Not a fruit comes forth from its sheath, nor does any female conceive nor give birth to a child but it is in His knowledge. 	 Барча меваларнинг гулкосаларидан чиқиши ҳам, ҳар бир урғочининг нимага ҳомиладор бўлиши ҳам, нимани туғиши ҳам фақат Унинг илми ила бўлур.


Lo! Thou knowest that which we hide and that which we proclaim. 	 Эй Роббимиз, албатта, Сенинг Ўзинг махфий тутган нарсамизни ҳам, ошкор қилган нарсамизни ҳам яхши биласан.


This is Eisa (Jesus), the son of Maryam; a true statement, in which they doubt. 	 (Баъзилар уни «худо» дедилар, баъзилар оналари Биби Марямни зинокорликда айбладилар. Бу қуруқ ва асоссиз сўзларга эмас, Аллоҳнинг ҳақ каломига ишониш керак.)


that God may forgive thee thy former and thy latter sins, and complete His blessing upon thee, and guide thee on a straight path, 	 Аллоҳ сенинг аввал ўтган гуноҳларингни ва кейингиларини мағфират этиши, неъматини батамом қилиши ва сени тўғри йўлга бошлаши учун.


Oft We have seen the turning of thy face to the heaven, wherefore We shall assuredly cause thee to turn towards the Qiblah which shall please thee. 	 Гоҳо юзингни осмонга тез-тез бурилганини кўрамиз. Бас, албатта, сени ўзинг рози бўлган қиблага қаратамиз.


Such are the people of truth, the Allah-fearing. 	 Ана ўшалар тақводорлардир.


They believe in Allah and the Last Day; they enjoin what is right, and forbid what is wrong; and they hasten (in emulation) in (all) good works: They are in the ranks of the righteous. 	 Улар Аллоҳга, охират кунига иймон келтирарлар, амри маъруф ва наҳйи мункар қиларлар ва яхшиликларга шошиларлар. Ана ўшалар аҳли солиҳлардандир.


‘Bring it back for me!’ 	 Уларни менга қайтаринг!» деди. Сўнгра уларнинг оёқ ва бўйинларини «силай» бошлади!


while he fears [Allah], 	 Ва (Аллоҳдан) қўрққан ҳолда бўлгандан эса...


Since the two scribes are sitting on each of his shoulders, he does not utter a word which is not recorded immediately by the watchful scribes. 	 Зотан икки кутиб олувчи ўнгда ва чапда ўтирган ҳолларида кутиб олурлар.


Indeed Allah was truly pleased with the believers when they swore allegiance to you beneath the tree – so He knew what was in their hearts – He therefore sent down peace upon them, and rewarded them with an imminent victory. 	 Бас, уларнинг қалбларидагини билди, уларга сокинликни туширди ва яқин фатҳ ила мукофатлади. (Аллоҳ таолонинг Ўзи каломи покида Ҳудайбияда Пайғамбар алайҳиссаломга байъат қилган бир минг тўрт юз соҳабаи киромлардан рози эканлигини эълон қилиб турибди.


As for those who sell the faith they owe to Allah and their own plighted word for a small price, they shall have no portion in the Hereafter: Nor will Allah (Deign to) speak to them or look at them on the Day of Judgment, nor will He cleans them (of sin): They shall have a grievous penalty. 	 Аллоҳнинг аҳдини ва ўз қасамларини арзон баҳога сотадиганлар, албатта, ана ўшаларга охиратда насиба йўқдир, қиёмат куни Аллоҳ уларга гапирмас, назар солмас ва покламас. Уларга аламли азоблар бор.


He said, “If you follow me, do not ask me about anything, until I myself make mention of it to you.” 	 У: «Агар менга эргашадиган бўлсанг, то ўзим зикр қилиб айтмагунимча бир нарса ҳақида сўрамагин», деди.


And a ban is laid on every town which We have destroyed, that they Shall not return. 	 Биз ҳалок қилган қишлоқ-шаҳарларнинг қайтмаслиги ҳаромдир. (Бу дунёдаги гуноҳлари учун йўқотиб юборилган шаҳар-қишлоқларнинг аҳолиси қиёмат куни жазоларини олиш учун қайтариладилар.


Lo! those who malign Allah and His messenger, Allah hath cursed them in the world and the Hereafter, and hath prepared for them the doom of the disdained. 	 Пайғамбарга (с. а. в.) озор бериш, ўша вақтда у зотга қарши чиқиш, жисмоний ва маънавий зарба бериш, шахсларига, оилалари ва умматларига нисбатан ёмонлик қилиш, иғво, бўҳтон қилишдан иборатдир. Ҳозирда ҳам худди шундай: ким у кишининг шахсларига, динларига, шариатларига, оилаларига, китобларига, суннатларига, умматларига тил теккизса, у зотга (с. а. в.) озор берган бўлади.)


He said, ‘Did you see?! 	 (Тушлик пайти балиқ ёдларига келса, уни тушириб қўйишгани маълум бўлади. Билъакс, унинг денгизга йўл олишидан йигит ажабланмас ҳам эди.


Say (unto them, O Muhammad): Travel in the land and see the nature of the sequel for the guilty! 	 Сен: «Ер юзида сайр қилинглар ва жиноятчиларнинг оқибати қандай бўлганига назар солинглар», деб айт.


And We placed it in a firm lodging 	 Бас, уни мустаҳкам қароргоҳга жойламадикми?


And call to mind when the brothers of Joseph conferred together and said: "Surely Joseph and his brother are dearer to our father than we are, although we are a group of so many. 	 Ўшанда улар: «Албатта, Юсуф ва унинг укаси отамизга биздан кўра маҳбуброқлар, ҳолбуки, биз кўпчиликмиз. Албатта, отамиз очиқ-ойдин адашувдадир», дедилар.


Say: "Not equal are things that are bad and things that are good, even though the abundance of the bad may dazzle thee; so fear Allah, O ye that understand; that (so) ye may prosper." 	 Сен: «Агар нопокнинг кўплиги сени ажаблантирса ҳам, пок билан нопок тенг бўла олмас, эй ақл эгалари, Аллоҳга тақво қилинг, шоядки нажот топсангиз», деб айт.


“O my son! If the evil deed is equal to the weight of a mustard-seed, and even if it is in a rock, or in the heavens, or wherever in the earth, Allah will bring it forth; indeed Allah knows all the minutest things, the All Aware.” 	 «Эй ўғилчам, албатта, у(амал) агар ачитқининг бир дона уруғича бўлсаю у бир қоя тош ичида ёки осмонларда ёхуд ерда бўлса ҳам, Аллоҳ уни келтирур. Албатта, Аллоҳ ўта лутфли ва ўта хабардор зотдир.


What is the matter with you? What sort of a judgement you impose! 	 Сизларга нима бўлди, қандай ҳукм чиқаряпсизлар?!


(We take our) colour from Allah, and who is better than Allah at colouring. 	 Ҳақиқий диндор шахсда унинг аломатлари яққол кўзга ташланиб туради. Шу маънода, инсон агар гўзал бўлиш учун турли бўёқлардан–дин ва тузумлардан бирини танлаши лозим бўлса, нимани танлаши керак?


And mention thou in the Book lsma'i; verily he was true in promise, and was apostle, prophet. 	 Ва китобда Исмоилни эсла. Албатта, у ваъдасига содиқ ҳамда Расул ва Набий бўлган эди.


Such is the Garden which We shall cause those of Our bondmen to inherit who have been God-fearing. *Chapter: 19 	 У жаннат, бандаларимиздан тақводор бўлганларига мерос қилиб берадиган жаннатимиздир.


They fold up their breasts in order to conceal from Allah; pay heed! 	 Албатта, У қалблардаги бор нарсаларни билгувчи зотдир. (Ушбу оятда жоҳилият аҳлининг кулгили ҳолатларидан бири ҳақида сўз кетмоқда.


I shall withdraw from you and all that you call upon beside Allah. I shall only call upon my Lord. 	 Мен сизлардан ҳам, Аллоҳдан ўзга илтижо қилаётган нарсангиздан ҳам четланаман ва Роббимга илтижо қиламан.


Surely Allah has bought of the believers their persons and their property for this, that they shall have the garden; they fight in Allah's way, so they slay and are slain; a promise which is binding on Him in the Taurat and the Injeel and the Quran; and who is more faithful to his covenant than Allah? 	 Аллоҳ таоло эса мўмин мусулмон бандасига жонингни ва молингни Менинг йўлимга тиксанг, Мен бунинг эвазига жаннатни бераман, деб сотиб олади. «Албатта, Аллоҳ мўминлардан уларнинг жонлари ва молларини жаннат звазига сотиб олди», дегани шу маънони англатади.


Whoso disbelieves in the faith, his work has failed, and in the world to come he shall be among the losers. 	 (Ислом мусулмонларга аҳли китобларнинг сўйган сўйишлари ҳалол қилинган. Бу оятда «таом» сўзи қўлланган, аммо ундан аҳли китобларнинг барча таомлари, жумладан, чўчқа ёки бошқа ҳаром ҳайвонларнинг гўшти, ароққа ўхшаш ичимликлари ҳам ҳалол экан-да, деб тушунилмаслиги керак.


He said: "Have you considered what you have been worshipping, 	 У: «Нимага ибодат қилаётганингизни билдингизми?!


to have firm belief in the up-right religion and not to be an idolater 	 Юзингни динга тўғри тут. Мушриклардан бўлма.


Verily Allah is Mighty, Wise. 	 Албатта, Аллоҳ ғолиб ва ҳикматли зотдир.


We said to them, "Be apes despised and hated by all. 	 Биз уларга: «Қувилган, хор-зор маймунга айланинг», дедик.


What! did they not disbelieve in what Musa was given before? 	 (Ҳа, Муҳаммаддан (с. а. в.) илгари улар Мусога алайҳиссалом тушган нарсага ҳам куфр келтирган эдилар. Энди бўлса, Муҳаммадга (с. а. в.) иймон келтирмасликларига Мусога алайҳиссалом берилган нарсага ўхшаш нарса у кишига берилмаганини сабаб турибдилар.


The similitude of the two parties is as the blind and the deaf and the seer and the hearer. 	 Бу икки гуруҳнинг мисоли худди кару кўр ҳамда эшитувчи ва кўрувчига ўхшайдир. Улар бир-бирларига баробар бўла оладиларми?


Verily, We shall send down to you a weighty Word (i.e. obligations, legal laws, etc.). 	 Албатта, Биз устингга оғир сўзни ташлармиз.


They said, "Do not go forth in this heat." 	 (Яъни, улар одамларни ҳам ўзларига ўхшаб сафарбарликдан қочишга чақирдилар.


They are those whom We gave the Book, Al-Hukm (understanding of the religious laws), and Prophethood. 	 Ана ўшалар биз уларга китобни, ҳукмни ва Пайғамбарликни берган зотлардир.


Do not regard it evil for you, rather it is good for you. 	 Улардан ҳар бир киши учун ўзи қилган касбнинг гуноҳи бордир. Улардан (гуноҳнинг) каттасини кўтарган кимсага буюк азоб бордир.


(Allah) said: "We have tested thy people in thy absence: the Samiri has led them astray." 	 Жумладан, энг нозик ва аҳамиятли масала–иймон-эътиқод масаласида ҳам. Мусо алайҳиссалом илк бор тарк этишлари биланоқ залолатга кетдилар.


People of understanding, the law of the death penalty as retaliation grants you life so that perhaps you will have fear of God. 	 Қасос олиш йўлга қўйилса, инсон ҳаётини сақлаб қолишда катта иш қилинган бўлади. Чунки ҳар бир одам бошқа бировни ўлдирса, қасосига ўзининг ҳам ўлдирилишини билади ва ҳеч қачон одам ўлдиришга қўл урмайди.)


Do you see any trace of them? 	 Бас, сен улардан бирортасини боқий қолганини кўрасанми?


Certainly We wrote in the Psalms, after the Torah: ‘Indeed My righteous servants shall inherit the earth.’ 	 Баъзилари, «зикр»дан мурод–Тавротдир, шунга кўра, оятнинг маъноси: «Батаҳқиқ, Биз Тавротдан сўнг Забурда ҳам: «Албатта, ерга солиҳ бандаларим меросхўр бўлурлар», деб ёзган эдик» бўлади, дейдилар. Бошқалари эса, «зикр»дан мурод–Лавҳул Маҳфуз, бинобарин, аввал ўша маънони Лавҳул Маҳфузга ёзиб, кейин Забурга ҳам ёзган эдик, маъноси чиқади, деганлар.


I know well all that you do. 	 Албатта, Мен нима амал қилаётганингизни ўта билгувчиман.


and for you there are other uses in them, and that upon them you may reach a need in your chests, and upon them and on ships you are carried. 	 Ва улар устида дилларингиздаги ҳожатларга етишишингиз учундир. Уларда ва кемаларда ташилурсиз.


Surely the ruins We left of that city are a clear sign for a people who use their reason. 	 Батаҳқиқ, Биз ундан ақл юритгувчи қавмлар учун очиқ-ойдин оят-белгилар қолдирганмиз. (Лут қавмидан, улар яшаб ўтган диёрдан уларнинг жиноятлари оқибати нима билан тугаганини эслатиб турувчи нишоналар қолдирилгандир.


A Day whereon a friend shall not avail a friend at all, nor shall they be helped. 	 У кунда дўст дўстга бирон нарсада асқотмас ва уларга ёрдам ҳам берилмас.


But the parties have fallen into variance among themselves; then woe to those who disbelieve for the scene of a dreadful day. 	 Баъзилари, Ийсо Аллоҳнинг ўғли деса, баъзилари Ийсо ота, ўғил ва муқаддас руҳдан иборат учликнинг бири дейди; баъзилари эса, Ийсо ота худо, она худо ва бола худодан бири–бола ўғил худо, дейдилар. Уларнинг орасида Ийсо алайҳиссалом Аллоҳнинг бандаси, Расули, руҳи ва калимаси дейдиганлар ҳам бор.


Ask pardon for them, or ask not pardon for them; if thou askest pardon for them seventy times, God will not pardon them; that, because they disbelieved in God and His Messenger; God guides not the people of the ungodly. 	 Биз ўрганаётган ояти каримадан билиниб турибдики, Табук ғазоти асносида мунофиқларнинг кирдикорлари кетма-кет фош бўлгандан кейин яна улар учун истиғфор айтиш таклифи бўлган ёки ҳолат шуни тақозо қилиб қолган. Аллоҳ таоло Пайғамбари Муҳаммадга (с. а. в.) хитоб қилиб, мунофиқлар учун истиғфор айтишлари ва айтмасликлари барибир эканлигини, фойдаси йўқлигини билдирмоқда.)


Thus He enjoineth you that haply ye may reflect. 	 Биз сизларни ҳам, уларни ҳам ризқлантирурмиз. Фаҳш–бузуқ ишларнинг ошкорасига ҳам, махфийсига ҳам яқинлашманг.


And those with excuses among the bedouins came to be permitted [to remain], and they who had lied to Allah and His Messenger sat [at home]. 	 Аъробийлардан узр айтувчилар уларга изн берилишини сўраб келдилар. Аллоҳга ва Расулига ёлғон гапирганлар эса, ўтириб қолдилар.


Therefor ascribe not purity unto yourselves. 	 (Оятдаги «Ламам» сўзини биз «кичик гуноҳлар» деб таржима қилдик. Аслида, «ламам» сўзи «оз», «кичик» маъноларини англатади.


Revile not those whom they invoke besides Allah, lest they may spitefully revile Allah without knowledge. 	 Шундай қилиб, ҳар бир умматга амалини зийнатлаб қўйдик. Сўнгра эса, қайтиб борадиган жойлари Роббиларигадир.


And Pharaoh proclaimed among his people: 'O my people, do I not possess the kingdom of Egypt, and these rivers flowing beneath me? 	 Фиръавн ўз қавмига: «Эй қавмим! Миср мулки ва мана бу остимдан оқиб турган анҳорлар меники эмасми?!


Verily We! it hath been revealed unto us that the torment will be for him who belieth and turneth away. 	 Албатта, бизга ваҳий қилиндики, ёлғонга чиқарганларга ва юз ўгириб кетганларга шубҳасиз азоб бўлур», денглар.


When We told the angels to prostrate before Adam, they all obeyed except Iblis (Satan) who abstained out of pride and so he became one of those who deny the truth. 	 Аммо бу сажда ибодат учун эмас, балки Одамни-Аллоҳнинг улуғ ижодини табриклаш маъносида эди. Фаришталар дарҳол сажда қилдилар, чунки улар фитратида Аллоҳнинг амрига исён қилиш хусусияти йўқ.


(The son) said: "O my father! Do as thou art commanded: thou will find me, if Allah so wills one practising Patience and Constancy!" 	 У: «Эй отажон, сенга амр этилганни бажар, инша Аллоҳ, мени сабр қилгувчилардан топурсан», деди.


We saved him and those who were with him in the laden ship, 	 Бас, Биз унга ва у билан бирга бўлганларга тўлган кемада нажот бердик.


It is a guide, a mercy, and glad news to the Muslims. 	 Қуръон мўминлар учун Аллоҳнинг раҳматидир, мусулмонлар учун ҳидоятдир. Қуръони Карим мўминлар учун хушхабардир, уларга иймонлари орқасидан келадиган яхшиликлар хушхабарини беради.)


Peace be upon Ilyas! 	 Илиёсийнга салом бўлсин.


If you do not so, and God turns again unto you, then perform the prayer, and pay the alms, and obey God and His Messenger. 	 Аллоҳ қилаётган ишларингиздан хабардордир. (Аллоҳ таоло аввалги ҳукмини бекор қилмаса ёки ундан ҳам оғирроқ ҳукмни жорий қилса бўлаверар эди.


Except such as receive Allah's Mercy: for He is Exalted in Might, Most Merciful. 	 Албатта, У азиз ва ўта раҳмли зотдир. (Азиз ва раҳимли сифати ила мўмин-мусулмон, тақводор бандаларига раҳм қилади, ёрдам беради.)


Whereat He created and proportioned [him], 	 Бас бекаму-кўст этиб яратди.


You grant sovereignty to whom You will, and You strip sovereignty from whom you will. You honor whom you will, and You humiliate whom you will. 	 Хоҳлаган кишингга мулк берурсан ва хоҳлаган кишингдан мулкни тортиб олурсан, хоҳлаган кишингни азиз қилурсан, хоҳлаган кишингни хор қилурсан.


And David and Solomon, when they gave judgment in the case of the field, when some people’s sheep wandered therein by night; and We were witnesses to their judgment. 	 Бу ҳукмдан кейин қайтиб кетаётган қўй эгаси Сулаймонни алайҳиссалом кўриб қолиб, бўлган ҳодисани у кишига айтиб берди. Шунда Сулаймон алайҳиссалом оталари Довуд алайҳиссалом олдиларига кирдилар ва «Эй Аллоҳнинг Набийи, ҳукм сиз чиқарган ҳукмдек бўлмаслиги керак эди», дедилар.


"Who took their religion as an amusement and play, and the life of the world deceived them." 	 Динларини ўйин-кулги қилиб олган ва ҳаёти дунё ғурурига кетганларга», дерлар.


'No' he (Jacob) said, 'your souls have tempted you to do something. 	 У: «Йўқ, сизга ҳавои нафсингиз бир ишни яхши кўрсатмиш. Бас, чиройли сабр (қиламан).


For Allah indeed has full knowledge of them. 	 Аллоҳ уларни яхши билувчи зотдир!


those whose lives the angels take in a state of purity, saying [to them], "Peace be on you; enter the Garden, because of [the good] which you did [in the world]." 	 (Ҳа, ўлим фаришталари ҳам тақводорлар билан гўзал муомалада бўладилар. Уларнинг жонларини олишда мулойимлик билан, пок ҳолларида салом бериб туриб, жаннатга киришларини айтиб башорат берадилар.)


And (remember) when Allah laid a charge on those who had received the Scripture (He said): Ye are to expound it to mankind and not to hide it. 	 Аллоҳ китоб берилганлардан, албатта, уни одамларга баён қиласиз ва беркитмайсиз, деб аҳд олганини эсла. Бас, уни ортларига қаратиб отдилар ва арзон нархга сотдилар.


For those who do good in this world, there is good, and the home of the Hereafter will be better. 	 (Мушрикларга «Роббингиз нимани нозил қилди?» дейилганида, «Аввалгиларнинг афсоналарини», дейишган эди. Чунки улар динга, Қуръонга ўтган авлодларнинг афсонаси, эскилик сарқити, деб қарадилар.


Were it not for the favors and mercy of God upon you, in this world and in the life to come, a great torment would strike you for your involvement in this false report. 	 Агар дунёю охиратда сизларга Аллоҳнинг фазли, марҳамати бўлмаганида, ўзингиз ичига шўнғиган нарса учун сизни, албатта, буюк азоб тутар эди.


Had you wished to set a time by mutual agreement, you would certainly have disagreed on the timing. 	 Лекин Аллоҳ қилиниш керак бўлган ишни ҳал этиш учун, ҳалок бўладиган одам очиқ-ойдин ҳужжат билан ҳалок, бўлиши учун, яшаши керак бўлган одам очиқ-ойдин ҳужжат билан яшаши учун (тўқнашдингиз). Ва, албатта, Аллоҳ эшитгувчи ва билгувчи зотдир.


Requires the installation of the following packages: 	 Қуйидаги пакетларнинг ўрнатилиши талаб қилинади:


These led us astray, so give them double torment of the Fire. 	 У зот: «Ҳаммага ҳам икки баробар, лекин билмассизлар», дер. (Осий зот айнан ўз шеригига эргашиб, оқибат ушбу балойи азимга гирифтор бўлди.


He said, ‘We shall see whether you are truthful, or if you are one of the liars. 	 У: «Кўрамиз, рост сўзладингми ёки ёлғончилардан бўлдингми?


And we sent Moses, with Our Clear (Signs) and an authority manifest, 	 Батаҳқиқ, Биз Мусони оятларимиз ва очиқ-ойдин ҳужжатимиз ила юбордик.


As for the faithless, they are heirs of one another. 	 Куфр келтирганлар бир-бирларига валийдирлар.


For such is a portion from what they have earned; and Allah is Swift At Taking Account. 	 Ана ўшаларга қилган касбларидан насиба бор. Ва Аллоҳ тез ҳисоб қилувчидир.


Then for him is entertainment with boiling water. 	 Бас, ўта қайноқ сувдан зиёфатдир.


Those are the ones for whom Allah does not intend to purify their hearts. 	 Уларга охиратда улкан азоб бор. («Оғизлари ила, иймон келтирдик, деб қалблари иймон келтирмаганлар»дан мурод–мунофиқлардир.


Surely, in this there is a mercy and a reminder to a nation who believe. 	 Албатта, бунда иймон келтирадиган қавмлар учун раҳмат ва эслатма бордир.


Be not as those who went forth from their habitations swaggering boastfully to show off to men, and barring from God's way; and God encompasses the things they do. 	 Қаерга тушсалар, туялар сўйишар, ўйинчи қизларни ўйнатиб, қўшиқ айттиришар, одамларни меҳмон қилишар эди. Бу дабдабалар риё учун, куч -қувватларини бошқаларга кўрсатиш учун эди.)


Indeed, it will overtake them suddenly, dumbfounding them. 	 Йўқ! У уларга тўсатдан келиб, ҳайрату даҳшатга солур.


The wrongdoers will have a torment most painful.” 	 Бир-бирини маломат қилиб турган кучлию заиф, эргашгану эргаштирган атбоъларига қараб, сўз бошлайди.)


and it is said: 'Who is a healing chanter' 	 Ва, қутқарувчи ким? деганда.


As they will noisily argue in the Fire, the weaker ones will say to the arrogant: "We were your followers, so will you take over some of our share of the fire?" 	 Бас, заифлар мутакаббирлик қилганларга: «Албатта, биз сизга эргашувчи бўлган эдик. Энди сиз бизнинг дўзах насибамиздан бирор бўлагини даф қиласизларми?!» дерлар.


Do they say you have fabricated it? 	 Ёки: «Уни тўқиб олди», дейдиларми?


But they will fling to them the saying: Lo! ye verily are liars! 	 ( Бу дунёда Аллоҳни тан олмасдан қиёматга келиб, Аллоҳга «Эй Роббимиз» деб мурожаат, илтижо қиладиган бўлиб қолибдилар. Авваллар бошқани Роббимиз деб юрганлар энди ўша Роббиларини «анавилар» дейдиган бўлиб қолишибди.


Indeed Allah is all-excusing, all-forgiving. 	 Ва, албатта, улар инкор қилинган ва ғирт ёлғон сўзларни айтарлар. Ва, албатта, Аллоҳ кечирувчи ва мағфират қилувчидир.


Surely We give life and cause to die, and to Us is the eventual coming; 	 Албатта, Биз тирилтирамиз, ўлдирурмиз. Ва қайтиш ҳам Бизгадир.


A place of worship which was found upon duty (to Allah) from the first day is more worthy that thou shouldst stand (to pray) therein, wherein are men who love to purify themselves. 	 Албатта, биринчи кундан тақво асосида қурилган масжидда турмоқлигинг ҳақдир. Унда покланишни севадиган кишилар бор.


There is a sign in the dead earth for them which We quicken, and produce from it grain which they eat. 	 Улар учун ўлик ер оят-белгидир. Биз уни тирилтирдик ва ундан дон чиқардик.


And of them is he who looketh toward thee. 	 Улардан сенга назар соладиганлари ҳам бор.


They cannot listen to the speech of those on higher elevations and they are targeted from every side. 	 Улар юксак тўплиққа қулоқ сола олмаслар ва ҳар томондан (учқун-ла) отилурлар.


Verily We! 	 Албатта, Биз сизларни яқин келажакдаги азобдан қўрқитдик.


There they shall have spouses purified and there We shall cause them to enter a shelter with plenteous shade. 	 Ва уларни қуюқ сояларга киритамиз. (Ушбу оятда зикр этилган саодатманд кишилар мазкур улуғ неъматга Аллоҳнинг фазли ила, иймонлари ва солиҳ амаллари туфайли эришадилар.)


"And follow the best of (the courses) revealed to you from your Lord, before the Penalty comes on you - of a sudden while ye perceive not!- 	 Сизга ўзингиз сезмаган ҳолда тўсатдан азоб келиб қолишидан олдин Роббингиздан сизга туширилган энг гўзал нарсага эргашинг.


We are cognisant of everything. 	 Барча нарсани билгувчи бўлдик.


They ask you about the sacred month - about fighting therein. 	 Сендан ҳаром ойда уруш қилиш ҳақида сўрайдилар.


(what greater Sign could there be than that) We have sent you with the knowledge of the Truth and made you a bearer of good tidings and a Warner? 	 Албатта, Биз сени ҳақ билан суюнчли хабар берувчи ва огоҳлантирувчи қилиб юбордик.


I swear by the star when it goes down. 	 Ботаётган юлдуз билан қасам.


Theirs is what they earned and yours what you have earned. 	 Уларга ўзлари касб қилганлари бўлади. Сизларга ўзингиз касб қилганингиз бўлади.


That no laden one shall bear another's load, 	 «Ҳеч бир гуноҳкор жон бошқанинг гуноҳини кўтармас.


(Some) faces on that day shall be downcast, 	 Ўшал кунда бир чеҳралар қўрқувчидир.


He said, ‘O my people! Tell me, should I stand on a manifest proof from my Lord, and He has granted me His own mercy—though it should be invisible to you—shall we force it upon you while you are averse to it? 	 У: «Эй қавмим, айтинг-чи, агар мен Роббимдан аниқ ҳужжатга эга бўлган бўлсам ва У менга Ўз ҳузуридан раҳмат берган бўлса-ю, сизга махфий қолган бўлса, уни сизга, агар ёқтирмасангиз ҳам, мажбурлаймизми?!


And verily before that (rain), just before it was sent down upon them, they were in despair! 	 Ҳолбуки, устларига (ёмғир) туширилишидан олдин, ҳа, ундан олдин, мутлақо умидсиз эдилар.


And certainly We gave Musa nine clear signs; so ask the children of Israel. 	 Бани Исроилдан уларга у (Мусо) келган пайтини ўрагин. Бас, Фиръавн унга: «Албатта, мен сени, эй Мусо, сеҳрлангансан деб ўйлайман», деди.


Or do they intend a plot (against thee)? 	 Балки ҳийла кўрсатишни хоҳларлар?!


They will indeed come to know soon. 	 Улар тезда биларлар! (Мушриклар азобни тортганларида қайта тирилиш нима эканлигини, унинг бўлиши ҳеч шубҳасиз ҳақ эканини албатта биладилар.)


And they shall be sent before thy lord in ranks! now are ye come to Us even as We had created you the first time; aye ye fancied that We had appointed for you no tryst. 	 Молу дунёнгиз, бола-чақангиз, хизматчи-мардикорингиз, мансаб-амалингиз ва дўст-ёрингиз у дунёда қолиб кетди. Ваъда қилинган қиёмат кунига, маҳшардаги тўпланиш жойига ишонмас эдингиз.


O which of your Lord's bounties will you and you deny? 	 Бас, Роббингизнинг қайси неъматларини ёлғон дея олурсиз?


And We have not taught him (Muhammad SAW) poetry, nor is it meet for him. 	 Биз унга шеърни таълим берганимиз йўқ. Ва бу унинг учун тўғри ҳам келмайди.


Am I anything but a human apostle?!’ 	 Мен фақат башар Пайғамбардан бошқа нарса эмасман», дегин.


Then those that make raids at morn, 	 Тонг чоғида ғорат қилувчи отлар билан қасам.


We tested Solomon by (causing death to his son) and leaving his body on Solomon's chair. 	 (Ушбу ояти каримадаги зикр қилинган синов нимадан иборат? Курсига ташланган жасад нима эди?


And other [spoils as well] which you have not yet captured: Allah has comprehended them, and Allah has power over all things. 	 Уни Аллоҳ иҳота қилган ва Аллоҳ ҳар бир нарсага қодир зотдир. («Бошқа» фатҳ борасида тафсир уломолари Хайбар фатҳи, Макка фатҳи ва яна бошқа фатҳларни назарда тутилган деганлар.)


Yet the unbelievers do not turn away from that which they were warned. 	 (Қуръонни ҳикмат ила нозил қилган ғолиб ва қудратли Аллоҳ осмонлару ерни ҳамда уларнинг орасидаги нарсаларни ҳам ҳақ ила, ҳикмат ила яратган.)


Verily, they have been removed far from hearing it. 	 Албатта, улар эшитишдан четлатилгандирлар.


They do not precede Him in speech and (only) according to His commandment do they act. 	 Улар ундан олдин сўз айтмаслар. Улар Унинг амри ила амал қилурлар.


who desires to expel you from your land; what do you command?' 	 Сизларни ерингиздан чиқаришни хоҳлайди. Бас, нимага амр қиласизлар?» дедилар.


And the earth - We spread it out and cast therein firmly set mountains and made grow therein [something] of every beautiful kind, 	 Ва ерни чўзиб қўйдик, унга тоғларни ташладик ва унда турли гўзал жуфтларни ўстирдик.


Nay; this (favour) is a test; but most of them do not know. 	 Аллоҳ таоло ундан зарарни олиб, унга яна тинчлик-омонлик ва офиятни берса, у эски ҳолатига қайтади. Аллоҳ берган неъматни, тинчлик-омонлик, офият ва яхшиликларни ўз илмим, хатти-ҳаракатим билан топдим, деб даъво қила бошлайди.)


They are not righteous. 	 Яъни, аҳдда туриш инсонни ҳайвондан ажратадиган хусусиятларидан бири саналади. Кофирлар аҳдни бузиш билан шу сифатни ҳам йўқотдилар.


At sunrise a dreadful Shout seized them. 	 Бас, уларни қуёш чиқиш пайтида даҳшатли қичқириқ тутди.


Nowise shall We be unjust to them: but it is they who have been unjust themselves. 	 Биз уларга зулм қилганимиз йўқ. Лекин улар ўзлари золим бўлдилар.


'This is what we have been seeking' said he, and they retraced their footsteps 	 У (Мусо) «Ана шу биз истаган нарса», деди. Бас, келган йўлларидан изларига қайтдилар.


Those are they for whom is the worst of punishment, and in the Hereafter they will be the greatest losers. 	 Ана ўшаларга ёмон азоб бордир ва улар охиратда энг кўп зиён кўргувчилардир. (Бу дунёда охиратдан умиди йўқлиги учун молу дунё, айшу ишрат, шаҳвату лаззат кетидан тушиб, ўзини ўтга-чўққа уриб, расво бўлади.


And [mention, O Muhammad], when Abraham said to his father and his people, "Indeed, I am disassociated from that which you worship 	 Эсла, Иброҳим отасига ва қавмига: «Мен, албатта, сиз ибодат қилаётган нарсадан воз кечгувчиман.


He regulates all affairs and explains the evidence (of His existence) so that perhaps you will be certain of your meeting with your Lord. 	 Ана шундай ишларга қодир Аллоҳ Пайғамбарига ҳақ китобни юбора олмасмиди?! Ана ўша Роббингизга мулоқот бўлганингизда, яъни, қиёматда қайта тирилганингизда иймондан, жумладан, Аллоҳнинг ҳақ китобига бўлган иймондан ҳам сўраласиз.)


He created seven heavens one above the other in layers. 	 У етти осмонни табақама-табақа яратгандир.


Follow that which has been revealed to you from your Lord, there is no god except Him, and turn away from the polytheists. 	 Сенга Роббингдан ваҳий қилинган нарсага эргаш. Ундан бошқа ибодатга сазовор зот йўқ.


O Prophet, say to those you have taken captive in your hand: 'If Allah finds goodness in your hearts, He will give you that which is better than what has been taken from you, and He will forgive you. 	 Эй Набий, қўлингиздаги асирларга: «Агар Аллоҳ қалбларингизда яхшилик борлигини билса, сизга ўзингиздан олинган нарсадан кўра яхшироқ нарсани берур ва сизни мағфират қилур. Аллоҳ мағфират қилгувчи ва раҳмли зотдир», деб айт!


The unbelievers among the Israelites, because of their disobedience and transgression, were condemned by David and Jesus, the son of Mary for their disobedience; they were transgressors. 	 (Довуд ва Ийсо алайҳиссаломлар Бани Исроилни исёни ва тажовузкорлиги учун лаънатлаган эдилар. Аслида, ҳидоятга бошлаш учун, Аллоҳ томонидан раҳмат бўлиб келган Пайғамбар бўлар-бўлмас ишга бир қавмни лаънатлайвермайди.


What could let you know what the Night of Honor is! 	 Лайлатул Қадр қандоқ нарса эканини сенга нима билдирди?


He asked: 'How long have you remained' 'A day' he replied, 'or part of a day' Allah said: 'Rather, you have remained a hundred years. 	 (Демак, ўша киши Аллоҳ таолонинг ҳар бир нарсага қодир эканига шубҳа билан қарарди. Шунда Аллоҳ таоло унга, ўлган нарсаларни қандай қилиб тирилтиришини тушунтириб ўтирмади-да, у банданинг ўзини тажриба қилиб қўя қолди: «Бас, Аллоҳ уни юз йил ўлдирди, сўнгра қайта тирилтирди».


Among the people of the Scripture (Jews and Christians) is he who, if entrusted with a Cantar (a great amount of wealth, etc.), will readily pay it back; and among them there is he who, if entrusted with a single silver coin, will not repay it unless you constantly stand demanding, because they say: "There is no blame on us to betray and take the properties of the illiterates (Arabs)." 	 Аҳли китоблардан, агар ҳисобсиз молни омонат қўйсангиз, уни сенга адо қиладиганлари бор ва бир динорни омонат қўйсанг, устида туриб олмагунингча, сенга адо қилмайдиганлари ҳам бор. Бу уларнинг, омийлар учун бизнинг устимизга йўл йўқ, дейишларидандир.


Indeed, We have made the devils allies to those who do not believe. 	 Одам болалари бу ҳодисани зинҳор унутмасликлари зарур. Акс ҳолда, шайтон уларни ҳам шармандаларча яланғочлаб, жаннатдан маҳрум этади.)


There they will pass a goblet to one another with neither idle talk nor sin, 	 У ерда беҳуда сергаплик ва гуноҳ йўқ. (Охират шаробида нохуш ишларнинг биронтаси рўй бермас экан.)


Not a launchable item 	 Ишга тушириб бўлмайдиган банд


Those (Jews) who said: "Verily, Allah has taken our promise not to believe in any Messenger unless he brings to us an offering which the fire (from heaven) shall devour." 	 «Албатта, Аллоҳ биздан ўтда куядиган қурбонлик келтирмаган Пайғамбарга ишонмаслигимизга аҳд олган», дейдиганларга, сен: «Мендан олдин ҳам сизларга Пайғамбарлар очиқ-ойдин баёнотлар ва сиз айтган нарса билан келганлар. Агар ростгўй бўлсаларингиз, нимага уларни ўлдирдингиз?» деб айт.


Those who disbelieve and bar from God's way, God will send their works astray. 	 Куфр келтирган ва Аллоҳнинг йўлидан тўсганларнинг амалларини У зот ботил қилди. (Иймонсизларнинг қилган яхшиликлари ҳам ажр-савобсиз бўлади.


Their elite go about [urging others]: ‘Go and stand by your gods! 	 Уларнинг аъёнлари: «Юринглар, худоларингиз тўғрисида сабр қилинглар.


On the Day of Resurrection He will disgrace them and ask: "Where are My compeers for whom you contended?" 	 Сўнгра қиёмат кунида У зот уларни хор қиладир ва: «Сизлар улар ҳақида тортишиб юрган Менинг «шерикларим» қани?» дер.


who will be engulfed in the fire. 	 Уларни чиқиб бўлмайдиган ўт-олов ўраб олгандир.


When heavy clouds are formed, We drive them unto a barren country and rain down on it water to cause all kinds of fruits to grow. 	 Қачонки, улар оғир булутларни кўтариб келтиргач, у ила ўлик юртни суғорамиз. Ундан сув тушириб, ўша ила турли мевалар чиқарамиз.


The earth belongs to Allah; He gives it as a heritage to whom He chooses amongst His worshipers. 	 Ер Аллоҳники, уни бандаларидан кимни хоҳласа, ўшанга мерос қилиб беради.


Do not despair of God's comfort; of God's comfort no man despairs, excepting the people of the unbelievers.' 	 Ҳақиқатда Аллоҳнинг раҳматидан фақат кофир қавмларгина ноумид бўлурлар», деди.


if only, when Our might came upon them, they had been humble! 	 Бизнинг баломиз уларга етганда, тазарруъ қилсалар эди!


And wait; they will come to know soon. 	 Ва уларнинг (томошасини) кўр! Бас, тезда ўзлари ҳам кўрурлар.


Thus (is it revealed), that We may strengthen thy heart thereby, and We have rehearsed it to thee in slow, well-arranged stages, gradually. 	 (Яъни, эй Муҳаммад, Биз сенинг қалбингни Қуръон билан собит қилиш, қувватлаш учун уни бўлак-бўлак ҳолда нозил этдик ва гўзал равишда дона-дона қилиб ўқиб бердик. Қуръон бирданига тушмасдан, бўлак-бўлак бўлиб тушар, ҳар ваҳий келганида Пайғамбарнинг (с. а. в.) қалблари қувватланар, кучларига куч, ғайратларига ғайрат қўшилар эди.)


Do not exaggerate in your religion nor utter aught concerning Allah save the truth. 	 Албатта, Масиҳ Ийсо ибн Марям Аллоҳнинг Пайғамбари, Марямга илқо қилган калимаси ва Ундан бўлган руҳдир. Бас, Аллоҳга ва Унинг Пайғамбарларига иймон келтиринг.


And Abraham who paid his debt: 	 Ва вафо қилган Иброҳимнинг?


Thus do We explain variously the Ayat (proofs, evidences, verses, lessons, signs, revelations, etc.) for a people who give thanks. 	 Покиза заминдан яхши маҳсуллар етишиб чиққанидек, пок ва саҳий қалбда ҳам иймон, ихлос, етук мафкура ва эзгу ниятлар яшайди. Уларнинг меваси Аллоҳ рози бўладиган амаллардангина иборат бўлади.


What will make you understand what the Reality is? 	 Ал-Ҳааққаҳ нималигини сенга нима билдирди?!


And let not those who disbelieve imagine that the rein We give them bodeth good unto their souls. 	 Куфр келтирганлар уларни тек қўйганимизни ўзлари учун яхши деб ҳисобламасинлар.


But they disbelieved in it, so they are going to know. 	 Бас, унга куфр келтирдилар. Энди яқинда билурлар.


and We delivered him, and Lot, unto the land that We had blessed for all beings. 	 (Аллоҳ таоло Иброҳим алайҳиссаломга ва у кишининг жиянлари Лут алайҳиссаломга нажот берди. Қавмларига етган балодан уларни соғ-саломат олиб қолиб, «оламлар учун баракали қилган ер»га–Шомга юборди.


They said, “We are missing the king’s goblet. 	 Улар: «Подшоҳнинг идишини йўқотдик. Уни келтирган кишига бир туя юк.


and he who suppresses it will be ruined. 	 Ва батаҳқиқ, ким у(нафс)ни кирласа, ноумид бўлади.


You do not know: maybe Allah will cause something to happen to pave the way (for reconciliation). 	 Эр киши хотинини ҳайздан пок бўлишини кутиб, ҳовридан тушиб, талоқ ниятидан қайтиб қолиши мумкин. Ёки ҳомиладорлиги аниқлангандан сўнг меҳри кучайиб, талоқни унутиши ҳам мумкин.


Let the slaves who want to buy their freedom have an agreement with you in writing if you find them to be virtuous. 	 Қўлларингизда мулк бўлганлардан (озодлик) васиқасини истайдиганлари бўлса, бас, уларда яхшилик борлигини билсангиз, улар ила васиқа ёзинг ва Аллоҳнинг сизга берган молидан уларга беринг.


Accounts 	 Ҳисоблар


This also will frighten those who are behind them whom you do not know but God knows well. 	 Аллоҳ йўлида нимани сарф қилсангиз, сизга тўлиқ қайтарилур. Сизга зулм қилинмас.


Yet the faithless are disregardful of what they are warned. 	 (Қуръонни ҳикмат ила нозил қилган ғолиб ва қудратли Аллоҳ осмонлару ерни ҳамда уларнинг орасидаги нарсаларни ҳам ҳақ ила, ҳикмат ила яратган.)


I swear by the setting of the stars - 	 Юлдузларнинг манзиллари билан қасам ичаман. («Жойлари» деганимиз - унинг ўрнашган, чиқиш ва ботиш жойлари - буржларидир.)


And [He revealed] that the masjids are for Allah, so do not invoke with Allah anyone. 	 (Масжидлар Аллоҳга ибодат қилиш учун бино қилинган жойлардир, шунинг учун ҳам улар «Байтуллоҳ» –Аллоҳнинг уйи деб аталади. Бошқа дин вакиллари ўз ибодатхоналарида Аллоҳга ширк келтиришар, ягона Аллоҳдан ўзгага ҳам ибодат, дуо қилишарди.


Believers, if you help Allah, He will help you and strengthen your feet. 	 Эй иймон келтирганлар! Агар Аллоҳга ёрдам берсангиз, сизга ҳам ёрдам берадир ва қадамларингизни собит қиладир.


The pious ones will rest amid the shade, springs, 	 Албатта тақводорлар соялар ва булоқлардадир.


Say (unto them, O Muhammad): Nay, but (we follow) the religion of Abraham, the upright, and he was not of the idolaters. 	 Бунга жавобан эса, Аллоҳ Пайғамбаримиз Муҳаммад алайҳиссаломга: «Яхшиси ҳаммамиз–сизлар ҳам, биз ҳам Иброҳим алайҳиссаломнинг ҳаниф миллатига эргашайлик», дейишни буюрмоқда. «Ҳаниф» дегани барча ботил динларни ташлаб ҳақ дин томон бурилишни англатади.)


Say: 'What then if I bring you a better guidance than that you found your fathers following' But they reply: 'We disbelieve in that you have been sent with.' 	 У (огоҳлантгирувчи): «Агар мен сизга сиз ота-бобонгизни (эътиқод) устида топган нарсангиздан ҳам ҳидоятлироқни келтирган бўлсам ҳам-а?!» деди. Улар: «Биз сиз ила юборилган нарсага кофирдирмиз», дедилар.


But if they had said: "We have heard and obey," and, "hear and regard us," it would have been better for them and more appropriate. 	 Сиртдан чиройли, одобли сўзларни айтгандек кўринишади, аммо аслида тилларини буриб, ўша сўзларнинг иккинчи–ёмон маъносини ифодалашади. Мисол учун, Пайғамбаримиз алайҳиссалом бир гапни айтсалар, мўмин-мусулмонлар, эшитдик ва итоат қилдик, дер эдилар.


But as for those who are niggardly with the bounty God has given them, let them not suppose it is better for them; nay, it is worse for them; that they were niggardly with they shall have hung about their necks on the Resurrection Day; and to God belongs the inheritance of the heavens and earth; and God is aware of the things you do. 	 Шунинг учун у мазкур молнинг ҳақиқий эгаси Аллоҳнинг розилиги йўлида сарфлаши керак. Аммо бахиллик қилиб, молни сарфламай тўпласа, ўзининг кўзига яхши бўлиб кўрингани билан, аслида яхшилик бўлмайди.


Has taught him the knowledge of the past and the future. 	 Унга баённи ўргатди.


He will punish whomever He wishes and have mercy on whomever He wishes, and to Him you will be returned. 	 Кимни хоҳласа, азоблайдир, кимни хоҳласа, раҳм қиладир. Унгагина қайтарилурсизлар.


Provide well for yourselves, the best provision is piety. 	 Чунки ҳаж қилувчи инсон улуғ мақомга эришган бўлади. У дунёнинг ҳаммасидан юз ўгириб, ажраб, Аллоҳга юзланади, Роббул Оламийннинг уйини зиёрат қилгани чиққан бўлади.


who believe in Allah and the Last Day, who order honor and forbid dishonor and race in good works. 	 Улар Аллоҳга, охират кунига иймон келтирарлар, амри маъруф ва наҳйи мункар қиларлар ва яхшиликларга шошиларлар.


Or are they [their own] creators? 	 Ёки улар яратувчиларми?


When Our signs are recited to him, he says, ‘Myths of the ancients!’ 	 Бизнинг оятларимиз Унгаўқилган пайтда, аввалгиларнинг афсоналари, деганга.


He is created from a water gushing forth. 	 У отилиб чиқувчи сувдан яратилгандир.


He said: What is your business then, O apostles? 	 У: «Эй элчилар, нима иш ила юборилдингиз?» деди. (Яъни, менга жуда билимдон ўғил хушхабарини беришдан бошқа яна нима иш билан юборилдингиз, деди.)


“In order that We may show you Our great signs.” 	 Биз сенга буюк мўъжизаларимизни кўрсатиш учун(шундай қилдик).


What is wrong with these people that they do not even try to understand? 	 Анави қавмларга нима бўлдики, гапни тушунай демайдилар?!


Some faces on that day will be joyous, 	 Ўшал кунда бир чеҳралар неъматланувчидир.


Now, away with ‘Ad, the people of Hud! 	 Шу билан, Од қиссаси ҳам тамом бўлди. Бу қиссада оғир пайтларни бошларидан кечириб турган Пайғамбаримизга (с. а. в.) ва у зот билан бирга бўлган оз сонли мусулмонларга тасаллилар бор.)


O mankind, fear your Lord, who created you from one soul and created from it its mate and dispersed from both of them many men and women. 	 Эй одамлар! Сизларни бир жондан яратган ва ундан унинг жуфтини яратиб, икковларидан кўплаб эркагу аёллар таратган Роббингиздан қўрқинглар!


Hast thou not seen how Allah hath sent down water from the sky and hath caused it to penetrate the earth as watersprings, and afterward thereby produceth crops of divers hues; and afterward they wither and thou seest them turn yellow; then He maketh them chaff. 	 Аллоҳ осмондан сув тушириб, уни ердаги манбаълардан юритиб қўйганини кўрмадингми?! Сўнгра у ила турли рангдаги экинларни чиқарур.


Untouched by any man or jinn, before them. 	 Аввал уларга инс ҳам, жин ҳам тегмаган.


Have you found what your Lord promised to be true?" 	 Сизлар ҳам Роббингиз ваъда қилган нарсанинг ҳақ эканини топдингизми?!» деб нидо қиладир.


Then if they are patient, the Fire is their home, and if they seek to please Allah, they will not be of those who are allowed to please Allah. 	 Агар сабр қилсалар, жаҳаннам уларга макондир. Агар итобни талаб қилсалар, улар итобга қайтарилувчи ҳам бўлмаслар.


Moses said, "God willing, you will find me patient, and I will not disobey you in any thing." 	 У: «Инша Аллоҳ, менинг сабрли эканимни кўрурсан ва сенга ҳеч бир ишда осий бўлмасман», деди.


Would you then destroy us because of what the followers of falsehood have done?" 	 Ботил иш қилувчиларнинг қилмиши туфайли бизларни ҳалок этасанми», демаслигингиз учун.


Whether to play a sound when logging out of a network. 	 Тармоқдан чиққанда товуш янграш.


Forgive us, and our brethren who came before us into the Faith, and leave not, in our hearts, rancour (or sense of injury) against those who have believed. 	 (Ояти каримада Ислом умматининг аввали билан охирини боғлаб турувчи ип намоён бўлмоқда. Кейин келган мусулмон авлоди, ким бўлишидан қатъий назар, ўзидан аввал ўлиб кетганларни яхшилик билан эслаб, уларнинг ҳақига хайрли дуолар қиладилар.


When Our signs are recited to them as clear signs, the unbelievers say to the believers, 'Which of the two parties is better in station, fairer in assembly?' 	 Қачонки уларга Бизнинг равшан оятларимиз тиловат қилинса, куфр келтирганлар иймон келтирганларга: «Икки гуруҳнинг қайси бири мақом ва мажлис жиҳатидан яхшироқдир?» дерлар.


As for these habitations, We destroyed them only when they transgressed; even so We had fixed a time for their annihilation. 	 Ана у шаҳарларни ҳам зулм қилганларида ҳалок этганмиз ва уларнинг ҳалокатларига вақт белгилаганмиз.


It is for everyone who turned in repentance to God, kept his promise, 	 Ҳар бир сертавбага ва сақловчига.


It is He who has subjected the sea to you, so that you eat of its soft flesh and bring up from it ornaments which you wear. 	 У денгизни сиз ундан тоза гўшт ейишингиз, ундан тақадиган тақинчоқлар чиқариб олишингиз учун, унда (сувни) ёриб кетаётган кемаларни кўрасан, ҳамда унинг фазлини талаб қилишингиз учун хизматкор қилди. Шоядки, шукр келтирсангиз.


And have you not spent years of your life amongst us? 	 Умрингнинг бир неча йилини бизнинг ичимизда ўтказмадингми?!


Indeed Allah is all-aware, all-seeing about His servants. 	 Албатта, Аллоҳ Ўз бандаларидан ўта хабардор ва уларни ўта кўргувчидир.


Why did you disobey my command?" 	 Менинг амримга осий бўлдингми?!» деди.


Those who believe without seeing (the hidden), and keep the (obligatory) prayer established, and spend in Our cause from what We have bestowed upon them. 	 (Ушбу оятда Қуръон ҳидоятидан баҳраманд бўла оладиган тақводорларнинг сифатларидан учтаси саналган: Биринчиси-"ғайбга иймон келтирурлар". Абул Олия ғайбга иймон келтиришнинг тафсирида: "Аллоҳга, Унинг фаришталарига, китобларига, Пайғамбарларига, қиёмат кунига, жаннатига, дўзахига, мулоқотига, ўлимдан кейинги ҳаётга ва қайта тирилишга ишонишдир", деган эканлар.


Solomon disbelieved not, but the Satans disbelieved, teaching the people sorcery, and that which was sent down upon Babylon's two angels, Harut and Marut; they taught not any man, without they said, 'We are but a temptation; do not disbelieve.' 	 (Аллоҳ Сулаймон алайҳиссаломга берган мазкур мўъжизаларни кўриб, одамлардан баъзилари иймонга келди, иймонлиларнинг иймонлари мустаҳкамланди. Аммо кофирлар, душманлар ва шайтонлар: «Сулаймон сеҳргар, у ўз сеҳрининг кучи билан турли ҳайвонлар ила муносабатда бўлмоқда, жинларни ишлатмоқда, деган гапларни тарқатишди.


They said, “O Moses, there are tyrannical people in it; we will not enter it until they leave it. 	 Улар: «Эй Мусо, унда зўравон қавм бор. Улар ундан чиқмагунларича биз ҳеч қачон кирмаймиз.


And He is the Hearing, the Knowing. 	 Аллоҳ сенга улар (ёмонлиги)дан кифоя қилади. Ва У эшитувчи, билувчи зотдир.


Remember Allah’s blessing upon you and His covenant with which He has bound you when you said, ‘We hear and obey.’ 	 (Инсонга Аллоҳ берган неъматларнинг саноғига етиб бўлмаслигини, бу неъматларнинг шукрини ҳам адо эта олмаслигимизни яхши биламиз. Аммо Аллоҳнинг бизга берган неъматлари ичида энг улуғи иймон–Ислом неъмати эканини тушуниб етмоғимиз лозим.


So We took vengeance on them, and drowned them in the sea for rejecting Our signs and not heeding them. 	 (Аллоҳ таоло вақти-соати етганида, қоил мақом қилиб интиқом олди. Аллоҳнинг оятларини рад этиб, кофирлардан ибрат олмай, ғофил бўлганлари учун сув қаърига ғарқ бўлиб, ҳаммалари бирданига ҳалок бўлдилар.


God is all-hearing and all-knowing. 	 Жаброил келиб у кишига: «Бир сиқим тупроқ олиб, уларнинг юзига қараб от!» деди. Бир сиқим тупроқ олиб, уларга отдилар.


Say: The East and the West belong only to Allah; He guides whom He likes to the right path. 	 Вақти етиб, Аллоҳнинг амри ила қибла Байтул Мақдисдан Каъбаи Муаззамага ўзгартирилганда, яъни, мусулмонлар аввалги қиблани қўйиб бошқасига юз ўгирганларида, яҳудийлар–одамлардан эси пастлари, буларни қиблаларидан нима юз ўгиртирди экан, дейдилар. Бундай кўнгилсиз гаплар бўлишини аввалдан билдириб қўяётганининг бир боиси, бўлғуси ёмон таъсирни кесишдир.)


Lord of the heavens and the earth, and all that is between them, so worship Him (Alone) and be constant and patient in His worship. 	 У осмонлару ернинг ва улар орасидаги нарсаларнинг Роббидир. Бас, Унга ибодат қил ва Унинг ибодатида сабрли бўл.


(Muhammad), be steadfast (in your faith) just as you have been commanded. 	 Бас, сен ва сен билан тавба қилганлар мустақийм туринглар ва туғёнга кетманглар. Чунки У нима қилаётганингизни кўриб тургувчидир.


If We had commanded them, "Lay down your lives or leave your dwellings," they would have not done it, save a few of them. 	 Агар Биз уларга, ўзларингизни ўлдирнг ёки ўзингизни диёрларингиздан чиқаринг, деб фарз қилганимизда, озгиналаридан бошқаси буни қилмас эдилар.


Say, "O Allah, Owner of Sovereignty, You give sovereignty to whom You will and You take sovereignty away from whom You will. You honor whom You will and You humble whom You will. 	 Сен: «Эй барча мулкнинг эгаси Роббим! Хоҳлаган кишингга мулк берурсан ва хоҳлаган кишингдан мулкни тортиб олурсан, хоҳлаган кишингни азиз қилурсан, хоҳлаган кишингни хор қилурсан.


This is how We cause the hearts of the guilty ones to behave. 	 Шунга ўхшаш Биз уни жиноятчилар қалбига солармиз.


Noah said: "My Lord! 	 У: «Эй Роббим, мени ёлғончи қилганларга қарши менга нусрат бер», деди.


Lo! it is the Truth from our Lord. 	 Албатта, у Роббимиздан келган ҳақдир.


In fact you are people who exceed the limits.” 	 Йўқ!!! Сиз ҳаддан ошган қавмсиз».


God is forgiving and merciful. 	 Ва Аллоҳ мағфират қилувчи ва раҳмли зотдир.


Ah! how (terrible) was My Penalty and My Warning! 	 Бас, Менинг азобим ва огоҳлантиришим қандоқ бўлди?!


When Shu'aib said to them: "Will you not take heed? 	 Ўшанда уларга биродарлари Шуайб деди: «Қўрқмайсизларми?!


Why no bracelets of gold have been thrown to him, nor any angels accompany him as escorts?’ 	 Унга тиллодан бўлган билакузуклар ташланса ёки у билан бирга фаришталар ҳамроҳ бўлиб келса бўлмас эдими?!» деб нидо қилди.


On the Day when some faces will be whitened, and some faces will be blackened. As for those whose faces are blackened: “Did you disbelieve after your belief?” 	 Юзлар оқ ва юзлар қора бўладиган кунда юзлари қора бўлганларга: «Иймонингиздан кейин кофир бўлдингизми?!


Then it will be said to them, "Where is that which you used to associate [with Him in worship] 	 Сўнгра уларга: «Ширк келтириб юрган нарсаларингиз қани?!


'Come forth betimes upon your tillage, if you would pluck!' 	 «Агар терадиган бўлсангиз, экинзорингизга эртароқ боринг», деб.


Believers, do not take the Jews and Christians as allies. 	 Эй иймон келтирганлар! Яҳудий ва насороларни ўзингизга дўст тутманг.


You call me to disbelieve in God, and to associate with Him that whereof I have no knowledge, while I call you to the All-mighty, the All-forgiving. 	 Ҳолбуки, мен сизни азизу ўта мағфиратли зотга чақирмоқдаман. (Сиз мени Аллоҳни инкор этиб, унга ибодат қилмасликка, худолигини билмаганим нарсани унга ширк келтириб, ўшанга ибодат қилишимга чақирмоқдасиз.


Thus, when he left them and the (idols) they worshipped, We bestowed on him Isaac and Jacob, and made each of them a prophet, 	 Бас, улардан ва улар Аллоҳдан ўзга ибодат қилаётган нарсадан четланганида, Биз унга Исҳоқ ва Яъқубни ҳадя этдик ва барчаларини Пайғамбар қилдик. (Иброҳим алайҳиссалом Аллоҳни, Унинг динини деб ўз ватанлари, қавм-қариндошларини тарк этиб, ҳижрат қилган эдилар.


Surely those who believe, and do righteous deeds shall have a wage unfailing.' 	 Албатта, иймон келтириб, солиҳ амалларни қилганларга битмас-туганмас ажрлар бор», деб айт.


We shall get provision for our family, and we shall be watching over our brother; we shall obtain an extra camel's load -- that is an easy measure. 	 Яна аҳлимизга зод келтирурмиз, укамизни муҳофаза қилиб, бир туя зиёда (юк) ўлчови оламиз. Бу озгина ўлчовдир», дедилар.


And pardon us; and forgive us; and have mercy upon us. 	 Ана ўша таклифга амал қилишига қараб, бошқа ҳеч бир нарсага қарамасдан, банданинг жазоси ёки мукофоти белгиланади.


But if God wills, He will set a seal on thy heart; and God blots out falsehood and verifies the truth by His words; He knows the thoughts within the breasts. 	 Бас, агар Аллоҳ хоҳласа, қалбингга муҳр босур ва Аллоҳ Ўз сўзлари ила ботилни йўқ қилиб, ҳақни ҳақ қилур. Албатта, у диллардаги нарсани ўта билгувчидир.


Surely there plotted those before them, but Allah came upon their structures from the foundations, so the roof fell down upon them from above them and the torment came upon them whence they perceived not. 	 Батаҳқиқ, улардан олдингилар ҳам макр қилганлар. Бас, Аллоҳ биноларини пойдеворидан йиқитди.


Say, “Then bring one chapter like it and, other than Allah, call everyone you can if you are truthful.” 	 Сен: «Агар ростгўй бўлсангиз, унга ўхшаш бир сура келтиринг ва (бу ишга) Аллоҳдан бошқа кучингиз етганича кимни хоҳласангиз, чақиринг», деб айт.


Keep yourself attached to those who call on their Lord, morning and evening, seeking His pleasure; and do not let your eyes turn away from them, desiring the attraction of worldly life; and do not obey one whose heart We have made heedless of Our remembrance, one who pursues his own whims and becomes dissolute. 	 Қалбини Ўз зикримиздан ғофил қилиб қўйганларимизга ва ҳавойи нафсига эргашиб иши издан чиққанларга итоат қилма. (Ушбу ояти кариманинг нозил бўлиш сабаби ҳақида тафсири Кабирда қуйидагилар ривоят қилинади: «Қурайш раҳбарлари тўпланиб Расулуллоҳнинг (с. а. в.) ҳузурларига боришди ва: «Агар бизнинг сенга иймон келтиришимизни истасанг, анави фақир-фуқораларни ҳузурингдан ҳайда», дейишди.


And, O my people, I ask not of you any riches therefor; my hire is not but with Allah. 	 (Эй қавмим, менинг сиз учун куюнаётганимни ўзингизча ҳар хил тушунманг. Мен сизларнинг иймонли бўлиб, саодатга эришишингизни истайман, холос.


Those before them had also denied. 	 Ва дарҳақиқат улардан аввалгилари ҳам ёлғонга чиқарган эдилар.


God wants to relieve you of your burden; all human beings were created weak. 	 (Яратувчининг Ўзи, заиф яратилган, деб тургандан кейин, шу заиф инсонга йўл кўрсатишда Аллоҳ таоло оғирликни хоҳлармиди? Йўқ, у енгилликни хоҳлайди.)


Why is not an angel sent down unto him, to be a warner with him. 	 Унга бир фаришта туширилса эди, у билан огоҳлантиргувчи бўлар эди.


The Pharaoh shouted to his people, "My people, is the kingdom of Egypt not mine? and can you not see that the streams flow from beneath my palace? 	 Фиръавн ўз қавмига: «Эй қавмим! Миср мулки ва мана бу остимдан оқиб турган анҳорлар меники эмасми?!


In fact, we had worshipped nothing" Thus does God cause the disbelievers to go astray. 	 Улар аввал ҳақиқатни–сохта худоларининг ўзларидан йўқолиб қолганларини, азобдан сақлаб қола олмаётганларини тан олиб туриб, кейин тона бошладилар. Йўқ-йўқ, биз олдин ҳеч кимни ширк келтирмаган эдик, дейишга ўтдилар.)


And if their turning away has grieved you, then if you can, seek a tunnel into the earth or a ladder into the sky to bring a sign for them; and if Allah willed, He could have brought them all together upon guidance, so O listener (followers of this Prophet) do not ever be of the ignorant. 	 (Ояти каримада Пайғамбаримизга, агар қодир бўлсалар, мушрикларни ишонтириш, иймонга келтиришга ярайдиган оят-мўъжизани ерни кавлаб кириб бўлса ҳам, осмонга шоти қўйиб чиқиб бўлса ҳам, келтириш таклиф этиляпти. Аммо кофирлар оят-мўъжизалар йўқлигидан иймондан юз ўгираётгани йўқ.


There is no god but He,-the Living, the Self-Subsisting, Eternal. 	 Аллоҳ доим тирикдир, ўлмайди. У қаййум–бандалари ишларининг тадбирида доимо қоим турувчидир.)


you are indeed one of the messengers 	 Албатта, сен Пайғамбарлардандирсан.


Whether We let you see (during your lifetime) some of the chastisement with which We threaten them, or We call you unto Us (before the chastisement strikes them), in any case they are bound to return to Us. 	 Ёки сенга уларга ваъда қилганимизнинг баъзисини кўрсатамиз, ёки сени вафот эттирамиз. Бас, уларнинг қайтишлари Бизгадир.


People ask you concerning the Hour. 	 Одамлар сендан (қиёмат ) соати ҳақида сўрарлар.


And Allah has raised the sky; and He has set the balance. 	 Осмонни баланд кўтарди ва тарозуни ўрнатди.


On meeting the believers, they would declare belief but to each other they would say, "How would you (against your own interests) tell them (believers) about what God has revealed to you (in the Bible of the truthfulness of the Prophet Muhammad)? 	 Улар иймон келтирганларни учратсалар, иймон келтирдик, дейдилар. Баъзилари баъзилари билан холи қолсалар: «Уларга Аллоҳ сизга очган нарса ҳақида Роббингиз ҳузурида ҳужжат талашишлари учун гапиряпсизми?


Indeed Allah has power over all things. 	 Билиб қўйинг, бу мусибатни ўзингиз ўзингизга чақириб олдингиз.)


Is he who walks prone on his face better guided, or he who walks upright on a straight path? 	 Юз тубан қоқилиб юраётган киши ҳидоятдами ёки тўғри йўлдан қоматини тик тутиб бораётган кишими? («Юз тубан, қоқилиб юраётган киши» кофир кишидир.


Have you heard the story of the overwhelming event (the Day of Judgment)? 	 Батаҳқиқ сенга ғошия хабари келди.


It is He who revives and causes to die, and He has power over all things. 	 У тирилтирур ва ўлдирур ва У ҳар бир нарсага қодирдир.


So turn away from them, and wait. 	 Албатта, улар ҳам мунтазирдирлар. (Кўриб ўтганимиздек, Сажда сурасида ҳар бир инсон доимо эсда тутиши ва ҳаётда тез-тез эслаб туриши лозим бўлган маънолар ўзига хос услуб билан келтирилгандир.


But those who repented and believed and acted righteously, they will perhaps be among those who will prosper there. 	 Аммо тавба қилганлар, иймон келтириб, солиҳ амалларни қилган кишилар шоядки нажот топгувчилардан бўлсалар.


being on the higher horizon, 	 Ва у олий уфқда эди.


As to those who do not believe in the hereafter, We have surely made their deeds fair-seeming to them, but they blindly wander on. 	 Албатта, охиратга иймон келтирмайдиганларга Биз амалларини зийнатлаб кўрсатдик. Бас, улар адашиб-улоқиб юраверарлар.


But he who seeks to go beyond this, these it is that go beyond the limits-- 	 Кимки ўшандан ўзгани истаса, бас, улар чегарадан чиққанлардир.


nor will you worship what I worship. 	 Ва сиз ҳам мен ибодат қилганга ибодат қилувчимассиз.


And He does not fear its outcome. 	 (Бу дунёнинг подшоҳлари ўзларининг қилган ишларидан, оқибати нима бўларкин, деб ҳадиксираб турадилар. Аллоҳ субҳанаҳу ва таоло эса бундай хавфдан мустаснодир.)


We are not neglectful of creation. 	 (Эй одамлар, Биз устингизга етти табақа осмонни яратиб қўйганмиз. Шундай жонсиз, мустаҳкам ва чексиз нарсаларда нима бўлаётганини ҳам билиб турамиз.)


Poets are followed by the perverse. 	 Ва шоирларга гумроҳлар эргашур.


Their hearts were sealed, leaving them bereft of understanding. 	 Энди улар ўз фойдаларини англамайдилар. Агар англаганларида жиҳоддан қочмас эдилар.)


Both gardens produced their harvest in full, and suffered no loss. 	 Ўша икки боғ ҳосилларини бекаму кўст берар ва ораларидан анҳор оқизиб қўйган эдик. (Ҳар икки боғнинг ҳосили тўлиқ чиқар эди.


That is because they came to believe, and then renounced (their faith). 	 Бунга сабаб шуки, улар иймон келтирдилар, сўнг кофир бўлдилар, бас, қалбларига муҳр босилди.


And (with) Fir'aun (Pharaoh), who had pegs (who used to torture men by binding them to pegs)? 	 Ва кўп аскарлари бор Фиръавнга. (Роббинг нима қилганини билмадингми?)


But different parties began to dispute with one another. 	 Куфр келтирганларга буюк кундаги кўринишдан вой бўлсин. (Насоролар ҳозиргача Ийсо алайҳиссалом хусусида ихтилофдалар.


Do those who commit evil deeds think that We will make them (equal) to the believers who do good works, so that in life and death they shall be alike? 	 Наҳотки ёмонликларни қилганлар уларни иймон келтириб, солиҳ амаллар қилганларга ўхшаш қилмоғимизни, ҳаётлари ҳам, мамотлари ҳам баробар бўлишини гумон қилсалар?! Уларнинг қилган ҳукми нақадар ҳам ёмон!


Allah maketh whom He will to hear. 	 Куфр ўлимдир. Мўминлар тириклардир, кофирлар ўликлардир.


Therefore, remind and preach (mankind, O Muhammad SAW of Islamic Monotheism). 	 Бас, эслатгин: сен Роббинг неъмати ила фолбин ҳам эмассан, мажнун ҳам эмассан. (Оятдаги «коҳин» сўзини биз фолбин деб таржима қилдик.


That is for you to do. 	 Сўнгра ёки миннат, ёки товон олишдир.


Whoever forges lies about God after that—these are the unjust. 	 Шундан кейин ҳам, кимки Аллоҳ ҳақида ёлғон тўқиса, бас, ана ўшалар золимлардир.


We let them enjoy themselves only for a while, then We shall drag them to a severe punishment. 	 Уларни бир оз ҳузурлантирурмиз, сўнгра қаттиқ азобга мажбур қилурмиз.


Therefore lift your gaze – do you see any cracks? 	 Қайта назар сол! Бирор камчилик кўряпсанми?


When your work is done, turn to devotion. 	 Фориғ бўлсанг, ибодатига урингин.


—amid gardens and springs, 	 Боғ-роғларда, булоқларда?!


For them will be forgiveness and a great reward. 	 Уларга мағфират ва улкан ажр бор.


And verily, thy Lord is He, the Exalted in Might, Most Merciful. 	 Албатта, Роббинг Ўзи азизу меҳрибондир.


Observe they not that We have created for them, of that which Our hands have worked, cattle: so that they are their owners. 	 Ахир Биз улар учун Ўз қўлларимиз—ла қилган нарсалардан чорваларни яратиб қўйганимизни кўрмайдиларми?! Бас, улар ўшаларга молик–эгадирлар-ку!


Have you not considered that those in the heavens and the earth, the Sun, the Moon, the Stars, the mountains, the trees, the animals, and many people, all bow down to God? 	 Осмонлардаги кимсалар, ердаги кимсалар, қуёш, ой, юлдузлар, тоғлар, дарахтлар, жониворлар ва одамлардан кўплари, албатта, Аллоҳга сажда қилишини кўрмайсанми? Кўпларига эса, азоб ҳақ бўлди.


And Allah is Beholder of His bondsmen 	 Аммо охират неъматларининг яна бир ўзига хос имтиёзи бор. У ҳам бўлса, уларнинг тақводор бандаларга хослигидир, бошқаларга насиб қилмайди.)


Then they twain ate thereof, so that their shame became apparent unto them, and they began to hide by heaping on themselves some of the leaves of the Garden. 	 Бас, икковлари ундан едилар. Кейин, авратлари ўзларига очилиб қолиб, ўзларини жаннат барглари билан тўса бошладилар.


Say: we believe in Allah and that which hath been sent down unto us and that which was sent down unto Ibrahim and Ismai'l and Ishaq and Ya'qub and the tribes, and that which was vouchsafed unto Musa and lsa, and that which was vouchsafed unto the prophets from their Lord; we differentiate not between any of them, and unto Him are submissive. 	 Айтинглар: «Аллоҳга ва бизга туширилган нарсага, Иброҳим, Исмоил, Исҳоқ, Яъқуб, асботларга туширилган нарсага, Мусо ва Ийсога берилган нарсага ва Пайғамбарларга Роббиларидан берилган нарсага иймон келтирдик. Уларнинг орасидан бирортасини фарқламаймиз ва биз Унга мусулмонлармиз».


And the Trumpet will be blown – so they will come forth from the graves, running towards their Lord. 	 Ва сурга пуфланди. Бас, улар бирдан Роббилари томон қабрлардан шошилиб чиқурлар.


Then placed him as a drop (of seed) in a safe lodging; 	 Сўнгра уни мустаҳкам қароргоҳда нутфа қилдик.


To the poor refugees who were driven out of their homes and their possessions, as they sought the favor of God and His approval, and came to the aid of God and His Messenger. 	 Фақир муҳожирларгаки, улар ўз диёрларидан ва мол-мулкларидан жудо қилинган эдилар, (улар) Аллоҳдан фазл ва Унинг розилигини умид қилулар. Аллоҳга ва Унинг Расулига ёрдам берурлар.


but the followers of devils are led relentlessly into error by them. They never desist. 	 Ва у(шайтон)ларнинг биродарлари йўлдан оздиришда уларга мадад берадилар, сўнгра бунда тўхтамаслар.


Is that (Paradise) better entertainment or the tree of Zaqqum (a horrible tree in Hell)? 	 Манзил ўлароқ ана ўша яхшими ёки заққум дарахтими?


And when they attended it, they said, "Listen quietly." And when it was concluded, they went back to their people as warners. 	 Қачонки, қироат охирлаганда, ўз қавмларига огоҳлантирувчи бўлиб қайтдилар: (Оятдан маълум бўляптики, жинларнинг Қуръонга қулоқ осишлари тўсатдан, кутилмаганда содир бўлмаган, балки уларни Аллоҳ таолонинг Ўзи буриб қўйган. Бу фазлни Пайғамбар алайҳиссаломга ҳам эслатмоқда.)


Was he not a Nutfah (mixed male and female discharge of semen) poured forth? 	 У манийдан оққан нутфа бўлмаганмиди?


and it shall be said: 'Today, We will forget you as you yourselves forgot that you would encounter this Day. 	 «Бугунги кунда худди сиз ушбу кунингизга рўбарў бўлишни унутганингиздек, Биз ҳам сизни унутурмиз.


Thinketh man that he is to be left aimless? 	 Инсон беҳуда тарк қилинишнинг ҳисобини қилурми?


Behold, this is my brother; he has ninety-nine ewes and I have only one ewe.” 	 «Мана бу менинг биродарим. Унинг тўқсон тўққизта совлиғи бор.


They searched the entire land: but could they find a refuge? 	 (Ҳалокатга учраган ўша аввалги кофирлар авлодлари ҳозиргилардан кўра қувватлироқ эдилар. Аммо чора топа олмай ҳалок бўлдилар.)


So if you are oppressed, oppress those who oppress you to the same degree, and fear God, and know that God is with those who are pious and follow the right path. 	 «Ҳаром ойга ҳаром ой», яъни, ким уруш ҳаром қилган ойнинг ҳурматини бузса, унга бу ой берган ҳурматлар бекор қилинади. Агар у бу ойни ҳурмат қилмай уруш бошласа, унга қарши уруш қилинади.


They try to destroy the land but God does not love the evil-doers. 	 Фақат уларгина бундай даъво қилишга журъат этишлари мумкин. Аслида, бахиллик яҳудийларнинг ўзларига хос.)


They do not fear the Hereafter -- 	 Балки улар охиратдан қўрқмаслар.


then caused it to wither away. 	 Бас, У уни қорайган хашак қилган зотдир.


The fire will scorch their faces and they will be groaning therein in pain. 	 Юзларини олов куйдирур. Улар унда бадбашара ҳолда бўлурлар.


Children of Israel! We saved you from your enemy and made a covenant with you on the right side of the Mount and sent down on you manna and quails, 	 Эй Бани Исроил, батаҳқиқ, Биз сизни душманингиздан қутқардик ва сиз билан Турнинг ўнг томонини ваъдалашдик ҳамда сизларга манн ва бедана туширдик. (Аллоҳ таоло ушбу ояти каримада Бани Исроилга уч турлик неъматини эслатмоқда.)


(As for) those who took the calf (for a god), surely wrath from their Lord and disgrace in this world's life shall overtake them, and thus do We recompense the devisers of lies. 	 Албатта, бузоқни (худо) тутганларга Роббиларидан ғазаб ва ҳаёти дунёда хорлик етадир. Ёлғон тўқувчиларни мана шундай жазолаймиз.


Wage jihad against the faithless and the hypocrites, and be severe with them. 	 Кофир ва мунофиқларга қарши жиҳод қил ва уларга маҳкам тур.


God was listening to your argument. 	 Албатта, Аллоҳ эшитувчи ва кўрувчидир. (Яъни, Аллоҳ таоло уй ичида, Пайғамбар алайҳиссалом билан пичирлашиб гаплашган Ҳавла Бинти Саълабанинг сўзларини эшитгандек, дунёда бўлаётган барча ишларни кўриб туради.


Smiling at the ant's utterance, Solomon burst into laughter and said: "My Lord! Hold me under (Your) control that I may render thanks for the favour which You have bestowed on me and on my parents, and that I may act righteously in a manner that would please You. 	 Бас, у унинг сўзидан табассум қилди ва: «Роббим, мени Ўзинг менга ва ота-онамга берган неъматларингга шукр этишимга ва сен рози бўладиган солиҳ амаллар қилишимга муяссар этгин. Ўз раҳматинг ила мени солиҳ бандаларингга қўшгин», деди.


Do ye feel secure that He Who is in heaven will not cause you to be swallowed up by the earth when it shakes (as in an earthquake)? 	 У макон ва замондан устун зотдир. Аҳли сунна ва жамоа эътиқодига биноан, Аллоҳнинг ерда ёки осмонда дейилишидан мақсад, Унинг хоҳиши ва ҳукми еру осмонга баробар ўтиши ва Унинг султони ғолиб эканлигидир.)


Lo! the worst of beasts in Allah's sight are the ungrateful who will not believe. 	 Яратган холиққа–Аллоҳга ишонмай юрган одамдан ҳар қандай ёмонликни кутиш мумкин. Бундай одам иймонсиз–кофир бўлгани учун ҳайвондан ҳам паст даражага тушиб қолади.


He is all-mighty and all-wise. 	 Бу ғойибнинг хабаридир. Араблардан бошқа халқларнинг исломга киришини ўша пайтда Аллоҳдан ўзга ҳеч ким билмасди.)


When the call is made for prayer on Congregation Day, hasten to the remembrance of God, and drop all business. 	 Жума куни намозга нидо қилинганда, Аллоҳнинг зикрига шошилинг ва савдони қўйинг.


Such are God's revelations which We explain to you, (Muhammad), for a genuine purpose. 	 Булар Аллоҳнинг оятларидир. Уларни сенга ҳақ ила тиловат қилмоқдамиз.


They have indeed ruined their souls and what they invented has forsaken them. 	 Қиёматда шафоат қилувчи воситалардан бири иймон эди, иймонлари йўқ. Имкони бўлса эди, улар бу дунёга қайтиб, аввал қилган гуноҳларини такрорламай, иймон ва ихлос билан яшашга жон деб кўнардилар.


If the people of the towns had been faithful and Godwary, We would have opened to them blessings from the heaven and the earth. 	 Агар қишлоқлар аҳллари иймон келтирганларида ва тақво қилганларида эди, Биз, албатта, уларга осмону ердан баракотларни очиб қўяр эдик. Лекин улар ёлғонга чиқардилар, бас, уларни қилган касблари туфайли тутдик.


The hypocrites and people with sickness in their hearts said, "God and His Messenger have promised us nothing but delusions." 	 Ўшанда мунофиқлар ва қалбларида касаллик борлар: «Аллоҳ ва Унинг Расули бизга ёлғондан бошқани ваъда қилмаган экан», дердилар. (Улар, Расулуллоҳдан (с. а. в.) изн сўрамай, сафарбарликдан кетиб қолганлари ҳам етмаганидек, мўминлар ичига ғулғула солдилар.)


concerning which they are in disagreement! 	 Шундай хабарки, у(мушрик)лар) унинг ҳақида ихтилоф қиларлар.


Beautified is the life of the world for those who disbelieve; they make a jest of the believers. 	 (Кофирларнинг Аллоҳ йўлига юрмасликларининг сабаби дунё ҳаётининг зийнатидир. Уларнинг бирдан бир мақсади, фикри-зикри ва орзу-умиди–шу беш кунлик дунёнинг ҳой-ҳаваси, зийнатидир.


and he will enter the blazing flame. 	 Ва қизиб турган дўзахга кирар.


Noah called out to his Lord, saying, "My Lord, my son was a part of my family. 	 Нуҳ Роббига нидо қилиб: «Роббим, албатта, ўғлим аҳлимдандир, албатта, ваъданг ҳақдир ва Сен ҳукм қилгувчиларнинг энг ҳикматлисисан», деди.


But if they turn aside, We have not sent you as a watcher over them; on you is only to deliver (the message); and surely when We make man taste mercy from Us, he rejoices thereat; and if an evil afflicts them on account of what their hands have already done, then-surely man is ungrateful. 	 Албатта, Биз инсонга Ўзимиздан раҳмат тоттирган чоғимизда у ундан қувонур ва агар уларга ўз қўллари тақдим этган нарса туфайли ёмонлик етса, бас, албатта, инсон куфрони неъмат қилур. (Яхшилик етганда ҳаддан ошганидек, ёмонлик етганда ҳам ўзини тўғри тута ололмайди, куфрони неъмат қилади.


Help me as they deny me.” 	 (Нуҳ алайҳиссалом ҳақиқий нусрат қаердалигини яхши билганлари учун дарҳол Аллоҳга илтижо қилиб, ўзларини ёлғончи санаганларга қарши ёрдам сўрадилар.)


Have they not travelled through the land so that they may have hearts by which they may exercise their reason, or ears by which they may hear? 	 Ахир, ер юзида айланиб юрмайдимиларки, уларга ақл этадиган қалблар, эшитадиган қулоқлар бўлсин. Зеро, кўзлар кўр бўлмас, кўксилардаги қалблар кўр бўлур.


Thus it is. 	 Ана шундай.


And the fair Word of your Lord was fulfilled for the Children of Israel, because of their endurance. 	 (Оятдаги «хўрланиб юрган қавм»дан мурод Бани Исроилдир. Фиръавн ва унинг аҳли Бани Исроил ўғлонларини ўлдириб, қизларини чўри, ўзларини хизматкор қилиб, мудом хўрлашар эдилар.


Lo! mine own folk make this Qur'an of no account. 	 Аллоҳ таоло уларнинг қилмишларини жуда яхши билади. Аммо Пайғамбар (с. а. в.) ўзларининг дардларини тўкиб солиш учун, Аллоҳнинг амрини тўла бажарганликларини билдириш учун айтмоқдалар.)


And whosoever forbeareth and forgiveth -that verily is of the firmness of affairs. 	 Яхшилар сифати бўлган ушбу сифатларга такрор-такрор даъват бежиз эмас. Аввало, бу ишларни амалга ошириш осон эмас.


They glorify Him day and night without fail. 	 Улар кечаю кундуз тасбиҳ айтарлар. Чарчамаслар.


And sons to be by his side!- 	 Ва ҳозиру нозир фарзандлар бериб қўйдим.


I am watching over whatever you do.” 	 Албатта, Мен нима амал қилаётганингизни яхши кўриб тургувчиман», дедик.


If they are expelled or fought against, they will not go with them, nor will they will help them. 	 Албатта агар у(яҳудий)лар чиқарилсалар, улар бирга чиқмаслар. Ва, албатта, агар у(яҳудий)ларга уруш қилинса, (мунофиқлар) уларга ёрдам бермаслар.


the highways to the heavens -- and have a look at the God of Moses, although I am certain that Moses is a liar.” 	 Шундай қилиб, Фиръавнга унинг ёмон амали зийнатланди ва у йўлдан тўсилди. Фиръавннинг макр-ҳийласи зиёнкорликдан бошқа нарса эмас.


Fear the Day when you shall be made to return to God; then every soul shall be paid in full what it has earned; and they shall not be wronged. 	 Аллоҳга қайтариладиган кунингиздан қўрқинг. Сўнгра ҳар бир жон қилганига яраша тўлиқ оладир.


The prople of Lout (Lot) (those dwelt in the towns of Sodom in Palestine) belied the Messengers. 	 Лут қавми Пайғамбарларни ёлғончи қилди.


But lo, He is God, my Lord, and I will not associate with my Lord any one. 	 Лекин мен: «У Аллоҳ менинг Роббимдир ва Унга ҳеч кимни шерик қилмайман.


Then every soul will be paid in full that which it hath earned, and they will not be wronged. 	 Сўнгра ҳар бир жон қилганига яраша тўлиқ оладир. Уларга зулм қилинмас.


We would certainly have seized him by the right hand, 	 Албатта, Биз уни қудрат билан тутармиз.


Whoever purifies himself, purifies only for his own sake, and to Allah is the return. 	 (Қиёмат кунида гуноҳи кўп жон уни енгиллатиш мақсадида энг яқин қариндошини ёрдамга чақирса ҳам, унинг гуноҳидан бирор нарса кўтарилмайди. Чунки яқин қариндошнинг ўзи юкини кўтара олмай хуноб бўлаётган бўлади.


Whoso bringeth a good deed will receive tenfold the like thereof, while whoso bringeth an ill-deed will be awarded but the like thereof; and they will not be wronged. 	 Ким бир яхшилик қилса, унга ўн баробар қайтарилур. Ким бир ёмонлик қилса, унга фақат қилганига яраша жазо бўладур.


By the Soul, and the proportion and order given to it; 	 Ва нафс билан ва унинг бекам-кўст қилиб яратилиши билан қасам.


Fear Him who has bestowed on you what you know, 	 Сизга ўзингиз билган нарса ила мадад берган зотдан қўрқинг.


He replied: 'It shall be so; your Lord says: "It is easy for Me, indeed, I created you before time when you were not a thing." 	 Батаҳқиқ, бундан олдин сени яратдим. Ҳолбуки, сен ҳеч нарса эмас эдинг», деди.


It will then be said to them: “Where are those whom you 	 Сўнгра уларга: «Ширк келтириб юрган нарсаларингиз қани?!


Eat of that which is lawful and wholesome in the earth, and follow not the footsteps of the devil. 	 (Ояти карима ҳалол-пок ризқларни ейишга зид қилиб шайтоннинг изидан эргашиш қўйилмоқда. Яъни, шайтоннинг йўлида юрганларгина ҳалол-пок емайдилар, деганидир бу.


He said: My Lord! Surely my people give me the lie! 	 У: «Эй Роббим, шубҳасиз, қавмим мени ёлғончи қилдилар.


How many cities have We destroyed! 	 Қанчадан-қанча шаҳар-қишлоқларни ҳалок қилдик. Бас, азобимиз уларга тун уйқусида ёки кун уйқусида келди.


Say, ‘Allah gives you a ruling concerning them and what is announced to you in the Book concerning girl orphans—whom you do not give what has been prescribed for them, and yet you desire to marry them—and about the weak among children: that you should maintain the orphans with justice, and whatever good you do, indeed Allah knows it well. 	 Сен: «Аллоҳ сизга улар ҳақида ва китобда тиловат қилинадиган, сиз уларга тайин қилинган нарсани бермай никоҳига рағбат қилганингиз аёллар ҳақида, заифҳол болалар ҳақида ва етимларга адолат қилмоғингиз ҳақида фатво беради», деб айт. Аллоҳ қилган ҳар бир яхшилигингизни билувчи зотдир.


Who fulfil their covenant with God and do not break their agreement, 	 Улар Аллоҳнинг аҳдига вафо қиладиган ва мийсоқни бузмайдиганлардир. (Бу ояти каримадаги аҳд барча аҳдларни ўз ичига олади, бу аҳдларнинг аввалида иймон аҳди туради.


people will say, "Is there anywhere to run away?" 	 Ўшал кунда инсон, қочар жой қайда? деб қолар.


And when those who ascribed partners to Allah behold those partners of theirs, they will say: Our Lord! these are our partners unto whom we used to cry instead of Thee. 	 Ва ширк келтирганлар ўзларининг «шерик»ларини кўрган чоғларида: «Эй Роббимиз, анавилар бизнинг Сендан ўзга ибодат қилган «шерик»ларимиз», дерлар. Бас, у(шерик)лар буларга: «Албатта, сизлар ёлғончидирсизлар», деб сўз ташларлар.


Verily, you were (pretending to be) the mighty, the generous! 	 Албатта, сен ўзинг «азизу мукаррамсан»!


so that you may not grieve for what escapes you, nor boast for what comes your way, and Allah does not like any swaggering braggart. 	 Токи, кетган нарсага қайғуриб, келган нарсадан хурсанд бўлмаслигингиз учун, Аллоҳ барча димоғдор ва мақтанчоқларни суймайдир.


And for all, there will be degrees according to that which they did, that He (Allah) may recompense them in full for their deeds. 	 (Ушбу оятда ҳар бир инсонга бу дунёда қилган амлига яраша у дунёда даража берилиши таъкидланмоқда. Қиёматда яхшиларни тўплаб жаннатга, ёмонларни дўзахга киритиб юбориш билан кифояланмаслиги маълум бўлмоқда.


And if you fear poverty, God will enrich you from His grace, if He wills. 	 Ўша йили, юқорида ўрганганимиздек, Ҳазрати Абу Бакр амирликларида ҳаж бўлган ва ҳазрати Али бу оятларни ҳажга келганларга ўқиб, ҳукмини тушунтирганлар. Ўша йилдан бошлаб мушрикларнинг Масжидул Ҳаромга келишлари ман қилинган.


Behold! when the two receivers receive-one on the right hand and one on the left a sitter. 	 Зотан икки кутиб олувчи ўнгда ва чапда ўтирган ҳолларида кутиб олурлар.


Then they will all be gathered before their Lord. 	 Уламолар мисол қилиб кўпинча асалари ва чумолини келтирадилар. Мутахассисларнинг фикри билан танишган одам бу икки умматнинг жамоа ҳаёти Аллоҳнинг қудратидан эканлигига тан бермай иложи йўқ.)


Does every one of them aspire to be admitted into a Garden of Delight? 	 Улардан ҳар бир киши наъим жаннатга киритилишни тамаъ қиладими?


Say, "Knowledge about it rests only with my Lord; He alone will reveal when its time will come, it lies heavy on the heavens and the earth: it will suddenly overtake you." 	 (Kиёмат Аллоҳдан бошқа ҳеч ким билиши мумкин бўлмаган ҳодисадир. Лекин мушриклар Пайғамбаримизни (с. а. в.) синаш, ул зотни хижолат қилиш учун, қиёмат қачон бўлади, деб сўроқ қиладилар.


Had God willed, He would have made you one congregation, but He leaves astray whom He wills, and He guides whom He wills. 	 Агар Аллоҳ хоҳласа, сизларни бир уммат қилар эди. Лекин хоҳлаган кимсани залолатга кетказади ва хоҳлаган кимсани ҳидоят қилади.


And He caused you to inherit their lands, and their houses, and their riches, and a land which you had not trodden (before). 	 Ва сизларга уларнинг ерини, ҳовли-жойларини, молу мулкларини ва қадамингиз етмаган ерни мерос қилиб берди.


The pious ones will be led to Paradise in large groups. 	 Ва Роббиларига тақво қилганлар жаннатга гуруҳ-гуруҳ қилиб олиб борилдилар.


Say: Obey Allah and the messenger. 	 Аллоҳга ва Расулга итоат қилинг.


In both of them there will be every kind of fruits in pairs. -- 	 Икковларида ҳам мевадан жуфт навлар бор.


Those who are wellgrounded in knowledge say: 'We believe in it, it is all from our Lord. 	 («Муҳкам» сўзи маҳкам, очиқ-ойдин, бошқа ёққа буриб бўлмайдиган, деган маънони англатади. «Муштабоҳ» сўзи эса, ўхшаш, бирини биридан ажратиш қийин, бир неча маъноларни англатадиган, деган маъноларни билдиради.


Indeed, whoever commits misdeeds, and becomes besieged by his iniquities—these are the inmates of the Fire, wherein they will dwell forever. 	 Ким гуноҳ қилса ва уни хатолари ўраб олган бўлса, ана ўшалар дўзах эгаларидир. Улар унда абадий қолурлар.


“Eat and drink with pleasure, the reward of your deeds.” 	 Енглар ва ичинглар, ош бўлсин. Қилган амалларингиз сабабидандир.


When they saw (and did not recognise it) they said: "Surely we have lost the way. 	 Уни кўрганларида, биз адашибмиз, дедилар.


But whoever disbelieves in it from the [various] factions - the Fire is his promised destination. 	 Қуръонга иймон келтирмасдан жаннатга киришни ҳеч ким хаёлига ҳам келтирмасин. Албатта, Пайғамбармиз (с. а. в.) ҳеч қачон Қуръони Каримнинг ҳақ эканлигига шак-шубҳа қилмаганлар.


and He subjected to you the sun and the moon, which are constant in their courses. And, He has subjected to you the night and the day, and gave you all that you asked of Him. 	 У сизга доимий ҳаракатдаги қуёш ва ойни ҳам, шунингдек, кеча ила кундузни ҳам хизматчи қилиб қўйди.


Yet they ask thee to hasten on the Punishment! 	 Улар сендан азобнинг тезроқ келишини сўрарлар. Ҳолбуки, Аллоҳ ваъдасига хилоф қилмас.


It will be announced to the unbelievers (on the Day of Resurrection): “Surely Allah's abhorrence of you when you were called to believe but you disbelieved was greater than is your abhorrence of yourselves today.” 	 Албатта, куфр келтирганларга: «Иймонга чақирилганингизда куфр келтирган чоғингиздаги Аллоҳнинг ғазаби сизнинг ўзингизга (ҳозирги) ғазабингиздан каттароқдир», деб нидо қилинур.


And mention in the Book Abraham; surely he was a true man, a Prophet. 	 Китобда Иброҳимни эсла. Албатта, у сиддиқ ва Набий бўлган эди.


yet they press onwards in their footsteps. 	 Энди эса, улар ўшаларнинг изидан чопмоқдалар.


You will see the unjust fearing on account of what they have earned, and it must befall them; and those who believe and do good shall be in the meadows of the gardens; they shall have what they please with their Lord: that is the great grace. 	 Иймон келтириб, солиҳ амалларни қилувчилар эса, жаннат боғларидадир. Улар учун Роббилари ҳузурида хоҳлаган нарсалари бордир.


What, do they not consider how the camel was created, 	 Улар назар солмасларми; Туянинг қандай яратилганига?


And drink over it scalding water, 	 Бас, устидан ўта қайноқ сувдан ичувчисизлар.


But he should not be excessive in killing, for he will be supported. 	 Бас, у ўлдиришда исроф қилмасин. Албатта, у нусрат берилган одамдир.


Most surely their Lord that day shall be fully aware of them. 	 Ўша кунда Роббилари улардан, хабардор эканини?!


And remember Abraham and Isma'il raised the foundations of the House (With this prayer): "Our Lord! Accept (this service) from us: For Thou art the All-Hearing, the All-knowing. 	 Иброҳим билан Исмоил: «Эй Роббимиз, биздан қабул эт, албатта, Сенинг Ўзинг эшитувчи, билувчи зотсан», деб, байтнинг пойдеворларини кўтараётганини эсла.


Grant access 	 Кириш учун рухсат этиш


And He is Ever-Merciful towards the believers. 	 У мўминларга ўта меҳрибон бўлган зотдир.


These are tidings of the unseen that We reveal to you, [O Prophet], which you did not know before, nor did your people, so be patient: the future belongs to the God-fearing. 	 Уларнинг хабарини Муҳаммад (c. а. в.) ҳам, у кишининг қавмлари, Арабистон аҳолиси ҳам билмас эдилар. Лекин ана шу одамларга ваҳий йўли билан номаълум нарсаларнинг хабари–Нуҳ (а. с.) ва у зотнинг қавмлари хабари келди.)


And when Our signs are recited to them, clear signs, those who look not to encounter Us say, 'Bring a Koran other than this, or alter it.' 	 Қачонки, уларга очиқ-ойдин оятларимиз тиловат қилинганида, Бизга мулоқот бўлишдан умиди йўқлар: «Бундан бошқа Қуръон келтир ёки уни алмаштир», дедилар. Сен: «Мен ўзимча уни алмаштира олмайман.


He said: "O Moses! the Chiefs are taking counsel together about thee, to slay thee: so get thee away, for I do give thee sincere advice." 	 Бас, чиқиб кет! Албатта, мен сенга насиҳат қилгувчиларданман», деди.


Then as for him whose balance (of good deeds) will be heavy, 	 Кимнинг торозуси оғир келса...


Salih replied, God has made your ill fortune await you. 	 Агар қуш ўнг томонидан учса, хурсанд бўлар ва ўша ишни бошлар эди. Агар қуш чап томонига учса, шумқадамлик деб ўйлар, хафа бўлар, шумланар ва у ишни қилмас эди.


Allah guideth not the evil-living folk. 	 Лекин оятнинг ҳукми ҳамма мунофиқлар учун бир.)


They will not hear therein anything vain, only greetings of peace. 	 Улар унда беҳуда сўз эшитмаслар, илло, салом эшитурлар.


His heart did not falsify what he perceived. 	 Қалб (кўз) кўрганини ёлғонга чиқармади.


The punishment shall be averted from her by her testifying with four oaths [sworn] by Allah that he is indeed lying, 	 Ва у(аёл)дан азобни қайтарадиган нарса, Аллоҳнинг номи ила тўрт марта, албатта, у(эр) ёлғончилардандир, деб шоҳидлик беришидир.


Those who had been arrogant will say: "We are all in this (Fire)! 	 Мутакаббирлик қилганлар: «Албатта, ҳаммамиз унинг ичидамиз. Шубҳасиз, Аллоҳ бандалар орасида ҳукм чиқариб бўлди», дерлар.


Nor on those who approach you, wishing to ride with you, and you said, “I have nothing to carry you on.” 	 Яна сенга улов беришинг учун келганларида: «Сизларни миндиргани нарса топа олмаяпман», деганингда ғамгин бўлиб, кўзларидан ёшлари тўкилиб, орқага қайтиб кетганларга ҳам, сарф-харажат қиладиган нарса топа олмаганлари учун гуноҳ йўқ. (Бу тоифадагилар ўзлари соғ-саломат, бақувват, урушга ярайдилар.


God has told you (believers) in the Book that when you hear people disbelieving and mocking God's revelations, do not sit with them unless they change the subject. 	 Албатта, Аллоҳ мунофиқ ва кофирларнинг барчасини жаҳаннамда жамловчидир. (Аллоҳ таоло китобда, яъни, Қуръони Каримда мўминларга Аллоҳнинг оятлари ҳақида куфр ва истеҳзо гаплар бўлаётган мажлисда ўтирмасликка амр қилган эди.


That is because they say, ‘Trade is just like usury.’ 	 Бундай бўлиши уларнинг, тижорат ҳам рибога ўхшаш-да, деганлари учундир.


Lo! Thou, only Thou, art the Mighty, the Wise. 	 Агар уларни мағфират қиладиган бўлсанг, бас, албатта, Сенинг Ўзинг азиз-ғолиб ва ҳикматли зотсан», деганини эсла.


Thereupon, behold, their ropes and staffs appeared to him by their magic to wriggle swiftly. 	 Бирдан уларнинг арқонлари ва асолари унга сеҳрларидан худди ҳаракатланаётгандек бўлиб кўринди.


We said to him: "Fear not. You will certainly be victorious. 	 Биз: «Қўрқма, албатта, сен устунсан.


How many a town We have destroyed that exulted in its lifestyle! 	 Биз маишатлари ҳаддан ошган қанчадан-қанча юртларни ҳалок қилдик.


How wretched is what they have been doing. 	 Қилаётган ишлари қандай ҳам ёмон!


Only He has the power to create and command; Most Auspicious (Propitious) is Allah, the Lord Of The Creation. 	 Бу ҳақда сўраб-суриштирмаймиз ҳам. Ўтган салафи солиҳларимиз бундай масалаларни қўзиганларни бидъатчи, бузғунчи, фитнакаш, деб атаганлар ва баъзиларини жазолашга ҳукм қилганлар.)


The word has certainly become due against most of them, so they will not have faith. 	 Батаҳқиқ, уларнинг кўпларига (азоб) сўз ҳақ бўлди. Бас, улар иймон келтирмаслар.


Salih said, "My people, why do you commit sins so quickly before doing good? 	 У (Солиҳ): «Эй қавмим, нима учун яхшиликдан олдин ёмонликка ошиқасиз?! Аллоҳдан мағфират сўрасангиз-чи?!


Believers, do not enter the houses of the Prophet for a meal without permission. if you are invited, you may enter, but be punctual (so that you will not be waiting while the meal is being prepared). 	 Магар таомга изн берилганида, унинг пишишига мунтазир бўлмайдиган бўлиб (киринг). Лекин чақирилсангиз, киринг-да, таомни еб бўлишингиз билан тарқалиб кетинг, гапга берилиб, (қолиб) кетманг.


And at the earth - how it is spread out? 	 Ва ерни қандоқ текислаб қўйилганига?


They say, 'When shall this promise come to pass, if you speak the truth?' 	 Улар: «Агар ростгўй бўлсангиз, бу ваъда қачон бўлур?» дерлар. (Кофирлар, эй Пайғамбар, эй мўминлар, агар сизлар бизни қўрқитиб, албатта қиёмат бўлади, деб бераётган ваъдангизда ростгўй бўлсангиз, айтинг-чи, бу ваъда қачон рўёбга чиқади, дейдилар.)


Eat and pasture your cattle, (therein); verily, in this are proofs and signs for men of understanding. 	 Енглар ва чорваларингизни боқинглар. Албатта, бунда ақл эгалари учун ибратлар бордир.


_Encoding 	 _Кодлаш усули


Do not entrust your properties - which Allah hasmade a means of support for you - to the weak of understanding, but maintain and clothe them out of it, and say to them a kind word of admonition. 	 Аллоҳ (ҳаётингизни) тургизиш (воситаси) қилган молларингизни эси пастларга берманг. Уларни ўша моллардан ризқлантиринг, кийинтиринг ва уларга яхши сўзлар айтинг.


And of you is he who dieth, and of you is he who is brought back to the most abject age, so that after knowing he knoweth not aught. 	 Қуръони Каримда «алақа» деб номланган босқичдаги ҳомила зулукдек бачадонга ёпишиб туриши маълум бўлди. Алақанинг суврати ҳақиқий зулук билан солиштирилса, уларни фарқлаб бўлмайди.


This day no soul is wronged in aught; nor are ye requited aught save what ye used to do. 	 Бугунги кунда бирор жонга ҳеч бир зулм қилинмас. Қилиб ўтган амалларингиздан бошқасига жазо ҳам олмассиз.


let the Children of Israel go with us!'" 	 Бани Исроилни биз билан қўйиб юбор», деб айтинглар, деди.


Save him Who is to roast in the Flaming Fire. 	 Ўзи (аслида) жаҳаннамга киргувчи кимсадан бошқани.


But among men are also those who spread frivolous stories to mislead (others) from the way of God, without any knowledge, and take it lightly. 	 Одамлар орасида илмсиз равишда Аллоҳнинг йўлидан адаштириш учун ва у(йўл)ни истеҳзо қилиш учун беҳуда сўзни сотиб оладиган кимсалар ҳам бор. Ана ўшаларга ўзларига хорловчи азоб бордир.


when misfortune touches him he starts lamenting, 	 Агар унга ёмонлик етса, чидамсиздир.


and because when they hear idle talk they turn away from it and say: 'We have our deeds, and you have your deeds. Peace be upon you. We do not desire the ignorant' 	 Қачонки беҳуда нарса эшитсалар, ундан юз ўгириб: «Бизга ўз амалларимиз, сизга ўз амалларингиз, омон бўлинглар, биз жоҳилларни истамасмиз», дедилар.


Such (evil ones) really hinder them from the Path, but they think that they are being guided aright! 	 Албатта, у(шайтон)лар йўлдан тўсурлар ва улар ўзларини шак-шубҳасиз ҳидоят топгувчилардек ҳисобларлар.


But indeed, those who do not believe in the Hereafter are deviating from the path. 	 Албатта, охиратга иймон келтирмайдиганлар бу йўлдан озгувчидирлар.


One day We shall call together all human beings with their (respective) Imams: those who are given their record in their right hand will read it (with pleasure), and they will not be dealt with unjustly in the least. 	 Кимга китоби ўнг томонидан берилса, бас, ана ўшалар китобларини ўқирлар ва уларга қилчалик зулм қилинмас. (Аҳли жаннатларнинг, яъни, жаннатга элтувчи амал қилиб ўтганларнинг номаи аъмол китоби ўнг томонидан берилади.


who used to ask, 'Do you really believe that 	 У: «Сен ҳам тасдиқловчиларданмисан?!


Yet when the truth came to them 'from Ourselves, they said, 'Why has he not been given the like' of that Moses was given?' 	 Қачонки уларга Бизнинг ҳузуримиздан ҳақ келганида, улар: «Унга ҳам Мусога берилган нарса берилса эди», дедилар. Улар илгари Мусога берилган нарсага куфр келтирмаган эдиларми?!


If both wish reconciliation, Allah will bring success between them. 	 Агар улар ислоҳни ирода қилсалар, Аллоҳ эр-хотиннинг орасини мувофиқлаштиради.


We cannot say aught but that some of our gods have smitten you with evil. 	 Биз фақат, сени баъзи худоларимиз ёмонлик ила урибди, деймиз, холос», дедилар.


and carpets spread out. 	 Ҳамма ёққа тўшалган гиламлар бор.


No! 	 Йўқ!


And cite for them the parable of the landlords of the town—when the messengers came to it. 	 Сен уларга Пайғамбарлар шаҳар аҳолисига келган пайтни мисол қилиб келтир. (Бу шаҳар қайси шаҳар экани, қайси Пайғамбарлар келгани ҳақида Қуръони Каримда ва саҳиҳ ҳадисларда очиқ-ойдин маълумотлар йўқ.


I am a trustworthy messenger to you: 	 Албатта, мен сизларга ишончли Пайғамбарман.


He does not love the wrongdoers. 	 Албатта, У зот золимларни севмас.


And during a part of the night (also), glorify His praises (i.e. Maghrib and 'Isha prayers), and (so likewise) after the prayers [As-Sunnah, Nawafil optional and additional prayers, and also glorify, praise and magnify Allah - Subhan Allah, Alhamdu lillah, Allahu-Akbar]. 	 (Тасбеҳ айтишнинг маъноси Аллоҳни поклаб ёд этишдир. Кўпроқ «Субҳоналлоҳи» калимасини айтиш билан бўлади.)


And He loosed upon them birds in flights, 	 Ва уларнинг устига тўп-тўп қушларни юбормадими?


He will sip it unwillingly, and he will find a great difficulty to swallow it down his throat, and death will come to him from every side, yet he will not die and in front of him, will be a great torment. 	 (Жаҳаннамда уларга алвон-алвон азоблар берилади. Жумладан, ўша жабрчи-саркаш жаҳаннам оловида ёниб-чанқаб сув сўраганида, унга йиринг берилади.


But only the saying of: Salam!, Salam! (greetings with peace)! 	 Фақат «Салом, Салом» дейилганини (эшитарлар). (Бир-бирларига салом берадилар, уларга фаришталар ҳам салом берадилар.


nor can you guide the blind out of their error. 	 Сен кўрларни залолатдан ҳидоятга солгувчи эмассан. Сен фақат мусулмон бўлган ҳолларида оятларимизга иймон келтирадиганларгагина эшиттира олурсан.


Allah verily is Absolute, Owner of Praise. 	 Куфр қилган одам ўзига зарар орттиради. Аллоҳ шундоқ ҳам беҳожат ва мақталган зотдир.)


So be not an advocate for the traitors; 	 Сен хоинларнинг ёнини олувчи бўлма!


until, when all of them have arrived, Allah will say: "Did you give the lie to My Signs even without encompassing them with your knowledge? 	 Токи улар келиб бўлгач, У зот: «Бизнинг оятларимизни ёлғонга чиқардингизми?! Уларни пухта англамай туриб-а?


How then were My chastisement and My warnings? 	 Бас, Менинг азобим ва огоҳлантиришим қандоқ бўлди?


And they will Say: what aileth us that we behold not men whom we were wont to count among the evil ones? 	 Улар: «Бизга нима бўлди? Ёмонлардан ҳисоблаб юрган кишиларимизни кўрмаяпмиз?


It was said (unto him): O Noah! Go thou down (from the mountain) with peace from Us and blessings upon thee and some nations (that will spring) from those with thee. 	 «Эй Нуҳ, Биздан сенга ва сен билан бирга бўлган умматларга бўлган тинчлик ва баракотлар ила (кемадан) тушгин.


But when there came to them the truth from Us, they said, ‘Why has he not been given the like of what Moses was given?’ 	 (Ҳа, Муҳаммаддан (с. а. в.) илгари улар Мусога алайҳиссалом тушган нарсага ҳам куфр келтирган эдилар. Энди бўлса, Муҳаммадга (с. а. в.) иймон келтирмасликларига Мусога алайҳиссалом берилган нарсага ўхшаш нарса у кишига берилмаганини сабаб турибдилар.


Said the Council of those of his people who waxed proud, 'We will surely expel thee, O Shuaib, and those who believe with thee, from our city, unless you return into our creed.' 	 Унинг қавмидан мутакаббир бўлган зодагонлар: «Эй Шуайб, ёки, албатта, сени ва сен билан бирга иймон келтирганларни ўз қишлоғимиздан чиқарамиз, ёки ўз миллатимизга қайтасизлар», дедилар.


and the meat of any bird that they may desire; 	 Иштаҳалари тусаган қуш гўшти билан.


And the similitude of a bad saying is as a bad tree, uprooted from upon the earth, possessing no stability. 	 Аммо унинг на ерга чуқур илдиз отган томири, на осмонга кўтарилган шохлари ва на меваси бор. Шунга ўхшаб, куфрнинг ҳам асли мустаҳкам эмас.


Whoever commits a sin, commits it only against himself; and Allah is all-knowing, all-wise. 	 Аллоҳ ҳамма нарсани билиб туради, жумладан, гуноҳкорларнинг гуноҳларини ҳам билиб туради. Ўша билишга биноан гуноҳкорни жазолаши унинг ҳар бир нарсани ҳикмат билан қилишлигидандир.)


So We made this punishment an example to their own and to succeeding generations and a lesson to those who are Al-Muttaqun (the pious - see V. 2:2). 	 Буйруқ ва қайтариқларга юзаки амал қилган бўлиб, аслида, хилоф иш тутиш. Имом Аҳмад ривоят қилган ҳадисда Пайғамбар алайҳиссалом: «Яҳудийлар қилган ишни сизлар қилманглар, Аллоҳ харом қилган нарсаларни ҳар хил ҳийлалар билан ҳалол ҳисобламанглар», дейдилар.)


And thus do We recompense him who transgresses beyond bounds and believes not in the Signs of his Lord: and the Penalty of the Hereafter is far more grievous and more enduring. 	 Исроф қилган ва Робби оятларига иймон келтирмаганларни ана шундай жазолайрмиз. Охират азоби, албатта, ашаддийроқ ва боқийроқдир.


And when Our signs are recited to them, clear signs, they say, 'This is naught but a man who desires to bar you from that your fathers served'; and they say, 'This is nothing but a forged calumny.' 	 Қачонки уларга Бизнинг очиқ-ойдин оятларимиз тиловат қилинса: «Бу сизни ота-боболарингиз ибодат қилиб юрган нарсадан тўсмоқни ирода қиладиган одам, холос», дедилар ва «Бу тўқилган уйдирмадан бошқа нарса эмас», дедилар.


And (remember) when Ibrahim’s (Abraham’s) Lord tested him in some matters and he fulfilled them; He said, “I am going to appoint you as a leader for mankind”; invoked Ibrahim, “And of my offspring”; He said, “My covenant does not include the unjust (wrong-doers).” 	 Иброҳимни Роббиси калималар ила синаб кўрганда, у уларни батамом адо этганини эсла! У зот: «Мен, албатта, сени одамларга имом қилмоқчиман» деди.


You had no hope of receiving the Book except by the mercy of your Lord. 	 Сен ўзингга китоб туширилишидан умидвор ҳам эмас эдинг. Илло, Роббинг раҳмати бўлиб (тушди).


But what will convey to you what the Night of Decree is? 	 Лайлатул Қадр қандоқ нарса эканини сенга нима билдирди?


Wherefore on that Day none shall torment with His torment. 	 Бас, ўша кунда Аллоҳнинг азобига ўхшаш азобла ҳеч ким азобламас.


So they cast down their ropes and staffs, and said, "By Pharaoh's honour, we shall surely win." 	 Бас, улар арқонлари ва асоларини ташладилар ва «Фиръавннинг иззати билан қасамки, албатта, биз ғолиблармиз», дедилар.


Verily We have revealed the Book to thee in Truth, for (instructing) mankind. 	 Албатта, Биз одамлар учун сенга китобни ҳақ ила туширдик. Бас, ким ҳидоятга юрса, ўзига фойда.


Do they seek another way than God's? 	 Аллоҳнинг динидан бошқани хоҳлайдиларми?! Ахир хоҳласаю хоҳламаса, осмонлару ердаги барча жонзотлар Аллоҳга бўйсуниб турибди-ку?!


We gave David and Solomon knowledge; and they said: "All praise be to God who has favoured us over many of His creatures who believe." 	 Батаҳқиқ, Биз Довуд ва Сулаймонга илм бердик. Икковлари: «Бизни кўпгина мўмин бандаларидан афзал қилган Аллоҳга ҳамдлар бўлсин», дедилар.


And God will say, “O Jesus son of Mary, did you say to the people, `Take me and my mother as gods rather than God?'“ He will say, “Glory be to You! It is not for me to say what I have no right to. 	 Аллоҳ: «Эй Ийсо ибн Марям, сен одамларга, Аллоҳни қўйиб, мени ва онамни илоҳ қилиб олинглар, дедингми?» деганини, у эса: «Эй пок Зот, ҳаққим йўқ нарсани мен айта олмайман-ку.


And among them are those who made a covenant with Allah, [saying], "If He should give us from His bounty, we will surely spend in charity, and we will surely be among the righteous." 	 Улардан: «Агар У зот Ўз фазлидан берса, албатта, садақа қиламиз ва, албатта, аҳли солиҳлардан бўламиз», деб Аллоҳга аҳд берувчилар бор.


The Knower of secrets and declarations. 	 Яъни, қиёмат куни. Дуд сурнайга ўхшаб чалинадиган асбоб бўлиб, ўша асбобни Исрофил (а. с.) чалганларидан сўнг қиёмат қоим бўлади.


Indeed in that is a sign for a people who reason. 	 Аммо унинг яхши ризққа қиёсан ёмон эканига ишора бор. Бу ишора маст қилувчи ичимликка қарши қуръоний тарғиботнинг бошланишидир.)


There shall go round Unto them youths ever-young. 	 Атрофларида мангу ёш йигитлар айланиб юрурлар.


Allah enhances in guidance those who are [rightly] guided, and lasting righteous deeds are better with your Lord in reward, and better at the return [to Allah]. 	 Ва Аллоҳ ҳидоятга юрганларнинг ҳидоятини зиёда қиладир. Боқий қолувчи, солиҳ амаллар, Роббинг наздида, савоб жиҳатидан яхшироқдир ва оқибат жиҳатидан яхшироқдир.


Allah has not sent any authority for them; wait then, I too with you will be of those who wait. 	 Бас, интизор бўлиб туринглар! Мен ҳам сизлар билан интизор бўлувчиларданман», деди.


If You punish them, they are indeed Your creatures; but if You forgive them, You are indeed the All-mighty, the All-wise.’ 	 Агар уларни азоблайдиган бўлсанг, бас, албатта, улар Сенинг бандаларинг. Агар уларни мағфират қиладиган бўлсанг, бас, албатта, Сенинг Ўзинг азиз-ғолиб ва ҳикматли зотсан», деганини эсла.


And We gave Moses the Book, and made it a guidance to the Children of Israel: 'Take not unto yourselves any guardian apart from Me.' 	 Ва Биз Мусога китобни бердик ва у(китоб)ни Бани Исроилга ҳидоят қилиб: «Мендан ўзгани вакил тутманглар!» дедик.


O believers, if you obey the unbelievers they will turn you upon your heels, and you will turn about, losers. 	 Бу иш Мадинаи Мунавварада улар билан бирга яшаб турган кофир ва мунофиқларга иғво учун катта баҳона бўлди. Бадр ғазотидаги ғалабадан сўнг ҳамма мусулмонларга ҳавас билан қараб, улар билан ҳисоб-китоб қиладиган бўлиб қолган эди.


The sentence that cometh from Me cannot be changed, and I am in no wise a tyrant unto the slaves. 	 Менинг ҳузуримда гап ўзгармас ва Мен бандаларга зулм қилгувчи эмасман», деди.


There was a failure in the call engine 	 Қўнғироқ қилиш машинасида хато юз берди


When the inevitable occurs. 	 Воқеа воқеъ бўлганда.


Then We revealed to Moses: 'Strike the sea with your staff', so it divided and each part was as a mighty mount. 	 Бас, Биз Мусога: «Асонг билан денгизни ур», деб ваҳий қилдик. Бас, у (денгиз) бўлиниб, ҳар бўлаги улкан тоғдек бўлди.


Or, is it that they recognised not their apostle, and so of him they become deniers? 	 Ёки ўз Пайғамбарларини танимасдан улар унга инкор қилгувчи бўлмоқдаларми?


in the Gardens of Bliss, 	 Наъийм жаннатларида...


And We made his dominion strong and vouchsafed him wisdom and decisive speech. 	 Ва Биз унга мулкини қувватли қилиб бердик ҳамда ҳикматни ва ҳал қилгувчи китобни бердик. (Биз Довудга Пайғамбарликни ҳам бердик.