And Allah's is whatsoever is in the heavens and whatsoever is in the earth, that He may recompense those who do evil for that which they worked and reward those who do good with good. 	 Осмонлару ердаги барча нарсалар Аллоҳникидир. У ёмонлик қилганларни амалига яраша жазолар ва яхшилик қилганларни гўзал(мукофот)ила мукофотлар.


For them there is disgrace in this world, and they will have a great torment in the Hereafter. 	 Уларга бу дунёда хорлик бордир ва уларга охиратда улуғ азоб бордир.


[Sulaiman (Solomon)] said: "We shall see whether you speak the truth or you are (one) of the liars. 	 У: «Кўрамиз, рост сўзладингми ёки ёлғончилардан бўлдингми?


Nay; every one of them desires that he may be given pages spread out; 	 Балки улардан ҳар бири ўзига нашр қилинган саҳифалар берилишини ирода қиладир.


What! have they partners (in godhead), who have established for them some religion without the permission of Allah? 	 Ёки уларнинг диндан Аллоҳ изн бермаган нарсаларни шариат қилиб берган шерик (худо)лари борми?! Агар ажрим калимаси бўлмаганида, албатта, улар ўртасида ҳукм қилинган бўлар эди.


And We prescribed for them therein: The life for the life, and the eye for the eye, and the nose for the nose, and the ear for the ear, and the tooth for the tooth, and for wounds retaliation. 	 Биз унда уларга жонга–жон, кўзга–кўз, бурунга–бурун, қулоққа–қулоқ, тишга–тиш ва жароҳатларда қасос вожиб, деб ёздик. Ким у(қасос)ни кечиб юборса, бу унга каффоротдир.


I too am waiting with you.” 	 Албатта, мен ҳам сизлар билан интизор бўлгувчиларданман», деб айт.


They said, ‘Yes indeed! 	 Гувоҳ бўлдик!» деганларини эсла.


PDF Documents 	 PDF Ҳужжатлар


God will admit those who believe and do good deeds into gardens beneath which rivers flow. 	 Албатта, Аллоҳ иймон келтирганлар ва яхши амал қилганларни тагидан анҳорлар оқиб турган жаннатларга киритур. Куфр келтирганлар ҳузур қилурлар ва худди чорва ҳайвонлари егандек ерлар ва дўзах уларнинг жойидир.


They followed the incantations that the devils used against the kingdom of Solomon. 	 Ва Бобилда Ҳорут ва Морут номли икки фариштага тушган нарсага эргашдилар. Икковлари ҳатто: «Биз фитна-синов учунмиз, кофир бўлмагин», демасдан олдин ҳеч кимга ўргатмасдилар.


He said: O my people! Bethink you, if I rely on a clear proof from my Lord and there hath come unto me a mercy from His presence, and it hath been made obscure to you, can we compel you to accept it when ye are averse thereto? 	 У: «Эй қавмим, айтинг-чи, агар мен Роббимдан аниқ ҳужжатга эга бўлган бўлсам ва У менга Ўз ҳузуридан раҳмат берган бўлса-ю, сизга махфий қолган бўлса, уни сизга, агар ёқтирмасангиз ҳам, мажбурлаймизми?!


Then He dispatches a sentinel before and behind him 	 Албатта Аллоҳ унинг олдидан ҳам, ортидан ҳам кузатиб юрувчи қўйиб қўядир.


They will then say: "Who will revert us back?" 	 Бас, улар: «Бизни ким қайта тирилтирур», дерлар.


Nor do they spend anything that may be spent, small or great, nor do they traverse a valley, but it is written down to their credit, that Allah may reward them with the best of what they have done. 	 Ёзилганда ҳам мужоҳиднинг умрида қилган энг яхши амалининг савоби ёзилади. Шундай бўлиб тургандан кейин нима учун энди сафарбарликдан қочиб, жиҳоддан ортда қолиш керак экан?)


Through the midst of them (all) descends His Command: that ye may know that Allah has power over all things, and that Allah comprehends, all things in (His) Knowledge. 	 Уларнинг орасидан У зотнинг амри тушадир. Аллоҳ ҳар бир нарсага қодир эканини ва, албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсани Ўз илми ила ўраб олганини билишингиз учун.


If Allah had not shown His Brace and mercy to you, none of you would have been able to cleanse yourself, for it is Allah alone Who cleanses whom He wills, and Allah is All-Hearing, All-Knowing. 	 Агар сизларга Аллоҳнинг фазли ва марҳамати бўлмаганида абадул-абад ичингиздан бирор киши поклана олмас эди. Лекин Аллоҳ Ўзи хохлаган кишини поклайдир.


So that Allah will torment the hypocritical men and the hypocritical women and the associators and the associatoresses and Allah will relent toward believing men and the believing women; and Allah is ever Forgiving, Merciful 	 Аллоҳ ўта мағфиратли ва ўта раҳмли зотдир. (Яъни, мазкур омонатнинг инсонга таклиф қилинишидан мақсад инсонлар орасидан мунофиқ ва мушрикларни ажратиб олиб азоблаш ва мўминларни ажратиб олиб, уларнинг тавбасини қабул қилиб мукофотлашдир.)


Allah is All-Forgiving, All-Compassionate. 	 Бу ҳол Исломнинг инсонпарварлигининг бир кўринишидир. Бошқа тузумларда киборларга жазо бекор қилиниб, бечораларга кучайтирилиши ҳаммага маълум.)


He is the Protector, Worthy of All Praise. 	 У валий ва мақталган зотдир.


Most certainly God will mark out those who believe and mark out those who are hypocrites. 	 Албатта, Аллоҳ иймон келтирганларни ҳам яхши билур, мунофиқларни ҳам яхши билур.


and glorify Him after the setting of the stars. 	 Имом Молик Зуҳрийдан қилган ривоятларида Ибн Матъамнинг отаси айтадики, «Пайғамбар алайҳиссаломни шом намозида «Ват-Тур» сурасини ўқиётганларини эшитдим. У кишидан кўра овози ширинроқ ва қироати яхшироқ одамни кўрмаганман».)


These are verses of the Qur'an,-a book that makes (things) clear; 	 Сийн. Ушбулар Қуръон-очиқ китоб оятларидир.


It is not for a believer to slay another believer unless by mistake. 	 Мўмин мўминни ўлдирмас. Магар билмасдан қилиши мумкин.


Allah has encompassed it already, Allah is powerful over all things. 	 («Бошқа» фатҳ борасида тафсир уломолари Хайбар фатҳи, Макка фатҳи ва яна бошқа фатҳларни назарда тутилган деганлар.)


The unbelievers say, 'We will not believe in this Koran, nor in that before it.' 	 Куфр келтирганлар: «Ушбу Қуръонга ҳам, ундан олдинги нарсага ҳам ҳеч иймон келтирмаймиз», дедилар. Агар сен ўша золимларни Роббилари ҳузурида турғазиб қўйилганларида бир-бирларига гап қайтараётганларини кўрсанг эди.


That I will most certainly fill hell with you and with those among them who follow you, all. 	 Албатта, Мен жаҳаннамни сен ва улардан сенга эргашганлар билан жамлаб тўлдирурман», деди.


Do you ascribe to God things of which you have no knowledge? 	 Ажабо, Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло шу каби ишларга муҳтожми? Унга нисбатан бунақа сифат бериш дурустми?


The child proclaimed, “I am Allah’s bondman; He has given me the Book and made me a Herald of the Hidden (a Prophet).” 	 У: «Албатта, мен Аллоҳнинг бандасиман. У менга китоб берди ва мени Пайғамбар қилди.


If you do not have the means, then surely God is forgiving and kind. 	 (Пайғамбар алайҳиссалом билан муножот (суҳбат) қилишдан аввал садақа беришга даъват этилган буйруқнинг бир неча ҳикматлари бор. Пайғамбар алайҳиссаломнинг вақтларини бекор кетказмаслик; камбағалларга фойда бўлиши; мухлис ва мунофиқларни ажратиш ва ҳоказо.)


"It was you who tried to mislead us from righteousness". 	 Улар: «Албатта, сизлар бизга ўнг томондан келар эдингиз», дерлар.


They ask you as to what they should spend. 	 Сендан нимани нафақа қилишни сўрарлар.


With Him is the Mother of the Book. 	 Нимани фойдали деб топса, турсин деса, собит қилади, қолдиради. Буларнинг ҳаммаси ва бошқа нарсалар ёзилган она китоб Аллоҳнинг ҳузуридадир.)


O you who believe! 	 Бир қавм бошқасини масхара қилмасин, эҳтимол улар булардан яхшироқдир. Ва аёллар ҳам бошқа аёлларни (масхара қилмасин), эҳтимол улар булардан яхшироқдир.


And the culprits shall not be questioned of their sins. 	 Гуноҳкорлардан гуноҳлари ҳақида сўраб ўтирилмас.


And He it is who hath created the heavens and the earth in six days -and His throne was upon the water--that he might prove you, as to which of you is excellent in work. 	 Ушбу оятда эса, осмонлару ерни яратишдан мақсад одамлардан қайсилари яхшироқ амаллар қилишини синаб кўриш эканлиги таъкидланмоқда. Шунингдек, Аллоҳнинг арши ва унинг турган жойи ҳақида ҳам маълумот келмоқда: Демак, Аллоҳ таоло осмонлару ерни яратган вақтда унинг арши сув устида бўлган экан.


I feared that on returning you might say: 'You sowed discord among the Children of Israel, and did not pay heed to my words.'" 	 Мен сенинг: «Бани Исроилни тафриқага солибсан, гапимга кирмабсан, дейишингдан қўрқдим», деди.


(Allah) said: "Then get thee out from here; for thou art rejected, accursed. 	 У зот: «Бас, сен ундан чиқ! Албатта, сен қувилгансан!


Then he said: I am your lord, the most high. 	 Ва, мен сизларнинг энг олий Роббингизман, деди.


Indeed if the faithless possessed all that is on the earth, and as much of it besides, to redeem themselves with it from the punishment of the Day of Resurrection, it shall not be accepted from them, and there is a painful punishment for them. 	 Агар куфр келтирганлар қўлида ер юзидаги ҳамма нарса ва яна шунча нарса бўлсаю уни қиёмат кунининг азобидан қутулишга тўлов қилиб берсалар ҳам, улардан қабул қилинмас. Уларга аламли азоб бор.


And do not utter regarding those who are slain in Allah's cause as “dead”; in fact they are alive, but it is you who are unaware. 	 Аллоҳнинг йўлида қатл бўлганларни ўликлар деманг. Балки улар тирикдирлар, лекин сиз сезмайсиз.


But nay! I call to witness the Lord of the Easts and the Wests, that We have the power 	 Машриқлар ва мағриблар Роббиси билан қасам ичаманки, албатта Биз қодирмиз.


And remember your Lord when you forget and say: "It may be that my Lord guides me unto a nearer way of truth than this." 	 Аллоҳ таоло хоҳласа бўлади, хоҳламаса бўлмайди. Шунинг учун келажакда бирон иш қилмоқчи бўлсанг, доимо «Инша Аллоҳ, қиламан», деб айтгин.


Is not he best Who answereth the distressed when he calleth unto Him and removeth the evil, and hath made you the successors in the earth? 	 Ёки музтар-ночор одам дуо қилганда ижобат этиб, унинг мушкулини осон қилган ҳамда сизни ер юзида халифа қилган зот яхшими?!


But their belief profited them naught when they saw our prowess. 	 Бизнинг азобимизни кўрганларидаги иймонлари уларга мафаат бера олмас эди. Аллоҳнинг бандаларига жорий бўлиб келган суннати шу.


Those who swear not to touch their wives have four months’ time; so if they turn back during this period, indeed Allah is Oft Forgiving, Most Merciful. 	 Хотинларидан ийлаа қилганлар учун кутиш тўрт ойдир. Агар қайтсалар, бас, албатта, Аллоҳ мағфиратли, раҳмли зотдир.


Say: 'Do any of your partners guide you to the truth' Say: 'Allah, He guides to the truth. 	 Сен: «Сизнинг шерик келтираётганларингиз орасида ҳаққа ҳидоят қиладигани борми?» деб айт.


I have forsaken the creed of a people who believe not in God and who moreover are unbelievers in the world to come. 	 У кишининг ақидалари ва даъват қилаётган динлари бошқа динлар қатори Аллоҳга ва охират кунига иймон келтиришга асосланган. Бу икки унсур ҳамма Пайғамбарларнинг ақидасидир.)


But when it set, he said, “I do not love those that set.” 	 У ботиб кетганида эса: «Ботувчиларни ёқтирмасман», деди.


And the earth will shine with the light of its Lord (Allah, when He will come to judge among men) and the Book will be placed (open) and the Prophets and the witnesses will be brought forward, and it will be judged between them with truth, and they will not be wronged. 	 Энди ҳамма нарса ҳисоб-китобга тайёр ҳам бўлди. Бандаларнинг номаи амаллари–бу дунёда қилган амаллари фаришталар томонидан ёзиб юрилган китоб ўртага қўйилди.)


Fulfil your indentures. 	 Аҳдномаларга вафо қилинг!


Then when ye have finished the prayer, remember Allah, standing and sitting and lying on Your sides. 	 Намозни адо этганингиздан сўнг Аллоҳни турган, ўтирган ва ёнбошлаган ҳолингизда эсланг. Хотиржам бўлганингизда намозни тўлиқ адо этинг.


Return unto your father, and say: our father! verily thy son hath stolen, and we testify not save according to that which we know; and of the unseen we could not be guards. 	 Отангиз олдига қайтинглар, бас, унга: «Эй отамиз, ҳақиқатда ўғлинг ўғрилик қилди. Биз фақат ўзимиз билган нарсага гувоҳлик бердик, холос.


To many of the pagans, the murder of their children was made to seem attractive by the idols. This led them (the pagans) to confusion in their religion and to face their own destruction. 	 Шунингдек, мушриклардан кўпларига шериклари уларни ҳалок этиш ва динларини чалкаштириш учун болаларини ўлдиришни зийнатлаб кўрсатди.


When Solomon saw the throne placed firmly beside him, he cried out: "This is by the grace of my Lord so that He may test me whether I give thanks for (His Bounty) or act with ingratitude. 	 Ким куфрони неъмат қилса, бас, Роббим беҳожат ва карамли зотдир», деди. (Уламолар «китобдан илми бор шахс»нинг кимлиги ҳақида кўп фикрлар айтганлар.


The earth will become bright from the light of your Lord. 	 Пайғамбарлар ва гувоҳлар келтирилди. Улар орасида ҳақ ила ҳукм чиқарилди.


He said to his family: "Stay here, I can see a fire. 	 Балки у ердан сизга бирор хабар ёки исинишингиз учун бир тутам чўғ олиб келарман», деди.


Say to them: “Did you even consider: if all the water that you have (in the wells) were to sink down into the depths of the earth, who will produce for you clear, flowing water?” 	 Сен: «Айтинглар-чи, агар сувларингиз ерга сингиб кетса, сизларга ким осонгина топиладиган сувни келтиради?» деб айт.


(They were told): "Flee not, but return to your comforts and to your dwellings. 	 Қочманглар! Маишатпарсатлик қилган нарсаларингизга, масканларингизга қайтинглар.


This is just a reminder and a manifest Quran, 	 У зикр ва очиқ-ойдин Қуръондан ўзга нарса эмас.


AR-RAHMAN 	 Роҳман.


Thus Allah coineth the similitudes. 	 Ботил ҳам шундай: ўзидан-ўзи йўқ бўлиб кетади.)


God does not guide the disbelieving people. 	 Бу билан мусулмонлар ҳиссида бу ишнинг нақадар ёмон иш эканлигини жонли тасвир қилинмоқда.)


Surely God loves not the proud and boastful 	 Аллоҳнинг Ўзигагина ибодат қилиш, Унга ҳеч нарсани ширк келтирмаслик–тавҳиддир. Бандалар учун Аллоҳнинг тавҳиди асосий ақидадир.


Surely Allah is All-Mighty, All-Wise. 	 Албатта, Аллоҳ азиз ва ҳаким зотдир.


It is He who has sent His Apostle with guidance and the true religion that He may make it prevail over all religions though the polytheists should be averse. 	 У зот, Ўз Расулини ҳидоят ва ҳақ дин билан барча динлардан устун қилиш учун юборган зотдир. Гарчи мушриклар ёқтирмасалар ҳам.


They can do you very little harm; if they come out to fight you, they will show you their backs; then they shall not be helped -- 	 Улар сизларга озор беришдан ўзга ҳеч қандай зарар етказа олмаслар. Агар сизларга қарши уруш қилсалар, ортга қараб қочарлар.


And yet they worship, besides Allah, that which can neither benefit them nor hurt them; and the infidel is ever an aider of the devil against his Lord. 	 Улар Аллоҳдан ўзга уларга наф ҳам, зарар ҳам етказмайдиган нарсаларга ибодат қиларлар. Ва кофир Роббига қарши ёрдамчи бўлгандир.


joyously receiving what their Lord will have granted them. 	 Роббилари берган нарсаларни олувчилардир.


Say: 'You will not be questioned concerning our sins, neither shall we be questioned as to what you do.' 	 Сен: «Сизлар биз қилган жиноятдан сўралмассиз, биз эса сиз қилган амалдан сўралмасмиз», деб айт.


Lo! Allah graspeth the heavens and the earth that they deviate not, and if they were to deviate there is not one that could grasp them after Him. 	 Албатта, Аллоҳ осмонлару ерни қулаб тушишларидан ушлаб турур. Агар улар қулайдиган бўлсалар, Ундан ўзга ҳеч ким уларни ушлаб тура олмас.


Is there anyone who would learn? 	 Бас, зикр қилувчи борми?!


The only true appeal is to God alone; those they appeal to instead of Him will never respond to them in any way. 	 Ҳақ даъвати Уникидир. Ундан ўзгага дуо қилаётганларга эса, ҳеч бир нарсада ижобат этмаслар.


Is it you who cause it to descend from the clouds, or do We? 	 Уни булутлардан сиз туширасизми ёки Биз тушурувчимизми?


Said Firaun, “This (Noble) Messenger of yours, who has been sent towards you, has no intelligence!” 	 У: «Албатта, сизга юборилган Пайғамбарингиз жиннидир», деди.


Verily, there has come to you the Messenger (Muhammad SAW) with the truth from your Lord, so believe in him, it is better for you. 	 Батаҳқиқ, сизларга Роббингиздан ҳақ ила Пайғамбар келди. Бас, иймон келтиринг, ўзингизга яхши бўладир.


Allah is most knowing of where He places His message. 	 Ўз Пайғамбарлигини қаерга қўйишни Аллоҳнинг Ўзи яхши биладир.


(Muhammad), glorify the Name of your lord, the Most High, 	 Олий қадар бўлган Роббинг исмини поклаб ёд эт.


Satan promiseth You poverty and commandeth you to niggardliness, whereas Allah promiseth you forgiveness from Himself and abundance; and Allah is Bounteous, Knowing. 	 Ҳам кишиларни фаҳшга–ёмон гуноҳ ишларга, қизғанчиқликка, бахиллик ва молу дунёга ўч бўлишга буюради. Шайтоннинг гапига кирганлар фақирликдан қўрқиб, бахил бўлиб, Аллоҳнинг йўлида садақа қилмай юраверадилар.)


But the Penalty seized them. 	 Бас, уларни азоб тутди.


Indeed, You are over all things competent." 	 Улар зулматда адашмайдилар, қоқилиб-сурилмайдилар ҳам. Имом Аҳмад ибн Ҳанбал ривоят қилган ҳадиси шарифда Пайғамбар алайҳиссалом: «Эй парвардигоро, қиёмат куни шарманда қилмагин», деб дуо қилганликлари келтирилган.)


The unbelievers say: “How come the Hour is not coming upon us!” 	 Куфр келтирганлар: «Бизга (қиёмат) соати келмас», дедилар.


nor to seek help from anyone other than God [who can neither benefit nor harm me], lest I become of the unjust. 	 (Ўзини билмаган золим одамлар Аллоҳни қўйиб, бут-санамлар ва бошқа нарсаларга илтижо этиб, манфаат топмоқчи ёки зарарни қайтармоқчи бўладилар. Сен, эй Пайғамбар, уларга ўхшама, Аллоҳдан ўзга ҳеч кимга, ҳеч нарсага илтижо этма.)


Whatsoever dwells in the night and day belongs to Him. 	 Кечада ва кундузда сокин бўлганлар Уникидир.


God has created the heavens and the earth for a true purpose, so that every soul may be rewarded for whatever it has earned, and no one will be wronged. 	 Аллоҳ осмонлару ерни ҳақ ила, ҳар бир жон қилган касбига яраша, зулм қилинмаган ҳолида жазосини (мукофотини) олиши учун яратган.


For them is forgiveness and noble provision. 	 Улар учун мағфират ва карамли ризқ бордир.


These are the beings to whom we ascribed a share in Your Divinity and whom we called upon instead of You," whereupon those beings will fling at them the words: "You are liars." 	 ( Бу дунёда Аллоҳни тан олмасдан қиёматга келиб, Аллоҳга «Эй Роббимиз» деб мурожаат, илтижо қиладиган бўлиб қолибдилар. Авваллар бошқани Роббимиз деб юрганлар энди ўша Роббиларини «анавилар» дейдиган бўлиб қолишибди.


It may well be that, in calling on my Lord, I will not be disappointed." 	 Шоядки, Роббимга илтижо қилиш ила бадбахт бўлмасам», деди.


Indeed it will close in upon them 	 Албатта, у уларни устидан қоплангандир.


Allah is swift to take account. 	 Албатта, Аллоҳ ҳисоби тезкор зотдир», деб айт!


We created them with definite purpose; but most of them do not understand. 	 Биз уларни фақат ҳақ ила яратдик, лекин кўплари билмаслар.


Even so, as incumbent upon us, We deliver the believers. 	 Бу вазифани Аллоҳ таоло Ўзига бурч қилиб олгандир. Бу ҳақиқатни мўмин-мусулмонлар, айниқса, даъватчилар жуда яхши англаб етмоқлари лозим.)


And had We not given thee strength, thou wouldst nearly have inclined to them a little. 	 Агар Биз сени собит қилмаганимизда, батаҳқиқ, уларга бир оз бўлса-да, мойил бўлишингга оз қолар эди.


That was that, but remember God will make the plots of the unbelievers contemptible. 	 Ана ўшалар (нинг сизга бўлиши) Аллоҳ, албатта, кофирларнинг ҳийласини заиф қилгувчи бўлганидандир.


And Musa (Moses) said to his brother Harun (Aaron): "Replace me among my people, act in the Right Way (by ordering the people to obey Allah and to worship Him Alone) and follow not the way of the Mufsidun (mischief-makers)." 	 Бас, Роббининг белгилаган вақти тўлиқ қирқ кеча бўлди. Мусо акаси Ҳорунга: «Қавмимда менинг ўрнимни ол, яхши иш қил, бузғунчиларнинг йўлига эргашма», деди.


“Alas, if only it had been just death.” 	 Қани (бу дунёдаги ўлим) охиргиси бўлса эди.


And if We had willed, We could have given every soul its guidance, but the word from Me will come into effect [that] "I will surely fill Hell with jinn and people all together. 	 Бу дунёдаги вазифасини тушунтирди. Одамлар ва жинлар ичидан кофирликни, осийликни танлаганларини қўшиб жаҳаннамга ташлаб, улар билан уни албатта тўлдираман, деган сўзим бор эди, шу ҳақ бўлди.)


Our Lord! Make us not a prey for those who disbelieve, and forgive us, our Lord! 	 Эй Роббимиз, бизни кофирларга фитна қилиб қўймагин ва бизни кечиргин.


Those are they on whom are blessings and mercy from their Lord, and those are the followers of the right course. 	 Шунча синов ва машаққатларга мукофот қилиб ғалаба, нусрат ва бошқа нарсалар эмас, Аллоҳнинг саловатлари, меҳри ва шафқати ҳамда раҳмати ваъда қилинмоқда! Шунинг учун мўминлар доимо Аллоҳнинг розилигини кўзлаб иш қилишлари лозим бўлади.


We sent Our Messengers with clear evidence (to support their truthfulness), and sent with them the Book and the Balance so that people would maintain justice. 	 Дарҳақиқат, Биз Пайғамбарларимизни равшан(нарса)лар ила юбордик ва улар ила китоб, ҳамда одамлар адолатда туришлари учун мезон туширдик. Ва темирни туширдик - унда катта куч-қувват ва одамлар учун манфаатлар бор.


And seek forgiveness from Allah; indeed Allah is Oft Forgiving, Most Merciful. 	 Аллоҳга истиғфор айт! Албатта, Аллоҳ мағфиратли ва раҳмли зотдир.


When the sky is cleft asunder; 	 Вақтики, осмон ёрилса.


Allah chooses apostles from among the angels and from among the men; surely Allah is Hearing, Seeing. 	 Аллоҳ фаришталардан ва одамлардан Пайғамбарлар танлар. Албатта, Аллоҳ ўта эшитгувчи ва кўргувчидир.


And recall when you were few in numbers and deemed weak in the land, fearful lest people do away with you. 	 Сиз ер юзида оз сонли, заифҳол бўлиб, одамлар сизни тутиб олишидан қўрқиб юрган ҳолингизни эсланг. Бас, У зот сизга жой берди, Ўз нусрати ила қўллади ва сизларга пок нарсаларни ризқ қилиб берди.


On the Day when We will say to Hell, “Are you full?” And it will say, “Are there any more?” 	 «Бугун жаҳаннамга тўлдингми?» десак, у: « яна қўшимча борми?» дер.


Have fear of God so that perhaps you will have lasting happiness. 	 Бу иши унга айб қилгандек қаралишига сабаб бўлибди. Шунда «Яхшилик уйларнинг орқасидан киришингизда эмас...», ояти тушди», деганлар.)


Surely God is the Best of Providers. 	 Исломда эса, Ислом Пайғамбари Муҳаммад (с. а. в.) ва у кишининг сафдошлари–саҳобаларнинг бир қисми ҳаётидаги катта синовдир. Аллоҳ таоло уларнинг Маккадан Мадинага қилган ҳижратларидан сўнг Исломга фатҳу футуҳ, шону шавкат берди.)


By Him Who hath created the male and the female, 	 Эркак ва урғочининг яратилиши билан қасам.


and a stream flowing through the middle of the gardens. 	 Ўша икки боғ ҳосилларини бекаму кўст берар ва ораларидан анҳор оқизиб қўйган эдик. (Ҳар икки боғнинг ҳосили тўлиқ чиқар эди.


O you who believe! 	 Эй иймон келтирганлар! Албатта, жуфтларингиздан ва болаларингиздан сизга душман бор, бас, улардан ҳазир бўлинг.


Then made him a drop of fluid in a secure shelter. 	 Сўнгра уни мустаҳкам қароргоҳда нутфа қилдик.


As for those who do not believe in the Hereafter, their hearts are in denial, and they are arrogant. 	 Охиратга иймон келтирмайдиганларнинг қалблари инкор қилувчидир, ўзлари эса мутакаббирдирлар.


He said, “What about the first generations?” 	 У: «Ўтган асрларнинг ҳоли недир?» деди.


And the angels will enter upon them from every gate. 	 Сўнгра уларнинг ҳузурларига ҳар эшикдан фаришталар кириб:


Call them sons of their own fathers. 	 Уларни ўз оталари номи билан чақиринглар.


He is fully knowledgeable of you as He produced you from the earth, and since you were a foetus in your mother's womb. 	 (Оятдаги «Ламам» сўзини биз «кичик гуноҳлар» деб таржима қилдик. Аслида, «ламам» сўзи «оз», «кичик» маъноларини англатади.


They are nothing but some names that you have coined, you and your forefathers – Allah has not sent any proof for them; they follow only guesses and their own desires; whereas the guidance from their Lord has come to them. 	 Аллоҳ бунга ҳеч ҳужжат туширган эмас. У (мушрик)лар Роббиларидан ҳидоят келганига қарамай гумон ва ҳавойи нафс хоҳишига эргашарлар, холос.


They will have no protector to help them other than God. 	 Ва уларга Аллоҳдан ўзга ёрдам берадиган ҳеч қандай валийлар бўлмади.


Or He may make them founder for what they have earned, and (even then) pardon most; 	 Ёки у(кема)ларни аларнинг касби туфайли ҳалок қилур ва У зот кўпни афв қилур.


Will ye then fear any other than Allah? 	 Аллоҳдан ўзгадан қўрқасизларми?


When they met Goliath and his warriors, they said, "Our Lord, bestow patience upon us, make us stand firm, and help us against those who deny the truth." 	 Жолут ва унинг аскарларига рўбарў келганларида: «Роббимиз, бизга сабр тўккин, бизни собитқадам қилгин ва кофир қавмларга қарши нусрат бергин», дедилар.


Quraish should worship the Lord of this House. 	 Уларнинг қиш ва ёз сафарларини ўзларига лозим тутишлари қандай яхши!


And as for 'Aad, they were destroyed by a screaming, violent wind 	 Ва аммо Од қаттиқ (совуқ) шамол билан ҳалок қилиндилар.


He said, 'And have you considered what you have been serving, 	 У: «Нимага ибодат қилаётганингизни билдингизми?!


At sunrise, they followed them. 	 Бас, уларни қуёш чиқиш пайтида қувиб етдилар.


And that Allah may test (or purify) the believers (from sins) and destroy the disbelievers. 	 Токи Аллоҳ мўминларни поклаши ва кофирларни ҳалок қилиши учун.


For them is the abode of peace with their Lord and He is their Master – the result of their deeds. 	 Уларга Роббилари ҳузурида дорус-Салом ( тинчлик уйи ) бордир. У зот қилган ишлари учун уларнинг дўстидир.


And he enjoyed, indeed, a Near Approach to Us, and a beautiful Place of (Final) Return. 	 Ва, албатта, унинг учун ҳузуримизда яқинлик ва гўзал оқибат бордир.


how the sun is not supposed to catch-up with the moon, nor is the night to precede the day. 	 (Ҳеч қачон қуёш ойга етиб олиб, бемаҳалда бош кўтариб қолиши мумкин эмас. Улардан ҳар бири Аллоҳ белгилаган вақтдагина чиқади.


They were far more powerful than them, furrowed the earth and colonised it far more than they; and their apostles came to them with visible signs. 	 Аллоҳ уларга зулм қилмас эди, лекин улар ўзларига зулм қилардилар. (Аввалги кофирлар ободончилик масаласида ҳам ҳозирги кофирлардан устун эдилар.


And do not be like those who say: 'We hear', though they do not hearken. 	 Ва ўзлари эшитмасалар ҳам, «эшитдик» деганлар каби бўлмангиз.


Say thou: wherefore then slew ye Allah's prophets afore, a if ye have been believers? 	 Айт: «Агар мўмин бўлсангиз, нимага илгари Аллоҳнинг Пайғамбарларини ўлдирдингиз?!»


We have enjoined on man kindness to parents; but if they strive to make thee join with Me that of which thou hast no knowledge, then obey them not. 	 Ва инсонга ота-онасига яхшилик қилишни тасвия қилдик. Агар улар сени ўзинг билмаган нарсани Менга ширк келтиришинг учун жиҳод қилсалар, бас, уларга итоат қилма.


And when Our Messengers came to Lout (Lot), he was grieved on their account and felt himself straitened for them (lest the town people should approach them to commit sodomy with them). 	 Элчиларимиз Лутга келган пайтларида, у уларни (кўриб) ёмон ҳолга тушди ва қўл-оёғи бўшашди ҳамда: «Бу қийин кундир», деди. (Чунки Лут (а. с.) қавмининг жинояткор эканини яхши билардилар.


And let not Satan turn you aside. 	 Шайтон сизни ҳаргиз (тўғри йўлдан) тўсмасин.


Whosoever denies, should remember that God is independent of the peoples of the world. 	 «Бакка»–Маккаи Мукарраманинг исмларидан биридир. «Бакка» сўзининг луғовий маъноси, «тақиллатиб урмоқ» бўлиб, Маккада ҳар қандай мағрурнинг ҳам бўйни эгилади, шунинг учун уни «Бакка» ҳам деб аталади.)


You will see many of them befriending those who disbelieve; certainly evil is that which their souls have sent before for them, that Allah became displeased with them and in chastisement shall they abide. 	 (Яҳудийлар доимо мусулмонларга қарши кофирлар билан тил бириктириб, ўзаро ҳамкорлик қилиб келганлар. Пайғамбаримиз (а. с.) вақтларида мушрикларни афзал кўриб, мусулмонларга қарши тил бириктирган бўлсалар, ҳозиргача турли кофирлар билан тил бириктириб, Исломга қарши бўлиб келмоқдалар.)


Say: 'Journey in the land and see what was the end of the sinners' 	 Сен: «Ер юзида сайр қилинглар ва жиноятчиларнинг оқибати қандай бўлганига назар солинглар», деб айт.


Verily I! 	 Албатта, Мен, Ўзим, Аллоҳдирман.


And do not defame one another, nor insult one another by [calling] nicknames. 	 Ва ким тавба қилмаса, бас, ана ўшалар ўзлари золимлардир. (Албатта масхара ёмон одат бўлиб, жамият аъзолари ўртасидаги ўзаро алоқаларнинг бузилишига сабаб бўлади.


No community can anticipate their term, nor can they lay behind. 	 Ҳеч бир уммат ўз ажалидан олдин ҳам кетмас, ортда ҳам қолмас.


Will ye not understand? 	 Аллоҳ Тавротда Бани Исроилга буни таъкидлаб айтган эди.)


And not from their associate-gods, there will be intercessors for them, and unto their associate-gods they will be unbelievers. 	 Уларга (Аллоҳга келтирган) шерикларидан шафоатчилар бўлмади ва улар шерикларига куфр келтиргувчи бўлдилар.


They are the people who have bartered away Guidance for error and Allah's pardon for His punishment. 	 Ана ўшалар адашувни ҳидоятга, азобни мағфиратга сотиб олганлардир.


I hope you can tell me the right meaning and save people from confusion." 	 Шоядки одамларга қайтиб борсам, улар ҳам билсалар», деди.


Moses said, "Even if you should deny the truth, and all who dwell on earth together, God is self-sufficient, praiseworthy." 	 Мусо: «Агар сиз ва ер юзидаги кимсалар ҳаммангиз куфр келтирсангизлар ҳам, албатта, Аллоҳ беҳожат ва мақталган зотдир», деди. (Демак, шукр этган киши ўзига фойда келтиради.


If it is discovered that they are guilty of perjury: let two others take their place, two from among those responsible for the claim, and have them swear by God, “Our testimony is more truthful than their testimony, and we will not be biased, for then we would be wrongdoers.” 	 Агар икковларининг гуноҳлари билиниб қолса, ўринларига устиларига ноҳақлик тушган яқинлардан иккиталари ўтадилар ва Аллоҳ ила қасам ичиб: «Бизнинг гувоҳлигимиз уларнинг гувоҳликларидан тўғрироқ ва биз тажовуз қилмадик. Агар қилган бўлсак, албатта, золимлардан бўламиз», дерлар.


To every people is a term appointed: when their term is reached, not an hour can they cause delay, nor (an hour) can they advance (it in anticipation)." 	 Бунга ўтган умматлар, хусусан, Қуръони Каримда зикри келган умматлар ёрқин мисолдир. Баъзи уламоларимиз, умматларнинг ҳалокати фақат жисмоний бўлиши шарт эмас, маънавий ҳалокат ҳам шунга киради, дейдилар.)


And by Allah I shall surely devise a plot against your idols after ye turned away backward. 	 Аллоҳга қасамки, сизлар ортга ўгирилиб кетганингиздан кейин санамларингизга бир бало қиламан», деди. (Яъни, Иброҳим алайҳиссалом ўзлари билан тортишаётган қавмларига, уларнинг санамларига бир ёмонлик етказишлари аниқлигини қасам ила таъкидлаб айтдилар.


He said to his nation: 'O my nation, if my standing here, reminding you of the verses of Allah grieves you, and in Allah I have put my trust; decide upon your affair with your associates, then do not let your affair worry you. 	 Вақтики у ўз қавмига: «Эй қавмим, агар сизларга менинг мақомим ва Аллоҳнинг оятлари ила эслатишим оғир келаётган бўлса, бас, мен Аллоҳга таваккал қилдим. Сиз шерик келтирганларингиз билан биргаликда ўз ишингизни билаверинглар.


And lo! thou art of a tremendous nature. 	 Ва албатта, сен улкан хулқдасан.


Surely God is witness to everything. 	 Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсага шоҳиддир.


who will be asked, "What did you worship 	 Ва уларга: »Аллоҳдан ўзга ибодат қилиб юрган нарсаларингиз қани?!


But they called him a liar and hamstrung her. So God obliterated them for their crime, and (destroyed) all of them alike. 	 Бас, уни ёлғончига чиқаришди ва ул(туяни) сўйишди.


Your Lord is omnipotent. 	 Роббинг қодир бўлган Зотдир.


Pick a Colour 	 Рангни танланг


And thence they shall not be allowed to be absent. 	 Ва улар ундан ғойиб бўла олмайдир.


He used to enjoin on his people Prayer and Charity, and he was most acceptable in the sight of his Lord. 	 У аҳлини намозга ва закотга буюрар эди ва Робби наздида рози бўлган эди.


And if ye obey Allah and His apostle, He shall not diminish from you aught Of you, wOrks verily Allah is Forgiving, Merciful. 	 Аслида эса, улар янги мусулмонлар бўлиб, ҳали ҳақиқий иймон қалбларидан жой олган эмас эди. Аллоҳ таоло уларга ҳақиқий иймон ҳақида таълим беришни ирода қилиб, ушбу оятни туширди.)


They call upon instead of Him none but female [deities], and they [actually] call upon none but a rebellious Satan. 	 Жоҳилий арабларнинг бузуқ эътиқодлари бўйича, фаришталар Аллоҳнинг қизлари ҳисобланар эди. Улар шунинг учун ҳам бутларини аёл киши шаклида ясашар ва уларга аёлларнинг исмини беришар эди.)


Provision for you and your cattle. 	 Сизларга ва чорваларингизга манфаат бўлсин, деб.


And they said, “These are stories of the former people, which he has written down, so they are read to him morning and evening.” 	 (Аввалги мушриклар ҳар қанча жоҳил бўлсалар ҳам, ҳозиргиларга қараганда бир оз инсофли бўлган экан. Улар ҳозирги мушрикларга ўхшаб, «ёзиб олган», демасдан, «ёздириб олган», демоқдалар.


He knows best what you say about it. 	 У зотнинг Ўзи ҳақида сиз шўнғиётган нарсаларни яхши билувчидир.


And indeed, the weakest of homes is the home of the spider, if they only knew. 	 Такаббурликлари ила Аллоҳ қуриб берган улуғвор қасрни инкор этиб, ўргимчак уясида яшашни ихтиёр қилаётганларини билсалар эди. Бу ҳақиқатни биладиларми, билмайдиларми — уларга фарқи йўқ.)


Perhaps he will remember, or have some fear.” 	 Юмшоқ сўз кофирни ва туғёнга кетган шахсни ҳам мулойим қилиб қўйиши мумкин. Шояд Фиръавн ҳам ўзига келиб, инсоф қилса.)


Whoever desires this world's life and its finery, We will pay them in full their deeds therein, and they shall not be made to. suffer loss in respect of them. 	 Кимки бу дунё ҳаётини ва унинг зийнатини хоҳласа, бу борадаги амалларининг (самараси)ни тўлиқ берурмиз. Улар бунда камситилмаслар.


Then, it was not Allah Who caused them any wrong; they rather wronged themselves. 	 Шу қилмишлари билан улар ўзларига ўзлари зулм қилдилар. Бўлмаса, Аллоҳ уларга зулм қилмас эди.)


Whoever disbelieves—let not his disbelief sadden you. 	 Ким куфр келтирса, унинг куфри сени хафа қилмасин.


who are true to their trusts and their covenants, 	 Улар омонатларига ва аҳдларига риоя қилгувчилардир.


Certainly the messengers of our Lord had come with the truth." 	 Роббимизнинг элчилари ҳақни келтирдилар», дедилар.


Yet these are the people for whom there is nothing but Fire in the world to come. 	 Ана ўшаларга охиратда дўзах оловидан бошқа ҳеч вақо йўқдир.


And when it is said to them, 'Expend of that God has provided you,' the unbelievers say to the believers, 'What, shall we feed such a one whom, if God willed, He would feed? 	 Уларга: «Аллоҳ сизга ризқ қилиб берган нарсадан инфоқ қилинглар», дейилганда, куфр келтирганлар иймон келтирганларга: «Аллоҳ хоҳласа, ўзи таом берадиган кимсани биз таомлантирамизми?! Сиз очиқ-ойдин залолатдан бошқа нарсада эмассиз», дерлар.


But yes, whoever fulfills his commitment and fears Allah - then indeed, Allah loves those who fear Him. 	 Балки ким аҳдига вафо қилса ва тақводор бўлса. Бас, Аллоҳ тақводорларни хуш кўради.


When you are told, ‘Make room,’ in sittings, then do make room; Allah will make room for you. 	 Агар сизларга мажлисларда силжиброқ ўтиринг, дейилса, бас, силжинг, агар туринг дейилса, туринг. Аллоҳ сизлардан иймон келтирганларни ва илмга берилганларнинг даражаларини кўтарур.


Or like darkness in a wide, wide sea, waves surging upon waves, with clouds overhanging, darkness on darkness. 	 Ёки худди қаърсиз денгиздаги зулматларга ўхшайдир. Унинг устидан мавж қоплагандир, у(мавж)нинг ҳам устидан мавж ва уни эса, булут (қоплагандир).


Whatever you worship besides Him cannot provide you with anything for your sustenance. 	 Албатта, Аллоҳдан ўзга ибодат қилаётган нарсаларингиз сизга ризқ беришга молик эмаслар.


It is only those who hear (with sincere hearts) that accept faith; and Allah will raise these people dead of heart, then towards Him they will be herded. 	 Албатта, тинглай оладиганларгина қабул қилурлар. Ўликларни эса Аллоҳ тирилтирур ва сўнгра Унинг Ўзига қайтарилурлар.


(within a few years) they will be victorious. 	 Яқин ерда. Ва улар мағлубиятларидан кейин тезда ғолиб бўлажаклар.


And declare thou Unto them that water hath been divided between them; every drinking shall be by turns. 	 Ҳар бир ичишга (ўз вақтида) ҳозир бўлинар. (Туя билан Самуд қавми сувнинг кунма-кун тақсимлангани тўғрисида гап бораётибди.)


Such is the recompense of disbelievers. 	 Ана ўша кофирларнинг жазосидир.


It belongs not to a believer to slay a believer, except it be by error. 	 Мўмин мўминни ўлдирмас. Магар билмасдан қилиши мумкин.


The Prophet said: my Lord knoweth the word in the heavens and the earth, and He is the Hearer, the Knower. 	 У: «Роббим осмону ердаги сўзни билур. У эшитгувчи ва билгувчи зотдир», деди.


and it is said: “Is there any enchanter who can step forward and help (by his chanting)?” 	 Ва, қутқарувчи ким? деганда.


and when leg is intertwined with leg, 	 Ва болдирлар бир-бирига алмашганда.


We indeed sent many Messengers before you and We gave them wives and children; and no Messenger had the power to produce a miraculous sign except by the command of Allah. 	 (Яъни, сенинг оддий башар бўлишингнинг ажабланадиган жойи йўқ. Биров, бу ўзимизга ўхшаган одам экан, унга иймон келтирмайман, агар фаришта бўлганида иймон келтирар эдим, дейишга ҳаққи йўқ.


They said: Ye are but mortals like unto us. 	 Улар: «Сиз бизга ўхшаган башардан бошқа нарса эмассиз.


They were stronger and mightier than themselves. 	 Ҳолбуки ўшалар булардан кўра қувватлари кўп бўлган эдилар.


In Allah, therefore, let believers put their trust. 	 Бас, мўминлар Аллоҳнинг Ўзигагина таваккал қилсинлар.


[They will be told], "This is because when God alone was invoked you denied the truth, yet when others were associated with Him you believed in them." 	 Бундай бўлишингиз Аллоҳнинг ёлғиз Ўзига даъват қилинганида, куфр келтирганингиз, Унга ширк келтирилса, иймон келтирганингиз учундир.


When ye are greeted with a greeting, greet ye with a better than it or return it. 	 Қачонки сизга бир саломлашиш ила салом берилса, сиз ундан кўра яхшироқ алик олинг ёки худди ўзидек жавоб беринг. Албатта, Аллоҳ ҳар бир нарсанинг ҳисобини олувчи зотдир.


(Muhammad), ask them, "Do you possess any knowledge? 	 Бандалар иймон келтиришни хоҳлаганлари учун, иймон келтиринглар, деган. Кофир-мушрик бўлишларини хоҳламагани учун, куфр келтирманглар, мушрик бўлманглар, деб қатъий ҳукм этган.


That is because God is the protector of the believers, and those who deny the truth have no protector at all. 	 Шундоқ бўлиши, албатта, Аллоҳ иймон келтирганларга дўст эканлигидан ва албатта, кофирларга дўст йўқлигидандир.


And were persisting in great sin (joining partners in worship along with Allah, committing murders and other crimes, etc.) 	 Ва мудом катта гуноҳ ишлар қилар эдилар.


For had they truly believed in Allah and the Messenger and what was sent down to him, they would not have taken unbelievers (instead of believers) for their allies. 	 (Яъни, ўша яҳудийлар Аллоҳ таолога, Муҳаммадга (с. а. в.) ва Қуръонга иймонлари бўлганда эди, кофирларни дўст тутмас эдилар. Ушбу оятда улар Аллоҳга ҳам иймонлари йўқликда айбланмоқдалар.


Taste then My torment and My warnings. 	 Бас, Менинг азобларимни ва огоҳлантиришларимни татиб кўринглар!


Surely in this there is a sign for you, if you are believers. 	 Агар мўмин бўлсангиз, албатта, бунда сизга оят-белги бордир.


They are no better than cattle; in fact they are farther astray from the path. 	 Балки яна ҳам йўлдан озганроқдирлар. (Ушбу ояти каримада Пайғамбарга (с. а. в.) тасалли ва ҳавои нафсларини худо қилиб олган кофирларни ерга уриш бор.)


Then whosoever is driven thereto, neither lusting nor transgressing, verily thy Lord is Forgiving, Merciful. 	 Ёҳуд фосиқлик ила Аллоҳдан ўзганинг номига сўйилган бўлса (ҳаромдир). Бас, киши музтар бўлиб, маза талаб қилувчи ва тажовузкор бўлмаган ҳолида (истеъмол қилса).


Say: "He has power to send torment on you from above or from under your feet, or to cover you with confusion in party strife, and make you to taste the violence of one another." 	 Сен: «У сизга устингиздан ёки оёғингиз остидан азоб юборишга, турли фирқаларга аралаштириб юборишга, баъзиларингизга баъзиларингизнинг азобини тотдиришга қодирдир», деб айт. Оятларимизни қандай тасарруф қилишимизга назар сол.


And he said to the one of the two who he knew would be saved: 'Mention me in the presence of your lord' But satan made him forget to mention him to his master, so that he remained in prison for a certain number years. 	 (Юсуф (а. с.) икки ҳамзиндон дўстларига тушларининг таъбирини айтиб бўлганларидан сўнг, улардан нажот топади, деб билган шахсга, яъни, соқийга: «Хўжанг ҳузурида мени эсга ол», дедилар. Дарҳақиқат, тушнинг таъбири тўғри чиқди.


We gave Solomon to David; and he was an excellent worshiper, he was penitent. 	 Ва Биз Довудга Сулаймонни ҳадя қилдик. У қандай ҳам яхши бандадир.


He will say: 'You have tarried a little, did you know? 	 У зот: «Агар билсангиз, жуда оз қолдингиз, холос», деди. (Энди кўрадиган кунингизга нисбатан жуда оз қолдингиз.)


And he had no warrant whatsoever against them, save that We would know him who believeth in the Hereafter from him who is in doubt thereof; and thy Lord (O Muhammad) taketh note of all things. 	 Аллоҳ таоло фақат охиратга иймони борларни иймони йўқлардан айириш ҳамда охиратга шак-шубҳа билан қарайдиганларни алоҳида кўрсатиш учун шу йўлни ишга солди, холос. Бўлмаса, Аллоҳ таоло кимнинг қандайлигини азалдан яхши билар эди.)


That they ascribe a son (or offspring or children) to the Most Beneficent (Allah). 	 Роҳманнинг боласи бор, деганларига.


When it is said to them: 'Follow what Allah has sent down' they reply: 'We will follow that which we found our fathers upon' even though their fathers did not understand anything and they were not guided. 	 Уларга: «Аллоҳ нозил қилган нарсага эргашингиз», дейилса, улар: «Йўк, биз оталаримизни нимада топсак, шунга эргашамиз», дейдилар. Оталари ҳеч нарсага ақли етмаган ва ҳидоят топмаган бўлсалар ҳам-а?!


Whatever of misfortune striketh you, it is what your right hands have earned. 	 Сизга қайси бир мусибат етса, бас, ўз қўлингиз қилган касбдандир ва У зот кўпини афв қилур. (Инсоннинг ўзидан ўтмаса, унга бирор мусибат етмайди.


Allah has surely heard the words of her who contends with you concerning her husband and complains to Allah. 	 Албатта, Аллоҳ Сен билан ўз эри ҳақида тортишаётган ва Аллоҳга шикоят қилаётган (аёл)нинг сўзини эшитди. Ҳа, Аллоҳ икковингизнинг гаплашувингизни эшитмоқда.


(Of achieving immortality) 	 Одам Роббига осий бўлди ва йўлдан озди.


All these were distinct signs and yet they remained haughty. 	 (Аллоҳ таоло Фиръавн ва унинг аҳли ваъз-насиҳатга қулоқ тутсин, инсофу иймонга келсин, қилаётган жиноятларидан қайтсин, деб уларга муфассал қилиб, алоҳида-алоҳида тарзда оят-белгиларни юборди.


And we will reward the grateful. 	 Ва шукр қилувчиларни мукофотлаймиз.


And certainly We sent Nuh and Ibrahim and We gave to their offspring the (gift of) prophecy and the Book; so there are among them those who go aright, and most of them are transgressors. 	 Дарҳақиқат, Нуҳ ва Иброҳимни Пайғамбар қилиб юбордик ҳамда Пайғамбарликни ва китобни икковларининг зурриётига хос қилдик. Улар орасида ҳидоят топганлар бор, лекин уларнинг кўплари фосиқлардир.


Do not let your possessions and children distract you from the remembrance of Allah, and whoever does that—it is they who are the losers. 	 Молларингиз ва болаларингиз сизни Аллоҳнинг зикридан чалғитмасин. Ким шундай қилса, бас, ана ўшалар ютқазувчилардир.


You can either punish them or else you can treat them with gentleness." 	 Ваҳий орқалими, илҳом қилдими? Лекин ўша қавм бўйича қарор қабул қилишни–хоҳласа, азоблаб, хоҳласа, яхшилик этишни ихтиёрига қўйди.)


We created man from a liquid mixture, to test him; and We made him hearing and seeing. 	 Албатта, Биз инсонни аралаш нутфадан яратдик. Синаш учун, бас, уни эшитадиган, кўрадиган қилдик.


But when He brings them safe to land, there are among them those that stop in the middle, between (Belief and disbelief). 	 Эсон-омон қутулиб олса, доимо Аллоҳга шукр этиб, ибодат қилиб юришга ваъдалар беради. Улар тўлқинга учраган пайтларида, бундан буён Аллоҳга иймон-эътиқодда бўлиб, ибодат қилиб юраман, деб ваъдалар берган эдилар, ўша ваъдаларига хиёнат қиладилар.


that you should worship God [alone] and be conscious of Him. Pay heed to me. 	 Аллоҳга ибодат қилинглар, Унга тақво қилинглар ва менга итоат қилинглар.


Wherein are two abundant springs. 	 Икковларида отилиб турувчи икки булоқ бор.


Or have We given them some Book, so they are on its clear proofs? 	 Ёки уларнинг осмонлар (ишида) шерикликлари борми?! Ёки Биз уларга китоб берганмизу, улар ундан бирон ҳужжатга эга бўлганларми?!


It was all a lie what they had contrived! 	 (Аввалги оятларни ўрганиш жараёнида тушунганимиздек, мушриклар буту санамларга, булар бизни катта худога яқирлаштирадилар, шафоат қиладилар, деб эътиқод қилар эдилар.)


This is a merciful alteration from your Lord. 	 Лекин ояти каримага биноан, одам ўлдирган шахсни қасос учун, албатта, ўлдириш шарт эмас, балки ўликнинг эгалари кечиб юборса, ўлдирмай қўйиб юборса, ўрнига хун пули олса ҳам бўлади.


He knows that which is in the innermost of the chests. 	 (Шунинг учун ҳам кофирларни юқорида айтилганидек жазолашни лозим кўргандир.)


And indeed, he was a possessor of knowledge because of what We had taught him, but most of the people do not know. 	 Аммо шунга қарамай, ўғилларига турли эшиклардан киришни насиҳат қилишлари «Яъқубнинг кўнглидаги эҳтиёж бўлиб, уни қондирди, холос». Яъни, кўнглига бир айтиб қўйиш тушиб, айтиб қўйди, холос.


Is this what their senses tell them, or are they a rebellious people? 	 Ё ақллари шунга буюрарми ёки улар туғёнга кетган қавмларми?


And Satan had made pleasing to them their deeds and averted them from the path, and they were endowed with perception. 	 Шайтон уларга амалларини зийнатлаб кўрсатиб, уларни йўлдан тўсди. Ҳолбуки, улар кўриб-билиб тургувчи эдилар.


Say: "I do not ask any compensation of you for it, nor am I a specious pretender. 	 Сен: «Мен унинг учун сиздан ҳеч ажр-ҳақ сўрамасман. Мен сохтакорлардан ҳам эмасман.


Hold to forgiveness; command what is right; But turn away from the ignorant. 	 Ул зот ҳақидаги ривоятларда кишини ҳайрон қолдирарли даражадаги ҳолатлар зикр этилган. Ул зотнинг саҳобаи киромлари, ҳақиқий мўмин-мусулмонлар ҳам доимо ояти каримада таъкидланганидек бўлишга, ана шу қоида асосида яшашга ҳаракат қилганлар.)


In them is goodness for you. 	 Уларда сизга яхшилик бор.


So accursed be he, how evilly did he decide! 	 Лаънат бўлсин унга, қандоқ ҳам чамалаб кўрди!


But God is in no need. 	 Ва Аллоҳ беҳожат бўлди.


Pronounce over them the Name of Allah, when they are hobbled; and when they have fallen down on their sides, eat of them and feed the impoverished nonrequestor and the requestor. 	 Уларга олд оёқларидан бири боғлиқ турган ҳолида Аллоҳнинг номини зикр қилинг. Ёнлари ерга текканида эса, бас, улардан енг ва қаноатли ва тиланган камбағалларни ҳам таомлантиринг.


Seize him, then drag him down into the middle of the hell; 	 Уни тутиб, жаҳиймнинг ўртасига судраб олиб боринглар!


Some of them were struck by a violent sand-storm, some by a blast of sound, others were swallowed up by the earth, and some were drowned (in the sea). 	 Бас, улардан баъзилари устига тош ёғдирдик, баъзиларини қичқириқ ушлади, баъзиларини ерга ютдирдик ва баъзиларини ғарқ қилдик.


Say, "It is, for those who believe, a guidance and cure." 	 У улар учун кўрликдир. Улар узоқ макондан чақирилаётганлардир», деб айт.


If God were to hasten the evil, as men try to hasten the good, their term would come to end. 	 Агар Аллоҳ одамларга яхшиликни тез келтиргани каби ёмонликни ҳам тезлатса эди, ажаллари битган бўлур эди. Бас, Биз ила мулоқотда бўлишдан умиди йўқларни туғёнларида ташлаб қўямиз, адашиб-улоқиб юраверадилар.


So it had cloven asunder, and each part was like a huge mound. 	 Бас, у (денгиз) бўлиниб, ҳар бўлаги улкан тоғдек бўлди.


None can change His words. 	 Унинг сўзларини ўзгартувчи йўқ.


(They shall) recline on couches lined with brocade, and the fruits of the Gardens will be near at hand. 	 Ипак астарли тўшакларга ёнбошлаган ва икки жаннат мевалари яқин бўлган ҳоллари бор.


They said, "Have you come to us with truth, or are you of those who jest?" 	 Улар: «Сен бизга ҳақ ила келдингми ёки ўйин қилгувчиларданмисан?» дедилар.


The river will throw him up on the shore, and then an enemy of Mine and an enemy of his will take him.' 	 (Мусонинг онаси Аллоҳ берган илҳом билан уни сандиққа солиб, сувга оқизиб юборади. Мусонинг Ўз кўзи остида вояга етиши учун душман Фиръавннинг уйига уни жойлаштирган, қалбига унинг муҳаббатини солган Зот онанинг фарзанд фироқида қийналишига ҳам барҳам берди.


There is no moving creature on earth but its sustenance depends on God. 	 Ер юзида ўрмалаган нарса борки, уларнинг ризқи Аллоҳнинг зиммасидадир.


Verily, they were before this Muhsinun (good-doers - see V. 2:112). 	 Чунки улар бундан олдин эҳсон қилувчилардан бўлганлардир.


And He has sent down for you of cattle eight pairs (of the sheep, two, male and female; of the goats, two, male and female; of the oxen, two, male and female; and of the camels, two, male and female). 	 Тафсирчи уламоларимиз бу саволга, уч зулматнинг бири ҳомилани ўраб турувчи парда, иккинчиси бачадон, учинчиси қорин, деб жавоб берганлар. Илмий тараққиёт бу жавобни яна ҳам аниқлаштирди.


Exalted be He over all that they associate as partners to Him! 	 (Аллоҳ таоло ҳамма нарсани–ғайбни ҳам, ҳозирни ҳам билгувчи зотдир. У зот мушриклар ширк келтираётган нарсадан олийдир.)


From the mischief of those who practise secret arts; 	 Ва тугунларга дам солувчилар ёмонлигидан. (Сеҳргарлар бировни сеҳрлаб зарар етказмоқчи бўлса, ип олиб, ўқийдиган нарсасини ўқиб, дам солиб, ипни бир тугиб, яна бир дам солиб, яна тугиб, охирига етказар экан.)


God will say, "This is the Day when the truthful ones will benefit from their truthfulness. 	 Аллоҳ: «Бу кун ростгўйларга ростгўйликлари манфаат берадиган кун. Уларга остидан сувлар оқиб турган жаннатлар бор, унда абадий-боқий бўлурлар.


THE REVELATION OF this Book is from God, the mighty and all-wise. 	 Бу китобнинг нозил қилиниши азизу ҳаким бўлган Аллоҳ томонидандир.


And remember Our slave Ayub (Job), when he invoked his Lord (saying): "Verily! 	 Бизнинг бандамиз Аййубни эсла.


and remember you often. 	 Ва Сени кўп зикр қилишимиз учун.


They are surely a wicked people." 	 Албатта, улар бузғунчи қавм бўлдилар».


For he is an enemy to Our signs! 	 Чунки, у Бизнинг оятларимизга саркаш эди.


The Pharaoh said, "Let me kill Moses and let him call for help from his Lord. 	 Албатта, мен унинг динингизни алмаштиришидан ва ер юзида фасод чиқаришидан қўрқмоқдаман», деди. (Мантиқ билан муваффақиятга эриша олмаган, Пайғамбарни сеҳргар, каззоб, деб ҳам бирор наф топмаган золим подшоҳ энди куч ишлатишга ўтди.


Moses became fearful within himself. 	 Бас, Мусо ичида хавф ҳис этди.


We have produced palm-groves and vineyards for you, in which there are abundant fruits for you; and you eat these, 	 Ва у(сув) ила сиз учун хурмо ва узум боғлари пайдо қилдик, сизга у(боғ)ларда кўп мевалар бўлиб, улардан ерсизлар.


Allah willeth no injustice to (His) creatures. 	 Аллоҳ одамларга зулмни хоҳламас.


Deem not that God is heedless of what the evildoers work; He is only deferring them to a day when eyes shall stare, 	 Сен ҳаргиз, Аллоҳ золимлар қилаётган нарсадан ғофил, деб гумон қилма. Фақатгина уларни кўзлар қотиб қоладиган кунгача қўйиб қўяди, холос.


the ways of heaven so that I may look upon the God of Moses, because I think that he is a liar' And so Pharaoh's evil deeds were made to seem fair to him, and he was barred from the Way. 	 У қаср нима учун керак бўлиб қолганини ҳам айтди, осмонларга чиқадиган сабабларга, йўлларга етишсаму чиқиб Мусонинг худосини кўрсам. Мен Мусонинг Аллоҳ томонидан юборилган Пайғамбар эканига ишонмайман, ўзим осмонга чиқиб, унинг ёлғончи эканини исботламоқчиман, деди.


For, whoever of you has committed evil, shall be caused by Us to taste great suffering!" 	 Сиздан ким зулм қилган бўлса, унга азобни тортдирамиз.


Those who spend in the way of God, and having spent do not boast or give pain (by word or deed), will get their reward from their Lord, and will neither have fear nor regret. 	 (Аллоҳнинг йўлида сарфланган молнинг савобини тўлиқ олишнинг шарти ҳам бор, у ҳам бўлса, мол сарфловчи миннат қилмаслиги ва молни олганларга озор бермаслиги керак. Миннат қилишлик ёмон одат бўлиб, инсон қалбида оғир яра қолдиради.)


And God is with the patient.' 	 Аллоҳниг Ўзидан сабр тилаб, қўрқмай, кўп сонли ва қувватли душманнинг кўзига тик боқиб бораверадилар.)


and by the earth and how He spread it, 	 Ва ер билан ва унинг тўшалиши билан қасам.


And fear Him Who hath aided you with that which ye know. 	 Сизга ўзингиз билган нарса ила мадад берган зотдан қўрқинг.


And when you travel throughout the land, there is no blame upon you for shortening the prayer, [especially] if you fear that those who disbelieve may disrupt [or attack] you. 	 Ер юзида жавлон урганингизда, куфр келтирганлар сизга фитна қилишидан хавф қилсангиз, намозни қаср қилиб адо этмоғингизда гуноҳ йўқдир.


Verily herein are signs for a people who believe. 	 Албатта, бунда иймон келтиргувчи қавмлар учун оят-белгилар бордир.


In fact Allah raised him towards Himself; and Allah is Almighty, Wise. 	 Балки уни Аллоҳ Ўзига кўтарди. Аллоҳ азиз ва ҳаким бўлган зотдир.


You did not use to recite any scripture before it, nor did you write it with your right hand, for then the impugners would have been skeptical. 	 Агар шундай бўлганида, ботил аҳллари шубҳага тушган бўлур эдилар. (Бу ўқиш-ёзишни билади, бирор китобдан ўқигандир, бирор устоздан ёзиб олгандир, деб Қуръоннинг илоҳий китоб эканлиги ҳақида шубҳага тушган бўлар эдилар.)


Or, who is it that shall be your host to help you, other than the Merciful? 	 Роҳмандан бошқа сизларга ёрдам берадиган аскар ким ўзи?


Indeed, in the creation of the heavens and earth, and the alternation of the night and the day, and the [great] ships which sail through the sea with that which benefits people, and what Allah has sent down from the heavens of rain, giving life thereby to the earth after its lifelessness and dispersing therein every [kind of] moving creature, and [His] directing of the winds and the clouds controlled between the heaven and the earth are signs for a people who use reason. 	 Албатта, осмонлару ернинг яратилишида, кечаю кундузнинг алмашиб туришида, одамларга манфаатли нарсалари ила денгизда юриб турган кемада, Аллоҳнинг осмондан сув тушириб, у билан ўлган ерни тирилтириши ва унда турли жондорларни таратишида, шамолларни йўналтиришида, осмону ер орасидаги итоатгўй булутда ақл юритувчи қавмлар учун белгилар бор. (Ушбу оятларда зикр қилинган ҳолатларни доим кўриб, уларнинг ичида яшаб юрамиз.


In a high Garden 	 Улар олий жаннатдадир.


rise (to pray) the night except a little; 	 Кечани озгинасидан бошқасини (ибодатда) тик туриб ўтказ!


They denied the truth and uttered a monstrous slander against Mary. 	 Ва куфрлари, Марямга қарши улкан бўҳтон айтганлари учун


Then if they do not answer thee, know that they are only following their caprices; and who is further astray than he who follows his caprice without guidance from God? 	 Агар сенга жавоб бера олмасалар, бас, билгинки, улар фақат ҳавои нафсларига эргашмоқдалар, холос. Аллоҳдан бўлган ҳидоятсиз, ўз ҳавои нафсига эргашгандан кўра ҳам гумроҳроқ кимса борми?!


Have you not seen how the ships sail through the sea, by the grace of God, to show you of His wonders? 	 Кемалар Аллоҳнинг неъмати ила сизга Унинг оят-белгиларини кўрсатиш учун денгизда юрганини кўрмадингми?!


And yet, instead of Him, they produce for themselves gods that create nothing, but are themselves created; that have no power to harm or benefit themselves; and no power over life, death, or resurrection. 	 У Зотдан бошқа, ҳеч нарса ярата олмайдиган, ўзлари яратиладиган, ўзлари учун зарарга ҳам, нафга ҳам эга бўлмайдиган, ўлимга ҳам, ҳаётга ҳам, қайта тирилишга ҳам молик бўлмайдиган «худо»лар тутдилар.


And God is aware of what you do. 	 (Оқил киши бошига ўлим келмасидан хайрли ишларни кўпроқ қилиб қолишга интилади ва шундай бўлиши ҳам лозим. Чунки Аллоҳ таоло ҳар бир гапу ишдан хабардор зотдир.)


On that Day, the companions of Paradise (will have) a better abode and a finer restingplace. 	 Ўша кунда жаннат эгаларининг қароргоҳлари ва оромгоҳлар ғоят яхшидир.


Not a word does he utter but there is a sentinel by him, ready (to note it). 	 У бирор сўз айтмас, магар ҳузурида (фаришта) ҳозиру нозир.


If you obey a party of those who were given the Scripture, they will turn you, after your belief, into disbelievers. 	 (Аллоҳ таоло бу умматни ботил, бузилган динлар ва тузумларнинг зулмидан Исломнинг адолатига чақириш учун, дунёнинг торлигидан охиратнинг кенглигига чақириш учун юборди. Шундай сифатларга эга бўлган уммат қандай қилиб йўлдан адашган аҳли китобларга эргашиши мумкин?!


When they meet you they say: "We believe;" but when they are alone they bite their fingers in rage. 	 Албатта, Аллоҳ дилларни эгаллаган нарсаларни билувчидир». (Мусулмонлар соддаликлари учун ўзларидан бошқалар уларга чиройлироқ муомала қилиб, бир оз мақтаб қўйса, бўлди, муҳаббат қўяверадилар, уларни ўзларига сирдош қилиб олаверадилар.


there they will abide for ever, with no desire to be removed from there." 	 Унда абадий қолурлар ва ундан кўчишни истамаслар.


He knows what is before them and what is behind them, and they cannot comprehend anything out of His knowledge except what He pleases, His knowledge extends over the heavens and the earth, and the preservation of them both tires Him not, and He is the Most High, the Great. 	 Имом Насаий Абу Умомадан ривоят қилган ҳадисда Пайғамбаримиз алайҳиссалом: «Ким ҳар фарз намоздан кейин «Оятул Курсий»ни ўқиса, унинг жаннатга киришини фақат ўлим тўсиб туради, холос», деганлар. Яъни, ўлмагани учун жаннатга кирмайди, агар вафот этса, уни жаннатдан тўсадиган ҳеч нарса қолмайди, дегани.)


Then, when they forgot what they had been exhorted, We delivered those who forbade evil and afflicted the wrong-doers with a grievous chastisement because of their evildoing. 	 Бас, улар ўзларига эслатма бўлган нарсани унутганларида, ёмонликдан қайтараётганларга нажот бердик ва зулм қилганларни қилган фосиқликлари туфайли шиддатли азоб ила тутдик.


He said, "O my people, indeed I am to you a clear warner, 	 У: «Эй қавмим, албатта мен сиз учун очиқ-ойдин огоҳлантирувчиман.


We shall bring him back to you, and shall make him one of (Our) Messengers." 	 Оналари кўнгилларига Аллоҳ таоло илҳом этган буйруқни бажардилар. Гўдакни сандиққа солиб, дарёга оқизиб юбордилар.)


It is not except a reminder to the worlds. 	 У фақат оламлар учун эслатма, холос.


Does he not know that when that which is in the graves is overthrown, 	 У билмасми?! Қабрдагилар қўзғатилганда.


God has already ordained that you be absolved of such oaths. God is your patron. He is the All Knowing, the Wise One. 	 Батаҳҳиқ, Аллоҳ сизларга қасамларингизни бўшатишни шариатга киритди ва Аллоҳ сизнинг хожангиздир ва У ўта билувчи ва ўта ҳикматлидир.


The disbelievers say, "Do not listen to this Quran but make a lot of unnecessary noise while it is being read so that perhaps you will defeat it". 	 Куфр келтирганлар: «Бу Қуръонга қулоқ солманглар, унга халақит беринг, шоядки ғолиб бўлсангиз», дедилар.


His authority is over those only, who take him as patron and who join partners with Allah. 	 Унинг султони фақат уни дўст тутадиганларга ва у сабабли мушрик бўлганларга, холос.


If you give charity openly, it is good, but if you keep it secret and give to the needy in private, that is better for you, and it will atone for some of your bad deeds. 	 (Ушбу ояти каримада садақани ошкора қилиш ҳам, махфий қилиш ҳам мақталмоқда. Бу ҳақдаги бошқа оят ва шаръий далилларни жамлаб ўрганиб чиққан уламоларимиз хулоса қилиб айтадиларки, садақа фарз бўлса, уни ошкора қилиш яхши, чунки бу ҳолда Аллоҳнинг амрига тоат ошкора кўринади ва ҳақдор бўлмаган кишиларга ҳам тушиб қолиши мумкинлиги олди олинади.


On that Day, those who disbelieved and disobeyed the Messenger will wish that the earth were leveled over them. They will conceal nothing from God. 	 Ўша кунда куфр келтирганлар ва Расулга исён қилганлар ерга қоришиб кетишни истарлар ва Аллоҳдан ҳеч гапни яшира олмаслар.


And in Allah (Alone) let believers put their trust. 	 Мўминлар фақат Аллоҳгагина таваккал қилсинлар.


‘Felicitous is he who purifies himself, 	 Батаҳқиқ, ким пок бўлса, ютуқ топадир.


So believe in God and the messenger, the gentile Prophet, sent by Him, who believes in God and His messages. 	 Аммо Ислом Пайғамбари Муҳаммад (с. а. в.) бутун олам халқларига ва қиёматга қадар кечадиган замонларга Пайғамбар бўлиб келдилар. У кишининг шариатлари вақт ўтиши билан эскириб қолмайди, балки барча вақт ва маконга салоҳияти бор шариатдир.


Say, “I have no autonomy to benefit or hurt myself, except what Allah wills*; for every nation is a fixed promise; when their promise comes, they cannot postpone it nor can they advance it one moment. (* To empower me.) 	 Бунга ўтган умматлар, хусусан, Қуръони Каримда зикри келган умматлар ёрқин мисолдир. Баъзи уламоларимиз, умматларнинг ҳалокати фақат жисмоний бўлиши шарт эмас, маънавий ҳалокат ҳам шунга киради, дейдилар.)


and united their hearts. 	 Албатта, У ғолиб ва ҳикматли зотдир. (Инсоният тарихида турли халқлар, қабила-уруғлар ва миллатларни Исломчалик бирлаштирган тузум ёки мафкура йўқ.


Do not let the hostility of a group of people keep you away from the Sacred Mosque or make you express animosity. 	 Масжидул Ҳаромдан тўсгани учун бир қавмни ёмон кўришингиз уларга тажовузкор бўлишингизга олиб бормасин.


So they sacrificed her, though almost they did not. 	 Бас, уни сўйдилар. Сал бўлмаса, қилмасдилар.


Or have they taken to themselves gods from the earth who resurrect? 	 Ёки улар ердан худолар тутдилару ўшалар тирилтирурларми?


Had Allah wished they would not have ascribed partners [to Him]. 	 Агар Аллоҳ хоҳласа, ширк келтирмас эдилар.


And We did not find for most of them any covenant; but indeed, We found most of them defiantly disobedient. 	 Фосиқликнинг маъноси Аллоҳ чизиб кўрсатган чегарадан чиқишдир. Яъни, улар Аллоҳ кўрсатган йўлдан озган кимсалар сирасидан эдилар.)


O People who Believe! 	 Эй иймон келтирганлар! Исломга тўлиғича киринг.


Thus did We turn it upside down, and rained down upon them stones of what had been decreed. 	 Бас, Биз (бу шаҳарнинг) остини устин қилдик ва улар устига лойи қотган тошлар ёғдирдик.


Indeed, He knows best whatever is in the breasts. 	 Пайғамбаримиз (с. а. в.) кишиларга Қуръони Карим оятларини ўқиб бераётганларида, юқорида зикр қилинган ҳақиқатларни етказаётганларида, баъзи мушриклар, мен ҳам шу гапларга дахлдор бўлиб қолмай, дегандек, кўринмасликка уриниб, пусиб, бошини кўксига эгиб, беркинишга ҳаракат қилар эканлар. Оятда уларнинг қилмишлари, Аллоҳдан яширинишга уриниш, деб таърифланмоқда.)


And We have appointed none but the angels to be wardens of the Fire. 	 Дўзах соҳибларини фаришталардан қилганимиз ва уларнинг адади ҳам фақат кофирларни санаш учундир. Китоб берилганлар ишонч ҳосил қилишлари учундир.


They swear by Allah to you [Muslims] to satisfy you. 	 Улар сизларни рози қилиш учун Аллоҳнинг номи ила қасам ичарлар.


Ye will not be able to deal equally between (your) wives, however much ye wish (to do so). 	 Агар роса ҳаракат қилсангиз ҳам, хотинлар ўртасида адолатли бўла олмайсизлар. Бир йўла мойил бўлиб кетиб, (баъзисини) муаллақга ўхшатиб қўйманг.


Will ye choose him and his seed for your protecting friends instead of Me, when they are an enemy unto you? 	 У ўз Роббининг амридан чиқди. Энди сизлар Мени қўйиб уни ва унинг зурриётларини дўст қилиб оласизларми?!


He said, “My Lord, I fear that they will deny me.” 	 У: «Эй Роббим, улар мени ёлғончи қилишларидан қўрқаман.


And there were nine persons in the city who used to cause turmoil in the land and did not wish reform. 	 У шаҳарда тўққиз нафарли гуруҳ бор бўлиб, ер юзида бузғунчилик қилишар, ислоҳ қилмас эдилар. (Яъни, Солиҳ алайҳиссалом шаҳарлари Ҳижрда тўққиз кишидан иборат бир гуруҳ бўлиб, ўша гуруҳ аъзолари бузғунчилик, фасод ишлар билан шуғулланишарди.)


Say: "Yea, By my Lord, Ye shall surely be raised up: then shall ye be told (the truth) of all that ye did. 	 Сен: «Ундоқ эмас, Роббим билан қасамки, албатта қайта тирилтирилурсизлар, сўнгра қилган ишларингиздан хабардор қилинурсизлар.


What concern do you have regarding its explanation? (You are not bound to tell them) 	 Унинг зикрини сен қандоқ билардинг.


Do not set up with Allah another god, or you will sit condemned and forsaken. 	 Аллоҳ билан бирга ўзга илоҳни (шерик) қилма! Яна мазамматга учраб, чорасиз ўтириб қолмагин.


Yet, should any guidance come to you from Me, those who follow My guidance will not go astray, nor will they be miserable. 	 Агар Мен томонимдан сизга ҳидоят келганида, ким ҳидоятимга эргашса, адашмас ва бадбахт бўлмас.


To Allah belong the hosts of the heavens and the earth, and Allah is all-knowing, all-wise. 	 Ва осмонлару ернинг лашкари Аллоҳникидир. Ва Аллоҳ билувчи ва ҳикматли зотдир.


We let loose fertilizing winds, and bring water from the sky for you to drink; and you could not have stored it up for yourselves. 	 Инсон эса, Аллоҳ тайёр ҳолда унга осмондан тушириб берган сувни тўплаб олишга ҳам қодир эмас. Уни тўплашни ҳам булоқ, қудуқ, анҳор, ер ости кўллари ва бошқа воситалар орқали Аллоҳ таолонинг Ўзи амалга оширади.)


Yet We have not sent you but to give good tidings and to warn. 	 Биз сени фақат хушхабарчи ва огоҳлантиргувчи этиб юборганмиз, холос.


Each -- He knows its prayer and its extolling; and God knows the things they do. 	 Ҳар бири ўз дуоси ва тасбиҳини, батаҳқиқ, билмишдир. Аллоҳ нима амал қилишларини ўта билгувчидир.


The Day of Decision is the appointed time for all. 	 Шунинг учун ҳам « ажратиш куни « деб номланган. Ана ўша кун ҳамманинг қайта тирилиши ва тўпланиши учун белгиланган вақтдир.)


Lo! that would be a great sin. 	 Зеро, бу катта гуноҳ бўлади.


Wherefore they tasted the evil consequence of their affair, and the end of their affair was loss. 	 Бас, улар ўз ишларининг ёмонлигини тотиб кўрдилар ва ишларининг оқибати ютқизиқ бўлди.


Go with My signs, both of you. 	 Бас, иккингиз Бизнинг оят-мўъжизаларимиз ила боринглар.


We have been unjust to ourselves, and if Thou forgive us not, and have (not) mercy on us, we shall certainly be of the losers. 	 Агар Сен бизни мағфират қилмасанг ва бизга раҳм қилмасанг, албатта, зиён кўрганлардан бўламиз», дедилар.


And hearken thou: the Day whereon the caller will call from a place quite near. 	 Нидо қилувчи яқин жойдан нидо қилган кунда, қулоқ ос. («Нидо қилувчи — фаришта Исрофил алайҳиссаломдир.)


To kill them is certainly a great sin. 	 (Жоҳилият даврида арабларда фақирлик ва очликдан қўрқиб фарзандни тириклай кўмиб юбориш одати бор эди.)


No soul is aware of what it will achieve tomorrow and no soul knows in which land it will die. 	 Ҳеч бир жон қайси ерда ўлишини ҳам билмас. Албатта, Аллоҳ ўта билгувчи ва ўта хабардордир.


Different traditions existed in the past. 	 Сиздан олдин суннатлар қолган.


And similar torments of diverse kinds. 	 Ва бошқа унинг шаклидаги қўша-қўша(азоб)ларни ҳам.


And Allah heareth and knoweth all things. 	 Шундай бўлгандан кейин «Динга мажбур қилиш йўқ». Ҳар кимга Аллоҳ ақл берган, ўзига керак йўлни танлаб олсин.)


Roast therein To-day for that ye have been disbelieving. 	 Куфр келтириб ўтганингиз туфайли бугунги кунда унга киринг!


Indeed, those whom the angels take [in death] while wronging themselves - [the angels] will say, "In what [condition] were you?" 	 Ўзига зулм қилувчи ҳолида жони олинаётганларга фаришталар: «Нима қилаётган эдинглар?» дерлар. Улар: «Ер юзида бечора эдик», дерлар.


Honest recorders. 	 Улар ҳурматли, ёзиб тургувчилардир.


Is he who is hurled into the Fire better, or he who cometh secure on the Day of Resurrection? 	 Нимани хоҳласангиз, қилаверинг. Албатта, У зот нима қилаётганингизни кўриб тургувчидир.


He, only He, is the Hearer, the Seer. 	 Албатта, Унинг Ўзи ўта эшитгувчи, ўта кўргувчи зотдир.


and the birds, too, gathered each obedient to him. 	 (Аллоҳ таоло Довудга алайҳиссалом қушларни ҳам тўп-тўп қилиб, бўйсундириб қўйган эди. Улар ҳам у кишига қўшилиб, Аллоҳ таолога эртаю кеч тасбиҳ айтар эдилар.)


He will forgive you your sins and bring you into Gardens underneath which rivers flow, and pleasant dwellings in Gardens of Eden. 	 Ана шунда, У зот гуноҳларингизни кечирур ва сизларни адн жаннатидаги остидан анҳорлар оқиб турган боғларга ва яхши масканларга киритур.


For surely, We were not away from them. 	 Ҳолбуки, Биз ғойиб бўлмаган эдик.


Surely those who believe (in the truths revealed in the Book) and do righteous deeds their Lord will guide them aright because of their faith. 	 Албатта, иймон келтирганлар ва яхши амаллар қилганларни Роббилари иймонлари сабабли ҳидоятга бошлайдир.


Satan said: “My Lord, then grant me respite till the Day that they are raised up.” 	 У: «Эй Роббим, менга улар қайта тирилтирилажак кунгача муҳлат бергин!» деди.


When He wills a thing He has only to say: "Be," and it is. 	 Қачон бирон нарсани ирода қилса, Унинг иши «Бўл» демоқликдир, холос. Бас, у нарса бўлур.


Be wary of Allah and know that Allah has knowledge of all things. 	 Ҳикмат–Пайғамбар алайҳиссаломнинг суннатлари. Бу нарсаларни доимо эсда тутиш, улар асосида илоҳий кўрсатмаларга амал қилиб яшашгина инсонга бахт келтиради, шу жумладан, оилавий ҳаётда ҳам.)


Covering the people; this is a painful torment. 	 У одамларни ўраб олур. Бу аламли азобдир.


Surely there are signs in this for those who endeavour and are grateful. 	 Албатта, бунда ҳар бир ўта сабрли ва ўта шукрли учун оят-белгилар бордир.


Allah wants to lighten your burdens, for man was created weak. 	 (Яратувчининг Ўзи, заиф яратилган, деб тургандан кейин, шу заиф инсонга йўл кўрсатишда Аллоҳ таоло оғирликни хоҳлармиди? Йўқ, у енгилликни хоҳлайди.)


That is an alleviation from your Lord and a mercy so whosoever shall transgress thereafter, for him there shall be a torment afflictive. 	 Лекин ояти каримага биноан, одам ўлдирган шахсни қасос учун, албатта, ўлдириш шарт эмас, балки ўликнинг эгалари кечиб юборса, ўлдирмай қўйиб юборса, ўрнига хун пули олса ҳам бўлади. Бунда ўлик эгаси ҳақини яхшилик билан сўраши лозим, айбдор тараф ҳам уларнинг ҳақини яхшилик билан адо этиши зарур.)


This is how We let it pass through the hearts of the guilty: 	 Биз у(Қуръон)ни жиноятчилар қалбларига ана шундай йўлладик. (Улар уни эшитадилар, маъноларини тушунадилар, аммо иймон келтирмайдилар.)


The Messenger has brought you the truth from your Lord, so believe for your own good. 	 Батаҳқиқ, сизларга Роббингиздан ҳақ ила Пайғамбар келди. Бас, иймон келтиринг, ўзингизга яхши бўладир.


So in the morning there was nothing but their empty dwellings to be seen. 	 Жиноятчи қавмларни шундоқ жазолайрмиз. (Од қавмига юборилган шамол алоҳида азоб шамоли эди.


We sent you only as a herald of good news and a warner. 	 Биз сени фақат хушхабарчи ва огоҳлантиргувчи этиб юборганмиз, холос.


On the Day when every soul will come pleading for itself and when every soul will be recompensed in full for what it did they shall not be wronged. 	 У кунда ҳар жон ўзи ҳақида тортишиш учун келур ва ҳар бир жонга амалига яраша вафо қилинур ҳамда уларга зулм этилмас. (Яъни, қиёмат кунида ҳар ким ўзини ўйлаб, ўзини азобдан қутқазиш пайидан бўлиб қолади.


Thou art the clement one, the right-minded.' 	 (Мадян аҳолисининг бу гапи ҳозирги жоҳилият аҳлининг Исломга даъват қилувчига: «Намозингни ўқисанг-чи бизнинг ишларимизга аралашмасдан», деган гапларининг худди ўзи.)


Do they not know that Allah only accepts repentance of His bondmen and He takes the charity* and that Allah only is the Most Acceptor of Repentance, the Most Merciful? (* into His control.) 	 Улар, албатта, Аллоҳ Ўз бандаларидан тавбани қабул қилишини ва садақаларни олишини ва, албатта, Аллоҳнинг Ўзи тавбаларни кўплаб қабул қилгувчи ва раҳмли зот эканини билмайдиларми?


It is He who sends down water from the sky. 	 У осмондан сув нозил қилган Зотдир.


Noah cried, "Today there is no refuge for anyone from God's command except for those to whom He shows mercy!" 	 Магар кимни раҳм қилсагина (сақлар)», деди. Шунда ораларини тўлқин тўсди ва у(ўғил) ғарқ бўлганлардан бўлди.


And the parable of an evil word is that of an evil tree uprooted from the surface of earth having no stability. 	 Аммо унинг на ерга чуқур илдиз отган томири, на осмонга кўтарилган шохлари ва на меваси бор. Шунга ўхшаб, куфрнинг ҳам асли мустаҳкам эмас.


They solemnly swear that if a warner were to come to them, they would certainly have been better guided than any other nation. 	 Улар жон-жаҳдлари билан, агар ўзларига огоҳлантирувчи келса, ҳар қандай умматдан кўра ҳидоятли бўлишлари ҳақида Аллоҳ номи ила қасам ичар эдилар. Қачонки огоҳлантирувчи келганида, уларда нафратдан бошқани зиёда қилмади.


Saying: we feed you only for the sake of Allah; we desire not from you any recompense or thanks. 	 «Албатта, Биз сизларни фақат Аллоҳнинг розилиги учун овқатлантирамиз. Бунинг эвазига сизлардан мукофот ёки ташуккур хоҳласмиз.


Worship at fixed times hath been enjoined on the believers. 	 Аммо бу ояти каримада бу иш ҳавф намозидан кейин, айниқса, зарур экани таъкидланмоқда. Ўтирганда ҳам, турганда ҳам, ёнбошлаганда ҳам, яъни, ҳамма ҳолатларда Аллоҳ таолони зикр қилиб, ундан душман билан бўладиган жангда ғалаба-нусрат сўралади.)


I gave these and their forefathers some enjoyment, until the truth and a manifest messenger came to them. 	 Мен эса, анавиларни ва уларнинг ота-боболарини, то уларга ҳақ ҳамда очиқ-ойдин Пайғамбар келгунча фойдалантирдим.


until you reach your graves. 	 То қабрларни зиёрат қилгунингизча


That is indeed an odd thing!’ 	 (Иброҳимнинг (а. с.) ҳам аёлларининг ҳам ёши ўтиб қолган эди.)


O men, remember God's blessing upon you; is there any creator, apart from God, who provides for you out of heaven and earth? 	 Аллоҳнинг сизга берган неъматларини эсланг! Аллоҳдан бошқа сизларга осмон ва ердан ризқ берадиган холиқ борми?


save an old woman among those that tarried; 	 Магар бир кампиргина (азобда) қолгувчилардан бўлди.


Who had denied and turned away. 	 Ўша ёлғонга чиқарган ва юз ўгирган эди.


But Allah chooseth of His messengers whom He will, (to receive knowledge thereof). 	 Агар иймон келтирсангиз ва тақво қилсангиз, сизларга улуғ ажр бордир. (Ушбу оятда Аллоҳ таоло мўминларни мунофиқларга аралаш бўлиб юраверишларига қўйиб қўймаслигини, балки ҳақиқий мўминни мунофиқдан ажратиб олишни айтмоқда.


Who hinder (people) from Allah's way and seek to make it crooked, and they are disbelievers in the hereafter. 	 Чунки дўзах эгалари ўзлари билан ўзлари овора. Бу дунёда кофирлар Аллоҳнинг охирати, жаннати ва дўзахига, уларда азоб-уқубат, роҳат-фароғат бўлишига иймон келтирган мўминлар устидан кулган эдилар.


(Iblis) said: "I am not one to prostrate myself to man, whom Thou didst create from sounding clay, from mud moulded into shape." 	 У: «Сен қуруқ лойдан, ўзгартирилган қора балчиқдан яратган башарга сажда қила олмасдим», деди.


it is He who has made night and day succeed each other, a sign for those who would take heed and would be grateful. 	 У ибрат олмоқни ирода қилган ва шукр қилмоқни ирода қилган киши учун кеча-кундузни бирин-кетин қилган Зотдир.


Immaculate is He! 	 Икром этилган бандалардирлар. (Яъни, мушриклар, Аллоҳ фаришталарни қиз қилиб олди, дедилар.


It is no sin for you that ye seek the bounty of your Lord (by trading). 	 Одамлар ўртасида ҳажга борган киши тижорат билан ёки бошқа бирор касб билан шуғулланса бўлмайди, деган тушунча бор эди. Имом Насафий ривоят қилишларича, бир қавм: «Ҳаммоллик ва тожирлик қилган одамнинг ҳажи ҳаж бўлмайди», деган гапни тарқатганида, шу оят нозил бўлган экан.


Enter the gates of Gehenna (Hell) to be in it for ever. 	 Бас, мутакаббирларнинг қайтар жойи қандоқ ҳам ёмон! (Бу дунёда мутакаббирлик билан динни инкор қилганингиз, одамларни дин йўлидан қайтариб, адаштирганингиз учун жаҳаннам эшикларидан киринг.


Had the People of the Book observed the Torah and the Gospel, and all that had been revealed to them from their Lord, sustenance would have been showered over them from above and risen from beneath their feet. 	 (Албатта, иймон ва тақво Аллоҳ таолодан нозил бўлган Таврот ва Инжилни, бошқа илоҳий китобларни, жумладан, Қуръони Каримни ҳаётга татбиқ этишни тақазо қилади. Таврот ҳам, Инжил ҳам Муҳаммадга (с. а. в.) иймон келтиришга, у кишининг динига киришга амр қилган.


Say, "The Fire of Hell is far hotter." If only they could understand. 	 Улар бу дунёнинг арзимаган иссиғидан қочишмоқдаю, аммо ўзларини охиратнинг ашаддий иссиғига дучор қилишмоқда.)


None of them but denied the messengers, so My retribution was deserved. 	 Барчалари, албатта, Пайғамбарларни ёлғончи қилдилар. Бас, Менинг иқобим ҳақ бўлди.


And be not as those who forgot Allah, wherefore He caused them to forget their own souls. 	 Ана ўшалар, фосиқдирлар. (Аллоҳни унутган одам бу дунёда уни олий мақом билан боғлаб турувчи алоқани йўқотади.


Nay! man desires to give the lie to what is before him. 	 Балки инсон келажакда фисқу фужур қилишни хоҳлайдир.


Him halloweth whatsoever is in the heavens and the earth, and He is the Mighty, the Wise. 	 Осмонда бўлсин, ерда бўлсин, дунёдаги барча нарсалар Аллоҳ таолони поклаб ёд этади, лекин биз уларнинг тасбиҳини тушунмаймиз. У Аллоҳ ғолибдир ва ҳаким-барча ишларни ҳикмат билан қилувчи зотдир.)


Then shall every soul be paid what it earned, and none shall be dealt with unjustly. 	 Сўнгра ҳар бир жон қилганига яраша тўлиқ оладир. Уларга зулм қилинмас.


And We transported the Descendants of Israel across the sea, therefore Firaun and his army pursued them with rebellion and injustice; until when the drowning overcame him he cried, “I accept faith that there is no True God except the One in Whom the Descendants of Israel believe, and I am a Muslim.” 	 Бас, Фиръавн ва унинг аскарлари ҳаддан ошган ва туғён қилган ҳолда уларни таъқиб этдилар. Токи унга ғарқ бўлиш етганида: «Бани Исроил иймон келтирган зотдан ўзга илоҳ йўқлигига иймон келтирдим ва мен мусулмонларданман», деди.


So would you perhaps, if you turned away, cause corruption on earth and sever your [ties of] relationship? 	 Эҳтимол, (иймондан) юз ўгирсангиз, ер юзида фасод қилиб, қардошлик ришталарини узарсиз?! (Бу оятда иймондан юз ўгириб, жоҳилиятга қайтишдан келадиган бу дунёдаги зарарлар эслатилмоқда.)


I do not ask any payment for my preaching. 	 Мен сизлардан бунинг учун ҳақ-ажр сўрамасман.


He said, ‘What is your business?’ 	 У: «Сизларга не бўлди?» деди.


That He may forgive some of your sins and prolong your term till an appointed time. 	 У сизларнинг гуноҳларингиздан мағфират қиладир ва сизни белгиланган ажалгача қўйиб қўядир. Агар билсангиз, албатта, Аллоҳнинг ажали орқага сурилмайдир», деди.


And Ad and Firon and Lut's brethren, 	 Од, Фиръавн, Лут биродарлари.


There are some who say: "Give us, O Lord, in the world;" but they will forego their share in the life to come. 	 Одамлардан баъзилари: «Роббимиз бизга бу дунёда бергин», дейди ва унга охиратда насиба йўқдир.


And, of a surety, to all will your Lord pay back (in full the recompense) of their deeds: for He knoweth well all that they do. 	 Албатта, Роббинг ҳаммага амалларига яраша тўлиқ вафо қилур. Чунки У қилаётган нарсаларидан хабардордир.


Ye follow nothing but conjecture: ye do nothing but lie." 	 Аллоҳнинг хоҳиши ичида, ширк келтиринг, баъзи нарсаларни ҳаром қилинг, деган хоҳиш йўқ. Ёки, менинг ғойиб, ҳеч ким билмайдиган хоҳишларимни излаб топиб, ўшанга амал қилинг, дегани ҳам йўқ.)


Say, "The truth has come. 	 Сен: «Ҳақ келди!


He sets forth for you a parable from your own lives. 	 Сизларнинг қўлингиздаги (қулларингиз)дан Биз сизга ризқ қилиб берган нарсада шерикларингиз бор-у, сизлар у(ризқ)да тенг бўлиб, улар ҳақида ҳам ўзингиздан ҳаққингизда қўрққанингиздек қўрқасизми?! Ақл юритадиган қавмлар учун оятларни ана шундай муфассал қилиб борурмиз.


Nor were you among the people of Median, reciting Our revelations to them. 	 Сен Мадянда туриб, уларга оятларимизни тиловат қилиб берганинг йўқ.


And they give food in spite of love for it to the needy, the orphan, and the captive, 	 (Аброрларнинг хислати нима экан! Улар ҳаттоки ўзларига таом керак бўлиб, ҳожатлари тушиб турса ҳам, мискин, етим, асирларни ўзларидан устун қўйиб, таомни уларга берадилар.)


Example: user@hotmail.com 	 Масалан: user@hotmail.com


He has brought the truth and confirmed the other messengers. 	 У ҳақни келтирди ва Пайғамбарларни тасдиқ қилди.


Then, when a clear sura is sent down, and therein fighting is mentioned, thou seest those in whose hearts is sickness looking at thee as one who swoons of death; but better for them would be 	 Вақтики, аниқ сура нозил қилиниб, унда уруш зикр қилинса, қалбларида касали борларни сенга жон бераётганнинг қарашидек қараётганини кўрасан.


The day the sky will tremble, 	 У кунда осмон ларзага келиб чайқалур.


And We have not sent you (O dear Prophet Mohammed – peace and blessings be upon him) except as a Herald of glad tidings and warnings. 	 Биз сени фақат хушхабарчи ва огоҳлантиргувчи этиб юборганмиз, холос.


Beware, then, of disobeying Allah to Whom you shall all be mustered. 	 Ҳузурида тўпланадиганингиз Аллоҳга тақво қилинг.


In fact you are not generous to the orphans, 	 Балки Сизлар етимларни икром қилмассизлар.


then We made this drop into a clot, then We made the clot into a lump, then We made the lump into bones, then We clothed the bones with flesh, and then We caused it to grow into another creation. 	 Сўнгра нутфадан алақа яратдик, алақадан чайналган гўшт яратдик, чайналган парча гўштдан суяк яратдик, бас, суякка гўшт қопладик, сўнгра уни бошқа бир жонзот этиб пайдо қилдик.


Deprived (of all joys) will be the inmates of Hell. 	 Йўқолсин дўзахийлар!


Those are they for whom is naught in the Hereafter save the Fire. 	 Ана ўшаларга охиратда дўзах оловидан бошқа ҳеч вақо йўқдир.


And when Moses returned to his nation, angry and sorrowful, he said: 'Evil is what you have done in my absence! 	 Қачонки Мусо ўз қавмига ғазабланган ва афсус қилган ҳолида қайтганида: «Менинг кетимдан қандай ҳам ёмон халифа бўлдингиз.


And they had planned their plan, but with Allah is [recorded] their plan, even if their plan had been [sufficient] to do away with the mountains. 	 (Кофир-мушриклар Пайғамбарга (с. а. в.), мўминларга, динга қарши қўлларидан келган барча макрларни қилдилар. Аммо уларнинг макрлари ҳар қанча кучли ҳатто тоғларни йўқ қилиб юборадиган даражада бўлмасин, ҳеч нарса қила олмайдилар.


We have not taught him (Prophet Muhammad) poetry, nor does it become him. 	 Биз унга шеърни таълим берганимиз йўқ. Ва бу унинг учун тўғри ҳам келмайди.


Those with whom you have made an agreement, give them their share. 	 (Яъни, ҳар бир одамнинг қариндошлари меросхўри бўлади. У ота-онаси ва қариндошларидан мерос олганидек, ундан ҳам болалари ва қариндошлари мерос олади.


Then when the heaven is rent asunder, and it becomes rosy or red like red-oil, or red hide. 	 Осмон ёрилиб, қирмизи мойга айланган вақтда...


If you fear that you might not treat the orphans justly, then marry the women that seem good to you: two, or three, or four. 	 Агар етимларга адолат қила олмасликдан қўрқсангиз, ўзингизга ёққан аёллардан иккитами, учтами, тўрттами никоҳлаб олинг. Агар адолат қила олмасликдан қўрқсангиз, биттани (олинг) ёки қўлингизда мулк бўлганлар билан (кифояланинг).


Said the other, 'I dreamed that I was carrying on my head bread, that birds were eating of. 	 Бошқаси эса: «Мен бошимда нон кўтариб юрибман, қуш ундан емоқда», деди. «Бизга бунинг таъбирини хабар қил.


On a path that is straight, -- 	 Сироти мустақиймдасан.


Never shall you find any change in the Way of Allah. 	 Зафр доим мўминларга ёр бўлади. Тўғри, зафар кечикиши, ортга сурилиши ёки вақтинчалик мағлубиятлар бўлиши мумкин.)


Indeed, the hours of the night are more effective for concurrence [of heart and tongue] and more suitable for words. 	 Албатта, кечасиги ибодат кўпроқ мувофиқ келадир ва қироати тўғрироқ бўладир.


The folk of Noah before them denied (their messenger) and (so did the tribe of) A'ad, and Pharaoh firmly planted, 	 Улардан олдин ҳам Нуҳ қавми, Од, қозиқлар эгаси Фиръавн ҳам ёлғончи қилган.


They replied, "We have been sent to a sinful people 	 Улар: «Албатта, биз жиноятчи қавмга юборилганмиз.


Until the Inevitable came upon us.” 	 Токи бизга ўлим келгунича», дерлар.


'But if you cry me lies, nations cried lies before you; and it is only for the Messenger to deliver the Manifest Message.' 	 Агар сизлар ёлғончи қилсангиз, бас, сиздан олдинги умматлар ҳам ёлғончи қилганлар. Пайғамбар зиммасида очиқ-ойдин етказишдан бошқа нарса йўқ.


Those who fear their Lord shall have gardens through which rivers flow, wherein they will abide forever: and a goodly welcome from their Lord. 	 Лекин Роббиларига тақво қилганлар учун остидан анҳорлар оқиб турган жаннатлар бўлиб, унда абадий қолурлар. Бу Аллоҳдан зиёфатдир.


Say, “I am not different from the other messengers; and I do not know what will be done with me, or with you. 	 Сен:»Мен биринчи Пайғамбар эмасман, менга ва сизларга нима қилинишини билмайсман. Фақат, ўзимга ваҳий қилинаётган нарсагагина эргашурман.


Do you not love that Allah should forgive you? 	 Шунда Аллоҳ таоло қуйидаги оятни нозил қилди. Абу Бакр (р. а.) дарҳол: «Ҳа!


Then he took a glance at the stars. 	 У юлдузларга бир назар солди


Do not, then, follow your own desires lest you keep away from justice. 	 Ҳавои нафсга эргашиб, адолатсизлик қилманг. Агар тилингизни бурсангиз ёки юз ўгириб кетсангиз, албатта, Аллоҳ нима қилаётганингиздан хабардордир.


So let him not get you both out of Paradise, so that you be distressed in misery. 	 Яна у икковингизни жаннатдан чиқариб, бадбахт бўлиб қолмагин.


as an ordinance from Us. 	 Биз томонимиздан бўлган амрга биноан.


Allah will find a way out for him who fears Allah, 	 Ким Аллоҳга тақво қилса, У зот унинг йўлини очиб қўюр.


Those who join not (in worship) partners with their Lord; 	 Ва Роббиларига ширк келтирмайдиганлар.


When Moses brought them Our manifest signs, they said, ‘This is nothing but concocted magic. 	 (Кўзларига кўриниб турган мўъжизани, кўзбўямачилик, сеҳрдан ўзга нарса эмас, у уйдирмадир, дедилар. Аллоҳнинг Пайғамбарига қарши, Аллоҳнинг мўъжизаларига қарши бундай гапни айтишга бирор далил-ҳужжатлари бормиди?


And no question do they bring to thee but We reveal to thee the truth and the best explanation (thereof). 	 Улар сенга бирор масал келтирсалар, Биз, албатта, сенга ҳақни ва гўзал шарҳини келтирамиз.


Surely it is a tree that-grows in the bottom of the hell; 	 Дарҳақиқат, у бир дарахт бўлиб, дўзах қаъридан чиқур.


And all the praises and thanks be to Allah, the Lord of the 'Alamin (mankind, jinns, and all that exists). 	 Оламларнинг Робби Аллоҳга ҳамдлар бўлсин.


“Bring me blocks of iron.” 	 Менга темир парчаларини келтиринг», деди.


Then his Lord sent commands to Adam and turned towards him: Indeed He is compassionate and kind. 	 Бас, Одам ўз Роббисидан сўзларни қабул қилиб олди, кейин У зот унинг тавбасини қабул қилди. Албатта, У тавбани қабул қилувчи ва раҳмли зотдир.


Only a mosque whose foundations have been laid from the very first on godliness is worthy of your visiting it. 	 Албатта, биринчи кундан тақво асосида қурилган масжидда турмоқлигинг ҳақдир.


That is the manifest success! 	 Ана ўшанинг ўзи очиқ-ойдин ютуқдир.


Lo! the guilty never are successful. 	 Албатта, жиноятчилар нажот топмаслар.


If any one of the polytheists seeks asylum with you, grant him asylum so that he may hear the word of God; then convey him to a place of safety. 	 Агар мушриклардан биронтаси паноҳ сўраса, унга паноҳ бер, токи у Аллоҳнинг каломини эшитсин. Сўнгра уни омонлик жойига етказиб қўй.


But as for him who has faith and acts righteously, he shall have the best reward, and we will assign him easy tasks under our command.’ 	 Аммо иймон келтириб яхши амаллар қилганларга эса, уларга гўзал мукофот бордир ва унга ўз ишимиздан осонини айтурмиз», деди.


And he will look and see him in the midst of the Hellfire. 	 Бас, ўзи қараб, уни дўзахнинг ўртасида кўрди.


No soul shall be burdened beyond its capacity. 	 Ҳеч бир жонга имкондан ташқари таклиф бўлмайди.


On that day no intercession availeth save (that of) him unto whom the Beneficent hath given leave and whose word He accepteth. 	 У кунда Роҳман унга изн берган ва сўзидан рози бўлганлардан бошқанинг шафоати фойда бермас.


and our duty is only to communicate in clear terms.’ 	 Бизнинг зиммамизда очиқ-ойдан етказишдан бошқа нарса йўқ», дедилар.


Verily those who disbelieve from among the people of the Book and the associaters shall be cast into the Hell-fire, as abiders therein. 	 Албатта, аҳли китоб ва мушриклардан бўлган куфр келтирганлар жаҳаннам ўтидадурлар, у ерда абадий қолурлар.


They are the dwellers of hell wherein they will live forever. 	 Ана ўшалар дўзах эгаларидир. Улар унда абадийдирлар.


God is Gentle towards you, Most Compassionate. 	 Ва, албатта, Аллоҳ сизларга шафқатли ва раҳмлидир.


We are Able to withdraw it. 	 Ана шу қурғоқчилик ҳодисалари ҳам Аллоҳ таолонинг қудратига далолат қилади. Улар ҳам одамларни иймонга чақирадиган ибратли нарсалардир.)


When it descends into their courtyard, it will be terrible for those who have already been warned. 	 Қачонки, у уларнинг ҳовлисига тушганида, огоҳлантирилганларнинг тонги жуда ёмон бўлур.


Certainly Allah was well pleased with the believers when they swore allegiance to you under the tree, and He knew what was in their hearts, so He sent down tranquillity on them and rewarded them with a near victory, 	 Бас, уларнинг қалбларидагини билди, уларга сокинликни туширди ва яқин фатҳ ила мукофатлади. (Аллоҳ таолонинг Ўзи каломи покида Ҳудайбияда Пайғамбар алайҳиссаломга байъат қилган бир минг тўрт юз соҳабаи киромлардан рози эканлигини эълон қилиб турибди.


How then, when they are seized by misfortune, because of the deeds which they hands have sent forth? Then their come to thee, swearing by Allah: "We meant no more than good-will and conciliation!" 	 Энди қилган нарсалари туфайли уларга мусибат етгандан сўнг сенга келиб, Аллоҳ ила қасам ичиб: «Биз фақат яхшилик ва тавфиқни хоҳлаган эдик», дейишлари қандай бўлди?


He Guides therewith whom He pleases and whomever Allah sends astray, for him there is no guide. 	 Улар Қуръон тиловатидан, ундаги маънолардан жуда қаттиқ таъсирланадилар. Огоҳлантирувчи, таҳдид қилувчи оятлар келганида хавфдан, қўрқинчдан баданлари титрайди, яхши ваъда ва раҳмат оятлари келганида умидворликдан баданлари ва қалблари юмшайди, Аллоҳнинг зикрига яна ҳам кўпроқ бериладилар.


O ye chiefs! give me an answer in regard to my vision if a vision ye are wont to expound. 	 (Миср подшоҳининг «кўрмоқдаман» деб айтишидан мазкур тушни бир эмас, бир неча марта кўрганлиги маълум бўлади. У фақат шу тушни кўраверганидан кейин аъёнларини тўплаб, уларга тушини айтган ва таъбир қилишларини сўраган.)


To our Lord we will return. 	 Албатта, биз Роббимизга қайтгувчимиз.


"No," he said. "It was done by that chief of theirs. 	 У: «Йўқ, буни манави, уларнинг каттаси қилди.


You may defer any of them you wish, and receive any of them you wish. 	 Улардан хоҳлаганингни нари қўйиб, хоҳлаганингни Ўзингга олурсан. Ўзинг четлатганлардан бирортасини истасанг, сенга гуноҳ бўлмас.


They said, "We have given you good tidings in truth, so do not be of the despairing." 	 Улар: «Биз сенга ҳақ ила башорат бердик. Бас, сен ноумид бўлувчилардан бўлма», дедилар.


God creates whatever He wills. 	 Аллоҳ Ўзи хоҳлаган нарсани яратур.


Remember, there is neither fear nor regret for the friends of God. 	 Огоҳ бўлингким, Аллоҳнинг дўстларига хавф йўқдир ва улар хафа ҳам бўлмаслар.


But for the Favor of Allah I should have surely been among those who were arraigned (with you in Hell). 	 Агар Роббимнинг неъмати бўлмаганида, мен ҳам (дўзахга) ҳозир қилинганлардан бўлур эдим.


Those who have faith and do righteous deeds will be admitted into gardens with streams running in them, to remain in them [forever], by the leave of their Lord. 	 Ва иймон келтириб, амали солиҳ қилганлар остидан анҳорлар оқиб турган жаннатларга киритилурлар. Унда Роббилари изни ила абадий қолурлар.


They are listeners to lies and devourers of the unlawful. 	 Ундай жамиятда рост ва тўғри сўзли одам ақлдан озган ва ғариб саналади. Чунки у яшаб турган жамиятда рост сўзни фақат ёлғон топа олмай қолганларидагина, ноиложликдан гапирадилар.


As for the Zakah that you give, seeking with it Allah's good pleasure, that is multiplied manifold. 	 Рибо бир одам иккинчисига маълум муддатга маълум миқдор пулни устига фоиз қўйиб қайтариш шарти ила беришидир. Аллоҳ таоло рибони ҳаром қилган, ҳаром нарса қанча кўп бўлса ҳам, зиёда бўлмайди.


[It is] just as when your Lord brought you out of your home [for the battle of Badr] in truth, while indeed, a party among the believers were unwilling, 	 Ушбу икки иш - ўлжани бўлиш ва ғазотга чиқишнинг бир-бирига ўхшашликлари бор. Ўлжа тақсимоти бир гуруҳ мўминларга ёқмаганидек урушга чиқиш ҳам баъзи бир мўминларга ёқмаган эди.)


(Or have you heard) of the one who, on passing through an empty and ruined town, said, "When will God bring it to life?" 	 Ёки шифтлари устига қулаган қишлоқдан ўтган кишига ўхшашни кўрмадингми? У: «Аллоҳ буни ўлимидан кейин қандай тирилтиради?» деди.


Such is Paradise which We will give as inheritance to those of Our servants who are devout. 	 У жаннат, бандаларимиздан тақводор бўлганларига мерос қилиб берадиган жаннатимиздир.


And with them will be chaste females, restraining their glances (desiring none except their husbands), with wide and beautiful eyes. 	 Олдиларида кўзларини (бегоналардан) тийгувчи шаҳло кўзлилар бордир.


and a food that chokes, and a grievous chastisement. 	 Ва (томоққа) тиқиладиган таом ва аламли азоб бор.


So celebrate the Name of your Lord and dedicate yourself to Him with total dedication. 	 Ва Роббингнинг исмини зикр эт ва Унинг ибодатига бутунлай ажралиб чиқ.


The only authority which he has is over his friends and those who consider things equal to God. 	 Унинг султони фақат уни дўст тутадиганларга ва у сабабли мушрик бўлганларга, холос.


(As a respect for them, because they will enter Paradise). 	 Ўнг тараф эгалари не(саодатлилар)дир?!


Rather, it is a trial, but most of them do not know. 	 Аллоҳ таоло ундан зарарни олиб, унга яна тинчлик-омонлик ва офиятни берса, у эски ҳолатига қайтади. Аллоҳ берган неъматни, тинчлик-омонлик, офият ва яхшиликларни ўз илмим, хатти-ҳаракатим билан топдим, деб даъво қила бошлайди.)


Background 	 Орқа фон


Certainly you have in the Apostle of Allah an excellent exemplar for him who hopes in Allah and the latter day and remembers Allah much. 	 Батаҳқиқ, сизлар учун–Аллоҳдан ва охират кунидан умидвор бўлганлар учун ва Аллоҳни кўп зикр қилганлар учун Расулуллоҳда гўзал ўрнак бор эди. (Пайғамбаримиз (с. а. в.) аҳзоб урушида ҳам, одатдагидек, энг гўзал намуналарни кўрсатдилар.


Tell me with knowledge, if you are truthful' 	 Аслида «ал-анъом» деб туя, сигир, қўй ва эчкига айтилади. Уларни жуфт–бир эркак ва бир урғочи ҳисоб қилинса, саккизта бўлади.)


Verily! The hearing, and the sight, and the heart, of each of those you will be questioned (by Allah). 	 Албатта, қулоқ, кўз ва дил — ана ўшалар, масъулдирлар.


They said: Put him off and his brother, and send collectors into the cities: 	 Улар: «Уни ва акасини қўйиб тургин-да, шаҳарларга тўпловчиларни юбор.


Worship God and reverence Him, and obey me. 	 Аллоҳга ибодат қилинглар, Унга тақво қилинглар ва менга итоат қилинглар.


And We verily gave grace unto Moses and Aaron, 	 Батаҳқиқ, Биз Мусо ва Ҳорунга неъмат бердик.


Do those who devise evil schemes feel secure that Allah will not make the earth swallow them, or the punishment will not overtake them whence they are not aware? 	 Макр ила ёмонликлар қилганлар, Аллоҳ уларни ерга ютқазиб юборишидан ёки уларга кутмаган томонларидан азоб келиб қолишидан хотиржам бўлдиларми?!


Bring down on us whatever torment with which you have been threatening us if what you say is true". 	 Энди, агар ростгўйлардан бўлсанг, бизга ваъда қилаётган нарсангни келтир», дедилар.


Shall I inform you (O people!) upon whom the Shayatin (devils) descend? 	 Сизларга шайтонлар кимга тушишини айтиб берайми?


Behold, We shall cast upon you a Weighty Word. 	 Албатта, Биз устингга оғир сўзни ташлармиз.


Not at all! 	 Йўқ!


Whoever ascribes falsehood to God despite of all the evidence is unjust. 	 Шундан кейин ҳам, кимки Аллоҳ ҳақида ёлғон тўқиса, бас, ана ўшалар золимлардир.


Let not the believers take the unbelievers for friends rather than believers; and whoever does this, he shall have nothing of (the guardianship of) Allah, but you should guard yourselves against them, guarding carefully; and Allah makes you cautious of (retribution from) Himself; and to Allah is the eventual coming. 	 Лекин дўст тутиш, ҳамма нарсани кофирга ишониб топшириб қўйиш мумкин эмас. Фақат бир ҳолатдагина, истисно тариқасида, юзаки равишда ўзини кофирга дўст қилиб кўрсатиши мумкин: «Магар улардан сақлансангиз».


So they travelled on. 	 Бас, улар юриб кетдилар.


God guides to His light whomever He wills. 	 Бошқа бирлари эса, «Аллоҳ осмонлару ерни вужудга келтиргувчидир», деганлар. Яна бошқалари, Аллоҳ таоло осмонлар ва ерни, яъни, борлиқни Ўз нуридан яратгандир, деган маънода тафсир қилганлар.


Then an enemy of Mine who was also the enemy of the child would pick it up from there. 	 (Мусонинг онаси Аллоҳ берган илҳом билан уни сандиққа солиб, сувга оқизиб юборади. Мусонинг Ўз кўзи остида вояга етиши учун душман Фиръавннинг уйига уни жойлаштирган, қалбига унинг муҳаббатини солган Зот онанинг фарзанд фироқида қийналишига ҳам барҳам берди.


He is Well-Acquainted with what you do. 	 (Қиёмат куни шундай даҳшатлики, кўзимизга энг салобатли, виқорли, мустаҳкам бўлиб кўринадиган улуғвор тоғлар ҳам жойидан кўчиб, титилиб, булутдай сузиб юради. Уларни кўрган одам, жойида турибди, деб ўйлайди, аслида эса, улар булутдек сузиб кетаётган бўлади.)


So remind by the Quran whoever fears My warning. 	 Бас, Қуръон ила азоб ваъдамдан қўрққанларни огоҳлантир.


So what is [the matter] with those who disbelieve, hastening [from] before you, [O Muhammad], 	 Куфр келтирганларга нима бўлдики, бўйинларини чўзиб сен томон шошмоқдалар?!


Therefore give them the glad tidings of a painful punishment. 	 Уларга аламли азобнинг «башоратини» бер.


The chiefs of the people of Fir'aun (Pharaoh) said: "This is indeed a well-versed sorcerer; 	 Фиръавн қавмидан бўлган зодагонлар: «Албатта, бу билимдон сеҳргардир!


they believe not in it, though the wont of the ancients is already gone. 	 Унга (Қуръонга) иймон келтирмаслар. Батаҳқиқ, аввалгиларнинг суннати-одати шундоқ ўтгандир.


If you do not support him [Muhammad], know that God did support him when those who denied the truth expelled him when the two of them were in the cave, he [Muhammad] told his companion, "Do not worry; for God is with us." 	 Агар сиз унга ёрдам бермасангиз, батаҳқиқ, Аллоҳ унга, куфр келтирганлар уни икки кишининг бири бўлган ҳолида чиқарганларида, нусрат берди. Улар икковлон ғорда турганларида, у шеригига, хафа бўлма, Аллоҳ, албатта, биз билан, деди.