Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Tenu ke e'tɨ' ɨnʉ' uya rɨ ɨyenku'tɨ kon namai'. 	 I odpowiadając Jezus, rzekł im: Patrzcie, aby was kto nie zwiódł.


Tanporo to' enta'na'pʉ ta'wetapɨ'se. Mɨrɨ tʉpo, ipʉ'kʉ rʉ'san e'nonkasa' amʉranʉkʉ'pʉ ipoitorʉ ton uya, 7 kaisaron pa'siki'ti tʉpe'ke'ne. 	 I jedli wszyscy i nasyceni są, i zebrali, co zbyło ułomków, siedm koszów pełnych.


“Kʉsanʉmʉi! Kʉsonpai! Kʉsa'pɨtʉi!” tawo'nan nɨ marɨ. 	 Mówią niektórzy: Nie dotykaj się, ani kosztuj, ani ruszaj;


Sara'sara'pan ti'kiyari pi'pɨ menkato' iya ike esi itemiyatʉ yau, mɨrɨpan uya i'kwato' tʉuya apon akoroka, ta'nasi, wi' amʉranʉkʉ iya itiwʉ' ta', ipi'pɨ rʉ'pʉ po'tɨ iya tʉusenkʉ'sen pen apo' ke,” ta'pʉ iya. 	 Którego łopata jest w ręku jego, a wyczyści bojewisko swoje, i zgromadzi pszenicę swoję do gumna, ale plewy spali ogniem nieugaszonym.


Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ'? Apʉne pʉra to' uya ikuu'pʉ apurɨto' iyawɨrɨ pʉra, tʉrawaso winɨ iyesi tato' pe rɨ. To' e'pi'po'pʉ “e'pi'pon nɨto' tɨ'” pona. 	 Dlaczegoż? Iż nie z wiary, ale jako z uczynków zakonu jej szukali; albowiem się obrazili o kamień obrażenia,


Surusiran pon kon apurɨnin nan uya serɨ etasa' esi'pʉ, mɨrɨpan kon uya Panapas ennoko'pʉ Antiyo' pona. 	 I przyszła o nich wieść do uszów zboru, który był w Jeruzalemie, i posłali Barnabasza, aby szedł aż do Antyjochii.


Urupere a'si'pʉ iya, kʉrɨ rɨ esi penaro' rɨ ɨkʉi, Makoi, mɨrɨ pe pʉra Se'tan, mɨrɨpan auronpɨtʉ'pʉ iya 1,000 kaisa rɨ wʉipiya iye'to' pe. 	 I uchwycił smoka, węża onego starego, który jest dyjabeł i szatan, i związał go na tysiąc lat;


Soisa amʉ' epuru uya, “Serɨ upana'tɨsa' auya na'ne' kʉsekamai ɨnʉ' pɨ' rɨ,” ta'pʉ, mɨrɨpan ennoko'pʉ iya tʉpiyapai. 	 Tedy hetman odprawił onego młodzieńca, przykazawszy mu, aby tego przed nikim nie powiadał, iż mu to oznajmił.


Anta ke ekama auya yau, “Sises esi Epuru wannɨ,” tukai', mɨrɨ awonsi'kɨ apurɨi'ma ɨyewan yau Papa uya i'mʉ'sa'ka'pʉ iyeri'sa' apai, ɨyepika'tɨ rɨ. 	 Że jeźlibyś usty wyznał Pana Jezusa i uwierzyłbyś w sercu twojem, że go Bóg z martwych wzbudził, zbawiony będziesz.


Mɨrɨ tʉpo, Paarʉ uya ta'pʉ Panapas pɨ', “Enna'ponpai utonpa kon amʉ' ka'kʉranpase'na tanporo pata kaisarɨ Itepuru Maimu ekama ne'taine' awɨrɨ, ikupʉ to' uya ense'na,” ta'pʉ iya. 	 A po kilku dniach rzekł Paweł do Barnabasza: Wróciwszy się, nawiedźmy braci naszych po wszystkich miastach, w którycheśmy opowiadali słowo Pańskie, jakoli się mają.


I'tu kon pa, Ka'pon, Papa winon piyau meruntɨ esi serɨ non po makoi pɨ' usentu'man nɨto',” ta'pʉ iya. Sises uya ta'pʉ ipu'tɨka'sa' ka'pon pɨ', “E'mʉ'sa'kakɨ, ayapon anʉnkɨ, enna'pokɨ si apata'se' ya',” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Ale abyście wiedzieli, iż ma moc Syn człowieczy na ziemi odpuszczać grzechy, tedy rzekł powietrzem ruszonemu: Wstawszy, weźmij łoże twoje, a idź do domu twego.


Mɨrɨpan kon koro'tau, uri'san esi'pʉ mʉn pɨ' tʉutɨsen, iko'mansa' 12 kaisa rɨ wʉipiya mɨrɨ pɨ', e'tane ɨnʉ' uya epi'tɨ pʉra rɨ iyesi'pʉ. 	 A niewiasta, która płynienie krwi cierpiała od lat dwunastu, i wynałożyła była na lekarzy wszystko swoje pożywienie, a nie mogła być od nikogo uleczona,


Ɨnʉ' rɨ tʉuko'mansen uyapurɨ pɨ' uma'tato' oton pen. Serɨ pe' mapurɨyan?” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 A wszelki, który żyje, a wierzy w mię, nie umrze na wieki. Wierzyszże temu?


Aisaya uya Esuwerʉ ekare'tɨ ukɨ'pɨ'nʉmʉ: “Esuwerʉ amʉ' tu'kanoro e'tane rɨ parau e'pi pon wɨ'sɨ' kasa rɨ, tu'ke pʉra to' tonpa'san epika'tɨto' oton. 	 A Izajasz woła nad Izraelem, mówiąc: Choćby liczba synów Izraelskich była jako piasek morski, ostatki zachowane będą.


14 kaisa rɨ wʉipiya tʉpo, Surusiran pona kanan utɨ'pʉ Panapas pokon pe. Serɨ a'tai, Tai'tas nɨrɨ arɨ'pʉ uya uya'kɨrɨ. 	 Potem po czternastu latach wstąpiłem zasię do Jeruzalemu z Barnabaszem, wziąwszy z sobą i Tytusa.


Eke pe kuru epori'mayai' Itepuru yau, emennʉ'pʉ rɨ upɨ' ɨusewankamato' kon enpoikasa' auya'nokon pɨ'. I'nairɨ rɨ sa'ne, pena upɨ' ɨusewankama'pʉ kon, e'tane enpoikato' auya'nokon a'tai pʉra iyesi'pʉ. 	 A uradowałem się wielce w Panu, żeście się już wżdy znowu zazielenili w swojem staraniu o mię, jakoż i staraliście się o to, lecz wam na sposobnym czasie schodziło.


Sises ekanwakasa' koro'tau, ka'pon uruwai' apai iyepa'kasa' uya eporo'pʉ. Pʉse rɨ ka'pon yau makoi a'kwarʉ esi'pʉ, 	 A gdy on wyszedł z łodzi, zaraz mu zabieżał z grobów człowiek mający ducha nieczystego;


Ka'pon tanporon pɨ' rɨ tenta'nasen, kʉrɨ ipatamasa' kiyari pɨ' tenta'nasen pɨ' kʉ'sewaruma'tɨnin, mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon tanporon pɨ' tenta'nasen pen kʉrɨ tanporon pɨ' tenta'nasen pe te'sen eno'manin, apʉne pʉra Papa uya anʉnsa' pe iyesi pɨ'. 	 Ten, który je, niech lekce nie waży tego, który nie je; a który nie je, niech nie potępia tego, który je; albowiem go Bóg przyjął.


Itɨ'pʉ Isotan ratoi pona, Isaan uya epa'taisiman kupʉ'pʉ pena iwa'ne pata piya'. Mɨrɨ yau, iko'mamʉ'pʉ. 	 I odszedł zasię za Jordan na ono miejsce, gdzie przedtem Jan chrzcił, i tamże mieszkał.


Wakʉ pe e'nɨ eseru enpoikase'na Isaan uyee'pʉ ɨpiya'nokon e'tane, apurɨ auya'nokon pʉra iyesi'pʉ, pʉrata amʉranʉ'nin nan mɨrɨ awonsi'kɨ uri'sami'si amʉ' ɨri pe iteseru iko'mansa' kon nʉ'pʉ uya rɨken apurɨ'pʉ. Mɨrɨ rɨ si ene tʉpo amakooi kon apai ɨyera'tɨ kon pʉra rɨ iyesi, mɨrɨ awonsi'kɨ apurɨ auya'nokon pʉra iyesi,” ta'pʉ Sises uya to' pɨ'. 	 Albowiem przyszedł do was Jan drogą sprawiedliwości, a nie uwierzyliście mu, ale celnicy i wszetecznice uwierzyli mu: a wy widząc to, przecież się nie obaczyliście, abyście mu uwierzyli.


Ɨ'rɨ pe ken iyesi pɨ' upʉrataai tʉtʉse tʉnonkai' pʉra ɨwesi'pʉ pʉrata epiri'to' iwʉ' ta', uye'sa' a'tai nin si iyepiri'sa' simo'kai'no?’ ta'pʉ ipɨ'. 	 Przeczżeś tedy nie dał srebra mego do lichwiarzy? a ja przyszedłszy, wziąłbym je był z lichwą.


Mɨrɨ yau, Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas pokon uya wʉi apɨtʉ'pʉ inke rɨ. Enari'mʉra Sises ekareei ekama pɨ' to' esi'pʉ, i'napai rɨ wakʉ nonkasa' iya ekareei esi enpoikanin pe, to' repa'pʉ iya winɨ to' meruntɨrʉ ke, i'tuto' ipɨkɨrɨ mɨrɨ awonsi'kɨ a'kwarʉpɨ'nin ku'to' pe to' uya. 	 I byli tam przez długi czas, bezpiecznie mówiąc w Panu, który dawał świadectwo słowu łaski swojej i czynił to, że się działy znamiona i cuda przez ręce ich.


Entɨ' kʉrɨ tʉusauro'sen nurunpa auya'nokon namai'. To' ainʉmʉ poken pʉra iye'sa' yau, kʉrɨ non po tʉpanamanin kon tʉnurunpai', mɨrɨ o'koi' pe' e'nɨ'nokon upanamanin kon Epʉn poi piyapai era'tɨn nɨsa'nokon yau? 	 Patrzajcież, abyście nie gardzili tym, który mówi; albowiem jeźliż oni nie uszli, którzy gardzili tym, który na ziemi na miejscu Bożem mówił, daleko więcej my, jeźliże się od tego, który z nieba jest, odwrócimy;


Uyenu tʉrʉ'pʉ uya, mɨrɨ a'tai tu'kan kon nɨ inserʉ amʉ' maimu eta'pʉ uya, tu'kan kon nɨ, tu'kan kon nɨ, 1,000 kaisaron kon pona rɨ 1,000 e'to' airɨ, 10,000 ite'kwa rɨ 10,000 kaisaron kon. To' e'soto'pɨ'sa' esi'pʉ apono' woi, ene amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ itepuru ton woi. 	 I widziałem, i słyszałem głos wielu Aniołów około onej stolicy, i onych zwierząt i onych starców; a była liczba ich tysiąckroć sto tysięcy i dziesięćkroć sto tysięcy,


“Ɨ'rɨto' pe ɨye'nʉmʉ kon? Te'mʉ'sa'kai' ɨpʉrematɨ', i'tupɨ'nɨto' ya' auta'mo'ka kon namai',” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 I rzekł im: Cóż śpicie? wstańcie, a módlcie się, byście nie weszli w pokuszenie.


Te'nonka pe, Pi'ta uya ta'pʉ, “Papa uya, tʉron kon piya' ennoko tʉuya wapiya kuru, tʉni'mʉ'sa'ka'pʉ, tʉpoitorʉ ennoko'pʉ ɨpiya'nokon, ɨpʉrema kon pe, ɨri ɨyeseru kon tʉnonkai' ɨwesi kon pa,” ta'pʉ Pi'ta uya to' pɨ'. 	 Wamci naprzód Bóg wzbudziwszy Syna swego Jezusa, posłał go, aby wam błogosławił; żeby się każdy z was odwrócił od złości swoich.


Pʉsamoro ka'pon amʉ' akɨ to' ekorʉkato' pe to' pokon pe mekorʉkai'. To' i'pai kiriri'pɨ'nin nan, to' ekorʉkasa' ekamanin pe, me'mai'. Mɨrɨ a'tai, tanporon kon uya i'tuto' pe i'napai rɨ pʉra rɨ ɨpɨ' usauro'nɨsa' na'ne' esi tukai', e'tane main pʉreme'nin pe pʉra rɨ ɨwesi tukai'. 	 Tych wziąwszy do siebie, oczyść się z nimi i uczyń nakład na nie, aby ogolili głowy; a poznają wszyscy, że to, co o tobie słyszeli, nic nie jest, ale że i ty sam chodzisz przestrzegając zakonu.


Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton mɨrɨ awonsi'kɨ Pari'si amʉ' uya Sises pantomʉ to'ka'nʉ'sa' a'tai tʉpɨ'nokon isaurokʉ tukai', 	 A usłyszawszy przedniejsi kapłani i Faryzeuszowie podobieństwa jego, domyślili się, iż o nich mówił;


Papa tʉrawasooi kʉ'ma'tanʉ'tʉu kiyari pɨkɨrɨ rɨ. Tanporon kiyari esi wakʉ pe Papa enu yau, e'tane ipoken pʉra iyesi ka'pon enta'na a'tai tʉron nɨ e'pi'po emapu'tɨnin pe. 	 Dla pokarmu nie psuj sprawy Bożej. Wszystkoć wprawdzie jest czyste; ale złe jest człowiekowi, który je z obrażeniem.


Enno'sa' kon nepʉ'pʉ to' uya Esuwerʉ amʉ' Konsʉrʉʉi ton piya', Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru uya to' ekama'popɨ'to' pe. 	 A przywiódłszy je, stawili je przed radą; i pytał ich najwyższy kapłan, mówiąc:


E'tane mɨrɨ kasa ɨwesi kon pen. E'tane ru'ku, ɨnʉ' rɨ esi yau eke pe enapai ɨ'koro'tau'nokon e'to' pe iyesi ɨpoitorʉ kon pe, 	 Lecz nie tak będzie między wami; ale ktobykolwiek chciał być wielkim między wami, będzie sługą waszym;


Sises uya serɨ ta'pʉ Pi'ta uma'tato' eseru ekama tʉuya pe Papa apurɨpɨ'to' ipɨ' pe, mɨrɨpan uya, “Upɨkɨrɨ ɨsi'kɨ!” ta'pʉ ipɨ'. 	 A to powiedział, dając znać, jaką śmiercią miał uwielbić Boga. A to powiedziawszy, rzekł mu: Pójdź za mną.


Mɨ pe te'ku'sen pe enanpai'nokon pʉra, tonpa tʉsakoropai' pʉra, tɨkɨntai' pʉra e'nɨpai'nokon. 	 Nie bądźmy chciwi próżnej chwały, jedni drugich wyzywając, jedni drugim zajrząc.


Uyapurɨ auya pʉra iyesi serɨ non pon pɨ' ayauro'ka tane uya, nai kasa ken si uyapurɨ auya Epʉn pon pɨ' ayauro'ka uya yau? 	 Jeźliż gdym wam ziemskie rzeczy powiadał, a nie wierzycie, jakoż, będęli wam powiadał niebieskie, uwierzycie?


Sises uya eikʉ'pʉ, “Kʉrɨ rɨ rɨ urɨ, kʉrɨ rɨ rɨ usauro'nɨ pɨ' na'ne' ɨpokon pe,” ta'pʉ iya. 	 Rzekł jej Jezus: Jam jest ten, który z tobą mówię.


Mɨrɨ pe pʉra 18 kaisaron kon iyeri'sa' kon Sairon pon ka'ta' amɨsa' ɨutɨ uta'mo'kasa' a'tai tʉpona'nokon. Surusiran pon kon entai kuru pe' ɨri pe to' esi'pʉ pe ekama auya'nokon, mɨrɨ wenai to' e'wɨnɨ'pʉ na'ne'? 	 Albo ośmnaście onych, na które upadła wieża w Syloe i pobiła je, mniemacie żeby ci winniejszymi byli nad wszystkie ludzie mieszkające w Jeruzalemie?


Pokoi pe kuru rɨ marɨ esii'ma, Sises utɨ'pʉ uruwai' piya'. Tɨ' euta pe iyesi'pʉ eke tɨ' tʉsa' imʉra'taai po. 	 Ale Jezus zasię rozrzewniwszy się sam w sobie, przyszedł do grobu; a była jaskinia, a kamień był położony na niej.


Takon non utɨ'pʉ tʉku'sen ya' tʉpo, Sises rɨ nɨrɨ si utɨkaa'pʉ, e'tane ama'ai rɨ nin itɨ'pʉ, eke pe ti'tui' pen. 	 A gdy poszli bracia jego, tedy i on szedł na święto, nie jawnie, ale jakoby potajemnie.


Mɨrɨ a'tai, tu'kan pɨ' rɨ to' auro'ka'pʉ iya panton yai. “Umɨ pɨ' te'sen utɨ'pʉ kiyari ye' pɨnse'na tʉpa'karakai'. 	 I mówił do nich wiele w podobieństwach i rzekł: Oto wyszedł rozsiewca, aby rozsiewał;


Apʉne pʉra u'naino kon umakooi kon esi a'tai uyesa' kon pe, ɨri ɨnku'pai e'nɨto' upakasa' main winɨ esi'pʉ e'tʉrawasoman pɨ' upun kon yau, mɨrɨ si epetan nɨ'pʉ uma'tan nɨto' iwano' pe. 	 Albowiem gdyśmy byli w ciele, namiętności grzechów, które się wzniecały przez zakon, mocy dokazywały w członkach naszych ku przynoszeniu owocu śmierci.


Tʉron nɨ Sapa' a'tai, Sises utɨ'pʉ a'nai' e'kwa nawɨrɨ. Ipoitorʉ ton e'sara'tɨ'pʉ iye'suruupɨ'sa' i'kwɨ'pɨtʉ pɨ'. To' uya isoko'soko'ma'pʉ temiya kon yau, mɨrɨpan kon uya ɨku'pʉ. 	 I stało się w drugi sabat, że szedł Jezus przez zboża; i rwali uczniowie jego kłosy, a rękami wycierając jedli.


mɨrɨpan kon ekonekasa' tʉuse'mai' pʉra wakʉ nonkasa' iya winɨ e'man nɨto' poro iye'sa' Kʉrai Sises winɨ. 	 A bywają usprawiedliwieni darmo z łaski jego przez odkupienie, które się stało w Chrystusie Jezusie.


Iyenna'po a'tai, iyereutasa' esi'pʉ tʉkanwa tararan yau. Eke pe pu'kena' Aisaya nʉmenuka'pʉ kareta ekama iya esi'pʉ. 	 I wracał się, siedząc na wozie swoim, a czytał Izajasza proroka.


Eikʉ'pʉ iya, “Usan mɨrɨ awonsi'kɨ uyakon non kamoro Papa Maimu eta pɨ' te'san, mɨrɨ awonsi'kɨ ikupʉ pɨ' te'san,” ta'pʉ iya. 	 A on odpowiadając, rzekł do nich: Matka moja i bracia moi są ci, którzy słowa Bożego słuchają i czynią je.


Mɨrɨ a'tai, Sises uya ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ kasa Papa e'to' esa' wannɨ pe esi? Ɨ'rɨ pɨ' mɨrɨ kasa iyesi tukai' ekama uya? 	 Zatem rzekł Jezus: Komuż podobne jest królestwo Boże, a do czegoż je przypodobam?


Kwin, wʉi enu uye'to' kamisi winon e'mʉ'sa'kato' oton eseru aimenka weyu a'tai serɨ a'taino kon pokon pe to' eno'ma pe; apʉne pʉra iye'sa' wenai non u'matʉ apai Saraman pu'ketʉ etase'na. Serɨ pe eke Saraman entaino man serɨ yau. 	 Królowa z południa stanie na sądzie z mężami rodzaju tego, i potępi je; bo przyjechała od kończyn ziemi, aby słuchała mądrości Salomonowej; a oto tu więcej, niżeli Salomon.


Apʉne pʉra Papa uya repan nɨto' esi yau main awɨrɨ e'nɨsa' wenai, isauro'sa' rʉ'pʉ wenai iyesi pen nɨ mɨrɨ, e'tane Papa uya, wakʉ nonkasa' tʉuya yau, Epʉra'an repa'pʉ iya ike tʉusauro'sa' poro. 	 Albowiem jeźliż z zakonu jest dziedzictwo, jużci nie z obietnicy; lecz Abrahamowi przez obietnicę darował je Bóg.


Ina e'pakapʉ poken pʉra man ina nene'pʉ ton, mɨrɨ awonsi'kɨ ina neta'pʉ ekamato' tʉuya'nokon piyapai,” ta'pʉ to' uya. 	 Albowiem my nie możemy tego, cośmy widzieli i słyszeli, nie mówić.


A'kwarʉpɨ'nin ku'to' uya oton ka' yau, mɨrɨ awonsi'kɨ i'tuto' ipɨ' non po kanan. Mɨrɨ a'tai, mɨrɨ yau mʉn e'to' oton, apo' mɨrɨ awonsi'kɨ ipun pe ikɨrɨsin e'to' oton. 	 I ukażę cuda na niebie w górze i znamiona na ziemi nisko, krew, i ogieó, i parę dymu.


Tanporo inserʉ amʉ' e'mʉ'sa'ka'pʉ apono' woi, itepuru ton mɨrɨ awonsi'kɨ asakɨrɨ'nan kon ene amʉ' woi. To' uta'mo'kapɨtʉ'pʉ temʉ' kon po apono' piyau, mɨrɨpan kon uya Papa apurɨpɨtʉ'pʉ: 	 A wszyscy Aniołowie stali około stolicy i starców i czworga zwierząt, i upadli przed stolicą na oblicze swoje, i kłaniali się Bogu,


Ipoitorʉ ton usewansiuka'pʉ imaimu pɨ'. E'tane Sises uya takaa'pʉ kanan, “Mʉre amʉ', sa'man pe kuru rɨ iyesi Papa e'to' esa' wannɨ pe ya' epa'kan poken pʉra. 	 Tedy uczniowie zdumieli się nad temi słowami jego. Lecz Jezus zaś odpowiadając, rzekł im: Dziatki! jakoż jest trudno tym, co ufają w bogactwach, wnijść do królestwa Bożego.


Apʉne pʉra Isona esi'pʉ i'tuto' ipɨkɨrɨ pe Ninipa pon kon pona, mɨrɨ kasa rɨ marɨ Ka'pon, Papa winon esi mɨrɨ serɨ a'taino kon pona. 	 Albowiem jako Jonasz był za znamię Niniwczykom, tak będzie i Syn człowieczy temu rodzajowi.


Taan'pʉ ton, ɨno'pʉ kon amʉ' i'nʉnkatɨ', ɨsɨ pe to' pɨ' ke'tʉu. 	 Mężowie! Miłujcie żony wasze, a nie bądźcie surowymi przeciwko nim.


E'tane use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru rɨken ewomʉ i'nawon iwa'kʉ'sa' ta' tikin ite'kwa rɨken wʉipiya yau, mʉn esa' pe kuru itɨto' pe iyesi tʉntʉton pe tʉmakooi epe'pʉ pe mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' makooi epe'pʉ pe to' nʉkupʉ'pʉ i'tui'ma pʉra rɨ. 	 Ale do drugiego raz w rok sam najwyższy kapłan, nie bez krwi, którą ofiaruje sam za się i za ludzkie niewiadomości.


Mɨrɨ awonsi'kɨ nin si tʉron nɨ ipoitorʉ, tɨ' akasa' uruwai' pe eponin nʉ'pʉ wapiya, rɨ marɨ ewomʉ'pʉ. Mɨrɨpan uya tʉnene'pʉ apurɨ'pʉ. 	 Potem wszedł i on drugi uczeń, który był pierwej przyszedł do grobu, i ujrzał, a uwierzył.


Sises kanan e'sara'tɨkaa'pʉ to' enupa pɨ' parau ku'pɨri piyau. Anpisin ton ka'pon amʉ' iwoi iyamʉrasa' kon esi'pʉ tu'ke rɨ. Mɨrɨ pɨ', iyekanwa'tɨ'pʉ kanau ya' ereutai' parau ku'pɨri kau, tanporo ka'pon amʉ' e'tane a'mun po, tuna e'pi po. 	 I począł zasię uczyć przy morzu; i zgromadził się do niego lud wielki, tak iż wstąpiwszy w łódź, siedział na morzu, a wszystek lud był przy morzu na ziemi.


“Ɨyekareei rɨ eta uya mɨrɨ ɨri ku'sa' auya tawon nan uye'sa' a'tai,” ta'pʉ kopʉna uya. Kopʉna uya soisa amʉ' auro'ka'pʉ Paarʉ ato' pe to' uya Era' iwʉ' ta', mɨrɨ awonsi'kɨ soisa amʉ' e'to' pe iterasu pe. 	 Rzekł: Będę cię słuchał, gdy też przybędą ci, którzy na cię skarżą. I rozkazał go strzec na ratuszu Herodowym.


Mɨrɨ pɨ' Esuwerʉ amʉ' epuru ton uya, “Sapa' serɨ; wakʉ pe pʉra iyesi Main, Mosi' winon pona ayapon arɨ pɨ' me'ai'ne',” ta'pʉ to' uya ipɨ'. 	 Tedy rzekli Żydowie onemu uzdrowionemu: Sabat jest, nie godzi ci się łoża nosić.


Pata eposa' tʉuya a'tai, Papa uya eke pe rɨ wakʉ nonkasa' to' pona ene'pʉ iya. Pori' pe iyesi'pʉ, mɨrɨpan uya to' pori'mapɨtʉ'pʉ miyarɨ rɨ Sises apurɨnin nan pe to' e'to' pe tanporo tewan kon pokon pe. 	 Który tam przyszedłszy a ujrzawszy łaskę Bożą, uradował się i napominał wszystkich, aby w przedsięwzięciu serca trwali przy Panu.


Mɨrɨ pata'pʉ pe, mi'tuyatʉi'ne' kasa, serɨ si tʉpʉremato' eporo i'se iyesi a'tai, inurunpa'pʉ si. Inkuu'pʉ rʉ'pʉ enna'po poken pʉra iyesi'pʉ, tʉukaranse tʉpʉremato' warinpa tane iya rɨ. 	 Albowiem wiecie, iż i potem, gdy chciał odziedziczyć błogosławieństwo, był odrzucony; bo nie znalazł miejsca pokuty, choć jej z płaczem szukał.


Paarʉ, Kʉrai Sises nennoko'pʉ itekare ekamai' Papa eseru winɨ, winɨpaino, Wakʉ ton E'pe'sas pon kon enakan, tʉusaurokʉ'pʉ awɨron kon Kʉrai Sises yau: 	 Paweł, Apostoł Jezusa Chrystusa przez wolę Bożą, świętym, którzy są w Efezie, i wiernym w Chrystusie Jezusie.


Tanporo to' amʉrasa' a'tai Kiyarari pona, Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Ka'pon, Papa winon eparankato' oton ka'pon amʉ' ena'. 	 A gdy przebywali w Galilei, rzekł do nich Jezus: Syn człowieczy będzie wydany w ręce ludzkie;


Tepi' uya tʉmɨrɨ pe rɨ ‘uyepuru’ tukai' esakʉ, nai kasa ken ipa rʉ'pʉ pe iyesi nesii'no?” ta'pʉ iya. Anpisin ton Sises etanin nan esi'pʉ pori' pe. 	 Ponieważ go sam Dawid nazywa Panem, jakoż tedy jest synem jego? a wielki lud rad go słuchał.


Makoi a'kwarʉ yen ton uya Sises ekama'po'pʉ ipan pe, “Ina ken si ennoko auya a'tai pʉsamo ka'pon amʉ' apai, apʉne ken si ina enno'kɨ kamo tu'kan kon peiruku amʉ' ya',” ta'pʉ to' uya. 	 Tedy go dyjabli prosili, mówiąc: Jeźli nas wyganiasz, dopuść nam wnijść w trzodę tych świó.


Sises uya ta'pʉ, “Papai, to' pɨ' ɨsentu'makɨ, apʉne pʉra to' uya i'tu pʉra rɨ iyesi ɨri kupʉ tʉuya'nokon tukai',” ta'pʉ iya. Ipon nʉ'pʉ ta'nʉkʉ'pʉ to' uya te'wapiya'kapɨ'se. 	 Tedy Jezus rzekł: Ojcze! odpuść im: boć nie wiedzą, co czynią. A rozdzieliwszy szaty jego, los o nie miotali.


Ɨyenu kon esi ɨpun kon raan'puui pe. Wakʉ pe ɨyenu kon esi a'tai, tanporo ɨpun kon esi a'kwa pe. E'tane ɨri pe iyesi a'tai, ɨpun kon nɨ nɨrɨ esi ewarupɨ pe. 	 Świecą ciała jest oko; jeźliby tedy oko twoje było szczere, i ciało twoje wszystko będzie jasne; a jeźliby złe było, i ciało twoje ciemne będzie.


I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, ɨnʉ' rɨ tuna ke ɨwo'payai'ne'nokon uyese' yau apʉne pʉra Kʉrai iwano' pe ɨwesi kon pɨ', tepe'pʉ nonka iya pen kuru rɨ mɨrɨ. 	 Albowiem kto by was napoił kubkiem wody w imieniu mojem, dlatego iż jesteście Chrystusowi, zaprawdę powiadam wam, nie straci zapłaty swojej.


Sises uya eikʉ'pʉ, “Ɨnʉ' uya rɨ ui'nʉnka pe iyesi yau, tenupato' uya awɨrɨ rɨ iyesi mɨrɨ. Ukʉipʉnʉ uya i'nʉnkato' oton, mɨrɨpan piya' ina uye'to' oton, iyau tʉpata kon koneka ina uya. 	 Odpowiedział Jezus, i rzekł mu: Jeźli mię kto miłuje, słowo moje zachowywać będzie; i Ojciec mój umiłuje go, i do niego przyjdziemy, a mieszkanie u niego uczynimy.


Ɨtonpa kon pɨ' te'naipɨ'se pʉra, utonpa ton, ɨyeseru kon kuru nin aimenka mɨrɨ. Eseru aimenkanin man mʉra'ta nau rɨ iye'soto'kasa'! 	 Nie wzdychajcie jedni przeciwko drugim, bracia! abyście nie byli osądzeni. Oto, sędzia już przede drzwiami stoi.


Kʉrɨ rɨ apono' po iyereutasa' uya, “Serɨ pe tanporon konekasa' uya man emenna' pe,” ta'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ upɨ' kanan ta'pʉ iya. “Serɨ imenuka', apʉne pʉra serɨ main ton esi i'napai rɨ kuru mɨrɨ awonsi'kɨ tapurɨsen pe kuru iyesi,” ta'pʉ iya. 	 I rzekł ten, który siedział na stolicy: Oto wszystko nowe czynię. I rzekł mi: Napisz: bo te słowa są wierne i prawdziwe.


Tʉron nɨ kanan ka'pon Sises poitorʉ pe e'paino uya, “Uyepuru, apʉne ken si, wapiya ukʉipʉnʉ siu'na'tɨka'tai',” ta'pʉ. 	 A drugi z uczniów jego rzekł mu: Panie! dopuść mi pierwej odejść i pogrześć ojca mego;


Mɨrɨ pata nɨmɨ'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon utɨ'pʉ Kiyarari poro. Sises esi'pʉ mɨrɨ yau tesi tukai' ɨnʉ' uya rɨ ti'tu i'se pʉra, 	 A stamtąd wyszedłszy, szli z sobą przez Galileję; ale nie chciał, aby kto o tem wiedział.


Serɨ serɨ iyakon ite'kwa pe eke Papa tʉrawasooi ti'tuto' ipɨkɨrɨ kupʉ'pʉ Sises uya tʉuyepʉ tʉpo Isutiya poi Kiyarari pona. 	 Tenci zasię wtóry cud uczynił Jezus, przyszedłszy z Judzkiej ziemi do Galilei.


Nowa a'tai iyesi'pʉ na'ne' kasa, mɨrɨ kasa iye'to' oton Ka'pon, Papa winon uyepʉ a'tai. 	 Ale jako było za dni Noego, tak będzie i przyjście Syna człowieczego.


ka'pon amʉ' uya i'tuto' pe iye'sa' rʉ'pʉ pen tʉron nɨ a'tai iye'sa' kon ena' serɨ a'tai isenpoikasa' na'ne' kasa Iya'kwarʉ winɨ wakʉ ton Papa nennoko'san itekare ekamai' mɨrɨ awonsi'kɨ pu'kena' amʉ' ena'. 	 Która inszych wieków nie była znajoma synom ludzkim, jako teraz objawiona jest świętym Apostołom jego i prorokom przez Ducha;


Papa uya anʉn nɨsa' ipokena' pe pɨ' imʉnʉ winɨ, mɨrɨ entai rɨ epika'tɨn nɨto' oton kon iporo Papa uya kota'man nɨto' apai! 	 Daleko tedy więcej teraz usprawiedliwieni będąc krwią jego, zachowani będziemy przez niego od gniewu.


Apʉne pʉra wʉi enu uyepʉ punin ta'netʉ a'kɨrɨ, mɨrɨ uya ite' seketanʉkʉ; itipʉrʉ uta'mo'ka, mɨrɨ awonsi'kɨ itakorʉwanooi uma'ta. Mɨrɨ kasa imaminke' uma'ta tʉtʉrawasooi kupʉ iya koro'tau. 	 Albowiem jako słońce, kiedy weszło z gorącością, ususzyło trawę, a kwiat jej opadł i zginęła ona śliczność kształtu jego, tak i bogaty w drogach swoich uwiędnie.


Mɨrɨ pɨ', tɨ' amuku'pʉ to' uya ipona eno'mapɨ'to' pe tʉuya'nokon, e'tane Sises e'so'namʉ'pʉ, itɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' nono apai. 	 Porwali tedy kamienie, aby nań ciskali; lecz Jezus schronił się, i wyszedł z kościoła, przechodząc przez pośrodek ich, i tak uszedł.


Tanporon kon uya rɨ main awɨrɨ ɨwe'to' kon etasa' man, mɨrɨ wenai ipan pe rɨ pori' pe e'ai' ɨpɨ'nokon; e'tane wakʉ pe te'sen ti'tui' ɨwesi kon i'se e'ai', mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri ku'nin nan ye' pe pʉra. 	 Bo posłuszeństwo wasze wszystkich doszło. A przetoż raduję się z was; ale chcę, abyście byli mądrymi na dobre, a prostymi na złe.


Soisa amʉ' uya tikʉkena' e'mepɨtʉ'pʉ aro', kʉron pe, mɨrɨpan tʉrʉ'pʉ to' uya i'pai pona. To' uya ipontɨ'pʉ tʉtariren ya', 	 A żołnierze uplótłszy koronę z cierni, włożyli na głowę jego i płaszczem szarłatowym przyodziali go,


Ɨsipɨ' ɨwe'to' kon esi yau ɨsitonpa pe, anapai kuru pe' ɨwesi kon Papa uya tasa' pen awɨrɨ te'sen piya' to' uya iteseru aimenkato' pe wakʉ ton piya' ru'ku tase pʉra? 	 A około składania na świętych, jakom postanowił we zborach Galickich, tak też i wy czyńcie.


“Apʉne, pʉrata pun enpoikatɨ' uyena'. Ɨnʉ' nai, ɨnʉ' ese' nai ipɨ'?” ta'pʉ iya. 	 Ukażcie mi grosz; czyj ma obraz i napis? A odpowiadając rzekli: Cesarza.


Use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru, mɨrɨ awonsi'kɨ uyepuru kon amʉ' uya itʉrʉ'pʉ Roman amʉ' kopʉnaai ena' to' uya iwɨto' pe iku'to' pe iya. Mɨrɨpan pokapɨ'sa' to' uya kurusu' pona erikʉ'pʉ. 	 A jako go wydali przedniejsi kapłani i przełożeni nasi, aby był skazany na śmierć; i ukrzyżowali go.


Mɨrɨ a'tai, ta'pʉ iya to' pɨ', “Tʉpataron kon uya tʉpataron kon nɨ nɨrɨ ewa'nomato' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ esa' wannɨ pe te'san uya esa' wannɨ pe te'san nɨ nɨrɨ ewa'nomato' oton. 	 Tedy im mówił: Powstanie naród przeciwko narodowi, i królestwo przeciwko królestwu;


Sises uya eikʉ'pʉ, “Kʉrɨ sa'ne pʉreti piya'pɨ tʉki'se itena' sitʉyai'ne',” ta'pʉ iya. Mɨrɨpan uya pʉreti piya'pɨ kii'pʉ, mɨrɨpan tʉrʉ'pʉ iya Isutas Eskariya', Saiman mu ena'. 	 Odpowiedział Jezus: Ten jest, któremu ja omoczywszy sztuczkę chleba, podam; a omoczywszy sztuczkę chleba, dał Judaszowi, synowi Szymona, Iszkaryjotowi.


wakʉ pe iku'nin pe, ikorʉka tʉuya winɨ tuna ke tʉmaimu winɨ, 	 Aby go poświęcił, oczyściwszy omyciem wody przez słowo;


Inke pʉra warawo' mʉre kʉipʉnʉ uya tʉukɨ'pɨ'nʉmʉ pe, “Apurɨ uya rɨ; upika'tɨkɨ apurɨnin pe pʉra e'to' entai enato' pe!” ta'pʉ iya. 	 A zarazem zawoławszy ojciec onego młodzieńca, ze łzami rzekł: Wierzę, Panie! ty ratuj niedowiarstwa mego.


Tanporon kon ka'pon amʉ' usewansiuka'pʉ. Mɨrɨpan kon uya Papa apurɨpɨtʉ'pʉ. To' enari'nʉmʉ'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ, “Serɨ pe, eke Papa tʉrawasooi e'kupʉ ensa' man,” ta'pʉ to' uya. 	 I zdumieli się wszyscy, i chwalili Boga, i napełnieni byli bojaźnią, mówiąc: Widzieliśmy dziś dziwne rzeczy.


Uye'sa' serɨ pata weyu pe, ɨnʉ' rɨ uyapurɨnin pe na'ne' enkurumʉ namai' moro ewarupɨ yau. 	 Ja światłość przyszedłem na świat, aby żaden, kto wierzy w mię, w ciemnościach nie został.


Kʉrai esi main, Mosi' winon u'ma'sa' pe rɨ, tanporon kon nɨ apurɨnin nan iwano' pe Papa uya anʉn nɨ ipokena' pe e'nɨto' ya'. 	 Albowiem koniec zakonu jest Chrystus ku sprawiedliwości każdemu wierzącemu.


Sises uya ta'pʉ ipɨ', “Utonpa, iku'se ɨuye'sa' na'ne' rɨ iku'kɨ,” ta'pʉ iya. Mɨrɨ a'tai, ka'pon amʉ' utɨ'pʉ Sises winɨkʉi' mɨrɨpan kon uya a'si'pʉ. 	 Ale mu rzekł Jezus: Przyjacielu! na coś przyszedł? Tedy przystąpiwszy, rzucili ręce na Jezusa i pojmali go.


Karimeru mʉre uya 5 pe iku'nin a'si'sa' a'kokasa' a'tai, use'man nɨto' apon o'no ka'pon amʉ' a'kwarʉ ene'pʉ uya, iwɨpɨ'sa' kon Papa Maimu ekama to' uya pɨkɨrɨ mɨrɨ awonsi'kɨ Papa nʉkupʉ'pʉ tʉpɨ'nokon ekama pɨ' to' e'sa' pɨ'. 	 A gdy otworzył piątą pieczęć, widziałem pod ołtarzem dusze pobitych dla słowa Bożego i dla świadectwa, które wydawali;


Ta uya ɨmɨrɨ'nokon tonpa ton Taya'tira pon kon pɨ', ita'sisa' pʉra na'ne' nan isenupato' pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ isenupasa' pʉra na'ne' nan ama'aino kuru Se'tan eseru tato' pɨ'. E'tane ekama uya ɨpɨ'nokon, tʉron nɨ rɨ e'tape'ne' nonka uya pen serɨ ɨpona'nokon. 	 A wam mówię i drugim, którzyście w Tyjatyrzech, którzykolwiek nie mają tej nauki i którzy nie poznali głębokości szatańskich, jako mówią: Nie włożę na was innego brzemienia.


Ɨnʉ' ken ka'pon nai ka'pon usenuminkato' i'tunin, iya'kwarʉ rɨ nin tɨ iyawon nɨ? Mɨrɨ kasa rɨ, ɨnʉ' uya Papa usenuminkato' i'tu pʉra rɨ iyesi, Papa A'kwarʉ uya rɨ nin i'tu. 	 A to wszystko sprawuje jeden a tenże Duch, udzielając z osobna każdemu, jako chce.


Mɨrɨ a'tai, ta'pʉ iya to' pɨ', “Ɨnʉ' uya rɨ pʉse rɨ mʉre ereutanʉkʉ a'tai uyese' yau, uyereutanʉkʉ iya pe rɨ iyesi. Ɨnʉ' uya rɨ uyereutanʉkʉ a'tai, uyenno'nin nʉ'pʉ rɨ ereutanʉkʉ iya pe iyesi. Apʉne pʉra kʉrɨ rɨ aiko pe rʉ'kwɨ na'ne' ɨ'koro'tau'nokon, kʉrɨ rɨ kuru esi eke pe,” ta'pʉ iya. 	 I rzekł im: Ktobykolwiek przyjął to dzieciątko w imieniu mojem, mnie przyjmuje; a ktobykolwiek mnie przyjął, przyjmuje onego, który mię posłał: albowiem kto jest najmniejszy między wszystkimi wami, tenci będzie wielkim.


Tʉmainarʉ kʉrʉpo'poma'pʉ iya, mɨrɨpan epe'pʉ nee'pʉ iya enno'sa' kon ena'. 	 Mając rolę, sprzedawszy ją, przyniósł pieniądze i położył je u nóg apostolskich.


Kamo tɨ' pon kon kamoro main anʉnnin nan pori' pe eta tʉuya'nokon a'tai, e'tane to' mi' pʉra rɨ to' esi. Aka'ne' pe rɨ to' uya apurɨ, e'tane ekamʉn uya teposa' kon a'tai, to' uya inonka. 	 A którzy na opoce, ci są, którzy gdy słuchają, z radością słowo przyjmują, ale ci korzenia nie mają, ci do czasu wierzą, a czasu pokusy odstępują.


“Nai airɨ, Itepuru?” ta'pʉ to' uya. To' eikʉ'pʉ iya, “Eke' airɨ rɨ anwana amʉ' amʉrato' oton,” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 A odpowiadając rzekli mu: Gdzież Panie? A on im rzekł: Gdzie będzie ścierw, tam się zgromadzą i orły.


Tʉuserumasen urɨ tenta'nai' pʉra asa'rɨ wʉi suntaaka a'sanau'ne, mɨrɨpan ɨrepato' tʉnin urɨ tasa' auya awɨrɨ uneporo'pʉ apai,’ tukai' iyɨpʉrema'pʉ. 	 Poszczę dwakroć w tydzień; daję dziesięcinę ze wszystkiego, co mam.


Pʉsamoro warawo' amʉ' utɨ'pʉ ina rawɨrɨ to' esi'pʉ ina enupɨkɨrɨ Tʉrowas po. 	 A z Azyjatczyków Tychykus i Trofimus, którzy wprzód poszedłszy, czekali nas w Troadzie.


Mɨrɨ a'tai nin si Aisaya uya ta mɨrɨ enari'mʉra esii'ma, “Kamoro uwarinpanin nan pen nɨ uya uyeporo'pʉ; kamoro nai yau nai tawon nan pen nɨ ena' usenpoika'pʉ,” ta. 	 A Izajasz śmiałości używając mówi: Jestem znaleziony od tych, którzy mnie nie szukali, i jestem objawiony tym, którzy się o mnie nie pytali.


Mɨrɨ a'tai, asakɨrɨ'nan kon ka'pon amʉ' uya ipu'tɨka'sa' ka'pon nee'pʉ ipiya'. 	 Tedy przyszli do niego niosący powietrzem ruszonego, którego czterej nieśli.


Ɨnʉ' rɨ imu apurɨnin eseru aimenka pen, apurɨnin pen eseru aimenkaka'sa' rɨ nin mɨrɨ, apʉne pʉra tikin nan kuru rɨ Papa Mumu apurɨsa' iya kasa pʉra. 	 Kto wierzy weó, nie będzie osądzony; ale kto nie wierzy, już jest osądzony, iż nie uwierzył w imię jednorodzonego Syna Bożego.


Mosi' uya Main ke ɨrepa'pʉ kon, pen nɨ katɨ? E'tane tikin nan nɨ iyawɨron pʉra rɨ iyesi. Ɨ'rɨ wenai uwɨpai ɨwesi kon?” ta'pʉ iya. 	 Izali wam Mojżesz nie dał zakonu? a żaden z was nie przestrzega zakonu. Przeczże szukacie, abyście mię zabili?


Tʉwɨnɨ pɨ' e'kamanɨsa' eta'pʉ Saarʉ uya. Wʉi nai, ewarupɨ nau nɨrɨ mʉra'ta nau Saarʉ enupɨkɨrɨ to' esi'pʉ, iwɨto' pe tʉuya'nokon e'tane, to' uya iwɨnɨ'pʉ pen. 	 Ale się dowiedział Saul o zasadzce ich. Strzegli też bram we dnie i w nocy, aby go zabili.


Kʉrɨ ɨri ku'nin nesii ɨri kupʉ pɨ' rɨ; kʉrɨ ɨri pe na'ne' nesii ɨri pe rɨ; kʉrɨ ipokena' ku'nin nesii ikupʉ pɨ' rɨ; kʉrɨ wakʉ pe na'ne' nesii wakʉ pe rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Kto szkodzi, niech jeszcze szkodzi; a kto jest plugawy, niech jeszcze będzie plugawszy; a kto jest sprawiedliwy, niech się jeszcze usprawiedliwi; a kto święty, niech jeszcze będzie poświęcony.


E'tane to' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ, “Atɨ'! Atɨ'! Kurusu' pona ipokapɨ'tɨ'!” ta'pʉ to' uya. “Kin pe' ɨiwano' kon pokapɨtʉ uya kurusu' pona?” ta'pʉ Paire' uya to' pɨ'. “Ina kin pʉra rɨ man, e'tane Sisa rɨken ina kin,” ta'pʉ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru uya. 	 A oni zawołali: Strać, strać! Ukrzyżuj go! Rzekł im Piłat: Królaż waszego ukrzyżuję? Odpowiedzieli przedniejsi kapłani: Nie mamy króla, tylko cesarza.


Serɨ serɨ eke kuru ama'aino—e'tane usaurokʉ serɨ Kʉrai mɨrɨ awonsi'kɨ so'si pɨ'. 	 Tajemnica to wielka jest; lecz ja mówię o Chrystusie i o kościele.


Tʉusaurokʉ etanin nʉ'san esi koro'tau, panton ekama pɨ' rɨ Sises esi'pʉ, a'ko pe Surusiran epokapʉ to' uya rɨ esi'pʉ, mɨrɨpan ka'pon amʉ' usenuminka'pʉ Papa e'to' esa' wannɨ pe rɨ na'kɨ e'sara'tɨkapʉ serɨ pe rɨ ko tukai'. 	 Tedy gdy oni słuchali, mówiąc dalej powiedział im podobieństwo, dlatego że był blisko od Jeruzalemu, a iż oni mniemali, że się wnet królestwo Boże objawić miało.


Mɨrɨ pe pʉra, 7 kaisaron pʉreti 4,000 kaisaron kon iwano', ɨ'rɨ kaisa rɨ pa'siki'ti mamʉranʉ'ta'tʉi? 	 Ani onych siedmiu chlebów i czterech tysięcy ludzi, a jakoście wiele koszów nazbierali?


Wakʉ pe kuru ɨwesi mɨrɨ apurɨ auya pɨ' Papa Maimu ɨpiya' iye'sa' rʉ'pʉ uta'ku'tɨ a'tai,” ta'pʉ iya. 	 A błogosławiona, która uwierzyła: Gdyż się wykonają te rzeczy, które jej są opowiedziane od Pana.


Itosorʉwano rʉ'pʉ uya tʉwaai turunpa'pʉ. Mɨrɨ a'tai, eke sirikɨ epo'tɨsa' ta'sʉrai' kasa uta'mo'ka'pʉ ka' ponsi'kɨ tuna tʉu'tɨsen ton tonpa ka', 1 3 e'to' airɨ mɨrɨ awonsi'kɨ non yai tepa'kasen tuna ton ka'ne. 	 I zatrąbił trzeci Anioł i spadła z nieba gwiazda wielka, gorejąca jako pochodnia, i upadła na trzecią część rzek i na źródła wód.


Mɨrɨ a'tai, inserʉ uya ta'pʉ upɨ', “Serɨ imenuka': ‘Pori' pe kuru kamoro esi mɨrɨ karimeru mʉre emari'ma uta're'tɨ ya' ikɨ'masa' kon!’” Miyarɨ rɨ inserʉ uya, “I'napairon kuru rɨ serɨ Papa Maimu,” ta'pʉ. 	 I rzekł mi: Napisz: Błogosławieni, którzy są wezwani na wieczerzę wesela Barankowego. I rzekł mi: Te słowa Boże są prawdziwe.


Sises uya tʉpoitorʉ ton pɨ' ta'pʉ, “Ɨnʉ' rɨ upoitorʉ pe e'pai na'ne', tɨwɨ teseru nonkai mɨrɨ awonsi'kɨ tekota'mato' kurusu' anʉmʉi, mɨrɨ awonsi'kɨ upɨkɨrɨ tʉuye'to' pe. 	 Tedy rzekł Jezus do uczniów swoich: Jeźli kto chce iść za mną, niechajże samego siebie zaprze, a weźmie krzyż swój, i naśladuje mię!


“To' enu rɨ a'kopɨ'sa' iya mɨrɨ awonsi'kɨ to' ewan nɨ sa'mantanʉ'pɨ'sa' iya, to' uya ene namai' tenu kon ke, to' uya ito'ka'nʉkʉ namai' tewan kon ke, to' era'tɨ namai' to' epi'tɨto' pe uya,” tawon. 	 Zaślepił oczy ich, i zatwardził serce ich, aby oczyma nie widzieli i sercem nie zrozumieli, i nie nawrócili się, abym je uzdrowił.


Sises mɨrɨ awonsi'kɨ ipoitorʉ ton uya Iseri'ko nɨmɨ koro'tau, anpisin ka'pon amʉ' utɨ'pʉ ipɨkɨrɨ. 	 A gdy oni wychodzili z Jerycha, szedł za nim wielki lud.


Mɨrɨ pata'pʉ pe, Sises uya eporo'pʉ use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' tau, mɨrɨpan uya ta'pʉ ipɨ', “Apʉne enkɨ, wakʉ pe si ɨyenasa' mɨrɨ. Amakooi inonkakɨ, ɨsɨ kuru rɨ e'kupʉ namai' ɨpɨ' inonka auya pʉra iyesi yau,” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Potem go Jezus znalazł w kościele i rzekł mu: Otoś się stał zdrowym, nie grzesz więcej, aby co gorszego na cię nie przyszło.


Ɨmɨrɨ'nokon Sameriya pon kon uya i'tu pʉra rɨ iyesi ɨwɨpʉremato' kon ipɨ'; e'tane ina ɨpʉrema tʉni'tunʉ kon pɨ', apʉne pʉra epika'tɨn nɨto' uyepʉ Esuwerʉ amʉ' winɨ. 	 Wy chwalicie, co nie wiecie; a my chwalimy, co wiemy; albowiem zbawienie jest z Żydów.


Miyarɨ rɨ Sises esi'pʉ to' enupa pɨ', mɨrɨpan uya ta'pʉ, “Akono amʉ' pe te'san entɨ'; to' uyepʉ karimeru kasa, e'tane ɨsɨ ton, ene amʉ' kasa to' esi. 	 A strzeżcie się fałszywych proroków, którzy przychodzą do was w odzieniu owczem, ale wewnątrz są wilcy drapieżni.


mɨrɨ kasa si urɨ esi ɨpiyau'nokon kanan uya pori' pe ɨkupʉ kon, Kʉrai Sises yau ɨwe'to' kon anʉ'kato' pe urɨ pɨkɨrɨ. 	 Aby obfitowała chluba wasza w Chrystusie Jezusie ze mnie, gdy do was zasię przybędę.


Emennʉ'pʉ iwa rɨ, tʉron nɨ uya kanan ensa' esi'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ ipɨ', “Ɨmɨrɨ sa'ne kʉrɨ rɨ ko to' tonpa,” ta'pʉ iya. “Mooi, kʉrɨ rɨ pen nɨ urɨ!” ta'pʉ Pi'ta uya. 	 A po małej chwili ujrzawszy go drugi, rzekł: I tyś jest z nich; ale Piotr rzekł: Człowiecze! nie jestem.


“Serɨ yau menyatʉi'ne' pɨ' nin si ta uya, iweyu e'seporo mɨrɨ mɨ pe rɨ tikin nɨ tɨ' e'nonkato' oton pen nɨ ɨsipʉro'po, tanporon nɨ uta'po'to' oton,” ta'pʉ iya. 	 Z tego, co widzicie, przyjdą dni, w które nie będzie zostawiony kamień na kamieniu, który by nie był rozwalony.


Mɨrɨpan uya Sises piya' inee'pʉ. Sises uya ene'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ ipɨ', “Ɨmɨrɨ kʉrɨ rɨ Saiman, Isaan mu, Ke'pas pe ɨyesa'to' oton (Tɨ' ta e'kwa pe),” ta'pʉ iya. 	 I przywiódł go do Jezusa. A wejrzawszy nań Jezus, rzekł: Tyś jest Szymon, syn Jonasza; ty będziesz nazwany Kiefas, co się wykłada Piotr.


‘Upiyau te'sen ɨmɨrɨ tɨwɨrɨ rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon nɨ upiyau na'ne' mɨrɨ ɨiwano',’ ta'pʉ ikʉipʉnʉ uya ipɨ'. 	 A on mu rzekł; Synu! tyś zawsze ze mną, a wszystkie dobra moje twoje są.


Mɨrɨpan kon ɨkɨnʉmʉ'pʉ ipɨ', e'tane Sises uya to' maimu eikʉ'pʉ, “Ipata'se' yau rɨken mɨrɨ awonsi'kɨ itonpa ton uya pu'kena' nama pʉra iyesi,” ta'pʉ iya. 	 I gorszyli się z niego; ale Jezus rzekł im: Nie jest prorok beze czci, tylko w ojczyźnie swojej i w domu swoim.


Mɨrɨpan a'tai, “Ɨyemiyatʉ ɨnka',” ta'pʉ Sises uya ka'pon pɨ', mɨrɨpan uya temiyatʉ ɨnka'pʉ, mɨrɨpan enna'po'pʉ tesi'pʉ ya', itemiyatʉ ratoi kasa rɨ marɨ. 	 Tedy rzekł człowiekowi onemu: Wyciągnij rękę twoję; a on wyciągnął, i przywrócona jest do zdrowia jako i druga.


Papa, tanporon usenuminkato' i'tunin uya enpoika'pʉ Esuwerʉ amʉ' pen anʉmʉ tʉuya Wakʉ A'kwarʉ tʉrʉ tʉuya winɨ to' pona, urɨ'nokon pɨ' ikupʉ'pʉ tʉuya kasa. 	 A Bóg, który zna serca, wydał im świadectwo, dawszy im Ducha Świętego, jako i nam.


apʉne pʉra tanporo pata yau upinimʉ koro'tau, ɨwɨpʉremato' kon yau ene pɨ' ɨuse'mato' kon apon eporo'pʉ uya. Mɨrɨ pɨ' iye'menukasa' ensa' uya man, ‘Ti'tusen pen nɨ Papa ena',’ tawon. Serɨ pe si ɨni'tunʉ kon pen nɨ ɨpʉreman nɨto' ipɨ' ekareei ekama uya serɨ ɨpɨ'nokon. 	 Albowiem przechadzając się i przypatrując waszym nabożeństwom, znalazłem też ołtarz, na którym napisano: Nieznajomemu Bogu. Którego tedy nie znając chwalicie, tego ja wam opowiadam.


Mɨrɨ si'kɨrɨ, iyenurikʉ si ti'ta apon pe teyaton non koneka enupɨkɨrɨ, 	 Na koniec oczekując, ażby położeni byli nieprzyjaciele jego podnóżkiem nóg jego.


Serɨ tʉpo, Paarʉ uya A'tens nɨmɨ'pʉ, mɨrɨpan tʉpo Koren pata pona itɨ'pʉ. 	 Potem Paweł odszedłszy z Aten, przyszedł do Koryntu;


Apʉne pʉra ɨuko'mamʉ kon pe iyesi yau a'naino kon amakooi kon awɨrɨ, ɨyerikʉ kon; e'tane Iya'kwarʉ winɨ ipun nʉkupʉ'pʉ ipoken pʉra tʉsa' auya a'tai ima'tato' ya', ɨuko'mamʉ kon nɨ, 	 Albowiem jeźlibyście według ciała żyli, pomrzecie; ale jeźlibyście Duchem sprawy ciała umartwili, żyć będziecie.


Mɨrɨ awonsi'kɨ pana'pan inserʉ ene'pʉ uya, eke pe ekama'po'pʉ iya, “Ɨnʉ' nai wakʉ serɨ kareta amon a'si'sa' rʉ'pʉ i'kwɨ'nin pe mɨrɨ awonsi'kɨ a'kokanin pe?” ta'pʉ iya. 	 I widziałem Anioła mocnego, wołającego głosem wielkim: Kto jest godzien otworzyć te księgi i odpieczętować pieczęci ich?


Kamoro nɨrɨ eke pata epuru ton, Paarʉ mai'pʉremu ton uya main ennoko'pʉ itɨ namai'. 	 A niektórzy też z przedniejszych mężów Azyjackich, będąc mu przyjaciołmi, posławszy do niego, prosili go, aby nie wychodził na plac.


E'tane main pʉreme'sa' to' uya uya eke pe pata pʉremato' ne'sa' yau, mɨrɨ awonsi'kɨ to' eno'masa' uya Esuwerʉ amʉ' pen pʉremato' eke pe kupʉ yau, mɨrɨ entai kuru si eke pe rɨ pʉreman nɨto' nepʉ tanporo wakʉ pe to' konekasa' Papa uya, uya! 	 A ponieważ upadek ich jest bogactwem świata, a umniejszenie ich bogactwem pogan, jakoż daleko więcej ich zupełność?


Ka' pʉra iyena'pʉ kareta amon e'mepɨtʉ a'taino kasa, tanporo wʉ' amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ opa'wʉ ton utamapɨtʉ'pʉ tʉpata'se' yawonsi'kɨ'ne. 	 A niebo ustąpiło jako księgi zwinione, a wszelka góra i wyspy z miejsca się swego poruszyły;


E'tane Sises pɨ' rɨ usauro'nɨ pɨ' to' esi'pʉ, “Eke pe rɨ usewa'noman emapu'tɨ iya pata Isutiya poro rɨ to' enupa ke. Pata Kiyarari po iye'sara'tɨ'pʉ, mɨrɨpan uye'ka'sa' serɨ ya', mɨrɨ pɨ' rɨ to' enupa pɨ' iyesi,” ta'pʉ to' uya. 	 Lecz się oni bardziej silili, mówiąc: Iż wzrusza lud, ucząc po wszystkiej Judzkiej ziemi, począwszy od Galilei aż dotąd.


ipan pe ti'tui' Papa esi meruntɨ rɨ ikupʉ tʉuya tukai' tʉusaurokʉ'pʉ ku'nin ye'. 	 Będąc też tego pewien, że cokolwiek on obiecał, mocen jest i uczynić.


“Mɨrɨ a'tai, itepuru uya kanan takaa'pʉ tʉpoitorʉ pɨ', ‘Enta asanta ta'ne ɨnnɨ' nan pata ya'ne mɨrɨ yawon kon pɨ' ɨsi'tɨ' kuru mʉkai', uiwʉ' utarʉ'tɨka'to' pe. 	 I rzekł Pan do sługi: Wynijdź na drogi i między opłotki, a przymuś wnijść, aby był napełniony dom mój.


Ukʉipʉnʉ kon uya main awɨron kon pe ukoneka kon aka'nero' pe rɨ, wakʉ pe tʉpona'nokon te'sen awɨrɨ; e'tane Papa uya main awɨron pe ukoneka kon wakʉ pe uku'nin kon pe, wakʉ pe iye'to' yau ipokon pe e'nɨto' pe. 	 Albowiem oni na mało dni, jako się im zdało, nas karali; ale ten ku pożytkowi naszemu na to, abyśmy byli uczestnikami świętobliwości jego.


e'tane Meri, e'soto'kasa' esi'pʉ tɨ' akasa' uruwai' pe piyau ukaran nɨ pɨ'. Akaramʉi'ma te'tɨmuikai' tenu tʉpɨtʉ'pʉ iya tɨ' akasa' uruwai' pe ya', 	 Ale Maryja stała u grobu, na dworze płacząc; a gdy płakała, nachyliła się w grób.


Moro 7 kaisaron kon ɨsirunan esi'pʉ ina koro'tau. Wapiyaro' emari'ma'pʉ, mɨrɨpan erikʉ'pʉ, tʉmunkɨ ke pʉra tʉno'pʉ tʉnonkai', mɨrɨpan no'pʉ rʉ'pʉ e'nonka'pʉ iyakon ena'. 	 Było tedy u nas siedm braci; a pierwszy pojąwszy żonę, umarł, a nie mając nasienia, zostawił żonę swoję bratu swemu.


Ɨmɨrɨ, uisakon pe te'tʉrawasomasen ekama'po uya pʉsamoro uri'sami'si amʉ' ipika'tɨkɨ uya'kɨrɨ wakʉ itekare pɨ' ita'sisa' kon, Kʉremen pokon pe mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon e'tʉrawasoma tonpa ton, to' ese' e'menukapɨ'sa' na'ne' uko'man nɨto' karetaai pɨ'. 	 Proszę też i cię, towarzyszu wierny! bądź tym na pomoc, które w Ewangielii wespół ze mną pracowały, i z Klemensem i z innymi pomocnikami moimi, których imiona są w księgach żywota.


Asa'ron kon pe' toron amʉ' tekʉrʉpo'pomasan pen tikin nan pʉrata punu'pɨ kaisa rɨ? E'tane tikin nan nɨ to' tonpa uta'mo'ka pen mɨrɨ non pona ɨkʉipʉnʉ wanmʉra. 	 Izali dwóch wróbelków za pieniążek nie sprzedają, a wżdy jeden z nich nie upadnie na ziemię oprócz woli Ojca waszego.


Ikʉipʉnʉ uya imu i'nʉnka, mɨrɨpan uya tanporon nɨ tʉnkupʉnʉ enpoika itena'. Serɨ entaino kuru rɨ enpoika iya mɨrɨ iku'to' pe iya, mɨrɨ uya ɨyewansiukato' oton kon. 	 Boć Ojciec miłuje Syna i ukazuje mu wszystko, co sam czyni, i większe mu nad te sprawy pokaże, abyście się wy dziwowali.


Tʉpiya'nokon Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan nepʉ'pʉ to' uya to' ekama'popɨ'to' pe tʉuya'nokon, “Nai kasa ikupʉ'pʉ auya'nokon? Ɨnʉ' meruntɨrʉ yau, ɨnʉ' ese' yau ikupʉ'pʉ auya'nokon?” tukai'. 	 A postawiwszy je w pośrodku, pytali ich: Którą mocą a któremeście to imieniem uczynili?


Kopʉna uya kareta ene tʉpo, Paarʉ ekama'po'pʉ iya, “Ɨ'rɨ eke Roman amʉ' pata winon ɨmɨrɨ?” tukai'. “Siri'siya winon urɨ,” ta'pʉ Paarʉ uya. 	 A starosta list przeczytawszy, spytał go, z której by był krainy, a zrozumiawszy, że był z Cylicyi,


mɨrɨ ton ipanta ton pɨ' katapurɨi. Ikupʉ auya yau, se pɨ' ɨsenuminka': Imi' esa' pe ɨwesi pen, e'tane imi' esi ɨyesa' pe. 	 Nie chlubże się przeciw gałęziom, bo jeźli się chlubisz, wiedzże, iż nie ty korzenia nosisz, ale korzeń ciebie.


Non enu yawon pen nɨ anʉnsa' iya mɨrɨ awonsi'kɨ eno'masa' rɨ, ipʉn nɨ, moro te'sen ma'tanʉ'to' pe tʉuya, 	 Niechże tedy człowiek samego siebie doświadczy, a tak niech je z chleba tego i z kielicha tego niechaj pije.


Mɨrɨ a'tai, Sises usaurokʉ'pʉ ka'pon amʉ' pata yau to' eno'ma pe, eke Papa tʉrawasooi kupʉ'pʉ tʉuya yau'ne, apʉne pʉra tʉmakooi kon apai to' era'tɨ kasa pʉra. 	 Tedy począł przymawiać miastom, w których się najwięcej działo cudów jego, że nie pokutowały, mówiąc:


Mɨrɨpan uya rɨ ta'pʉ, “Nepa'kayai'ne' ka'pon yapai uya nin ikupʉ mɨrɨ ɨri pe. 	 I powiedział, że co pochodzi z człowieka, to pokala człowieka.


Enno'sa' auya si, tu'kan kon nenton pe. 	 Któreś zgotował przed obliczem wszystkich ludzi;


Mɨrɨ enta' rɨ, makoi a'kwarʉ ton epa'kapɨtʉ'pʉ ka'pon amʉ' apai. Makoi a'kwarʉ yen ton ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ, “Papa Mumu Ɨmɨrɨ!” ta'pʉ to' uya. E'se'ne' pe to' eseremekʉ'pʉ iya, to' usaurokʉ namai'. To' e'paka'nʉkʉ'pʉ iya, apʉne pʉra Kʉrai pe ti'tu to' uya wenai. 	 Ku temu wychodzili i dyjabli z wielu ich, wołając i mówiąc: Tyś jest on Chrystus, Syn Boży; ale on zgromiwszy je, nie dopuszczał im mówić; bo wiedzieli, iż on jest Chrystus.


“Serɨ rɨken pe tʉpoitorʉ ton ennoko'pʉ iya, ‘Apʉne enkɨ! Tanporon nɨ ekonekaka'sa' man. Paka amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ eka'nʉ'sa' ton paka munkɨ amʉ' wɨka'sa' ekonekasa' man. Ɨsi'tɨ' si emari'man i'kiyari pɨ' enta'nai'!’ ta'pʉ iya. 	 Znowu posłał insze sługi, mówiąc: Powiedzcie zaproszonym: Otom obiad mój nagotował, woły moje i co było karmnego, pobito, i wszystko gotowe, pójdźcież na wesele.


Sises uya eikʉ'pʉ, “Ito'ka'nʉkʉ auya pʉra iyesi mɨrɨ siku'ai'ne', e'tane emennʉ'pʉ ito'ka'nʉ'to' auya oton,” ta'pʉ iya. 	 Odpowiedział Jezus, i rzekł mu: Co ja czynię, ty nie wiesz teraz, ale się potem dowiesz.


Mɨrɨpan kon pika'tɨ'pʉ Papa uya. Itekare ekama pɨ' to' esi koro'tau, tu'kan kon nɨ Esuwerʉ amʉ' pen nɨ ena'pʉ Sises apurɨnin nan pe, mɨrɨpan kon era'tɨ'pʉ Papa winɨkʉi'. 	 A była z nimi ręka Pańska, a wielki poczet uwierzywszy, nawrócił się do Pana.


E'tane rɨ, upiya' ɨsi'pai pʉra ɨwesi kon ɨuko'manto' kon epose'na. 	 A wżdy do mnie przyjść nie chcecie, abyście żywot mieli.


Kurusu' pona ipokapɨ'sa' tʉuya'nokon a'tai, ipon nʉ'pʉ ta'nʉkʉ'pʉ to' uya te'wapiya'kapɨ'se, 	 A ukrzyżowawszy go, rozdzielili szaty jego, i miotali los, aby się wypełniło, co powiedziano przez proroka: Rozdzielili sobie szaty moje, a o odzienie moje los miotali.


Mɨrɨpan usauro'to' oton ama'ai; eke pe asanta tau isauro'to' oton pen. 	 Nie będzie się wadził, ani będzie wołał, i nikt na ulicach nie usłyszy głosu jego;


Tʉnonkasa' kon a'tai, Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan enna'po'pʉ tʉtonpa kon amʉ' koro'ta', ekamase'na tanporon nɨ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru mɨrɨ awonsi'kɨ itepuru ton uya ta'pʉ tʉpɨ'nokon nʉ'pʉ. 	 A gdy je wypuszczono, przyszli do swoich i oznajmili im, cokolwiek do nich przedniejsi kapłani i starsi mówili.


Uiwano' pe usauro'sa' kasa pʉra, e'tane ikʉipʉnʉ uyenno'nin nʉ'pʉ uya uyapiyo'masa' usauro'to' pe umaimu'tɨsa' iya rɨ. 	 Bom ja z siebie samego nie mówił, ale ten, który mię posłał, Ojciec, on mi rozkazanie dał, co bym mówił i co bym powiadać miał;


Pata uko'mansa' a'tai, 12 kaisaron kon ipoitorʉ ton uyee'pʉ ipiya', “To' enno'kɨ eke iwa ton pata pona'ne mɨrɨ awonsi'kɨ umɨ awɨrɨ'ne ti'kiyari kon epoto' pe to' uya, pata tʉto' tʉuya'nokon nɨ epoto' pe to' uya. Ɨnnon pata yau e'nɨ pɨ',” ta'pʉ to' uya. 	 A gdy się dzień począł skłaniać ku wieczorowi, przystąpiwszy oni dwunastu, rzekli mu: Rozpuść ten lud, aby odszedłszy do miasteczek okolicznych, i do wsi, i do gospód, znaleźli żywność; bośmy tu na miejscu pustem.


“Ewai', Esuwerʉ amʉ' epuru ton e'kamasa' ɨyekama'po pɨ' Paarʉ enpa'ka pa, Esuwerʉ amʉ' Konsʉrʉʉi ton ena'. Mɨrɨpan kon uya tato' oton ina esi wakʉ iwa pe ɨnekama'popɨ'pai tukai', e'tane i'napai rɨ pʉra mɨrɨ esi. 	 A on rzekł: Postanowili Żydowie prosić cię, abyś jutro wywiódł Pawła przed radę, jakoby się chcieli co dostateczniejszego wywiedzieć o nim.


Tanporon nɨ iku'tɨ' tepatakai' pʉra mɨrɨ pe pʉra te'sei'pɨ'se pʉra, 	 Wszystko czyńcie bez szemrania i poswarków,


Sises ensa' tʉuya a'tai, ipirorʉmʉ'pʉ eke pe, mɨrɨpan useremuruku'pʉ Sises rau. Mɨrɨpan ukɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ eke pe, “Ɨ'rɨ pe ukupʉ i'se ɨwesi, Sises, Papa Mumu? Apʉne, ukota'makapʉi!” ta'pʉ iya. 	 Ten ujrzawszy Jezusa, zakrzyknął, i upadł przed nim, a głosem wielkim rzekł: Cóż ja mam z tobą, Jezusie, Synu Boga najwyższego? proszę cię, nie dręcz mię.


Pata uko'mansa' a'tai, Sises mɨrɨ awonsi'kɨ ipoitorʉ ton utɨ'pʉ pata yapai. 	 A gdy przyszedł wieczór, wyszedł z miasta.


Tanporon kon nɨ era'tɨsa' ɨsi'kaisa rɨ siya tanporo rɨ to' enasa' se pe rɨ; ɨnʉ' rɨ pʉra iyesi wakʉ ku'nin, tikin nan pʉra rɨ.” 	 Wszyscy się odchylili, wespół się stali nieużytecznymi, nie masz kto by czynił dobre, nie masz aż do jednego.


Apiyo' pe iyesi yau, tɨwɨ apiyo' pe nesii; enupanin pe iyesi yau, tɨwɨ enupan pɨ' nesii; 	 Jeźli posługowanie, niech będzie w posługowaniu; jeźli kto naucza, niech trwa w nauczaniu;


‘Apata'se' mɨrɨ awonsi'kɨ ɨtonpa ton inɨnkɨ, itɨkɨ mɨrɨ non sekamayai'ne' ya',’ ta'pʉ Papa uya ipɨ'. 	 I rzekł do niego: Wynijdź z ziemi twojej i od twojej rodziny, a idź do ziemi, którą ci ukażę.


“Wakʉ eponin ye' pe ɨwesi, ɨmɨrɨ, ina Epuru, mɨrɨ awonsi'kɨ Papa, itese' pɨ' ina e'to', eke pe ɨi'tuto', anamato' mɨrɨ awonsi'kɨ meruntɨ eponin pe ɨwesi, tanporon nɨ esi pɨ' ankaa'pʉ pe. Amaimu awɨrɨ iye'ka'pɨtʉ'pʉ, tʉuko'manton kon pe,” ta'pʉ to' uya. 	 Godzieneś jest, Panie! wziąć chwałę i cześć, i moc; boś ty stworzył wszystkie rzeczy i za wolą twoją trwają, i stworzone są.


E'tane Pari'si amʉ' uya ta'pʉ, “Makoi amʉ' epuru winɨ makoi amʉ' enpa'kapɨtʉ iya,” ta'pʉ to' uya. 	 Ale Faryzeuszowie mówili: Przez książęcia dyjabelskiego wygania dyjabły.


“Taya'tira pon so'si inserʉʉi ena' imenuka': “Se ka'kɨ ɨmunkɨ amʉ' pɨ', tukai': Serɨ main esi Papa Mumu winɨpaino, apo' e'werouwerouma waraino itenu mɨrɨ awonsi'kɨ karukuri aku'nɨsa' kasa tʉurenpanpɨ'sen i'ta. 	 A Aniołowi zboru Tyjatyrskiego napisz: To mówi syn Boży, który ma oczy swoje jako płomieó ognia, a nogi jego podobne są mosiądzowi:


mɨrɨpan e'sara'tɨ tʉron kon ipoitorʉ ton panta'ma pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ enta'nan pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ e'taripan pɨ' te'taripasan pokon pe. 	 I począłby bić spółsługi, a jeść i pić z pijanicami:


Isapema tʉpo, to' uya iponka'pʉ, mɨrɨpan pontɨ'pʉ to' uya ipon ya', mɨrɨpan arɨ'pʉ to' uya kurusu' pona ipokapɨ'se'na. 	 A gdy się z niego naśmiali, zewlekli go z onego płaszcza, i oblekli go w szatę jego, i wiedli go, aby był ukrzyżowany.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', makoi kʉse'nin tʉuma'tasen ɨpun kon esa' pe ɨri i'se iye'to' awɨrɨ ɨwesi kon pa. 	 Niechże tedy nie króluje grzech w śmiertelnem ciele waszem, żebyście mu posłuszni byli w pożądliwościach jego.


Serɨ e'kupʉ'pʉ tʉpo, tʉron nɨ inserʉ uyepʉ ene'pʉ uya Epʉn winɨpai. Eke pe te'to' tʉmeruntɨrʉ yau iyesi'pʉ, mɨrɨpan a'kwarii uya tanporo non a'kwaka'pʉ. 	 A potemem widział drugiego Anioła zstępującego z nieba, mającego moc wielką i oświeciła się ziemia od chwały jego.


Apʉne pʉra urɨ rɨ kʉrɨ rɨ tepuru kenan, soisa amʉ' esa' uwo'noro te'san. Pʉse pɨ', ‘Enta,’ ta uya a'tai, itɨ; kʉrɨ pɨ', ‘Ɨsi'kɨ,’ ta a'tai, iyepʉ rɨ; upoitorʉ pɨ', ‘Se iku'kɨ,’ ta uya a'tai, ikupʉ iya,” ta'pʉ iya. 	 Bomci i ja człowiek pod mocą postanowiony, mający pod sobą żołnierzy, i mówię temu: Idź, a idzie, a drugiemu: Przyjdź, a przychodzi, a słudze mojemu: Czyó to, a czyni.


Era'tɨtɨ' amakooi kon apai. Ikupʉ auya'nokon pʉra iyesi yau, inke pʉra uyepʉ mɨrɨ ɨpiya'nokon to' ewa'nomase'na, mɨrɨ unta apai tepa'kasen supara ke. 	 Pokutujże: a jeźli nie będziesz, przyjdę przeciwko tobie w rychle i będę walczył z nimi mieczem ust moich.


Utamokori kon Seko' uya repan nʉ'pʉ ike serɨ tuna yen, kʉrɨ rɨ, imunkɨ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ itikʉn non nɨ uya tuna ensipɨtʉ'pʉ iyapai. Kʉrɨ rɨ entai kuru rɨ katɨ eke pe ɨwesi?” ta'pʉ iya. 	 Izażeś ty jest większy niżeli ojciec nasz Jakób, który nam dał tę studnię, i sam z niej pił, i synowie jego, i dobytek jego?


Sises uya to' usenuminkato' i'tu'pʉ. Mɨrɨpan uya, “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' se ton pɨ' ɨusenuminka kon? Serɨ kasa ɨusenuminka kon poken pʉra man. 	 Ale Jezus poznawszy myśli ich, odpowiadając rzekł do nich: Cóż myślicie w sercach waszych?


Asaurokʉi'ma iya'kɨrɨ Pi'ta ewomʉ'pʉ, tu'kan kon ka'pon amʉ' amʉrasa' koro'ta'. 	 A rozmawiając z nim, wszedł, a znalazł wiele tych, którzy się byli zeszli.


Tanporo ka'pon amʉ' uya i'tu mɨrɨ upoitorʉ ton pe ɨwesi kon tukai' ɨtonpa kon i'nʉnka auya'nokon yau,” ta'pʉ iya. 	 Stądci poznają wszyscy, żeście uczniami moimi, jeźli miłość mieć będziecie jedni przeciwko drugim.


Eke Papa tʉrawasooi kupʉ iya poken pʉra rɨ iyesi'pʉ mɨrɨ yau, e'tane rɨ temiyatʉ rɨken nonkapɨtʉ'pʉ iya tu'kan kon pen ka'pon amʉ' takuru'kena' nan pona, mɨrɨpan kon epi'tɨpɨtʉ'pʉ iya. 	 I nie mógł tam uczynić żadnego cudu, oprócz iż niektóre chore, wkładając na nie ręce, uzdrowił.


Kʉrai ɨni'tupai esi mɨrɨ awonsi'kɨ iye'mʉ'sa'ka'pʉ meruntɨrʉ mɨrɨ awonsi'kɨ ita'kɨrɨ iyekota'ma'pʉ yau esi, ikasa rɨ ena iyeri'to' yau, 	 Żebym go poznał i moc zmartwychwstania jego, i społeczność ucierpienia jego, przykształtowany będąc śmierci jego,


Kʉrʉpo'po pɨ' te'san ipʉrataaikena' pe iyenasa' kon mɨrɨ pata yau, e'mʉ'sa'kato' oton ɨnnɨ ipiyapai, apʉne pʉra to' enari'nʉmʉ e'ne' moronka iya pɨ'. To' ukaranto' oton tʉuta'kwarʉkai', to' ukaranto' oton ipan pe, 	 Kupcy tych rzeczy, zbogaciwszy się tem, z daleka stać będą dla bojaźni męki jego, płacząc i narzekając,


Pena rɨ Papa uya iku'sa' esi'pʉ ɨyena'nokon itʉto' pe tʉuya, mɨrɨpan tʉrʉ'pʉ auya'nokon ɨri ton ena' to' uya kurusu' pona ipokapɨ'to' pe, iyeri'to' pe. 	 Tego za ułożoną radą i przejrzeniem Bożem wydanego wziąwszy, a przez ręce niezbożników ukrzyżowawszy, zabiliście.


Mɨrɨ pɨ' Paire' uya kanan ekama'pokaa'pʉ, “Eikʉ auya pen nɨ pe' mɨrɨ? Menyan pe' tu'kan pɨ' rɨ to' uya ɨyeseru'tɨ?” ta'pʉ iya. 	 Tedy go zasię pytał Piłat, mówiąc: Nic nie odpowiadasz? Oto jako wiele rzeczy świadczą przeciwko tobie.


Surusiran pona Saarʉ epa'kasa' a'tai, Sises poitorʉ rʉ'san tonpa pe kuru enapai iyesi'pʉ, e'tane tu'kan kon enari'nʉmʉ'pʉ ipɨ', “I'napai rɨ pe' ken Sises apurɨnin pe iyenasa'?” tukai'. 	 A gdy przyszedł Saul do Jeruzalemu, kusił się przyłączyć do uczniów; ale się go wszyscy bali, nie wierząc, aby był uczniem.


Ka'pon amʉ' mɨrɨ yau te'san uya Sises to'ka'nʉ'sa' a'tai, to' uya si tʉmaimu kon enno'pɨtʉ'pʉ a'ko pa'nan ka'pon amʉ' ena', mɨrɨpan kon uya si tanporo takuru'kena' nan nee'pʉ Sises piya'. 	 A poznawszy go mężowie miejsca onego, posłali do wszystkiej onej okolicznej krainy; i przyniesiono do niego wszystkie, którzy się źle mieli.


U'pai karapaimasa' auya pʉra rɨ iyesi uyeseru kon yau, e'tane u'ta pona po'piyun masa' iya. 	 Nie pomazałeś oliwą głowy mojej, ale ta maścią pomazała nogi moje.


Ina weyu u'ma'sa' a'tai to' piyau ina e'to', ina uya to' nɨmɨ'pʉ, tanporo Sises apurɨnin nan, to' no'pʉ ton, to' munkɨ amʉ' nɨrɨ utɨ'pʉ ina a'kɨrɨ eke pata apai. Mɨrɨ yau, tuna e'pi po ina e'sekunka'pʉ ɨpʉreman pɨ'. 	 A gdyśmy przemieszkali one dni, wyszedłszy, poszliśmy, a wszyscy nas prowadzili z żonami i z dziatkami aż za miasto, a klęknąwszy na kolana na brzegu, modliliśmy się.


E'tane usewankama pʉra rɨ iyesi uwɨnin nan pɨ', utʉrawasooi ɨnku'pai esi Itepuru Sises nʉtʉrʉ'pʉ iku'to' pe uya utʉrawasooi, tanporon kon pɨ' Papa uya wakʉ nonkasa' ekareei ekamato' uya. 	 Wszakże ja na nic nie dbam i nie jest mi tak droga dusza moja, bym tylko bieg mój z radością wykonał i posługę, którąm wziął od Pana Jezusa na oświadczenie Ewangielii łaski Bożej.


Tʉron nɨ ton uta'pokʉ'pʉ tikʉkenan nʉ'ta', mɨrɨpan a'ta'pʉ ipokon pe, mɨrɨpan uya ɨwɨtanʉkʉ'pʉ. 	 A drugie padło między ciernie; ale ciernie wespół z niem wzrosły, i zadusiły je.


Tʉmɨrɨ pe serɨ ta'pʉ iya pen nɨ, e'tane use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru pe rɨ nin tesi pɨ' mɨrɨ wʉipiya yau, Sises eri'to' oton nɨ nin ekama'pʉ iya ka'pon amʉ' iwano' pe. 	 A tegoć nie mówił sam od siebie, ale będąc najwyższym kapłanem roku onego, prorokował, iż Jezus miał umrzeć za on naród;


Tɨwɨ Papa e'ku'nɨto' ipɨ' ɨkupʉi'nokon eke pe kuru pori' pe mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusewankamasen pe pʉra tapurɨ auya'nokon koro'tau, ayanʉkʉ kon pa ɨye'ku'to' kon ike ke Wakʉ A'kwarʉ meruntɨrʉ winɨ. 	 A Bóg nadziei niech was napełni wszelką radością i pokojem w wierze, abyście obfitowali w nadziei przez moc Ducha Świętego.


Tʉkasa ta'porin ton ka'pɨ'nin pe to' esi wenai, to' piyau e'tʉrawasoman pɨ' iko'mamʉ'pʉ. 	 A iż był tegoż rzemiosła, mieszkał u nich i robił; albowiem rzemiosło ich było robić namioty.


Ka'pon, Papa winon utɨto' oton tʉpɨ' isekamasa' na'ne' kasa rɨ, e'tane ɨsɨ yau rɨ kʉrɨ rɨ ka'pon esi eparankanin,” ta'pʉ iya. 	 Synci zaiste człowieczy idzie, tak jako jest postanowione; ale biada człowiekowi temu, który go wydaje!


Papa uya to' pika'tɨ'pʉ 7 kaisaron kon tʉpataron kon Kenan pon kon ka'pon amʉ' enpa'kato' pe to' uya, mɨrɨpan uya to' nono tʉsa' uiwano' kon pe. 	 A wygładziwszy siedm narodów w ziemi Chananejskiej, losem rozdzielił między nie onę ziemię ich.


“Utɨn pɨ' rɨ nin si to' e'tane tʉraan'puui kon paru ennai', temari'masen uye'kaa'pʉ mɨrɨ. Kamoro nin si iyekonekasa' kon uri'sami'si amʉ' ewomʉ'pʉ mɨrɨ temari'masen a'kɨrɨ ata're'tɨse'na. Mʉra'ta nin si uta'koro'pʉ mɨrɨ. 	 A gdy odeszły kupować, przyszedł oblubieniec; a te, które były gotowe, weszły z nim na wesele; i zamknione są drzwi.


7 kaisaron kon sirikɨ amʉ' a'sisa' iya esi'pʉ temiyatʉ enwo'netʉ winɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ iyɨkena', ɨsi'ratoi pokon iyɨ supara epa'ka'pʉ inta yapai. Itemʉ' esi'pʉ a'kwa pe kuru rɨ wʉi enu esi a'ne' pe a'taino kasa. 	 I miał w prawej ręce swojej siedm gwiazd, a z ust jego wychodził miecz z obu stron ostry, a oblicze jego jako słońce, kiedy jasno świeci.


Tʉron nɨ pe uku'sa' iya 'nokon pʉra rɨ iyesi kamoro piyapai. To' ewan korʉka'pʉ iya to' uya apurɨto' winɨ. 	 I nie uczynił żadnej różnicy między nami a nimi, wiarą oczyściwszy serca ich.


Mɨrɨ pɨ' ipoitorʉ ton uya, “Nai yau rɨ eke pe pʉreti eporo ina uya pʉsamoro ka'pon amʉ' a're'tɨto' ike serɨ ɨnnon nɨ pata yau?” ta'pʉ to' uya. 	 Tedy mu rzekli uczniowie jego: Skądże byśmy wzięli tak wiele chleba na tej puszczy, abyśmy tak wielki lud nasycili?


Pʉsamoro si inserʉ amʉ' enna'po'pʉ Epʉn pona a'tai, kamoro karimeru pa'simanin nan usaurokʉ'pʉ, “Pe'teri'en pona utɨnpai'nokon man, serɨ Itepuru nekama'pʉ upɨ'nokon ense'na,” ta'pʉ to' uya. 	 I stało się, gdy odeszli Aniołowie od nich do nieba, że oniż pasterze rzekli jedni do drugich: Pójdźmyż aż do Betlehemu, a oglądajmy tę rzecz, która się stała, którą nam Pan oznajmił.


To' maimu eikʉ'pʉ iya, “Sises tukai' tesa'sen uya tawa koneka'pʉ. Mɨrɨ tʉpo, uyenu pona itʉrʉ'pʉ iya. Ta'pʉ iya upɨ', ‘Ekumi'ta Sairon ku'pɨri ka'.’ Utɨ'pʉ ekumi'se'na, mɨrɨ tʉpo ene'pʉ uya,” ta'pʉ iya. 	 A on odpowiedział i rzekł: Człowiek, którego zowią Jezusem, uczynił błoto i pomazał oczy moje, a rzekł mi: Idź do sadzawki Syloe, a umyj się; a tak odszedłszy i umywszy się, przejrzałem.


Tenna'posa' kon a'tai, tɨ' akasa' uruwai' apai, 11 pan kon ipoitorʉ ton mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon ipoitorʉ ton pana'tɨ'pʉ to' uya tanporon nɨ iye'ku'sa' rʉ'pʉ ke. 	 A wróciwszy się od grobu, oznajmiły to wszystko onym jedenastu i innym wszystkim.


E'tane nin si isenpoikasa' pu'kena' amʉ' nʉmenuka'pʉ awɨrɨ Papa tɨwɨ rɨ tʉuko'mansen uya apiyontɨn awɨrɨ, tanporo tʉpataron kon uya tapurɨto' pe mɨrɨ awonsi'kɨ tʉmaimu awɨrɨ to' e'to' pe. 	 Lecz teraz objawionej i przez Pisma prorockie według postanowienia wiecznego Boga ku posłuszeństwu wiary między wszystkimi narody oznajmionej;


To' enna'posa' a'tai ɨutɨ ta', ipoitorʉ ton uya serɨ pɨ' ekama'po'pʉ. 	 A w domu zaś uczniowie jego o toż go pytali.


“A'pɨ'pʉn uri'san umono'tato' oton, mɨrɨpan entuto' oton warawo' pe, mɨrɨpan esa'to' oton to' uya Maniwerʉ tukai' tawon,” ta'pʉ iya, “Papa esi upiyau'nokon” ta e'kwa pe. 	 Oto panna będzie brzemienna i porodzi syna, a nazowią imię jego Emanuel, co się wykłada: Bóg z nami.


Usewansiukasa' man inke pʉra kuru rɨ ɨkɨ'manin nʉ'pʉ kon wakʉ nonkasa' Kʉrai uya winɨ nonka auya'nokon pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ ɨyera'tɨ kon tʉponaron nɨ itekare winɨkʉi'— 	 Dziwuję się, iż tak prędko dacie się przenosić od tego, który was powołał ku łasce Chrystusowej, do inszej Ewangielii;


Mɨrɨpan esi'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' ton Isutiya pon tau'ne itekare ekama pɨ' iyesi'pʉ. 	 I kazał w bóżnicach Galilejskich.


“E'pe'sas pon so'si inserʉʉi ena' imenuka': “Se ka'kɨ ɨmunkɨ amʉ' pɨ', tukai': Serɨ main esi 7 kaisaron kon sirikɨ amʉ' a'sisa' iya na'ne' temiyatʉ enwo'netʉ yau winon pe mɨrɨ awonsi'kɨ 7 kaisaron korʉ pun ka'sa' raan'pu apon pe koro'tawɨrɨ nʉsayai'ne'. 	 Aniołowi zboru Efeskiego napisz: To mówi ten, który trzyma siedm gwiazd w prawej ręce swojej, który się przechadza w pośród onych siedmiu świeczników złotych:


uya Papa sakorooi euku, waain ensito' oton, kota'man nɨto' tʉuya pʉsawʉ ya' inma'pʉ. Tanporon kon serɨ ku'nin nʉ'san ekota'mato' oton sorʉ'pa epo'tɨ yau wakʉ ton inserʉ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ karimeru mʉre uya enpɨ'tane. 	 I ten pić będzie z wina gniewu Bożego, z wina szczerego i nalanego w kielich gniewu jego i będzie męczony w ogniu i siarce przed oblicznością Aniołów świętych i przed oblicznością Baranka.


Soisa amʉ' utɨ'pʉ itepuru uya tauro'kato' kon awɨrɨ rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ kareta arɨ'pʉ to' uya ta'kɨrɨ'nokon. Paarʉ arɨ'pʉ to' uya ta'kɨrɨ'nokon ewarupɨ nau pata Antipateres pʉ'kʉ pona rɨ. 	 Żołnierze tedy tak, jako im było rozkazano, wziąwszy Pawła, prowadzili go nocą do Antypatrydy.


Mɨrɨ a'tai, Saiman Pi'ta uya eikʉ'pʉ, “Uyepuru, u'ta rɨken pen ken si e'tane, uyemiyatʉ ton mɨrɨ awonsi'kɨ u'pai rɨ nɨrɨ ken!” ta'pʉ iya. 	 Tedy mu rzekł Szymon Piotr: Panie! nie tylko nogi moje, ale i ręce, i głowę.


Mairi'tos ponsi'kɨ, E'pe'sas so'sii epuru ton kɨ'ma'pʉ Paarʉ uya. 	 Tedy z Miletu posławszy do Efezu, przyzwał do siebie starszych zborowych.


Inke rɨ kin Akʉri'pa mɨrɨ awonsi'kɨ Pones uko'manpɨtʉ'pʉ; mɨrɨpan koro'tau, Pesʉ'tas uya Paarʉ ekareei ekama'pʉ Akʉri'pa pɨ'. “Moro ka'pon man a'sisa', Paarʉ itese', itepuru Piri'kʉs na'si'pʉ. 	 A gdy tam niemało dni zamieszkali, Festus przełożył królowi sprawę Pawłową, mówiąc: Mąż niektóry zostawiony jest od Feliksa w więzieniu.


Ina man ekama pɨ', ka'pon amʉ' auro'ka pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ to' enupa pɨ' tanporon ipu'ketʉ pokon pe, ina uya tanporon kon tʉto' pe wakʉ pe Kʉrai yau. 	 Którego my opowiadamy, napominając każdego człowieka i ucząc każdego człowieka we wszelkiej mądrości, abyśmy wystawili każdego człowieka doskonałym w Chrystusie Jezusie;


Paarʉ usaurokʉ Itepuru Sises pɨ' etapɨtʉ pɨ' iyesi'pʉ. Paarʉ uya enpɨtʉ'pʉ, mɨrɨpan ene'pʉ iya Itepuru Sises uya kuru upika'tɨ tukai' apurɨ'pʉ iya. 	 Ten słuchał Pawła mówiącego; który nań pilnie patrząc i widząc, iż miał wiarę, żeby mógł być uzdrowiony,


Se esi mɨrɨ ento' auya'nokon ipɨ' pe. Se kasa eporo auya'nokon mɨrɨ. Iwontɨsa' pe mʉre esi kareku saai'pɨ'sa' ke, mɨrɨ awonsi'kɨ paka amʉ' yu yen yau iyesi,” ta'pʉ iya. 	 A to wam będzie za znak: znajdziecie niemowlątko uwinione w pieluszki, leżące w żłobie.


Mɨrɨ awonsi'kɨ ipɨkɨron esi iwaraino rɨ marɨ: ‘Ɨtonpa i'nʉnkakɨ mɨsi'nʉnkayai'ne' kasa,’ tawon. 	 A wtóre podobne jest temuż: Będziesz miłował bliźniego twego, jako samego siebie.


Sises uya si tiwʉ' epoka'sa' a'tai, Sa'kiyas e'soto'ka'pʉ tase'na ipɨ', “Apʉne enkɨ, Uyepuru, serɨ awonsi'kɨ a'sa'mʉyai uimamin tʉku'se entu'manin nan repa uya mɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' rɨ rapumasa' uya pe iyesi yau, inna'po uya mɨrɨ asakɨrɨ'ne ite'kwa,” ta'pʉ iya. 	 A stanąwszy Zacheusz, rzekł do Pana: Oto połowę majętności moich dam ubogim, Panie! a jeźliżem kogo w czem podszedł, oddam w czwórnasób.


Kʉrɨ rɨ e'ma'pʉ ta', Isutas, Kiyarari ko' kanan esi'pʉ, ka'pon amʉ' ese' menukapɨ'to' a'tai, mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' kanan anin pe iyesi'pʉ. Kʉrɨ rɨ kanan wɨnɨ'pʉ to' uya, mɨrɨpan poitorʉ rʉ'san e'ta'nʉkʉ'pʉ. 	 Po nim powstał Judas Galilejczyk za dni popisu i uwiódł wiele ludu za sobą; ale i on zginął, i wszyscy, którzy z nim przestawali, rozproszeni są.


E'tane ipoitorʉ ton uya serɨ to'ka'nʉkʉ pʉra rɨ iyesi'pʉ. Ɨ'rɨ kuru ta iya e'kwa pe mɨrɨ pɨ' isaurokʉ tukai'. 	 Lecz oni z tego nic nie zrozumieli, i było to słowo zakryte przed nimi, i nie wiedzieli, co mówiono.


Kaya'pas kʉrɨ rɨ Esuwerʉ amʉ' pɨ' wakʉ pe iwa iyesi mɨrɨ tikin nan ka'pon uma'tasa' a'tai ka'pon amʉ' iwano' pe tawon nʉ'pʉ. 	 A Kaifasz ten był, który Żydom radził, że pożyteczno jest, aby jeden człowiek umarł za lud.


Pari'si amʉ' uyee'pʉ mɨrɨpan kon e'sara'tɨ'pʉ Sises ekama'popɨtʉ pɨ'. I'tupɨtʉ pe to' uya ekama'po'pʉ i'tuto' ipɨkɨrɨ Epʉn winon pɨ'. 	 I wyszli Faryzeuszowie, a poczęli z nim spór wieść, szukając od niego znamienia z nieba, a kusząc go.


Tɨwɨrɨ rɨ uko'man nɨto' ike ke to' repa uya, to' uma'tato' oton pen nɨ; ɨnʉ' uya to' mo'kato' oton pen uyemiyatʉ apai. 	 A ja żywot wieczny daję im i nie zginą na wieki, ani ich żaden wydrze z ręki mojej.


kʉrɨ rɨ uriya' tu'kan kon nɨ Esuwerʉ amʉ' uya tʉnonka kon pɨ' Sises piya' tʉutɨto' kon pe mɨrɨ awonsi'kɨ to' uya rɨ apurɨ pɨ'. 	 Bo wiele z Żydów dla niego odstępowali i wierzyli w Jezusa.


Sises uya anpisin pe ka'pon amʉ' ensa' a'tai, iyekainʉmʉ'pʉ i'kʉrʉ pona, mɨrɨpan ereuta'pʉ. Ipoitorʉ ton amʉra'pʉ ipiya', 	 A Jezus widząc lud, wstąpił na górę; a gdy usiadł, przystąpili do niego uczniowie jego.


E'tane Pari'si amʉ' uya apurɨ'pʉ pen tenku'ne iyesi'pʉ tukai', mɨrɨpan enasa' ennin pe tukai', tenku'nan sanon kɨ'ma tʉuya'nokon pona rɨ. 	 A nie wierzyli Żydowie o nim, żeby był ślepym, a że przejrzał, aż zawołali rodziców onego, który przejrzał.


E'tane ekama uya ɨpɨ'nokon; ɨnʉ' uya rɨ uri'san ensa' a'tai ekumai' pe, iyekumaka'sa' rɨ mɨrɨ uri'san a'kɨrɨ tewan yau. 	 Aleć Ja wam powiadam: Iż każdy, który patrzy na niewiastę, aby jej pożądał, już z nią cudzołóstwo popełnił w sercu swojem.


Mɨrɨ tʉpo, Epʉn uta'koka ene'pʉ uya, aimu'nan kaware esi'pʉ, ipo te'sen ese' esi'pʉ Iyawɨron Kuru, mɨrɨ awonsi'kɨ I'napairon. Wakʉ pe ɨsi'kaisa rɨ eseru aimenkanin mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusewa'nomasen. 	 I widziałem niebo otworzone, a oto koó biały, a tego, który siedział na nim, zwano Wiernym i Prawdziwym, a sądzi w sprawiedliwości i walczy.


Iyenna'posa' a'tai kanan, to' rɨ marɨ e'nʉnpɨ'sa' eporo'pʉ iya, apʉne pʉra e'tape'ne' pe'ne to' enu pi'pɨ ton esi ke, 	 A przyszedłszy, znalazł je zasię śpiące; albowiem oczy ich były obciążone.


Pi'ta uya Sises arɨ'pʉ, ɨnnɨ kuru pʉra rɨ tʉron kon ipoitorʉ ton piyapai esereme'se'na. “Mɨrɨ kasa kasaurokʉi! Serɨ kʉse'ku'nin ɨpɨ', uyepuru!” ta'pʉ iya. 	 A wziąwszy go Piotr na stronę, począł go strofować, mówiąc: Zmiłuj się sam nad sobą, Panie! nie przyjdzie to na cię.


Saarʉ e'mʉ'sa'ka'pʉ non poi, e'tane ɨ'rɨ ene iya pʉra iyesi'pʉ. Mɨrɨ wenai, to' uya arɨ'pʉ itemiyatʉ pɨ' ta'sii' Tamaskas pona. 	 I wstał Saul z ziemi, a otworzywszy oczy swoje, nikogo nie widział. Tedy ująwszy go za rękę; prowadzili go do Damaszku,


Mɨrɨpan tʉron kon nɨ eta'tapɨtʉ'pʉ ipona; to' uya itenu auromʉ'pʉ, tʉmokorooi kon ke to' uya iwɨnɨ'pʉ, mɨrɨpan, “Pu'kena' pe ekamakɨ!” ta'pʉ to' uya ipɨ', mɨrɨpan mo'ka'pʉ erasu ton uya, mɨrɨpan wɨpɨtʉ'pʉ to' uya. 	 I poczęli niektórzy nań plwać, i zakrywać oblicze jego, i bić weó pięściami i mówić mu: Prorokuj! A słudzy policzkowali go.


“Apa'taisima uya 'nokon tuna ke, amakooi kon apai ɨyera'tɨ kon pa. E'tane uye'ma'pʉ pe meruntɨ kuru uyepʉ mɨrɨ uyentaino, isapatooi arɨ uya poken pʉra e'ai'ne'. Apa'taisima iya 'nokon mɨrɨ Wakʉ A'kwarʉ ke mɨrɨ awonsi'kɨ apo' ke. 	 Jać was chrzczę wodą ku pokucie; ale ten, który idzie za mną, mocniejszy jest nad mię; któregom obuwia nosić nie jest godzien; ten was chrzcić będzie Duchem Świętym i ogniem.


Mɨrɨ moron nʉ'pʉ pe, tikin nan ka'pon nʉkuu'pʉ ɨri moron nʉ'pʉ pe tanporon kon ka'pon amʉ' eno'mato' esi'pʉ kasa, mɨrɨ kasa rɨ marɨ tikin nan Papa maimu awɨrɨ e'nɨto' ku'sa' moron nʉ'pʉ esi'pʉ anʉn nɨ Papa uya ipokena' pe uko'man nɨto' ne'nin pe tanporon kon ka'pon amʉ' iwano' pe. 	 Przetoż tedy jako przez jednego upadek na wszystkich ludzi przyszła wina ku potępieniu; tak też przez jednego usprawiedliwienie na wszystkich ludzi przyszedł dar ku usprawiedliwieniu żywota.


Upʉrataai rɨ sa'ne mʉtʉrʉi'no pʉrata e'tonpa'tɨto' iwʉ' ta'; enna'posa' a'tai, iye'tonpa'tɨsa' simo'kai'no,’ ta'pʉ iya. 	 Przetożeś miał pieniądze moje dać tym, co pieniędzmi handlują, a ja przyszedłszy, wziąłbym był, co jest mojego, z lichwą.


Ɨ'rɨ nin si tato' to' uya pʉra rɨ iyesi'pʉ mɨrɨ. 	 I nie mogli mu na to odpowiedzieć.


Mɨrɨ a'tai rɨ, mɨ poro rɨ te'san ka'pon amʉ' uya Isa'pa po eke Papa tʉrawasooi e'ku'sa' i'tu'pʉ. Tu'kan kon uya Itepuru apurɨ'pʉ. 	 I rozsławiło się to po wszystkiej Joppie, i wiele ich uwierzyło w Pana.


mɨrɨ awonsi'kɨ ekama'pʉ iya ina pɨ' ɨusi'nʉnkato' kon esi Iya'kwarʉ uya ɨkupʉ kon ke. 	 Który też oznajmił nam miłość waszę w duchu.


Anpisin uya ta'pʉ, “Ina uya etasa' man Main, Mosi' winon winɨ, Kʉrai uko'manto' oton tɨwɨrɨ rɨ, mɨrɨ ken pe' e'tane, ‘Ka'pon, Papa winon utanʉnto' oton,’ ta auya? Ɨnʉ' pʉse rɨ Ka'pon, Papa winon?” ta'pʉ to' uya. 	 Odpowiedział mu on lud: Myśmy słyszeli z zakonu, iż Chrystus trwa na wieki; a jakoż ty mówisz, że musi być podwyższony Syn człowieczy? i któryż to jest Syn człowieczy?


E'tane pata ya' ɨyewonsa' kon ereutanʉ'sa' to' uya pʉra iyesi a'tai, asanta ta' mʉtɨtʉi', 	 A do któregobyściekolwiek miasta weszli, a nie przyjęto by was, wyszedłszy na ulice jego, mówcie:


Isaan uya to' eikʉ'pʉ, “Ɨnʉ' rɨ kʉrɨ asa'rɨ na'ne' ipon uya, isakon tʉto' pe iyesi ipon pʉn ena', kʉrɨ kanan ti'kiyari ke na'ne' uya mɨrɨ rɨ marɨ ku'to' pe iyesi,” ta'pʉ iya. 	 A on odpowiadając rzekł im: Kto ma dwie suknie, niechaj udzieli temu, co nie ma; a kto ma pokarm niech także uczyni.


e'tane iyentu rawɨrɨ a'pɨ'pɨtʉ'pʉ iya pen. Mɨrɨpan mʉre entusa' ese'tɨ'pʉ iya “Sises” tukai'. 	 Ale jej nie uznał, aż porodziła onego syna swego pierworodnego, i nazwał imię jego Jezus.


Apʉne pʉra Isona esi'pʉ osorʉwau wʉi mɨrɨ awonsi'kɨ osorʉwau ewarupɨ nɨrɨ eke moro' ewan yau. Mɨrɨ na'ne' kasa, Ka'pon, Papa winon uko'manto' oton osorʉwau wʉi mɨrɨ awonsi'kɨ osorʉwau ewarupɨ non ewan yau. 	 Albowiem jako Jonasz był w brzuchu wieloryba trzy dni i trzy noce, tak będzie Syn człowieczy w sercu ziemi trzy dni i trzy noce.


Main uyee'pʉ kapuru' apai, “Umu pʉse rɨ, Unanʉmʉ'pʉ. Imaimu etatɨ',” tawon. 	 I stał się głos z obłoku mówiący: Ten jest Syn mój miły, tego słuchajcie.


E'tane urɨ'nokon kamoro to' kasa tenna'posan pen mɨrɨ awonsi'kɨ tʉuma'tasan pen, e'tane kamoro apurɨnin nan mɨrɨ awonsi'kɨ tepika'tɨsan iye'ton pe te'san. 	 Lecz my nie jesteśmy z tych, którzy się schraniają ku zginieniu, ale z tych, którzy wierzą ku pozyskaniu duszy.


Ɨpʉrematɨ' apurɨnin nan pen Isutiya pon kon enapai emo'kato' pe mɨrɨ awonsi'kɨ Surusiran po e'tʉrawasomato' e'to' pe wakʉ ton mɨrɨ yawon kon nanʉmʉnʉ pe. 	 Abym był wybawiony od tych, którzy są niewiernymi w ziemi Judzkiej, a iżby usługa moja, którą wykonywam przeciw Jeruzalemowi, przyjemna była świętym;


“Inke rɨ tʉuko'mamʉ tʉpo, to' epuru enna'po'pʉ to' piya', mɨrɨpan uya to' pokon pe tʉpʉrataai eseru koneka'pʉ. 	 A po długim czasie przyszedł pan onych sług, i rachował się z nimi.


Asa'ron kon ipoitorʉ ton uya isaurokʉ etasa' a'tai, to' uya Sises e'ma'pʉka'pʉ. 	 I słyszeli go oni dwaj uczniowie mówiącego, i szli za Jezusem.


Atamokori kon amʉ' uya mana tato' ɨ'pɨtʉ'pʉ rɨmono' tau, e'tane to' eri'pɨtʉ'pʉ. 	 Ojcowie wasi jedli mannę na puszczy, a pomarli.


“E'tane ɨnʉ' uya rɨ pʉsamoro uyapurɨnin nan aiko ton nʉ'kwɨ tonpa e'makoima emapu'tɨsa' yau, wakʉ iwa pe rɨ iyesi kʉrɨ rɨ ka'pon i'mʉ pɨ' eke a'nai' e'pato' ike tɨ' ewa'tɨsa' a'tai, mɨrɨpan eno'mato' pe parau ka' iyaputato' pe. 	 Kto by zaś zgorszył jednego z tych małych, którzy we mię wierzą, pożyteczniej by mu było, aby zawieszony był kamień młyński na szyi jego, a utopiony był w głębokości morskiej.


Ainʉntɨ' ekuman nɨto' apai. Tanporo tʉron nɨ ton makoi amʉ' ka'pon nʉkupʉnʉ ton esi ipun yau pʉra, e'tane kʉrɨ tekumai' imakoitasa' na'ne' umakoitasa' mɨrɨ tʉpun tʉma'tanʉ'se. 	 Ochłodzili bowiem ducha mego i waszego; znajcież tedy takowych.


Tai'ki'kas uya tanporo uyekareei ekama mɨrɨ ɨpɨ'nokon. Tonpa rʉ'kwɨ kʉrɨ rɨ, i'nairon pika'tɨnin nɨ mɨrɨ awonsi'kɨ ipoitorʉ pe e'nɨ tonpa Itepuru yau. 	 O wszystkiem, co się ze mną dzieje oznajmi wam Tychykus, miły brat i wierny sługa, i spółsługa w Panu,


Panapas maimu apurɨsa' to' uya wenai, Sises apurɨnin nan Surusiran pon kon tonpa pe Saarʉ ena'pʉ, mɨrɨpan usarɨ'pʉ enari'mʉra rɨ Surusiran poro Sises ekareei ekama pɨ'. 	 I mieszkał z nimi w Jeruzalemie.


Paarʉ, Kʉrai Sises nennoko'pʉ itekare ekamai' Papa eseru awɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ utonpa kon Temu'ti winɨpaino, 	 Paweł, Apostoł Jezusa Chrystusa przez wolę Bożą, i Tymoteusz brat,


E'tane Sises apurɨnin nan utɨ'pʉ Paarʉ piya'. To' amʉra'pʉ iwoi. Iye'mʉ'sa'ka'pʉ, mɨrɨpan enna'po'pʉ pata pona to' a'kɨrɨ. Iyema'sa' yau, Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas utɨ'pʉ Terʉpi pona Restʉra ponsi'kɨ. 	 Lecz gdy go uczniowie obstąpili, wstawszy wszedł do miasta, a nazajutrz odszedł z Barnabaszem do Derby.


Sises ekanwa'tɨ koro'tau kanau ya', makoi a'kwarʉ yen nʉ'pʉ ka'pon uya ekama'po'pʉ, “Aya'kɨrɨ utɨi'ya,” ta'pʉ iya. 	 A gdy wstąpił w łódź, prosił go on, co był opętanym, aby był przy nim.


tʉnanʉmʉ'pʉ iweyu a'tai tʉmaimu si enpoika'pʉ iya isekamato' pe tʉntʉrʉ'pʉ uyena', Papa, upika'tɨnin kon uya apiyontɨn winɨ— 	 To słowo swoje przez kazanie, które mi jest zwierzone według rozrządzenia zbawiciela naszego Boga:


Wakʉ kuru rɨ eka'tun nɨto' yau ɨyeka'tumʉ kon esi'pʉ. Ɨnʉ' uya ken ɨyereutanʉkʉ'pʉ kon mɨrɨ i'nairon apurɨto' auya'nokon piyapai? 	 Bieżeliście dobrze; któż wam przeszkodził, abyście nie byli posłusznymi prawdzie?


mɨrɨpan uya ta'pʉ pi' e' pɨ', “Tɨwɨ si ɨnʉ' rɨ ɨyeperu na'nin kanan serɨ enta',” ta'pʉ iya. Ipoitorʉ ton uya mɨrɨ ta iya eta'pʉ. 	 A odpowiadając Jezus, rzekł mu: Niechajże więcej na wieki nikt z ciebie owocu nie je. A słyszeli to uczniowie jego.


“Urɨ esi i'napairon ite' pe; ukʉipʉnʉ nin si esi mɨrɨ imainanpanin pe. 	 Jam jest ona winna macica prawdziwa, a Ojciec mój jestci winiarzem.


Tɨwɨrɨ rɨ tʉtonpa ton amʉtʉ pe Papa eseru poro ɨko'mamʉ i'se te'sen, tɨwɨrɨ rɨ entu'manin nan repanin pe iyesi'pʉ eke pe rɨ, tɨwɨrɨ rɨ tʉwɨpʉremasen Papa pɨ'. 	 Pobożny i bojący się Boga ze wszystkim domem swoim, i czyniący jałmużny wielkie ludowi.


A'poros e'sara'tɨ'pʉ enari'mʉra Sises ekareei ekama pɨ' Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau. Pʉre'sira mɨrɨ awonsi'kɨ A'kira uya etasa' a'tai, to' uya ikɨ'ma'pʉ tiwʉ' kon ta'. Mɨrɨ pata yau, wakʉ pe parɨ Papa eseru enpoika'pʉ to' uya ipana ya'. 	 Ten począł bezpiecznie mówić w bóżnicy. Którego usłyszawszy Akwilas i Pryscylla, przyjęli go do siebie i dostateczniej mu wyłożyli drogę Bożą.


“Ɨi'tuto' pe ɨyenpoika'pʉ uya ka'pon amʉ' urepasa' auya na'ne' nan orʉ apai ena'. Ɨiwano' pe to' esi'pʉ; to' tʉsa' auya uyena', mɨrɨpan kon uya amaimu apurɨsa'. 	 Objawiłem imię twoje ludziom, któreś mi dał z świata; toć byli i dałeś mi je, i zachowali słowa twoje.


Pu'kena' amʉ' uya imenukasa', ‘Tanporon kon nɨ ka'pon amʉ' enupato' oton Papa uya,’ tawon. Mɨrɨ pɨ', tanporon kon ikʉipʉnʉ maimu etanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ iwinɨ tʉusenupasan uyepʉ upiya'. 	 Napisano w prorokach: I będą wszyscy wyuczeni od Boga; przetoż każdy, kto słyszał od Ojca, a nauczył się, przychodzi do mnie.


Ɨmɨrɨ'nokon nɨrɨ, tekonekai' me'tʉi', apʉne pʉra Ka'pon, Papa winon uye'to' oton itenupɨkɨrɨ pʉra rɨ ɨwe'tane'nokon,” ta'pʉ iya. 	 Przetoż i wy bądźcie gotowi; bo o tej godzinie, o której się nie spodziewacie, Syn człowieczy przyjdzie.


Apurɨto' winɨ Esuwerʉ amʉ' uya Isuweyu Parau nɨ'kwɨrɨ'nʉkʉ'pʉ a'mun non poro utɨn kasa rɨ; mɨrɨ kupʉ i'se Isi' pon kon e'tane, to' aputa'pʉ. 	 Wiarą przeszli przez morze Czerwone, jako po suszy, o co kusiwszy się Egipczanie, potonęli.


Mɨrɨ wenai, serɨ ton esi ke onamʉ poken pʉra, e'pana ɨwe'to' kon pe iyesi, tʉusenuminkai' pʉra ɨ'rɨ rɨ tʉku'se pʉra. 	 A ponieważ się temu nikt sprzeciwić nie może, słuszna, abyście się uspokoili, a nic skwapliwie nie czynili.


“Ɨsɨ yau me'atʉi', ɨmɨrɨ'nokon wakʉ pe ka'pon amʉ' usaurokʉ a'tai ɨpɨ'nokon, mɨrɨ na'ne' kasa to' tɨpiya ton uya ennakanin nan pu'kena' amʉ' ku'pɨtʉ'pʉ mɨrɨ. 	 Biada wam, gdyby dobrze o was mówili wszyscy ludzie; bo tak czynili fałszywym prorokom ojcowie ich.


Sises uya to' eikʉ'pʉ, “I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon; Ka'pon, Papa winon pun pɨ' auta're'tɨsa' kon pʉra iyesi yau, imʉnʉ rɨ ensisa' auya'nokon pʉra iyesi yau, uko'man nɨto' pʉra rɨ iyesi mɨrɨ ayau'nokon. 	 I rzekł im Jezus: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Jeźli nie będziecie jedli ciała Syna człowieczego, i pili krwi jego, nie macie żywota w sobie.


Taan'pʉ ton, ɨno'pʉ kon i'nʉnkatɨ', Kʉrai uya so'si i'nʉnkasa' na'ne' kasa, te'nonkai' itiwano' pe, 	 Mężowie! miłujcie żony wasze, jako i Chrystus umiłował kościół i wydał samego siebie za niego,


Itɨ koro'tau, kʉrɨ rɨ ka'pon uya Sises pawana'tɨ'pʉ iya'kɨrɨ tʉutɨto' pe, e'tane Sises uya ta'pʉ, 	 I prosił go on mąż, z którego wyszli dyjabli, aby był przy nim; ale go Jezus odprawił, mówiąc:


Inke pʉra rɨ Ita'kwarʉ ya' ena'pʉ, mɨrɨ yau apono' esi'pʉ Epʉn po, mɨrɨpan po ka'pon ereutasa' esi'pʉ. 	 A zarazem byłem w zachwyceniu ducha, a oto stolica postawiona była na niebie, a na stolicy siedziała osoba.


Mɨrɨ a'tai, Piri' esi ene'pʉ to' uya itekare ekama pɨ' Aso'tas po, siya rɨ pata kaisa rɨ'ne Sisariya pona rɨ. 	 A Filip aż w Azocie jest znaleziony, a chodząc kazał Ewangieliję po wszystkich miastach, aż przyszedł do Cezaryi.


E'tane ru'ku, “Itepuru eseru pe iyesi yau, se, mɨrɨ pe pʉra mɨ kupʉ pɨ', uko'man nɨ'nokon mɨrɨ,” tato' auya'nokon pe iyesi. 	 Zamiast tego, co byście mieli mówić: Będzieli Pan chciał, a będziemyli żywi, uczynimy to albo owo.


Tikin nan ɨni'tupai e'ai' ɨwinɨ'nokon: Main, Mosi' winon pe' awɨrɨ ɨwesi kon pɨ' Papa A'kwarʉ eporo'pʉ auya'nokon, ɨneta'pʉ kon katɨ apurɨ auya'nokon pɨ'? 	 Tego tylko rad bym się nauczył od was: Z uczynkówli zakonu wzięliście Ducha, czyli z słuchania wiary?


Paarʉ piyau iye'mʉ'sa'kasa' kon uya, “Mɨrɨ kasa ɨri pe rɨ Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru pɨ' ta auya pʉra iyesi mɨrɨ,” ta'pʉ. 	 Zatem ci, którzy tam stali, rzekli: Najwyższemu kapłanowi Bożemu złorzeczysz?


Eri'nɨsa' a'tai te'nonkasen imamin nʉ'pʉ wannɨ karetaai esi a'tai, i'nai rɨ pe' inonka tawon nʉ'pʉ eri'kaa'pʉ tukai' ti'tusen pe iyesi, 	 Albowiem gdzie jest testament, potrzeba, aby śmierć nastąpiła tego, który czyni testament.


Mɨrɨ ku'sa' iya pɨ' itaan'pʉ ima'tasa' rʉ'pʉ pɨ', Papa nin si wakʉ eseru aimenkanin kamo ka'pon amʉ' tʉnanʉmʉ'san iwano' pe, tɨwɨrɨ rɨ tʉpika'tɨto' kon ekama'ponin nan. Tɨnɨn pɨ' iyesi pen nin kʉrɨ eseru aimenkanin kasa. 	 A Bóg izali się nie pomści krzywdy wybranych swoich, wołających do siebie we dnie i w nocy, chociaż im długo cierpi?


Iteseru si esi'pʉ mɨrɨ, to' enta'nato' weyu a'tai a'sisa' nonkato' ka'pon amʉ' nekama'po'pʉ. 	 A na święto zwykł im był wypuszczać więźnia jednego, o którego by prosili.


Tu'kan kon nɨ Sameriya pon kon mɨrɨ pata yawon kon uya Sises apurɨ'pʉ, apʉne pʉra uri'san uya, “Tanporon nɨ unku'pɨtʉ'pʉ ekamasa' iya upɨ',” tasa' pɨ'. 	 Tedy z miasta onego wiele Samarytanów uwierzyło weó dla powieści onej niewiasty, która świadczyła: Że mi wszystko powiedział, comkolwiek czyniła.


teposen ekare pɨ' uta'kwarʉka epoto' pe uya, Papa uya ukɨ'masa' na'ne' ipona Epʉn winɨkʉi' Kʉrai Sises awɨrɨ. 	 Ale jedno czynię, że tego, co za mną jest, zapamiętywając, a do tego się, co przede mną jest, spiesząc, bieżę do kresu ku zakładowi powołania onego Bożego, które jest z góry w Chrystusie Jezusie.


“apʉne pʉra iye'menukasa': “‘Tinserʉʉi apiyo'ma iya ɨpɨ' wakʉ pe to' e'to' pe ɨyerasu pe. 	 Albowiem napisano: Że Aniołom swoim przykazał o tobie, aby cię strzegli,


Mɨrɨ a'tai, Sairas mɨrɨ awonsi'kɨ Isutas, pu'kena' pe te'san uya eke pe rɨ to' pika'tɨ'pʉ. Meruntɨ pe rɨ tʉtonpa kon amʉ' kupʉ'pʉ to' uya. 	 A Judas i Sylas, będąc i oni prorokami, długiemi słowy napominali braci i utwierdzali je.


Koneriyas uya imaimu eikʉ'pʉ, “Asakɨrɨ'ne ipata'pʉ pe wʉi utɨka'sa' serɨ, uiwʉ' tau ɨpʉreman pɨ' esi koro'tau, ko'maan pe iwa, 3 a'kʉra', ite'kwanau pʉra rɨ, ka'pon a'kwa ipon e'soto'kasa' esi'pʉ upiyau, 	 A Kornelijusz rzekł: Od czwartego dnia aż do tej godziny pościłem, a o dziewiątej godzinie modliłem się w domu moim, a oto mąż niektóry stanął przede mną w odzieniu jasnem,


Papa A'kwarʉ uya Panapas mɨrɨ awonsi'kɨ Saarʉ pokon ennoko'pʉ tu'kan pata yau'ne tʉnekamanʉ kon ekama pɨ'. To' utɨ'pʉ Antiyo' ponsi'kɨ Seru'siya pona, mɨrɨpan kon ekanwa'tɨ'pʉ, Saramis pona tʉutɨto' kon pe, Sai'pʉras opa'wʉri pon. 	 Oni tedy wysłani będąc od Ducha Świętego, przyszli do Seleucyi, a stamtąd płynęli do Cypru.


Epʉn pon ɨkʉipʉnʉ kon munkɨ amʉ' pe ɨwesi kon pa. Ɨri ton nɨ mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ ton nɨ weyu pe wʉi enu enuku emapu'tɨnin. Ipokena' ton mɨrɨ awonsi'kɨ ipokena' ton pen nɨ pona tuna ennoko iya. 	 Abyście byli synami Ojca waszego, który jest w niebiesiech; bo on to czyni, że słońce jego wschodzi na złe i na dobre, i deszcz spuszcza na sprawiedliwe i na niesprawiedliwe,


Sises uya Na'taniyerʉ uyepʉ tekare pɨ' ensa' a'tai, ta'pʉ iya ipɨ', “Apʉne enkɨ, Esuwerʉ kuru rɨ, enku'tɨnin pen nɨ,” ta'pʉ iya. 	 Ujrzawszy tedy Jezus Natanaela idącego do siebie, rzekł o nim: Oto prawdziwie Izraelczyk, w którym nie masz zdrady.


Mɨrɨ a'tai, Pari'si amʉ' uya tʉusenupato' kon iwʉ' nɨmɨ'pʉ, mɨrɨpan kon e'seporo'pʉ kin pe te'sen, Era' tonpa ton pokon pe, mɨrɨpan kon ekoneka'pʉ Sises wɨto' pe tʉuya'nokon pɨ'. 	 Tedy wyszedłszy Faryzeuszowie, uczynili wnet radę z Herodyjany przeciwko niemu, jakoby go stracili.


Serɨ serɨ Sises tamokori ton ese' asi', kin pe te'sen Tepi' pa pe iyesi'pʉ, Epʉra'an pa pe nɨrɨ kanan iyesi'pʉ. 	 Księga o rodzie Jezusa Chrystusa, syna Dawidowego, syna Abrahamowego.


Ɨpʉrematɨ' wakʉ pe tʉto'ka'nʉ'sen pe, iye'to' awɨrɨ ekamasa' uya e'to' pe. 	 Abym ją objawił, jako mi się godzi mówić.


Isose' mɨrɨ awonsi'kɨ Meri uya Main, Mosi' winon awɨrɨ ekorʉkan eseru entun nɨ tʉpo tʉku'sen kupʉ'pʉ. Mɨrɨ tʉpo, tʉmʉre kon arɨ'pʉ to' uya Surusiran pona itʉse'na Itepuru ena'. 	 Gdy się też wypełniły dni oczyszczenia jej według zakonu Mojżeszowego, przynieśli go do Jeruzalemu, aby go stawili Panu,


Apʉne pʉra Papa i'tu tane to' uya, Papa pe to' uya apurɨpɨtʉ pʉra iyesi, to' uya tenki ta pʉra rɨ iyesi ipɨ', e'tane to' usenuminkato' esi iwotori'pɨ pʉra rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ emepo pʉn to' ewan ewarumamʉ'pʉ. 	 Przeto iż poznawszy Boga, nie chwalili jako Boga, ani mu dziękowali, owszem znikczemnieli w myślach swoich i zaćmiło się bezrozumne serce ich;


“Ɨsɨ sɨ, Main pɨ' enupanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ Pari'si amʉ', ɨmɨrɨ'nokon wakʉ pe te'ku'san! Papa e'to' esa' wannɨ ya' rɨ ɨtɨpaino kon wa'kʉ'sa' auya'nokon man. Ɨmɨrɨ'nokon pe rɨ epa'kapai pʉra ɨwesi kon, mɨrɨ pe pʉra epa'kapai na'ne' nan epa'kato' pe ikupʉ auya'nokon pʉra iyesi. 	 Lecz biada wam, nauczeni w Piśmie i Faryzeuszowie obłudni! iż zamykacie królestwo niebieskie przed ludźmi; albowiem tam sami nie wchodzicie, ani tym, którzy by wnijść chcieli, wchodzić nie dopuszczacie.


Wʉ' ponsi'kɨ tʉu'tɨ kon koro'tau, Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Ɨnʉ' pɨ' rɨ ɨnene'pʉ kon kʉsekamatʉu, Ka'pon, Papa winon eri'sa' e'mʉ'sa'ka pʉ'kʉ pona rɨ,” ta'pʉ iya. 	 A gdy oni zstępowali z góry, przykazał im, aby tego nikomu nie powiadali, co widzieli, aż kiedy by Syn człowieczy zmartwychwstał.


Mɨrɨpan kon pɨ' ta'pʉ Sises uya, “Ɨ'koro'tau'nokon sa'ne esi a'tai, erikʉ rawɨrɨ, sekamatai ɨpɨ'nokon ko tanporon nɨ Mosi' Maimu, pu'kena' amʉ' Maimu rɨ, Eren yau'ne isauro'sa' na'ne' upɨ' uta'ku'tɨto' pe iyesi ukatai ko,” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 I rzekł do nich: Teć są słowa, którem mówił do was, będąc jeszcze z wami, iż się musi wypełnić wszystko, co napisano w zakonie Mojżeszowym i w prorokach, i w psalmach o mnie.


To' entakanoma'pʉ iya, “I'napairɨ rɨ Iraisa uyepʉ wapiya tanporon nɨ konekai' iyesi'pʉ ya'. Ɨ'rɨto' pe iye'menukasa' Ka'pon, Papa winon ekota'mato' oton ipan pe mɨrɨ awonsi'kɨ ewaruma'tɨto' oton ta? 	 A on odpowiadając, rzekł im: Elijaszci przyszedłszy pierwej, naprawi wszystko, a jako napisano o Synu człowieczym, że musi wiele ucierpieć, a za nic poczytanym być.


Mɨrɨ a'tai, Sises uya ta'pʉ iyamʉrasa' kon pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉpoitorʉ ton pɨ': 	 Tedy Jezus rzekł do ludu i do uczniów swoich, mówiąc:


Awanakʉi' kuru nin si suntaaka epiya'tɨ pe uri'sami'si amʉ' uya tʉnkoneka'pʉ kon a'po'na' nan arɨ esi'pʉ tɨ' akasa' uruwai' pe pona. 	 A pierwszego dnia po sabacie bardzo rano przyszły do grobu, niosąc rzeczy wonne, które były nagotowały i niektóre inne z niemi;


Ite'ma i'tu auya'nokon mɨrɨ utɨn nɨto' ya' utɨyai'ne' ya',” ta'pʉ iya. 	 A dokąd ja idę, wiecie, i drogę wiecie.


Mɨrɨ a'tai rɨ, uri'san, mʉn ennoko pɨ' te'sen uyee'pʉ ipɨkɨrɨ, ipon e'pi a'pɨ'se'na. Mɨrɨ pɨ' iko'mansa' esi'pʉ 12 kaisa rɨ wʉipiya. 	 (A oto niewiasta, która płynienie krwi ode dwunastu lat cierpiała, przystąpiwszy z tyłu, dotknęła się podołka szat jego;


Mɨrɨpan ukɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ, “Sises, Tepi' pa rʉ'pʉ, upɨ' ɨsentu'ma'!” ta'pʉ iya. 	 I zawołał, mówiąc: Jezusie, Synu Dawidowy! zmiłuj się nade mną.


“Serɨ pe rɨ ito'ka'nʉ'sa' auya'nokon a'tai, ɨ'rɨ uya usewankaman pʉra na'ne' kupʉ tukai', Papa uya rɨ ɨusewankama kon pʉra rɨ ikupʉ, e'tane serɨ pe Papa uya ito'ka'nʉkʉ auya'nokon namai' onansa' man. 	 O gdybyś poznało i ty, a zwłaszcza w ten to dzień twój, co jest ku pokojowi twemu! lecz to teraz zakryte od oczów twoich.


Mɨrɨ ton koro'tau ka'pon, Papa winon waraino ene'pʉ uya, ipon esi'pʉ i'ta pʉ'kʉ pona mɨrɨ awonsi'kɨ korʉ pun konekasa' pe iyawoino esi'pʉ. 	 A w pośrodku onych siedmiu świeczników podobnego Synowi człowieczemu, obleczonego w długą szatę, i przepasanego na piersiach pasem złotym;


“Ɨserasu pe rɨ me'tʉi'. Ɨtʉto' oton kon mɨrɨ pata konsʉrʉʉi amʉ' ena', mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau ayari'po'pɨ'to' oton kon. Urɨ pɨkɨrɨ ɨye'soto'kato' oton kon kopʉna amʉ', mɨrɨ awonsi'kɨ kin amʉ' rau rɨ to' pana ya' urɨ ekama pɨ'. 	 A toć początki boleści. Lecz wy strzeżcie samych siebie; boć was podawać będą przed rady i do zgromadzenia, będą was bić, a przed starostami i królmi dla mnie stawać będziecie na świadectwo przeciwko nim.


To' enupa tʉuya koro'tau, Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Tenu ke e'tɨ' Main pɨ' enupanin nan pɨ', ɨpininpaino kon kusan tʉpon kon yau, ‘Miyarɨ,’ ta i'sero' kon tʉpɨ'nokon kʉrʉpo'po pɨ' e'nɨ pata'se' yau rɨ, 	 I mówił do nich w nauce swojej: Strzeżcie się nauczonych w Piśmie, którzy chcą w długich szatach chodzić, a być pozdrawiani na rynkach;


Iu'matʉ pe rɨ, utonpa ton, ɨ'rɨ rɨ i'nai rɨ na'ne', ɨ'rɨ rɨ tese ke na'ne', ɨ'rɨ rɨ ipokena', ɨ'rɨ rɨ esukenan, ɨ'rɨ rɨ wakʉ pe oso tato' ipɨ' pe na'ne', ɨ'rɨ rɨ en yau na'ne'—ɨ'rɨ rɨ wakʉ pe kuru rɨ na'ne' mɨrɨ pe pʉra tapurɨpɨ'sen ye' pe, mɨrɨ waraino ton pɨ' kuru ɨsenuminkatɨ'. 	 A dalej mówiąc, bracia, cokolwiek jest prawdziwego, cokolwiek poczciwego, cokolwiek sprawiedliwego, cokolwiek czystego, cokolwiek przyjemnego, cokolwiek chwalebnego, jeźli która cnota i jeźli która chwała, o tem przemyślajcie.


Ɨpiyɨ'nʉ'nin kon pe serɨ menuka uya pen, e'tane apanama uya 'nokon, umunkɨ pe ɨwesi kon pɨ'. 	 Bo jeźlibym się modlił obcym językiem, modlić się będzie mój duch; ale rozum mój jest bez pożytku.


E'tane Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas uya etasa' esi'pʉ, mɨrɨpan kon utɨ'pʉ tʉron nɨ pata pona, Restʉra, Terʉpi, mɨrɨ awonsi'kɨ iwoino' nan pata pona, Rai'koniya pata yau. 	 Zrozumiawszy to, uciekli do miast Likaońskich, do Listry i do Derby, i do okolicznej krainy,


“Kiyari akʉ'pʉsa' weyu e'seposa' a'tai, tʉpoitorʉ ton ennoko'pʉ iya umɨ tʉrʉ'pʉ tʉuya itena' ton piya' tiwano' oton epose'na. 	 A gdy się przybliżył czas odbierania pożytków, posłał sługi swoje do onych winiarzy, aby odebrali pożytki jej.


Apʉne pʉra Papa esi'pʉ pori' pe tanporo rɨ tʉmɨrɨ rɨ esi pɨ' iyau, 	 Ponieważ się upodobało Ojcu, aby w nim wszystka zupełność mieszkała.


I'tu uya rɨ ekota'man nɨto', mɨrɨ awonsi'kɨ i'tu uya rɨ eke pe itesa' pe e'nɨto'. Usenupasa' man mɨrɨ yau e'nɨto' eseru pɨ' pori' pe te'sen pe ti'tui' pʉra rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon yau rɨ e'nɨto' pɨ', eke pe rɨ tenta'nai' mɨrɨ pe pʉra iwan pe rɨ e'nɨto' yau; eke pe rɨ itesa' pe e'nɨto' yau mɨrɨ pe pʉra ipʉra e'nɨto' yau. 	 Umiem i uniżać się, umiem i obfitować; wszędy i we wszystkich rzeczach jestem wyćwiczony i nasyconym być, i łaknąć, i obfitować, i niedostatek cierpieć;


Wakʉ pe kuru iyesi mɨrɨ kamoro iyapiyo' ton itenupɨkɨrɨ te'san, ɨ'rɨ pe pʉra rɨ ewarupɨ nau rɨ iye'tane. 	 A jeźliby przyszedł o wtórej straży, i o trzeciej straży przyszedłliby, a tak by ich znalazł, błogosławieni są oni słudzy.


Sises uya to' entakanoma'pʉ, “Serɨ a'taino kon emari'ma, mɨrɨpan kon e'tʉrʉ emari'man nɨto' yau. 	 Tedy odpowiadając, rzekł im Jezus: Synowie tego wieku żenią się i za mąż wydają.


Ipan pe to' enari'pa tʉuya'nokon tʉpo, Konsʉrʉ amʉ' uya to' nonka'pʉ. Nai kasa to' kota'mato' tʉuya'nokon tukai' to' uya i'tu pʉra rɨ iyesi'pʉ, apʉne pʉra tanporon kon uya rɨ Papa apurɨpɨtʉ pɨ' iye'ku'sa' rʉ'pʉ pɨ'. 	 A oni zagroziwszy im, wypuścili je, nic nie znalazłszy, jakoby je skarać dla ludu i wszyscy chwalili Boga za to, co się było stało.


E'tane si pʉse rɨ ɨmu ayapuruui, ɨpʉrataai ma'tanʉ'nin nʉ'pʉ ekuman pɨ', mɨrɨpan enna'posa' yo' pe, eka'nʉ'sa' paka mʉre wɨsa' auya,’ ta'pʉ iya. “Mɨrɨpan eikʉ'pʉ ikʉipʉnʉ uya, 	 Ale gdy ten syn twój, który pożarł majętność twoję z wszetecznicami, przyszedł, zabiłeś mu ono tłuste cielę.


Oko pe ina esi emapu'tɨ'pʉ ɨsɨ pe a'setun esi uya. Serɨ a'tai'ne rɨ Esuwerʉ amʉ' useruma weyu pata'pʉ pe iyesi'pʉ. Mɨrɨ wenai, Paarʉ uya to' auro'ka'pʉ: 	 A gdy czas niemały wyszedł, i już było niebezpieczne żeglowanie, przeto iż już był i post przeminął, napominał je Paweł,


tʉpana'pano ke ɨwesi kon pa, wakʉ ton amʉtʉ pe, ito'ka'nʉ'nin nan pe eke pe rɨ ika'ta, kusan pe rɨ, ka'tau rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ i'nau rɨ Kʉrai usi'nʉnkato' esi, 	 Żebyście w miłości wkorzenieni i ugruntowani będąc, mogli doścignąć ze wszystkimi świętymi, która jest szerokość i długość, i głębokość, i wysokość;


Se serɨ apiyontɨn nɨto' uya: Ɨtonpa kon i'nʉnkatɨ', ɨi'nʉnkasa' uya 'nokon na'ne' kasa. 	 Toć jest przykazanie moje, abyście się społecznie miłowali, jakom i ja was umiłował.


Mɨrɨ a'tai, to' uya papa tato' pe ipɨ' ika'sa' koneka'pʉ paka mʉre kasa, tʉuse'mato' kon nee'pʉ to' uya ipiya', mɨrɨpan kon userenka'pʉ, to' umanumʉ'pʉ tʉnkoneka'pʉ kon nama tʉuya'nokon ekamanin pe. 	 I uczynili w one dni cielca i sprawowali ofiarę onemu bałwanowi, i weselili się w sprawach rąk swoich;


To' ennoko'pʉ iya, Papa e'to' esa' wannɨ pe ekareei ekamai', e'ne' ton nɨ nɨrɨ epi'tɨi'. 	 I rozesłał je, żeby kazali królestwo Boże, i uzdrawiali niemocne.


Makoi uya kanan arɨ'pʉ ka'tawon wʉ' pona, mɨrɨpan uya tanporo eke ton pata enpoika'pʉ itenu ya', mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ pe rɨ iye'to'. 	 Wziął go zasię dyjabeł na górę bardzo wysoką, i pokazał mu wszystkie królestwa świata i sławę ich,


Ewarupɨ utɨiwaka'nɨ pɨ' man; pata ema'kapʉ pe rɨ iyesi. Mɨrɨ pɨ' ewarupɨ yau tʉku'sen amaka'pai'nokon mɨrɨ awonsi'kɨ a'kwa amataai ya' enai'ma. 	 Noc przeminęła, a dzień się przybliżył; odrzućmyż tedy uczynki ciemności, a obleczmy się w zbroję światłości.


Papa uya kota'man nɨto' usenpoikasa' Epʉn poi Papa pʉra e'nɨto' mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri ka'pon amʉ' eseru pɨ' wakʉ i'tuto' pe pʉra iku'nin nan ɨri teseru kon winɨ, 	 Bo gniew Boży objawia się z nieba przeciwko wszelkiej niepobożności i niesprawiedliwości tych ludzi, którzy zatrzymują prawdę Bożą w niesprawiedliwości.


“Tanporo mɨrɨ ton ku'sa' uya man. Ɨ'rɨ kuru ken e'ku'sa' nai?” ta'pʉ moineri'pɨ uya. 	 Rzekł mu młodzieniec: Tegom wszystkiego przestrzegał od młodości swojej; czegoż mi jeszcze nie dostaje?


Tʉusewankamai' pʉra pe' e'nɨto' ne'sa' uya pe ekama auya'nokon serɨ non pona? Tʉusewankamai' pʉra e'nɨto' ne'sa' uya pen, e'tane epantakapɨ'nɨto' nin. 	 Mniemacie, abym przyszedł, pokój dawać na ziemię? Bynajmniej, powiadam wam, ale rozerwanie.


mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon kon uya ekama Sises Kʉrai esi Itepuru pe, Papa Ikʉipʉnʉ ku'to' eke pe kupʉ pe. 	 A wszelki język aby wyznawał, że Jezus Chrystus jest Panem ku chwale Boga Ojca.


E'tane Sises utɨ'pʉ Are' Wʉpʉ pona. 	 A Jezus poszedł na górę Oliwną.


“Eta'pʉ auya'nokon nɨ, ‘En epe'pʉ pe en nɨ esi; ɨ epe'pʉ pe ɨ rɨ esi,’ tawon. 	 Słyszeliście, iż rzeczono: Oko za oko, a ząb za ząb;


“Ina uya rɨ ikupʉ,” ta'pʉ to' uya. Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “I'napairɨ rɨ unensinʉ rɨ ensi auya'nokon, ɨyepa'taisima kon nɨ epa'taisimayai'ne' ke. 	 A oni mu rzekli: Możemy. A Jezus im rzekł: Kielichci, który ja piję, pić będziecie i chrztem, którym ja się chrzczę, ochrzczeni będziecie.


“Ui'nʉnka auya'nokon pe iyesi yau, umaimu awɨrɨ rɨ ɨwesi kon mɨrɨ. 	 Jeźli mię miłujecie, przykazania moje zachowajcie.


Ɨyena'nokon iye'tʉsa' pɨ', Kʉrai iwano' pe apurɨ kon pa rɨken pen, e'tane ɨyekota'mato' kon pe rɨ iyesi itiwano' pe, 	 Gdyż wam to dane dla Chrystusa, abyście nie tylko weó wierzyli, ale abyście też dla niego cierpieli,


Tʉron nɨ panton ekama'pʉ iya to' enupa pe, penaro' pokon pe emenna' pe to' enupato' tʉuya utoi'ma namai', “Ɨnʉ' uya rɨ emenna' pe te'sen pon apai takʉ'se pon pooi'pɨ a'si'tɨ pʉra iyesi. Ikupʉ iya pe iyesi yau, emenna' pon a'si'sa' usene ɨri pe ipooi'pɨ pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ emenna' pon ma'tanʉ'sa' iya pe iyesi. 	 Powiedział im też podobieństwo: Iż żaden łaty z szaty nowej nie przyprawia do szaty wiotchej; bo inaczej to, co jest nowego, drze wiotche, a do wiotchego nie zgadza się łata z nowego.


Esuwerʉ amʉ' eseru yau ukɨɨyisi kaisaron kon entai rɨ utɨsa' esi'pʉ utamokori ton eseru kuru awɨrɨ e'nɨ pɨ'. 	 I postępowałem w Żydostwie nad wiele rówieśników moich w narodzie moim, będąc nader gorliwym miłośnikiem ustaw moich ojczystych.


Uri'san uyee'pʉ Sises piya', mɨrɨpan e'sekunka'pʉ ipiyau, mɨrɨpan uya, “Uyepuru, upika'tɨ'!” ta'pʉ. 	 Lecz ona przystąpiwszy, pokłoniła mu się, mówiąc: Panie, ratuj mię!


Mɨrɨpan e'mʉ'sa'kasa' uya mʉre mɨrɨ awonsi'kɨ isan arɨ'pʉ ewarupɨ nau Isi' pona, 	 Który wstawszy, wziął dzieciątko i matkę jego w nocy, i uszedł do Egiptu;


Iyepetasa' pe iyesi yau, wakʉ pe nin si iyesi mɨrɨ; mɨrɨ pʉra iyesi yau, a'tɨto' pe rɨ nin si,’ ta'pʉ iya,” ta'pʉ Sises uya. 	 Owa snać przyniesie owoc, a jeźli nie, potem je wytniesz.


Eikʉ pe, Sises uya ta'pʉ: “Ka'pon utɨ'pʉ Surusiran poi Iseri'ko pona, mɨrɨpan uya ama' amʉ' eporo'pʉ. Mɨrɨpan kon uya a'si'pʉ, mɨrɨpan kon uya iponkapɨtʉ'pʉ, to' uya iwɨpɨtʉ'pʉ, mɨrɨpan akamasa' nɨmɨ'pʉ to' uya. 	 Ale Jezus odpowiadając rzekł: Człowiek niektóry zstępował z Jeruzalemu do Jerycha, i wpadł między zbójców, którzy złupiwszy go i rany mu zadawszy, odeszli, na pół umarłego zostawiwszy.


Okoro' pen nɨ ina nekamanʉ eta pa wakʉ pe ɨyewan tʉku'se, ina uya ɨyekama'po. 	 Ale żebym cię długo nie bawił, proszę, abyś nas maluczko posłuchał według zwykłej twojej ludzkości.


Mɨrɨ koro'tau, kʉrɨ rɨ inserʉ piyau tu'kan kon inserʉ amʉ' esi'pʉ userenkan pɨ', “Eke kuru Papa esi ka'tawon, mɨrɨ awonsi'kɨ non po nɨrɨ tʉusewankamai' pʉra ka'pon amʉ' e'to' pe ikupʉ iya, kamo wakʉ tato' tʉuya ton nɨ pɨ',” tukai' to' userenka'pʉ. 	 A zaraz z onym Aniołem przybyło mnóstwo wojsk niebieskich, chwalących Boga i mówiących:


Pena Papa Maimu awɨrɨ pʉra me'ta'tʉine' kasa, main awɨrɨ pʉra to' esi moron nʉ'pʉ pe ɨpɨ'nokon usentu'man nɨto' eposa' auya'nokon, 	 Bo jako i wy niekiedy nie wierzyliście Bogu, ale teraz dostąpiliście miłosierdzia dla ich niedowiarstwa,


Apʉne pʉra siku'ai'ne' esi wakʉ ɨnku'pai e'to' pe pʉra; ɨri, ɨnku'pai pʉra e'to' kupʉ uya—serɨ kupʉ pɨ' rɨ uko'mamʉ. 	 Bo nie czynię dobrego, które chcę; ale złe, którego nie chcę, to czynię.


Mɨrɨ koro'tau anpisin ton kuru rɨ Esuwerʉ amʉ' uya etasa' esi'pʉ mɨrɨ yau Sises esi tukai', mɨrɨpan kon uyee'pʉ, kʉrɨ rɨ pɨkɨrɨ rɨken pen e'tane Ʉrasaras rɨ nɨrɨ ense'na, ini'mʉ'sa'ka'pʉ iyerikʉ'pʉ yapai. 	 Dowiedział się tedy lud wielki z Żydów, iż tam był, i przyszli nie tylko dla Jezusa, ale też aby Łazarza widzieli, którego był wzbudził od umarłych.


Ka'pon amʉ' pɨ', “Ereutapɨ'tɨ' wana' pona'ne,” ta'pʉ iya. Mɨrɨ tʉpo, 5 kaisaron itekiino pʉreti mɨrɨ awonsi'kɨ moro' amʉ' anʉmʉ'pʉ iya, mɨrɨpan uya tenu anʉmʉ'pʉ ka' winɨkʉi', mɨrɨpan uya pʉreti, moro' amʉ' i'kwɨ'pɨtʉi'ma tenki ta'pʉ Papa pɨ'. Mɨrɨ tʉpo, itʉrʉ'pʉ iya tʉpoitorʉ ton ena', mɨrɨpan ekamʉ'pʉ to' uya ka'pon amʉ' ena'. 	 I rozkazawszy ludowi usiąść na trawie, wziął onych pięć chlebów i dwie ryby, a wejrzawszy w niebo, błogosławił, a łamiąc dawał uczniom chleby, a uczniowie ludowi.


Tenki tato' auya pʉra rɨ iyesi ɨpoitorʉ pɨ' amaimu awɨrɨ iye'sa' pɨ'. 	 Izali dziękuje słudze onemu, iż uczynił to, co mu było rozkazano? Nie zda mi się.


Isuta esi'pʉ Seko' mu pe. Seko' esi'pʉ Aisi' mu pe. Aisi' esi'pʉ Epʉra'an mu pe. Epʉra'an esi'pʉ Tera mu pe. Tera esi'pʉ Ne'orʉ mu pe. 	 Syna Jakóbowego, syna Izaakowego, syna Abrahamowego, syna Tarego, syna Nachorowego,


Kamoro esi ɨmo'kapai'nokon kuru rɨ tʉwinɨkʉi'no kon, e'tane wakʉto' pe pʉra rɨ. Ina piyapai rɨ nin ene amʉ' pe ɨku'pai'nokon to' esi, ɨwesi kon pa to' winɨkʉi'no kon pe kuru. 	 Pałają ku wam miłością nie dobrze, owszem chcą was odstrychnąć, abyście ich miłowali.


Mɨrɨ tʉpo to' asakɨrɨ'pano uya tʉwaai turunpa'pʉ. Mɨrɨ a'tai, 1 3 e'to' airɨ wʉi enu pʉ'kʉ, 1 3 e'to' airɨ kapʉi pʉ'kʉ mɨrɨ awonsi'kɨ 1 3 e'to' airɨ sirikɨ amʉ' tonpa ton e'wɨnɨ'pʉ, 1 3 e'to' airɨ rɨ. A'kwa pe iye'to' pʉra to' esi'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ 1 3 e'to' airɨ wʉi naino pʉ'kʉ esi'pʉ iweyu pʉra, 1 3 e'to' airɨ kanan ewarupɨ pʉ'kʉ. 	 Potem zatrąbił czwarty Anioł, a uderzona jest trzecia część słońca i trzecia część księżyca, i trzecia część gwiazd, tak iż się trzecia część ich zaćmiła, i trzecia część dnia nie świeciła, także i nocy.


Ɨusi'nʉnkato' uya eke pe rɨ pori' pe uku'sa' man mɨrɨ awonsi'kɨ uyari'nʉnpasa' iya rɨ, apʉne pʉra ɨmɨrɨ, utonpa, uya wakʉ ton ewan to'panʉ'sa' pɨ'. 	 Albowiem radość wielką mamy i pociechę z miłości twojej, bracie! iż wnętrzności świętych są ochłodzone przez cię.


Mɨrɨ apai tʉutɨi', tʉron kon asa'ron kon ɨsirunan ene'pʉ iya, Isens mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan, Sepiti munkɨ amʉ'. Kanau yau to' esi'pʉ, tʉkʉipʉnʉ kon Sepiti pokon pe tʉpunwerʉ kon konepɨtʉ pɨ'. Sises uya to' kɨ'ma'pʉ. 	 A postąpiwszy stamtąd, ujrzał drugich dwóch braci, Jakóba, syna Zebedeuszowego, i Jana, brata jego, w łodzi z Zebedeuszem, ojcem ich, poprawiających sieci swoje, i wezwał ich.


Kʉrɨ ipun pe itun pi'pɨ iputurʉkasa' pen, mɨrɨpan e'tane main awɨron, uya ɨyeno'ma mɨrɨ, ɨmɨrɨ iye'menukasa' main tensen pe esa' mɨrɨ awonsi'kɨ un pi'pɨ puturʉkato' esa', esi main i'kwɨ'nin pe. 	 I osądzi nieobrzezka z przyrodzenia zakon pełniąca ciebie, który przez literę i obrzezkę jesteś przestępcą zakonu.


“Ekamʉra uyewan enasa' man, ɨ'rɨ ken si ta uya? ‘Papai, upika'tɨkɨ serɨ iweyu apai,’ ta uya? Kane, serɨ pɨkɨrɨ sa'ne serɨ iweyu pʉ'kʉ pona uye'sa' serɨ ko. 	 Terazci dusza moja zatrwożona jest; i cóż rzekę? Ojcze! zachowaj mię od tej godziny; alemci dlatego przyszedł na tę godzinę.


Iraisa esi'pʉ ka'pon uwarai'nokon nɨ. Iyɨpʉrema'pʉ tʉuta'kwarʉpɨ'se, tuna uyepʉ pʉra iye'to' pe, tuna uyepʉ pʉra si iyesi'pʉ non amankanin pe osorʉwawon pona a'sa'mʉyai wʉipiya airɨ rɨ. 	 Elijasz był człowiek tymże biedom poddany jako i my, a modlitwą modlił się, żeby deszcz nie padał; i nie padał deszcz na ziemię trzy lata i sześć miesięcy,


E'tane Sises era'tɨsa' a'tai tʉpoitorʉ ton ense'na, mɨrɨpan uya Pi'ta eseremekʉ'pʉ, “Upiyapai enta, Se'tan!” ta'pʉ iya. “Ɨusenuminkato' esi ka'pon usenuminkato' pe, Papa usenuminkato' kasa pʉra rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Ale on obróciwszy się, a wejrzawszy na ucznie swoje, zgromił Piotra, mówiąc: Idź ode mnie, szatanie; albowiem nie pojmujesz tego, co jest Bożego, ale co jest ludzkiego.


Ka'pon, Papa winon, uye'sa' tʉmakooikenan kon warinpase'na mɨrɨ awonsi'kɨ to' pika'tɨse'na,” ta'pʉ iya. 	 Bo przyszedł Syn człowieczy, aby szukał i zachował, co było zginęło.


“Papai, urepasa' auya ike na'ne' nan i'se esi upiyau e'ai'ne' yau, uyapurɨpɨ'to' ento' pe to' uya, urepa'pʉ auya na'ne' ike, apʉne pʉra ui'nʉnka auya pɨ', orʉ ekoneka rawɨrɨ rɨ. 	 Ojcze! któreś mi dał, chcę, abym gdziem ja jest, i oni byli ze mną, aby oglądali chwałę moję, którąś mi dał; albowiemeś mię umiłował przed założeniem świata.


E'pa'pʉras, ɨtonpa kon apata kon apaino, Kʉrai Sises poitorʉ miyarɨ ta pɨ' man. Inke kuru ɨpʉreman pɨ' e'suran man pɨ' man ɨiwano' kon pe, pana' pe ɨye'mʉ'sa'ka kon pa Papa e'to' i'se yau, iyakʉ'pʉsa' pe mɨrɨ awonsi'kɨ ipana'tɨsa' pe. 	 Pozdrawia was Epafras, który z was jest sługa Chrystusowy, który zawsze bojuje za was w modlitwach, abyście stali doskonałymi i zupełnymi we wszelkiej woli Bożej.


I'tu uya umaimu etanin pe rɨ ɨwesi tɨwɨrɨ rɨ, e'tane ta uya rɨ nin pʉsamoro iye'soto'pɨ'sa' kon na'ne' uya rɨ nin apurɨto' pe uyenno'sa' auya tukai',” ta'pʉ iya. 	 A jamci wiedział, że mię zawsze wysłuchiwasz; alem to rzekł dla ludu wokoło stojącego, aby wierzyli, żeś ty mię posłał.


Moro tʉron kon karimeru amʉ' esi mɨrɨ, serɨ yau pʉra rɨ marɨ. Kamoro nɨrɨ nepʉ uya. To' uya nɨrɨ umaimu eta, mɨrɨ awonsi'kɨ tikin nɨ iten to' esi, tikin nɨ nɨrɨ to' pa'simanin esi. 	 A mam i drugie owce, które nie są z tej owczarni, i teć muszę przywieść; i głosu mego słuchać będą, a będzie jedna owczarnia i jeden pasterz.


Sises uya tanporon nɨ nonkasa' ikʉipʉnʉ uya tena' tukai' i'tu'pʉ; tʉuye'sa' Papa winɨ, mɨrɨpan enna'po Papa piya' tukai' rɨ. 	 Widząc Jezus, iż wszystko Ojciec podał do rąk jego, a iż od Boga wyszedł i do Boga idzie,


Mɨrɨ a'tai ta'pʉ uya, ‘Moro rɨ e'ai', Papa, uye'sa' man i'se ɨwe'to' ku'se'na—iye'menukasa' na'ne' kasa upɨ' kareta amon pɨ',’” ta'pʉ iya. 	 Tedym rzekł: Oto idę (na początku księgi napisano o mnie), abym czynił, o Boże! wolę twoję;


Uruwai' amʉ' uta'kokapɨtʉ'pʉ, mɨrɨpan wakʉ ton ka'pon amʉ' iyeri'sa' kon e'mʉ'sa'ka'pʉ kanan. 	 I groby się otwierały, a wiele ciał świętych, którzy byli zasnęli, powstało:


Sises uya mɨrɨ pata nɨmɨ'pʉ pata Taya itese' pʉ'kʉ pona, mɨrɨpan ewomʉ'pʉ ɨutɨ ta', ɨnʉ' uya rɨ ti'tu i'se pʉra rɨ iyesi'pʉ, mɨrɨ yau iyesi tukai', e'tane iye'so'namʉ poken pʉra rɨ iyesi'pʉ. 	 A stamtąd wstawszy, poszedł na granice Tyru i Sydonu, a wszedłszy w dom, nie chciał, aby kto wiedział; lecz się utaić nie mógł.


Mɨrɨpan uya inke pʉra i'pairʉkanin ennoko'pʉ, Isaan i'pai rʉ'pʉ ne'to' pe iya. Itɨ'pʉ pariki'si ta', mɨrɨpan uya Isaan i'pairʉka'pʉ. 	 A zarazem posławszy król kata, rozkazał przynieść głowę jego.


To' uyee'pʉ pata Korʉko'ta tato' ya' (Pu'pɨ Ɨ'pʉ Rʉ'pʉ Pata ta e'kwa pe). 	 A przyszedłszy na miejsce rzeczone Golgota, które zowią miejscem trupich głów,


Ɨri ku'nin nʉ'pʉ ɨpɨ'nokon kʉse'matʉu ɨri ke. Ti'tui' wakʉ iku'tɨ' ka'pon amʉ' uya ɨyentane'nokon. 	 (Bracia!) nie bądźcie mądrymi sami u siebie; żadnemu złem za złe nie oddawajcie, obmyśliwając to, co jest uczciwego przed wszystkimi ludźmi.


Pʉsamoro ka'pon amʉ' ewarupɨ yau tʉuko'mansan uya eke rɨ iweyu ensa' man; uma'tan nɨto' nono yau te'san pona iweyu e'wei'tɨsa' man.” 	 Lud, który siedział w ciemności, widział światłość wielką, a siedzącym w krainie i w cieniu śmierci weszła im światłość.


ikasimanin pe kuru iyesi mɨrɨ, inkupʉnʉ esi mɨrɨ petenan pe pʉra. 	 Mąż umysłu dwoistego jest niestateczny we wszystkich drogach swoich.


Ensa' uya a'tai, i'ta piyau uta'mo'ka'pʉ eke' kasa. Mɨrɨpan uya temiyatʉ enwo'netʉ ke uya'pɨtʉ'pʉ, “Kenari'nʉmʉi. Urɨ kʉrɨ rɨ Wapiyaro', mɨrɨ awonsi'kɨ Iu'matʉ. 	 A gdym go ujrzał, upadłem do nóg jego jako martwy. I włożył prawą rękę swoję na mię, mówiąc mi: Nie bój się! Jam jest on pierwszy i ostatni,


Ɨyekama'po uya 'nokon kuru, utonpa ton, urɨ kasa enatɨ', akasa'nokon enasa' pɨ'. Ɨri pe uku'sa' auya'nokon pʉra rɨ man. 	 Bądźcie jako ja, gdyżem i ja jest jako wy, bracia! proszę was. W niczemeście mnie nie ukrzywdzili.


Tʉron kon uya tʉpatakapɨtʉ kon moronka'pʉ tari'po'pɨtʉ kon, tʉron kon auronpɨtʉ'pʉ pariki'si ta' to' tʉpɨtʉ'pʉ to' uya. 	 Drudzy zasię pośmiewisk i biczowania doświadczyli, nadto i związek i więzienia.