Kʉrɨ rɨ ene moro iye'sa' rʉ'pʉ, e'tane ima'tasa' rʉ'pʉ esi mɨrɨ 8 pe kin amʉ' ku'nin pe, mɨrɨpan esi wapiyaro' 7 pan kon tonpa, mɨrɨpan utɨto' oton ama'tase'na. 	 A bestyja, która była a nie jest, toć jest ten ósmy, a jest z onych siedmiu, a idzie na zginienie.


Mɨrɨpan i'pai epoi tʉnmenuka'pʉ kon tʉsa' to' uya esi'pʉ: Pʉse rɨ si pʉse rɨ Esuwerʉ amʉ' iwano' kin, tawon. 	 A był też i napis napisany nad nim literami Greckiemi i Łacińskiemi i Żydowskiemi: Tenci jest on król żydowski.


I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon; itepuru uya tanporon nɨ tapuruui esa' pe iku'to' oton. 	 Zaprawdę powiadam wam, że go nad wszystkiemi dobrami swemi postanowi.


E'tane to' uya rɨ etapɨtʉ'pʉ. Mɨrɨpan uya temiyatʉ tʉrʉ'pʉ takuru'kenan pona, epi'tɨ'pʉ iya, mɨrɨpan ennoko'pʉ iya. 	 A oni milczeli. Tedy on ująwszy go, uzdrowił i odprawił.


To' e'kwɨrɨtʉ koro'tau, Sises e'nʉmʉ'pʉ. Mɨrɨ a'tai, ɨsɨ pe a'setun uyepʉ parau ku'pɨri ka' uya, to' kanwa rawoirawoima'pʉ to' kuruuka poken. 	 A gdy płynęli, usnął. I przypadła nawałność wiatru na jezioro, i łódź się zalewała, tak że byli w niebezpieczeństwie.


Itosorʉwano ite'kwa pe Sises uya ta'pʉ ipɨ', “Saiman, Isaan mumu, ui'nʉnkayan pe'?” ta'pʉ iya. Pi'ta ena'pʉ pokoi pe, apʉne pʉra Sises uya tekama'posa' pɨ' osorʉwau ite'kwa, “Ui'nʉnkayan pe'?” tukai', mɨrɨpan uya, “Uyepuru, tanporon nɨ i'tu auya; ɨi'nʉnka uya rɨ i'tu auya,” ta'pʉ. Sises uya, “Uikʉn non ken si karimeru amʉ' ewe'kɨ. 	 Rzekł mu po trzecie: Szymonie Jonaszowy! miłujesz mię? I zasmucił się Piotr, że mu po trzecie rzekł: Miłujesz mię? I odpowiedział mu: Panie! ty wszystko wiesz, ty znasz, że cię miłuję. Rzekł mu Jezus: Paśże owce moje.


“E'tane kamoro uya, ‘Kane, eke pe pʉra rʉ'kwɨ iparu man; ukaisarɨ'nokon pʉra man,’ ta'pʉ to' uya. ‘E'tane ru'ku, siya'pu ta' araan'puui kon paru ɨne'matantɨ' ɨiwano' kon pe,’ ta'pʉ to' uya. 	 I odpowiedziały one mądre, mówiąc: Nie damy, by snać nam i wam nie dostało; idźcie raczej do sprzedawających, a kupcie sobie.


Tanporon kon ukʉipʉnʉ urepayai'ne' ike ton uyepʉ mɨrɨ upiya'; ɨnʉ' rɨ upiya' tʉuye'sen nurunpa uya pʉra rɨ iyesi, 	 Wszystko, co mi daje Ojciec, do mnie przyjdzie, a tego, co do mnie przyjdzie, nie wyrzucę precz.


E'tane to' mi' pʉra to' esi, inke to' uko'mamʉ pʉra iyesi. Ɨ'rɨ rɨ anpokʉmanin mɨrɨ pe pʉra kota'manin uye'sa' a'tai main uriya', inke pʉra to' e'nonka ipiyapai. 	 Wszakże nie mają korzenia w sobie, ale są doczesnymi; potem, gdy przychodzi ucisk albo prześladowanie dla słowa, wnet się gorszą;


E'tane Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan etarerumʉ'pʉ, “Pʉse rɨ ka'pon uya tʉmakooikena' nan kupʉ tʉtonpa pe, to' pokon pe rɨ iyenta'na!” ta'pʉ to' uya. 	 I szemrali Faryzeuszowie i nauczeni w Piśmie, mówiąc: Ten grzeszniki przyjmuje i je z nimi.


Mɨrɨpan uya onpa'pʉ, tuna si enasa' waain pe. I'tu iya pʉra iyesi'pʉ nai winɨ iye'seposa' tukai' (e'tane to' poitorʉ ton uya rɨken i'tu'pʉ). Mɨrɨpan uya warawo', temari'masen kɨ'ma'pʉ, 	 A gdy skosztował przełożony wesela onej wody, która się stała winem, (a nie wiedział, skąd by było; lecz słudzy wiedzieli, którzy wodę czerpali), zawołał on przełożony oblubieńca;


Mɨrɨ yau, itemiyatʉ aipʉtasa' amʉrasa' ka'pon esi'pʉ. Sises eseru'tɨto' pe tʉuya'nokon, mɨrɨ yawon kon ka'pon amʉ' uya ekama'po'pʉ, “Main awɨrɨ pe' e'nɨ pe iyesi mɨrɨ, Sapa' a'tai ka'pon epi'tɨsa' a'tai?” ta'pʉ to' uya. 	 A oto był tam człowiek mający rękę uschłą; i pytali go, mówiąc: Godzili się w sabat uzdrawiać? aby go oskarżyli.


Mɨrɨ a'tai, “Moro rɨ e'ai', uye'sa' man i'se ɨwe'to' ku'se'na,” ta'pʉ iya. Wapiyaro' use'man nɨto' wʉrʉuka'pʉ iya ipɨkɨron pata pe. 	 Tedy rzekł: Oto idę, abym czynił, o Boże wolę twoję; znosi pierwsze, aby wtóre postanowił.


Amaimu etasa' uya a'tai, uyau umʉre e'sanʉmʉ'pʉ tepori'ma ke. 	 Albowiem jako doszedł głos pozdrowienia twego do uszów moich, podskoczyło od radości niemowlątko w żywocie moim.


mɨrɨpan uya ta'pʉ, ‘Koneriyas, Papa uya ɨwɨpʉremato' etasa' man, entu'manin nan repa auya nɨrɨ i'tusa' iya man. 	 I rzekł: Kornelijuszu! wysłuchana jest modlitwa twoja, a jałmużny twoje przyszły na pamięć przed obliczność Bożą.


E'tane nin si mannʉ' pe mɨrɨ awonsi'kɨ ɨ'si'nʉnke' pe Papa upika'tɨnin kon e'to' usenpoikasa' a'tai, 	 Ale gdy się okazała dobrotliwość i miłość ku ludziom zbawiciela naszego, Boga,


Papa uya tʉmakooikena' nan eta pʉra iyesi, tukai' i'tu'nokon, e'tane Papa uya tasa' kasa te'sen, iteseru nɨrɨ kupʉi'ma eta iya. 	 A wiemy, iż Bóg grzeszników nie wysłuchiwa; ale jeźliby kto chwalcą Bożym był i wolę jego czynił, tego wysłuchiwa.


Serɨ ta tʉpo, temiyatʉ mɨrɨ awonsi'kɨ tʉteire' enpoika'pʉ iya to' ena'. Ipan pe rɨ ipoitorʉ ton epori'ma'pʉ itepuru ensa' tʉuya'nokon a'tai. 	 A to rzekłszy pokazał im ręce i bok swój; a uradowali się uczniowie, ujrzawszy Pana.


to' korʉʉi, to' sirʉpaai, epe'kena' to' tɨpu mɨrɨ awonsi'kɨ mokon pun; epe'kena' pon renen tato' atʉ ton, tʉtariren pon atʉ, sirʉ', isuweyu pon atʉ, tu'kan nɨ a'po'nan paranka amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ aipori tato' winɨpai ikonekasa' ton, epe'kena' ton yʉi winɨpai, karukuri winɨpai, wa'ka pun winɨpai mɨrɨ awonsi'kɨ mapʉrʉ winɨpai; 	 Towaru złota i srebra, i kamienia drogiego, i pereł, i lnu cienkiego, i purpury, i jedwabiu, i szarłatu, i wszelkiego drzewa tyinowego, i wszelkiego naczynia słoniowego, i wszelkiego naczynia z drzewa najkosztowniejszego, i z miedzi, i z żelaza, i z marmuru,


Tʉukɨ'pɨ'nʉmʉ kon yau, “Kane, kʉrɨ rɨ pen. Parapas kuru!” ta'pʉ to' uya. Parapas esi'pʉ Roman kopʉnaai ewa'noma yau iye'sa' rʉ'pʉ. 	 Tedy zasię wszyscy zawołali, mówiąc: Nie tego, ale Barabbasza! A ten Barabbasz był zbójca.


To' enpa'ka'pʉ iya pariki'si tapai, mɨrɨpan kon pɨ', “Ɨ'rɨ kuru tʉku'se epika'tɨto' pe iyesi?” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 A wywiódłszy je z więzienia, rzekł: Panowie! co mam czynić, abym był zbawiony?


“Mɨrɨ yau, ukaran nɨto' oton mɨrɨ awonsi'kɨ ɨ e'kɨtɨtɨi'mato' oton, Epʉra'an, Aisi', Seko' mɨrɨ awonsi'kɨ pu'kena' amʉ' ene auya'nokon a'tai, Papa e'to' esa' wannɨ pe yau, ɨyeno'masa' kon e'tane. 	 Tam będzie płacz i zgrzytanie zębów, gdy ujrzycie Abrahama, Izaaka, i Jakóba, i wszystkie proroki w królestwie Bożem, a samych siebie precz wyrzuconych.


Mosi' uya karukuri ka'sa' ɨkʉi pe i'mʉ'sa'ka'pʉ yʉi pɨ' rɨmono' tau kasa rɨ marɨ, Ka'pon, Papa winon i'mʉ'sa'kato' pe iyesi, 	 A jako Mojżesz węża na puszczy wywyższył, tak musi być wywyższony Syn człowieczy.


Serɨ kasa kuru si iye'menukasa' itekare uta'ku'tɨ'pʉ, “Ɨri ku'nin nʉ'san pokon pe iyesi'pʉ,” tawon. 	 I wypełniło się Pismo, które mówi: Z złoczyńcami jest policzony.


E'tane ɨi'tu uya 'nokon Papa i'nʉnkato' auya'nokon pʉra iyesi ɨyewan kon yau. 	 Alem was poznał, że miłości Bożej nie macie w sobie.


Mɨrɨpan enna'po'pʉ tʉkʉipʉnʉ piya'. “Ɨnnɨ rɨ marɨ iye'tane, ikʉipʉnʉ uya ensa' esi'pʉ. Mɨrɨpan tense isentu'ma'pʉ, mɨrɨpan eka'tumʉ'pʉ a'sise'na. Mɨrɨ tʉpo, ereutanʉkʉ'pʉ iya, a'su'kapɨtʉ'pʉ iya etupa pe. 	 Tedy wstawszy, szedł do ojca swego. A gdy on jeszcze był opodal, ujrzał go ojciec jego, i użaliwszy się go, przybieżał, a padłszy na szyję jego, pocałował go.


Uko'man nɨto' a're' pʉreti pe esi. 	 Jam jest on chleb żywota.


Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas pokon uko'manpɨtʉ'pʉ Antiyo' po inke rɨ kapʉi tenno'pɨ'se, Sises pɨ' enupasa' kon mɨrɨ pata yawon kon piyau. 	 I mieszkali tam czas niemały z uczniami.


apʉne pʉra Kʉrai Sises apurɨsa' auya'nokon pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo wakʉ ton i'nʉnkasa' auya'nokon etasa' ina uya pɨ'— 	 Usłyszawszy o wierze waszej w Chrystusie Jezusie i miłości przeciwko wszystkim świętym,


Mɨrɨ e'tane tʉron kon Esuwerʉ amʉ' epuru ton uya, eke ton pe te'san ka'pon amʉ', mɨrɨ awonsi'kɨ Papa namanin nan uri'sami'si amʉ' uya Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas ewaruma'tɨto' pe ikupʉ'pʉ. Kamoro Esuwerʉ amʉ' uya tʉron kon ka'pon amʉ' auro'ka'pʉ Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas kota'mato' pe to' uya. Mɨrɨpan kon uya Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas enpa'ka'pʉ tʉnono kon apai. 	 A Żydowie poduszczali niewiasty nabożne i uczciwe, i przedniejsze w mieście; a wzbudzili prześladowanie przeciwko Pawłowi i przeciwko Barnabaszowi, i wygnali je z granic swoich.


“‘Sarakuwa turunpa'pʉ ina uya, e'tane aumanʉnsa' kon pʉra iyesi. Eke' eremu pɨ' ina userenka'pʉ, e'tane tʉuta'kwarʉkai' aukaransa' kon pʉra iyesi,’ tawon nan kasa. 	 I mówią: Grałyśmy wam na piszczałce, a nie taócowałyście; śpiewałyśmy pieśni żałobne, a nie płakałyście.


Mɨrɨpan kon eta'tapɨtʉ'pʉ itemʉ' pona, mɨrɨ awonsi'kɨ to' uya tʉmokorooi kon ke iwɨnɨ'pʉ. Tʉron kon uya rɨ inta'mopɨtʉ'pʉ, 	 Tedy plwali na oblicze jego, i pięściami go bili, a drudzy go policzkowali,


Ɨ'rɨ i'tunin pe pʉra rɨ e'kupʉ'pʉ, ɨpiyau'nokon esii'ma, Sises Kʉrai pokapɨtʉ'pʉ rɨken kurusu' pona. 	 Wiecie, iż gdyście poganami byli, do bałwanów niemych, jako was wodzono, daliście się prowadzić.


E'tane serɨ pe ɨpɨ'nokon ta uya pana' pe aya'kwarʉ kon nesii, apʉne pʉra ɨnʉ' rɨ uma'ta pe pʉra iyesi. Kanau rɨken uma'tato' oton. 	 Lecz i teraz napominam was, abyście byli dobrej myśli; boć nie zginie z was żadna dusza, oprócz okrętu.


I'nai rɨ, takuru'ke iyesi'pʉ, ima'taiwa'pʉ rɨ. E'tane Papa usentu'ma'pʉ ipɨ', kʉrɨ rɨ pɨ' rɨken pen, urɨ pɨ' rɨ nɨrɨ, pokoi pe e'to' tonpa'tɨ pe rɨ iyesi namai' pokoi ke. 	 Bo wprawdzie chorował mało nie na śmierć; ale się Bóg zmiłował nad nim, a nie tylko nad nim, ale i nade mną, abym nie miał smutku na smutek.


Isaan pon esi'pʉ kiyamerʉ i'po' konekasa', o' pi'pɨ konekasa' esi'pʉ ipokʉrʉʉi pe iworo'pai pɨ'. Kairau amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ teusan e'ku pɨ' tenta'nasen pe iyesi'pʉ. 	 Ale Jan przyodziany był sierścią wielbłądową, a pas skórzany był około biódr jego, a jadał szaraóczę i miód leśny.


Tu'kan kon ka'pon amʉ' koro'tawon uya ta'pʉ Sises pɨ', “Ti'sa, urui pɨ' ekamakɨ urepato' pe iya a'sa'mʉyai ina kʉipʉnʉ apuruui rʉ'pʉ ke,” ta'pʉ iya. 	 I rzekł mu niektóry z ludu: Nauczycielu! rzecz bratu memu, aby się ze mną podzielił dziedzictwem.


Ɨyenu kon yau main usaurokʉ'pʉ rʉ'pʉ mʉku'tʉi': ‘Ɨnʉ' rɨ ipoitorʉ esi pʉra iyesi eke pe tesa' entai,’ tawon. To' uya ukota'masa' yau, to' uya rɨ marɨ ɨkota'ma kon mɨrɨ. Urɨ uya tenupato' kon awɨrɨ to' esi yau, to' rɨ esi mɨrɨ ɨmɨrɨ'nokon uya to' enupa'pʉ awɨrɨ rɨ marɨ. 	 Wspomnijcie na słowo, którem ja wam powiedział: Nie jest sługa większy nad pana swego. Jeźlić mię prześladowali, i was prześladować będą; jeźli słowa moje zachowywali, i wasze zachowywać będą.


Mɨrɨ tʉpo, Ise'sʉn mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon ka'pon amʉ' uya pʉrata tʉto' pe to' kupʉ'pʉ itepuru ton uya to' nonkato' pe to' utɨto' pe aka'ne' pe. 	 Ale oni wziąwszy słuszną sprawę od Jazona i od innych, puścili je.


Apʉne pʉra serɨ yau inke tʉuko'mansen eke upata kon pʉra iyesi, e'tane tʉuye'ton eke pata enupɨkɨrɨ e'nɨ'nokon serɨ. 	 Albowiem nie mamy tu miasta trwałego, ale onego przyszłego szukamy.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ayauro'ka uya 'nokon korʉ enna kon pa upiyapai, esukenan korʉ; mɨrɨ a'tai imaminkena' pe ɨwesi kon pa mɨrɨ awonsi'kɨ aimu'nan pon ennanin pe, ɨyepontɨ kon pa, piyɨ'nʉ' na'ne' tense nɨpontɨ kon pa. Merʉ'sʉn kanan ennatɨ', ɨyenu kon ya' itʉrʉ kon pa; mɨrɨ a'tai, ennin pe ɨwesi kon pa. 	 Radzę ci, abyś kupił u mnie złota w ogniu doświadczonego, abyś był bogaty, i szaty białe, abyś był obleczony, a żeby się nie okazywała sromota nagości twojej; a oczy twoje namaż maścią wzrok naprawiającą, abyś widział.


Sises uya eikʉ'pʉ, “I'tunin pe ɨwesi yau Papa e'repato' ike mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' uya ɨyekama'po tukai', mekama'poi'no, mɨrɨpan uya ɨwo'pa'pʉ nesii'no to'panʉ'nin tuna ke,” ta'pʉ iya. 	 Odpowiedział Jezus i rzekł jej: Gdybyś wiedziała ten dar Boży, i kto jest ten, co ci mówi: Daj mi pić, ty byś go prosiła, a dałby ci wodę żywą.


Mɨrɨ rɨ e'tane, munui' amʉ' entu rawɨrɨ mɨrɨ pe pʉra ɨ'rɨ rɨ wakʉ mɨrɨ pe pʉra ɨri kupʉ to' uya rawɨrɨ—moro Papa uya anʉnto' mɨrɨto' pe tukai' e'to' esi'pʉ: 	 Gdy się jeszcze były dziatki nie narodziły, ani co dobrego albo złego uczyniły, aby się ostało postanowienie Boże według wybrania, nie z uczynków, ale z tego, który powołuje,


Osorʉwau wʉi pata'pʉ pe, to' uya eporo'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉ'kʉ tau. Iyereutasa' esi'pʉ Main pɨ' enupanin nan koro'tau to' eta pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ to' nɨrɨ ekama'popɨtʉ pɨ'. 	 I stało się po trzech dniach, że go znaleźli siedzącego w kościele w pośrodku doktorów, słuchającego ich i pytającego ich.


Mɨrɨ a'tai, main useta'pʉ apono' winɨpai, se kasa tawon: “Papa, itese' pɨ' e'nɨto' apurɨpɨ'tɨ' tanporon kon ipoitorʉ ton, ɨmɨrɨ'nokon inamanin nan, aiko ton mɨrɨ awonsi'kɨ eke ton!” tawon. 	 Tedy wyszedł głos z stolicy, mówiący: Chwalcie Boga naszego wszyscy słudzy jego i którzy się go boicie, i mali, i wielcy.


“mɨrɨ pe pʉra, ‘Ɨnʉ' u'tɨ serɨ i'nawon ya'?’” kʉkai ta (Kʉrai arʉ'nʉ'nin pe eri'nɨsa' apai ta e'kwa pe). 	 Albo kto zstąpi do przepaści? to jest Chrystusa od umarłych wyprowadzić.


Ripai esi'pʉ Simiyan mu pe. Simiyan esi'pʉ Isuta mu pe. Isuta esi'pʉ Isose' mu pe. Isose' esi'pʉ Isonan mu pe. Isonan esi'pʉ Eraiya'kin mu pe. 	 Syna Symeonowego, syna Judowego, syna Józefowego, syna Jonanowego, syna Elijakimowego,


To' maimu eikʉ'pʉ iya tai'ma, “Tʉmakooi ke iyesi, mɨrɨ pe pʉra imakooi pʉra iyesi, i'tu uya pʉra iyesi, e'tane tikin nan nɨ i'tu uya; tenku'ne esi'pʉ, e'tane serɨ pe ene uya!” ta'pʉ iya. 	 A on odpowiedział i rzekł: Jeźli grzeszny jest, nie wiem; to tylko wiem, iż będąc ślepym, teraz widzę.


Esuwerʉ amʉ' pokon pe te'sepose, “I'napairɨ rɨ serɨ ton esi,” ta'pʉ to' uya. 	 Na co się zgodzili i Żydowie, mówiąc: Że się tak rzecz ma.


Urɨ e'pokapɨ'sa' kurusu' pona Kʉrai a'kɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ uko'mamʉ pʉra iyesi, e'tane Kʉrai uko'mamʉ uyau. Uko'manto' uko'manyai'ne' ipun yau, Papa Mumu apurɨto' uya yau uko'mamʉ, ui'nʉnkanin nʉ'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ tʉmɨrɨ pe iye'tʉsa' rʉ'pʉ uiwano' pe. 	 Z Chrystusem jestem ukrzyżowany, a żyję już nie ja, lecz żyje we mnie Chrystus; a to że teraz w ciele żyję, w wierze Syna Bożego żyję, który mię umiłował i wydał samego siebie za mię.


Serɨ etasa' tʉuya a'tai, Paire' uya Sises enpa'ka'pʉ, mɨrɨpan ereuta'pʉ eseru aimenkato' apon po, pata, Tɨ' Konekasa' tato' yau, (Arami' pe Kapa'ta tato' ipɨ'). 	 A przetoż Piłat usłyszawszy te słowa, wywiódł Jezusa na dwór i siadł na stolicy, na miejscu, które zowią Litostrotos, a po żydowsku Gabbata.


Mɨrɨ tʉpo ipoitorʉ ton uya ta'pʉ, “Itepuru, iye'nʉnsa' pe iyesi yau, ito'pamʉ rɨ mɨrɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 Tedy rzekli uczniowie jego: Panie! jeźliże śpi, będzie zdrów.


Usi'nʉnkan nɨto' esi ɨsɨ pe tʉtonpa ku'nin pen nɨ. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', usi'nʉnkan nɨto' esi main awɨrɨ e'nɨ ekamanin pe. 	 Miłość bliźniemu złości nie wyrządza; a tak wypełnieniem zakonu jest miłość.


Mɨrɨ awonsi'kɨ ɨyenu uya ɨye'makoima emapu'tɨ pe iyesi yau, imo'ka' eno'ma pa; wakʉ iwa pe iyesi tikin nɨ itenu esii'ma tɨwɨrɨ rɨ ɨuko'manto' ya' ɨyepa'ka a'tai, asa'rɨ itenu apo', iya'mu pʉn ya' ɨyeno'ma entai,” ta'pʉ iya. 	 A jeźli cię oko twoje gorszy, wyłup je i zarzuć od siebie; lepiej jest tobie jednookim wnijść do żywota, niżeli oba oczy mając, być wrzuconym do ognia piekielnego.


Mɨrɨpan kon uya, “Sises sa'ne pʉse rɨ ko, Isose' mu, pen pe'? Ikʉipʉnʉ mɨrɨ awonsi'kɨ isan uni'tunʉ kon. Nai kasa, ‘Epʉn poi u'tɨsa',’ ta iya nin si?” ta'pʉ to' uya. 	 I mówili: Izaż ten nie jest Jezus, syn Józefa, którego my ojca i matkę znamy; jakoż teraz tedy ten powiada: Żem z nieba zstąpił?


Mɨrɨpan kon uya kanan iwɨpɨtʉ'pʉ i'pai pɨ' yʉi ke, mɨrɨpan kon eta'tapɨtʉ'pʉ ipona. To' uta'mo'kapɨtʉ'pʉ tese'mu kon pona'ne inama pe itese'. 	 I bili głowę jego trzciną i plwali nań, a upadając na kolana, kłaniali mu się.


Oso sɨ! Itepuru, ɨnʉ' uya pe' anama pen nɨ? Ɨnʉ' esi, eke pe ɨyese' e'to' ɨnekamapai pʉra? Ɨmɨrɨ rɨken nɨ kʉrɨ rɨ wakʉ. Tanporon kon tʉpataron kon ka'pon amʉ' uye'to' oton ayapurɨpɨ'se'na, apʉne pʉra ipokena' ɨyeseru usenpoikasa' man,” tawon pɨ'. 	 Któż by się ciebie nie bał, Panie! i nie wielbił imienia twego? gdyżeś sam święty, gdyż wszystkie narody przyjdą i kłaniać się będą przed obliczem twojem, że się okazały sprawiedliwe sądy twoje.


Inserʉ, Papa nennoko'pʉ uya Piri' auro'ka'pʉ, “Ekoneka' ɨutɨ pa wʉi enu enuku kamisi winɨkʉi' Surusiran poino asanta Kesa ponakan ta',” ta'pʉ iya. (Mɨrɨ asanta e'nonka'pʉ mɨrɨ.) 	 Lecz Anioł Pański rzekł do Filipa, mówiąc: Wstań, a idź ku południowi na drogę, która od Jeruzalemu idzie ku Gazie, która jest pusta.


Mɨrɨ a'tai, inserʉ uya uyarɨ'pʉ Ita'kwarʉ yau rɨmono' ta'. Mɨrɨ yau, uri'san ene'pʉ uya, isuweyu ene po iyereutasa', Papa sapemato' ese' ton e'menukapɨ'sa' ke iwontɨsa'. 7 kaisa rɨ i'pai ton esi'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ 10 kaisa rɨ iretʉ ton. 	 I odniósł mię na puszczę w duchu. I widziałem niewiastę siedzącą na szarłatnoczerwonej bestyi, pełnej imion bluźnierstwa, która miała siedm głów i dziesięć rogów.


Tʉpoitorʉ ton enei'ma ta'pʉ iya, “Pori' pe ɨwesi kon, ɨmɨrɨ'nokon entu'ma' na'ne' nan, apʉne pʉra Papa e'to' esa' wannɨ pe esi pɨ' ɨiwano' kon pe. 	 A on podniósłszy oczy swoje na uczniów, mówił: Błogosławieni jesteście wy, ubodzy! bo wasze jest królestwo Boże.


Panton amʉ' i'ma'kasa' tʉuya a'tai, Sises utama'pʉ mɨrɨ apai. 	 I stało się, gdy Jezus dokończył tych podobieństw, puścił się stamtąd.


mɨrɨpan utɨto' oton tʉpataron kon ka'pon amʉ' Kokʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Makokʉ amʉ' enku'tɨse'na—asakɨrɨ'nan non ekun yawon kon. To' amʉranʉ'to' iya oton ɨsewa'nomase'na, anpisin pe parau e'pi pon wɨ'sɨ' esi kasa. 	 I wynijdzie, aby zwodził narody, które są na czterech węgłach ziemi, Goga, i Magoga, aby je zgromadził do bitwy; których liczba jest jako piasek morski.


Mɨrɨ pɨ' erasu ton uya, “Ɨnʉ' rɨ usaurokʉ pʉra iyesi pʉse rɨ kasa,” ta'pʉ to' uya. 	 Odpowiedzieli oni słudzy: Nigdy tak nie mówił człowiek jako ten człowiek.


Ipayan nʉ'san pe rɨ to' esi pɨ' tanporo Epʉra'an munkɨ pe to' esi pen. E'tane mɨrɨ kasa pʉra kuru rɨ; “Aisi' poro ɨmunkɨ amʉ' e'seporo mɨrɨ,” tasa'. 	 Ani iż są nasieniem Abrahamowem, wszyscy są dziećmi; ale rzeczono: W Izaaku będzie tobie nazwane nasienie;


Mɨrɨ apai, ina kanan utɨ'pʉ, Resiyan tepose. Mɨrɨ ema'sa' yau, wʉi enu enuku kamisi winon pese'tɨ uyee'pʉ. Asa'rɨ wʉi pata'pʉ pe, Pu'tiyori eporo'pʉ ina uya. 	 A stamtąd płynąc kołem, przybyliśmy do Regijum, a po jednym dniu, gdy powstał wiatr południowy, wtórego dnia płynęliśmy do Puteolów.


Mɨrɨ a'tai, itonpa pe rɨ, 1 3 e'to' airɨ rɨ parau kau te'san eri'pɨtʉ'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ itonpa pe rɨ, 1 3 e'to' airɨ rɨ kanau epotorʉ'pʉ ton uma'ta'pʉ. 	 I pozdychała w morzu trzecia część rzeczy stworzonych, które miały duszę i trzecia część okrętów zginęła.


ina, wapiya Kʉrai yau te'ku'to' ke iye'sa' kon, e'to' pe eke pe iku'to' apurɨpɨ'to' ku'nin pe. 	 Abyśmy my byli ku chwale sławy jego, którzyśmy pierwej nadzieję mieli w Chrystusie,


Mɨrɨ a'tai, Pi'ta uyee'pʉ Sises piya' ekama'pose'na, “Uyepuru, ɨ'rɨ kaisa rɨ ite'kwa utonpa e'makoimasa' upɨ' pɨ' usentu'ma? 7 kaisa rɨ ite'kwa pe'?” ta'pʉ iya. 	 Tedy przystąpiwszy do niego Piotr, rzekł: Panie! wielekroć zgrzeszy przeciwko mnie brat mój, a odpuszczę mu? czyż aż do siedmiu kroć?


Mɨrɨ awonsi'kɨ Papa apurɨpɨtʉ'pʉ to' uya urɨ uriya'. 	 I chwalili Boga ze mnie.


A'pɨ'pʉn uri'san, Meri itese', auro'kato' iya ike esi'pʉ, Isose', Tepi' pa rʉ'pʉ, no'pʉ oton pe te'ton. 	 Do Panny poślubionej mężowi, któremu imię było Józef, z domu Dawidowego, a imię Panny Maryja.


Sa'man pe kuru rɨ sa'ne temiyatʉ kon ke ina e'tʉrawasoma. Ina pa'nʉkʉ a'tai, ina uya tʉpa'nʉ'nin kon pʉrema; ina kota'ma a'tai iwenai pʉra, ina uya rɨ imoronka; 	 Także i wy, ponieważ się usilnie staracie o dary duchowne, szukajcież tego, abyście obfitowali ku zbudowaniu zboru.


Mɨrɨ a'tai, iyera'tɨ'pʉ uri'san winɨkʉi', tai'ma Saiman pɨ', “Pʉse uri'san menyan? Ɨiwʉ' ta' uyepʉi, e'tane u'tuna'kwaai'tɨ auya pʉn u'ta kumi'to' uya ike ke. Mɨrɨ e'tane tenu paru ke u'ta amankasa' iya, tʉnse' ke a'munakasa' iya nɨrɨ. 	 I obróciwszy się do niewiasty, rzekł Szymonowi: Widzisz tę niewiastę? Wszedłem do domu twego, nie dałeś wody na nogi moje; ale ta łzami polała nogi moje, i włosami głowy swej otarła.


“Koneriyas, Roman amʉ' soisaai epuru uya ina enno'sa' man,” ta'pʉ to' uya ipɨ'. “Ipokena' pe te'sen mɨrɨ awonsi'kɨ tɨwɨrɨ rɨ Papa eseru poro ɨko'mamʉ i'se te'sen; Esuwerʉ amʉ' uya nɨrɨ wakʉ kʉrɨ rɨ tato' ipɨ'. Papa inserʉʉi uya auro'ka'pʉ ɨuye'to' pe itiwʉ' ta' auro'kato' auya etato' pe iya,” ta'pʉ to' uya. 	 A oni rzekli: Kornelijusz setnik, mąż sprawiedliwy i bojący się Boga i mający dobre świadectwo od wszystkiego narodu żydowskiego, w widzeniu jest od Anioła świętego napomniony, aby cię wezwał w dom swój i słuchał słów od ciebie.


Orʉ pona uyenno'sa' auya na'ne' kasa, mɨrɨ kasa rɨ marɨ to' enno'sa' uya non pon kon koro'ta'. 	 Jakoś ty mię posłał na świat, tak i ja posyłam je na świat.


“E'tane ɨusesa'to' kon pʉra iyesi ‘Ti'sa’ tukai', apʉne pʉra tikin nan nɨ esi ɨyepuru kon pe, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨsitonpa pe rɨ nin ɨwesi kon. 	 Ale wy nie nazywajcie się mistrzami; albowiem jeden jest mistrz wasz, Chrystus; ale wy jesteście wszyscy braćmi.


e'tane iyera'tɨ'pʉ to' piyapai, mɨrɨpan utɨ'pʉ. 	 Ale on przeszedłszy przez pośrodek ich, uszedł.


Mɨrɨpan kon usaurokʉ'pʉ eke pe rɨ ɨri pe rɨ tʉsapemai'. 	 I wiele innych rzeczy bluźniąc mówili przeciwko niemu.


Apʉne pʉra ɨnʉ' rɨ serɨ yau tʉuko'manto' ɨnnonkapai pʉra na'ne' uya epoto' oton pen nɨ, e'tane ɨnʉ' rɨ serɨ yau tʉuko'manto' nonkanin uya, urɨ wenai, epoto' oton. 	 Bo kto by chciał duszę swoję zachować, straci ją; a kto by stracił duszę swoję dla mnie, znajdzie ją.


Mɨrɨ wenai kuru, Esuwerʉ amʉ' uya uya'si'pʉ mɨrɨ use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' pʉ'kʉ tau. Mɨrɨ tʉpo, to' esi'pʉ uwɨnɨ i'se. 	 Dla tych rzeczy Żydowie w kościele mię pojmawszy, chcieli mię zabić.


apʉne pʉra Itepuru kʉrɨ rɨ tʉni'nʉnkanʉ ton konekanin main awɨron kon pe, mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon kon tʉmu pe tʉnanʉmʉnʉ ton kota'ma iya,” tawon. 	 Albowiem kogo Pan miłuje, tego karze, a smaga każdego, którego za syna przyjmuje.


To' uya itenu auromʉ'pʉ, mɨrɨpan kon uya ekama'po'pʉ, “Pu'kena' pe ekamakɨ! Ɨnʉ' ɨwɨnɨi?” ta'pʉ to' uya. 	 A zakrywszy go, bili twarz jego i pytali go, mówiąc: Prorokuj, kto jest, co cię uderzył.


Surusiran pona utɨsa' a'tai, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon Esuwerʉ amʉ' epuru ton uya uyeseru kon i'se pʉra iyesi, ɨri ku'sa' iya ta uya i'se to' esi'pʉ. 	 Dla którego, gdym był w Jeruzalemie, stawili się przede mną przedniejsi kapłani i starsi żydowscy, prosząc o dekret przeciwko niemu.


Sises apurɨnin nan, ka'pon amʉ' nainʉnpa'san Surusiran apai utɨ'pʉ pata kaisa rɨ wakʉ Sises ekareei ekama pɨ'. 	 A ci, którzy byli rozproszeni, chodzili opowiadając słowo Boże.


imeruntɨrʉ uya tanporon nɨ ena iyo'koi' emapu'tɨ, sepan nɨ upun kon ensima iya, a'kwa tʉpun kasa iye'to' pe. 	 Który przemieni ciało nasze podłe, aby się podobne stało chwalebnemu ciału jego, według skutecznej mocy, którą też wszystkie rzeczy sobie podbić może.


anapurɨnʉ esi namai' ka'pon pu'ketʉ pɨ' rɨ, e'tane Papa meruntɨrʉ pɨ'. 	 I różne są posługi, ale tenże Pan.


To' osorʉwano rʉ'pʉ uya kanan imari'ma'pʉ, mɨrɨpan kanan erikʉ'pʉ. Mɨrɨ kasa tanporo 7 pan kon uya imari'mapɨtʉ'pʉ, mɨrɨpan 7 pe rɨ to' erikʉ'pʉ tʉmunkɨ ke pʉra rɨ. 	 Potem ją pojął i trzeci, także i oni wszyscy siedmiu, a nie zostawiwszy dziatek, pomarli.


Mɨrɨ yau, Esuwerʉ amʉ' pen mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' usaurokʉ'pʉ Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas kota'mato', tepuru kon pokon pe to' e'kama'pʉ, tɨ' ke to' wɨto' pe tʉuya'nokon. 	 A gdy się wzburzyli i poganie, i Żydzi z książęty swoimi, aby je zelżyli i ukamionowali:


Ɨ'rɨ pɨ' rɨ usaurokʉ pen Kʉrai nʉkupʉ'pʉ uporo pɨ' rɨken Esuwerʉ amʉ' pen arɨ pɨ' Papa Maimu awɨron kon pe usauro'sa' rʉ'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ unkupʉ'pʉ winɨ— 	 Albowiem nie śmiałbym mówić tego, czego by nie sprawował Chrystus przez mię w przywodzeniu ku posłuszeństwu pogan, przez słowo i przez uczynek,


Ɨ'rɨ rɨ Papa nʉpa'nʉkʉ'pʉ e'to' oton pen nɨ mɨrɨ pata yau. Papa mɨrɨ awonsi'kɨ karimeru mʉre apon e'to' oton mɨrɨ pata yau, mɨrɨpan poitorʉ ton uya apurɨpɨ'to' oton. 	 I nie będzie więcej żadnego przeklęstwa, ale stolica Boża i Barankowa w niem będzie, a słudzy jego służyć mu będą,


Tepi' uya Kʉrai pɨ' Papa auro'kasa' tʉron nɨ Eren yau, “‘Ikɨtato' pe uyekepu nonka auya pen, apʉne pʉra wakʉ urɨ, ɨpoitorʉ ukɨta i'se pʉra ɨwesi.’ 	 Przeto i indziej powiada: Nie dasz Świętemu twemu widzieć skażenia.


Tanporo ka'pon amʉ' usewansiuka'pʉ, mɨrɨpan kon usekama'popɨtʉ'pʉ, “Ɨ'rɨ si serɨ usenupan nɨto'? Pana'pan, meruntɨ ke makoi a'kwarʉ apiyo'ma iya, mɨrɨpan kon epa'ka!” ta'pʉ to' uya. 	 I przyszedł strach na wszystkie, i rozmawiali między sobą, mówiąc: Cóż to za słowo, że z władzą i z mocą rozkazuje duchom nieczystym, a wychodzą?


Apʉne pʉra makoi e'to' pe pʉra iyesi ɨyepuru kon pe, apʉne pʉra main o'no ɨwesi kon pen, e'tane wakʉ nonkasa' o'no. 	 Albowiem grzech panować nad wami nie będzie; bo jesteście nie pod zakonem, ale pod łaską.


Serɨ etasa' Main pɨ' enupanin nan tonpa ton uya a'tai, “Pʉse rɨ ka'pon usaurokʉ Papa sapema pe rɨ,” ta'pʉ to' uya tewan kon yau. 	 A oto niektórzy z nauczonych w Piśmie mówili sami w sobie: Ten bluźni.


Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Apʉne pʉra aiko pe rʉ'kwɨ apurɨto' auya'nokon esi. I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon; aiko rʉ'kwɨ mosta' ena'pɨ kasa apurɨto' auya'nokon esi yau, wʉ' pɨ', ‘Atamakɨ mairɨ!’ tasa' auya'nokon a'tai, itama rɨ. Ɨ'rɨ rɨ kupʉ auya'nokon a'tai, sa'man pe pʉra rɨ iyesi ɨpona'nokon. 	 Lecz Jezus rzekł do nich: Dla niedowiarstwa waszego; zaprawdę bowiem powiadam wam: Jeźlibyście, mając wiarę jako ziarno gorczyczne, rzekli tej górze: Przenieś się stąd na ono miejsce, tedy się przeniesie, a nic niemożebnego wam nie będzie.


Uyenu yau umaimu awɨrɨ ɨwesi tai'ma, ɨyena' imenuka uya, i'tui'ma ikupʉ auya unekama'po'pʉ entai kuru rɨ. 	 Pewien będąc posłuszeństwa twego, pisałem ci, wiedząc, że i więcej, niż mówię uczynisz.


Serɨ esi'pʉ pu'kena' Aisaya maimu a'ku'tɨnin pe: “Itepuru, ɨnʉ' uya ina nekamanʉ etasa'; ɨnʉ' ena' Itepuru meruntɨrʉ usenpoikasa'?” tawon. 	 Aby się wypełniło słowo Izajasza proroka, które powiedział: Panie! i któż uwierzył kazaniu naszemu, a ramię Pańskie komuż jest objawione?


Asa'ron kon ama' rʉ'san pokapɨtʉ'pʉ to' uya ipokon pe; tikin nɨ itenwo'netʉ winɨ mɨrɨ awonsi'kɨ ikamisi winɨ tikin nɨ. 	 Byli też ukrzyżowani z nim dwaj zbójcy, jeden po prawicy, a drugi po lewicy.


Pena Tepi' uya Itepuru maimu ekama'pʉ, “‘Papa, Itepuru ene uya inke rɨ upiyau. Mɨrɨ uriya', usi'nʉkʉ pen. 	 Albowiem o nim mówi Dawid: Upatrywałem zawsze Pana przed obliczem mojem; bo mi jest po prawicy, abym nie był wzruszony.


Ɨri ton mɨrɨ awonsi'kɨ iyemari'masa' ekumankanin nan ka'pon amʉ' esi eke Papa tʉrawasooi i'tuto' tʉuya'nokon ipɨkɨrɨ kupʉ uya i'se. Ikupʉ uya pen, e'tane Isona pɨ' i'tuto' ipɨ' rʉ'pʉ na'ne' rɨken kupʉ uya,” ta'pʉ iya. Mɨrɨpan kon tʉnɨnse Sises utɨ'pʉ. 	 Rodzaj zły i cudzołożny znamienia szuka; ale mu znamię nie będzie dane, tylko ono znamię Jonasza proroka. I opuściwszy je, odszedł.


Tai'ma iyera'tɨ'pʉ, mɨrɨpan uya Sises ene'pʉ iye'soto'kasa' mɨrɨ yau, e'tane Sises tukai' i'tu iya pʉra iyesi'pʉ. 	 A to rzekłszy, obróciła się nazad i ujrzała Jezusa stojącego; lecz nie wiedziała, iż Jezus był.


Soisa amʉ' epuru uya Sises ekareei eta'pʉ, mɨrɨpan uya Esuwerʉ amʉ' epuru ton ennoko'pʉ ikɨ'mai' tʉpoitorʉ epi'tɨi' iye'to' pe. 	 Ten usłyszawszy o Jezusie, posłał do niego starszych z Żydów, prosząc go, aby przyszedłszy uzdrowił sługę jego.


mɨrɨ awonsi'kɨ Itepuru pori'manin anwarinpatɨ'. 	 Obierając to, co by się podobało Panu;


Ɨ'rɨ rɨ kupʉ auya'nokon a'tai, iku'tɨ' ɨyewan kon pokon pe, Itepuru iwano' pe ikupʉ auya'nokon pe, ka'pon amʉ' iwano' pe pen, 	 A wszystko, cokolwiek czynicie, z duszy czyńcie, jako Panu, a nie ludziom.


Sises mɨrɨ awonsi'kɨ ipoitorʉ ton ekanwa'tɨ'pʉ, mɨrɨpan kon ɨ'kwɨrɨtʉ'pʉ. To' uyee'pʉ tʉpata'se' kon ya'. 	 Tedy wstąpiwszy w łódź, przewiózł się, i przyszedł do miasta swego;


Tu'kan kon ka'pon amʉ' esi'pʉ ipan pe pori' pe mɨrɨ pata yau. 	 I stała się radość wielka w onem mieście.


“Pʉse rɨ ka'pon to'ka'nʉ'sa' ina uya man, wakʉ pe pʉra rɨ uko'man nɨ emapu'tɨnin pe, tʉtonpa ton Esuwerʉ amʉ' epanta'mato' pe to' tʉrʉnkapɨ'nin pe siya rɨ pata kaisarɨ rɨ. Pʉse rɨ ka'pon esi Nasare' pon eseru rʉ'pʉ pɨ' te'san epuru, 	 Albowiemeśmy znaleźli tego męża zaraźliwego i wszczynającego rozruch między wszystkimi Żydami po wszystkim świecie, i herszta tej sekty Nazarejczyków.


Tanporo ka'pon amʉ' serɨ ennin nʉ'san etarerumʉ'pʉ, “Sises utɨsa' tʉmakooikenan iwʉ' ta' ika'kʉranpase'na,” ta'pʉ to' uya. 	 A widząc to wszyscy, szemrali, mówiąc: U człowieka grzesznego gospodą stanął.


“Ta uya ɨpɨ', e'mʉ'sa'ka', ayapon anʉnkɨ, enna'po' apata'se' ya'!” ta'pʉ. 	 Tobie mówię: Wstań, a weźmij łoże twoje, a idź do domu twego.


Itepuru uya uyauro'ka, ‘Inke pʉra enta Surusiran apai, apʉne pʉra to' uya upɨ' ausauro'to' apurɨ pʉra iyesi mɨrɨ,’ ta'pʉ iya upɨ'. 	 I widziałem go mówiącego do siebie: Spiesz się; a wynijdź rychło z Jeruzalemu, ponieważ świadectwa twego nie przyjmą o mnie.


To' eta'tapɨtʉ'pʉ ipona; itɨɨi mo'ka'pʉ to' uya, mɨrɨ ke to' uya i'pai wɨpɨtʉ'pʉ. 	 A plując na niego, wzięli onę trzcinę, i bili go w głowę jego.


Ɨmɨrɨ'nokon nin si ɨri ton uya i'tu yau wakʉ ton e'repan nɨto' ike ke ɨmunkɨ kon repa auya'nokon, mɨrɨ entai kuru ɨkʉipʉnʉ kon, Epʉn pon uya Wakʉ A'kwarʉ tʉrʉ kamoro ekama'ponin nan ena',” ta'pʉ iya. 	 Ponieważ tedy wy, będąc złymi, umiecie dobre dary dawać dzieciom waszym: jakoż daleko więcej Ojciec wasz niebieski da Ducha Świętego tym, którzy go oó proszą?


Se uya ukʉipʉnʉ apurɨpɨ'to' enpoika, tu'ke ɨyepeta kon, upoitorʉ ton pe ɨwesi kon ekamanin pe. 	 W tem będzie uwielbiony Ojciec mój, kiedy obfity owoc przyniesiecie, a będziecie moimi uczniami.


“‘Wakʉ kuru rɨ ku'sa' auya man, wakʉ upoitorʉ,’ ta'pʉ itepuru uya, ‘apʉne pʉra aiko rʉ'kwɨ ɨrepa'pʉ uya piri'sa' auya pɨ', 10 kaisaron pata esa' pe e'kɨ,’ ta'pʉ iya ipɨ'. 	 I rzekł mu: Dobrze, sługo dobry! iżeś był nad małem wiernym, miejże władzę nad dziesięcioma miastami.


Ene repasa' esi'pʉ mɨ pe te'to' yau isauro'to' pe, Papa sapema pe rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ eke pe te'to' yau rɨ iye'to' pe 42 kaisa rɨ kapʉi yau. 	 I dane jej są usta, mówiące wielkie rzeczy i bluźnierstwa; dana jej też jest moc, aby władzę miała przez czterdzieści i dwa miesiące.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', “Papa apon piyau to' esi mɨrɨ, to' esi i'se iye'to' kupʉ pɨ' wʉi nai mɨrɨ awonsi'kɨ ewarupɨ nau, ipɨ' ɨpʉreman nɨto', use'man nɨto' iwʉ' tau; kʉrɨ rɨ apono' po iyereutasa' na'ne' uko'manto' oton to' pokon pe. 	 Dlatego są przed stolicą Bożą i służą mu we dnie i w nocy w kościele jego, a ten, który siedzi na stolicy, jako namiotem zasłoni ich.


Ɨmɨrɨ'nokon uya etato' oton tʉusewa'nomasan, usewa'noman man tawon nɨ, e'tane serɨ ton pɨ' rɨ ketʉipɨ'tʉu. Serɨ warai'nan nɨ e'ku'to' pe iyesi, e'tane apʉne rɨ pata weyu u'ma'to' uye'tane rɨ iyesi. 	 I usłyszycie wojny i wieści o wojnach; patrzcież, abyście sobą nie trwożyli; albowiem musi to wszystko być, ale jeszcze nie tu jest koniec.


apʉne pʉra ɨusi'nʉnkato' mɨrɨ awonsi'kɨ Itepuru Sises Kʉrai apurɨto' auya mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo wakʉ ton i'nʉnkato' auya eta uya pɨ'. 	 Słysząc o miłości i o wierze, którą masz przeciwko Panu Jezusowi i przeciwko wszystkim świętym;


E'tane tanporo Esuwerʉ amʉ' esi'pʉ pen wakʉ itekare awɨrɨ. Aisaya uya tasa' kasa, “Epuru, ɨnʉ' uya ina nekamanʉ itekare apurɨsa'?” tawon. 	 Aleć nie wszyscy posłuszni byli Ewangielii; albowiem Izajasz mówi: Panie! któż uwierzył kazaniu naszemu?


Ka'pon amʉ' anpisin ton uya eikʉ'pʉ, “Ene rɨ esi mɨrɨ ayau! Ɨnʉ' nai ɨwɨnɨ i'se?” ta'pʉ to' uya. 	 Odpowiedział lud i rzekł: Dyjabelstwo masz; któż cię szuka zabić?


“Mɨrɨpan kon utɨto' oton tɨwɨrɨ rɨ ekota'man nɨto' ya', e'tane ipokena' ton pe iye'sa' kon utɨto' oton tɨwɨrɨ rɨ uko'man nɨto' ya',” ta'pʉ Sises uya. 	 I pójdą ci na męki wieczne; ale sprawiedliwi do żywota wiecznego.


To' utɨka'tane rɨ, ka'pon amʉ' uya makoi yen, tʉusauro'sen pen ka'pon nee'pʉ Sises piya'. 	 A gdy oni wychodzili, oto przywiedli mu człowieka niemego, opętanego od dyjabła.


Apʉne pʉra urɨ pona, uko'man nɨ pe Kʉrai esi, mɨrɨ awonsi'kɨ eri'nɨ esi eporo pe. 	 Albowiem mnie życiem jest Chrystus, a umrzeć zysk.


“Upoitorʉ pe, unanʉmʉ'pʉ pʉse rɨ. Ipan pe uni'nʉnkanʉ, mɨrɨpan pɨ' epori'ma. Uya'kwarʉ ennoko uya mɨrɨ ipona, mɨrɨpan uya wakʉ pe e'nɨ eseru ekamato' oton tanporon kon ka'pon amʉ' pɨ'. 	 Oto ten sługa mój, któregom obrał, ten umiłowany mój, w którym się upodobało duszy mojej; położę ducha mojego na nim, a sąd narodom opowie;


Mɨrɨ pɨ' si ta uya, ɨko'mantɨ' Ita'kwarʉ winɨ, mɨrɨ a'tai i'naino ɨri eseru pori'ma auya'nokon pʉra iyesi mɨrɨ. 	 A to mówię: Duchem postępujcie, a pożądliwości ciała nie wykonywajcie.


Paarʉ, esa'sa' Sises Kʉrai nennokonʉ pe, Papa eseru winɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ utonpa kon Sostenes winɨpaino, 	 Bądźcie naśladowcami moimi, jakom i ja Chrystusowy;


Sises uya mʉre rʉ'kwɨ kɨ'ma'pʉ, mɨrɨpan soto'ka'pʉ iya to' koro'tau, 	 A zawoławszy Jezus dziecięcia, postawił je w pośrodku ich,


Aisaya uya wapiya ekamasa' na'ne' kasa: “Itepuru meruntɨ pe kuru te'sen ye' uya rɨken upayan kon pʉra unonkasa' kon yau, Satan kasa ena'nokon nesii'no, mɨrɨ awonsi'kɨ Komora kasa e'nɨ'nokon nesii'no,” tukai'. 	 I jako przedtem powiedział Izajasz: By nam był Pan zastępów nie zostawił nasienia, bylibyśmy się stali jako Sodoma i Gomorze bylibyśmy podobni.


Mɨrɨ a'tai, Sises uya eikʉ'pʉ, “Uwenai kuru pe' auma'ta? I'napairon ekama uya serɨ ɨpɨ', kɨrɨtɨkɨ uturumʉ rawɨrɨ, osorʉwau ite'kwa kuru ui'tunin pe pʉra ɨye'ku'to' oton!” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Odpowiedział mu Jezus: Duszę twoję za mię położysz? Zaprawdę, zaprawdę powiadam ci: Nie zapieje kur, aż się mnie po trzykroć zaprzesz.


Tamas uya ta'pʉ ipɨ', “Uyepuru, ina uya sa'ne i'tu pʉra iyesi nai ya' ɨutɨ tukai'; nai kasa ken ina uya ite'ma i'tu?” ta'pʉ iya. 	 Rzekł mu Tomasz: Panie! nie wiemy, dokąd idziesz, a jakoż możemy drogę wiedzieć?


“Entanʉ'tɨ',” ta'pʉ iya to' pɨ'. To' utɨ'pʉ ipata'se' ense'na. Ipiyau to' uko'mamʉ'pʉ mɨrɨ wʉi a'tai, apʉne pʉra pata uko'mansa' esi'pʉ (4 a'kʉra' e'to' airɨ pata esi'pʉ). 	 Rzekł im: Pójdźcie, a oglądajcie. I szli i widzieli, gdzie mieszkał, a zostali przy nim onego dnia; bo było około dziesiątej godziny.


Kɨsenku'tɨtʉu, utonpa ton nʉ'kwɨ. 	 Nie błądźcież, bracia moi mili!


Si'na' amʉ' tʉkonekai' to' ari'po'pɨ'to' tʉuya ike pe, paka amʉ', karimeru amʉ' enpa'kanʉkʉ'pʉ iya; pʉrata ensimanin nan tepʉrʉʉi rawoipɨtʉ'pʉ iya, to' pʉrataai tʉrʉ'pɨtʉ'pʉ iya. 	 A uczyniwszy bicz z powrozków, wszystkie wygnał z kościoła, i owce i woły: a tych, co pieniędzmi handlowali, pieniądze rozsypał i stoły poprzewracał;


Pʉse rɨ si kʉrɨ rɨ unekama'pʉ, ‘Uye'ma'pʉ tau ka'pon uyepʉ eke kuru uyentaino, penaro' uwapiyaro' rʉ'pʉ rɨ,’ ukataine'. 	 Tenci jest, o którymem powiadał, że idzie za mną mąż, który mię uprzedził; bo pierwej był niż ja.


Serɨ ewarupɨɨi tau Tepi' pata'se' yau ɨpika'tɨnin kon entusa' man, Kʉrai, Itepuru. 	 Iż się wam dziś narodził zbawiciel, który jest Chrystus Pan, w mieście Dawidowem.


Tʉron nɨ a'tai, Sises utɨpɨtʉ'pʉ tʉron nɨ eke iwa ton pata kaisa rɨ'ne wakʉ Papa e'to' esa' wannɨ pe ekareei ekama pɨ' iyesi'pʉ. 12 kaisaron kon ipoitorʉ ton esi'pʉ iya'kɨrɨ. 	 I stało się potem, że on chodził po miastach i po miasteczkach każąc i opowiadając królestwo Boże, a oni dwunastu byli z nim,


Mɨrɨ a'tai, ikɨ'ma'pʉ iya ekama'poto' pe tʉuya, ‘Ka'pon amʉ' uya upana'tɨsa' man ɨyeseru ke, mɨrɨpan apurɨsa' uya man. Ɨyenau iye'sa' rʉ'pʉ pʉrata mɨrɨ awonsi'kɨ uimamin apon nʉ'pʉ kareta ikonekaka'kɨ. Mɨrɨ enta' uimamin esa' pe ɨwe'to' oton pen mɨrɨ,’ ta'pʉ iya. 	 A zawoławszy go, rzekł mu: Cóż słyszę o tobie? Oddaj liczbę z szafarstwa twego; albowiem już więcej nie będziesz mógł szafować.


Apurɨto' winɨ Iseri'ko wekupiri uta'mo'ka'pʉ, 7 kaisa rɨ wʉi iwoi Esuwerʉ amʉ' utɨpɨtʉ'pʉ e'sorʉ'mai'ma tʉpo. 	 Wiarą mury Jerycha upadły, gdy je obchodzono przez siedm dni.


To' utɨ'pʉ Ka'paneyan pona; Sapa' uye'sa' a'tai, Sises utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' ta'. Mɨrɨ yau, to' enupa pɨ' iyepiya'tɨ'pʉ. 	 Potem weszli do Kapernaum; a zaraz w sabat wszedłszy Jezus do bóżnicy, nauczał.


Non a'kwarʉ eposa' uya'nokon pʉra iyesi, e'tane iya'kwarʉ Papa winɨpaino, ito'ka'nʉ'to' kon pe Papa uya urepa'pʉ kon ike. 	 Albowiem jako ciało jedno jest, a członków ma wiele, ale wszystkie członki ciała jednego, choć ich wiele jest, są jednym ciałem: tak i Chrystus.


Iyɨpʉremakaa'pʉ kanan, mɨrɨ a'tai ka' awonsi'kɨ si tuna uyee'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ si non uya kiyari epetanʉkʉ'pʉ. 	 I zaś się modlił, a wydało niebo deszcz i ziemia zrodziła owoce swoje.


Kin usakorota'pʉ, mɨrɨpan uya tʉsoisaai amʉ' ennoko'pʉ kamoro to' wɨnin nʉ'san ma'tanʉ'se'na, to' pata'se' rɨ po'tɨpɨ'se'na. 	 Co gdy król usłyszał, rozgniewał się, a posławszy wojska swoje, wytracił one morderce, i miasto ich zapalił.


Ka'pon ennin nʉ'pʉ uya ekamasa', mɨrɨpan nekama'pʉ esi i'napai rɨ. I'tu iya i'napai rɨ tʉnekamanʉ esi tukai', ɨmɨrɨ rɨ nɨrɨ uya apurɨto' pe tʉkasimai' pʉra. 	 A ten, co to widział, świadczył o tem i prawdziwe jest świadectwo jego; a on wie, iż prawdę powiada, abyście wy wierzyli.


Sises kurusukuui piyau isan e'soto'kasa' esi'pʉ, isan pasi Meri, Kʉro'pas no'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ Meri Mataren. 	 A stały podle krzyża Jezusowego matka jego i siostra matki jego, Maryja, żona Kleofaszowa, i Maryja Magdalena.


Kʉrɨ rɨ yau rɨ nɨrɨ utanʉn nɨ'pʉ'nokon pena, inkuu'pʉ iye'ku'to' pe awɨrɨ rɨ tanporon nɨ tʉrawasomanin mɨrɨ kasa iye'to' pe tawon teseru awɨrɨ, 	 W nim, mówię, w którymeśmy i do działu przypuszczeni, przenaznaczeni będąc według postanowienia tego, który sprawuje wszystko według rady woli swojej;


Pu'kena' Aisaya karetaai yau iye'menukasa' na'ne': “Umaimu ekamanin ennoko uya mɨrɨ arawɨrɨ, ɨye'ma konekanin pe,” tawon. 	 Jako napisano w prorokach: Oto Ja posyłam Anioła mego przed obliczem twojem, który zgotuje drogę twoję przed tobą.


Sises ewomʉ'pʉ tʉpo, ipoitorʉ ton uya ekama'po'pʉ ama'ai, “Ɨ'rɨ pe ken si iyesi pɨ' ina uya enpa'ka pʉra iyesi?” ta'pʉ to' uya. 	 A gdy wszedł w dom, pytali go osobno uczniowie jego: Czemużeśmy go wygnać nie mogli?


Sises rawɨrɨ tʉutɨsan uya, “E'pana e'kɨ! Ɨ'rɨ pɨ' ɨukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ?” ta'pʉ to' uya ipɨ'. Mɨrɨ rɨ e'tane ikɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ, “Upɨ' ɨsentu'makɨ ta uya, Kin Tepi' pa rʉ'pʉ!” ta'pʉ iya. 	 Lecz ci, co szli wprzód, gromili go, aby milczał. Ale on tem więcej wołał: Synu Dawidowy! zmiłuj się nade mną.


Mɨrɨ yau, Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas uya Itepuru Sises ekareei ekama'pʉ a'sinin mɨrɨ awonsi'kɨ itiwʉ' tawon kon pɨ'. 	 I opowiadali mu słowo Pańskie i wszystkim, którzy byli w domu jego.


Esuwerʉ amʉ' e'sara'tɨ'pʉ ipɨ' entarun nɨ pɨ', apʉne pʉra, “Urɨ kʉrɨ rɨ pʉreti Epʉn poi iu'tɨsa',” ta iya pɨ'. 	 I szemrali Żydowie o nim, iż rzekł: Jam jest on chleb, który z nieba zstąpił.


To' uya arɨ koro'tau, ka'pon, Sairini pon Saiman itese', a'si'pʉ to' uya, Surusiran pona tʉutɨsen tʉmainarʉ awonsi'kɨ. Mɨrɨpan ena' kurusu' nonka'pʉ to' uya ato' pe iya Sises e'ma'pʉ pe. 	 Gdy go tedy wiedli, uchwyciwszy Szymona niektórego Cyrenejczyka, idącego z pola, włożyli nań krzyż, aby go niósł za Jezusem.


Tanporo tu'kan yau rɨ tʉuta'mo'kasan urɨ'nokon. Ɨnʉ' rɨ esi yau ipoken pʉra te'sen pe pʉra tʉusaurokʉ yau, wakʉ pe kuru iyesi mɨrɨ, tʉpun nɨ si esa' pe iyesi. 	 Albowiem w wielu upadamy wszyscy; jeźli kto nie upada w słowie, ten jest doskonałym mężem, który też może na wodzy trzymać i wszystko ciało.


Mɨrɨ a'tai, Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' to' uya Kʉrai esi Tepi' pa rʉ'pʉ pe ta? 	 I rzekł do nich: Jakoż powiadają, że Chrystus jest synem Dawidowym?


“Urepatɨ' mɨrɨ ku'nin ke. Mɨrɨ a'tai, tanporo uyemiyatʉ tʉto' uya ton ipona uya, Wakʉ A'kwarʉ epoto' pe,” ta'pʉ iya. 	 Mówiąc: Dajcie i mnie tę moc, aby ten, na któregokolwiek bym ręce włożył, wziął Ducha Świętego.


Ta auya'nokon kanan, ‘Ɨnʉ' rɨ usauro'sa' yau, iku'to' pe uya tukai' Papa ena' use'man nɨto' apon tesa'pɨ'se uya iku'to' pe kuru pʉra rɨ iyesi, e'tane ɨnʉ' rɨ usauro'sa' pe iyesi yau, iku'to' pe tʉuya tukai' tʉntʉrʉnʉ Papa ena' use'man nɨto' apon tesa'pɨ'se ikupʉ uya tukai', tʉusaurokʉ'pʉ ku'to' iya pe kuru rɨ iyesi,’ ta auya'nokon. 	 A kto by przysiągł na ołtarz, nic nie jest; lecz kto by przysiągł na dar, który jest na nim, winien jest.


Uyekareei ekamato' auya'nokon oton to' pɨ' serɨ moron nʉ'pʉ pe. 	 A to was spotka na świadectwo.


Sises uya, “Kʉrɨ rɨ urɨ,” ta etasa' tʉuya'nokon a'tai, ta'poi kon ya' to' enna'po uta'mo'ka'pʉ non pona. 	 A skoro im rzekł: Jam jest, postąpili nazad i padli na ziemię.


Makoi a'kwarʉ yen ton uya ensa' a'tai, to' uta'mo'kapɨtʉ'pʉ irakʉi', mɨrɨpan kon upirorʉnpɨtʉ'pʉ, “Ɨmɨrɨ rɨ kʉrɨ Papa Mumu!” ta'pʉ to' uya. 	 A duchowie nieczyści, gdy go ujrzeli, upadali przed nim i wołali, mówiąc: Ty jesteś Syn Boży!


“Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ekama uya serɨ ɨpɨ'nokon, ɨuko'manto' kon pɨ' rɨ kɨsewankamatʉu, ɨi'kiyari kon pɨ' rɨ mɨrɨ pe pʉra ɨuku kon pɨ' rɨ, mɨrɨ pe pʉra ɨpun kon pɨ' rɨ, ɨ'rɨ esi upon pe tukai'. Ɨuko'manto' pe' esi pen mɨrɨ kiyari entai? Mɨrɨ awonsi'kɨ ɨpun kon pe' esi pen pon entai? 	 Dlatego powiadam wam: Nie troszczcie się o żywot wasz, co byście jedli, albo co byście pili, ani o ciało wasze, czem byście się odziewali; azaż żywot nie jest zacniejszy niż pokarm, i ciało niż odzienie?


utɨsa' pʉra rɨ iyesi Surusiran pona urawɨron kon itekare ekamai' enno'sa' kon ense'na, e'tane ru'ku utɨ'pʉ inke pʉra Arepiya pona, emennʉ'pʉ tenna'po ton pe Tamaskas pona. 	 Anim się wrócił do Jeruzalemu, do tych, którzy przede mną byli Apostołami, alem szedł do Arabii i wróciłem się zasię do Damaszku.


Mɨrɨpan poitorʉ ton usenpɨtʉ'pʉ, ɨnʉ' pɨ' ta iya ta pe. 	 Tedy uczniowie spoglądali po sobie, wątpiąc, o kim by to mówił.


Pori' pe kuru tesi kon ke, “I'napai rɨ se esi pen nɨ serɨ?” ta'pʉ to' uya. Mɨrɨpan kon pɨ' ta'pʉ iya, “Kiyari pe' moro nai enta'nan nɨto' ipɨ'?” ta'pʉ iya. 	 Lecz gdy oni jeszcze nie wierzyli od radości, ale się dziwowali, rzekł im: Macie tu co jeść?


Roman amʉ' soisaai ton epuru uya ensa' a'tai, Papa apurɨpɨtʉ'pʉ iya, “I'napai rɨ kuru rɨ ka'si, pʉse rɨ esi'pʉ mɨrɨ wa ipokena' e' pe,” ta'pʉ iya. 	 A widząc setnik, co się działo, chwalił Boga, mówiąc: Zaprawdę człowiek to był sprawiedliwy.


E'tane Sises uya tikin nan pɨ' rɨ to' eikʉ'pʉ pen nɨ, ɨri pe to' uya tʉku'to' pɨ', kopʉna tewansiukai'. 	 Lecz mu nie odpowiedział i na jedno słowo, tak iż się starosta bardzo dziwował.


Ti'tui' pʉra rɨ ti'tupɨ'sen pen nɨ enupan nɨto' ayano'matɨ'nin. Wakʉ pe rɨ iyesi uyewan kon umeruntɨtato' pe wakʉ nonkasa' ke, kiyari rɨ pɨ' teseru ke e'nɨto' winɨ pen, ipɨ' tenta'nasan pika'tɨnin pen nɨ. 	 Za naukami rozmaitemi i obcemi nie unoście się; albowiem dobra rzecz jest, aby łaską było utwierdzone serce a nie pokarmami, które nie pomogły tym, co się nimi bawili.


Ipoitorʉ ton si utɨ'pʉ eke pata pona, mɨrɨpan kon uya si eporo'pʉ Sises uya tauro'ka'pʉ kon kasa rɨ, mɨrɨpan kon uya si To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ pɨ' te'to' kon koneka'pʉ. 	 I odeszli uczniowie jego, i przyszli do miasta, i znaleźli tak, jako im był powiedział, i nagotowali baranka.


Mɨrɨ ensa' tʉuya a'tai, ipan pe isewansiuka'pʉ yu' epo'tɨ pʉra iyesi pɨ'. A'ko pe iwinɨkʉi' itɨ koro'tau, Papa maimu eta'pʉ iya: 	 A Mojżesz ujrzawszy, zadziwił się onemu widzeniu; a gdy przystąpił, aby się temu przypatrzył, stał się do niego głos Pański:


Serɨ eseru usenpoika'pʉ, apʉne pʉra ennakanin nan tonpa ton uyee'pʉ ina uya i'tu pʉra ɨ'rɨ kan to' uyee'pʉ tukai', e'tane to' kenʉ' uyee'pʉ ina nʉkupʉnʉ mɨrɨ pe pʉra ina uko'mamʉ eseru ense'na, Kʉrai Sises nʉmo'ka'san pe esii'ma, ina kanan ku'se'na a'sisa' kon pe. 	 A to dla wprowadzonych fałszywych braci, którzy się wkradli, aby wyszpiegowali wolność naszę, którą mamy w Chrystusie Jezusie, aby nas w niewolę podbili.


Mɨrɨ kasa rɨ marɨ, iyakon nʉ'pʉ erikʉ'pʉ imʉre pʉra rɨ. To' osorʉwano esi'pʉ mɨrɨ kasa rɨ. Tanporo 7 pe te'to' kon kaisa rɨ. 	 Także też wtóry i trzeci, aż do siódmego.


E'tane Mata usewankamato' esi'pʉ tanporon tʉnkupʉnʉ pɨ'. Iyee'pʉ Sises piya' ekama'pose, “Uyepuru, upɨ' pe' ɨusentu'ma pʉra rɨ iyesi, uyakon uya unɨnsa' pɨ' tikin sarɨ e'tʉrawasomato' pe? ‘Ipika'tɨta!’ ka'kɨ ipɨ',” ta'pʉ iya. 	 Ale Marta roztargniona była około rozmaitej posługi; która przystąpiwszy, rzekła: Panie! i nie dbasz, że siostra moja mnie samą zostawiła, abym posługiwała? Rzeczże jej, aby mi pomogła.


Tenu ke rɨ pe' ɨwe'tane'nokon ene auya'nokon pʉra iyesi? Tʉpana ke rɨ, e'tane eta auya'nokon pʉra rɨ? Ɨyenu kon yau pʉra nai? 	 Oczy mając nie widzicie, i uszy mając nie słyszycie, i nie pamiętacie?


Tenta'nakapʉ a'tai nin si, tʉpoitorʉ ennoko'pʉ iya tʉnkɨ'ma'san pana'tɨse'na, ‘Ɨsi'tɨ' si, tanporon nɨ si ekonekasa' man,’ tukai'. 	 I posłał sługę swego w godzinę wieczerzy, żeby rzekł zaproszonym: Pójdźcie! bo już wszystko gotowe.


Ipoitorʉ ton uya mɨrɨ kasa rɨ nin si To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ pɨ' te'to' kon koneka'pʉ, ta'pʉ iya na'ne' awɨrɨ rɨ. 	 I uczynili uczniowie, jako im rozkazał Jezus, i nagotowali baranka.


Ka'pon, Parapas tukai' tesa'sen esi'pʉ pariki'si tau, pata esanon pokon pe ɨsewa'nomapai te'san koro'tau, ka'pon wɨnin nʉ'pʉ mɨrɨ a'tai. 	 I był jeden, którego zwano Barabbasz, w więzieniu z tymi, co rozruch czynią, którzy byli w rozruchu mężobójstwo popełnili.


Tai'tas enakan, i'nairon kuru umu apurɨto' uya'nokon yau: Wakʉ nonkasa' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusewankamai' pʉra e'nɨto', Papa, Ikʉipʉnʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Kʉrai Sises, urɨ'nokon pika'tɨnin winon. 	 Tytusowi, własnemu synowi według spólnej wiary, łaska, miłosierdzie i pokój niech będzie od Boga Ojca, i Pana Jezusa Chrystusa, zbawiciela naszego.


“Ɨsɨ sɨ, tenku'ne esii'ma ka'pon esanon! Ta auya'nokon, ‘Ɨnʉ' rɨ usauro'sa' yau, iku'to' pe uya tukai' Papa ena' use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' tesa'pɨ'se uya iku'to' kuru pe pʉra rɨ iyesi, e'tane ɨnʉ' rɨ usauro'sa' pe iyesi yau, iku'to' pe tʉuya tukai', korʉ tesa'pɨ'se Papa ena' use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' tawon uya kuru nin si iku'to' pe iyesi,’ ta auya'nokon. 	 Biada wam, wodzowie ślepi! którzy powiadacie: kto by przysiągł na kościół, nic nie jest: ale kto by przysiągł na złoto kościelne, winien jest.


Mɨrɨ apai tʉutɨi', itɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' ta'. 	 A odszedłszy stamtąd przyszedł do bóżnicy ich;


E'tane Paarʉ uya, “Kane, serɨ ɨpiyau e'mʉ'sa'kasa' na'ne' Sisa uya ɨku'sa' pɨ'. Serɨ yau kuru uyekama'popɨ'to' auya pe iyesi. I'tu auya ɨri pe rɨ Esuwerʉ amʉ' pɨ' e'sa' pʉra iyesi. 	 Ale Paweł rzekł: Przed sądem cesarskim stoję, gdzie mię sądzić potrzeba: Żydówem w niczem nie krzywdził, jako i ty lepiej wiesz.


Kʉrɨ rɨ si 5 kaisaron paiki pʉrata eponin nʉ'pʉ utɨ'pʉ inke pʉra rɨ mɨrɨ pʉrata e'tonpa'tɨto' pe itʉrawasomase'na, emennʉ'pʉ tʉpoi'ne rɨ nin si, 5 kaisarɨ rɨ marɨ iye'tonpa'tɨsa' esi'pʉ. 	 A poszedłszy on, który wziął pięć talentów, robił niemi, i zyskał drugie pięć talentów.


“Mɨrɨpan apiyo' usenuminka'pʉ, ‘Uyepuru uya, “Mɨrɨ enta' uimamin esa' pe ɨwe'to' oton pen mɨrɨ,” tasa' upɨ'. Ɨ'rɨ rɨ ku'to' pe uya ko? Pana' pe pʉra e'ai' sa'man tʉrawaso kupʉ uya poken pʉra, ɨpiyɨtʉ rɨ enkuui pe enasa' yau. 	 I rzekł on szafarz sam w sobie: Cóż uczynię, gdyż pan mój odbiera ode mnie szafarstwo? Kopać nie mogę, żebrać się wstydzę.


Mɨrɨ pata'pʉ pe, tʉsanon enna'po koro'tau, iye'nɨmɨ'pʉ Surusiran po to' wanmʉra rɨ. 	 I gdy skończyli one dni, a już się wracali nazad, zostało dziecię Jezus w Jeruzalemie, a tego nie wiedział Józef i matka jego.


Inke rɨ to' enurikʉ'pʉ kʉrɨ rɨ temari'masen uyepʉ i'se, mɨrɨpan kon ena'pʉ e'moronʉ' pe, mɨrɨpan kon nin si e'nʉmʉ'pʉ mɨrɨ. 	 A gdy oblubieniec odwłaczał z przyjściem, zdrzemały się wszystkie i posnęły.


Kaware amʉ' pana'pano esi'pʉ to' mʉta yau mɨrɨ awonsi'kɨ to' aukʉ yau. To' aukʉ esi'pʉ ɨkʉi kasa ti'pai ke, mɨrɨpan kon uya ka'pon amʉ' i'kapɨtʉ'pʉ. 	 Albowiem moc ich jest w gębach ich i w ogonach ich; bo ogony ich wężom są podobne, mając głowy, któremi szkodzą.


iyawɨron pɨ', apʉne pʉra ikʉipʉnʉ piya' utɨ pɨ', mɨrɨ enta' uyene auya'nokon pʉra iye'to' ya'; 	 Z sprawiedliwości zasię, iż do Ojca mego idę, a już mnie więcej nie ujrzycie;


Asa'ron kon tenku'na' nan ka'pon amʉ' ereutasa' esi'pʉ asanta ka'ta po. Sises utɨ etasa' tʉuya'nokon a'tai, to' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ, “Ina epuru, Tepi' pa rʉ'pʉ, ina pɨ' ɨsentu'makɨ!” ta'pʉ to' uya. 	 A oto dwaj ślepi, siedzący przy drodze, usłyszawszy, iż Jezus przechodził, zawołali, mówiąc: Zmiłuj się nad nami, Panie, synu Dawidowy!


Kʉrɨ eke pe kuru tikin nan wʉi esi nɨkayai'ne' uya ikupʉ mɨrɨ Itepuru iwano' pe. Kʉrɨ o' anyai'ne' uya anɨ mɨrɨ Itepuru iwano' pe, apʉne pʉra Papa pɨ' tenki ta iya ke; mɨrɨ awonsi'kɨ kʉrɨ anɨ iya pʉra na'ne' uya ikupʉ mɨrɨ Itepuru iwano' pe, mɨrɨpan uya tenki ta Papa pɨ'. 	 Kto przestrzega dnia, Panu przestrzega; a kto nie przestrzega dnia, Panu nie przestrzega; kto je, Panu je, bo dziękuje Bogu; a kto nie je, Panu nie je, a dziękuje Bogu.


Serɨ tawon etasa' kin pe te'sen Era' uya a'tai, isewankama'pʉ, mɨrɨpan kaisa rɨ Surusiran pon kon usewankama'pʉ. 	 Co gdy król Herod usłyszał, zatrwożył się, i wszystko Jeruzalem z nim.


Anpisin ton koro'ta' to' uye'sa' a'tai, ka'pon uyee'pʉ Sises piya', mɨrɨpan e'sekunka'pʉ ipiyau. 	 A gdy przyszli do ludu, przystąpił do niego człowiek, i upadł przed nim na kolana,


Isaurokʉ'pʉ Papa ese' yau, inke rɨ tʉuko'mansen, Epʉn konekanin nʉ'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo iyau te'sen, non konekanin nʉ'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo ipo te'sen mɨrɨ awonsi'kɨ parau mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo ikau te'san, “Iyenkurunto' pʉra man!” ta'pʉ inserʉ uya. 	 I przysiągł przez Żyjącego na wieki wieków, który stworzył niebo i to, co w niem jest, i ziemię, i to, co na niej jest, i morze, i to, co w niem jest, że czasu już nie będzie.


Ewarupɨ pʉra rɨ iye'to' oton, raan'pu i'se pʉra rɨ to' e'to' oton mɨrɨ pe pʉra wʉi enu rɨ, apʉne pʉra Itepuru Papa e'to' oton to' weyu pe, mɨrɨpan kon e'to' oton esa' wannɨ, kin amʉ' pe inke rɨ, inke rɨ. 	 I nocy tam nie będzie i nie będą potrzebować świecy i światłości słonecznej; bo je Pan Bóg oświeca, i królować będą na wieki wieków.


No'pʉ ton, ataan'pʉ kon ena' e'tʉtɨ', serɨ esi pɨ' wakʉ pe Itepuru pona. 	 Żony! Bądźcie poddane mężom swym, tak jako przystoi w Panu.


Tʉtʉrawasooi kon u'ma'sa' a'tai, Panapas mɨrɨ awonsi'kɨ Saarʉ pokon enna'po'pʉ Surusiran poi. Isaan, Ma' tato' nee'pʉ to' uya ta'kɨrɨ'nokon. 	 A Barnabasz i Saul wrócili się z Jeruzalemu, wykonawszy posługę, wziąwszy z sobą Jana, którego nazywano Markiem.


Pana' pe a'setun uyee'pʉ ɨsɨ pe sipa'sipa pe tuna tʉku'se. 	 A morze, gdy powstał wielki wiatr, burzyć się poczynało.


Sises epa'ka'pʉ Surusiran pona, mɨrɨpan utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta', mɨrɨpan uya tanporon nɨ enpɨtʉ'pʉ. Pata uko'manka'sa' pɨ' nin si, iyenna'po'pʉ mɨrɨ Pe'tani pona 12 kaisaron kon tʉpoitorʉ ton pokon pe. 	 I wjechał Jezus do Jeruzalemu i przyszedł do kościoła, a obejrzawszy wszystko, gdy już była wieczorna godzina, wyszedł do Betanii z dwunastoma.


“Ito'ka'nʉ'nin nan pe pʉra rɨ pe' ɨwesi kon? Ene auya'nokon pʉra pe' iyesi, ɨ'rɨ rɨ kɨpo'ponsi'kɨ tewonsen ka'pon ya' uya, ɨri pe ikupʉ pʉra iyesi? 	 Tedy im rzekł: Także i wy bezrozumni jesteście? Azaż nie rozumiecie, iż wszystko, co zewnątrz wchodzi w człowieka, nie może go pokalać?


Kʉrɨ rɨ e'kupʉ'pʉ to' wanmʉra ɨri pe to' ma'tanʉkʉ pɨ', urɨ'nokon tamokori ton kota'ma'pʉ to' uya. To' apiyo'ma'pʉ to' uya tentusan mʉre amʉ' eno'mato' pe to' uya, to' uma'tato' pe. 	 Ten podchodząc zdradliwie naród nasz, trapił ojców naszych, tak iż musieli wymiatać niemowlątka swoje, żeby się nie rozkrzewiały.


Mɨrɨ kasa rɨ marɨ tanporo serɨ ton e'kupʉ ene auya'nokon a'tai, i'tu auya'nokon a'ko pe iyesi, mʉra'ta nau rɨ. 	 Także i wy, gdy ujrzycie to wszystko, poznawajcie, iż blisko jest, a we drzwiach.


Papa usi'nʉnkato' yau e'tɨ', uyepuru kon Sises Kʉrai usentu'mato' enupɨkɨrɨ ɨwesi kon koro'tau, miyarɨ rɨ ɨuko'manto' kon ya' ayase'na'nokon tʉuye'sen. 	 Samych siebie w miłości Bożej zachowajcie, oczekując miłosierdzia Pana naszego, Jezusa Chrystusa, ku żywotowi wiecznemu.


Tu'kan kon piyai'san amʉ' eseru kupʉ pɨ' iko'mansa' kon uya tu'kan nɨ ɨri ekareei apon kareta amʉranʉkʉ'pʉ, mɨrɨpan po'tɨpɨtʉ'pʉ to' uya annau. Pʉrata pe kareta ton epe' i'tu'pʉ to' uya a'tai, 50,000 kaisa rɨ sirʉpa pun pe iyepa'ka'pʉ. 	 I wiele z tych, którzy się naukami niepotrzebnemi parali, zniósłszy księgi, spalili je przed wszystkimi, a obrachowawszy cenę ich, znaleźli tego pięćdziesiąt tysięcy srebrników.


Mɨrɨ tʉpo, Paarʉ nee'pʉ to' uya Areyo'pakas itese' pata'se' ya'. Mɨrɨ yau, “Ina auro'ka' serɨ emenna' ɨyekareei ke,” ta'pʉ to' uya ipɨ'. 	 A porwawszy go, wiedli do Areopagu, mówiąc: Możemyli wiedzieć, co to jest za nowa nauka, którą ty opowiadasz?


Tanporo serɨ ton pʉro'pona, usi'nʉnkan nɨto' ipata'tɨtɨ', tanporo serɨ ton amʉranʉ'nin wakʉ pe ɨsipona. 	 A nad to wszystko (przyobleczcie) miłość, która jest związką doskonałości.


Mɨrɨ ema'sa' yau, Sises ekoneka'pʉ Kiyarari pona tʉutɨto' pe. Piri' eporo'pʉ iya, ta'pʉ iya ipɨ', “Upɨkɨrɨ ɨsi'kɨ.” 	 A nazajutrz chciał Jezus wynijść do Galilei, i znalazł Filipa i rzekł mu: Pójdź za mną.


Tonan tawon i'tunin nan pe pʉra ɨwesi kon i'se pʉra e'ai', utonpa ton, autaperʉka kon namai': Esuwerʉ uya sa'man pe enan i'tusa' mɨrɨ ipʉ'kʉ pe rɨ tanporo Esuwerʉ amʉ' pen ewomʉ pʉ'kʉ pona. 	 Bo nie chcę, abyście nie mieli wiedzieć, bracia! tej tajemnicy, (żebyście nie byli sami u siebie mądrymi), iż zatwardzenie z części przyszło na Izraela, póki by nie weszła zupełność pogan.


Ti'tui' ɨko'mantɨ'—pu'pʉra pen e'tane pu'kena' pe, 	 Patrzajcie tedy, jakobyście ostrożnie chodzili, nie jako niemądrzy, ale jako mądrzy.


Wakʉ itekare esi na'ne' awɨrɨ, ɨ'seyaton pe to' esi mɨrɨ ɨmɨrɨ'nokon pɨkɨrɨ; e'tane utanʉn nɨto' esi na'ne' awɨrɨ, to' usi'nʉnka tʉtamokori kon pɨkɨrɨ, 	 A tak według Ewangielii nieprzyjaciółmi są dla was; lecz według wybrania są miłymi dla ojców.


E'tane ɨnʉ' rɨ kʉrɨ isapema pe Wakʉ A'kwarʉ pɨ' isauro'sa' pɨ' usentu'man pʉra rɨ iyesi mɨrɨ, apʉne pʉra siyaro' pe rɨ iye'makoimasa' mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Ale kto bluźni przeciwko Duchowi Świętemu, nie ma odpuszczenia na wieki, ale winien jest sądu wiecznego.


Piri' uya ta'pʉ, “Apurɨ auya a'tai tanporo ɨyewan a'kɨrɨ, iye'kupʉ rɨ,” ta'pʉ iya. Mɨrɨpan maimu eikʉ'pʉ iya, “Apurɨ uya serɨ Sises Kʉrai esi Papa Mu pe tukai',” ta'pʉ iya. 	 I rzekł Filip: Jeźliż wierzysz z całego serca, wolnoć. A on odpowiedziawszy, rzekł: Wierzę, iż Jezus Chrystus jest Syn Boży.


Kɨpo'po rɨ ka'pon eseru aimenkato' auya'nokon ereutanʉ'tɨ', i'napairon yai eseru aimenkato' iku'tɨ',” ta'pʉ iya. 	 Nie sądźcie według widzenia, ale sprawiedliwy sąd sądźcie.


Mɨrɨpan utɨ'pʉ iten a'pɨ'se'na, mɨrɨpan anin nan e'takʉ'ka'pʉ. Mɨrɨpan pɨ', “Moineri'pɨ, e'mʉ'sa'ka'!” ta'pʉ iya. 	 I przystąpiwszy dotknął się trumny (mar), (a ci, co nieśli, stanęli) i rzekł: Młodzieńcze! tobie mówię, wstań.


“I'tuto' ipɨ' ton e'ku'to' oton wʉi enu yau, kapʉi yau mɨrɨ awonsi'kɨ sirikɨ amʉ' yau. Non po tʉpataron kon e'to' oton ɨsɨ rɨ i'tu pɨ', etʉipɨ' nɨ pɨ' parau a'merumʉ mɨrɨ awonsi'kɨ iyenu'pɨtʉ pɨ'. 	 Tedy będą znaki na słoócu i na księżycu i na gwiazdach, a na ziemi uciśnienie narodów z rozpaczą, gdy zaszumi morze i wały;


“Ka'pon amʉ' enno'kɨ a'ko pan parɨ umɨ ton mɨrɨ awonsi'kɨ eke iwa ton pata amʉ' ya'ne, tiwano' kon pe tenta'nato' kon ipɨ' e'mato' pe to' uya,” ta'pʉ to' uya. 	 Rozpuść je, aby poszedłszy do okolicznych wsi i miasteczek, nakupili sobie chleba; bo nie mają, coby jedli.


Sises Kʉrai, uyepuru kon uya wakʉ nonkasa' nesii aya'kwarʉ kon piyau, utonpa ton. Amen. 	 Łaska Pana naszego Jezusa Chrystusa niech będzie z duchem waszym, bracia! Amen.


Ayamʉrasa' kon a'tai uyepuru kon Sises ese' yau, urɨ ɨpiyau'nokon iya'kwarʉ yau, mɨrɨ awonsi'kɨ uyepuru kon Sises meruntɨrʉ esi mɨrɨ yau, 	 A iż był pogrzebiony, a iż zmartwychwstał dnia trzeciego według Pism.


Mɨrɨpan kon ennoko'pʉ iya Pe'teri'en pona, “Wakʉ pe mʉre mʉwarinpatʉi'. Eposa' auya'nokon a'tai, upana'tɨi' mɨsi'tʉi', urɨ rɨ nɨrɨ utɨto' pe apurɨpɨ'se'na,” ta'pʉ iya. 	 A posławszy je do Betlehemu, rzekł: Jechawszy, pilnie się wywiadujcie o tem dzieciątku; a gdy znajdziecie, oznajmijcie mi, abym i ja przyjechawszy, pokłonił mu się.


Tanporo pʉsamoro apurɨpɨtʉ'pʉ to' uya apurɨto' pɨkɨrɨ, e'tane ɨnʉ' uya rɨ ipɨ' usauro'nɨsa' rʉ'pʉ eporo'pʉ pen nɨ. 	 A ci wszyscy świadectwo otrzymawszy przez wiarę, nie dostąpili obietnicy.


Sises ewomʉ'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉ'kʉ ta'. Mɨrɨ yau, to' enupa pɨ' iyesi koro'tau, Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' epuru ton pokon uyee'pʉ ipiya'. “Ɨ'rɨ meruntɨrʉ winɨ serɨ ton kupʉ auya? Ɨnʉ' uya serɨ meruntɨ ke ɨrepa'pʉ?” tukai' to' uya ekama'po'pʉ. 	 A gdy on przyszedł do kościoła, przystąpili do niego, gdy uczył, przedniejsi kapłani i starsi ludu, mówiąc: Którąż mocą to czynisz? a kto ci dał tę moc?


“Awanakʉi', 9 a'kʉra' a'tai, itɨ'pʉ kʉrʉpo'po pɨ' e'nɨto' pata'se' ya'. Mɨrɨ yau, ka'pon amʉ' e'soto'pɨ'sa' ene'pʉ iya, ɨ'rɨ kupʉ pɨ' pʉra rɨ. 	 A wyszedłszy o trzeciej godzinie, ujrzał drugich, którzy stali na rynku próżnujący;


Emepoke' pe to' e'ku'tane, epe' rɨ to' ena'pʉ, 	 Mieniąc się być mądrymi, zgłupieli;


12,000 kaisa rɨ Aisarʉ ko' amʉ', 12,000 kaisa rɨ Na'tari ko' amʉ', 12,000 kaisa rɨ Mana'sa ko' amʉ', 	 Z pokolenia Aserowego dwanaście tysięcy popieczętowanych; z pokolenia Neftalimowego dwanaście tysięcy popieczętowanych; z pokolenia Manasesowego dwanaście tysięcy popieczętowanych;


Sai'pʉras ene tʉuya'nokon tʉpo, ina uya entaka'pʉ wʉi enu enuku kamisi winɨkʉi'. Ina utɨ'pʉ Siriya pona. Ina ekanwaka'pʉ Taya pona, apuru kanwaka to' uya koro'tau. 	 A gdy się nam ukazał Cypr, tedy zostawiwszy go po lewej stronie, płynęliśmy do Syryi i przypłynęliśmy do Tyru; albowiem tam z okrętu towary składać miano.


E'tane rɨ, Sises uya mʉre amʉ' kɨ'ma'pʉ tʉpiya', “Tɨwɨ mʉre amʉ' nʉyepʉi upiya'; to' kʉsereutanʉ'tʉu, apʉne pʉra Papa e'to' esa' wannɨ pe kuru esi pʉsamoro waraino' nan iwano' pe. 	 Ale Jezus zwoławszy ich, rzekł: Dopuśćcie dziatkom przychodzić do mnie, a nie zabraniajcie im; albowiem takowych jest królestwo Boże.


Mɨrɨ rɨ mʉta apai apurɨpɨ'to' mɨrɨ awonsi'kɨ e'pa'nʉ'nɨto' epa'ka. Utonpa ton, serɨ kʉse'ku'nin! 	 Z jednychże ust wychodzi błogosławieństwo i przeklęstwo. Nie tak ma być, bracia moi!


Miyarɨ ka'tɨ' Anpʉriya'tas pɨ', Itepuru yau uni'nʉnkanʉ. 	 Pozdrówcie Amplijasa, miłego mojego w Panu.


Ɨtonpa kon pokon pe a'kʉre'tɨtɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ ɨtonpa kon pɨ' tʉusentu'mai' e'tɨ', ɨri rɨ esi a'tai ɨtonpa kon pokon pe ɨwe'to' kon. Ɨsentu'matɨ', Itepuru usentu'masa' ɨpɨ'nokon na'ne' kasa. 	 Znaszając jedni drugich i odpuszczając sobie wzajemnie, jeźli ma kto przeciw komu skargę: jako i Chrystus odpuścił wam, tak i wy.


Ɨ'rɨ pe iyesi Ka'pon, Papa winon enuku ene auya'nokon a'tai wapiya tesi'pʉ ya'? 	 Cóż, gdybyście ujrzeli Syna człowieczego wstępującego, gdzie był pierwej?


Kɨpu'tɨka'tʉu ka'kʉran amʉ' ereutanʉ'to' pɨ', mɨrɨ ku'nin nan tʉron kon ka'pon amʉ' uya inserʉ amʉ' ereutanʉkʉ'pʉ mɨrɨ i'tui'ma pʉra. 	 Nie zapominajcie ochoty ku gościom; albowiem przez tę niektórzy nie wiedząc, Anioły za goście przyjmowali.


Mɨrɨ yau iyesi'pʉ ka'pon, Saiman itese', enwoke', eke pe te'ku'sen mɨrɨ pata yau. Enwoke' pe tesi winɨ te'ku'sen pen nɨ ku'nin pe iyesi'pʉ Sameriya yawon kon tewansiukai'. 	 A niektóry mąż, imieniem Szymon, był przedtem w onem mieście bawiący się nauką czarnoksięską i lud Samaryjski mamił, powiadając się być czymś wielkim.


Mɨrɨ a'tai, karimeru mʉre ene'pʉ uya. Iye'mʉ'sa'kasa' esi'pʉ apono' aporo' po, asakɨrɨ'nan kon ene amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ itepuru ton esi'pʉ iwoi. Karimeru mʉre usene'pʉ iwɨsa' rʉ'pʉ pe, 7 kaisa rɨ iretʉ mɨrɨ awonsi'kɨ 7 kaisa rɨ itenu ton esi'pʉ. Mɨrɨ ton esi'pʉ 7 kaisaron kon Papa A'kwarʉ amʉ' serɨ non emʉ' kaisa rɨ enno'sa' kon. 	 I spojrzałem, a oto między stolicą i czterema onemi zwierzętami, i między onymi starcami Baranek stał jako zabity, mając siedm rogów i siedm oczy, które są siedm duchów Bożych, posłanych na wszystkę ziemię.


Tʉron nɨ inserʉ, korʉ pun konekasa' a'po'nan yen esa' uyee'pʉ, mɨrɨpan e'mʉ'sa'ka'pʉ use'man nɨto' apon piyau. Eke pe a'po'nan ke irepa'pʉ tanporon Papa munkɨ amʉ' ɨpʉrema piri'nin pe iye'to' pe, mɨrɨpan po'tɨto' pe korʉ pun konekasa' use'man nɨto' apon po apono' piyau te'sen. 	 A inszy Anioł przyszedł i stanął przed ołtarzem, mając kadzielnicę złotą; i dano mu wiele kadzenia, aby je ofiarował z modlitwami wszystkich świętych na ołtarzu złotym, który jest przed stolicą.


Mɨrɨ wenai, urɨ uya rɨ nɨrɨ si a'tomasa' pɨ' tanporon nɨ, iye'sara'tɨ'pʉ si'kɨrɨ, urɨ pona nɨrɨ kanan si wakʉ pe iyesi ɨiwano' pe imenukato' pe uya, ɨmɨrɨ, eke tʉnamasen Tiyo'peras, 	 Zdało się też i mnie, którym tego wszystkiego z początku pilnie doszedł, tobie to porządnie wypisać, zacny Teofilu!


Sises usakorota uya to' enpɨtʉ'pʉ, ipan pe rɨ ɨpokoitai'ma rɨ marɨ, apʉne pʉra sa'man pe rɨ to' ewan esi pɨ', mɨrɨpan uya ta'pʉ ka'pon pɨ', “Ɨyemiyatʉ ɨnka'!” Ɨnka'pʉ iya, mɨrɨpan emiyatʉ enna'po'pʉ tesi'pʉ ya'. 	 Tedy spojrzawszy po nich z gniewem i zasmuciwszy się nad zatwardzeniem serca ich, rzekł onemu człowiekowi: Wyciągnij rękę twoję! i wyciągnął; i przywrócona jest ręka jego do zdrowia jako i druga.


“Asakorooi kon yau kamakoitatʉu.” Wʉi enu u'tɨ tane ke'tʉu ausakorotasa' kon nɨ marɨ e'tane, 	 Gniewajcie się, a nie grzeszcie; słońce niech nie zachodzi na rozgniewanie wasze.


mɨrɨpan kon uya Papa teri'sen pen ku'to' eke pe entakanoma'pʉ to' uya ipe iye'to' pe ika'sa' ke ka'pon teri'sen pe rɨ nin mɨrɨ awonsi'kɨ toron amʉ' pe mɨrɨ awonsi'kɨ o' amʉ' pe mɨrɨ awonsi'kɨ ene amʉ' rɨ. 	 I odmienili chwałę nieskazitelnego Boga w podobieństwo obrazu skazitelnego człowieka i ptaków, i czworonogich zwierząt, i płazów.


Iyau mɨrɨ awonsi'kɨ apurɨto' uya'nokon poro Papa epoto' pe iteme'nin pʉra mɨrɨ awonsi'kɨ en wannɨ yau te'se. 	 W którym mamy bezpieczność i przystęp z ufnością przez wiarę jego,


mɨrɨpan kon uya tʉron kon ipoitorʉ ton enta'na ene'pʉ ɨri, ikorʉkasa' pen temiyatʉ kon ke. 	 A ujrzawszy niektóre z uczniów jego, że pospolitemi rękoma, (to jest, nieumytemi) jedli chleb, ganili to.


Wakʉ nonkasa' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusewankamai' pʉra e'nɨto' Papa, ukʉipʉnʉ kon mɨrɨ awonsi'kɨ Itepuru Sises Kʉrai winon esi ɨyenakan kon pe. 	 Łaska wam i pokój niech będzie od Boga, Ojca naszego, i Pana Jezusa Chrystusa.


iyemari'masa' ekumankanin pe, mentaino pe, e'wɨpaino, enku'tɨnin ye' pe, ɨri ku'nin pe rɨ, tɨkɨntai', teseru'tɨi' ka'pon pɨ' tʉusauro'sen pe, mɨ pe rɨ te'ku'sen pe, mɨrɨ awonsi'kɨ ita'kwarʉ pʉra te'sen pe. 	 Kradzieże, łakomstwa, złości, zdrada, niewstyd, oko złe, bluźnierstwo, pycha, głupstwo.


Mɨrɨ a'tai, Sises san mɨrɨ awonsi'kɨ iyakon non uyee'pʉ. Te'soto'pɨ'se pʉroroi po ikɨ'manin ennoko'pʉ to' uya. 	 Przyszli tedy bracia i matka jego, a stojąc przed domem, posłali do niego, i kazali go zawołać.


Unma'tanʉkʉ'pʉ amɨ uya pe kanan iyesi a'tai, main i'kwɨ'nin pe esi tukai' usenpoika. 	 Albowiem jeźli to, com zburzył, znowu zasię buduję, przestępcą samego siebie czynię.


Mɨrɨ a'tai, Sises uyee'pʉ Nasare', Kiyarari yawon winɨ, mɨrɨpan pa'taisima'pʉ Isaan uya Isotan kau. 	 I stało się w one dni, że przyszedł Jezus z Nazaretu Galilejskiego, a ochrzczony jest od Jana w Jordanie.


“Mɨrɨ rɨ marɨ tase'na ikʉipʉnʉ utɨ'pʉ tʉmu, isakon pɨ'. ‘Mooi, serɨ pe e'tʉrawasomata kʉre' kiyari e'kwa na',’ ta'pʉ iya. ‘Ewai', utɨ rɨ,’ ta'pʉ iya, e'tane itɨ'pʉ pen. 	 A przystąpiwszy do drugiego, rzekł także; a on odpowiadając rzekł: Ja idę, panie! ale nie szedł.


Mɨrɨpan nin si, Sameriya pon kon uye'sa' a'tai nin si ipiya', to' uya ekama'po'pʉ ipan pe tʉpiyau'nokon iko'manto' pe; mɨrɨ yau, Sises uko'mamʉ'pʉ asa'rɨ wʉi to' piyau. 	 Gdy tedy przyszli do niego Samarytanie, prosili go, aby u nich został; i został tam przez dwa dni.


Mɨrɨ uriya', Ka'pon, Papa winon esi Sapa' Epuru pe rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Dlatego Syn człowieczy jest Panem i sabatu.


Sises piya' tʉuye'sa' kon a'tai, “Isaan Pa'tes uya ina enno'sa' ɨpiya' ɨyekama'pose'na, ‘Ɨmɨrɨ rɨ pe' kʉrɨ rɨ tʉuye'ton ta'pʉ rʉ'pʉ ipɨ', tʉron nɨ rɨ katɨ uyepʉ enupɨkɨrɨ ina e'to' nai?’” ta'pʉ to' uya. 	 A gdy przyszli do niego mężowie oni, rzekli: Jan Chrzciciel posłał nas do ciebie, mówiąc: Tyżeś jest ten, który ma przyjść, czyli inszego czekać mamy?


Itepe'pʉ pe, apurɨto' uyepʉ tekamasen eta winɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ tekamasen useta Kʉrai maimu poro ina nekamanʉ pe te'sen. 	 Wiara tedy jest z słuchania, a słuchanie przez słowo Boże.


A'tariya ponsi'kɨ kanau yau, parau kau to' utɨ'pʉ Antiyo' pona rɨ marɨ te'sara'tɨ'pʉ kon ya'. Mɨrɨ yau, to' tʉrʉ'pʉ Papa uya wakʉ nonkasa' ya' to' tʉrawasooi to' uya enuka'nʉ'sa' na'ne' si ku'nin pe to' e'to' pe. 	 A stamtąd płynęli do Antyjochyi, skąd byli oddani łasce Bożej ku tej sprawie, którą wykonali.


Mɨrɨ tʉpo, moine ton warawo' amʉ' uyee'pʉ itekepu ontɨse'na, mɨrɨpan enpa'ka'pʉ to' uya iu'na'tɨto' pe tʉuya'nokon. 	 A wstawszy młodzieńcy, porwali go, a wyniósłszy pogrzebli.


To' tonpa Sises ni'nʉnkanʉ ipoitorʉ esi'pʉ ipiyau tʉteire' po. 	 A był jeden z uczniów jego, który się był położył na łonie Jezusowem, ten, którego miłował Jezus.


Itosorʉwano wʉi a'tai, iye'mʉ'sa'kato' oton kanan,” ta'pʉ iya. 	 A ubiczowawszy zabiją go; ale dnia trzeciego zmartwychwstanie.


Tʉron kon itekare ekamai' enno'sa' kon ensa' uya pʉra iyesi—Isens rɨken, Itepuru akon. 	 A inszegom z Apostołów nie widział, oprócz Jakóba, brata Pańskiego.


Isara'tɨsa' iya e'tane, i'ma'ka iya pʉra iyesi yau, tanporon kon ennin nan uta'kɨrɨ mɨrɨ ipɨ', 	 Aby snać, gdyby założył fundament, a dokończyć nie mógł, wszyscy którzy by to widzieli, nie poczęli się naśmiewać z niego,


Tanporon nɨ ekoneka'pʉ iporo; ɨ'rɨ rɨ ekonekasa' pʉra iyesi ipʉra iye'tane. 	 Wszystkie rzeczy przez nie się stały, a bez niego nic się nie stało, co się stało.


Ɨnnɨ iwa rʉ'kwɨ itɨsa' a'tai, Isens ene'pʉ iya, Sepiti mu mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan, iyakon kanau yau, tʉpunwerʉ kon konepɨtʉ pɨ'. 	 A stamtąd troszeczkę odszedłszy, ujrzał Jakóba, syna Zebedeuszowego, i Jana, brata jego, a oni w łodzi poprawiali sieci.


Ewarupɨ nau, Papa uya ka'pon Ma'sitoniya pon ento' pe Paarʉ enu a'kwaka'pʉ. Ka'pon e'mʉ'sa'kasa' ene'pʉ iya ata'kwarʉkase'na, “Ma'sitoniya pona ina ipika'tɨtanʉ'kɨ,” ta'pʉ iya. 	 I pokazało się Pawłowi w nocy widzenie: Mąż niejaki Macedończyk stał, prosząc go i mówiąc: Przepraw się do Macedonii, a ratuj nas.


Serɨ e'ma'pʉ pe, anpisin, anpisin pe kuru rɨ ka'pon amʉ' amʉrasa' ene'pʉ uya urau, ɨnʉ' uya tanporo to' i'tu poken pʉra rɨ. To' esi'pʉ tʉponaron kon ka'pon amʉ' pe'ne rɨ tʉron kon ko' pe rɨ, tʉpataron kon winɨpaino pe rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉmaimuron kon pe'ne rɨ to' esi'pʉ. To' e'mʉ'sa'kasa' esi'pʉ apono' piyau mɨrɨ awonsi'kɨ karimeru mʉre piyau. To' epontɨpɨ'sa' esi'pʉ aimu'nan ya', temiyatʉ kon yau'ne patawa ye' apɨmu ton a'sipɨ'sa' to' uya esi'pʉ. 	 Potemem widział, a oto lud wielki, którego nie mógł nikt zliczyć, z każdego narodu i pokolenia, i ludzi, i języków, którzy stali przed stolicą i przed oblicznością Baranka, obleczeni w szaty białe, a palmy były w rękach ich.


E'tane apo' po'tɨsa' to' uya a'tai pʉroroi aporo' po, mɨrɨpan kon ereutasa' esi'pʉ a'samʉtʉ yau, Pi'ta ereuta'pʉ to' piyau. 	 A gdy oni rozniecili ogieó w pośrodku dworu i wespół usiedli, usiadł i Piotr między nimi.


Apʉne pʉra ɨnʉ' rɨ kʉrɨ tʉuko'manto' ɨnnonkapai pʉra na'ne' uya tʉuko'manto' rɨ nonka mɨrɨ, e'tane ɨnʉ' rɨ tʉuko'manto' nonka pɨ' na'ne' upɨkɨrɨ mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ itekare pɨkɨrɨ uya inonka pen mɨrɨ. 	 Albowiem kto by chciał zachować duszę swą, straci ją; a kto by stracił duszę swą dla mnie i dla Ewangielii, ten ją zachowa.


Tikin nɨ ɨsɨ, nari' kuru utɨka'sa' mɨrɨ; mɨrɨ e'ma'pʉ pe asa'rɨ ɨsɨ, nari' ton kuru tʉuye'ton e'ku'sa'. 	 Biada jedno przeszło, a oto jeszcze idą dwa biada potem.


Serɨ non po ayapurɨpɨ'to' ne'sa' uya man, tʉrawaso ɨntʉrʉ'pʉ iku'to' pe uya i'ma'kasa' uya winɨ. 	 Jam cię uwielbił na ziemi, i dokończyłem sprawę, którąś mi dał, abym ją czynił.


E'tane i'tunin pe pʉra iye'kuu'pʉ, “I'tu uya pʉra man; ito'ka'nʉkʉ uya pʉra man ɨ'rɨ pɨ' ausaurokʉ tukai',” ta'pʉ iya, mɨrɨpan utɨ'pʉ utɨn nɨto' e'ma ta', mɨrɨ a'tai kɨrɨtɨkɨ uturumʉ'pʉ. 	 Ale on się zaprzał, mówiąc: Nie znam go, a nie wiem, co ty mówisz. I wyszedł na dwór do przysionka, a kur zapiał.


Mɨrɨ pɨ' rɨ pariki'si tau Pi'ta enkurunpa'pʉ to' uya, e'tane apurɨnin nan esi'pʉ Papa ekama'po pɨ', Pi'ta pika'tɨto' pe iya. 	 Tedy strzeżono Piotra w więzieniu, a modlitwa ustawiczna działa się od zboru do Boga za nim.


“Usaurokʉ e'sara'tɨ pe rɨ, Wakʉ A'kwarʉ u'tɨ'pʉ to' pona, wapiya upona'nokon iu'tɨ'pʉ kasa. 	 A gdym ja począł mówić, przypadł Duch Święty na nie, jako i na nas na początku.


Iyakʉ'pʉsa' a'tai nin si, iye'sara'tɨ mɨrɨ e'tʉrawasoman pɨ' a'tɨto' tʉuya tʉmariyarʉ, si'kʉrʉ tato' ke, apʉne pʉra anʉnto' weyu e'seposa' pɨ',” ta'pʉ iya. 	 A skoro się okaże urodzaj, wnet gospodarz zapuszcza sierp; bo żniwo przyszło.


To' uya ɨkʉi anʉmʉ mɨrɨ temiyatʉ kon ke, mɨrɨpan kon uya ɨsɨ rɨ paisin ensi, e'tane e'ne' pe to' kupʉ iya pen nɨ, mɨrɨpan kon uya temiyatʉ kon nonka takuru'kena' nan ka'pon amʉ' pona'ne, mɨrɨpan kon usepi'tɨ,” ta'pʉ iya. 	 Węże brać będą, a choćby co śmiertelnego pili, nie zaszkodzi im; na niemocne ręce kłaść będą, a dobrze się mieć będą.


E'tane tʉron nɨ uya ta poken iyesi, “Apurɨto' esa' pe ɨwesi; iku'to' esa' pe esi,” ta. E'tane ta uya nin, “Anapurɨnʉ ikupʉi'ma pʉra enpoikakɨ uyena', mɨrɨ awonsi'kɨ unapurɨnʉ ikupʉi'ma enpoikato' pe uya ɨyena',” tasa'. 	 Ale rzecze kto: Ty masz wiarę, a ja mam uczynki; ukaż mi wiarę twoję bez uczynków twoich, a ja tobie ukażę wiarę moję z uczynków moich.


E'tane Papa maimu rɨ esi'pʉ miyarɨ rɨ utɨn pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ epan nɨ pɨ'. 	 A słowo Pańskie rozrastało się i rozmnażało.


Ekonekan weyu pe iyesi'pʉ, Sapa' nin si epiya'tɨkapʉ esi'pʉ. 	 A był dzień przygotowania, i sabat nastawał.


Serɨ ton ukayai'ne' i'tu ɨmɨrɨ, kin Akʉri'pa uya mɨrɨ; mɨrɨ wenai, usaurokʉ kuru rɨ, usaurokʉ nɨrɨ eta auya pe si'tuyai'. Sapurɨyai' serɨ ton iye'ku'sa' Sises pɨ' i'tu auya tukai', apʉne pʉra tu'kan kon uya Sises pɨ' iye'ku'sa' etasa' pɨ',” ta'pʉ iya. 	 Wie bowiem i król o tych rzeczach, przed którym bezpiecznie mówię, gdyż nie tuszę, aby co z tych rzeczy u niego było tajno, ponieważ się to nie w kącie działo.


Ɨkʉipʉnʉ kon nʉkupʉnʉ rɨ nin kupʉ auya'nokon mɨrɨ,” ta'pʉ iya. “Pʉrau amʉ' ton pen nɨ ina, Papa rɨken kʉrɨ rɨ ina kʉipʉnʉ,” ta'pʉ to' uya. 	 Wy czynicie uczynki ojca waszego. Rzekli mu tedy: My z nierządu nie jesteśmy spłodzeni, jednegoż Ojca mamy, Boga.


“E'tane, Papa uya ta'pʉ ipɨ', ‘Pu' pʉn! Serɨ ewarupɨ nau auma'tato' oton. E'tane si tiwano' pe, ɨiwano' pe ɨnkupʉ'pʉ epoto' oton tʉron nɨ uya,’ ta'pʉ Papa uya ipɨ'. 	 Ale mu rzekł Bóg: O głupi, tej nocy upomnę się duszy twojej od ciebie, a to, coś nagotował, czyjeż będzie?


Mɨrɨpan uya ta'pʉ tʉpoitorʉ ton pɨ', “Eke pe rɨ umɨ yau kiyari akʉ'pʉsa' tanʉnsen man e'tane, tu'ke pʉra tʉrawaso amʉ' amʉranʉ'nin nan esi. 	 Tedy rzekł uczniom swoim: Żniwoć wprawdzie wielkie, ale robotników mało.


Isarɨ koro'tau, pʉrata amʉranʉ'nin, Ripai, Arʉ'piyas mu ene'pʉ iya, iyereutasa' pʉrata amʉranʉ'to' iwʉ' tau. Sises uya ta'pʉ ipɨ', “Uya'kɨrɨ ɨsi'kɨ,” mɨrɨpan Ripai e'mʉ'sa'ka'pʉ, itɨ'pʉ iya'kɨrɨ. 	 A idąc mimo cła, ujrzał Lewiego, syna Alfeuszowego, siedzącego na cle, i rzekł mu: Pójdź za mną! a on wstawszy szedł za nim.


“Ina esi mɨrɨ tanporo Esuwerʉ amʉ' pata'se' awɨrɨ, Surusiran poro rɨ, inkupʉ'pʉ tʉnene'pʉ kon ekamanin pe. To' uya iwɨnɨ'pʉ kurusu' pona tʉpokapɨ'se. 	 A myśmy świadkami wszystkiego tego, co czynił w krainie Judzkiej i w Jeruzalemie, którego zabili, zawiesiwszy na drzewie.


E'tane to' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ, “Kurusu' pona ipokapɨ'kɨ! Kurusu' pona ipokapɨ'kɨ!” ta'pʉ to' uya. 	 Ale oni przecię wołali, mówiąc: Ukrzyżuj, ukrzyżuj go!


Paire' nin si ekoneka'pʉ mɨrɨ to' nesakʉ'pʉ ke to' repa pɨ'. 	 A tak Piłat przysądził, aby się dosyć stało żądności ich.


A'kwarʉ amʉ' uya kin amʉ' amʉranʉkʉ'pʉ tanporo pata Amaketan tukai' Ipuru amʉ' nesakʉnʉ ya'. 	 I zgromadził ich na miejsce, które zowią po żydowsku Armagieddon.


Takuru'ke iyesi tukai' etasa' tʉuya a'tai, asa'rɨ wʉi iko'mamʉ'pʉ tesi'pʉ yau rɨ. 	 A gdy usłyszał, iż choruje, tedy został przez dwa dni na onemże miejscu, gdzie był.


“Simerʉna pon so'si inserʉʉi ena' imenuka': “Se ka'kɨ ɨmunkɨ amʉ' pɨ', tukai': Serɨ main esi Wapiyaro' mɨrɨ awonsi'kɨ Iu'matʉ, iyeri'sa' rʉ'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ tʉuko'mansen nurɨne winɨpaino. 	 A Aniołowi zboru Smyrneńskiego napisz: To mówi pierwszy i ostatni, który był umarł i ożył:


“Kʉrɨ uya'kɨrɨ pʉra na'ne' esi uyewa'noma pɨ', kʉrɨ rɨ upokon pe amʉranʉkʉ iya pʉra na'ne' uya ai'pika. 	 Kto nie jest ze mną, przeciwko mnie jest; a kto nie zbiera ze mną, rozprasza.


Utonpa ton, iputurʉka pɨ' rɨ marɨ usaurokʉ yau, ɨ'rɨ pe ken iyesi pɨ' ɨsɨ pe rɨ to' uya ukupʉ rɨ marɨ? Mɨrɨ pe iyesi pɨ' si, kurusu' uya ɨkɨnʉntanʉ'nɨto' useno'ma'pʉ. 	 A ja, bracia! jeźli jeszcze obrzezkę każę, czemuż jeszcze prześladowanie cierpię? Toć tedy zniszczone jest zgorszenie krzyżowe.


I'tuto' yʉi ke urepa'pʉ. Mɨrɨ yau, main eta'pʉ uya, “Enta Papa ena' use'man nɨto' iwʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ use'man nɨto' apon, mɨrɨ awonsi'kɨ itau tʉwɨpʉremasan tu'kanoro mi'tui',” tawon. 	 I dano mi trzcinę podobną lasce; a Anioł stanął, mówiąc: Wstań, a zmierz kościół Boży i ołtarz, i tych, którzy się modlą w nim.


Ka'pon amʉ' esi'pʉ uta're'tɨn pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ emari'man pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ e'tʉrʉn pɨ' emari'man nɨto' yau Nowa ewomʉ a' ya' weyu pona rɨ. Mɨrɨ a'tai, eke pe i'mʉnpʉ uyee'pʉ, mɨrɨpan uya tanporo to' ma'tanʉkʉ'pʉ. 	 Jedli, pili, żenili się i za mąż wydawali aż do onego dnia, którego wszedł Noe do korabia, i przyszedł potop, a wytracił wszystkie.


Tu'kan kon uya Sises maimu apurɨ'pʉ mɨrɨ yau. 	 I wiele ich tam uwierzyło weó.


Mɨrɨpan pɨ', “Urɨ rɨ,” ta'pʉ Sises uya. “Ka'pon, Papa winon ereutasa' Meruntɨ pe te'sen emiya enwo'netʉ winɨ ento' auya'nokon oton, mɨrɨ awonsi'kɨ iyepʉ kapuru' yau Epʉn poi,” ta'pʉ iya. 	 A Jezus rzekł: Jam jest; i ujrzycie Syna człowieczego, siedzącego na prawicy mocy Bożej, i przychodzącego z obłokami niebieskiemi.


‘Utonpa, nai kasa ɨuye'sa' emari'man pon yau pʉra rɨ?’ tukai' ekama'po'pʉ iya. Isauro'to' pʉra iyesi'pʉ. 	 I rzekł mu: Przyjacielu! jakoś tu wszedł, nie mając szaty weselnej? A on zamilknął.


E'tane ɨnʉ' rɨ unurunpayai'ne' ka'pon amʉ' rau nurunpato' oton Papa inserʉʉi ton rau. 	 Ale kto by się mię zaprzał przed ludźmi, zaprę się go przed Anioły Bożymi.


“I'napairɨ rɨ ka'si, pariki'si tapai epa'kasa' serɨ wa!” ta'pʉ Pi'ta uya. “Si'tuka'ai' si, Itepuru uya tinserʉʉi enno'sa' upika'tɨi' Era' esi tʉnkupʉnʉ ɨnku'pai upɨ' apai mɨrɨ awonsi'kɨ iye'kupʉ kuru tawon nan nɨrɨ Esuwerʉ amʉ' piyapai,” ta'pʉ iya. 	 Tedy Piotr przyszedłszy do siebie rzekł: Teraz znam prawdziwie, iż posłał Pan Anioła swego i wyrwał mię z ręki Herodowej i ze wszystkiego oczekiwania ludu żydowskiego.


Sises uya to' maimu eikʉ'pʉ, “Iye'menukasa' pʉra pe' nai Main yau, ‘Ta uya ɨpɨ'nokon papa pe'ne ɨwesi kon,’ tawon? 	 Odpowiedział im Jezus: Izali nie jest napisano w zakonie waszym: Jam rzekł: Bogowie jesteście?


Mɨrɨ rɨ e'tane, tʉron nɨ uya kanan, “Uyepuru, aya'kɨrɨ utɨ, e'tane wapiya kuru utonpa ton piya' utɨi'ya, ‘Ɨisirɨ utɨyai',’ ka'se'na,” ta'pʉ iya. 	 Rzekł też i drugi: Pójdę za tobą, Panie! ale mi pierwej dopuść pożegnać się z tymi, którzy są w domu moim.


Sises uya mɨrɨ pata nɨmɨ'pʉ, iyenna'po'pʉ tʉpata'se' ya', ipoitorʉ ton nɨ itonpa pe. 	 A wyszedłszy stamtąd przyszedł do ojczyzny swojej, i szli za nim uczniowie jego.


Mɨrɨ pɨ' nin si Papa itese' pɨ' e'to' uya tanporon nɨ i'se ɨwe'to' kon ke ɨrepa kon mɨrɨ eke pe rɨ itesa' pe te'to' ke Kʉrai Sises yawɨrɨ. 	 A Bóg mój napełni wszelką potrzebę waszę według bogactwa swego, chwalebnie, w Chrystusie Jezusie.


Mɨrɨ tʉpo kanan to' uya ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ kupʉ'pʉ iya ɨpɨ'? Ɨ'rɨ tukai' ɨyenu a'koka'pʉ iya?” 	 I rzekli mu znowu: Cóż ci uczynił? Jakoż otworzył oczy twoje?


Ɨyepuru kon amʉ' iku'tɨ' ɨyenu kon yau, Papa Maimu ekamanin nʉ'san ɨpɨ'nokon. To' uko'mamʉ'pʉ otori'pɨ pɨ' ɨsenuminkatɨ', to' uya apurɨto' ipatakapɨ'tɨ'. 	 Pamiętajcie na wodzów waszych, którzy wam mówili słowo Boże, których obcowania koniec upatrując naśladujcie wiary ich.


To' a'wetapɨ'sa' a'tai, Sises uya ta'pʉ tʉpoitorʉ ton pɨ', “Ipʉ'kʉ rʉ'pʉ ton amʉranʉ'tɨ', itonpa'pʉ uma'ta namai',” ta'pʉ iya. 	 A gdy byli nasyceni, rzekł uczniom swoim: Zbierzcie te ułomki, które zbywają, żeby nic nie zginęło.


Serɨ ton i'tu auya'nokon pe iyesi pɨ', ɨpʉrema'nokon mɨrɨ, mɨrɨ ton kupʉ auya'nokon yau. 	 Jeźlić to wiecie, błogosławieni jesteście, jeźli to uczynicie.


“Kiyarari pon nɨ marɨ pe' ɨmɨrɨ? Iye'menukasa' itekare pɨ' ɨsenupa'; mɨrɨ a'tai, i'tu auya mɨrɨ Pu'kena' uye'to' pʉra rɨ iyesi Kiyarari winɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 A oni mu odpowiedzieli i rzekli: Izaliś i ty Galilejczyk? Badajże się, a obacz, żeć prorok z Galilei nie powstał.


Apʉne pʉra mara rʉ'kwɨ a'ne' pe ɨwesi kon—a'ne' pe pʉra mɨrɨ awonsi'kɨ ikomi' pe pʉra ɨwesi kon pɨ', unta yapai ɨyeta'tanʉkʉ uya 'nokon mɨrɨ. 	 A tak, ponieważ jesteś letni, a ani zimny ani gorący, wyrzucę cię z ust moich.


Isaan uya to' eikʉ'pʉ, “Urɨ uya to' pa'taisima tuna ke. E'tane moro man ɨ'koro'tau'nokon, ɨni'tunʉ kon pen. 	 Odpowiedział im Jan, mówiąc: Jać chrzczę wodą; ale w pośrodku was stoi, którego wy nie znacie.


“Inke pʉra rɨ, usewankaman pata'pʉ pe, “‘Wʉi enu ewarumanto' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ kapʉi e'wei'tɨto' oton pen; Sirikɨ amʉ' uta'po'to' oton ka' apai, mɨrɨ awonsi'kɨ ka' po te'sen ton nɨ e'tʉkʉukato' oton.’ 	 A zaraz po utrapieniu onych dni słońce się zaćmi, a księżyc nie da jasności swojej, i gwiazdy będą padać z nieba, i mocy niebieskie poruszą się.


Ɨmɨrɨ'nokon ekonekapaino kon main winɨ enasa' mɨrɨ ene pe Kʉrai piyapai; auta'mo'kasa' kon wakʉ nonkasa' ɨpona'nokon piyapai. 	 Pozbawiliście się Chrystusa, którzykolwiek się przez zakon usprawiedliwiacie; wypadliście z łaski.


apʉne pʉra tʉpoitorʉ ton enupa tʉuya pɨ'. Ta'pʉ iya to' pɨ', “Ka'pon, Papa winon eparankato' oton ka'pon amʉ' ena'. To' uya iwɨto' oton, e'tane itosorʉwano wʉi pata'pʉ pe iye'mʉ'sa'kato' oton,” ta'pʉ iya. 	 Albowiem uczył ucznie swoje, i mówił im: Syn człowieczy będzie wydany w ręce ludzkie, i zabiją go; ale gdy będzie zabity, dnia trzeciego zmartwychwstanie.


Te'nonkasa' a'tai, tʉkaretaai e'mepɨtʉ'pʉ iya. Mɨrɨpan na'po'pʉ iya itʉrawasomanin ena'. Mɨrɨ tʉpo iyereuta'pʉ to' enupase'na. Tanporon kon esi'pʉ enpɨtʉ pɨ'. 	 A zawarłszy księgę i oddawszy ją słudze, usiadł; a oczy wszystkich w bóżnicy pilnie nań patrzały.


E'tane ɨ'rɨ kuru ken ense'na ɨutɨ'pʉ kon? Pu'kena' katɨ? Ewai' apana'tɨ uya 'nokon, pu'kena' entaino rɨ. 	 Ale coście wyszli widzieć? Izali proroka? Zaiste powiadam wam, iż więcej niż proroka.


To' uya ekama'po'pʉ, “Ɨnʉ' pe si kʉrɨ rɨ esi, ‘Ayapon tanʉnse enta,’ tawon ɨpɨ'?” ta'pʉ to' uya ipɨ'. 	 I pytali go: Któryż jest ten człowiek, co ci powiedział: Weźmij łoże twoje, a chodź?


Sises uya nin si ta'pʉ mɨrɨ ipɨ', “Serɨ ɨutɨ tawon pika'tɨsa' Papa uya man serɨ pe, apʉne pʉra apurɨnin pe ɨwesi pɨ' Epʉra'an esi'pʉ kasa. 	 I rzekł mu Jezus: Dziś się stało zbawienie domowi temu, dlatego że i on jest synem Abrahamowym.


Pu'kena' Aisaya nʉmenuka'pʉ kareta amon tʉrʉ'pʉ itena'. Ara'ka'pʉ iya se tawon e'menukasa' airɨ: 	 I podano mu księgi Izajasza proroka; a otworzywszy księgi, znalazł miejsce, gdzie było napisano:


Awanakʉi' kuru, Sises e'soto'kasa' esi'pʉ tuna e'pi po, e'tane ipoitorʉ ton uya ito'ka'nʉkʉ pʉra iyesi'pʉ Sises pe. 	 A gdy już było rano, stanął Jezus na brzegu; wszakże nie wiedzieli uczniowie, żeby był Jezus.


Pʉrata wenai tʉuta'kwarʉkai' pʉra ɨko'mantɨ', ɨyenau'nokon na'ne' pɨ' rɨ tepori'mai' e'tɨ', apʉne pʉra Papa uya, “Ɨnɨmɨ uya pʉra kuru iyesi; ɨnonka uya pʉra kuru iyesi,” tasa'. 	 Obcowanie wasze niech będzie bez łakomstwa, przestwając na tem, co macie; boć sam powiedział: Nie zaniecham cię, ani cię opuszczę:


Mɨrɨ yau eke main eta'pʉ uya Papa ena' use'man nɨto' iwʉ' tapai 7 pan kon inserʉ amʉ' auro'ka iya, “Entantɨ', Papa uya kota'man nɨto' en amʉ' 7 kaisaron i'kwanpɨ'tantɨ' non pona,” ta'pʉ iya. 	 I słyszałem głos wielki z kościoła, mówiący siedmiu Aniołom: Idźcie, a wylejcie siedm czasz zapalczywości Bożej na ziemię.


Mɨrɨpan uya Parapas nonka'pʉ to' ena', e'tane ari'po'pɨ'to' pe Sises kupʉ'pʉ iya, mɨrɨ awonsi'kɨ itʉrʉ'pʉ iya kurusu' pona to' uya ipokapɨ'to' pe. 	 Tedy im wypuścił Barabbasza; ale Jezusa ubiczowawszy, wydał go, aby był ukrzyżowany.


Pi'ta uya eikʉ'pʉ, “Tanporon nɨ nɨnsa' ina uya man ɨpɨkɨrɨ tʉutɨto' kon pe. Ɨ'rɨ ken si e'to' oton ina iwano' pe?” ta'pʉ iya. 	 Tedy odpowiadając Piotr, rzekł mu: Otośmy my opuścili wszystko, i poszliśmy za tobą; cóż nam tedy za to będzie?


Sises pokapɨ'sa' tʉuya'nokon a'tai kurusu' pona, soisa amʉ' uya ipon anʉmʉ'pʉ asakɨrɨ'ne tʉkaisarɨ'nokon to' uya ekamʉ'pʉ, iyo'non nɨken tʉnonkai'. Serɨ ipon esi'pʉ to'sa rɨ ika'sa' tikin nan nɨ inakapu ponsi'kɨ ipʉrakon pʉ'kʉ pona. 	 A gdy żołnierze Jezusa ukrzyżowali, wzięli szaty jego i uczynili cztery części, każdemu żołnierzowi część, i suknią; a była ta suknia nie szyta, ale od wierzchu wszystka dziana.


(Sises uya rɨ, “Pu'kena' namanin pʉn nɨ ipata'se' yau,” tasa' esi'pʉ.) 	 Albowiem sam Jezus świadectwo wydał, iż prorok w ojczyźnie swojej nie jest we czci.


Mɨrɨ a'tai, tamu'kuru' tawon kon Roman soisaai amʉ', tepuru kon pokon pe esii'ma, mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' erasu ton uya Sises a'si'pʉ. To' uya auronpɨtʉ'pʉ, 	 Rota tedy i rotmistrz, i słudzy żydowscy pojmali Jezusa i związali go.


Eke pe iyena, aiko pe ena tane. 	 On musi rość, a mnie musi ubywać.


To' uya Papa uya anʉn nɨto' ipoken e'nɨto' ya' ku'sa' se pe rɨ pɨ', mɨrɨpan kon e'warinpasa' tiwano' kon nɨ nin ipoken e'nɨto' ɨnkonekapai, to' e'tʉsa' pʉra iyesi Papa uya anʉn nɨto' ipoken e'nɨto' pe ya'. 	 Bo nie znając sprawiedliwości Bożej, a chcąc własną sprawiedliwość wystawić, sprawiedliwości Bożej nie byli poddani.


Panapas esi'pʉ Isaan, Ma' tukai' tesa'sen arɨ i'se ta'kɨrɨ'nokon, 	 Tedy Barnabasz radził, aby z sobą wzięli i Jana, którego zwano Markiem.


“Mɨrɨ a'tai, osorʉwawon kon ka'pon amʉ' uyee'pʉ itau e'to' ɨutɨ airɨ, Koneriyas nennoko'san upiya' Sisariya apai. 	 A oto zarazem trzej mężowie stanęli przed domem, w którymem był, posłani będąc do mnie z Cezaryi.


“Irawote'siya pon so'si inserʉʉi ena' imenuka': Se ka'kɨ ɨmunkɨ amʉ' pɨ' tukai': “Serɨ main esi Amen winɨpaino pe, main awɨron, i'napai rɨ ekamanin mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon Papa nʉkoneka'pʉ esa' winɨpaino. 	 A Aniołowi zboru Laodyceńskiego napisz: To mówi Amen, świadek on wierny i prawdziwy, początek stworzenia Bożego:


Itʉkɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨyena' iye'tʉto' pe. Wakʉ i'tuto' yai, eremuru'sa', itʉntʉnmasa', mɨrɨpan anʉ'sa' e'tʉrʉ'kwa, tʉrʉ mɨrɨ ɨye'mata pona. Apʉne pʉra i'tuto' auya yai, yai ɨyenakan i'tu mɨrɨ,” ta'pʉ Sises uya. 	 Dawajcie, a będzie wam dano; miarę dobrą, natłoczoną, i potrzęsioną, i opływającą dadzą na łono wasze; albowiem tąż miarą, którą mierzycie, będzie wam zaś obmierzono.


“Kurusu' pona ipokapɨ'kɨ!” tukai' to' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ. 	 A oni znowu zawołali: Ukrzyżuj go!


Sises uya si mɨrɨ pata nɨmɨ koro'tau, asa'ron kon tenku'na' nan uya e'ma'pʉka'pʉ. To' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ ipɨ', “Ɨmɨrɨ, Tepi' pa rʉ'pʉ, ina pɨ' ɨsentu'ma'!” ta'pʉ to' uya. 	 A gdy Jezus odchodził stamtąd, szli za nim dwaj ślepi, wołając i mówiąc: Synu Dawidowy! zmiłuj się nad nami.


Ina sa'ne si Esuwerʉ amʉ' mo'ka iya ina eyaton non enapai tukai' ina e'ku'sa' e'tane. Mɨrɨ rɨken pe ekama tane, serɨ si osorʉwau wʉi iko'mankapʉ to' uya iwɨnɨ'pʉ si'kɨrɨ. 	 A myśmy się spodziewali, iż on miał odkupić Izraela; ale teraz temu wszystkiemu dziś jest trzeci dzień, jako się to stało.


Ka'pon uya ipana'tɨ'pʉ, “Asan mɨrɨ awonsi'kɨ ayakon non e'soto'pɨ'sa' man pʉroroi po, ɨyenpai to' esi,” ta'pʉ iya. 	 I dano mu znać, mówiąc: Matka twoja i bracia twoi stoją przed domem, chcąc cię widzieć.


E'tane yu' epo'tɨ ekareei yau, Mosi' uya rɨ enpoikasa' iyeri'sa' kon e'mʉ'sa'ka, apʉne pʉra Itepuru esakʉ iya, ‘Papa, Epʉra'an e'to' itese' pɨ', Aisi' e'to' itese' pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ Seko' e'to' itese' pɨ' tukai',’ ta'pʉ. 	 A iż umarli zmartwychwstaną, i Mojżesz pokazał przy onym krzaku, gdy zowie Pana Boga Bogiem Abrahamowym i Bogiem Izaakowym i Bogiem Jakóbowym.


E'tane apurɨ auya'nokon pʉra iyesi, apʉne pʉra uikʉn non karimeru amʉ' tonpa pe pʉra ɨwesi kon. 	 Ale wy nie wierzycie; bo nie jesteście z owiec moich, jakom wam powiedział.


Sises uya eikʉ'pʉ, “Ɨmɨrɨ'nokon wakʉ pe te'ku'san! Sapa' a'tai pe' ɨikʉn kon paka, isa'ka'si rɨ eukanin nan pen ɨmɨrɨ'nokon iten apai tuna ensise'na arɨ kon pa? 	 Ale mu odpowiedział Pan i rzekł: Obłudniku, azaż każdy z was w sabat nie odwiązuje wołu swego, albo osła swego od żłobu, a nie wiedzie, żeby go napoił?


Ta uya ɨpɨ'nokon, tu'kan kon nɨ ka'pon amʉ' uye'to' oton pata wʉi enu uyepʉ, wʉi enu utɨ winɨ'ne, mɨrɨpan kon ereutato' oton enta'nan pɨ' Epʉra'an, Aisi' mɨrɨ awonsi'kɨ Seko' pokon pe Papa e'to' esa' wannɨ pe yau. 	 A powiadam wam: Iż wiele ich od wschodu i od zachodu słońca przyjdzie, a usiądą za stołem z Abrahamem i z Izaakiem i z Jakóbem w królestwie niebieskiem.


tʉmeruntɨrʉ ke to' e'to' pe makoi a'kwarʉ enpa'kapɨ'nin nan pe. 	 I żeby mieli moc uzdrawiać choroby i wyganiać dyjabły:


Serɨ etasa' ina uya a'tai, ina mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' mɨrɨ awon kon uya Paarʉ temekʉ'pʉ itɨ namai' Surusiran pona. 	 A gdyśmy to usłyszeli, prosiliśmy i my i ci, którzy na onem miejscu byli, aby on nie chodził do Jeruzalemu.


Serɨ ton tʉpo, tʉpoitorʉ ton pokon pe Sises utɨ'pʉ Isutiya pona. Mɨrɨ yau iko'mamʉ'pʉ epa'taisiman nɨto' kupʉ pɨ'. 	 Potem przyszedł Jezus i uczniowie jego do Judzkiej ziemi, i tam przemieszkiwał z nimi i chrzcił.


Eke pe isaurokʉ'pʉ, “Papa inamatɨ', eke pe iye'to' apurɨpɨ'tɨ', ka'pon amʉ' eseru aimenkato' iya e'seposa' man, apurɨtɨ'. Kʉrɨ rɨ apurɨpɨ'tɨ' Epʉn, non, parau mɨrɨ awonsi'kɨ non yai tepa'kasen tuna konekanin nʉ'pʉ,” ta'pʉ iya. 	 Mówiącego głosem wielkim: Bójcie się Boga i chwałę mu dajcie, gdyż przyszła godzina sądu jego, a kłaniajcie się temu, który uczynił niebo i ziemię, i morze, i źródła wód.


Mɨrɨ wenai, mapurɨyatʉi'ne' serɨ ton pɨ' enkurunpatɨ' ɨmɨrɨ'nokon mɨrɨ awonsi'kɨ Papa ya' rɨken. Pori' pe te'sen kʉrɨ rɨ ka'pon tiwano' pe tʉuseno'masen pen wakʉ tato' tʉuya ipɨ' winɨ. 	 Ty wiarę masz? miejże ją sam u siebie przed Bogiem. Błogosławiony, który samego siebie nie sądzi w tem, co ma za dobre.


E'tane inke pʉra Paarʉ ennoko'pʉ itonpa ton uya tʉron nɨ pata ya', e'tane Sairas mɨrɨ awonsi'kɨ Temu'ti pokon uko'manpɨtʉ'pʉ Pereya po rɨ. 	 Ale bracia wnet wysłali Pawła, aby szedł jakoby do morza; a Sylas i Tymoteusz tam zostali.


Mɨrɨpan e'sanʉmʉ'pʉ iye'sara'tɨ'pʉ usarɨn pɨ'. To' a'kɨrɨ iyewomʉ'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta', iye'sanʉnpɨtʉ'pʉ Papa apurɨpɨtʉ pe. 	 I wyskoczywszy, stanął i chodził, a wszedł z nimi do kościoła, chodząc i skacząc, a chwaląc Boga.


Warawo' mʉre yun pi'pɨ si puturʉka yau Sapa' a'tai, Mosi' maimu si e'kwɨtʉ namai', ɨ'rɨ pɨ' ken si upɨ' ausakorota kon ka'pon epi'tɨsa' uya pɨ' Sapa' a'tai? 	 Ponieważ człowiek przyjmuje obrzezkę w sabat, aby nie był zgwałcony zakon Mojżeszowy, przecz się na mię gniewacie, żem całego człowieka uzdrowił w sabat?


Mɨrɨ a'tai, karimeru mʉre e'mʉ'sa'kasa' ene'pʉ uya urau Sayan Wʉpʉ po. 144,000 kaisaron kon ka'pon amʉ' esi'pʉ ipiyau, itese' mɨrɨ awonsi'kɨ ikʉipʉnʉ ese' menukanin nʉ'san tʉpee'pɨ kon pɨ'. 	 I widziałem, a oto Baranek stał na górze Syońskiej, a z nim sto czterdzieści i cztery tysiące, mających imię Ojca jego napisane na czołach swoich.


Mɨrɨ ema'sa' yau, ina utɨ'pʉ mɨrɨ apai Kiyos pona. Mɨrɨ tʉpo, ina e'kwɨrɨtʉ'pʉ Samos pona; mɨrɨ ema'sa' yau, Mairi'tos eporo'pʉ ina uya. 	 A stamtąd odpłynąwszy, drugiego dnia przyszliśmy przeciw Chyju, a trzeciego dnia przypłynęliśmy do Samu, a pomieszkawszy w Trogillu, nazajutrz przyszliśmy do Miletu.


Sises uya ene'pʉ tekama'popai'nokon to' esi serɨ pɨ', mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', “Ɨusekama'popɨtʉ kon ɨ'rɨ ta uya e'kwa pe iyesi, ‘Serɨ pe iwa rɨ mɨrɨ enta' uyento' auya'nokon oton pen, mɨrɨ awonsi'kɨ mɨrɨ tʉpo uyento' auya'nokon oton nɨ mɨrɨ’? 	 Tedy Jezus poznał, że go pytać chcieli, i rzekł im: O tem się pytacie między sobą, żem rzekł: Maluczko, a nie ujrzycie mię, i zasię maluczko, a ujrzycie mię.


Kanau epotorʉ'pʉ ya' ina ekanwa'tɨ'pʉ pata Atʉrami'tiyan, Eisa awon apai. Kanau tʉutɨsen pe te'sen ereutapɨtʉ'pʉ Eisa awo'nan tʉron nɨ ton nɨ pata ton yau. Aresta'kos, Sises apurɨnin Tesaroni'ka winon esi'pʉ ina tonpa pe, Ma'sitoniya apaino. 	 Tedy wsiadłszy w okręt Adramiteński, mając płynąć podle krain Azyi, puścili się od brzegu, a był z nami Arystarchus, Macedończyk z Tesaloniki.


E'tane pʉra rɨ ekama uya ɨpɨ'nokon, Satan pon kon uya parɨ imoronkato' oton eseru aimenka weyu e'seposa' a'tai ɨmɨrɨ'nokon entai,” ta'pʉ iya. 	 Nawet powiadam wam: Iż lżej będzie ziemi Sodomskiej w dzień sądny, niżeli tobie.


Ipoken pʉra rɨ ɨusenuminka kon ina e'taripasa' tukai'. Awanakʉi' rɨ marɨ pata man, 9 a'kʉra' rɨ marɨ. Ɨnʉ' e'taripa pʉra rɨ iyesi mɨrɨ a'tai. 	 Albowiem nie są ci, jako wy mniemacie, pijani, gdyż dopiero jest trzecia na dzień godzina.


Mɨrɨpan kuu'pʉ ipoitorʉ ton uya, tanporon kon ereutapɨtʉ'pʉ. 	 I uczynili tak, i usiedli wszyscy.


Miyarɨ rɨ Pi'ta usaurokʉ'pʉ to' emiya'pontɨnin pe, “Epika'tɨtɨ' ɨri ton serɨ a'taino kon piyapai,” ta'pʉ iya. 	 I wielą inszych słów oświadczał się i napominał je, mówiąc: Wyzwólcie się od tego rodzaju przewrotnego.


Mɨrɨpan kon uya Sises a'si'pʉ. 	 Tedy się oni na niego rękoma rzucili, i pojmali go.


Mɨrɨ a'tai, Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan uya ta'pʉ Sises pɨ', “Ti'sa, eke Papa tʉrawasooi ɨi'tuto' ipɨkɨrɨ kupʉ auya ɨnenpai ina man,” ta'pʉ to' uya. 	 Tedy odpowiedzieli niektórzy z nauczonych w Piśmie i Faryzeuszów, mówiąc: Nauczycielu, chcemy od ciebie znamię widzieć.


Apʉne entɨ', iye'nama pʉra rɨ annau isaurokʉ, ɨnʉ' uya ɨ'rɨ ta pʉra rɨ ipɨ'. Pata epuru ton uya pe', Kʉrai rɨ ta pe iyesi ipɨ'? 	 A oto jawnie mówi, a nic mu nie mówią. Izali prawdziwie poznali książęta, iż ten jest prawdziwie Chrystus?


Mɨrɨ kasa rɨ nɨrɨ, Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ Konsʉrʉ amʉ' uya ta mɨrɨ, kareta rɨ sepopɨ'tai to' winɨ Tamaskas awon kon to' tonpa ton ena' tʉutɨsen. Mɨrɨ ya' rɨ, utɨpɨtʉ'pʉ ka'pon amʉ' ne'se'na a'sisa' pe to' arɨ pɨ' Surusiran pona to' kota'mato' pe. 	 Jako mi tego i najwyższy kapłan jest świadkiem, i wszyscy starsi, od których też list wziąwszy do braci, jechałem do Damaszku, abym i te, którzy tam byli, związane przywiódł do Jeruzalemu, aby byli karani.


mɨrɨpan kon uya ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ meruntɨrʉ winɨ serɨ ton kupʉ auya; ɨnʉ' uya serɨ meruntɨ ke ɨrepa'pʉ?” ta'pʉ to' uya. 	 I rzekli do niego, mówiąc: Powiedz nam, którą mocą to czynisz, albo kto jest ten, coć dał tę moc?


Tapʉrʉnto' kon pe kanau anin nan uya epika'tɨn nɨto' kanwa nu'tɨ'pʉ tuna ka', kanau a'sinin ton nu'tɨ tʉuya'nokon pe itese'. 	 A gdy żeglarze myślili z okrętu uciec i spuścili bacik na morze, chcąc rzekomo od przodku okrętu zarzucać kotwice,


apʉne pʉra Papa esi pɨ' ɨsentu'kena' pe upɨ'nokon wʉi enu enuku uya Epʉn poi, uwei'tɨ kon na'ne' kasa, Papa uya Kʉrai tʉnanʉmʉ'pʉ enno'to' oton upiya'nokon, 	 Przez wnętrzności miłosierdzia Boga naszego, w których nawiedził nas Wschód z wysokości.


“Ɨ'rɨ pe to' kupʉ serɨ, tanporon kon Surusiran po tʉuko'mansan uya rɨ tanporo to' nʉkupʉ'pʉ i'tu, mɨrɨpan wapu'tɨ poken pʉra iyesi. 	 Mówiąc: Cóż uczynimy tym ludziom? Bo, że jawny cud przez nie jest uczyniony, to wszystkim mieszkającym w Jeruzalemie wiadomo jest, a nie możemy tego zaprzeć.


Papa, usewankaman nɨto' pʉn nɨ nesii tanporo ɨpiyau'nokon. Amen. 	 A Bóg pokoju niech będzie z wami wszystkimi. Amen.


Pi'ta uya ta'pʉ Sises pɨ', “Uyepuru! Wakʉ rɨ pan pe serɨ yau ina man! I'se ɨwesi yau, osorʉwau ɨiwʉ' kon amɨ uya mɨrɨ; tikin nɨ ɨiwano' pe, Mosi' iwano' pe, mɨrɨ awonsi'kɨ Iraisa iwano' pe,” ta'pʉ iya. 	 I odpowiadając Piotr, rzekł do Jezusa: Panie! dobrze nam tu być; jeźli chcesz, uczynimy tu trzy namioty, tobie jeden, i Mojżeszowi jeden, i Elijaszowi jeden.


Usenuminka serɨ pe ekota'man na'ne' esi urɨ'nokon yau tʉusenpoika ton Papa uya ikupʉ winɨ eke pe iku'to' kaisa rɨ i'nʉnke' pe iyesi pen nɨ. 	 Albowiem, (bracia!) mam za to, iż utrapienia teraźniejszego czasu nie są godne onej przyszłej chwały, która się ma objawić w nas.


Sises e'sara'tɨkaa'pʉ kanan tʉpoitorʉ ton enupa pɨ'. Ta'pʉ iya, “Ti'tui' e'tɨ', wakʉ ɨnkupʉnʉ kon yau, wakʉ pe e'nɨto' pɨ' ka'pon amʉ' uya ɨyento' pe tukai'. Mɨrɨ ku'sa' auya a'tai, ɨyepe'pʉ eporo auya pʉra rɨ iyesi mɨrɨ ɨkʉipʉnʉ, Epʉn pon winɨ. 	 Strzeżcie się, abyście jałmużny waszej nie czynili przed ludźmi dlatego, abyście byli widziani od nich; inaczej nie będziecie mieli zapłaty u Ojca waszego, który jest w niebiesiech.


“Uni'nʉnkanʉ ton pɨrɨ'kanin mɨrɨ awonsi'kɨ to' panamanin urɨ. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', i'napairon pe mɨrɨ awonsi'kɨ amakooi kon yapai tera'tɨi' e'tɨ'. 	 Ja którychkolwiek miłuję, strofuję i karzę. Bądź tedy gorliwym, a pokutuj.


“Iye'menukasa', ‘Uiwʉ' e'to' esi ɨpʉreman nɨto' iwʉ' pe,’ tawon; e'tane ‘ama' amʉ' en pe rɨ’ iku'sa' auya'nokon man!” ta'pʉ iya to' pɨ'. 	 Mówiąc im: Napisano: Dom mój dom modlitwy jest, a wyście go uczynili jaskinią zbójców.


Ipɨkɨron nʉ'pʉ uya nin si ino'pʉ rʉ'pʉ mari'ma'pʉ mɨrɨ, e'tane iyerikʉ'pʉ tʉumu'tai' pʉra rɨ kanan. Mɨrɨ kasa rɨ to' osorʉwano pe te'sen esi'pʉ. 	 A drugi pojąwszy ją, umarł, lecz i ten nie zostawił nasienia; także i trzeci.


to' enu a'kokapɨ'se'na, to' era'tɨto' pe ewarupɨ apai a'kwa winɨkʉi' mɨrɨ awonsi'kɨ Se'tan meruntɨrʉ apai Papa winɨkʉi'. Uyapurɨto' to' uya winɨ, tʉmakooi kon pɨ' usentu'mato' epoto' pe to' uya, wakʉ ton ka'pon amʉ' pata'se' yau to' e'to' pe,’ ta'pʉ iya upɨ'. 	 Ku otworzeniu oczu ich, aby się nawrócili z ciemności do światłości, a z mocy szatańskiej do Boga, aby tak wzięli odpuszczenie grzechów i dział między poświęconymi przez wiarę, która jest w mię.


Mi'tuyatʉi'ne' kasa rɨ, ipʉremasa' pe to' esi ta, kamoro imoronkanin nʉ'san pɨ'. Isopu uya imoronkasa' rʉ'pʉ etasa' auya'nokon, mɨrɨ awonsi'kɨ iu'matʉ pe ene'pʉ Itepuru nʉkupʉ'pʉ rʉ'pʉ. Itepuru esi eke pe tʉusentu'masen mɨrɨ awonsi'kɨ aiko tawon nɨ. 	 Oto za błogosławionych mamy tych, którzy cierpieli. O cierpliwości Ijobowej słyszeliście i koniec Pański widzieliście, iż wielce miłosierny jest Pan i litościwy.


Kamoro si 7 pan kon inserʉ amʉ' 7 kaisaron tʉronpi' esanon e'kama'pʉ iturunpato' pe tʉuya'nokon. 	 A onych siedm Aniołów, którzy mieli siedm trąb, nagotowało się, aby trąbili.


Mɨrɨ na'ne' kasa, taan'pʉ ton uya tʉno'pʉ kon i'nʉnkato' pe iyesi tʉpun kon i'nʉnka tʉuya'nokon pe rɨ. Kʉrɨ tʉno'pʉ i'nʉnkanin usi'nʉnka rɨ mɨrɨ. 	 Tak powinni mężowie miłować żony swoje, jako swoje własne ciała; kto miłuje żonę swoję, samego siebie miłuje.


Mɨrɨ a'tai, apono' amʉ' ene'pʉ uya mɨrɨ awonsi'kɨ ipo'ne iyereutapɨ'sa' kon kamoro eke pe to' e'to' pe eseru aimenkanin nan pe irepasa' kon. I'mʉrʉpɨ'sa' kon a'kwarʉ kanan ene'pʉ uya i'napairon Sises nenpoika'pʉ ekama to' uya pɨkɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ Papa Maimu pɨkɨrɨ. Ene apurɨpɨ'sa' to' uya pʉra iyesi, mɨrɨ awonsi'kɨ ipe ika'sa' ene ma'kʉʉi eposa' to' uya pʉra iyesi tʉpee'pɨ kon pɨ', mɨrɨ pe pʉra temiyatʉ kon pɨ'. Mɨrɨpan kon e'mʉ'sa'kasa' terikʉ kon tʉpo esi'pʉ kin pe Kʉrai pokon pe 1,000 kaisa rɨ wʉipiya. 	 I widziałem stolice, a usiedli na nich i dany im jest sąd i dusze pościnanych dla świadectwa Jezusowego i dla słowa Bożego, i którzy się nie kłaniali bestyi ani obrazowi jej, i nie przyjęli piętna jej na czoło swoje i na rękę swoję; i ożyli, i królowali z Chrystusem tysiąc lat.


To' i'tu auya'nokon mɨrɨ to' eperu winɨ. Tikʉ kenan apai pe' kʉre' pʉipɨ'nin nan ka'pon amʉ', mɨrɨ pe pʉra pi' rɨ ɨmɨ'nɨ'ta apai? (Kane.) 	 Z owoców ich poznacie je; izali zbierają z ciernia grona winne, albo z ostu figi?


Mɨrɨ a'tai nin si, Sises uya serɨ ton panton amʉ' ekama'pʉ mɨrɨ to' pɨ', 	 I powiedział im to podobieństwo, mówiąc:


Serɨ si ekonekan nɨto' esakʉ iya winɨ “emenna',” tukai', wapiyaro' ku'sa' iya tapurɨsen pe pʉra; mɨrɨpan si tapurɨsen pe pʉra te'sen mɨrɨ awonsi'kɨ ipooi'pɨ pe te'sen pʉra iyena serɨ pe rɨ. 	 A gdy mówi: Nowe, pierwsze czyni wiotchem; a to, co wiotszeje i zestarzeje się, bliskie jest zniszczenia.


Mɨrɨ a'tai, Sises uya panton ekama'pʉ Papa e'to' esa' wannɨ pe eseru pɨ'. “Se na'ne' kasa Papa e'to' esa' wannɨ pe eseru esi: Kin esi'pʉ ka'pon amʉ' tʉpʉrataai ko'manʉ'pɨ'nin nan winɨ tʉpʉrataai amʉranʉkʉ pɨ'. 	 Dlatego podobne jest królestwo niebieskie człowiekowi królowi, który się chciał rachować z sługami swymi.


Sises ekanwakasa' uya tu'ke anpisin pe ka'pon amʉ' ensa' a'tai, ipan pe rɨ to' pɨ' isentu'ma'pʉ, apʉne pʉra to' esi'pʉ karimeru amʉ' esi tʉpa'simanin ke pʉra kasa. Mɨrɨpan kon enupa pɨ' iye'sara'tɨ'pʉ tu'kan pɨ' rɨ. 	 A wyszedłszy Jezus ujrzał wielki lud, i użalił się ich, iż byli jako owce nie mające pasterza, i począł ich nauczać wiele rzeczy.


Utamokori kon pe' Epʉra'an pɨ' ipokena' e' ta'pʉ pen pe' inkupʉ'pʉ wenai Aisi' tʉmu tʉsa' iya a'tai, Papa ena' use'man nɨto' apon po? 	 Abraham, ojciec nasz, izali nie z uczynków usprawiedliwiony jest, gdy ofiarował Izaaka, syna swego, na ołtarzu?


Tʉron nɨ wʉi a'tai kanan, ka'pon amʉ' enupa pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ itekare ekama pɨ' Sises esi koro'tau use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' pʉ'kʉ tau. Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton, Main pɨ' enupanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' epuru ton uyee'pʉ ipiya', 	 I stało się z onych dni dnia jednego, gdy uczył lud w kościele i kazał Ewangeliję, że nadeszli przedniejsi kapłani i nauczeni w Piśmie z starszymi,


To' enei'ma, Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Ka'pon pona sa'man pe iyesi, e'tane Papa pona tanporo sa'man pe pʉra iyesi,” ta'pʉ iya. 	 A Jezus wejrzawszy na nie, rzekł im: U ludzić to nie można; lecz u Boga wszystko jest możebne.


Ka'pon amʉ' emiya'pontɨkɨ, pata esanon mɨrɨ awonsi'kɨ eke ton namanin nan pe to' e'to' pe, to' maimu awɨron kon pe, wakʉ pe te'sen ku'nin nan pe, 	 Napominaj ich, aby zwierzchnościom i przełożeństwom poddanymi i posłusznymi byli, i aby do każdego dobrego uczynku gotowymi byli;


apʉne pʉra Papa esi pɨ' tenu yawon kenan pe pʉra rɨ. 	 Albowiem nie masz względu na osoby u Boga.


Iye'u'na'tɨsa' pe rɨ e'nɨ'pʉ'nokon; mɨrɨ pe iyesi pɨ', ipokon pe epa'taisiman nɨto' poro uma'tan nɨto' ya', Kʉrai e'mʉ'sa'ka'pʉ terikʉ'pʉ apai kasa kuru eke pe Ikʉipʉnʉ ku'to' poro, urɨ'nokon nɨ nɨrɨ uko'manto' pe iyesi emenna' uko'man nɨto' yau. 	 Pogrzebieniśmy tedy z nim przez chrzest w śmierć, aby jako Chrystus wzbudzony jest z martwych przez chwałę ojcowską, tak żebyśmy i my w nowości żywota chodzili.


Tɨwɨ pʉse rɨ Kʉrai, Esuwerʉ amʉ' kin nʉu'tɨi serɨ pe kurusu' poi ento' pe, mɨrɨpan apurɨto' pe,” ta'pʉ to' uya. Kamoro iya'kɨrɨ kurusu' pona ipokapɨ'sa' kon uya rɨ nɨrɨ isapema'pʉ. 	 Niechże teraz Chrystus on król Izraelski zstąpi z krzyża, abyśmy ujrzeli i uwierzyli. Ci też, co z nim byli ukrzyżowani, urągali mu.


Pereya pon kon Esuwerʉ amʉ' esi wakʉ pe parɨ iteseru, ɨsenupapai parɨ Tesaroni'ka pon kon ka'pon amʉ' entai, ipan pe Sises ekareei ɨnetapai to' esi'pʉ. Tɨwɨrɨ wʉi kaisa rɨ iye'menukasa' itekare warinpa pɨ' to' esi'pʉ, i'napai rɨ pe' Paarʉ uya tenupato' kon esi tukai'. 	 A cić byli zacniejsi nad one, co byli w Tesalonice, którzy przyjęli słowo Boże ze wszystką ochotą, na każdy dzień rozsądzając Pisma, jeźliby się tak miało.


Pʉrowa a'sarutanʉ'nin kasa iyesi, uri'san nanʉmʉnʉ, mɨrɨpan uya pʉrowa pokon pe eke pe iki'ma tanporo ipun yau iyena pʉ'kʉ pona,” ta'pʉ iya. 	 Podobne jest kwasowi, który wziąwszy niewiasta, zakryła go we trzy miary mąki, ażby wszystko skwaśniało.


Apʉne pʉra ekama uya ɨpɨ'nokon, iteperu euku ensito' uya oton pen, Papa e'to' esa' wannɨ pe uyepʉ pʉ'kʉ pona,” ta'pʉ iya. 	 Albowiem powiadam wam, że nie będę pił z rodzaju winnej macicy, aż przyjdzie królestwo Boże.


Kamoro si usauro'nɨ pɨ' te'san asakoropanin kon esi i'se e'ai' miyarɨ rɨ tʉ'ma'kai' akʉ'pɨtʉ pɨ'! 	 Bodajże i odjęci byli, którzy wam niepokój czynią.


Pʉse rɨ I'napairon A'kwarʉ, serɨ non pon kon nanʉmʉnʉ pen nɨ, apʉne pʉra ene to' uya pʉra iyesi, mɨrɨ awonsi'kɨ i'tu to' uya pʉra rɨ iyesi, e'tane i'tu auya'nokon apʉne pʉra ɨpiyau'nokon iyesi, ayau'nokon nɨ nɨrɨ iye'to' oton. 	 Onego Ducha prawdy, którego świat przyjąć nie może; bo go nie widzi, ani go zna; lecz wy go znacie, gdyż u was mieszka i w was będzie.


Mɨrɨ awonsi'kɨ wʉi kaisarɨ rɨ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' tau, ka'pon amʉ' iwʉ' tau'ne tereutai' pʉra rɨ, Sises pɨ' to' enupa pɨ' to' esi'pʉ, wakʉ itekare ekama pɨ' to' esi'pʉ, Sises esi Papa Nanʉmʉ'pʉ, tukai'. 	 I nie przestawali na każdy dzień w kościele i po domach nauczać i opowiadać Jezusa Chrystusa.


Mɨrɨpan kon nin si utɨ'pʉ mɨrɨ uruwai' piya' erasuntɨse'na. To' uya a'si'pɨtʉ'pʉ wakʉ pe tɨ' pɨ'. Mɨrɨ tʉpo nin si, soisa amʉ' uya erasuntɨto' pe to' uya ikupʉ'pʉ mɨrɨ. 	 A oni poszedłszy, osadzili grób strażą, zapieczętowawszy kamień.