Uyapurɨtɨ', urɨ esi ikʉipʉnʉ yau, ikʉipʉnʉ esi uyau ta uya a'tai; mɨrɨ pe pʉra, eke Papa tʉrawasooi amʉ' kupʉ uya rɨ apurɨtɨ'. 	 Wierzcie mi, żem ja w Ojcu, a Ojciec we mnie; wżdy przynajmniej dla samych spraw wierzcie mi.


Tʉron nɨ a'tai ewarupɨ nau, Itepuru Sises uya Paarʉ auro'ka'pʉ itenu uta'kwakasa' yau, “Enari'ke' kesii. Asauro'kɨ rɨ. E'pana kesii, 	 Zatem Pan rzekł Pawłowi w nocy w widzeniu: Nie bój się, ale mów, a nie milcz.


inapurɨ'pʉ Kʉrai yau i'mʉ'sa'ka'pʉ iya a'tai iyerikʉ'pʉ apai, mɨrɨpan aponontɨ tʉuya a'tai temiyatʉ enwo'netʉ winɨ Epʉn po e'nɨ pata yau; 	 Której dokazał w Chrystusie, gdy go wzbudził od umarłych i posadził na prawicy swojej na niebiesiech,


Pari'si amʉ' uya ta'pʉ ipɨ', “Mɨrɨ si ɨiwano' pe ɨusekama, mʉkayai'ne' esi mɨrɨ i'napai rɨ pʉra rɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 I rzekli mu tedy Faryzeuszowie: Ty sam o sobie świadczysz, a świadectwo twoje nie jest prawdziwe.


Na'taniyerʉ uya ta'pʉ ipɨ', “Ɨ'rɨ kasa ui'tu auya?” ta'pʉ iya. Sises uya imaimu eikʉ'pʉ, “Piri' uya ɨkɨ'ma wapiya, pi' e' o'no ɨwesi a'tai, ɨyene'pʉ uya,” ta'pʉ iya. 	 Rzekł mu Natanael: Skądże mię znasz? Odpowiedział Jezus i rzekł mu: Pierwej niż cię Filip zawołał, gdyś był pod figowem drzewem, widziałem cię.


Uyewa'noma iya 'nokon pʉra na'ne' esi mɨrɨ uwenaino' kon pe rɨ. 	 Bo kto nie jest przeciwko nam, za nami jest.


Tɨwɨrɨ rɨ entu'manin nan esi ɨpiyau'nokon, e'tane tɨwɨrɨ rɨ urɨ esi pʉra iyesi ɨpiyau'nokon. 	 Albowiem ubogie zawsze macie z sobą, ale mnie nie zawsze mieć będziecie.


Kamoro esi'pʉ kasa Papa sapurɨyai' Papa uya i'mʉ'sa'kan nɨto' oton uruwai' yapai, ipokena' ton mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri ton. 	 Mając nadzieję w Bogu, że będzie, którego i oni czekają, zmartwychwstanie i sprawiedliwych, i niesprawiedliwych.


Sises uya panton ke to' auro'ka'pʉ to' enupanin pe, “Tapiyara ka'pon esi'pʉ, eke imainarʉ. 	 I powiedział im podobieństwo, mówiąc: Niektórego człowieka bogatego pole obfity urodzaj przyniosło.


Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Atu' pe te'san esi ta'ta i'se pʉra. Takuru'kena' nan nɨken esi tepi'tɨnin kon i'se. 	 A Jezus odpowiadając, rzekł do nich: Nie potrzebująć zdrowi lekarza, ale ci, co się źle mają;


Ɨmu tukai' uyesakʉi, e'tane pʉra ayapiyo' ton tonpa pe uku'kɨ.’ 	 I nie jestem godzien więcej być nazywany synem twoim, uczyń mię jako jednego z najemników twoich.


Ikaisa rɨ iteperu pɨkɨrɨ yʉi usi'tu mɨrɨ. Ka'pon amʉ' uya pi' pʉipɨtʉ pʉra rɨ iyesi mɨrɨ tikʉ kenan e'kwa apai, mɨrɨ pe pʉra kʉre' ɨmɨ'nɨ ton ye' apai. 	 Gdyż każde drzewo z owocu własnego poznane bywa; boć nie zbierają z ciernia figów, ani z głogu zbierają winnych gron.


Mɨrɨ a'tai, ka'pon amʉ' tonpa rʉ'san uya Itepuru warinpato' pe, tanporo kamoro Esuwerʉ amʉ' pen urɨ iwano' pe to' esi, tasa' Itepuru uya, serɨ ku'nin nʉ'pʉ uya’ 	 Aby ci, co pozostali z ludzi, szukali Pana i wszyscy narodowie, nad którymi wzywano imienia mojego, mówi Pan, który to wszystko czyni.


Miyarɨ rɨ nin si Sises esi'pʉ to' enupa pɨ', “Pana'pan ka'pon esi a'tai tepaai ton ke esii'ma tiwʉ' erasu pe, itapuruui ton esi mɨrɨ wakʉ pe rɨ. 	 Gdy mocarz uzbrojony strzeże pałacu swego, w pokoju są majętności jego;


Tiwano' pe rɨ iye'pa'nʉkʉ'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “Pʉse rɨ ka'pon ipɨ' masauro'atʉi'ne' i'tu uya pʉra man!” ta'pʉ iya. 	 A on się począł przeklinać i przysięgać, mówiąc: Nie znam człowieka tego, o którym mówicie.


Sises e'mʉ'sa'ka'pʉ, mɨrɨpan uya ekama'po'pʉ, “Ma'non, nai kamo si? Ɨnʉ' uya ɨri ta uya uya ɨyeno'masa' pʉra rɨ?” ta'pʉ iya. 	 A podniósłszy się Jezus i żadnego nie widząc, tylko onę niewiastę, rzekł jej: Niewiasto! gdzież są oni, co na cię skarżyli? Żaden cię nie potępił?


12 a'kʉra' a'tai, pata ewarumamʉ'pʉ 3 a'kʉra' pʉ'kʉ pona rɨ. 	 A gdy było o godzinie szóstej, stała się ciemność po wszystkiej ziemi, aż do godziny dziewiątej.


Mɨrɨ awonsi'kɨ tapurɨi' pʉra e'nɨto' yau to' esi pʉra iyesi yau, to' rɨ are'na'tɨ ipona, apʉne pʉra Papa rɨ esi to' are'na'tɨka'nin pe rɨ kanan. 	 Aleć i oni, jeźli nie będą trwali w niedowiarstwie, wszczepieni zaś będą, gdyż mocny jest Bóg one zasię wszczepić.


E'tane kʉrɨ rɨ uyeparanka ton emiya esi uyemiya pokon pe rɨ tepʉrʉ po. 	 Ale oto ręka tego, co mię wydaje, ze mną jest za stołem.


Tanporon kon pori'ma'pʉ iya, mɨrɨpan kon nɨrɨ enta'na'pʉ. 	 Zatem wszyscy będąc lepszej myśli i sami pokarm przyjmowali.


E'tane si, a'tai pʉra kʉrɨ rɨ ipoitorʉ esi ɨri pe, mɨrɨpan uya, ‘Uyepuru uko'mamʉ serɨ sunwa inke rɨ,’ ta, 	 A jeźliby rzekł on zły sługa w sercu swojem: Odwłacza pan mój z przyjściem swojem;


“Menyai'ne' imenuka' kareta pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ menno'pɨtʉi' 7 kaisaron so'si ya'ne E'pe'sas pona, Simerʉna pona, Porʉkaman pona, Taya'tira pona, Sarʉtes pona, Piraterʉ'piya pona, mɨrɨ awonsi'kɨ Irawote'siya pona,” tawon. 	 Jam jest Alfa i Omega, on pierwszy i ostatni; a co widzisz, napisz w księgi i poślij siedmiu zborom, które są w Azyi, do Efezu i do Smyrny, i do Pergamu, i do Tyjatyru, i do Sardów, i do Filadelfii, i do Laodycei.


Apʉne pʉra serɨ e'ku'nɨto' yau epika'tɨn nɨsa'. E'tane e'ku'nɨto' tensen pe na'ne' esi e'ku'nɨto' pe pʉra kuru rɨ. Ɨnʉ' ken te'ku'sen tenawon pɨ' rɨ? 	 Albowiem nadziejąśmy zbawieni. A nadzieja widoma nie jest nadzieją; bo co kto widzi, przecz się tego spodziewa?


emenna' mɨrɨ awonsi'kɨ nurɨnan uye'ma kon uta'kokasa' pɨ' iwapu awɨrɨ, ipun nɨ si, 	 (Drogą nową i żywą, którą nam poświęcił przez zasłonę, to jest przez ciało swoje.)


Ipan pe ɨyekama'po uya, umu, Onisimos iwano' pe, umu pe iyenasa' rʉ'pʉ i'sen yau esi koro'tau. 	 Proszę cię tedy za synem moim Onezymem, któregom urodził w więzieniu mojem;


Ɨnʉ' rɨ kʉrɨ rɨ Itepuru ekama'ponin nʉ'pʉ tʉpika'tɨnin pe, epika'tɨto' oton tasa' iya,’ ta'pʉ rʉ'pʉ Isowerʉ uya. 	 I stanie się, że ktobykolwiek wzywał imienia Pańskiego, zbawion będzie.


So'si ne'tʉyai'ne' kasa Kʉrai ena', mɨrɨ kasa no'pʉ ton e'tʉto' pe iyesi tʉtaan'pʉ kon ena' tanporon yau rɨ. 	 Jako tedy kościół poddany jest Chrystusowi, tak też żony mężom swoim we wszystkiem.


Pata ema'tane, Sises utɨ'pʉ tʉ'kenan pata ya'. Ka'pon amʉ' esi'pʉ iwarinpa pɨ'. Mɨrɨpan eposa' tʉuya'nokon a'tai, ereutanʉkʉ i'se to' esi'pʉ, itɨ namai'. 	 A gdy był dzień, wyszedłszy, szedł na miejsce puste. A lud go szukał, i przyszli aż do niego, i zatrzymywali go, aby nie odchodził od nich.


Sises uya eikʉ'pʉ, “Utʉrawasooi pen nɨ mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Ale mu on rzekł: Człowiecze! któż mię postanowił sędzią albo dzielcą między wami?


Papa A'kwarʉ yen pe te'sen ka'pon uya rɨ tanporon nɨ aimenka, e'tane ɨnʉ' uya nin iteseru aimenkato' pe pʉra iyesi: 	 Jeźliby rzekła noga: Ponieważem nie jest ręką, nie jestem z ciała; izali dlatego nie jest z ciała?


a'sito' tʉuya'nokon ipɨkɨrɨ oton nɨ imaimu eta i'se to' esi'pʉ. 	 Czyhając nań i szukając, aby co uchwycili z ust jego, żeby go oskarżyli.


“Itepuru, amaimu ekamanin nan pu'kena' amʉ' wɨpɨtʉ'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon uya ɨyena' use'man nɨto' apon a'morʉpɨtʉ'pʉ; urɨ rɨken e'nonkasa', mɨrɨpan kon esi urɨ rɨ nɨrɨ ɨnwɨka'pai,” tawon? 	 Panie! Proroki twoje pomordowali i ołtarze twoje zburzyli, a zostałem ja sam i szukają duszy mojej.


To' uya ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ pe ken iyesi pɨ' ɨmɨrɨ uya to' pa'taisima, Kʉrai pe pʉra rɨ, Iraisa pe pʉra rɨ, pu'kena' pe pʉra rɨ ɨwe'tane?” ta'pʉ to' uya. 	 I pytali go i rzekli mu: Czemuż tedy chrzcisz, jeźliżeś ty nie jest Chrystus, ani Elijasz, ani prorok?


Serɨ itekare ikupʉ uya tukai' isaurokʉ'pʉ rʉ'pʉ pena pu'kena' amʉ' imaimu pe tʉusauro'san poro Wakʉ iye'menukasa' itekare yau 	 Którą przedtem obiecał przez proroki swoje w pismach świętych,


Ɨsɨ yau e'nɨ'nokon man, apʉne pʉra Roman amʉ' uya uyekama'popɨtʉ kon mɨrɨ serɨ pe ne'kupʉine' pɨ'. Ɨ'rɨ wenai ɨsɨ pe ukɨ'pɨ'nʉnpɨ' nɨ esi'pʉ tukai', ekama ton pʉra iye'tane mɨrɨ wenai tukai',” ta'pʉ iya. 	 Albowiem trzeba się obawiać, abyśmy oskarżeni nie byli o rozruch dzisiejszy, gdyż nie masz żadnej przyczyny, z której byśmy mogli dać sprawę, żeśmy się tu zbiegli.


Mɨrɨ tʉpo, Esuwerʉ amʉ' uya tɨ' ton amuku'pʉ iwɨto' pe tʉuya'nokon, 	 Porwali tedy znowu kamienie Żydowie, aby go ukamionowali.


Mɨrɨ a'tai, Sises uya ta'pʉ tʉpoitorʉ ton pɨ', “I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon; sa'man pe kuru iyesi imaminke' epa'ka poken pʉra Papa e'to' esa' wannɨ pe ya'. 	 Tedy Jezus rzekł uczniom swoim: Zaprawdę powiadam wam, że z trudnością bogaty wnijdzie do królestwa niebieskiego.


Serɨ serɨ tapurɨsen kuru main. Serɨ ton pɨ' kuru ausaurokʉ i'se e'ai' kamoro Papa apurɨsa' iya na'ne' nan e'to' pe ti'tui' kuru te'tʉsan pe wakʉ pe te'sen ku'nin pe. Serɨ ton amʉ' esi mɨrɨ wakʉ ton pe kuru tanporon kon ku'nin pe wakʉ pe. 	 Wiernać to mowa; a chcę, abyś ty to twierdził, aby się starali, jakoby w dobrych uczynkach przodkowali, którzy uwierzyli Bogu.


15 kaisa rɨ wʉipiya pata'pʉ pe Taipiriyas ena'pʉ pata Ron epuru pe, Ponsiyas Paire' esi'pʉ Isutiya kopʉnaai pe, Era' esi'pʉ Kiyarari esa' pe, itakon Piri' esi'pʉ Itureya mɨrɨ awonsi'kɨ Tʉra'konai'tes esa' pe, mɨrɨ awonsi'kɨ Raiseniyas esi'pʉ Apirini esa' pe. 	 A roku piętnastego panowania Tyberyjusza Cesarza, gdy Poncki Piłat był starostą Judzkim, a Herod Tetrarchą Galilejskim, a Filip, brat jego, Tetrarchą Iturejskim i krainy Trachonickiej, a Lizanijasz Tetrarchą Abileńskim,


Mɨrɨ a'tai, Isens mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan, Sepiti munkɨ amʉ' uyee'pʉ ipiya', “Ti'sa, ɨ'rɨ rɨ ina nekama'poyai'ne' ɨpɨ' kupʉ auya i'se ina man ina iwano' pe,” ta'pʉ to' uya ipɨ'. 	 Tedy przystąpili do niego Jakób i Jan, synowie Zebedeuszowi, mówiąc: Nauczycielu! chcemy, abyś nam uczynił, o co cię prosić będziemy.


Mɨrɨ ton ɨri ku'sa' iya tawon kareta pʉra iye'tane a'sisa' ennoko Ron pona pʉra iyesi,” ta'pʉ Pesʉ'tas uya to' pɨ'. 	 Bo mi się niesłuszna widzi, posłać więźnia, a tego, o co go obwiniają, nie oznajmić.


I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, ɨnʉ' rɨ Papa e'to' esa' wannɨ pe eporo iya pʉra na'ne' mʉre kasa te'se, epa'kato' oton pen nɨ ya',” ta'pʉ iya. 	 Zaprawdę powiadam wam: Ktobykolwiek nie przyjął królestwa Bożego jako dzieciątko, nie wnijdzie do niego.


Ina ekanwa'tɨ'pʉ kanau ya' Tʉrowas po, mɨrɨpan parau nɨ'kwɨrɨ'nʉkʉ'pʉ ina uya opa'wʉ Samo'tʉres itese' pona. Iyema'sa' yau, ina utɨ'pʉ Niya'pores itese' pata pona kanau yau. 	 Puściwszy się tedy z Troady, prostośmy bieżeli do Samotracyi, a nazajutrz do Neapolu.


Tanporon kon use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru pe anʉnsa' uya asa'rɨ rɨ tʉtʉsen mɨrɨ awonsi'kɨ use'man nɨto' ike tʉrʉ, mɨrɨ kasa rɨ si pʉse rɨ nʉtʉton nɨ marɨ esi'pʉ. 	 Albowiem każdy najwyższy kapłan ku ofiarowaniu darów i ofiar bywa postanowiony, skąd potrzeba było, aby i ten miał, co by ofiarował.


Mɨrɨ pɨ', ipan pe rɨ Sises apurɨnin nan mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon kon serɨ etanin nʉ'san enari'nʉmʉ'pʉ. 	 I przyszedł strach wielki na wszystek zbór i na wszystkich, którzy to słyszeli.


Mɨrɨpan pɨ' Sises uya ta'pʉ, “Ma'non, Papa apurɨ auya uya rɨ ɨyepi'tɨsa' man. Enta tʉusewankamai' pʉra,” ta'pʉ iya. 	 A on jej rzekł: Ufaj, córko! wiara twoja ciebie uzdrowiła; idźże w pokoju.


Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ itonpa ton utɨ'pʉ Pʉrekiya nono poro mɨrɨ awonsi'kɨ Kare'siya itese' pata epose'na, apʉne pʉra Wakʉ A'kwarʉ esi'pʉ Sises ekareei ekama to' uya i'se pʉra Eisa po. 	 Tedy przeszedłszy Frygiję i Galatską krainę, zawściągnieni będąc od Ducha Świętego, aby nie opowiadali słowa Bożego w Azyi,


Ɨnʉ' rɨ ɨpiyɨtʉ yau upɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ umaimu ton pɨ', serɨ iyemari'masa' ekumankanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri ton serɨ a'taino kon weyu a'tai'ne, Ka'pon, Papa winon nɨrɨ ɨpiyɨtʉ mɨrɨ ipɨ', tʉuyepʉ a'tai tʉkʉipʉnʉ meruntɨrʉ yau mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ ton nɨ inserʉ amʉ' pokon pe,” ta'pʉ Sises uya. 	 Albowiem kto by się wstydził za mię i za słowa moje między tym rodzajem cudzołożnym i grzesznym, i Syn człowieczy wstydzić się za niego będzie, gdy przyjdzie w chwale Ojca swego z Anioły świętymi.


Mɨrɨpan tʉron kon uya tato' oton wʉ' ton pɨ', ‘Ina iwasa'kakɨ,’ i'kʉrʉ ton pɨ', ‘Ina iu'na'tɨkɨ,’ tato' oton to' uya. 	 Tedy poczną mówić górom: Padnijcie na nas! a pagórkom: Przykryjcie nas!


To' epori'ma'pʉ, mɨrɨpan pʉrata ke irepa pɨ' to' e'kama'pʉ. 	 I uradowali się, i umówili się z nim, że mu chcą dać pieniądze.


Mɨrɨpan utɨ'pʉ ɨko'manse'na Nasare' pona. Pu'kena' ton nekama'pʉ uta'ku'tɨ'pʉ mɨrɨ, “Nasarin tukai' esa'to' oton,” tawon. 	 I przyszedłszy mieszkał w mieście, które zowią Nazaret, aby się wypełniło co powiedziano przez proroki: Iż Nazarejczykiem nazwany będzie.


Mɨrɨpan kon uya ikupʉ'pʉ, pʉrata ennoko'pʉ to' uya so'si epuru ton ena', Panapas mɨrɨ awonsi'kɨ Saarʉ pokon enau. 	 Co też uczynili, posławszy do starszych przez rękę Barnabaszową i Saulową.


Sises uya makoi a'kwarʉ eseremekʉ'pʉ, mɨrɨpan epa'ka'pʉ warawo' mʉre apai. Mɨrɨ a'tai rɨ, isepi'tɨ'pʉ. 	 I zgromił onego dyjabła Jezus; i wyszedł od niego, i uzdrowiony jest on młodzieniec od onejże godziny.


Mɨrɨ a'tai, Sises uya ta'pʉ ipɨ', “Apʉne pʉra uyensa' auya pɨ', apurɨsa' auya; pori' pe kamo esi mɨrɨ ene tʉpo pʉra rɨ apurɨnin nan,” ta'pʉ iya. 	 Rzekł mu Jezus: Żeś mię ujrzał, Tomaszu, uwierzyłeś; błogosławieni którzy nie widzieli, a uwierzyli.


Ɨnʉ' uya rɨ wakʉ pe ɨyereutanʉkʉ kon pʉra iyesi yau, mɨrɨ pe pʉra amaimu kon eta to' uya pʉra iyesi yau, a'ta kon mʉtɨutɨpɨ'tʉi' mɨrɨ pata nɨmɨ auya'nokon a'tai. 	 A kto by was nie przyjął, ani słuchał słów waszych, wychodząc z domu albo z miasta onego, otrząśnijcie proch z nóg waszych.


Mɨrɨ a'tai, Saiman Pi'ta, supara esa' pe te'sen uya imo'ka'pʉ, mɨrɨpan uya use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru poitorʉ pana enwo'ne' winon a'tɨ'pʉ. (Ipoitorʉ ese' esi'pʉ Marʉ'kas.) 	 Tedy Szymon Piotr mając miecz, dobył go, i uderzył sługę kapłana najwyższego, i uciął mu ucho jego prawe; a temu słudze imię było Malchus.


E'tane anapurɨnʉ ɨnetapai ina man, apʉne pʉra serɨ emenna' iyamʉtʉ yau ɨwe'to' esi wakʉ pe pʉra tukai' tanporon kon usaurokʉ pɨ',” ta'pʉ to' uya. 	 Wszakże byśmy radzi od ciebie słyszeli, co rozumiesz; albowiem o tej sekcie wiemy, iż wszędzie przeciwko niej mówią.


Esuwerʉ amʉ' tapurɨnin nan pɨ' ta'pʉ Sises uya, “Ɨyenupato' kon uya pɨ' auta'sisa' kon yau, upoitorʉ ton pe kuru rɨ ɨwesi kon mɨrɨ. 	 Tedy mówił Jezus do tych Żydów, co mu uwierzyli: Jeźli wy zostaniecie w słowie mojem, prawdziwie uczniami moimi będziecie;


“Tʉron nɨ kanan ipoitorʉ uyee'pʉ tase'na ipɨ', ‘Uyepuru, tikin nɨ urepa'pʉ auya ike piri'sa' uya man, 5 kaisa rɨ ipona,’ ta'pʉ iya. 	 Przyszedł i drugi, mówiąc: Panie! grzywna twoja pięć grzywien urobiła.


Papa A'kwarʉ uya Piri' auro'ka'pʉ, “Enta mɨrɨ tararan piyau a'ko pe e'se'na,” tukai'. 	 I rzekł Duch Filipowi: Przystąp, a przyłącz się do tego wozu.


Tʉusiwʉtʉntɨpɨ'se Esuwerʉ amʉ' nʉkupʉnʉ weyu e'seporo esi'pʉ. 	 I było blisko święto żydowskie kuczek.


Mɨrɨpan Sises uya ta'pʉ, “Sapa' ekonekasa' ka'pon iwano' pe, ka'pon ekonekasa' pen Sapa' iwano' pe. 	 Dotego rzekł im: Sabat dla człowieka uczyniony, a nie człowiek dla sabatu.


Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Nai kasa warawo' temari'masen nʉkɨ'ma'san useruma tenta'nai' pʉra tʉpiyau'nokon nɨ iye'tane? To' useruma pʉra iyesi tʉpiyau'nokon iye'tane. 	 I rzekł im Jezus: Izali mogą synowie łożnicy małżeńskiej pościć, póki z nimi jest oblubieniec? Póki z sobą oblubieńca mają, nie mogą pościć.


Apurɨto' winɨ Mosi' esi'pʉ, tʉusemo'kasa' a'tai, Peero ensi mʉre ta i'se pʉra tʉpɨ'. 	 Wiarą Mojżesz, będąc już dorosłym, zbraniał się być zwany synem córki Faraonowej,


Isakon, Isaan usaurokʉ etanin nʉ'pʉ, Sises e'ma'pʉkanin nʉ'pʉ esi'pʉ Anturu, Saiman Pi'ta akon. 	 A był Andrzej, brat Szymona Piotra, jeden z onych dwóch, którzy to słyszeli od Jana, i szli byli za nim.


Mɨrɨ ema'sa' yau, ti'ta kon po tʉutɨsan soisa amʉ' enna'po'pʉ Surusiran pona tʉron kon kaware pon kon soisa amʉ' utɨ tane Paarʉ a'kɨrɨ Sisariya pata ya'. 	 A nazajutrz, zostawiwszy jezdne, aby z nim jechali, wrócili się do obozu.


Serɨ tawon eta tʉuya a'tai, Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' erasu ton epuru mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' epuru ton usenu'mere'ma'pʉ mɨrɨ, “Ɨ'rɨ rɨ si e'kupʉ'pʉ serɨ ko? Ɨ'rɨ pe to' esi'pʉ?” tukai'. 	 A gdy te słowa usłyszeli i najwyższy kapłan, i hetman kościelny, i przedniejsi kapłani wątpili o nich, co by to było.


Utɨsa' pe iyesi yau apata'se' kon konekai', uye'kapʉ kanan ayase'na'nokon upiyau ɨwesi kon pa, e'ai'ne' yau ɨwesi kon pa. 	 Idę, abym wam zgotował miejsce; a gdy odejdę i zgotuję wam miejsce, przyjdę zasię i wezmę was do siebie, żebyście, gdziem ja jest, i wy byli.


Isose' uya nin si epe'kena' pon renen tato' atʉ enna'pʉ mɨrɨ, mɨrɨpan uya Sises ekepu mo'ka'pʉ kurusu' poi, iwontɨ'pʉ iya pon atʉ ke, mɨrɨpan emaika'pʉ iya uruwai' pe tɨ' akasa' ya'. Mɨrɨpan mʉra'taai pona tɨ' tɨrinka'pʉ iya. 	 A on kupiwszy prześcieradło, zdjąwszy go, obwinął w prześcieradło, i położył go w grobie, który był wykowany z opoki, i przywalił kamień do drzwi grobowych.


Mɨrɨ a'tai, tanporon kon nɨ Papa nʉkapʉ'san maimu eta'pʉ uya Epʉn po, non po, non o'no, parau kau, tanporon kon nɨ ka'tawon kon nɨ. To' userenka'pʉ: “Apono' po iyereutasa' na'ne' rɨ karimeru mʉre iwano' pe, apurɨpɨ'to', inamato', eke pe i'tuto' mɨrɨ awonsi'kɨ meruntɨ nesii, inke rɨ, inke rɨ!” tukai'. 	 A wszelkie stworzenie, które jest na niebie i na ziemi, i pod ziemią i w morzu, i wszystko, co w nich jest, słyszałem mówiące: Siedzącemu na stolicy i Barankowi błogosławieństwo i cześć, i chwała, i siła na wieki wieków.


E'tane si tɨ, ɨ'rɨ rɨ eporo uya mɨrɨ winɨ tasa' uya e'tane, eposa' uya pʉra iyesi tukai' ito'ka'nʉkʉ uya Kʉrai uriya' rɨ si. 	 Ale to, co mi było zyskiem, tom poczytał dla Chrystusa za szkodę.


5 kaisaron kon uyakon non panamase'na, serɨ ya' to' uyepʉ namai'. Wakʉ pe to' uko'manto' pe, Papa Maimu awɨrɨ,’ ta'pʉ iya. 	 Albowiem mam pięć braci, aby im świadectwo wydał, żeby też i oni nie przyszli na to miejsce męki.


Mɨ pe te'ku'san pe ɨtonpa kon amʉ' enasa' man, ɨpiya'nokon utɨto' oton pe pʉra tekamai'. 	 Dziękuję Bogu mojemu, iż więcej, niż wy wszyscy, językami mówię.


Iye'sa' a'tai, orʉ pɨ' enpoika iya mɨrɨ ipoken pʉra makoi pɨ' iyesi pɨ', iyawɨron pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ eseru aimenkato' pɨ': 	 A on przyszedłszy, będzie karał świat z grzechu i z sprawiedliwości, i z sądu;


To' maimu awɨrɨ me'tʉi', ɨ'rɨ rɨ tasa' to' uya na'ne' ɨpɨ'nokon mʉku'tʉi', e'tane to' nʉkupʉnʉ kʉ'ku'tʉu, apʉne pʉra tʉusauro'to' kon ku'nin nan pen kamoro. 	 Przetoż wszystkiego, czegokolwiek by wam rozkazali przestrzegać, przestrzegajcie i czyńcie, ale według uczynków ich nie czyńcie; albowiem oni mówią, ale nie czynią.


Makoi a'kwarʉ ton epa'ka'pʉ ɨpirorʉnpɨtʉi'ma ka'pon amʉ' apai. Tu'kan kon ise'mesa' kon, sekentei'pa' nan usepi'tɨ'pʉ, apʉne pʉra Papa uya Piri' ku'sa' wenai to' epi'tɨnin pe. 	 Albowiem duchy nieczyste od wielu tych, którzy je mieli, wołając głosem wielkim wychodziły, a wiele powietrzem ruszonych i chromych uzdrowieni są.


Tanporon wakʉ ton mɨrɨ awonsi'kɨ ipan nɨ wakʉ ton repan nɨto' esi ka'tawinɨ tʉuye'sen ka' a'kwarii Kʉipʉnʉ winɨpai, tʉusensimasen pen a'kwarʉ'pʉ usensimapɨtʉ kasa. 	 Wszelki datek dobry i wszelki dar doskonały z góry jest, zstępujący od Ojca światłości, u którego nie masz odmiany, ani zaćmienia na wstecz się wracającego.


Mɨrɨ kasa si pʉse rɨ tikin nan nɨ ka'pon apai, iyeri'sa' pe rɨ te'sen apai rɨ, tu'ke rɨ ipayan ton e'seporo'pʉ mɨrɨ, itu'kanoro i'tu poken pʉra rɨ, sirikɨ amʉ' ka' awon kon mɨrɨ awonsi'kɨ wɨ'sɨ' parau e'pi pon kasa rɨ. 	 A przetoż z jednego, i to obumarłego, rozpłodziło się potomstwo jako mnóstwo gwiazd niebieskich i jako piasek niezliczony, który jest na brzegu morskim.


Mɨrɨ ema'sa' yau, Paarʉ a'kɨrɨ ina utɨ'pʉ Isens ense'na. Tanporo so'si epuru ton esi'pʉ mɨrɨ yau. 	 A nazajutrz wszedł z nami Paweł do Jakóba, gdzie się byli wszyscy starsi zeszli.


Kenan esi'pʉ Inos mu pe. Inos esi'pʉ Se' mu pe. Se' esi'pʉ Atan mu pe. Atan esi'pʉ Papa mu pe. 	 Syna Enosowego, syna Setowego, syna Adamowego, syna Bożego.


Urɨ esi mʉra'ta pe, urɨ poro ɨnʉ' rɨ ewomʉ a'tai, iyepika'tɨ. Iyewomʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ iyepa'ka nɨrɨ ti'kiyari pata'se' epose'na. 	 Jamci jest drzwiami; jeźli kto przez mię wnijdzie, zbawiony będzie, a wnijdzie i wynijdzie, a pastwisko znajdzie.


“Itepuru, uwo'paka'kɨ ken si mɨrɨ tuna ke, tuna'kiri' ke esi namai', mɨrɨ enta' tuna kan nɨ uyepʉ namai',” ta'pʉ iya. 	 Rzekła do niego niewiasta: Panie! daj mi tej wody, abym nie pragnęła, ani tu czerpać chodziła.


Mɨrɨ rɨ e'tane ekama uya serɨ ɨpɨ'nokon; Saraman, imaminkena' epontɨsa' pʉra iyesi'pʉ mɨrɨ ton kasa. 	 A Ja wam powiadam, iż ani Salomon we wszystkiej sławie swojej nie był tak przyodziany, jako jedna z tych.


Mɨrɨ wʉi a'tai, uyese' yau ekama'poto' auya'nokon oton. Amaimu kon pe ikʉipʉnʉ ekama'poto' uya oton ta uya pen. 	 W on dzień w imieniu mojem prosić będziecie; a nie mówię wam: Iż ja będę Ojca prosił za wami;


Mɨrɨ epe'pʉ pe, ɨnnon kon pe pʉra mɨrɨ awonsi'kɨ sunwaron kon pe pʉra ɨwesi kon, e'tane Papa munkɨ amʉ' tonpa pe mɨrɨ awonsi'kɨ itiwʉ' tau te'san tonpa ye' ton pe, 	 A przetoż już więcej nie jesteście gośćmi i przychodniami, ale spółmieszczaninami świętych i domownikami Bożymi.


Ɨpʉrematɨ' ɨutɨto' kon esi namai' komi' pata weyu a'tai, mɨrɨ pe pʉra Sapa' a'tai. 	 Przetoż módlcie się, aby nie było uciekanie wasze w zimie, albo w sabat.


“Mɨrɨ a'tai ɨtʉto' oton kon ɨkota'mato' kon pe mɨrɨ awonsi'kɨ uma'tan nɨto' ya'. Tanporo tʉpataron kon uya ɨyewaruma'tɨto' oton kon urɨ uriya'. 	 Tedy was podadzą w udręczenie, i będą was zabijać, i będziecie w nienawiści u wszystkich narodów dla imienia mego.


Mɨrɨ wenai, ka'pon amʉ' uya mɨrɨ pata esakʉ Mʉn Pata'se' tukai' serɨ pʉ'kʉ pona. 	 Dlatego ona rola nazwana jest rolą krwi, aż do dnia dzisiejszego.


Tu'kan pɨ' rɨ Sises ekama'popɨtʉ'pʉ iya, e'tane eikʉ'pʉ iya pen. 	 I pytał go wielą słów; ale mu on nic nie odpowiadał.


Tense e'tɨ', ɨnʉ' rɨ aya'sitɨ'nin a'ta rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ enku'tɨnin nɨ enupan nɨto' ike ke, ka'pon eseru erupa' rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ non nɨ uko'manto' eseru pɨ' te'sen, Kʉrai pɨ' pʉra rɨ. 	 Patrzcież, żeby was kto sobie w korzyść nie obrócił przez filozofiję i przez próżne oszukanie, ucząc według ustawy ludzkiej, według żywiołów świata, a nie według Chrystusa,


Mɨrɨpan uya inserʉ e'mʉ'sa'kasa' ene'pʉ tʉuya ekama'pʉ ina pɨ', ‘Ka'pon amʉ' enno'kɨ Isa'pa pona Saiman Pi'ta kɨ'mai'. 	 Który nam oznajmił, jako widział Anioła w domu swym stojącego i mówiącego do siebie: Poślij męże do Joppy, a przyzwij Szymona, którego zowią Piotrem.


Pʉse rɨ Sises si e'to' oton Epʉn po Papa uya tanporon koneka emenna' pe pona rɨ, pena rɨ tʉusaurokʉ'pʉ kasa wakʉ ton pu'kena' amʉ' yai. 	 Który zaiste niebiosa ma objąć aż do czasu naprawienia wszystkich rzeczy, co był przepowiedział Bóg przez usta wszystkich świętych swoich proroków od wieków.


Pi'ta usenuminka koro'tau, “Ɨ'rɨ kuru si ekamanin se ko?” tukai', Koneriyas nennoko'san ka'pon amʉ' esi'pʉ enuri'nɨ pɨ' mʉra'ta nau. 	 A gdy Piotr sam w sobie wątpił, co by to było za widzenie, które widział, tedy oto ci mężowie, którzy byli posłani do Kornelijusza, pytający się o dom Szymonowy, stali przede drzwiami;


Sises uya nin si panton ekama'pʉ tʉpoitorʉ ton enupanin pe tɨwɨrɨ rɨ tʉwɨpʉremasan pe to' e'to' pe tʉuseta'kai' pʉra rɨ. 	 I powiedział im jeszcze podobieństwo do tego zmierzające, iż się zawsze potrzeba modlić, a nie ustawać,


Tʉkonsʉrʉʉi amʉ' pokon pe tʉuseta tʉpo, eikʉ'pʉ iya, “Sisa uya ɨyekama'popɨtʉ i'se ɨwesi, mɨrɨ pɨ' ɨutɨto' pe iyesi Sisa piya'!” ta'pʉ Pesʉ'tas uya ipɨ'. 	 Tedy Festus rozmówiwszy się z radą, odpowiedział: Do cesarzaś apelował? do cesarza pójdziesz.


“I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon,” ta'pʉ Sises uya, “ɨnʉ' rɨ kʉrɨ tʉpata'se', takon non, tʉparusi ton, tʉsan, tʉkʉipʉnʉ, tʉmunkɨ amʉ' mɨrɨ pe pʉra tʉmainarʉ nɨnsa' iya na'ne', urɨ pɨkɨrɨ mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ itekare pɨkɨrɨ, uya 	 A Jezus odpowiadając, rzekł: Zaprawdę powiadam wam: Nikt nie jest, kto by opuścił dom, albo braci, albo siostry, albo ojca, albo matkę, albo żonę, albo dzieci, albo role dla mnie i dla Ewangielii,


Use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton mɨrɨ awonsi'kɨ Pari'si amʉ' uya tasa' esi'pʉ, ɨnʉ' uya rɨ Sises esi mɨrɨ yau tukai' i'tusa' yau, ekamato' pe iya, a'sito' pe tʉuya'nokon. 	 A przedniejsi kapłani i Faryzeuszowie wydali byli rozkazanie: Jeźliby się kto dowiedział, gdzie by był, żeby oznajmił, aby go pojmali.


Mɨrɨ a'tai, imenukato' tʉuya ipɨ' ekama'po'pʉ iya. Ka'pon amʉ' tewansiukai' nin si imenuka'pʉ iya mɨrɨ, “Itese' mɨrɨ Isaan,” tukai'. 	 A on kazawszy sobie podać tabliczkę, napisał mówiąc: Jan jest imię jego. I dziwowali się wszyscy.


Ta'pʉ iya, ‘Mɨrɨ wenai, warawo' uya tʉkʉipʉnʉ, tʉsan nɨrɨ nɨnto' pe iyesi, mɨrɨpan uta'sikʉ tʉno'pʉ ya', mɨrɨpan asa'ron kon ena tikin nɨ ipun.’ 	 I rzekł: Dlatego opuści człowiek ojca i matkę, a przyłączy się do żony swojej, i będą dwoje jednem ciałem.


To' eikʉ'pʉ to' uya, Sises uya ta'pʉ kasa rɨ, mɨrɨpan kon uya to' uya ato' pe ikupʉ'pʉ. 	 A oni im rzekli, jako im był rozkazał Jezus. I puścili je.


Mɨrɨpan e'tɨmuikakaa'pʉ kanan non menukai'. 	 A zasię schyliwszy na dół, pisał na ziemi.


“Etakɨ! Ama' kasa uye'ai'! Pori' pe kuru kʉrɨ rɨ esi mɨrɨ te'nʉnse pʉra nenkurunyai'ne' tʉpon mainanpa pɨ' ipon pʉra tʉusarɨ namai' ka'pon amʉ' koro'tau tɨpiyɨtʉ namai',” ta'pʉ iya. 	 Oto idę jako złodziej: Błogosławiony, który czuje i strzeże szat swoich, aby nie chodził nago i nie widziano sromoty jego.


Sises uya ta'pʉ, “Upɨ' kata'sii, apʉne pʉra enna'posa' pʉra rɨ marɨ man ikʉipʉnʉ piya'. E'tane, enta ru'ku uyakon non piya', to' pana'tɨi', ‘Utɨyai' ukʉipʉnʉ piya', mɨrɨ awonsi'kɨ ɨkʉipʉnʉ kon piya', itese' pɨ' e'to' piya', mɨrɨ awonsi'kɨ itese' pɨ' ɨwe'to' kon piya',’” ta'pʉ iya. 	 Rzekł jej Jezus: Nie dotykaj się mnie, bom jeszcze nie wstąpił do Ojca mego; ale idź do braci moich, a powiedz im: Wstępuję do Ojca mego i Ojca waszego, i do Boga mego i Boga waszego.


Iyee'pʉ ina piya', Paarʉ pokʉrʉʉi anʉmʉ'pʉ iya, temiyatʉ mɨrɨ awonsi'kɨ ti'ta auromʉ'pʉ iya, se tai'ma: “Wakʉ A'kwarʉ man se kasa ta pɨ', ‘Serɨ pokʉrʉ esa' auronpɨ'to' oton Esuwerʉ amʉ' uya Surusiran po, mɨrɨpan tʉto' oton to' uya Esuwerʉ amʉ' pen ena',’” ta'pʉ iya. 	 Ten przyszedłszy do nas i wziąwszy pas Pawła, a związawszy sobie ręce i nogi, rzekł: To mówi Duch Święty: Męża, którego jest ten pas, tak zwiążą w Jeruzalemie Żydowie i podadzą go w ręce poganom.


Pʉse rɨ si ka'pon uta'sisa' esi'pʉ Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan pokon pɨ', mɨrɨpan ka'pon amʉ' usewansiukasa' eka'tumʉ'pʉ to' piya' Saraman Epa'kato' Iya' tato' ya'. 	 A gdy się trzymał on chromy, który był uzdrowiony, Piotra i Jana, zbieżał się do nich wszystek lud do przysionka, który zwano Salomonowym, zdumiawszy się.


Kʉrɨ serɨ tɨ' pona nʉta'mo'kayai'ne' utakiti'kwa mɨrɨ, e'tane kʉrɨ tɨ' nʉta'mo'kayai'ne' ipona uta'si'kɨrɨ mɨrɨ ipʉra rɨ nin,” ta'pʉ iya. 	 A kto by padł na ten kamień, roztrąci się, a na kogo by on upadł, zetrze go.


“Mɨrɨ a'tai si, ta iya mɨrɨ tenwo'netʉ winɨ te'san pɨ', ‘Ɨsi'tɨ' ɨmɨrɨ'nokon ukʉipʉnʉ nʉpʉrema'san. Ananʉmʉnʉ kon anʉntɨ', serɨ si ɨyesa' kon pe e'nɨto' yau iyekonekasa' rʉ'pʉ pata e'kaa'pʉ si'kɨrɨ rɨ, 	 Tedy rzecze król tym, którzy będą po prawicy jego: Pójdźcie, błogosławieni Ojca mego! odziedziczcie królestwo wam zgotowane od założenia świata.


Sises uya imaimu eikʉ'pʉ, “Ɨmɨrɨ pe rɨ pe' serɨ mʉkayan, tʉron kon uya rɨ katɨ ayauro'kasa' upɨ'?” ta'pʉ iya. 	 Odpowiedział mu Jezus: A samże to od siebie mówisz, czylić insi powiedzieli o mnie?


Aiko sɨ, ka'pon. Ɨnʉ' ɨmɨrɨ Papa Maimu ei'pɨtʉ pa? “Inkaa'pʉ uya pe' ta mɨrɨ tʉka'nin nʉ'pʉ pɨ', ‘Ɨ'rɨto' pe uka'sa' auya se kasa?’” ta? 	 I owszem, o człowiecze! któżeś ty jest, który spór wiedziesz z Bogiem? Izali lepianka rzecze lepiarzowi: Przeczżeś mię tak uczynił?


“Mɨrɨ a'tai, iwankan uta'mo'ka'pʉ tanporo Isi' mɨrɨ awonsi'kɨ Kenan pata pona. Mɨrɨ a'tai, ka'pon amʉ' apʉ'kaa'pʉ iwan pɨ', utamokori kon amʉ' rɨ enta'nato' ipɨ' pʉra iyesi'pʉ, mɨrɨpan uya eke rɨ ewankamanin nee'pʉ. 	 Potem przyszedł głód na wszystkę ziemię Egipską i Chananejską, i ucisk wielki, i nie znajdowali żywności ojcowie nasi.


Apʉne pʉra pʉsamoro rupɨ esi uyepuru kon Kʉrai apiyo' pe pʉra, e'tane tiwano' kon nɨ. Wakʉ pe kuru rɨ tʉusaurokʉ kon ke, mɨrɨ awonsi'kɨ ennakan nɨto' ike ke entu'ma' rɨ te'san ka'pon amʉ' enku'tɨ to' uya. 	 Albowiem takowi Panu naszemu Jezusowi Chrystusowi nie służą, ale własnemu brzuchowi swemu, a przez łagodną mowę i pochlebstwo serca prostych zwodzą.


Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Pʉreti mɨrɨ awonsi'kɨ moro' amʉ' ine'tɨ' uyena',” ta'pʉ iya. 	 A on rzekł: Przynieście mi je tu.


Ewarupɨ yau kanpana'tɨyatʉi'ne' ekamatɨ' wʉi nai; apana kon ya' ɨyetarerumʉ'pʉ kon ekamatɨ' ɨutɨ nakapu ponsi'kɨ. 	 Co wam w ciemności mówię, powiadajcie na świetle; a co w ucho słyszycie, obwoływajcie na dachach;


Sises uya kanan ta'pʉ, “Ɨmɨrɨ'nokon, ɨkʉi amʉ' kasa te'san, ayainʉmʉ kon pe' Papa uya ɨkota'mato' kon ta'mu kenan pen nɨ ekota'man nɨto' yapai? 	 Wężowie! rodzaju jaszczurczy! i jakoż będziecie mogli ujść przed sądem ognia piekielnego?


Ipoitorʉ ton uya enpaka'pʉ, “Uyepuru, uyepuru! Aputan pe man!” tai'ma. Mɨrɨpan upakasa' uya e'se'ne' pe a'setun pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ sipa'sipa pɨ', “E'tʉ'nɨkɨ!” ta'pʉ. Mɨrɨpan ton si e'tʉ'nɨ'pʉ, imaimu awɨrɨ. 	 A przystąpiwszy, obudzili go, mówiąc: Mistrzu, mistrzu! giniemy. A on ocknąwszy się, zgromił wiatr i wały wodne, i uśmierzyły się, i stało się uciszenie.


tikin nɨ nin si itewan mɨrɨ awonsi'kɨ inta esii'ma urɨ'nokon Epuru Sises Kʉrai e'to' itese' pɨ' Papa mɨrɨ awonsi'kɨ Ikʉipʉnʉ apurɨpɨtʉ kon pa. 	 Abyście jednomyślnie jednemi usty wysławiali Boga, Ojca Pana naszego Jezusa Chrystusa.


Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Ɨyenupato' kon uya ike esi uwinon pen nɨ, e'tane Papa, uyenno'nin nʉ'pʉ winɨ iyepʉ. 	 Odpowiedział im Jezus i rzekł: Nauka moja nie jestci moja, ale tego, który mię posłał.


Mɨrɨ kasa rɨ, serɨ ton e'kupʉ ene auya'nokon a'tai, a'ko pe iyesi mʉra'ta nau rɨ tukai' i'tu auya'nokon. 	 Także i wy, gdy ujrzycie, iż się to dziać będzie, poznawajcie, że blisko jest i we drzwiach.


Ipoitorʉ ton utɨka'sa' esi'pʉ kanau yau 3 mayirʉ, 4 mayirʉ e'to' airɨ rɨ, mɨrɨ a'tai Sises uyepʉ ene'pʉ to' uya tuna pʉro'po. A'ko pe kanau piya' iyepʉ a'tai, to' etʉipɨtʉ'pʉ. 	 Gdy tedy odpłynęli jakoby na dwadzieścia i pięć lub trzydzieści stajan, ujrzeli Jezusa chodzącego po morzu, przybliżającego się ku łodzi, i ulękli się.


Mɨrɨ koro'tau rɨ nin si, utɨ rɨ, serɨ pe, awanapai rɨ, mɨrɨ ema'sa' yau, Surusiran pona. I'napai rɨ iyesi, ɨnʉ' rɨ pu'kena' wɨto' pʉra iyesi mɨrɨ mɨ airɨ rɨ e'tane Surusiran po rɨken. 	 Wszakże muszę dziś i jutro i pojutrze odprawiać drogę: albowiem nie może być, aby miał prorok zginąć, oprócz w Jeruzalemie.


Ɨusekama kon atamokori kon nʉkupʉ'pʉ pɨ' i'napairon ta auya'nokon; pu'kena' amʉ' tʉ'ka'pʉ to' uya, mɨrɨpan to' uruwasii oton tɨ' akapɨtʉ'pʉ auya'nokon. 	 Zaiste świadczycie, iż się kochacie w uczynkach ojców waszych; albowiem oni je pozabijali, a wy budujecie groby ich.


“Ui'kiyari esi, uyenno'nin nʉ'pʉ maimu awɨrɨ e'to' pe iyesi, mɨrɨ awonsi'kɨ itʉrawasooi i'ma'kato' uya pe iyesi intʉrʉ'pʉ iku'to' pe uya. 	 Rzekł im Jezus: Mójci jest pokarm, abym czynił wolę tego, który mię posłał, a dokonał sprawy jego.


Sises uya serɨ ta'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau to' enupa tʉuya a'tai Ka'paneyan po. 	 To mówił w bóżnicy, ucząc w Kapernaum.


Makoi uya apiyontɨn nɨto' apurɨsa' mɨrɨpan uya uyenku'tɨsa' uya uwɨsa' mɨrɨ main poro. 	 Gdyż grzech, wziąwszy przyczynę przez przykazanie, zawiódł mię i przez nie zabił mię.


Mɨrɨpan epa'kasa' a'tai, isaurokʉ pʉra iyesi'pʉ. To' uya i'tu'pʉ Papa uya itenu a'kwakasa' uya ɨ'rɨ rɨ ensa' tukai', apʉne pʉra temiyatʉ ke tauro'ka iya 'nokon pɨ', asaurokʉi'ma pʉra. 	 A wyszedłszy nie mógł do nich mówić; i poznali, że widzenie widział w kościele; bo im przez znaki ukazywał, i został niemym.


Mɨrɨ rɨ e'tane, Pi'ta e'mʉ'sa'kasa' nin si eka'tumʉ'pʉ tɨ' akasa' uruwai' pona. Te'tɨmuikai' Sises ekepu ontɨto' ike pe isaai'pɨ'sa' rʉ'pʉ renen tato' atʉ ene'pʉ iya tʉpona rɨ. Mɨrɨpan utɨ'pʉ, “Ɨ'rɨ pe rɨ si iyesi'pʉ ko?” tai'ma. 	 Tedy Piotr wstawszy, bieżał do grobu, a nachyliwszy się, ujrzał same tylko prześcieradła leżące, i odszedł, dziwując się sam u siebie temu, co się stało.


Wakʉ iwa pe rɨ iyesi eno'ma a'tai parau ka' tɨ' a'nai' e'pato' yai tewa'tɨi' i'mʉ pɨ' pʉsamoro aiko ton nʉ'kwɨ tonpa e'makoima emapu'tɨ iya entai. 	 Lepiej by mu było, aby młyński kamień zawieszony był na szyi jego, i wrzucony był w morze, niżby jednego z tych małych zgorszyć miał.


Mɨrɨ tʉpo, Sises uya mɨrɨ pata nɨmɨ'pʉ; parau ku'pɨri Kiyarari e'pi poro itɨ'pʉ. Wʉ' pona iyenuku'pʉ, mɨrɨpan ereuta'pʉ. 	 A Jezus poszedłszy stamtąd, przyszedł nad morze Galilejskie, a wstąpiwszy na górę, siedział tam.


Ipan pe Main i'tunin e'mʉ'sa'ka'pʉ Sises i'tupɨ'se. “Ti'sa, ɨ'rɨ kupʉ uya tɨwɨrɨ rɨ uko'manto' epoto' pe uya?” ta'pʉ iya. 	 A oto niektóry zakonnik powstał, kusząc go i mówiąc: Nauczycielu! co czyniąc odziedziczę żywot wieczny?


E'tane serɨ awonsi'kɨ Ka'pon, Papa winon ereutato' oton meruntɨ pe te'sen Papa enwo'netʉ winɨ,” ta'pʉ iya. 	 Od tego czasu będzie Syn człowieczy siedział na prawicy mocy Bożej.


“Ekoneka', enta Isutas piya', To'saron itese' asanta ta',” ta'pʉ Itepuru uya ipɨ'. “Ɨnʉ' rɨ mekama'poi' mɨrɨ yau, ‘Ka'pon, Saarʉ itese', Tarʉsas winon pe' serɨ yau nai?’ tukai'. Serɨ a'tai, ɨpʉreman pɨ' man. 	 A Pan rzekł do niego: Wstań, a idź na ulicę, którą zowią prostą, a szukaj w domu Judowym Saula imieniem Tarseóczyka; albowiem oto się modli.


Sises uya to' ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ kaisa rɨ rʉ'kwɨ pʉreti nai ɨpiyau'nokon? Apʉne entantɨ',” ta'pʉ iya. To' uya ensa' a'tai, “5 kaisaron nʉ'kwɨ pʉreti mɨrɨ awonsi'kɨ asa'ron kon nʉ'kwɨ moro' amʉ' man,” ta'pʉ to' uya ipɨ'. 	 A on im rzekł: Wieleż chleba macie? Idźcie, a dowiedzcie się. A oni dowiedziawszy się, powiedzieli: Pięcioro, i dwie ryby.


Inke pʉra, tikin nɨ to' tonpa pe te'sen si eka'tumʉ'pʉ mɨrɨ su'pa epose, waain maku'pɨ peneka ka' ikii'pʉ iya, yʉi pɨ' tepu'tɨi' Sises uya ensito' pe ikupʉ'pʉ. 	 A zarazem bieżawszy jeden z nich, wziął gąbkę, i napełnił ją octem, a włożywszy na trzcinę, dał mu pić.


e'tane imu ensa' tʉuya'nokon a'tai, ta'pʉ to' uya tʉtonpa kon pɨ', ‘Pʉse rɨ kuru pʉse rɨ kiyari pata'se' anʉnton. Apʉne, iwɨpai'nokon, inanʉmʉnʉ anʉnto' kon pe,’ ta'pʉ to' uya. 	 Lecz winiarze, ujrzawszy onego syna, rzekli między sobą: Tenci jest dziedzic; pójdźcie, zabijmy go, a otrzymamy dziedzictwo jego.


Itenu ton esi'pʉ apo' epo'tɨ kasa mɨrɨ awonsi'kɨ tu'kan nɨ aro', kʉron amʉ' esi'pʉ i'pai po. Ese' e'menukasa' esi'pʉ ipɨ', ɨnʉ' ni'tunʉ pen nɨ, kʉrɨ rɨ uya rɨken i'tu. 	 A oczy jego były jako płomieó ognia, a na głowie jego wiele koron; i miał imię napisane, którego nikt nie zna, tylko on sam.


mɨrɨpan isakon Kiriyo'pas itese' uya ta'pʉ Sises pɨ', “Ɨmɨrɨ rɨken na'kɨ si nai serɨ ton, Surusiran po iye'ku'sa' rʉ'pʉ i'tunin pe pʉra,” ta'pʉ ipɨ'. 	 A odpowiadając mu jeden, któremu było imię Kleofas, rzekł mu: Tyś sam przychodniem w Jeruzalemie, a nie wiesz, co się w niem w tych dniach stało?


Era' uya rɨ nɨrɨ ɨri pe man tasa' pʉra man, apʉne pʉra inna'posa' iya man upiya'nokon. Menyatʉi'ne' rɨ, ɨ'rɨ rɨ ku'sa' iya pʉra iyesi tʉwɨto' ipɨkɨrɨ. 	 Ale ani Herod, bom was odesłał do niego, a oto nic mu się godnego śmierci nie stało;


E'tane Sises uyee'pʉ to' a'pɨ'se'na, “E'mʉ'sa'katɨ',” ta'pʉ iya, “Ketʉipɨ'tʉu,” ta'pʉ iya. 	 Tedy przystąpiwszy Jezus dotknął się ich i rzekł: Wstańcie, a nie bójcie się.


Iyee'pʉ mɨrɨpan uya tʉusewankamai' pʉra e'nɨto' ekama'pʉ ɨmɨrɨ'nokon ɨnnɨ te'san pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ a'ko pan kon nʉ'san pɨ'. 	 I przyszedłszy opowiedział pokój wam, którzyście dalekimi i którzyście bliskimi.


Apʉne pʉra Papa uya tanporo ka'pon amʉ' a'sisa' main awɨrɨ pʉra e'nɨto' ya', tanporo to' pɨ' tʉusentu'mato' pe. 	 Albowiem zamknął je Bóg wszystkie w niedowiarstwo, aby się nad wszystkimi zmiłował.


Se pe rɨ e'tane sepan kon kuru nɨrɨ Papa munkɨ amʉ' o'koi' kuru, serɨ wakʉ nonkasa' ke urepa'pʉ: Esuwerʉ amʉ' ton pen ena' iwarinpa pokena' pen nɨ eke Kʉrai iwano' ekamanin pe. 	 Mnie mówię, najmniejszemu ze wszystkich świętych dana jest ta łaska, abym między poganami opowiadał te niedościgłe bogactwa Chrystusowe.


Mɨrɨ awonsi'kɨ nin si, “Imatɨ' si, arɨ kon pa uta're'tɨn epuru piya',” ta'pʉ iya to' pɨ', mɨrɨpan kon uya arɨ'pʉ itena'. 	 Tedy im rzekł: Czerpajcież teraz, a donieście przełożonemu wesela. I donieśli.


Pori' pe Itepuru yau e'tɨ' tɨwɨrɨ rɨ. Takapʉ uya kanan: Pori' pe e'tɨ'! 	 Radujcie się zawsze w Panu; znowu mówię, radujcie się.


Tamas uya ta'pʉ ipɨ', “Uyepuru mɨrɨ awonsi'kɨ Papa, itese' pɨ' e'to'!” ta'pʉ iya. 	 Tedy odpowiedział Tomasz i rzekł mu: Panie mój, i Boże mój!


Osorʉwau wʉi tʉpo, Esuwerʉ amʉ' epuru ton kɨ'ma'pʉ Paarʉ uya. To' amʉrasa' a'tai, ta'pʉ iya to' pɨ', “Utonpa ton, ɨ'rɨ rɨ ekamʉn mɨrɨ pe pʉra ɨ'rɨ rɨ penaro' kon ukʉipʉnʉ kon amʉ' nekama'pʉ pen nɨ ku'sa' uya pʉra iye'tane, a'sisa' pe e'ai'. A'sisa' rʉ'pʉ urɨ Surusiran po. Mɨrɨ tʉpo, Ron pon kon ena' inonkasa' rʉ'pʉ urɨ. 	 I stało się po trzech dniach, że zwołał Paweł przedniejszych z Żydów; a gdy się zeszli, rzekł do nich: Mężowie bracia! ja nic nie uczyniwszy przeciwko ludowi i zwyczajom ojczystym, będąc związany w Jeruzalemie, podanym jest w ręce Rzymian;


Moro Kiri' amʉ' tonpa ton esi'pʉ to' koro'tau ɨpʉremai' itɨsa' kon nʉ'san Iweyu Rʉ'pʉ pɨ'. 	 A byli niektórzy Grekowie z tych, którzy przychodzili do Jeruzalemu, żeby się modlili w święto.


“Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' wakʉ tukai' uyesakʉ auya?” tukai' Sises uya eikʉ'pʉ. “Ɨnʉ' pʉra rɨ iyesi wakʉ e'tane Papa rɨken. 	 I rzekł mu Jezus: Przecz mię zowiesz dobrym? Nikt nie jest dobry, tylko jeden, to jest Bóg.


Paarʉ uya Pereya po Papa Maimu ekama tukai' Esuwerʉ amʉ' Tesaroni'ka pon kon uya etasa' a'tai, to' kanan utɨ'pʉ ka'pon amʉ' tʉrʉnkase'na. 	 A gdy się dowiedzieli oni, co byli z Tesaloniki Żydowie, że i w Berei opowiadane było słowo Boże od Pawła, przyszli i tam, podburzając pospólstwo.


To' pɨ' ta'pʉ iya, “Ama' aino Papa e'to' esa' wannɨ pe e'tʉsa' ɨyena'nokon. E'tane kamoro mɨ airon kon pɨ' tanporon nɨ usekama panton yai, 	 A on im odpowiedział: Wam dano wiedzieć tajemnicę królestwa Bożego; ale tym, którzy są obcymi, wszystko się podawa w podobieństwach;


“Ɨsɨ sɨ, apʉne pʉra pu'kena' amʉ' uruwasii oton tɨ' akapɨtʉ'pʉ auya'nokon, mɨrɨpan atamokori kon amʉ' uya to' tʉ'ka'pʉ. 	 Biada wam! że budujecie groby proroków, a ojcowie wasi pozabijali je.


Mɨrɨ yau, annau isauro'to' winɨ to' uya isa'mato' pʉra rɨ iyesi'pʉ. Mɨrɨpan kon usewansiuka'pʉ ei'pɨtʉ iya pɨ', mɨrɨpan kon e'pakaa'pʉ. 	 I nie mogli go podchwycić w mowie jego przed ludem, a zadziwiwszy się odpowiedzi jego, umilknęli.


Mɨrɨ a'tai, Isutas (Isutas Eskariya' pen) uya ta'pʉ, “E'tane sa'ne Uyepuru, ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' ina enu ya' ɨusenpoika, serɨ non pon kon enu ya' pʉra rɨ?” ta'pʉ iya. 	 Powiedział mu Judasz, nie on Iszkaryjot: Panie! cóż jest, że się nam objawić masz, a nie światu?


“Ananayas itese' ka'pon uyee'pʉ uyense'na, mɨrɨ yawon kon Esuwerʉ amʉ' nʉnamanʉ pe kuru iyesi'pʉ, ipan pe Main, Mosi' winon ikonekasa' awɨron pe iyesi'pʉ. 	 Tam niejaki Ananijasz, mąż pobożny według zakonu, mając świadectwo od wszystkich Żydów tam mieszkających,


Apʉne pʉra taan'pʉ esi no'pʉ i'pai pe, Kʉrai esi kasa so'si i'pai pe, tʉpun, ipika'tɨnin pe te'to'. 	 Albowiem mąż jest głową żony, jako i Chrystus głową kościoła; a on jest zbawicielem ciała.


Mɨrɨpan kon uya ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ kuru ken kupʉ ina uya, Papa tʉrawasooi kupʉ pe ta auya?” ta'pʉ to' uya. 	 Rzekli tedy do niego: Cóż będziemy czynili, abyśmy sprawowali sprawy Boże?


To' nin si utɨto' pe ikupʉ'pʉ iya mɨrɨ. Ɨri a'kwarʉ ton nin si utɨ'pʉ mɨrɨ ka'pon yapai peiruku amʉ' ya'. Tanporo rɨ nin si, 2,000 e'to' airon kon peiruku amʉ' e'tʉrʉ'kwa'pʉ, mɨrɨpan kon aputa'pʉ parau ku'pɨri ka'. 	 I pozwolił im zaraz Jezus. A wyszedłszy oni duchowie nieczyści, weszli w one świnie; i porwała się ona trzoda z przykra w morze (a było ich około dwóch tysięcy,)i potonęły w morzu.


“Ɨnʉ' ɨyese'?” ta'pʉ Sises uya ipɨ'. “Anpisin ton kuwayau amʉ' uyese',” tukai' eikʉ'pʉ iya. 	 Tedy go pytał: Co masz za imię? A on odpowiadając, rzekł: Imię moje jest wojsko: albowiem nas jest wiele.


“Urɨ pe rɨ uyeseru ekama uya a'tai, unekamanʉ esi tapurɨsen pe pʉra rɨ. 	 Jeźliżeć ja sam o sobie świadczę, świadectwo moje nie jest prawdziwe.


“Ɨnʉ' pe ken ɨwesi?” ta'pʉ to' uya ipɨ'. “Mɨsi'kɨrɨ rɨ sa'ne kʉrɨ rɨ ukayai'ne' rɨ,” tukai' Sises uya to' eikʉ'pʉ. 	 Tedy mu rzekli: Któżeś ty jest? I rzekł im Jezus: To, co wam z początku powiadam.


Ina uya tauro'ka eta iya pʉra iyesi wenai, ina uya inonka'pʉ. “Tɨwɨ Itepuru e'to' i'se ne'kupʉi i'se iye'to' awɨrɨ,” ta'pʉ ina uya. 	 A gdy się on nie dał namówić, daliśmy pokój, mówiąc: Niech się stanie wola Pańska.


I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon; tanporo serɨ e'moronka mɨrɨ serɨ a'taino kon pona,” ta'pʉ Sises uya. 	 Zaprawdę powiadam wam: Przyjdzie to wszystko na ten naród.


Apʉne pʉra Papa e'to' esa' wannɨ pe esi usauro'nɨ pe rɨken pen, e'tane ipana'pano. 	 Bracia! nie bądźcie dziećmi wyrozumieniem, ale bądźcie dziećmi złością, a wyrozumieniem dorosłymi bądźcie.


“Serɨ enta' uyene auya'nokon pen,” ta iya pɨ', to' upokoita'pʉ. Eke kanau ya' ipɨkɨrɨ to' utɨ'pʉ. 	 Smucąc się bardzo, najwięcej tych słów, które im rzekł, że już więcej nie mieli oglądać oblicza jego. I prowadzili go do okrętu.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', enno'to' pe uya kuru rɨ e'kupʉ serɨ inke pʉra ɨ'rɨ pe rɨ te'sen e'kupʉ ensa' uya a'tai upɨ'. 	 Mam tedy nadzieję, że tego do was poślę, skoro obaczę, co się ze mną dalej dziać będzie;


Ɨnʉ' uya rɨ penaro' ensi tʉpo emenna' waain ensi pʉra iyesi, ‘Penaro' esi wakʉ pe kuru upona,’ ta iya,” ta'pʉ Sises uya. 	 A nikt, kto się napił starego, nie zaraz chce młodego; ale mówi: Lepsze jest stare.


“Temari'masen uri'san esi mɨrɨ temari'masen warawo' iwano' pe rɨ. E'tane si tɨ, temari'masen warawo' tonpa esi ipiyau imaimu eta pɨ', mɨrɨpan esi pori' pe imaimu eta tʉuya a'tai. Mɨrɨ kasa si pori' pe e'to' e'seposa' serɨ, mararon pe pʉra. 	 Kto ma oblubienicę, ten jest oblubieniec, a przyjaciel oblubieńca, który stoi, a słucha go, weseli się weselem dla głosu oblubieócowego; przetoż to wesele moje wypełnione jest.


Ukʉipʉnʉ urepanin nʉ'pʉ kamoro ke esi eke pe tanporon kon entai rɨ. Ɨnʉ' uya rɨ to' mo'ka pʉra iyesi ukʉipʉnʉ piyapai. 	 Ojciec mój, który mi je dał, większy jest nad wszystkie, a żaden nie może ich wydrzeć z ręki Ojca mego.


To' utɨ koro'tau, ka'pon Sairini winon, Saiman itese' eporo'pʉ to' uya, mɨrɨpan a'kwarʉka'pʉ to' uya kurusu' ato' pe iya. 	 A wychodząc znaleźli człowieka Cyrenejczyka, imieniem Szymon; tego przymusili, aby niósł krzyż jego.


Mɨrɨ a'tai rɨ, Sises uya ta'kwarʉ yau i'tu'pʉ to' usenuminka tewan kon yau, mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' mɨrɨ kasa ɨusenuminka kon? 	 A zaraz poznawszy Jezus duchem swym, iż tak w sobie myśleli, rzekł im: Czemuż tak myślicie w sercach waszych?


Apʉne pʉra nari' pe te'san pen ton nɨ kamoro esanon wannɨ ipokena' ku'nin nan pona, e'tane kamoro nin ipokena' pen ku'nin nan. Eke pɨ' pe' enari'mʉra e'pai me'atʉu? Ipokena' ken si iku'tɨ' ayapurɨpɨ'to' kon pe iya nin si. 	 Albowiem przełożoni nie są na postrach dobrym uczynkom, ale złym. A chcesz się nie bać zwierzchności, czyń, co jest dobrego, a będziesz miał pochwałę od niej;


Mɨrɨ ema'sa' yau, soisa amʉ' utaipo'pʉ ipan pe rɨ, apʉne pʉra ɨ'rɨ kasa Pi'ta epa'ka'pʉ tukai' to' uya i'tu pʉra rɨ iyesi'pʉ. 	 A gdy był dzień, stał się rozruch niemały między żołnierzami o to, co by się z Piotrem stało.


“Ɨsɨ sɨ, Main pɨ' enupanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ Pari'si amʉ', ɨmɨrɨ'nokon wakʉ pe te'ku'san! Itaan'pʉ iyeri'sa' kon nʉ'san iwʉ' ma'tanʉkʉ auya'nokon, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨwɨpʉrema kon kusan pe, ‘Wakʉ ton,’ tato' pe ɨpɨ'nokon. Mɨrɨ wenai, ipan pe rɨ Papa uya ɨkota'mato' oton kon. 	 Biada wam, nauczeni w Piśmie i Faryzeuszowie obłudni! iż pożeracie domy wdów, a to pod pokrywką długich modlitw, dlatego cięższy sąd odniesiecie.


Anpisin ton kuru rɨ takuru'kena' nan ɨpɨrinpɨ'sa' esi'pʉ mɨrɨ tau'ne, tenku'na' nan, sekentei'pa' nan ipu'tɨka'sa' kon nɨ. (Tuna e'tʉkʉi'tʉkʉi'ma enupɨkɨrɨ to' enurikʉ, 	 W tych leżało mnóstwo wielkie niedołężnych, ślepych, chromych, wyschłych, którzy czekali poruszenia wody.


To' tonpa uya use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru poitorʉ pana enwo'ne' winon a'tɨ'pʉ. 	 I uderzył jeden z nich sługę najwyższego kapłana, i uciął mu ucho prawe.


apʉne pʉra mɨrɨ enta' to' erikʉ pen, inserʉ amʉ' kasa rɨ nin si to' esi. Papa munkɨ pe to' esi, eri'nɨ tʉpo e'mʉ'sa'kan nɨsa' munkɨ pe to' esi pɨ'. 	 Albowiem umierać więcej nie będą mogli; bo będą równi Aniołom, będąc synami Bożymi, gdyż są synami zmartwychwstania.


Era' esi'pʉ Isaan ɨnwɨpai, e'tane iyenari'nʉmʉ'pʉ ka'pon amʉ' pɨ', apʉne pʉra Isaan i'tu to' uya pɨ' pu'kena' pe. 	 Ale gdy go on chciał zabić, bał się ludu: albowiem go za proroka mieli.


“Kɨsi'nʉkʉi, Meri. Wakʉ pe Papa enu yau ɨwesi. 	 I rzekł jej Anioł: Nie bój się, Maryjo! albowiem znalazłaś łaskę u Boga.


E'tane amaimu eta iya pʉra iyesi yau, tikin nɨ mɨrɨ pe pʉra asa'rɨ rɨ ka'pon amʉ' akɨ aya'kɨrɨ auro'kaka'se'na. Pʉsamoro asa'ron kon ka'pon amʉ' esi, ‘auro'ka pɨ' ɨpika'tɨnin nan mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri pe ɨwe'sa' esi i'napai rɨ tawon nan pe ipɨ'.’ 	 Ale jeźli cię nie usłucha, przybierz do siebie jeszcze jednego albo dwóch, aby w uściech dwóch albo trzech świadków stanęło każde słowo.


‘Pʉse rɨ rʉ'kwɨ e'sara'tɨ'pʉ amɨ pɨ' e'tane, i'ma'ka iya pʉra iye'sa',’ tukai'. 	 Mówiąc: Ten człowiek począł budować, a nie mógł dokończyć.


Pana' pe rɨ a'setun uyee'pʉ, sipa'sipa uya eke pe tuna anuku'pʉ kanau yau, isemʉ'nʉkʉ poken nɨ tʉku'se. 	 Tedy powstała wielka nawałność wiatru, a wały biły na łódź, tak że się już napełniała.


Tanporo to' uta'kwarʉ'tɨ'pʉ Wakʉ A'kwarʉ ke, mɨrɨpan kon e'sara'tɨ'pʉ usauro'nɨ pɨ' tʉron kon ka'pon amʉ' maimu yau'ne, Iya'kwarʉ uya tʉusauro'to' kon pe tʉkupʉ kon pɨ'. 	 I napełnieni są wszyscy Duchem Świętym, a poczęli mówić innemi językami, jako im Duch on dawał wymawiać.


“Aiko sɨ! Surusiran pon kon, Surusiran pon kon! Ɨmɨrɨ'nokon pu'kena' amʉ' tʉ'kanin nʉ'san, tɨ' ke ɨpiya'nokon enno'sa' kon wɨpɨ'nin nʉ'san. Inke rɨ ɨmunkɨ amʉ' amʉranʉkʉ i'se esi'pʉ, kɨrɨtɨkɨ uya tʉmunkɨ amʉ' amʉranʉkʉ kasa tapiri o'koi', e'tane mɨrɨ kupʉ uya i'se pʉra ɨwesi'pʉ kon. 	 Jeruzalem! Jeruzalem! które zabijasz proroki, i które kamionujesz te, którzy do ciebie byli posyłani: ilekroć chciałem zgromadzić dzieci twoje, tak jako zgromadza kokosz kurczęta swoje pod skrzydła, a nie chcieliście?


6 pe to' ku'nin inserʉ uya ti'sawʉ yawon i'kwamʉ'pʉ eke tuna tʉu'tɨsen Yu'pʉretes itese' ka', mɨrɨpan mɨrɨ tuna a'muna'pʉ kin amʉ' wʉi enu uyepʉ winɨpaino kon uye'to' pe iyawɨrɨ. 	 I wylał szósty Anioł czaszę swoję na onę wielką rzekę Eufrates i wyschła woda jej, aby zgotowana była droga królom od wschodu słońca.


Serɨ kasa si ikonekasa' ya', use'man nɨto' tʉrawasomanin nan ewomʉ ɨsi'pakɨrɨ rɨ kɨpo'pon iwa iwa'kʉ'sa' ta' tʉtʉrawasooi kon ku'se'na. 	 A to gdy tak przygotowano, do pierwszego przybytku zawsze wchodzą kapłani, służby Boże odprawując;


Ɨri pe na'ne' ewonto' oton pen nɨ mɨrɨ pata ya', mɨrɨ pe pʉra ɨnʉ' rɨ Papa ewaruma ku'nin, mɨrɨ pe pʉra kasi pe te'sen, e'tane kamo rɨken karimeru mʉre uko'man nɨto' karetaai pɨ' rɨken itese' e'menukasa' kon ewonto' oton iya'. 	 I nie wnijdzie do niego nic nieczystego i czyniącego obrzydliwość i kłamstwo, tylko ci, którzy są napisani w księgach żywota Barankowych.


To' konekanin pe iyesi yau, use'man nɨto' ike ereuta'pʉ nesii'no. Papa apurɨpɨ'nin nan ekorʉka'pʉ nesii'no tikin nan parɨ rɨ, tʉmakooi ke to' nʉsi'tui'no pen nɨ. 	 Bo inaczej przestano by ich było ofiarować, przeto żeby już nie mieli żadnego sumienia o grzechy ci, którzy ofiarują, będąc raz oczyszczeni.


“Tanporo serɨ ke apana'tɨsa' uya 'nokon serɨ autano'ma kon namai'. 	 Tomci wam powiedział, abyście się nie gorszyli.


Ipan pe mepori'matʉi', pori' pe ɨwesi kon pɨ' me'sanʉnpɨ'tʉi' mɨrɨ wʉi a'tai, apʉne pʉra eke rɨ ɨyepe'pʉ kon esi pɨ' Epʉn po. Apʉne pʉra mɨrɨ kasa rɨ to' kʉipʉnʉ ton uya pu'kena' ton ku'pɨtʉ'pʉ. 	 Radujcie się dnia tego i weselcie się; albowiem oto zapłata wasza jest obfita w niebiesiech; boć tak właśnie prorokom czynili ojcowie ich.


E'tane Sayan Wʉpʉ pona ɨuye'sa' kon, Epʉn pe te'sen Surusiran pona, nurɨnan Papa pata'se' eke kuru ya'. Tu'kan kon, tu'kan kon inserʉ amʉ' pori' pe iyamʉrasa' kon piya' ɨuye'sa' kon, 	 Aleście przystąpili do góry Syon i do miasta Boga żywego, do Jeruzalemu niebieskiego, i do niezliczonych tysięcy Aniołów;


Kanau ereutato' pata esi'pʉ wakʉ pe iyau e'nɨ poken pʉra, komi' pe pata e'to' weyu e'seposa' a'tai, tu'kan kon uya, “Miyarɨ rɨ utɨnpai'nokon nɨ,” ta'pʉ. Pini'kʉs itese' pata Kʉri' pon eporo tʉuya'nokon tukai' to' esi'pʉ, mɨrɨ yau komi' pe pata e'to' weyu enno'to' pe tʉuya'nokon. Serɨ Kʉri' pata esi'pʉ mɨrɨ asa'ron winɨpai ɨsi'ratoi pe kanau ereutapɨ'to' pata'se' pe. 	 A gdy nie było portu sposobnego ku zimowaniu, wiele ich radę dawało puścić się stamtąd, owaby jakożkolwiek mogli przeprawiwszy się do Fenicyi, przezimować u portu Kreteńskiego, który leży między wiatrem południowym i zachodnim.


Eke soisa amʉ' epuru uya, “Paarʉ atɨ' soisa amʉ' iwʉ' ta',” ta'pʉ tʉpoitorʉ ton pɨ'. To' auro'ka'pʉ iya to' uya ari'po'pɨ'to' pe, isekamato' pe ɨ'rɨ wenai to' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ ewa'noma pe, tukai'. 	 Rozkazał go hetman wieść do obozu i kazał go biczami spróbować, żeby się dowiedział, dla której by przyczyny nań tak wołano.


Pʉrekiya, Panperiya, Isi', Ripiya mɨrɨ awonsi'kɨ Ron piyaworo' nan nɨ uye'sa' man ko, Esuwerʉ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' pen e'tane, Esuwerʉ amʉ' napurɨnʉ apurɨnin nan. Tʉron kon kanan Kʉri' winɨpaino kon mɨrɨ awonsi'kɨ Arepiya winɨpaino kon, e'tane si umaimu kon tau'ne to' usaurokʉ eta'nokon, eke rɨ Papa nʉkupʉ'pʉ ekareei pɨ'!” ta'pʉ to' uya. 	 W Frygii, i w Pamfilii, w Egipcie, i w stronach Libii, która jest podle Cyreny, i przychodniowie Rzymscy; Żydowie, i nowonawróceni;


Sises uya iyɨpɨrinkasa' ene'pʉ mɨrɨ yau, i'tu'pʉ iya inke rɨ takuru'ke iko'mansa', mɨrɨpan uya, “Ɨsepi'tɨpai pe' me'an?” ta'pʉ ipɨ'. 	 Tego gdy Jezus ujrzał leżącego, a poznawszy, że już przez długi czas chorował, rzekł mu: Chcesz być zdrów?


Mɨrɨ a'tai, tu'kan kon esi'pʉ ipan pe Piri' maimu ɨnetapai, wakʉ i'tuto' ipɨ' inkupʉnʉ ensa' tʉuya'nokon pɨ'. 	 A lud miał wzgląd jednomyślnie na to, co Filip mówił, słuchając i widząc cuda, które czynił.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', akaisarɨ'nokon kasi ye' pe te'sen inonkatɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ i'nairon pɨ' tʉusauro'sen pe tʉtonpa pokon pe, apʉne pʉra tikin nan ipun pʉ'kʉ pe e'nɨ'nokon wenai. 	 Przetoż złożywszy kłamstwo mówcie prawdę, każdy z bliźnim swoim; boście członkami jedni drugich.


Ito'ka'nʉkʉ auya'nokon pʉra rɨ marɨ pe' iyesi? Ɨyenu kon yau pe' ikupʉ auya'nokon pʉra iyesi 5 kaisaron pʉreti 5,000 kaisaron kon iwano' rʉ'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ pa'siki'ti ton pe'tɨpɨtʉ'pʉ auya'nokon? 	 Jeszczeż nie rozumiecie, ani pamiętacie onych pięciu chlebów, a onych pięciu tysięcy ludzi, i jakoście wiele koszów zebrali?


E'tane kʉrɨ rɨ te'masen pe iye'to' pe ekama'posa', karimeru amʉ' esa' pen, karimeru amʉ' esi itikʉn non pe pʉra. Ene kaikusi uyepʉ ene iya a'tai, karimeru amʉ' nɨmɨ iya. Iyainʉmʉ, ene kaikusi uya to' a'si, karimeru amʉ' nɨrɨ e'tʉrʉ'kwa. 	 Lecz najemnik i ten, który nie jest pasterzem, którego nie są owce własne, widząc wilka przychodzącego, opuszcza owce i ucieka, a wilk porywa i rozprasza owce.


Ɨ'rɨ ken si ku'nin pe main esi mɨrɨ? Iponantɨsa' mɨrɨ makoi esi pɨ', ekamasa' rʉ'pʉ Epʉra'an pa rʉ'pʉ uyepʉ pona rɨ. Papa uya main tʉrʉ'pʉ inserʉ amʉ' poro Mosi', ka'sanawon wannɨ ena' ka'pon amʉ' enakan pe. 	 Cóż tedy zakon? Dla przestępstwa przydany jest, ażby przyszło ono nasienie, któremu się stała obietnica, sporządzony przez Aniołów i przez rękę pośrednika.


Mɨrɨ koro'tau rɨ Sises e'soto'kasa' esi'pʉ kopʉna Paire' piya', mɨrɨpan ekama'po'pʉ Paire' uya, “Esuwerʉ amʉ' kin pe' ɨmɨrɨ?” ta'pʉ iya. Sises uya imaimu eikʉ'pʉ, “Ewai', mʉkayai'ne' kasa rɨ,” ta'pʉ iya. 	 A Jezus stał przed starostą; i pytał go starosta, mówiąc: Tyżeś jest on król żydowski? A Jezus mu rzekł: Ty powiadasz.


To' nʉkupʉnʉ e'nonkakapʉ iwa koro'tau rɨ, Sises ewomʉ'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta', mɨrɨpan e'sara'tɨ'pʉ to' enupa pɨ'. 	 A gdy już było w pół święta, wstąpił Jezus do kościoła i uczył.


apʉne pʉra uruwai' yau esi i'se pʉra ɨwesi pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ, urɨ ɨpoitorʉ ukɨta i'se pʉra ɨwesi. 	 Albowiem nie zostawisz duszy mojej w piekle, a nie dasz świętemu twojemu oglądać skażenia.


apʉne pʉra Wakʉ A'kwarʉ uye'sa' pʉra rɨ marɨ iyesi'pʉ to' pona. Piri' uya to' pa'taisima'pʉ esi'pʉ Itepuru Sises ese' yau rɨken. 	 (Albowiem jeszcze był na żadnego z nich nie zstąpił; ale tylko pochrzczeni byli w imię Pana Jezusowe.)


Tu'kan kon ka'pon amʉ' anpisin koro'tawon kon uya serɨ ta iya eta'pʉ, mɨrɨpan kon uya, “Pʉserɨ rɨ esi serɨ Pu'kena' pe,” ta'pʉ to' uya. 	 Wiele ich tedy z owego ludu słysząc te słowa, mówili: Tenci jest prawdziwie on prorok.


Tʉpoitorʉ ton, 12 kaisaron kon tʉkɨ'mai' tʉpiya', to' enno'pɨtʉ'pʉ iya asa'rɨ'ne, mɨrɨpan kon repa'pʉ iya to' meruntɨrʉ ke, makoi a'kwarʉ entai to' e'to' pe. 	 Tedy zwoławszy do siebie onych dwunastu, począł je po dwóch rozsyłać, i dał im moc nad duchami nieczystymi.


Sises uya si ekama'po'pʉ, “Ɨnʉ' ɨyese'?” ta'pʉ iya. “Anpisin,” ta'pʉ iya ipɨ', apʉne pʉra anpisin yen pe rɨ tesi pɨ'. 	 I pytał go Jezus, mówiąc: Co masz za imię? A on rzekł: Wojsko; albowiem wiele dyjabłów wstąpiło było weó.


Ikʉipʉnʉ uya i'tu'pʉ mɨrɨ a'kʉra' kuru rɨ Sises uya, “Ɨmu rɨ uto'pamʉ mɨrɨ,” ta'pʉ rʉ'pʉ. Mɨrɨ pɨ' kʉrɨ rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo itonpa ton ena'pʉ apurɨnin nan pe. 	 Poznał tedy ojciec, iż to ona godzina była, której mu był rzekł Jezus: Iż syn twój żyje. I uwierzył sam i wszystek dom jego.


Ɨ'rɨ uya epanta'man ɨsipɨ' e'nɨ emapu'tɨ ɨ'koro'tau'nokon? Ipan pe i'se ɨwe'to' kon ayau'nokon na'ne' usewa'noman pɨ' yapai pe' iyepʉ pen mɨ? 	 Skądże są walki i zwady między wami? Izali nie stąd, to jest z lubości waszych, które walczą w członkach waszych?


I'tu auya'nokon i'se e'ai' utonpa ton Temu'ti si nonkasa' man. Serɨ pe iwa iye'sa' yau, iya'kɨrɨ utɨ mɨrɨ ɨyense'nokon. 	 Wiedzcie o bracie Tymoteuszu, że jest wypuszczony, z którym (jeźlibym szybko przyszedł), oglądam was.


Serɨ ta tʉpo, Kiyarari po iye'nɨmɨ'pʉ. 	 A to im powiedziawszy, został w Galilei.


wakʉ pe ɨweyu kon apurɨtɨ', apʉne pʉra wʉi ton man ɨri pe rɨ. 	 Czas odkupując; bo dni złe są.


Ɨyeyaton kon pe pe' enasa' serɨ i'nairon tekamai' ɨpɨ'nokon? 	 Takżem się stał nieprzyjacielem waszym, prawdę wam mówiąc?


Ɨnʉ' rɨ esi to' ma'tanʉkʉ i'se a'tai, apo' epa'ka mɨrɨ to' mʉta yai to' eyaton non ma'tanʉ'se'na. Serɨ kasa ɨnʉ' rɨ to' anma'tanʉ'paino nerikʉi. 	 A jeźliby im kto chciał szkodzić, ogieó wynijdzie z ust ich i pożre nieprzyjacioły ich; a jeźliby im kto chciał szkodzić, ten też tak musi być zabity.


Mɨrɨpan uya ko', waain yen anʉmʉ'pʉ, mɨrɨpan uya tenki ta'pʉ Papa pɨ'. To' ena' itʉrʉ'pʉ iya, tai'ma to' pɨ', “Se yawon ensitɨ', ɨmɨrɨ'nokon. 	 A wziąwszy kielich i podziękowawszy, dał im, mówiąc: Pijcie z tego wszyscy;


Awanakʉi' kuru suntaaka epiya'tɨ pe wʉi enu enu'tane, to' utɨ esi'pʉ tɨ' akasa' uruwai' pona, 	 A bardzo rano pierwszego dnia po sabacie przyszły do grobu, gdy weszło słońce.


Sises uya, “Ensa' auya mɨrɨ; kʉrɨ rɨ ipokon pe masauro'ai'ne',” ta'pʉ. 	 I rzekł mu Jezus: I widziałeś go, i który mówi z tobą, onci jest.


Isaurokʉ koro'tau, kapuru' usenpoika'pʉ, mɨrɨpan uya to' nɨpontɨ'pʉ, mɨrɨpan kon usi'nʉkʉ'pʉ kapuru' ya' ewomʉi'ma. 	 A gdy on to mówił, stał się obłok, i zacienił je; i bali się, gdy oni wchodzili w obłok.


E'tane to' eikʉ'pʉ iya, “Ui'kiyari esi mɨrɨ moro ɨni'tunʉ kon pen nɨ,” ta'pʉ iya. 	 A on im rzekł: Mamci ja pokarm ku jedzeniu, o którym wy nie wiecie.


Mɨrɨ a'tai, inke pʉra rɨ Sises uya temiyatʉ ɨnka'pʉ a'sise'na, mɨrɨpan uya ta'pʉ Pi'ta pɨ', “Aiko pe kuru anapurɨnʉ man! Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' ikasima'pʉ auya?” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 A Jezus zaraz wyciągnąwszy rękę, uchwycił go i rzekł mu: O małowierny! przeczżeś wątpił?


Serɨ apurɨto' uyepʉ rawɨrɨ, Main uya a'sin nɨsa' esi'pʉ, a'kon nɨsa' iya esi'pʉ, apurɨto' usenpoika pʉ'kʉ pona rɨ. 	 A przedtem, niż przyszła wiara, byliśmy pod zakonem strzeżeni, wespół zamknieni będąc w tę wiarę, która potem miała być objawiona.


Paarʉ uya miye' eposa' a'tai, tu'kan kon e'sakoropasa' esi'pʉ ipan pe. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', soisa amʉ' uya arɨ'pʉ tʉra'runpai'. 	 A gdy był u wschodu, przydało się, że go prawie żołnierze nieśli dla gwałtu onego ludu.


Tu'kan kon peiruku amʉ' esi'pʉ enta'nan pɨ' i'kʉrʉ po a'ko pe rɨ. Makoi a'kwarʉ ton uya Sises pawana'tɨ'pʉ tenno'to' kon pe iya peiruku amʉ' ya'. “Ewai',” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 A była tam trzoda wielka świó, która się pasła na górze, i prosili go, aby im dopuścił wstąpić w nie. I dopuścił im.


E'tane 7 pe te'sen inserʉ uya tʉronpi' turunpa a'tai, Papa uya ama' pe te'ku'to' ku'to' oton, tʉpoitorʉ ton, pu'kena' amʉ' pɨ' ekama'pʉ tʉuya kasa rɨ. 	 Ale we dni głosu Anioła siódmego, gdy będzie trąbił, dokona się tajemnica Boża, jako opowiedział sługom swoim prorokom.


Urupere e'mʉ'sa'kasa' esi'pʉ parau e'pi po. 	 I stanąłem na piasku morskim.


Tepi' uya, ‘Uyepuru,’ tukai' esakʉ pe iyesi yau, nai kasa nɨrɨ ipa rʉ'pʉ pe nesii'no?” ta'pʉ iya. 	 Ponieważ go tedy Dawid nazywa Panem, jakoż jest synem jego?


Nai esi sa'man pe pʉra: ‘Amakooi pɨ' usentu'ma,’ ta; mɨrɨ pe pʉra, ‘E'mʉ'sa'ka', asakɨ,’ ta katɨ ipu'tɨka'sa' pɨ'? 	 Albowiem cóż łatwiej rzec: Odpuszczone są tobie grzechy, czyli rzec: Wstań, a chodź?


mɨrɨ kasa si, Kʉrai e'to' pe ayau'nokon apurɨto' poro. Mɨrɨ awonsi'kɨ ɨpʉrema kanan ɨmɨrɨ'nokon, imisitasa' pe mɨrɨ awonsi'kɨ iyekonekasa' pe ɨwesi kon pa usi'nʉnkan nɨto' yau, 	 Aby Chrystus przez wiarę mieszkał w sercach waszych;


“Ma'non, ɨ'rɨ pɨ' aukaramʉ? Ɨnʉ' warinpa auya?” ta'pʉ iya ipɨ'. Umɨ tʉrawasomanin pe rɨ nin si tekamai', “Apʉne ken, arɨ'pʉ auya pe iyesi yau, ekamakɨ nai ya' itʉrʉ'pʉ auya, ikan utɨto' pe,” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Rzekł jej Jezus: Niewiasto! czemu płaczesz? kogo szukasz? A ona mniemając, że był ogrodnik, rzekła mu: Panie! jeźliś go ty wziął, powiedz mi, gdzieś go położył, a ja go wezmę.


Apʉne pʉra ka'pon ewan yapai ɨri pɨ' isenuminkato' uyepʉ; e'wɨn, tʉron kon no'pʉ a'kɨrɨ te'sen pe, tʉnmari'ma'pʉ pen nɨ a'kɨrɨ tekumasen pe, ama' e' pe rɨ, kasi ye' pe rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri pe tʉron kon pɨ' tʉusauro'sen pe. 	 Albowiem z serca wychodzą złe myśli, mężobójstwa, cudzołóstwa, wszeteczeństwa, złodziejstwa, fałszywe świadectwa, bluźnierstwa.


Wakʉ pe ɨnkupʉnʉ kʉse'nin ɨri pe usauro'nɨto' ipɨ' pe. 	 Niechże tedy dobro wasze bluźnione nie będzie.


Ka'pon amʉ' uya pe' uyapurɨto' i'se esi serɨ, mɨrɨ pe pʉra Papa uya katɨ? Mɨrɨ pe pʉra ka'pon amʉ' katɨ ɨnpori'mapai esi? Ka'pon amʉ' ɨnpori'mapai esi yau, Kʉrai poitorʉ pe pʉra rɨ esi mɨrɨ. 	 Albowiem terazże do ludzi was namawiam, czyli do Boga? Albo szukamli, abym się podobał ludziom? Zaiste, jeźlibym się jeszcze ludziom chciał podobać, nie byłbym sługą Chrystusowym.


Kamoro 7 kaisaron kon inserʉ amʉ' 7 kaisaron paran esanon epa'ka'pʉ use'man nɨto' iwʉ' tapai. To' epontɨpɨ'sa' esi'pʉ sirɨn pan pon renen tato' ya', mɨrɨ awonsi'kɨ korʉ pun konekasa' pokʉrʉ kasa ke to' utawoino'tɨpɨ'sa' esi'pʉ. 	 I wyszło z kościoła siedm onych Aniołów, mających siedm plag, obleczonych płótnem czystem i świetnem, i przepasanych na piersiach złotemi pasami.


Pori' pe e'ai', ɨmɨrɨ'nokon pɨ', mɨrɨ yau e'sa' pʉra iyesi pɨ', apurɨ kon pa. E'tane pʉra utɨnpai'nokon ipiya',” ta'pʉ iya. 	 I raduję się dla was, (abyście wierzyli), żem tam nie był; ale pójdziemy do niego.


“I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon: Iweyu uye'nɨ pɨ' man, iye'ka'sa' rɨ, iyeri'sa' kon uya Papa Mumu maimu eta weyu, kamoro nin si etanin nan uko'manto' oton. 	 Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Że idzie godzina i teraz jest, gdy umarli usłyszą głos Syna Bożego, a którzy usłyszą, żyć będą.


Mɨrɨpan uya anpisin ton nɨ nɨmɨ'pʉ, itɨ'pʉ ɨutɨ ta', mɨrɨpan ipoitorʉ ton uya ekama'po'pʉ serɨ panton pɨ'. 	 A gdy wszedł w dom od onego ludu, pytali go uczniowie jego o to podobieństwo.


Uya'kɨron kon uya a'kwa ene'pʉ e'tane, uyauro'kanin eta to' uya pʉra iyesi'pʉ. 	 A ci, którzy byli ze mną, acz widzieli światłość i polękli się, ale głosu nie słyszeli onego, który ze mną mówił.


To' uya entakanoma'pʉ, “Tʉron kon uya Isaan Pa'tes ta; tʉron kon uya kanan pu'kena' Iraisa ta; tʉron kon uya rɨ marɨ penaro' kon eke ton pu'kena' amʉ' tonpa e'mʉ'sa'kasa' ta ɨpɨ',” ta'pʉ to' uya. 	 A oni odpowiadając rzekli: Janem Chrzcicielem, a drudzy Elijaszem, a drudzy mówią, iż prorok niektóry z onych starych zmartwychwstał.


Sises apurɨnin nan Sisariya winon kon utɨ'pʉ ina a'kɨrɨ, mɨrɨpan kon uya ina arɨ'pʉ Nasʉn itese' ka'pon iwʉ' ta'. Mɨrɨ yau, ina uko'mamʉ'pʉ ipiyau. Sai'pʉras winon pe iyesi'pʉ, pena si'kɨrɨ rɨ Sises apurɨnin pe iyesi'pʉ. 	 A szli z nami i niektórzy uczniowie z Cezaryi, wiodąc z sobą tego, u któregośmy gospodą stać mieli, niejakiego Mnazona Cypryjczyka, starego ucznia.


5 kaisaron wʉi tʉpo, use'man nɨto' tʉrawasomanin epuru, Ananayas utɨ'pʉ Sisariya pona Esuwerʉ amʉ' epuru ton mɨrɨ awonsi'kɨ raya Tɨ'turas itese' pokon pe. Mɨrɨpan kon uya Paarʉ eseru'tɨto' tʉuya'nokon nepʉ'pʉ kopʉna piya'. 	 A po pięciu dniach jechał najwyższy kapłan Ananijasz z starszymi i z Tertullem niejakim prokuratorem; którzy stanęli przed starostą przeciwko Pawłowi.


Mɨrɨpan Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas uya ti'ta kon poi non tɨutɨ'pʉ pata nɨmɨi'ma, Papa uya to' nonkasa' ekamanin pe, mɨrɨpan kon utɨ'pʉ Ai'koniyan pona, Antiyo' ponsi'kɨ. 	 A oni otrząsnąwszy proch z nóg swoich na nie, przyszli do Ikonii.


E'tane, urɨ utanʉnsa' a'tai non apai, tanporon kon nɨ kɨ'mato' uya oton upiya',” ta'pʉ iya. 	 A ja jeźli będę podwyższony od ziemi, pociągnę wszystkich do siebie.


“‘Etatɨ' ɨmiyamoro, Papa sapemanin nan! Ɨusewansiuka kon mɨrɨ Papa nʉkupʉnʉ tense mɨrɨ awonsi'kɨ ɨyeri'to' oton kon. Iku'to' uya oton aya'tai'nokon anapurɨnʉ ton kon pen nɨ ka'pon uya ekama tane ɨpɨ'nokon,’ tawon,” ta'pʉ iya. 	 Obaczcie wy wzgardziciele i dziwujcie się, a wniwecz się obróćcie; bo ja sprawuję sprawę za dni waszych, sprawę, której nie wierzycie, choćby wam kto o niej powiadał.


Ɨmɨrɨ'nokon, Ka'paneyan pon kon, autanʉnto' oton kon pe' ka'takʉi'? Kane! I'na' auta'mo'kato' oton kon mɨrɨ ta'mu kenan pen nɨ ya'. Ɨ'koro'tau'nokon ne'ku'ai'ne' eke Papa tʉrawasooi e'ku'sa' pe iyesi yau Satan po, moro rɨ mɨrɨ pata nesii'no serɨ pʉ'kʉ pona rɨ. 	 A ty Kapernaum! któreś aż do nieba wywyższone, aż do piekła strącone będziesz; bo gdyby się były w Sodomie te cuda działy, które się działy w tobie, zostałaby była aż do dnia dzisiejszego.


Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas pokon utɨ'pʉ Siri'siya itese' pata ponsi'kɨ Terʉpi pona, mɨrɨpan kon utɨ'pʉ Restʉra pona Sises apurɨnin Temu'ti itese' pata'se' ya'. Isan esi'pʉ Esuwerʉ amʉ' tonpa pe, Sises apurɨnin, e'tane ikʉipʉnʉ esi'pʉ Kiri' pe. 	 I przyszedł do Derby i do Listry; a oto tam był uczeń niektóry, imieniem Tymoteusz, syn niektórej niewiasty Żydówki wiernej a ojca Greka.


Serɨ ta pɨ' Sises esi'pʉ to' enupai'ma Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉ'kʉ tau, to' use'mato' en ton pata piyau iwa esii'ma. E'tane ɨnʉ' uya a'si'pʉ pen nɨ, apʉne pʉra iweyu e'seposa' pʉra iyesi pɨ'. 	 Te słowa mówił Jezus w skarbnicy, ucząc w kościele, a żaden go nie pojmał; bo jeszcze była nie przyszła godzina jego.


Ka'pon, Papa winon weyu e'seposa' a'tai, kamiri' e'wei'tɨ uya ka' a'kwaka ipʉ'kʉ pona'ne kasa kuru iyesi mɨrɨ. 	 Albowiem jako błyskawica, błyskając się od jednej strony, która jest pod niebem, aż do drugiej, która jest pod niebem, świeci: tak będzie i Syn człowieczy w dzień swój.


Inke kuru ayauro'ka uya 'nokon pen, apʉne pʉra serɨ pata epuru uye'nɨ pɨ' man. Ɨ'rɨ pe uku'nin pen nɨ, 	 Już dalej z wami wiele mówić nie będę; albowiem idzie książę świata tego, a we mnie nic nie ma;


14 kaisaron wʉi yau, parau Atʉriyati' po utɨn pɨ' ina e'tane, anomʉra' kanau anin nan uya a'mun pata eporo tukai' i'tu'pʉ. 	 A gdy przyszła noc czternasta, a myśmy się błąkali po morzu Adryjatyckiem, około północy zdało się żeglarzom, iż się im okazywała niektóra kraina.


Tʉuma'tato' kon annau rɨ upika'tɨ'pʉ to' uya. Urɨ rɨken pen e'tane tanporon nɨ so'si ton Esuwerʉ amʉ' pen iwano' ton esi pori' pe to' pɨ'. 	 (Którzy za duszę moję swojej własnej szyi nadstawiali; którym nie ja sam dziękuję, ale i wszystkie zbory pogańskie.)


E'tane si iweyu kuru e'seposa' a'tai, Papa uya Tʉmu ennoko'pʉ, uri'san yai iyentu'pʉ, main o'no iyentu'pʉ, 	 Lecz gdy przyszło wypełnienie czasu, posłał Bóg onego Syna swego, który się urodził z niewiasty, który się stał pod zakonem,


Tʉuseruma tʉpo tenta'nai' pʉra 40 kaisa rɨ wʉi mɨrɨ awonsi'kɨ ewarupɨ, mɨrɨpan esi'pʉ ipan pe kuru iwan pe. 	 A gdy pościł czterdzieści dni i czterdzieści nocy, potem łaknął.


Sises enna'posa' a'tai, anpisin ka'pon amʉ' epori'ma'pʉ ipɨ'. Iyenna'po enupɨkɨrɨ te'sa' kon pɨ'. 	 I stało się, gdy się wrócił Jezus, że go przyjął lud; albowiem nań wszyscy oczekiwali.


Apʉne pʉra pun pokon pe mɨrɨ awonsi'kɨ mʉn pokon pe e'suranman pɨ' e'nɨ'nokon pen, e'tane esanon mɨrɨ awonsi'kɨ eke ton, mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ ewarupɨ orʉ meruntɨrʉ mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri a'kwarʉ ton pana'pano, ka' eseru yawon kon pokon pe nin e'suranman. 	 Albowiem nie mamy boju przeciwko krwi i ciału, ale przeciwko księstwom, przeciwko zwierzchnościom, przeciwko dzierżawcom świata ciemności wieku tego, przeciwko duchownym złościom, które są wysoko.


Ɨsɨ yau to' esi! Keen e'ma rʉ'pʉ anʉnsa' to' uya man; to' utɨsa' man tʉneporonʉ kon epose'na Peran utano'ma'pʉ ya' kasa rɨ marɨ; to' uma'tasa' man tiwano' pe e'pai Kora esi'pʉ ya'. 	 Biada im! bo się drogą Kainową udali, a za błędem Baalamowej zapłaty puścili się i przeciwieństwem Korego poginęli.


Ɨnʉ' rɨ usenuminka pe iyesi yau ɨnʉ' pe tesi tukai', ɨnʉ' pe pʉra rɨ esii'ma, tiwano' pe rɨ isenku'tɨ mɨrɨ. 	 Albowiem jeźli kto mniema, żeby czem był, nie będąc niczem, takiego zawodzi własny umysł jego.


“Serɨ ton ekamasa' uya ɨpɨ'nokon, uyau ɨwesi kon pa ewankamanin pʉra. Serɨ orʉ po eke rɨ ɨyewankamanin kon esi, e'tane ɨyewan kon imeruntɨtanʉ'tɨ': Orʉ wapiya'kasa' uya man,” ta'pʉ iya. 	 Tomci wam powiedział, abyście we mnie pokój mieli. Na świecie ucisk mieć będziecie; ale ufajcie, jam zwyciężył świat.


ka'pon sakorooi uya Papa e'to' i'se ipokena' pe uko'man nɨto' nepʉ pʉra iyesi. 	 Bo gniew męża nie sprawuje sprawiedliwości Bożej.


Sises uya to' panama'pʉ ɨnʉ' pɨ' rɨ to' uya tekama namai'. 	 I przygroził im, aby o nim nikomu nie powiadali.


To' ɨ'kwɨrɨ'sa' a'tai, to' e'te'ka'pʉ Kenesare' airɨ, mɨrɨpan kon uya tʉkanwa kon ewa'tɨ'pʉ mɨrɨ yau. 	 A przeprawiwszy się przyszli do ziemi Gienezaret i przybili się do brzegu.


Papa apurɨpɨtʉ pɨ' to' esi'pʉ, mɨrɨpan tʉron kon ka'pon amʉ' esi'pʉ pori' pe to' pɨ'. Wʉi kaisa rɨ Itepuru uya tʉnkoneka'san ke to' tonpa'tɨ'pʉ. 	 Chwaląc Boga i mając łaskę u wszystkiego ludu. A Pan przydawał zborowi na każdy dzień tych, którzy mieli być zbawieni.


Toron amʉ' pɨ' ɨsenupatɨ': Te'pɨnsan pen, kiyari akʉ'pʉsa' amʉranʉ'nin nan pen, to' i'kiyari pata'se' pʉnon kon nɨ; e'tane Papa uya to' ewekʉ. Mɨrɨ entai i'nʉnkena' pe ɨwesi kon mɨrɨ toron amʉ' entai! 	 Przypatrzcie się krukom, iż nie sieją ani żną, i nie mają spiżarni, ani gumna, a wżdy je Bóg żywi; czemżeście wy zacniejsi niż ptacy?


Apʉne pʉra pʉsamoro ka'pon amʉ' ewan enasa' sa'man pe, tʉpana kon a'kopɨ'sa' to' uya, tenu kon nɨ a'kopɨ'sa' to' uya. To' uya tenu kon ke ene nesii'no, to' uya eta tʉpana kon ke nesii'no, to' uya tewan kon ke ito'ka'nʉkʉ nesii'no, mɨrɨpan kon era'tɨ uwinɨkʉi' nesii'no to' epi'tɨ uya nesii'no,’ tawon,” ta'pʉ Paarʉ uya. 	 Albowiem zgrubiało serce ludu tego, a ciężko uszyma słyszeli i zamrużyli oczy swe, aby snać oczyma nie widzieli, a uszyma nie słyszeli, i sercem nie zrozumieli, i nie nawrócili się, a uzdrowiłbym je.


Ka'pon amʉ' uya moine arɨ'pʉ nurɨne. Ipan pe kuru pori' pe to' epori'masa' esi'pʉ. 	 I przywiedli onego młodzieńca żywego, i byli nader ucieszeni.


non esi'pʉ wakʉ pe pʉra rɨ to' pona. To' usarɨ'pʉ te'ma ke pʉra rɨ rɨmono'ta awɨrɨ, wʉ' poro'ne rɨ, tɨ' euta nau'ne rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ non euta nau'ne rɨ. 	 (Których nie był świat godzien;) tułali się po pustyniach i po górach, i jaskiniach, i jamach ziemi.


Mɨrɨpan nin si eno'ma'pʉ to' uya kiyari e'kwa yapai, mɨrɨpan wɨnɨ'pʉ to' uya. “Ɨ'rɨ ken si kupʉ kiyari e'kwa esa' uya mɨrɨ to' pɨ': 	 I wypchnąwszy go precz z winnicy, zabili. Cóż im tedy uczyni Pan onej winnicy?


Tʉpataron kon ka'pon amʉ' usato' oton iweyu yau, mɨrɨ awonsi'kɨ kin amʉ' non pon kon uya timamin kon ne'to' oton iya'. 	 A narody, które będą zbawione, będą chodziły w świetle jego, a królowie ziemscy chwałę i cześć swoję do niego przyniosą.


Pi'ta uya ta'pʉ ipɨ', “Tanporon nɨ sa'ne nɨnsa' ina uya ɨpɨkɨrɨ tʉutɨto' kon pe!” ta'pʉ iya. 	 I rzekł Piotr: Otośmy my opuścili wszystko, a poszliśmy za tobą.


Papa uya itʉsa' use'man nɨto' ike pe upɨ'nokon tʉusentu'mato' pe imʉnʉ apurɨto' poro. Serɨ ku'sa' iya ipokena' pe tesi ekamanin pe, apʉne pʉra a'kʉre'tɨnin pe tesi ke makoi ton pena iye'ku'sa' rʉ'san nonka'pʉ iya tʉponi'simai' pʉra— 	 Którego Bóg wystawił ubłaganiem przez wiarę we krwi jego, ku okazaniu sprawiedliwości swojej przez odpuszczenie przedtem popełnionych grzechów w cierpliwości Bożej,


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', utonpa ton, ewon nɨ'nokon Ipan Wakʉ Kuru Pata ya' tukai' uyenu kon yau e'nɨ'nokon pɨ' Sises mʉnʉ winɨ, 	 Mając tedy, bracia! wolność, wnijść do świątnicy przez krew Jezusową,


mɨrɨpan kon uya tikʉ ke te'sen e'mepɨtʉ'pʉ aro', kʉron pe, mɨrɨpan ke to' uya arʉko'tɨ'pʉ. To' uya iyɨɨi'tɨ'pʉ itenwo'netʉ winon itemiyatʉ ya', mɨrɨpan kon e'sekunkapɨtʉ'pʉ irau, mɨrɨ awonsi'kɨ to' uya isapema'pʉ. “Miyarɨ, Esuwerʉ amʉ' kin!” ta'pʉ to' uya Sises pɨ'. 	 I uplótłszy koronę z ciernia, włożyli na głowę jego, i dali trzcinę w prawą rękę jego, a upadając przed nim na kolana, naśmiewali się z niego, mówiąc: Bądź pozdrowiony, królu żydowski!


I'tu'nokon tanporo ika'sa' kon a'nʉmʉ mʉre entunʉkʉ pɨ' e'nɨ kasa serɨ pʉ'kʉ pona rɨ. 	 Bo wiemy, iż wszystko stworzenie wespół wzdycha i wespół boleje aż dotąd.


Kʉrɨ uyenno'nin nʉ'pʉ esi se kupʉ uya i'se; kamo urepa'pʉ iya ike ton nonka uya i'se pʉra iyesi, e'tane tanporo to' i'mʉ'sa'kato' pe uya pata weyu u'ma'sa' a'tai. 	 A tać jest wola onego, który mię posłał, Ojca, abym z tego wszystkiego, co mi dał, nic nie stracił, ale abym to wzbudził w on ostateczny dzień.


mɨrɨpan kon ekanwa'tɨsa' utɨ'pʉ parau ku'pɨri ratoi pona Ka'paneyan winɨkʉi'. Pata ewarumankaa'pʉ, Sises uye'sa' pʉra rɨ marɨ iye'tane to' piya'. 	 A wstąpiwszy w łódź, jechali za morze do Kapernaum, a już było ciemno, a Jezus nie przyszedł był do nich.


“Ɨ'rɨ rɨ kʉsatʉu,” ta'pʉ iya to' pɨ'. “Teke'sen, paiki, wenamʉ', pʉrata, asa'rɨ ɨpon kon kʉsatʉu. 	 Tedy rzekł do nich: Nie bierzcie nic na drogę, ani laski, ani taistry, ani chleba, ani pieniędzy, ani dwóch sukien miejcie.


“Porʉkaman pon so'si inserʉʉi ena' imenuka': “Se ka'kɨ ɨmunkɨ amʉ' pɨ', tukai': Serɨ serɨ main, iyɨkena' ɨsi'ratoi pokon iyɨ supara esa' maimu. 	 A Aniołowi zboru Pergameńskiego napisz: To mówi ten, który ma miecz on z obydwóch stron ostry;


Urepato' auya'nokon, enupɨkɨrɨ esi pen, e'tane ɨnkupʉ'pʉ kon epe'pʉ eporo auya'nokon enupɨkɨrɨ nin esi. 	 Nie przeto, żebym datku szukał; ale szukam pożytku, który by obfitował na rachunku waszym.


Tʉusewankamai' pʉra e'nɨto' mɨrɨ awonsi'kɨ usi'nʉnkan nɨto' apurɨto' pokon pe Papa, Ikʉipʉnʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Itepuru Sises Kʉrai winon nesii utonpa kon enakan pe. 	 Pokój niech będzie braciom i miłość z wiarą od Boga Ojca i Pana Jezusa Chrystusa.


Warawo' mʉre uyepʉ koro'tau rɨ, makoi a'kwarʉ uya eno'ma'pʉ non pona iyai ennoko pe. E'tane Sises uya e'se'ne' pe ɨri a'kwarʉ eseremekʉ'pʉ. Mɨrɨ a'tai, Sises uya warawo' mʉre epi'tɨ'pʉ, mɨrɨpan tʉrʉ'pʉ iya ikʉipʉnʉ ena'. 	 A wtem, gdy on przychodził, rozdarł go dyjabeł i roztargał; ale Jezus zgromił ducha nieczystego i uzdrowił młodzieńca, i oddał go ojcu jego.


Apʉne pʉra itɨ pen mɨrɨ itewan ya' e'tane itɨ mɨrɨ iwenu'pɨ ya', mɨrɨpan epa'ka ipun apai,” ta'pʉ iya. (Sises uya serɨ ta'pʉ, tanporo rɨ sa'ne kiyari esi mɨrɨ ko enta'nan nɨto' ipɨ' pe, ta tʉuya e'kwa pe.) 	 Albowiem nie wchodzi w serce jego, ale w brzuch, i do wychodu wychodzi, czyszcząc wszystkie pokarmy.


Inenupanʉ ton uya ipika'tɨ'pʉ, ewarupɨ nau tʉpa'kai'. Mɨrɨ a'tai, eke pa'siki'ti yau si'na' pɨ' to' uya inu'tɨ'pʉ pata wekupiri euta yai. 	 Lecz uczniowie wziąwszy go w nocy, spuścili go po powrozie przez mur w koszu.


Isuta esi'pʉ Peres mɨrɨ awonsi'kɨ Sera pokon kʉipʉnʉ pe, Temarʉ esi'pʉ na'ne' to' san pe. Peres esi'pʉ Esuran kʉipʉnʉ pe, Esuran esi'pʉ Ran kʉipʉnʉ pe, 	 A Juda spłodził Faresa i Zarę z Tamary, a Fares spłodził Hesrona, a Hesron spłodził Arama.


Ennoko uya serɨ ɨpiya'nokon mɨrɨto' pe tukai', ɨ'rɨ kasa ina emakʉ tukai' i'tu kon pa, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨyewan kon pori'mapɨ'se'na. 	 Któregom posłał do was dla tego samego, aby się wywiedział, co się z wami dzieje i pocieszył serca wasze;


Kin maimu eta tʉuya'nokon tʉpo, to' utɨ'pʉ, mɨrɨpan kon uya kaiyono' kanan enkaa'pʉ, tʉnene'pʉ kon nʉ'pʉ wʉi enu uyepʉ winɨ, mɨrɨpan pɨ' to' epori'ma'pʉ. Mɨrɨpan kon rawɨrɨ kaiyono' utɨ'pʉ, mɨrɨpan ereuta'pʉ mʉre pata epoi. 	 Oni tedy, wysłuchawszy króla, poszli; a oto ona gwiazda, którą widzieli na wschód słońca, prowadziła je, aż przyszedłszy, stanęła nad miejscem, gdzie było dzieciątko;


E'tane to' ɨnetapai pʉra kanan iyesi yau, ekamatɨ' so'si tawon kon pɨ', e'tane ɨnetapai pʉra kanan iyesi yau, inonkatɨ' Papa apurɨnin pen mɨrɨ awonsi'kɨ pʉrata amʉranʉ'nin kasa iye'to' pe. 	 A jeźliby ich nie usłuchał, powiedz zborowi; a jeźliby zboru nie usłuchał, niech ci będzie jako poganin i celnik.


mɨrɨ awonsi'kɨ Sises poro tanporon nɨ ekonekato' pe Papa pokon pe non mɨrɨ awonsi'kɨ ka' po na'ne' rɨ, kʉrɨ rɨ imʉnʉ iye'kwansa' rʉ'pʉ kurusu' po uya tʉusewankamai' pʉra e'nɨto' ku'sa'. 	 I żeby przezeó z sobą pojednał wszystko, uczyniwszy pokój przez krew krzyża jego; przezeó, mówię, tak to, co jest na ziemi, jako i to, co jest na niebiesiech.


Ɨnʉ' uya pantakan Kʉrai uya ui'nʉnkato' kon apai? Ɨ'rɨ uya katɨ, usewankaman nɨto' uya, sa'man yau e'nɨto' uya, mɨrɨ pe pʉra iwenai pʉra kota'man nɨto' uya mɨrɨ pe pʉra iwankan uya, mɨrɨ pe pʉra ipon pʉra e'nɨto' uya, mɨrɨ pe pʉra ɨsɨ yau e'nɨto' uya, mɨrɨ pe pʉra supara uya katɨ? 	 Któż nas odłączy od miłości Chrystusowej? czyli utrapienie? czyli ucisk? czyli prześladowanie? czyli głód? czyli nagość? czyli niebezpieczeństwo? czyli miecz?


Ka'pon pe kuru rɨ eseru aimenka auya'nokon; ɨnʉ' eseru aimenka uya pʉra nin man. 	 Wy według ciała sądzicie; ale ja nikogo nie sądzę.


Sises uya tanporo to' amʉranʉkʉ'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “I'tu auya'nokon nɨ kamo itepuru pe na'ne' nan nɨ esi mɨrɨ Esuwerʉ amʉ' pen epuru pe, mɨrɨpan eke ton uya tʉmerunitɨrʉ kon apurɨ to' pɨ'. 	 Ale Jezus zwoławszy ich, rzekł im: Wiecie, iż ci, którym się zda, że władzę mają nad narody, panują nad nimi, a którzy z nich wielcy są, moc przewodzą nad nimi.


Isa'pa winon kon, Esuwerʉ amʉ', Sises apurɨnin nan, Pi'ta a'kɨrɨ iye'sa' kon usewansiuka'pʉ, apʉne pʉra Papa uya Ta'kwarʉ tʉsa' pɨ' Esuwerʉ amʉ' pen nɨ pona. 	 I zdumieli się oni, którzy byli z obrzezania wierzący, którzy byli z Piotrem przyszli, że i na pogany dar Ducha Świętego jest wylany.


Wapiyaro' ene usene'pʉ rayan kasa, mɨrɨ awonsi'kɨ ite'ma'pʉ winon esi'pʉ paka mʉre kasa, to' osorʉwano esi'pʉ ka'pon emʉ' ke, mɨrɨ awonsi'kɨ to' asakɨrɨ'pano esi'pʉ imisimɨ arinta kasa. 	 A pierwsze zwierzę podobne było lwowi, a wtóre zwierzę podobne cielcowi, a trzecie zwierzę miało twarz jako człowiek, a czwarte zwierzę podobne było orłowi latającemu.


Useta'kanpai'nokon pʉra man wakʉ eseru ku'tane, apʉne pʉra itepe'pʉ anʉnto' oton kon iweyu a'tai, useta'kan nɨsa' pʉra iyesi yau. 	 A dobrze czyniąc nie słabiejmy; albowiem czasu swojego żąć będziemy nie ustawając.


sa'man awɨrɨ iku'to' uya, eseru wannɨ; mɨrɨ awonsi'kɨ eseru wannɨ uya e'ku'nɨto' enpa'ka. 	 A cierpliwość doświadczenie, a doświadczenie nadzieję,


Mɨrɨ yau, itaan'pʉ ima'tasa' rʉ'pʉ esi'pʉ tɨwɨrɨ rɨ ata'kwarʉkai' tʉuye'pɨ'sen ipiya', ‘Upika'tɨkɨ uma'tanʉkʉ i'se na'ne' uyeyaton enapai,’ tapɨ'se'na. 	 Była też wdowa w temże mieście, która przychodziła do niego, mówiąc: Pomścij się krzywdy mojej nad przeciwnikiem moim.


To' enupɨkɨrɨ Paarʉ esi koro'tau A'tens po, ipan pe rɨ ekamʉra iye'kupʉ'pʉ ika'sa' ton ɨpʉreman nɨto' ton ipɨ' ene tʉuya a'tai mɨrɨ pata yau. 	 A gdy ich Paweł w Atenach czekał, poruszał się w nim duch jego, widząc ono miasto poddane bałwochwalstwu.


Sirikɨ ese' esi I'ne'. Tuna tonpa, 1 3 e'to' airɨ ena'pʉ i'ne' pe. Mɨrɨ tensise tu'kan kon ka'pon amʉ' eri'pɨtʉ'pʉ, apʉne pʉra i'ne' pe tuna enasa' ke. 	 A imię onej gwiazdy zowią piołunem; i obróciła się trzecia część wód w piołun, a wiele ludzi pomarło od onych wód, bo się stały gorzkie.


Mɨrɨpan a'tai, Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Nai pan kon ɨmɨrɨ'nokon iya'kwarʉ pʉnon kon nɨ, apurɨ auya'nokon pʉra kuru rɨ iyesi pu'kena' amʉ' nekama'pʉ te'ku'ton tukai'. 	 Tedy on rzekł do nich: O głupi, a leniwego serca ku wierzeniu temu wszystkiemu, co powiedzieli prorocy!


Mɨrɨ a'tai si, tu'kan kon nɨ ka'pon amʉ' uyapurɨ pɨ' te'san e'nonkato' oton, tu'kan kon nɨ ka'pon amʉ' uya tʉtonpa kon eparankato' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ to' ewaruma'tɨto' oton. 	 A tedy wiele się ich zgorszy, a jedni drugich wydadzą, i jedni drugich nienawidzieć będą.


“Kane, ito'ka'nʉkʉ uya pʉra man. Ka'pon uya rɨ nin enpoika a'tai, ito'ka'nʉkʉ uya rɨ,” ta'pʉ iya. Mɨrɨpan uya Piri' kɨ'ma'pʉ tʉpiyau iyereutato' pe tʉkanwa ya'. 	 A on rzekł: Jakoż mogę rozumieć, jeźliby mi kto nie wyłożył? I prosił Filipa, a wstąpił i siedział z nim.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ɨyekama'po uya 'nokon, temiya'nʉnse pʉra ɨwesi kon pa, ɨwenai'nokon ekota'ma pɨ', eke pe ɨku'to' kon ipɨ' pɨ' rɨ. 	 Przetoż proszę, abyście nie słabieli dla ucisków moich za was, co jest chwałą waszą.


Mɨrɨ pɨ' ta'pʉ iya, “Tanporon kon Main pɨ' enupanin usenupasa' Papa e'to' esa' wannɨ pe pɨ' esi mɨrɨ, ka'pon tiwʉ' tawon emenna' ton mɨrɨ awonsi'kɨ penaro' ton timamin enpa'kapɨ'nin kasa,” ta'pʉ iya. 	 A on im rzekł: Przetoż każdy nauczony w Piśmie, wyćwiczony w królestwie niebieskiem, podobny jest człowiekowi gospodarzowi, który wynosi z skarbu swego nowe i stare rzeczy.


E'tane serɨ ton e'menukasa' apurɨ kon pa, Sises esi Kʉrai, Papa Mu, mɨrɨpan apurɨ auya'nokon winɨ ɨuko'manto' kon eporo kon pa itese' yau. 	 Ale te są napisane, abyście wy wierzyli, że Jezus jest Chrystus, Syn Boży, a żebyście wierząc żywot mieli w imieniu jego.


Inke pʉra tʉpoitorʉ ton ekanwa'tɨto' pe kanau ya' ikuu'pʉ Sises uya, to' utɨto' pe tʉrawɨrɨ iratoi pona, anpisin enno'tane tʉuya. 	 A wnetże przymusił Jezus uczniów swoich, aby wstąpili w łódź, i uprzedzili go na drugą stronę, ażby rozpuścił lud.


Ka'pon uya ɨutɨ amɨ kasa iyesi, i'na' akanin nʉ'pʉ mɨrɨpan uya iyapon nonkasa' tɨ' pona. I'mʉnpʉ uye'sa' a'tai, itapʉ'netʉ uya mɨrɨ ɨutɨ wɨnɨ'pʉ e'tane iwokouka iya poken pʉra iyesi'pʉ, apʉne pʉra wakʉ pe amɨsa' pe iyesi pɨ'. 	 Podobny jest człowiekowi dom budującemu, który kopał i wykopał głęboko, a założył grunt na opoce; a gdy przyszła powódź, otrąciła się rzeka o on dom, ale nie mogła go poruszyć; bo był założony na opoce.


Pari'si e'soto'ka'pʉ tʉpɨ' rɨ asauro'se tʉwɨpʉrema itese', ‘Papa, tenki ta uya serɨ ɨpɨ' tanporon kon entai rɨ wakʉ pe esi pɨ'. Tʉron kon man ɨri ton nɨ, makoi ku'nin nan nɨ, e'tane urɨ esi mentaino pe pʉra, kasi ye' pe pʉra, tekumasen pe pʉra, kʉrɨ rɨ pʉrata amʉranʉ'nin kasa pʉra rɨ esi. 	 Faryzeusz stanąwszy, tak się sam u siebie modlił: Dziękuję tobie, Boże! żem nie jest jako inni ludzie, drapieżni, niesprawiedliwi, cudzołożnicy, albo jako i ten celnik.


“Kin amʉ' non pon kon ɨri pe iya'kɨrɨ iyekumasa' kon mɨrɨ awonsi'kɨ iya'kɨrɨ iye'sa' kon wakʉ ton kuru rɨ itapuruui ton pɨkɨrɨ ukaranto' oton tʉuta'kwarʉkai', to' ukaranto' oton ipan pe pata wenai iyepo'tɨ kɨrɨsin ene tʉuya'nokon a'tai. 	 I będą go płakać, i narzekać nad nim będą królowie ziemi, którzy z nim wszeteczeństwo płodzili i rozkoszowali, gdy ujrzą dym zapalenia jego.


Mɨrɨ awonsi'kɨ iya'kɨrɨ te'san kanan tʉ'ka uya mɨrɨ, so'si ton uya i'tuto' pe urɨ esi ka'pon amʉ' ewan mɨrɨ awonsi'kɨ to' usenuminkato' i'tunin, mɨrɨ awonsi'kɨ akaisarɨ'nokon ɨye'ma uya 'nokon mɨrɨ ɨnkupʉ'pʉ kon pɨkɨrɨ rɨ. 	 A dzieci jej pobiję na śmierć; i poznają wszystkie zbory, żem ja jest ten, który się badam nerek i serc; i dam każdemu z was według uczynków waszych.


“A'kopɨ'sa' pe kuru rɨ pariki'si eporo'pʉ ina uya iterasu ton nɨ e'soto'pɨ'sa' esi'pʉ mʉra'ta nau, e'tane ina uya a'kokasa' a'tai, ɨnʉ' pʉra iyesi'pʉ itau,” ta'pʉ to' uya. 	 Więzienieć wprawdzie znaleźliśmy zamknione ze wszelką pilnością i stróże na dworze przede drzwiami stojące, lecz otworzywszy, żadnegośmy w niem nie znaleźli.


Mʉre amʉ', asanon kon maimu awɨrɨ e'tɨ' Itepuru yau, apʉne pʉra serɨ esi ipokena' pe. 	 Dziatki! bądźcie posłuszne rodzicom waszym w Panu; boć to jest sprawiedliwa.


Mɨrɨ awonsi'kɨ, ɨnʉ' uya rɨ aiko rʉ'kwɨ mʉre pʉse rɨ warai ereutanʉkʉ a'tai, uyese' yau, uyereutanʉkʉ iya pe rɨ iyesi. 	 A kto by przyjął jedno dziecię takie w imieniu mojem, mnie przyjmuje.


Moro iyesi Surusiran po karimeru mʉra'ta airɨ, iku'pɨ mʉre'pʉ 5 kaisaron enkurun nɨto' itau ton esa'; Ipuru amʉ' maimu yau Pe'sata tato' ipɨ'. 	 A była w Jeruzalemie przy owczej bramie sadzawka, którą zowią po żydowsku Betesda, mająca pięć ganków.


(Serɨ esi'pʉ mɨrɨ Isaan tʉrʉ rawɨrɨ pariki'si ta'.) 	 Bo jeszcze Jan nie był podany do więzienia.


Sakaraya uya inserʉ ekama'po'pʉ, “Nai kasa i'tu uya i'napai rɨ serɨ esi tukai'? Intomi'si pe esi, uno'pʉ nɨrɨ esi no'sami'si pe,” ta'pʉ iya. 	 I rzekł Zacharyjasz do Anioła: Po czemże to poznam? bom ja jest stary, a żona moja podeszła w dniach swych.


Iye'menukasa' na'ne' kasa: “Papa ese' e'sapema Esuwerʉ amʉ' pen koro'tau ɨmɨrɨ'nokon uriya',” tawon. 	 Albowiem imię Boże dla was bluźnione bywa między pogany, jako napisano.


mɨrɨ si iyenuka'sa' eposa' auya'nokon mɨrɨ Kʉrai awɨrɨ, tanporo meruntɨ esa' mɨrɨ awonsi'kɨ eke pe e'nɨto' esa'. 	 I jesteście w nim dopełnieni, który jest głową wszelkiego księstwa i zwierzchności,


Papa i'tuto' ipɨ' esi to' pona tense rɨ, apʉne pʉra tense rɨ Papa uya iku'sa' to' pona. 	 Przeto iż co może być wiedziano o Bogu, jest w nich jawno, gdyż im Bóg objawił.


Surusiran eporo pe, Sises ewomʉ'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉ'kʉ ta', mɨrɨpan e'sara'tɨ'pʉ usennapɨ' nɨ pɨ', kʉrʉpo'po pɨ' mɨrɨ yau te'san enpa'kapɨtʉ pɨ'. Pʉrata ensimapɨ'nin nan tepʉrʉʉi rawoipɨtʉ'pʉ iya mɨrɨ awonsi'kɨ wako'wa amʉ' kʉrʉpo'pomanin nan apon ton nɨ, 	 I przyszli do Jeruzalemu; a wszedłszy Jezus do kościoła, począł wyganiać sprzedawające i kupujące w kościele, i poprzewracał stoły tych, co pieniędzmi handlowali, i stołki tych, co sprzedawali gołębie;


Epʉn mɨrɨ awonsi'kɨ non pʉra iyenato' oton, e'tane umaimu mɨrɨ tereutaton pen nɨ. 	 Niebo i ziemia przeminą; ale słowa moje nie przeminą.


Ekama uya ɨpɨ'nokon, Papa uya inke pʉra rɨ nin wakʉ kupʉ to' iwano' pe. E'tane, Ka'pon, Papa winon uyepʉ a'tai ken pe' si, ka'pon amʉ' rɨ pe' eporo iya tapurɨ pɨ', ɨpʉreman pɨ' serɨ non po?” ta'pʉ Sises uya. 	 Powiadam wam, iż się pomści krzywdy ich w rychle. Ale gdy przyjdzie Syn człowieczy, izali znajdzie wiarę na ziemi?


Iye'menukasa': “‘Uko'manyai'ne' kasa,’ ta Itepuru uya, ‘Tanporon kon e'sekunkato' oton urau; tanporon ani uya ekamato' oton Papa pɨ',’” tukai'. 	 Bo napisano: Jako żyję Ja, mówi Pan, iż mi się każde kolano ukłoni, i każdy język wysławiać będzie Boga.


“Esuwerʉ amʉ' pen nɨ piya' ɨutɨpɨtʉ mɨrɨ awonsi'kɨ auta're'tɨpɨtʉ to' piyau,” ta'pʉ to' uya Pi'ta pɨ'. 	 Mówiąc: Wszedłeś do mężów nieobrzezanych, a jadłeś z nimi.


Isakon pe te'sen iwapu entau iwa'kʉ'sa' kanan esakʉ esi'pʉ Ipan Wakʉ Kuru Pata, tukai', 	 A za drugą zasłoną był przybytek, który zwano świątnicą najświętszą,


E'tane si Sises piya' to' uye'sa' a'tai, iyeri'ka'sa' pe to' uya ene'pʉ; mɨrɨ wenai, to' uya i'si ton i'kwɨ'pɨtʉ'pʉ pen. 	 Ale do Jezusa przyszedłszy, gdy ujrzeli, że już umarł, nie łamali goleni jego.


Mɨrɨ pata'pʉ pe, 11 kaisaron kon ipoitorʉ ton utɨ'pʉ Kiyarari pona, wʉ' pona, Sises uya, “Mɨrɨ ya' entantɨ',” ta'pʉ rʉ'pʉ pona. 	 Lecz jedenaście uczniów poszli do Galilei na górę, gdzie im był naznaczył Jezus.


Ina utɨ'pʉ pata apai tuna tʉu'tɨsen e'pi pona Sapa' a'tai, Esuwerʉ amʉ' ɨpʉremato' pata'se' eporo i'se ina esi'pʉ. Ina ereutapɨtʉ'pʉ, mɨrɨpan usauro'nɨ pɨ' ina e'sara'tɨ'pʉ mɨrɨ yau, iyamʉrasa' kon uri'sami'si amʉ' pokon pe. 	 A w dzień sabatu wyszliśmy przed miasto nad rzekę, gdzie zwykły bywać modlitwy, a usiadłszy mówiliśmy do niewiast, które się tam były zeszły.


Iye'menukasa' na'ne' kasa: “Ɨnʉ' rɨ pʉra iyesi ipokena' pe te'sen, tikin nan pʉra rɨ; 	 Jako napisano: Nie masz sprawiedliwego ani jednego;


Tu'kan kon uya eta'pʉ, mɨrɨpan kon utɨ'pʉ Sises pɨkɨrɨ. To' ereutanʉkʉ'pʉ iya, mɨrɨpan kon auro'ka'pʉ iya, Papa e'to' esa' wannɨ pe ekareei pɨ'. Ɨsepi'tɨpaino kon, e'ne' ton epi'tɨ'pʉ iya. 	 Czego gdy się lud dowiedział, szedł za nim; a przyjąwszy je, mówił im o królestwie Bożem; a te, którzy uzdrowienia potrzebowali, uzdrawiał.


Pena nurɨne iye'sa' rʉ'pʉ urɨ main pʉra iyesi a'tai; e'tane apiyontɨn nɨto' uye'sa' a'tai, makoi usenpoika'pʉ, 	 I jam żył niekiedy bez zakonu; lecz gdy przyszło przykazanie, grzech ożył, a jam umarł.


Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Ka'pon emari'ma piyau te'san, useruma pʉra iyesi tenta'nai' pʉra, to' piyau iyesi koro'tau. 	 A on im rzekł: Izali możecie uczynić, żeby synowie łożnicy małżeńskiej pościli, póki z nimi jest oblubieniec?


Mɨrɨpan kon e'mʉ'sa'kasa' utɨ'pʉ oko pe pʉra rɨ, Surusiran pona. Mɨrɨ yau, 11 pan kon Sises poitorʉ ton amʉrasa' eporo'pʉ to' uya tʉron kon ipoitorʉ ton pokon pe. 	 A wstawszy onejże godziny, wrócili się do Jeruzalemu, i znaleźli zgromadzonych onych jedenaście, i tych, którzy z nimi byli,


No'pʉ ton, ataan'pʉ kon ena' e'tʉtɨ' Itepuru ena' ɨye'tʉrʉ kon pe rɨ. 	 Żony! bądźcie poddane mężom swoim, jako Panu;


Tʉusewankamai' pʉra e'nɨto' mɨrɨ awonsi'kɨ ɨsentu'ke' pe e'nɨto' esi tanporo serɨ iporo e'nɨto' iyawɨrɨ te'san pona kan pe, kamo rɨ nɨrɨ Papa iwano' ton nɨrɨ Esuwerʉ amʉ' pona. 	 A którzykolwiek według tego sznuru postępować będą, pokój na nich przyjdzie i miłosierdzie, i na lud Boży Izraelski.


‘Serɨ pe, e'mʉ'sa'ka', ɨpiya' usenpoikasa' serɨ upoitorʉ pe ɨkonekase'na. Serɨ ɨyenu ya' senpoikayai'ne', mɨrɨ tʉpo, serɨ pe kanyauro'kayai'ne' ekamanin pe ɨwesi pa. 	 Ale wstań, a staó na nogach twoich; gdyżem ci się dlatego pokazał, abym cię uczynił sługą i świadkiem tak tych rzeczy, któreś widział, jako i innych, w których ci się pokażę.


Iku'tɨ' tʉron kon pɨ', ikupʉ to' uya i'se me'atʉi'ne' kasa ɨpɨ'nokon. 	 I cobyście chcieli, aby wam ludzie czynili, tak i wy im czyńcie.


Tanporo ɨnwoma'san kon e'matɨ': Tamʉranʉ'sen omasa' auya'nokon yau, e'ma'tɨ'; ɨntʉrʉnʉ kon yau ɨye'womasa' kon yau, e'matɨ'; eke pe iku'to' yau ɨye'womasa' kon yau, eke pe iku'ka'tɨ' rɨ; inamato' yau ɨye'womasa' kon yau, inamaka'tɨ' rɨ. 	 Oddawajcież tedy każdemu, cobyście powinni: komu podatek, temu podatek, komu cło, temu cło, komu bojaźó, temu bojaźó; komu cześć, temu cześć.


E'tane wakʉ pe ɨyenu kon esi mɨrɨ, apʉne pʉra ene iya pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ apana kon eta iya pɨ'. 	 Ale oczy wasze błogosławione, że widzą, i uszy wasze, że słyszą;


Kʉrai uye'sa' a'tai use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru pe wakʉ ton serɨ yau iyenaka'sa' na'ne' ton iwano' pe, itɨ'pʉ eke kuru ipan pe wakʉ pe te'sen ta'porin ka'pon nʉkoneka'pʉ pen awɨrɨ, serɨ rɨ ika'sa' pʉ'kʉ ta pen sa'ne. 	 Ale Chrystus przyszedłszy, najwyższy kapłan przyszłych dóbr, przez większy i doskonalszy przybytek, nie ręką zbudowany, to jest nie tego budynku;


Tʉku'sen weyu u'matʉ esi'pʉ ipan pe, eke pe kuru te'sen pe. Mɨrɨ wʉi a'tai, Sises e'soto'kasa' uya ta'pʉ eke pe tʉmaimu tʉku'se, “Ɨnʉ' rɨ tuna'kiri' ke te'sen nʉyepʉi upiya' tʉyuku epose. 	 A w on ostateczny dzień wielki święta onego stanął Jezus i wołał mówiąc: Jeźli kto pragnie, niech do mnie przyjdzie, a pije.


E'tane tʉron kon ka'pon amʉ' uya, “Tɨwɨ nesii. Apʉne, Iraisa uyepʉ enpai'nokon ipika'tɨi',” ta'pʉ to' uya. 	 A drudzy mówili: Zaniechaj; patrzajmy, jeźli przyjdzie Elijasz, aby go wybawił.


“Ewai', Epuru, e'tane tesa' i'kiyari punu'pɨ uta'po'sa' tepʉrʉ poi pɨ' rɨ tʉuta're'tɨsan kamoro pero amʉ',” ta'pʉ uri'san uya. 	 A ona rzekła: Tak jest, Panie! a wszakże i szczenięta jedzą odrobiny, które padają z stołu panów ich.


E'tane Paarʉ parusi mʉre uya etasa' a'tai, itɨ'pʉ soisa amʉ' iwʉ' ta' Paarʉ piya', ipana'tɨse'na iwɨnɨ pɨ' to' e'kamasa' ekamai'. 	 A gdy usłyszał siostrzeniec Pawła o tej zasadzce, przyszedł, a wszedłszy do obozu, oznajmił to Pawłowi.


Tʉron kon sa'ne uye'pɨ'sa' man ko, Pa'tiya winɨpai, Metiya winɨpai, mɨrɨ awonsi'kɨ Eran winɨpai, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon kanan Me'sa'po'temiya, Isutiya, Ka'pato'siya, Pontas, Eisa Mʉre'pʉ, 	 Partowie i Medowie, i Elamitowie, i którzy mieszkamy w Mezopotamii, w Judzkiej ziemi, i w Kapadocyi, w Poncie, i w Azyi;


Mɨrɨ kasa si Papa uya wana' rɨ pontɨ pe iyesi yau wana' serɨ pe na'ne' mɨrɨ awonsi'kɨ awanapairɨ eno'ma apo' ya', mɨrɨ na'ne' entai pe' ɨpontɨ iya 'nokon pen mɨ? Aiko sɨ, aiko pe rʉ'kwɨ rɨ apurɨto' auya'nokon esi! 	 Jeźli tedy trawę polną, która dziś jest, a jutro bywa w piec wrzucona, Bóg tak przyodziewa, azaż nie daleko więcej was! o małowierni!


Apurɨto' pɨ' ken pe' si usauro' nɨ uya main, Mosi' winon pʉra iye'to' pe ikupʉ? Parɨ pen nɨ! E'tane ru'ku, main awɨrɨ e'nɨ'nokon. 	 To tedy zakon niszczymy przez wiarę? Nie daj tego Boże! i owszem zakon stanowimy.


Sises esi'pʉ ɨpʉreman pɨ'. Mɨrɨpan e'nonkasa' a'tai, tikin nan ipoitorʉ uya ta'pʉ ipɨ', “Ina Epuru, ɨpʉreman eseru pɨ' ina enupakɨ, Isaan uya tʉpoitorʉ ton enupa'pʉ kasa,” ta'pʉ iya. 	 I stało się, gdy on był na niektórem miejscu, modląc się, że gdy przestał, rzekł do niego jeden z uczniów jego, Panie! naucz nas modlić się, tak jako i Jan nauczył uczniów swoich.


“Ɨnʉ' pɨ' rɨ serɨ kʉsekamai, e'tane enta ɨsenpoikata Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin ena', mɨrɨ awonsi'kɨ ɨuse'mato' pe te'sen, Mosi' uya tasa' na'ne' awɨrɨ mʉtʉrʉi', ɨyekorʉkasa' ekamanin pe to' pɨ',” ta'pʉ iya. 	 I rzekł mu: Patrz, abyś nikomu nic nie powiadał, ale idź, a ukaż się kapłanowi, i ofiaruj za oczyszczenie twoje to, co rozkazał Mojżesz, na świadectwo przeciwko nim.


Ɨsiyena' te'tʉse e'tɨ', Kʉrai nama auya'nokon pe rɨ. 	 Będąc poddani jedni drugim w bojaźni Bożej.


Serɨ ta'pʉ iya tʉpo, itanʉmʉ'pʉ to' enu airɨ rɨ, mɨrɨpan onamʉ'pʉ kapuru' uya to' enu apai. 	 A to rzekłszy, gdy oni patrzali, w górę podniesiony jest, a obłok wziął go od oczów ich.


Sises uya, “Ito'ka'nʉ'nin nan pe pʉra rɨ marɨ pe' ɨwesi kon mɨrɨ?” ta'pʉ. 	 I rzekł Jezus: Jeszczeż i wy bezrozumni jesteście?


Tʉron kon uya, “Iraisa kʉrɨ rɨ,” ta'pʉ. Tʉron kon uya rɨ kanan, “Pu'kena' kʉrɨ rɨ, penaro' kon pu'kena' amʉ' esi'pʉ waraino,” ta'pʉ. 	 A drudzy mówili: Elijasz to jest; drudzy zaś mówili: Prorok to jest, albo jako jeden z onych proroków.


Pi'ta esi koro'tau utɨn pɨ' pata ton kaisa rɨ'ne, Reta pon kon wakʉ ton Papa nʉkupʉ'san ka'kʉranpai' itɨ'pʉ. 	 I stało się, gdy Piotr obchodził wszystkie, przyszedł też do świętych, którzy mieszkali w Liddzie.


Mɨrɨ a'tai, ɨnʉ' uya rɨ ta pe iyesi yau ɨpɨ'nokon, ‘Apʉne entɨ', serɨ airɨ Kʉrai man!’ mɨrɨ pe pʉra, ‘Apʉne entɨ'! Mɨ airɨ man!’ ta pe iyesi yau, kʉsapurɨtʉu. 	 A tedy jeźliby wam kto rzekł: Oto tu jest Chrystus, albo oto tam, nie wierzcie.


Orʉ iwano' pe ɨwesi kon yau, ɨi'nʉnka iya 'nokon mɨrɨ tiwano' pe ɨwesi kon pɨ'. Na'ne' rɨ nin si, orʉ iwano' pe ɨwesi kon pen, e'tane ayanʉnsa' uya 'nokon orʉ apai. Mɨrɨ wenai, orʉ uya ɨyewaruma'tɨ kon. 	 Byście byli z świata, świat, co jest jego, miłowałby; lecz iż nie jesteście z świata, alem ja was wybrał z świata, przetoż was świat nienawidzi.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ɨ'rɨ rɨ Iya'kwarʉ uya ɨyemeporʉ'tɨto' kon temeporʉ ke pʉra ɨwesi kon pen nɨ ɨnenpai kuru ɨyenurikʉ kon koro'tau Sises Kʉrai usenpoika. 	 Albowiem mąż nie ma nakrywać głowy, gdyż jest wyobrażeniem i chwałą Bożą; ale niewiasta jest chwałą mężową.


E'tane makoi amʉ' enpa'ka uya pe iyesi yau Papa A'kwarʉ ke, Papa e'to' esa' wannɨ pe nin si uye'sa' mɨrɨ ɨpona'nokon. 	 A jeźliż ja duchem Bożym wyganiam dyjabły, tedyż do was przyszło królestwo Boże.


Sakaraya ewonsa' a'tai Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta' a'po'nan kɨrɨi'nʉnpase'na, pʉroroi po tanporo iyamʉrasa' kon ɨpʉremase'na esi'pʉ ɨpʉreman pɨ'. 	 A wszystko mnóstwo ludu było na dworze, modląc się w godzinę kadzenia.


Mɨrɨpan kon enau kareta ennoko'pʉ to' uya se tawon si: “Ina, enno'sa' kon mɨrɨ awonsi'kɨ so'si epuru ton, ɨrunan kon uya, ‘Miyarɨ'nokon,’ ina tonpa ton pe iyenasa' kon Esuwerʉ amʉ' pen Antiyo', Siriya, Siri'siya pon kon. 	 Napisawszy to przez rękę ich: Apostołowie i starsi, i bracia tym, którzy są w Antyjochyi i w Syryi, i w Cylicyi, braciom którzy są z pogan, zdrowia życzymy;


Sises uya eikʉ'pʉ, “Uyentai ɨmeruntɨrʉ pʉra iyesi ka'tapai ɨrepa'pʉ ike. Mɨrɨ pɨ' kʉrɨ ɨyena' utʉnin nʉ'pʉ umakoitasa' mɨrɨ eke pe kuru,” ta'pʉ iya. 	 Odpowiedział Jezus: Nie miałbyś żadnej mocy nade mną, jeźliby ci nie była dana z góry; przetoż, kto mię tobie wydał, większy grzech ma.


Ipoitorʉ ton uya ta'pʉ, “Mɨrɨ na'ne' kasa iyesi yau, tɨwɨ uri'san mɨrɨ awonsi'kɨ warawo' emari'ma e'pai pʉra rɨ nin si man,” ta'pʉ to' uya ipɨ'. 	 Rzekli mu uczniowie jego: Jeźlić taka jest sprawa męża z żoną, tedy nie jest dobrze żenić się.


Apʉne pʉra se kasa ikupʉ uya tawon usekama'pʉ: “Iweyu pe iku'sa' rʉ'pʉ a'tai enna'po, mɨrɨ a'tai Sera e'to' oton tʉmʉre ke,” tukai'. 	 Albowiem obietnicy słowo to jest: O tym właśnie czasie przyjdę, a Sara będzie miała syna;


E'tane use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru uya ka'pon amʉ' tʉrʉnka'pʉ Paire' uya Parapas ru'ku nonkato' pe tiwano' kon pe tawon nan pe. 	 Ale przedniejsi kapłani podburzali lud, iżby im raczej Barabbasza wypuścił.


mɨrɨ awonsi'kɨ makoi pʉta yen oton kʉ'ku'tʉu. 	 Nie dawajcie miejsca dyjabłu.


“Kin Akʉri'pa, wakʉ pe serɨ esi uiwano' pe usekamato' pe, to' nʉsauro'ai'ne' upɨ' pɨ'. Ito'ka'nʉkʉ uya tu'kan nɨ urɨ pɨ' kasi pe Esuwerʉ amʉ' usauro'to' upɨ' ekama uya ɨpɨ', 	 Na to wszystko, z czego mię obwiniają Żydowie, królu Agrypo! poczytam się być za szczęśliwego, iż dziś mam odpowiadać przed tobą.


Tɨwɨ ka'pon teseru i'tui. Mɨrɨ tʉpo, mɨ pe te'ku'to' pe, tʉron nɨ pokon pe tʉusi'tui' pʉra, 	 Ale każdy niechaj własnego swego uczynku doświadcza, a tedy sam w sobie chwałę mieć będzie, a nie w drugim.


Soisa amʉ' epuru uya kareta menuka'pʉ se kasa: 	 Napisawszy list w ten sposób:


Mɨrɨ yau, tʉron nɨ pe iyena'pʉ, itemʉ' e'wei'tɨ'pʉ wʉi enu kasa, mɨrɨ awonsi'kɨ ipon ena'pʉ aimu'ne, enkena' pe. 	 I przemieniony jest przed nimi, a rozjaśniło się oblicze jego jako słońce, a szaty jego stały się białe jako światłość.


Surusiran eposa' ina uya a'tai, ina tonpa ton uya ina ereutanʉkʉ'pʉ tepori'ma kon pe. 	 A gdyśmy przyszli do Jeruzalemu, wdzięcznie nas bracia przyjęli.


“Mɨrɨ na'ne' kasa kuru Epʉn pon, ukʉipʉnʉ uya ɨmɨrɨ'nokon, ɨtonpa kon pɨ' ɨyewan kon yau tʉusentu'masan pen, ku'to' oton,” ta'pʉ Sises uya. 	 Tak i Ojciec mój niebieski uczyni wam, jeźli nie odpuścicie każdy bratu swemu z serc waszych upadków ich.


Meruntɨ pe tesi ke, wakʉ ton, eke ton ku'sa' iya; mɨ pe te'ku'san aimʉrʉnpasa' iya to' eseru pokon pe. 	 Dokazał mocy ramieniem swojem, i rozproszył pyszne w myślach serca ich.


Paire' kanan ewonkaa'pʉ tiwʉ' ta', mɨrɨpan uya Sises kɨ'ma'pʉ, mɨrɨpan uya ekama'po'pʉ, “Esuwerʉ amʉ' kin pe' ɨmɨrɨ?” tukai'. 	 Tedy zasię wszedł Piłat na ratusz i zawołał Jezusa i rzekł mu: Tyżeś jest król żydowski?


Mɨrɨ tʉpo si, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' epuru ton amʉra'pʉ. To' e'seporo'pʉ Kaya'pas pata'se' yau, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru eke pe kuru te'sen. 	 Tedy się zebrali przedniejsi kapłani i nauczeni w Piśmie i starsi ludu do dworu najwyższego kapłana, którego zwano Kaifasz;


Kʉrɨ rɨ tʉpana ke na'ne' tɨwɨ netai,” ta'pʉ Sises uya. 	 Kto ma uszy ku słuchaniu, niechaj słucha.


Restʉra po ka'pon esi'pʉ ise'mepɨ'sa' i'ta. Iyentusa' a'tai, mɨrɨ kasa rɨ iyesi'pʉ, mɨrɨpan usarɨ pʉra rɨ iyesi'pʉ. 	 A mąż niektóry w Listrze chory na nogi siedział, będąc chromy z żywota matki swojej, który nigdy nie chodził.


E'tane, ewai' ta iya pʉra iyesi'pʉ, a'si'pʉ iya pariki'si ta' tʉnko'manʉkʉ'pʉ e'ma iya pʉ'kʉ pona. 	 Lecz on nie chciał, ale szedłszy wrzucił go do więzienia, ażby oddał, co był winien.


Mɨrɨ a'tai, to' uya ekama'po'pʉ, “Nai kʉrɨ ken si ɨkʉipʉnʉ?” ta'pʉ to' uya. “Ui'tu auya'nokon pʉra iyesi, ukʉipʉnʉ rɨ nɨrɨ i'tu auya'nokon pʉra iyesi. Ui'tu auya'nokon yau, ukʉipʉnʉ rɨ nɨrɨ mi'tutʉi'no,” tukai' to' eikʉ'pʉ iya. 	 Tedy mu rzekli: Gdzież jest ten twój Ojciec? Odpowiedział Jezus: Ani mnie znacie, ani Ojca mego; byście mnie znali, i Ojca byście mego znali.


Kʉrai pɨkɨrɨ sapeman nɨto' esi epe'kena' pe Isi' pon mamin entai tukai' i'tu tʉuya ke, apʉne pʉra tepe'pʉ ɨnepopai tesi pɨ'. 	 Za większe pokładając bogactwo nad skarby Egipskie urąganie Chrystusowe; bo się oglądał na odpłatę.


ereutasa' pʉra rɨ iyesi ɨpɨ'nokon tenki tapɨtʉ pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ ɨpona'nokon ɨpʉremato' rɨ esi uyenu yau. 	 Nie przestaję dziękować za was, wzmiankę czyniąc o was w modlitwach moich,


Mɨrɨ tʉpo, Makoi, to' enku'tɨnin nʉ'pʉ useno'ma'pʉ sorʉ'pa epo'tɨ ku'pɨri ka', ene mɨrɨ awonsi'kɨ ennakanin pu'kena' eno'makaa'pʉ ika' rʉ'pʉ ka'; mɨrɨpan kon ekota'mato' oton wʉi kaisa rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ ewarupɨ kaisa rɨ inke rɨ, inke rɨ. 	 A dyjabeł, który je zwodził, wrzucony jest w jezioro ognia i siarki, gdzie jest ona bestyja i fałszywy prorok; i będą męczeni we dnie i w nocy, na wieki wieków.


“Ti'tui' e'tɨ',” ta'pʉ Sises uya to' pɨ', “te'mainanpai' e'tɨ' Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Satu'si amʉ' uya pʉrowa a'sarutanʉ'to' ike namai',” ta'pʉ iya. 	 I rzekł im Jezus: Patrzcie, a strzeżcie się kwasu Faryzeuszów i Saduceuszów.


apʉne pʉra ɨsipɨkɨrɨ Papa inserʉʉi u'tɨ iku'pɨ mʉre'pʉ ka', mɨrɨpan uya tuna sokousokouma. Takuru'kenan si wapiya tʉutɨsen iku'pɨ mʉre'pʉ ka' iyesokousokouma'pʉ tʉpo usepi'tɨpɨtʉ'pʉ ti'tui' pʉra rɨ teparan kon pe te'sen apai.) 	 Albowiem Anioł czasu pewnego zstępował w sadzawkę i poruszał wodę; a tak, kto pierwszy wstąpił po wzruszeniu wody, stawał się zdrowym, jakąbykolwiek chorobą zdjęty był.


Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' Esuwerʉ amʉ' enna'po tane pʉra rɨ ɨmɨrɨ rɨken Esuwerʉ pen nɨ nin enna'posa' Papa apurɨpɨ'se'na?” ta'pʉ iya. 	 Nie znaleźli się, aby się wrócili, i dali chwałę Bogu, jedno ten cudzoziemiec?


serɨ i'tu uya pɨ' kuru rɨ, kʉrɨ wakʉ tʉrawaso piya'tɨnin nʉ'pʉ ayau'nokon uya ikupʉ iu'matʉ pʉ'kʉ pona, Sises Kʉrai uyepʉ weyu pʉ'kʉ pona. 	 Pewien tego będąc, iż ten, który począł w was dobrą sprawę, dokona aż do dnia Jezusa Chrystusa.


Mɨrɨ a'tai, i'tu'pʉ uya Itepuru Sises uya ta'pʉ rʉ'pʉ, ‘Isaan uya ka'pon amʉ' pa'taisimapɨtʉ tuna ke, e'tane ɨmɨrɨ'nokon epa'taisimato' oton Wakʉ A'kwarʉ ke,’ tawon. 	 I wspomniałem na słowo Pańskie, jako był powiedział: Janci chrzcił wodą, ale wy będziecie ochrzczeni Duchem Świętym.


Mɨrɨpan kon uya tɨ' ama'pʉ. Mɨrɨ a'tai, kakʉi' tenu tʉtʉse Sises uya ta'pʉ, “Papai, tenki ukayai' umaimu etasa' auya pɨ'. 	 Odjęli tedy kamień, gdzie był umarły położony. A Jezus podniósłszy oczy swe w górę, rzekł: Ojcze! dziękuję tobie, żeś mię wysłuchał.


Tʉron kon ka'pon amʉ' uya ipu'tɨka'sa' nee'pʉ Sises piya'. Sises uya pʉsamoro ka'pon amʉ' napurɨnʉ ene'pʉ, mɨrɨpan uya ipu'tɨka'sa' pɨ', “Utonpa, kenari'nʉmʉi, amakooi pɨ' usentu'masa' man,” ta'pʉ iya. 	 A oto przynieśli mu powietrzem ruszonego, na łożu leżącego. A widząc Jezus wiarę ich, rzekł powietrzem ruszonemu: Ufaj, synu! odpuszczone są tobie grzechy twoje.


E'tane rɨ to' utɨ'pʉ, mɨrɨpan kon uya serɨ si itekareei ekama'pʉ siya rɨ mɨrɨ nono kaisarɨ rɨ. 	 Lecz oni wyszedłszy, rozsławili go po wszystkiej onej ziemi.


mɨrɨpan kʉrɨ rɨ teta'kwanʉnsen tukai' to' ni'tunʉ Akorʉwan Mʉra'ta tato' yau Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' mʉra'ta nau te'sen pe ti'tuse, ipan pe to' usewansiuka'pʉ, iye'ku'sa' na'ne' ipɨ' pɨ'. 	 I poznali go, iż to on był, który dla jałmużny siadał u drzwi pięknych kościelnych; i napełnieni są strachu i zdumienia nad tem, co mu się stało.


“Wakʉ pe etatɨ' kanyauro'kayatʉi'ne', Ka'pon, Papa winon eparankato' oton ka'pon amʉ' ena',” ta'pʉ iya. 	 Składajcie wy do uszów waszych słowa te: albowiem Syn człowieczy ma być wydany w ręce ludzkie.


Tanporo esii'ma to' uya ekama'po'pʉ, “Papa Mumu pe ken pe' si ɨwesi?” ta'pʉ to' uya. To' eikʉ'pʉ iya, “Ipoken me'atʉi' kʉrɨ rɨ pe esi mʉkayatʉi'ne',” ta'pʉ iya. 	 I rzekli wszyscy: Tyś tedy jest on syn Boży? A on rzekł do nich: Wy powiadacie, żem ja jest.


E'tane Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan pokon uya to' maimu eikʉ'pʉ, “Ɨmɨrɨ'nokon pe i'tutɨ', ipoken pe' ɨwesi kon Papa enu yau, amaimu kon awɨrɨ e'nɨ yau Papa Maimu tentakai'? 	 Lecz Piotr i Jan odpowiedziawszy rzekli do nich: Jeźliż to sprawiedliwa przed obliczem Bożem, was raczej słuchać niż Boga, rozsądźcie.