангани учун бу ерда қайта айтилмади. Аммо барибир бу шарт бекор бўлмайди.


and when their evil plans will be of no benefit to them nor will they be helped. 	 У кунда ҳийлалари уларга ҳеч қандай фойда бермас ва уларга ёрдам ҳам берилмас.


God is ever forgiving and most merciful. 	 Албатта, Аллоҳ мағфиратли, раҳмли зотдир.


So believe in Allah and in His Messenger and in the Light that We have sent down. 	 Бас, Аллоҳга, Унинг Расулига ва Биз туширган нурга иймон келтиринглар.


And remember your Lord within your hearts humbly and with fear, and softly with your tongues, morning and evening, and do not be of the neglectful. 	 Роббингни эртаю кеч ичингда тазарруъла, қўрқиб овоз чиқариб, гапирмай зикр қил ва ғофиллардан бўлма.


There is no god but He. 	 Ва унга эргашинг, шоядки ҳидоят топсангиз», деб айт. (Бурунги Пайғамбарлар ўз қавмлари ва ўз замонларига, ўзларидан сўнг янги Пайғамбар келгунча бўлган даврга Пайғамбар бўлганлар.


They and their spouses, in shades, reclining on couches. 	 Улар ва уларнинг жуфтлари сояларда сўриларда ёнбошлаб ётурлар.


They challenge you to hasten the coming of evil upon them before the coming of any good, although people who followed a like course before had met with exemplary punishment (from Allah). 	 Ҳолбуки, улардан аввал мисоллар ўтмишдир. Ва, албатта, Роббинг одамларнинг зулмига қарамай, улар учун мағфиратлидир.


Thus We disclosed things to them so that they might know that God's promise was true and there was no doubt about the Hour [Judgement Day]. 	 Шундай қилиб, Аллоҳнинг ваъдаси ҳақ эканини ва қиёмат соатида шубҳа йўқ эканини билишлари учун уларни (одамларга) билдирдик. Энди эса, улар иши ҳақида тортиша бошладилар: «Уларнинг устларига бино барпо қилинглар, Роббилари уларни яхши билгувчидир», дедилар.


These (today) only wait for a single mighty Blast, which (when it comes) will brook no delay. 	 Ана ўшалар бир лаҳзага кечикмай келадиган биргина қичқириқдан бошқа нарсага интизор бўлаётганлари йўқ


He was Godwary 	 Ҳамда у тақводор эди.


Say thou: "Present no excuses: we shall not believe you: Allah hath already informed us of the true state of matters concerning you: It is your actions that Allah and His Messenger will observe: in the end will ye be brought back to Him Who knoweth what is hidden and what is open: then will He show you the truth of all that ye did." 	 Албатта, Аллоҳ ва Унинг Расули амалингизни кўрадир, сўнгра ғайбни ва шаҳодатни билгувчи зотга қайтарилурсизлар. Бас, у сизга қилиб юрган амалингизнинг хабарини берадир», деб айт.


And what will show you what is Saqar? 	 Ва сақар нималигини сенга нима билдирди?


and remember You abundantly. 	 Ва Сени кўп зикр қилишимиз учун.


Will you not understand? 	 Ақл ишлатиб кўрмайсизларми?» деб айт.


When Shuaib said to all of them, “Do you not fear?” 	 Ўшанда уларга биродарлари Шуайб деди: «Қўрқмайсизларми?!


Allah guides to His Light whom He wills. 	 Яна бошқалари, Аллоҳ таоло осмонлар ва ерни, яъни, борлиқни Ўз нуридан яратгандир, деган маънода тафсир қилганлар. Бу тушунчаларнинг ҳаммаси араб тилида «нур» сўзи ифода этадиган маънолардан олингандир.


And when We took a pledge from you, and raised the Mount above you, [declaring], ‘Hold on with power to what We have given you and remember that which is in it so that you may be Godwary.’ 	 Аҳду паймонларингизни олганимизни ва устингизга Турни кўтарганимизни, «Биз сизга берган нарсани қувват билан олинг ва ундаги нарсани эсланг, шоядки тақводор бўлсангиз», деганимизни эсланг.


(Punishment in the grave is proven by this verse.) 	 (Яъни, кофир, золимларга охират азобидан ўзга бу дунёнинг азоби ҳам бор ёки қабр азоби бўлиши ҳам мумкин.)


Or do you have an immunity (written) in the Scrolls? 	 Ёки самовий китобларда сизларга оқлов борми?!


They said: How can we talk to one who is in the cradle, a young boy? 	 У хоҳлаган иш бўлади. Бешикдаги гўдак Ийсо алайҳиссалом тилга кирдилар.)


It is He who created for you all that is in the earth, then He lifted Himself to heaven and levelled them seven heavens; and He has knowledge of everything. 	 (Аллоҳ дунёдаги жамики нарсаларни инсонга ҳадя этган экан, инсон ҳам, ўз навбатида, ўша неъматларни берган Зотга шукр қилиб яшамоғи лозим. Ҳол шундай экан, қандай қилиб улар Аллоҳни инкор этадилар ва унга куфр келтирадилар?!)


And We inspired the mother of Musa, saying: suckle him, then when thou fearest for him, cast him into the river and fear not, nor grieve. 	 Бас, (унга ёмонлик етишидан) қўрққан чоғингда уни дарёга ташла, қўрқма, хафа бўлма, Биз, албатта, уни сенга қайтаргувчимиз ва Пайғамбарлардан қилгувчимиз», деб ваҳий қилдик. (Араб тилшунос олимлари бу ояти каримани Қуръони Каримнинг юксак даражадаги балоғат ва фасоҳатига мисол сифатида келтирадилар.


When they have fallen (slaughtered) on their sides, eat of (their meat) and feed those who are content with little, and those who supplicate. 	 Ёнлари ерга текканида эса, бас, улардан енг ва қаноатли ва тиланган камбағалларни ҳам таомлантиринг.


They will be given pure wine out of sealed containers 	 Улар муҳрланган, ниҳоятда пок, шаробдан ичарлар.


and clearly tell the unbelievers: "I am most certainly a plain warner," 	 Ва: «Албатта, мен очиқ-ойдин огоҳлантиргувчиман», деб айт.


No. You thought that the Messenger and the believers would never return to their families; this prospect seemed pleasing to your hearts, and you conceived evil thoughts, and thus were doomed to perish. 	 Балки сизлар Расул ва мўминлар абадий ўз аҳлларига қайтиб келмаслар, деб гумон қилдингиз ва бу нарса қалбингизда зийнатланди, ёмон гумон қилдингиз ва ёмон қавм бўлдингиз.


Allah fights them! 	 Аллоҳ уларни лаънатласин.


He and his hosts became wrongfully proud in the land and they thought that they would never be returned to Us. 	 У ва унинг аскарлари ер юзида ноҳақдан такаббурлик қилдилар ҳамда ўзларини Бизга қайтарилмайдилар деб гумон қилдилар.


Then whoever turns away after this, they are the Fasiqun (rebellious: those who turn away from Allah's Obedience). 	 Ким бундан кейин юз ўгириб кетса, бас, ана ўшалар, фосиқлардир. (Ҳа, Муҳаммад алайҳиссаломдан, Ислом динидан фақат фосиқларгина, Аллоҳнинг тоатидан чиққанларгина юз ўгирадилар.)


Distinct is the way of guidance now from error. 	 Бу нарсани мажбур этиб, куч билан сингдириб бўлмайди. Балки ҳар бир инсон баён қилинган нарсаларга тушуниб иймон келтиргандагина мақсад ҳосил бўлади.


He intends to turn you out of your land. 	 Сизларни ерингиздан чиқаришни хоҳлайди.


Are the two equal in similitude? 	 Саломат ҳолидаги бошқа бирига бир киши эгадир.


Every man's fate We have fastened on his own neck: On the Day of Judgment We shall bring out for him a scroll, which he will see spread open. 	 Биз ҳар бир инсоннинг амалини бўйнига боғлаб қўйганмиз ва қиёмат куни унга китоб чиқарамизки, унга очилган ҳолда рўбарў бўлур.


Satan is to man an open enemy. 	 Албатта, шайтон инсон учун очиқ-ойдин душмандир.


We have indeed created all things by a proper measure. 	 Албатта, Биз ҳар нарсани ўлчов билан яратдик.


Hath not the story reached you of those who disbelieved of old and so did taste the ill-effects of their conduct, and theirs will be a painful doom. 	 Сизларга олдин кофир бўлганларнинг хабари келмадими? Бас, улар ўз ишларининг азобини татидилар ва уларга аламли азоблар бор.


They are those for whom there is nothing in the Hereafter but Fire; and vain are the deeds they did therein. 	 Ана ўшаларга охиратда дўзах оловидан бошқа ҳеч вақо йўқдир.


(and this Qur'an) is a revelation from the Most Mighty, the Most Compassionate 	 Бу Азизу Раҳимнинг нозил қилганидир.


And those to whom knowledge has come see that the (Revelation) sent down to thee from thy Lord - that is the Truth, and that it guides to the Path of the Exalted (in might), Worthy of all praise. 	 Илм берилганлар сенга Роббингдан нозил қилинган нарсани айни ҳақ деб ва азиз ва мақталган зотнинг йўлига ҳидоят қилур деб билурлар. (Барча ҳақиқий илм соҳиблари сенга, эй Пайғамбар, Роббингдан нозил қилинган Қуръон ҳамманинг устидан ғолиб ва ҳамма томондан мақталган зотнинг–Аллоҳ таолонинг йўлига ҳидоят қилади деб биладилар.)


and he said, 'Surely I am sick.' 	 (Иброҳим алайҳиссалом юраги сиқилавериб, ноқулай ҳолатга тушиб қолганини айтди. Қавмига куявериб, қалби дардга тўлганини билдирди. )


From God nothing whatever is hidden in heaven and earth. 	 Албатта, Аллоҳ Унга ерда ҳам, осмонда ҳам ҳеч нарса махфий қолмайдиган зотдир.


Have you seen if he is upon guidance 	 Айт-чи, агар ўша ҳидоятда бўлса.


In order that He may make clear to them the matter in which they differed, and the disbelievers may realise that they were liars. 	 Уларга ихтилоф қилиб юрган нарсаларини баён қилиб бериш учун, куфр келтирганлар ўзларининг шубҳасиз ёлғончи эканларини билишлари учун (қайта тирилтиради).


We and our fathers have been promised this before; this is naught but the fairy-tales of the ancients.' 	 Батаҳқиқ, бизга ҳам, бундан олдин ота-боболаримизга ҳам бу ваъда қилинган эди. Бу аввалгиларнинг афсонасидан бошқа нарса эмас», дедилар.


We sent Hud to his brethren, the tribe of `Ad, who told them, "Worship God for He is your only Lord. 	 Ва Одга ўз биродари Ҳудни (юбордик). У: «Эй қавмим, Аллоҳга ибодат қилинглар.


It is Allah that takes the souls (of men) at death; and those that die not (He takes) during their sleep: those on whom He has passed the decree of death, He keeps back (from returning to life), but the rest He sends (to their bodies) for a term appointed verily in this are Signs for those who reflect. 	 Жонларни ўлим вақтида ҳам, ухлаган вақтида ҳам оладиган зот Аллоҳдир. Тандан жон чиқиши катта вафот, ухлаганда тана билан жон орасида алоқанинг кучсизланиши кичик вафот дейилади.


And they say, "Why has a sign not been sent down to him from his Lord?" 	 Улар: «Унга Роббидан бир оят-мўъжиза тушса эди?» дерлар.


He will become a chaste, noble leader and one of the righteous Prophets. 	 Аллоҳнинг фаришталари келиб у кишига суюнчилик хабарини етказдилар. Аллоҳ Закариё алайҳиссаломга ўғил фарзанд беришни ирода қилди. )


Rather, Allah purifies whom He will and they shall not be wronged a single tissue that covers a date stone. 	 Аллоҳ кимни хоҳласа, шуни поклайди. Ва қилча зулм қилинмаслар.


What you suffered on the day the two armies had met was by God's dispensation, so that He may distinguish the faithful, 	 Икки жамоа тўқнашган куни сизга мусибат Аллоҳнинг изни билан ва мўминларни билиш учун.


And should they seek help from you in the matter of religion, it is incumbent on you to provide help unless it be against a people with whom you have a pact. 	 (Исломда «вала»-валийлик ақида асосида бўлади. Ким мўмин-мусулмон бўлиб, Исломга кирар экан, бошқа ҳамма восита ва алоқалардан узилиб, ақида ила боғланади.


Allah is the Light of the heavens and the earth. 	 Унинг нурининг мисоли худди бир токча, унинг ичига чироқ қўйилган, чироқ эса, шиша ичида, шиша эса, гўё дурдан бўлган бир юлдуз бўлиб, шарқий ҳам, ғарбий ҳам бўлмаган муборак зайтун дарахтидан ёқилур. Унинг мойи ўзига олов тегмаса ҳам, ёритиб юборай дейдир.


bring me blocks of iron." 	 Менга темир парчаларини келтиринг», деди.


The evil turn of fortune will be theirs. 	 Аллоҳ эшитгувчи ва билгувчи зотдир. (Оятда васфи келган мунофиқлар аъробийлардир.


Say, "I seek refuge in the Lord of mankind, 	 Одамлар Роббисидан.


In fact they do not fear the Hereafter. 	 Балки улар охиратдан қўрқмаслар.


And say to My servants, that they say words that are kindlier. 	 Бандаларимга айтгин, улар энг гўзал бўлган нарсани айтсинлар.


This is their own wishful thinking. 	 Бу уларнинг хом хаёлларидир.


They also say, 'Why has no sign been sent down upon him from his Lord?' 	 Улар: «Унга Роббидан бир оят-мўъжиза тушса эди?» дерлар.


Surely We put Solomon to the test and cast upon his throne a mere body. 	 (Ушбу ояти каримадаги зикр қилинган синов нимадан иборат? Курсига ташланган жасад нима эди?


Now hath come unto you a clear (Sign) from your Lord! 	 Шунинг учун ҳам у «Аллоҳнинг туяси» деб аталмоқда. Самуд қавмидан баъзи шахслар бу мўъжизавий туяни кўриб иймон келтирдилар.


O Prophet, We have made lawful for thee thy wives whom thou hast given their wages and what thy right hand owns, spoils of war that God has given thee, and the daughters of thy uncles paternal and aunts paternal, thy uncles maternal and aunts maternal, who have emigrated with thee, and any woman believer, if she give herself to the Prophet and if the Prophet desire to take her in marriage, for thee exclusively, apart from the believers -- We know what We have imposed upon them touching their wives and what their right hands own -- that there may be no fault in thee; God is All-forgiving, All-compassionate. 	 (Ушбу ояти каримада ва бундан кейин келадиган икки оятда Пайғамбаримизга (с. а. в.) қандай аёлларнинг никоҳи дуруст экани ҳақида, у зот (с. а. в.) билан турмуш қурган ва қурадиган аёлларга тегишли масалалар устида сўз юритилади. Ушбу оятда зикр қилинган уйланиш бобидаги — никоҳда тўрттадан ортиқ аёлни ушлаб туришни, мазкур тоифа аёлларга уйланишни, чўри тутишни, ўз нафсини ҳадя қилган хотинга маҳрсиз, гувоҳсиз уйланишни, эй Набий, сенга танглик бўлмаслиги учун қилдик.)


They said, "How can we speak to one who is in the cradle a child?" 	 У хоҳлаган иш бўлади. Бешикдаги гўдак Ийсо алайҳиссалом тилга кирдилар.)


Only Satan made me forget to mention this; but the wonder is the fish escaped to the sea." 	 Мусо (а. с.) тушлик сўраганларидан сўнг балиқнинг йўқлигини билди. Аввалги харсанг тошга суяниб дам олган жойларида балиқ сувга тушиб, сузиб кетганини пайқаб қолди.


so Pharaoh had led his people astray, and was no guide to them. 	 ( Худога эмас, фиръавнларга эргашганлар доимо шундай оқибат топадилар. Аллоҳ таоло Фиръавн ва аскарларини ғарқ этиб, Бани Исроилни зулм, жабр-ситамдан озод қилди.)


So We turned them out of gardens and springs, 	 Бас, Биз уларни боғ-роғлар ва булоқлардан.


We have given thee (O Muhammad) a signal victory, 	 Мусулмонлар бирор жойга бориб, хоҳ уруш билан, хоҳ сулҳ билан Исломга киритсалар, ўша ерни «фатҳ қилинди дейдилар. Бу оятдаги «Фатҳ»дан мурод - Ҳудайбия сулҳи.)


They are certainly faithless who say, ‘Allah is the third [person] of a trinity,’ while there is no god except the One God. 	 Агар айтаётганларидан қайтмасалар, улардан куфр келтирганларини аламли азоб тутадир. (Насроний динидагиларнинг мантиқсиз, ўзлари ўйлаб чиқарган, ҳақиқий диний таълимотни бузиб кўрсатадиган ақидаларидан бири ушбу оятда муҳокама қилинмоқда.


But they replied, "How can he be king over us when we are worthier of kingship than he and he has not even been granted an abundance of wealth?" 	 Қолаверса, унга кўпроқ мол ҳам берилмаган» дедилар. У: «Албатта, уни Аллоҳнинг Ўзи сизларга танлади ва илмда, жисмда кенглигини зиёда қилди.


Thus We send thee (O Muhammad) unto a nation, before whom other nations have passed away, that thou mayst recite unto them that which We have inspired in thee, while they are disbelievers in the Beneficent. 	 Шундай қилиб, сени ўзларидан олдин ҳам умматлар ўтган бир умматга уларга ўзингга ваҳий қилган нарсамизни тиловат қилиб беришинг учун юбордик. Ҳолбуки, улар Роҳманга куфр келтирурлар.


They speak falsehood against God and that wittingly. 	 Улар билиб туриб Аллоҳ ҳақида ёлғон сўзлайдилар.


And when he saw the moon uprising, he exclaimed: This is my Lord. 	 Чиқаётган ойни кўрганда: «Мана шу Роббимдир», деди.


Those whose lives the angels take while they are wronging their own souls will offer submission saying, "We were not doing anything evil!" 	 Фаришталар уларнинг жонларини ўзларига зулм қилган ҳолларида олгандир. Улар, ҳеч бир ёмонлик қилмаган эдик, дея таслим бўлурлар.


Verily We have brought them a Scripture which We expounded with knowledge, a guidance and a mercy for a people who believe. 	 Батаҳқиқ, Биз уларга илм ила муфассал қилинган, иймон келтирган қавм учун ҳидоят ва раҳмат бўлган китобни келтирдик.


The day We shall call a witness from every people, the unbelievers will not be allowed to make excuses. 	 Ҳар бир умматдан гувоҳ келтирган кунимизда, сўнгра куфр келтирганларга (узр учун) изн ҳам берилмас ва улар итобга ҳам қайтарилмаслар. (Қиёматда Аллоҳ таоло ўтган умматлардан ҳар бирига ўзининг Пайғамбарини гувоҳ қилиб келтиради.


And Allah is Acquainted with what you do. 	 Турли фикр, мақсад ва ғараз билан ўзини мусулмон кўрсатишга ҳамма уринаверади. Баъзилар сиртдан ўзини мусулмон кўрсатиб, ичдан Аллоҳдан бошқани дўст тутган бўлиши мумкин.


Nay, but he brought them the truth [i.e. 	 У уларга ҳақ ила келди. Уларнинг кўплари эса, ҳақни ёмон кўргувчидирлар.


It is an evil destination. 	 У қандай ҳам ёмон жой.


And the high hills bulwarks? 	 Ва тоғларни қозиқ (қилиб қўймадикми?).


those who preserve their chastity 	 Ва улар ўз фаржларини сақлайдиганлардир.


And when the Graves are turned upside down;- 	 Ва, вақтики, қабрлар остин-устин бўлса.


God has not done injustice to them, but they have wronged themselves. 	 Унга савоб берилмайди. Совуқ шамол экинзорни ҳалок қилганидек, уларнинг кофирлиги ҳам эҳсонларини бефойда қилади.)


Hath there come unto thee the story of the hosts 	 Сенга аскарларнинг хабари келдими?


So, fight them till all opposition ends, and obedience is wholly God's. 	 Ва улар билан то фитна бўлмагунча ва диннинг ҳаммаси Аллоҳга бўлгунча, уруш қилинг.


They will abide therein for ages, 	 Улар унда замонлар бўйи қолувчилардир.


When they meet the faithful, they say, ‘We believe,’ and when they are alone with one another, they say, ‘Do you recount to them what Allah has revealed to you, so that they may argue with you therewith before your Lord? 	 Мусулмонлар билан учрашиб қолганда, иймонга келдик, Муҳаммад алайҳиссаломга уммат бўлдик, дейишади. Чунки Тавротда у киши ҳақларида башоратлар бор ва яҳудийлар у зотнинг Пайғамбар бўлиб келишларини кутаётган эдилар.


There are also people whom We shall allow to enjoy themselves for a while, and then a painful chastisement from Us shall afflict them.' 	 Яна бир умматлар бўлур, уларни бир оз ҳузурлантирурмиз, сўнгра уларни биздан бўлган аламли азоб тутар», дейилди.


Thus Allah expoundeth His revelation to mankind that they may ward off (evil). 	 Ушбу зикр қилинган нарсаларнинг барчаси Аллоҳ таолога боғлиқ нарсалар, Унинг чегаралари. Аллоҳ уларга яқинлашмасликка буюрмоқда, чунки чегарага қанча яқинлашилса, чегарани бузиш эҳтимоли шунча кўпаяди.)


A warning to mortals, 	 Башарият учун огоҳлантирувчидир.


And when the recitation ended, they went back to their people as warners. 	 Бу фазлни Пайғамбар алайҳиссаломга ҳам эслатмоқда.)


On that Day We shall muster all men together, leaving none of them behind. 	 Ўшанда уларни жамлаймиз ва бирон кишини қўймаймиз.


God thus seals the hearts of those who do not know. 	 Аллоҳ билмайдиганларнинг қалбларини ана шундай қилиб муҳрлар.


And who controls the hearing and the sight? 	 Ишнинг тадбирини ким қиладир?» деб айт.


Then unto their Lord is their return, and He will tell them what they used to do. 	 Ушбу ояти каримада мушрикларнинг ўша бутларини ҳақорат қилмаслик буюрилмоқда. Яъни, мусулмон киши мушрикнинг санамини сўкса, бундан ғазабланган мушрик ҳам жавобан Аллоҳ субҳонаҳу таолони таҳқирлашига сабаб бўлади.)


They set apart for those, whose reality they do not even know, a portion of the sustenance We have provided them. 	 (Яъни, мушриклар ўзлари асл моҳиятини билмайдиган бутларига Биз берган ризқдан насиба ажратадилар. Жоҳилият пайтида мушриклар баъзи ҳайвонларни маълум бир бутларга атаб қўяр эдилар.


They said, "You are only human beings like ourselves! 	 (Барча қавм кофирлари барча Пайғамбарларга шу гапни айтганлар. Уларнинг ўз оталари нимага ибодат қилиб юргани билан ишлари йўқ.


And what will show you what is the uphill task? 	 Довон қандоқ нарса эканини сенга нима билдирди?


Were Allah to take people to task for their wrong-doing, He would not have spared even a single living creature on the face of the earth. 	 Агар Аллоҳ одамларни қилган зулмларига биноан тутганида, ер юзида битта ҳам жонзотни қўймас эди.


And whoever is ungrateful - then indeed, my Lord is Free of need and Generous." 	 У Тавротни, Исмул Аъзамни биладиган, Лавҳул Маҳфуздан хабардор эди, деган гапларни айтишган. Лекин Қуръони Карим ёки Пайғамбаримиз (с. а. в.) айтмаганларидан кейин, ишончли илмий далил бўлмагач, Қуръон ибораси билан кифояланиб, Аллоҳ ўша шахсни «китобдан илми бор», деб айтибди, у ёғини ўзи билади, дейишимиз тўғридир.)


Then do not, O Lord, put me among the sinners." 	 Эй Роббим, мени золим қавмлар ичида қилмагин», деб айт.


We communicated to him Our decree that the guilty ones would be destroyed by the morning. 	 Ва унга ушбу амрни ваҳий қилдик: «Албатта, анавиларнинг орқаси субҳ чоғи кесилажакдир».


[It is] the religion of your father, Abraham. 	 Бас, намозни тўкис адо этинглар, закот беринглар ва Аллоҳга боғланинглар. У сизнинг хожангиздир.


By no means! 	 Йўқ!


We shall maintain proper justice on the Day of Judgment. 	 Биз қиёмат куни учун адолат тарозуларини қўюрмиз.


"Is not He Who created the heavens and the earth able to create the like thereof?" - Yea, indeed! for He is the Creator Supreme, of skill and knowledge (infinite)! 	 Осмонлару ерни яратган зот уларга ўхшашни яратишга қодир эмасми?! Йўқ!


You will see them exposed to the Fire, abject in humiliation, glancing furtively at it, while those who believed will say, "The losers are those ones who have forfeited their souls and their people on the Day of Resurrection." 	 Сен уларни у(дўзах)га кўндаланг қилинаётганларида хору зор ва қўрққан ҳолларида кўз қири билан назар солаётганларини кўрурсан. Иймон келтирганлар: «Албатта, зиёнкорлар қиёмат куни ўзларига ва аҳли аёлларига зиён қилганлардир» дерлар.


They are those who bought the life of the world at the cost of the life to come; and neither will their torment decrease nor help reach them. 	 Ана ўшалар дунё ҳаётини охиратга сотиб олганлардир. Улардан азоб енгиллатилмас ва уларга ёрдам ҳам берилмас.


They say: "That which is good." 	 Чиройли амаллар қилганлар учун бу дунёда чиройли (мукофот) бордир. Албатта, охират диёри яхшироқдир.


How patiently they will be in the Fire. 	 Дўзах ўтига қандоқ чидайдилар-а?!


We said: smite With thy staff the stone. 	 Бас, ундан ўн икки булоқ отилиб чиқди. Ҳар қабила ўз сувини билди.


“And when I fall ill, so it is He Who heals me.” 	 Бемор бўлганимда менга шифо берадиган ҳам Унинг Ўзи.


She said: "(It is) as though it were the very same." 	 У: «Худди ўшанинг ўзи», деди.


And let not those who disbelieve think they will escape. 	 Куфр келтирганлар ўздик деб ўйламасинлар.


"Bring them back to me!" -- [he said] and began to stroke their legs and their necks. 	 Сўнгра уларнинг оёқ ва бўйинларини «силай» бошлади! (Бир муддат зеҳнимни Аллоҳнинг зикридан чалғитгани учун бу отларни Аллоҳ йўлида қурбонлик қилай, деб бўйинлари ва оёқларини кеса бошлади.)


And Who brings forth the living from the dead and Who brings forth the dead from the living? 	 Улар, албатта: «Аллоҳ», дерлар. Бас, сен: «Тақво қилмайсизларми?» деб айт.


And give them (the disbelievers) that which they have spent (upon them). 	 Нафақа қилган нарсаларингизни сўранглар, улар ҳам нафақа қилган нарсаларини сўрасинлар. Бу сизларга Аллоҳнинг ҳукмидир.


Yet, remember, as We communed with Moses for forty nights you took the calf in his absence (and worshipped it), and you did wrong. 	 Ва Мусо билан қирқ кечага ваъдалашганимизни, у (кетгани) дан сўнг золим бўлган ҳолингизда бузоқни (худо деб) тутганингизни эсланг!


How often to periodically back up 	 Қайси оралиқда даврий заҳира олиниши лозим


If He asks you for them, and presses you, you are niggardly, and He brings to light your rancour. 	 Агар сиздан уларни сўраса, қийнаса, бахиллик қилурсизлар ва кек-ҳиқдларингизни чиқарадир.


And it is not the word of a poet; little do you believe. 	 Ва у шоирнинг сўзи эмас. Сизлар жуда оз ишонасизлар.


Grieve not for them, and be not in distress because of that which they devise. 	 Улар қилаётган макрдан сиқилма.


By the heaven and That which built it 	 Ва осмон билан ва унинг бино қилиниши билан қасам.


We know that you will not believe us howsoever truthful we might be." 	 Агар ростгўй бўлсак ҳам, сен бизга ишонмассан», дедилар.


Allah can make any that He wills to hear; but thou canst not make those to hear who are (buried) in graves. 	 Мўминлар тириклардир, кофирлар ўликлардир. Тириклар билан ўликлар тенг бўлмаганидек, мўминлар билан кофирлар ҳам тенг бўлмайдилар.)


When My devotees enquire of you about Me, I am near, and answer the call of every supplicant when he calls. 	 (Абдуллоҳ ибн Амр розийаллоҳу анҳудан имом Аҳмад Ривоят қиладиларки, Пайғамбаримиз алаҳиссалом: «Қалблар идишга ўхшайди. Баъзилари баъзисидан кўпроқ жойлаштиради.


Concerning what are they disputing? 	 Нима ҳақида сўрашади?


For them are higher ranks with God, and forgiveness and grace; and God is forgiving and kind. 	 Ўзидан бўлган даражалар ила, мағфират ва раҳмат ила (афзал қилган). Ва Аллоҳ мағфират қилувчи ва раҳмли зотдир.


We testify," lest you should say on the Day of Resurrection: "Verily, we have been unaware of this." 	 Шунга биноан инсон уруғлик пайтида, яъни, она қорнига ўтганда ва инсон бўлиб яралганда, Аллоҳнинг Робб эканлигини эътироф этгувчи табиат соҳиби бўлади.)


Your Lord has said, “Pray to Me, and I will respond to you. 	 (Аллоҳга банда томонидан қилинадиган дуо, ибодат луғатда бир хил маънони билдиради. Дуо ва ибодат хоҳ сўздан иборат бўлсин, хоҳ амалдан, банда томонидан Аллоҳ таолонинг розилигини излашдир, иймон ила Унинг розилигини сўрашдир.


Lo! therein verily are portents for those who read the signs. 	 Албатта, бунда фаросатли кишилар учун оят-белгилар бордир.


No one will bear the burden of another. 	 Ўзи юкли жон ўзга жоннинг юкини кўтара олмас. Юки оғир жон ўз юкига (бошқани) чақирса-да, ундан ҳеч бир нарса кўтарилмас.


He said: In a little while they surely will become repentant. 	 У зот: «Озгинадан сўнг улар надомат чекувчи бўлурлар», деди. (Яъни, Аллоҳ таоло у Пайғамбар алайҳиссаломнинг дуоларини қубул қилди.


Such has been God’s precedent with those who passed away before. 	 Аллоҳнинг йўлига ҳеч бадал топа олмассан. (Аллоҳ таоло мўминларга озор берувчи мунофиқ, қалбида марази бор ва миш-миш тарқатувчиларга қаттиқ чора кўрган.


'God save us!' they said. 	 Биз унда бирон ёмонлик сезмадик», дедилар.


Do not lie in ambush on every pathway, threatening people, barring those who believe from the Way of God, seeking to make it appear crooked. 	 Ҳар кўчада ўтириб олиб қўрқитманг. Аллоҳнинг йўлидан Унга иймон келтирганларни тўсманг ва у(йўл)ни эгри бўлишини истаманг.


'Eat and drink, with wholesome appetite, for that you were working. 	 Енглар, ичинглар, ош бўлсин. (Булар)қилган амалларингиз учундир.


Say, "My Lord has only forbidden immoralities - what is apparent of them and what is concealed - and sin, and oppression without right, and that you associate with Allah that for which He has not sent down authority, and that you say about Allah that which you do not know." 	 «Роббим фақатгина ошкора ва яширин фаҳш ишларни, гуноҳларни, ноҳақ тажовузкорликни ва Аллоҳга ҳеч қандай ҳужжат туширмаган нарсаларни шерик қилиб олишингизни ҳамда Аллоҳга нисбатан билмаган нарсани айтишни ҳаром қилган, холос», деб айт.


Wert thou to follow the common run of those on earth, they will lead thee away from the way of Allah. 	 Ва агар ер юзидагиларнинг кўпларига итоат қилсанг, сени Аллоҳнинг йўлидан адаштирадилар.


When they appeared to Goliath and his soldiers, they said: 'Lord, pour upon us patience. Make us firm of foot and give us victory against the nation of unbelievers' 	 Жолут ва унинг аскарларига рўбарў келганларида: «Роббимиз, бизга сабр тўккин, бизни собитқадам қилгин ва кофир қавмларга қарши нусрат бергин», дедилар.


"There is not one of us who does not have his appointed place," (declare the angels.) 	 Биздан ҳар биримизнинг маълум мақоми бордир.


Thus indeed do We reward the virtuous. 	 Биз гўзал амал қилгувчиларни мана шундай мукофотлармиз.


God grants kingship to whoever He pleases: God is magnanimous and all knowing." 	 Аллоҳ тайин қилган Толутнинг подшоҳ бўлишини инкор этишди. Унинг подшоҳликка тайинланишини хато деб эълон қилишди.)


We will admit the righteously striving believers into the gardens wherein streams flow. 	 Иймон келтирган ва солиҳ амалларни қилганларни, албатта, остидан анҳорлар оқиб турган жаннатларга киритамиз. Унда абадий боқий қолурлар.


But he who commits either a fault or a sin, and then casts it upon an innocent person, lays upon himself the burden of a false charge and a flagrant sin. 	 Ким хато ёки гуноҳ қилса-ю, сўнгра уни беайбга ағдарса, шубҳасиз, бўҳтон ва очиқ гуноҳни ўз бўйнига олибди.


And vie with each other in hastening to obtain forgiveness from your Lord and toward the Garden whereof the width equalleth the heavens and the earth, gotten ready for the God- fearing 	 Роббингиздан бўлган мағфиратга ва кенглиги осмонлару ерча бўлган, тақводорлар учун тайёрлаб қўйилган жаннатга шошилинг.


Believers, retribution is prescribed for you in cases of murder: the free man for the free man, the slave for the slave, the female for the female. 	 Сизга ўлдирилганлар учун қасос фарз қилинди: ҳурга ҳур, қулга қул, аёлга аёл. Кимга ўз биродаридан бир нарса афв қилинса, бас, яхшилик ила сўралсин ва адо этиш ҳам яхшиликча бўлсин.


Thereupon they cried: "Father! 	 «Эй отамиз, яна нима истаймиз?


Remember when you said, "O Moses, we are not going to believe you until we see with our own eyes Allah (talking to you)". 	 «Эй Мусо, Аллоҳни очиқ-равшан кўрмагунимизча сенга ишонмаймиз», деганингизни, шунда сизни ўзингиз назар солиб турганингизда яшин урганини эсланг.


Do not make your oaths a means of deceiving one another or else your foot may slip after having been firm, and you may suffer evil consequences because of hindering people from the way of Allah. 	 Қасамларингизни орангизда алдов воситаси қилиб олманг. Бас, қадам собит бўлганидан сўнг тоймасин ва Аллоҳнинг йўлидан тўсганингиз учун ёмонликни татиб юрманг.


Until, when he came to the rising of the sun, he found it rising on a people for whom We had not made against it any shield. 	 То қуёш чиқиш жойига етганида, уни бир қавм устидан чиқаётганини кўрди. Уларга у(қуёш)дан тўсиқ бўладиган нарса қилмаган эдик.


Most surely Allah loves those people who refrain from evil and keep themselves pure and clean. 	 Албатта, Аллоҳ тавба қилувчиларни севади ва покланувчиларни севади», деб айт.


And it is He who has released [simultaneously] the two seas, one fresh and sweet and one salty and bitter, and He placed between them a barrier and prohibiting partition. 	 У икки денгизни-буниси чучук-ширин, униси шўр-аччиқ қилиб оқизиб қўйган ва ораларига кўринмас тўсиқ ҳамда очилмас сарҳад қилган Зотдир. (Барча уммонлар ва денгизлар шўр, дарёлар чучук.


And spreading shade, 	 Ва ёйилган соялардадир.


On a Day whereon the earth and the mountains shall quake, and the mountains shall become a sand-heap poured forth. 	 Бир кундаки, унда еру тоғлар ларзага келадир ва тоғлар оқувчи қумтепаларга айланадир.


Allah's is the dominion of the heavens and the earth and whatsoever Is therein, and over everything He is Potent. 	 Осмонлару ер ва улардаги нарсалар Аллоҳнинг мулкидир. Ва У зот ҳар бир нарсага қодирдир.


Some Muslims desire the commodities of this world, but Allah desires [for you] the Hereafter. 	 Аллоҳ эса, охиратни истар. Ва Аллоҳ ғолиб ва ҳикматли зотдир.


But if you make things difficult for each other, then another woman will suckle [the baby] for him. 	 Агар сизга (фарзандни) эмизиб берсалар, ҳақларини беринглар, ўзаро яхшилик билан маслаҳат қилинглар. Агар қийинчиликка учрасангиз, у(эр)га (фарзандини) бошқа аёл эмизиб берур.


Indeed, Allah orders justice and good conduct and giving to relatives and forbids immorality and bad conduct and oppression. 	 (Абдуллоҳ ибн Масъуддан (р. а.) қилинган ривоятда у киши: «Қуръондаги энг жамловчи оят шу оятдир. Эргашиладиган яхшиликни ҳам, четланиши лозим бўлган ёмонликни ҳам жамлаб зикр қилган», дейдилар.


Believers, why do you preach what you do not practice? 	 Эй иймон келтирганлар! Нима учун қилмаган нарсангизни гапирасиз.


It is nothing except a reminder to all mankind. 	 У фақат оламлар учун эслатма, холос.


When all men are gathered together (on that Day) they will become their enemies and deny their worship. 	 Одамлар маҳшарга тўпланганда, (бутлар) уларга душман бўлурлар ва ибодатларига ҳам мункир бўлурлар. (Бизга ибодат қилганингиз йўқ, деб инкор қиладилар.


Your Lord knows best who has gone astray from His path and who has been rightly guided. 	 Албатта, Роббинг Унинг йўлидан адашганларни билгувчидир ва ҳидоятдагиларни ҳам билгувчидир.


They said: "O Shu'aib! much of what thou sayest we do not understand! In fact among us we see that thou hast no strength! 	 Улар: «Эй Шуайб, айтганларингнинг кўпини яхши тушунмадик ва биз сени ичимизда заифҳол кўряпмиз, агар одамларинг бўлмаганида, сени тошбўрон қилар эдик.


When you journey in the way of God, investigate, and do not say to him who offers you peace, “You are not a believer,” aspiring for the goods of this world. 	 Аллоҳнинг йўлида жиҳодга чиқсангиз, аниқлаб олинглар ва сизга салом берган кимсага, мўмин эмассан, деманглар. Бу дунё ҳаётининг ўткинчи ўлжасини истайсизлар, Аллоҳнинг ҳузурида эса кўплаб ўлжалар бор.


Your Lord is certainly in wait. 	 (У ким нима қилаётганини ўта аниқлик билан кузатиб туради. Кузатиб туриб туғёнга кетган, ҳаддидан ошган ва зулм қилганларнинг жазосини беради.)


The likeness of them is as the likeness of a man who kindled a fire, and when it lit all about him God took away their light, and left them in darkness unseeing 	 Ислом-иймон калималарини нутқ қилдилар, ҳатто яхшигина қулоқ осдилар, иймон келтирдик, дедилар, ибодат ҳам қилдилар. Кейин эса, ҳаммасини ташлаб, инкор қилиб, куфр, нифоқ, шак-шубҳа зулматларида қолиб кетдилар.)


Him shall I soon roast in Hell. 	 Тезда уни сақар (дўзахи)га киритаман.


He said, ‘Alas! Had my people only known 	 У: «Кошки қавмим билсалар эди.


Those who disobey his orders should beware lest an affliction should visit them or a painful punishment should befall them. 	 Биринчи фикрга биноан, Пайғамбарни чақиришда, бир-бирингизни чақиришингиздаги лафзларни қўлламанг, дегани. Иккинчи фикрга кўра, Пайғамбарнинг чақириғини, буйруғини бошқаларнинг чақириғи каби оддий қабул қилманг, балки алоҳида аҳамият ва эътибор билан қабул қилинг, деганидир.


They said, "Should we believe in you when no one has followed you except the lowest ones". 	 Улар: «Сенга пасткашлар эргашиб турган ҳолда, биз сенга иймон келтирармидик?!» дедилар.


That is because their messengers came to them with clear explanations, but they said, “Are human beings going to guide us?” So they disbelieved and turned away. 	 Бунинг боиси шундаки, уларга Пайғамбарлари ойдин далиллар билан келардилар, улар бўлса, бизни башар ҳидоятга бошлайдими, деб куфрга кетардилар ва (ҳақдан) юз ўгирардилар.


What! If you are admonished.... 	 Сизга эслатма берилганигами?! Йўқ!


Whatever is with you, will be exhausted, and whatever with Allah (of good deeds) will remain. 	 Сизнинг ҳузурингиздаги нарса тугайдир. Аллоҳнинг ҳузуридаги нарса эса, боқийдир.


It is the same for them, whether you ask forgiveness for them, or do not ask forgiveness for them; God will not forgive them. 	 Уларга истиғфор айтасанми ёки айтмайсанми-улар учун бари бир. Аллоҳ уларни ҳеч мағфират қилмас.


We are not going to believe you two!" 	 (Улар илм-маърифат асосида эмас, қалбларидаги аввалдан ўрнашиб қолган дард туфайли Аллоҳ томонидан келган динни инкор қилаётган эканлар. Бу фақат Фиръавн ва унинг қавмигагина эмас, балки Аллоҳнинг динига юришни хоҳламаган ҳар бир тоғут ва унинг қавмига хос хусусиятдир.)


You are the best nation ever to be brought forth for people. 	 Амри маъруф қиласиз, наҳйи мункар қиласиз ва Аллоҳга иймон келтирасиз. Агар аҳли китоблар иймон келтирганларида, ўзларига яхши бўлар эди.


I call to witness the lucent Book, 	 қ-ойдин китоб ила қасам.


And those firmly rooted in knowledge say, 'We believe in it; all is from our Lord'; yet none remembers, but men possessed of minds. 	 («Муҳкам» сўзи маҳкам, очиқ-ойдин, бошқа ёққа буриб бўлмайдиган, деган маънони англатади. «Муштабоҳ» сўзи эса, ўхшаш, бирини биридан ажратиш қийин, бир неча маъноларни англатадиган, деган маъноларни билдиради.


And olives and date-palms, 	 Ва зайтун ва хурмоларни ҳам.


Among the faithful are men who fulfill what they have pledged to Allah: there are some among them who have fulfilled their pledge, and some of them who still wait, and they have not changed in the least, 	 Мўминлардан Аллоҳга берган ваъдаларига содиқ қолган кишилар бордир. Бас, улардан баъзилари ажалини топди.


It is they who are the transgressors. 	 Уни бошқа жонзотлардан ажратиб турадиган олий мақсаддан маҳрум бўлади. Ва ниҳоят, ўзининг инсонлигини унутади.)


Blessed is He in Whose hand is the kingdom, and He has power over all things, 	 Қўлида мулк бўлган У зот улуғ, муқаддас бўлди. У барча нарсага қодирдир.


And indeed, We have left thereof a sign, a clear sign? unto a people who understand. 	 Батаҳқиқ, Биз ундан ақл юритгувчи қавмлар учун очиқ-ойдин оят-белгилар қолдирганмиз. (Лут қавмидан, улар яшаб ўтган диёрдан уларнинг жиноятлари оқибати нима билан тугаганини эслатиб турувчи нишоналар қолдирилгандир.


Verily Allah is Forgiving, Merciful. 	 (Бу оятда васфлари келган аъробийлар мухлис, мўмин-мусулмон аъробийлардир. Улар Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган саодатманд кишилардир.)


Allah promiseth the hypocrites, both men and women, and the disbelievers fire of hell for their abode. 	 Аллоҳ мунофиқ эркакларга, мунофиқ аёлларга ва кофирларга жаҳаннам оташини ваъда қилди. Унда абадий қолурлар.


And when they come to you, they greet you with that [word] by which Allah does not greet you and say among themselves, "Why does Allah not punish us for what we say?" 	 Ва ҳузурингга келсалар, сен билан Аллоҳ ўргатмаган тарзда сўрашурлар. Ва ичларида, шу гапимиз учун Аллоҳ бизни азобламаса эди, дерлар.


Whosoever of you committeth manifest lewdness, the punishment for her will be doubled, and that is easy for Allah. 	 Сиздан ким очиқ гуноҳ қилса, унга бериладиган азоб икки марта кўпайтирилур. Бу эса, Аллоҳ учун осон бўлган ишдир.


Then lo! on the Day of Resurrection, before your Lord ye will dispute. 	 Сўнгра, албатта, сизлар қиёмат куни Роббингиз ҳузурида тортишурсизлар.


And the unbelievers -- their protectors are idols, that bring them forth from the light into the shadows; those are the inhabitants of the Fire, therein dwelling forever. 	 (Биз оятда «дўст» деб таржима қилган ибора арабчада «валий» деб келган бўлиб, бу сиз билан бизнинг тушунчамиздаги «дўст»дан кўра кенгроқ тушунчани ифода қилади. Бу дўст ишбоши, ҳамма керакли нарсаларни тайёрлаб, ишларни тўғри изга солиб турувчи ғамхўрдир.)


He said: Tell me, is this he whom Thou hast honored above me? 	 У: «Менга хабар бер-чи, мендан устун қилганинг шуми?


But when He trieth him, restricting his subsistence for him, then saith he (in despair), "My Lord hath humiliated me!" 	 Бас, қачон Роббиси синаш учун ризқини тор қилиб қўйса: «Роббим мени хорлади», дейдир.


Believers, do not approach your prayers when you are drunk, until you understand what you say, nor when you are in a state of impurity, -- except when you are on a journey -- till you have bathed. 	 Маст ҳолингизда–то айтаётган гапингизни биладиган бўлмагунингизча, намозга яқинлашманг ва жунуб ҳолингизда ҳам то ғусл қилмагунингизча. Магар йўлдан ўтувчи бўлса, майли.


If they submit themselves to Him, they are on the right path; but if they turn away, your duty is only to convey the message. 	 (Юз инсоннинг энг олий аъзоси ҳисобланади. Юзни Аллоҳга таслим қилиш эса, ўша юзнинг эгаси бутун вужудини Аллоҳга топширганини билдиради.


And Allah is Able to do everything. 	 Қодир Аллоҳни ҳеч қачон унутмасдан, охиратга, абадий ҳаётга тайёргарлик кўриш лозим.)


We have enjoined upon man kindness to his parents. 	 Биз инсонни ота-онасига яхшилик қилишга буюрдик.


He knows all that is manifest and all that is hidden. 	 Албатта, У ошкорни ҳам, махфий нарсани ҳам биладир.


On the Day of Resurrection We shall gather all of them upon their faces, blind, dumb, deaf. 	 У қачон сокин бўлса, уларга оловни зиёда қилармиз. (Аллоҳ таоло, ақлини ишлатиб ҳидоят йўлини ихтиёр этган бандаларини ҳидоятга бошлайди.


We annihilated them. 	 Албатта, улар жиноятчи бўлган эдилар. (« Туббаъ» Яман подшоҳларининг лақабидир.


It is not ours to bring you an authority (proof) except by the Permission of Allah. 	 Биз ўзимизча сизга бирор ҳужжат келтира олмаймиз, илло Аллоҳнинг изни ила. Мўминлар фақат Аллоҳгагина таваккал қилсинлар.


Surely in this is a reminder for those with understanding. 	 Сўнгра уни қуруқ чўпга айлантирур. Албаттта, бунда ақл эгалари учун эслатма бордир.


And from the evil of an envier when he envies." 	 Ва ҳасад қилган ҳасадчининг ёмонлигидан, деб айт.


Certainly, you shall enter Al-Masjid-al-Haram; if Allah wills, secure, (some) having your heads shaved, and (some) having your head hair cut short, having no fear. 	 Қолаверса, Масжидул Ҳаромга кириш албатта насиб этишининг хабарини бермоқда. Ушбу хабарни Аллоҳнинг Ўзи таъкидлаб бераётганига қарамай, яна Ўзи «иншоаллоҳ»— Аллоҳ хоҳласа, деган иборани ишлатмоқда.


Say: "O People of the Book! ye have no ground to stand upon unless ye stand fast by the Law, the Gospel, and all the revelation that has come to you from your Lord." 	 Сен: «Эй аҳли китоблар! Таврот, Инжил ва сизга Роббингиздан нозил қилинган нарсага амал қилмагунларингизгача ҳеч нарсага арзимайсизлар», деб айт.


If so, let them ascend by steps. 	 Бас, унда сабаблари ила (осмонга) кўтарилсинлар!


That is the recompense of the enemies of Allah - the Fire. 	 Мана, Аллоҳ душманларининг жазоси дўзахдир.


And during a part of the night, pray Tahajjud beyond what is incumbent on you; maybe your Lord will raise you to a position of great glory. 	 Сенга нофила бўлсин. Шоядки Роббинг сени мақтовли мақомда тирилтирса.


Thereupon they turned to their (inner) selves and said (to themselves): "Surely it is you who are the wrong-doers." 	 Бас, улар ўзларига келдилар ва: «Албатта, сизлар ўзингиз золимдирсиз», дедилар. (Иброҳимнинг алайҳиссалом мантиқли саволларидан кейин мушриклар ўзларига келдилар.)


Say, "The bad and the good are not alike, even though the abundance of the bad may appear pleasing to you. So fear God, O men of understanding, so that you may prosper." 	 Сен: «Агар нопокнинг кўплиги сени ажаблантирса ҳам, пок билан нопок тенг бўла олмас, эй ақл эгалари, Аллоҳга тақво қилинг, шоядки нажот топсангиз», деб айт.


And mislead them and tempt them, and order them to slit the ears of animals; and order them to alter God's creation." 	 Уларни адаштираман, хом хаёлларига соламан, уларга амр қилсам, чорваларнинг қулоқларини кесарлар ва уларга амр қилсам, Аллоҳнинг яратганини ўзгартирарлар», деди. Кимки Аллоҳни қўйиб шайтонни дўст тутса, батаҳқиқ, очиқ-ойдин зиёнга учрайдир.


To Him belongs whosoever is in the heavens and the earth. 	 Осмонлару ердаги кимсалар Унга хосдир.


But those who believe have greater love for God. 	 Иймон келтирганларнинг Аллоҳга муҳаббатлари қаттиқдир.


Say, (O Muhammad SAW) "To Allah belong both, east and the west. 	 (Ояти карима келажакда рўй берадиган муҳим бир ишнинг хабарини бермоқда.


They assign daughters to Allah - glory be to Him - whereas they assign to themselves what they truly desire! 	 Жоҳилият даврида қиз фарзанд ор-номус ҳисобланар эди. Шунинг учун мушриклардан ҳеч ким қиз фарзанд кўришни хоҳламас эди.)


So when the truth came to them from Us they said: This is most surely clear enchantment! 	 Бизнинг ҳузуримиздан уларга ҳақ келган пайтда: «Бу, албатта, очиқ-ойдин сеҳрдир», дедилар.


And the jinn did He create of smokeless fire. 	 Ва жинларни алангадан яратди.


Why was no angel sent to him to act as admonisher with him? 	 Унга бир фаришта туширилса эди, у билан огоҳлантиргувчи бўлар эди.


He forbids them to commit indecency, sin, and rebellion. 	 Аллоҳ буюрган адолат–исломий мутлоқ адолатдир. Бу адолатга кўра, ҳар бир шахс, жамоат ва ҳар бир қавмга одилона муомалада бўлинади.


And We wrote for him on the tablets, the advice for all things and the details of all things; and commanded “Accept it firmly and command your people to choose its good advices; soon I shall show you people the destination of the disobedient.” 	 Аммо кейинги даврдаги муҳаққиқ тафсирчи олимларимиз, маълумотларнинг ҳаммаси ҳам ишончли манбалардан олинмаганлиги учун улар ҳақида тортишувнинг ҳожати йўқ, деган хулосага келганлар. Биз учун «лавҳлар» нимадан иборатлиги, қайси моддадан бўлгани, шакли ёки ҳажми аҳамиятсиз, балки уларга ёзилган маънолар аҳамиятлидир, дейди муфассирлар.)


Verily, those who put into trial the believing men and believing women (by torturing them and burning them), and then do not turn in repentance, (to Allah), will have the torment of Hell, and they will have the punishment of the burning Fire. 	 Албатта, мўмин ва мўминаларни фитна қилиб, сўнгра тавба қилмаганларга, ана ўшаларга, жаҳаннам азоби ва куйдирувчи азоб бор.


He is the best Provider. 	 У зот энг яхши ризқ бергувчидир.


(Muhammad), never stay in that mosque. 	 Сен у (масжид)да ҳеч қачон турма!


In fact, you are an ignorant people.” 	 Сиз жоҳиллик қилаётган қавмдирсиз!» деди.


Surely the Day of Decision is an appointed time, 	 Албатта, ажрим куни вақти белгиланган эди.


So We took retribution from them, and indeed, both [cities] are on a clear highway. 	 Бас, Биз улардан интиқом олдик. Албатта, уларнинг икковлари ҳам очиқ йўл устидадир.


And when Jesus son of Mary said, ‘O Children of Israel! Indeed I am the apostle of Allah to you, to confirm what is before me of the Torah, and to give the good news of an apostle who will come after me, whose name is Ahmad.’ 	 Ийсо ибн Мариям: «Эй Бани Исроил, албатта, мен ўзимдан олдин келган Тавротни тасдиқловчи ва мендан кейин келувчи Аҳмад исмли Расулнинг башоратини берувчи, Аллоҳ сизларга юборган Пайғамбарман», деганини эсла.


But as for him who is a miser, and self-sufficient, 	 Аммо кимки бахиллик ва истиғно қилса.


Among them there are some who find fault with you concerning the distribution of alms. 	 Улардан садақалар ишида сенга айб қўядиганлари ҳам бор.


They ask you for a ruling. 	 Сендан фатво сўрарлар.


Anyone who oversteps the limits after this will have a painful punishment. 	 Бундан кейин ким тажовуз қилса, унга аламли азоб бор.


“And profusely remember You.” 	 Ва Сени кўп зикр қилишимиз учун.


And they were followed in this world by a curse, and so will they be on the Judgment Day. 	 Ва уларга бу дунёда ҳам, қиёмат кунида ҳам лаънат эргашур. Огоҳ бўлингким, албатта, Одликлар Роббиларига куфр келтирган эдилар.


Who, when afflicted with calamity, say: "Truly! To Allah we belong and truly, to Him we shall return." 	 Улар мусибат етганда: «Албатта, биз Аллоҳникимиз ва, албатта, биз Унга қайтувчимиз», дерлар.


And We made a gourd tree grow over him. 	 Ва унинг устига қовоқ дарахтини ўстириб қўйдик.


As for the poets -it is the seduced who follow them. 	 Ва шоирларга гумроҳлар эргашур.


How judge you?" 	 Қандай ҳукм қилмоқдасиз?!» деб айт.


yet every time a sign comes to them from their Lord, they turn away from it. 	 Мудом уларга ўз Роббилари оятларидан бир оят келса, ундан юз ўгирувчи бўлдилар.


Do they not consider every thing that Allah has created? 	 Ахир улар Аллоҳ яратган ҳар бир нарсанинг соялари ўнгга, чапга мойил бўлиб, Аллоҳга сажда қилиб ётганини ва улар бўйсунувчи эканини кўрмайдиларми?!


so He said, "You are granted respite 	 У зот: «Сен муҳлат берилганлардансан.


As for those who retaliate after being wronged, there is no ground for action against them. 	 Албатта, ким ўзига бўлган зулмдан кейин нусрат қозонса, бас, ундайларни (айблашга) ҳеч йўл йўқ.


so that Allah may forgive you your shortcomings, whether earlier or later, and may complete His favours upon you and guide you to the Straight Way, 	 Аллоҳ сенинг аввал ўтган гуноҳларингни ва кейингиларини мағфират этиши, неъматини батамом қилиши ва сени тўғри йўлга бошлаши учун.


Our Command and brought them out of the state they were in, and We decreed, "Now, go down all of you from here; you are enemies of one another. Henceforth you shall dwell and provide for yourselves on the Earth for a specified period." 	 Ва Биз: "Баъзингиз баъзингизга душман бўлиб тушинглар, сизларга ер юзида қароргоҳ ва бир муддат ҳузур қилиш бордир", дедик.


Already He knows that upon which you [stand] and [knows] the Day when they will be returned to Him and He will inform them of what they have done. 	 У зот сизнинг қай ҳолатда эканингизни яхши биладир. Унинг Ўзига қайтариладиган кунда эса, қилган амаллари ҳақида уларга хабар берур.


Behold! Moses said to his family: "I perceive a fire; soon will I bring you from there some information, or I will bring you a burning brand to light our fuel, that ye may warm yourselves. 	 Мусо ўз аҳлига: «Аниқки, мен бир олов кўрдим. Тезда мен сизларга ундан бирор хабар ёки исинишингиз учун бир тутам чўғ келтираман», деганини эсла.


He does not love the arrogant. 	 Албатта, У мутакаббирларни хуш кўрмас.


Judgement is for God alone. 	 Бу очиқ ҳужжатлар ердан чиққани йўқ, балки осмондан тушган. Мушрик-кофирларнинг эса, ҳеч қандай ҳужжатлари йўқ.


Know you not that Allah knows all that is in heaven and on earth? 	 Аллоҳ, албатта, осмону ердаги нарсани билишини, ана ўша, албатта, китобда эканини ва, албатта, у нарса Аллоҳга осон эканини билмайсанми?!


No match found 	 Мос топилмади


saying, 'I have consumed wealth abundant'? 	 (Мол-дунё билан ғурурга кетганларга яхшилик йўлида эҳсон қил, деб айтилса, юқоридаги гапни айтишади. Ваҳоланки, яхшилик йўлида ҳеч нарса сарфламаган бўлади.)


And Allah repelled those who disbelieved, in their rage, not having obtained any good. 	 Ва Аллоҳ куфр келтирганларни ғазаблари ила ортларига қайтарди. Улар ҳеч бир яхшиликка эриша олмадилар.


Do not feel sad for the evil-doing people." 	 Саҳрода ўсган янги авлод пайдо бўлди. Яъни, Аллоҳ тайин қилган муддат тугагунча аввалгилар муқаддас ерга кира олмай ўлиб кетдилар.)


Had We willed, We could have elevated him through them; but he clung to the ground, and followed his desires. 	 Агар хоҳласак, уни ўша (оят)лар билан кўтарар эдик. Лекин унинг ўзи ерга ёпишди ва ҳавои нафсига эргашди.


But little is the enjoyment of the life of this world as compared with the Hereafter. 	 (Бу ояти карима Табук урушига оммавий сафарбарлик эълон қилингандан сўнг юз берган баъзи ҳолатлар туфайли нозил бўлган.)


Their prophet said to them, "God has now appointed Talut to be your king." 	 Набийлари уларга: «Албатта, Аллоҳ Толутни сизга подшоҳ қилиб тайинлади», деди. Улар: «У бизга қаёқдан подшоҳ бўлсин.


So, when I have made him and have breathed into him of My Spirit, do ye fall down, prostrating yourselves unto him. 	 Бас, қачонки уни тўғрилаб бўлганимда ва ичига Ўз руҳимдан пуфлаганимда, унга сажда қилган ҳолингизда йиқилинг», деганини эсла.


So have faith in Allah and His Apostle and the light, which We have sent down, and Allah is well aware of what you do. 	 Бас, Аллоҳга, Унинг Расулига ва Биз туширган нурга иймон келтиринглар. Аллоҳ нима қилаётганингиздан хабардордир.


Verily, the harshest of all voices is the voice (braying) of the ass." 	 Ҳеч бир сабабсиз баланд кўтарилган овознинг эшакникига ўхшатилишининг ўзи етарли. Оятда бу овоз энг ёмон эканлиги ҳам таъкидланмоқда.)


Would he order you to disbelieve after you have submitted to Allah's Will? (Tafsir At-Tabari). 	 У сизни мусулмон бўлганингиздан кейин куфрга буюрармиди?!


Seek the means of approach to Him, and strive hard in His Cause as much as you can. 	 Қачонки инсонларда Аллоҳдан қўрқиш ҳисси–тақво ҳисси бўлмас экан, ҳеч қандай қонун, ҳеч қандай тузум одамларни ёмонликдан сақлаб тура олмайди. Қўйилган миршаб ёки жосуслар назоратидан қочиб, олдингидан ҳам баттар ишларни қилаверадилар.


He only defers them until a Day when the sights stare. 	 Фақатгина уларни кўзлар қотиб қоладиган кунгача қўйиб қўяди, холос.


They also said, “If only this Quran was sent down to a man of importance from the two cities.” 	 Ўша пайтда мушрикларнинг бу мақомга номзодлари ҳам бор эди. Маккада ал-Валид ибн Муғийра, Тоифда Урвату ибн Масъуд ас-Сақафий исмли одамлар бўлиб, мушриклар ана шулардан бири Пайғамбар бўлса арзийди, деган фикрда эдилар.)


They will excuse themselves to you when you go back to them. 	 Сен: «Узр айтманглар, биз сизларга ҳеч қачон ишонмаймиз. Батаҳқиқ, Аллоҳ бизга сизларнинг хабарларингизни берди.


Indeed, the human was created grudging and impatient. 	 Албатта, инсон «ҳалуъ» қилиб яратилгандир. («Ҳалуъ» сўзи ҳирс, зажр, чидамсизлик ва сабрсизлик маъноларини мужассамлаштиради.)


Say, [O Muhammad], "If you should love Allah, then follow me, [so] Allah will love you and forgive you your sins. And Allah is Forgiving and Merciful." 	 Сен: «Агар Аллоҳга муҳаббат қилсангиз, бас, менга эргашинг. Аллоҳ сизга муҳаббат қилади ва сизларни гуноҳларингизни мағфират қилади», деб айт.


The Day when you will turn and flee, having no defender against God. 	 У кунда ортга қараб қочасиз. Сиз учун Аллоҳдан ҳеч бир қутқаргувчи бўлмас.


They will not be able to challenge God. 	 Улар қочиб қутулгувчи ҳам эмаслар.


So they hamstrung the she-camel, and defied the command of their Lord, and said, “O Saleh, bring upon us what you threaten us with, if you are one of the messengers.” 	 Бас, туяни сўйдилар, Роббилари амрида тажовузкорлик қилишди ва: «Эй Солиҳ, агар ростгўйлардан бўлсанг, бизга ваъда қилаётган нарсангни келтир!» дедилар. (Аллоҳнинг, туяни тек қўйинглар, унга ёмонлик етказманглар, деган амрига қасдма-қасд уни ўлдирдилар.


But they say: "When we have mingled with the earth, shall we be created anew?" 	 Улар: «Биз ер остида йўқ бўлиб кетгач ҳам, яна янгитдан яратиламизми?!» дерлар. Йўқ!


We have created the heavens and the earth and all that is between the two in accordance with the requirements of truth and wisdom. 	 Биз осмонлару ерни ва улардаги нарсаларни ҳақ ила яратдик.


And [by] the night and what it envelops 	 Кечаси ва у ўраб олган нарсалар билан қасамки.


Therein wailing is their portion, and therein they hear not. 	 У ерда уларга инграш бордир. Улар у ерда эшитмаслар.


To the people of 'Ad We sent their brother, Hud. 	 Ва Одга ўз биродари Ҳудни (юбордик).


And say thou: All praise unto Allah! 	 Сен: «Аллоҳга ҳамд бўлсин!


There is evidence (of the truth) in this for every forbearing and grateful one. 	 Албатта, бунда ҳар бир ўта сабрли ва ўта шукрлилар учун оят-белгилар бордир.


whereupon We sent upon them a fierce wind on inauspicious days that We might make them taste a degrading chastisement in the life of this world. 	 Бас, Биз устларига шумлик кунларида сарсор шамолини юбордик. Буни уларга ҳаёти дунёнинг хорлик азобини тотдириш учун қилдик.


You have been taught things that neither you nor your forefathers had known before." 	 Ёки Таврот ҳам нозил бўлмаганми?! Йўқ, ундай эмас, «Таврот»ни Аллоҳдан нозил бўлган илоҳий китоб, деб биладилар.


No mother shall be Treated unfairly on account of her child. 	 Она ҳам, ота ҳам боласи сабабидан зарар тортмасин.


Allah - beginning with the name of - the Most Gracious, the Most Merciful. 	 (Аллоҳ таоло ўз китобини "бисмиллаҳ" билан бошлагани мусулмонларга ҳам ўрнак, улар ҳам доим ўз сўзларини ва ишларини "бисмиллаҳ" билан бошламоқлари лозим. Пайғамбар алайҳиссалом ҳадисларидан бирида: "Эътиборли ҳар бир иш "бисмиллаҳ" билан бошланмас экан, унинг охири кесикдир", деганлар.


Has there come to you the news of the overwhelming? 	 Батаҳқиқ сенга ғошия хабари келди.


Surely, Shaitan (Satan) is to man a plain enemy. 	 Албатта, шайтон инсон учун очиқ-ойдин душмандир.


He is the Mighty, the Wise. 	 Шунинг учун хотирни жам қилиш керак. Аллоҳга иймон келтириб, кўрсатган йўлдан юриш лозим.)


God is not unjust to them; they are unjust to their own souls. 	 Унга савоб берилмайди. Совуқ шамол экинзорни ҳалок қилганидек, уларнинг кофирлиги ҳам эҳсонларини бефойда қилади.)


And indeed We sent Messengers before you (O Muhammad SAW), and made for them wives and offspring. 	 Батаҳқиқ, Биз сендан олдин ҳам Пайғамбарлар юбордик ва уларга хотинлар ва зурриётлар ато қилганмиз. Ҳеч бир Пайғамбар Аллоҳнинг изнисиз оят-мўъжиза келтирган эмас.


We chose them and guided them to a Straight Path. 	 Уларни танлаб олдик ва сиротул мустақиймга ҳидоят қилдик.


and the second blast follows it, 	 Унга эргашувчи эргашар.


If they see a sign, they turn away, and say, ‘An incessant magic!’ 	 Агар бир оят-мўъжизани кўрсалар, юз ўгирарлар, бу ўткинчи сеҳр, дерлар.


Both of them were Our worshipping servants. 	 Улар Бизга ибодат қилгувчилар бўлдилар.


What do you comprehend by the concrete reality? 	 Ал-Ҳааққаҳ нималигини сенга нима билдирди?!


Have you then considered him who takes his low desire for his god, and Allah has made him err having knowledge and has set a seal upon his ear and his heart and put a covering upon his eye. Who can then guide him after Allah? 	 Айтинг-чи, ҳавои нафсини илоҳ қилиб олган, Аллоҳ уни билиб туриб залолатга солган ва қулоғига ҳамда қалбига муҳр босиб, кўзига парда тортиб қўйган кимсани Аллоҳдан бошқа ким ҳидоят қила олади?!


So he who does the right and is a believer, will not have his labour denied, for We are congnisant of it. 	 Ким мўмин ҳолида солиҳ амаллардан қилса, саъйи-ҳаракати зое кетмас. Албатта, Биз уни ёзиб қўйгувчидирмиз.


As for the tribe of 'Aad - they grew stiff-necked on the earth without justification, and said: who is mightier than we in strength? 	 Од (қавми) бўлса, ер юзида ноҳақдан муткаббирлик қилдилар. Улар: «Биздан қувватлироқ ким бор?!» дедилар.


Say,"The One who created you in the first place." 	 Сен: «Сизларни биринчи марта йўқдан бор қилган Зот», дегин.


And We brought forth iron wherein is mighty power (in matters of war), as well as many benefits for mankind, that Allah may test who it is that will help Him (His religion), and His Messengers in the unseen. 	 (Ояти каримада Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло Ўз Пайғамбарларига юбордим деяётган равшан, очиқ-ойдин нарсалар - мўъжизалар, шариат аҳкомлари, оятлар бўлиши мумкин. Ушбу оят тушган вақтидаёқ мусулмонларни темирга эътибор беришга, ундан самарали фойдаланишга даъват қилган эди.


who sees you when you stand 	 Сени қоим бўлганингда кўрадиган.


And recount to them the story of Abraham: 	 Ва уларга Иброҳимнинг хабарини тиловат қилиб бер.


And on the day when We will gather them all together, then We will say to those who associated others (with Allah): Keep where you are, you and your associates; then We shall separate them widely one from another and their associates would say: It was not us that you served: 	 Сўнгра ширк келтирганларга: «Сизлар ҳам, шерик қилганларингиз ҳам жойингиздан қимирламангиз», деймиз. Бас, ораларини ажратамиз ва шерик қилинмишлар: «Бизга ибодат этмаган эдингиз.


This is the Straight Way. 	 Унинг қайта тушишидан қиёмат жуда ҳам яқин қолгани билиб олинади.)


So do not grieve over the defiant people.” 	 Саҳрода ўсган янги авлод пайдо бўлди. Яъни, Аллоҳ тайин қилган муддат тугагунча аввалгилар муқаддас ерга кира олмай ўлиб кетдилар.)


Most people, out of ignorance, are led astray by their desires. 	 Албатта, кўпчилик билмасдан, ҳойу ҳаваслари ила адаштирадилар. Албатта, Роббинг тажовузкорларни яхши билгувчидир.


But if they urge you to ascribe to Me as partner that of which you have no knowledge, then do not obey them. 	 Агар икковлари сени ўзинг билмаган нарсани Менга ширк келтиришга зўрласалар, бас, уларга итоат этма!


'No needy man shall enter it today against your will.' 	 «Бугун сиз борингизда у боғга мискин кира кўрмасин», деб.


And they used to say, "What! when we die and become dust and bones, shall we then indeed be raised up again?- 	 Ва «Биз ўлиб, тупроққа ва суякка айланганимиздан кейин қайта тирилтриламизми?


Their lot therein will be groaning, and they will not hear anything in it. 	 У ерда уларга инграш бордир. Улар у ерда эшитмаслар.


Most surely there is a sign in this, but most of them do not believe. 	 Албатта, бунда оят-белги бор. Лекин кўплари мўмин бўлмадилар.


Except those who repent and believe (in the Oneness of Allah and His Messenger Muhammad SAW), and work righteousness. 	 Магар ким тавба қилса ва иймон келтириб, амали солиҳ қилса, бас, ана ўшалар жаннатга кирурлар ва ҳеч зулм қилинмаслар.


Requires the removal of %s packages 	 %s пакетларнинг олиб ташланиши ни талаб этади


And since they refuse to be guided by it, they say, "This is an ancient fabrication." 	 Лекин, айни чоқда, Ҳазрати Абу Бакр, Ҳазрати Усмон, Ҳадича онамизга ўхшаш бой, задогонлар ҳам биринчилардан бўлиб Исломга киришганини эътиборга олишмайди. Ислом бойни ҳам, камбағални ҳам, кучлини ҳам, заифни ҳам бир оила аъзоси қилиш учун Аллоҳ тамонидан юборилган дин.)


But whenever any Messenger brought to them something that did not suit their desires, they gave the lie to some of them and killed the others, 	 Ҳар қачон уларнинг ҳавои нафсларига тўғри келмайдиган нарса келтирган Пайғамбарни: бир гуруҳларини ёлғончи дедилар, бир гуруҳларини ўлдирдилар.


And when they saw him, they greatly admired him and cut their hands and said, "Perfect is Allah! 	 (Юсуф меҳмонларнинг ҳузурига чиқди. Аёллар унинг ҳусну жамолини кўриб, бошлари айланиб, лол қолдилар, ҳайратга тушдилар ва беихтиёр: «Қўлларини кесдилар».


Indeed, they [all] were losers. 	 Албатта, улар зиён кўрувчилардан бўлдилар.


When the magicians arrived, they said to the Pharaoh: "Is there a reward for us if we are victorious?" -- 	 Сеҳргарлар келган чоғларида Фиръавнга: «Агар биз ғолиб келгувчи бўлсак, бизга, албатта, ҳақ бериладими?» дедилар.


And it is Allah who is [the only] deity in the heaven, and on the earth [the only] deity. 	 У зот осмонда ҳам илоҳдир, ерда ҳам илоҳдир.


Then, the evil results of their deeds overtook them, and that at which they used to mock surrounded them. 	 Бас, қилган ёмон амаллари ўзларига етди ва истеҳзо қилган нарсалари ўзларини ўради. (Яъни, уларга ёмонлик ташқаридан келгани йўқ.


And if you are in a state of janabah, then purify yourselves. 	 Ундан юзингизга ва қўлларингизга масҳ тортинглар. Аллоҳ сизларга қийинчилик туғдиришни истамас Аммо сизларни поклашни ва сизларга ўз неъматини батамом қилиб беришни истайдир.


So let not their riches nor their children please thee (O Muhammad). 	 Уларнинг моллари ва болалари сени ажаблантирмасин.


Why do you confound the truth with vanity, and conceal the truth and that wittingly? 	 Узоқ муддат мобайнида Аллоҳ таолонинг Ўзи сақлагани учун Қуръонга ўз ботилларини қўша олмадилар, лекин бошқа ҳамма нарсага қўшдилар ва қўшмоқдалар. Улар бу ғараз ила Ислом тарихи, ҳадис, Қуръон тафсири, кишилар сийрати каби илмларга ҳийла-найранг орқали турли ботилларни қўшиб келдилар.


And if you are asked to go back, go back, for it is purer for you, and Allah is All-Knower of what you do. 	 Агар сизга, қайтинг, дейилса, бас, қайтинг, ўша сиз учун покдир. Аллоҳ нима амал қилаётганингизни ўта билгувчидир.


This is the Bounty of Allah. It is sufficient that Allah is the Knowledgeable. 	 Бу–Аллоҳдан бўлган фазлдир ва билгувчиликда Аллоҳнинг Ўзи кифоя қилур.


Whereby heaven shall be split, and its promise shall be performed. 	 Унда осмон парчаланувчидир, У зотнинг ваъдаси амалга ошадир.


Would you rather demand of your Messenger that which was once demanded of Moses! 	 Ёки Пайғамбарингиздан, бундан аввал Мусодан сўралганидек, савол сўрашни хоҳлайсизми?! Ким иймонни куфрга алмаштирса, батаҳқиқ, тўғри йўлдан адашган бўлади.


This is a farfetched return.” 	 Бу қайтиш (ақлдан) узоқ-ку?!» дедилар.


He answered, "God forbid that I should be so ignorant!" 	 У: «Жоҳиллардан бўлишимдан Аллоҳдан паноҳ сўрайман», деди.


It is expected that you will use your common sense to grasp these. 	 Аммо калитни олиб қолганлар, қуруқ манзират учун айтилган бўлса керак, деб ўзларини тийишаркан. Ушбу оят билан уларга Аллоҳ ҳам изн берган.)


And we intended that their Lord should change him for them for one better in purity and nearer to mercy. 	 Бас, Роббилари уларга унинг бадалига ундан кўра яхшироғини, аҳли солиҳроқ ва меҳрибонроғини беришни ирода қилди.


Were We then tired with the first creation? 	 Аввалги яратишга ожиз бўлдикми?


And He made dark its night and brought out its light. 	 Кечасини қоронғу ва кундузини ёруғ қилди.


They love those who emigrated to them and find not any want in their breasts of what the emigrants were given but give [them] preference over themselves, even though they are in privation. 	 Ва гар ўзларининг ҳожатлари бўлса ҳам, (уларни) ўзларидан устун қўярлар. Ким ўз нафсининг бахиллигидан сақланса, ундоқ кишилар, ҳа, ўшалар ютувчилардир.


—Those to whom the people said, ‘All the people have gathered against you, so fear them.’ 	 Уларга кишилар: «Албатта, одамлар сизга қарши куч тўпладилар, улардан қўрқинглар», деганда, иймонлари зиёда бўлди ва: «Бизга Аллоҳнинг Ўзи етарли ва У қандай ҳам яхши вакил», дедилар. (Яъни, ўша мўминларга баъзи кишилар келиб, қурайшликларнинг уларга қарши кўп куч тўплаганларини айтиб, улардан қўрқинглар, деганида, мўминлар қўрқиш ўрнига, иймонлари зиёда бўлди.


Have you seen those (hyprocrites) who claim that they believe in that which has been sent down to you, and that which was sent down before you, and they wish to go for judgement (in their disputes) to the Taghut (false judges, etc.) while they have been ordered to reject them. 	 Сенга нозил бўлган нарсага ва сендан олдин нозил бўлган нарсага иймон келтирганларини даъво қилаётганларни кўрмайсанми?! Тоғутдан ҳукм сўраб беришни истайдилар.


And you would think them awake, while they were asleep. 	 Уларни уйғоқ деб ўйлайсан, ҳолбуки, ухлаб ётурлар. Уларни гоҳ ўнгга, гоҳ чапга ағдариб турурмиз.


Then Zachariah prayed unto his Lord and said: My Lord! Bestow upon me of Thy bounty goodly offspring. 	 Шу чоқда Закариё Роббига дуо қилиб: «Эй Роббим, менга Ўз ҳузурингдан яхши зурриёт бергин.


Yet some people would argue about Allah without knowledge, or guidance, or an Illuminating Book' 	 (Баъзи одамлар ўзларида ҳақиқатни исбот қилувчи илм бўлмаса ҳам, Аллоҳ ҳақида тортишаверадилар. Тўғри йўлга бошловчи ҳидоятчилари бўлмаса ҳам, Аллоҳ хусусида баҳслашаверадилар.


Whoso doeth right it is for his soul, and whoso doeth wrong it is against it. 	 Ким солиҳ амал қилса, ўзига фойда. Ким ёмонлик қилса, ўзига зарар.


And those who disbelieve say: By no means will we believe in this Quran, nor in that which is before it; and could you see when the unjust shall be made to stand before their Lord, bandying words one with another! 	 Ўшанда заиф саналганлар мутакаббирлик қилганларга: «Сиз бўлмаганингизда, албатта, биз мўмин бўлар эдик», дерлар. (Қуръонга ҳам, ундан олдинги китобларга ҳам ҳеч қачон иймон келтирмаймиз, деган ўша золимларни қиёмат куни маҳшаргоҳда Роббилари ҳузурида турғазиб қўйилганларида ҳар бири ўзини оқлаш учун бир-бирига гап қайтараётганларини кўрсанг эди.


I desire from them no provision, nor do I want them to feed Me. 	 Мен улардан ризқ хоҳламасман ва Мени тоамлантиришларини ҳам хоҳламасман.


Say: "Then bring ten Surahs like it, and call anyone except God to help you, if what you say is true." 	 Бундан ҳам аччиғинг чиқмасин, хафа бўлма. «Аллоҳдан бошқа кимни чақиришга қодир бўлсангиз, чақириб, бунга ўхшаш ўнта тўқилган сура келтиринг-чи», дегин.)


God is Forgiving and Compassionate. 	 (Бу оятда васфлари келган аъробийлар мухлис, мўмин-мусулмон аъробийлардир. Улар Аллоҳга ва охират кунига иймон келтирган саодатманд кишилардир.)


But their faith could not help them once they witnessed Our might. 	 Бизнинг азобимизни кўрганларидаги иймонлари уларга мафаат бера олмас эди. Аллоҳнинг бандаларига жорий бўлиб келган суннати шу.


If a woman fears maltreatment or desertion from her husband, there is no fault in them if they reconcile their differences, for reconciliation is best. 	 (Оилада турли сабабларга кўра, эрда хотинига нисбатан нафрат пайдо бўлиши мумкин. Натижада эр хотинидан ажралмоқчи ёки ундан юз ўгириб, талоқ ҳам қилмай, муомала қилмай ташлаб қўймоқчи.


He is the Wise, the Knower. 	 Ва У ўта ҳикматли, ўта хабардор зотдир.


And when they had gone further, he said to his assisting youth; 'Bring us our breakfast; we are worn out from our journey' 	 У(ер)дан ўтганлари замон у йигитига: «Тушлигимизни келтир. Бу сафаримизда чарчоққа учрадик», деди.


And it is He who hath appointed for you the stars that ye may be guided thereby in the darknesses of the land and the sea. 	 У сизларга қуруқлик ва денгиз зулматларида йўл топишингиз учун юлдузларни қилиб қўйган зотдир.


They said: "Burn him, and save your gods, if you are men of action." 	 (Яъни, Иброҳимни куйдириб юборишингиз худоларингизга ёрдам бўлади, дедилар. Хуллас, мушриклар катта гулхан ёқиб, Иброҳимни алайҳиссалом ўша гулханга отдилар.)


Perish the hands of the Father of Flame! Perish he! 	 Абу Лаҳабнинг икки қўли ҳалок бўлсин, ҳалок!


“This is hell, which you were promised.” 	 Мана бу сизга ваъда қилинган жаҳаннамдир!


No one grows older nor can anything be reduced from one's life without having its record in the Book. 	 (Жон, ҳаёт деб номланган бу нарсанинг асли қандай, моҳияти нима, билиб бўлмайди. Буни фақат Аллоҳ таолонинг Ўзи билади.


Nearer were they on that day to infidelity than to belief. 	 Улар ўша кунда иймондан кўра куфрга яқинроқ эдилар.


He gives life, and makes to die, and to Him you shall be returned. 	 У тирилтирадир ва ўлдирадир ва Унгагина қайтарилурсизлар.


Oppression is more serious than murder. 	 Фитна қатл этишдан ёмонроқдир.


You have no god other than He. 	 (Эътибор берадиган бўлсак, бу Пайғамбар ҳам Нуҳ алайҳиссаломнинг сўзларининг айнан ўзини такрорламоқда.


They say: God hath taken a son. 	 Улар: «Аллоҳ фарзанд тутди», дедилар. У (бундан) покдир.


(The Egyptians) said: "What then shall be the penalty of this, if ye are (proved) to have lied?" 	 Улар: «Агар ёлғончи бўлиб чиқсангиз, жазоси нима?» дедилар.


Those will be given their reward two times for their patience. 	 Ана ўшаларга сабр қилганлари учун ажрлари икки марта берилган.


He said: 'My Lord, my nation have belied me. 	 У: «Эй Роббим, шубҳасиз, қавмим мени ёлғончи қилдилар.


Therefore when they forgot what they had been reminded of, We saved those who had tried to prevent the doing of evil. And We meted out a severe punishment to the transgressors because they were rebellious. 	 Бас, улар ўзларига эслатма бўлган нарсани унутганларида, ёмонликдан қайтараётганларга нажот бердик ва зулм қилганларни қилган фосиқликлари туфайли шиддатли азоб ила тутдик.


Or do you think that most of them do hear or understand? 	 Ёки сен уларнинг кўплари тинглай оладилар ё англай оладилар, деб ҳисоблайсанми? Аслида, уларнинг ҳайвонлардан фарқи йўқ.


This is the bounty of God which He bestows on whosoever He please; and the bounty of God is infinite. 	 Кимга хоҳласа беради, Аллоҳ улуғ фазл эгасидир. (Қуръони карим назарида, мусобақа бу дунё ҳаётининг ўткинчи ҳой-ҳавасларига, бойликка, ўйин-кулгуга эмас, балки Аллоҳнинг мағфиратига ва жаннатга элтувчи яхши амалларга қаратилиши керак.)


He told them that it would be best for them in the sight of their Lord, Who would forgive them, for He is All-forgiving and All-merciful. 	 (Бузоқни худо деб тутиш инсон учун, унинг ақли учун нақадар улкан ор бўлишига қарамай, Бани Исроил табиатидаги бузуқликдан келиб чиқиб, шу ишни ўзига эп кўрди ва бу билан ўзига ўзи зулм қилди.)


And what will Allah gain by punishing you, if you acknowledge the truth and accept faith? 	 Албатта, Аллоҳ ношукр ва иймонсизларни азоблашдан ҳеч фойда топмайди ва уларни азоблашдан лаззат ҳам олмайди. Бу азобнинг асосий сабаби банданинг шукр қилмагани ва иймон келтирмаганидир.


All praise is due to Allah, the Lord of the Worlds. 	 Барча мақтов, шукрлар оламларнинг тарбиячиси Аллоҳга бўлсин. (Оламларни яратгани учун ҳам, уларнинг тарбиячиси бўлгани учун ҳам, улардаги барча жонзотларга ҳаёт, ризқи рўз бергани учун ҳам Аллоҳ барча ҳамду саноларга сазовордир.)


Those who have the means and ability have a duty to God to visit the House and perform the hajj (pilgrimage) rituals. 	 Намоз вақтида у томонга юзланишдан ташқари, имкон топганлар уни ҳаж қилиши ҳам фарз бўлганини эълон этяпти. «Бакка»–Маккаи Мукарраманинг исмларидан биридир.


If you were seeking a victory, victory has now come to you. 	 Агар орани очишни сўраган бўлсангиз, бас, батаҳқиқ сизга орани очиш келди.


Tell us, if you have any knowledge! 	 Сиз шундай қилганингиздан кейин, ҳақиқий Аллоҳга иймон келтириб туриб, нима учун мен сизларнинг сохта худоларингиздан қўрқай?!)


And when they commit an indecency, they say, “We found our parents doing this, and God has commanded us to do it.” Say, “God does not command indecencies. 	 Улар қачон фоҳиша иш қилсалар: «Ота-боболаримиз ушбуни қилаётганини кўрдик. Буни бизга Аллоҳ буюрган», дерлар. сен: «Аллоҳ, албатта, фаҳш ишларга буюрмас.


And if the man or woman has no heir in the direct line, but has a brother or sister, then each of these shall inherit one-sixth; but if they are more than two, then they shall inherit one-third of the inheritance, after the payment of the bequest that might have been made or any debts outstanding against the deceased, providing that the bequest causes no injury. 	 Шунингдек, араб тилида ҳам бу сўзнинг муродифи йўқ. Ҳазрати Абу Бакр Сиддиқ розийаллоҳу анҳудан одамлар «калола» ҳақида сўрашганида: «У тўғрисида ўз фикримни айтаман, тўғри бўлса, Аллоҳдан, хато бўлса, мендан ва шайтондан, яъни, Аллоҳнинг ва Унинг Расулининг бунга алоқалари йўқ.


Although it was obvious that they could not do any harm to anyone by means of this magic without Allah's permission, yet they learnt that art which could not be profitable even for them but was actually harmful. 	 Шундай қилиб, мўъжиза нимаю сеҳр нима–кишиларга амалда кўрсатилган экан. Ушбу ояти карима мазкур масалани муолажа қиларкан, Сулаймон сеҳргар бўлган, деган даъвога «Сулаймон кофир бўлмаган» деган жавоб келмоқда.


Like the boiling of hot water. 	 Заққум аччиқлиги ва заҳарлилиги билан оғизларда зарбулмасал бўлиб кетган. Ана ўша заҳар гуноҳкорларга таом бўлади, қоринларида эритилган маъдан, темир ёки мисдек ёхуд доғ қилинаётган ёғдек қайнаб туради.


He it is Who caused the night and the day to succeed each other so that everyone who desires may learn a lesson or become grateful. 	 У ибрат олмоқни ирода қилган ва шукр қилмоқни ирода қилган киши учун кеча-кундузни бирин-кетин қилган Зотдир.


All that hath been promised unto you will come to pass: nor can ye frustrate it (in the least bit). 	 Сизлар эса У зотни ожиз қолдирувчи эмассиз. (Яъни, албатта, сизга ваъда қилинган қиёмат куни, ҳисоб-китоб, жазо ва мукофот келгусидир.


And it parted, and each part was like a huge mountain. 	 Бас, у (денгиз) бўлиниб, ҳар бўлаги улкан тоғдек бўлди.


And We did not send into a city any warner except that its affluent said, "Indeed we, in that with which you were sent, are disbelievers." 	 Қайсики бир шаҳар-қишлоққа огоҳлантиргувчи юборсак, албатта, унинг маишатбозлари: «Биз, албатта, сиз ила юборилган нарсага куфр келтиргувчилармиз», дедилар. (Ояти каримада биз «маишатбозлар» деб таржима қилган тоифа маишатга берилиб, барча нозу-неъматларга эга бўлиб олиб ҳукмини ўтказган, кишиларни ёмонликка бошлаган, халқнинг елкасига миниб олган шахслардир.


Today We will preserve your body, so that you become a sign for those after you. 	 Албатта, кўп одамлар Бизнинг оятларимиздан ғофилдирлар. (Соғлик-саломатлик, куч-қувват, молу мулк, ҳукм, мансаб ва бошқа имкониятлар борида қиларини қилиб юрган ҳар қандай одам ҳам ўлимига кўзи етиб қолганида Худони эслайди.


Surely We will remove the punishment a little, (but) you will surely return (to evil). 	 (Биз сиздан азобни озгина кушойиш қиламиз. Аммо сиз бундан ибрат олмайсиз, яна куфрга қайтасиз.)


He said: O my people! not with me is folly, but I am an apostle from the Lord of the worlds. 	 У: «Эй қавмим, менда эси пастлик йўқ. Лекин мен оламларнинг Роббидан Пайғамбарман.


That is how we punish the wrongdoers." 	 Золимни шундай жазолаймиз», дедилар. (Яъни, бизнинг қонун-қоидамиз бўйича, ўғирланган нарса кимнинг юкидан чиқса, ўша одам жазоланади, дедилар.)


Say: If the future abode with Allah is specially for you to the exclusion of the people, then invoke death if you are truthful. 	 Айт: «Агар Аллоҳнинг ҳузуридаги охират ҳовлиси бошқа одамларсиз холис сизга бўладиган бўлса, гапингизда ростгўй бўлсангиз, ўлимни орзу қилинг».


Then their only argument will be to say, “By God, our Lord, we were not idolaters.” 	 Сўнгра, Роббимиз Аллоҳга қасамки, мушрик бўлмаган эдик, дейишдан бошқа фитналари бўлмас. (Боқий дунёда кўпчилик наздида сўроққа тутилганларида ва ҳамма нарса аниқлангандан сўнг ҳам мушриклар қасам ичиб, ўзларини ҳеч қандай гуноҳ қилмаган, ширк келтирмагандек тутишади.)


Surely it is an evil abode and (evil) place to stay. 	 Албатта, у энг ёмон қароргоҳ ва турар жойдир», дейдиганлардир.


Do you regard giving water to pilgrims and tending the Sacred Mosque as being equal to the deeds of those who believe in God and the Last Day and who strive in God's path? 	 Ҳожиларга сув беришни ва Масжидул Ҳаромни обод қилишни, Аллоҳга, охират кунига иймон келтирган ва Аллоҳнинг йўлида жиҳод қилган каби қилдингизми?! Улар Аллоҳнинг ҳузурида тенг эмаслар.


Those, We have given them the Book, judgment, and prophethood. 	 Ана ўшалар биз уларга китобни, ҳукмни ва Пайғамбарликни берган зотлардир.


On couches wrought of gold, 	 Тўқима сўриларидалар.


Moses replied: "I committed that act erringly. 	 (Мусо): «Ўша ишни қилган бўлсам, билмасдан қилганман.


So remember Allah’s bounties, and do not act wickedly on the earth, causing corruption.’ 	 (Ривоятларда баён этилишича, Аллоҳ таоло гуноҳ амаллар қилгани учун Од қавмини ҳалокатга гирифтор этганидан сўнг, уларнинг диёрида Самуд номли қавм макон этиб, ўша ерларни обод қилганлар. Уларнинг умрлари бардавом бўлиб, фаровон турмуш кечирганлар.


'And verily, there were men among mankind who took shelter with the masculine among the jinns, but they (jinns) increased them (mankind) in sin and disbelief. 	 Албатта, инсдан баъзи кишилар, жинларнинг баъзи кишиларидан паноҳ сўрардилар. Бас, бу(жин)лар у(инс)ларнинг гуноҳ ва хорлигини зиёда қилдилар.


"In arrogance: talking nonsense about the (Qur'an), like one telling fables by night." 	 У(Каъба) билан кибрланар, тунги суҳбатингизда беҳуда сўзлар айтар эдингиз.


The people of Moses took up in his absence a calf [cast] from their ornaments—a body that gave out a lowing sound. 	 Уни (худо) тутдилар ва зулм қилувчилардан бўлдилар. (Яъни, Мусонинг (а. с.) қавми бўлмиш Бани Исроил, у зот Роббининг мийқотига кетганларидан сўнг, ўзлари билан Мисрдан олиб чиққан тақинчоқлардан ясалган бузоқ жасади–ҳайкалини ўзларига худо қилиб олдилар.


Lo! herein verily is a lesson for those who have eyes. 	 Шунга қарамай, Аллоҳ таолонинг нусрати билан мусулмонлар ғолиб келдилар.)


(More than that:) Moses came to you with clear Signs, yet no sooner was he away from you than you transgressed and took the calf for worship. 	 Ва батаҳқиқ, Мусо сизларга равшан (мўъжиза)лар ила келди. Сўнгра сиз ундан кейин золим бўлган ҳолингизда бузоқни (худо) тутдингиз.


Those who inherited the Book, from their quarrelsome predecessors, also have doubts and suspicions about it. 	 Аммо, Аллоҳ таолонинг олдиндан ажални белгилаб қўйганигина бу ишни тўсиб турибди. Илоҳий китоб келганда ўзаро ҳасад ва адоват ила тафриқага тушганларнинг китобига ворис қилинган яҳудий ва насоролар Қуръон тушган пайтда ҳам ўз китоблари ҳақида шак-шубҳададирлар.)


Allah's earth is spacious. 	 Албатта, сабр қилгувчиларга ажрлари ҳисобсиз, тўлиқ берилур», деб айт.


By the Qur'an full of admonition. 	 Зикр соҳиби бўлмиш Қуръон ила қасам.


The hypocrites, men and women, are all alike: they bid what is wrong and forbid what is right; and are tight-fisted. 	 Мунофиқ эркаклар ва мунофиқ аёллар ҳаммалари бирдирлар, ёмонликка буюрарлар, яхшиликдан қайтарарлар ва қўлларини маҳкам юмарлар. Аллоҳни унутдилар, бас, У ҳам уларни унутди.


Such are among the Signs of Allah: He whom Allah, guides is rightly guided; but he whom Allah leaves to stray,- for him wilt thou find no protector to lead him to the Right Way. 	 Кимни адаштирса, бас, ҳаргиз унга иршод қилувчи бирон дўст топа олмассан. (Араб тили билимдонлари, бу тасвир ёлғиз Аллоҳга хос, дейдилар.


And We sent down iron, wherein is great might, and many uses for men, and so that God might know who helps Him, and His Messengers, in the Unseen. 	 (Ояти каримада Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло Ўз Пайғамбарларига юбордим деяётган равшан, очиқ-ойдин нарсалар - мўъжизалар, шариат аҳкомлари, оятлар бўлиши мумкин. Ушбу оят тушган вақтидаёқ мусулмонларни темирга эътибор беришга, ундан самарали фойдаланишга даъват қилган эди.


To Me is the return. 	 Ва қайтиш фақат Менгадир».


Remember also the time when your Lord declared, 'If you are grateful, I will surely bestow more favours on you; but if you are ungrateful, then know that My punishment is severe indeed.'" 	 Ва Роббингиз сизга: «Қасамки, агар шукр қилсангиз, албатта, сизга зиёда қилурман. Агар куфр келтирсангиз, албатта, азобим шиддатлидир», деб билдирганини эсланг.


We have indeed spelled out signs for the people who have knowledge. 	 Биладиган қавмлар учун оят-белгиларни батафсил қилиб қўйганмиз.


And whatever work you (O dear Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him) are engaged in and recite a part of the Qur’an from Him, and whatever you people do, We are Witness upon you from the time you begin it; and there is nothing in the earth or in the heaven worth the weight of the smallest particle hidden from your Lord, nor anything smaller or greater than it, which is not recorded in a clear Book. 	 Шундай бўлгандан кейин, дунёда энг катта гуноҳни қилганларнинг–Аллоҳ таологагина хос бўлган ҳаққа тажовуз этиб, унинг шаънига ёлғон тўқиб, берган ризқининг баъзисини ҳаром, баъзисини ҳалол деганларнинг гуноҳи махфий бўлиб қолармиди? Аллоҳ гувоҳ бўлиб турибди, очиқ-ойдин китобга ёзилиб турибди, деган эътиқод билан яшаб, Аллоҳга ихлос ила эътиқод ва бандалик қилганларнинг бирор амали зое бўлармиди?


When We decide to destroy a town, We command the affluent section of its people, but they transgress therein; thus the word [sentence of punishment] is justified, then We destroy the town utterly. 	 Улар каттакон амалдорлар ва ҳар хил нозу неъматга кўмилган кишилар тоифасидир. Фазилат, муқаддас нарса, гуноҳ ёки савоб каби тушунчалар уларнинг хаёлига ҳам келмайди.


They [(Yusuf's (Joseph) brothers] said: "If he steals, there was a brother of his [Yusuf (Joseph)] who did steal before (him)." 	 Улар: «Агар бу ўғирлаган бўлса, бундан олдин унинг акаси ҳам ўғирлаган эди», дедилар. Юсуф буни кўнглига тугиб қўйди, уларга ошкор қилмади.


Has he come to know the Unseen, or taken a promise from the All-beneficent? 	 У ғойибни билармикан ёки Роҳманнинг ҳузуридан аҳду паймон олдимикан?! (Ғойибда унга охиратда албатта молу дунё ҳамда бола-чақа берилиши муқаррар эканлиги ҳақида аломат бормикан?)


Will ye then consider not? 	 Ёки даъватчи шахсида фариштанинг худди ўзини кўришни хоҳлайдилар. Бу ҳам одам-ку, деб ўйлаб кўрмайдилар.)


And We will regard what they have done of deeds and make them as dust dispersed. 	 (Кофирларнинг бу дунёда қилган баъзи бир яхши амаларидан умидлари бўлиши мумкин. Аммо иймон бўлмаганидан кейин у ишлар ҳеч фойда бера олмайди.


And he [Shaitan (Satan)] said: "I will take an appointed portion of your slaves; 	 У эса: «Қасамки, бандаларингдан маълум насибани оламан.


This is so! Then let them taste it, a boiling fluid and dirty wound discharges. 	 Мана буни татиб турсинлар, қайноқ сув ва йирингни!


Doer of what He will. 	 У нимани хоҳласа, қила олувчи зотдир.


Other than those polytheists with whom you had a treaty, and they have not diminished anything from your treaty nor supported anyone against you – therefore fulfil their treaty up to the appointed term; indeed Allah befriends the pious. 	 Магар мушриклардан сиз аҳдлашганингиздан кейин ҳеч нарсани нуқсон қилмаганлари ва сизга қарши бировга ёрдам бермаганларининг аҳдларини муддатларигача батамом қилинг. Албатта, Аллоҳ тақводорларни севадир.


When you are on a journey, it is no sin to shorten your prayers if you are afraid of the mischief of the unbelievers. 	 Ер юзида жавлон урганингизда, куфр келтирганлар сизга фитна қилишидан хавф қилсангиз, намозни қаср қилиб адо этмоғингизда гуноҳ йўқдир.


God is always watching over you. 	 Албатта, Аллоҳ устингиздан рақобат этувчи зотдир.


Those whose scale will be light, will be their souls in perdition, for that they wrongfully treated Our signs. 	 Ва кимнинг тортилган (амаллари) енгил келса, бас, ана ўшалар Бизнинг оятларимизга зулм қилиб, ўзларига зиён этганлардир.


And we are His worshippers. 	 Албатта, ҳеч қандай гап-сўзсиз, Аллоҳнинг бўёғини (динини) тутиши лозим.


And this remained their lament till We mowed them down and made them extinct. 	 Уларнинг ўша дод-войлари, Биз уларни ўрилган ўтдай, совуган кулдай қилгунимизча бардавом бўлди.


If they come upon you, they will be your enemies, and stretch out their hands and tongues to do evil to you. 	 Агар улар сиздан устун келсалар, сизга душман бўларлар ва сизларга қўлларию тилларини ёмонликла чўзар лар.


How many favours of your Lord will you then deny? 	 Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?


Then after them sent We Moses and Aaron to Pharaoh and his chiefs with Our Signs. 	 Сўнгра улардан кейин Мусо ва Ҳорунни Фиръавн ва унинг қавмига Ўз оят-мўъжизаларимиз ила юбордик.


It is He Who gives life and causes death, your Lord and the Lord of your fore-fathers. 	 У сизнинг Роббингиз ва ота- боболарингизнинг Роббидир.


Say, "I have received enough authoritative evidence from my Lord but you have rejected it. 	 «Албатта, мен Роббимдан берилган аниқ ҳужжатга эгаман. Сизлар уни ёлғонга чиқардингиз.


So she watched him from a distance, while they were not aware. 	 Бас, уни бир четдан кўрди. Ҳолбуки, улар сезмасдилар.


So the magicians were assembled for the appointment of a well-known day. 	 Бас, сеҳргарлар маълум куни келишилган вақтда жамландилар.


Allah commandeth you that ye restore deposits to their owners, and, if ye judge between mankind, that ye judge justly. 	 Шунингдек, бандаларнинг бандалардаги турли ҳақлари ҳам омонат ҳисобланади. Пайғамбаримиз (с. а. в.) ҳадисларидан бирида: «Биров сенга бир калима айтиб, сўнгра атрофга қараб қўйса, билгинки, шу сўз омонатдир», деганлар.


Allah knows best your belief, you are from each other. 	 Улар покиза, зинокор эмас ва ўйнаш тутмаган бўлсинлар. Эрга текканларидан сўнг фоҳиша иш қилсалар, уларга ҳур аёлларга бериладиган азобнинг ярми бериладир.


Then, if they give suck for you, give them their due payment and consult together in kindness; but if ye make difficulties for one another, then let some other woman give suck for him (the father of the child). 	 Агар сизга (фарзандни) эмизиб берсалар, ҳақларини беринглар, ўзаро яхшилик билан маслаҳат қилинглар. Агар қийинчиликка учрасангиз, у(эр)га (фарзандини) бошқа аёл эмизиб берур.


But if you cannot find anything to give, know that God is Forgiving and Merciful. 	 (Пайғамбар алайҳиссалом билан муножот (суҳбат) қилишдан аввал садақа беришга даъват этилган буйруқнинг бир неча ҳикматлари бор. Пайғамбар алайҳиссаломнинг вақтларини бекор кетказмаслик; камбағалларга фойда бўлиши; мухлис ва мунофиқларни ажратиш ва ҳоказо.)


Roast in it now for having disbelieved." 	 Куфр келтириб ўтганингиз туфайли бугунги кунда унга киринг!


Have you not considered how Allah presents an example, [making] a good word like a good tree, whose root is firmly fixed and its branches [high] in the sky? 	 Унинг томирлари ерга чуқур илдиз отгани учун мустаҳкамдир. Турли шамоллар, бўронлар ва бошқа омиллар уни жойидан қимирлата олмайди.


"Do you want me to seek for you," he said, "a god other than God, when He has exalted you over all the nations of the world? 	 Ҳолбуки, У сизларни оламлардан афзал қилган зот-ку!» деди. ( Аллоҳ таоло уларга Пайғамбар юбориб, илоҳий китоб нозил қилса, шариат бериб, ўз замонасидаги одамлардан афзал этиб қўйса-ю, улар ўз Пайғамбарларига, бизга ҳам анави қавмнинг худоларига ўхшаш худо қилиб бер, деб туришса.


And (remember) when the angels said: "O Maryam (Mary)! Verily, Allah has chosen you, purified you (from polytheism and disbelief), and chosen you above the women of the 'Alamin (mankind and jinns) (of her lifetime)." 	 Фаришталарнинг: «Эй Марям, албатта, Аллоҳ сени танлаб олди, поклади ва оламдаги аёллардан устунлигингни ихтиёр қилди.


You were on the nearer side of the valley, and they were on the farther side, and the caravan was below you. 	 Ўшанда сизлар (водийнинг Мадинага) яқин тарафида, улар узоқ тарафида, отлиқлар эса, сиздан пастда эди. Агар ваъдалашиб олганингизда ҳам, келишилган жой ва вақтда хилоф қилардингиз.


So eat of the sustenance which Allah has provided for you, lawful and good; and be grateful for the favours of Allah, if it is He Whom ye serve. 	 Бас, Аллоҳ сизга ризқ қилиб берган нарсалардан ҳалол-пок ҳолида енг. Ва агар Унга ибодат қиладиган бўлсангиз, Аллоҳнинг неъматига шукр қилинг.


Those who accept abject prices in exchange of Allah’s covenant and their oaths, do not have a portion in the Hereafter – Allah will neither speak to them nor look towards them on the Day of Resurrection, nor will He purify them; and for them is a painful punishment. 	 Аллоҳнинг аҳдини ва ўз қасамларини арзон баҳога сотадиганлар, албатта, ана ўшаларга охиратда насиба йўқдир, қиёмат куни Аллоҳ уларга гапирмас, назар солмас ва покламас. Уларга аламли азоблар бор.


On the day when some faces will become white and others black, God will ask the people with the faces which have become black, "Why did you give up your faith? 	 Юзлар оқ ва юзлар қора бўладиган кунда юзлари қора бўлганларга: «Иймонингиздан кейин кофир бўлдингизми?!


All decisions are in the hands of God. 	 Барча ишлар Аллоҳга қайтарилур.


The reminder will be received by him who fears (Allah), 	 Албатта, қўрққан эсга оладир.


(Contained) in honoured pages, 	 Ҳурматланган саҳифалардадир.


By the heavens and al-tariq. 	 Осмон билан қасам ва ториқ билан қасам.


He Who created from a green tree a fire for you, a fire to light your stoves with.” 	 Аммо Аллоҳ таоло оловга терс бўлмиш ҳўл дарахтни бир-бирига ишқаса, ўт чиқарадиган ҳолга келтириб қўйгандир. Оловга ёқилғини ҳам ўша дарахтнинг ўзидан қилиб қўйгандир.


Hadst thou expended all that is in the earth, thou couldst not have brought their hearts together; but God brought their hearts together; surely He is All-mighty, All-wise. 	 Кишилар қалбидан Ислом муносиб ўрин олган жойларда ва замонларда миллатчилик, маҳаллийчилик ва тарафкашликнинг салбий кўринишлари тамоман йўқолган. (Бу масалалар халқлар бошига битган бало бўлгани ҳаммага маълум.)


Those before them did indeed devise plans, but Allah demolished their building from the foundations, so the roof fell down on them from above them, and the punishment came to them from whence they did not perceive. 	 Батаҳқиқ, улардан олдингилар ҳам макр қилганлар. Бас, Аллоҳ биноларини пойдеворидан йиқитди.


Is it you who creates it, or are We the Creator? 	 Уни сизлар яратасизми ёки Биз яратувчимизми?!