Main, Mosi' winon esi wakʉ ton tʉuye'sen a'kwarʉ'pʉ pe rɨ—tʉuye'ton kapisin pe iyesi. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', kamoro a'ko pe Papa apurɨpɨ'se tʉuye'san koneka iya pʉra iyesi wakʉ pe, mɨrɨ rɨ use'man nɨto' ike utakonomapɨ'tane wʉipiya kaisarɨ rɨ. 	 Albowiem zakon mając cieó przyszłych dóbr, a nie sam obraz rzeczy, jednakiemiż ofiarami, które na każdy rok ustawicznie ofiarują, nigdy nie może tych, którzy do nich przystępują, doskonałymi uczynić.


Serɨ non pon kon ka'pon amʉ' pɨ' ta uya pen, tʉtonpa kon no'pʉ pokon kon, mentaino kon, tennakai' ka'pon rapumanin nan, mɨrɨ pe pʉra ika'sa' pɨ' tʉwɨpʉremasan. Mɨrɨ pe iyesi yau, serɨ non nɨmɨ auya'nokon mɨrɨ. 	 Lecz łaską Bożą jestem tem, czemem jest, a łaska jego przeciwko mnie daremna nie była; alem obficiej niż oni wszyscy pracował, wszakże nie ja, ale łaska Boża, która jest ze mną.


Mɨrɨpan enpa'kasa' iya a'tai, isaurokʉ'pʉ. Ipan pe rɨ ka'pon amʉ' usewansiuka'pʉ, mɨrɨpan kon uya ta'pʉ, “Serɨ waraino e'kupʉ ensa' pʉra rɨ iyesi wapiya Esuwerʉ po!” ta'pʉ to' uya. 	 A gdy był wygnany on dyjabeł, przemówił niemy; i dziwował się lud, mówiąc: Nigdy się taka rzecz nie pokazała w Izraelu.


Iyakon ite'kwa pe to' utɨsa' a'tai, Isose' usekama'pʉ tʉrui ton pɨ'. Mɨrɨ a'tai si, Peero uya Isose' tonpa ton i'tu'pʉ mɨrɨ. 	 A za wtórym razem poznany jest Józef od braci swych i objawiony jest Faraonowi naród Józefowy.


I'se iye'to' i'tunin pe ɨwesi yau, mɨrɨ awonsi'kɨ ewai' tawon pe te'sen epoi te'sen pɨ' apʉne pʉra main nenupa'pʉ pe ɨwesi pɨ'. 	 I znasz wolę jego i rozeznajesz rzeczy różne od niej, wyćwiczony będąc z zakonu;


Ɨnʉ' rɨ tekota'masen kuru rɨ pʉra iyesi'pʉ to' koro'tau, kamoro tʉmainarʉ ke, tiwʉ' ke rɨ te'san uya ikʉrʉpo'pomapɨtʉ'pʉ, mɨrɨpan epe'pʉ rʉ'pʉ ne'pɨtʉ'pʉ to' uya 	 Bo żadnego nie było między nimi niedostatecznego; gdyż którzykolwiek mieli role albo domy, sprzedawając przynosili pieniądze za to, co posprzedawali,


Tɨwɨrɨ Sapa' kaisa rɨ'ne Esuwerʉ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Kiri' amʉ' pokon pe itekare pɨ' usauro'nɨ pɨ' iyesi'pʉ, Sises esi pika'tɨnin pe enno'sa' tukai' to' enu ya' enpoika i'se tesi wenai. 	 Tedy miewał rozmowę w bóżnicy na każdy sabat i pozyskiwał i Żydy, i Greki.


5 kaisaron kon uri'sami'si amʉ' esi'pʉ ita'kwarʉ pʉra, mɨrɨ awonsi'kɨ 5 kaisaron kon kanan esi'pʉ ta'kwarʉ ke. 	 A było z nich pięć mądrych, a pięć głupich.


Mɨrɨpan uya ta'pʉ, “Ka'pon, Papa winon uya e'ne' moronkato' oton eke pe rɨ, mɨrɨpan ewaruma'tɨto' oton Esuwerʉ amʉ' epuru ton uya, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton uya, mɨrɨ awonsi'kɨ main pɨ' enupanin nan uya, mɨrɨpan wɨto' oton mɨrɨ awonsi'kɨ iye'mʉ'sa'kato' oton itosorʉwano wʉi a'tai uko'man nɨto' ya',” ta'pʉ iya. 	 Mówiąc: Że Syn człowieczy musi wiele cierpieć, a być odrzuconym od starszych ludu i od przedniejszych kapłanów i od nauczonych w Piśmie, i być zabitym, a trzeciego dnia zmartwychwstać.


Mɨrɨ a'tai rɨ, ipana uta'koka'pʉ, iyani ekoneka'pʉ, mɨrɨpan usaurokʉ'pʉ ɨ'rɨ anpokʉmanin pʉra rɨ. 	 I wnet się otworzyły uszy jego, i rozwiązała się związka języka jego, i wymawiał dobrze.


Imu uya ɨmo'kasa' kon pe iyesi yau, imo'kasa' pe kuru rɨ ɨwesi kon mɨrɨ. 	 A przetoż jeźli was Syn wyswobodzi, prawdziwie wolnymi będziecie.


To' ekanwaka pe rɨ, ka'pon amʉ' uya Sises i'tusa' esi'pʉ. 	 A gdy wyszli z łodzi, zaraz ci, co go poznali,


12 kaisa rɨ wʉipiya Sises enasa' a'tai, to' utɨ'pʉ iweyu rʉ'pʉ pɨ', tʉutɨpɨ'to' kon kasa rɨ. 	 A gdy już był we dwunastym roku, a oni wstępowali do Jeruzalemu według zwyczaju onego święta;


Paire' uya ta'pʉ ipɨ', “Ɨ'rɨ mɨrɨ i'napairon?” Serɨ ta pe, itɨ'pʉ kanan Esuwerʉ amʉ' piya'. Ta'pʉ iya to' pɨ', “Ɨ'rɨ imakooi eposa' uya pʉra man. 	 Rzekł mu Piłat: Cóż jest prawda? A to rzekłszy, wyszedł zasię do Żydów i rzekł im: Ja w nim żadnej winy nie znajduję.


Ekamakapʉ uya kanan; sa'man pe pʉra rɨ kiyamerʉ epa'ka akusa enu euta awɨrɨ, imaminke' epa'ka Papa e'to' esa' wannɨ pe ya' entai.” 	 I zasię powiadam wam: Że snadniej wielbłądowi przez ucho igielne przejść, niż bogatemu wnijść do królestwa Bożego.


To' utɨ'pʉ tʉpo, Itepuru inserʉʉi usenpoika'pʉ Isose' piya' iye'ne'pɨtʉ yau, “Isose', e'mʉ'sa'ka', mʉre mɨrɨ awonsi'kɨ isan tanʉnse ainʉnkɨ Isi' pona. Kin Era' man iwarinpa pɨ' iwɨto' pe tʉuya,” ta'pʉ iya. 	 A gdy oni odeszli, oto Anioł Pański ukazał się we śnie Józefowi mówiąc: Wstawszy, weźmij to dzieciątko i matkę jego, a uciecz do Egiptu, a bądź tam, aż ci powiem; albowiem Herod będzie szukał dzieciątka, aby je zatracił.


“Ɨ'rɨ kaisa rɨ pʉreti nai ɨpiyau'nokon?” ta'pʉ Sises uya. To' uya eikʉ'pʉ, “7 kaisa rɨ rɨken,” ta'pʉ to' uya. 	 I spytał ich: Wieleż macie chlebów? A oni rzekli: Siedm.


Te'namai' pʉra, iwa'kʉ'pɨ'nin pʉra Papa e'to' esa' wannɨ pe pɨ' itekare ekama'pʉ iya, mɨrɨ awonsi'kɨ Itepuru Sises Kʉrai pɨ' enupan nʉ'pʉ iya. 	 Każąc o królestwie Bożem i ucząc tych rzeczy, które są o Panu Jezusie Chrystusie, ze wszystkiem bezpieczeństwem bez przeszkody.


Inke rɨ tenki ta pɨ' ina man, Papa, uyepuru kon Sises Kʉrai kʉipʉnʉ pɨ', ina ɨpʉrema ɨpona'nokon a'tai, 	 Dziękujemy Bogu i Ojcu Pana naszego Jezusa Chrystusa, zawsze modląc się za was,


“Imenukakɨ, ɨnene'pʉ, serɨ pe na'ne' mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ tʉpo te'ku'ton. 	 Napisz te rzeczy, któreś widział i które są, i które się dziać mają napotem.


Sises uya eikʉ'pʉ, “Iko'mamʉ i'se esi yau enna'po pona rɨ, ɨ'rɨ pe mɨrɨ esi ɨpona? Ɨisirɨ, upɨkɨrɨ ɨsi'kɨ,” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Rzekł mu Jezus: Jeźlibym chciał, żeby on został, aż przyjdę, co tobie do tego? Ty pójdź za mną.


E'tane Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan uya ta'pʉ Sises poitorʉ ton pɨ', “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' ɨyenta'na kon pʉrata amʉranʉ'nin nan kopʉna iwano' pe pokon pe mɨrɨ awonsi'kɨ tʉmakooikena' nan pokon pe?” ta'pʉ to' uya. 	 Tedy szemrali nauczeni w Piśmie i Faryzeuszowie, mówiąc do uczniów jego: Przecz z celnikami i z grzesznikami jecie i pijecie?


Pata karetaai menukapɨ'nin uya anpisin e'paka'nʉkʉ'pʉ. “E'pe'sas pon kon ka'pon amʉ'! I'tu auya'nokon pʉra pe' nai tanporo mɨ awɨron pata uya i'tu E'pe'sas esi eke Arʉ'times pɨ' ɨpʉreman nɨto' iwʉ' erasu pe te'san pe tukai'? Mɨrɨ nɨrɨ ipe ika'sa' Epʉn winɨ ita'mo'kasa' erasuntɨnin pe e'nɨ'nokon tukai'. 	 Tedy pisarz uśmierzywszy onę zgraję, rzekł: Mężowie Efescy! i któryż jest człowiek, co by nie wiedział, iż miasto Efeskie opiekuje się kościołem wielkiej boginii Dyjany i obrazem, który spadł od Jowisza?


Karimeru mʉre uya isakɨrɨ'pano a'si'sa' a'kokasa' a'tai, ene amʉ' sakɨrɨ'pano uya, “Ɨsi'kɨ!” ta eta'pʉ uya. 	 A gdy otworzył czwartą pieczęć, słyszałem głos czwartego zwierzęcia mówiący: Chodź, a patrzaj!


Esuwerʉ amʉ' epuru ton usewansiuka'pʉ ipan pe rɨ, mɨrɨpan kon uya ta'pʉ, “Nai kasa pʉse rɨ uya eke pe rɨ i'tu, urɨ'nokon kasa enupasa' kasa rɨ?” ta'pʉ to' uya. 	 I dziwowali się Żydowie, mówiąc: Jakoż ten umie Pismo, gdyż się nie uczył?


Pata ema'sa' a'tai, to' ewomʉ'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta' tauro'ka'pʉ kon awɨrɨ rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ to' e'sara'tɨ'pʉ ka'pon amʉ' enupa pɨ'. Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru mɨrɨ awonsi'kɨ itonpa ton uye'sa' a'tai, Esuwerʉ amʉ' Konsʉrʉʉi ton kɨ'ma'pʉ to' uya---tanporo Esuwerʉ amʉ' epuru ton---to' amʉrato' pe. To' uya Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' erasu pe te'san ennoko'pʉ pariki'si ta' a'sisa' rʉ'san enpa'kase'na. 	 Tedy oni usłyszawszy to, weszli na świtaniu do kościoła i uczyli. A przyszedłszy najwyższy kapłan i którzy z nim byli, zwołali radę i wszystkie starsze synów Izraelskich, i posłali do więzienia, aby byli przywiedzieni.


“Mɨrɨpan uya nin si mɨrɨ yau iye'soto'kasa' kon pɨ' ta'pʉ, ‘Mɨrɨ itenau na'ne' maina imo'katɨ' itʉrʉ kon pa kʉrɨ 10 kaisaron maina esa' pe na'ne' ena',’ ta'pʉ iya. 	 I rzekł tym, którzy tuż stali: Weźmijcie od niego tę grzywnę, a dajcie temu, który ma dziesięć grzywien.


“Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ina uya Isutas mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas ennoko mɨrɨ, kareta ina nʉmenuka'pʉ enpoikase'na tʉnta kon yai. 	 Przetoż posłaliśmy Judasa i Sylę, którzy wam i ustnie toż powiedzą.


E'tane Sises esi'pʉ e'pana rɨ to' eikʉ iya pʉra rɨ. Use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru uya ekama'pokaa'pʉ kanan, “Ɨmɨrɨ pe' kʉrɨ rɨ Kʉrai, Iyɨpʉremasa' pe Te'sen Mu?” ta'pʉ iya. 	 Ale on milczał, a nic nie odpowiedział. Znowu go pytał najwyższy kapłan, i rzekł mu: Tyżeś jest on Chrystus, Syn onego Błogosławionego?


Pʉsamoro uya main, Mosi' winon i'tu pʉra iyesi mɨrɨ; mɨrɨ wenai, Papa nʉpa'nʉkʉ'san pe to' esi mɨrɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 Tylko ten gmin, który nie zna zakonu; przeklęci są.


Serɨ si asa'ron iyawɨrɨ e'nɨto' po, tanporo Main mɨrɨ awonsi'kɨ Pu'kena' amʉ' esi mɨrɨ,” ta'pʉ Sises uya. 	 Na tych dwóch przykazaniach wszystek zakon i prorocy zawisnęli.


Mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “Teseru ke kuru ɨwesi kon Papa Maimu nonka kon pa, ɨyeseru kon awɨrɨ ɨwesi kon pa! 	 Mówił im też: Wy czysto znosicie przykazania Boże, abyście ustawy wasze zachowali.


“Ɨ'rɨ ke uye'ma auya'nokon ɨyena'nokon itʉsa' uya yau?” ta'pʉ iya to' pɨ', mɨrɨpan kon uya 30 kaisa rɨ sirʉpa pʉrata pun i'tu'pʉ itiwano' pe. 	 Rzekł im: Co mi chcecie dać, a ja go wam wydam? A oni mu odważyli trzydzieści srebrników.


“Tu'ke pʉra rɨ esii'ma, enari'ke' pe pʉra e'tɨ', apʉne pʉra ɨkʉipʉnʉ kon man pori' pe itesa' pe rɨ marɨ ɨwesi kon pa ɨrepa kon tʉuya pɨ'. 	 Nie bój się, o maluczkie stadko! albowiem się upodobało Ojcu waszemu, dać wam królestwo.


Tʉron kon Sises apurɨnin nan utɨ'pʉ Isutiya yapai Antiyo' pona tʉtonpa kon enupase'na, “Ɨyun kon pi'pɨ puturʉkasa' auya'nokon a'tai rɨken, Mosi' nekama'pʉ awɨrɨ, Papa uya ɨpika'tɨ kon,” tase'na. 	 A niektórzy przyszedłszy z Judzkiej ziemi, nauczali braci: Iż jeźli się nie obrzeżecie według zwyczaju Mojżeszowego, nie możecie być zbawieni.


apʉne pʉra, “Tanporon kon Itepuru ese' esa'nin nan epika'tɨto' oton,” tasa' iya. 	 Każdy bowiem, kto by wzywał imienia Pańskiego, zbawiony będzie.


Mɨrɨ a'tai 24 kaisaron kon itepuru ton tapon kon po iyereutasa' kon Papa piyau uta'mo'ka'pʉ temʉ' kon po, mɨrɨpan kon uya Papa apurɨpɨtʉ'pʉ. 	 Tedy oni dwadzieścia i cztery starcy, którzy przed oblicznością Bożą siedzą na stolicach swoich, upadli na oblicza swe i pokłonili się Bogu, mówiąc:


Mɨrɨpan eikʉ'pʉ Saiman uya, “Eke kuru ipʉrataai ko'manʉ'nin nʉ'pʉ na'kɨ,” ta'pʉ iya. “Ipoken kuru i'tusa' auya mɨrɨ,” ta'pʉ Sises uya. 	 A odpowiadając Szymon, rzekł: Mniemam, iż ten, któremu więcej odpuścił. A on mu rzekł: Dobrześ rozsądził.


Serɨ ekonekan nɨsa' e'ku'to' pe ita'ku'tɨto' weyu ton e'seposa' a'tai—tanporon nɨ Epʉn pon mɨrɨ awonsi'kɨ non pon amʉranʉ'nin pe tikin nɨ itesa', kʉrɨ rɨ kʉrɨ rɨ Kʉrai. 	 Aby w rozrządzeniu zupełności czasów w jedno zgromadził wszystkie rzeczy w Chrystusie, i te, które są na niebiesiech, i te, które są na ziemi;


Mɨrɨpan uya to' ekama'po'pʉ, “Ɨnʉ' nai ipɨ', ɨnʉ' ese' nai ipɨ'?” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 I rzekł im: Czyjże to obraz i napis?


tʉmaimu anin nan ennoko'pʉ iya tʉrawɨrɨ. Mɨrɨpan kon utɨ'pʉ eke iwa Sameriya pon pata pona ite'ma ta' ekonekase'na, 	 Tedy posłał posły przed sobą; którzy weszli do miasteczka Samarytańskiego, aby mu nagotowali gospodę.


urɨ rɨ mɨrɨ wenai uyenu yau esi tato' uya e'tane. Ɨnʉ' rɨ usenuminka yau mɨrɨ wenai ipun esi uyenu yau tukai', urɨ man mɨrɨ entai rɨ: 	 Aczci i ja w ciele mam ufanie; jeźli kto inszy zda się mieć ufanie w ciele, bardziej ja,


“Epʉra'an kʉrɨ rɨ ina kʉipʉnʉ,” tukai' to' uya eikʉ'pʉ. “Epʉra'an munkɨ pe rɨ rʉ'san pe ɨwesi kon yau, inkupʉ'pʉ mʉku'tʉi'no. 	 Odpowiedzieli mu i rzekli: Ojciec nasz jest Abraham. Rzekł im Jezus: Byście byli synami Abrahamowymi, czynilibyście uczynki Abrahamowe.


Tikʉn non karimeru amʉ' pa'kasa' iya a'tai, to' wapiya itɨ, karimeru amʉ' uya nɨrɨ e'ma'pʉka, imaimu i'tu to' uya wenai. 	 A gdy wypuści owce swoje, idzie przed niemi, a owce idą za nim; bo znają głos jego.


E'tane Sises enkurumʉ'pʉ e'pana rɨ. Use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru uya ta'pʉ ipɨ', “Ayapiyo'ma uya serɨ Papa tʉuko'mansen uya eta tane i'napairon pe ɨusekama pa ina pɨ'; Kʉrai pe pe' ɨwesi, Papa Mumu pe?” ta'pʉ iya. 	 Lecz Jezus milczał. A odpowiadając najwyższy kapłan rzekł: Poprzysięgam cię przez Boga żywego, abyś nam powiedział, jeźliś ty jest Chrystus, on Syn Boży?


Ekama uya, ɨyepa'kato' oton kon pen nɨ tanporo ɨne'manʉ kon i'ma'ka auya'nokon pʉ'kʉ pona rɨ,” ta'pʉ Sises uya. 	 Powiadam ci: Nie wynijdziesz stamtąd, póki byś nie oddał do ostatniego pieniążka.


Miyarɨ ka'tɨ' Antʉroni'kas mɨrɨ awonsi'kɨ Isuniyas, utonpa ton, upokon pe pariki'si tau iye'sa' kon. Eke ton pe kuru itekare ekamai' enno'sa' kon koro'tau te'san kamoro, mɨrɨ awonsi'kɨ urawɨrɨ Kʉrai yau to' esi'pʉ. 	 Pozdrówcie Andronika i Junijasza, krewnych moich i spółwięźni moich, którzy znacznymi są między Apostołami, którzy i przede mną byli w Chrystusie.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', utonpa ton, ɨmɨrɨ'nokon uni'nʉnkanʉ ton mɨrɨ awonsi'kɨ itenupɨkɨrɨ e'to' ton, pori' pe uku'nin nan mɨrɨ awonsi'kɨ uyarʉko kʉron ton, mɨrɨ kasa kuru meruntɨ pe Itepuru yau te'mʉ'sa'kai' e'tɨ', utonpa ton nʉ'kwɨ! 	 Przetoż, bracia moi mili i pożądani! radości i korono moja! tak stójcie w Panu, najmilsi moi!


Mɨrɨ kasa rɨ, Iya'kwarʉ uya upika'tɨ kon ɨ'sɨ'mʉra e'nɨto' yau. Ɨpʉreman nɨto' i'tu'nokon pʉra iyesi, e'tane Iya'kwarʉ rɨ ɨpʉrema upona'nokon ta'nʉnse main uya ekama poken pʉra rɨ. 	 Także też i Duch dopomaga mdłościom naszym. Albowiem o co byśmy się modlić mieli, jako potrzeba, nie wiemy; ale tenże Duch przyczynia się za nami wzdychaniem niewymownem.


E'tane to' munkɨ pʉra iyesi'pʉ, apʉne pʉra Resipe' esi'pʉ tʉumu'tasen pe pʉra. Asa'rɨ rɨ marɨ to' ukɨɨi'pansa' esi'pʉ. 	 I nie mieli potomstwa, przeto iż Elżbieta była niepłodna, a byli oboje podeszłymi w latach swoich.


Papa A'kwarʉ uya amaimu ke ɨrepa mɨrɨ, mɨrɨ a'tai,” ta'pʉ Sises uya. 	 Albowiem Duch Święty nauczy was onejże godziny, co byście mówić mieli.


“Wʉi nai pata esi koro'tau, a'ko pe Tamaskas eporo uya koro'tau, ite'kwanau pʉra rɨ, Epʉn winɨ a'kwa e'wei'tɨ uya uyenkasi'panʉkʉ'pʉ. 	 I stało się, gdym jechał i gdym się przybliżał do Damaszku o południu, że z nagła ogarnęła mię światłość wielka z nieba.


Osorʉwau kapʉi tʉpo, kanau epotorʉ'pʉ yau parau po ina utɨ'pʉ iko'mansa' komi' weyu pe pata esi wenai. Arisantiriya winon pe kanau esi'pʉ. Kanau putu pɨ' Munui' Amʉ' Papa tato' ipɨ' pe yʉi ewa'pɨ'sa' ton esi'pʉ. 	 A po trzech miesiącach puściliśmy się w okręcie Aleksandryjskim, który zimował na onej wyspie, mającym za herb Kastora i Polluksa.


Mɨrɨ yau, iko'mamʉ'pʉ osorʉwau kapʉi. Iye'kama koro'tau kanau epotorʉ'pʉ yau utɨn pɨ' Siriya pona, Esuwerʉ amʉ' ekonekasa' eta'pʉ iya ipɨ' te'to' kon pe. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', iyekoneka'pʉ tenna'poto' pe Ma'sitoniya poro. 	 A tam zamieszkawszy przez trzy miesiące, gdzie nań Żydowie zasadzkę uczynili, gdy miał płynąć do Syryi, umyślił się powrócić przez Macedoniję.


To' uya auronpɨtʉ'pʉ, mɨrɨpan arɨ'pʉ to' uya Paire', kopʉna ena'. 	 I związawszy go, wiedli i podali Ponckiemu Piłatowi, staroście.


Itese' yau tanporon kon ka'pon amʉ' uya te'ku'to' kon tʉto' oton,” tawon. 	 A w imieniu jego narodowie będą nadzieję mieli.


Sises uya eikʉ'pʉ, “Mɨrɨ entai kuru kamoro Papa Maimu etanin nan, mɨrɨ awonsi'kɨ apurɨnin nan esi mɨrɨ pori' pe,” ta'pʉ iya. 	 Ale on rzekł: Owszem błogosławieni są, którzy słuchają słowa Bożego i strzegą go.


“Pʉse rɨ kʉrɨ rɨ Papa nʉsauro'ai'ne', ka'pon pen nɨ!” tukai', ka'pon amʉ' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ Era' pɨ'. 	 A lud wołał: Głos Boży a nie człowieczy.


Sises uya to' usenuminkato' i'tusa' esi'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “Ti'tui' pʉra rɨ esa' wannɨ pe te'san epantakapɨ'sa' ɨsewa'nomai' uma'ta rɨ mɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ tiwʉ' tawon kon epantakapɨ'sa' ɨsewa'nomai' rɨ uta'mo'ka mɨrɨ. 	 Ale on widząc myśli ich, rzekł im: Każde królestwo rozdzielone samo przeciwko sobie pustoszeje, a dom na dom upada.


Inke kuru pʉra rɨ mɨrɨ pata'pʉ pe, imu akon si uya tanporo tiwano' pe iye'nonkasa' amʉranʉkʉ'pʉ. Mɨrɨpan utɨ'pʉ ɨnnon pata ya'. Mɨrɨ yau nin si tʉpʉrataai ma'tanʉkʉ'pʉ iya mɨrɨ. 	 A po niewielu dniach, zebrawszy wszystko on młodszy syn, odjechał w daleką krainę, i rozproszył tam majętność swoję, żyjąc rozpustnie.


To' uya ui'tusa' wapiyaro' si'kɨrɨ, to' uya nɨrɨ upataka e'paino upatakapai tesi kon a'tai, mɨrɨ sa'man ɨpʉreman nɨto' eseru pe te'sen yau uko'mamʉ'pʉ Pari'si pe. 	 Będąc mi świadkami z dawna, (gdyby świadectwo wydać chcieli), iż według najdoskonalszej sekty nabożeństwa naszego żyłem, będąc Faryzeuszem.


Sises e'mʉ'sa'ka'pʉ, mɨrɨpan utɨ'pʉ iya'kɨrɨ. Ipoitorʉ ton nɨ nɨrɨ utɨ'pʉ iya'kɨrɨ. 	 Tedy wstawszy Jezus, szedł za nim, i uczniowie jego.


Mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “Iweyu i'tuto' auya'nokon kuru pʉra rɨ iyesi. Ukʉipʉnʉ uya ikoneka mɨrɨ tʉweyu a'tai rɨ. 	 Lecz on rzekł do nich: Nie wasza rzecz jest, znać czasy i chwile, które Ojciec w swojej mocy położył.


E'tane nin si ekama uya ɨpɨ'nokon, Iraisa uye'kaa'pʉ, mɨrɨpan i'tu to' uya pʉra rɨ iyesi'pʉ, e'tane i'se te'to' kon awɨrɨ ɨri eseru kupʉ'pʉ to' uya ipɨ'. Mɨrɨ kasa rɨ marɨ Ka'pon, Papa winon ekota'mato' oton to' enau,” ta'pʉ iya. 	 Ale wam powiadam: Iż Elijasz już przyszedł, wszakże nie poznali go, ale uczynili mu, cokolwiek chcieli; takci i Syn człowieczy ma ucierpieć od nich.


Urɨ uya rɨ kʉrɨ rɨ i'tusa' pʉra iyesi, ɨnʉ' pe iyesi tukai', e'tane uye'sa' na'ne' esi pa'taisiman nɨse'na tuna ke Esuwerʉ amʉ' ena' enpoika pe,” ta'pʉ iya. 	 A jam go nie znał; ale aby był objawiony Izraelowi, dlategom ja przyszedł, chrzcząc wodą.


Kamo 10 kaisaron kon uya serɨ etasa' a'tai, Isens mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan pokon pɨ' to' usakorota'pʉ. 	 A usłyszawszy to oni dziesięciu, poczęli się gniewać na Jakóba i na Jana.


Mɨrɨ kasa rɨ marɨ, asa'rɨ ipaikii eponin nʉ'pʉ utɨ'pʉ inke pʉra rɨ mɨrɨ pʉrata e'tonpa'tɨto' pe itʉrawasomase'na, mɨrɨpan uya asa'rɨ rɨ marɨ paikii tonpa'tɨ'pʉ. 	 Także i on, który wziął dwa, zyskał i ten drugie dwa.


Wapiya, Papa pɨ' tenki ta uya Sises Kʉrai poro tanporo ɨmɨrɨ'nokon pɨ', apʉne pʉra apurɨto' auya'nokon usekare'tɨsa' tanporo non emʉ' kaisa rɨ. 	 Najprzód tedy dziękuję Bogu mojemu przez Jezusa Chrystusa za was wszystkich, iż wiara wasza słynie po wszystkim świecie.


E'tane ekama uya ɨpɨ'; ɨ'rɨ rɨ kʉkai ɨnku'ton pen nɨ pɨ', Epʉn nɨ kʉsesakʉi---Papa apon mɨrɨ, 	 Ale Ja wam powiadam, abyście zgoła nie przysięgali, ani na niebo, gdyż jest stolicą Bożą;


Isapema'pʉ tʉuya'nokon nonka tʉpo, to' uya tʉtariren pon mo'ka'pʉ, mɨrɨpan kon uya ipontɨ'pʉ ipon nɨ nin si ya'. Mɨrɨpan arɨ'pʉ to' uya kurusu' pona ipokapɨ'se'na. 	 A gdy się z niego naśmiali, zewlekli go z szarłatu, i oblekli go w szaty jego własne, i wiedli go, aby go ukrzyżowali.


Isose', Arama'tiya pon to' nʉnamanʉ pe kuru te'sen Konsʉrʉ amʉ' tonpa, Papa e'to' esa' wannɨ pe uyepʉ enupɨkɨrɨ nɨrɨ te'sen utɨ'pʉ enari'mʉra rɨ Paire' piya', Sises ekepu ekama'pose'na. 	 Przyszedłszy Józef z Arymatyi, poczesny radny pan, który też sam oczekiwał królestwa Bożego, śmiele wszedł do Piłata, i prosił o ciało Jezusowe.


Tu'kan kon nɨ utɨ'pʉ Sises pɨkɨrɨ kurusu' pona soisa amʉ' uya ipokapɨ'to' ya'. Uri'sami'si amʉ' rɨ tʉuta'kwarʉkai' tʉukaransan iwenai. 	 I szło za nim wielkie mnóstwo ludu i niewiast, które go płakały i narzekały.


E'tane kʉrɨ, i'napairon A'kwarʉ uye'sa' a'tai, ayarɨ iya 'nokon mɨrɨ i'napairon ya'. Tiwano' pe isauro'to' oton pen, tʉneta'pʉ pɨ' rɨken isauro'to' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ ekamato' iya oton miyarɨ rɨ tʉuye'sen. 	 Lecz gdy przyjdzie on Duch prawdy, wprowadzi was we wszelką prawdę; bo nie sam od siebie mówić będzie, ale cokolwiek usłyszy, mówić będzie, i przyszłe rzeczy wam opowie.


Sises uya to' ene'pʉ, mɨrɨpan kon ekama'po'pʉ iya, “Ɨ'rɨ ken si ta e'kwa pe iye'menukasa' esi: “‘Ɨutɨ amɨnin nan neno'ma'pʉ rʉ'pʉ tɨ' enasa' itekun airɨ te'sen tɨ' pe,’ tawon? 	 Lecz on spojrzawszy na nie, rzekł: Cóż tedy jest ono, co napisano: Kamień, który odrzucili budujący, ten się stał głową węgielną?


Mɨrɨ weyu u'tɨsa' pʉra iyesi yau inke pʉra, ɨnʉ' ne'nonkai'no pen nɨ moro, e'tane kamoro, Papa nanʉmʉ'san pɨkɨrɨ iweyu to'kena'mato' iya oton. 	 A gdyby nie były skrócone one dni, nie byłoby zbawione żadne ciało: ale dla wybranych będą skrócone one dni.


Sises uya ta'pʉ, “Ɨnʉ' rɨ kʉrɨ rɨ tʉkʉipʉnʉ, tʉsan i'nʉnkanin urɨ i'nʉnka tʉuya entai esi mɨrɨ upoitorʉ ye' pe pʉra rɨ. Ɨnʉ' rɨ kʉrɨ tʉmu, mɨrɨ pe pʉra tensi i'nʉnkanin urɨ i'nʉnka tʉuya entai esi mɨrɨ upoitorʉ ye' pe pʉra rɨ, 	 Kto miłuje ojca albo matkę nad mię, nie jest mię godzien; a kto miłuje syna albo córkę nad mię, nie jest mię godzien;


I'tupɨ'nin uyee'pʉ ipiya', mɨrɨpan uya ta'pʉ ipɨ', “Papa Mumu pe ɨwesi yau, se ton tɨ' amʉ' pɨ' pʉreti pe enakɨ ka'kɨ,” ta'pʉ iya. 	 I przystąpiwszy do niego kusiciel, rzekł: Jeźliś jest Syn Boży, rzecz, aby się te kamienie stały chlebem.


Mɨrɨ wenai, pena rɨ Papa uya tʉpu'ketʉ yau ta'pʉ, ‘Pu'kena' amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ itekare ekamanin nan ennoko uya mɨrɨ. Tʉron kon tʉ'kato' oton to' uya, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon kota'mato' oton to' uya.’ 	 Dlategoż też mądrość Boża rzekła: Poślę do nich proroki i Apostoły, a z nich niektóre zabijać i prześladować będą;


Ɨri a'kwarʉ uya a'sipɨ'pɨtʉ, mɨrɨ uya ipirorʉnpapɨtʉ, iyai enno'pɨtʉ iya, mɨrɨpan mʉta a'koronta. Inonka iya pʉra iyesi, ima'tanʉkʉ iya rɨ. 	 A oto duch zły popada go, a zaraz krzyczy, a on rozdziera go, śliniącego się, a zaledwie odchodzi od niego, skruszywszy go.


Mɨrɨ yau te'san tonpa ton usakorota usaurokʉ'pʉ tiwano' kon pe, “Ɨ'rɨto' pe rɨ si po'piyun ma'tanʉkʉ ko? 	 I gniewali się niektórzy sami w sobie, a mówili: Na cóż się stała utrata tej maści?


I'tu tʉuya wenai teparanka ton; mɨrɨ pɨ' nin si, tanporo wakʉ pe ɨwesi kon pen, ta'pʉ iya na'ne'. 	 Albowiem wiedział, który go wydać miał; dlategoż rzekł: Nie wszyscy jesteście czystymi.


Anpisin pɨ' ta'pʉ iya, “Kapuru' enuku ene auya'nokon a'tai, wʉi enu utɨ winɨ, inke pʉra, tuna uyepʉ tukai' i'tu auya'nokon, mɨrɨ koro'tau iye'kapʉ rɨ. 	 Mówił też i do ludu: Gdy widzicie obłok wschodzący od zachodu, zaraz mówicie: Przychodzi gwałtowny deszcz; i tak bywa.


Apʉne pʉra Esuwerʉ amʉ' esi tʉron nɨ pe Esuwerʉ amʉ' pen kasa pʉra tato' pʉra rɨ iyesi—kʉrɨ rɨ rɨ epuru esi tanporon kon epuru pe, mɨrɨpan uya eke pe rɨ wakʉ tʉrʉ tanporon kon tesa'nin nan pona, 	 Gdyż nie masz różności między Żydem i Grekiem; bo tenże Pan wszystkich, bogaty jest ku wszystkim, którzy go wzywają.


e'tane Pari'si, Main pɨ' enupanin nan tonpa, Kamariyerʉ itese', ka'pon amʉ' nʉnamanʉ rɨ e'soto'ka'pʉ to' piya', “Apʉne rʉ'kwɨ, kamoro warawo' amʉ' enpa'katɨ' aka'ne' pe,” ka'se'na. 	 Tedy powstawszy w radzie niektóry Faryzeusz, imieniem Gamalijel, nauczyciel zakonny, zacny u wszystkiego ludu, rozkazał, aby na małą chwilę precz wywiedziono Apostoły;


Pʉse rɨ uri'san esi'pʉ ka'kʉran pe, tʉron nɨ pata winon, iyentusa' Poni'siya, Siriya yawon yau, mɨrɨpan uya Sises pawana'tɨ'pʉ ɨri a'kwarʉ enpa'kato' pe iya tʉmʉre yapai. 	 (A ta niewiasta była Grecka, rodem z Syrofenicyi) i prosiła go, aby dyjabła wygnał z córki jej.


Mɨrɨ pɨ', ka'pon amʉ' uya i'tuto' pe iyesi ina esi Kʉrai poitorʉ ton pe, kamoro ama'aino Papa iwano' pe te'sen esanon pe. 	 Naśladujcie miłości, starajcie się usilnie o dary duchowne; lecz najwięcej, abyście prorokowali.


I'napai rɨ, kamoro iu'matʉ pe na'ne' nan wapiya te'ton kon, mɨrɨ awonsi'kɨ wapiya na'ne' nan iu'matʉ pe te'ton kon,” ta'pʉ Sises uya. 	 A oto są ostatni, którzy będą pierwszymi, a są pierwsi, którzy będą ostatnimi.


Upoitorʉ tukai' si ɨyesakʉ uya 'nokon pen serɨ enta', apʉne pʉra ipoitorʉ kʉrɨ rɨ tepuru tʉrawasooi i'tunin pen. E'tane ru'ku, ɨyesakʉ uya 'nokon utonpa ton tukai', apʉne pʉra tanporon nɨ usenupa'pʉ ipɨ' ukʉipʉnʉ winɨ i'tu kon pa iku'sa' uya pɨ'. 	 Jużci was dalej nie będę zwał sługami; bo sługa nie wie, co czyni pan jego; leczem was nazwał przyjaciółmi, bo wszystko, comkolwiek słyszał od Ojca mego, oznajmiłem wam.


Nai airɨ ken si pu'kena' nai? Nai airɨ ken si isenupasa' nai? Nai airɨ ken si serɨ a'taino kon pata eseru pɨ' tʉusauro'san nai? Papa uya pe' se pe te'sen konekasa' pʉra nai pata pu'ketʉ pe? 	 Gdy się wy tedy wespół schodzicie, nie jest to używać wieczerzy Pańskiej.


Mɨrɨ a'tai, Esuwerʉ amʉ' Antiyo' mɨrɨ awonsi'kɨ Ai'koniyan pon kon uyee'pʉ, mɨrɨpan kon uya tʉwinɨkʉi'nokon to' mo'ka'pʉ. Mɨrɨpan kon uya tɨ' ke Paarʉ wɨpɨtʉ'pʉ. Iyeri'sa' pe tekamai', to' uya ipi'sikʉ'pʉ pata apai. 	 A nadeszli z Antyjochyi i z Ikonii Żydowie, którzy namówiwszy lud i ukamionowawszy Pawła, wywlekli za miasto, mniemając żeby umarł.


Tʉmaimu awɨrɨ pʉra rɨ to' e'tane, to' nʉkupʉnʉ moronka pɨ' iyesi'pʉ 40 kaisa rɨ wʉipiya rɨmono' tau to' uko'mamʉ koro'tau. 	 I przez czas czterdziestu lat znosił obyczaje ich na puszczy.


Sises uya to' eta'pʉ, mɨrɨpan kon eikʉ'pʉ iya, “Atu' pe te'san ka'pon amʉ' esi mɨrɨ ta'ta i'se pʉra rɨ, e'tane kamoro takuru'ke te'san nɨken esi i'se. Uye'sa' serɨ ipokena' ton nɨ ka'pon amʉ' kɨ'mase'na pen, e'tane tʉmakooikena' nan nɨken,” ta'pʉ iya. 	 A usłyszawszy to Jezus, rzekł im: Nie potrzebują zdrowi lekarza, ale ci, co się źle mają; nie przyszedłem, wzywać sprawiedliwych, ale grzesznych do pokuty.


Ta'pʉ iya to' pɨ', “Ɨ'rɨ pe ken iyesi pɨ' Tepi' usaurokʉ Iya'kwarʉ yau uya esakʉ, ‘Uyepuru,’ tukai'? Apʉne pʉra ta iya, 	 I rzekł im: Jakoż tedy Dawid w duchu nazywa go Panem? mówiąc:


Ɨnʉ' rɨ Papa e'to' i'se ku'nin esi mɨrɨ uyakon pe mɨrɨ awonsi'kɨ uparusi pe mɨrɨ awonsi'kɨ usan pe,” ta'pʉ iya. 	 Albowiem ktobykolwiek czynił wolę Bożą, ten jest brat mój, i siostra moja, i matka moja.


“Ɨpʉremai' asa'ron kon ka'pon amʉ' utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta', tikin nan esi'pʉ Pari'si pe, mɨrɨ awonsi'kɨ isakon esi'pʉ pʉrata amʉranʉ'nin pe. 	 Dwoje ludzi wstąpiło do kościoła, aby się modlili, jeden Faryzeusz a drugi celnik.


Mɨrɨ pe pʉra, mɨnɨ' ke rɨ katɨ irepa iya kɨrɨtɨkɨ pʉmooi ekama'po tane iya? 	 Albo prosiłliby o jaje, izali mu da niedźwiadka?


Apʉne pʉra urɨ'nokon kamoro iputurʉkasa' ton, tʉwɨpʉremasan Papa A'kwarʉ awɨrɨ, Kʉrai Sises apurɨto' ipɨkɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ pun kupʉ pɨ' tenu kon yau te'san pen— 	 Albowiem my jesteśmy obrzezaniem, którzy duchem służymy Bogu i chlubimy się w Chrystusie Jezusie, a w ciele nie ufamy.


Mɨrɨ kasa si iyesi Se'tan uya Se'tan nɨrɨ enpa'kasa' a'tai, tiwano' pe rɨ iyepantakasa' pe iyesi ɨsewa'nomai'; mɨrɨ kasa iyesi a'tai, nai kasa ken Se'tan e'to' itesa' pe uko'mamʉ? 	 A jeźliż szatan szatana wygania, sam przeciwko sobie rozdzielony jest; jakoż się tedy ostoi królestwo jego?


Serɨ ensa' ipoitorʉ ton, Isens mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan uya a'tai, to' uya ekama'po'pʉ, “Uyepuru, apo' pe' nu'tɨ uya'nokon i'se me'an Epʉn poi to' ma'tanʉ'nin pe?” ta'pʉ to' uya. 	 A widząc to uczniowie jego, Jakób i Jan, rzekli: Panie! chceszże, iż rzeczemy, aby ogieó zstąpił z nieba i spalił je, jako i Elijasz uczynił?


mɨrɨpan kon uya ɨri ton ka'pon amʉ' eno'mato' oton apo' ya'. To' ukaranto' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉyɨ kon kɨtɨtɨi'mato' oton to' uya mɨrɨ yau,” ta'pʉ iya. 	 I wrzucą je w piec ognisty; tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.


I'tu auya'nokon pʉra rɨ iyesi ɨ'rɨ e'kupʉ awanapai rɨ tukai'. Ɨ'rɨ mɨ ɨuko'manto' kon? Ɨmɨrɨ'nokon esi kapuru' pe, aka'ne' pe rɨ tʉusenpoikasen mɨrɨ awonsi'kɨ tapasen kasa. 	 (Którzy nie wiecie, co jutro będzie; bo cóż jest żywot wasz? Para zaiste jest, która się na mały czas pokazuje, a potem niszczeje.)


Amaimu ke to' repasa' uya, mɨrɨpan kon ewaruma'tɨ orʉ pon kon uya, orʉ pon kon pe pʉra to' esi wenai, urɨ nɨrɨ esi orʉ pon pe pʉra na'ne' kasa. 	 Jam im dał słowo twoje, a świat je miał w nienawiści; bo nie są z świata, jako i ja nie jestem z świata.


Mɨrɨpan a'tai, ipan pe rɨ Sises pawana'tɨ'pʉ to' uya, “Ina kʉsennokoi ta'mu kenan pen nɨ ya'!” ta'pʉ to' uya. 	 Tedy go prosili, aby im nie rozkazywał stamtąd odejść w przepaść.


E'tane ru'ku, ɨmɨrɨ'nokon pe rɨ tʉusennakai' ɨsitonpa pe esii'ma ɨ'senta' ɨye'rapuma kon, ɨsitonpa pe rɨ esii'ma ɨ'senta' ipoken pʉra ɨwesi kon, ɨtonpa kon pokon pe kuru rɨ. 	 A zostanę w Efezie aż do Świątek.


e'tane aiko rʉ'kwɨ mʉra'ta mɨrɨ awonsi'kɨ aiko rʉ'kwɨ asanta esi wakʉ uko'man nɨto' ya' utɨn e'ma pe, e'tane tu'kan kon pen nɨ utɨto' iyawɨrɨ,” ta'pʉ Sises uya. 	 A ciasna jest brama i wąska droga, która prowadzi do żywota; a mało ich jest, którzy ją znajdują.


mɨrɨ yau korʉ pun konekasa' use'man nɨto' apon a'po'nan kɨrɨi'nʉnpato' ipo, mɨrɨ awonsi'kɨ korʉ ke ipi'pɨ'tɨsa' ekonekan nɨsa' en. Serɨ yau kanan korʉ pun konekasa' samaku pe yau “mana” tato' to' yu pe iye'sa' rʉ'pʉ esi'pʉ, Eran yʉʉi iyenpʉrʉkʉtasa' rʉ'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ tɨ' amʉ' ekonekan nɨto' apon ton. 	 Mając złotą kadzielnicę i skrzynię przymierza zewsząd złotem powleczoną, w której było wiadro złote, mające w sobie mannę, i laska Aaronowa, która była zakwitnęła, i tablice przymierza.


Aya'kwarʉ kon tainʉnpai' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉuta'kwarʉpɨ'se, tʉukɨ'pɨ'nʉnpɨ'se akarantɨ'. Auta'kɨrɨto' kon ensimatɨ' tʉuta'kwarʉpɨ'se ukaran nɨ pe, pori' pe ɨwe'to' kon ipan pe ɨusewankono'ma kon pe. 	 Bądźcie utrapieni i żałujcie, i płaczcie; śmiech wasz niech się obróci w żałość, a radość w smutek.


Tanporo ikupʉ auya pokena' iku'kɨ Sinas, raya pe te'sen mɨrɨ awonsi'kɨ A'poros pika'tɨnin pe to' utɨ koro'tau mɨrɨ awonsi'kɨ menei' tanporo i'se kuru te'to' kon eposa' to' uya. 	 Zenasa nauczonego w zakonie i Apollona pilnie odprowadź, aby im na niczem nie schodziło.


Itosorʉwano ite'kwa tenna'poi', ta'pʉ iya to' pɨ', “Mɨrɨ si e'nʉn nɨ pɨ' rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ umoronka' nɨ pɨ' rɨ ɨwesi kon? Eke pe man! Iweyu si e'seposa' man. Ka'pon, Papa winon eparankasa' man tʉmakooikena' nan ena'. 	 I przyszedł po trzecie, a rzekł im: Śpijcież już i odpoczywajcie! Dosyćci! przyszłać ta godzina, oto wydany bywa Syn człowieczy w ręce grzeszników.


Mɨrɨ ye' pe ɨtonpa kon amʉ' esi'pʉ. E'tane si ɨkorʉkasa' kon, wakʉ pe ɨkonekasa' kon Papa iwano' pe, Papa pokon pe iyekonekasa' pe ipokena' pe, Itepuru Sises Kʉrai ese' yau, Papa, itese' pɨ' e'nɨto' A'kwarʉ ke. 	 Przetoż niechaj go nikt nie lekceważy; ale odprowadźcie go w pokoju, aby przyszedł do mnie; bo go czekam z braćmi.


Ipan pe miyarɨ rɨ mɨrɨ pɨ' ipoitorʉ ton usewansiuka'pʉ, mɨrɨpan kon usekama'popɨtʉ'pʉ, “Ɨnʉ' kuru ken si epika'tɨ?” tukai'. 	 A oni się tem więcej zdumiewali, mówiąc między sobą: I któż może być zbawiony?


Mɨrɨ a'tai, Sises uya ta'pʉ anpisin pɨ', “Main awɨron kon pen pe' esa' pe esi serɨ, ɨuye'sa' kon na'ne' supara amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ wa'tana amʉ' esa' pe uya'sise'na? Wʉi kaisarɨ rɨ e'tai ko use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' pʉ'kʉ tau tereutai' ka'pon amʉ' enupa pɨ', uya'si auya'nokon pʉra rɨ. 	 Onejże godziny mówił Jezus do onej zgrai: Wyszliście jako na zbójcę z mieczami i z kijmi, pojmać mię; na każdy dzień siadałem u was, ucząc w kościele, a nie pojmaliście mię.


Itɨ'pʉ miyarɨ parɨ ɨnnɨ iwa ita'mo'ka'pʉ non pona ɨpʉremase'na tʉpɨ' te'ku'sen si usentakato' pe. 	 A postąpiwszy trochę, padł na ziemię i modlił się, aby, jeźli można, odeszła od niego ta godzina;


Seko' uya eta'pʉ, ‘Kiyari esi Isi' po,’ tawon, mɨrɨpan uya tʉmunkɨ amʉ', utamokori kon amʉ' ennoko'pʉ kiyari ennase'na. 	 A gdy usłyszał Jakób, iż zboża były w Egipcie, posłał ojców naszych pierwszy raz.


Sises uya ene'pʉ i'nʉnka pe, “Tikin nan nɨken e'nonkasa' man. Tanporo ɨpiyau na'ne' ikʉrʉpo'pomata, mɨrɨpan epe'pʉ tʉrʉ pa entu'manin nan ena'. Mɨrɨ a'tai nin si, imaminke' pe ɨwesi mɨrɨ Epʉn po. Mɨrɨ ku'sa' auya tʉpo, upɨkɨrɨ ɨuyepʉ pa,” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 A Jezus spojrzawszy nań, rozmiłował się go, i rzekł mu: Jednego ci nie dostaje; idź, sprzedaj co masz, a rozdaj ubogim, a będziesz miał skarb w niebie, a przyjdź, naśladuj mię, wziąwszy krzyż.


“Ta uya ɨpɨ'nokon, ɨpʉrataai kon mɨrɨ awonsi'kɨ ɨimamin kon ke entu'manin nan ipika'tɨtɨ' tʉtonpa ke ɨwesi kon pa, mɨrɨpan ɨpʉrataai kon u'ma'sa' a'tai, Papa uya ɨrepato' kon pe apata kon ke Epʉn po. 	 I jać wam powiadam: Czyócie sobie przyjacioły z mammony niesprawiedliwości, aby gdy ustaniecie, przyjęli was do wiecznych przybytków.


Apʉne pʉra tanporon kon itesa' pe na'ne' nan nɨ repa, miyarɨ ipona rɨ, mɨrɨpan esa' pe iye'to' oton eke pe rɨ. Ɨnʉ' rɨ kʉrɨ itesa' pe pʉra na'ne' enapai, itenau rʉ'kwɨ rɨ na'ne' emo'ka mɨrɨ. 	 (Albowiem każdemu, który ma, będzie dano, i obfitować będzie; a od tego, który nie ma, i to, co ma, będzie od niego odjęto.)


“Eke pe rɨ tato' uya man ɨyeseru kon aimenka pe. E'tane uyenno'nin nʉ'pʉ kuru esi i'napairon pe; kʉrɨ rɨ winɨ uneta'pʉ nin ekama uya non pon kon pɨ',” ta'pʉ iya. 	 Wieleć mam o was mówić i sądzić; ale ten, który mię posłał, jest prawdziwy, a ja, com od niego słyszał, to mówię na świecie.


Tʉpataron kon ka'pon amʉ' usakorotasa'; kota'man nɨto' auya weyu e'seposa' pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ iyeri'pɨ'sa' kon eseru aimenkato' auya. Ɨpoitorʉ ton pu'kena' ton e'mato' auya weyu e'seposa', mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ ton ɨpoitorʉ ton mɨrɨ awonsi'kɨ kamoro ɨyese' namanin nan, eke ton mɨrɨ awonsi'kɨ aiko ton, kamoro non ma'tanʉ'nin nʉ'san ma'tanʉ'to' auya pe man,” ta'pʉ to' uya. 	 I rozgniewały się narody, i przyszedł gniew twój i czas umarłych, aby byli sądzeni i abyś oddał zapłatę sługom twoim, prorokom i świętym, i bojącym się imienia twego, małym i wielkim, i abyś wytracił tych, co psują ziemię.


Mɨrɨ a'tai, tʉron nɨ main eta'pʉ uya Epʉn winɨpai se kasa tawon: “Iyapai epa'katɨ', umunkɨ amʉ'! imakooi yau ɨwesi kon namai', itonpa pe tenai', iteparan ton eporo auya'nokon namai'. 	 I słyszałem inszy głos z nieba mówiący: Wynijdźcie z niego, ludu mój! abyście nie byli uczestnikami grzechów jego, a iżbyście nie wzięli z plag jego.


Iweyu apurɨtɨ' moro ɨpiyau'nokon iyesi koro'tau, iweyu munkɨ amʉ' pe ɨyena kon pa,” ta'pʉ iya. Tʉusauro'to' nonkasa' tʉuya a'tai, Sises utɨ'pʉ, mɨrɨpan e'so'namʉ'pʉ to' piyapai. 	 Póki światłość macie, wierzcie w światłość, abyście byli synami światłości. To powiedział Jezus, a odszedłszy schronił się od nich.


“Tenu ke esii'ma ɨpʉrematɨ', i'tupɨ'nɨto' ya' auta'mo'ka kon namai'. Iya'kwarʉ esi ɨnku'pai, e'tane ipun esi ɨ'sɨ'mʉra,” ta'pʉ iya. 	 Czujcież, a módlcie się, abyście nie weszli w pokuszenie; duchci jest ochotny, ale ciało mdłe.


Mɨrɨpan kon uya Papa, Epʉn pon pa'nʉkʉ'pʉ e'ne' pe tesi kon pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ erekʉ' pe tesi kon pɨ'. E'tane ɨri teseru kon piyapai era'tɨpai pʉra to' esi'pʉ. 	 I bluźnili Boga niebieskiego dla boleści swoich i dla wrzodów swoich; wszakże nie pokutowali z uczynków swoich.


Tanporon kon nɨ o' amʉ', toron amʉ', ene amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ parau kawon kon nɨ ene amʉ', moro' amʉ' rɨ esi tenupansan pe, mɨrɨpan kon nɨ enupankasa' ka'pon uya, 	 Albowiem wszelkie przyrodzenie i dzikich zwierząt, i ptaków, i gadzin, i morskich potworów bywa okrócone i jest okrócone od ludzi;


“Ti'tui' e'tɨ'; tense e'tɨ' Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Era' uya pʉrowa a'sarutanʉ'to' ike pɨ',” tukai' to' panama'pʉ iya. 	 Tedy im przykazał, mówiąc: Baczcież, a strzeżcie się kwasu Faryzeuszów i kwasu Herodowego.


mɨrɨpan uya tinserʉʉi ton ennoko tʉnanʉmʉ'san amʉranʉ'se asakɨrɨ'nan a'setun uye'to' yawɨron kon nɨ, non pʉ'kʉ u'matʉ apai'ne, ka' u'matʉ pʉ'kʉ ponsi'kɨ'ne. 	 A tedy pośle Anioły swoje i zgromadzi wszystkie wybrane swoje od czterech wiatrów, od kończyn ziemi aż do kończyn nieba.


A'pai i'po' tu'kanoro esi tanporo i'tusa' pe. 	 Nawet i włosy wszystkie na głowie waszej policzone są.


Mɨrɨ koro'tau rɨ, tu'kan kon warawoti'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ uri'sami'si amʉ' uya rɨ Itepuru apurɨ'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ to' tonpa pe to' era'tɨ'pʉ. 	 I owszem przybywało mnóstwo wierzących Panu, mężów i niewiast).


Ikupʉ tʉuya poken pʉra iyesi pɨ', tʉpoitorʉ ton ennoko iya kin piya' ɨnnɨ rɨ marɨ esii'ma ekama'pose'na tʉuko'manto' kon pe tʉusewa'nomai' pʉra. 	 A jeźli nie, gdy on jeszcze jest daleko od niego, posły wyprawiwszy do niego, prosi o to, co należy do pokoju.


12 kaisaron kon tʉpoitorʉ ton auro'ka tʉpo, Sises utɨ'pʉ mɨrɨ pata apai itekare ekamai' mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' enupai' Kiyarari po'nan pata ton yau. 	 I stało się, gdy Jezus przestał rozkazywać dwunastu uczniom swoim, poszedł z onąd, aby uczył i kazał w miastach ich.


Kamoro ennin nʉ'san uya ka'pon amʉ' pana'tɨ'pʉ iye'ku'sa' makoi a'kwarʉ yen ka'pon pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ peiruku amʉ' pɨ' rɨ nɨrɨ. 	 A ci, którzy to widzieli, opowiedzieli im, co się działo z onym opętanym, i o świniach.


ipokena' pe e'nɨ i'se main e'to' e'seposa' e'to' pe eke pe uyau'nokon, u'naino kon umakooi kon pɨkɨrɨ tʉuko'mansan pe pen e'tane urɨ'nokon Iya'kwarʉ pɨkɨrɨ tʉuko'mansan. 	 Aby ona sprawiedliwość zakonu była wypełniona w nas, którzy nie według ciała chodzimy, ale według Ducha.


Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Temu'ti, Sises Kʉrai poitorʉ ton winɨpaino, Tanporo wakʉ ton a'samʉtʉ pe so'si epuru ton mɨrɨ awonsi'kɨ to' pika'tɨnin nan pokon pe te'san Sises Kʉrai yau Piri'pai yau te'san enakan: 	 Paweł i Tymoteusz, słudzy Jezusa Chrystusa, wszystkim świętym w Chrystusie Jezusie, którzy są w mieście Filipis, z biskupami i z dyjakonami.


Mɨrɨpan Sises mɨrɨ awonsi'kɨ ipoitorʉ ton utɨ'pʉ eke iwa ton pata Sisariya Piri'pai oino' nan pona. Asanta tau to' ekama'po'pʉ iya, “Ɨnʉ' pe esi tukai' ka'pon amʉ' nʉsauro'an?” ta'pʉ iya. 	 Tedy wyszedł Jezus i uczniowie jego do miasteczek należących do Cezaryi Filipowej, a w drodze pytał uczniów swoich, mówiąc im: Kimże mię powiadają być ludzie?


Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Kʉrɨ wakʉ itena'pɨ pɨnnin nʉ'pʉ tʉpa'karakai' esi Ka'pon, Papa winon. 	 A on odpowiadając, rzekł im: Ten, który rozsiewa dobre nasienie, jest Syn człowieczy;


E'tane entu'manin nan repa auya a'tai, tɨwɨ akamisi winon ɨyemiyatʉ kʉsi'tunin ɨyenwo'netʉ winon ɨyemiyatʉ nʉkupʉnʉ, 	 Ale ty gdy czynisz jałmużnę, niechaj nie wie lewica twoja, co czyni prawica twoja.


Ipoitorʉ pe te'sen esi mɨrɨ tʉtonpa ton koro'tawon pen nɨ, e'tane imu rɨken esi mɨrɨ, mɨrɨ yawon tɨwɨro' e' pe rɨ. 	 A sługać nie mieszka w domu na wieki, ale Syn mieszka na wieki.


Sises esi'pʉ ɨri a'kwarʉ enpa'ka pɨ' tʉusauro'sen pen ka'pon apai. Ɨri a'kwarʉ epa'ka'pʉ a'tai, tʉusauro'sen pe iyena'pʉ. Mɨrɨ pɨ' ka'pon amʉ' usewansiuka'pʉ 	 Tedy wyganiał dyjabła, który był niemy. I stało się, gdy wyszedł on dyjabeł, przemówił niemy; i dziwował się lud.


“E'tane serɨ rawɨrɨ, to' uya aya'sito' oton kon, ɨkota'mato' oton kon to' uya. Usenupan nɨto' iwʉ' ta' mɨrɨ awonsi'kɨ pariki'si ta', kin amʉ', kopʉna amʉ' rakʉi' nɨrɨ to' uya ɨtʉto' oton kon, tanporo serɨ esi uyese' uriya'. 	 Ale przed tem wszystkiem wrzucą na was ręce swoje, i będą was prześladować, podawając do bóżnic i do więzienia, wodząc przed króle i przed starosty dla imienia mego.


“I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, serɨ a'taino kon kuru rɨ pʉra iyenato' oton pen nɨ serɨ ton e'kupʉ pʉ'kʉ pona rɨ. 	 Zaprawdę powiadam wam, żeć nie przeminie ten wiek, ażby się to wszystko stało.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', amakooi kon inonkatɨ', Papa winɨkʉi' era'tɨtɨ'. Mɨrɨ a'tai, Papa usentu'ma ɨpɨ'nokon uya tanporo amakooi kon korʉkato' pe. Mɨrɨ a'tai, wakʉ pe rɨ Papa uya ɨmeruntɨtanʉkʉ kon mɨrɨ, 	 Przetoż pokutujcie, a nawróćcie się, aby były zgładzone grzechy wasze.


To' eikʉ'pʉ iya, “Entantɨ' eke pata Surusiran pona ka'pon piya', mɨrɨpan pɨ', ‘Ti'sa uya tasa' man, “Papa nʉkoneka'pʉ uweyu e'seposa' man, a'ko pe. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', urɨ mɨrɨ awonsi'kɨ upoitorʉ ton pokon pe To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ kupʉ uya ɨiwʉ' tau,” tukai',’ mekamatʉi' ipɨ',” ta'pʉ iya. 	 A on rzekł: Idźcie do miasta, do niektórego człowieka, a rzeczcie mu: Kazałci nauczyciel powiedzieć: Czas mój blisko jest, u ciebie jeść będę baranka z uczniami moimi.


Mɨrɨpan pirikʉ iya: “To' makooi mɨrɨ awonsi'kɨ main uya tato' awɨrɨ pʉra to' nʉkupʉnʉ kupʉ uya pen uyenu yau,” ta iya. 	 A grzechów ich i nieprawości ich nie wspomnę więcej:


Mɨrɨpan pɨ', “Sises Nasare' pon utɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 I powiedziano mu, iż Jezus Nazareński tędy idzie.


To' kasa ke'tʉu, ɨkʉipʉnʉ uya rɨ i'tuka'sa' i'se ɨwe'to' tekama'po auya wapiya rɨ. 	 Nie bądźcież tedy im podobni, gdyż wie Ojciec wasz, czego potrzebujecie, pierwej niżbyście wy go prosili.


Pori' pe e'ku'nɨto' yau, ɨsɨ yau e'nɨ moronkanin pe e'tɨ', ɨpʉreman yau te'nonkasen pe pʉra. 	 W nadziei się weselący, w ucisku cierpliwi, w modlitwie ustawiczni;


Ɨyekama'po uya 'nokon kuru, utonpa ton, kamo e'ta'nʉ'nɨ emapu'tɨnin nan enei'ma ɨwesi kon pa mɨrɨ awonsi'kɨ ɨye'mata'nokon awa'kʉ'nin kon tʉnin nan. To' nʉkupʉnʉ esi ɨusenupa'pʉ kon ipɨ' kasa pʉra rɨ. To' piyau ke'tʉu. 	 A proszę was, bracia! abyście upatrywali tych, którzy czynią rozerwania i zgorszenia przeciwko tej nauce, którejście się wy nauczyli; i chroócie się ich.


“Ewai',” tasa' to' uya pɨ'. Sises ennoko'pʉ iya kin Era' piya', apʉne pʉra itesa' pe iye'to' winon pe iyesi pɨ', mɨrɨ koro'tau si Surusiran po Era' esi'pʉ. 	 A gdy się dowiedział, iż był z paóstwa Herodowego, odesłał go do Heroda, który też w Jeruzalemie był w one dni.


Eke soisa amʉ' epuru uya, “Ewai',” ta'pʉ tʉpo, Paarʉ e'mʉ'sa'ka'pʉ miye' pona, “E'pana e'tɨ'!” ta'pʉ iya temiyatʉ ke. Tanporo to' e'paka'sa' a'tai, ta'pʉ iya to' pɨ' Esuwerʉ amʉ' maimu yai. 	 A gdy on dopuścił, Paweł stojąc na wschodzie, skinął ręką na lud. A gdy było wielkie milczenie, uczynił rzecz do nich żydowskim językiem, mówiąc:


Sises uya ta'pʉ ipɨ', “Se kuru serɨ eke, ‘Etatɨ' Esuwerʉ amʉ' rʉ'kwɨ; Itepuru itese' pɨ' e'nɨto' esi, tikin nan nɨ Itepuru; 	 A Jezus mu odpowiedział: Najpierwsze ze wszystkich przykazanie jest: Słuchaj, Izraelu! Pan, Bóg nasz, Pan jeden jest.


Mɨrɨpan epori'ma'pʉ ipan pe Sises tense, apʉne pʉra inke rɨ Sises ɨnenpai te'sen pe iye'pɨtʉ'pʉ, apʉne pʉra eke Papa tʉrawasooi kupʉ iya tawon etasa' tʉuya pɨ'. Mɨrɨpan nin si kupʉ iya ɨnenpai iyesi'pʉ mɨrɨ. 	 A Herod ujrzawszy Jezusa, uradował się bardzo; bo go z dawna pragnął widzieć, dlatego, iż wiele o nim słyszał, i spodziewał się, iż miał ujrzeć jaki cud od niego uczyniony.


Awanakʉi' kuru rɨ nin si, suntaaka epiya'tɨ pe, Sapa' ema'sa' yau, Meri Mataren mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron nɨ Meri utɨ'pʉ Sises uruwasii tɨ' akasa' ense'na. 	 A gdy się skończył sabat, i już świtało na pierwszy dzień onego tygodnia, przyszła Maryja Magdalena i druga Maryja, aby grób oglądały.


Ɨmɨrɨ si, ɨ'rɨto' pe ɨtonpa eseru aimenka auya? Mɨrɨ pe pʉra, ɨ'rɨto' pe ɨtonpa ewaruma'tɨ auya? Tanporo urɨ'nokon e'mʉ'sa'kasa' e'to' oton Papa uya eseru aimenkato' apon piyau. 	 Ale ty przeczże potępiasz brata twego? Albo też ty czemu lekceważysz brata twego, gdyż wszyscy staniemy przed stolicą Chrystusową?


I'tu auya'nokon pʉra rɨ iyesi mɨrɨ, ukʉipʉnʉ pɨ' ɨpʉremato', mɨrɨ a'tai upiya' 12 kaisa rɨ ite'kwa anpisin ton kuru rɨ inserʉ amʉ' enno'to' iya upika'tɨnin nan pe. 	 Azaż mniemasz, że bym nie mógł teraz prosić Ojca mego, a stawiłby mi więcej niż dwanaście wojsk Aniołów?


Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' uta'koka'pʉ Weyu Rʉ'pʉ e'seporo'pʉ Surusiran po. Ikomi' pe pata esi weyu pe iyesi'pʉ. 	 A było w Jeruzalemie poświęcanie kościoła, a zima była.


“Papa e'to' esa' wannɨ pe esi non esa' kasa. Awanakʉi' itɨ'pʉ ka'pon amʉ' anʉnse'na tʉmainarʉ yau te'tʉrawasoma ton kon. 	 Albowiem podobne jest królestwo niebieskie człowiekowi gospodarzowi, który wyszedł bardzo rano najmować robotników do winnicy swojej.


“Ɨpunwerʉ kon eno'matɨ' kanau enwo'netʉ winɨkʉi'; mɨrɨ a'tai, to' rɨ eporo auya'nokon mɨrɨ,” ta'pʉ iya. To' uya iku'sa' a'tai, to' uya ipi'sikʉ poken pʉra rɨ to' punwerʉ esi'pʉ, apʉne pʉra tu'ke rɨ moro' amʉ' esi ke. 	 A on im rzekł: Zapuśćcie sieć po prawej stronie łodzi, a znajdziecie. I zapuścili, a już dalej nie mogli jej ciągnąć przed mnóstwem ryb.


Iyakʉ'pʉsa' anʉmʉ weyu si e'seposa' a'tai, tʉpoitorʉ si ennoko'pʉ iya umɨ tʉrʉ'pʉ tʉuya itena' ton piya' ti'kiyari epose'na. 	 I posłał, gdy tego był czas, sługę do winiarzy, aby od winiarzy odebrał pożytki onej winnicy.


“Ɨsɨ sɨ, Main pɨ' enupanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ Pari'si amʉ', ɨmɨrɨ'nokon wakʉ pe te'ku'san! Siya rɨ tʉutɨsan ɨmɨrɨ'nokon non poro, parau kau rɨ, tikin nan nɨ konekai'. Ɨtonpa pe ikonekasa' auya'nokon a'tai, ikupʉ auya'nokon asa' ite'kwa iye'to' airɨ akasa'nokon, iyeri'sa' kon utɨto' ya' ekota'mai' itɨto' pe. 	 Biada wam, nauczeni w Piśmie i Faryzeuszowie obłudni! iż obchodzicie morze i ziemię, abyście uczynili jednego nowego Żyda; a gdy się stanie, czynicie go synem zatracenia, dwakroć więcej niżeliście sami.


Mɨrɨ a'tai, Mata uya ta'pʉ Sises pɨ', “Itepuru, serɨ yau ɨwesi yau, upi nʉma'tai'no pen. 	 I rzekła Marta do Jezusa: Panie! byś tu był, nie umarłby był brat mój.


Miyarɨ rɨ Sises esi'pʉ tʉpoitorʉ ton auro'ka pɨ', mɨrɨpan uya ta'pʉ, “Ɨri pe ɨtonpa uya ɨku'sa' yau, ɨri inkupʉ'pʉ ekama ta ipɨ', asa'ken esii'ma. Amaimu etasa' iya yau, mɨrɨ nin si ɨtonpa pe ina'posa' auya. 	 A jeźliby zgrzeszył przeciwko tobie brat twój, idź, strofuj go między tobą i onym samym: jeźli cię usłucha, pozyskałeś brata twego.


Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan uya mɨrɨ eta'pʉ, mɨrɨpan kon e'sara'tɨ'pʉ iwɨto' tʉuya'nokon eseru warinpa pɨ', ipɨ' tenari'nʉmʉ kon pɨ', apʉne pʉra anpisin nɨ usewansiukasa' pɨ' to' enupato' iya pɨ'. 	 A słyszeli to nauczeni w Piśmie i przedniejsi kapłani i szukali, jakoby go stracili; albowiem się go bali, przeto iż wszystek lud zdumiewał się nad nauką jego.


Mɨrɨ tʉpo, Kariyo uya to' enpa'ka'pʉ. 	 I odegnał je od sądowej stolicy.


Tɨwɨ wakʉ nonkasa' nesii kamo uyepuru kon Sises Kʉrai i'nʉnkato' to' uya usenkʉ'sa' pʉra na'ne' nan enakan pe. 	 Łaska niech będzie ze wszystkimi miłującymi Pana naszego, Jezusa Chrystusa ku nieskazitelności. Amen.


Paarʉ uya to' maimu eikʉ'pʉ, “Isaan uya pa'taisiman nɨto' esi'pʉ mɨrɨ makoi yapai ka'pon amʉ' era'tɨto' pe, to' auro'ka'pʉ iya te'ma'pʉ pe tʉuye'sen Sises tapurɨi' to' e'to' pe,” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 Zatem rzekł Paweł: Janci chrzcił chrztem pokuty, mówiąc ludowi, aby w onego, który miał przyjść po nim, uwierzyli, to jest w Jezusa Chrystusa.


Ta'pʉ iya to' pɨ', “Ɨwɨpʉrema kon a'tai, se kasa mʉkatʉi': “‘Papai, tʉnamasen pe ɨyese' nesii. Ina esa' pe ɨwe'to' nʉyepʉi. 	 I rzekł im: Gdy się modlicie, mówcie: Ojcze nasz, któryś jest w niebiesiech! Święć się imię twoje; przyjdź królestwo twoje; bądź wola twoja, jako w niebie tak i na ziemi.


Mɨrɨ a'tai rɨ, ipiyau ita'mo'ka'pʉ eke' pe, mɨrɨpan moine ton warawo' amʉ' ewomʉ'pʉ itekepu ekare pɨ'. Itekepu arɨ'pʉ to' uya iu'na'tɨto' pe itaan'pʉ piyau rɨ. 	 I padła zaraz przed nogami jego nieżywa. A wszedłszy młodzieńcy, znaleźli ją umarłą, a wyniósłszy pogrzebli ją podle męża jej.


“Ka'pon amʉ' uya rɨ uyapurɨpɨ'to' i'se esi pen. 	 Chwały od ludzi nie przyjmuję.


Mɨrɨ si'kɨrɨ, Sises uya tʉpoitorʉ ton pɨ' ekama'pʉ Surusiran pona tʉutɨto' oton nɨ, mɨrɨ yau tu'kan yau rɨ itepuru ton uya, Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan uya rɨ tʉkota'mato' oton, mɨrɨpan kon uya tʉwɨto' oton, mɨrɨpan te'mʉ'sa'kato' oton itosorʉwano wʉi a'tai tʉuko'manton pe ekama'pʉ iya. 	 I odtąd począł Jezus pokazywać uczniom swoim, iż musi odejść do Jeruzalemu, i wiele cierpieć od starszych i od przedniejszych kapłanów i nauczonych w Piśmie, a być zabitym i trzeciego dnia zmartwychwstać.


Isaan uya ekama'pʉ eke pe tʉukɨ'pɨ'nʉnse, “Pʉse rɨ si kʉrɨ rɨ unekama'pʉ, ‘Kʉrɨ rɨ si uye'ma'pʉ tau tʉuye'ton esi mɨrɨ eke uyentaino, penaro' uwapiyaro' rʉ'pʉ rɨ,’” ta'pʉ iya. 	 Jan świadczył o nim, i wołał, mówiąc: Tenci był, o którymem powiadał: Który po mnie przyszedłszy, uprzedził mię; bo pierwej był niż ja.


Kamo pero amʉ' enei'ma e'tɨ', kamo ka'pon amʉ' makoi ku'nin nan, kamo pun ma'tanʉ'nin nan. 	 Upatrujcie psy, upatrujcie złych robotników, upatrujcie rozerwanie.


Apurɨto' winɨ Mosi' sanon uya onamʉ'pʉ osorʉwau kapʉi iyentu'pʉ awonsi'kɨ, apʉne pʉra wakʉ pe rʉ'kwɨ iyesi ene'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon esi'pʉ kin maimu pɨ' to' enari'nʉmʉ pʉra rɨ. 	 Wiarą narodziwszy się Mojżesz, był ukryty przez trzy miesiące od rodziców swoich, przeto że widzieli nadobne dzieciątko i nie bali się wyroku królewskiego.


Aka'nero' rɨ kiyari pɨ' ke'tʉrawasomatʉu; e'tʉrawasomatɨ' tɨwɨrɨ rɨ ɨuko'manto' kon pe ɨku'nin kon kiyari pɨ'. Serɨ kiyari ke Ka'pon, Papa winon uya ɨrepa kon mɨrɨ. Papa, ikʉipʉnʉ uya enpoikasa' ɨyena'nokon urɨ piyau meruntɨ esi,” ta'pʉ Sises uya. 	 Sprawujcież nie pokarm, który ginie, ale pokarm, który trwa ku żywotowi wiecznemu, który wam da Syn człowieczy; albowiem tego zapieczętował Bóg Ojciec.


Pi'ta uya to' eikʉ'pʉ, “Ewai', e'manin kʉrɨ rɨ,” ta'pʉ iya. Mɨrɨpan Pi'ta utɨ'pʉ ɨutɨ ta'. Sises usaurokʉ'pʉ wapiya kuru, mɨrɨpan uya Pi'ta ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ tukai' mɨsenuminkayan Saiman? Ɨnʉ' yan rupɨ winɨpai kin amʉ' uya pʉrata amʉranʉ'to' pe iyesi? Patawon amʉ' mɨrɨ pe pʉra ka'kʉran amʉ' winɨpai katɨ?” ta'pʉ iya. 	 I rzekł: Tak. A gdy wchodził w dom, uprzedził go Jezus, mówiąc: Cóż ci się zda, Szymonie? Królowie ziemscy od kogoż biorą cło albo czynsz? od synów swoich, czyli od obcych?


Ta'pʉ iya wapiya, “Use'man nɨto' ike mɨrɨ awonsi'kɨ tʉtʉsen, ipo'tɨ pe tʉtʉsen mɨrɨ awonsi'kɨ makoi ku'sa' epe'pʉ pe tʉtʉsen i'se pʉra ɨwesi'pʉ, pori' pe pʉra ɨwesi'pʉ ipɨ',” ta'pʉ iya (main uya rɨ iye'ku'to' pe tasa' e'tane). 	 Powiedziawszy wyżej: Żeś ofiary i obiaty, i całopalenia za grzech nie chciał, ani sobie upodobał, (które według zakonu bywają ofiarowane).


A'po'nan epo'tɨ kɨrɨsin enuku'pʉ, Papa munkɨ amʉ' ɨpʉrema pokon pe, Papa rakʉi', inserʉ emiya apai. 	 I wstąpił dym kadzenia z modlitwami świętych z ręki Anioła przed obliczność Bożą.


Ikaimaka'sa' pe ɨwesi kon mɨrɨ main kanyauro'kayatʉi'ne' ike uriya'. 	 Już wy jesteście czystymi, dla słów, którem do was mówił.


Sises uya serɨ ta'pʉ, tʉron kon uya, “Makoi a'kwarʉ esi iyau,” tasa' pɨ'. 	 Bo mówili: Ma ducha nieczystego.


Tanporon yau rɨ to' nenton ɨnku'kɨ wakʉ ɨnkupʉnʉ winɨ. Enupan nɨto' auya yau, i'nai rɨ ɨnku'pai ɨwe'to' enpoikakɨ, tʉnamasen pe, 	 We wszystkiem samego siebie wystawiając za wzór dobrych uczynków, mając w nauce całość, powagę,


Mɨrɨ tʉpo, Ripai uya eke enta'nan kupʉ'pʉ Sises iwano' pe tiwʉ' tau. Anpisin pe pʉrata amʉranʉ'nin nan, tʉron kon nɨ nɨrɨ esi'pʉ enta'nan pɨ' to' pokon pe. 	 I sprawił mu lewi ucztę wielką w domu swoim; a było wielkie zgromadzenie celników i innych, którzy z nim za stołem siedzieli.


Tanporon kon uya, Papa uya tʉpika'tɨsa' kon, ento' oton mɨrɨ,’” tawon. 	 I ogląda wszelkie ciało zbawienie Boże.


Ukʉipʉnʉ uya ui'nʉnka, apʉne pʉra uko'manto' nonkasa' uya pɨ', anʉnka'to' pe uya kanan. 	 Dlatego mię miłuje Ojciec, iż ja kładę duszę moję, abym ją zasię wziął.


Tanporo kuru Papa amataai ya' enatɨ', wakʉ pe ɨye'soto'ka kon pa makoi eseru namai'. 	 Obleczcie się w zupełną zbroję Bożą, abyście mogli stać przeciwko zasadzkom dyjabelskim.


Sera esi'pʉ Kenan mu pe. Kenan esi'pʉ Arʉpa'satʉ mu pe. Arʉpa'satʉ esi'pʉ Isen mu pe. Isen esi'pʉ Nowa mu pe. Nowa esi'pʉ Rame' mu pe. 	 Syna Kainowego, syna Arfaksadowego, syna Semowego, syna Noego, syna Lamechowego,


Mɨrɨ ema'sa' yau wʉ' poi to' u'tɨsa' a'tai, anpisin nɨ ka'pon amʉ' uya to' eporo'pʉ. 	 I stało się nazajutrz, gdy oni zstąpili z góry, że mu lud wielki zabieżał.


Pata uko'mansa' a'tai, ka'pon amʉ' uya tu'kan kon nɨ ka'pon amʉ' makoi a'kwarʉ yen ton pe te'san nee'pʉ Sises piya'. Se kasa rɨ tʉusauro'se makoi a'kwarʉ ton ennoko'pʉ iya, tanporo rɨ takuru'kena' nan epi'tɨ'pʉ iya. 	 A gdy był wieczór, przywiedli do niego wiele opętanych: i wyganiał duchy słowem; i wszystkie, którzy się źle mieli, uzdrawiał;


Mɨrɨ a'tai, Sises uya ta'pʉ tʉpatawono pɨ', “Ɨye'kɨ'ma a'tai, ɨtonpa ton nɨken kʉ'kɨ'mai, tapiyara ton kʉ'kɨ'mai, apʉne pʉra to' use'ma esi ɨmɨrɨ tʉkɨ'mai'. 	 Mówił też i onemu, który go był wezwał: Gdy sprawujesz obiad albo wieczerzę, nie wzywajże przyjaciół twoich, ani braci twoich, ani krewnych twoich, ani sąsiadów bogatych, żeby cię snać i oni zasię nie wezwali, a stałaby ci się nagroda.


To' eikʉ'pʉ iya: “Tenu ke e'tɨ' ɨyenku'tɨ kon namai'. Apʉne pʉra tu'kan kon nɨ uye'to' oton uyese' yau, ‘Urɨ rɨ kʉrɨ rɨ,’ ka'se'na, mɨrɨpan, ‘Iweyu man a'ko pe,’ ta to' uya. To' pɨkɨrɨ ke'tʉu. 	 A on rzekł: Patrzcie, abyście nie byli zwiedzeni; boć wiele ich przyjdzie w imieniu mojem, mówiąc: Jam jest Chrystus, a czas się przybliżył; nie udawajcież się tedy za nimi.


Sapa' a'tai, Sises esi'pʉ ka'pon amʉ' enupa pɨ' Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau. 	 I nauczał w jednej bóżnicy w sabat.


Sises esi koro'tau enupan pɨ' Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉ'kʉ tau, to' ekama'po'pʉ iya, “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' Main pɨ' enupanin nan uya Kʉrai esi Tepi' pa rʉ'pʉ pe ta? 	 Tedy Jezus odpowiadając rzekł, gdy uczył w kościele: Jakoż mówią nauczeni w Piśmie, iż Chrystus jest Syn Dawida?


Mɨrɨpan ɨnʉ' rɨ kʉsesa'tʉu, ‘Ukʉipʉnʉ,’ tukai' serɨ non po, apʉne pʉra tikin nan nɨ ɨkʉipʉnʉ kon esi, Epʉn pon. 	 I nikogo nie zówcie ojcem waszym na ziemi; albowiem jeden jest Ojciec wasz, który jest w niebiesiech.


Mɨrɨpan kon utɨ'pʉ si peiruku amʉ' ya' ɨsentɨi'. Mɨrɨpan kon si e'tʉrʉ'kwa'pʉ parau ku'pɨri ka', mɨrɨpan kon aputa'pʉ. 	 A wyszedłszy dyjabli z onego człowieka, weszli w świnie; i porwała się ona trzoda pędem z przykra do jeziora, i utonęła.


Ikupʉ uya rɨ ɨnekama'ponʉ kon uyese' yau, imu uya ikʉipʉnʉ apurɨpɨ'to' ipɨkɨrɨ enpoikato' pe. 	 A o cokolwiek prosić będziecie w imieniu mojem, to uczynię, aby był uwielbiony Ojciec w Synu.


Pari'si amʉ' uya serɨ ton pɨ' ka'pon amʉ' etarerumʉ eta'pʉ, mɨrɨpan kon uya use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton mɨrɨ awonsi'kɨ Pari'si amʉ' uya use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' erasu ton ennoko'pʉ Sises a'sise'na. 	 A słyszeli Faryzeuszowie, iż to lud o nim szemrał; i posłali Faryzeuszowie i przedniejsi kapłani sługi, aby go pojmali.


Tʉron nɨ i'tuto' ipɨkɨrɨ usenpoika'pʉ ka' yau: Eke kuru, isuweyu urupere esi'pʉ 7 kaisaron i'pai mɨrɨ awonsi'kɨ 10 kaisaron iretʉ ton amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ 7 kaisaron aro', kʉron tato' esi'pʉ i'pai po'ne. 	 I ukazał się drugi cud na niebie, a oto smok wielki rydzy, mając siedm głów i rogów dziesięć, a na głowach jego siedm koron;


Imenukasa' itekare nɨkayai'ne' kasa, “Kʉrɨ apurɨ pɨ' na'ne' ɨpiyɨ'to' pʉra rɨ iyesi,” nɨkayai'ne'. 	 Bo Pismo mówi: Wszelki, kto w niego wierzy, nie będzie pohaóbiony;


E'tane Epʉn po ɨimamin kon amʉranʉ'tɨ', ene amʉ' uya ima'tanʉ'to' pen pata'se' yau, ikaranto' pen yau, ama' amʉ' e'to' ama' pe pata pen nɨ yau. 	 Ale sobie skarbcie skarby w niebie, gdzie ani mól ani rdza psuje, i gdzie złodzieje nie podkopywują, ani kradną.


Mɨrɨ yau, wanamari kasa tʉusensen parau ene'pʉ uya apo' pokon pe iye'sumasa'. Mɨrɨ awonsi'kɨ kamoro kanan ene mɨrɨ awonsi'kɨ ipe ika'sa' mɨrɨ awonsi'kɨ nonpa pe itese' isenpoikasa' entai iye'sa' kon ene'pʉ uya. To' e'mʉ'sa'kasa' esi'pʉ awai'nan wanamari waraino parau e'pi po, Papa uya tʉrepa'pʉ kon tʉwaai kon, a'pu esa' pe'ne. 	 I widziałem, jakoby morze szklane zmieszane z ogniem; a tych, co zwycięstwo otrzymali nad oną bestyją i nad obrazem jej, i nad piętnem jej, i nad liczbą imienia jej, stojących nad morzem szklanem, mających cytry Boże.


eke' on pe kanan te'sen Sises i'pai won nʉ'pʉ. Tʉpona rɨ e'mepɨ'sa' esi'pʉ, pon renen atʉ saai'pɨ'sa' kusan pe pokon pe pʉra. 	 I chustkę, która była na głowie jego, nie z prześcieradłami położoną, ale z osobna na jednem miejscu zwiniętą.


E'tane ɨpiyau'nokon na'ne' pɨ' ata'sitɨ' pana' pe uyepʉ pʉ'kʉ pona rɨ. 	 Wszakże to, co macie, trzymajcie, aż przyjdę.


Pori' pe anpisin ɨnku'pai tesi pɨ', Paire' uya Parapas nonka'pʉ to' iwano' pe. Sises ari'po'pɨ'to' pe to' uya ikupʉ'pʉ iya, mɨrɨpan nonka'pʉ iya to' ena' kurusu' pona to' uya ipokapɨ'to' pe. 	 A tak Piłat, chcąc ludowi dosyć uczynić, wypuścił im Barabbasza, a Jezusa ubiczowawszy, podał im, aby był ukrzyżowany.


Serɨ ekamasa' uya serɨ ɨpɨ'nokon iye'kupʉ rawɨrɨ, iye'kupʉ a'tai si tɨ apurɨ kon pa. 	 I terazem wam powiedział, przedtem niż się to stanie, żebyście gdy się to stanie, uwierzyli.


Tʉwɨpʉrema kon tʉpo, to' e'nonkasa' a'tai, to' e'to' yau usi'ki'ma'pʉ. Tanporo to' uta'kwarʉ'tɨ'pʉ Wakʉ A'kwarʉ ke, mɨrɨpan kon uya Papa Maimu ekama'pʉ tepiyɨ'se pʉra. 	 A gdy się oni modlili, zatrząsnęło się ono miejsce, na którem byli zgromadzeni, i napełnieni są wszyscy Duchem Świętym i mówili słowo Boże z bezpieczeństwem.


“Tʉron kon pika'tɨ'pʉ iya, e'tane tiwa rɨ iyepika'tɨ pʉra iyesi! Esuwerʉ amʉ' kin sa'ne si! Tɨwɨ si nʉu'tɨi kurusu' poi, mɨrɨ awonsi'kɨ urɨ'nokon uya apurɨto' pe. 	 Inszych ratował, a samego siebie ratować nie może; jeźliż jest król Izraelski, niech teraz zstąpi z krzyża, a uwierzymy mu.


Serɨ enta' ka'pon uya tʉtonpa enupato' oton pen, mɨrɨ pe pʉra ka'pon uya takon enupato' oton pen, ‘Itepuru i'tukɨ,’ tukai', apʉne pʉra tanporo to' uya ui'tuto' oton sepan kon apai eke ton pe kuru te'san pona rɨ. 	 I nie będzie uczył żaden bliźniego swego, i żaden brata swego, mówiąc: Poznaj Pana; albowiem wszyscy mię poznają, od najmniejszego z nich aż do największego z nich.


“Uya'kwarʉ man pokoi pe, uma'tan poken nɨ,” ta'pʉ iya to' pɨ'. “Serɨ yau e'tɨ' tenu ke,” ta'pʉ iya. 	 I rzekł im: Bardzo jest smutna dusza moja aż do śmierci; zostaócie tu, a czujcie.


Mʉre amʉ' anʉmʉ'pʉ iya temekon pona, mɨrɨpan kon pona temiyatʉ tʉtʉse to' pʉrema'pʉ iya. 	 I biorąc je na ręce swoje, i kładąc na nie ręce, błogosławił im.


Penti'kas tato' weyu e'seposa' a'tai, tanporo Sises apurɨnin nan amʉrasa' esi'pʉ tikin nɨ ipata Surusiran po. 	 A gdy przyszedł dzień pięćdziesiąty, byli wszyscy jednomyślnie pospołu.


“Serɨ pe ɨnonka uya 'nokon Papa ena', wakʉ nonkasa' iya maimu ya', ɨmɨrɨ'nokon ku'nin apurɨnin pe ya'. Mɨrɨ a'tai, ɨwe'to' oton kon Papa na'ne' yau tu'kan nɨ wakʉ ton epoto' auya'nokon, Papa nekama'pʉ tʉmunkɨ amʉ' pɨ'. 	 A teraz, bracia! poruczam was Bogu i słowu łaski jego, który może pobudować i dać wam dziedzictwo między wszystkimi poświęconymi.


Ipoitorʉ ton utɨ'pʉ tepuru kon piya', mɨrɨpan kon uya, ‘Ina epuru, wakʉ sa'ne kiyari ye' pɨntai ina ko, ina apiyontɨ'pʉ auya awɨrɨ rɨ, e'tane nai awon wana' e' a'tasa'?’ ta'pʉ to' uya. 	 Tedy przystąpiwszy słudzy gospodarscy, rzekli mu: Panie! izaliś dobrego nasienia nie nasiał na roli twojej? Skądże tedy ma kąkol?


mɨrɨpan utɨ'pʉ apo' ya', ɨsɨ pata ya'. Mɨrɨ awonsi'kɨ si tenu tʉrʉ'pʉ iya mɨrɨ. Mɨrɨpan uya Epʉra'an piyau Ʉrasaras ene'pʉ ɨnnɨ kuru tʉpiyapai. 	 A będąc w piekle, podniósłszy oczy swe, gdy był w mękach, ujrzał Abrahama z daleka, i Łazarza na łonie jego.


Saiman Pi'ta uya eikʉ'pʉ, “Ɨmɨrɨ kʉrɨ rɨ Kʉrai, nurɨne te'sen Papa Mumu,” ta'pʉ iya. 	 A odpowiadając Szymon Piotr rzekł: Tyś jest Chrystus, on Syn Boga żywego.


Sakaraya uya ensa' a'tai, iyetʉipɨtʉ'pʉ ipɨ'. 	 I zatrwożył się Zacharyjasz ujrzawszy go, a bojaźó przypadła nań.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ɨpiya' kuru rɨ utɨ ta uya pʉn, e'tane amaimu itʉkɨ, mɨrɨ a'tai upoitorʉ usepi'tɨto' pe. 	 Przetoż i samego siebie nie miałem za godnego, abym miał przyjść do ciebie; ale rzecz słowo, a będzie uzdrowiony sługa mój.


Papa usewankaman nɨto' pʉn nɨ uya Se'tan amo'korokʉ mɨrɨ a'ta kon o'no. Uyepuru kon Sises uya wakʉ nonkasa' nesii ɨpiyau'nokon. 	 A Bóg pokoju zetrze szatana pod nogi wasze w rychle. Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa niech będzie z wami. Amen.


Apʉne pʉra makoi epe'pʉ esi uma'tan nɨto', e'tane Papa e'repato' ike esi inke uko'man nɨto' Kʉrai Sises, uyepuru kon poro. 	 Albowiem zapłata za grzech jest śmierć; ale dar z łaski Bożej jest żywot wieczny, w Chrystusie Jezusie, Panu naszym.


Iweyu e'sepoka'sa' a'tai, Sises mɨrɨ awonsi'kɨ ipoitorʉ ton enapɨtʉ'pʉ tʉteire' kon po tepʉrʉ piyau. 	 A gdy przyszła godzina, usiadł za stół, i dwanaście apostołów z nim.


Mɨrɨpan kon uya tʉkanwa kon amʉ' pi'si'pɨtʉ'pʉ parau ku'pɨri e'pi pona. Tanporon nɨ tʉnɨnse to' utɨ'pʉ ipɨkɨrɨ. 	 A oni wyciągnąwszy łódź na brzeg, wszystko opuściwszy, poszli za nim.


E'tane A'keras enasa' tʉkʉipʉnʉ Era' pata'pʉ ya' kin pe Isutiya po eta'pʉ iya. Enari'ke' pe iyesi'pʉ, mɨrɨ ya' ɨtɨpai pʉra. Ipanamasa' esi'pʉ iye'ne'pɨtʉ yau, mɨrɨpan utɨ'pʉ Kiyarari nono pona. 	 Lecz gdy usłyszał, iż Archelaus królował w Judzkiej ziemi na miejscu Heroda, ojca swego, bał się tam iść; ale napomniany będąc od Boga we śnie, ustąpił w strony Galilejskie;


E'pa'pʉras, utonpa pe a'sisa' pe te'sen Kʉrai Sises iwano' pe, miyarɨ tato' tʉuya ennoko pɨ' man ɨyena'. 	 Pozdrawiają cię Epafras, spółwięzieó mój w Chrystusie Jezusie,


Ina uya taka'sa' na'ne' kasa rɨ, takapʉ uya kanan serɨ pe: Ɨnʉ' uya tʉron nɨ itekare ekama pe iyesi yau ɨpɨ'nokon, ananʉmʉ'pʉ kon waraino pen, tɨwɨ ipa'nʉ'sa' pe nesii! 	 Jakośmy przedtem powiedzieli i teraz znowu mówię: Jeźliby wam kto inną Ewangieliję opowiadał mimo tę, którąście przyjęli, niech będzie przeklęty.


Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Iye'menukasa' itekare yau ennin nan pen pe' ɨmɨrɨ'nokon: “‘Tɨ', ɨutɨ amɨnin nan neno'ma'pʉ enasa' itekun airon tɨ' pe; serɨ ku'sa' Itepuru uya, mɨrɨpan esi wakʉ pe kuru uyenu kon yau,’ tawon? 	 Rzekł im Jezus: Nie czytaliścież nigdy w Pismach: Kamień, który odrzucili budujący, ten się stał głową węgielną: od Panać się to stało, i dziwne jest w oczach naszych?


Pʉsamoro na'ne' 12 kaisaron kon enno'sa' kon ese' ton: wapiya Saiman (Pi'ta tukai' tesa'sen), iyakon Anturu; Isens, Sepiti mu, mɨrɨ awonsi'kɨ iyakon Isaan; 	 A dwunastu Apostołów te są imiona: Pierwszy Szymon, którego zowią Piotr, i Andrzej, brat jego; Jakób, syn Zebedeusza, i Jan, brat jego;


Serɨ ekama'pʉ iya wakʉ pe kuru rɨ to' pɨ', mɨrɨpan arɨ'pʉ Pi'ta uya esereme'se'na. 	 A to mówił jawnie. Tedy go Piotr wziąwszy na stronę, począł go strofować.


To' uya tʉtariren pon ya' ipontɨ'pʉ, mɨrɨpan kon uya tikʉ ke te'sen e'mepɨtʉ'pʉ aro', kʉron pe, mɨrɨpan ke to' uya arʉko'tɨ'pʉ. 	 A oblekłszy go w szarłat, i uplótłszy koronę z ciernia, włożyli nań;


Ka'pon amʉ' tonpa'san mɨrɨ paran nʉwɨnɨ'san pen era'tɨ pʉra iyesi'pʉ tʉnkoneka'pʉ kon piyapai. Makoi amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ korʉ ka'sa', sirʉpa ka'sa', karukuri ka'sa', tɨ' ka'sa' mɨrɨ awonsi'kɨ yʉi konekasa' apurɨto' tʉuya'nokon ereutanʉkʉ to' uya pʉra iyesi'pʉ—ennin pen, etanin pen, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusasen pen. 	 A inni ludzie, którzy nie są pobici temi plagami, ani pokutowali od uczynków rąk swoich, aby się nie kłaniali dyjabłom i bałwanom złotym i srebrnym, i miedzianym, i kamiennym i drewnianym, którzy ani widzieć nie mogą, ani słyszeć, ani chodzić;


“Ɨsenupatɨ' serɨ pi' e' pɨ': Emenna' pe ipanta ton mɨrɨ awonsi'kɨ iyare a'ta a'tai, i'tu auya'nokon wʉi uye'kapʉ a'ko pe tukai'. 	 A od drzewa figowego nauczcie się tego podobieństwa: Gdy się już GałąË jego odmładza i liście wypuszcza, poznajecie, iż blisko jest lato.


“Mɨrɨ pe iyesi pɨ', mɨrɨ pɨ' ekonekasa' man: sa'man pe iku'pai pʉra man Esuwerʉ amʉ' pen pona nera'tɨyai'ne' nan Papa winɨkʉi'. 	 Przetoż moje zdanie jest, żeby nie trwożyć tych, którzy się z poganów do Boga nawracają.


Nirai esi'pʉ Merʉkai mu pe. Merʉkai esi'pʉ Atai mu pe. Atai esi'pʉ Kosan mu pe. Kosan esi'pʉ Erʉmatan mu pe. Erʉmatan esi'pʉ Ɨrʉ mu pe. 	 Syna Melchyjego, syna Addyjego, syna Kosamowego, syna Elmodamowego, syna Irowego,


Tʉron kon Main pɨ' enupanin nan Surusiran winɨ iye'sa' kon uya ta'pʉ, “Pirɨsipupʉ esi mɨrɨ iyau. Makoi amʉ' epuru winɨ makoi a'kwarʉ ton enpa'kapɨtʉ iya mɨrɨ,” ta'pʉ. 	 A nauczeni w Piśmie, którzy byli przyszli z Jeruzalemu, mówili: Iż ma Beelzebuba, a iż przez książęcia dyjabelskiego wygania dyjabły.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ti'tui' e'tɨ', pu'kena' amʉ' nekama'pʉ e'kupʉ namai' ɨpɨ'nokon: 	 A przetoż patrzcie, aby na was nie przyszło to, co powiedziano w prorokach:


“I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, kamo uri'sami'si amʉ' nentunʉkʉ'san koro'tau pʉra iyesi mɨrɨ eke Isaan Pa'tes entaino; mɨrɨ e'tane, kʉrɨ aiko pe te'sen Epʉn po esa' wannɨ pe e'nɨto' yawon esi eke pe Isaan entai. 	 Zaprawdę powiadam wam: Nie powstał z tych, którzy się z niewiast rodzą, większy nad Jana Chrzciciela; ale który jest najmniejszym w królestwie niebieskiem, większy jest, niżeli on.


Ina mɨrɨ awonsi'kɨ pʉse rɨ ka'pon uya Sises apurɨ uriya' pʉse rɨ e'mʉ'sa'kasa' pana' pe. Sises apurɨ ina uya uriya', pʉse rɨ ise'mesa' usepi'tɨsa' tanporon kon pe menyatʉi'ne'. 	 A przez wiarę w imię jego, tego, którego wy widzicie i znacie, utwierdziło imię jego; wiara, mówię, która przez niego jest, dała temu to zupełne zdrowie przed obliczem was wszystkich.


Sises uya imaimu eikʉ'pʉ, “Serɨ non po itesa' pe e'to' esi pen. Serɨ non po itesa' pe e'to' esi yau, upoitorʉ ton nepanta'mai'no Esuwerʉ amʉ' uya uya'si namai', e'tane serɨ po itesa' pe e'to' esi pen tʉron nɨ yau rɨ iyesi,” ta'pʉ iya. 	 Odpowiedział Jezus: Królestwo moje nie jest z tego świata; gdyby królestwo moje z tego świata było, wżdyć by mię słudzy moi bronili, abym nie był wydany Żydom; lecz teraz królestwo moje nie jest stąd.


Mɨrɨ a'tai, ko' anʉmʉ'pʉ iya, tenki ta'pʉ iya Papa pɨ', mɨrɨpan uya to' o'pa'pʉ, tanporon kon uya iyawon ensi'pʉ. 	 A wziąwszy kielich, i podziękowawszy, dał im; i pili z niego wszyscy.


Tenu a'kwarʉkena' nan pen! Nai esi eke pe kuru: korʉ, Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' katɨ---korʉ ku'nin wakʉ pe? 	 Głupi i ślepi! albowiem cóż jest większego, złoto czy kościół, który poświęca złoto?


I'tu tane auya'nokon pʉra rɨ, i'tu uya nin. I'tunin pen urɨ ta uya yau, kasi pe esi, akasa'nokon, e'tane i'tu uya, imaimu awɨrɨ nɨrɨ esi. 	 Lecz go nie znacie, a ja go znam; i jeźlibym rzekł, że go nie znam, byłbym podobnym wam, kłamcą; ale go znam i słowa jego zachowuję.


Mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' rɨ tʉkurusukuui anapai pʉra na'ne' mɨrɨ awonsi'kɨ upɨkɨrɨ ɨtɨpai pʉra na'ne' esi upoitorʉ poken pʉra rɨ. 	 A ktokolwiek nie niesie krzyża swego, a idzie za mną, nie może być uczniem moim.


Pata ema'sa' a'tai, a'mun pata eposa' tʉuya'nokon to'ka'nʉkʉ to' uya pʉra iyesi'pʉ, e'tane ikupai yau ite'pi ene'pʉ to' uya. Miyarɨ rɨ kanau arɨ pɨ' to' e'ku'sa' pe iyesi a'tai, iyereuta nesii'no a'mun pona. 	 A gdy był dzień, nie poznali ziemi; wszakże obaczyli niejaką odnogę mającą brzeg, do którego uradzili jeźliby mogło być, przybić okręt.


Mɨrɨ a'tai, main eta'pʉ iya, “Ɨyo' tʉwɨse enta'nakɨ,” tawon. 	 I stał się głos do niego: Wstań Piotrze! rzeż, a jedz.


E'tane ɨ'koro'tau'nokon ekuman eseru rɨ kʉse'se'sa'pɨ'nin, mɨrɨ pe pʉra ɨri rɨ, mɨrɨ pe pʉra mentai e'nɨto', apʉne pʉra serɨ ton esi ipoken pʉra rɨ wakʉ ton Papa munkɨ amʉ' iwano' pe. 	 A wszeteczeństwo i wszelka nieczystość albo łakomstwo niechaj nie będzie ani mianowane między wami, jako przystoi na świętych.


“Ewai', uyepuru, sapurɨyai' Kʉrai pe ɨwesi, Papa Mumu pe tʉuye'ton serɨ non pona, tasa' rʉ'pʉ,” ta'pʉ iya. 	 Rzekła mu: I owszem Panie! Jam uwierzyła, żeś ty jest Chrystus, Syn Boży, który miał przyjść na świat.


Tʉron kon esi'pʉ Sises eseru'tɨto' tʉuya'nokon iwenai kupʉ iya ene i'se, mɨrɨpan kon uya a'ko pe esii'ma enpɨtʉ'pʉ, Sapa' a'tai pe' epi'tɨ iya tukai'. 	 I podstrzegali go, jeźliby go w sabat uzdrowił, aby go oskarżyli.


Mɨrɨpan ipoitorʉ ton usekama'popɨtʉ'pʉ, “Ɨnʉ' kuru rɨ si u'koro'tawon kon uya serɨ ku'to' oton?” ta'pʉ to' uya. 	 Tedy się oni poczęli między sobą pytać o tem, kto by wżdy z nich był, co by to uczynić miał.


Sises uya to' eikʉ'pʉ to' ekama'po pe, “Ɨ'rɨ tawon ken Main tʉrʉ'pʉ Mosi' uya ɨyena'nokon?” ta'pʉ iya. 	 Ale on odpowiadając, rzekł im: Cóż wam przykazał Mojżesz?


Esuwerʉ amʉ' uya uyeposa' pʉra rɨ iyesi e'sei'pɨ' nɨ pɨ' ɨnʉ' ya' rɨ ina use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' tau. Mɨrɨ pe pʉra, ka'pon amʉ' rɨ tʉrʉnkasa' uya pʉra iyesi ɨri ku'to' pe to' uya ina usenupato' tau, mɨrɨ pe pʉra mairɨ rɨ pata yau. 	 Do tego ani mię znaleźli w kościele z kim gadającego albo buntującego lud, ani w bóżnicach, ani w mieście;


Sises uya eikʉ'pʉ, “Eke sa'ne Esuwerʉ amʉ' ti'saai ɨmɨrɨ ko, mɨrɨ pe' e'tane serɨ i'tu auya pʉra iyesi? 	 Odpowiedział Jezus i rzekł mu: Tyś jest nauczycielem w Izraelu, a tego nie wiesz?


Tikin ite'kwa kʉra' emiya era'tɨto' a'tai rɨ eke kuru itimamin uma'ta'pʉ!’ “Tanporo eke kanau anin pe te'san, kanau yau tʉutɨsan, yau te'tʉrawasomasan mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon nɨ parau kau te'tʉrawasomasan e'mʉ'sa'kato' oton ɨnnɨ. 	 I wszelki sternik, i wszystko mnóstwo ludu, które jest na okręcie, i żeglarze, i którzykolwiek na morzu pożytku szukają, z daleka stanęli.


Pi'ta usaurokʉ koro'tau, ite'kwanau pʉra rɨ, Wakʉ A'kwarʉ u'tɨ'pʉ tanporo ka'pon amʉ' etanin nan pona. 	 A gdy jeszcze Piotr mówił te słowa, przypadł Duch Święty na wszystkie słuchające tych słów.


Pori' pe te'ton kon kamoro iwan pe, mɨrɨ awonsi'kɨ tuna'kiri' ke na'ne' nan ipokena' i'se, apʉne pʉra to' rɨ a'wetato' oton. 	 Błogosławieni, którzy łakną i pragną sprawiedliwości; albowiem oni nasyceni będą.


Paarʉ apʉrʉnpanin nʉ'san uya arɨ'pʉ A'tens itese' eke pata pona, mɨrɨpan kon enna'po'pʉ Pereya pona Paarʉ maimu esa' pe, “Inke pʉra parɨ Sairas mɨrɨ awonsi'kɨ Temu'ti pokon uya uyepoto' pe,” tawon. 	 A ci, którzy prowadzili Pawła, doprowadzili go aż do Aten, a wziąwszy rozkazanie do Syli i do Tymoteusza, żeby co najrychlej przyszli do niego, odeszli.


Warawo' pe entunʉ'to' iya oton, imʉre mese'tɨi' Sises tukai', apʉne pʉra tʉtonpa ton pika'tɨto' iya oton pe iyesi pɨ' to' makooi apai,” ta'pʉ iya. 	 A urodzi syna, i nazowiesz imię jego Jezus; albowiem on zbawi lud swój od grzechów ich.


Uri'san ainʉmʉ'pʉ rɨmono' ta', Papa nʉkoneka'pʉ ipata'se' pe. Mɨrɨ yau imainanpato' pe 1,260 kaisa rɨ wʉi pʉ'kʉ pona rɨ. 	 A niewiasta uciekła na pustynię, gdzie ma miejsce od Boga zgotowane, aby ją tam żywiono przez dni tysiąc dwieście i sześćdziesiąt.


Menyatʉu, iweyu a'tai kuru sa'ne, imeruntɨrʉ pʉra rɨ marɨ e'nɨ'nokon a'tai, Kʉrai erikʉ'pʉ Papa uya tasa' pen awɨron kon iwano' pe. 	 Albowiem Chrystus, gdy jeszcze byliśmy mdłymi, według czasu umarł za niepobożne.


E'tane ɨ'rɨ rɨ ɨnku'pai pʉra esi'pʉ ewai' tasa' auya pʉra iye'tane, ɨnku'pai ɨwe'to' kupʉ pa ɨiwano' pe ɨmɨrɨ ta'kwarʉkai' pʉra. 	 Ale bez woli twojej nie chciałem nic uczynić, aby dobry twój uczynek nie był jako z przymuszenia, ale z dobrej woli.


Ka'pon amʉ' iyamʉrasa' kon uya tanporo serɨ e'kupʉ ene'pʉ mɨrɨ, mɨrɨpan kon utɨ'pʉ ipan pe pokoi pe esii'ma. 	 Także i wszystek lud, który się był zszedł na to dziwowisko, widząc, co się działo, bijąc się w piersi swoje, wracał się.


Papa e'to' esa' wannɨ pe e'seporo enupɨkɨrɨ te'sen. Kʉrɨ rɨ esi'pʉ asauro'se'na iyamʉrasa' kon tonpa pe rɨ, e'tane to' eseru pɨ', “Ewai',” tasa' iya pʉra iyesi'pʉ. 	 Który był nie zezwolił na radę i na uczynek ich, z Arymatyi, miasta Judzkiego, który też oczekiwał królestwa Bożego;


Mɨrɨpan Sises ɨpʉrema'pʉ ipan pe, tʉuta'kwarʉkai', apʉne pʉra pokoi pe tesi pɨ', mɨrɨpan eramu'ta usee'kwa esi'pʉ non pona mʉn kasa.] 	 Ale będąc w boju, gorliwiej się modlił, a był pot jego jako krople krwi ściekające na ziemię.


Ta'pʉ iya to' pɨ', “Iye'menukasa', ‘Uiwʉ' e'to' oton ɨpʉreman iwʉ',’ tukai' e'tane ‘ama' amʉ' en pe rɨ’ mʉku'atʉi'!” ta'pʉ iya. 	 I rzekł im: Napisano: Dom mój dom modlitwy nazwany będzie; aleście wy uczynili z niego jaskinię zbójców.


Apʉne pʉra tanporon kon ekama'po pɨ' na'ne' nan uya eporo; kʉrɨ rɨ iwarinpa pɨ' na'ne' uya rɨ eporo, mɨrɨ awonsi'kɨ kʉrɨ rɨ iwɨpɨtʉ pɨ' na'ne' ena' rɨ mʉra'ta uta'koka. 	 Każdy bowiem, kto prosi, bierze; a kto szuka, znajduje; a temu, co kołacze, będzie otworzono.


Mɨrɨ tʉpo inserʉ uya a'po'nan yen anʉmʉ'pʉ mɨrɨpan uya apo' use'man nɨto' apon pon emaika'pʉ iya', mɨrɨpan eno'ma'pʉ iya non pona. Korʉme e'toi'pɨtʉ esi'pʉ, ta'merunsen esi'pʉ, kamiri' e'weuweuma'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉrʉ'pʉnʉ esi'pʉ. 	 I wziął Anioł kadzielnicę i napełnił ją ogniem z ołtarza, i zrzucił ją na ziemię, i stały się głosy i gromy, i błyskawice, i trzęsienie ziemi.


Ɨmɨrɨ'nokon, utonpa ton kɨ'masa' a'sisa' pe ɨwesi kon pa pen, e'tane a'sisa' pe pʉra ɨwe'to' kon ɨku'tɨ' nin ɨri eseru kupʉ pɨ'; e'tane ru'ku, ɨsiyapiyo' pe e'tɨ' ɨusi'nʉnkato' kon yau. 	 Albowiem wy ku wolności powołani jesteście, bracia! tylko pod zasłoną tej wolności ciału nie pozwalajcie, ale z miłości służcie jedni drugim.


Tu'kan kon ka'pon amʉ' ensa' tʉuya a'tai, to' pɨ' isentu'ma'pʉ, apʉne pʉra ipan pe rɨ usewankaman pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ tiwano' kon pe to' epika'tɨ poken pʉra rɨ to' esi pɨ'. To' esi'pʉ karimeru amʉ' ipa'simanin pʉnon kon kasa. 	 A widząc on lud, użalił się go, iż był strudzony i rozproszony jako owce nie mające pasterza.


enno'sa' pe iye'to' pe, Isutas pata'pʉ iyakan pe. Isutas uya ina nonkasa' man tʉpata'se' ya' tʉutɨ pɨ',” tukai' to' ɨpʉrema'pʉ. 	 Aby przyjął cząstkę usługiwania tego i apostolstwa, z którego wypadł Judasz, aby odszedł na miejsce swoje.


Main urepa'pʉ auya ike ke to' repasa' uya, mɨrɨpan anʉnsa' to' uya. To' uya nɨrɨ i'tusa' ɨwinɨ uye'sa' tukai', uyenno'sa' auya tukai' nɨrɨ to' uya apurɨsa'. 	 Albowiem słowa, któreś mi dał, dałem im; a oni je przyjęli, i poznali prawdziwie, iżem od ciebie wyszedł, a uwierzyli, żeś ty mię posłał.


Tu'kan kon uya rɨ nin si apurɨ'pʉ mɨrɨ imaimu etasa' tʉuya'nokon pɨ'. 	 I daleko więcej ich uwierzyło dla słowa jego.


I'tu'nokon main esi Papa A'kwarʉ winon pe; e'tane urɨ esi Iya'kwarʉ pɨkɨron pe pʉra, ikʉrʉpo'pomasa' pe makoi poitorʉ pe. 	 Bo wiemy, iż zakon jest duchowny, alem ja cielesny, zaprzedany pod grzech.


Inserʉ uya ta'pʉ upɨ', “Tuna amʉ' meneine' tekumasen ereutasa' ipo esi mɨrɨ ka'pon amʉ', tʉron kon rʉko' amʉ', tʉpataron kon mɨrɨ awonsi'kɨ tʉmaimuron kon. 	 I rzekł mi: Wody, któreś widział, gdzie wszetecznica siedzi, są ludzie i zastępy, i narody, i języki.


Serɨ pɨ' ɨsenuminkase'na itekare ekamai' enno'sa' kon mɨrɨ awonsi'kɨ so'si epuru ton amʉra'pʉ. 	 Zgromadzili się tedy Apostołowie i starsi, aby wejrzeli w tę sprawę.


Mɨrɨpan a'tai, ta'pʉ iya tu'kan kon pɨ', “Ti'tui' e'tɨ'! Mentai pʉra e'tɨ'! Ka'pon uko'mamʉ pʉra rɨ iyesi serɨ non po inke pori' pe tanporon esa' pe tesi pɨ',” ta'pʉ iya. 	 I rzekł do nich: Patrzcie, a strzeżcie się łakomstwa, gdyż nie w tem, że kto ma obfite majętności, żywot jego zależy.


“Uyepuru, tu'kan kon ka'pon amʉ' uya uyauro'kasa' man, wakʉ ton Papa nʉkupʉ'san ekota'mato' emapu'tɨsa' iya ipan pe Surusiran po. 	 I odpowiedział Ananijasz: Panie! słyszałem od wielu o tym mężu, jako wiele złego czynił świętym twoim w Jeruzalemie.


“‘Itepuru uya ta'pʉ uyepuru pɨ': “Uyenwo'netʉ winɨ ereutakɨ, ɨyeyaton non tʉrʉ uya pʉkʉ pona a'ta o'koi',”’ tasa'. 	 Rzekł Pan Panu memu: Siądź po prawicy mojej, aż położę nieprzyjacioły twoje podnóżkiem nóg twoich.


Mosi' uya ayapiyontɨ'pʉ kon ɨmunkɨ kon yun pi'pɨ puturʉkapɨtʉ kon pa (Mosi' pen nɨ e'tane atamokori kon amʉ' uya isara'tɨ'pʉ), Sapa' a'tai si warawo' mʉre yun pi'pɨ puturʉka auya'nokon. 	 Wszak Mojżesz wydał wam obrzezkę, (nie iżby była z Mojżesza, ale z ojców), a w sabat obrzezujecie człowieka.


Wakʉ main awɨrɨ e'tɨ', etanin pe rɨken pʉra. Mɨrɨ a'tai, ɨiwano' kon pe ɨusenku'tɨ kon pen. 	 A bądźcie czynicielami słowa, a nie słuchaczami tylko, oszukiwającymi samych siebie.


Ɨuko'manto' kon pata'se' si'tuyai', Se'tan apon pata'se' yau. I'napai rɨ upɨ' auta'sisa' kon, upɨ' i'napairon tato' auya'nokon nonkasa' auya'nokon pʉra rɨ, Anti'pas, iyawɨrɨ kuru uyekamanin wɨnɨ to' uya koro'tau rɨ apata kon yau mɨrɨ Se'tan uko'manto' yau. 	 Znam uczynki twoje i gdzie mieszkasz, to jest, gdzie jest stolica szataóska, a iż trzymasz imię moje i nie zaprzałeś się wiary mojej, i w one dni, w które Antypas, świadek mój wierny, zabity jest u was, gdzie szatan mieszka.


Pori' pe kʉrɨ ka'pon esi imakooi i'tuto' Itepuru uya pen ipɨ',” ta. 	 Błogosławiony mąż, któremu Pan grzechu nie przyczyta.


Wakʉ pe pe' ka'pon esi tanporo non pon eponin ta'kwarʉ nonkai'ma? Kane ku! 	 Bo cóż pomoże człowiekowi, choćby wszystek świat pozyskał, a szkodowałby na duszy swojej?


Sapato yau rɨ e'tɨ'; tu'ke ipona ɨpon kon pʉro'pon yau ke'tʉu,” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 Ale żeby się obuli w trzewiki, a nie obłoczyli dwóch sukien.


Mɨrɨpan uya pʉreti anʉmʉ'pʉ, tenki ta'pʉ iya Papa pɨ', mɨrɨpan i'kwɨ'pɨtʉ'pʉ iya, mɨrɨpan ekamʉ'pʉ iya to' ena', tai'ma to' pɨ', “Serɨ serɨ upun iye'tʉsa' ɨiwano' kon pe; serɨ iku'tɨ' ɨyenu kon yau ukupʉ auya'nokon ekamanin pe,” ta'pʉ iya. 	 A wziąwszy chleb i podziękowawszy, łamał i dał im, mówiąc: To jest ciało moje, które się za was daje; to czyńcie na pamiątkę moję.


“Tanporon nɨ ku'to' uya pe iyesi,” ta rɨ—e'tane si tanporon esi pen pika'tɨnin pe. “Tanporon nɨ ku'to' uya pe iyesi,” ta rɨ—e'tane tanporon nɨ e'to' pe pʉra iyesi uyepuru pe. 	 A o bracie Apollosie wiedzcie, żem go bardzo prosił, aby szedł do was z braćmi; ale zgoła nie miał woli, aby teraz szedł; przyjdzie jednak, gdy czas po temu mieć będzie.


Ka'pon amʉ' uya tʉusepetasen pen yʉi a'tɨ eno'mato' pe tʉuya'nokon apo' ya'. 	 Wszelkie drzewo, które nie przynosi owocu dobrego, bywa wycięte i w ogieó wrzucone.


tʉmunkɨ pe e'nɨto' yau ku'nɨ'pʉ iya pena Sises Kʉrai poro, pori' pe te'to' mɨrɨ awonsi'kɨ teseru awɨrɨ. 	 Który nas przenaznaczył ku przysposobieniu za synów przez Jezusa Chrystusa dla siebie samego, według upodobania woli swojej,


Main ken pe' si esi Papa usauro'sa' ewa'nomanin pe? Kane! Main e'tʉsa' pe iyesi yau uko'man nɨto' ne'nin pe, ipokena' pe e'nɨto' ne'seporoi'no main winɨ. 	 Zakon tedy jestże przeciwko obietnicom Bożym? Nie daj tego Boże! albowiem gdyby był dany zakon, który by mógł ożywiać, prawdziwieć by z zakonu była sprawiedliwość.


Inserʉ uya ta'pʉ, “Non, parau, mɨrɨ awonsi'kɨ yʉi kʉ'ma'tanʉ'tʉu Papa, itese' pɨ' ina e'to' poitorʉ ton ma'kʉi'tɨpɨtʉ to' pee'pɨ pɨ'ne a'si'pɨ'to' ike ke ina uya pʉ'kʉ pona rɨ.” 	 Mówiąc: Nie szkodźcie ziemi ani morzu, ani drzewom, aż popieczętujemy sługi Boga naszego na czołach ich.


To' uya nɨrɨ i'tu Si'tipʉn, itekare ekamanin pe te'sen mʉnʉ utɨ a'tai, e'mʉ'sa'kasa' esi'pʉ mɨrɨ yau iwɨtɨ' rɨ ta pe iwɨnin nan pon esa' pe esi'pʉ,’ ta'pʉ uya Itepuru pɨ'. 	 I gdy wylewano krew Szczepana, świadka twojego, jam też przy tem stał i zezwalałem na zabicie jego, i strzegłem szat tych, którzy go zabijali.


Ɨinɨ ka'nin pe' e'to' pe pʉra tʉmeruntɨrʉ yau iyesi mɨrɨ rɨ ɨinɨ pun ke eke pata weyu a'tai tapurɨsen mɨrɨ awonsi'kɨ tʉweyu ke pʉra rɨ tapurɨsen ka'nin pe? 	 Izali nie ma mocy garncarz nad gliną, żeby z tejże gliny uczynił jedno naczynie ku uczciwości, a drugie ku zelżywości?


Mɨ awɨrɨ tenu kon tʉpɨ'tane to' uya, ɨnʉ' pʉra rɨ iyesi'pʉ. Sises rɨken esi'pʉ to' piyau. 	 A wnet obejrzawszy się, nikogo więcej nie widzieli, tylko Jezusa samego z sobą.


Mɨrɨ e'tane, Sairas ekoneka'pʉ mɨrɨ yau rɨ tʉuko'manto' pe. 	 Lecz Syli zdało się tam zostać.


E'tane Sises uya to' apurɨ'pʉ pen, apʉne pʉra mɨrɨ waraino kon tukai' to' i'tu tʉuya wenai. 	 Ale Jezus nie zwierzał im samego siebie, przeto iż on znał wszystkie,


Ka'pon amʉ' Ninipa pon kon e'mʉ'sa'kato' oton eseru aimenka weyu a'tai serɨ a'taino kon pokon pe to' eno'ma pe; apʉne pʉra to' era'tɨ'pʉ tʉmakooi kon apai Isona uya itekare ekama pɨ'. Serɨ pe eke Isona entaino man serɨ yau. 	 Mężowie Niniwiccy staną na sądzie z tym rodzajem, i potępią go, przeto że pokutowali na kazanie Jonaszowe; a oto tu więcej niżeli Jonasz.


Mɨrɨ a'tai, to' auro'ka'pʉ iya, ‘Ɨmɨrɨ'nokon nɨ marɨ, itɨtɨ' umainarʉ ya' e'tʉrawasomai'. Ɨye'ma uya 'nokon mɨrɨ iye'to' awɨrɨ rɨ,’ ta'pʉ iya. 	 I rzekł im: Idźcie i wy do winnicy, a co będzie sprawiedliwego, dam wam.


Mɨrɨpan yau nin si ɨmɨrɨ'nokon nɨ nɨrɨ utamɨsa' mɨrɨ a'samʉtʉ yau itiwʉ' pe ɨyena kon pa Papa uko'manto' yau pe Ta'kwarʉ winɨ. 	 Na którym też i wy się wespół budujecie, abyście byli mieszkaniem Bożem w Duchu Świętym.


Isenuminkato' uya nin si eporo'pʉ mɨrɨ. Mɨrɨpan uya, ‘Ukʉipʉnʉ apiyo' ton i'kiyari esi serɨ eke pe rɨ to' entai rɨ,’ ta'pʉ iya. ‘E'tane si, serɨ yau apʉ'ka'nɨ pɨ' esi. 	 Potem przyszedłszy do siebie, rzekł: O jako wiele najemników ojca mego mają dosyć chleba, a ja od głodu ginę!


I'tu uya rɨ, tanporon nɨ kupʉ, imeruntɨrʉ ke. 	 Wszystko mogę w Chrystusie, który mię posila.


Papa uya Iraisa ennoko pʉra iyesi'pʉ Esuwerʉ amʉ' piya', e'tane ennoko'pʉ iya Sera'pa' pon itaan'pʉ ima'tasa' rʉ'pʉ piya', Saitan nono pona. 	 Wszakże do żadnej z nich nie był posłany Elijasz, tylko do Sarepty, miasta Sydońskiego, do jednej wdowy.


Tanporo serɨ ton makoi eseru ton epa'kasa' ka'pon apai uya ɨri pe rɨ ikupʉ,” ta'pʉ iya. 	 Wszystkie te złe rzeczy pochodzą z wnętrzności, i pokalają człowieka.


Kamoro iwano' pe rɨken pen e'tane iye'ta'nʉ'sa' kon Papa munkɨ amʉ' iwano' pe rɨ nɨrɨ, to' amʉranʉ'nin pe tikin nɨ to' tʉkonekai'. 	 A nie tylko za on naród, ale żeby też syny Boże rozproszone w jedno zgromadził.


Ene rɨ, ɨnʉ' rɨ koneka Main uya pʉra iyesi Papa enu yau, apʉne pʉra, “Ipokena' pe te'sen uko'mamʉ apurɨto' winɨ,” tasa' iya. 	 A iż przez zakon nikt nie bywa usprawiedliwiony przed Bogiem, jawna jest stąd, bo "sprawiedliwy z wiary żyć będzie".


Pi'ta uya serɨ main eta'pʉ osorʉwau ite'kwa, mɨrɨ pe rɨ, o' amʉ' en enuku'pʉ ka' pona. 	 A to się stało po trzykroć. I wzięte jest zasię ono naczynie do nieba.


To' uya iwɨto' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ itosorʉwano wʉi a'tai iye'mʉ'sa'kato' oton tʉuko'manto' ya',” ta'pʉ iya, mɨrɨpan poitorʉ ton upokoita'pʉ ipan pe. 	 I zabiją go, ale trzeciego dnia zmartwychwstanie. I zasmucili się bardzo.


Tu'kan kon nɨ ka'pon amʉ' usaurokʉ'pʉ, ‘Ɨri kupʉ Sises uya,’ tukai', e'tane iwɨto' ipɨkɨrɨ oton eporo to' uya pʉra iyesi'pʉ. Mɨrɨ rɨ e'tane, itepuru Paire' ekama'po'pʉ to' uya ima'tanʉ'to' pe iya. 	 A żadnej przyczyny śmierci w nim nie znalazłszy, prosili Piłata, aby był zabity.


Mara rɨ iyesi'pʉ tʉpo kamoro mɨrɨ yau te'soto'pɨ'se te'san utɨ'pʉ Pi'ta piya', tase'na ipɨ', “I'napai rɨ kuru rɨ ɨmɨrɨ kʉrɨ rɨ to' tonpa, ausaurokʉ eseru uya ɨyekama,” ta'pʉ to' uya ipɨ'. 	 A przystąpiwszy po małej chwilce ci, co tam stali, rzekli Piotrowi: Prawdziwie i tyś jest z nich; bo i mowa twoja ciebie wydaje.


Sises apurɨnin nan esi'pʉ tikin nɨ rɨ isenuminkato', tikin nɨ rɨ itewan. Ɨnʉ' uya rɨ uiwano' serɨ ta pʉra rɨ, e'tane tiwano' kon ke rɨ te'repasan pe to' esi'pʉ. 	 A onego mnóstwa wierzących było serce jedno i dusza jedna, a żaden z majętności swoich nie zwał nic swojem własnem, ale mieli wszystkie rzeczy spólne.


Mɨrɨpan e'mʉ'sa'ka'pʉ, mʉre mɨrɨ awonsi'kɨ isan arɨ'pʉ iya, mɨrɨpan kon utɨ'pʉ Esuwerʉ pata pona. 	 A on wstawszy, wziął do siebie dzieciątko i matkę jego, i przyszedł do ziemi Izraelskiej.


Mɨrɨ a'tai, Sises utɨ'pʉ tʉpoitorʉ ton pokon pe Ke'semani tukai' tesa'sen pata ya', mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “Se airɨ ereutatɨ', mɨ airɨ ɨpʉremai' utɨ tane,” ta'pʉ iya. 	 Tedy przyszedł Jezus z nimi na miejsce, które zwano Gietsemane, i rzekł uczniom: Siądźcież tu, aż odszedłszy, będę się tam modlił.


Tɨ' ke to' uya tʉwɨnɨ koro'tau, Si'tipʉn ɨpʉrema'pʉ, “Uyepuru, Sises, uya'kwarʉ anʉnkɨ!” ta'pʉ iya. 	 I kamionowali Szczepana modlącego się i mówiącego: Panie Jezu! przyjmij ducha mojego!


Mɨrɨ yau iyesi'pʉ ti'tui' pʉra rɨ ene amʉ', ɨkʉi amʉ', mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri ton nɨ toron amʉ' nɨrɨ. 	 W którem były wszelkie ziemskie czworonogie zwierzęta i bestyje, i gadziny i ptastwo niebieskie.


“Panton yai ayauro'kapɨ'sa' uya 'nokon, e'tane iweyu nʉye'an serɨ rupɨ main yai ayauro'kato' uya 'nokon weyu pen nɨ, e'tane sa'man yai pʉra rɨ ukʉipʉnʉ ekamato' uya oton ɨpɨ'nokon. 	 Tomci wam przez przypowieść mówił; ale idzie godzina, gdy już dalej nie przez przypowieści mówić wam będę, ale jawnie o Ojcu moim oznajmię wam.


Serɨ pe kuru Papa uya ɨkota'ma mɨrɨ, tenku'ne ɨyena mɨrɨ, mɨrɨpan inke kuru pʉra rɨ wʉi enu tense pʉra ɨuko'mamʉ mɨrɨ,” ta'pʉ Paarʉ uya ipɨ'. Inke pʉra rɨ, tenku'ne iyena'pʉ kapuru' mɨrɨ awonsi'kɨ ewarupɨ uyee'pʉ ipona, mɨrɨpan usarɨ'pʉ te'ma a'pɨtʉ i'se, ka'pon nɨ i'se iyesi'pʉ temiyatʉ pɨ' tanin oton. 	 A oto teraz ręka Pańska nad tobą: i będziesz ślepym, nie widząc słońca aż do czasu. A zarazem przypadła na niego chmura i ciemność, a błąkając się szukał, kto by go wiódł za rękę.


Mɨrɨpan kon utɨ'pʉ eke iwa ton pata kaisa rɨ'ne, wakʉ itekare ekama pɨ', e'ne' ton nɨ nɨrɨ epi'tɨ pɨ'. 	 Wyszedłszy tedy, obchodzili wszystkie miasteczka, opowiadając Ewangieliję, a wszędzie chore uzdrawiając.


Mɨrɨpan kon uya nin si Sises maimu eikʉ'pʉ mɨrɨ, “Ewai' nawon, ina uya i'tu pʉra rɨ man nai winon pe iyesi'pʉ tukai',” ta'pʉ to' uya. 	 I odpowiedzieli, że nie wiedzą, skąd by był.


Iye'menukasa' na'ne' kasa pu'kena' Aisaya maimu karetaai yau, “Rɨmono' tau ukɨ'pɨ'nʉnpɨ' nɨ, ‘Itepuru e'ma ikonekatɨ'; to'sa rɨ ite'ma ikonekatɨ'. 	 Jako napisano w księgach proroctw Izajasza proroka, mówiącego: Głos wołającego na puszczy; gotujcie drogę Pańską, proste czyńcie ścieżki jego.


“Rɨmono' tau ka'pon ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ, ‘Itepuru e'ma ikonekatɨ'; to'sa rɨ ite'ma ikonekatɨ',’” tawon. 	 Głos wołającego na puszczy: Gotujcie drogę Pańską, proste czyńcie ścieżki jego.


Inke rɨ i'ta ton mɨrɨ awonsi'kɨ itemiyatʉ ton auronpɨtʉ'pʉ to' uya esi'pʉ i'sen amʉ' ke, e'tane rɨ mɨrɨ ton nɨ i'kɨrɨpɨtʉ'pʉ iya, mɨrɨ awonsi'kɨ wa'ka pun nɨ ti'ta pɨ' te'sen a'morʉpɨtʉ'pʉ iya. Ɨnʉ' uya ereutanʉkʉ poken pʉra rɨ, ipan pe rɨ pana' pe iyesi'pʉ. 	 Przeto że on często będąc pętami i łańcuchami związany, łańcuchy porwał, i pęta pokruszył; a nie mógł go nikt ukrócić.


“Usenupan nɨto' iwʉ', esa' wannɨ ton mɨrɨ awonsi'kɨ eke ton rakʉi' to' uya ɨne'sa' kon a'tai, kɨsewankamatʉu, nai kasa e'wapu'tɨ mɨrɨ pe pʉra ɨ'rɨ ta uya, tukai'. 	 A gdy was będą wodzić do bóżnic, i do przełożonych, i do zwierzchności, nie troszczcie się, jako i co byście ku obronie odpowiedzieć, albo co byście mówić mieli.


Sises apurɨnin nan eporo'pʉ ina uya. 7 kaisa rɨ wʉi ina uko'mamʉ'pʉ to' piyau. Iya'kwarʉ uya to' pana'tɨ'pʉ Paarʉ auro'kato' pe to' uya itɨ namai' Surusiran pona. 	 A znalazłszy uczniów, zamieszkaliśmy tam siedm dni; którzy mówili Pawłowi przez ducha, aby nie chodził do Jeruzalemu.


Makooi apai epika'tɨn nɨto' e'seposa' Sises poro rɨken, tanporo serɨ non po ɨnʉ' rɨ Papa nʉtʉrʉ'pʉ pika'tɨnin wannɨ pe pʉra rɨ iyesi mɨrɨ,” ta'pʉ Pi'ta uya. 	 I nie masz w żadnym innym zbawienia; albowiem nie masz żadnego imienia pod niebem, danego ludziom, przez które byśmy mogli być zbawieni.


Kamoro to' i'naino makoi e'to' itesanon pe uya Papa pori'ma poken pʉra rɨ iyesi. 	 Przetoż którzy są w ciele, Bogu się podobać nie mogą.


Apiyo' ton pe te'san enupakɨ tesanon kon namanin nan pe to' e'to' pe tanporon yau rɨ, pori' pe to' ɨnku'paino kon pe, to' ei'pɨ'nin nan pe pʉra, 	 Sług nauczaj, aby byli poddani panom swoim, we wszystkiem się im podobając, nie odmawiając,


Epe'kena' pon renen tato', enkena' mɨrɨ awonsi'kɨ itoi'masa' pen ke irepasa' iyepontɨto' ya' pe,” tukai'. (Epe'kena' pon renen tato' esi ipokena' pe wakʉ ton nʉkupʉ'pʉ rʉ'pʉ.) 	 I dano jej, aby się oblekła w bisior czysty i świetny,;albowiem bisior są usprawiedliwienia świętych.


E'tane kʉrɨ rɨ isepi'tɨsa' rʉ'pʉ uya i'tu pʉra iyesi'pʉ ɨnʉ' pe iyesi tukai', apʉne pʉra anpisin pe mɨrɨ yau to' esi'pʉ, mɨrɨpan kon koro'tawɨrɨ Sises utɨ'pʉ esi'pʉ. 	 A on uzdrowiony nie wiedział, kto by był; albowiem był Jezus ustąpił, ponieważ wiele ludu było na onem miejscu.


E'tane ta auya'nokon, ka'pon uya rɨ tʉkʉipʉnʉ pɨ' mɨrɨ pe pʉra tʉsan pɨ', ‘Ɨpika'tɨto' pe ɨneporonʉ uwinɨ tʉsa' man Papa ena',’ ta yau, 	 Ale wy powiadacie: Kto by rzekł ojcu albo matce: Dar, którykolwiek jest ode mnie, tobie pożyteczny będzie; a nie uczciłby ojca swego albo matki swojej, bez winy będzie.


Isens piyapai ka'pon amʉ' uyepʉ wapiya, Esuwerʉ amʉ' pen pokon pe tenta'napɨ'sen pe iyesi'pʉ. E'tane to' uye'sa' a'tai, to' piyapai itama'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ iye'wʉrʉuka'pʉ, apʉne pʉra enari'kena' pe tesi wenai, iputurʉka tawon nan tonpa pe te'san pɨ'. 	 Albowiem przedtem, niż przyszli niektórzy od Jakóba, wespół z poganami jadał; a gdy ci przyszli, schraniał się i odłączał, bojąc się tych, którzy byli z obrzezania.


Sises uya rɨ ta'pʉ, “Ɨnʉ' uya rɨ pon pooi'pɨ pona pon atʉ punu'pɨ a'si'tɨ pʉra rɨ iyesi mɨrɨ; emenna' pon punu'pɨ uya ipooi'pɨ pon karaka mɨrɨ, mɨrɨpan uya eke pe iteuta kupʉ mɨrɨ. 	 A żaden nie wprawuje łaty sukna nowego w szatę wiotchą; albowiem ono załatanie ujmuje nieco od szaty, i stawa się gorsze rozdarcie;


Sises uya eikʉ'pʉ, “12 kaisaron kon pe' ɨmɨrɨ'nokon anʉnnin nʉ'pʉ pen urɨ? Mɨrɨ e'tane, ɨtonpa kon esi makoi pe!” ta'pʉ iya. 	 Odpowiedział im Jezus: Izalim ja nie dwunastu was obrał? a jeden z was jest dyjabeł.


Sises uya ta'pʉ tʉpoitorʉ ton pɨ', “Ti'tui' e'tɨ', wakʉ pɨ' ɨusenuminkato' kon piyapai ayano'manin kon pɨ'. Ke'taripatʉu, e'tari ton nʉkupʉnʉ kʉ'ku'tʉu, serɨ non pon pɨ' rɨ aya'kwarʉ kon kʉsainʉnpatʉu. Mɨrɨ ku'sa' auya'nokon yau, iyekonekasa' pe pʉra rɨ ɨwesi kon koro'tau ɨyeporo uya 'nokon mɨrɨ ite'kwanau pʉra rɨ. 	 A strzeżcie się, aby snać nie były obciążone serca wasze obżarstwem i opilstwem i pieczołowaniem o ten żywot, a nagle by na was przyszedł ten dzień.


Tʉron nɨ a'tai to' piyau tesi koro'tau, to' auro'ka'pʉ iya, “Surusiran apai kʉtɨtʉu, e'tane ukʉipʉnʉ usauro'sa' rʉ'pʉ ipɨ' enupɨkɨrɨ me'tʉi' usaurokʉ rɨ metata'tʉine'nokon ipɨ'. 	 A zgromadziwszy je przykazał im, aby nie odchodzili z Jeruzalemu, ale iżby czekali obietnicy ojcowskiej, o którejście mówić słyszeli ode mnie.


Mɨrɨ awonsi'kɨ a'pai rɨ kʉsesakʉi, apʉne pʉra tikin nɨ rɨ a'pai i'po' aimu'naka auya pʉra iyesi mɨrɨ awonsi'kɨ i'kʉrʉntanʉkʉ auya pʉra rɨ iyesi. 	 Ani na głowę twoję będziesz przysięgał, gdyż nie możesz jednego włosa białym albo czarnym uczynić.


“Mɨrɨ kasa kuru iye'to' oton Ka'pon, Papa winon usenpoika weyu a'tai. 	 Takci też będzie w on dzień, którego się Syn człowieczy objawi.


E'tane ru'ku, Itepuru Sises Kʉrai ke epontɨnpai'nokon, mɨrɨ awonsi'kɨ a'naino kon makoi e'to' i'se pɨ' tʉusenuminkai' pʉra imaimu awɨrɨ ɨwe'to' kon pɨ'. 	 Ale obleczcie się w Pana Jezusa Chrystusa, a nie czyńcie starania o ciele ku wykonywaniu pożądliwości.


Eikʉ'pʉ iya, “Ɨnʉ' rɨ tʉno'pʉ nonkayai'ne' mɨrɨpan uya tʉron nɨ uri'san mari'ma ekuma pe iyesi tʉno'pʉ piyapai. 	 I rzekł im: Ktobykolwiek opuścił żonę swą, a pojąłby inną, cudzołoży przeciwko niej;


E'tane kʉrɨ rɨ i'napairon ku'nin uyepʉ iweyu ya', wakʉ teseru usento' pe Papa eseru awɨrɨ,” ta'pʉ Sises uya. 	 Lecz kto czyni prawdę, przychodzi do światłości, aby były jawne uczynki jego, iż w Bogu są uczynione.


“Si'tuyai' ɨmɨrɨ'nokon serɨ itekare, Papa e'to' esa' wannɨ pe ekama'pʉ uya ipana ya' ton uya uyento' oton pen serɨ enta'. 	 A teraz oto ja wiem, że już więcej nie oglądacie oblicza mojego wy wszyscy, między którymim chodził, każąc królestwo Boże.


Pi'ta maimu etasa' tʉuya a'tai, epori'mai'ma iyeka'tumʉ'pʉ, mʉra'ta ta'kokai' pʉra, ɨutɨ tawon kon pana'tɨi', “Pi'ta man mʉra'ta nau!” ta'pʉ iya. 	 A poznawszy głos Piotrowy, od radości nie otworzyła drzwi, ale wbieżawszy oznajmiła, iż Piotr stoi u drzwi.


upika'tɨ'pʉ iya 'nokon, ipokena' ku'sa' wenai pen, e'tane ɨsentu'ke' pe tesi wenai. Upika'tɨ'pʉ iya 'nokon entuka'nɨ pe kanan e'nɨ ekorʉka winɨ mɨrɨ awonsi'kɨ emenna' pe Wakʉ A'kwarʉ winɨ ekonekan ke, 	 Nie z uczynków sprawiedliwości, które byśmy my czynili, ale podług miłosierdzia swego zbawił nas przez omycie odrodzenia i odnowienia Ducha Świętego,


Mɨrɨ wenai Temu'ti ennoko uya serɨ ɨpiya'nokon, umu uni'nʉnkanʉ, usauro'nɨsa' awɨron Itepuru yau. Ɨyemiya'pontɨ iya 'nokon mɨrɨ uko'manto' Sises Kʉrai yau eseru pɨ', enupan nɨto' uya poron nɨ mɨ awɨrɨ rɨ so'si kaisa rɨ. 	 Bo choć ty wprawdzie dobrze dziękujesz, ale się drugi nie buduje.


Mɨrɨ a'tai, Saiman uya ta'pʉ Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan pɨ', “Ɨpʉrematɨ' upona. Mɨrɨ a'tai, mʉkayatʉi'ne' rɨ e'kupʉ namai' upɨ',” ta'pʉ iya. 	 Odpowiedziawszy tedy Szymon, rzekł: Módlcie się wy za mną Panu, aby na mię nic nie przyszło z tych rzeczy, któreście powiedzieli.


Ɨimamin kon a'motasa' man, ene amʉ' uya ɨpon kon ɨ'sa' man. 	 Bogactwo wasze zgniło, a szaty wasze mole zgryzły.


“Mɨrɨpan pɨ' Epʉra'an uya ta'pʉ, ‘Moro rɨ Mosi' maimu rʉ'pʉ esi mɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ pu'kena' amʉ' maimu rʉ'pʉ esi mɨrɨ, tɨwɨ to' netai, iyawɨrɨ te'to' kon pe,’ ta'pʉ iya ipɨ'. 	 I rzekł mu Abraham: Mająć Mojżesza i proroków, niechże ich słuchają.


E'tane to' uya ito'ka'nʉkʉ pʉra rɨ iyesi'pʉ, ɨ'rɨ ta iya e'kwa pe iyesi tukai', mɨrɨpan kon enari'nʉmʉ'pʉ mɨrɨ pɨ' ɨnekama'popai pʉra. 	 Lecz oni tej rzeczy nie rozumieli; wszakże bali się go spytać.


Pori' pe te'ton kon kamoro ɨsentu'kena' ton, apʉne pʉra Papa usentu'mato' oton to' pɨ'. 	 Błogosławieni miłosierni: albowiem oni miłosierdzia dostąpią.


Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Uiwano' pe rɨ si usekama pe iyesi yau, ukayai'ne' nin si esi i'napairɨ rɨ, apʉne pʉra iwinɨ uye'sa' rʉ'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ utɨto' ya' i'tu uya. E'tane nai winɨ uye'sa', nai ya' utɨ tukai' i'tu auya'nokon pʉra iyesi. 	 Odpowiedział Jezus i rzekł im: Chociaż ja świadczę sam o sobie, jednak prawdziwe jest świadectwo moje; bo wiem, skądem przyszedł i dokąd idę; lecz wy nie wiecie, skądem przyszedł i dokąd idę.


Pi'ta uya ta'pʉ, “Pʉrata pʉra man, e'tane itesa' pe rɨ e'ai'ne' ke ɨrepa uya: Sises Kʉrai Nasare' pon ese' yau, e'mʉ'sa'ka', mɨrɨ awonsi'kɨ asakɨ,” ta'pʉ iya ise'mesa' pɨ'. 	 I rzekł Piotr: Srebra i złota nie mam; lecz co mam, to ci daję: W imieniu Jezusa Chrystusa Nazareńskiego wstań, a chodź.


mɨrɨ awonsi'kɨ emenna' pata'tɨsa' auya'nokon, emenna' pe tenapɨ'sen i'tunin pe, tʉka'nin nʉ'pʉ kasa. 	 A oblekliście nowego tego, który się odnawia w znajomość, podług obrazu tego, który go stworzył.


Uta'mo'ka'pʉ non pona, main eta'pʉ uya, ‘Saarʉ, Saarʉ, ɨ'rɨto' pe ukota'ma auya?’ tawon. 	 I upadłem na ziemię, a usłyszałem głos mówiący do mnie: Saulu! Saulu! czemu mię prześladujesz?


E'tane urɨ'nokon uya i'tu Papa uya kamo Sises Kʉrai apurɨto' esanon nɨken anʉmʉ. Mɨrɨ kasa iyesi wenai, urɨ'nokon uya nɨrɨ Kʉrai Sises apurɨto' esi apurɨto' poro wakʉ pe ekonekan nɨto' pe, main awɨrɨ e'nɨ winɨ pen, apʉne pʉra main awɨrɨ te'se ɨnʉ' rɨ ekoneka pʉra iyesi wakʉ pe. 	 Wiedząc, iż nie bywa usprawiedliwiony człowiek z uczynków zakonu, ale przez wiarę w Jezusa Chrystusa, i myśmy w Jezusa Chrystusa uwierzyli, abyśmy byli usprawiedliwieni z wiary Chrystusowej, a nie z uczynków zakonu, przeto że nie będzie usprawiedliwione z uczynków zakonu żadne ciało.


Kamoro pen pe' kamoro eke ipɨ' ɨye'tʉsa' kon na'ne' ese' sapema pe tʉusauro'san pen? 	 Azaż oni nie bluźnią onego zacnego imienia, które jest wzywane nad wami?


Tʉron nɨ a'tai kanan, Pari'si amʉ' uya Sises ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ a'tai Papa e'to' esa' wannɨ pe uyepʉ?” tukai'. Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Enton pʉra rɨ iyesi mɨrɨ Papa ena a'tai esa' wannɨ pe, 	 A będąc pytany od Faryzeuszów, kiedy przyjdzie królestwo Boże, odpowiedział im i rzekł: Nie przyjdzieć królestwo Boże z postrzeżeniem;


Mɨrɨ kasa rɨ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' epuru ton uya rɨ isapema'pʉ. 	 Także i przedniejsi kapłani z nauczonymi w Piśmie, i z starszymi, naśmiewając się, mówili:


Apʉne pʉra i'tu'nokon pɨ' Kʉrai e'mʉ'sa'kasa' pɨ' eri'nɨsa' apai, iyeri'kapʉ pen kanan; itentai uma'tan nɨto' esi pen. 	 Wiedząc, że Chrystus powstawszy z martwych, więcej nie umiera i śmierć mu więcej nie panuje.


Enupan nɨ iya “Kane” tawon pe Papa uya tasa' pen na'ne' pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ non eseru pɨ' mentai kuru e'nɨto' pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ iwano' wannɨ pe tʉuse'se'tɨi' uko'man nɨto' pe, ipoken mɨrɨ awonsi'kɨ Papa uya tasa' kasa tʉuko'mansen pe serɨ pe na'ne' uko'man nɨto' yau, 	 Ćwicząca nas, abyśmy odrzekłszy się niepobożności i świeckich pożądliwości, trzeźwie i sprawiedliwie, i pobożnie żyli na tym świecie,


Mɨrɨpan kon uya Sises eikʉ'pʉ, “Ina uya i'tu pʉra man,” ta'pʉ to' uya. Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Apana'tɨ uya 'nokon pʉra rɨ nɨrɨ iyesi mɨrɨ, mɨrɨ meruntɨrʉ winɨ serɨ ton kupʉ uya tukai',” ta'pʉ iya. 	 Tedy odpowiadając rzekli Jezusowi: Nie wiemy. Jezus też odpowiadając rzekł im: I ja wam nie powiem, którą mocą to czynię.


Mɨrɨ tʉpo, ene usenpo ene'pʉ uya parau kapai. 10 kaisa rɨ iretʉ amʉ' esi'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ 7 kaisa rɨ i'pai amʉ', 10 kaisa rɨ aro', kʉron tato' amʉ' esi'pʉ iretʉ po'ne, mɨrɨ awonsi'kɨ Papa sapemato' ese' ton e'menukasa' esi'pʉ i'pai pɨ'ne. 	 I widziałem bestyję występującą z morza, mającą siedm głów i rogów dziesięć; a na rogach jej było dziesięć koron, a na głowach jej imię bluźnierstwa.


Esukenan kon pona, tanporon nɨ esi esuken, e'tane kamoro ɨri nʉma'tanʉkʉ'san mɨrɨ awonsi'kɨ apurɨnin nan pen, ɨ'rɨ esukenan pʉra rɨ iyesi to' pona. I'nai rɨ, asa'rɨ rɨ to' usenuminkato' mɨrɨ awonsi'kɨ to' ewan ma'tanʉ'sa' ɨri uya. 	 Wszystkoć czyste czystym, lecz pokalanym i niewiernym nie masz nic czystego, ale pokalany jest i umysł, i sumienie ich.


Mɨrɨ pɨ' isenuminka'pʉ tʉpo, Papa inserʉʉi uyee'pʉ ipiya' iye'ne'pɨtʉ yau, mɨrɨpan uya ta'pʉ ipɨ', “Isose', Tepi' pa rʉ'pʉ, tenari'nʉnse pʉra Meri anʉnkɨ ɨno'pʉ pe, apʉne pʉra Wakʉ A'kwarʉ winɨ imono'tasa' mɨrɨ. 	 A gdy on o tem zamyślał, oto mu się Anioł Pański we śnie ukazał, mówiąc: Józefie, synu Dawidów! nie bój się przyjąć Maryi, żony twojej; albowiem, co się w niej poczęło, z Ducha Świętego jest.


Papa munkɨ amʉ' pokon pe tʉkota'mato' pe iye'kuu'pʉ, makoi eseru yau pori' pe tʉuko'mamʉ namai' aka'ne' pe rɨ. 	 Raczej sobie obrawszy złe rzeczy cierpieć z ludem Bożym, niżeli doczesną mieć z grzechu rozkosz,


Sises uya inke pʉra rɨ to' pɨ' ta'pʉ, “Meruntɨ pe e'tɨ'! Urɨ rɨ kʉrɨ rɨ! Ketʉipɨ'tʉu!” ta'pʉ iya. 	 Lecz wnet rzekł do nich Jezus, mówiąc: Ufajcie! Jam ci to jest; nie bójcie się.


Papa uya tʉmu enno'sa' pʉra iyesi serɨ non pon kon eseru aimenkanin pe, e'tane to' epika'tɨto' pe iporo. 	 Boć nie posłał Bóg Syna swego na świat, aby sądził świat, ale aby świat był zbawiony przezeó.


Kʉrɨ Epʉn tesa'pɨ'se iku'to' pe uya tukai' tʉusauro'sen, usaurokʉ mɨrɨ Papa apon tesa'pɨ'se mɨrɨ awonsi'kɨ ipo te'sen. 	 I kto przysięga na niebo, przysięga na stolicę Bożą, i na tego, który siedzi na niej.


Patawon amʉ' uya wakʉ pe kuru ina ereutanʉkʉ'pʉ. Apo' po'tɨ'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon uya ina kɨ'ma'pʉ a'nose'na, apʉne pʉra tuna pe, ikomi' pe nɨrɨ pata esi pɨ'. 	 Ale on gruby lud pokazał nam nie lada ludzkość; albowiem zapaliwszy stos drew, przyjęli nas wszystkich dla deszczu padającego i dla zimna.


Serɨ moronka'pʉ iya pɨ' tewa'noma tane tʉmakooikena' nan ka'pon amʉ' uya pɨ' ɨsenuminkatɨ', ɨuseta'ka kon namai' mɨrɨ awonsi'kɨ ɨyewan kon mo'ka auya'nokon namai'. 	 Przetoż uważajcie, jaki jest ten, który podejmował takowe od grzeszników przeciwko sobie sprzeciwianie, abyście osłabiwszy w umysłach waszych, nie ustawali.


Itisakon ɨsɨ, nari' kuru utɨka'sa' e'tane; enkɨ, itosorʉwano rʉ'pʉ ɨsɨ, nari' kuru uye'nɨ pɨ' man serɨ pe rɨ marɨ. 	 Biada wtóra przeszła, a oto biada trzecia przyjdzie rychło.


Na'ne' rɨ si, uwɨnɨ pɨ' ɨye'kupʉ kon, ka'pon sa'ne i'napairon ekamanin nɨ ɨpɨ'nokon tʉneta'pʉ Papa winon. Epʉra'an uya mʉku'atʉi'ne' waraino ku'sa' pʉra rɨ iyesi. 	 Ale teraz szukacie, byście mię zabili, człowieka tego, którym wam prawdę mówił, którąm słyszał od Boga; tego Abraham nie czynił.


Ani rɨ marɨ esi apo' pe, eke pe rɨ ɨri yen pe rɨ iyesi upun kon pʉ'kʉ pe. Tanporo rɨ ka'pon a'si'sa' iya, iko'manto' eseru rɨ epo'tɨto' pe ikupʉ iya, mɨrɨ awonsi'kɨ iyepo'tɨ rɨ apo', ekota'man pata'se' yau. 	 I język jest ogieó i świat niesprawiedliwości; takci jest postanowiony język między członkami naszemi, który szpeci wszystko ciało i zapala koło urodzenia naszego, i bywa zapalony od ognia piekielnego.


E'tane, se ito'ka'nʉ'tɨ': Ɨutɨ esa' uya ama' uyepʉ i'tusa' yau, tiwʉ' ta' ewon nɨ kuu'pʉ iya nesii'no pen. 	 A to wiedzcie, iżby gdyby wiedział gospodarz, o której godzinie złodziej ma przyjść, wżdyby czuł, a nie dopuściłby podkopać domu swego.


Mɨrɨ e'tane rɨ, a'munan pe man opa'wʉ tonpa ton pona rɨ; kanau rɨ uta'morʉka,” ta'pʉ iya. 	 A musimy opaść na niektórej wyspie.


“Ɨnʉ' rɨ esi pʉra iyesi upoitorʉ pe tʉkʉipʉnʉ, tʉsan i'nʉnkai'ma, tʉno'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉmunkɨ amʉ', takon non mɨrɨ awonsi'kɨ tʉparusi ton, tʉuko'mamʉ eseru rɨ nɨrɨ i'nʉnkai'ma rɨ urɨ i'nʉnkato' tʉuya entai. 	 Jeźli kto idzie do mnie, a nie ma w nienawiści ojca swego, i matki, i żony, i dzieci, i braci, i sióstr, nawet i duszy swojej, nie może być uczniem moim.


Ɨutɨ kon pe rɨ, serɨ itekare mekamatʉi': ‘A'ko pe Papa e'to' esa' wannɨ pe man,’ tukai'. 	 A idąc każcie, mówiąc: Przybliżyło się królestwo niebieskie.


Eke soisa amʉ' epuru utɨ'pʉ Paarʉ ekama'pose'na, “Uyauro'kakɨ, Roman amʉ' karetaai esa' pe' ɨmɨrɨ?” ta'pʉ iya. “Ewai',” ta'pʉ Paarʉ uya. 	 A przystąpiwszy hetman, rzekł mu: Powiedz mi, jeźliś ty jest Rzymianinem? A on rzekł: Tak jest.


Ipoitorʉ ton uya ekama'po'pʉ, “Rapai, ɨnʉ' uya makoi kupʉ'pʉ---pʉse rɨ ka'pon uya pe', isanon uya katɨ, tenku'ne iyentu temapu'tɨi'?” ta'pʉ to' uya. 	 I pytali go uczniowie jego, mówiąc: Mistrzu! któż zgrzeszył, ten czyli rodzice jego, iż się ślepym narodził?


e'tane Papa uya to' uya ito'ka'nʉkʉ namai' Sises ku'sa' esi'pʉ. 	 Ale oczy ich były zatrzymane, aby go nie poznali.


Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Mosi' uya serɨ main menuka'pʉ, apʉne pʉra sa'man pe rɨ ɨyewan kon esi pɨ'. 	 A odpowiadając Jezus, rzekł im: Dla zatwardzenia serca waszego napisał wam to przykazanie.


Asa'ron kon uyekamanin nan enno'to' uya oton pon isa'ka'si ya' to' epontɨpɨ'sa', mɨrɨpan kon usauro'to' oton pu'kena' amʉ' pe 1,260 kaisa rɨ wʉi.” 	 I dam je dwom świadkom moim, którzy prorokować będą tysiąc dwieście i sześćdziesiąt dni, obleczeni będąc w wory.