Ka'pon amʉ' enato' oton ɨ'sɨ'mʉra tetʉipɨtʉ kon ke, tʉuye'sen non pona i'tu tʉuya'nokon pɨ', apʉne pʉra ka' yawon kon nɨ usi'ki'mato' oton pɨ'. 	 Tak, iż ludzie drętwieć będą przed strachem i oczekiwaniem tych rzeczy, które przyjdą na wszystek świat; albowiem mocy niebieskie poruszą się.


Mɨrɨ a'tai, Sises uya use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru pɨ', use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' pa'simanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ itepuru ton tʉkan iye'sa' kon pɨ' ta'pʉ iya, “Main awɨron kon pen pe' esa' pe esi serɨ, ɨuye'sa' kon na'ne' supara amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ wa'tana amʉ' esa' pe? 	 I rzekł Jezus do onych, którzy byli przyszli przeciwko niemu, do przedniejszych kapłanów i przełożonych świątyni, i do starszych: Wyszliście jako na zbójcę z mieczami i z kijami.


ɨyekama'posa' uya 'nokon yau, uyeikʉ auya'nokon pʉra iyesi. 	 A jeźlibym też o co pytał, nie odpowiecie mi, ani mię wypuścicie.


Asa'ron kon, Temu'ti mɨrɨ awonsi'kɨ Erastas, tʉpika'tɨnin nan ennoko'pʉ iya tʉwapiya Ma'sitoniya pona inke rʉ'kwɨ parɨ ɨko'mamʉi'ma Eisa nono pata yau. 	 A posławszy do Macedonii dwóch z tych, którzy mu służyli, Tymoteusza i Erasta, sam do czasu został w Azyi.


Ka'pon Sairini winon, Saiman itese', Arisanta mɨrɨ awonsi'kɨ Ru'pos kʉipʉnʉ uyepʉ esi'pʉ eke pata ya' sunwapai, mɨrɨpan a'kwarʉka'pʉ to' uya kurusu' ato' pe iya. 	 Tedy przymusili mimo idącego niektórego Szymona Cyrenejczyka, (który szedł z pola,)ojca Aleksandrowego i Rufowego, aby niósł krzyż jego.


I'napairon ekama uya ɨpɨ', ina usaurokʉ serɨ ina ni'tunʉ pɨ', tʉnene'pʉ kon ekama ina uya, e'tane ina maimu ananʉnpai pʉra ɨnʉ' rɨ esi. 	 Zaprawdę, zaprawdę powiadam ci, iż co wiemy, mówimy, a cośmy widzieli, świadczymy: ale świadectwa naszego nie przyjmujecie.


Ɨ'rɨ rɨ te'ku'ton i'tu to' uya pʉra rɨ iyesi'pʉ i'mʉnpʉ uyepʉ pʉ'kʉ pona rɨ, mɨrɨpan kon arɨ'pʉ iya tanporo rɨ. Mɨrɨ kasa rɨ marɨ iye'to' oton, Ka'pon, Papa winon uyepʉ a'tai. 	 I nie spostrzegli się, aż przyszedł potop i zabrał wszystkie: tak będzie i przyjście Syna człowieczego.


Warawoti'si amʉ' pʉreti pɨ' iyenta'nasa' kon tu'kanoro esi'pʉ 5,000 kaisa rɨ. 	 A było tych, którzy jedli chleby, około pięciu tysięcy mężów.


mɨrɨpan uya use'man nɨto' tʉrawasomanin nan pe uku'sa' kon Papa itese' pɨ' te'to' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉkʉipʉnʉ, apiyo' pe e'nɨto' pe—tɨwɨ Sises Kʉrai ku'to' eke pe mɨrɨ awonsi'kɨ meruntɨ pe iye'to' nesii, itiwano' pe inke rɨ! Amen. 	 I uczynił nas królami i kapłanami Bogu, Ojcu swemu; jemuż niech będzie chwała i moc na wieki wieków. Amen.


Ɨmɨrɨ'nokon uya Papa Maimu eporo'pʉ mɨrɨ, Papa nʉtʉrʉ'pʉ atamokori kon ena'. Inserʉ amʉ' uya mɨrɨ tʉrʉ'pʉ atamokori kon ena'. Mɨrɨ e'tane, iyawɨrɨ pʉra ɨwesi kon,” ta'pʉ Si'tipʉn uya to' pɨ'. 	 Którzyście wzięli zakon przez rozrządzenie anielskie, a nie strzegliście go.


Tʉron nɨ a'tai, Sises uya ikɨ'masa' kon ereutasa' ene'pʉ eke ton pe te'san apon po. Mɨrɨpan kon pana ya' se panton ekama'pʉ iya: 	 Powiedział też i wezwanym podobieństwo, (bacząc, jako przedniejsze miejsca obierali,)mówiąc do nich:


Entantɨ' asanta ka'ta pona rɨ, ɨneporo'pʉ kon nɨ mʉkɨ'matʉi',’ ta'pʉ iya. 	 Przetoż idźcie na rozstania dróg, kogokolwiek znajdziecie, wezwijcie na wesele.


E'tane ɨuseruma a'tai tenta'nai' pʉra, ɨsenpatauka', mɨrɨ awonsi'kɨ ekarapaima'. 	 Ale ty, gdy pościsz, namaż głowę twoję, i umyj twarz twoję,


Ɨmɨrɨ main pɨ' tʉutapurɨsen, main pe' ti'kwɨ'se Papa namanin pe pʉra te'sen ɨmɨrɨ? 	 Który się chlubisz zakonem, przez przestępstwo zakonu Boga lżysz?


Serɨ etasa' Era' uya a'tai, tʉmaimu ennoko'pʉ iya pu'kena' amʉ' piya' to' pokon pe ama'ai te'sepoto' kon pe, mɨrɨpan kon winɨ eta'pʉ iya, mɨrɨ a'tai kaiyono' epa'ka'pʉ tukai'. 	 Tedy Herod wezwawszy potajemnie onych mędrców, pilnie się wywiadywał od nich o czasie, którego się gwiazda ukazała.


Meri Mataren nin si utɨ'pʉ mɨrɨ itekareei esa' pe ipoitorʉ ton piya', “Itepuru ene'pʉ uya,” ta'pʉ iya. Tauro'ka'pʉ iya ke to' pana'tɨ'pʉ iya. 	 Tedy przyszła Maryja Magdalena, oznajmując uczniom, że widziała Pana, a że jej to powiedział.


Mɨrɨ kasa rɨ marɨ iyesi ta uya ɨpɨ'nokon, Papa inserʉʉi amʉ' epori'ma tikin nan nɨ tʉmakooikenan era'tɨsa' a'tai,” ta'pʉ Sises uya. 	 Tak, powiadam wam, będzie radość przed Anioły Bożymi nad jednym grzesznikiem pokutującym.


Pʉse rɨ ka'pon ena'pʉ wakʉ pe, mɨrɨpan e'mʉ'sa'kasa', enna'po'pʉ tʉpata'se' ya'. 	 Tedy wstawszy, poszedł do domu swego.


Ausaurokʉ'pʉ Wakʉ A'kwarʉ awɨrɨ ina tamokori, ɨpoitorʉ Tepi' poro rɨ, se kasa tukai': “‘Ɨ'rɨ pɨ' Esuwerʉ amʉ' pen usakorota; ɨ'rɨ pɨ' ka'pon amʉ' e'kama, epoton kon kasa rɨ? 	 Któryś Duchem Świętym przez usta Dawida, sługi swego, powiedział: Przeczże się zburzyli narodowie, a ludzie próżne rzeczy przemyślali?


Pʉse rɨ sa'ne si kʉrɨ rɨ ko iye'menukasa' itekare usauro'sa' rʉ'pʉ ipɨ', “‘Umaimu ekamanin ennoko uya mɨrɨ arawɨrɨ, ɨye'ma konekanin pe awapiya,’ ta'pʉ rʉ'pʉ ipɨ'. 	 Tenci bowiem jest, o którym napisano: Oto Ja posyłam Anioła mego przed obliczem twojem, który zgotuje drogę twoję przed tobą.


Sises uya ta'pʉ, “Moro eseru aimenkanin esi'pʉ pata yau, Papa Maimu apurɨnin pen nɨ mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' pɨ' tʉusentu'masen pen nɨ. 	 Mówiąc: Był niektóry sędzia w jednem mieście, który się Boga nie bał, i człowieka się nie wstydził.


(Tʉro'pimas ene'pʉ to' uya E'pe'sas pata winon Paarʉ a'kɨrɨ, to' usenuminka'pʉ Paarʉ uya ine'sa' use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' ta' tukai'.) 	 Albowiem przedtem widzieli z nim w mieście Trofima Efeskiego, o którym mniemali, żeby go Paweł wprowadził do kościoła.


Ɨkɨntan nɨto' mɨrɨ awonsi'kɨ amʉre' pe e'pai e'nɨto' yau, ɨsiporo pʉra e'nɨto', tanporon nɨ ɨri rɨ ku'to' eporo mɨrɨ, mɨrɨ yau. 	 Bo gdzie jest zawiść i zajątrzenie, tam i rozterki, i wszelka zła sprawa.


Pʉrata amʉranʉ'nin nan nɨ kanan utɨ'pʉ Isaan uya tʉpa'taisimato' kon pe. To' uya ekama'po'pʉ, “Ti'sa, ɨ'rɨ ken si kupʉ ina uya?” ta'pʉ to' uya. 	 Przyszli też i celnicy, aby byli chrzczeni, i rzekli do niego: Nauczycielu! a my cóż czynić będziemy?


To' uya rɨ ɨwɨsa' kon e'tane, aya'kwarʉ kon nɨ mainanpa uya. 	 Ale ani włos z głowy waszej nie zginie.


Mɨrɨ tʉpo, Paarʉ uya ta'pʉ Ananayas pɨ', “Papa uya ɨkota'ma mɨrɨ, wakʉ pe tʉusensen, mɨrɨ ku'sa' auya pɨ'. Main, Mosi' winon awɨrɨ mɨrɨ airɨ ɨyereutasa' uya uyekama'popɨtʉ, e'tane iyawɨrɨ pʉra ɨwesi, ka'pon amʉ' mapiyo'mayai'ne' to' uya unta'mopɨ'to' pe,” ta'pʉ iya. 	 Tedy rzekł Paweł do niego: Uderzy cię Bóg, ściano pobielana! i ty siedzisz, sądząc mię według zakonu, a rozkazujesz mię bić przeciwko zakonowi?


Wʉ' ponsi'kɨ Sises u'tɨsa' a'tai, anpisin ton nɨ ka'pon amʉ' uya e'ma'pʉka'pʉ. 	 A gdy zstępował z góry, szedł za nim wielki lud;


kʉrɨ rɨ yau iye'seposa' pe e'to' pe, uiwano' pe ipoken e'to' pe pen main winɨ tʉuye'sen, e'tane mɨ Kʉrai apurɨto' poro—wakʉ ipokena' Papa winon mɨrɨ awonsi'kɨ apurɨto' winɨ tʉuye'sen. 	 I był znaleziony w nim, nie mając sprawiedliwości mojej, tej która jest z zakonu, ale tę, która jest przez wiarę Chrystusową, to jest sprawiedliwość z Boga, która jest przez wiarę;


Sises uya Isaan esi pariki'si tau tawon etasa' a'tai, iyenna'po'pʉ Kiyarari pona. 	 A gdy usłyszał Jezus, iż Jan był podany do więzienia, wrócił się do Galilei;


Mɨrɨ awonsi'kɨ ama'ai tʉnkupʉnʉ teseru pori' pe te'to' awɨrɨ koneka'pʉ iya i'tuto' kon pe, te'kuu'pʉ rʉ'pʉ Kʉrai yau. 	 Oznajmiwszy nam tajemnicę woli swojej według upodobania swego, które był postanowił w samym sobie;


To' uya ekama'po'pʉ, “Ɨnʉ' pe ken ɨwesi? Iraisa pe'?” ta'pʉ to' uya. “Kane,” ta'pʉ iya. “Pu'kena' katɨ?” ta'pʉ to' uya. “Kane,” ta'pʉ iya. 	 I pytali go: Cóżeś tedy? Elijasześ ty? A on rzekł: Nie jestem. A oni: Prorokiemeś ty? i odpowiedział: Nie jestem.


Mɨrɨ kasa rɨ marɨ, ka'pon amʉ' uya emenna' waain entɨ pʉra iyesi mɨrɨ ipooi'pɨ iten ya'. Mɨrɨ ku'sa' to' uya a'tai, emenna' waain uya penaro' rʉ'pʉ iten toi'kwa rɨ mɨrɨ; mɨrɨ tʉpo, asa'rɨ rɨ marɨ waain mɨrɨ awonsi'kɨ iten uma'tasa' rɨ mɨrɨ. Ka'pon amʉ' uya emenna' waain entɨto' pe iyesi emenna' iten ya'. Mɨrɨ a'tai, asa'rɨ rɨ marɨ wakʉ pe iyesi mɨrɨ,” ta'pʉ Sises uya. 	 Ani leją wina młodego w stare statki; bo inaczej pukają się statki, a wino wycieka, i statki się psują; ale młode wino leją w nowe statki, i oboje bywają zachowane.


Mɨrɨpan tanʉnse to' uya eno'ma'pʉ kiyari e'kwa yapai, mɨrɨpan wɨnɨ'pʉ to' uya. 	 Tedy porwawszy go, wyrzucili go precz z winnicy i zabili.


Uya'sisa' wenai tu'ke rɨ tonpa ton pe te'san Itepuru yau, epori'mapɨ'sa' tʉusauro'san pe Papa Maimu pɨ' epiyɨ'kena' pe pʉra mɨrɨ awonsi'kɨ enari'mʉra. 	 A wiele ich z braci w Panu serca nabywszy z moich związek, śmielszymi są, bez bojaźni mówić słowo.


“Inke rɨ ipika'tɨ iya pʉra iyesi'pʉ, e'tane nin si isenuminka'pʉ mɨrɨ, ‘Apʉne pʉra tɨwɨrɨ rɨ itaan'pʉ ima'tasa' rʉ'pʉ uye'pɨtʉ pɨ' uyewana'tɨse'na, mɨrɨ enta' nin si uyewana'tɨ iya pen mɨrɨ. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ipika'tɨkapʉ uya serɨ i'se iye'to' ke, Papa namanin pe pʉra rɨ e'tane, mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' pɨ' tʉusentu'masen pe pʉra rɨ e'tane,’ ta'pʉ iya,” ta'pʉ Sises uya. 	 Lecz on długo nie chciał. Ale potem rzekł sam w sobie: Aczci się Boga nie boję i człowieka się nie wstydzę,


Usentu'man nɨto', tʉusewankamai' pʉra e'nɨto', mɨrɨ awonsi'kɨ usi'nʉnkan nɨto' nesii ɨiwano' kon pe miyarɨ rɨ. 	 Miłosierdzie i pokój, i miłość niech się wam rozmnoży.


“Mɨrɨ a'tai ta iya mɨrɨ, tʉkamisi winon kon pɨ', ‘Atamatɨ' upiyapai, ɨmɨrɨ'nokon Papa nʉpa'nʉkʉ'san! Entantɨ' apo' ya', Papa nʉkoneka'pʉ makoi mɨrɨ awonsi'kɨ itinserʉʉi ton iwano' pe! 	 Potem rzecze i tym, którzy będą po lewicy: Idźcie ode mnie, przeklęci! w ogieó wieczny, który zgotowany jest dyjabłu i Aniołom jego.


Kaware pon kon soisa amʉ' tu'kanoro eta'pʉ uya, 200 meriyan kaisa rɨ to' esi'pʉ. 	 A liczba wojska jezdnego była dwieściekroć tysiąc tysięcy; bom słyszał liczbę ich.


Sises uya tanporo to' tʉkɨ'mai' to' amʉranʉkʉ'pʉ. Ta'pʉ iya to' pɨ', “I'tu auya'nokon Esuwerʉ amʉ' pen epuru ton esi to' esa' pe, mɨrɨpan eke ton uya tʉmeruntɨrʉ kon apurɨ to' pɨ'. 	 Ale Jezus zwoławszy ich, rzekł: Wiecie, iż książęta narodów panują nad nimi, a którzy wielcy są, mocy dokazują nad nimi.


Non uya rɨ iya'tato' pe ikupʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ iyepetato' pe rɨ nɨrɨ ikupʉ iya: wapiya ite' pe te'ton epa'ka; mɨrɨ tʉpo, i'pai, mɨrɨ awonsi'kɨ nin si iyɨ ton utaka. 	 Boć ziemia sama z siebie pożytek wydawa, naprzód trawę, potem kłos, a potem zupełne zboże w kłosie.


Isaan poitorʉ ton uya si tanporo serɨ ton ekama'pʉ mɨrɨ ipɨ'. Isaan uya asa'ron kon tʉpoitorʉ ton kɨ'ma'pʉ, 	 I oznajmili Janowi uczniowie jego o tem wszystkiem. A Jan wezwawszy dwóch niektórych z uczniów swoich,


E'tane Papa nanʉmʉnʉ ipokena' pe e'nɨto' ya' apurɨto' winɨ te'sen uya ta: “Kʉkai ɨyewan yau, ‘Ɨnʉ' enuku Epʉn pona?’” kʉkai ta (Kʉrai nu'tɨnin pe ta e'kwa pe), 	 Ale sprawiedliwość, która jest z wiary, tak mówi: Nie mów w sercu swem: Kto wstąpi na niebo? to jest Chrystusa na dół sprowadzić:


wʉi enu uya pata wei'tɨ pʉra iyesi'pʉ to' e'to' airɨ. Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' wapu ekaraka'pʉ a'sa'mʉyai. 	 I zaćmiło się słońce, a zasłona kościelna rozerwała się w pół.


To' uya itʉto' oton Esuwerʉ amʉ' pen ena', isapemato' oton to' uya, to' eta'tapɨ'to' oton ipona, to' uya ari'po'pɨ'to' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ to' uya rɨ iwɨto' oton. 	 Bo będzie wydany poganom, i będzie naśmiewany, i zelżony, i uplwany:


Wakʉ amaimu kon winɨ ayanʉnto' oton kon, ɨri amaimu kon winɨ ɨyeno'mato' oton kon,” ta'pʉ Sises uya. 	 Albowiem z mów twoich będziesz usprawiedliwiony, i z mów twoich będziesz osądzony.


“‘Wakʉ kuru rɨ ku'sa' auya man, upoitorʉ, wakʉ mɨrɨ awonsi'kɨ usauro'nɨsa' awɨron! Tu'kan pen nʉ'kwɨ rɨ pɨ' yawɨrɨ ɨwe'sa' man. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', tu'kan nɨ esa' pe ɨnonka uya. Ɨsi'kɨ upiya' pori' pe e'tanʉ'kɨ ɨyepuru pokon pe!’ ta'pʉ iya. 	 I rzekł mu pan jego: To dobrze, sługo dobry i wierny! nad małem byłeś wiernym, nad wielem cię postanowię; wnijdź do radości pana twego.


“Urɨ nɨrɨ uya apurɨ'pʉ man wakʉ pe na'kɨ iyesi tukai' tanporon yau rɨ Nasare' pon Sises ewa'noma pɨ' esi'pʉ. 	 Mnieć się wprawdzie samemu zdało, żem był powinien przeciwko imieniowi Jezusa Nazareńskiego wiele przeciwnych rzeczy czynić.


Tese'mu po ita'mo'ka'pʉ, eke pe iyɨpʉrema'pʉ, “Uyepuru, to' kʉ'kota'mai to' uya uwɨnɨ pɨ'!” ta'pʉ iya. Mɨrɨ ta tʉpo, iyerikʉ'pʉ. 	 A klęknąwszy na kolana, zawołał głosem wielkim: Panie! nie poczytaj im tego za grzech! A to rzekłszy, zasnął.


Sises utɨ'pʉ siya rɨ Kiyarari awɨrɨ ka'pon amʉ' enupa pɨ' Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau'ne. Wakʉ itekare ekama pɨ' iyesi'pʉ, Papa e'to' esa' wannɨ pe pɨ'. Paran pokon kon mɨrɨ awonsi'kɨ takuru'kena' nan ka'pon amʉ' epi'tɨ pɨ' iyesi'pʉ. 	 I obchodził Jezus wszystkę Galileją, ucząc w bóżnicach ich, i każąc Ewangieliją królestwa, a uzdrawiając wszelką chorobę i wszelką niemoc między ludem.


“Nai kasa si serɨ esi?” ta'pʉ Nekutimas uya mɨrɨ pɨ'. 	 Odpowiedział Nikodem i rzekł mu: Jakoż to być może?


Mɨrɨ tʉpo, uyenu tʉrʉ'pʉ uya, mʉra'ta uta'kokasa' Epʉn po ene'pʉ uya urau. Mɨrɨ a'tai, wapiya uneta'pʉ wai, tʉronpi' warai maimu uya uyauro'ka'pʉ, “Enu'kɨ serɨ ya', mɨrɨ awonsi'kɨ ɨpɨ' enpoikato' pe uya te'ku'sen ton serɨ tʉpo,” tukai'. 	 Potemem widział, a oto drzwi były otworzone w niebie, a głos pierwszy, którym słyszał, jako trąby mówiącej ze mną, i rzekł: Wstąp sam, a pokażę ci, co się ma dziać napotem.


Mɨrɨ a'tai, Pi'ta, uta'kwarʉ'tɨsa' Wakʉ A'kwarʉ ke uya ta'pʉ to' pɨ', “Eke ton ka'pon amʉ' epuru ton, 	 Tedy Piotr, będąc pełen Ducha Świętego, rzekł do nich: Przełożeni ludu i starsi Izraelscy!


12 a'kʉra' awonsi'kɨ 3 a'kʉra' pʉ'kʉ pona rɨ, tanporo rɨ pata ewarumamʉ'pʉ. 	 A od szóstej godziny stała się ciemność po wszystkiej ziemi aż do dziewiątej godziny.


Serɨ winɨ Itepuru Sises ekareei utɨ'pʉ miyarɨ rɨ pata yau, mɨrɨpan nɨrɨ usemo'ka'pʉ meruntɨ pe kuru. 	 Tak potężnie rosło słowo Pańskie i zmacniało się.


Sises uya kanan takaa'pʉ ipɨ', “Saiman, Isaan mumu, ui'nʉnka auya kuru rɨ pe'?” ta'pʉ iya. Eikʉ'pʉ iya, “Ewai', uyepuru, ɨi'nʉnka uya rɨ i'tu auya,” ta'pʉ iya. Sises uya, “Uikʉn non ken si karimeru amʉ' ipa'simakɨ,” ta'pʉ ipɨ'. 	 Rzekł mu zasię po wtóre: Szymonie Jonaszowy! miłujesz mię? Rzekł mu: Tak jest, Panie! ty wiesz, że cię miłuję. Rzekł mu: Paśże owce moje.


Papa so'sii, Koren pon enakan, kamoro Kʉrai Sises winɨ iyekonekasa' kon wakʉ pe te'ton kon pe, kamoro mɨ awɨrɨ na'ne' nan amʉtʉ pe esii'ma Sises Kʉrai, uyepuru kon esakʉ pɨ' na'ne' nan, to' epuru mɨrɨ awonsi'kɨ uyepuru kon nɨ nɨrɨ: 	 A chwalę was, bracia! iż pamiętacie wszystkie moje nauki, a jakom wam podał, podania trzymacie.


Ɨnʉ' rɨ upun pɨ' tʉuta're'tɨsen, umʉnʉ ensinin uya tɨwɨrɨ rɨ uko'man nɨto' eposa' mɨrɨ, mɨrɨpan i'mʉ'sa'kato' uya oton pata weyu u'ma'sa' a'tai. 	 Kto je ciało moje, a pije krew moję, ma żywot wieczny, a ja go wzbudzę w on ostateczny dzień.


Mɨrɨ koro'tau, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru uya Sises ekama'popɨtʉ'pʉ ipoitorʉ pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ enupan nɨto' iya pɨ'. 	 A tak najwyższy kapłan pytał Jezusa o jego uczniów i o naukę jego.


“Mooi, mi'tuyai',” ta'pʉ uya ipɨ'. “Pʉsamoro kamoro ekota'man nɨto' yai iyepa'kasa' kon, tʉpon kon korʉkasa' to' uya aimu'ne'ne karimeru mʉre mʉnʉ ke. 	 I rzekłem mu: Panie! ty wiesz. I rzekł mi: Cić są, którzy przyszli z ucisku wielkiego i omyli szaty swoje, i wybielili je we krwi Barankowej.


Sises nin si eikʉ'pʉ to' uya mɨrɨ, “Ina uya i'tu pʉra man,” ta'pʉ to' uya. Mɨrɨ a'tai, ta'pʉ iya, “Ekamasa' auya'nokon pʉra iyesi ke, ekama uya nɨrɨ pen nɨ serɨ mɨrɨ meruntɨrʉ winɨ serɨ ton kupʉ uya tukai',” ta'pʉ iya. 	 A odpowiadając Jezusowi rzekli: Nie wiemy. Rzekł im i on: I ja wam nie powiem, którą mocą to czynię.


Serɨ esi Isaan maimu rʉ'pʉ, Esuwerʉ amʉ' epuru ton Surusiran pon kon uya Esuwerʉ amʉ' use'mato' tʉrawasomanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ Ripai amʉ' enno'sa' Isaan ekama'pose'na a'taino, ɨnʉ' pe ɨwesi tukai'. 	 A toć jest świadectwo Janowe, gdy posłali Żydzi z Jeruzalemu kapłany i Lewity, aby go pytali: Ty ktoś jest?


E'tane, ɨ'rɨ pe ken iyesi? Eke esi mɨrɨ tanporon yau, kasi ye' rɨ eseru wannɨ mɨrɨ pe pʉra i'nairo' yau, Kʉrai ekareei usekamasa'; serɨ wenai nin si pori' pe esi. Ewai', miyarɨ rɨ epori'man pɨ' esi, 	 Ale cóż na tem? Owszem jakimkolwiek sposobem, lub postawnie, lub w prawdzie Chrystus bywa opowiadany, i z tego się raduję, i jeszcze się radować będę;


To' nin si epa'ka'pʉ mɨrɨ uruwai' yapai. Emennʉ'pʉ po, Sises e'mʉ'sa'kasa' a'tai nin si, to' utɨ'pʉ mɨrɨ Surusiran pona. Mɨrɨ yau, tu'kan kon nɨ ka'pon amʉ' uya to' ene'pʉ. 	 A wyszedłszy z grobów po zmartwychwstaniu jego, weszli do miasta świętego, i pokazali się wielom.


Tʉron nɨ a'tai nin si, tʉweyu kon e'seposa' a'tai, tamʉtʉ ton pokon pe Sakaraya e'tʉrawasoma esi'pʉ, use'man nɨto' Papa ena' tʉrawasoma pɨ' Surusiran po, Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' tau. 	 Stało się tedy, gdy odprawiał urząd kapłański w porządku przemiany swojej przed Bogiem.


Mɨrɨ yau Esuwerʉ pʉra rɨ iyesi, Esuwerʉ pen pʉra rɨ, poitorʉ pʉra rɨ, a'sisa' pen pʉra rɨ, warawo' pʉra rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ uri'san pʉra iyesi, apʉne pʉra tikin nɨ ɨwesi kon Kʉrai Sises yau. 	 Nie masz Żyda, ani Greka; nie masz niewolnika ani wolnego; nie masz mężczyzny i niewiasty; albowiem wszyscy wy jednym jesteście w Chrystusie Jezusie.


Tikin nan nɨken Papa, mɨrɨpan main uye'sa' pʉra iyesi iwinɨpai kuru. 	 Lecz pośrednik nie jest jednego, ale Bóg jeden jest.


I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, itepuru uya tanporon tapuruui esa' pe iku'to' oton. 	 Zaprawdę wam powiadam, że go nad wszystkiemi dobrami swojemi postanowi.


To' userenka'pʉ emenna' eren pɨ': “Wakʉ kuru ɨmɨrɨ, kareta amon mo'kanin mɨrɨ awonsi'kɨ a'si'pɨ'sa' a'kokanin, apʉne pʉra iwɨsa' rʉ'pʉ pe ɨwesi, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨmʉnʉ ke ka'pon amʉ' enna'pʉ auya Papa iwano' pe, tanporon kon rʉko' rɨ, tʉmaimuron kon, tʉponaron kon mɨrɨ awonsi'kɨ tʉpataron kon ka'pon amʉ' koro'tapai. 	 I śpiewali nową pieśó, mówiąc: Godzieneś jest wziąć księgi i otworzyć pieczęci ich, żeś był zabity i odkupiłeś nas Bogu przez krew swoję ze wszelkiego pokolenia i języka, i ludu, i narodu:


Eke pe wakʉ nonkasa' esa' pe e'nɨ winɨ wakʉ ke upʉremasa' iya 'nokon eporo ɨse'ma'pʉ tau'ne rɨ. 	 A z pełności jego myśmy wszyscy wzięli i łaskę za łaskę.


Mararon A'setun e'sara'tɨsa' a'tai uye'nɨ pɨ', i'se te'ton kon uya teposa' kon pe to' uya ekama'pʉ. Mɨrɨ a'tai, wa'ka pun kanau ku'nin peten anʉmʉ'pʉ to' uya, mɨrɨpan utɨ'pʉ Kʉri' ka'ta poro. 	 A gdy powionął wiatr z południa, mniemając, że swego przedsięwzięcia dopięli, puściwszy się od brzegu, płynęli blisko Krety.


Mɨrɨ ensa' tʉuya a'tai, Pari'si ikɨ'manin nʉ'pʉ uya ti'nau, “Pu'kena' pe pʉse rɨ ka'pon esi yau, ta'pɨ'nin uri'san eseru i'tui'no! Ɨri pe iyesi tukai',” ta'pʉ. 	 A widząc to Faryzeusz, który go był wezwał, rzekł sam w sobie, mówiąc: Być ten był prorokiem, wiedziałby, która i jaka jest ta niewiasta, co się go dotyka; bo jest grzesznica.


iye'menukasa' na'ne' kasa: “Papa uya to' repa'pʉ epe' rɨ e'nɨto' a'kwarʉ ke, en ton to' uya ene namai' mɨrɨ awonsi'kɨ pana ton to' uya eta namai', serɨ wʉi pʉ'kʉ pona rɨ,” tukai'. 	 (Jako napisano: Dał im Bóg ducha twardego snu, oczy, aby nie widzieli i uszy, aby nie słyszeli), aż do dzisiejszego dnia.


Mɨrɨ yau, soisa amʉ' epuru uya Paarʉ nee'pʉ. Esuwerʉ amʉ' epuru ton Surusiran poi iye'sa' kon esi'pʉ iwoi. “Tu'kan nɨ ɨri ku'sa' Paarʉ uya,” ta'pʉ Esuwerʉ amʉ' epuru ton uya Pesʉ'tas pɨ', e'tane i'napai rɨ iyesi tukai' to' uya i'tu pʉra iyesi'pʉ. 	 Który gdy przyszedł, obstąpili go ci, którzy byli przyszli z Jeruzalemu Żydowie, przynosząc wiele i ciężkich skarg przeciwko Pawłowi, których dowieść nie mogli;


A'piya, uparusi kon enakan, A'ki'pas, utonpa kon pe te'sen soisa enakan, mɨrɨ awonsi'kɨ so'si tamʉrapɨ'sen ɨiwʉ' ta' enakan: 	 I Apfii miłej i Archipowi, społecznemu naszemu bojownikowi, i zborowi, który jest w domu twoim.


Mɨrɨ apai, ina kanan utɨ'pʉ parau po Sai'pʉras opa'wʉ pata winɨkʉi', mɨrɨ airɨ tʉtʉi pe iyesi pɨ', apʉne pʉra pana' pe kuru a'setun uyee'pʉ ina winɨkʉi'. 	 A stamtąd się puściwszy, przypłynęliśmy pod Cypr, dlatego że były wiatry przeciwne.


“Itepuru uya ta'pʉ ipɨ', ‘Wakʉ kuru rɨ ku'sa' auya man, upoitorʉ, wakʉ mɨrɨ awonsi'kɨ usauro'nɨsa' awɨron! Tu'kan pen nʉ'kwɨ rɨ pɨ' yawɨrɨ ɨwe'sa' man. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', tu'kan nɨ esa' pe ɨnonka uya. Ɨsi'kɨ, pori' pe ɨyepuru esi pokon pe e'tanʉ'kɨ,’ ta'pʉ iya. 	 Rzekł mu pan jego: To dobrze, sługo dobry i wierny! gdyżeś był wierny nad małem, nad wielem cię postanowię; wnijdź do radości pana twego.


Mɨrɨ a'tai, e'sei'pɨ'nɨto' esi'pʉ Isaan poitorʉ ton mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ pokon pe ekorʉkan nɨto' pɨ'. 	 Wszczęła się tedy gadka między uczniami Janowymi i między Żydami o oczyszczaniu.


Serɨ uya Esuwerʉ amʉ' usekama'po emapu'tɨ'pʉ, “Tiwano' pe pe' iye'wɨnɨ? Mɨrɨ pɨ' pe', ‘Ɨutɨ kon pʉra iyesi utɨyai'ne' ya',’ ta iya?” ta'pʉ to' uya. 	 Mówili tedy Żydowie: Alboż się sam zabije, że mówi: Gdzie ja idę, wy przyjść nie możecie?


To' tonpa Esuwerʉ pon wɨpɨtʉ Isi' ko' uya ene'pʉ iya, mɨrɨpan utɨ'pʉ Esuwerʉ pon pika'tɨse'na. Mɨrɨpan e'ma'pʉ Mosi' uya, Isi' ko' tʉwɨse. 	 A ujrzawszy jednego ukrzywdzonego, ujął się oó i pomścił się krzywdy tego, który bezprawie cierpiał, zabiwszy Egipczanina.


“Pʉse rɨ ka'pon uya ka'pon amʉ' auro'ka Papa pɨ' to' ɨpʉremato' pe Main uya mɨrɨ kasa tasa' pʉra rɨ iye'tane,” ta'pʉ to' uya. 	 Ten namawia ludzi, aby przeciwko zakonowi Boga chwalili.


mɨrɨpan utɨto' oton Itepuru rawɨrɨ meruntɨ pe, Iraisa esi'pʉ kasa, tʉmunkɨ kon i'nʉnkanin nan pe ikʉipʉnʉ ton e'to' pe to' ewan ensimato' iya oton, main awɨron kon pen nɨrɨ ipokena' pu'ketʉ yau te'ton kon pe. Ka'pon amʉ' konekanin pe itepuru e'ma ta',” ta'pʉ inserʉ uya. 	 Bo on pójdzie wprzód przed obliczem jego w duchu i w mocy Elijaszowej, aby obrócił serca ojców ku dzieciom, a odporne ku roztropności sprawiedliwych, aby sporządził Panu lud gotowy.


Mɨrɨpan uya ta'pʉ, “Kin Akʉri'pa mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon nɨ serɨ yau na'ne' nan, pʉse rɨ pe' menyatʉu?” ta'pʉ Pesʉ'tas uya to' pɨ'. “Tanporon kon Esuwerʉ amʉ' serɨ yau Sisariya pon kon mɨrɨ awonsi'kɨ Surusiran pon kon uya, ipɨkɨrɨ upɨ' tʉmaimu kon tʉpɨ'sa' man. To' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ, ‘Mɨrɨ enta' kʉ'ko'manin!’ tukai'. 	 I rzekł Festus: Królu Agrypo i wszyscy mężowie, którzyście tu z nami! widzicie tego, o którego mię wszystek lud żydowski prosił, i w Jeruzalemie i tu wołając, że nie słuszna, aby ten dłużej żyć miał.


Mɨrɨ a'tai, Papa uya ta'pʉ ipɨ', ‘Asapatooi imo'kakɨ! Mɨrɨ ɨye'mʉ'sa'kasa' na'ne' yau esi wakʉ pe. 	 I rzekł mu Pan: Zzuj obuwie z nóg twoich; bo miejsce, na którem stoisz, jest ziemia święta.


Makoi poitorʉ pe ɨwesi kon a'tai, ipoken te'sen Papa enu yau ku'to' auya'nokon pʉra rɨ iyesi'pʉ. 	 Bo pókiście byli sługami grzechu, byliście wolnymi od sprawiedliwości:


“E'tane mɨrɨ a'tai'ne, usewankaman pata'pʉ pe, “‘Wʉi enu ewarumanto' oton, kapʉi e'wei'tɨto' oton pen; 	 Ale w one dni po uciśnieniu onem, zaćmi się słońce, i księżyc nie wyda światłości swojej;


“Ɨuseruma a'tai tenta'nai' pʉra, pokoi pe ɨyemʉ' kʉ'kupʉi wakʉ pe te'ku'san e'to' kasa, temʉ' rɨ to' ena ka'pon amʉ' uya rɨ nin tento' kon pe, ka'pon amʉ' uya rɨ nin tapurɨto' kon pe. I'napairon nɨ ekama uya ɨpɨ', to' uya tepe'pʉ kon epoka'sa' rɨ mɨrɨ. 	 A gdy pościcie, nie bądźcież smętnej twarzy, jako obłudnicy; szpecą bowiem twarzy swoje, aby byli widziani od ludzi, że poszczą; zaprawdę powiadam wam, odbierają zapłatę swoję.


Mɨrɨ a'tai, ta'pʉ iya Tamas pɨ', “Ɨyemiyatʉ itʉkɨ se ya'; uyemiyatʉ ton enkɨ. Ɨyemiyatʉ tɨnkai' uteire' ya' itʉkɨ. Ikasimato' auya tʉnonkai' apurɨkɨ,” ta'pʉ iya. 	 Potem rzekł Tomaszowi: Włóż sam palec twój, a oglądaj ręce moje i ściągnij rękę twoję, i włóż ją w bok mój, a nie bądź niewiernym, ale wiernym.


Ra' no'pʉ esi'pʉ na'ne' kuru nesii ɨyenu kon yau, timamin pɨ' iyera'tɨpɨ'sa' rʉ'pʉ. 	 Pamiętajcie na żonę Lotową.


“Entantɨ' si,” ta'pʉ Sises uya to' pɨ'. To' epa'ka'pʉ, mɨrɨpan kon utɨ'pʉ peiruku amʉ' ya' ewonse'na. Tanporo rɨ si kamoro peiruku amʉ' eka'tumʉ'pʉ mɨrɨ parau ku'pɨri ka' tepitoren awɨrɨ rɨ, mɨrɨpan kon aputapɨtʉ'pʉ. 	 I rzekł im: Idźcie. A oni wyszedłszy, weszli w onę trzodę świó, a oto porwawszy się ona wszystka trzoda świó, z przykra wpadła w morze, i pozdychała w wodach.


(Isutas pɨ' isaurokʉ'pʉ, Saiman Eskariya' mu pɨ'. 12 kaisaron kon tonpa pe rɨ esii'ma, Isutas uya teparankato' oton pɨ'.) 	 A to mówił o Judaszu, synu Szymona, Iszkaryjocie; bo go ten wydać miał, będąc jednym z onych dwunastu.


Tʉron nɨ ton uta'pokʉ'pʉ tɨ' pona. Iya'ta koro'tau, iyaipʉtapɨtʉ'pʉ, apʉne pʉra tuna eporo iya pʉra iyesi wenai. 	 A drugie padło na opokę, a gdy wzeszło, uschło, przeto iż nie miało wilgotności.


Ɨmɨrɨ pe rɨ i'tu auya mɨrɨ iwinɨpai i'napairon pe ipɨ' ina usauro'sa' tukai',” ta'pʉ iya. 	 Rozkazawszy tym, którzy nań skarżą, iść do ciebie, od którego się ty sam będziesz mógł, wywiadując się, dowiedzieć tego wszystkiego, o co my nań skarżymy.


Tentusen uri'san utaimerunpa mɨrɨ e'ne' pe tesi pɨ', apʉne pʉra tʉweyu e'seposa' pɨ'; e'tane nin si tʉmʉre entusa' a'tai, e'ne' pe tesi'pʉ pu'tɨka'nʉkʉ iya mɨrɨ, apʉne pʉra pori' pe tesi pɨ' mʉre entunʉ'sa' tʉuya pɨ' orʉ pona. 	 Niewiasta gdy rodzi, smutek ma, bo przyszła godzina jej; lecz gdy porodzi dzieciątko, już nie pamięta uciśnienia, dla radości, iż się człowiek na świat narodził.


“E'tane upiyau uiwano' pe rɨ usekamato' esi Isaan uya ekama'pʉ na'ne' entaino. Tʉrawaso unkupʉnʉ i'ma'kato' pe uya ukʉipʉnʉ nʉtʉrʉ'pʉ, mɨrɨ ton uya rɨ ekama ikʉipʉnʉ uya uyenno'sa' tukai'. 	 Ale ja mam świadectwo większe niż Janowe; albowiem sprawy, które mi dał Ojciec, abym je wykonał, te same sprawy, które ja czynię, świadczą o mnie, iż mię Ojciec posłał.


Taukʉ ke 1 3 kaisa rɨ sirikɨ amʉ' tonpa mo'ka'pʉ iya ka' poi, mɨrɨpan kon eno'ma'pʉ iya non pona. Iye'mʉ'sa'kasa' esi'pʉ uri'san tentusen rau, imʉre anto' pe tʉuya iyentusa' a'tai. 	 A ogon jego ciągnął trzecią część gwiazd niebieskich i zrzucił je na ziemię; a smok on stanął przed niewiastą, która miała porodzić, aby skoro by porodziła, pożarł dziecię jej.


Mɨrɨ a'tai mʉre' e'nɨ'nokon pen mɨrɨ, sipa'sipa nʉna'popɨtʉnʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ se airɨ mɨrɨ awonsi'kɨ mɨ airɨ ka'pon amʉ' uya enupan winɨ ennakanin nan a'setunʉ uya apɨ' nɨ enku'tɨnin teseru kon ke pen. 	 Abyśmy więcej nie byli dziećmi, chwiejącymi się i unoszącymi się każdym wiatrem nauki przez fortel ludzki i przez chytrość podejścia błędem.


Surusiran pon kon ka'pon amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ to' epuru ton uya i'tu pʉra iyesi'pʉ pʉse rɨ Sises esi pika'tɨnin pe tukai', mɨrɨ awonsi'kɨ pu'kena' amʉ' maimu Sapa' kaisa rɨ tʉusekamasen to'ka'nʉkʉ to' uya pʉra iyesi'pʉ, e'tane pu'kena' amʉ' uya ekama'pʉ awɨrɨ to' uya iwɨnɨ'pʉ. 	 Albowiem ci, co mieszkają w Jeruzalemie i przełożeni ich, nie znając tego Jezusa i głosów prorockich, które przez każdy sabat bywają czytane, wypełnili je, osądziwszy go.


Mɨrɨ kasa si serɨ non pon pʉrata mɨrɨ awonsi'kɨ mamin ma'tanʉ'nin pe ɨwesi yau, Papa uya wakʉ nin si ɨimamin ke Epʉn pon ke ɨrepa pʉra rɨ iyesi mɨrɨ. 	 Ponieważeście tedy w mammonie niesprawiedliwej wiernymi nie byli, prawdziwego któż wam powierzy?


Apana'tɨ uya 'nokon, kamo uri'sami'si amʉ' nentunʉkʉ'san koro'tau, ɨnʉ' rɨ iyentusa' rʉ'pʉ pʉra rɨ iyesi mɨrɨ eke Isaan entaino, mɨrɨ e'tane kʉrɨ aiko pe te'sen Papa e'to' esa' wannɨ pe yawon esi eke pe Isaan entai,” ta'pʉ Sises uya. 	 Albowiem powiadam wam: Większego proroka z tych, którzy się z niewiast rodzą, nie masz nad Jana Chrzciciela żadnego; lecz kto najmniejszy jest w królestwie Bożem, większy jest, niżeli on.


Mɨrɨ kupʉ'pʉ uya pana' pe to' e'to' pe tewan kon yau mɨrɨ awonsi'kɨ tikin nɨ tenai' tʉusi'nʉnkai' to' e'to' pe, tanporo, iye'to' awɨrɨ, eke pe kuru rɨ ito'ka'nʉ'nin pe e'nɨto' epoto' pe to' uya ama'aino Papa eseru i'tunin pe to' e'to' pe, Kʉrai si. 	 Aby pocieszone były serca ich, będąc spojone miłością, a to ku wszelkiemu bogactwu zupełnego i pewnego wyrozumienia, ku poznaniu tajemnicy Boga i Ojca, i Chrystusa,


Makoi uya arɨ'pʉ Surusiran pona mɨrɨpan uya Papa ena' Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ka'tawon inakapu putu po iye'mʉ'sa'kato' pe ikupʉ'pʉ. “Papa Mumu pe ɨwesi yau, ata'mo'kakɨ serɨ awonsi'kɨ,” ta'pʉ iya ipɨ', 	 Potem wiódł go do Jeruzalemu, i postawił go na ganku kościelnym, i rzekł mu: Jeźliś jest Syn Boży, spuść się stąd na dół;


Sises uya imaimu eikʉ'pʉ, “I'napairon ekama uya ɨpɨ', serɨ ewarupɨɨi tau kuru, kɨrɨtɨkɨ uturumʉ rawɨrɨ, osorʉwau ite'kwa unonkato' auya oton,” ta'pʉ iya. 	 Rzekł mu Jezus: Zaprawdę powiadam ci, iż tej nocy, pierwej niż kur zapieje, trzykroć się mnie zaprzesz.


(Asa'ron kon kanan ka'pon amʉ' e'to' oton tʉmainarʉ kon yau. Tikin nɨ anʉnto' oton, isakon e'nɨnto' oton,” ta'pʉ Sises uya.) 	 Dwaj będą na roli; jeden będzie wzięty, a drugi zostawiony.


Ɨmɨrɨ'nokon ɨkʉi munkɨ ton! Nai kasa ɨmɨrɨ'nokon ɨri pe te'san usaurokʉ wakʉ pe? Apʉne pʉra ɨyewan kon epe'tɨsa' apaino kuru enpa'ka auya'nokon mɨrɨ anta kon yai. 	 Rodzaju jaszczurczy! jakoż możecie mówić dobre rzeczy, będąc złymi, gdyż z obfitości serca usta mówią?


Sises uya eikʉ'pʉ, “Mata, tu'kan pɨ' rɨ sa'ne ɨusewankama, 	 A odpowiadając Jezus rzekł jej: Marto, Marto! troszczysz się i kłopoczesz się około wielu rzeczy;


Mɨrɨ a'tai si, Pi'ta uya Sises maimu rʉ'pʉ nee'pʉ tenu ya', “Osorʉwau ite'kwa, ‘I'tu uya pʉra man,’ tato' auya oton, kɨrɨtɨkɨ uturumʉ rawɨrɨ!” tawon. Mɨrɨpan epa'ka'pʉ, mɨrɨpan ukaramʉ'pʉ ipan pe rɨ. 	 I wspomniał Piotr na słowa Jezusowe, który mu był powiedział: Pierwej niż kur zapieje, trzykroć się mnie zaprzesz; a wyszedłszy precz, gorzko płakał.


Siya rɨ, mɨ awɨrɨ rɨ, eke rɨ wakʉ rɨ Piri'kʉs, tewan kon yapai kuru ina uya ekama serɨ, pori' pe ina man ɨnkupʉ'pʉ ina iwano' pe pɨ'. 	 Ponieważeśmy wielkiego pokoju dostąpili i wiele się dobrego temu narodowi stało przez twoję opatrzność, i zawsze i wszędy to ze wszelkiem dziękowaniem przyznajemy, wielmożny Feliksie!


To' ewan enasa' sa'man pe, to' rɨ e'tʉsa' ɨri ku'to' pe tʉuya'nokon ipan pe rɨ tʉuse'se'tɨto' kon nɨ tʉnonkai', mɨrɨpan kon uya ti'tui' pʉra rɨ ɨri ton kupʉ. 	 Którzy zakamieniawszy, udali się na rozpustę ku popełnianiu wszelakiej nieczystości z chciwością.


Uye'masa' iya 'nokon, Epʉra'an pʉremasa' rʉ'pʉ utɨto' pe Esuwerʉ amʉ' pen pona Kʉrai Sises poro, mɨrɨpan apurɨto' winɨ Ita'kwarʉ usauro'nɨsa' rʉ'pʉ ipɨ' epoto' pe. 	 Aby na pogan błogosławieństwo Abrahamowe przyszło w Chrystusie Jezusie, i abyśmy obietnicę Ducha wzięli przez wiarę.


E'tane rɨ Papa uya ikupʉ tʉuya tukai' tauro'ka'pʉ apurɨ'pʉ iya, apurɨto' iya umeruntɨta'pʉ, mɨrɨpan uya Papa apurɨpɨtʉ'pʉ, 	 O obietnicy tedy Bożej nie wątpił z niedowiarstwa; ale się umocnił wiarą i dał chwałę Bogu,


“E'tane kin uye'sa' a'tai to' ense'na, ene'pʉ iya moro ka'pon emari'man pon pe pʉra ipon. 	 A wszedłszy król, aby oglądał goście, obaczył tam człowieka nie odzianego szatą weselną;


Ikʉipʉnʉ ton, ɨmunkɨ kon tʉsakoropai' pʉra e'tɨ'; e'tane ru'ku, to' emo'katɨ' Itepuru eseru yau to' tenupai' mɨrɨ awonsi'kɨ to' tauro'kai'. 	 A wy ojcowie! nie pobudzajcie do gniewu dziatek waszych, ale je wychowujcie w karności i w napominaniu Pańskiem.


“Urɨ esi wakʉ karimeru amʉ' pa'simanin. Uikʉn non karimeru amʉ' i'tu uya; to' uya nɨrɨ ui'tu— 	 Jam jest on pasterz dobry i znam moje, a moje mię też znają.


Mɨrɨpan si enna'pokaa'pʉ pata pona, mɨrɨpan uya tʉmʉre e'pɨrinkasa' te'kwe' po eporo'pʉ, ɨri a'kwarʉ rɨ si epa'kakaa'pʉ esi'pʉ iyapai. 	 A gdy ona odeszła do domu swego, znalazła iż dyjabeł wyszedł, a córka leżała na łożu.


Sises uya to' uya tanʉmʉ tʉmɨrɨ ta'kwarʉkai' kin pe, tukai' i'tusa' a'tai, itɨ'pʉ tikin sarɨ i'kʉrʉ pona. 	 Tedy Jezus poznawszy, iż mieli przyjść i porwać go, aby go uczynili królem, uszedł zasię sam tylko na górę.


E'tane uwɨto' ipɨkɨrɨ ku'sa' uya yau, ɨ'rɨ pe pʉra man ukota'ma, to' uya uwɨnɨ a'tai, e'tane ɨri ton ku'sa' uya pʉra man. Mɨrɨ pɨ', Esuwerʉ amʉ' epuru ton ena' ɨnʉ' uya utʉrʉ pʉra iyesi mɨrɨ. Itepuru Sisa uya uyekama'popɨtʉ i'se esi!” ta'pʉ Paarʉ uya Pesʉ'tas pɨ'. 	 Bo jeźlim w czem nieprawy i co godnego śmierci uczynił, nie zbraniam się umrzeć; ale jeźli nie masz nic takiego z tych rzeczy, o które na mię skarżą, nikt mię im wydać nie może; apeluję do cesarza.


To' uta'kɨrɨ'pʉ ipɨ', iyeri'sa' tukai' i'tu tʉuya'nokon pɨ'. 	 I naśmiewali się z niego, wiedząc, iż była umarła.


Mɨrɨ yau eke pe ikɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ rayan kasa. Ikɨ'pɨ'nʉnsa' a'tai, 7 kaisaron kon korʉme amʉ' usaurokʉ'pʉ. 	 I zawołał głosem wielkim, jako lew ryczy; a gdy przestał wołać, mówiło siedm gromów głosy swoje.


Sises uya nin si to' usenuminkato' i'tu tʉuya pɨ', mʉre rʉ'kwɨ nee'pʉ mɨrɨ, mɨrɨpan soto'ka'pʉ iya tʉpiyau. 	 A Jezus widząc myśl serca ich, wziąwszy dziecię, postawił je podle siebie,


Mɨrɨ pɨ' entu'manin nan repa auya'nokon a'tai, eke pe kʉsekamai, wakʉ pe te'ku'san uya ikupʉ kasa Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau, mɨrɨ awonsi'kɨ asanta tawɨrɨ rɨ, tapurɨto' kon pe ka'pon amʉ' uya tukai'. I'napairon nɨ ekama uya serɨ ɨpɨ'nokon, to' uya tepe'pʉ kon epoka'sa' rɨ mɨrɨ. 	 Przetoż, gdy czynisz jałmużnę, nie trąb przed sobą, jako obłudnicy czynią w bóżnicach i na ulicach, aby byli chwaleni od ludzi; zaprawdę powiadam wam, odbierają zapłatę swoję.


“Mɨrɨ pe iyesi pɨ', tanporon kon serɨ ton umaimu ton eta pɨ' na'ne' nan mɨrɨpan kupʉ pɨ' na'ne' nan esi mɨrɨ ta'kwarʉ kenan ka'pon kasa tɨ' po tiwʉ' amɨnin. 	 Wszelkiego tedy, który słucha tych słów moich i czyni je, przypodobam mężowi mądremu, który zbudował dom swój na opoce;


iye'tʉsa' rʉ'pʉ tiwa rɨ uye'manin kon pe tanporon ɨri ton apai mɨrɨ awonsi'kɨ ukorʉkato' kon pe tʉuya tiwano' ton pe ka'pon amʉ' itiwano' ton kuru, wakʉ ɨnku'pai kuru te'san. 	 Który dał samego siebie za nas, aby nas wykupił od wszelkiej nieprawości i oczyścił sobie samemu lud własny, gorliwie naśladujący dobrych uczynków.


E'tane use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' epuru ton uya ka'pon amʉ' pori'ma'pʉ to' uya Parapas ekama'poto' pe inonkato' pe iya, Sises ma'tanʉkʉi'ma. 	 Ale przedniejsi kapłani i starsi namówili lud, aby prosili o Barabbasza, a Jezusa, aby stracili.


Mɨrɨ si'kɨrɨ Kʉrai a'kɨrɨ ɨye'mʉ'sa'kasa' kon pɨ', ɨyewan kon itʉtɨ' kau na'ne' nan pɨ' rɨken nɨ, Papa enwo'netʉ winɨ Kʉrai ereutasa' na'ne' yawon pɨ'. 	 A tak jeźliście powstali z Chrystusem, tego, co jest w górze, szukajcie, gdzie Chrystus na prawicy Bożej siedzi;


Mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, serɨ yau iye'soto'pɨ'sa' na'ne' nan tonpa ton eri'to' oton pen nɨ Papa e'to' esa' wannɨ pe uyepʉ meruntɨ pe ene tʉuya'nokon rawɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 I mówił im: Zaprawdę powiadam wam, iż są niektórzy z tych, co tu stoją, którzy nie ukuszą śmierci, ażby ujrzeli, że królestwo Boże przyszło w mocy.


Ɨnʉ' rɨ aiko pe irepasa' uya wakʉ pe ikupʉ yau, eke ke irepa rɨ mɨrɨ wakʉ pe ikupʉ iya pɨ', e'tane ɨnʉ' rɨ kʉrɨ tʉrepasa' ma'tanʉ'nin nʉ'pʉ repa pʉra rɨ iyesi mɨrɨ eke ke. 	 Kto wierny jest w małem, i w wielu wiernym jest; a kto w małem niesprawiedliwy, i w wielu niesprawiedliwym jest.


Utamokori kon uya mana tato' ɨ'pɨtʉ'pʉ rɨmono' tau, itekare iye'menukasa' nekamayai'ne', ‘To' nɨ'ton pʉreti ke to' repapɨtʉ'pʉ iya Epʉn poi,’ tukai',” ta'pʉ to' uya. 	 Ojcowie nasi jedli mannę na puszczy, jako jest napisano: Chleb z nieba dał im ku jedzeniu.


Tu'kan kon nɨ ta'ta amʉ' uya epi'tɨ tane, tʉpʉrataai rɨ enno'tane iya to' e'ma pɨ', e'tane tʉusepi'tɨ pe ekama tane iya, miyarɨ rɨ ipan pe rɨ iyena'pʉ. 	 I wiele ucierpiała od wielu lekarzy, i wynałożyła wszystko, co miała; a nic jej nie pomogło, owszem się jej tem więcej pogorszało:


Sises uya kanan takaa'pʉ, “Papa e'to' esa' wannɨ pe esi mɨrɨ ka'pon kiyari ye' pɨnnin tʉpa'karakai' tʉmainarʉ yau kasa. 	 I mówił: Takie jest królestwo Boże, jako gdyby człowiek wrzucił nasienie w ziemię;


Mɨrɨpan ku'kasa' tʉuya a'tai, Sises uya, “Nu'ma'tai si,” ta'pʉ. Mɨrɨ pe rɨ nin si, ti'pai tʉpeimai' ta'kwarʉ tʉrʉ'pʉ iya mɨrɨ. 	 A gdy Jezus skosztował octu, rzekł: Wykonało się; a nachyliwszy głowę, oddał ducha.


Pʉse rɨ ka'pon uya Sises uye'sa' Isutiya poi Kiyarari pona ta etasa' a'tai, itɨ'pʉ ipiya' ekama'poi' itɨto' pe Ka'paneyan pona tʉmu epi'tɨi', teri'ka'sen nɨ. 	 Ten usłyszawszy, iż Jezus przyszedł z Judzkiej ziemi do Galilei, szedł do niego i prosił go, aby zstąpił, a uzdrowił syna jego; bo poczynał umierać.


Papa, ina tamokori ton e'to' itese' pɨ', Sises i'mʉ'sa'kanin nʉ'pʉ iyeri'sa' apai ɨnwɨnɨ'pʉ kon tʉpokapɨ'se yʉi pona. 	 Bóg on ojców naszych wzbudził Jezusa, któregoście wy zabili, zawiesiwszy na drzewie.


Mɨrɨpan Sises ukɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ, “Papai, ɨyena' si uya'kwarʉ sitʉyai'!” ta'pʉ iya. Serɨ ta tʉpo si, iyerikʉ'pʉ mɨrɨ. 	 A Jezus zawoławszy głosem wielkim, rzekł: Ojcze! w ręce twoje polecam ducha mojego; a to rzekłszy, skonał.


Apʉne pʉra Papa i'tunin nan pen e'to' ipɨkɨrɨ pe tanporo serɨ warai'nan esi, mɨrɨpan ɨkʉipʉnʉ kon uya i'tu serɨ ton i'se ɨwesi kon. 	 Albowiem tego wszystkiego narody świata szukają; aleć Ojciec wasz wie, że tego potrzebujecie.


“Meri,” ta'pʉ Sises uya ipɨ'. Iyera'tɨ'pʉ Sises winɨkʉi' ɨkɨ'pɨ'nʉmʉi'ma Arami' pe, “Raponai!” (Ti'sa ta e'kwa pe). 	 Rzekł jej Jezus: Maryjo! Która obróciwszy się, rzekła mu: Rabbuni! co się wykłada: Nauczycielu!


Mɨrɨ yau Main e'tʉsa' esi'pʉ esa' wannɨ pe uyanin kon pe Kʉrai piya', ekonekan nɨto' pe apurɨto' winɨ. 	 A przetoż zakon pedagogiem naszym był do Chrystusa, abyśmy z wiary byli usprawiedliwieni.


E'tane tʉron kon ka'pon amʉ' Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau te'san tonpa ton Inonkasa' Kon tukai' tesa'san, Esuwerʉ amʉ' pe rɨ te'san, Sairini mɨrɨ awonsi'kɨ Arisantiriya winon kon ena'pʉ ewa'noma pɨ'. Kamoro mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' Siri'siya mɨrɨ awonsi'kɨ Eisa Mʉre'pʉ winon kon pokon pe te'sepose Si'tipʉn pokon pe to' e'sei'pɨtʉ'pʉ. 	 I powstali niektórzy z tych, którzy byli z bóżnicy, którą zowią Libertynów i Cyrenejczyków, i Aleksandryjanów, i tych, którzy byli z Cylicyi i z Azyi, gadając z Szczepanem.


Apʉne pʉra eta'pʉ auya'nokon uko'mamʉ'pʉ Esuwerʉ amʉ' eseru yau, ɨsɨ pe rɨ Papa so'sii kota'ma'pʉ uya, anma'tanʉ'pai rɨ esi'pʉ. 	 Boście słyszeli o mojem obcowaniu niekiedy w Żydostwie, żem nader prześladował zbór Boży i burzyłem go;


“‘Ina epuru, eke pe sa'ne epoka'sa' iya man ko,’ ta'pʉ to' uya ipɨ'. 	 I rzekli mu: Panie! mać dziesięć grzywien.


Emennʉ'pʉ tʉpo rɨ, kin Akʉri'pa mɨrɨ awonsi'kɨ ino'pʉ Pones utɨ'pʉ Sisariya pona. Pesʉ'tas apurɨpɨ'se'na to' utɨ'pʉ. 	 A gdy wyszło kilka dni, król Agrypa i Bernice przyjechali do Cezaryi, witać Festa.


mɨrɨpan ekare pɨ' to' utɨpɨtʉ'pʉ, “Miyarɨ, Esuwerʉ amʉ' kin!” tapɨtʉi'ma. To' uya temiyatʉ kon ke iwɨnɨ'pʉ itemʉ' pɨ'. 	 A mówili: Bądź pozdrowiony, królu żydowski! i dawali mu policzki.


Miyarɨ ka'tɨ' Tʉrai'pina mɨrɨ awonsi'kɨ Tʉrai'posa pɨ', kamoro uri'sami'si amʉ' sa'man pe rɨ te'tʉrawasomasan Itepuru apiyo' pe. Miyarɨ ka'tɨ' utonpa rʉ'kwɨ Pɨrʉses pɨ', kʉrɨ rɨ kanan uri'san sa'man pe kuru rɨ iye'tʉrawasomasa' Itepuru apiyo' pe. 	 Pozdrówcie Tryfenę i Tryfosę, które pracują w Panu. Pozdrówcie Persydę miłą, która wiele pracowała w Panu.


I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon; kʉrɨ apurɨpɨ' na'ne' uya tɨwɨrɨ rɨ uko'man nɨto' eposa'. 	 Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Kto w mię wierzy, ma żywot wieczny.


Mɨrɨ a'tai, Sises ewomʉ'pʉ Esuwerʉ amʉ' epuru iwʉ' ta'. Mɨrɨ yau, ka'pon amʉ', sarakuwa turunpa pɨ' te'san mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon ukaran nɨ pɨ' te'san ene tʉuya a'tai, 	 A gdy przyszedł Jezus w dom przełożonego, i ujrzał piszczki i lud zgiełk czyniący,


Anas uya ennoko'pʉ auronpɨ'sa' pe rɨ marɨ Kaya'pas piya' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru. 	 I odesłał go Annasz związanego do Kaifasza, najwyższego kapłana.


Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' sa'man pe rɨ umaimu esi ɨpona'nokon? Umaimu ɨnetapai pʉra ɨwesi kon pɨ' iyesi. 	 Przeczże tej powieści mojej nie pojmujecie? przeto, iż nie możecie słuchać mowy mojej.


Sises uya anpisin ton nɨ kɨ'makaa'pʉ kanan tʉpiya', mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “Apʉne uyetatɨ', tanporo ɨmɨrɨ'nokon, mɨrɨ awonsi'kɨ se ito'ka'nʉ'tɨ'. 	 A zwoławszy wszystkiego ludu, mówił im: Słuchajcie mię wszyscy, a zrozumiejcie!


Sises e'nonkasa' a'tai ka'pon amʉ' enupa tʉpo, ta'pʉ iya Saiman pɨ', “Miyarɨ parɨ kanau akɨ i'nawon ya' parɨ. Mɨrɨpan ɨpunwerʉ kon eno'ma kon pa tuna ka' moro' amʉ' a'si kon pa,” ta'pʉ iya. 	 A gdy przestał mówić, rzekł do Szymona: Zajedź na głębię, a zapuśćcie sieci wasze ku łowieniu.


Sises ereutasa' koro'tau Are' Wʉpʉ po, Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ratoi pe, Pi'ta, Isens, Isaan, mɨrɨ awonsi'kɨ Anturu pokon uya ekama'po'pʉ ama'ai, 	 A gdy siedział na górze oliwnej przeciwko kościołowi, pytali go osobno Piotr, i Jakób, i Jan, i Andrzej:


Mɨrɨ a'tai, temiyatʉ tʉrʉ'pʉ iya ipona, mɨrɨ a'tai rɨ nin si, to'sa rɨ iyena'pʉ mɨrɨ. Mɨrɨpan uya Papa apurɨpɨtʉ'pʉ. 	 I włożył na nią ręce, a zarazem rozprostowała się i chwaliła Boga.


Sises eparankanin nʉ'pʉ, Isutas uya si ensa' esi'pʉ mɨrɨ, to' uya ikonekasa' Sises uma'tato' pe, ipan pe rɨ ipokoita'pʉ Sises eparankasa' tʉuya pɨ', mɨrɨpan uya 30 kaisaron sirʉpa pun na'po'pʉ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' epuru ton ena'. 	 Tedy Judasz, który go był wydał, widząc, iż był osądzony, żałując tego, wrócił trzydzieści srebrników, przedniejszym kapłanom i starszym ludu.


Iyewonsa' na'ne' ita' ɨutɨ esa' mekama'potʉi', ‘Ti'sa man: Nai airɨ uiwʉ' oton nai To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ pɨ' upoitorʉ ton pokon pe enta'nato' itau? ta pɨ',’ mʉkatʉi'. 	 A dokądkolwiek wnijdzie, rzeczcie gospodarzowi: Nauczyciel mówi: Gdzież jest gospoda, kędy bym jadł baranka z uczniami moimi?


Kin upokoita'pʉ tʉusaurokʉ'pʉ pɨ' ipan pe, e'tane ikupʉ uya kuru mɨrɨ tasa' tʉuya rʉ'pʉ pɨ' enta'nai' tʉnkɨ'ma'san pana yai rɨ ikupʉ iya rɨ esi'pʉ, mɨrɨpan uya tʉsoisaai amʉ' apiyo'ma'pʉ inesakʉ'pʉ ku'to' pe to' uya, 	 I zasmucił się król; ale dla przysięgi i dla spółsiedzących kazał jej dać.


Resipe' uya Meri maimu etasa' a'tai, imʉre utama'pʉ itewan yau. Resipe' nin si uta'kwarʉ'tɨ'pʉ, Papa A'kwarʉ ke, 	 I stało się, skoro usłyszała Elżbieta pozdrowienie Maryi, skoczyło niemowlątko w żywocie jej, i napełniona jest Elżbieta Duchem Świętym.


Isutʉ, Sises Kʉrai poitorʉ, Isens akon nɨrɨ winɨpaino, Kamoro ikɨ'masa' kon, Papa Ikʉipʉnʉ ni'nʉnka'san, mɨrɨ awonsi'kɨ Sises Kʉrai nʉpa'sima'san enakan: 	 Judas, sługa Jezusa Chrystusa a brat Jakóba, od Boga Ojca poświęconym i w Jezusie Chrystusie zachowanym i powołanym:


“Usaurokʉine' ipɨ' pe' mʉto'ka'nʉ'tʉu?” ta'pʉ Sises uya tʉpoitorʉ ton pɨ'. Mɨrɨ pɨ', “Ewai', ina uya ito'ka'nʉ'sa' man,” ta'pʉ ipoitorʉ ton uya ipɨ'. 	 Rzekł im Jezus: Wyrozumieliście to wszystko? Rzekli mu: Tak, Panie!


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ɨmɨrɨ, ka'pon, ɨnʉ' rɨ eseru aimenkanin, ɨye'wapu'tɨto' ipona pʉra iyesi, ɨ'rɨ poirɨ rɨ tʉron nɨ eseru aimenka auya, ɨiwano' pe rɨ nin ɨuseno'ma mɨrɨ, apʉne pʉra ɨmɨrɨ eseru aimenkanin uya mɨrɨ ton nɨ kupʉ. 	 Przetoż jesteś bez wymówki, o człowiecze! który osądzasz; bo w czem drugiego osądzasz, samego siebie osądzasz, ponieważ toż czynisz, który drugiego osądzasz.


Sises utɨ'pʉ Are' Wʉpʉ airɨ'ne te'pɨ'to' kasa rɨ ipoitorʉ ton uya e'ma'pʉka'pʉ. 	 I wyszedłszy szedł według zwyczaju na górę Oliwną, a szli za nim i uczniowie jego.


Iyeri'sa' kon ene'pʉ uya, eke ton mɨrɨ awonsi'kɨ aiko ton pokon pe rɨ, to' e'mʉ'sa'kasa' apono' piyau. Kareta amʉ' uta'koka'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron nɨ kareta uta'koka'pʉ, serɨ esi tʉuko'manton kon karetaai. Iyeri'sa' kon eseru aimenka'pʉ to' uya to' nʉkupʉ'pʉ pɨkɨrɨ, kareta yau iye'menukasa' pɨkɨrɨ. 	 I widziałem umarłych, wielkich i małych, stojących przed oblicznością Bożą, a księgi otworzone są; i druga księga także otworzona jest, to jest księga żywota; i sądzeni są umarli według tego, jako napisano było w onych księgach, to jest według uczynków ich.


Anpisin ka'pon amʉ' Surusiran woi tʉuko'mansan uya e'ne' ton, makoi a'kwarʉ yen ton nɨ nee'pʉ, mɨrɨpan kon usepi'tɨ'pʉ. 	 Schodziło się też i mnóstwo z okolicznych miast do Jeruzalemu, przynosząc chorych i nagabanych od duchów nieczystych; a ci wszyscy byli uzdrowieni.


Ta'pʉ iya ipɨ', “Ekumi'ta, Sairon ku'pɨri ka',” ta'pʉ iya. (Sairon tawon main esi mɨrɨ Enno'sa' ta e'kwa pe.) Mɨrɨ a'tai, itɨ'pʉ, iyekumisi'pʉ, iyee'pʉ ennin pe tenai'. 	 I rzekł mu: Idź, umyj się w sadzawce Syloe, co się wykłada posłany. Poszedł tedy i umył się, i przyszedł widząc.


Mɨrɨpan Isutas, eparankanin oton uya nin si ta'pʉ, “Rapai, i'napai rɨ, urɨ pen kuru rɨ nin,” ta'pʉ iya. “Ewai', ɨmɨrɨ rɨ,” tukai' Sises uya eikʉ'pʉ. 	 A odpowiadając Judasz, który go wydawał, rzekł: Izalim ja jest, Mistrzu? Mówi mu: Tyś powiedział.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', upoitorʉ pe e'pai ɨwesi yau, tanporon nɨ tʉnonkai' ɨwe'to' pe iyesi. 	 Takżeć i każdy z was, kto by się nie wyrzekł wszystkich majętności swoich, nie może być uczniem moim.


Kiyarari ponsi'kɨ pʉsamoro uri'sami'si amʉ' uyee'pʉ iya'kɨrɨ, i'se iye'to' ke to' uya imainanpa'pʉ. Tu'kan kon tʉron kon uri'sami'si amʉ' iya'kɨrɨ iye'sa' kon nʉ'san Surusiran pona rɨ nɨrɨ esi'pʉ mɨrɨ yau. 	 Które gdy jeszcze były w Galilei, chodziły za nim, a posługowały mu; i wiele innych, które z nim były wstąpiły do Jeruzalemu.


“Urɨ esi wakʉ karimeru amʉ' pa'simanin. Wakʉ karimeru pa'simanin pe te'sen uya tʉuko'manto' nonka karimeru amʉ' iwano' pe. 	 Jam jest on dobry pasterz; dobry pasterz duszę swoję kładzie za owce.


Pori' pe ɨwesi yau tenku'na' nan anin pe ɨwesi pɨ', ewarupɨ yau te'san weyu pe ɨwesi pɨ', 	 I masz za to, żeś jest wodzem ślepych, światłością tych, którzy są w ciemności;


Mɨrɨ a'tai, tʉron nɨ inserʉ epa'ka'pʉ Papa ena' use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' tapai, mɨrɨpan uya eke pe kapuru' po iyereutasa' auro'ka'pʉ, “Amariyarʉ, si'kʉrʉ apurɨkɨ, kiyari akʉ'pʉsa' anʉnkɨ, iweyu e'seposa' man non akʉ'pʉsa' a'tɨto' pe,” ta'pʉ iya. 	 A drugi Anioł wyszedł z kościoła, wołając głosem wielkim na tego, który siedział na obłoku: Zapuść sierp twój, a żnij, gdyż tobie przyszła godzina, abyś_żął, ponieważ się dostało żniwo ziemi.


tanporon kon nɨ tʉnamanin nan, ipoken te'sen ku'nin nan anʉmʉ Papa uya, ɨnʉ' yan pe rɨ to' e'tane. 	 Ale w każdym narodzie, kto się go boi, a czyni sprawiedliwość, jest mu przyjemnym.


Papa e'to' esa' wannɨ pe yau kii ke ɨrepa uya; serɨ non po ɨ'rɨ rɨ auronsa' auya a'tai, Papa uya kanan auromʉ mɨrɨ Epʉn po; mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ non po ɨ'rɨ rɨ eukasa' auya iyesi a'tai, Papa uya kanan euka mɨrɨ Epʉn po,” ta'pʉ iya. 	 I tobie dam klucze królestwa niebieskiego; a cokolwiek zwiążesz na ziemi, będzie związane i w niebiesiech; a cokolwiek rozwiążesz na ziemi, będzie rozwiązane i w niebiesiech.


Sa'man pe pʉra rɨ iyesi Epʉn mɨrɨ awonsi'kɨ non pʉra iyena aiko pe rɨ na'ne' pen nʉwarai'ka'pʉ uta'mo'ka pen Main apai. 	 I łatwiej jest niebu i ziemi przeminąć, niżeli jednej kresce zakonu upaść.


Mɨrɨ a'tai, Sises e'mʉ'sa'ka'pʉ ite'kwe' piyau. Mɨrɨpan uya pana' pe ikɨɨi'manin pɨ', “Ereuta'!” ta'pʉ. Mɨrɨ a'tai rɨ, iyereuta'pʉ. Inke pʉra rɨ iye'mʉ'sa'ka'pʉ to' mʉta'napai'. 	 Tedy on stanąwszy nad nią, zgromił gorączkę, i opuściła ją; a zarazem wstawszy, posługiwała im.


Roman amʉ' epuru ton piya' to' arɨ'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon uya, “Esuwerʉ amʉ' pʉsamoro, e'tane upata'se' kon yawon kon ka'pon amʉ' anpokʉma to' uya. 	 A stawiwszy je przed hetmany, rzekli: Ci ludzie czynią zamieszanie w mieście naszem, będąc Żydami:


“Utamokori kon amʉ' piyau Papa uya amʉranʉ'nɨto' ita' esi'pʉ rɨmono' tau. Iyekonekasa' esi'pʉ Mosi' pɨ' Papa nekama'pʉ awɨrɨ. Ikonekato' ipɨ' pe tʉnene'pʉ kasa. 	 Namiot świadectwa mieli ojcowie nasi na puszczy, jako był rozrządził ten, który powiedział Mojżeszowi, aby go uczynił według kształtu, który widział.


mɨrɨpan kon epa'kato' oton tʉuruwasii kon apai: kamoro wakʉ ku'nin nʉ'san e'mʉ'sa'kato' oton tʉuko'manto' kon pe, mɨrɨ awonsi'kɨ kamoro ɨri ku'nin nʉ'san e'mʉ'sa'kato' oton teno'mato' kon ya'. 	 I pójdą ci, którzy dobrze czynili, na powstanie żywota; ale ci, którzy źle czynili, na powstanie sądu.


To' uya isa'ka'si mɨrɨ awonsi'kɨ imʉre ne'kaa'pʉ. To' uya tʉpon kon tʉpɨtʉ'pʉ to' pona, mɨrɨpan po Sises ereuta'pʉ. 	 Przywiedli oślicę i oślę, i włożyli na nie szaty swoje, i wsadzili go na nie.


apʉne pʉra, “Papa, itese' pɨ' e'nɨto' esi ma'tanʉ'nin apo' pe rɨ,” tasa' iya. 	 Albowiem Bóg nasz jest ogniem trawiącym.


“Wapiyaro' uye'sa' uya, ‘Uyepuru, tikin nɨ urepa'pʉ auya ike piri'sa' uya man, 10 kaisa rɨ nin si maina esi,’ ta'pʉ. 	 Tedy przyszedł pierwszy, mówiąc: Panie! grzywna twoja dziesięć grzywien urobiła.


Tʉron kon uya inekamanʉ apurɨ'pʉ, e'tane tʉron kon uya apurɨ'pʉ pen. 	 Tedy niektórzy uwierzyli temu, co mówił, a niektórzy nie uwierzyli.


Mɨrɨ rɨ suntaaka e'sara'tɨ a'tai, asa'ron kon Sises poitorʉ ton utɨ esi'pʉ, eke iwa pata Emeyas tato' ka'pon amʉ' uya ya'. Serɨ pata esi'pʉ 7 mayirʉ e'to' airɨ rɨ Surusiran poi. 	 A oto dwaj z nich tegoż dnia szli do miasteczka, które było na sześćdziesiąt stajan od Jeruzalemu, które zwano Emaus.


E'tane kʉrɨ rɨ ka'pon utɨ'pʉ siya rɨ itekareei ekamase. Mɨrɨ moron nʉ'pʉ pe Sises epa'ka poken pʉra rɨ iyesi'pʉ eke iwa pata ton ya'ne, e'tane rɨ ka'pon amʉ' uye'pɨtʉ'pʉ mɨ'tapai'ne rɨ ipiya'. 	 Ale on odszedłszy, począł wiele opowiadać i rozsławiać tę rzecz, tak iż już nie mógł Jezus jawnie wnijść do miasta, ale był na ustroniu na miejscach pustych. I schodzili się do niego zewsząd.


Mɨrɨpan tʉtaan'pʉ nonka iya pe iyesi yau mɨrɨpan uya tʉron nɨ warawo' mari'ma yau, iyekuma pe rɨ iyesi mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 A jeźliby niewiasta opuściła męża swego, a szłaby za drugiego, cudzołoży.


Apʉne pʉra, ɨimamin kon e'to' airɨ, mɨrɨ yau ɨyewan kon nɨ nɨrɨ e'to' oton,” ta'pʉ Sises uya. 	 Bo gdzie jest skarb wasz, tam będzie i serce wasze.


Mɨrɨpan kon uya Sises ekama'po'pʉ, “Ti'sa, ina uya i'tu ausaurokʉ mɨrɨ awonsi'kɨ enupan auya ipokenan pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' menkanin pen ɨmɨrɨ, e'tane Papa eseru pɨ' enupan auya i'napairon awɨrɨ. 	 I pytali go, mówiąc: Nauczycielu! wiemy, że dobrze mówisz i uczysz, ani przyjmujesz osób; ale drogi Bożej w prawdzie uczysz.


e'tane, tʉron kon uya ta'pʉ, “Pirɨsipupʉ, makoi amʉ' epuru winɨ makoi amʉ' enpa'kapɨtʉ iya mɨrɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 Ale niektórzy z nich mówili: Przez Beelzebuba, książęcia dyjabelskiego, wygania dyjabły.


E'tane use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' Sises nʉsauro'ai'ne' ipɨ' esi'pʉ mɨrɨ tʉmɨrɨ pun pɨ' rɨ nin. 	 Ale on mówił o kościele ciała swego.


Iwɨnɨ i'se to' esi koro'tau, main uya Roman amʉ' soisaai epuru eporo'pʉ eke pe Surusiran pata pon kon utaipon pɨ' man tukai'. 	 A gdy się starali, jakoby go zabili, dano znać hetmanowi wojska, iż się wzruszyło wszystko Jeruzalem.


“Emennʉ'pʉ rɨ Surusiran pona uye'sa', utonpa ton entu'manin nan pʉrataai oton tʉse'na, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨse'mase'na ina use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta'. 	 A po wielu latach przyszedłem, abym przyniósł jałmużny narodowi memu i ofiary.


Mɨrɨ nin si e'tane, akaisarɨ'nokon kuru ɨno'pʉ kon i'nʉnkato' auya'nokon pe iyesi mɨsi'nʉnkayatʉi'ne' kasa, mɨrɨ awonsi'kɨ no'pʉ uya tʉtaan'pʉ namato' pe iyesi. 	 A wszakże i każdy z was z osobna niechaj miłuje żonę swoję jako siebie samego, a żona niech się boi męża swego.


Mɨrɨ kasa si, utonpa ton, ɨmɨrɨ'nokon nɨ nɨrɨ main yau ɨuko'manto' kon apai ɨyeri'sa' kon Kʉrai pun poro, tʉron nɨ iwano' pe ɨwesi kon pa, kʉrɨ iye'mʉ'sa'kasa' rʉ'pʉ terikʉ'pʉ apai, Papa iwano' pe epetan nɨto' pe. 	 A tak, bracia moi! i wyście umartwieni zakonowi przez ciało Chrystusowe, abyście się stali inszego, to jest tego, który wzbudzony jest z martwych, abyśmy owoc przynosili Bogu.


Mɨrɨ a'tai, Meri uya se kasa ta'pʉ: “Uyewan uya kuru Papa apurɨpɨtʉ. 	 Tedy rzekła Maryja: Wielbi dusza moja Pana;


E'tane pu'kena' Isowerʉ nekama'pʉ rʉ'pʉ uta'ku'tɨ serɨ, 	 Aleć to jest ono, co przepowiedziano przez proroka Joela:


Kamoro ka'pon amʉ' sa'man annawɨrɨ wakʉ kupʉ pɨ' te'san uya eke pe tʉku'to' kon, tʉnamato' kon mɨrɨ awonsi'kɨ eri'nɨto' pen warinpa ena' inke rɨ uko'man nɨto' tʉrʉ iya. 	 Tym, którzy przez wytrwanie w uczynku dobrym szukają sławy i czci i nieskazitelności, odda żywot wieczny;


Meri Mataren mɨrɨ awonsi'kɨ Meri, Isoses san uya mɨrɨ airɨ itʉrʉ ene'pʉ. 	 Ale Maryja Magdalena, i Maryja, matka Jozesowa, patrzały, kędy go położono.


“Papa pɨ' to' enari'nʉnto' pʉra rɨ iyesi to' enu yau,” tawon. 	 Nie masz bojaźni Bożej przed oczami ich.


Pʉse rɨ ene isakon uya eke tʉtʉrawasooi ton kupʉ'pʉ, apo' nu'tɨ'pʉ iya Epʉn winɨpai non pona ka'pon amʉ' uya entane. 	 A czyni cuda wielkie, tak iż i ogieó z nieba zstępuje przed oczyma ludzi na ziemię;


I'nai rɨ iyesi ta auya pʉse rɨ ka'pon e'koyonkasa' rɨ, mɨrɨpan esi tʉmakooi ke; tiwarɨ rɨ iseno'ma. 	 Wiedząc, iż takowy jest wywrócony i grzeszy, będąc sam własnym sądem swoim osądzony.


Apʉne pʉra Mosi' uya ekama'pʉ, ‘Papa, Itepuru uya pu'kena', uwaraino anʉnto' oton ɨtonpa kon nɨ. Tanporon inekamanʉ main awɨrɨ me'tʉi'. 	 Albowiem Mojżesz do ojców rzekł: Proroka wam wzbudzi Pan, Bóg wasz, z braci waszych, jako mię; onego słuchać będziecie we wszystkiem, cokolwiek do was mówić będzie.


ɨsɨ pe pʉra e'nɨto', mɨrɨ awonsi'kɨ iwano' wannɨ pe tʉuse'se'tɨi' e'nɨto'. Serɨ ton namai'no main pʉra rɨ iyesi mɨrɨ. 	 Przeciwko takowym nie masz zakonu.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', Kʉrai yau rɨ enari'mʉra e'tane, ayapiyo'mato' uya rɨ ɨnku'ton pɨ' pɨ', e'tane ikupʉ uya pen. 	 Przetoż choć mam wielką bezpieczność w Chrystusie, abym ci rozkazał, co przynależy;


“Se kanan ekama uya etatɨ': Asa'rɨ tekonekai' serɨ non po ɨ'rɨ rɨ ɨnekama'ponʉ kon pɨ', ukʉipʉnʉ, Epʉn pon uya rɨ amaimu kon eikʉ. 	 Zasię powiadam wam: Iż gdyby się z was dwaj zgodzili na ziemi o wszelką rzecz, o którą by prosili, stanie się im od Ojca mego, który jest w niebiesiech.


Tikin nɨ upun kon esa' esi na'ne' kasa tu'ke rɨ ipʉ'kʉ ton e'tane, mɨrɨpan serɨ ton ipʉ'kʉ ton esi pen tikin nɨ itʉrawasooi, 	 Albowiem jako w jednem ciele wiele członków mamy, ale wszystkie członki nie jednoż dzieło mają:


Mɨrɨ rɨ e'tane, ɨsi'kaisa rɨ pʉra to' maimu esi'pʉ. 	 Lecz i tak nie było zgodne świadectwo ich.


Ekama uya ɨpɨ'nokon, enta'nato' oton pen ipɨ' kanan, Papa na'ne' esa' wannɨ pe yau e'seposa' a'tai rɨken kanan enta'nan,” ta'pʉ iya. 	 Boć wam powiadam, że go więcej jeść nie będę, aż się wypełni w królestwie Bożem.


Mɨrɨ a'tai, Esuwerʉ amʉ' uya Sises arɨ'pʉ Kaya'pas piyapai Roman amʉ' kopʉnaai iwʉ' ta'. Awanakʉi' si pata enaka'sa' esi'pʉ, ɨri pe enapai pʉra tesi kon pɨ' Esuwerʉ amʉ' ewomʉ'pʉ pen mɨrɨ ya', enta'napai tesi kon pɨ' Itepoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ a'taino pɨ'. 	 Prowadzili tedy Jezusa od Kaifasza na ratusz, a było rano. I nie weszli sami na ratusz, aby się nie zmazali, ale iżby pożywali baranka wielkanocnego.


Sises uya eikʉ'pʉ, “Maikan amʉ' kamoro tenkena' nan, mɨrɨ awonsi'kɨ toron amʉ' kanan esi tʉpon ke, e'tane Ka'pon, Papa winon esi mɨrɨ ti'pai nonkato' iya yau pʉn nɨ,” ta'pʉ iya. 	 I rzekł mu Jezus: Liszki mają jamy, a ptaki niebieskie gniazda; ale Syn człowieczy nie ma, gdzie by głowę skłonił.


e'tane urɨ'nokon nɨ nɨrɨ iwano' pe, anʉnsa' pe ipoken e'nɨto' e'ku'to' oton na'ne'—urɨ'nokon apurɨpɨ' na'ne' nan uyepuru kon Sises i'mʉ'sa'kasa' iya pɨ' eri'nɨto' apai. 	 Ale i dla nas, którym ma być przyczytano, którzy wierzymy w tego, który wzbudził Jezusa, Pana naszego, z martwych;


Mɨrɨ a'tai, Pari'si amʉ' uya kanan ekama'po'pʉ nai kasa ennin pe iyenasa' tukai'. Ta'pʉ iya to' pɨ', “Tawa nonka'pʉ iya uyenu pona, ikumisi'pʉ uya, ennin pe nin si esi serɨ,” ta'pʉ iya. 	 Tedy go znowu pytali i Faryzeuszowie, jako przejrzał? A on im rzekł: Włożył mi błota na oczy, i umyłem się i widzę.


Mɨrɨpan enna'po'pʉ tʉpoitorʉ ton piya', mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “Mɨrɨ si e'nʉn nɨ pɨ' rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ umoronka'nɨ pɨ' rɨ ɨwesi kon? Apʉne entɨ'! Iweyu e'seposa' man! Ka'pon, Papa winon eparankasa' man tʉmakooikena' nan ena'! 	 Tedy przyszedł do uczniów swoich i rzekł im: Śpijcież już i odpoczywajcie; oto się przybliżyła godzina, a Syn człowieczy będzie wydany w ręce grzeszników.


Iyakon ese' esi'pʉ Meri. Mɨrɨpan ereutasa' esi'pʉ Sises piyau, tauro'kato' eta pɨ' iyesi'pʉ. 	 A ta miała siostrę, którą zwano Maryją, która usiadłszy u nóg Jezusowych, słuchała słów jego.


Ɨnʉ' rupɨ esi eke pe, iyereutasa' na'ne' enta'nan pɨ', mɨrɨ pe pʉra apiyo' wannɨ katɨ? Enta'nan pɨ' iyereutasa' na'ne' esi eke pe ɨpona, tʉusekansen entai, e'tane urɨ esi ɨpiyau'nokon tʉusekansen kasa. 	 Bo któryż większy jest? Ten, co siedzi, czyli ten, co służy? Izali nie ten, co siedzi? Alem ja jest w pośrodku was jako ten, co służy.


Miyarɨ rɨ marɨ Sises esi'pʉ to' enupa pɨ' se kasa: “Apo' ne'sa' uya serɨ non pona, epo'tɨn pɨ' iye'sara'tɨka'sa' i'se e'ai'. 	 Przyszedłem, abym ogieó puścił na ziemię, i czegoż chcę, jeźli już gore?


Mɨrɨ a'tai'ne ɨsɨ pe kuru rɨ uri'sami'si amʉ' mono' pe te'san pona iye'to' oton mɨrɨ awonsi'kɨ mana' pokon kon imunkɨ pona. Ipan pe rɨ usewankaman e'to' oton non po, mɨrɨ awonsi'kɨ ekota'man nɨto' e'to' oton pʉsamoro ka'pon amʉ' pɨ'. 	 Ale biada brzemiennym i piersiami karmiącym w owe dni! albowiem będzie ucisk wielki w tej ziemi i gniew Boży nad tym ludem.


“Surusiran pon kon ka'pon amʉ' pɨ' ekamatɨ', ‘Kin, ɨiwano' kon uye'nɨ pɨ' man, mɨ pe te'ku'se rɨ iyepʉ pen, iyepʉ isa'ka'si mʉre po,’” tawon. 	 Powiedzcie córce Syońskiej: Oto król twój idzie tobie cichy, a siedzący na oślicy, i na oślęciu, synu oślicy pod jarzmem będącej.


Ka'pon, Papa winon uyee'pʉ tenta'nasen nɨ waain ensinin nɨ, mɨrɨpan pɨ', ‘Eke pe tenta'nasen, te'taripasen,’ ta'pʉ ipɨ'. ‘Pʉrata amʉranʉ'nin nan mɨrɨ awonsi'kɨ tʉmakooikena' nan nɨ tonpa pe iyesi,’ ta'pʉ to' uya. E'tane Papa pu'ketʉ usi'tu mɨrɨ i'napai rɨ inkupʉnʉ pɨkɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Przyszedł Syn człowieczy jedząc i pijąc, a mówią: Oto człowiek obżerca i pijanica wina, przyjaciel celników i grzeszników; i usprawiedliwiona jest mądrość od synów swoich.


itekare parɨ pen kuru rɨ winɨkʉi'. Tʉron kon ka'pon amʉ' uya ɨyeno'ma kon poken iyesi utaipon nɨto' ya', mɨrɨpan kon esi wakʉ Kʉrai ekareei wʉuka i'se. 	 Która nie jest inszą; tylko niektórzy są, co was turbują i chcą wywrócić Ewangieliję Chrystusową.


Pɨrʉka ponsi'kɨ to' utɨ'pʉ Antiyo', Pi'sitiya yawon pona. Sapa' a'tai, to' utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' ta', mɨrɨpan kon ereuta'pʉ. 	 A oni odszedłszy z Pergi, przyszli do Antyjochii Pisydejskiej, a wszedłszy do bóżnicy w dzień sobotni, usiedli.


Ɨnʉ' rɨ ɨyenku'tɨtɨ'nin itenpʉ'pʉ rɨ main ke, apʉne pʉra mɨrɨ warai'nan pona Papa uya kota'man nɨto' uyepʉ main awɨron kon pen pona. 	 Niechaj was nikt nie zwodzi próżnemi mowami; albowiem dla tych rzeczy przychodzi gniew Boży na synów upornych;


E'tane inmenuka'pʉ apurɨ auya'nokon pʉra iyesi pɨ', ɨ'rɨ tukai' umaimu apurɨ auya'nokon?” ta'pʉ iya. 	 Ale ponieważ pismom jego nie wierzycie, i jakoż słowom moim uwierzycie?


Isutas Eskariya', eparankanin pe iyesi'pʉ na'ne'. 	 I Judasza Iszkaryjota, który go też wydał.


Utonpa ton, Kʉroi tonpa ton uya upana'tɨsa' man ɨsipɨ' ɨwe'pɨ'to' kon pɨ' ɨsiwano' pe. 	 A wszakże mąż nie jest bez niewiasty, ani niewiasta nie jest bez męża w Panu.


Tu'kan kon nɨ Esuwerʉ amʉ' na'poto' iya oton Papa winɨkʉi', 	 A wielu z synów Izraelskich obróci ku Panu, Bogu ich.


E'sei'pɨ' nɨ pɨ' ipoitorʉ ton e'sara'tɨ'pʉ, ɨnʉ' kuru e'to' oton eke pe tukai'. 	 I wszczęła się gadka między nimi, kto by z nich był największym.


Pi'ta uya Sises ekama'po'pʉ, “Uyepuru, ina rɨken pe' pana ya' serɨ panton ekama auya, mɨrɨ pe pʉra tanporon kon pɨ' rɨ katɨ?” ta'pʉ iya. 	 I rzekł mu Piotr: Panie! do nasże mówisz to podobieństwo, czyli do wszystkich?


Mɨrɨ koro'tau, pana' pe tʉrʉ'pʉnʉ esi'pʉ, pariki'si usi'ki'ma'pʉ mɨrɨ, iyapon nɨ usi'ki'ma'pʉ. Inke pʉra rɨ, pariki'si mʉra'ta amʉ' uta'kokapɨtʉ'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ a'sisa' kon auronpɨ'to' ike i'sen amʉ' emo'kapɨtʉ'pʉ. 	 I powstało z prędka wielkie trzęsienie ziemi, że się poruszyły grunty więzienia, i zarazem się otworzyły wszystkie drzwi, i wszystkich się związki rozwiązały.


E'tane ɨ'rɨ rɨ eposa' uya pʉra iyesi iwɨto' iwenai, mɨrɨ awonsi'kɨ a'sito' pariki'si ta', mɨrɨ awonsi'kɨ main tʉusenupato' kon pɨ' rɨ nin to' uya eseru'tɨ. 	 I znalazłem, że nań skarżą o jakieś gadki z strony zakonu ich, a że nie ma żadnej winy, dla której by był godzien śmierci albo więzienia.


wakʉ pe amaimu, teno'masen pe pʉra, kamo ɨyewa'nomanin nan ɨpiyɨ'to' pe apʉne pʉra ɨri pe rɨ to' usauro'to' pʉra iyesi pɨ' upɨ'nokon. 	 Słowo zdrowe, nienaganione, aby ten, kto by się sprzeciwił, zawstydzić się musiał, nie mając nic, co by o was miał złego mówić.


Mɨrɨ a'tai Sises san mɨrɨ awonsi'kɨ iyakon non uyee'pʉ ense'na, e'tane a'ko pe ipiya' to' utɨ poken pʉra rɨ iyesi'pʉ, apʉne pʉra anpisin esi wenai. 	 Tedy przyszli do niego matka i bracia jego; ale do niego przystąpić nie mogli dla ludu.


Serɨ ta tʉpo, eke pe ikɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ, “Ʉrasaras, epa'ka'!” tukai'. 	 A to rzekłszy, zawołał głosem wielkim: Łazarzu! wynijdź sam!


Sises utɨ koro'tau Surusiran pona, 12 kaisaron kon tʉpoitorʉ ton pantaka'pʉ iya mɨ airɨ. Ta'pʉ iya to' pɨ', 	 A wstępując Jezus do Jeruzalemu, wziął z sobą dwanaście uczniów na osobne miejsce w drodze, i rzekł im:


Ta uya ɨpɨ', kamoro unkɨ'ma'san wapiya uya ui'kiyari onpato' oton pen,’ ta'pʉ itepuru uya tapiyo' pɨ',” ta'pʉ Sises uya. 	 Albowiem powiadam wam, że żaden z onych mężów, którzy byli zaproszeni, nie ukusi wieczerzy mojej.


Wʉi kaisarɨ rɨ, enupan pɨ' iyesi'pʉ use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' tau. E'tane Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton, Main pɨ' enupanin nan, mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' koro'tau te'san itepuru ton esi'pʉ ɨnwɨpai, 	 I uczył na każdy dzień w kościele; lecz przedniejsi kapłani i nauczeni w Piśmie, i przedniejsi z ludu szukali go stracić;


Sises uya serɨ etasa' a'tai, isewansiuka'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ tʉpɨkɨrɨ te'san ka'pon amʉ' pɨ', “I'napairon ekama uya serɨ ɨpɨ'nokon, ɨnʉ' rɨ eposa' uya pʉra rɨ man Esuwerʉ po eke rɨ serɨ waraino apurɨto' esa'. 	 A gdy to usłyszał Jezus, zadziwił się, i rzekł tym, którzy szli za nim: Zaprawdę powiadam wam: Anim w Izraelu tak wielkiej wiary nie znalazł.


Mɨrɨpan eka'tunsa' utɨ'pʉ Saiman Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron nɨ ipoitorʉ, kʉrɨ Sises ni'nʉnkanʉ piya', mɨrɨpan uya ta'pʉ, “To' uya Itepuru mo'ka'pʉ man tɨ' akasa' uruwai' pe apai, mɨrɨpan i'tu pʉra rɨ iyesi nai ya' rɨ nawon to' uya itʉrʉ'pʉ!” ta'pʉ iya. 	 I bieżała, a przyszła do Szymona Piotra i do onego drugiego ucznia, którego miłował Jezus, i rzekła im: Wzięli Pana z grobu, a nie wiemy, gdzie go położyli.


Sises ukaramʉ'pʉ. 	 I zapłakał Jezus.


Taka'sa' iya kanan, “Epori'matɨ', Esuwerʉ amʉ' pen, imunkɨ amʉ' pokon pe,” tasa' iya. 	 I zasię mówi: Weselcie się poganie z ludem jego.


Mɨrɨpan uya to' pɨ' ekama'pʉ tʉpɨ' itekare usauro'sa' Mosi' nʉmenuka'pʉ si'kɨrɨ te'sara'tɨi', siya rɨ pu'kena' amʉ' nʉmenuka'pʉ rɨ tʉpɨ'. 	 A począwszy od Mojżesza i od wszystkich proroków, wykładał im wszystkie one Pisma, które o nim napisane były.


To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ, Esuwerʉ amʉ' nʉkupʉnʉ e'seporo esi'pʉ. 	 A była blisko wielkanoc, święto żydowskie.


Ta'pʉ to' uya ipɨ', “Isaan poitorʉ ton useruma tenta'nai' pʉra, to' ɨpʉrema nɨrɨ ɨsipɨkɨrɨ, mɨrɨ kasa rɨ Pari'si amʉ' poitorʉ ton. E'tane, ɨpoitorʉ ton enta'na,” ta'pʉ to' uya. 	 A oni mu rzekli: Przecz uczniowie Janowi często poszczą i modlą się, także i Faryzejscy, a twoi jedzą i piją?


Mɨrɨ a'tai si ɨutɨ ta' Sises ewonka'sa' koro'tau, to' uyee'pʉ ipiya'. To' ekama'po'pʉ iya, “Mapurɨyatʉu pe' ɨyepi'tɨ uya 'nokon tukai'?” ta'pʉ iya. Mɨrɨpan kon uya si ta'pʉ, “Ewai', Uyepuru, ina uya rɨ ayapurɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 A gdy on wszedł do domu, przyszli do niego ślepi; i rzekł im Jezus: Wierzycież, iż to mogę uczynić? Rzekli mu: Owszem Panie!


Ipiya' itɨ'pʉ, mɨrɨpan uya iwɨpɨ'sa' rʉ'pʉ aku'nɨ'pʉ waain ke, mɨrɨ awonsi'kɨ karapa ke, mɨrɨpan ontɨ'pʉ iya. Mɨrɨpan anʉmʉ'pʉ iya tikʉn isa'ka'si pona, arɨ'pʉ iya patatʉse' ya', ipa'simato' pe tʉuya. 	 A przystąpiwszy zawiązał rany jego, a nalawszy oliwy i wina, i włożywszy go na bydlę swoje, wiódł go do gospody, i miał staranie o nim.


Apʉne pʉra Papa e'to' esa' wannɨ pe esi pen enta'nan mɨrɨ awonsi'kɨ ensi pe pen, e'tane Papa uya anʉn nɨ ipokena' pe, tʉusewankamai' pʉra mɨrɨ awonsi'kɨ pori' pe Wakʉ A'kwarʉ yau, 	 Albowiem królestwo Boże nie jest pokarm ani napój, ale sprawiedliwość i pokój i radość w Duchu Świętym:


Kʉrɨ rɨ uyee'pʉ iweyu enpoikai' tanporon kon uya apurɨto' pe tʉporo. 	 Ten przyszedł na świadectwo, aby świadczył o tej światłości, aby przezeó wszyscy uwierzyli.


Mɨrɨ tonpa'tɨ pe, ɨmɨrɨ'nokon Piri'pai pon kon ni'tuyai'ne' kasa rɨ, pena wakʉ itekare to'ka'nʉkʉ pɨ' ɨyena kon yau Ma'sitoniya poi utɨ a'tai, tikin nan nɨ so'si uya upika'tɨsa' pʉra iyesi urɨ tʉrepai' i'se e'to' ke, ɨmɨrɨ'nokon nɨken; 	 A wiecie i wy Filipensowie, iż na początku Ewangielii, gdym wyszedł z Macedonii, żaden mi zbór nie udzielił na rachunek dawania i brania, tylko wy sami;


To' apiyo'ma'pʉ iya to' epa'taisimato' pe Sises Kʉrai ese' yau, mɨrɨpan kon uya Pi'ta ekama'po'pʉ tʉpiyau'nokon iko'manto' pe miyarɨ rʉ'kwɨ parɨ. 	 I rozkazał je pochrzcić w imieniu Pańskiem. I prosili go, aby u nich został na kilka dni.


Sises uya to' usenuminkato' i'tu'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ, “Ɨ'rɨto' pe ɨri pe rɨ ɨusenuminka kon ɨyewan kon yau? 	 A widząc Jezus myśli ich, rzekł: Przeczże wy myślicie złe rzeczy w sercach waszych?


Serɨ eta to' uya a'tai, Pi'ta sapemato' tʉuya'nokon ereutanʉkʉ'pʉ to' uya, Papa rɨken apurɨpɨtʉ'pʉ to' uya. “Papa uya ken ka'wa Esuwerʉ amʉ' pen kanan ku'sa' tʉmakooi kon apai tera'tɨi' tʉuko'mansan pe,” ta'pʉ to' uya. 	 A to usłyszawszy, uspokoili się i chwalili Boga mówiąc; Toć tedy i poganom dał Bóg pokutę ku żywotowi.


ento' ipɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ eke Papa tʉrawasooi meruntɨrʉ winɨ, Iya'kwarʉ meruntɨrʉ poro. Mɨrɨ pɨ' si Surusiran ponsi'kɨ siyarɨ Iriri'kun pona rɨ, wakʉ itekare Kʉrai iwano' ekama pɨ' e'sa' serɨ tanporo kuru rɨ. 	 Przez moc znamion i cudów, przez moc Ducha Bożego, tak iżem od Jeruzalemu i okolicznych krain aż do Iliryku napełnił Ewangieliją Chrystusową;


mɨrɨpan kon uya mɨrɨ pʉrata ke ɨinɨ ka'nin nan pata'se' e'ma'pʉ, uyepuru uya uyapiyo'ma'pʉ awɨrɨ rɨ,” tawon. 	 I dali je za rolę garncarzową, jako mi postanowił Pan.


Uyanʉmʉ'pʉ tonan tau Papa, tanporon konekanin nʉ'pʉ, nʉkuu'pʉ iyepiya'tɨ si'kɨrɨ ku'nin pe sa'man pe pʉra tanporon kon ena'. 	 A iżbym objaśnił wszystkim, jaka by była społeczność onej tajemnicy zakrytej od wieków w Bogu, który wszystko stworzył przez Jezusa Chrystusa;


Mɨrɨpan ɨri rɨ poitorʉ eno'ma pʉroroi pona, ewarupɨ ya'. Mɨrɨ yau, ukaran nɨ pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉyɨ kɨtɨtɨi'ka pɨ' iye'to' pe,’ ta'pʉ iya. 	 A niepożytecznego sługę wrzućcie do onych ciemności zewnętrznych, tam będzie płacz i zgrzytanie zębów.


Tʉusi'nʉnkai' e'tɨ' ɨsitonpa pe. 	 Miłość braterska niech zostaje.


Anpisin nɨ utɨ esi'pʉ Sises a'kɨrɨ. To' winɨkʉi' tera'tɨi' ta'pʉ iya, 	 I szedł z nim wielki lud; a obróciwszy się, rzekł do nich:


Warawo' to' koro'tawon ukɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ, “Ti'sa!” ta'pʉ iya. “Ɨyekama'po uya umu ene pa, tikin nan nʉ'kwɨ. 	 A oto mąż z onego ludu zawołał, mówiąc: Nauczycielu! proszę cię, wejrzyj na syna mego; boć jedynego mam.


Sises uya ta'pʉ, “Soisa amʉ' amʉrasa' ene auya'nokon a'tai Surusiran woi, i'tu auya'nokon mɨrɨ to' uya ima'tanʉkʉ tukai'. 	 A gdy ujrzycie Jeruzalem od wojsk otoczone, tedy wiedzcie, żeć się przybliżyło spustoszenie jego.


Sises pokon pe kanan tamʉrasa' kon a'tai, to' uya ekama'po'pʉ, “Ina epuru, serɨ a'tai pe' urɨ'nokon Esuwerʉ amʉ' e'to' itesa' pe na'po auya serɨ?” ta'pʉ to' uya. 	 A tak oni zszedłszy się, pytali go, mówiąc: Panie! izali w tym czasie naprawisz królestwo Izraelskie?


Apurɨto' winɨ Nowa esi'pʉ, tʉpanama a'tai tʉusensen pen nɨ pɨ', Papa nama tʉuya pɨ' a' kaa'pʉ iya tamʉtʉ pokon pe tepika'tɨto' yau. Iko'manto' winɨ apurɨto' yau non pon kon eno'ma'pʉ iya, e'tane Papa uya tanʉmʉ kuu'pʉ iya ipokena' pe e'nɨto' anʉnnin pe apurɨto' iya winɨ. 	 Wiarą obwieszczony będąc od Boga Noe o tem, czego jeszcze nie było widzieć, uczciwości wyświadczając, przygotował korab ku zachowaniu domu swego, przez który potępił świat i stał się dziedzicem sprawiedliwości tej, która jest z wiary.


Iteseru pen nɨ ɨnʉ' rɨ erikʉ pʉra iyesi ipokena' pe te'sen ka'pon iwano' pe, wakʉ ka'pon iwano' pe ɨnʉ' rɨ e'to' e'tane eri'pai itiwano' pe. 	 Choć ledwie by kto umarł za sprawiedliwego; wszakże za dobrego snaćby się kto umrzeć ważył.


Uta'sinpai'nokon pana' pe e'ku'nɨto' unekamanʉ kon pɨ', apʉne pʉra isauro'sa' rɨ esi tʉusaurokʉ'pʉ awɨron pe rɨ. 	 I omyte ciało wodą czystą, trzymajmy wyznanie nadziei niechwiejące się; (boć wierny jest ten, który obiecał;)


Eke ton pe te'san, itepuru ton nu'tɨsa' iya to' apon poi, sepan kon nʉ'kwɨ rɨ anʉmʉi'ma. 	 Ściągnął mocarze z stolic ich, a wywyższył uniżone.


Sises uya imaimu eikʉ'pʉ, “Pi' e' o'no ɨyene'pʉ uya tasa' uya ɨpɨ' pɨ' rɨ pe' uyapurɨ auya? Mɨrɨ entaino kuru ento' auya oton mɨrɨ. 	 Odpowiedział Jezus i rzekł mu: Iżem ci powiedział: Widziałem cię pod figowem drzewem, wierzysz; większe rzeczy nad te ujrzysz.


Nesiine' ewarupɨ nau, Papa, urɨ na'ne' itiwano' pe mɨrɨ awonsi'kɨ ipoitorʉ pe e'tʉrawasomayai'ne' inserʉʉi e'mʉ'sa'ka'pʉ upiyau. 	 Albowiem stanął przy mnie tej nocy Anioł Boga tego, któregom ja jest i któremu służę;


Ina ɨpʉrema serɨ pɨ' ɨuko'mamʉ kon pa Itepuru enu yau wakʉ pe te'sen uko'man nɨto' yau, mɨrɨpan pori'manin pe ɨwesi kon pa tanporon yau rɨ, tanporon yau rɨ wakʉ tʉrawaso yau epetan pɨ' Papa i'tuto' yau usemo'kan pɨ', 	 Abyście chodzili przystojnie przed Panem ku wszelkiemu jego upodobaniu, w każdym uczynku dobrym owoc przynosząc i rosnąc w znajomości Bożej,


Sises ereuta'pʉ tʉtʉsen nonkato' to' uya pata'se' ratoi pe, anpisin ton ka'pon amʉ' uya tʉpʉrataai kon tʉpɨtʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉrataai yen ya' enpɨtʉ pɨ'. Tu'kan kon nɨ ipʉrataaike' ton uya eke pe rɨ itʉpɨtʉ'pʉ. 	 A Jezus siedząc przeciwko skarbnicy, przypatrywał się, jako lud rzucał pieniądze do skarbnicy, i jako wiele bogaczów wiele rzucało.


Non pona teno'masa' i'tusa' tʉuya a'tai, urupere e'sara'tɨ'pʉ uri'san, warawo' pe iyentusa' rʉ'pʉ e'ma'pʉka pɨ'. 	 A gdy wiedział smok, iż był zrzucony na ziemię, prześladował niewiastę, która była porodziła mężczyznę.


Apiyontɨn nɨto' ike ton, “Iyemari'masa' pe esii'ma kekumai,” “Ɨnʉ' rɨ kʉ'wɨnɨi,” “Ama' pe kesii,” “Ipan pe ɨtonpa iwano' i'se kesii,” mɨrɨ awonsi'kɨ ɨ'rɨ ton nɨ apiyontɨn nɨto' esi na'ne' amʉrasa' mɨrɨ se tikin nan iporo e'nɨto' yau: “Ɨtonpa i'nʉnkakɨ, mɨsi'nʉnkayai'ne' kasa rɨ,” tawon. 	 Gdyż to przykazanie: Nie będziesz cudzołożył, nie będziesz zabijał, nie będziesz kradł, nie będziesz fałszywie świadczył, nie będziesz pożądał, i jeźli które insze jest przykazanie, w tem słowie sumownie się zamyka, mianowicie: Będziesz miłował bliźniego twego, jako siebie samego.


Mɨrɨpan kon uya irepa'pʉ akuse pe ikanpʉ'tɨsa' moro' ke. 	 A oni mu podali sztukę ryby pieczonej i plastr miodu.


Kʉrai pe' e'ta'nʉ'sa'? Paarʉ pe' pokapɨtʉ'pʉ kurusu' pona ɨiwano' kon pe? Ɨyepa'taisima'pʉ kon pe' Paarʉ ese' ya'? 	 Sami u siebie rozsądźcie, przystoili niewieście bez nakrycia modlić się Bogu?


E'tane ru'ku, ipan pe tekama'poi' usi'nʉnkan nɨto' eseru poro ikupʉ pa anʉnsa' uya. Urɨ si Paarʉ pe—intomi'si, mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ pe si a'sisa' Kʉrai Sises iwano' pe. 	 Jednak dla miłości raczej proszę, takowym będąc, to jest Paweł stary, a teraz i więzieó Jezusa Chrystusa.


Ensa' tʉuya'nokon a'tai, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru mɨrɨ awonsi'kɨ to' poitorʉ ton ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ, “Kurusu' pona ipokapɨ'tɨ'! Kurusu' pona ipokapɨ'tɨ'!” tukai'. E'tane Paire' uya to' eikʉ'pʉ, “Anʉntɨ', kurusu' pona ipokapɨtʉ kon pa. Urɨ nin, ɨri pe iyesi tato' uya ipɨkɨrɨ pʉra nin man,” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 A gdy go ujrzeli przedniejsi kapłani i słudzy ich, zawołali mówiąc: Ukrzyżuj, ukrzyżuj go! Rzekł im Piłat: Weźmijcie go wy, a ukrzyżujcie, boć ja w nim żadnej winy nie znajduję.


Mɨrɨ pe pʉra, moro' ekama'po iya yau, irepa ɨkʉi ke? 	 A prosiłby o rybę, izali mu da węża?


Mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo pʉra pe' iparusi ton nai upiyau'nokon? Nai yau ken si serɨ ton epopɨtʉ'pʉ iya?” ta'pʉ to' uya. 	 A siostry jego izali wszystkie u nas nie są? Skądże tedy temu to wszystko?


Ɨnkupʉ'pʉ kon si'tuyai', sa'man pe rɨ ɨye'tʉrawasomasa' kon, ɨuseta'kasa' kon pʉra rɨ. Si'tuyai', ɨri ton anʉnsa' auya'nokon pʉra rɨ iyesi, itekare ekamai' enno'sa' kon ina tawon nan i'tupɨ'sa' auya'nokon kasi ye' ton pe. 	 Znam uczynki twoje i pracę twoję, i cierpliwość twoję, a iż nie możesz cierpieć złych i doświadczyłeś tych, którzy się mienią być Apostołami, a nie są, i znalazłeś ich, że są kłamcami;


itun pi'pɨ iputurʉkasa' 8 pan wʉi a'tai, ka'pon amʉ' Esuwerʉ pon kon pe, Pensiman rʉko' pe, Ipuru amʉ' pe; main, Mosi' winon awɨrɨ, Pari'si pe; 	 Obrzezany będąc ósmego dnia, z narodu Izraelskiego, z pokolenia Benjaminowego, Żyd z Żydów, według zakonu Faryzeusz;


Era' uya i'tu'pʉ Isens wɨsa' tʉuya a'tai, pori' pe kuru Esuwerʉ amʉ' ena'pʉ tukai', mɨrɨ awonsi'kɨ soisa amʉ' kanan apiyo'ma'pʉ iya Pi'ta a'sito' pe to' uya iwɨto' pe kanan. Serɨ e'kupʉ'pʉ A'sarutanʉ'sa' Pen Pʉreti Pɨ' Enta'nan Weyu a'tai. 	 A widząc, że się to podobało Żydom, umyślił pojmać i Piotra: (a były dni przaśników).


Esuwerʉ amʉ' Meri piyau iye'sa' kon ɨutɨ tau iya'kwarʉ nepʉ pɨ' uya iye'mʉ'sa'ka ensa' inke pʉra, mɨrɨpan epa'ka a'tai, to' uya e'ma'pʉka'pʉ, tʉuta'kwarʉkai' akaranse tɨ' akasa' uruwai' pe ya' itɨ pe tekamai'. 	 Żydowie tedy, którzy z nią byli w domu, a cieszyli ją, ujrzawszy Maryję, iż prędko wstała i wyszła, szli za nią, mówiąc: Idzie do grobu, aby tam płakała.


Sises utɨ'pʉ Pi'ta iwʉ' ta'. Mɨrɨ yau, Pi'ta ewo'pʉ ene'pʉ iya te'kwe' tau e'kɨɨi'man pɨ'. 	 A gdy Jezus przyszedł do domu Piotrowego, ujrzał świekrę jego, leżącą na łożu i mającą gorączkę.


Ɨpʉrematɨ' serɨ e'kupʉ namai' komi' pe pata e'to' weyu a'tai, 	 Przetoż módlcie się, aby uciekanie wasze nie było w zimie.


e'tane Esuwerʉ amʉ', main ipoken e'nɨto' ku'nin nʉ'san, uya eposa' pʉra iyesi. 	 A Izrael szukając zakonu sprawiedliwości, nie doszedł zakonu sprawiedliwości.


E'tane si ka'pon to' nepi'tɨ'pʉ e'mʉ'sa'kasa' ene'pʉ to' uya to' piyau. Mɨrɨ a'tai, ɨ'rɨ rɨ tato' to' uya pʉra iyesi'pʉ Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan pɨ'. 	 Widząc też onego człowieka z nimi stojącego, który był uzdrowiony, nie mieli co przeciwko temu mówić.


Ipoitorʉ ton uya serɨ main etasa' a'tai, to' etʉipɨtʉ'pʉ, mɨrɨpan kon uta'mo'ka'pʉ non pona itemʉ'. 	 To usłyszawszy uczniowie, upadli na twarz swoję i bali się bardzo.


E'tane nin si ekama uya ɨpɨ'nokon, Iraisa uye'ka'sa', mɨrɨpan pɨ' i'se te'to' kon ku'sa' to' uya ipɨ' iye'menukasa' na'ne' kasa rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Aleć wam powiadam, że i Elijasz przyszedł, i uczynili mu cokolwiek chcieli, jako o nim napisano.


Mɨrɨ awonsi'kɨ se si esi'pʉ mɨrɨ itekareei pe: “Uye'ma'pʉ pe iyepʉ mɨrɨ ka'pon meruntɨ kuru uyentaino, tʉu'tɨi' isapatooi euka uya pokena' pen nɨ. 	 I kazał, mówiąc: Idzie za mną możniejszy niżeli ja, któremum nie jest godzien, schyliwszy się, rozwiązać rzemyka u obuwia jego.


Ito'ka'nʉ'tɨ', kamoro apurɨnin nan esi Epʉra'an munkɨ amʉ' pe tukai'. 	 Widzicie tedy, że ci, którzy są z wiary, ci są synami Abrahamowymi.


“Ipʉrorooi rɨken kʉsi'tui, apʉne pʉra Esuwerʉ amʉ' pen ena' iye'tʉsa' mɨrɨ, mɨrɨpan kon uya Wakʉ Pata wasa'pɨ'to' oton 42 kaisa rɨ kapʉi yau. 	 Ale sień, która jest przed kościołem, wyrzuć precz, a nie mierz jej; albowiem dana jest poganom, a miasto święte deptać będą czterdzieści i dwa miesiące.


se nesii ɨyenu kon yau: Ɨnʉ' uya rɨ tʉmakooikenan na'po ipokenan pen apai uya ipika'tɨ mɨrɨ ima'tato' apai, mɨrɨ awonsi'kɨ tu'kan nɨ makooi nɨpontɨ iya mɨrɨ. 	 Niechże wie, że kto by odwrócił grzesznika od błędnej drogi jego, zachowa duszę od śmierci i zakryje mnóstwo grzechów.


A'setun utɨ mɨrɨ i'se te'to' awɨrɨ rɨ. Imaimu eta auya, e'tane mɨrɨ winɨ iyepʉ, miyarɨ itɨ tukai' i'tu auya pʉra rɨ iyesi. Mɨrɨ kasa tanporon kon esi mɨrɨ iyentusa' kon iya'kwarʉ winɨ,” ta'pʉ iya. 	 Wiatr, gdzie chce, wieje i głos jego słyszysz, ale nie wiesz, skąd przychodzi i dokąd idzie; takżeć jest każdy, który się narodził z Ducha.


“Kʉrɨ rɨ si tikin nɨ pʉrata paikii eponin nʉ'pʉ uyee'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ tepuru pɨ', ‘Uyepuru, ɨi'tu uya, sa'man pe rɨ te'sen pe ɨwesi. Ɨnpɨmɨ'pʉ pen nɨ anʉnnin pe ɨwesi, ite' ɨntʉrʉ'pɨtʉ'pʉ pen nɨ amʉranʉ'nin pe ɨwesi. 	 A przystąpiwszy i ten, który był wziął jeden talent, rzekł: Panie! wiedziałem, że jesteś człowiek srogi, który żniesz, gdzieś nie rozsiewał, i zbierasz, gdzieś nie rozsypywał;


Paarʉ arɨ to' uya koro'tau soisa amʉ' iwʉ' ta', eke soisa amʉ' epuru ekama'po'pʉ iya, “Apʉne, kanyauro'kai'ya,” ta'pʉ iya. “Kiri' pe pe' tʉusauro'sen ɨmɨrɨ?” ta'pʉ soisa amʉ' epuru uya ipɨ'. 	 A gdy miał być Paweł prowadzony do obozu, rzekł hetmanowi: A godzi mi się co mówić do ciebie? A on rzekł: Umiesz po grecku?


Karimeru amʉ' tʉrʉ iya mɨrɨ tenwo'netʉ winɨkʉi', mɨrɨ awonsi'kɨ kapirita amʉ' tʉkamisi winɨkʉi'. 	 A postawi owce zaiste po prawicy swojej, a kozły po lewicy.


Sises uya eikʉ'pʉ, “Papa apurɨto' esa' pe e'tɨ'. 	 A Jezus odpowiadając, rzekł im: Miejcie wiarę w Boga.


Ɨpʉreman pɨ' ɨye'mʉ'sa'kasa' kon a'tai, mɨrɨ koro'tau ekamʉra rɨ ɨnʉ' pɨ' rɨ ɨwesi kon yau, ipɨ' ɨsentu'matɨ', ɨkʉipʉnʉ kon, Epʉn pon usentu'mato' pe amakooi kon pɨ',” ta'pʉ Sises uya. 	 A gdy stoicie modląc się, odpuśćcież, jeźli co przeciw komu macie, aby i Ojciec wasz, który jest w niebiesiech, odpuścił wam upadki wasze.


“Serɨ po'piyun kʉrʉpo'pomai'no sa'ne epe'kena' pe, mɨrɨpan epe'pʉ tʉrʉi'no entu'manin nan ena'!” ta'pʉ to' uya. 	 Albowiem mogła być ta maść drogo sprzedana, i mogło się to dać ubogim.


Mɨrɨ ta iya pe rɨ, moro' pi'pɨ waraino uta'pokʉ'pʉ itenu ton poi. Ennin pe kanan iyena'pʉ. Mɨrɨ a'tai, iye'mʉ'sa'ka'pʉ, mɨrɨ pe rɨ Ananayas uya ipa'taisima'pʉ. 	 I zarazem spadły z oczów jego jako łuski i wnet przejrzał, a wstawszy ochrzczony jest.


To' esi'pʉ ka'ta' tenu kon tʉtʉse enpɨtʉ pɨ' iyenu'tane. Mɨrɨ koro'tau, ite'kwanau pʉra rɨ, asa'ron kon inserʉ amʉ' e'soto'kasa' esi'pʉ to' piyau. 	 A gdy za nim do nieba idącym pilnie patrzali, oto dwaj mężowie stanęli przy nich w białem odzieniu,


“Ɨ'rɨ pe ken si Esuwerʉ amʉ' kin tato' kupʉ uya?” ta'pʉ Paire' uya to' pɨ'. 	 A odpowiadając Piłat, rzekł im zasię: Cóż tedy chcecie, abym uczynił temu, którego nazywacie królem żydowskim?


“Mɨrɨ pɨ' ta uya ɨpɨ'nokon: Ekama'potɨ', mɨrɨ a'tai ɨyena'nokon nɨ iye'tʉrʉ; iwarinpatɨ', mɨrɨ a'tai eporo auya'nokon; mʉra'ta iwɨpɨ'tɨ', mɨrɨpan uta'kokato' pe ɨyena'nokon. 	 I jać wam powiadam: Proście, a będzie wam dano; szukajcie, a znajdziecie; kołaczcie, a będzie wam otworzono.


E'tane ɨ'rɨ pe pʉra rɨ iyesi use'man nɨto' ike pe te'sen tensisen kasa rɨ use'man nɨto' pona rɨ e'ma tane apurɨto' auya'nokon winɨ, pori' pe rɨ esi epori'ma rɨ tanporo aya'kɨrɨ'nokon. 	 Ale choćbym ofiarowany był dla ofiary i usługi wiary waszej, weselę się i spółweselę się ze wszystkimi wami;


“Tikin nɨ nin si inennokonʉ e'nonkasa' esi'pʉ, imu rɨ nin si, ini'nʉnkanʉ. ‘Pʉse rɨ, umu nin si nama to' uya mɨrɨ,’ tai'ma nin si tanporon kon u'matʉ pe ennoko'pʉ iya. 	 A mając jeszcze jednegoż swego miłego syna, posłał na ostatek do nich i tego, mówiąc: Wżdyć się będą wstydzili syna mego.


Mɨrɨ a'tai, upɨ' ta'pʉ, “Papa Maimu ekamaka'kɨ kanan tu'kan kon ka'pon amʉ' tʉponaron kon pɨ', tʉpataron kon pɨ', tʉmaimuron kon pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ kin amʉ' pɨ',” tukai'. 	 I rzekł mi: Musisz zasię prorokować przed wielą ludzi i narodów, i języków, i królów.


Iye'to' oton si, kamoro itesa' pe tʉnnonka'san tʉ'kase'na, mɨrɨpan uya tʉron kon ena' kiyari e'kwa nonkato' oton,” ta'pʉ Sises uya. Ka'pon amʉ' uya serɨ etasa' a'tai, “Serɨ e'pai pʉra rɨ man!” ta'pʉ. 	 Przyjdzie, a potraci one winiarze, a winnicę odda innym. Co oni usłyszawszy, rzekli: Nie daj tego Boże!


E'tane kʉrɨ Itepuru pʉ'kʉ pe iyenasa' esi mɨrɨ tikin nɨ ipokon pe iya'kwarʉ yau. 	 A cieszę się z przyjścia Stefana i Fortunata, i Achaika; bo ci niedostatek wasz napełnili.


Tʉnkupʉnʉ pokena' rɨ ku'sa' iya mɨrɨ, po'piyun masa' iya upona ukoneka pe uruwai' ya' utʉrʉ e'ma ta'. 	 Ona, co mogła, to uczyniła; poprzedziła, aby ciało moje pomazała ku pogrzebowi.


‘800 kiyaran e'to' airɨ are' kasi',’ ta'pʉ iya nin si mɨrɨ. “Mɨrɨpan pɨ' ta'pʉ iya, ‘Se si imenuka' 400 kaisaron iten karapa, are' kasi' tukai',’ ta'pʉ iya. 	 A on rzekł: Sto bareł oliwy. I rzekł mu: Weźmij zapis twój, a siadłszy prędko, napisz pięćdziesiąt.


E'tane Pi'ta uya imaimu eikʉ'pʉ, “Uyepuru, mɨrɨ kupʉ uya pʉra man; ɨri tasa' na'ne' nan ipɨ' Main uya annin pen urɨ,” ta'pʉ Pi'ta uya. 	 A Piotr rzekł: Żadną miarą, Panie! gdyżem nigdy nie jadł nic pospolitego albo nieczystego.


Esuwerʉ Amʉ' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ e'sepokapʉ rɨ a'tai, tu'kan kon nɨ utɨ'pʉ mɨrɨ pata yapai Surusiran pona, ekorʉkase'na mɨrɨ Weyu wapiya. 	 A była blisko wielkanoc żydowska, a wiele ich szło do Jeruzalemu z onej krainy przed wielkanocą, aby się oczyścili.


Tanporon kon mɨrɨ tɨ' pona nʉta'mo'kayai'ne' nan utakiti'kwa mɨrɨ, e'tane ipona tɨ' nʉta'mo'kayai'ne' uta'si'kɨrɨ mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Wszelki, który upadnie na ten kamień, roztrąci się, a na kogo by upadł, zetrze go.


Apʉne pʉra Papa poitorʉ pe iyesi wakʉ pe ɨku'nin kon pe. E'tane ipokena' pen ku'sa' auya'nokon yau, ipɨ' enari'nʉntɨ', notʉn pe supara esa' pe te'sen pen kʉrɨ rɨ. Papa poitorʉ kʉrɨ rɨ, Papa uya kota'man nɨto' ne'nin kamoro ɨri ku'nin nan kota'mai'. 	 Bożym bowiem jest sługą tobie ku dobremu. Ale jeźli uczynisz, co jest złego, bój się; boć nie darmo miecz nosi, gdyż jest sługą Bożym, mszczącym się w gniewie nad czyniącym, co jest złego.


Parapas esi'pʉ a'sisa' pe, apʉne pʉra usewa'noman emapu'tɨsa' iya pɨ' Surusiran po mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon nɨrɨ wɨsa' iya pɨ'. 	 Który był dla niejakiego rozruchu w mieście uczynionego, i dla mężobójstwa wsadzony do więzienia.


Iu'matʉ pe, pana' pe e'tɨ' Itepuru yau mɨrɨ awonsi'kɨ meruntɨ ipana'pano yau. 	 Na ostatek, bracia moi! zmacniajcie się w Panu i w sile mocy jego;


Ɨnʉ' rɨ itese' e'menukasa' eposa' pʉra iyesi yau uko'man nɨto' karetaai pɨ' eno'ma'pʉ apo' ku'pɨri ka'. 	 A jeśli się kto nie znalazł napisany w księgach żywota, wrzucony jest w jezioro ogniste.


Tanporo ina uta'mo'ka'pʉ non pona. Mɨrɨ yau, main eta'pʉ uya, Arami' pe, ‘Saarʉ, Saarʉ, ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' uponi'sima auya? Ɨiwano' pe rɨ e'ne' mʉmoronkayai' tɨwɨrɨ rɨ urɨ poni'sima auya kaisa rɨ, tesa' yʉʉi pona te'wɨpɨ'sen itikʉn paka waraino kasa.’ 	 A gdyśmy wszyscy upadli na ziemię, usłyszałem głos mówiący do siebie, a mówiący żydowskim językiem: Saulu! Saulu! przeczże mię prześladujesz? trudno tobie przeciwko ościeniowi wierzgać.


A'ko pe rɨ mɨrɨ yau iyesi'pʉ umɨ, eke opa'wʉ pata epuru, Pa'piriyas itese' mainarʉ. Ina ereutanʉkʉ'pʉ iya tiwʉ' ta' osorʉwau wʉi e'to' airɨ. 	 A przy onych miejscach miał folwarki przedniejszy onej wyspy, imieniem Publijusz, który przyjąwszy nas, przez trzy dni przyjacielsko podejmował.


To' eikʉ'pʉ iya, “Tanporon nɨ ite' tʉnpɨmɨ'pʉ pen kuru'kato' oton ukʉipʉnʉ Epʉn po na'ne' uya. 	 A on odpowiadając rzekł: Wszelki szczep, którego nie szczepił Ojciec mój niebieski, wykorzeniony będzie.


Mɨrɨ kasa si ipʉra Papa Maimu kupʉ auya'nokon ɨyeseru kon mɨn winɨ rɨ iyɨ'kwɨrɨ'pɨ'sa' ke. Mɨrɨ awonsi'kɨ tu'ke rɨ ɨnkupʉnʉ kon man serɨ warai'nan,” ta'pʉ iya. 	 Wniwecz obracając słowo Boże ustawą waszą, którąście ustawili; i wiele innych rzeczy tym podobnych czynicie.


Ka'pon esi i'nʉnkena' pe karimeru entai. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', Sapa' a'tai ka'pon pika'tɨsa' esi Main awɨrɨ e'nɨ pe rɨ,” ta'pʉ iya. 	 A czemże zacniejszy jest człowiek niżeli owca? Przetoż godzi się w sabat dobrze czynić.


Mosta' ena'pɨ, aiko rʉ'kwɨ kuru kasa iyesi, ɨnpɨmɨnʉ non ya'. 	 Jest jako ziarno gorczyczne; które, gdy wsiane bywa w ziemię, najmniejsze jest ze wszystkich nasion, które są na ziemi.


E'tane si Papa uya enpoikasa' uyena'nokon ta'kwarʉ winɨ. Iya'kwarʉ esi tanporon nɨ warinpanin, i'nawon ton kuru rɨ Papa eseru pe te'sen ton. 	 A drugiemu rozmaite języki, a drugiemu wykładanie języków.


To' uko'mamʉ tʉpo mɨrɨ yau, to' tonpa ton uya to' ennoko'pʉ tʉusewankamai' pʉra to' utɨto' pe tenno'nin nʉ'san kon piya'. 	 A zamieszkawszy tam do czasu, odprawieni są z pokojem od braci do Apostołów.


Eke' airɨ rɨ anwana amʉ' amʉrato' oton,” ta'pʉ iya. 	 Bo gdziekolwiek będzie ścierw, tam się zgromadzą i orły.


“Tʉron nɨ kanan panton etatɨ': Moro non esa' ka'pon esi'pʉ kiyari ye' si'na' pe te'sen patama'pʉ iya. Iwoi iwa'kʉtʉi pe iwekupiri'tɨ'pʉ iya. Non aka'pʉ iya tʉmainarʉ yau ikasu'kato' yai, mɨrɨ awonsi'kɨ ipa'simato' ponsi'kɨ ka'tawon soto'pan ɨutɨ amɨ'pʉ iya. Mɨrɨpan uya umɨ pɨ' te'san ena' tʉmainarʉ tʉrʉ'pʉ, mɨrɨpan utɨ'pʉ ɨnnon pata ya'. 	 Drugiego podobieństwa słuchajcie: Człowiek niektóry był gospodarzem, który nasadził winnicę, i płotem ją ogrodził, i wkopał w niej prasę, i zbudował wieżę, i najął ją winiarzom, i odjechał precz.


Mɨrɨpan uya ta'pʉ ipɨ', “Ɨrepa uya mɨrɨ tanporo to' meruntɨrʉ mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ pe to' e'to' ke, apʉne pʉra urepa'pʉ ike pe iyesi pɨ'; mɨrɨ pe iyesi pɨ', ɨnrepapai e'to' rɨ repa uya ike. 	 I rzekł mu dyjabeł: Dam ci tę wszystkę moc i sławę ich; bo mi jest dana, a komu chcę, dawam ją.


Epetatɨ' ɨyera'tɨsa' kon amakooi kon apai ekamanin ke. Ɨmɨrɨ'nokon pe rɨ, ‘Epʉra'an esi ina kʉipʉnʉ pe,’ ta pɨ' kepiya'tɨtʉu. Apʉne pʉra apana'tɨ uya 'nokon serɨ, serɨ ton tɨ' apai Papa uya Epʉra'an munkɨ oton kon koneka mɨrɨ. 	 Przynoścież tedy owoce godne pokuty, a nie poczynajcie mówić sami w sobie: Ojca mamy Abrahama; albowiem powiadam wam, że Bóg może i z tych kamieni wzbudzić dzieci Abrahamowi.


Mɨrɨpan epa'ka'pʉ, mɨrɨpan ukaramʉ'pʉ ipan pe. 	 A Piotr wyszedłszy precz, gorzko płakał.


Asa'rɨ rɨ marɨ Papa Maimu awɨron kon pe to' esi'pʉ, tanporon nɨ Papa Maimu awɨrɨ te'san pe to' esi'pʉ tʉpʉreme'se pʉra. 	 A byli oboje sprawiedliwymi przed obliczem Bożem, chodząc we wszystkich przykazaniach i usprawiedliwieniach Pańskich bez nagany.


ɨnʉ' rɨ usenna pen, mɨrɨ pe pʉra kʉrʉpo'po pɨ' iyesi pen tʉma'kʉʉi ke pʉra kʉrɨ rɨ ene ese' mɨrɨ pe pʉra itese' nonpaai pʉra iye'tane. 	 A żeby żaden nie mógł kupować ani sprzedawać, tylko ten, który ma piętno albo imię bestyi albo liczbę imienia jej.


Serɨ awonsi'kɨ, 5 kaisaron kon ka'pon amʉ' e'to' oton ɨsitonpa pe usewa'noman pɨ'; osorʉwawon kon asa'ron kon ewa'noma pɨ', asa'ron kon osorʉwawon kon ewa'noma pɨ' nɨrɨ. 	 Albowiem od tego czasu będzie ich pięć w domu jednym rozerwanych, trzej przeciwko dwom, a dwaj przeciwko trzem.


Mɨrɨ a'tai, parau po mɨrɨ awonsi'kɨ non po iye'mʉ'sa'kasa' unene'pʉ inserʉ uya enwo'ne' winon temiyatʉ ɨnka'pʉ Epʉn winɨkʉi'. 	 Tedy Anioł, któregom widział stojącego na morzu i na ziemi, podniósł rękę swoję ku niebu,


Mɨrɨ a'tai, mʉre amʉ' nee'pʉ to' uya Sises piya' temiyatʉ tʉto' pe iya to' pona mɨrɨ awonsi'kɨ iyɨpʉremato' pe to' pona, e'tane ipoitorʉ ton uya kamoro to' ne'nin nʉ'san eseremekʉ'pʉ. 	 Tedy mu przynoszono dziatki, aby na nie ręce wkładał i modlił się; ale uczniowie gromili je.


Moro ka'pon esi'pʉ Papa nennoko'pʉ, Isaan itese'. 	 Był człowiek posłany od Boga, któremu imię było Jan.


E'tane Papa pu'ketʉ usi'tu mɨrɨ i'napai rɨ, tanporo imunkɨ amʉ' winɨ,” ta'pʉ Sises uya. 	 Ale usprawiedliwiona jest mądrość od wszystkich synów swoich.


7 kaisaron kon Sʉ'kepa, use'man nɨto' Papa ena' tʉrawasomanin nan epuru pe te'sen munkɨ amʉ' uya serɨ ku'pɨtʉ'pʉ. 	 A było ich siedm synów jednego Żyda, imieniem Scewas, najwyższego kapłana, którzy to czynili.


“Emenna' main ke ɨrepa uya 'nokon: Ɨtonpa kon i'nʉnkatɨ'. Ɨi'nʉnkasa' uya 'nokon na'ne' kasa, mɨrɨ kasa ɨtonpa kon i'nʉnkatɨ'. 	 Przykazanie nowe daję wam, abyście się społecznie miłowali; jakom i ja was umiłował, abyście się i wy społecznie miłowali.


Tepi' uya mɨrɨ rɨ marɨ ta isaurokʉ a'tai ka'pon e'to' pɨ' pori' pe Papa uya anʉmʉ a'tai ipokena' pe iyesi tukai', inkupʉnʉ pɨkɨrɨ pen: 	 Jako i Dawid powiada, że błogosławieństwo człowieka jest, któremu Bóg przyczyta sprawiedliwość bez uczynków, mówiąc:


Tʉron kon uya ipoitorʉ ton a'si'pʉ, ipan pe rɨ to' kota'ma'pʉ to' uya, mɨrɨ awonsi'kɨ to' wɨnɨ'pʉ rɨ to' uya. 	 A drudzy pojmawszy sługi jego, zelżyli i pobili je.


Apʉne pʉra mɨrɨ a'tai eke rɨ usewankaman e'to' oton pena pata epiya'tɨ'pʉ si'kɨrɨ iye'ku'sa' rʉ'pʉ kasa pʉra rɨ serɨ pʉ'kʉ pona, mɨrɨ awonsi'kɨ mɨrɨ kasa iye'to' oton pen nɨ kanan serɨ enta'. 	 Albowiem naonczas będzie wielki ucisk, jaki nie był od początku świata aż dotąd, ani potem będzie.


Main, Mosi' winon pe' awɨrɨ ɨwesi kon pɨ' Papa uya Ta'kwarʉ ke ɨrepa'pʉ kon, mɨrɨ awonsi'kɨ eke tʉtʉrawasooi pe' kupʉ'pʉ iya ɨ'koro'tau'nokon, mɨrɨ pe pʉra ɨneta'pʉ kon katɨ apurɨ auya'nokon pɨ'? 	 Ten tedy, który wam dodaje ducha i czyni cuda między wami, z uczynkówże zakonu to czyni, czyli z słuchania wiary?


E'tane, makoi a'kwarʉ uya to' maimu eikʉ'pʉ, “Sises si'tuyai', Paarʉ nɨrɨ si'tuyai', e'tane ɨnʉ' yan ken ɨmɨrɨ'nokon?” tukai'. 	 Tedy odpowiedziawszy duch zły, rzekł: Znam Jezusa i wiem co Paweł; ale wy coście zacz?


Mɨrɨ a'tai, tʉpoitorʉ ton pɨ' panton ekama'pʉ iya, “Apʉne kiyari ye' ito'ka'nʉ'tɨ'; tanporon nɨ sa'ne yʉi amʉ'. 	 I powiedział im podobieństwo: Spojrzyjcie na figowe drzewo i na wszystkie drzewa;


“Sepuran mɨrɨ awonsi'kɨ Na'tari nono pon kon, ka'pon amʉ' Kiyarari e'ma awɨron kon mɨrɨ awonsi'kɨ tuna Isotan ratoi pon kon, Kiyarari, Esuwerʉ amʉ' pen nono yau te'san. 	 Ziemia Zabulonowa i ziemia Neftalimowa przy drodze morskiej za Jordanem, Galilea poganów;


Mɨrɨ kasa rɨ marɨ, moine ton ipori'makɨ tiwano' kon pe tʉuse'se'tɨi' to' e'to' pe. 	 Młodzieńców także napominaj, aby byli trzeźwi;


Ɨyenno'sa' uya 'nokon kiyari akʉ'pʉsa' anʉnse'na, umɨ ɨye'tʉrawasoma'pʉ kon pen nɨ yawon ya'. Tʉron kon e'tʉrawasoma'pʉ mɨrɨ yau, mɨrɨpan kon tʉrawasooi otori'pɨ nin si eporo auya'nokon,” ta'pʉ Sises uya. 	 Jam was posłał, żąć to, około czegoście wy nie pracowali; insić pracowali, a wyście weszli w pracę ich.


To' uyee'pʉ Sises piya', mɨrɨpan kon uya kʉrɨ rɨ anpisin kuwayau makoi a'kwarʉ yen pe te'sen ka'pon ene'pʉ iyepontɨsa', iyereutasa' esi'pʉ, wakʉ pe iya'kwarʉ. Tanporo enari'ke' pe to' ena'pʉ mɨrɨ pɨ'. 	 I przyszli do Jezusa, i ujrzeli onego, który był opętany, i siedział obleczony, będąc przy dobrem baczeniu; onego, mówię, w którym było wojsko dyjabłów; i bali się.


Anpisin ka'pon amʉ' ennoko tʉpo, Sises ekanwa'tɨ'pʉ kanau ya' tʉpoitorʉ ton pokon pe, mɨrɨpan kon utɨ'pʉ Makatan itese' pʉ'kʉ pona. 	 Tedy rozpuściwszy lud, wstąpił w łódź, i przyszedł na granice Magdalańskie.


Iweyu uye'nɨ pɨ' man ɨsɨ rɨ e'ku'to' oton ɨpɨ'nokon, ɨyeyaton kon amʉ' uya tɨ' amʉ' ka'to' oton apata'se' kon woi tekainʉnto' kon ipoi pe ɨwɨse'na'nokon. Sen winɨ'ne rɨ to' uya awa'kʉ'pɨ'to' oton kon ayainʉmʉ kon poken pʉra rɨ. 	 Albowiem przyjdą na cię dni, gdy cię otoczą nieprzyjaciele twoi wałem, i oblęgą cię, i ścisną cię zewsząd;


Iye'menukasa' na'ne' kasa: “Entɨ', inonkasa' uya Sayan po, tɨ', ka'pon amʉ' e'pi'poto' ipona mɨrɨ awonsi'kɨ, tɨ', to' eno'manin, mɨrɨ awonsi'kɨ kʉrɨ, kʉrɨ rɨ si apurɨnin pe te'sen ɨpiyɨ'to' oton pen,” tukai'. 	 Jako napisano: Oto kładę w Syonie kamień obrażenia i opokę otrącenia, a wszelki, który w niego wierzy, nie będzie pohaóbiony.


“E'tane iweyu nʉye'an, iye'ka'sa' rɨ, ɨye'ta'nʉ'to' oton kon apata'se' kon ya'ne. Tikin sarɨ unonkato' auya'nokon oton. E'tane rɨ tikin sarɨ esi pen, apʉne pʉra ukʉipʉnʉ esi ke upiyau. 	 Oto przyjdzie godzina; owszem już przyszła, że się rozproszycie każdy do swego, a mię samego zostawicie; lecz nie jestem sam, bo Ojciec jest ze mną.


“Sisa,” tukai' to' uya imaimu eikʉ'pʉ. Mɨrɨ a'tai, ta'pʉ iya to' pɨ', “Sisa iwano' itʉtɨ' itena' rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ Papa iwano' rɨ itʉtɨ' Papa ena' rɨ,” ta'pʉ Sises uya. 	 Rzekli mu: Cesarski. Tedy im rzekł: Oddawajcież tedy, co jest cesarskiego, cesarzowi, a co jest Bożego, Bogu.


Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Tʉron nɨ airɨ eke iwa ton a'ko pa'nan pata ton ya' utɨnpai'nokon. Mɨrɨ yau'ne kanan itekare ekamato' pe uya. Mɨrɨto' pe uye'sa' serɨ,” ta'pʉ iya. 	 Tedy im on rzekł: Idźmy do przyległych miasteczek, abym i tam kazał; bom na to przyszedł.


Entakanoma'pʉ iya, “Ko'mamʉ pe kuru pata enasa' a'tai, ‘Tuna uyepʉ pen mɨrɨ, apʉne pʉra isuweyu pe ka' man,’ ta auya'nokon, 	 A on odpowiadając, rzekł im: Gdy bywa wieczór, mówicie: Pogoda będzie; bo się niebo czerwieni.


Sises usemo'ka'pʉ emiya'pokena' pe. Papa mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' enu yau kuru rɨ iyesi'pʉ. 	 A Jezus pomnażał się w mądrości, i we wzroście i w łasce u Boga i u ludzi.


Mɨrɨpan kon utɨ'pʉ to' pɨ' ɨri pe rɨ ina e'sa' man tase'na. Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas enpa'ka'pʉ to' uya pariki'si tapai, mɨrɨpan kon pɨ', “Entantɨ',” ta'pʉ to' uya. 	 A przyszedłszy, przeprosili ich, a wywiódłszy ich, prosili ich, aby wyszli z miasta.


To' uya inna'poto' ike pʉra rɨ iyesi'pʉ. Asa'rɨ rɨ marɨ to' pɨ', ‘Tɨwɨ si nesii,’ ta'pʉ iya. Nai kʉrɨ uya kuru i'nʉnka ipan pe?” ta'pʉ iya nin si mɨrɨ Saiman pɨ'. 	 A gdy oni nie mieli czem zapłacić, odpuścił obydwom. Powiedz tedy, któryż z nich bardziej go miłować będzie?


Apʉne pʉra non e'kaa'pʉ si'kɨrɨ Papa ewakiri tʉusensen pen—siyaro' rɨ imeruntɨrʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Papa pe iye'to' i'naino rɨ—usensa' wakʉ pe rɨ, tʉto'ka'nʉ'se iyekonekasa' rʉ'pʉ winɨ, ka'pon amʉ' e'to' pe iye'wapu'tɨto' ipona pʉra. 	 Bo rzeczy jego niewidzialne od stworzenia świata, przez rzeczy uczynione widzialne bywają, to jest ona wieczna jego moc i bóstwo, na to, aby oni byli bez wymówki.


Kamoro Kʉrai Sises iwano' pe te'san uya kurusu' pona ti'naino kon ɨri eseru, ɨri pe e'pai te'to' kon mɨrɨ awonsi'kɨ ekumapai te'to' kon pokapɨtʉ'pʉ kurusu' pona. 	 Albowiem którzy są Chrystusowi, ciało swoje ukrzyżowali z namiętnościami i z pożądliwościami.


Pena rɨ ɨmɨrɨ'nokon Esuwerʉ amʉ' pen esi'pʉ i'se rɨ ɨwe'to' kon apurɨ pɨ' Papa uya rɨ ɨyenpɨtʉ'pʉ kon, apʉne pʉra ti'tu auya'nokon pʉra iyesi pɨ'. 	 Który za przeszłych wieków dopuszczał wszystkim poganom, aby chodzili za drogami swemi.


e'tane mɨrɨ yawon kon uya ereutanʉkʉ'pʉ pen, apʉne pʉra Surusiran pona itɨ pɨ'. 	 Lecz oni go nie przyjęli, przeto że oblicze jego obrócone było do Jeruzalemu.


Eta'pʉ auya'nokon kuru rɨ Papa uya wakʉ nonkasa' tʉrawasooi, iye'tʉsa' uyena', ɨyena'nokon mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon ena' ekanto' pe uya ɨpika'tɨnin kon pe. 	 Jeźliście tylko słyszeli o udzieleniu łaski Bożej, która mi jest dana dla was,


Ɨnʉ' rɨ tʉmainarʉ yau te'sen kʉ'tɨnin tiwʉ' ta' tʉpon epose'na. 	 A kto na roli, niech się nazad nie wraca, aby wziął szaty swe.


emenna' ɨyeseru kon ya' ɨyena kon pa, iye'ka'sa' rʉ'pʉ Papa kasa iye'to' pe i'nairon ipoken e'nɨto' yau mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ pe e'nɨto' yau. 	 I oblekli się w onego nowego człowieka, który według Boga stworzony jest w sprawiedliwości i w świętobliwości prawdy.


Kamoro ipiyawɨrɨ tʉutɨsan uya ɨri pe isapema'pʉ, ti'pai kon sʉkʉsʉkʉma'pʉ to' uya, 	 A ci, którzy mimo chodzili, bluźnili go, chwiejąc głowami swojemi,


Sises uya eikʉ'pʉ, “Tasa' iya: ‘Itepuru, Papa, itese' pɨ' ɨwe'to' kʉsi'tupɨtʉi,’ tawon,” ta'pʉ iya. 	 A odpowiadając Jezus rzekł mu: Powiedziano: Nie będziesz kusił Pana, Boga twego.


Mɨrɨ a'tai, Pari'si amʉ' uyee'pʉ Sises piya', mɨrɨpan kon uya ta'pʉ ipɨ', “Serɨ apai tʉron nɨ airɨ enta, Era' e'kaman pɨ' man ɨwɨnɨ pɨ',” ta'pʉ to' uya. 	 W onże dzień przystąpili niektórzy z Faryzeuszów, mówiąc mu: Wynijdź, a idź stąd; bo cię Herod chce zabić.


“E'tane pʉse rɨ utɨ'pʉ aiko rʉ'kwɨ rɨ nin tʉpʉrataai ko'manʉ'pɨ'nin piya', mɨrɨpan uya ta'sii' i'mʉ pɨ', i'mʉ kʉtʉtʉ'ka'pʉ. ‘Inke pʉra upʉrataai itʉkɨ!’ tai'ma. 	 A wyszedłszy on sługa, znalazł jednego z spółsług swoich, który mu był winien sto groszy; a porwawszy go, dusił go, mówiąc: Oddaj mi, coś winien.


Iteseru esi'pʉ serɨ pe si, so'si poro, i'tu pokena' pen nɨ Papa pu'ketʉ enato' pe ti'tusen pe esa' wannɨ ton mɨrɨ awonsi'kɨ eke ton ena' Epʉn eseru pe te'sen yawon kon, 	 Aby teraz przez zbór wiadoma była księstwom i mocom na niebiesiech nader rozliczna mądrość Boża.


“Iya'tai pʉra si, kin ekoneka serɨ ko tʉutɨto' pe tʉron nɨ kin ewa'nomai', mɨrɨ awonsi'kɨ itentai enai'. Iyereuta pen pe' ɨsenuminkase'na 10,000 kaisaron kon tʉsoisaai amʉ' pe' esi pana' pe tukai' teyaton non uyepʉ pe iyesi yau 20,000 kaisa rɨ tewa'nomai'? 	 Albo który król jadąc na wojnę, potykać się z drugim królem, pierwej usiadłszy, nie radzi się, mógłliby się w dziesięć tysięcy spotkać z onym, który we dwadzieścia tysięcy jedzie przeciwko niemu?


Mɨrɨpan kon uya tʉpɨ' iye'menukasa' itekare to'ka'nʉ'to' pe to' uya ikupʉ'pʉ, 	 Tedy im otworzył zmysł, żeby rozumieli Pisma.


Ɨnʉ' rɨ tʉuko'manto' ɨnko'manʉ'paino uya inonkato' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' rɨ tʉuko'manto' nonkanin uya ikoneka mɨrɨ. 	 Ktobykolwiek chciał zachować duszę swoję, straci ją; a kto by ją kolwiek stracił, ożywi ją.


Soisa amʉ' epuru uya eikʉ'pʉ, “Uyepuru, uiwʉ' ta' ɨuyepʉ pokena' pen nɨ urɨ. Amaimu rɨken itʉkɨ; mɨrɨ a'tai, upoitorʉ usepi'tɨto' pe. 	 A odpowiadając setnik rzekł: Panie! nie jestem godzien, abyś wszedł pod dach mój; ale tylko rzecz słowo, a będzie uzdrowiony sługa mój.


Inke parɨ iko'manto' pe to' uya ekama'po tane, e'pai pʉra iyesi'pʉ. 	 A gdy go oni prosili, aby u nich przez dłuższy czas zamieszkał, nie zezwolił;


“Ɨ'rɨ a'tai serɨ kasa iyesi e'sara'tɨ'pʉ?” ta'pʉ Sises uya ikʉipʉnʉ pɨ'. “Mʉre pe iyesi'pʉ si'kɨrɨ rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Zatem spytał Jezus ojca jego: Jakoż mu się to dawno przydało? A on powiedział: Z dziecióstwa.


Ekama'pokapʉ uya kanan: To' rɨ pe' e'pi'po'pʉ tʉuta'mo'kai' te'mʉ'sa'ka ton kon pe pʉra? Pen nɨ! E'tane ru'ku, apʉne pʉra main pʉremekʉ to' uya pɨ', epika'tɨn nɨto' uye'sa' Esuwerʉ amʉ' pen piya', Esuwerʉ amʉ' ɨkɨntanʉ'nin pe. 	 Mówię tedy: Azaż się potknęli, aby padli? Nie daj tego Boże! Ale przez ich upadek doszło zbawienie pogan, aby je do zawiści przywiódł.


Ɨmɨrɨ'nokon wakʉ pe te'ku'san! I'napai rɨ kuru rɨ Aisaya usaurokʉ'pʉ man ɨpɨ'nokon: 	 Obłudnicy! dobrze o was prorokował Izajasz, mówiąc:


Osorʉwau wʉi itenu pʉra iyesi'pʉ. Iyenta'na pʉra, ɨ'rɨ rɨ ensi iya pʉra iyesi'pʉ. 	 Kędy był trzy dni nie widząc, i nie jadł ani pił.


Mɨrɨ tʉpo, eri'nɨto' mɨrɨ awonsi'kɨ iyeri'sa' kon pata eno'ma'pʉ to' uya apo' ku'pɨri ka'. Serɨ apo' ku'pɨri esi iyakon ite'kwa pe eri'nɨto'. 	 A śmierć i piekło wrzucone są w jezioro ogniste. Tać jest wtóra śmierć.


Mɨrɨ kasa si Isaan uyee'pʉ, pa'taisiman pɨ' rɨmono'ta nono yau mɨrɨ awonsi'kɨ makoi apai era'tɨn epa'taisimato' makoi pɨ' usentu'man ekareei ekama pɨ'. 	 Jan chrzcił na puszczy, i kazał chrzest pokuty na odpuszczenie grzechów.


Uyewan nɨ man wakʉ pe, e'tane mɨrɨ uya ɨri ku'nin nʉ'pʉ pe pʉra ukupʉ pʉra iyesi. Itepuru kuru kʉrɨ rɨ uyeseru aimenkanin. 	 Kto językiem obcym mówi, samego siebie buduje; ale kto prorokuje, ten zbór buduje.


Tanporo pata pon kon utaipo'pʉ. Tanporo pata kaisaron kon eka'tunsa' uyee'pʉ. Paarʉ pi'sikʉ'pʉ to' uya use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' tapai. Mɨrɨ pe rɨ, mʉra'ta a'koro'pʉ to' uya. 	 I wzruszyło się miasto wszystko, i zbiegł się lud; a pojmawszy Pawła, wywlekli go precz z kościoła, a zatem zaraz drzwi zamkniono.


apurɨto' winɨ esa' wannɨ pe te'sen pata ton mo'kapɨ'nin nʉ'san, ɨsi'kaisa rɨ ekamʉra te'san tʉrawasomapɨ'nin nʉ'san, usauro'nɨsa' rʉ'pʉ ipɨ' epopɨ'nin nʉ'san; rayan amʉ' mʉta a'kopɨ'nin nʉ'san, 	 Którzy przez wiarę zwalczyli królestwa, czynili sprawiedliwość, dostępowali obietnic, lwom paszczęki zawierali;


“Osorʉwau wʉi yau si serɨ amɨ auya kanan?” tukai' to' uya ekama'po'pʉ. “46 kaisa rɨ sa'ne wʉipiya amɨsa' rʉ'pʉ serɨ ko,” ta'pʉ to' uya. 	 Rzekli tedy Żydowie: Czterdzieści i sześć lat budowano ten kościół, a ty go we trzech dniach wystawisz?


mɨrɨpan kon enupa pɨ' iye'sara'tɨ'pʉ: 	 A otworzywszy usta swe, uczył je, mówiąc:


Ka'pon amʉ' utɨ eta tʉuya a'tai, “Ɨ'rɨ ne'ku'an?” ta'pʉ iya. 	 A usłyszawszy lud przechodzący, pytał, co by to było?


“Pori' pe rɨ e'nɨ ukʉipʉnʉ kon Tepi' e'to' esa' wannɨ pe uyepʉ pɨ'!” “Usana ka' entawon yau!” tukai'. 	 Błogosławione królestwo ojca naszego Dawida, które przyszło w imieniu Pańskiem! Hosanna na wysokościach!


Pu'kena' Irai'sa esi a'tai, Esuwerʉ po tu'ke rɨ erekʉ'pa' nan esi'pʉ. E'tane rɨ, tikin nan nɨ epi'tɨsa' iya pʉra iyesi. Neman nɨken epi'tɨ'pʉ iya, Siriya pon, Esuwerʉ pon pen,” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 I wiele było trędowatych za Elizeusza proroka, w ludzie Izraelskim, wszakże żaden z nich nie był oczyszczony, tylko Naaman, Syryjczyk.


“Tɨ' amatɨ',” ta'pʉ iya. E'tane Mata, eke' pasi uya, “Uyepuru, ikɨ pe ikɨtaka'sa' serɨ, asakɨrɨ'ne wʉi iko'manka'sa' mɨrɨ yau,” ta'pʉ iya. 	 I rzekł Jezus: Odejmijcie ten kamień. Rzekła mu Marta, siostra onego umarłego: Panie! jużci cuchnie; bo już cztery dni w grobie.


Tʉron nɨ panton ekama'pʉ Sises uya ka'pon amʉ' pɨ', “Papa e'to' esa' wannɨ pe esi kiyari ye' mosta' itese' ena'pɨ, ka'pon nʉpɨmɨnʉ tʉmainarʉ yau kasa. 	 Insze podobieństwo przełożył im, mówiąc: Podobne jest królestwo niebieskie ziarnu gorczycznemu, które wziąwszy człowiek, wsiał na roli swojej.


Serɨ etanin nʉ'san uya nin si ekama'po'pʉ mɨrɨ, “Ɨnʉ' kuru ken si epika'tɨ?” ta'pʉ to' uya. 	 Tedy rzekli ci, którzy to słyszeli: I któż może być zbawiony?


E'tane, tenu kon tʉsa' to' uya a'tai, to' uya eke kuru rɨ tɨ' e'tɨrinkasa' ene'pʉ. 	 (A spojrzawszy ujrzały, iż był kamień odwalony;) bo był bardzo wielki.