Mɨrɨ a'tai rɨ, ka'pon amʉ' ennoko'pʉ uya ɨkɨ'mai'. Wakʉ pe rɨ umaimu awɨrɨ ɨuye'sa' man. Serɨ pe si ina amʉrasa' man tanporo Papa uya tentane'nokon, tanporo rɨ Itepuru uya ɨrepasa' ina auro'kato' auya ike ke ekama auya etase'na. Asauro'kɨ si,” ta'pʉ Koneriyas uya. 	 Zaraz tedy posłałem do ciebie, a tyś dobrze uczynił, żeś przyszedł. Teraz tedy jesteśmy wszyscy przed obliczem Bożem przytomni, abyśmy słuchali wszystkiego, coć rozkazano od Boga.


Uri'san epontɨsa' esi'pʉ tʉtariren pon ya', isuweyu ya', mɨrɨpan uta'kʉ'tɨsa' esi'pʉ korʉ ke, epe'kena' ton tɨ' ke mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ ton mokon ke. Tenau ko' korʉ pun konekasa' a'sisa' iya esi'pʉ, ɨri ton kuru nuirapanin nan ke iyepe'tɨsa' esi'pʉ, tekumai' ɨri ton ku'sa' iya moron nʉ'pʉ. 	 A ona niewiasta przyobleczona była w purpurę i w szarłat, i uzłocona złotem i drogim kamieniem, i perłami, mając kubek złoty w ręce swej, pełen obrzydliwości i nieczystości wszeteczeństwa swego.


Ɨi'tu uya wenai ipan pe ɨyɨkɨnta ina pɨ' tukai', tɨwɨ rɨ ɨye'makoima winɨ,” ta'pʉ iya. 	 Albowiem cię widzę być w gorzkości żółci i w związce nieprawości.


To' eikʉ'pʉ iya, “Ɨnʉ' ni'tunʉ pen nɨ ama'aino Papa e'to' esa' wannɨ pe i'tu kon pa ɨyena'nokon itʉsa', e'tane to' ena' itʉsa' pʉra iyesi. 	 A on odpowiadając, rzekł im: Wam dano wiedzieć tajemnicę królestwa niebieskiego, ale onym nie dano;


Serɨ e'kupʉ'pʉ osorʉwau ite'kwa. Mɨrɨ tʉpo, ene amʉ' apon kareku waraino enuku'pʉ. 	 A to się stało po trzykroć i zasię to wszystko wciągniono do nieba.


Main, “iku'to' esi'pʉ mɨrɨ,” tawon e'menuka'pʉ kʉrɨ rɨ iwano' pe rɨken pen, 	 A nie napisano tego dla niego samego, iż mu to przyczytano,


Wakʉ ka'pon uya wakʉ ton enpa'ka mɨrɨ wakʉ usentɨsa' tʉyau, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri ka'pon uya ɨri enpa'ka mɨrɨ ɨri usentɨsa' tʉyau. 	 Dobry człowiek z dobrego skarbu serca wynosi rzeczy dobre, a zły człowiek ze złego skarbu wynosi rzeczy złe.


Ite' pɨmɨ uya, A'poros uya nin si inanʉkʉ mɨrɨ, e'tane Papa uya nin si a'tanʉkʉ mɨrɨ. 	 Nie raduje się z niesprawiedliwości, ale się raduje z prawdy;


mɨrɨpan uya, “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' serɨ po'piyun kʉrʉpo'pomasa' pʉra rɨ iyesi, itepe'pʉ ke entu'manin nan repato' pe? Tikin nɨ wʉipiya yau e'tʉrawasoman nɨsa' epe'pʉ e'to' airɨ rɨ iyesi mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Przeczże tej maści nie sprzedano za trzysta groszy, a nie dano ubogim?


E'tane si, tanporon kon ka'pon amʉ' enu ya' isenpoikasa', kʉrɨ rɨ uya wakʉ ton ke repan nɨsa' tukai' i'tu kon pa. Wakʉ ton nɨ ku'sa' iya ɨiwano' kon pe: tuna enno'sa' iya; tʉweyu a'tai iyepetato' pe ɨi'kiyari kon ku'sa' iya; eke pe rɨ kiyari ke ɨrepasa' iya 'nokon; mɨrɨ awonsi'kɨ pori' pe ɨku'sa' iya 'nokon,” ta'pʉ Paarʉ uya. 	 Aczkolwiek nie zaniechał samego siebie prócz świadectwa, czyniąc dobrze, dawając nam z nieba dżdże i czasy urodzajne, napełniając pokarmem i weselem serca nasze.


Mɨrɨ a'tai kuru si iyee'pʉ mɨrɨ to' poi rɨ, mɨrɨpan uya tenki ta'pʉ Papa pɨ', mɨrɨpan usaurokʉ'pʉ pʉse rɨ mʉre pɨ' tu'kan kon pana ya' tenuri'san Papa uya Surusiran pon kon pika'tɨ ton ennoko i'se te'san. 	 Ta też onejże godziny nadszedłszy, wyznawała Pana, i mówiła o nim wszystkim, którzy oczekiwali odkupienia w Jeruzalemie.


Sises uya tenu tʉsa' a'tai, anpisin pe kuru rɨ ka'pon amʉ' uyepʉ ene'pʉ iya tekare pɨ', ta'pʉ iya Piri' pɨ', “Nai yau pʉreti enna pʉsamoro ka'pon amʉ' nɨ'ton?” ta'pʉ iya. 	 Tedy podniósł Jezus oczy i ujrzawszy, iż wielki lud idzie do niego, rzekł do Filipa: Skąd kupimy chleba, aby ci jedli?


Tepi' esi'pʉ pu'kena', mɨrɨpan uya Papa uya, ‘Ikupʉ uya kuru rɨ mɨrɨ,’ tukai' tauro'ka'pʉ rʉ'pʉ si i'tu'pʉ: tikin nɨ ipayan amʉ' tonpa ku'to' oton Papa uya itepuru pe, Papa munkɨ amʉ' esa' pe, Tepi' esi'pʉ to' esa' pe kasa, tawon. 	 Będąc tedy prorokiem i wiedząc, że mu się Bóg obowiązał przysięgą, iż z owocu biódr jego według ciała miał wzbudzić Chrystusa, a posadzić na stolicy jego.


“En esi pun raan'puui pe rɨ. Wakʉ pe ɨyenu esi yau, tanporo ɨpun esi a'kwa pe. 	 Oko twoje jestci świecą ciała twego; jeźliby tedy oko twoje było szczere, wszystko ciało twoje jasne będzie;


Mɨrɨ pɨ' Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan uya Sises ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' ɨpoitorʉ ton esi pʉra iyesi uyepuru kon eseru rʉ'pʉ awɨrɨ, e'tane ɨri rɨ temiyatʉ kon ke to' enta'na?” ta'pʉ to' uya. 	 Potem go pytali Faryzeuszowie i nauczeni w Piśmie: Przecz uczniowie twoi nie chodzą według podania starszych, ale nieumytemi rękoma chleb jedzą?


Tɨwɨ ɨnʉ' rɨ umɨ yau na'ne' kʉsenna'ponin tʉpon epose'na. 	 A kto będzie na roli, niech się nie wraca nazad, aby wziął szatę swoję.


Miyarɨ ka'tɨ' utonpa, Esuwerʉ pe te'sen Eratiyan pɨ'. Miyarɨ ka'tɨ' Narʉsisas amʉtʉ pe te'san pɨ', Itepuru yawon kon. 	 Pozdrówcie Herodijona, pokrewnego mojego. Pozdrówcie tych, którzy są z domu Narcyssowego, tych, którzy są w Panu.


Ɨ'rɨ ken si? Ina ken pe' si Esuwerʉ amʉ' esi wakʉ ton pe? Parɨ pen nɨ! Ekamaka'sa'nokon nɨ mɨrɨ, Esuwerʉ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' pen esi mɨrɨ ɨsi'kaisa rɨ makoi o'no. 	 Cóż tedy? Mamyż nad nie? Żadnym sposobem; gdyżeśmy przedtem dowiedli, że Żydowie i Grekowie, wszyscy są pod grzechem,


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ɨsoisaai ton apiyo'ma' iuruwasii erasuntɨto' pe to' uya serɨ awonsi'kɨ osorʉwau wʉi pʉ'kʉ pona rɨ ima'ta'pʉ awonsi'kɨ. Mɨrɨ pʉra nin iyesi yau, ipoitorʉ ton uyepʉ mɨrɨ itekepu onanse'na, mɨrɨpan a'tai nin si ka'pon amʉ' pɨ', ‘Sises e'mʉ'sa'kakaa'pʉ man,’ ta to' uya mɨrɨ. Serɨ nin si e'ku'sa' a'tai, wapiya iyesi'pʉ entai rɨ nin si ennakan nɨto' e'to' oton mɨrɨ ipan pe rɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 Rozkaż tedy obwarować grób aż do dnia trzeciego, by snać przyszedłszy uczniowie jego w nocy, nie ukradli go, i nie powiedzieli ludowi, iż powstał od umarłych; i będzie pośledni błąd gorszy niż pierwszy.


“Serɨ na'ne' kasa si te'ton kon ka'pon amʉ' mentaino kon pe to' esi a'tai, apʉne pʉra Papa e'to' i'se kupʉ to' uya pʉra iyesi pɨ',” ta'pʉ Sises uya. 	 Takci jest, który sobie skarbi, a nie jest w Bogu bogaty.


“Mɨrɨpan uya ta'pʉ tʉpoitorʉ ton pɨ', ‘Emari'man i'kiyari rɨ e'nonkasa' man e'tane, kamoro unkɨ'ma'san uye'to' pe pʉra rɨ kenʉ' iyesi'pʉ. 	 Tedy rzekł sługom swoim: Weseleć wprawdzie jest gotowe; lecz zaproszeni nie byli godni.


Inke rɨ wʉi tenno'pɨ'se tɨnɨn pɨ' kuru ina utɨ'pʉ. Mɨrɨ a'tai, Kʉnitas eporo i'se ina usi'tu'pʉ, e'tane pana' pe kuru a'setun uyee'pʉ; mɨrɨ wenai, to'sa rɨ kanau utɨ'pʉ pen ina utɨto' ya'. Kʉri' opa'wʉ winɨkʉi' ina utɨ'pʉ, apʉne pʉra a'setun pʉra mɨrɨ poro iyesi pɨ', Sarʉmone nono utɨsa' parau ka' woi. 	 A gdyśmy przez wiele dni z wolna płynęli, a zaledwie przeciwko Knidowi przyjechali, przeto że nam wiatr nie dopuszczał, popłynęliśmy pod Kretę podle Salmonu.


Pi'ta uya ekama'po'pʉ, “Serɨ rɨken pe' Ananayas ya' ɨnono kon epe'pʉ pe ɨneporo'pʉ kon?” ta'pʉ iya. “Ewai', mɨrɨ rɨken itepe'pʉ,” ta'pʉ iya. 	 I rzekł jej Piotr: Powiedz mi, jeźliście za tyle tę rolę sprzedali? A ona rzekła: Tak jest, za tyle.


Mɨrɨ kasa rɨ iya'kɨrɨ kurusu' pona ipokapɨ'sa' kon uya isapema'pʉ. 	 Także też i zbójcy, którzy byli z nim ukrzyżowani, urągali mu.


Ɨnʉ' uya Papa Maimu anin ereutanʉ'sa' a'tai, Papa Maimu anin pe iyesi pɨ' uya itepe'pʉ tonpa eporo mɨrɨ tepe'pʉ eporo iya a'tai. Ɨnʉ' uya rɨ ipokena' ka'pon ereutanʉ'sa' a'tai, ipokena' pe iyesi pɨ', kʉrɨ rɨ uya rɨ ipokena' ka'pon epe'pʉ tonpa eporo mɨrɨ tepe'pʉ eporo iya a'tai. 	 Kto przyjmuje proroka w imieniu proroka, zapłatę proroka weźmie; a kto przyjmuje sprawiedliwego w imieniu sprawiedliwego, sprawiedliwego zapłatę weźmie.


“Wakʉ pe te'sen kʉ'tʉtʉu pero amʉ' ena'; mokon pun ton ɨiwano' kon kʉseno'matʉu peiruku amʉ' ena', to' uya iwasa'kapɨtʉ esi mɨrɨ awonsi'kɨ to' era'tɨ esi akarapɨ'se'na. 	 Nie dawajcie świętego psom, ani miećcie pereł waszych przed świnie, by ich snać nie podeptały nogami swemi, i obróciwszy się nie rozszarpały was.


A'sisa' pe Itepuru iwano' pe esi koro'tau, ipan pe ayapiyo'ma uya 'nokon ɨuko'mamʉ kon pa uko'man nɨto' yau ikɨ'masa' kon pe te'san pe anʉnsa' auya'nokon na'ne' yau. 	 Proszę was tedy ja więzieó w Panu, abyście chodzili tak, jako przystoi na powołanie, którem jesteście powołani;


Sises usarɨ koro'tau Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉ'kʉ tau, Saraman Epa'kato' Iya' tawɨrɨ, 	 I przechadzał się Jezus w kościele, w przysionku Salomonowym.


Inke pʉra soisa amʉ' anʉmʉ'pʉ iya. To' eka'tumʉ'pʉ tu'kan kon koro'ta'. Roman amʉ' soisaai epuru mɨrɨ awonsi'kɨ soisa amʉ' ensa' to' uya a'tai, iwɨpɨtʉ tʉuya'nokon ereutanʉkʉ'pʉ to' uya. 	 Który zarazem wziąwszy z sobą żołnierze i setniki, przybieżał do nich. A oni ujrzawszy hetmana i żołnierze, przestali Pawła bić.


I'pai pʉ'kʉ pe te'to' apai iyemo'kasa', tanporo ɨsipona ipun a'sinin pe te'sen ikara ton isemo'kato' pe Papa uya ikupʉ koro'tau. 	 A nie trzymając się głowy Chrystusa, z którego wszystko ciało przez stawy i związania posiłek biorąc i wespół spojone będąc, rośnie wzrostem Bożym.


Mɨrɨ uriya', Sises uya ka'pon amʉ' kɨ'ma'pʉ tʉpiya'. Mɨrɨ yau, panton ekama'pʉ iya to' pɨ': “Nai kasa Se'tan nɨrɨ enpa'ka Se'tan uya tukai'? 	 I wezwawszy ich, mówił do nich w podobieństwach: Jakoż może szatan szatana wyganiać?


Pari'si amʉ' uya serɨ e'kupʉ ensa' a'tai, Sises pɨ' ta'pʉ to' uya, “Apʉne enkɨ, ɨpoitorʉ ton uya Main uya tʉku'sen pen Sapa' a'tai tasa' rʉ'pʉ kupʉ,” ta'pʉ to' uya ipɨ'. 	 A ujrzawszy to Faryzeuszowie, rzekli mu: Oto uczniowie twoi czynią, czego się nie godzi czynić w sabat.


Isan uya nin si ta'pʉ mɨrɨ to' poitorʉ ton pɨ', “Mɨrɨ iku'tɨ' ta iya mʉku'tʉi',” ta'pʉ iya. 	 Rzekła matka jego sługom: Cokolwiek wam rzecze, uczyńcie.


“Ina uya eta'pʉ, ‘Serɨ ka'pon nʉkoneka'pʉ use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' ma'tanʉkʉ uya mɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ osorʉwau wʉi yau, tʉron nɨ kanan amɨ uya, ka'pon nʉkoneka'pʉ pe pʉra nin si,’ ta iya,” ta'pʉ to' uya. 	 Myśmy to słyszeli, że mówił: Ja rozwalę ten kościół ręką uczyniony, a we trzech dniach inny nie ręką uczyniony zbuduję.


Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Tanporon kon pɨ' ta pen nɨ mɨrɨ, e'tane kamo rɨken anʉnnin nʉ'san nɨ. 	 A on im rzekł: Nie wszyscy pojmują tej rzeczy, ale tylko ci, którym to dano.


Kamoro si asakɨrɨ'nan kon ene amʉ' userenka apono' pon apurɨpɨtʉ pe, inama pe mɨrɨ awonsi'kɨ tenki ta tʉuya'nokon pe, tʉuko'mansen pɨ' inke rɨ, inke rɨ, 	 A gdy one zwierzęta dawały chwałę i cześć, i dziękowanie siedzącemu na stolicy, żyjącemu na wieki wieków;


Tʉpoitorʉ ton utanpokʉma ene'pʉ iya, tʉkanwa kon i'kura i'se, apʉne pʉra a'setun uya to' kota'ma esi'pʉ to' winɨkʉi' tʉuyepʉ ke. Awanakʉi', 3 a'kʉra' mɨrɨ pe pʉra 6 a'kʉra' rɨ to' piya' iyee'pʉ parau ku'pɨri pʉro'po. To' rɨ entaka iya esi'pʉ. 	 I widział, że się spracowali, wiosłami robiąc; (bo wiatr mieli przeciwny,)a tak około czwartej straży nocnej przyszedł do nich, chodząc po morzu, i chciał je wyminąć.


Tikin nan nin si enna'po'pʉ Sises piya' tʉusepi'tɨsa' tense, ipan pe kuru rɨ Papa apurɨpɨtʉ'pʉ iya. 	 Ale jeden z nich ujrzawszy, że jest uzdrowiony, wrócił się, wielkim głosem chwaląc Boga;


Mɨrɨ tʉpo, ite'ma'pʉ pe iye'sa' ekama'po'pʉ iya, ‘Ɨ'rɨ kaisa rɨ te'mai' pʉra uyepuru imamin arɨ'pʉ auya nai?’ ta'pʉ iya ipɨ'. “‘1,000 kaisa rɨ pʉrowa paikii,’ ta'pʉ iya. “Mɨrɨpan pɨ' ta'pʉ iya, ‘Se si imenuka' 80 kaisa rɨ pʉrowa paikii tukai',’ ta'pʉ iya. 	 Potem drugiemu rzekł: A tyś wiele winien? A on mu rzekł: Sto korcy pszenicy. I rzekł mu: Weźmij zapis twój, a napisz ośmdziesiąt.


Inke kuru iye'sa' koro'tau pʉra rɨ, pana'pan a'setun, kuranau warai uyee'pʉ opa'wʉ pata winɨpai kanau wɨse'na, Wʉi Enu Enuku Enwo'netʉ Winon A'setun tukai' tesa'sen. 	 Lecz niedługo potem uderzył na nie wiatr gwałtowny, który zowią Euroklidon.


Papa Maimu ɨpʉreme'sa' kasa iyesi pen. Apʉne pʉra tanporon kon Esuwerʉ apai iu'tɨsa' kon esi pen Esuwerʉ pe. 	 Lecz nie można, żeby miało upaść słowo Boże; albowiem nie wszyscy, którzy są z Izraela, są Izraelem;


Eke pe rɨ anpisin Kiyarari awɨron kon, Te'ka'pores, Surusiran, Isutiya pon kon, mɨrɨ awonsi'kɨ Isotan nono ratoi pon kon utɨ'pʉ ipɨkɨrɨ. 	 A szedł za nim lud wielki z Galilei, z dziesięciu miast, i z Jeruzalemu, i z Judzkiej ziemi, i zza Jordanu.


“Ɨri a'kwarʉ yen pen nɨ urɨ,” ta'pʉ Sises uya, “ukʉipʉnʉ nama uya, e'tane unama auya'nokon pʉra iyesi. 	 Odpowiedział Jezus: Jać dyjabelstwa nie mam, ale czczę Ojca mego; a wyście mię nie uczcili.


Mɨrɨ a'tai, asa'ron kon pu'kena' amʉ' uya main eta'pʉ Epʉn winɨpaino, “Ɨsi'tɨ' serɨ ya',” tawon. To' eyaton non uya to' enpɨtʉ koro'tau, to' enuku'pʉ Epʉn pona kapuru' yau. 	 Potem usłyszeli głos wielki z nieba, mówiący im: Wstąpcie sam! I wstąpili na niebo w obłoku, i patrzyli na nich nieprzyjaciele ich.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', wakʉ itekare ɨnekamapai kuru esi serɨ ɨmɨrɨ'nokon Ron pon kon pɨ' rɨ marɨ. 	 Tak, iż ile ze mnie jest, gotowym jest i wam, którzyście w Rzymie, Ewangieliję opowiadać.


Serɨ ke apana'tɨsa' uya 'nokon, iweyu uye'sa' a'tai, apana'tɨ'pʉ uya 'nokon e'to' pe ɨyenu kon yau. Serɨ ke apana'tɨ uya 'nokon pʉn wapiya, apʉne pʉra ɨpiyau'nokon esi pɨ'. 	 Alemci wam to powiedział, abyście gdy przyjdzie ta godzina, wspomnieli na to, żem ja wam opowiedział; a tegom wam z początku nie powiadał, bom był z wami.


Asa'ron kon ka'pon amʉ' usenpoika'pʉ a'kwa pe kuru, Mosi', mɨrɨ awonsi'kɨ Iraisa, 	 A oto dwaj mężowie rozmawiali z nim, a ci byli Mojżesz i Elijasz;


Soisa amʉ' epuru uya serɨ etasa' a'tai, itɨ'pʉ eke soisa amʉ' epuru piya' ekamase'na, “Ɨ'rɨ kupʉ auya? Roman pe sa'ne man ko!” ta'pʉ iya. 	 Co usłyszawszy setnik, przystąpiwszy do hetmana, powiedział mu, mówiąc: Patrz, co czynisz; boć ten człowiek jest Rzymianinem.


Mɨrɨ pe pʉra, ɨ'rɨ tʉrʉ iya ta'kwarʉ entakano' pe? 	 Albo co za zamianę da człowiek za duszę swoję?


Ipan pe rɨ Sises pawana'tɨ pɨ' iyesi'pʉ mɨrɨ pata yapai ɨri a'kwarʉ ton ennoko iya namai'. 	 I prosił go bardzo, aby ich nie wyganiał z onej krainy.


tʉrawaso winɨ pen e'tane kʉrɨ ikɨ'manin winɨ—ta'pʉ ipɨ', “Irui e'to' oton takon apiyo' pe,” ta'pʉ. 	 Rzeczono jej, że większy będzie służył mniejszemu;


To' utɨ'pʉ Ke'semani tukai' tesa'sen pata ya'. Mɨrɨ yau, Sises uya ta'pʉ tʉpoitorʉ ton pɨ', “Ereutapɨ'tɨ' se airɨ ɨpʉrema tane,” ta'pʉ iya. 	 I przyszli na miejsce, które zwano Gietsemane; tedy rzekł do uczniów swoich: Siedźcie tu, aż się pomodlę.


Ɨmɨrɨ'nokon kanan mɨrɨ kasa rɨ ɨwe'to' oton kon mɨrɨ Papa uya ɨnkupʉnʉ kon ke ɨrepasa' kon i'ma'kasa' auya'nokon yau, ta auya'nokon nin si mɨrɨ, ‘Sepa' nan nʉ'kwɨ rɨ nin sa'ne ina, ina uya tʉtʉrawasooi kon i'ma'kasa' man,’ ta auya'nokon,” ta'pʉ Sises uya. 	 Także i wy, gdy uczynicie wszystko, co wam rozkazano, mówcie: Słudzy nieużyteczni jesteśmy, bo cośmy byli powinni uczynić, uczyniliśmy.


To' uya imaimu eikʉ'pʉ, “Ɨri ku'sa' iya pʉra iyesi yau, ina nʉnepʉi'no pen ɨyena',” ta'pʉ to' uya. 	 Odpowiedzieli mu i rzekli: Być ten nie był złoczyńcą, tedybyśmy ci go nie podali.


Mɨrɨ a'tai, eke main eta'pʉ uya Epʉn po, se kasa tawon: “Serɨ si Papa uya pika'tɨn nɨto' uye'sa' man, Papa uya tʉpana'pano enpoikasa' kin pe te'to'. Pana' pe te'to' enpoikasa' Inanʉmʉ'pʉ, Kʉrai uya. Utonpa kon amʉ' sapema pɨ' te'sen, Papa piyawonsi'kɨ to' sapema pɨ' wʉi mɨrɨ awonsi'kɨ ewarupɨ kaisa rɨ eno'masa' man Epʉn poi. 	 I słyszałem głos wielki mówiący na niebie: Terazci się stało zbawienie i moc, i królestwo Boga naszego, i zwierzchność Chrystusa jego, iż zrzucony jest oskarżyciel braci naszych, który na nich skarżył przed oblicznością Boga naszego we dnie i w nocy.


Ɨ'rɨ rɨ uwinɨpai ɨusenupa'pʉ kon pɨ' mɨrɨ pe pʉra ananʉmʉ'pʉ kon mɨrɨ pe pʉra ɨneta'pʉ kon mɨrɨ pe pʉra ɨnene'pʉ kon uyau—iku'tɨ' si. Mɨrɨ awonsi'kɨ nin si Papa usewankaman nɨto' pʉn nɨ e'to' pe ɨpiyau'nokon. 	 Czegoście się też nauczyli i coście przyjęli, i słyszeli, i widzieli przy mnie, to czyńcie, a Bóg pokoju będzie z wami.


Sises uya ipan pe to' pɨ' ta'pʉ, “Kʉsekamatʉu ɨnʉ' yan pɨ' rɨ. Irepatɨ' ɨ'rɨ rʉ'kwɨ rɨ iyenta'nato' ipɨ' ke,” ta'pʉ iya. 	 Tedy im przykazał wielce, aby tego nikt nie wiedział, i rozkazał, aby jej dano jeść.


“Urɨ rɨ esi uko'man nɨto' a're' pe; kʉrɨ upiya' nʉye'ai'ne' e'to' oton pen nɨ iwan pe; kʉrɨ uyapurɨ pɨ' na'ne' e'to' oton pen nɨ tuna'kiri' ke. 	 I rzekł im Jezus: Jamci jest on chleb żywota; kto do mnie przychodzi, łaknąć nie będzie, a kto wierzy w mię, nigdy pragnąć nie będzie.


5 pe iku'nin esi'pʉ tɨ' sarʉtone' tato', 6 pe iku'nin esi'pʉ tɨ' kaneriyan tato', 7 pe iku'nin esi'pʉ tɨ' kiri'sorai' tato', 8 pe iku'nin esi'pʉ tɨ' pererʉ tato', 9 pe iku'nin esi'pʉ tɨ' to'pas tato', 10 pe iku'nin esi'pʉ tɨ' kʉrisopʉres tato', 11 pe iku'nin esi'pʉ tɨ' isa'sen tato', mɨrɨ awonsi'kɨ 12 pe iku'nin esi'pʉ tɨ' ama'tes tato'. 	 Piąty sardoniks, szósty sardyjusz, siódmy chrysolit, ósmy beryllus, dziewiąty topazyjusz, dziesiąty chrysopras, jedenasty hijacynt, dwunasty ametyst.


Miyarɨ ta to' uya utonpa ton Ʉrawote'siya pon kon pɨ', ekamatɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ Ninpa pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ itiwʉ' tau so'si pɨ' te'san pɨ'. 	 Pozdrówcie braci, którzy są w Laodycei, i Nymfasa, i zbór, który jest w domu jego.


Pi'ta uya i'tusa' a'tai, itɨ'pʉ Meri, Isaan san iwʉ' ta'. Tu'kan kon nɨ ka'pon amʉ' amʉrasa' ɨpʉremase'na tepose. 	 A obaczywszy się, przyszedł do domu Maryi, matki Janowej, którego nazywano Markiem, gdzie się ich było wiele zgromadziło i modlili się.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', Papa esi tʉusentu'masen ɨsentu'mapai te'to' ipɨ' pɨ' rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ ansa'mantanʉ'pai te'to' rɨ sa'mantanʉkʉ iya. 	 A tak nad kim chce, zmiłowywa się, a kogo chce, zatwardza.


Ɨpɨ' inkupʉ'pʉ rɨ marɨ iku'kɨ ipɨ', asa' ite'kwa iye'to' airɨ ɨpɨ' inkupʉ'pʉ iku'kɨ ipɨ'. I'sawʉ ipe'tɨkɨ ɨuku pe inkoneka'pʉ kata'pano entai asa' ite'kwa ikata'pano e'to' airɨ. 	 Oddajcież mu, jako i on oddawał wam, a w dwójnasób oddajcie mu według uczynków jego; w kubku, który wam nalewał, nalejcie mu w dwójnasób.


“Mɨrɨ pe pʉra, uri'san uya 10 kaisaron pʉrata pun tonpa ano'ma'pʉ pe iyesi yau tikin nɨ, ɨ'rɨ ken si kupʉ iya? Tʉraan'puui po'tɨ iya, tiwʉ' akorokato' pe tʉuya, iwarinpa iya, eporo tʉuya pʉ'kʉ pona. 	 Albo która niewiasta mając dziesięć groszy, jeźliby straciła grosz jeden, izali nie zapala świecy, i nie umiata domu, a nie szuka z pilnością, ażby znalazła?


To' ɨpʉrema upɨ', ɨ'rɨ epoton kon kasa rɨ, to' usenupato' esi ka'pon amʉ' uya rɨken to' enupa'pʉ ipɨ' to' e'to' yawɨrɨ pe,’ tawon,” ta'pʉ iya. 	 Lecz próżno mię czczą, nauczając nauk, które są przykazania ludzkie.


Mɨrɨpan Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Ekamasa' auya'nokon pʉra iyesi ke, ekama uya pʉra rɨ kanan iyesi ɨpɨ'nokon ɨ'rɨ meruntɨrʉ winɨ serɨ ton kupʉ uya tukai',” ta'pʉ iya. 	 A Jezus im rzekł: I ja wam nie powiem, którą mocą to czynię.


“Ka'pon amʉ' ereutato' pe iku'tɨ',” ta'pʉ Sises uya. (Mɨrɨ yau, wana' e'kwa pe pata esi'pʉ.) 5,000 kaisaron kon ka'pon amʉ' ereutapɨtʉ'pʉ. 	 Tedy rzekł Jezus: Każcie ludowi usiąść. A było trawy dość na onemże miejscu, i usiadło mężów w liczbie około pięciu tysięcy.


papa tato' pe ipɨ' ika'sa' pɨ' ɨpʉreman nɨto', mɨrɨ awonsi'kɨ enwoke' pe e'nɨto'; ɨsewaruma'ke' pe e'nɨto', ɨsipɨ' e'nɨto', ɨkɨntan nɨto', ipan pe rɨ usakorotan nɨto', amʉre' pe e'nɨto', ɨseseru yau pʉra e'nɨto', eseru wannɨ pɨkɨrɨ usewa'noman nɨto', 	 Bałwochwalstwo, czary, nieprzyjaźni, swary, nienawiści, gniewy, spory, niesnaski, kacerstwa,


Te'tɨmuikai' tenu tʉpɨtʉ'pʉ iya pon renen atʉ saai'pɨ'sa' kusan pe ene'pʉ iya mɨrɨ yau, e'tane iyewomʉ'pʉ pen. 	 A nachyliwszy się, ujrzał leżące prześcieradła; wszakże tam nie wszedł.


Mɨrɨ tʉpo, ta'pʉ iya to' pɨ', “Iya'tai pʉra tʉtonpa ke ɨwesi a'tai, anomʉra' a'tai ɨutɨ itiwʉ' ta'. Ta auya ipɨ', ‘Osorʉwau pʉreti ke urepa', 	 Zatem rzekł do nich: Któż z was mieć będzie przyjaciela, i pójdzie do niego o północy i rzecze mu: Przyjacielu! pożycz mi trzech chlebów;


Tenu ke nɨrɨ me'tʉi' ka'pon amʉ' pɨ'; to' uya ɨtʉto' oton kon mɨrɨ pata epuru ton ena'. To' uya nɨrɨ ayari'po'pɨ'to' oton kon mɨrɨ tʉusenupato' kon iwʉ' tau'ne. 	 A strzeżcie się ludzi; albowiem was będą wydawać do rady, i w zgromadzeniach swoich was biczować będą.


Imu poitorʉ pe te'sen uri'san winɨpaino esi'pʉ entun eseru yau rɨ iyentusa' pe; e'tane imu apiyo' pen uri'san winɨ iyentusa' esi'pʉ iye'kupʉ tukai' usauro'nɨsa' otori'pɨ pe. 	 Lecz ten, który był z niewolnicy, według ciała się urodził, a który z wolnej, według obietnicy.


Esuwerʉ amʉ' uya imaimu eikʉ'pʉ, “Serɨ ton wenai tɨ' ke ɨwɨnɨ i'se ina esi pen, e'tane isapema auya wenai. Ka'pon pe rɨ esii'ma Papa pe ɨye'kupʉ,” ta'pʉ to' uya. 	 Odpowiedzieli mu Żydowie, mówiąc: Dla dobrego uczynku nie kamionujemy cię, ale dla bluźnierstwa, to jest, że ty będąc człowiekiem, czynisz się sam Bogiem.


Sises uya ta'pʉ ipɨ', “Ma'non, anapurɨnʉ uya rɨ ɨkonekasa' mɨrɨ wakʉ pe. Enta si tʉusewankamai' pʉra, ɨusepi'tɨsa' si mɨrɨ ɨyewankamanin apai,” ta'pʉ iya. 	 Zatem jej on rzekł: Córko! wiara twoja ciebie uzdrowiła, idźże w pokoju, a bądź zdrowa od choroby twojej.


E'tane apʉne pʉra sa'man pe rɨ tera'tɨsen pe pʉra rɨ ɨyewan esi pɨ', kota'man nɨto' amʉranʉkʉ auya ɨiwano' pe rɨ Papa uya kota'man nɨto' weyu a'taino pe, ipokena' eseru aimenkato' iya usenpoika a'tai. 	 Ale podług zatwardziałości twojej i serca niepokutującego skarbisz sobie samemu gniew na dzień gniewu i objawienia sprawiedliwego sądu Bożego.


Tʉweyu pe tʉneporo'pʉ a'tai, Era' uya tʉpon pata'tɨ'pʉ kin pe tesi ekamanin, mɨrɨpan ereuta'pʉ tapon po, ka'pon amʉ' iyamʉrasa' kon auro'ka pɨ'. 	 A dnia pewnego Herod oblekłszy się w szatę królewską i siadłszy na stolicy, uczynił rzecz do nich.


Kʉrɨ rɨ uya tʉron kon kuu'pʉ itekare ekamai' enno'sa' kon pe, tʉron kon pu'kena' amʉ' pe, tʉron kon itekare ekamanin nan pe, tʉron kon ka'pon amʉ' ennin nan pe mɨrɨ awonsi'kɨ ti'sa amʉ' pe, 	 I tenże dał niektóre Apostoły, a niektóre proroki, a drugie ewangielisty, drugie też pasterze i nauczyciele.


Entɨ' si! Ɨiwʉ' kon e'nonkasa' ɨyena'nokon iyarʉ pʉra! 	 Oto wam dom wasz pusty zostanie.


I'pai i'po' esi'pʉ aimu'ne karimeru i'po' kasa mɨrɨ pe pʉra sino tato' kasa, mɨrɨ awonsi'kɨ itenu amʉ' e'werouwerouma'pʉ apo' kasa. 	 A głowa jego i włosy były białe jako wełna biała, jako śnieg, a oczy jego jako płomieó ognia;


Pi'ta uya ipika'tɨ'pʉ i'mʉ'sa'ka pɨ' itemiyatʉ pɨ' ta'sii', “E'mʉ'sa'ka', urɨ pɨ' kɨpʉremai, ka'pon nɨ marɨ urɨ, awaraino,” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Ale go Piotr podniósł, mówiąc: Wstań! i jamci też jest człowiek.


Sises uya Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan ennoko'pʉ, tai'ma to' pɨ', “Entantɨ' enta'nan nɨto' To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ pɨ' ikonekatantɨ',” ta'pʉ iya. 	 I posłał Piotra i Jana, mówiąc: Poszedłszy nagotujcie nam baranka, abyśmy jedli.


Asakɨrɨ'nan kon inserʉ amʉ' eukapɨtʉ'pʉ iya, to' e'kamasa' esi'pʉ serɨ a'taino pe, serɨ wʉi a'tai, serɨ kapʉi pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ wʉipiya pɨ', itonpa pe rɨ, 1 3 e'to' airɨ ka'pon amʉ' tʉ'kato' pe to' uya. 	 I rozwiązani są oni czterej Aniołowie, zgotowani na godzinę i na dzień, i na miesiąc, i na rok, aby pobili trzecią część ludzi.


Mɨrɨ pe pʉra Epʉn pona iyepa'ka'pʉ e'tʉpɨ'se'na kanan pen, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru kasa Ipan Wakʉ Kuru Pata ya' wʉipiya kaisa rɨ tʉmʉnʉ pen nɨ esa' pe. 	 A nie iżby często ofiarował samego siebie, jako najwyższy kapłan wchodzi do świątnicy co rok ze krwią cudzą;


Mɨrɨ wenai, Isa'pa pona Saiman Pi'ta kɨ'mase'na ka'pon amʉ' ɨnenno'kɨ. Saiman nɨ marɨ itese' ka'pon o' pi'pɨ konepɨtʉ pɨ' te'sen piyau iyesi mɨrɨ, parau e'pi po na'ne',’ ta'pʉ iya upɨ'. 	 Przetoż poślij do Joppy, a przyzwij Szymona, którego nazywają Piotrem; ten ma gospodę w domu Szymona, garbarza, nad morzem, który przyszedłszy, mówić z tobą będzie.


Mɨrɨ a'tai, Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Serɨ pe' panton to'ka'nʉkʉ auya'nokon pʉra rɨ iyesi? Ɨ'rɨ kasa ken si tʉron nɨ panton to'ka'nʉkʉ kon pa? 	 Zatem rzekł do nich: Nie rozumiecie tego podobieństwa? A jakoż zrozumiecie wszystkie inne podobieństwa?


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', serɨ a'taino kon e'to' oton pu'kena' amʉ' mʉnʉ esa' pe itɨsa' rʉ'pʉ orʉ epiya'tɨ'pʉ si'kɨrɨ, 	 Aby szukano od tego rodzaju krwi wszystkich proroków, która wylana jest od założenia świata,


Eikʉ'pʉ iya, “Ipoken pʉra iyesi mʉre amʉ' yu pʉreti eno'ma to' ikʉn non pero amʉ' ena',” ta'pʉ iya. 	 A on odpowiadając rzekł: Niedobra jest brać chleb dziecinny, a miotać szczeniętom.


Eke soisa amʉ' epuru uya a'si'pʉ. “Asa'rɨ i'sen ke aurontɨ',” ta'pʉ iya. Mɨrɨ a'tai, to' ekama'po'pʉ iya, “Ɨnʉ' pe iyesi? Ɨ'rɨ ku'sa' iya?” ta'pʉ iya. 	 Tedy hetman przybliżywszy się, pojmał go i kazał go dwoma łańcuchami związać, i wywiadywał się, kto by był i co by uczynił?


E'tane ɨmenuka uya 'nokon, ɨtonpa kon pe te'ku'sen ɨnʉ' rɨ, tekumasen mɨrɨ pe pʉra mentaino, ika'sa' pɨ' tʉwɨpʉremasen, mɨrɨ pe pʉra tʉtonpa pɨ' tʉusauro'sen, te'taripasen, mɨrɨ pe pʉra itepe'pʉ pen nɨ esa'nin, pokon pe ke'tʉu. Pʉse rɨ rupɨ pokon pe rɨ kenta'natʉu. 	 Przetoż i ja, i oni tak każemy, i takeście uwierzyli.


“Tɨwɨ tikin nɨ ɨyenwo'netʉ winɨ mɨrɨ awonsi'kɨ akamisi winɨ ina nereutai ayapon po ɨyereutasa' a'tai kʉrore po,” ta'pʉ to' uya ipɨ'. 	 A oni mu rzekli: Daj nam, abyśmy jeden na prawicy twojej a drugi na lewicy twojej siedzieli w chwale twojej.


Serɨ e'ku'sa' a'tai, tʉron kon e'ne' ton uyee'pʉ ipiya', mɨrɨpan kon usepi'tɨpɨtʉ'pʉ. 	 To gdy się stało, tedy drudzy, którzy byli złożeni chorobami na onej wyspie, przychodzili i byli uzdrowieni;


Ɨmɨrɨ iyemari'masa' kon ka'pon amʉ' kʉsekumanin tawon, tekumasen pe' ɨmɨrɨ? Ɨmɨrɨ papa tato' ipɨ' pe ika'sa' itewaruma, ɨpʉreman nɨto', use'man nɨto' iwʉ' ton pe' rapumanin ɨmɨrɨ? 	 Który mówisz, żeby nie cudzołożono, cudzołożysz? który się brzydzisz bałwany, święte rzeczy kradniesz?


E'nɨ na'ne' kaisa rɨ utonpa kon tʉpori'mai' e'nɨto' pe iyesi, wakʉ pe to' ku'nin pe, to' pika'tɨnin pe tʉusemo'kasan pe to' uya apurɨto' yau. 	 Przetoż każdy z nas niech się bliźniemu podoba ku dobremu dla zbudowania;


Pi'ta uya eikʉ'pʉ, “Mooi, ipɨ' masauro'atʉi'ne' i'tu uya pʉra rɨ man!” ta'pʉ iya. Usauro'nɨ pɨ' iyesi koro'tau, kɨrɨtɨkɨ uturumʉ'pʉ. 	 A Piotr rzekł: Człowiecze! nie wiem, co mówisz; a zatem zaraz, gdy on jeszcze mówił, kur zapiał.


uya nurɨne uku'sa' kon Kʉrai pokon pe iyeri'sa' pe rɨ e'nɨ tane main awɨrɨ pʉra e'nɨto' yau. I'nai rɨ kuru iyesi, eke wakʉ nonkasa' winɨ ɨyepika'tɨsa' kon. 	 I gdyśmy byli umarłymi w grzechach, ożywił nas pospołu z Chrystusem, (gdyż łaską zbawieni jesteście)


Ɨnʉ' rɨ uyepʉ pʉra iyesi mɨrɨ upiya' ikʉipʉnʉ, uyenno'nin nʉ'pʉ uya rɨken ikɨ'ma a'tai upiya' iyepʉ rɨ; mɨrɨpan i'mʉ'sa'kato' uya oton pata weyu u'ma'sa' a'tai. 	 Żaden do mnie przyjść nie może, jeźli go Ojciec mój, który mię posłał, nie pociągnie; a ja go wzbudzę w ostateczny dzień.


To' ekama'po'pʉ iya, ɨ'rɨ a'kʉra' kuru tʉmu uto'pamʉ'pʉ tukai', mɨrɨpan kon uya, “Ko'mamiyau, 1 a'kʉra' ko'mamʉ pe iye'kɨɨi'mato' ereuta'pʉ,” ta'pʉ to' uya ipɨ'. 	 Tedy ich pytał o godzinę, w którą by się lepiej miało; i rzekli mu, że wczoraj o siódmej godzinie opuściła go gorączka.


Tanporon kon ka'pon amʉ' pʉrata amʉranʉ'nin nan nɨ uya Sises maimu etasa' tʉuya'nokon a'tai, i'tu'pʉ Papa eseru esi i'napairon pe, apʉne pʉra Isaan nʉpa'taisima'san pe tesi kon pɨ'. 	 Tedy wszystek lud słysząc to, i celnicy, wielbili Boga, będąc ochrzczeni chrztem Janowym.


Apʉne pʉra Kʉrai ewonsa' pʉra iyesi Epʉn pon patakanin ka'pon nʉkoneka'pʉ ɨpʉreman pata'se' ya' i'nairon patakanin ya'; Epʉn pona kuru rɨ nin iyepa'ka'pʉ, serɨ pe si tʉusenpoika ton pe urɨ'nokon iwano' pe Papa piya'. 	 Albowiem Chrystus nie wszedł do świątnicy ręką uczynionej, która by była wizerunkiem prawdziwej, ale do samego nieba, aby się teraz okazywał przed oblicznością Bożą za nami,


Mɨrɨ awonsi'kɨ main, “Umunkɨ amʉ',” tawon pu'tɨka'nʉ'sa' auya'nokon ɨpori'mapɨ'nin kon pe te'sen: “Mooi, usennakan pe Itepuru uya main awɨron pe ɨkonekato' kʉ'kupʉi, ɨyewan kʉ'mo'kai ɨyeseremekʉ iya a'tai, 	 Czyliście zapamiętali napominania, które wam jako synom mówi: Synu mój, nie lekceważ sobie kaźni Pańskiej, a nie trać serca, gdy od niego bywasz karany;


Simiyan uya anʉmʉ'pʉ tena', mɨrɨpan uya Papa apurɨpɨtʉ'pʉ se tukai': 	 Tedy on wziąwszy go na ręce swoje, chwalił Boga i mówił:


Mɨrɨpan kon epa'ka'pʉ to' eka'tumʉ'pʉ uruwai' piyapai e'tɨtɨtɨ'kai'ma, apʉne pʉra ipan pe rɨ to' etʉipɨ'sa' esi'pʉ. Ɨ'rɨ ta'pʉ to' uya pen nɨ ɨnʉ' pɨ' rɨ, apʉne pʉra enari'ke' pe tesi kon pɨ'. 	 A wyszedłszy prędko, uciekły od grobu: albowiem zdjęło je drżenie i zdumienie, a nikomu nic nie powiadały; bo się bały.


Mɨrɨ pe pʉra, i'tu auya'nokon pʉra katɨ iyesi urɨ'nokon tanporo iyepa'taisimasa' kon Kʉrai Sises ya' epa'taisima'pʉ ima'tato' ya'? 	 Azaż nie wiecie, iż którzykolwiek ochrzczeni jesteśmy w Chrystusa Jezusa, w śmierć jego ochrzczeni jesteśmy?


To' uya imaimu etasa' a'tai, tanporo Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau te'san usakorota'pʉ ipan pe. 	 Tedy wszyscy w bóżnicy, gdy to słyszeli, napełnieni byli gniewem;


Tʉusenupasen esi pʉra iyesi mɨrɨ tʉti'saai entai. E'tane tanporon kon ipan pe isenupasa' kon e'to' oton tʉti'saai kon kasa rɨ. 	 Nie jestci uczeń nad mistrza swego; lecz doskonały będzie każdy, będzieli jako mistrz jego.


Sises esi'pʉ e'nʉn nɨ pɨ' iyaure yau, eke'nan tapon po. Ipoitorʉ ton uya enpaka'pʉ, mɨrɨpan pɨ', “Ti'sa, ina pe' aputa pɨ' ɨusewankama pʉra rɨ iyesi mɨrɨ?” ta'pʉ to' uya. 	 A on na zadzie łodzi spał na wezgłówku; i obudzili go i mówili mu: Nauczycielu! nie dbasz, że giniemy?


Auta'mo'ka'pʉ kon awonsi'kɨ i'tutɨ'! Amakooi kon winɨpai era'tɨtɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ wapiya ɨnkupʉ'pʉ kon kupʉ kon pa. Amakooi kon apai ɨyera'tɨ kon pʉra iyesi yau, ɨpiya'nokon uyepʉ mɨrɨ ipata'se' apai araan'puui kon apon amase'na. 	 Pamiętajże tedy, skądeś wypadł, a pokutuj i czyń uczynki pierwsze; a jeźli nie chcesz, przyjdę przeciwko tobie rychło, a poruszę świecznik twój z miejsca swego, jeźlibyś nie pokutował.


Paarʉ uya eikʉ'pʉ, “Esuwerʉ urɨ, Tarʉsas, Siri'siya yawon yau iyentusa' rʉ'pʉ, patawon kanan urɨ tɨ ekasiman pen yawon. Apʉne, ka'pon amʉ' sauro'kai'ya,” ta'pʉ iya. 	 A Paweł rzekł: Jamci jest człowiek Żyd Tarseóczyk, mieszczanin nie z podłego miasta w Cylicyi: przetoż proszę cię, dopuść mi mówić do ludu.


E'tane tu'ke Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Satu'si amʉ' uyepʉ ene tʉuya a'tai epa'taisiman ku'to' iya airɨ, ta'pʉ iya to' pɨ', “Ɨmɨrɨ'nokon ɨsɨ ton ɨkʉi munkɨ ton! Ɨnʉ' uya apana'tɨsa' kon ayainʉmʉ kon pa nʉye'ai'ne' ekota'man nɨto' piyapai? 	 A gdy ujrzał wiele z Faryzeuszów i Saduceuszów przychodzących do chrztu swego, rzekł im: Rodzaju jaszczurczy! któż wam pokazał, żebyście uciekali przed przyszłym gniewem?


10 kaisaron kon uya asa'ron kon tʉtonpa kon maimu etasa' a'tai, to' usakorota'pʉ. 	 A usłyszawszy to oni dziesięciu, rozgniewali się na onych dwóch braci.


Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon; Papa uya emenna' pe tanporon nɨ koneka a'tai, Ka'pon, Papa winon ereuta a'tai a'kwa tapon po, ɨmɨrɨ'nokon upɨkɨrɨ iye'sa' kon nɨrɨ ereutato' oton 12 kaisaron apono' po 12 kaisaron kon Esuwerʉ pon kon eseru aimenka pɨ'. 	 A Jezus rzekł im: Zaprawdę powiadam wam: Iż wy, którzyście mię naśladowali w odrodzeniu, gdy usiądzie Syn człowieczy na stolicy chwały swojej, usiądziecie i wy na dwunastu stolicach, sądząc dwanaście pokoleó Izraelskich.


Mɨrɨ wenai, ukan ka'pon amʉ' enno'sa' auya a'tai, inke pʉra rɨ uye'nɨ pɨ' epori'ma'pʉ. Apʉne ekama'; ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' ukɨ'masa' auya?” ta'pʉ Pi'ta uya ipɨ'. 	 Przetożem też nie zbraniając się przyszedł, wezwany będąc; pytam tedy, dlaczegoście mię wezwali?


Mɨrɨ a'tai si, Pi'ta e'pa'nʉkʉ'pʉ tiwano' pe rɨ, mɨrɨpan uya, “Tɨwɨ Papa ukota'mai kasi pe usaurokʉ pɨ'. Kʉrɨ rɨ i'tu uya pʉra man!” ta'pʉ. Mɨrɨ ta iya a'tai rɨ, kɨrɨtɨkɨ uturumʉ'pʉ. 	 Tedy się począł przeklinać i przysięgać, mówiąc: Nie znam tego człowieka; a zarazem kur zapiał.


Mɨrɨ pona ɨpiya' utɨn poken pʉra e'nɨ serɨ awonsi'kɨ, yaranta uya uwa'kʉ'sa' kon, uya'sanau'nokon iyesi. Ɨnʉ' rɨ utɨ poken pʉra miyarɨ. Mɨrɨ apai nɨrɨ serɨ ya' ɨnʉ' rɨ uyepʉ poken pʉra,’ ta'pʉ iya ipɨ'. 	 A nad to wszystko między nami i wami otchłaó wielka jest utwierdzona, aby ci, którzy chcą stąd przyjść do was, nie mogli, ani owi stamtąd przyjść do nas.


Mɨrɨ a'tai, Itepuru uya ta'pʉ ipɨ', “Ɨmɨrɨ'nokon Pari'si amʉ' uya a'sawʉ kon mɨrɨ awonsi'kɨ aparapii kon korʉka iya'poi pɨ' rɨken, e'tane iyau eke pe rɨ mentai e'nɨto' ɨri pe e'nɨto' esi ayau'nokon. 	 I rzekł Pan do niego: Teraz wy, Faryzeuszowie! to, co jest zewnątrz kubka i misy, ochędażacie, ale to, co jest wewnątrz w was, pełne jest drapiestwa i złości.


“Itepuru, tɨwɨrɨ rɨ ken si serɨ pʉreti ke ina irepapɨ'kɨ,” ta'pʉ to' uya ipɨ'. 	 Tedy mu rzekli: Panie! daj nam zawsze tego chleba.


Sises uya eikʉ'pʉ, “Ɨnʉ' rɨ serɨ tuna ensinin nʉ'pʉ e'tuna'kiripakapʉ kanan mɨrɨ, 	 Odpowiedział Jezus i rzekł jej: Każdy, kto pije tę wodę, zasię będzie pragnął;


Asa'rɨ wʉi tʉpo moro temari'masan esi'pʉ Kena po, Kiyarari airɨ. Mɨrɨ yau, Sises san esi'pʉ. 	 A dnia trzeciego było wesele w Kanie Galilejskiej, i była tam matka Jezusowa.


Main poro Epʉra'an mɨrɨ awonsi'kɨ imunkɨ amʉ' uya iku'to' pe uya tukai' usauro'nɨsa' eporo'pʉ pen non anʉnto' iya, e'tane anʉn nɨto' tʉuye'sen apurɨto' winɨ. 	 Albowiem nie przez zakon się stała obietnica Abrahamowi albo nasieniu jego, aby był dziedzicem świata, ale przez sprawiedliwość wiary.


Mɨrɨ a'tai nin si ama'nomi'si iwa ton enupa to' uya mɨrɨ tʉtaan'pʉ kon mɨrɨ awonsi'kɨ tʉmunkɨ kon i'nʉnkanin nan pe, 	 Aby młodych paó rozumu uczyły, jakoby mężów swoich i dziatki miłować miały,


“Itepuru, ɨnʉ' pʉra rɨ man,” ta'pʉ iya. “Urɨ uya rɨ nɨrɨ si ɨri ta pe ɨyeno'mato' pʉra man. Enta si, makoi yau ɨuko'manto' tʉnonkai',” ta'pʉ iya. 	 A ona niewiasta rzekła: Żaden, Panie! A Jezus jej rzekł: Ani ja ciebie potępiam; idźże, a już więcej nie grzesz.


Serɨ e'kupʉ'pʉ isaurokʉ'pʉ a'ku'tɨnin pe: “Tikin nɨ rɨ urepa'pʉ auya ton tonpa ano'masa' uya pʉra man,” ta'pʉ iya rʉ'pʉ. 	 Aby się wypełniły słowa, które był powiedział: Nie straciłem żadnego z tych, któreś mi dał.


mɨrɨpan kon ennoko'pʉ iya Itepuru piya' ekama'pose'na, “Ɨmɨrɨ rɨ pe' kʉrɨ rɨ tʉuye'ton ta'pʉ rʉ'pʉ ipɨ', tʉron nɨ rɨ katɨ uyepʉ enupɨkɨrɨ ina e'to' nai?” tukai'. 	 Posłał je do Jezusa, mówiąc: Tyżeś jest ten, który ma przyjść, czyli inszego czekać mamy?


Mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' uya rɨ ayarɨ pe iyesi yau ko'tʉ ta' ɨ'rɨ wenai rɨ, mɨrɨpan uya ɨpon mo'ka pe iyesi yau itepe'pʉ pe, tɨwɨ ipʉro'pon pokon pe ɨpon mo'kai. 	 I temu, który się z tobą chce prawować, a suknię twoję wziąć, puść mu i płaszcz;


Main e'tʉrʉ'pʉ Mosi' poro, e'tane wakʉ nonkasa' mɨrɨ awonsi'kɨ i'napairon uyee'pʉ Sises Kʉrai poro. 	 Albowiem zakon przez Mojżesza jest dany, a łaska i prawda przez Jezusa Chrystusa stała się.


Mɨrɨ a'tai, Paire' uya ta'pʉ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' pɨ', “Ɨ'rɨ rɨ pʉse rɨ wɨto' ipɨkɨrɨ eposa' uya pʉra man,” ta'pʉ iya. 	 I rzekł Piłat do przedniejszych kapłanów i do ludu: Żadnej winy nie znajduję w tym człowieku.


“Mɨrɨ tʉpo, ekama'po'pʉ uya, ‘Ɨnʉ' ɨmɨrɨ, uyepuru?’ ta'pʉ uya. “‘Urɨ kʉrɨ rɨ Sises, mʉponi'simayai'ne',’ tukai' Itepuru uya umaimu eikʉ'pʉ. 	 A jam rzekł: Ktoś jest, Panie? A on rzekł: Jam jest Jezus, którego ty prześladujesz.


Wa'ka man yʉi amʉ' mi' airɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon yʉi amʉ' tepetasen pen a'tɨto' oton nɨ mɨrɨ, mɨrɨpan eno'ma apo' ya',” ta'pʉ Isaan uya. 	 A już siekiera do korzenia drzew przyłożona jest; przetoż każde drzewo, które nie przynosi owocu dobrego, bywa wycięte i w ogieó wrzucone.


Inke pʉra, tʉkanwa kon mɨrɨ awonsi'kɨ tʉkʉipʉnʉ kon tʉnɨnse to' utɨ'pʉ ipɨkɨrɨ. 	 A oni wnetże opuściwszy łódź i ojca swego, poszli za nim.


Uri'sami'si amʉ' utɨ'pʉ Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ itonpa ton piya' to'ken nɨ tʉpana'tɨ'pʉ kon ekamase'na to' pɨ'. 	 A Jezus, gdy zmartwychwstał raniuczko pierwszego dnia po sabacie, ukazał się naprzód Maryi Magdalenie, z której był wygnał siedm dyjabłów.


“Ɨpɨ'nokon ekama uya serɨ; moro rɨ iyesi serɨ yau eke pe te'sen Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' entaino. 	 Ale mówię wam, iż tu większy jest niż kościół.


Inserʉ amʉ' nɨrɨ kanan, eke pe te'to' kon yau enkurunpaino kon pen e'tane tʉpata'se' kon nonkanin nʉ'san pɨ' ɨyemiya'pontɨ uya 'nokon—pʉsamoro ku'sa' iya ewarupɨ yau a'sisa' pe inke rɨ eseru wannɨ aimenkato' Weyu pona rɨ. 	 Także Aniołów, którzy nie zachowali pierwszego stanu swego, ale opuścili mieszkanie swoje, na sąd dnia wielkiego związkami wiecznemi pod chmurą zachował.


Mɨrɨ a'tai, Sises piya' ipoitorʉ ton uyee'pʉ ama'ai, mɨrɨpan kon uya ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' ina uya enpa'ka pʉra iyesi?” ta'pʉ to' uya. 	 Tedy przystąpiwszy uczniowie do Jezusa osobno, rzekli mu: Czemużeśmy go my wygnać nie mogli?


Mɨrɨ a'tai, Paire' uya ekama'po'pʉ, “Eta auya pʉra pe' iyesi ɨri pe to' usaurokʉ ɨpɨ'?” ta'pʉ iya. 	 Tedy mu rzekł Piłat: Nie słyszyszże jako wiele przeciwko tobie świadczą?


Tu'ke rɨ pata wannɨ man ukʉipʉnʉ iwʉ' tau; sekamai'no mɨrɨ pe pʉra iyesi yau. Mɨrɨ ya' utɨ serɨ apata'se' kon oton konekai'. 	 W domu Ojca mego wiele jest mieszkania; a jeźli nie, wżdybymci wam powiedział.


E'tane Esuwerʉ amʉ' e'sara'tɨ a'tai ɨri pe, ipa'nʉkʉ pe Paarʉ pɨ' usauro'nɨ pɨ', Paarʉ uya tʉpon tɨutɨ'pʉ, Papa uya to' nonkasa' ekamanin pe. “Ɨiwano' kon pe rɨ aumakoita kon ɨmʉnʉ kon utɨ emapu'tɨ auya'nokon ke, urɨ iwano' pe pʉra iye'to' oton Papa uya ɨponi'sima kon a'tai. Serɨ apai utɨto' oton Esuwerʉ amʉ' pen piya',” ta'pʉ iya. 	 Lecz gdy się oni sprzeciwiali i bluźnili, otrząsnąwszy proch z szat, rzekł do nich: Krew wasza na głowę waszę; jam jest czysty, od tego czasu pójdę do pogan.


Karimeru amʉ' pa'simanin nan esi'pʉ ewarupɨ nau itʉi po tikʉn kon pa'sima pɨ'. 	 A byli pasterze w onej krainie w polu nocujący i straż nocną trzymający nad stadem swojem.


To' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ rɨ kanan, tʉpon kon mo'kapɨtʉ'pʉ to' uya, non ma'kɨrɨ'pʉ to' uya ka'ta'. 	 A gdy oni wołali i miotali szaty, i ciskali proch na powietrze,


Tʉpataron kon uya tʉpataron kon nɨ nɨrɨ ewa'nomato' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ esa' wannɨ pe rɨ te'san uya esa' wannɨ pe te'san nɨ nɨrɨ ewa'noma. Mɨrɨ a'tai, tʉrʉ'pʉnʉ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ iwankan e'to' oton mɨrɨ pata kaisa rɨ. Serɨ ton si esi mɨrɨ e'tinkan e'sara'tɨ pe. 	 Albowiem powstanie naród przeciwko narodowi, i królestwo przeciwko królestwu, i będą miejscami trzęsienia ziemi, i będą głody i zamieszania.


to' wei'tɨnin pe kamo ewarupɨ yau tʉuko'mansan uma'tan nɨto' pɨ' tenari'nʉnsan. Uyanin kon pe usewankaman nɨto' pen e'ma tawɨrɨ,” ta'pʉ Sakaraya uya tʉmu pɨ'. 	 Aby się ukazał siedzącym w ciemności i w cieniu śmierci ku wyprostowaniu nóg naszych na drogę pokoju.


Mɨrɨpan kon utɨ'pʉ umɨ ya' e'tʉrawasomase'na. “Non esa' kanan utɨkaa'pʉ kʉrʉpo'po pɨ' e'nɨto' pata'se' ya' 12 a'kʉra' a'tai, mɨrɨ awonsi'kɨ 3 a'kʉra' kanan ka'pon amʉ' anʉnse'na to' e'tʉrawasomato' pe tʉmainarʉ yau. 	 A oni poszli. Zasię wyszedłszy o szóstej i dziewiątej godzinie, także uczynił.


Anpisin pe ka'pon amʉ' epirikʉ koro'tau, Sises uya ta'pʉ, “Ɨri ton nɨ serɨ a'taino kon! Eke Papa tʉrawasooi i'tuto' ipɨkɨrɨ ekama'ponin nan e'tane, ikupʉ uya pen. Isona pɨ', i'tuto' ipɨkɨrɨ rʉ'pʉ rɨken kupʉ uya. 	 A gdy się lud gromadził, począł mówić: Rodzaj ten rodzaj zły jest; znamienia szuka, ale mu znamię nie będzie dane, tylko ono znamię Jonasza proroka.


“Tʉron nɨ uya ta'pʉ, ‘Serɨ pe kuru 5 kaisa rɨ asa'rɨ'ne i'mʉkansa' kon paka amʉ' waraino kon ennasa' uya man, mɨrɨpan kon i'tuse'na utɨ serɨ. Ɨri pe mɨrɨ pɨ' ke'kupʉi.’ 	 A drugi rzekł: Kupiłem pięć jarzm wołów, i idę, abym ich doświadczył: proszę cię, miej mię za wymówionego.


Tikin nɨ suntaaka pata'pʉ pe, ipoitorʉ ton kanan esi'pʉ ɨutɨ tau, Tamas nin si esi'pʉ mɨrɨ to' piyau. Mʉra'ta rɨ uta'kosa' e'tane, Sises uyee'pʉ to' koro'ta' e'soto'kai', mɨrɨpan uya ta'pʉ, “Miyarɨ'nokon!” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 A po ośmiu dniach byli zasię uczniowie jego w domu, i Tomasz z nimi. I przyszedł Jezus, gdy były drzwi zamknięte, a stanął w pośrodku nich, i rzekł: Pokój wam!


To' utɨ koro'tau Surusiran pona, Sises to' rawɨrɨ, ipoitorʉ ton usewansiukasa' esi'pʉ, to' pɨkɨrɨ te'san enari'nʉntane. Sises uya kanan tʉpoitorʉ ton pantaka'pʉ, mɨrɨpan uya tʉpɨ' te'ku'ton ekama'pʉ to' pɨ'. 	 I byli w drodze, wstępując do Jeruzalemu; a Jezus szedł przed nimi, i zdumiewali się, a idąc za nim, bali się. A on wziąwszy zasię z sobą onych dwanaście, począł im powiadać, co nań przyjść miało,


“Kʉrɨ rɨ urɨ, ukayai'ne ko,” ta'pʉ Sises uya. “Uwarinpa auya'nokon pe iyesi yau, tɨwɨ pʉsamoro ka'pon amʉ' nʉtɨi,” ta'pʉ iya. 	 Odpowiedział Jezus: Powiedziałem wam, żem ja jest; jeźli tedy mię szukacie, dopuśćcież tym odejść;


Tanporon kon Ron pon kon enakan Papa ni'nʉnkanʉ ton mɨrɨ awonsi'kɨ ikɨ'masa' kon wakʉ ton pe to' e'to' pe: Wakʉ nonkasa' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusewankamai' pʉra ɨwe'to' kon Papa, ukʉipʉnʉ kon mɨrɨ awonsi'kɨ Itepuru Sises Kʉrai winon nesii ɨyenakan kon pe. 	 Wszystkim, którzy jesteście w Rzymie, umiłowanym Bożym, powołanym świętym, łaska niech będzie wam i pokój od Boga, Ojca naszego, i od Pana Jezusa Chrystusa.


Kane, tanporo serɨ ton yau'ne e'nɨ'nokon entakanin nan entai kuru rɨ, kʉrɨ ui'nʉnkanin kon poro. 	 Ale w tem wszystkiem przezwyciężamy przez tego, który nas umiłował.


Eposa' tʉuya a'tai, tʉtonpa ton kɨ'ma iya, mɨrɨpan uya ta to' pɨ', ‘Epori'manpai'nokon, itano'masa' rʉ'pʉ upʉrataai eposa' uya man!’ 	 A znalazłszy, zwołuje przyjaciółek i sąsiadek, mówiąc: Radujcie się ze mną; albowiem znalazłam grosz, którym była straciła.


Pʉsamoro si enna'po'pʉ tʉron kon pɨ' ekamase'na, e'tane to' apurɨ to' uya pʉra rɨ iyesi'pʉ. 	 A ci szedłszy opowiedzieli drugim; i tym nie uwierzyli.


Mɨrɨ a'tai, Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan tonpa ton utɨ'pʉ Sises piya' Surusiran poi, mɨrɨpan kon uya, 	 Tedy przystąpili do Jezusa z Jeruzalemu nauczeni w Piśmie i Faryzeuszowie, mówiąc:


E'tane sa'ne, Kʉrai uye'sa' a'tai, ɨnʉ' uya rɨ mɨrɨ winon tukai' i'tuto' pʉra rɨ nin iyesi. E'tane i'tu'nokon mɨrɨ winon pe tukai',” ta'pʉ to' uya. 	 Ale o tym wiemy, skąd jest: ale gdy Chrystus przyjdzie, nikt nie będzie wiedział, skąd by był.


Wakʉ pe te'ku'san! I'tu auya'nokon non mɨrɨ awonsi'kɨ ka' winɨ rɨ ɨ'rɨ rɨ enpoikanin pe ɨwesi kon. Ɨ'rɨ pe ken si iyesi pɨ' serɨ pe iweyu na'ne' enpoika i'tu auya'nokon pʉra iyesi? 	 Obłudnicy! postawę nieba i ziemi rozeznawać umiecie, a tego czasu jakoż nie poznawacie?


Ɨnʉ' rɨ esi a'tai main etanin pe e'tane iku'nin pe pʉra, kʉrɨ rɨ esi mɨrɨ ka'pon, wanamari ya' temʉ' ennin kasa, 	 Albowiem jeźli kto jest słuchaczem słowa a nie czynicielem, ten podobny jest mężowi przypatrującemu się obliczu narodzenia swego we zwierciadle;


Kamoro Papa uya a'si'pɨ'nɨto' ike ke ima'kʉʉi'tɨpɨ'sa' kon to' pee'pɨ pɨ' tu'kanoro ekama'pʉ to' uya upɨ'. To' esi'pʉ 144,000 kaisa rɨ Esuwerʉ pon kon. 	 I usłyszałem liczbę popieczętowanych: sto czterdzieści i cztery tysiące jest popieczętowanych ze wszystkich pokoleó synów Izraelskich:


Ɨsɨ sɨ, ka'pon amʉ' non pon kon, apʉne pʉra ka'pon amʉ' umakoita emapu'tɨ to' uya pɨ'. Mɨrɨ warai ton nɨ e'ku'to' pe iyesi e'tane, ɨsɨ yau kʉrɨ man iye'kupʉ emapu'tɨnin. 	 Biada światu dla zgorszenia! albowiem muszą zgorszenia przyjść; wszakże biada człowiekowi onemu, przez którego przychodzi zgorszenie!


Makoi ya' ɨusewa'noma kon e'suranma yau, ɨmʉnʉ kon enno'ka'sa' auya'nokon pʉra man. 	 Jeszczeście się aż do krwi nie sprzeciwili, walcząc przeciwko grzechowi.


“Itepuru uya serɨ iweyu ton nu'tɨsa' pʉra iyesi yau, ɨnʉ' ne'nonkai'no pen nɨ. E'tane anʉnsa' kon, tʉnanʉmʉ'san pɨkɨrɨ nin ito'kena'masa' iya mɨrɨ. 	 A jeźliby Pan nie skrócił dni onych, nie byłoby żadne ciało zbawione; lecz dla wybranych, które wybrał, skrócił dni onych.


to' uya enpoika si'kɨrɨ mɨrɨ main e'to' i'se e'menukasa' to' ewan pɨ', to' ewan uya rɨ nɨrɨ ekama to' pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ to' usenuminkato' uya rɨ ipoken pʉra to' e'sa' ekama, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron nɨ a'tai ipoken to' e'sa' ta iya rɨ.) 	 Którzy ukazują skutek zakonu, napisany na sercach swych, z poświadczaniem sumienia ich i myśli wespół siebie oskarżających albo też wymawiających,


Tʉron nɨ a'tai, Esuwerʉ amʉ' ɨpʉremato' ya' ina utɨ a'tai, to' poitorʉ pe te'sen uri'san eporo'pʉ ina uya, makoi a'kwarʉ yen pe iyesi'pʉ, mɨrɨpan esi'pʉ pena rɨ te'ku'ton i'tunin pe. Itesa' pe te'san uya eke pe pʉrata eporo esi'pʉ, apʉne pʉra ka'pon amʉ' uya e'ma'pʉ to' ena' te'ku'sen ekamato' pe iya. 	 I stało się, gdyśmy szli na modlitwę, iż niektóra dzieweczka, co miała ducha wieszczego, zabieżała nam, a ta wielki zysk panom swoim przynosiła, wróżąc.


mɨrɨpan kon anʉmʉ'pʉ iya 12 kaisa rɨ. To' koneka'pʉ iya itekare ekamai' enno'sa' kon pe, tʉpiyau to' e'to' pe mɨrɨ awonsi'kɨ to' enno'to' pe tʉuya itekare ekamase'na, 	 I postanowił ich dwanaście, aby z nim byli, a iżby je wysłał kazać Ewangieliję:


Epʉra'an payan pe ɨwesi kon tukai' si'tuyai', mɨrɨ rɨ e'tane uwɨnɨ pɨ' ɨye'kamasa' kon, apʉne pʉra umaimu pata pʉra rɨ ɨwesi kon wenai ayau'nokon. 	 Wiem, żeście nasienie Abrahamowe; lecz szukacie, abyście mię zabili, iż mowa moja nie ma u was miejsca.


Uwari'sarʉ apon anʉntɨ' ɨpona'nokon, ɨusenupa kon pa upɨ', ɨsɨ pen nɨ urɨ, mɨ pe te'ku'sen pen nɨ uyewan yau, aya'kwarʉ kon umoronka'to' eporo kon pa. 	 Weźmijcie jarzmo moje na się, a uczcie się ode mnie, żem Ja cichy i pokornego serca; a znajdziecie odpocznienie duszom waszym;


Ene auya'nokon inapurɨnʉ mɨrɨ awonsi'kɨ inkupʉnʉ e'tʉrawasoma'pʉ ɨsi'kaisa rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ inkupʉnʉ uya nin si inapurɨnʉ enuka'nʉ'sa' mɨrɨ. 	 Widzisz, iż wiara spólnie robiła z uczynkami jego, a z uczynków wiara doskonała się stała.


“Ɨnʉ' rɨ ka'pon eseru kʉsaimenkatʉu, mɨrɨ a'tai ɨyeseru kon nɨ nɨrɨ aimenka pen. Ka'pon kʉseno'matʉu, mɨrɨ a'tai ɨmɨrɨ'nokon nɨ nɨrɨ eno'ma pen. Ɨsentu'matɨ', mɨrɨ a'tai ɨmɨrɨ'nokon pɨ' rɨ usentu'man. 	 Nie sądźcie, a nie bądziecie sądzeni; nie potępiajcie, a nie będziecie potępieni, a będzie wam odpuszczono.


Kʉrɨ rɨ ipoitorʉ epuru uye'to' oton wʉi a'tai itenupɨkɨrɨ iye'tane pʉra, mɨrɨ a'kʉra' iyepʉ ta tane iya pʉra rɨ, mɨrɨpan uya ipɨrʉkato' oton mɨrɨ awonsi'kɨ inonkato' iya oton apurɨnin nan pen pata'se' ya'. 	 Przyjdzie pan sługi onego dnia, którego się nie spodzieje, i godziny, której nie wie, i odłączy go, a część jego położy z niewiernymi.


Ɨ'rɨ pʉra rɨ iyekorʉkasa' pe esii'ma unkupʉnʉ kupʉ uya koro'tau Esuwerʉ amʉ' Eisa nono winon kon uya uyeporo'pʉ. To' uya uyeporo'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' tau, anpisin pʉra rɨ uya'kɨrɨ, ɨri pe rɨ e'nɨto' ku'sa' uya pʉra rɨ iyesi. To' uye'sa' nin si ɨpiya' nesii'no urɨ nʉkupʉ'pʉ ekamase'na ɨpɨ'. 	 Na tem znaleźli mię w kościele oczyszczonego (nie z ludem ani z rozruchem) niektórzy Żydowie z Azyi.


Mɨrɨ pona ina koro'tau te'san uri'sami'si amʉ' uya ina ewansiukapɨ'an ko. Awanakʉi' kuru to' utɨ'pʉ tɨ' akasa' uruwai' pe pona, e'tane itekepu pʉra iyesi'pʉ mɨrɨ yau. Mɨrɨpan kon uye'sa' uya ina pana'tɨ'pʉ inserʉ amʉ' ene'pʉ tʉuya'nokon tukai'. Mɨrɨpan kon uya, ‘Sises e'mʉ'sa'ka'pʉ man,’ ta'pʉ to' pɨ'. 	 Lecz i niewiasty niektóre z naszych przestraszyły nas, które raniuczko były u grobu;


Mɨrɨpan enna'po'pʉ to' a'kɨrɨ Nasare' pona mɨrɨ yau si to' maimu awɨrɨ iyesi'pʉ. Isan usenuminkapɨtʉ'pʉ serɨ ton pɨ' tewan yau. 	 I zstąpił z nimi, i przyszedł do Nazaretu, a był im poddany. A matka jego zachowywała wszystkie te słowa w sercu swojem.


Sises uya ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ i'se me'an?” ta'pʉ iya. Mɨrɨpan eikʉ'pʉ iya, “Pʉsamoro asa'ron kon umunkɨ amʉ' iku'kɨ to' ereutato' pe ɨyenwo'netʉ winɨ, tʉron nɨ akamisi winɨ esa' wannɨ pe ɨwe'to' yau,” ta'pʉ iya. 	 A on jej rzekł; Czegóż chcesz? Rzekła mu: Rzecz, aby siedzieli ci dwaj synowie moi, jeden po prawicy twojej a drugi po lewicy w królestwie twojem.


Utɨn pɨ' Sises e'sara'tɨ koro'tau, ka'pon eka'tunsa' uyee'pʉ, mɨrɨpan e'sekunka'pʉ irau, mɨrɨpan uya ekama'po'pʉ, “Wakʉ, Ti'sa, ɨ'rɨ kuru ku'to' uya esi tɨwɨrɨ uko'man nɨto' epoto' pe uya?” ta'pʉ iya. 	 A gdy on wychodził w drogę, przybieżał jeden, i upadłszy przed nim na kolana, pytał go: Nauczycielu dobry! cóż czynić mam, abym odziedziczył żywot wieczny?


Inke Tamaskas po Saarʉ esi koro'tau, Esuwerʉ amʉ' e'kama'pʉ iwɨnɨ pɨ'. 	 A gdy przeszło niemało dni, uradzili Żydowie między sobą, aby go zabili.


Mɨrɨ na'ne' kasa, ɨkʉipʉnʉ, Epʉn pon esi pʉsamoro aiko ton nʉ'kwɨ uyapurɨnin nan utano'ma i'se pʉra,” ta'pʉ Sises uya. 	 Tak nie jest wola Ojca waszego, który jest w niebiesiech, aby zginął jeden z tych maluczkich.


Anomʉra' a'tai, Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas esi'pʉ eke pe ɨpʉreman pɨ'. To' userenka'pʉ Papa apurɨpɨtʉ'pʉ to' uya, tʉron kon a'sisa' kon esi'pʉ to' etapɨtʉ pɨ'. 	 A o północy Paweł i Sylas modląc się, chwalili Boga pieśniami, tak że je słyszeli więźniowie.


Mɨrɨpan e'tane, ka'pon uyee'pʉ, “Apʉne entɨ', pariki'si ta' ana'si'pʉ kon amʉ' e'soto'pɨ'sa' use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' tau ka'pon amʉ' enupa pɨ',” tase'na. 	 A przyszedłszy ktoś, oznajmił im, mówiąc: Oto mężowie, któreście podali do więzienia, stoją w kościele, a uczą lud.


mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ si tikin nan ipun yau to' konekanin pe asa'rɨ rɨ marɨ Papa piya' kurusu' po terikʉ winɨ, to' usewa'nomato' mo'ka'pʉ iya. 	 I pojednał obydwóch w jednem ciele z Bogiem przez krzyż, zgładziwszy nieprzyjaźó przezeó.


Apʉne pʉra iye'menukasa': “Epori'makɨ tʉumu'tasen ye' pen uri'san, mʉre amʉ' entunʉ'nin pen; eke pe ɨkɨ'pɨ'nʉnkɨ, ɨmɨrɨ entun nɨto' pe e'tinkan nɨsa' i'tunin pen; apʉne pʉra tu'ke imunkɨ inonkasa' uri'san esi pɨ' tʉtaan'pʉ kenan entai,” tukai'. 	 Albowiem napisano: Rozwesel się niepłodna, która nie rodzisz; porwij się, a zawołaj, która nie pracujesz w porodzeniu; bo ta opuszczona wiele ma dziatek, więcej niż ta, która ma męża.


Kamoro si ka'pon amʉ' usewansiuka'pʉ mɨrɨ, mɨrɨpan kon usekama'popɨtʉ'pʉ, “Ɨ'rɨ pan si pʉse rɨ ka'pon? A'setun mɨrɨ awonsi'kɨ sipa'sipa rɨ e'to' imaimu awɨrɨ!” ta'pʉ to' uya. 	 A ludzie się dziwowali, mówiąc: Jakiż to jest ten, że mu i wiatry i morze posłuszne są?


Mɨrɨ kasa rɨ marɨ Ni'korai'tan amʉ' usenupato' ku'nin nan moro man ɨ'koro'tau'nokon. 	 Także masz i tych, którzy trzymają naukę Nikolaitów, co ja mam w nienawiści.


Sises uya ta'pʉ, “Eseru aimenkato' wenai serɨ non pona uye'sa' kamoro tenku'ne te'san uya ento' pe, mɨrɨ awonsi'kɨ kamoro ennin nan enato' pe tenku'ne,” ta'pʉ iya. 	 I rzekł mu Jezus: Na sądemci ja przyszedł na ten świat, aby ci, którzy nie widzą, widzieli, a ci, którzy widzą, aby ślepymi byli.


Mɨrɨ kasa si, ɨsi'tutɨ' ɨri yau ɨuko'manto' kon eri'sa' pe e'tane nurɨne Papa iwano' pe Kʉrai Sises yau. 	 Tak też i wy rozumiejcie, żeście wy umarłymi grzechowi, aleście żywymi Bogu w Chrystusie Jezusie, Panu naszym.


kʉrɨ rɨ winɨ umakooi kon use'masa', upɨ'nokon isentu'ma ke. 	 W którym mamy odkupienie przez krew jego, to jest odpuszczenie grzechów;


Ɨyenpai'nokon esi ɨpika'tɨto' kon pe uya iya'kwarʉ nʉtʉrʉnʉ eponin pe, pana' pe ɨku'nin kon pe— 	 Albowiem pragnę was widzieć, abym wam mógł udzielić jakiego daru duchownego ku utwierdzeniu waszemu;


E'tane nin si Saiman Pi'ta, ite'ma'pʉ pe te'sen uyee'pʉ, mɨrɨpan ewomʉ'pʉ tɨ' akasa' uruwai' pe ya'. Pon saai'pɨ'sa' kusan pe renen tato' ene'pʉ iya mɨrɨ yau, 	 Przyszedł też i Szymon Piotr, idąc za nim, i wszedł w grób, i ujrzał prześcieradła leżące,


Tikin nɨ suntaaka pata'pʉ pe, mʉre yun pi'pɨ puturʉkato' e'seposa' a'tai, to' uya ese'tɨ'pʉ Sises tukai', inserʉ nekama'pʉ ke isan umono'ta rawɨrɨ. 	 A gdy się wypełniło ośm dni, aby obrzezano ono dzieciątko, tedy imię jego nazwane jest Jezus, którem było nazwane od Anioła, pierwej niż się w żywocie poczęło.


Mɨrɨ a'tai, to' uya ito'ka'nʉkʉ'pʉ pʉrowa a'sarutanʉ'nin itisu pen nɨ pɨ' kenʉ' Sises usaurokʉ'pʉ tukai', e'tane Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Satu'si amʉ' uya enupan nɨto' pɨ' kenʉ' tukai'. 	 Tedy zrozumieli, że nie mówił, aby się strzegli kwasu chleba, ale nauki Faryzeuszów i Saduceuszów.


Pari'si amʉ' tonpa ton uyee'pʉ ipiya', mɨrɨpan kon uya i'tupɨtʉ'pʉ ekama'popɨtʉ tʉuya'nokon winɨ, “Main awɨrɨ rɨ e'nɨ pe rɨ pe' iyesi ka'pon uya tʉno'pʉ nonka a'tai?” ta'pʉ to' uya. 	 Tedy przystąpiwszy Faryzeuszowie, pytali go: Godzili się mężowi żonę opuścić? a to czynili, kusząc go.


To' utɨ'pʉ Ka'paneyan pona. Tewomʉ tʉpo, Sises uya tʉpoitorʉ ton ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ pɨ' me'sei'pɨ'tʉune' asanta tau?” ta'pʉ iya. 	 Zatem przyszedł do Kapernaum, a będąc w domu, pytał ich: O czemżeście w drodze między sobą rozmawiali?


Serɨ e'ma'pʉ ta', Epʉn po Papa ena' use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ', Ta'porin, mɨrɨ si Papa esi moro ekamanin pe te'sen uta'koka ene'pʉ uya. 	 A potemem widział, a oto otworzony był kościół przybytku świadectwa na niebie.


To' uya enno'sa' kon a'si'pʉ, mɨrɨpan kon uya to' tʉrʉ'pʉ pariki'si ta'. 	 I targnęli się rękoma na Apostoły i podali je do więzienia pospolitego.


Mɨrɨ a'tai si, ta auya, “Ipanta ton anpɨ'pʉ urɨ ke itare'na'tɨto' pe.” 	 Ale rzeczesz: Odłamane są gałęzie, abym ja był wszczepiony.


Sises uya Pi'ta eikʉ'pʉ, “7 kaisa rɨ ite'kwa pen e'tane, 70 kaisa rɨ 7 ite'kwa kuru,” ta'pʉ iya. 	 I rzekł mu Jezus: Nie mówię ci aż do siedmiu kroć, ale aż do siedmdziesiąt siedmiu kroć.


Iwan pe te'san a're'tɨsa' iya wakʉ ke, imaminkena' ton ennokoi'ma itemiyatʉ arʉ pʉra. 	 Łaknące napełnił dobremi rzeczami, a bogacze rozpuścił próżne.


Serɨ ke apana'tɨsa' uya 'nokon mɨrɨ pori' pe e'to' pe ɨpɨ'nokon mɨrɨ awonsi'kɨ pori' pe ɨwe'to' kon e'to' pe mararon pe pʉra. 	 Tomci wam powiedział, aby wesele moje w was trwało, a wesele wasze było zupełne.


makoi pɨ', apʉne pʉra ka'pon amʉ' uya uyapurɨ pʉra iyesi pɨ'; 	 Z grzechu mówię, iż nie uwierzyli we mnie;


mɨrɨ pɨ' Sises ese' pɨ' tanporon ese'mu ton e'sekunka, Epʉn yawon kon mɨrɨ awonsi'kɨ non pon kon mɨrɨ awonsi'kɨ non o'non kon, 	 Aby w imieniu Jezusowem wszelkie się kolano skłaniało, tych, którzy są na niebiesiech i tych, którzy są na ziemi, i tych, którzy są pod ziemią.


“Uyepuru,” ta'pʉ Isaan uya, “ka'pon ene'pʉ ina uya ɨyese' yau ɨri a'kwarʉ ton enpa'kapɨ'nin. Mɨrɨpan ereutanʉkʉ i'se ina esi'pʉ, apʉne pʉra utonpa kon pe pʉra iyesi pɨ',” ta'pʉ. 	 A Jan odpowiadając, rzekł: Mistrzu! widzieliśmy niektórego w imieniu twojem dyjabły wyganiającego, i zabranialiśmy mu, przeto że za tobą z nami nie chodzi.


Pu'kena' Iraisa esi a'tai, tu'kan kon itaan'pʉ ima'tasa' rʉ'san esi'pʉ Esuwerʉ po. Mɨrɨ a'tai si, ipʉra non aipʉta'pʉ osorʉwau wʉipiya entai rɨ. Iwankan pe pata tʉku'se iyesi'pʉ. 	 Aleć wam w prawdzie powiadam, że wiele wdów było za dni Elijaszowych w ludzie Izraelskim, gdy było zamknione niebo przez trzy lata i sześć miesięcy, tak iż był wielki głód po wszystkiej ziemi;


Kin pe Era' esi a'tai Isutiya po, moro Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin esi'pʉ Sakaraya itese', Apisa o'noron kon tonpa. Ino'pʉ, Resipe' itese' esi'pʉ kanan, Eran pa rʉ'pʉ pe. 	 Był za dni Heroda, króla Judzkiego, kapłan niektóry, imieniem Zacharyjasz, z przemiany Abijaszowej, a żona jego była z córek Aaronowych, której imię było Elżbieta.


Papa uya ta'pʉ uyeyaton kon enapai umo'ka kon tʉuya pɨ', tʉmaimu awɨrɨ e'nɨto' pe tenari'nʉnse pʉra. 	 Iżbyśmy mu bez bojaźni, z ręki nieprzyjaciół naszych będąc wybawieni, służyli;


Serɨ si ipona iku'nin pe te'sen ipʉ'kʉ i'tu pʉra rɨ ekama'posa' entai rɨ mɨrɨ kasa na'kɨ tato' entai rɨ, tʉmeruntɨrʉ awɨrɨ ne'tʉrawasomayai'ne' uyau'nokon, 	 A temu, który może nade wszystko uczynić daleko obficiej niżeli prosimy albo myślimy, według onej mocy, która skuteczna jest w nas;


“Nai kasa si isemo'kaka'sa' rɨ ka'pon entukapʉ kanan iyakon ite'kwa pe?” tukai' Sises ekama'po'pʉ iya. “Iyewonkapʉ poken pʉra rɨ sa'ne iyesi tʉsan ewan ya' tentuka'to' pe iyakon ite'kwa pe,” ta'pʉ iya. 	 Rzekł do niego Nikodem: Jakoż się może człowiek narodzić, będąc stary? izali powtóre może wnijść w żywot matki swojej i narodzić się?


Mɨrɨpan pokapɨtʉ'pʉ to' uya kurusu' pona. Ipon nʉ'pʉ ta'nʉkʉ'pʉ to' uya, i'tuto' ipɨ' ke te'wapiya'kapɨ'se, epopɨtʉ'pʉ to' uya. 	 A gdy go ukrzyżowali, rozdzielili szaty jego, miecąc o nie los, co by kto wziąć miał.


Sises uya ta'pʉ ka'pon iyaipʉtasa' amʉrasa' itemiyatʉ pɨ', “E'mʉ'sa'ka' tanporon kon rau,” ta'pʉ iya. 	 I rzekł onemu człowiekowi, który miał rękę uschłą: Wystąp w pośrodek.


Mʉra'ta wɨpɨtʉ pɨ' rɨ Pi'ta esi'pʉ to' uya a'kokato' pe. To' uya a'kokasa' a'tai, to' usewansiuka'pʉ ene tʉuya'nokon pɨ'. 	 Ale Piotr nie przestał kołatać; a gdy otworzyli, ujrzeli go i zdumieli się.


Isauro'tane rɨ marɨ, tu'kan kon uya rɨ apurɨto' tʉuya'nokon tʉrʉ'pʉ ipɨ'. 	 To gdy on mówił, wiele ich weó uwierzyło.


Serɨ etasa' itonpa ton uya a'tai, ikan to' utɨ'pʉ, apʉne pʉra ka'pon amʉ' uya, “Itano'masa',” ta pɨ'. 	 A gdy o tem usłyszeli jego powinni, przyszli, aby go pojmali; bo mówili, że odszedł od rozumu.


Tʉron nɨ ka'pon pona eke tʉnamasen pe tikin nan wʉi esi tʉron nɨ ton kasa pʉra; tʉron nɨ ka'pon pona tanporon nɨ wʉi esi ɨsi'kaisa rɨ. Tʉkaisarɨ'nokon tʉusenuminkato' kon awɨrɨ to' nesii i'se te'to' kon pe kuru. 	 Bo jeden różność czyni między dniem a dniem, a drugi każdy dzień za równo sądzi; każdy niech będzie dobrze upewniony w zmyśle swoim.


Ɨnʉ' nai pu'kena' mɨrɨ awonsi'kɨ ito'ka'nʉ'nin ɨ'koro'tau'nokon? Tɨwɨ nenpoikai wakʉ pe tʉuko'manto' eseru ke, mɨ pe te'ku'se pʉra tʉnkupʉnʉ ke ipu'ketʉ winɨpai tʉuye'sen. 	 Jeźli kto jest mądry i umiejętny między wami? niech pokaże dobrem obcowaniem uczynki swoje w mądrej cichości.


Mɨrɨ wenai rɨ nɨrɨ tamʉranʉ'sen pʉrata e'ma auya'nokon mɨrɨ, apʉne pʉra Papa poitorʉ pe eke ton esi pɨ', inke rɨ esa' wannɨ pe te'san pe. 	 Albowiem dla tego też podatki dajecie, gdyż są sługami Bożymi, którzy tego samego ustawicznie pilnują.


Ekama uya ɨpɨ'nokon; ɨnʉ' rɨ tʉno'pʉ nonkayai'ne', iyekumasa' pen nɨ e'tane, mɨrɨpan uya tʉron nɨ uri'san mari'ma, iyekuma pe iyesi mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Ale ja powiadam wam: Iż ktobykolwiek opuścił żonę swoję, (oprócz dla wszeteczeństwa), a inszą by pojął, cudzołoży; a kto by opuszczoną pojął, cudzołoży.


apʉne pʉra iyeri'sa' pe na'ne' emo'kasa' makoi apai. 	 Bo ktoć umarł, usprawiedliwiony jest od grzechu.


Sises ekanwaka koro'tau, ka'pon, makoi a'kwarʉ yen uya eporo'pʉ pata winɨpai. Inke pʉse rɨ uko'mamʉ'pʉ tʉpon ke pʉra, ɨutɨ tau pʉra rɨ, e'tane uruwai' yau'ne rɨken. 	 A gdy wstąpił na ziemię, zabieżał mu mąż niektóry z onego miasta, co miał dyjabły od niemałego czasu, a nie obłóczył się w szaty, i nie mieszkał w domu, tylko w grobach.


Apʉne pʉra ɨnʉ' rɨ kʉrɨ tʉuko'manto' ɨnnonkapai pʉra na'ne' uya tʉuko'manto' rɨ nonka mɨrɨ. E'tane ɨnʉ' rɨ kʉrɨ tʉuko'manto' nonkanin upɨkɨrɨ uya innonka pen nɨ mɨrɨ. 	 Albowiem ktobykolwiek chciał zachować duszę swoję, straci ją; a ktobykolwiek stracił duszę swą dla mnie, ten ją zachowa.


Usauro'nɨsa' rʉ'pʉ ton usekama'pʉ Epʉra'an pana ya' mɨrɨ awonsi'kɨ imu ena'. Itekare iye'menukasa' uya, “ɨmunkɨ amʉ',” tasa' pʉra iyesi, tu'kan kon ta e'kwa pe, e'tane, “ɨmʉre,” tasa' iya, tikin nan pɨ'; kʉrɨ rɨ si esi Kʉrai. 	 Lecz Abrahamowi uczynione są obietnice i nasieniu jego; nie mówi: I nasieniom jego, jako o wielu, ale jako o jednem: I nasieniu twemu, które jest Chrystus.


Mɨrɨpan uko'mamʉ'pʉ Resipe' piyau osorʉwau kapʉi, mɨrɨ awonsi'kɨ iyenna'po'pʉ tʉpata ya'. 	 I została z nią Maryja jakoby trzy miesiące; potem się wróciła do domu swego.


Mɨrɨ eta iya a'tai, ika'nɨ' pʉra rɨ itemʉ' ena'pʉ. Pokoi pe itɨ'pʉ, apʉne pʉra eke pe kuru itimamin esi'pʉ. 	 A on zafrasowawszy się dla tego słowa, odszedł smutny; albowiem miał wiele majętności.


Mɨrɨ a'tai, tʉron kon e'soto'pɨ'sa' usaurokʉ'pʉ kasi ye' pe rɨ ipɨ' se tukai': 	 Tedy niektórzy powstawszy, fałszywie świadczyli przeciwko niemu, mówiąc:


tʉron kon imo'katɨ' apo' apai, to' pika'tɨ pe; tʉron kon pɨ' ɨusentu'mato' kon enpoikatɨ', enari'nʉn nɨ pokon pe tʉsumai'—ɨri iteseru ton ke to' na'sikʉ'pʉ to' pon ewaruma'tɨi'ma. 	 A drugich przez postrach do zbawienia przywódźcie, z ognia ich wyrywając, mając w nienawiści i suknię, która by była od ciała pokalana.


Entɨ' ayauro'ka uya 'nokon serɨ ton pɨ' iweyu wapiya. 	 Otom wam przepowiedział.


Mɨrɨ tʉpo to' uya ipa'nʉkʉ'pʉ, “Ɨmɨrɨ esi mɨrɨ ipoitorʉ pe! Ina nin Mosi' poitorʉ ton,” tai'ma. 	 Tedy mu złorzeczyli i rzekli: Ty bądź uczniem jego; aleśmy my uczniami Mojżeszowymi.


Apʉne pʉra Papa uya, ‘Asanon kon inamatɨ',’ tasa', mɨrɨ awonsi'kɨ, ‘Ɨnʉ' rɨ tʉsanon pa'nʉ'nin wɨto' pe kuru rɨ iyesi,’ tasa'. 	 Albowiem Bóg przykazał, mówiąc: Czcij ojca twego i matkę; i kto by złorzeczył ojcu albo matce, śmiercią niechaj umrze.


Kʉrɨ ama' pe iye'pɨ'sa' rʉ'pʉ kʉse'nin ama' pe mɨrɨ enta', e'tane tɨwɨ ne'tʉrawasomai, ɨ'rɨ rɨ kupʉ pɨ' nesii temiyatʉ ke, kamoro entu'ma' na'ne' nan repanin pe te'to' pe. 	 Kto kradł, niech więcej nie kradnie, ale raczej niech pracuje, robiąc rękoma, co jest dobrego, aby miał skąd udzielać potrzebującemu.


Ɨri to' eseru pɨ' usentu'mato' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ uyenu yau to' makooi ku'to' uya oton pen nɨ mɨrɨ enta',” tasa'. 	 Bo miłościw będę nieprawościom ich, a grzechów ich i nieprawości ich nie wspomnę więcej.


Tanporon kon uya imaimu eikʉ'pʉ, “Tɨwɨ ina mɨrɨ awonsi'kɨ ina munkɨ amʉ' iwano' pe imʉnʉ nesii!” ta'pʉ to' uya. 	 A odpowiadając wszystek lud, rzekł: Krew jego na nas i na dziatki nasze.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', utonpa ton, unkupʉnʉ kon kuru esi—e'tane u'naino kon umakooi kon pɨ' pen, tʉuko'mansan pe iteseru awɨrɨ pen. 	 A tak, bracia! dłużnikami jesteśmy nie ciału, abyśmy według ciała żyli.


“Anomʉra' a'tai nin si, ka'pon uya eke pe ekama'pʉ mɨrɨ, ‘Temari'masen si uye'nɨ pɨ' man! Entanʉ'tɨ' si!’ ta'pʉ iya. 	 A o północy stał się krzyk: Oto oblubieniec idzie; wynijdźcie przeciwko niemu!


I'napairon nɨ ekama uya ɨpɨ'nokon; ɨyepa'kato' oton pen nɨ tanporo ɨne'manʉ kon i'ma'ka auya'nokon pʉ'kʉ pona rɨ. 	 Zaprawdę ci powiadam: Nie wynijdziesz stamtąd, póki byś nie oddał do ostatniego pieniążka.


Wapiyaro' inserʉ utɨ'pʉ, mɨrɨpan uya ti'sawʉ yawon i'kwamʉ'pʉ non pona. Ɨri mɨrɨ awonsi'kɨ e'ne' ton ere' amʉ' epa'ka'pʉ ene ma'kʉʉi eponin nʉ'san pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ ipe ika'sa' apurɨpɨ'nin nʉ'san pɨ'. 	 I wyszedł pierwszy Anioł, a wylał czaszę swoję na ziemię; i wyrzucił się zły i szkodliwy wrzód na ludzi, którzy mieli piętno bestyi i na tych, którzy się kłaniali obrazowi jej.


“Kʉrai yau wakʉ pe ekonekan nɨto' warinpa koro'tau iyesi yau, tʉmakooi ke si usi'tun nɨto' ya' enan, makoi rɨ tʉrawasoma Kʉrai uya, ta iya pe' e'kwa pe iyesi mɨ? Kane ku! 	 A jeźli my szukając, abyśmy byli usprawiedliwieni w Chrystusie, znajdujemy się też grzesznikami, tedyć Chrystus jest sługą grzechu? Nie daj tego Boże!


Meri uya tanporo serɨ pu'tɨka'nʉkʉ pʉra iyesi'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ isenuminka'pʉ ipan pe ipɨ'. 	 Lecz Maryja zachowywała wszystkie te słowa, uważając je w sercu swojem.


Ɨnʉ' uya rɨ uyapurɨ pe iyesi a'tai, iye'menukasa' itekare nɨkayai'ne' kasa rɨ, ‘I'napaino rɨ to'panʉ'nin tuna epa'ka mɨrɨ iyapai,’” ta'pʉ iya. 	 Kto wierzy w mię, jako mówi Pismo, rzeki wody żywej popłyną z żywota jego.


Mɨrɨ wʉi a'tai, ɨ'rɨ pɨ' rɨ uyekama'po auya'nokon pen nɨ mɨrɨ. I'napairon ekama uya serɨ ɨpɨ'nokon; ukʉipʉnʉ uya rɨ ɨrepa kon uyese' yau ɨnekama'po'pʉ kon ke. 	 A dnia onego nie będziecie mnie o nic pytać. Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: O cokolwiek byście prosili Ojca w imieniu mojem, da wam.


mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' rɨ esi yau wapiyaro' e' pe e'pai, tɨwɨ nesii tanporon kon apiyo' pe. 	 A ktobykolwiek z was chciał być pierwszym, będzie sługą wszystkich.


Iseri'ko pona to' uyee'pʉ. Sises mɨrɨ awonsi'kɨ ipoitorʉ ton mɨrɨ tʉpo anpisin ton ka'pon amʉ' uya mɨrɨ eke pata nɨmɨ koro'tau, tenku'nan ka'pon, Pa'timeyas itese' ereutasa' esi'pʉ asanta ka'ta po eta'kwanʉn nɨ pɨ' (Timeyas mumu pe te'sen). 	 Tedy przyszli do Jerycha; a gdy on wychodził z Jerycha, i uczniowie jego i lud wielki, syn Tymeusza, Bartymeusz ślepy, siedział podle drogi żebrząc.


Uto'ka'nʉ'atʉi'ne' a'tai i'tuto' auya'nokon oton ukʉipʉnʉ yau esi, ɨmɨrɨ'nokon esi uyau, mɨrɨ awonsi'kɨ urɨ esi ayau'nokon. 	 W on dzień wy poznacie, żem ja jest w Ojcu moim, a wy we mnie, i ja w was.


Ɨsɨ yau me'atʉi', ɨmɨrɨ'nokon tʉuta're'tɨsan, apʉne pʉra iwan pe ɨwe'to' oton kon. Ɨsɨ yau me'atʉi', ɨmɨrɨ'nokon tʉuta'kɨrɨsan, apʉne pʉra tʉuta'kwarʉkai' aukaranto' oton kon. 	 Biada wam, którzyście nasyceni! albowiem łaknąć będziecie. Biada wam, którzy się teraz śmiejecie! bo się smucić i płakać będziecie.


Mɨrɨ awonsi'kɨ, “Iu'ma'sa' si man,” ta'pʉ iya. “Urɨ kʉrɨ rɨ Arʉ'pa mɨrɨ awonsi'kɨ Omeka, Iye'sara'tɨ mɨrɨ awonsi'kɨ Iu'matʉ. Ɨnʉ' rɨ tuna'kiri' ke na'ne' o'pa uya mɨrɨ te'masen pen nɨ tuna ke, uko'man nɨto' tuna'kwaai ke. 	 I rzekł mi: Stało się. Jam jest Alfa i Omega, początek i koniec. Ja pragnącemu dam darmo ze źródła wody żywej.


A'ko pe Papa piya' ɨsi'tɨ', a'ko pe ɨpiya'nokon iye'to' pe. Ɨyemiyatʉ kon ikumi'tɨ', tʉmakooikena' nan ka'pon amʉ', mɨrɨ awonsi'kɨ ɨyewan kon ikorʉkatɨ', ikasimanin ye' ton kuru. 	 Przybliżcie się ku Bogu, a przybliży się ku wam. Ochędóżcie ręce grzesznicy i oczyście serca, którzyście umysłu dwoistego,


mɨrɨpan asa'ron kon ena tikin nɨ ipun,’ tasa' iya. Asa'rɨ to' esi pen, e'tane tikin nɨ to' esi. 	 I będą dwoje jednem ciałem; a tak już nie są dwoje, ale jedno ciało.


Ɨnʉ' pʉra rɨ man iwaraino, i'napai rɨ ɨuko'manto' kon ennin. 	 Albowiem nie mam nikogo w umyśle jemu równego, który by się uprzejmie o rzeczy wasze starać chciał;


Serɨ ta Sises uya etasa' tʉuya'nokon a'tai, Pari'si amʉ' uya isapema'pʉ, apʉne pʉra pʉrata i'nʉnkanin nan pe tesi kon pɨ'. 	 A słuchali tego wszystkiego i Faryzeuszowie, którzy byli łakomi, i naśmiewali się z niego.


Tanporon nɨ nin si ma'tanʉkʉ'pʉ iya pata'pʉ pe, iwankan uta'mo'ka'pʉ mɨrɨ, mɨrɨ pata yau, mɨrɨpan ekota'ma'pʉ. 	 A gdy wszystko potracił, stał się głód wielki w onej krainie, a on począł niedostatek cierpieć.


“I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, iteperu euku ensito' uya oton pen ɨpokon pe 'nokon Papa e'to' esa' wannɨ pe yau emenna' pe ensi uya pʉ'kʉ pona,” ta'pʉ iya. 	 Zaprawdę powiadam wam: Iż nie będę więcej pił z rodzaju winnej macicy, aż do dnia onego, gdy go pić będę nowy w królestwie Bożem.


Mɨrɨ kasa, asa'rɨ to' esi pen, e'tane tikin nɨ. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', Papa na'sikʉ'san ɨsipona, mo'ka ka'pon uya kʉse'nin,” ta'pʉ iya. 	 A tak już nie są dwoje, ale jedno ciało; co tedy Bóg złączył, człowiek niechaj nie rozłącza.


Ɨnʉ' uya rɨ tʉuko'manto' ɨnka miyarɨ parɨ ipɨ' tʉusewankamai'? 	 I któż z was troskliwie myśląc, może przydać do wzrostu swego łokieć jeden?


Ɨuko'mansa' kon man serɨ non po eke pe rɨ ɨimamin kon tepose, mɨrɨ awonsi'kɨ ipan pe i'se ɨwe'to' kon kupʉ pɨ'. Ɨyeka'pɨ'sa' kon ɨwɨnɨ kon weyu a'taino pe. 	 Żyliście w rozkoszach na ziemi i bujaliście; wytuczyliście serca wasze jako na dzień zabijania ofiar.


To' nɨmɨ tʉpo, wʉ' pona itɨ'pʉ ɨpʉremai'. 	 A odprawiwszy je, odszedł na górę, aby się modlił.


“Tʉron nɨ rʉ'pʉ kanan ipoitorʉ uye'kaa'pʉ tase'na ipɨ', ‘Uyepuru, serɨ si ɨiwano' maina; iko'manʉ'sa' uya tonanse, pon piya'pɨ po. 	 A inszy przyszedł, mówiąc: Panie! oto grzywna twoja, którąm miał schowaną w chustce;


To' piyau esi koro'tau, to' wapu pe e'sa' man, to' pa'sima pɨ' mɨrɨ itese' urepa'pʉ auya ike ke. Ɨnʉ' rɨ utano'masa' pʉra man, kʉrɨ rɨken tʉuma'tasen ye' pe rɨ iye'ku'sa' rʉ'pʉ iye'menukasa' itekare a'ku'tɨnin pe rɨ. 	 Gdym z nimi był na świecie, jam je zachował w imieniu twojem, któreś mi dał; strzegłem ich i żaden z nich nie zginął, tylko on syn zatracenia, żeby się Pismo wypełniło.


Miyarɨ ka'tɨ' ɨyepuru kon amʉ' pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo Papa munkɨ amʉ' pɨ'. Kamoro I'tari winon kon miyarɨ nɨkayan ɨpɨ'nokon. 	 Pozdrówcie wszystkich wodzów waszych i wszystkich świętych. Pozdrawiają was bracia z Włoch.


Mɨrɨpan ekareei utɨ'pʉ siya rɨ mɨrɨ awɨro'nan awɨrɨ. 	 I rozeszła się o nim wieść na wszystkie miejsca okolicznej krainy.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', wakʉ pe uyewan kupʉ i'se te'sen urɨ Papa winɨkʉi' mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' winɨkʉi' nɨrɨ. 	 A sam się o to pilnie staram, abym zawsze miał sumienie bez obrażenia przed Bogiem i przed ludźmi.


Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “To' kʉsenno'tʉu. To' a're'tɨtɨ',” ta'pʉ iya. 	 A Jezus im rzekł: Nie potrzeba im odchodzić, dajcie wy im co jeść.


Sises poitorʉ ton uyee'pʉ ipiya', mɨrɨpan kon uya, “Mi'tuyan pe' serɨ pe kuru masaurokʉine' uya Pari'si amʉ' ɨkɨnʉnpa'pʉ?” ta'pʉ to' uya ipɨ'. 	 Tedy przystąpiwszy uczniowie jego, rzekli mu: Wiesz, iż Faryzeuszowie, usłyszawszy tę mowę, zgorszyli się?


Isan uya imaimu'tɨ'pʉ mɨrɨ ekama'pokɨ tukai', mɨrɨpan uya, “Isaan Pa'tes i'pai rʉ'pʉ ke urepakɨ serɨ yau parapi po,” ta'pʉ. 	 A ona przedtem będąc naprawiona od matki swojej, rzekła: Daj mi tu na misie głowę Jana Chrzciciela.


Mannʉ' pe e'tɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ aiko tawon pe ɨtonpa kon pɨ', ɨsentu'kena' pe ɨtonpa kon pɨ', Kʉrai yau Papa usentu'masa' ɨpɨ'nokon na'ne' kasa. 	 A bądźcie jedni przeciwko drugim dobrotliwi, miłosierni, odpuszczając sobie, jako wam Bóg w Chrystusie odpuścił.


Mɨrɨpan uya, “Sises man nurɨne. Ene'pʉ uya,” ta tane iya, to' uya apurɨ pʉra rɨ iyesi'pʉ. 	 A oni usłyszawszy, iż żyje, a iż jest widziany od niej, nie wierzyli.


Sises ekanwakasa' uya tu'ke anpisin pe ka'pon amʉ' ensa' a'tai, ipan pe rɨ to' pɨ' isentu'ma'pʉ, mɨrɨpan uya rɨ to' koro'tau takuru'ke'ne te'san epi'tɨpɨtʉ'pʉ. 	 Wyszedłszy tedy Jezus ujrzał wielki lud, i użalił się ich, a uzdrawiał chore ich.


I'tu auya'nokon pʉra pe' iyesi Papa munkɨ amʉ' uya non eseru aimenkato' oton tukai'? Non eseru si aimenkanin pe ɨwesi kon yau, mɨrɨ mʉre'pʉ rɨ ken pe' si eseru aimenka auya'nokon poken pʉra iyesi? 	 Każdego pierwszego dnia w tygodniu każdy z was niech odkłada u siebie, zbierając według tego, jako mu się powodzi, aby nie dopiero, gdy przyjdę, składania czynione były.


Iya'kwarʉ pʉnon ɨmɨrɨ'nokon! Ɨni'tupai pe' me'atʉu apurɨto' ikupʉi'ma pʉra e'nɨ esi notʉn pe? 	 Ale chceszli wiedzieć, o człowiecze marny! iż wiara bez uczynków martwa jest?


E'tane Papa winon pe iyesi a'tai, ɨnʉ' uya rɨ pʉsamoro ereutanʉkʉ pʉra rɨ iyesi. Papa ewa'noma auya'nokon pe rɨ iye'to' oton,” ta'pʉ iya. 	 Ale jeźlić jest z Boga, nie będziecie mogli tego rozerwać, byście snać i z Bogiem walczącymi nie byli znalezieni.


Kaware pon kon soisa amʉ' uya Sisariya pata eposa' a'tai, kareta mɨrɨ awonsi'kɨ Paarʉ tʉrʉ'pʉ kopʉna ena', mɨrɨpan kon enna'po'pʉ Surusiran pona. 	 Którzy przyjechawszy do Cezaryi, a oddawszy list staroście, stawili przed nim i Pawła.


Sises uya eikʉ'pʉ, “Iye'menukasa': ‘Ka'pon esi tʉuko'mansen pʉreti pɨ' rɨken pen,’ tawon,” ta'pʉ iya. 	 Ale Jezus odpowiedział mu, mówiąc: Napisano, iż nie samym chlebem żyć będzie człowiek, ale każdem słowem Bożem.


Ɨyemiyatʉ uya ɨye'makoima emapu'tɨ pe iyesi yau, a'tɨkɨ. Wakʉ iwa pe rɨ iyesi itemiyatʉ pʉra esii'ma tɨwɨrɨ rɨ uko'man nɨto' ya' ɨyepa'ka a'tai, tanporo temiyatʉ ke ekota'man nɨto' ya' ɨutɨ entai, apo' usenkʉ'to' pen nɨ ya'. 	 A jeźliby cię gorszyła ręka twoja, odetnij ją; bo lepiej jest tobie ułomnym wnijść do żywota, niżeli dwie ręce mając, iść do piekła w on ogieó nieugaszony,


‘Pena ina tamokori ton a'tai, ina uko'mamʉ pe iyesi yau, to' pika'tɨ'pʉ nesii'no pen nɨ pu'kena' amʉ' tʉ'ka pɨ',’ ta auya'nokon. 	 I mówicie: Byśmy byli za dni ojców naszych, nie bylibyśmy uczestnikami ich we krwi proroków.


Sises usaurokʉ koro'tau, ka'pon uyee'pʉ, Isairas iwʉ' tapai, mɨrɨpan uya ta'pʉ ipɨ', “Ɨyensi eri'ka'sa' man. Tɨwɨ nesii ti'sa kʉsanpokʉmai,” ta'pʉ iya. 	 A gdy on to jeszcze mówił, przyszedł niektóry od przełożonego bóżnicy, powiadając mu: Iż umarła córka twoja, nie trudź Nauczyciela.


To' uya ekama'po'pʉ, “Ma'non, ɨ'rɨ pɨ' aukaramʉ?” ta'pʉ to' uya. “To' uya uyepuru arɨ'pʉ, nai ya' rɨ nawon to' uya itʉrʉ'pʉ,” ta'pʉ iya. 	 Którzy jej rzekli: Niewiasto! czemu płaczesz? Rzekła im: Iż wzięli Pana mego, a nie wiem, gdzie go położyli.


“Tʉpana ke te'sen, tɨwɨ Ita'kwarʉ uya so'si ton auro'kayai'ne' etai. Iyakon ite'kwa pe eri'nɨto' uya kamoro entakanin nʉ'san wɨto' oton pen. 	 Kto ma uszy, niechaj słucha, co Duch mówi zborom: Kto zwycięży, nie będzie obrażony od wtórej śmierci.


Ɨnʉ' rɨ itesa' pe te'sen repa mɨrɨ miyarɨ rɨ, mɨrɨpan e'to' pe eke pe itesa' pe. Ɨnʉ' rɨ ɨ'rɨ esa' pen nɨ enapai imo'ka mɨrɨ itenawon nʉ'kwɨ rɨ. 	 Albowiem kto ma, będzie mu dano, i obfitować będzie, ale kto nie ma, i to, co ma, będzie od niego odjęto.


To' uyee'pʉ ipiya', mɨrɨpan kon uya ta'pʉ ipɨ', “Ti'sa, ina i'tu pɨ' man i'napairon ye' pe ɨwesi tukai'. Ka'pon amʉ' rɨ nensimanʉ pe pʉra ɨyeseru esi, apʉne pʉra ɨnʉ' pe rɨ to' esi pɨ' te'namasen pe pʉra ɨwesi; e'tane Papa eseru pɨ' enupan auya i'napairon awɨrɨ. Ipoken pe' iyesi Sisa ena' pʉrata tʉtʉsen e'ma a'tai, kane katɨ? 	 A tak oni przyszedłszy rzekli mu: Nauczycielu! wiemy, żeś jest prawdziwy, a nie dbasz na nikogo; albowiem nie patrzysz na osobę ludzką, ale w prawdzie drogi Bożej uczysz; godziż się dać czynsz cesarzowi, czyli nie? Mamyż go dać, czyli nie dać?


“Enta, anapurɨnʉ uya ɨyepi'tɨsa' man,” ta'pʉ Sises uya ipɨ'. Inke pʉra rɨ, ennin pe iyena'pʉ, mɨrɨpan nin si utɨ'pʉ mɨrɨ asanta tawɨrɨ Sises pɨkɨrɨ. 	 A Jezus mu rzekł: Idź, wiara twoja ciebie uzdrowiła. A zarazem przejrzał, i szedł drogą za Jezusem.


E'tane ekonekatɨ' rɨken pena rɨ ɨusewankama kon namai', nai kasa kuru si e'wapu'tɨ ta auya'nokon namai'. 	 Przetoż złóżcie to do serc waszych, abyście przed czasem nie myślili, jako byście odpowiadać mieli.


Sises uya rɨ ta'pʉ, “Tʉusenupasen esi pʉra iyesi tʉti'saai entai, mɨrɨ pe pʉra ipoitorʉ pe te'sen tesa' entai. 	 Nie jestci uczeń nad mistrza, ani sługa nad Pana swego;


Sises e'sara'tɨ'pʉ Papa uya tʉtʉrawasooi'tɨ'pʉ kupʉ pɨ', 30 e'to' airɨ rɨ iwʉipiyaai esii'ma. Isose' mumu tato' ipɨ'. Isose' esi'pʉ Irai mu pe. 	 A Jezus poczynał być jakoby w trzydziestu latach, będąc (jako mniemano,)synem Józefa, syna Helego,


To' uya eikʉ'pʉ, “Ina epuru, ennin pe e'pai ina esi,” ta'pʉ to' uya. 	 Rzekli mu: Panie! aby były otworzone oczy nasze.


Kanau anʉmʉ tʉpo, to' uya si'na' ke ewa'tɨ'pʉ kanau epotorʉ'pʉ pona. Enari'ke' to' esi'pʉ ta'muna kon Sɨritis wɨ'sɨpu pona tukai'. Kanau anin kareku nu'tɨ'pʉ to' uya, tɨnɨn pɨ' itɨto' pe. 	 Który wciągnąwszy, ratunku używali, podpasawszy okręt, a bojąc się, żeby nie wpadł na hak, spuściwszy żagle, tak płynęli.


E'nonkasa' pe rɨ esi asa'ron kon ena' Kiri' amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Kiri' amʉ' pen nɨ ena', asa'rɨ rɨ emepoke' ton mɨrɨ awonsi'kɨ emepo pʉnon kon ena'. 	 I Grekom, i grubym narodom, i mądrym, i głupim jestem dłużnikiem,


Serɨ serɨ emenna' ekonekan nɨto' iwano' umʉnʉ, tu'kan kon iwano' pe rɨ iye'kwansa' makoi ton pɨ' usentu'man nɨto' pe. 	 Albowiem to jest krew moja nowego testamentu, która się za wielu wylewa na odpuszczenie grzechów.


Apono' winɨpai kamiri' e'weuweuma'pʉ, ta'merunsen esi'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ korʉme e'toi'pɨtʉ'pʉ, mɨrɨpan apono' rau 7 kaisa rɨ raan'pu amʉ' epo'tɨ esi'pʉ. Serɨ ton si esi'pʉ 7 kaisaron Papa A'kwarʉ pe. 	 A z onej stolicy wychodziły błyskawice i gromy, i głosy, i siedm lamp ognistych gorejących przed stolicą, które są siedm duchów Bożych.


Mɨrɨ pata wekupiri ekonekasa' esi'pʉ 12 kaisaron tɨ', iyapon pe te'sen po'ne, mɨrɨpan pɨ'ne 12 kaisaron kon itekare ekamai' karimeru mʉre nennoko'san ese' ton e'menukasa' esi'pʉ. 	 A mur miasta miał gruntów dwanaście, a na nich dwanaście imion dwunastu Apostołów Barankowych.


Uye'sa' pʉra iyesi yau to' auro'kase'na, tʉmakooi ke to' esi pɨ' ɨri pe to' nesii'no pen nɨ. E'tane nin si, mɨrɨ pɨ', tʉmakooi kon wapu'tɨto' uya poken pʉra iyesi. 	 Bym był nie przyszedł, a nie mówił im, nie mieliby grzechu; lecz teraz nie mają wymówki z grzechu swego.


Epʉn pon kon soisa amʉ' utɨ esi'pʉ ipɨkɨrɨ, aimu'na' nan kaware amʉ' po'ne, aimu'nan, itoi'masa' pen epe'kena' pon renen tato' ya' tepontɨpɨ'se. 	 A wojska, które są na niebie, szły za nim na koniach białych, obleczone lnem cienkim, białym i czystym.


“Sises, Nasare' pon,” tukai' to' uya eikʉ'pʉ. “Kʉrɨ rɨ urɨ,” ta'pʉ Sises uya. (Isutas nin si eparankanin e'soto'kasa' esi'pʉ mɨrɨ to' pokon pe.) 	 Odpowiedzieli mu: Jezusa Nazareńskiego. Rzekł im Jezus: Jam jest. A stał z nimi i Judasz, który go wydawał.


Tʉron nɨ i'tuto' ipɨkɨrɨ ene'pʉ uya ka' yau, eke, a'kwarʉpɨ'nin nɨ: 7 kaisaron kon inserʉ amʉ' esi'pʉ 7 kaisaron paran amʉ' u'matʉ esanon, apʉne pʉra Papa uya kota'man nɨto' u'ma'sa' ekamanin pe iyesi'pʉ. 	 Potemem widział drugi cud na niebie wielki i dziwny, to jest siedm Aniołów mających siedm plag ostatecznych, iż przez nie skończony jest gniew Boży.


I'tunin nan pe pʉra ɨwesi kon i'se pʉra esi, utonpa ton, ekonepɨtʉ'pʉ inke rɨ ɨpiya'nokon utɨto' pe (e'tane mɨrɨ namai' uwa'kʉ'pɨ'sa' serɨ pona rɨ nin si) ɨ'koro'tau'nokon iyakʉ'pʉsa' anʉnto' pe uya, tʉron kon Papa pʉnon kon koro'tau eporo'pʉ uya kasa. 	 A nie chcę, abyście i wy wiedzieć nie mieli, bracia! żem często zamyślał pójść do was; (alem był dotąd zawściągniony), abym miał jaki pożytek i między wami, jako i między inszymi pogany.


Amʉrapɨ'nɨto' eseru nonkapai'nokon pʉra, tʉron kon nʉnonkayai'ne' kasa, e'tane utonpa kon pori'mapɨ'pai'nokon—miyarɨ parɨ apʉne pʉra Iweyu e'seporo enkapʉ auya'nokon pɨ'. 	 Nie opuszczając społecznego zgromadzenia naszego, jako niektórzy obyczaj mają, ale napominając jedni drugich, a to tem więcej, czem więcej widzicie, iż się on dzień przybliża.


24 kaisaron kon itepuru ton mɨrɨ awonsi'kɨ asakɨrɨ'nan kon ene amʉ' uta'mo'ka'pʉ Papa apurɨpɨtʉ pe, apono' po iyereutasa', mɨrɨpan kon ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ: “Amen! Areruya!” tukai'. 	 I upadli dwadzieścia i czterej starcy, i czworo zwierząt, a pokłonili się Bogu siedzącemu na stolicy, mówiąc: Amen, Halleluja!


Tanporo e'nɨ na'ne' kaisa rɨ uko'man nɨ'pʉ'nokon to' koro'tau pena a'tai, u'naino kon umakooi kon e'to' i'se kupʉ pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ i'se iye'to' mɨrɨ awonsi'kɨ isenuminkato' pɨkɨrɨ utɨn pɨ'. To' kasa rɨ, i'naino kota'man nɨto' iwano' pe e'nɨ'pʉ. 	 Między którymi i my wszyscy obcowaliśmy niekiedy w pożądliwościach ciała naszego, czyniąc to, co się podobało ciału i myślom, i byliśmy z przyrodzenia dziećmi gniewu, jako i drudzy.


Mɨrɨpan wapiya kuru wakʉ itekare usekamato' pe iyesi tanporon kon mɨ yawɨron kon pana ya'. 	 Ale u wszystkich narodów musi być przedtem kazana Ewangielija.


Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas uya so'si epuru pe te'ton kon anʉmʉ'pʉ. Tʉwɨpʉremai' mɨrɨ awonsi'kɨ tenta'nai' pʉra tʉuserumai' to' tʉrʉ'pʉ to' uya to' napurɨnʉ Itepuru ena'. 	 A gdy im przez głosy postanowili starsze w każdym zborze i modlili się z postami, poruczyli je Panu, w którego uwierzyli.


To' e'tʉrawasoma Epʉn pon ɨpʉreman nɨto' iwʉ' a'kwarʉ'pʉ tau rɨ, ikasa ipatakasa' pe te'sen. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', Mosi' panama'pʉ mɨrɨ ɨpʉreman nɨto' iwʉ' amɨ pɨ' iyekoneka koro'tau: “Menei', tanporon nɨ koneka auya, ɨyena' wʉ' po enpoika'pʉ na'ne' kasa ento' auya ipɨ' pe,” tukai'. 	 Którzy służą kształtowi i cieniowi rzeczy niebieskich, jako Mojżeszowi od Boga powiedziane było, gdy miał dokończyć przybytku: Patrzajże, (mówi), abyś uczynił wszystko według kształtu, który ci jest okazany na tej górze.


Mɨrɨ entai kuru, utonpa ton, ɨnku'ton kon pɨ' ausaurokʉ kon a'tai Epʉn kʉsesa'tʉu, mɨrɨ pe pʉra non nɨ, mɨrɨ pe pʉra ɨ'rɨ rɨ. Tɨwɨ, “Ewai',” tato' auya'nokon nesii, ewai' pe rɨ; “Kane,” tato' auya'nokon nesii, kane pe rɨ, ɨyeno'ma kon kuru nin mɨrɨ. 	 A przed wszystkiemi rzeczami, bracia moi! nie przysięgajcie ani przez niebo, ani przez ziemię, ani żadną inszą przysięgą; ale niech będzie mowa wasza: Tak, tak; i Nie, nie; abyście w obłudę nie wpadli.


Tanporon kon enta'na'pʉ ta'wetapɨ'se, mɨrɨ yau 4,000 kaisa rɨ ka'pon amʉ' esi'pʉ, mɨrɨpan ipoitorʉ ton uya ipʉ'kʉ rʉ'san iye'nonkasa' rʉ'pʉ entɨ'pʉ 7 kaisaron pa'siki'ti tʉpe'ke'ne. Sises uya nin si ka'pon amʉ' ennoko'pʉ mɨrɨ, 	 Jedli tedy i nasyceni są, i zebrali, co zbyło ułomków, siedm koszów.


“Ɨmɨrɨ'nokon 12 kaisaron kon tonpa, tʉyu kipʉ pɨ' na'ne' pʉsau ya' upokon pe. 	 Lecz on odpowiadając rzekł im: Jeden ze dwunastu, który ze mną macza w misie.


Pi'ta uya temiyatʉ ke e'pana e'tɨ' ta'pʉ to' pɨ', mɨrɨpan uya Papa inserʉʉi uya tenpa'kasa' pariki'si tapai rʉ'pʉ ekama'pʉ. “Serɨ mekamatʉi' Isens pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon ɨtonpa kon amʉ' pɨ',” ta'pʉ iya. Mɨrɨ tʉpo, tʉron nɨ pata ya' itɨ'pʉ. 	 A skinąwszy na nie ręką, aby umilknęli, rozpowiedział im, jako go Pan wywiódł z więzienia i rzekł: Oznajmijcie to Jakóbowi i braciom. A wyszedłszy, szedł na inne miejsce.


Ka'pon ipɨnnin mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon inanʉ'nin esi mɨrɨ tʉpona rɨ'ne pʉra rɨ, mɨrɨpan kon e'mato' oton esi mɨrɨ itʉrawasooi rʉ'pʉ pɨkɨrɨ rɨ. 	 Miłość nigdy nie ustaje; bo choć są proroctwa, te zniszczeją; choć języki, te ustaną; choć umiejętność, wniwecz się obróci.


Ɨuko'manto' kon Kʉrai yau uya pana' pe ɨku'sa' kon, mɨrɨ awonsi'kɨ isi'nʉnkato' uya aya'kwarʉ kon ne'sa', mɨrɨpan uya Iya'kwarʉ pokon pe ɨku'sa' kon ɨsi'nʉnkena' pe mɨrɨ awonsi'kɨ ɨsentu'kena' pe ɨtonpa kon amʉ' pokon pe. 	 Jeźli tedy macie jaką pociechę w Chrystusie, jeźli jaką uciechę miłości, jeźli jaką społeczność ducha, jeźli są jakie wnętrzności i zlitowania w was,


paiki, sapato, teke'sen, mɨrɨ awonsi'kɨ tu'ke ipona ɨpon kon kʉsatʉu aya'kɨrɨ'nokon, apʉne pʉra tʉrawaso amʉ' pe ɨwesi kon, mɨrɨ epe'pʉ rɨ eporo auya'nokon,” ta'pʉ iya. 	 Ani taistry na drogę, ani dwóch sukien, ani butów, ani laski; albowiem godzien jest robotnik żywności swojej.


Ka'pon amʉ' Ninipa pon kon e'mʉ'sa'kato' oton eseru aimenka weyu a'tai serɨ a'taino kon pokon pe to' eno'ma pe; apʉne pʉra to' era'tɨ'pʉ tʉmakooi kon apai Isona uya itekare ekama pɨ'. Serɨ pe eke Isona entaino man serɨ yau. 	 Mężowie Niniwiccy staną na sądzie z tym rodzajem i potępią go, przeto że pokutowali na kazanie Jonaszowe; a oto tu więcej, niżeli Jonasz.


E'tane ta auya'nokon, ka'pon uya tʉkʉipʉnʉ mɨrɨ pe pʉra tʉsan pɨ' ta pe iyesi yau, ‘Ɨ'rɨ rɨ ɨpika'tɨnin pe uwinɨ ɨneporonʉ pan e'tane Kapan pe man’ (Papa ena' iye'tʉka'sa' man ta e'kwa pe), 	 Ale wy mówicie: Jeźliby człowiek rzekł ojcu albo matce: Korban, (co jest dar), którykolwiek będzie ode mnie, tobie pożyteczny będzie, bez winy będzie;


Kamoro si asauro'se iyamʉrasa' kon nʉ'san uya Sises arɨ'pʉ Paire' Isutiya kopʉnaai piya'. 	 Tedy powstawszy wszystko mnóstwo ich, wiedli go do Piłata.


E'tane imi' pʉra iyesi wenai, inke pʉra kuru itano'ma. Manenpanin mɨrɨ pe pʉra kota'manin uye'sa' a'tai Main wenai, inke pʉra kuru ita'mo'ka. 	 Ale nie ma korzenia w sobie, lecz doczesny jest; a gdy przychodzi ucisk, albo prześladowanie dla słowa, wnet się gorszy.


Tʉwɨpʉrema tʉpo, iye'mʉ'sa'kasa' utɨ'pʉ tʉpoitorʉ ton piya'. To' e'nʉnpɨ'sa' eporo'pʉ iya, pokoi uya to' eketu'kasa'. 	 A wstawszy od modlitwy, przyszedł do uczniów, i znalazł je śpiące od smutku.


Asa'ron kon uri'sami'si amʉ' e'to' oton a'nai' e'pa pɨ'; tikin nɨ itanʉnto' oton, isakon e'nɨnto' oton. 	 Dwie będą mleć we młynie; jedna będzie wzięta, a druga zostawiona;


Ka'pon, Papa winon, uyee'pʉ tenta'nasen mɨrɨ awonsi'kɨ ensinin, mɨrɨpan pɨ', ‘Pʉse eke pe tenta'nasen mɨrɨ awonsi'kɨ te'taripasen, pʉrata amʉranʉ'nin nan, tʉmakooikena' nan nɨrɨ tonpa pe iyesi,’ ta'pʉ auya'nokon. 	 Przyszedł Syn człowieczy jedząc i pijąc, a mówicie: Oto człowiek obżerca i pijanica wina, przyjaciel celników i grzeszników.


Papa pe'ne to' esa'sa' iya yau, Papa maimu uyee'pʉ na'ne' ipiya' ton, Papa Maimu i'kwɨtʉ poken pʉra nɨrɨ iyesi. 	 Jeźliżeć one nazwał bogami, do których się stało słowo Boże, a nie może być Pismo skażone;


Apʉne pʉra, eke pe te'ku'san tiwano' kon pe ena mɨrɨ se pe rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ se pe te'ku'san ena mɨrɨ eke pe,” ta'pʉ iya. 	 Bo wszelki, kto się wywyższa, poniżony będzie, a kto się poniża, wywyższony będzie.


“Ɨmɨrɨ'nokon mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo rɨ Esuwerʉ amʉ' uya i'tu i'se esi i'napai rɨ kuru iyesi tukai': Pʉse rɨ si Sises ɨnwɨnɨ'pʉ kon ku'sa' Papa uya man Itepuru pe mɨrɨ awonsi'kɨ Kʉrai pe,” ta'pʉ Pi'ta uya. 	 Niechajże tedy wie zapewne wszystek dom Izraelski, że go Bóg i Panem, i Chrystusem uczynił, tego Jezusa, któregoście wy ukrzyżowali.


Mɨrɨ tʉpo, 6 pe to' ku'nin inserʉ uya tʉronpi' turunpa'pʉ. Main eta'pʉ uya korʉ pun konekasa' use'man nɨto' apon ekun retʉ poi Papa piyau te'sen winɨpai. 	 Tedy zatrąbił Anioł szósty, a słyszałem głos jeden ze czterech rogów ołtarza złotego, który jest przed oblicznością Bożą,


Ɨri kuru rɨ na'kɨ wenai to' uya ikupʉ ta'pʉ uya e'tane, mɨrɨ pe pʉra iyesi'pʉ. 	 Przeciw któremu stanąwszy ci, co nań skarżyli, żadnej winy nie przynieśli z tych, którychem się ja spodziewał.


Mɨrɨ awonsi'kɨ Wakʉ Papa A'kwarʉ kʉ'pokoitanʉ'tʉu aya'si'sa' kon na'ne' ike ɨye'mato' kon weyu pona rɨ. 	 A nie zasmucajcie Ducha Świętego Bożego, którym zapieczętowani jesteście na dzień odkupienia.


Mɨrɨ ema'sa' yau, Esuwerʉ amʉ' epuru ton mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan amʉra'pʉ Surusiran pona. 	 I stało się nazajutrz, że się zebrali przełożeni ich i starsi, i nauczeni w Piśmie w Jeruzalemie,


Itʉrʉ auya'nokon pe iyesi yau, kamoro inna'ponin nan pe te'san ena', ɨ'rɨ wakʉ eporo auya'nokon? Tʉmakooikena' nan uya itʉrʉ tʉmakooikena' nan ena' inna'po to' uya mɨ tukai'. 	 A jeźli pożyczacie tym, od których się spodziewacie odebrać, jakąż łaskę macie? albowiem i grzesznicy grzesznikom pożyczają, aby zasię tyle odebrali.


Mɨrɨ a'tai, pu'kena' Iseremaya nekama'pʉ uta'ku'tɨ'pʉ: 	 Tedy się wypełniło, co powiedziano przez Jeremijasza proroka, mówiącego:


Mɨrɨpan utɨ'pʉ tʉpata'se' ya'. Ka'pon amʉ' enupa pɨ' iye'sara'tɨ'pʉ to' usenupato' iwʉ' tau. Mɨrɨpan kon usewansiuka'pʉ. “Nai yau si tʉpu'ketʉ eporo'pʉ iya tʉusauro'to' pe mɨrɨ awonsi'kɨ tʉpana'pano eke Papa tʉrawasooi ku'nin pe te'to' pe?” ta'pʉ to' uya. 	 A przyszedłszy do ojczyzny swojej, nauczał je w bóżnicy ich, tak iż się bardzo zdumiewali i mówili: Skądże temu ta mądrość, i ta moc?


Sises ekanwa'tɨ'pʉ Saiman kanwa ya'. Mɨrɨpan uya ta'pʉ Saiman pɨ', “Akanwa a'tu'makɨ parau ku'pɨri e'pi apai,” ta'pʉ iya. Mɨrɨ apai, a'mun po te'san enupa'pʉ iya. 	 A wstąpiwszy w jedną z tych łodzi, która była Szymonowa, prosił go, aby maluczko odjechał od brzegu; a usiadłszy, uczył on lud z onej łodzi.


Ɨnʉ' rɨ uya tʉmakooi ke ui'tu? I'napai rɨ usaurokʉ pe iyesi yau, ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' uyapurɨpai pʉra ɨwesi kon? 	 Któż mię z was obwini z grzechu? Jeźliż prawdę mówię, przeczże wy mi nie wierzycie?


Mɨrɨ pe iyesi yau, apatawono ɨkɨ'manin nʉ'pʉ uya ta ɨpɨ', ‘Pʉse irepakɨ ayapon ke.’ Mɨrɨ a'tai nin si, ɨyepiyɨ'sa' ereuta mɨrɨ sepan pona rʉ'kwɨ nin si. 	 A przyszedłszy ten, który ciebie i onego wezwał, rzekłby tobie: Daj temu miejsce: a tedy byś ze wstydem począł siedzieć na pośledniem miejscu.


Enno'sa' kon utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' Konsʉrʉʉi ton piyapai. Pori' pe to' esi'pʉ, apʉne pʉra Papa pona wakʉ pe rɨ iyesi pɨ' to' ekota'ma Sises ese' wenai. 	 A tak oni szli od obliczności onej rady, radując się, iż się stali godnymi odnosić zelżywość dla imienia Jezusowego.


E'tane ipʉra man serɨ yau. Iye'mʉ'sa'ka'pʉ ta'pʉ tʉuya kasa rɨ. Apʉne, ipata'pʉ entanʉ'tɨ'. 	 Nie maszci go tu; albowiem powstał, jako powiedział; chodźcie, oglądajcie miejsce, gdzie leżał Pan.


Isens, Papa mɨrɨ awonsi'kɨ Itepuru Sises Kʉrai poitorʉ winɨpaino, 12 kaisaron kon iko' amʉ' tʉpataron kon koro'tawɨrɨ iye'ta'nʉ'sa' kon enakan: Miyarɨ'nokon. 	 Jakób, sługa Boży i Pana Jezusa Chrystusa, dwunastu pokoleniom, które są w rozproszeniu, zdrowia życzy.


Utʉrawasooi pe pe' iyesi so'si tawon kon pen eseru aimenkato' pe uya? Kamoro pe' so'si tawon kon eseru aimenkato' auya pe pʉra iyesi? 	 A ponieważ się o Chrystusie każe, iż z martwych wzbudzony jest, jakoż mówią niektórzy między wami, iż zmartwychwstania nie masz?


Pʉre'po'si a'tai rɨ, mɨrɨ ema'sa' yau, pata eporo to' uya koro'tau, Pi'ta enuku'pʉ ai'tou pan ɨutɨ nakapu pona ɨpʉremai'. 	 A nazajutrz, gdy byli w drodze, a przybliżali się do miasta, wstąpił Piotr na dach, aby się modlił około godziny szóstej.


Kin poitorʉ uya, “Itepuru, uya'kɨrɨ utɨnpai umʉre erikʉ rawɨrɨ,” ta'pʉ ipɨ'. 	 Rzekł mu on królewski dworzanin: Panie! zstąp pierwej niż umrze dziecię moje.


E'tane tanporo rɨ serɨ e'ku'sa' pu'kena' amʉ' nʉmenuka'pʉ uta'ku'tɨto' pe,” ta'pʉ iya. Mɨrɨ a'tai si, tanporo ipoitorʉ ton uya inonka'pʉ, mɨrɨpan kon ainʉmʉ'pʉ. 	 Aleć się to wszystko stało, aby się wypełniły Pisma prorockie. Tedy uczniowie jego wszyscy opuściwszy go, uciekli.


E'tane Sises uya to' usenuminkato' i'tu'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ itemiyatʉ yaipʉtasa' amʉrasa' pɨ', “E'mʉ'sa'ka' tanporon kon rau,” ta'pʉ. Mɨrɨpan e'mʉ'sa'kasa' e'soto'ka'pʉ to' rau. 	 Ale on wiedział myśli ich, i rzekł człowiekowi, który miał rękę uschłą: Wstań a staó pośrodku. A on wstawszy, stanął.


Paire' uya ento' ipɨ' menukasa' esi'pʉ, mɨrɨpan tʉsa' iya esi'pʉ kurusu' pɨ', sises, nasare' pon esuwerʉ amʉ' kin, tawon. 	 Napisał też Piłat i napis, i postawił nad krzyżem; a było napisane: Jezus Nazareński, król żydowski.


E'tane rɨ Tai'tas, uya'kɨrɨ iye'sa' rʉ'pʉ a'kwarʉka'pʉ pen nɨ tʉyun pi'pɨ puturʉkato' pe iya, Kiri' pe rɨ iye'tane. 	 Ale ani Tytus, który ze mną był, będąc Grekiem, nie był przymuszony obrzezać się,


Pata emakʉ rawɨrɨ rɨ, tanporo to' enta'nato' pe ta'pʉ Paarʉ uya. “14 kaisa rɨ wʉi ɨwe'sa' kon sa'man yau tenta'nai' pʉra,” ta'pʉ Paarʉ uya. 	 A między tem niż się rozedniało, napominał Paweł wszystkie, aby pokarm przyjęli, mówiąc: Dziś temu czternasty dzień, jako czekając trwacie bez pokarmu, nic nie jedząc.


Mɨrɨ a'tai, to' usakorota'pʉ se kasa iyesi pɨ', asa'ron kon enno'sa' kon uya ka'pon amʉ' enupa esi'pʉ Sises e'mʉ'sa'ka'pʉ pɨ' teri'sa' apai. Serɨ enta', iyeri'sa' kon e'mʉ'sa'ka ekamanin pe. 	 Obrażając się, iż uczyli lud, a opowiadali w Jezusie powstanie od umarłych.


Mɨrɨ koro'tau, anpisin pe ka'pon amʉ' amʉra'pʉ. Tu'ke ka'pon amʉ' esi'pʉ, tʉtonpa kon nɨ tʉwasa'pɨ'se. Wapiya tʉpoitorʉ ton auro'kapɨ' Sises e'sara'tɨ'pʉ: “Te'mainanpai' e'tɨ', Pari'si amʉ' uya pʉrowa a'sarutanʉ'to' ike namai', wakʉ pe to' e'ku'to'. 	 Między tem, gdy się zgromadziło wiele tysięcy ludu, tak iż jedni po drugich deptali, począł mówić do uczniów swoich. Naprzód strzeżcie się kwasu Faryzejskiego, który jest obłuda.


Pʉse rɨ si umʉre ima'tasa' kasa, iye'sa' rʉ'pʉ e'mʉ'sa'kasa' pe rɨ upona iyesi pɨ'. Itano'masa' rʉ'pʉ e'seposa',’ ta'pʉ iya to' pɨ'. Mɨrɨpan kon e'sara'tɨ'pʉ enta'nan pɨ'. 	 Albowiem ten syn mój umarł był, a zasię ożył; zginął był, i znaleziony jest; i poczęli się weselić.


Apʉne pʉra enku'tɨnin nan kʉrai amʉ', enku'tɨnin nan pu'kena' amʉ' usenpoikato' oton, mɨrɨpan kon uya i'tuto' ipɨ' ton mɨrɨ awonsi'kɨ eke Papa tʉrawasooi ton ku'to' oton anʉnsa' kon enku'tɨ pe, ikupʉ tʉuya'nokon poken iyesi yau. 	 Boć powstaną fałszywi Chrystusowie, i fałszywi prorocy, i będą czynić znamiona i cuda ku zwiedzeniu, by można, i wybranych.


Mɨrɨ wenai wapiyaro' ekonekan nɨto' e'kupʉ pʉra iye'pɨtʉ'pʉ mɨrɨ mʉn e'kwansa' pʉra iye'tane. 	 Skąd ani on pierwszy testament bez krwi nie był poświęcony.


Ɨ'rɨ pe ken si kʉrɨ nai, ikʉipʉnʉ nanʉmʉ'pʉ tiwano' pe kuru, mɨrɨpan enno'sa' iya orʉ pona? Ɨ'rɨto' pe ken ɨri pe isapema pe tʉusauro'sen ta auya'nokon, ‘Papa Mumu urɨ,’ ta uya pɨ'? 	 A mnie, którego Ojciec poświęcił i posłał na świat, wy mówicie: Bluźnisz, żem rzekł: Jestem Synem Bożym?


Use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton uya pʉrata pun amuku'pʉ, mɨrɨpan kon uya ta'pʉ, “Main, Mosi' winon nɨ pʉremekʉ pe iyesi mɨrɨ inonkasa' a'tai pʉrata yen ya', apʉne pʉra mʉn epe'pʉ pe iyesi ke,” ta'pʉ to' uya. 	 Ale przedniejsi kapłani wziąwszy one srebrniki, mówili: Nie godzi się ich kłaść do skarbu kościelnego, gdyż zapłata jest krwi.


Mɨrɨ a'tai, Sises usaurokʉ'pʉ eke pe, “Ka'pon uya uyapurɨ a'tai, urɨ rɨken apurɨ iya pe iyesi pen, e'tane kʉrɨ uyenno'nin nʉ'pʉ. 	 I wołał Jezus, a mówił: Kto wierzy w mię, nie w mię wierzy, ale w onego, który mię posłał.


Emennʉ'pʉ po iwa rɨ, Sises enna'po'pʉ Ka'paneyan pona. Mɨrɨ a'tai, tʉpata'se' ya' iyenna'posa' man tawon useta'pʉ. 	 A zasię przyszedł po kilku dniach do Kapernaum, i usłyszano, że jest w domu.


Tu'ke kuru Esuwerʉ amʉ' uya itekare apurɨ'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ eke ton Kiri' pasi ton mɨrɨ awonsi'kɨ warawoti'si amʉ' uya nɨrɨ apurɨ'pʉ. 	 Przetoż wiele ich z nich uwierzyło, i Greckich niewiast uczciwych, i mężów niemało.


Ɨpika'tɨ uya mɨrɨ ɨtonpa ton Esuwerʉ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' pen namai'. Ɨyennoko uya to' piya' 	 Wyrywając cię od tego ludu i od pogan, do których cię teraz posyłam,


Mɨrɨpan pɨ' panton ekama'pʉ iya se tawon: “Ka'pon eke ton mʉre pe iyentusa' rʉ'pʉ utɨ'pʉ ɨnnon nɨ pata ya' kin pe tanʉnto' pe mɨrɨ awonsi'kɨ tenna'poto' pe. 	 Rzekł tedy: Niektóry człowiek rodu zacnego jechał w daleką krainę, aby sobie wziął królestwo, i zasię się wrócił.


Sises uya tu'ke rɨ eke Papa tʉrawasooi ti'tuto' ipɨkɨrɨ kupʉ'pʉ tʉpoitorʉ ton uya entane, e'tane serɨ kareta pɨ' iye'menukasa' pʉra iyesi. 	 Wieleć i innych cudów uczynił Jezus przed oczyma uczniów swoich, które nie są napisane w tych księgach.


e'tane enari'nʉn nɨto' rɨken eseru aimenkato' e'seporo pɨ', ɨsɨ rɨ apo', Papa eyaton non po'tɨ ton. 	 Ale straszliwe niejakie oczekiwanie sądu i zapalenie ognia, który pożreć ma przeciwników.


Sises uya to' entakanoma'pʉ, “I'napairɨ rɨ Iraisa uye'to' oton ta to' uya, tanporon nɨ konekai' iyesi'pʉ ya'. 	 A Jezus odpowiadając, rzekł im: Elijaszci pierwej przyjdzie i naprawi wszystko;


Mɨrɨ wʉi yau rɨ, Satu'si amʉ', eri'nɨ tʉpo e'mʉ'sa'kan pʉra iyesi tawon nan uyee'pʉ Sises piya' ekama'pose'na. 	 Dnia onego przyszli do niego Saduceuszowie, którzy mówią, iż nie masz zmartwychwstania, i pytali go,


Sises ekareei ekama'pʉ ka'pon amʉ' uya mɨ awɨrɨ rɨ Isutiya poro, mɨrɨ awonsi'kɨ iwoino' nan pata awɨrɨ'ne. 	 I rozeszła się o nim ta wieść po wszystkiej Judzkiej ziemi, i po wszystkiej okolicznej krainie.


“I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon; pʉse rɨ entu'manin nʉ'kwɨ itaan'pʉ ima'tasa' rʉ'pʉ uya itʉsa' eke pe tanporon kon nʉtʉrʉ'pʉ entai rɨ. 	 I rzekł: Prawdziwieć wam powiadam, żeć ta uboga wdowa więcej niż ci wszyscy wrzuciła.


To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ a'tai, iteseru esi'pʉ Paire' uya tikin nɨ a'sisa' pe te'sen nonkato' pe iyesi Esuwerʉ amʉ' iwano' pe.] 	 A musiał im Piłat wypuszczać jednego na święto.


Parau ku'pɨri e'pi po, asa'rɨ kanau ene'pʉ iya, moro' a'sinin nan kanwa'pʉ. Moro' a'sinin nʉ'san uya tʉpunwerʉ kon korʉkapɨtʉ esi'pʉ. 	 I ujrzał dwie łodzi stojące przy jeziorze; ale rybitwi wyszedłszy z nich, płukali sieci.


ka'pon amʉ' uya ɨyereutanʉkʉ kon pʉra iyesi yau, a'ta kon mʉtɨutɨpɨ'tʉi' to' pata nɨmɨ auya'nokon a'tai, Papa uya to' kota'mato' oton ekamanin pe,” ta'pʉ iya. 	 A którzybykolwiek was nie przyjęli, wychodząc z miasta onego, i proch z nóg waszych otrząśnijcie na świadectwo przeciwko nim.


Mɨrɨ kasa ɨwesi kon mɨrɨ: Ɨupokoita kon weyu si serɨ, e'tane ɨyento' uya 'nokon oton; mɨrɨ a'tai, ɨyepori'ma kon mɨrɨ, ɨnʉ' uya rɨ pori' pe ɨwe'to' kon mo'kato' oton pen. 	 I wy teraz smutek macie; ale zasię ujrzę was, a będzie się radowało serce wasze, a radości waszej nikt nie odejmie od was.


E'tane nin si serɨ Papa uya ka'pon amʉ' anʉnto' ipokenan pe usi'tusa', main piyapai, main, Mosi' winon mɨrɨ awonsi'kɨ Pu'kena' amʉ' nekamayai'ne'. 	 Lecz teraz bez zakonu sprawiedliwość Boża objawiona jest, mająca świadectwo z zakonu i z proroków;


8 pe mɨrɨ pe pʉra 10 kaisarɨ wʉi Surusiran po tesi kon tʉpo, Pesʉ'tas utɨ'pʉ Sisariya pona, mɨrɨpan a'kɨrɨ Esuwerʉ amʉ' utɨ'pʉ. Iyema'sa' yau, Pesʉ'tas ereuta'pʉ aimenkan apon pona, mɨrɨpan uya Paarʉ ne'to' pe to' uya ekama'po'pʉ ekama'popɨ'to' pe tʉuya. 	 A zamieszkawszy u nich nie więcej tylko dziesięć dni, jechał do Cezaryi, a nazajutrz usiadłszy na sądzie, kazał Pawła przywieść.


Mɨrɨ ema'sa' yau, Mosi' uya asa'ron kon Esuwerʉ pon kon epanta'ma ene'pʉ, to' epanta'ma ereutanʉkʉ i'se iyesi'pʉ. Ta'pʉ iya to' pɨ', ‘Warawo' amʉ' ɨsitonpa pe ɨwesi kon mɨrɨ. Ɨtonpa kʉ'wɨpɨtʉi,’ ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 A nazajutrz pokazał się im, gdy się z sobą bili i prowadził je do pokoju, mówiąc: Mężowie! bracia jesteście sobie; przeczże się społem krzywdzicie?


Mɨrɨ yau, a'ko pe iye'soto'pɨ'sa' kon tonpa uya tʉsuparaai mo'ka'pʉ, mɨrɨpan uya use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru poitorʉ pana a'tɨ'pʉ. 	 A jeden z tych, co tam stali, dobywszy miecza, uderzył sługę najwyższego kapłana, i uciął mu ucho.


Ina pɨ' ekamakɨ; ɨ'rɨ ta auya se pɨ'; ipoken pe' iyesi Sisa ena' pʉrata tʉtʉsen e'ma a'tai, kane katɨ?” ta'pʉ to' uya. 	 Przetoż powiedz nam, co ci się zda? Godzili się dać czynsz cesarzowi, czyli nie?


“Iya'tai pʉra, 100 kaisa rɨ karimeru amʉ' itikʉn ton ɨtonpa kon esi yau, mɨrɨpan kon tonpa utano'masa' pe iyesi yau, 99 pan kon pe' nɨnnin pen ayupon pata yau itano'masa' e'ma'pʉ tau tʉutɨto' pe eporo tʉuya pʉ'kʉ pona rɨ? 	 Któryż z was człowiek, gdyby miał sto owiec, a straciłby jednę z nich, izali nie zostawia onych dziewięćdziesięciu i dziewięciu na puszczy, a nie idzie za oną, która zginęła, ażby ją znalazł?


Temiyatʉ tʉrʉ tʉpo to' pona, itɨ'pʉ mɨrɨ apai. 	 A włożywszy na nie ręce, poszedł stamtąd.


Mɨrɨ kasa si ani aiko rɨ pun pʉ'kʉ esi, e'tane eke pe tʉutapurɨsen. Ɨsenuminkatɨ' eke rɨ yu' epo'tɨ pɨ' aiko rɨ apo' e'sirinkasa' ke. 	 Tak i język mały jest członek, wszakże bardzo się wynosi. Oto maluczki ogieó, jako wielki las zapala!


Mɨrɨ a'tai tʉron kon nʉ'san tʉpoitorʉ ton ennoko'pʉ iya wapiyaro' ennoko'pʉ tʉuya entai, umɨ esanon uya mɨrɨ kasa rɨ marɨ to' kupʉ'pʉ. 	 Zasię posłał inszych sług, więcej niż pierwszych; i także im uczynili.


“Ɨmɨrɨ'nokon Esuwerʉ amʉ', serɨ umaimu etatɨ'! Pʉse rɨ Sises, Nasare' pon, ɨ'koro'tau'nokon iyesi'pʉ Papa nennoko'pʉ. Tu'kan nɨ eke Papa tʉrawasooi, a'kwarʉpɨ'nin, mɨrɨ awonsi'kɨ i'tuto' ipɨkɨrɨ rɨ ku'to' pe iya ɨyena'nokon. Papa uya enpoika'pʉ ɨyena'nokon inkupʉnʉ winɨ, Papa nennoko'pʉ tukai' i'tu kon pa, mi'tuyatʉi'ne' kasa rɨ. 	 Mężowie Izraelscy! słuchajcie słów tych Jezusa, onego Nazareńskiego, męża od Boga wsławionego u was mocami i cudami, i znamionami, które czynił Bóg przez niego w pośrodku was, jako i wy sami wiecie;


Mɨrɨ yau Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas arɨ'pʉ a'sinin uya tiwʉ' ta' to' a're'tɨi'. Papa apurɨ tʉuya pɨ' nin si ipan pe pori' pe iyesi'pʉ mɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ itonpa ton nɨ nɨrɨ. 	 A wprowadziwszy je do domu swego, nagotował im stół i weselił się ze wszystkim domem swoim, uwierzywszy Bogu.


To' e'te'kasa' a'tai, enkena' pe apo' e'sɨmikasa' ene'pʉ to' uya moro' e'puru ipo, mɨrɨ awonsi'kɨ pʉreti esi'pʉ. 	 A gdy wstąpili na brzeg, ujrzeli węgle nałożone, i rybę na nich leżącą i chleb.


Mɨrɨ kasa iyesi pen! Mɨrɨ kasa iyesi yau, nai kasa Papa non eseru aimenkai'no? 	 Nie daj tego Boże! albowiem jakożby Bóg sądził świat?


Ɨri ku'nin nʉ'san pen nɨ eno'ma'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ tʉ'ka'pʉ auya'nokon, ɨyewa'nomanin kon pokena' nan pen nɨ. 	 Potępiliście, zamordowaliście sprawiedliwego, a nie sprzeciwia się wam.


Serɨ rɨ ta Sises uya koro'tau, Esuwerʉ amʉ' epuru uyee'pʉ ipiya'. Iye'sekunka'pʉ Sises rakʉi', mɨrɨpan uya ta'pʉ ipɨ', “Uyensi uma'tasa' man serɨ pe rɨ, e'tane uya'kɨrɨ ɨsi'kɨ uiwʉ' ta' mɨrɨ awonsi'kɨ a'pɨ'tanʉ'kɨ ito'panto' pe,” ta'pʉ iya. 	 To gdy on do nich mówił, oto niektóry przełożony bóżnicy przyszedłszy pokłonił mu się, mówiąc: Córka moja dopiero skonała; ale pójdź, a włóż na nią rękę twoję, a ożyje.


Itepuru Sises yau, e'kupʉ kuru rɨ serɨ Temu'ti enno'to' pe uya serɨ pe'ne rɨ ɨpiya'nokon, pori' pe e'to' pe ɨyekareei kon etasa' uya a'tai. 	 A mam nadzieję w Panu Jezusie, iż Tymoteusza w rychle poślę do was, abym się i ja ucieszył, dowiedziawszy się, co się z wami dzieje.


Mɨrɨ yau, soisa amʉ' epuru poitorʉ esi'pʉ, ipan pe ini'nʉnkanʉ takuru'ke kuru, eri'ka'nɨ pɨ' rɨ. 	 A niektórego setnika sługa źle się mając, już prawie miał umrzeć, którego on sobie bardzo poważał.


Urɨ'nokon epuru Sises Kʉrai e'to' itese' pɨ' Papa, meruntɨ pe te'sen Ikʉipʉnʉ, ekama'po pɨ' rɨ esi ɨrepato' kon pe iya pu'ketʉ mɨrɨ awonsi'kɨ enpoikanin A'kwarʉ ke, wakʉ pe parɨ i'tunin pe ɨwesi kon pa. 	 Aby Bóg Pana naszego Jezusa Chrystusa, Ojciec on chwały, dał wam Ducha mądrości i objawienia ku poznaniu samego siebie;


Makoi apai ɨyemo'kasa' kon; ipoken e'nɨto' Papa enu yau poitorʉ pe ɨyenasa' kon. 	 A będąc uwolnieni od grzechu, staliście się niewolnikami sprawiedliwości.


Ɨnenkurunpapai rɨ nin esi upiyau, apata'pʉ yawon pe upika'tɨnin pe i'sen yau esi koro'tau wakʉ itekare wenai. 	 Któregom ja chciał przy sobie zatrzymać, aby mi posługiwał zamiast ciebie w więzieniu dla Ewangielii.


Uyekareei rɨken eta'pʉ to' uya, “Ka'pon, ɨsɨ pe so'si kota'manin nʉ'pʉ man tapurɨsen ima'tanʉkʉ i'se te'sa' rʉ'pʉ ekareei ekama pɨ',” tawon. 	 Lecz tylko byli usłyszeli, iż ten, który prześladował nas niekiedy, teraz opowiada wiarę, którą przedtem burzył.


Ipon a'pɨtʉ'pʉ iya, mɨrɨpan mʉn tʉutɨsen ereuta'pʉ mɨrɨ a'tai rɨ. E'ne' pe iye'to' anpokʉmanin usepi'tɨ'pʉ. 	 A zarazem wyschło źródło krwi jej, i poczuła na ciele, że uzdrowiona była od choroby swojej.


Serɨ etasa' tʉuya'nokon a'tai, to' ɨpʉrema'pʉ ɨsewan ya' tenai' Papa pɨ'. “Itepuru, Ɨmɨrɨ nʉkoneka'pʉ Epʉn mɨrɨ awonsi'kɨ non mɨrɨ awonsi'kɨ parau mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon nɨ mɨrɨ yawon. 	 Którzy usłyszawszy to, jednomyślnie podnieśli głos swój ku Bogu i rzekli: Panie! tyś jest Bóg, któryś uczynił niebo i ziemię, i morze i wszystko, co w nich jest:


Urɨ'nokon pana' pe te'san e'to' pe iyesi ɨ'sɨ'mʉnon pokon pe to' uya ikupʉ pʉra iye'to' yau to' pika'tɨ pɨ', iwano' wannɨ pe rɨ upori'manin kon tʉku'se pʉra. 	 A tak powinniśmy znosić, my, którzyśmy mocni, mdłości słabych, a nie podobać się samym sobie.


Mɨrɨ a'tai, kapuru' po iyereutasa' uya tʉmariyarʉ, si'kʉrʉ ari'ma'pʉ non epoi. Mɨrɨ a'tai nin si, non akʉ'pʉsa' uta'tɨ'pʉ. 	 I zapuścił ten, który siedział na obłoku, sierp swój na ziemię i pożęta jest ziemia.