mɨrɨ awonsi'kɨ Sises Kʉrai winɨpaino, i'napai rɨ kuru ekamanin, wapiya kuru iyentusa' rʉ'pʉ e'mʉ'sa'kasa' rʉ'pʉ eri'nɨto' yapai, mɨrɨpan esi non pon kon kin amʉ' epuru pe. Tɨwɨ ui'nʉnkanin kon, mɨrɨ awonsi'kɨ umo'kanin kon umakooi kon yapai tʉmʉnʉ ke, 	 I od Jezusa Chrystusa, który jest onym świadkiem wiernym, pierworodnym z umarłych i książęciem królów ziemi; który nas umiłował i omył nas z grzechów naszych krwią swoją;


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ayauro'kato' awɨrɨ e'kɨ. Mɨrɨ yau man asakɨrɨ'nan kon ka'pon amʉ' Papa auro'kanin nʉ'san tʉnku'ton kon pɨ'. 	 A przetoż czyń to, coć mówimy; Mamy tu czterech mężów, którzy na sobie ślub mają;


Kin sɨ, pʉre'po'si a'tai, wʉi enu esi koro'tau, asanta tau esi koro'tau, a'kwa ene'pʉ uya Epʉn winɨpai. A'kwa pe kuru wʉi enu entai iye'wei'tɨ'pʉ uwoi mɨrɨ awonsi'kɨ utonpa pe te'san woi. 	 W południe, w drodze będąc, widziałem; o królu! światłość z nieba, jaśniejszą nad jasność słoneczną, która oświeciła mnie i tych, którzy jechali ze mną.


Surusiran pona Sises epa'kasa' a'tai, ka'pon amʉ' eke pata pon kon e'tʉrʉnka'pʉ, mɨrɨpan kon uya, “Ɨnʉ' pʉse rɨ?” ta'pʉ. 	 A gdy on wjechał do Jeruzalemu, wzruszyło się wszystko miasto, mówiąc: Któż ten jest?


Papa uya ta'pʉ rʉ'pʉ atamokori kon pɨ' pu'kena' amʉ' awɨrɨ tʉnku'ton kuru pɨ'. To' uya si eporo'pʉ, ɨmɨrɨ'nokon uya rɨ nɨrɨ kanan eporo. Epʉra'an auro'ka'pʉ Papa uya i'tutɨ': ‘Tanporon kon ka'pon amʉ' pʉrema uya mɨrɨ apayan nʉ'san poro,’ tasa' iya rʉ'pʉ,” ta'pʉ iya. 	 Wy jesteście synami prorockimi i przymierza, które postanowił Bóg z ojcami naszymi, mówiąc do Abrahama: A w nasieniu twojem błogosławione będą wszystkie narody ziemi.


Iyeri'sa' rʉ'pʉ epa'ka'pʉ, auronpɨ'sa' pe itemiyatʉ ton i'ta ton, pon saai'pɨ'sa' kusan ton pe epe'kena' pon renen tato' atʉ ke, mɨrɨ awonsi'kɨ pon atʉ itemʉ' woi. Sises uya, “Iponkatɨ' uruwai' pon apai, tɨwɨ itɨto' pe,” ta'pʉ to' pɨ'. 	 I wyszedł ten, który był umarł, mając związane ręce i nogi chustkami, a twarz jego była chustką obwiązana. Rzekł im Jezus: Rozwiążcie go, a niechaj odejdzie.


Itepoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ e'ma ta' ekonekan nɨto' pe iyesi'pʉ, pʉre'po'si e'to' a'tai rɨ, “Pʉse rɨ si kin, ɨiwano' kon,” ta'pʉ Paire' uya Esuwerʉ amʉ' pɨ'. 	 A było to w dzień przygotowania przed wielkanocą, około szóstej godziny, i rzekł Piłat Żydom: Oto król wasz!


I'nai rɨ iyesi, sa'man pe pʉra rɨ kiyamerʉ epa'ka akusa enu euta awɨrɨ imaminke' epa'ka Papa e'to' esa' wannɨ pe ya' entai,” ta'pʉ Sises uya. 	 Albowiem łatwiej jest wielbłądowi przejść przez ucho igielne, niż bogatemu wnijść do królestwa Bożego.


Isaan poitorʉ rʉ'san uyee'pʉ, mɨrɨpan kon uya itekepu arɨ'pʉ iu'na'tɨto' pe tʉuya'nokon, mɨrɨpan kon utɨ'pʉ Sises pana'tɨi'. 	 A przyszedłszy uczniowie jego wzięli ciało i pogrzebli je, a szedłszy powiedzieli Jezusowi.


Mɨrɨ a'tai, “Ɨ'rɨ tukai' ɨyenu uta'kokasa'?” ta'pʉ to' uya ipɨ'. 	 Tedy mu rzekli: Jakoż są otworzone oczy twoje?


Mɨrɨ tʉpo, osorʉwawon kon ɨri a'kwarʉ ton ene'pʉ uya, pɨrɨtuku waraino kon. To' epa'kapɨtʉ'pʉ urupere mʉta yapai, ene mʉta yapai, mɨrɨ awonsi'kɨ ennakanin pu'kena' mʉta yapai. 	 I widziałem z ust smokowych i z ust bestyi, i z ust fałszywego proroka trzy nieczyste duchy wychodzące, podobne żabom.


Apurɨto' winɨ Iino' enuku'pʉ serɨ yau uko'man nɨto' apai, eri'nɨto' i'tu tʉuya namai'; iye'seporo pʉra rɨ iyesi'pʉ, apʉne pʉra Papa uya anʉmʉ'pʉ. Apʉne pʉra itanʉmʉ rawɨrɨ, apurɨpɨtʉ'pʉ pori' pe Papa ku'nin tukai'. 	 Wiarą Enoch jest przeniesiony, aby nie oglądał śmierci i nie jest znaleziony, przeto że go Bóg przeniósł; albowiem pierwej niż jest przeniesiony, miał świadectwo, że się podobał Bogu.


Ɨyemiyatʉ mɨrɨ pe pʉra a'ta uya ɨye'makoima emapu'tɨ pe iyesi yau, a'tɨkɨ eno'ma pa; wakʉ iwa pe iyesi itemiyatʉ pʉra mɨrɨ awonsi'kɨ i'ta pʉra esii'ma tɨwɨrɨ rɨ ɨuko'manto' ya' ɨyepa'ka a'tai, tanporo ɨpun eno'ma apo', tɨwɨro' rɨ ya' entai. 	 Przetoż jeźli ręka twoja albo noga twoja gorszy cię, odetnij ją i zarzuć od siebie; lepiej jest tobie wnijść do żywota chromym albo ułomnym, niżeli dwie ręce albo dwie nogi mając, wrzuconym być do ognia wiecznego.


Tanporo Pi'ta uya to' enpa'ka'pʉ, mɨrɨpan e'sekunka'pʉ ɨpʉremai', nurɨne kanan Tarʉ'kas enato' pe. Mɨrɨ tʉpo, eke' winɨkʉi' iyera'tɨ'pʉ, “Tapi'ta, e'mʉ'sa'ka'!” ta'pʉ iya. Mɨrɨ a'tai rɨ, itenu ton uta'koka'pʉ. Pi'ta ene iya a'tai, iye'mʉ'sa'ka'pʉ ta'mu pona. 	 A Piotr wygnawszy precz wszystkie, klęknął na kolana i modlił się, a obróciwszy się do onego ciała, rzekł: Tabito, wstań! a ona otworzyła oczy swoje i ujrzawszy Piotra, usiadła.


Mɨrɨ a'tai, to' uya ikanwa'tɨ'pʉ kanau ya', mɨrɨpan kon uya pata tʉutɨto' kon ya' eporo'pʉ inke pʉra rɨ. 	 I wzięli go ochotnie do łodzi, a zarazem łódź przypłynęła do ziemi, do której jechali.


E'tane to' uya ɨ'rɨ rɨ iteseru eporo'pʉ pen nɨ mɨrɨ rɨ e'tane tu'ke rɨ kasi ye' pe tʉusauro'san esi'pʉ. Emennʉ'pʉ tʉpo rɨ, asa'ron kon ka'pon amʉ' uyee'pʉ, 	 Ale nie znaleźli; i choć wiele fałszywych świadków przychodziło, przecię nie znaleźli. A na ostatek wystąpiwszy dwaj fałszywi świadkowie,


To' auro'ka'pʉ to' uya non pon wana' mɨrɨ pe pʉra ti'tui' pʉra rɨ yʉi muku'pɨ, mɨrɨ pe pʉra yʉi ma'tanʉkʉ to' uya namai', e'tane ka'pon amʉ' rɨken, Papa ma'kʉʉi a'si'sa' pʉra na'ne' nan to' pee'pɨ pɨ'. 	 A rzeczono im, żeby nie szkodziły trawie ziemi, ani żadnej rzeczy zielonej, ani żadnemu drzewu, ale tylko samym ludziom, którzy nie mają pieczęci Bożej na czołach swoich.


Si'tipʉn, eke rɨ Papa uya wakʉ nonkasa' esa' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉmeruntɨrʉ kenan uya, eke pe rɨ a'kwarʉpɨ'nin mɨrɨ awonsi'kɨ i'tuto' ipɨkɨrɨ rɨ kupʉ'pʉ ka'pon amʉ' koro'tau. 	 A Szczepan będąc pełen wiary i mocy, czynił cuda i znamiona wielkie między ludem.


Mɨrɨ ken pe' si wakʉ pe te'sen ena'pʉ mɨrɨ upona uma'tan nɨto' pe? Kane ku! E'tane makoi e'to'ka'nʉ'to' pe makoi pe, uma'tan nɨto' ku'sa' iya uyau wakʉ pe te'sen poro rɨ, main uya apiyontɨn nɨto' poro makoi enato' pe ti'tusen pe ɨri pe kuru rɨ. 	 To tedy dobre stałoż mi się śmiercią? Nie daj tego Boże! I owszem grzech, aby się pokazał być grzechem, sprawił mi śmierć przez dobre, żeby się stał nader grzeszącym on grzech przez ono przykazanie.


Mɨrɨ a'tai, ka'pon makoi a'kwarʉ yen pe te'sen e'sanʉmʉ'pʉ 7 kaisaron kon ka'pon amʉ' pona to' entai tenai', ɨsɨ pe kuru rɨ to' wɨpɨtʉ'pʉ iya to' pon ton tʉkarapɨ'se, mɨrɨpan kon ainʉmʉ'pʉ itiwʉ' tapai, mʉn ennokoi'ma. 	 A rzuciwszy się na nie człowiek on, w którym był duch zły, a opanowawszy je, zmocnił się przeciwko nim, tak iż nadzy i zranieni wybiegli z onego domu.


Mɨrɨ a'tai rɨ, itekare ekama pɨ' iye'sara'tɨ'pʉ, “Sises esi Papa Mu pe,” tukai'. 	 I zaraz kazał w bóżnicach Chrystusa, że on jest Synem Bożym.


Sises uya to' ekama'po'pʉ, “Ɨyenno'sa' uya 'nokon a'tai, itekare ekamai', ɨpʉrataai kon pʉra, apaikii kon pʉra mɨrɨ awonsi'kɨ asapatooi kon pʉra, ɨ'rɨ rɨ na'kɨ i'se ɨwe'to' kon mʉwarinpata'tʉi'nokon?” ta'pʉ iya. “Kane,” ta'pʉ to' uya. 	 I rzekł im: Gdym was posyłał bez mieszka, i bez taistry, i bez butów, izali wam czego nie dostawało? A oni rzekli: Niczego.


“I'napairɨ rɨ ɨyekota'ma kon urɨ ekota'mato' oton kasa rɨ, e'tane umeruntɨrʉ pʉra man iku'to' pe uya, ɨnʉ' ereutato' pe uyenwo'netʉ winɨ mɨrɨ awonsi'kɨ ukamisi winɨ nɨrɨ. Serɨ pata ton esi mɨrɨ kamoro ukʉipʉnʉ uya to' pata pe ikonekasa' na'ne' iwano' pe iyesi,” ta'pʉ iya. 	 Tedy im rzekł: Kielichci mój pić będziecie, i chrztem, którym się ja chrzczę, ochrzczeni będziecie; ale siedzieć po prawicy mojej i po lewicy mojej, nie jest moja rzecz dać wam, ale tym, którym jest zgotowano od Ojca mojego.


Mɨrɨ a'tai, imu, entun eseru yau rɨ iyentusa' rʉ'pʉ uya Iya'kwarʉ winɨ iyentusa' kota'ma'pʉ. Mɨrɨ kasa rɨ si iyesi serɨ pe. 	 Ale jako na on czas ten, który się był urodził według ciała, prześladował tego, który się był urodził według ducha, tak się dzieje i teraz.


I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, ɨnʉ' uya rɨ ɨnʉ' rɨ unennokonʉ anʉmʉ uya uyanʉmʉ rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' uya rɨ uyanʉmʉ uya kʉrɨ uyenno'nin nʉ'pʉ anʉmʉ,” ta'pʉ iya. 	 Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Kto przyjmuje tego, którego bym posłał, mię przyjmuje; a kto mię przyjmuje, onego przyjmuje, który mię posłał.


To' ennoko tʉuya rawɨrɨ, ta'pʉ iya to' pɨ', “Eke pe kiyari akʉ'pʉka'sa' tanʉnsen man, e'tane tu'ke pʉra tʉrawaso amʉ' esi. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', kiyari akʉ'pʉsa' anʉmʉ Epuru ekama'potɨ', tʉrawaso amʉ' enno'to' pe iya kiyari akʉ'pʉsa' anʉmʉ e'kwa na'. 	 I mówił im: Żniwoć wprawdzie wielkie, ale robotników mało; proścież tedy Pana żniwa, aby wypchnął robotników na żniwo swoje.


Tʉron nɨ pɨ' nin si ta'pʉ iya mɨrɨ, “Ɨisirɨ uya'kɨrɨ,” ta'pʉ iya. E'tane eikʉ'pʉ iya, “Uyepuru, apʉne wapiya ukʉipʉnʉ siu'na'tɨka'tai'ya,” ta'pʉ iya. 	 I rzekł do drugiego: Pójdź za mną! Ale on rzekł: Panie! dopuść mi pierwej odejść i pogrześć ojca mego.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', utonpa ton nʉ'kwɨ, main awɨron kon pe rɨ ɨwe'pɨtʉ kon—moro rɨken esi pɨ' pen, e'tane serɨ pe mɨrɨ entai ipʉra esi pɨ'—ɨyepika'tɨto' kon tʉrawasooi pɨ' rɨ e'tɨ' ɨyetʉipɨtʉ kon, e'tɨtɨtɨ'ka pe rɨ, 	 Przetoż, moi mili! jakoście zawsze posłuszni byli, nie tylko w przytomności mojej, ale teraz daleko więcej w niebytności mojej, z bojaźnią i ze drżeniem zbawienie swoje sprawujcie.


E'tane serɨ pe tanporo se ton inonkatɨ': sakoro, a'ne' pe ɨwe'to' kon, e'wɨpai ɨwe'to' kon, kasi pe ɨtonpa kon pantomʉ'tɨto' auya'nokon, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri pe te'sen main inonkatɨ'. 	 Lecz teraz złóżcie i wy to wszystko: gniew, zapalczywość, złość, bluźnierstwo i sprośną mowę z ust waszych.


E'tane i'tu uya ɨ'rɨ rɨ ekama'po auya a'tai Papa pɨ', Papa uya ɨrepa,” ta'pʉ iya. 	 Ale i teraz wiem, że o cokolwiek byś prosił Boga, da ci to Bóg.


“Esuwerʉ amʉ' kin pe' ɨmɨrɨ?” tukai' Paire' uya ekama'po'pʉ. “Ewai', mʉkayai'ne' kasa rɨ,” tukai' Sises uya eikʉ'pʉ. 	 I pytał go Piłat: Tyżeś jest król Żydowski? A on mu odpowiadając rzekł: Ty powiadasz.


“Ɨsɨ sɨ, Main pɨ' enupanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ Pari'si amʉ', ɨmɨrɨ'nokon wakʉ pe te'ku'san! Ɨmɨrɨ'nokon esi aimu'ne ikorʉkasa' tɨ' akasa' uruwai' pe kasa, wakʉ pe tʉusensen kɨpo'po, e'tane eke pe rɨ iyeri'pɨ'sa' kon ɨ'pʉ rʉ'san esi iyau, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨri ton nɨ esi. 	 Biada wam, nauczeni w Piśmie i Faryzeuszowie obłudni! iżeście podobni grobom pobielanym, które się zdadzą z wierzchu być cudne, ale wewnątrz pełne są kości umarłych i wszelakiej nieczystości.


“Iyepʉ rawɨrɨ Ra' a'tai iyesi'pʉ kasa rɨ marɨ iye'to' oton. Ka'pon amʉ' esi'pʉ uta're'tɨn pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ kʉrʉpo'po pɨ', e'pɨn nɨ pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ ɨutɨ amɨpɨtʉ pɨ'. 	 Także też jako się działo za dni Lotowych, jedli, pili, kupowali, sprzedawali, szczepili, budowali.


Emennʉ'pʉ iwa rɨ, Isose', Arama'tiya pon uya Sises ekepu ekama'po'pʉ Paire' pɨ'. Isose' esi'pʉ Sises poitorʉ pe, e'tane ama'ai, apʉne pʉra Esuwerʉ amʉ' pɨ' tenari'nʉmʉ pɨ'. Paire' uya ewai' tasa' pɨ' iyee'pʉ Sises ekepu kan. 	 A potem prosił Piłata Józef z Arymatyi, (który był uczniem Jezusowym, ale tajemnym dla bojaźni żydowskiej), aby zdjął ciało Jezusowe. I pozwolił Piłat. Szedł tedy i zdjął ciało Jezusowe.


Pata ema'sa' a'tai, ka'pon amʉ' epuru ton—asa'rɨ rɨ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan amʉra'pʉ, mɨrɨpan kon rakʉi' Sises arɨ'pʉ to' uya. 	 A gdy był dzień, zeszli się starsi z ludu i najwyżsi kapłani i nauczeni w Piśmie, a przywiedli go do rady swojej.


E'tane, esa' wannɨ pe iye'to' iwarinpatɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ ton nɨ nin si e'tʉrʉ mɨrɨ ɨyena'nokon nɨ nɨrɨ. 	 Owszem szukajcie królestwa Bożego, a to wszystko będzie wam przydane.


Mɨrɨpan piyapai Makoi utɨ'pʉ. Inserʉ amʉ' uyee'pʉ ipika'tɨi'. 	 Tedy go opuścił dyjabeł, a oto Aniołowie przystąpili i służyli mu.


Mɨrɨ a'tai, Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Sisa iwano' rɨ itʉtɨ' Sisa ena', mɨrɨ awonsi'kɨ Papa iwano' rɨ kanan tʉrʉ auya'nokon Papa ena',” ta'pʉ iya. Mɨrɨpan kon nin si usewansiuka'pʉ mɨrɨ ipɨ'. 	 I odpowiadając Jezus, rzekł im: Oddawajcież tedy, co jest cesarskiego, cesarzowi, a co jest Bożego, Bogu. I dziwowali mu się.


Inke pʉra rɨ, iyakon ite'kwa pe kɨrɨtɨkɨ uturumʉ'pʉ. Mɨrɨ a'tai, Pi'ta uya Sises maimu rʉ'pʉ nee'pʉ tenu ya' tʉpɨ' isauro'sa' rʉ'pʉ, “Kɨrɨtɨkɨ uturumʉ rawɨrɨ iyakon ite'kwa pe, ‘I'tu uya pʉra man,’ tato' auya oton osorʉwau ite'kwa,” ta'pʉ iya rʉ'pʉ, mɨrɨpan ukaramʉ'pʉ. 	 Tedy po wtóre kur zapiał. I wspomniał Piotr na słowa, które mu był powiedział Jezus: że pierwej niż kur dwakroć zapieje, trzykroć się mnie zaprzesz. A wyszedłszy, płakał.


Mosi', Papa poitorʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ karimeru mʉre eremu pɨ' to' userenka esi'pʉ: “Itepuru Papa Meruntɨ pe kuru te'sen ye', eke pe mɨrɨ awonsi'kɨ a'kwarʉpɨ'nin pe kuru Ɨnkupʉnʉ man. Kin, tʉpataron kon iwano', ipoken mɨrɨ awonsi'kɨ i'napai rɨ ɨyeseru esi. 	 A śpiewali pieśó Mojżesza, sługi Bożego, i pieśó Barankową, mówiąc: Wielkie i dziwne są sprawy twoje, Panie Boże wszechmogący! sprawiedliwe i prawdziwe są drogi twoje, o królu świętych!


Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Uiwano' pe utapurɨpɨtʉ yau, utapurɨ pe pʉra rɨ iyesi. Ukʉipʉnʉ, ina e'to' itese' pɨ' mʉkayatʉi'ne' uya nin uyapurɨpɨtʉ mɨrɨ. 	 Odpowiedział Jezus: Jeźli się ja sam chwalę, chwała moja nic nie jest. Jestci Ojciec mój, który mię chwali, o którym wy powiadacie, że jest Bogiem waszym.


Tanporon kon esa' pe iye'to' pe meruntɨ ke irepasa' auya na'ne' kasa, tɨwɨrɨ rɨ uko'man nɨto' tʉto' pe iya, irepa'pʉ auya na'ne' nan ena'. 	 Jakoś mu dał moc nad wszelkiem ciałem, aby tym wszystkim, któreś mu dał, dał żywot wieczny.


Parau pon ɨsɨ sipa'sipa pe to' esi, to' ɨpiyɨ'to' a'koronta; sirikɨ amʉ' tʉutano'ma kon pe tʉupininsan, to' iwano' pe ipan nɨ ewarupɨ ekonekasa' tɨwɨro' pe rɨ. 	 Wały wściekłe morskie, wyrzucające swoje sprośności, gwiazdy błąkające się, którym chmura ciemności zachowana jest na wieki.


Ekaraka serɨ asa'ron a'sanau: emo'kapai rɨ esi mɨrɨ awonsi'kɨ Kʉrai a'kɨrɨ e'to' pe, wakʉ pe kuru rɨ nin; 	 Albowiem jestem ściśniony od tego obojga, pragnąc być rozwiązany, a być z Chrystusem, bo to daleko lepiej:


Serɨ tɨwɨrɨ rɨ uko'man nɨto', to' uya ɨi'tuto' pe i'napairon Papa pe ɨwesi, Sises Kʉrai nɨrɨ i'tuto' pe to' uya ɨnennoko'pʉ tukai'. 	 A toć jest żywot wieczny, aby cię poznali samego prawdziwego Boga, i któregoś posłał, Jezusa Chrystusa.


Kamoro atapurɨpaino kon kɨpo'pon pɨ' rɨ aya'kwarʉka i'se na'ne' nan ɨyun kon pi'pɨ puturʉkapɨtʉ pɨ'. Tʉkota'ma kon namai' rɨken to' uya ikupʉ Kʉrai kurusukuui wenai. 	 Którzykolwiek chcą być pozorni według ciała, ci was przymuszają, abyście się obrzezali, tylko aby dla krzyża Chrystusowego prześladowania nie cierpieli.


Mɨrɨ a'tai, tikin nan itepuru ton tonpa uya ta'pʉ upɨ', “Kakaramʉi. Enkɨ! Moro rayan Isuta ko', Tepi' atʉ rʉ'pʉ uya iwapiya'kasa' man; kʉrɨ rɨ uya si 7 kaisaron a'si'to' ike i'kwɨtʉ mɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ kareta amon a'koka iya,” ta'pʉ iya. 	 Tedy mi jeden z onych starców rzekł: Nie płacz! Oto zwyciężył lew, który jest z pokolenia Judowego, korzeń Dawidowy, aby otworzył księgi i odpieczętował siedm pieczęci ich.


kamoro main o'no te'san e'manin pe, imunkɨ amʉ' pe kuru e'nɨto' epoto' pe. 	 Aby tych, którzy pod zakonem byli, wykupił, żebyśmy prawa przysposobienia za synów dostąpili.


Mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ si iku'tɨ', serɨ pe e'nɨto' to'ka'nʉkʉ pe. Iweyu e'seposa' man aupakato' kon ɨye'nʉnto' kon apai, apʉne pʉra a'ko pe si epika'tɨn nɨto' esi pɨ' wapiya apurɨ a'tai iyesi'pʉ entai. 	 A to czyńcie, wiedząc czas, iż już przyszła godzina, abyśmy się ze snu ocucili; albowiem teraz bliższe nas jest zbawienie, aniżeli kiedyśmy uwierzyli.


“Kʉrɨ rɨ entakanin nʉ'pʉ i'se e'to' kupʉ pɨ' iye'sa' iu'matʉ pona rɨ ena' eke pe e'nɨto' tʉto' uya oton ukʉipʉnʉ winɨpai uneporo'pʉ, ka'pon amʉ' tʉpataron kon esa' pe iye'to' pe— ‘Wa'ka pun konekasa' itɨɨi pe esii'ma to' esa' pe iyesi; mɨrɨ awonsi'kɨ to' a'morʉka iya tawa ka'sa' ɨinɨ pe a'morʉka kasa.’ Awanakʉi'no kaiyono' ke nɨrɨ irepa uya mɨrɨ. 	 A kto zwycięży i zachowa aż do końca uczynki moje, dam mu zwierzchność nad poganami.


Ɨ'rɨ pɨ' rɨ kɨsewankamatʉu, e'tane tanporon yau rɨ, ɨwɨpʉrema kon mɨrɨ awonsi'kɨ ekama'po auya'nokon yau, ɨyepori'ma kon pe, ɨnesakʉnʉ kon itʉtɨ' Papa ena'. 	 Nie troszczcie się o żadną rzecz, ale we wszystkiem przez modlitwę i prośbę z dziękowaniem żądności wasze niech będą znajome u Boga.


Pata kaisarɨ rɨ Sises apurɨnin nan epopɨtʉ'pʉ to' uya. To' meruntɨtanʉkʉ'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon auro'ka'pʉ to' uya itekare pɨ' to' pori'ma pe, Sises rɨ apurɨ pɨ' to' uko'manto' pe. “Urɨ'nokon ekota'mato' pe iyesi Papa e'to' esa' wannɨ pe ya' epa'kan nɨto' pe,” ta'pʉ to' uya. 	 Utwierdzając dusze uczniów i napominając, aby trwali w wierze, i mówiąc: Że przez wiele ucisków musimy wnijść do królestwa Bożego.


E'tane Paarʉ uya ɨkʉi eno'ma'pʉ apo' ya', mɨrɨpan esi'pʉ e'ne' pe pʉra rɨ. 	 Lecz on otrząsnąwszy onę gadzinę w ogieó, nic złego nie ucierpiał.


“E'tane to' eikʉ'pʉ iya, ‘I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, ɨi'tu uya 'nokon pʉra man,’ ta'pʉ iya. 	 A on odpowiadając, rzekł: Zaprawdę powiadam wam, nie znam was.


Mɨrɨ tʉpo, Paarʉ epa'ka'pʉ usauro'nɨto' pata apai. 	 I tak Paweł wyszedł z pośrodku ich.


Mɨrɨ pɨ' Pari'si amʉ' utɨ'pʉ nai kasa ipoken pʉra isauro'to' pe ikupʉ'nokon ka'se'na. 	 Tedy odszedłszy Faryzeuszowie uczynili radę, jako by go usidlili w mowie.


Ɨtonpa kon si tanʉnse e'tɨ', Kʉrai uya ayanʉnsa' kon na'ne' kasa, Papa apurɨpɨ'to' ne'nin pe. 	 Przetoż przyjmujcie jedni drugich, jako i Chrystus przyjął nas do chwały Bożej.


Mɨrɨ awonsi'kɨ Tepi' uya ta: “Tɨwɨ to' tepʉrʉʉi nesii mare pe mɨrɨ awonsi'kɨ to' sa'manin pe, to' e'pi'poto' ipona pe mɨrɨ awonsi'kɨ to' kota'manin pe. 	 A Dawid mówi: Niechaj im będzie stół ich sidłem i ułowieniem i otrąceniem i odpłatą.


Tanporon kon nɨ e'ne'ne'ma mɨrɨ apo' ke. 	 Albowiem każdy człowiek ogniem osolony będzie, i każda ofiara solą osolona będzie.


Mɨrɨpan enna'po'pʉ tʉpoitorʉ ton piya', mɨrɨpan uya to' e'nʉmʉ eporo'pʉ. “Saiman,” ta'pʉ iya Pi'ta pɨ', “ɨye'nʉnsa' si mɨrɨ? Tenu ke pe' ɨwesi poken pʉra iyesi mara rʉ'kwɨ rɨ? 	 Tedy przyszedł, i znalazł je śpiące, i rzekł Piotrowi: Szymonie, śpisz? nie mogłeś czuć jednej godziny?


Ka'pon nonka'pʉ iya usewa'noman ku'sa' iya pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon nɨrɨ wɨsa' iya pɨ' a'sisa' rʉ'pʉ, to' nekama'po'pʉ, Sises nonkai'ma i'se to' e'to' ya'. 	 I wypuścił im onego, który był dla rozruchu i mężobójstwa wsadzony do więzienia, o którego prosili; ale Jezusa podał na wolę ich.


Apʉne pʉra Kʉrai rɨ nɨrɨ uya tʉpori'manin ku'sa' pʉra iyesi, e'tane iye'menukasa' na'ne' kasa: “Asapemato' asapemanin nan uya uta'mo'kasa' man upona,” tasa'. 	 Ponieważ i Chrystus nie podobał się samemu sobie, ale jako napisano: Urągania urągających tobie przypadły na mię.


Mɨrɨ a'tai, Sises apurɨnin nan Isutiya, Kiyarari, mɨrɨ awonsi'kɨ Sameriya pon kon uko'mamʉ'pʉ ewankamanin pʉra, ɨnʉ' uya rɨ to' kota'ma pʉra iyesi wenai. Wakʉ A'kwarʉ uya to' meruntɨtanʉkʉ'pʉ, to' pori'ma'pʉ iya rɨ. Miyarɨ rɨ Sises apurɨ pɨ' tu'ke to' ena'pʉ. Mɨrɨpan kon uko'mamʉ'pʉ Itepuru nama pɨ' rɨ tʉuko'mamʉ kon kaisa rɨ. 	 A tak zbory po wszystkiej Judzkiej ziemi i Galilei, i Samaryi miały pokój, budując się i chodząc w bojaźni Pańskiej, a przez pociechę Ducha Świętego rozmnażały się.


Ɨnʉ' rɨ tenupato' anʉnnin main yau esi a'tai, tɨwɨ tanporo wakʉ ton pe te'sen ekamʉi tenupanin ena'. 	 A niech udziela ten, który bywa nauczany w słowie, temu, który go naucza, ze wszystkich dóbr.


Tu'kan kon nɨ ka'pon amʉ' uya to' ene'pʉ, to' i'tu'pʉ to' uya kamoro pe. Mɨrɨpan kon eka'tumʉ'pʉ tanporo pata ton apai'ne irawɨrɨ a'mun poro, mɨrɨpan kon uya pata eporo'pʉ to' rawɨrɨ. 	 A widząc je lud, że odjeżdżali, poznało go wiele ich, i zbieżeli się tam pieszo ze wszystkich miast, i poprzedzili je, i zgromadzili się do niego.


“Mɨrɨ koro'tau si, eke imu esi'pʉ mɨrɨ umɨ yau. Ɨutɨ piya' a'ko pe iye'sa' a'tai, wai uturumʉ mɨrɨ awonsi'kɨ tʉumanunsan eta'pʉ iya. 	 Ale starszy syn jego był na polu; a gdy przychodząc przybliżył się ku domowi, usłyszał muzykę i taóce;


Tanporon kon etanin nʉ'san usewansiuka'pʉ karimeru pa'simanin nan nekama'pʉ pɨ'. 	 A wszyscy, którzy słyszeli, dziwowali się temu, co im pasterze powiadali.


Inke pʉra rɨ mɨrɨ pata'pʉ pe, Sises utɨ'pʉ Nen itese' pata pona. Ipoitorʉ ton mɨrɨ awonsi'kɨ anpisin ton ka'pon amʉ' utɨ'pʉ iya'kɨrɨ. 	 I stało się nazajutrz, że szedł do miasta, które zowią Naim, a szło z nim uczniów jego wiele i lud wielki.


A'ko pe si A'sarutanʉ'sa' Pen Pʉreti Pɨ' Enta'nan Weyu, To' Epoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ tato' pɨ' enta'nan weyu e'seporo esi'pʉ. 	 A przybliżało się święto przaśników, które zowią wielkanocą.


Mɨrɨ a'tai si, Pari'si amʉ' uya serɨ ensa' a'tai, ta'pʉ to' uya Sises poitorʉ ton pɨ', “Ɨ'rɨto' pe ɨti'saai kon enta'na pʉrata amʉranʉ'nin nan mɨrɨ awonsi'kɨ tʉmakooikena' nan pokon pe rɨ?” ta'pʉ to' uya. 	 Co widząc Faryzeuszowie, rzekli uczniom jego: Przeczże z celnikami i grzesznikami je nauczyciel wasz?


Isaan nɨrɨ esi'pʉ pa'taisiman pɨ' Inon yau, Sarin piyau, apʉne pʉra eke pe tuna esi pɨ' mɨrɨ yau. Ka'pon amʉ' utɨpɨtʉ'pʉ ipiya' inke rɨ epa'taisimai'. 	 Chrzcił też i Jan w Enon, blisko Salim; bo tam było wiele wód, a ludzie przychodzili i chrzcili się.


Ka'pon, Papa winon utɨto' oton iye'menukasa' tʉpɨ' na'ne' kasa rɨ, e'tane ɨsɨ yau rɨ kʉrɨ rɨ ka'pon esi Ka'pon, Papa winon eparankanin! Wakʉ pe rɨ nesii'no iyentusa' pʉra iyesi yau,” ta'pʉ iya. 	 Synci człowieczy idzie, jako o nim napisano: ale biada człowiekowi temu, przez którego Syn człowieczy będzie wydany! dobrze by mu było, by się był ten człowiek nie narodził.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', Isutas pata'pʉ iyakan epopai'nokon, pena rɨ Sises a'tai uya'kɨrɨ'nokon iye'sa' rʉ'pʉ, 	 Potrzeba tedy, aby jeden z tych mężów, którzy z nami bywali po wszystek czas, który Pan Jezus przebywał między nami,


Mɨrɨ yau iyesi'pʉ Sises apurɨnin, Ananayas itese'. Ananayas enu uta'kwakasa' koro'tau, Itepuru maimu eta'pʉ iya, “Ananayas!” tawon. “Setayai' rɨ, Uyepuru,” ta'pʉ iya. 	 A był niektóry uczeń w Damaszku, imieniem Ananijasz; i rzekł Pan do niego w widzeniu: Ananijaszu! A on rzekł: Otom ja, Panie!


Ta uya ɨpɨ'nokon, wakʉ rɨken ku'to' auya'nokon pe iyesi Pari'si amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan entai; mɨrɨ kupʉ auya pʉra iyesi a'tai, Papa e'to' esa' wannɨ pe ya' ɨyepa'kato' oton kon parɨ pen nɨ,” ta'pʉ iya. 	 Albowiem powiadam wam: Jeźli nie będzie obfitsza sprawiedliwość wasza, niż nauczonych w Piśmie i Faryzeuszów, żadnym sposobem nie wnijdziecie do królestwa niebieskiego.


Ɨmɨrɨ'nokon temari'masa' kon e'tane tekumasan waraino kon ka'pon amʉ', i'tu auya'nokon pʉra pe' iyesi, orʉ kupʉ auya'nokon ɨtonpa kon pe a'tai, Papa ewaruma'tɨ auya'nokon pe iyesi? Ɨnʉ' rɨ orʉ tonpa pe e'paino ena mɨrɨ Papa eyaton pe. 	 Cudzołożnicy i cudzołożnice! nie wiecież, iż przyjaźó świata jest nieprzyjaźnią Bożą? Przetoż, ktobykolwiek chciał być przyjacielem tego świata, staje się nieprzyjacielem Bożym.


Mɨrɨ a'tai, Sises utɨ'pʉ a'nai' e'kwa nawɨrɨ Sapa' a'tai. Ipoitorʉ ton esi'pʉ iwan pe, mɨrɨpan kon e'sara'tɨ'pʉ a'nai' e'suruupɨ'sa' i'kwɨ'pɨtʉ pɨ', mɨrɨpan kon uya ɨku'pʉ. 	 W on czas szedł Jezus w sabat przez zboża, a uczniowie jego łaknęli, i poczęli rwać kłosy i jeść.


E'tane to' uya eikʉ pʉra iyesi'pʉ, apʉne pʉra asanta tau ɨnʉ' esi eke pe kuru tukai' to' e'sei'pɨtʉ esi'pʉ. 	 Lecz oni milczeli; albowiem rozmawiali między sobą w drodze, kto by z nich był większy.


Mɨrɨ awonsi'kɨ pata uya ɨyereutanʉ'sa' kon pʉra iyesi yau, mɨrɨ pe pʉra ɨyetapai'nokon pʉra rɨ iyesi yau, to' nɨmɨ auya'nokon a'tai a'ta kon mʉtɨutɨpɨ'tʉi'. Serɨ uya rɨ to' pana'tɨ mɨrɨ Papa uya to' kota'mato' oton ekamanin pe,” ta'pʉ iya. 	 A którzykolwiek by was nie przyjęli, ani was słuchali, wyszedłszy stamtąd, otrząśnijcie proch z nóg waszych na świadectwo im; zaprawdę powiadam wam: Lżej będzie Sodomie i Gomorze w dzień sądny, niż miastu onemu.


Isaan pʉse rɨ pu'kena' Aisaya usaurokʉ'pʉ rʉ'pʉ ipɨ': “Rɨmono' tau ka'pon ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ, ‘Itepuru e'ma ikonekatɨ', to'sa rɨ ite'ma ikonekatɨ',’ tawon,” ta'pʉ rʉ'pʉ ipɨ'. 	 Tenci bowiem jest on, o którym powiedziano przez Izajasza proroka, mówiącego: Głos wołającego na puszczy: Gotujcie drogę Pańską, proste czyńcie ścieżki jego.


Wakʉ nonkasa' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusewankamai' pʉra e'nɨto' nesii ɨyenakan kon pe, Papa, ukʉipʉnʉ kon mɨrɨ awonsi'kɨ Itepuru Sises Kʉrai winɨpaino. 	 Łaska wam i pokój niech będzie od Boga, Ojca naszego, i od Pana Jezusa Chrystusa.


Ita'kwarʉ si uyee'pʉ mɨrɨ, mɨrɨpan e'mʉ'sa'ka'pʉ mɨrɨ a'tai rɨ. Mɨrɨpan Sises uya to' pɨ' ta'pʉ, “Ewe'tɨ',” ta'pʉ iya. 	 I wrócił się duch jej; i wstała zaraz; i rozkazał, aby jej jeść dano.


Kamoro uya Pesʉ'tas apiyontɨ'pʉ Surusiran pona Paarʉ uye'to' pe ekamato' pe iya, mɨrɨpan ekama'popɨ'to' pe. E'tane to' e'kama'pʉ asanta piyau tʉron kon e'so'nanto' pe Surusiran pona itɨ a'tai iwɨnin nan pe. 	 Żądając łaski przeciwko niemu, aby go kazał przywieść do Jeruzalemu, uczyniwszy zasadzkę, aby go zabili na drodze.


To' uya ensa' a'tai, to' uya apurɨpɨtʉ'pʉ, e'tane tʉron kon uya ikasima'pʉ. 	 Ale ujrzawszy go, pokłonili mu się; lecz niektórzy wątpili.


Mɨrɨ yau, tʉron kon ka'pon amʉ' uya makoi yen ka'pon nee'pʉ Sises piya'. Kʉrɨ rɨ ka'pon esi'pʉ tenku'nan mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusauro'sen pen. Mɨrɨpan epi'tɨ'pʉ Sises uya makoi a'kwarʉ tenpa'kai', mɨrɨpan enasa' esi'pʉ tʉusauro'sen pe, mɨrɨ awonsi'kɨ ennin pe. 	 Tedy przywiedziono do niego opętanego, ślepego i niemego, i uzdrowił go, tak iż on ślepy i niemy i mówił i widział.


“Mɨrɨpan poitorʉ uta'mo'ka'pʉ irau tese'mu po tenai', ‘Apʉne parɨ, ɨye'ma uya rɨ mɨrɨ tanporo,’ ta'pʉ iya. 	 Upadłszy tedy sługa on, pokłonił mu się, mówiąc: Panie! miej cierpliwość nade mną, a wszystko ci oddam.


apʉne pʉra iweyu esi tanporon nɨ ku'nin pe tensen pe. Mɨrɨ wenai tasa' iya: “Aiko te'nʉnsen, apakakɨ, eri'nɨsa' apai e'mʉ'sa'ka', Kʉrai uya ɨwei'tɨto' pe,” ta iya. 	 Dlatego mówi Pismo: Ocuć się, który śpisz i powstań od umarłych, a oświeci cię Chrystus.


e'tane soisa amʉ' epuru esi'pʉ Paarʉ ɨnpika'tɨpai, mɨrɨpan nɨrɨ esi'pʉ a'sisa' kon wɨnɨ soisa amʉ' uya i'se pʉra, mɨrɨ pɨ' to' ereutanʉkʉ'pʉ iya. Kamoro tʉupɨnʉnsan pɨ', “Ainʉntɨ' tuna ka' ɨupɨnʉmʉ kon pa a'mun pona,” ta'pʉ soisa amʉ' epuru uya. 	 Ale setnik chcąc zachować Pawła, pohamował je od tego przedsięwzięcia i rozkazał tym, którzy mogli pływać, aby się wprzód w morze puścili i na brzeg wyszli;


Mɨrɨ kasa si, Isose' esi'pʉ mɨrɨ, Ripai pa rʉ'pʉ pe te'sen, Sai'pʉras po iyentusa' rʉ'pʉ, Panapas tukai' enno'sa' kon nesakʉnʉ (Pori'mapɨ'nin ta e'kwa pe). 	 Tedy Jozes, który nazwany był od Apostołów Barnabaszem, (co się wykłada: syn pociechy), Lewita, z Cypru rodem,


Use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' epuru ton uya ɨri pe, kasi pe rɨ teseru'tɨ a'tai eikʉ'pʉ iya pen. 	 A gdy nań skarżyli przedniejsi kapłani i starsi, nic nie odpowiedział.


Itare'kasa' rʉ'pʉ atu'ta a'tai, tanporon kon uya i'tu iyepetato' oton tukai'. 	 Gdy się już pukają, widząc to sami to uznawacie, że już blisko jest lato.


Uyene iya a'tai, uyenno'nin nʉ'pʉ ene iya mɨrɨ. 	 I kto mię widzi, widzi onego, który mię posłał.


“Ɨmɨrɨ'nokon, Kiyarari pon kon, ɨ'rɨ pɨ' serɨ yau ɨye'soto'pɨ'sa' kon uya ka'ta' ɨyenu kon tʉpɨtʉ? Pʉse rɨ Sises enuku menyatʉine' Epʉn pona uye'to' oton, itɨ ene'pʉ auya'nokon kasa rɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 I rzekli: Mężowie Galilejscy! przecz stoicie, patrząc w niebo? Ten Jezus, który w górę wzięty jest od was do nieba, tak przyjdzie, jakoście go widzieli idącego do nieba.


Ka'pon amʉ' ereutapɨtʉ'pʉ tamu'kuru' ke'ne 100 kaisa rɨ'ne mɨrɨ awonsi'kɨ 50 kaisa rɨ'ne. 	 I usiedli rząd podle rządu, tu po stu, tu zaś po pięćdziesiąt.


E'tane rʉ'kwɨ nin si entu'manin itaan'pʉ ima'tasa' rʉ'pʉ uyee'pʉ, mɨrɨpan uya rʉ'kwɨ asa'ron pʉrata ka'pa muku'pɨ tʉrʉ'pʉ, peni punu'pɨ rʉ'kwɨ rɨ. 	 I przyszedłszy jedna wdowa uboga, wrzuciła dwa drobne pieniążki, co czyni kwartnik.


To' uyee'pʉ Isaan piya', ta'pʉ to' uya ipɨ', “Rapai, kʉrɨ rɨ ɨpiyau ne'taine' Isotan ratoi po mekamataine', kʉrɨ rɨ si man epa'taisiman nɨto' kupʉ pɨ', tanporon kon ka'pon amʉ' uyepʉ ipiya',” ta'pʉ to' uya. 	 I przyszli do Jana i rzekli mu: Mistrzu! ten, który był z tobą za Jordanem, któremuś ty dał świadectwo, ten oto chrzci, a wszyscy idą do niego.


“Ene auya'nokon pʉra pe' ne'pɨ'an kareta yau?” ta'pʉ iya to' pɨ'. “Pena iyepiya'tɨ a'tai, ‘Ka'nin uya warawo' mɨrɨ awonsi'kɨ uri'san nɨrɨ koneka'pʉ.’ 	 A on odpowiadając rzekł im: Nie czytaliście, iż ten, który stworzył na początku człowieka, mężczyznę i niewiastę uczynił je?


“Itepuru tonpa ton nɨ mɨrɨ pe pʉra Pari'si amʉ' tonpa ton nɨ uya pe' apurɨ tukai' mi'tuyatʉu? 	 Izali kto uwierzył weó z książąt albo z Faryzeuszów?


Mɨrɨ pɨ' nin si tanporo iye'ku'sa' rʉ'pʉ pataka'pʉ Pi'ta uya na'ne' to' pɨ'; 	 Tedy począwszy Piotr, powiadał im porządnie, mówiąc:


Tanporon kon Surusiran pon kon uya itekareei eta'pʉ, mɨrɨpan kon uya mɨrɨ non ese'tɨ'pʉ A'ketama tukai', Mʉn Pata'se' ta e'kwa pe.) 	 I było to jawne wszystkim mieszkającym w Jeruzalemie, tak iż nazwano onę rolę własnym ich językiem Akieldama, to jest rola krwi.


Serɨ e'kupʉ'pʉ 450 kaisa rɨ wʉipiya yau iwa'ne rɨ. “Mɨrɨ tʉpo, Papa uya to' usewa'noma epuru pe te'ton kon anʉnpɨtʉ'pʉ, Sanwerʉ, pu'kena' pe te'sen ena to' epuru pe pona rɨ. 	 A potem około czterysta i pięćdziesiąt lat dawał im sędziów, aż do Samuela proroka.


Tanporo Isaan uya tʉnene'pʉ menukasa', serɨ si inmenuka'pʉ Papa maimu mɨrɨ awonsi'kɨ i'napairon Sises Kʉrai nenpoika'pʉ. 	 Który świadectwo wydał słowu Bożemu i świadectwu Jezusa Chrystusa, i cokolwiek widział.


Anpisin ka'pon amʉ' kʉrʉpo'po pata'se' iyawon kon uya, ‘Miyarɨ,’ ta i'se te'san tʉnama kon pe, ka'pon amʉ' uya, ‘Rapai,’ ta i'se kuru to' esi tʉpɨ'nokon. 	 I pozdrawiania na rynkach, i aby je nazywali ludzie: Mistrzu, mistrzu!


Uri'san meneine' esi eke pata, non po te'san kin amʉ' esa',” ta'pʉ iya. 	 A niewiasta, którąś widział, jest miasto ono wielkie, które ma królestwo nad królami ziemi.


Tʉron kon uya, “Pʉse rɨ kʉrɨ rɨ,” ta'pʉ. Tʉron kon uya, “Kʉrɨ rɨ kasa rɨ marɨ isene,” ta'pʉ. E'tane, “Urɨ rɨ kʉrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Drudzy mówili: Iż ten jest; a drudzy, iż jest jemu podobny. Lecz on mówił, żem ja jest.


E'tane i'tunin pe pʉra iye'kuu'pʉ tanporo mɨrɨ yawon kon rau esii'ma. “I'tu uya pʉra rɨ man ɨ'rɨ pɨ' ausaurokʉ tukai',” ta'pʉ iya. 	 A on się zaprzał przed wszystkimi, mówiąc: Nie wiem, co powiadasz.


E'tane apurɨto' winɨ ina enurikʉ kuru serɨ Iya'kwarʉ poro ipokena' pe e'nɨto' epoto' pɨ' te'ku'to' kon pɨ'. 	 Albowiem my duchem z wiary nadziei sprawiedliwości oczekujemy.


Ta'pʉ iya, “Uyepuru, ayapurɨ uya,” tai'ma iyepʉrema'pʉ ipɨ'. 	 A on rzekł: Wierzę Panie! i pokłonił mu się.


Tʉnamanin nan pɨ', tʉusentu'masen Kʉrɨ rɨ, to' epamʉ kaisarɨ rɨ. 	 I którego miłosierdzie zostaje od narodu do narodu nad tymi, co się go boją.


“Ina epuru, kʉrɨ Sises kasi ye' esi a'tai serɨ yau nurɨne isaurokʉ'pʉ esi ina enu yau, ‘Osorʉwau wʉi pata'pʉ pe e'mʉ'sa'kato' oton,’ tawon. 	 Mówiąc: Panie! wspomnieliśmy, iż on zwodziciel powiedział, gdy jeszcze żyw był: Po trzech dniach zmartwychwstanę.


Iwɨto' iwenai ento' ipɨ' menukasa' uya, ta esi'pʉ: esuwerʉ amʉ' kin, tukai'. 	 Był też napis winy jego napisany: Król żydowski.


Mɨrɨ tʉpo, Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ iya'kɨrɨ te'san itonpa ton utɨ'pʉ kanau yai Pa'pos ponsi'kɨ Pɨrʉka, Panperiya awon pona. Mɨrɨ yau, Isaan Ma' uya to' nɨmɨ'pʉ. Surusiran pona iyenna'po'pʉ. 	 A puściwszy się z Pafu Paweł i ci, którzy z nim byli, przyszli do Pergi Pamfiliejskiej. A Jan odszedłszy od nich, wrócił się do Jeruzalemu.


Wapiyaro' kon uya itekare ekama'pʉ Kʉrai pɨ' tiwano' kon pe ɨnku'pai te'to' kon i'napai rɨ pʉra rɨ, ekamʉn ne'nin pe upona a'sisa' pe esi koro'tau. 	 A którzy z miłości, wiedzą, żem jest wystawiony ku obronie Ewangielii,


Mɨrɨ tʉpo, itɨ'pʉ patawon piya' tʉtʉrawasooi epose. Mɨrɨpan uya tikʉn non peiruku amʉ' ewe'se'na ennoko'pʉ. 	 A tak szedłszy, przystał do jednego mieszczanina onej krainy, który go posłał do folwarku swego, aby pasł świnie.


“Tʉrawaso amʉ' iye'sara'tɨsa' kon e'tʉrawasoman pɨ' 5 a'kʉra' a'tai uyee'pʉ tʉpʉrataai kon ipun si epose'na. 	 A gdy przyszli oni, którzy o jedenastej godzinie byli najęci, wziął każdy z nich po groszu.


Sises ekanwaka koro'tau tuna kapai, ka' uta'koka e'se'ne' pe ene'pʉ iya, mɨrɨpan uya Ita'kwarʉ u'tɨ wako'wa kasa ene'pʉ tʉpona. 	 A zarazem wystąpiwszy z wody, ujrzał rozstępujące się niebiosa, i Ducha jako gołębicę na niego zstępującego.


Inke kuru tʉusaurokʉ kon tʉpo, Pi'ta e'mʉ'sa'ka'pʉ, ta'pʉ iya to' pɨ', “Utonpa ton, i'tu auya'nokon pena Papa uya uyanʉmʉ'pʉ ɨ'koro'tapai'nokon, Esuwerʉ amʉ' pen uya itekare etato' pe urɨ winɨ, to' uya apurɨto' pe nɨrɨ. 	 A gdy był wielki spór o tem, powstawszy Piotr, rzekł do nich: Mężowie bracia! wy wiecie, że od dawnych dni Bóg mię obrał między wami, aby przez usta moje poganie słuchali słowa Ewangielii i uwierzyli.


Tʉmakooikenan ka'pon usenuminkato' esi uma'tan nɨto', e'tane Iya'kwarʉ e'to' itesa' pe te'sen usenuminkato' esi uko'man nɨto' pe mɨrɨ awonsi'kɨ usewankaman nɨto' pen; 	 Gdyż zmysł ciała jest śmierć; ale zmysł ducha jest żywot i pokój,


apʉne pʉra tʉtonpa ton amʉ' pokon pe tʉusewansiukasa' kon pɨ' tʉna'si'san kon moro' amʉ' tense. 	 Albowiem go był strach ogarnął, i wszystkie, co z nim byli, z onego obłowu ryb, które byli zagarnęli.


Mɨrɨ pɨ', Isutas utɨ'pʉ are' e'kwa na', tamu'kuru' tawon kon soisa amʉ' arɨ pe mɨrɨ awonsi'kɨ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru mɨrɨ awonsi'kɨ Pari'si amʉ' poitorʉ ton arɨ pe. To' uya ta'sʉrai' ton, raan'pu ton mɨrɨ awonsi'kɨ tepaai kon arɨ esi'pʉ. 	 Przetoż Judasz wziąwszy rotę i sługi od przedniejszych kapłanów i Faryzeuszów, przyszedł tam z latarniami i z pochodniami, i z broniami.


Tu'kan kon Sises apurɨnin nan pe iyenasa' kon e'sara'tɨ'pʉ uye'nɨ pɨ', mɨrɨpan kon uya tʉmakooi kon ekama'pʉ tʉron kon apurɨnin nan pana ya'. 	 A wiele tych, którzy uwierzyli, przychodziło, wyznawając i oznajmując sprawy swoje.


Ɨnʉ' uya rɨ itekare eta a'tai Papa e'to' esa' wannɨ pe pɨ', e'tane ito'ka'nʉkʉ iya pʉra iyesi, Makoi uyepʉ itewan ya' ipa'karakasa' mo'kase'na. Serɨ esi ite' ipa'karakasa' asanta ta'. 	 Gdy kto słucha słowa o tem królestwie, a nie rozumie, przychodzi on zły i porywa to, co wsiano w serce jego; tenci jest on, który podle drogi posiany jest.


“Mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' uya rɨ pʉsamoro uyapurɨnin nan aiko ton nʉ'kwɨ tonpa e'makoima emapu'tɨsa' yau, wakʉ iwa pe rɨ iyesi parau ka' eno'ma eke rɨ a'nai' e'pato' ike ewa'tɨsa' i'mʉ pɨ' esa' pe. 	 A kto by zgorszył jednego z tych małych, którzy w mię wierzą, daleko by mu lepiej było, aby był zawieszony kamień młyński u szyi jego, i w morze był wrzucony.


Wakʉ itekare pɨ' ɨpiyɨtʉ pen nɨ, apʉne pʉra Papa meruntɨrʉ pe iyesi tanporon kon apurɨnin nan epika'tɨto' ike pe; wapiya Esuwerʉ iwano' pe, mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ pen iwano' pe. 	 Albowiem nie wstydzę się za Ewangieliję Chrystusową, ponieważ jest mocą Bożą ku zbawieniu każdemu wierzącemu, Żydowi najprzód, potem i Greczynowi.


E'tane to' uya ito'ka'nʉkʉ pʉra iyesi'pʉ ɨ'rɨ ta e'kwa pe serɨ esi tukai'. To' piyapai iye'so'nansa' esi'pʉ to' uya a'si poken pʉra, mɨrɨpan kon enari'nʉmʉ'pʉ mɨrɨ pɨ' ɨnekama'popai pʉra. 	 Lecz oni nie rozumieli słowa tego, i było zakryte od nich, że go pojąć nie mogli, i nie śmieli go pytać o to słowo.


Pena a'tai, ka'pon amʉ' uya ti'tu pʉra iyesi pɨ', Papa uya to' enpɨtʉ'pʉ, ɨ'rɨ pe to' tʉku'se pʉra rɨ. E'tane si serɨ pe, mɨ yawɨron kon nɨ ka'pon amʉ' pɨ', ‘Amakooi kon apai era'tɨka'tɨ'!’ ta iya. 	 Aczkolwiek tedy przeglądał Bóg czasom tej niewiadomości, ale teraz oznajmuje ludziom wszystkim wszędy, aby pokutowali;


Mɨrɨ a'tai rɨ, itɨ'pʉ Isa'pa pona to' a'kɨrɨ. Pata eposa' iya a'tai, to' uya arɨ'pʉ ka'ta', Tarʉ'kas ekepu piya'. Tanporo uri'sami'si amʉ' itaan'pʉ ima'tasa' kon nʉ'san amʉrasa' esi'pʉ ipiyau, ukaran nɨ pɨ', pon amʉ' Tarʉ'kas nʉkonepɨtʉ'pʉ enpoikapɨtʉ pɨ' to' esi'pʉ nurɨne iyesi a'taino rʉ'pʉ. 	 Tedy wstawszy Piotr, szedł z nimi; a gdy przyszedł, wprowadzili go na salę i obstąpiły go wszystkie wdowy, płacząc i ukazując suknie i płaszcze, które im Dorka robiła, póki była z nimi.


Serɨ kasa si iye'to' oton pata weyu u'ma'sa' a'tai. Inserʉ amʉ' uye'to' oton, mɨrɨpan kon uya ɨri ton ka'pon amʉ' menkato' oton ipokena' ton piyapai, 	 Takci będzie przy dokonaniu świata; wynijdą Aniołowie, i wyłączą złe z pośrodku sprawiedliwych,


Sises usarɨ koro'tau parau ku'pɨri Kiyarari piyawɨrɨ, ka'pon ene'pʉ iya, takon ya' te'san, Saiman itese', Pi'ta tato' ipɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ Anturu si itakon. Tʉpunwerʉ kon tʉrʉ pɨ' to' esi'pʉ parau ku'pɨri kau, apʉne pʉra moro' amʉ' a'sinin nan pe tesi kon pɨ'. 	 A gdy Jezus chodził nad morzem Galilejskiem, ujrzał dwóch braci: Szymona, którego zowią Piotrem, i Andrzeja, brata jego, którzy zapuszczali sieć w morze; albowiem byli rybitwy.


E'tane kʉrɨ Papa nʉ'mʉ'sa'ka'pʉ iyerikʉ'pʉ yapai ukɨta'pʉ pen. 	 Lecz ten, którego Bóg wzbudził, nie widział skażenia.


Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau, Esuwerʉ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' pen Papa namanin nan pokon pe usauro'nɨ pɨ' iyesi'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ kʉrʉpo'po pɨ' e'nɨto' yau rɨ nɨrɨ, mɨrɨ ya' tʉutɨpɨ'san pokon pe wʉi kaisa rɨ. 	 A przetoż miewał rozmowę z Żydami i z ludźmi nabożnymi, w bóżnicy i na rynku na każdy dzień, z kim się mu trafiło.


Mɨrɨ awonsi'kɨ osorʉwau wʉipiya tʉpo, utɨ'pʉ Surusiran pona Pi'ta enupankase'na, mɨrɨ awonsi'kɨ ipiyau uko'mamʉ'pʉ 15 kaisa rɨ wʉi. 	 Potem po trzech latach wstąpiłem do Jeruzalemu, abym się ujrzał z Piotrem; i mieszkałem u niego piętnaście dni.


Papa pe' esi Esuwerʉ amʉ' rɨken e'to' itese' pɨ' pe? Esuwerʉ amʉ' pen e'to' itese' pɨ' rɨ nɨrɨ pen pe' kʉrɨ? Ewai', Esuwerʉ amʉ' pen nɨ nɨrɨ, 	 Izali Bóg jest tylko Bogiem Żydów? izali też nie pogan? Zaiste i pogan.


Eke pe to' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ: “Epika'tɨn nɨto' esi Papa, ina e'to' itese' pɨ' winɨpaino, iyereutasa' na'ne' apono' po, mɨrɨ awonsi'kɨ karimeru mʉre winɨpaino,” tukai'. 	 I wołali głosem wielkim, mówiąc: Zbawienie należy Bogu naszemu, siedzącemu na stolicy i Barankowi.


To' ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ wʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ tɨ' amʉ' pɨ', “Ina pona ata'mo'ka', ina onankɨ kʉrɨ rɨ apono' po iyereutasa' na'ne' enu piyapai mɨrɨ awonsi'kɨ karimeru mʉre uya kota'man nɨto' piyapai! 	 I rzekli górom i skałom: Upadnijcie na nas i zakryjcie nas przed obliczem tego, który siedzi na stolicy i przed gniewem tego Baranka;


ɨnʉ' rɨ teseru'tɨi' tʉusauro'san pe pʉra, usewankaman ku'nin ye' pe pʉra mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon i'tunin nan pe, mɨrɨ awonsi'kɨ i'nai rɨ tanporo ka'pon amʉ' pɨ' mɨ pe te'ku'san ye' pe pʉra. 	 Nikogo nie lżyli, byli niezwadliwymi, ale układnymi, okazując wszelką skromność przeciwko wszystkim ludziom.


Serɨ rɨken pe: Uiwʉ' oton iwa'kʉ'sa' ɨnkoneka', apʉne pʉra e'ku'to' man ɨpiya' enna'po ɨwɨpʉrema'pʉ kon ei'nin pe. 	 Zaraz mi też i gospodę zgotuj; albowiem spodziewam się, iż wam przez modlitwy wasze darowany będę.


Mɨrɨpan pɨ' ta'pʉ iya, “Tɨwɨ kamoro Papa ese' pokon kon pen tekepu kon u'na'tɨi, e'tane enta Papa e'to' esa' wannɨ pe ekareei ekamai',” ta'pʉ iya. 	 Ale mu Jezus rzekł: Niechaj umarli grzebią umarłych swoich; a ty poszedłszy, opowiadaj królestwo Boże.


Isutas si, eparankanin oton, uya mɨrɨ pata i'tu'pʉ, apʉne pʉra mɨrɨ ya' inke rɨ tʉpoitorʉ ton pokon pe tʉutɨpɨ'sen pe Sises e'pɨtʉ pɨ'. 	 A wiedział i Judasz, który go wydawał, ono miejsce; bo się tam często schadzał Jezus z uczniami swoimi.


mɨrɨpan uya, “Tanporon kon nɨ sa'ne wapiya wakʉ kuru waain ekannin nan ko, tanporo ikɨ'masa' kon uya nin si; ensika'sa' a'tai te'sen nʉ'kwɨ rɨ nin si ekamʉ to' uya mɨrɨ. E'tane wakʉ kuru rɨ enkurunpasa' auya man ko serɨ pʉ'kʉ pona!” ta'pʉ iya. 	 I rzekł mu: Każdy człowiek pierwej daje wino dobre, a gdy sobie podpiją, tedy podlejsze; a tyś dobre wino zachował aż do tego czasu.


“Pori' pe kuru kamoro esi tʉpon kon korʉkasa' to' uya na'ne' wakʉ pe, mɨrɨpan kon repato' oton Papa uya uko'man nɨto' ku'nin ye' eperu ke, to' ewonto' pe mʉra'ta amʉ' awɨrɨ eke pata ya'. 	 Błogosławieni, którzy czynią przykazania jego, aby mieli prawo do drzewa żywota, i aby weszli bramami do miasta.


E'tane ru'ku, tʉron nɨ uya tʉtonpa arɨ ko'tʉ ta', apurɨnin nan pen nɨ rakʉi'! 	 A podobno zamieszkam u was albo i przezimuję, abyście wy mię odprowadzili, kędykolwiek pójdę.


Uyanʉnsa' auya'nokon pen, e'tane ayanʉnsa' uya 'nokon ɨutɨ kon pa epetai', iteperu moro tʉuko'mansen ye' pe. Mɨrɨ a'tai, ikʉipʉnʉ uya ɨrepa kon ɨ'rɨ rɨ uyese' yau ɨnekama'ponʉ kon ke. 	 Nie wyście mnie obrali, alem ja was obrał; i postanowiłem, abyście wyszli i przynieśli owoc, a owoc wasz aby trwał, i o cokolwiek byście prosili Ojca w imieniu mojem, żeby wam dał.


Sises kʉrɨ rɨ Nasare' pon tawon etasa' tʉuya a'tai, ukɨ'pɨ'nʉnpɨ' nɨ pɨ' iye'sara'tɨ'pʉ, “Sises, Tepi' pa rʉ'pʉ, upɨ' ɨsentu'makɨ!” ta'pʉ iya. 	 A usłyszawszy, iż jest Jezus on Nazareński, począł wołać, mówiąc: Jezusie, Synu Dawida! zmiłuj się nade mną.


Karimeru mʉre uya 7 pe iku'nin a'si'sa' a'kokasa' a'tai, e'pana Epʉn e'paka'sa' esi'pʉ a'sa'mʉyai kʉra' emiya era'tɨto' airɨ rɨ. 	 A gdy otworzył siódmą pieczęć, stało się milczenie na niebie, jakoby przez pół godziny.


Ɨyepe'pʉ anʉnkɨ, itɨkɨ. E'kupʉ'pʉ ka'pon amʉ' e'mato' pe uya iu'matʉ pe unanʉmʉ'san kɨnye'mayai'ne' kasa rɨ. 	 Weźmij, co twojego jest, a idź; chcę bowiem temu ostatniemu dać jako i tobie.


Pori' pe to' esi mɨrɨ itenupɨkɨrɨ te'san. I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, iyepontɨ mɨrɨ to' mʉta'napato' pe tʉuya, tepʉrʉ piyau tʉteire' kon po to' enato' pe to' kupʉ iya, mɨrɨpan kon enta'na enupɨkɨrɨ iyesi. 	 Błogosławieni oni słudzy, których gdy przyjdzie pan, czujących znajdzie; zaprawdę powiadam wam, iż się przepasze, a posadzi ich za stół, a przechadzając się, będzie im służył.


“Mɨrɨpan uya Karʉtiya pon kon nɨmɨ'pʉ. Eran po iyepatama'pʉ. Ikʉipʉnʉ uma'ta'pʉ tʉpo, Papa uya ennoko'pʉ serɨ mʉko'manyatʉi'ne' ya'. 	 Tedy wyszedłszy z ziemi Chaldejskiej, mieszkał w Haranie, a stamtąd, gdy umarł ojciec jego, przeniósł go Bóg do ziemi tej, w której wy teraz mieszkacie.


Awanakʉi' kuru, tanporo use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru mɨrɨ awonsi'kɨ Esuwerʉ amʉ' epuru ton ekoneka'pʉ Sises uma'tato' pe iku'to' tʉuya'nokon pɨ'. 	 A gdy było rano, weszli w radę wszyscy przedniejsi kapłani i starsi ludu przeciwko Jezusowi, aby go zabili;


Tu'kan kon ka'pon amʉ' uyee'pʉ ipiya'. Ta'pʉ to' uya, “Isaan uya i'tuto' ipɨkɨrɨ kupʉ'pʉ pen, e'tane tanporon Isaan usaurokʉ'pʉ pʉse pɨ' esi i'napai rɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 A wiele ich do niego przychodziło i mówili: Janci wprawdzie żadnego cudu nie uczynił; wszakże wszystko, cokolwiek Jan o tym powiedział, prawdziwe było.


Utonpa kon nʉ'kwɨ, Ʉru', ta'ta pe te'sen mɨrɨ awonsi'kɨ Temas miyarɨ ta pɨ' man. 	 Pozdrawia was Łukasz, lekarz miły, także i Demas.


mɨrɨ awonsi'kɨ ikinike' pe e'nɨto'; e'taripan nɨto', te'kamai' rɨ e'taripan ekuman nɨto' pe, mɨrɨ ton warai'nan. Apanamakapʉ uya 'nokon serɨ, wapiya siku'taine' kasa, kamoro serɨ kasa tʉuko'mansan uya Papa e'to' esa' wannɨ pe anʉnto' oton pen nɨ. 	 Zazdrości, mężobójstwa, pijaóstwa, biesiady, i tym podobne rzeczy, o których przepowiadam wam, jakom i przedtem powiedział, iż którzy takowe rzeczy czynią, królestwa Bożego nie odziedziczą.


Tapai pʉra pe' nai—kasi ye' pe rɨ ina pɨ' usauro'nɨsa' na'ne' kasa mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon uya ikupʉ, ina uya—“Ɨri ku'pai'nokon wakʉ pe itepe'pʉ e'to' pe,” ta, ta pʉra? To' eno'mato' esi mɨrɨ i'se to' e'to' pe rɨ. 	 A nie raczej tak mówimy: (jako nas szkalują i jako niektórzy udawają, żebyśmy mówili:) Będziemy czynić złe rzeczy, aby przyszły dobre? Których potępienie jest sprawiedliwe.


Ɨyemiyatʉ tɨnkai' rɨ usepi'tɨn iku'kɨ, tɨwɨ i'tuto' ipɨkɨrɨ mɨrɨ awonsi'kɨ a'kwarʉpɨ'nin nɨrɨ iku'kɨ, wakʉ ɨpoitorʉ Sises ese' yau,” tukai' to' ɨpʉrema'pʉ. 	 Ściągając rękę twoję ku uzdrawianiu i ku czynieniu znamion i cudów, przez imię świętego Syna twego Jezusa.


Paarʉ, Sises Kʉrai poitorʉ, esa'sa' itekare ekamai' enno'sa' pe, imo'kasa' wakʉ Papa ekareei iwano' pe, winɨpaino. 	 Paweł, sługa Jezusa Chrystusa, powołany Apostoł, odłączony ku opowiadaniu Ewangielii Bożej;


apʉne pʉra Kʉrai Sises poro uko'man nɨto' A'kwarʉ iwano' main uya umo'kasa' makoi mɨrɨ awonsi'kɨ uma'tan nɨto' iwano' main apai. 	 Albowiem zakon Ducha żywota, który jest w Chrystusie Jezusie, uwolnił mię od zakonu grzechu śmierci.


Ɨmɨrɨ'nokon pona serɨ e'moronkato' oton ipokena' ton mʉnʉ enno'sa' auya'nokon wenai serɨ non po, ipokena' Eperʉ mʉnʉ awonsi'kɨ, Sakaraya, Pere'kaya mu pe te'sen mʉnʉ pʉ'kʉ pona rɨ, ɨnwɨnɨ'pʉ kon ɨpʉreman nɨto' iwʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ use'man nɨto' apon ka'sanau. 	 Aby przyszła na was wszystka krew sprawiedliwa, wylana na ziemi, ode krwi Abla sprawiedliwego aż do krwi Zacharyjasza, syna Barachyjaszowego, któregoście zabili między kościołem i ołtarzem.


Mɨrɨpan utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' epuru ton pana'tɨi' Sises uya kenʉ' tepi'tɨsa' ka'se'na. 	 A odszedłszy on człowiek, powiedział Żydom, iż to był Jezus, który go uzdrowił.


Papa tato' pe ipɨ' ika'sa' More' iwʉ' apɨtʉ'pʉ auya'nokon, sirikɨ pe ika'sa' ka'pon amʉ' nesakʉnʉ Re'pan tukai'. Ika'sa' ɨwɨpʉremato' kon ipɨ'. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ɨyenno'to' uya 'nokon oton ɨnnɨ’ Paperan enta'. 	 Owszem nosiliście namiot Molocha i gwiazdę boga waszego Remfana, te obrazy, któreście sobie uczynili, abyście się im kłaniali; przetoż was zaprowadzę za Babilon.


“Ɨmɨrɨ pen pe' kʉrɨ rɨ, kʉrɨ rɨ poitorʉ ton tonpa, ɨmɨrɨ rɨ?” tukai' uri'san mʉra'ta nawon uya Pi'ta ekama'po'pʉ. Entakanoma'pʉ iya, “Urɨ pen nɨ kʉrɨ rɨ,” tukai'. 	 Tedy rzekła Piotrowi dziewka odźwierna: Izaliś i ty nie jest z uczniów tego człowieka? On odpowiedział: Nie jestem.


Sises uya ensa' a'tai, ikɨ'ma'pʉ iya tʉpiya'. Mɨrɨpan uya ta'pʉ ipɨ', “Ma'non, ɨyeparan apai ɨmo'ka uya serɨ.” 	 Tę gdy ujrzał Jezus, zawołał jej do siebie i rzekł: Niewiasto! uwolnionaś od niemocy twojej.


Ta'pʉ iya to' pɨ', “Ɨnʉ' rɨ pe' raan'pu ewonnʉ'nin pʉsau o'koi' itʉto' pe tʉuya, mɨrɨ pe pʉra e'nʉn nɨto' apon o'koi' rɨ? E'tane ru'ku, itapon pona pe' itʉnin pen ɨmɨrɨ? 	 Nadto mówił im: Izali przynoszą świecę, aby wstawiona była pod korzec albo pod łoże? izali nie dlatego, aby ją na świecznik wstawiono?


mɨrɨpan kon uya arɨ'pʉ wapiya Anas piya' Kaya'pas tamo, mɨrɨ wʉipiya yau use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru pe te'sen. 	 I wiedli go naprzód do Annasza; bo był świekier Kaifaszowy, który był najwyższym kapłanem roku onego.


“To' epuru uya nin si, ‘Uyeyaton uya rɨ ipɨnsa' pe iyesi mɨrɨ,’ ta'pʉ to' pɨ'. “‘Wana' ken pe' nai' ina utɨ i'se me'an?’ ta'pʉ ipoitorʉ ton uya. 	 A on im rzekł: Nieprzyjaciel człowiek to uczynił. I rzekli słudzy do niego: A chceszże, iż pójdziemy, a zbierzemy go?


Sises uya to' eikʉ'pʉ, “I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon; uwarinpa auya'nokon, apʉne pʉra eke pe rɨ pʉreti ɨ'sa' auya'nokon pɨ' i'se ɨwe'to' kon awɨrɨ rɨ, ui'tuto' ipɨkɨrɨ ku'sa' uya to'ka'nʉ'sa' auya'nokon pɨ' pen nɨ. 	 Odpowiedział im Jezus i rzekł: Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Szukacie mię nie przeto, iżeście widzieli cuda, ale iżeście jedli chleb, i byliście nasyceni.


“A'ko pe iweyu uyepʉ koro'tau, Papa uya tʉusaurokʉ'pʉ ku'to' pe Epʉra'an pɨ', tu'ke kuru utonpa kon amʉ' epansa' esi'pʉ. 	 A gdy się przybliżył czas obietnicy, o którą był przysiągł Bóg Abrahamowi, rozrodził się lud i rozmnożył się w Egipcie.


Uko'man nɨto' esi kiyari entai, mɨrɨ awonsi'kɨ pun wannɨ, pon entai. 	 Zacniejszy jest żywot, niż pokarm, a ciało, niż odzienie.


Miyarɨ rɨ ka'pon amʉ' enupa'pʉ Sises uya, “Papa e'to' esa' wannɨ pe esi i'nʉnkena' mamin umɨ yau onansa' te'sen kasa. Mɨrɨpan eposa' ka'pon uya a'tai, iu'na'tɨkapʉ iya kanan, mɨrɨpan esi pori' pe, mɨrɨpan uya tanporo timamin kʉrʉpo'poma, mɨrɨpan epe'pʉ ke mɨrɨ non e'ma iya. 	 Zasię podobne jest królestwo niebieskie skarbowi skrytemu w roli, który znalazłszy człowiek skrył, i od radości, którą miał z niego, odchodzi, i wszystko, co ma, sprzedaje, i kupuje onę rolę.


Serɨ serɨ, Sises Kʉrai entu'pʉ pantomʉ: Isanon pe te'ton kon, Meri, mɨrɨ awonsi'kɨ Isose' pokon usauro'sa' esi'pʉ temari'mato' kon pe, e'tane to' uta'pɨtʉ rawɨrɨ rɨ, tʉumono'tasa' i'tu'pʉ Meri uya, Wakʉ A'kwarʉ winɨ. 	 A narodzenie Jezusa Chrystusa takie było: Albowiem gdy Maryja, matka jego, poślubiona była Józefowi, pierwej niżeli się zeszli, znaleziona jest brzemienną z Ducha Świętego.


Ɨiwano' kon nɨ Main, Mosi' winon yau iye'menukasa', asa'ron kon ka'pon amʉ' uya ekama a'tai i'napai rɨ iyesi tasa'. 	 W zakonie waszym napisane jest: Iż dwojga ludzi świadectwo prawdziwe jest.


Serɨ ta'pʉ isanon uya, apʉne pʉra enari'ke' to' esi'pʉ Esuwerʉ amʉ' pɨ', apʉne pʉra Esuwerʉ amʉ' e'ku'sa' esi'pʉ ɨnʉ' uya rɨ Kʉrai pe Sises esi tukai' ekamasa' a'tai, ipa'kato' pe iyesi usenupan nɨto' iwʉ' tapai tukai'. 	 Tak mówili rodzice jego, że się bali Żydów; albowiem już byli Żydowie postanowili, aby ktokolwiek by go Chrystusem wyznał, był z bóżnicy wyłączony.


Ɨpɨ' enari'nʉmʉ'pʉ, apʉne pʉra sa'man pe rɨ ɨwesi pɨ'. Anpata'tɨ'pʉ pen nɨ mo'kanin mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnpɨmɨ'pʉ pen nɨ anʉnnin,’ ta'pʉ iya. 	 Bom się ciebie bał, żeś jest człowiek srogi; bierzesz, czegoś nie położył, a żniesz, czegoś nie siał.


“Entantɨ' ɨyentau'nokon na'ne' eke iwa pata ya'. Mɨrɨ yau ɨyepa'ka kon pe rɨ isa'ka'si mʉre ewa'tɨsa' eporo auya'nokon mɨrɨ, ɨnʉ' rɨ utɨ'pʉ rʉ'pʉ pen ipo. Teukai' mʉne'tʉi' serɨ ya'. 	 Mówiąc: Idźcie do miasteczka, które jest przeciwko wam, do którego wszedłszy, znajdziecie oślę uwiązane, na którem żaden człowiek nigdy nie siedział; odwiązawszy je, przywiedźcie:


Mɨrɨpan kon ukɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ, “Ɨ'rɨ pe ina ku'se'na ɨuye'sa', Papa Mumu? Iweyu rawɨrɨ rɨ pe' ina kota'mai' ɨuye'sa'?” ta'pʉ to' uya. 	 A oto zakrzyknęli, mówiąc: Cóż my z tobą mamy, Jezusie, Synu Boży? Przyszedłeś tu przed czasem, dręczyć nas?


E'tane Surusiran ka'tau na'ne' esi ɨnʉ' apiyo' pe pʉra rɨ, kʉrɨ rɨ si kʉrɨ rɨ usan kon. 	 Lecz ono górne Jeruzalem wolne jest, które jest matką wszystkich nas.


Mɨrɨ yau, to' uko'mamʉ'pʉ Sises ekareei Papa Maimu ekama pɨ'. Tu'kan kon nɨ kupʉ'pʉ to' uya Sises apurɨnin nan pe. Mɨrɨ tʉpo, enna'pon pɨ' to' e'sara'tɨ'pʉ Restʉra pona mɨrɨ awonsi'kɨ Ai'koniyan pona mɨrɨ awonsi'kɨ Antiyo' pona. 	 A opowiedziawszy Ewangieliję onemu miastu i wiele uczniów pozyskawszy, wrócili się do Listry, do Ikonii, i do Antyjochyi;


“Papa uya i'tupɨ'nɨto' ya' utʉsa',” kʉ'kanin ɨnʉ' rɨ i'tupɨ'nɨto' ya' te'tʉsa' a'tai, apʉne pʉra Papa esi i'tupɨ'nin pen ɨri ke, ɨnʉ' rɨ i'tupɨ'nin pen kʉrɨ rɨ; 	 Żaden, gdy bywa kuszony, niech nie mówi: Od Boga kuszony bywam; bo Bóg nie może kuszony być we złem, a sam nikogo nie kusi.


Mɨrɨpan uya eposa' a'tai, inee'pʉ iya Antiyo' pona. Mɨrɨ yau, Panapas mɨrɨ awonsi'kɨ Saarʉ pokon uko'mamʉ'pʉ tikin nɨ wʉipiya apurɨnin nan pokon pe te'sepopɨ'se, mɨrɨpan kon uya tu'kan kon nɨ ka'pon amʉ' enupapɨtʉ'pʉ. Antiyo' po wapiya kuru Sises poitorʉ ton esakʉ'pʉ to' uya mɨrɨ Kʉri'san amʉ' tukai'. 	 I bawili się przez cały rok przy onym zborze, i uczyli mnóstwo wielkie; a najpierwej w Antyjochii uczniowie nazwani są Chrześcijanami.


E'tane apurɨi'ma nekama'poi ikasimai'ma pʉra, apʉne pʉra kʉrɨ rɨ ikasimai'ma ekama'ponin esi mɨrɨ sipa'sipa parau po, pese'tɨ nʉposi'manʉ nʉpininpanʉ kasa. 	 Ale niech prosi z wiarą, nic nie wątpiąc; albowiem kto wątpi, jest podobny wałowi morskiemu, który od wiatru pędzony i miotany bywa.


Apʉne pʉra wakʉ nonkasa' uyena' winɨ ta uya tanporo ɨmɨrɨ'nokon pɨ': Eke pe kuru rɨ ɨpɨ'nokon ke'ku'tʉu ɨwe'to' kon entai rɨ, e'tane ru'ku, eseru aimenkato' yai ɨsentɨ' nurɨnan yai, apurɨto' auya'nokon ke ti'tui' Papa uya ɨrepasa' kon na'ne' ike. 	 Albowiem powiadam przez łaskę, która mi jest dana, każdemu, co jest między wami, aby więcej o sobie nie rozumiał, niżeli potrzeba rozumieć; ale żeby o sobie rozumiał skromnie, tak jako komu Bóg udzielił miarę wiary.


E'tane wakʉ pe ɨku'to' kon ipɨkɨrɨ moro man: Ni'korai'tan amʉ' eseru ewaruma'tɨ auya'nokon, uyewaruma rɨ nɨrɨ. 	 Ale wżdy to masz, iż nienawidzisz uczynków Nikolaitów, których i ja nienawidzę.


Ɨnʉ' rɨ aiko pe rʉ'kwɨ na'ne' Main tonpa i'kwɨ'nin mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon enupanin mɨrɨ rɨ marɨ ku'to' pe to' uya e'to' oton aiko pe Papa e'to' esa' wannɨ pe yau; e'tane ɨnʉ' rɨ Main kupʉ pɨ' na'ne' mɨrɨ awonsi'kɨ ipɨ' enupanin pe na'ne' e'to' oton eke pe kuru Papa e'to' esa' wannɨ pe yau. 	 Kto by tedy rozwiązał jedno z tych przykazaó najmniejszych, i uczyłby tak ludzi, najmniejszym będzie nazwany w królestwie niebieskiem; a ktokolwiek by czynił i uczył, ten będzie wielkim nazwany w królestwie niebieskiem.


ukʉipʉnʉ uya ui'tu na'ne' kasa, mɨrɨ kasa ukʉipʉnʉ i'tu uya—mɨrɨ awonsi'kɨ uko'manto' nonka uya karimeru amʉ' iwano' pe. 	 Jako mię zna Ojciec i ja znam Ojca, i duszę moję kładę za owce.


Serɨ ton yau rɨ mɨpininpɨ'ta'tʉi wapiyaro' yau ɨuko'mamʉ kon a'tai. 	 W którycheście i wy niekiedy chodzili, gdyście żyli w nich.


Mɨrɨ pɨ' ipoitorʉ ton utɨ'pʉ asanta ka'ta pona ka'pon amʉ' tʉneporonʉ kon nɨ amʉranʉ'se'na, asa'rɨ rɨ, wakʉ ton, ɨri ton nɨ, mɨrɨpan emari'man nɨto' itau ɨutɨ epe'tɨ'pʉ ka'pon amʉ' ke. 	 Tedy wyszedłszy oni słudzy na drogi, zgromadzili wszystkie, którekolwiek znaleźli, złe i dobre, i napełnione jest wesele gośćmi.


Iyesi na'ne' kasa, urɨ pe iyesi pen nʉku'ai'ne', e'tane makoi uyau nʉko'manyai'ne'. 	 Już tedy teraz nie ja to czynię, ale grzech we mnie mieszkający;


Teperu kenan pen nɨ ewarupɨ tʉrawasooi kʉsa'pɨ'pɨ'tʉu, e'tane ru'ku enpoikatɨ'. 	 A nie spółkujcie z uczynkami niepożytecznemi ciemności, ale je raczej strofujcie.


E'tane si iya'tai pʉra kʉrɨ rɨ ipoitorʉ uya ta pe iyesi yau, ‘Uyepuru nʉko'manyan inke rɨ, iyepʉ pʉra,’ ta iya yau, mɨrɨpan e'sara'tɨ warawo' amʉ', uri'sami'si amʉ' ipoitorʉ ton panta'ma pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ enta'nan pɨ', ensi pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ e'taripan pɨ'. 	 Ale jeźliby rzekł on sługa w sercu swojem: Odwłacza pan mój z przyjściem swojem, i począłby bić sługi i służebnice, a jeść, pić i opijać się;


Iye'mʉ'sa'kasa' esi'pʉ upiyau, ‘Utonpa, Saarʉ, ennin pe kanan enakɨ!’ ta'pʉ iya upɨ'. Mɨrɨ pe rɨ, ennin pe ena'pʉ. 	 Przyszedłszy do mnie i przystąpiwszy, rzekł mi: Saulu bracie, przejrzyj! A jam tejże godziny wejrzał na niego.


E'tane kʉrɨ rɨ pana' pe te'sen tʉnapurɨnʉ yau iu'matʉ pʉ'kʉ pona, kʉrɨ rɨ si epika'tɨto' oton. 	 Ale kto wytrwa aż do końca, ten zbawion będzie.


To' uya si pʉsamoro anʉnsa' kon nʉ'san tʉrʉ'pʉ enno'sa' kon piya', to' pʉremato' pe si to' uya, tʉtʉrawasooi kon si ku'to' pe to' uya. 	 Tych stawili przed Apostołów, którzy pomodliwszy się, kładli na nich ręce.


Mɨrɨpan kon usaurokʉ'pʉ tiwano' kon pe, “‘Epʉn winon’ ta pe iyesi yau, ekama'pon nɨ iya, ‘Ɨ'rɨ pe ken iyesi pɨ' apurɨ auya'nokon pʉra iyesi'pʉ?’ tukai'. 	 A oni myślili sami w sobie, mówiąc: Jeźli powiemy, z nieba, rzecze: Czemużeście mu tedy nie wierzyli?


E'tane Sises uya warawo' mʉre anʉmʉ'pʉ itemiyatʉ pɨ', mɨrɨpan e'mʉ'sa'ka'pʉ. 	 Ale Jezus ująwszy go za rękę, podniósł go; i wstał.


Ɨyekama'po uya 'nokon kuru rɨ, utonpa ton, Uyepuru kon Sises Kʉrai ese' yau, ɨsi'kaisa rɨ ɨyeseru kon e'to' pe, ɨye'ta'nʉ'pɨtʉ kon namai', wakʉ pe kuru rɨ auta'sisa' kon ɨsipona e'to' pe aya'kwarʉ kon mɨrɨ awonsi'kɨ ɨusenuminkato' kon yau. 	 A przetoż niewiasta powinna mieć władzę na głowie dla Aniołów.


Uri'sami'si amʉ' pɨ' inserʉ uya, “Kenari'nʉntʉu! Sises, to' nʉpokapɨtʉ'pʉ kurusu' pona warinpa auya'nokon tukai' si'tuyai'. 	 Ale Anioł odpowiadając, rzekł do niewiast: Nie bójcie się wy; boć wiem, iż Jezusa ukrzyżowanego szukacie.


Non e'sara'tɨ'pʉ si'kɨrɨ, isetasa' pʉra iyesi ɨnʉ' uya rɨ tenku'ne iyentusa' rʉ'pʉ enu a'kokasa' tawon. 	 Od wieku nie słyszano, aby kto otworzył oczy ślepo narodzonego.


“To' auro'ka'pʉ uya Roman amʉ' eseru esi inke pʉra ka'pon nonkanin nan pen iteyaton non ena'. Wapiya kuru a'sisa' mɨrɨ awonsi'kɨ iteyaton non utɨto' pe iyesi ekama'popɨ'nin piya'. Mɨrɨ yau, teyaton non pokon pe te'sepose isauro'to' pe, te'wa'kʉtʉ pe. 	 Którymem odpowiedział, że tego nie mają w zwyczaju Rzymianie, aby którego człowieka mieli wydać na stracenie, ażby pierwej oskarżony miał przed sobą te, co nań skarżą, i dano by mu plac do odpowiedzi na to, w czem go obwiniają.


“Main pɨ' enupanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ Pari'si amʉ' esi mɨrɨ Mosi' pata'pʉ akan pe. 	 Na stolicy Mojżeszowej usiedli nauczeni w Piśmie i Faryzeuszowie.


Mɨrɨ a'tai, Sises utɨ esi'pʉ eke iwa ton pata awɨrɨ'ne rɨ, Surusiran pona tʉutɨi'ma rɨ, ka'pon amʉ' enupa pɨ' iyesi'pʉ. 	 I chodził po miastach i miasteczkach, nauczając a idąc w drogę do Jeruzalemu.


Ka'pon amʉ' uya Si'tipʉn wɨnɨ'pʉ si'kɨrɨ, Sises apurɨnin nan apʉrʉmʉ'pʉ Surusiran apai tʉron nɨ pata ya'ne, apʉne pʉra mɨrɨ yawon kon ka'pon amʉ' uya tʉkota'ma kon pɨ'. Tʉron kon to' tonpa ton utɨ'pʉ Pini'siya pata ya', Sai'pʉras opa'wʉ pona, mɨrɨ awonsi'kɨ Antiyo' pata ya'. To' uya Sises ekareei ekama esi'pʉ Esuwerʉ amʉ' pɨ' rɨken mɨrɨ ton pata yau'ne. 	 Lecz oni, którzy byli rozproszeni przed utrapieniem, które się stało dla Szczepana, przeszli aż do Fenicyi i Cypru, i do Antyjochii, nikomu nie opowiadając słowa Bożego, tylko samym Żydom.


Inserʉ uya eikʉ'pʉ, “Kepʉrerʉ urɨ, Papa piyawon urɨ, enno'sa' urɨ ayauro'kase'na, mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ itekare ekamase'na ɨpɨ'. 	 A odpowiadając Anioł, rzekł mu: Jam jest Gabryjel, który stoję przed obliczem Bożem, a posłanym jest, abym mówił do ciebie, a iżbym ci to wesołe poselstwo odniósł.


E'tane ɨyeseru kon esi tikin nɨ a'sisa' nonkato' pe Itepoi Itɨ'pʉ Weyu Rʉ'pʉ a'tai. Mɨrɨ wenai Esuwerʉ amʉ' kin ken pe' nonka uya ɨyena'nokon?” ta'pʉ iya. 	 A też u was jest ten zwyczaj, abym wam jednego wypuścił na wielkanoc; chcecież tedy, abym wam wypuścił tego króla Żydowskiego?


Mɨrɨ a'tai, Meri uya ten yau rɨ esukenan natʉ, epe'kena' po'piyun nee'pʉ, mɨrɨpan ma'pʉ iya Sises pʉta pona, ikuka'pʉ iya tʉnse' ke, mɨrɨpan po'piyun kɨtun uya a'po'ne ɨutɨ kɨ'nʉnpasa' esi'pʉ. 	 A Maryja wziąwszy funt maści szpikanardowej bardzo drogiej, namaściła nogi Jezusowe, i utarła włosami swojemi nogi jego, i napełniony był on dom wonnością onej maści.


Mɨrɨpan uya tinserʉʉi ton enno'to' oton eke wai tʉronpi' turunpa pe, mɨrɨpan kon uya mɨ a'setun uye'to' yawɨron kon nɨ inanʉmʉ'san amʉranʉ'to' oton, ka' pʉ'kʉ awɨron kon nɨ. 	 I pośle Anioły swoje z trąbą głosu wielkiego, i zgromadzą wybrane jego od czterech wiatrów, od krajów niebios aż do krajów ich.


Imaimu ko'manʉkʉ auya'nokon pʉra nɨrɨ iyesi ɨyewan kon yau, apʉne pʉra inennoko'pʉ apurɨ auya'nokon pʉra iyesi ke. 	 I słowa jego nie macie w sobie mieszkającego; albowiem, którego on posłał, temu nie wierzycie.


Mɨrɨ ena'pɨ esi aiko ton kuru tʉron nɨ ena'pɨ pokon pe i'tu a'tai, e'tane eke pe isemo'ka tʉron kon umɨ yau te'sen kiyari ye' entai, mɨrɨpan usemo'ka eke yʉi pe, toron amʉ' rɨ esi ipanta po'ne,” ta'pʉ Sises uya. 	 Które najmniejszeć jest ze wszystkich nasion; ale kiedy urośnie, największe jest ze wszystkich jarzyn, i staje się drzewem, tak iż ptaki niebieskie przylatując, gniazda sobie czynią na gałązkach jego.


“Ɨnʉ' uya rɨ ɨkɨ'masa' pe iyesi yau, temari'masan uta're'tɨ koro'ta', eke ton pata'se' airɨ kereutai. Iya'tai pʉra, eke ɨyentaino kɨ'masa' iya esi. 	 Gdybyś był od kogo wezwany na wesele, nie siadajże na przedniejszem miejscu, by snać zacniejszy nad cię nie był wezwany od niego;


Iyereutasa' pe te'sen usene'pʉ enkena' pe tɨ', isaspa tato' mɨrɨ awonsi'kɨ tɨ', kaneriyan tato' kasa. Apono' woi ɨkɨɨimɨ esi'pʉ tɨ', emɨrarʉ tato' kasa. 	 A ten, który siedział, podobny był na wejrzeniu kamieniowi jaspisowi i sardynowi; a około onej stolicy była tęcza, na wejrzeniu podobna szmaragdowi.


Mɨrɨpan uya rʉ'kwɨ Sises eta'pʉ, iyee'pʉ anpisin ton koro'tau ite'ma'pʉ pe. 	 Usłyszawszy o Jezusie, przyszła z tyłu między ludem, i dotknęła się szaty jego;


Wakʉ pe pe' ka'pon esi tanporo non pon eponin tʉmɨrɨ rɨ nonkai'ma, mɨrɨ pe pʉra eno'mai'ma te'sen? 	 Albowiem cóż pomoże człowiekowi, choćby wszystek świat pozyskał, gdyby samego siebie stracił, albo sobie uszkodził.


“Utonpa ton Esuwerʉ amʉ', Epʉra'an payan nʉ'san, Esuwerʉ amʉ' pen nɨ nɨrɨ Papa namanin nan, etatɨ'! Urɨ'nokon iwano' pe kuru Papa uya epika'tɨn nɨto' eseru ennoko'pʉ. 	 Mężowie bracia, synowie narodu Abrahamowego i którzy się między wami Boga boją! wamci słowo zbawienia tego posłane jest.


Epoka'sa' auya'nokon nɨ sa'ne tanporo i'se ɨwe'to' kon ta auya'nokon! Tanporon esa' pe rɨ ɨyenaka'sa' kon ta auya'nokon! Kin pe rɨ ɨyenapɨ'ka'sa' kon ina a'kɨrɨ pʉra rɨ ta auya'nokon! Kin pe kuru rɨ ɨyenapɨ'sa' kon i'se e'ai', ɨpokon pe ina e'to' pe kin pe! 	 Albowiem jeźliby trąba niepewny głos dała, któż się do boju gotować będzie?


Ɨ'sɨ'mʉra rɨ mɨrɨ awonsi'kɨ enari'ke' pe rɨ e'tɨtɨtɨ'kai'ma rɨ uyee'pʉ ɨpiya'nokon. 	 Przetoż oznajmuję wam, iż nikt przez Ducha Bożego mówiąc, nie rzecze Jezusa być przeklęstwem; i nikt nie może nazwać Jezusa Panem, tylko przez Ducha Świętego.


Kʉrɨ rɨ entakanin nʉ'pʉ ku'to' uya oton ipiyaino pe, Papa, itese' pɨ' e'to' iwʉ' tau, mɨrɨpan uya inonkato' oton pen. Papa, itese' pɨ' e'to' ese' menukato' uya oton ipɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ Papa pata'se' ese', emenna' Surusiran ese', tʉu'tɨ ton Epʉn winɨpai Papa, itese' pɨ' e'to' piyawonsi'kɨ; mɨrɨ awonsi'kɨ emenna' uyese' menukato' uya oton ipɨ'. 	 Kto zwycięży, uczynię go filarem w kościele Boga mojego, a więcej z niego już nie wynijdzie; i napiszę na nim imię Boga mego i imię miasta Boga mego, nowego Jeruzalemu, które zstępuje z nieba od Boga mego i imię moje nowe.


Sises uya eikʉ'pʉ, “Ɨnʉ' rɨ upɨkɨrɨ te'sara'tɨ tʉpo tenu tʉpɨ'nin te'ma'pʉ ta' esi mɨrɨ Papa e'to' esa' wannɨ pe tʉrawasomanin ye' pe pʉra rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Rzekł do niego Jezus: Żaden, który by przyłożył rękę swoję do pługa, a oglądałby się nazad, nie jest sposobny do królestwa Bożego.


apʉne pʉra kuru tanporon nɨ Esuwerʉ amʉ' uko'manto' eseru mɨrɨ awonsi'kɨ to' manenpanin ton eseru i'tu auya wenai nɨrɨ ɨseseru yawon kon pe pʉra to' esi. Mɨrɨ wenai, uyeta auya i'se e'ai' wakʉ pe. 	 A zwłaszcza, żeś ty powiadom tych wszystkich, które są między Żydami, zwyczajów i sporów; przetoż cię proszę, żebyś mię cierpliwie posłuchał.


ipun pe si te'sen, kʉrɨ rɨ pe rɨ si tanporon nɨ arʉ'tɨnin tanporon winɨ rɨ. 	 Który jest ciałem jego i pełnością tego, który wszystko we wszystkich napełnia.


Soisa amʉ' uya tu'kan kon nɨ Esuwerʉ amʉ' tʉ'kato' oton, mɨrɨpan tʉron kon a'sisa' kon Esuwerʉ amʉ' ato' oton to' uya pata amʉ' kaisarɨ rɨ. Ka'pon amʉ', Esuwerʉ amʉ' pen uya Surusiran ma'tanʉ'to' oton ipan pe rɨ. To' uya ikupʉ weyu pe Papa nʉkupʉ'pʉ u'matʉ pʉ'kʉ pona,” ta'pʉ iya. 	 I polegną od ostrza miecza, i zapędzeni będą w niewolę między wszystkie narody, i będzie Jeruzalem deptane od pogan, aż się wypełnią czasy pogan.


Sapurɨyai' kuru rɨ, utonpa ton, ɨmɨrɨ'nokon esi wakʉ pe kuru rɨ, i'tuto' auya'nokon yau iyenuka'sa' pe ɨwesi kon mɨrɨ awonsi'kɨ ɨtonpa kon enupanin nan pe kuru rɨ. 	 A pewienem, bracia moi! i ja sam o was, że jesteście i wy sami pełni dobroci, napełnieni wszelką znajomością, i możecie jedni drugich napominać.


“Ɨtunta' apata'se' ya' Papa nʉkupʉ'pʉ ɨpɨ' ekamata ɨtonpa ton pana ya',” ta'pʉ iya. Mɨrɨpan si utɨ'pʉ mɨrɨ, Sises nʉkupʉ'pʉ tʉpɨ' ekamase'na mɨ awɨrɨ rɨ. 	 Wróć się do domu twego, a opowiadaj, jakoć wielkie rzeczy Bóg uczynił. I odszedł, po wszystkiem mieście opowiadając, jako mu wielkie rzeczy Jezus uczynił.


Tu'kan kon nɨ wapiya na'ne' nan e'to' oton iu'matʉ pe, mɨrɨ awonsi'kɨ iu'matʉ pe iye'sa' kon nin si e'to' oton wapiya te'ton kon pe,” ta'pʉ iya. 	 Aleć wiele pierwszych będą ostatnimi, a ostatnich pierwszymi.


Serɨ tonpa ton pe apurɨto' anʉntɨ' awapu kon pe, serɨ ke tanporon ɨri pʉre ton i'nɨ'panʉkʉ kon pa. 	 A nade wszystko wziąwszy tarczę wiary, którą byście mogli wszystkie strzały ogniste onego złośnika zagasić.


Ina pona ɨpʉrematɨ'. Ina uya i'tu ina ewan esi wakʉ pe, ekamʉn ku'sa' ina uya pʉra mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon yau rɨ wakʉ pe tʉnamasan pe ɨko'manpaino kon pe. 	 Módlcie się za nami; albowiem ufamy, iż mamy dobre sumienie, jako ci, którzy się chcemy we wszystkiem dobrze zachować.


Unene'pʉ si ekama uya, pʉse rɨ si esi Papa Mumu pe,” ta'pʉ Isaan uya. 	 A jam widział i świadczył, że ten jest Syn Boży.


Ɨpʉrema apurɨto' auya ekamʉ auya yau wakʉ pe iku'nin pe ɨwesi pa, tanporo ito'ka'nʉkʉ pa tanporon wakʉ ton Kʉrai yau uiwano' kon pe na'ne'. 	 Aby społeczność wiary twojej była skuteczna ku poznaniu wszystkiego dobrego, które w was jest przez Chrystusa Jezusa.


E'tane wakʉ pe rɨ upika'tɨ pɨ' ɨwe'sa' kon man ekamʉn yau esi koro'tau. 	 Wszakże dobrzeście uczynili, żeście społecznie dogodzili uciskowi mojemu.


Ɨ'rɨ a'tai ka'kʉran pe ina uya ɨyene'pʉ, mɨrɨpan ɨkɨ'ma'pʉ ina uya tiwʉ' kon ta'? Ɨ'rɨ a'tai ipon pʉra ina uya ɨyene'pʉ, mɨrɨpan ɨpontɨ'pʉ ina uya? 	 I kiedyśmy cię widzieli gościem, a przyjęliśmy cię? albo nagim, a przyodzialiśmy cię?


Mɨrɨ rɨ nin si e'tane, ipu'ketʉ ekareei ekama iyakʉ'pʉsa' kon koro'tau, serɨ a'taino kon pu'ketʉ pen, mɨrɨ pe pʉra serɨ a'taino kon epuru ton pu'ketʉ pen, ipʉra enan pɨ' na'ne' nan. 	 I różne są sprawy, ale tenże Bóg, który sprawuje wszystko we wszystkich.


Mɨrɨpan, serɨ pe si enkɨ, Papa: ina enari'pa to' uya; ina, ɨpoitorʉ ton iku'kɨ wakʉ pe, tepiyɨ'se pʉra amaimu ekamato' pe ina uya. 	 Przetoż teraz, Panie! wejrzyj na pogróżki ich, a daj sługom twoim ze wszystkiem bezpieczeństwem mówić słowo twoje,


Mɨrɨ pata yau rɨ, tʉuko'mansen uri'san, ɨri pe iteseru iko'mansa', uya Sises enta'na Pari'si iwʉ' tau etasa' a'tai, po'toro arapasta po'piyun yen nee'pʉ. 	 A oto niewiasta, która była w mieście grzeszna, dowiedziawszy się, iż siedzi w domu Faryzeuszowym, przyniosła alabastrowy słoik maści;


“Pata ipʉrʉ ton a'ta pɨ' ɨsenupatɨ': Te'tʉrawasomasan pen, mɨrɨ pe pʉra ɨ'pɨ'nin nan pen. Mɨrɨ rɨ e'tane, ekama uya serɨ ɨpɨ'nokon, Saraman imaminkena' epontɨsa' pʉra iyesi'pʉ mɨrɨ ton kasa. 	 Przypatrzcie się lilijom, jako rosną, nie pracują, ani przędą; a powiadam wam, że ani Salomon we wszystkiej sławie swojej nie był tak przyodziany, jako jedna z tych.


E'tane makoi, iku'to' uya iwinɨ ta'sii' apiyontɨn nɨto' winɨ, uya uyau tanporon nɨ i'se ipan pe esi ku'sa'. Apʉne pʉra main pʉra iyesi a'tai, makoi esi iyeri'sa' pe. 	 Lecz grzech wziąwszy przyczynę przez przykazanie, sprawił we mnie wszelką pożądliwość; albowiem bez zakonu grzech jest martwy.


Serɨ kupʉ'pʉ iya pu'kena' Aisaya yai Papa usaurokʉ'pʉ uta'ku'tɨto' pe: 	 Żeby się wypełniło, co powiedziano przez Izajasza proroka, mówiącego:


Mɨrɨ pe pʉra iyesi yau, ɨ'rɨ ken ense'na ɨutɨ'pʉ kon? Wakʉ pe katɨ ka'pon epontɨpɨ'sa' ense'na? Kane. Kamoro rupɨ ton nin esi mɨrɨ epe'kena' ton ipon ton esi kin iwʉ' tawon kon. 	 Ale coście wyszli widzieć? Izali człowieka w miękkie szaty obleczonego? oto którzy miękkie szaty noszą, w domach królewskich są.


Apurɨ auya pe iyesi yau, eporo auya rɨ ɨnekama'po'pʉ ɨwɨpʉremato' yau,” ta'pʉ Sises uya tʉpoitorʉ ton pɨ'. 	 I wszystko, o cobyściekolwiek prosili w modlitwie wierząc, weźmiecie.


Mɨrɨ kasa main anin nʉ'san eikʉ'pʉ iya, “Enna'potɨ' Isaan pɨ' ekamatantɨ' ɨnene'pʉ kon, ɨneta'pʉ kon: tenku'na' nan enasa' ennin nan pe; ise'mesa' kon enasa' tʉusasan pe; wereei'pa' nan usepi'tɨsa'; etanin nan pen enasa' etanin nan pe; eke' e'mʉ'sa'kasa'; wakʉ itekare usekamasa' man entu'manin nan pana ya'. 	 A odpowiadając Jezus, rzekł im: Szedłszy oznajmijcie Janowi, coście widzieli i słyszeli, iż ślepi widzą, chromi chodzą, trędowaci biorą oczyszczenie, głusi słyszą, umarli zmartwychwstają, a ubogim opowiadana bywa Ewangielija.


Sameriya pon uri'san uyee'pʉ tuna kan, mɨrɨpan pɨ', “Uyuku tuna ɨntʉkɨ,” ta'pʉ Sises uya. 	 I przyszła niewiasta z Samaryi czerpać wodę, której rzekł Jezus: Daj mi pić!


Mɨrɨ wenai, Sises si usarɨ pʉra iyesi'pʉ mɨrɨ Esuwerʉ amʉ' annawɨrɨ. E'tane ru'ku iyemo'ka'pʉ rɨmono'ta nono winɨkʉi', eke iwa pata E'pʉren tato' ya', mɨrɨ yau iyesi'pʉ tʉpoitorʉ ton pokon pe. 	 A Jezus już nie chodził jawnie między Żydami, ale stamtąd odszedł do krainy, która jest blisko puszczy, do miasta, które zowią Efraim, i tamże mieszkał z uczniami swoimi.


Saiman uya ene'pʉ Papa uya Ta'kwarʉ tʉrʉ ka'pon amʉ' pona enno'sa' kon uya temiyatʉ kon tʉrʉ to' pona a'tai, pʉrata ke to' repa i'se iyesi'pʉ. 	 A ujrzawszy Szymon, że przez wkładanie rąk apostolskich był dawany Duch Święty, przyniósł im pieniądze.


Itɨ'pʉ Nasare' pata pona, tʉusemo'ka'pʉ ya'. Mɨrɨpan utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' ta', te'pɨ'to' kasa rɨ Sapa' a'tai. Mɨrɨpan e'mʉ'sa'ka'pʉ Papa Maimu ekamai'. 	 I przyszedł do Nazaretu, gdzie był wychowany, i wszedł według zwyczaju swego w dzień sabatu do bóżnicy, i wstał, aby czytał.


Kapirita amʉ' mʉnʉ mɨrɨ awonsi'kɨ warawo' pe te'sen paka amʉ' mʉnʉ mɨrɨ awonsi'kɨ paka mʉre po'tɨsa' urumɨrʉ'pʉʉi tʉrʉ'pɨ'sa' kamoro ɨri pe te'san korʉkanin pe ɨri apai to' e'to' pe wakʉ pe kɨpo'po. 	 Albowiem jeźli krew wołów i kozłów, i popiół jałowicy pokrapiający splugawione poświęca ku oczyszczeniu ciała:


Mɨrɨ kasa rɨ marɨ, Sises ekota'ma'pʉ e'ne' pe eke kuru pata mʉra'taai pʉroroi entau, wakʉ pe tʉmunkɨ amʉ' ekonekato' pe tʉmʉnʉ winɨ. 	 Dlatego i Jezus, aby poświęcił lud własną krwią swoją, za bramą ucierpiał.


Pu'pʉra kuru rɨ pe' ɨwesi kon? Papa A'kwarʉ a'kɨrɨ ɨye'sara'tɨ kon tʉpo, serɨ pe i'se ɨwe'to' kon pe' eporo i'se ɨwesi kon ka'pon nʉkupʉnʉ winɨ? 	 Takeście głupi? począwszy duchem, teraz ciałem dokonywacie?


To' maimu eikʉ'pʉ iya, “Ɨri ton mɨrɨ awonsi'kɨ iyemari'masa' ekumankanin nan ka'pon amʉ' uya eke Papa tʉrawasooi i'tuto' tʉuya'nokon ipɨkɨrɨ ekama'po. Ikupʉ uya pen e'tane Isona, pu'kena' pɨ' i'tuto' ipɨ' rʉ'pʉ rɨken kupʉ uya. 	 A on odpowiadając rzekł im: Rodzaj zły i cudzołożny znamienia szuka; ale mu nie będzie znamię dane, tylko ono znamię Jonasza proroka.


Iye'menukasa' itekare uya ta, Kʉrai e'to' pe iyesi kin Tepi' pa rʉ'pʉ pe, Pe'teri'en po iyentu, Tepi' uko'mamʉ'pʉ rʉ'pʉ yau,” ta'pʉ to' uya. 	 Azaż nie mówi Pismo, iż z nasienia Dawidowego i z Betlehemu miasteczka, gdzie był Dawid, przyjdzie Chrystus?


Mɨrɨ a'tai si, ɨutɨ esa' e'mʉ'sa'ka, mɨrɨpan uya mʉra'ta a'koro, pʉroroi po ɨye'soto'kasa' esii'ma mʉra'ta wɨpɨtʉ auya'nokon ipan pe ekama'po pe, ‘Ina epuru, mʉra'ta a'kokakɨ ina iwano' pe,’ mɨrɨ e'tane, ɨyeikʉ iya 'nokon, ‘Ɨi'tu uya 'nokon pʉra man, mɨrɨ pe pʉra mɨrɨ winɨ ɨuye'sa' kon ta uya pʉra rɨ iyesi,’ tukai'. 	 Gdy wstanie gospodarz i zamknie drzwi, a poczniecie stać przede drzwiami, i kołatać we drzwi, mówiąc: Panie, Panie! otwórz nam, tedy on odpowiadając rzecze wam: Nie znam was, skąd jesteście.


Mɨrɨpan pɨ', “Eke pe kuru apurɨto' auya man! Tɨwɨ si ɨnekama'po'pʉ ne'kupʉi,” ta'pʉ Sises uya ipɨ', mɨrɨpan mʉre ena'pʉ wakʉ pe mɨrɨ a'tai rɨ. 	 Tedy odpowiadając Jezus rzekł jej: O niewiasto! wielka jest wiara twoja; niechaj ci się stanie, jako chcesz. I uzdrowiona jest córka jej od onejże godziny.


Ina uya pe' e'ma, mɨrɨ pe pʉra ina uya e'ma pen nɨ katɨ?” ta'pʉ to' uya. E'tane wakʉ pe to' e'ku'to' eseru i'tusa' Sises uya esi'pʉ, “Ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' usa'mapai ɨwesi kon? Apʉne pʉrata pun ine'tɨ' ento' pe uya,” ta'pʉ iya. 	 A on poznawszy obłudę ich, rzekł im: Czemuż mię kusicie? Przynieście mi grosz, abym go oglądał.


“Ina pɨ' ɨsekamakɨ, Kʉrai pe ɨwesi yau,” ta'pʉ to' uya. Sises uya to' eikʉ'pʉ, “Usekamasa' yau, uyapurɨ auya'nokon pʉra iyesi; 	 Mówiąc: Jeźliś ty jest Chrystus, powiedz nam? I rzekł im: Choćbym wam powiedział, nie uwierzycie.


“Ukʉipʉnʉ ese' yau uye'sa' e'tane uyereutanʉ'sa' auya'nokon pʉra iyesi. E'tane tʉron nɨ uye'sa' a'tai tese' yau, kʉrɨ rɨ ereutanʉkʉ auya'nokon mɨrɨ. 	 Jam przyszedł w imieniu Ojca mego, a nie przyjmujecie mnie: jeźliżby przyszedł inny w imieniu swojem, onego przyjmiecie.


Entu'manin nʉ'kwɨ kanan itaan'pʉ ima'tasa' rʉ'pʉ uya asa'ron nʉ'kwɨ aiko ton pʉrata, ka'pa pun tʉrʉ ene'pʉ iya. 	 Ujrzał też i niektórą wdowę ubożuchną, wrzucającą tamże dwa drobne pieniążki.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', to' utɨ'pʉ to'sarɨ rɨ Maisa poro, mɨrɨpan kon epa'ka'pʉ Tʉrowas pona. 	 Tedy minąwszy Mizyję, zstąpili do Troady.


E'pe'sas po iyesi'pʉ ka'pon, Temi'tʉriyas itese', ɨpʉreman Arʉ'times pɨ' iwʉ' ka'pɨ'nin sirʉpa ke, mɨrɨpan tonpa ton uya eke pe kuru pʉrata epopɨtʉ'pʉ. 	 Albowiem niektóry złotnik, imieniem Demetryjusz, który robił kościoły srebrne Dyjany, niemały zysk przywodził rzemieślnikom;


Papa uya tasa' kasa warawo' amʉ' uya Si'tipʉn u'na'tɨ'pʉ, eke pe tʉuta'kwarʉkai' to' ukaramʉ'pʉ iwenai. 	 I pogrzebli Szczepana mężowie bogobojni i uczynili nad nim płacz wielki.


Eke pe kuru rɨ tʉrʉ'pʉnʉ amʉ' iwankan mɨrɨ awonsi'kɨ paran amʉ' e'to' oton pata ton yau'ne' mɨrɨ awonsi'kɨ nari'panin nɨ e'ku'to' oton mɨrɨ awonsi'kɨ eke rɨ ento' ipɨ' ton Epʉn apai e'to' oton. 	 I będą miejscami wielkie trzęsienia ziemi, i głody i mory, także strachy i znaki wielkie z nieba będą.


“Tʉtaan'pʉ kenan pen urɨ,” ta'pʉ uri'san uya ipɨ'. Sises uya eikʉ'pʉ, “Ipoken nɨ ausaurokʉ, ‘Tʉtaan'pʉ kenan pen urɨ,’ ta auya a'tai. 	 Odpowiedziała niewiasta i rzekła: Nie mam męża. Rzekł jej Jezus: Dobrześ rzekła: Nie mam męża.


Serɨ kupʉ ka'pon amʉ' uya pe iyesi yau isenan pe yʉi esi koro'tau, ɨ'rɨ pe ken si iyesi mɨrɨ iyaipʉtasa' pe iyesi a'tai?” ta'pʉ iya. 	 Albowiem ponieważ się to na zielonem drzewie dzieje, a cóż będzie na suchem?


Mɨrɨ awonsi'kɨ ɨ'rɨ rɨ kupʉ auya'nokon a'tai, amaimu kon ke, ɨyemiya kon ke, tanporo iku'tɨ' Itepuru Sises ese' yau, tenki tai'ma Papa, Ikʉipʉnʉ pɨ' Kʉrai poro rɨ. 	 A wszystko, cokolwiek czynicie w słowie albo w uczynku, wszystko czyńcie w imieniu Pana Jezusa, dziękując Bogu i Ojcu przezeó.


Serɨ non po esi koro'tau, urɨ esi non weyu pe,” ta'pʉ iya. 	 Pókim jest na świecie, jestem światłością świata.


Ɨnʉ' ken tʉpun ewaruma'tɨnin, e'tane ewekʉ iya mɨrɨ awonsi'kɨ imainanpa iya, so'si ku'ai'ne' Kʉrai kasa— 	 Albowiem żaden nigdy ciała swego nie miał w nienawiści, ale je żywi i ogrzewa, jako i Pan kościół.


Kʉrɨ tʉpana ke na'ne', tɨwɨ netai. 	 Jeźli kto ma uszy, niechaj słucha!


Mɨrɨ yau inke kuru pʉra rɨ ina esi'pʉ tʉpo, pu'kena' Akapas itese' uyee'pʉ Isutiya winɨ. 	 A gdyśmy tam przez niemało dni zamieszkali, przyszedł z Judzkiej ziemi prorok niektóry, imieniem Agabus.


Mɨrɨpan entu'pʉ warawo' pe, tanporon pata esa' pe te'ton wa'ka pun itɨɨi pe. Imʉre anʉmʉ'pʉ, mɨrɨpan arɨ'pʉ Papa mɨrɨ awonsi'kɨ iyapon piya'. 	 I urodziła syna, mężczyznę, który ma rządzić wszystkie narody laską żelazną; i porwane jest dziecię jej do Boga i do stolicy jego,


Tepa'kasa' kon a'tai Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tapai, to' utɨ'pʉ Saiman mɨrɨ awonsi'kɨ Anturu pata'se' ya'. Isens mɨrɨ awonsi'kɨ Isaan pokon utɨ'pʉ to' a'kɨrɨ. 	 A wyszedłszy zaraz z bóżnicy, przyszli do domu Szymonowego i Andrzejowego z Jakóbem i z Janem.


Tepi' rɨ usaurokʉ'pʉ Wakʉ A'kwarʉ uya tʉmaimu'tɨi', “‘Itepuru uya ta'pʉ uyepuru pɨ': “Ereuta' enwo'ne' uyemiyatʉ winɨ, ɨyeyaton non tʉrʉ uya a'ta o'koi' pʉ'kʉ pona,” ta'pʉ iya.’ 	 Bo sam Dawid przez Ducha Świętego powiedział: Rzekł Pan Panu memu, siądź po prawicy mojej, aż położę nieprzyjacioły twoje podnóżkiem nóg twoich.


Tanporo kuru rɨ, iye'to' entai rɨ ɨwinɨpai'nokon eposa' uya man, serɨ kanan si epoka'sa' uya E'pa'pʉrotai'tas winɨ ɨnennoko'pʉ kon urepato' auya'nokon ike. A'po'nan ikɨtun tʉtʉsen pe iyesi, tanʉnsen ye' use'man nɨto' pe iyesi Papa pori'manin pe iyesi. 	 Gdyżem odebrał wszystko i mam dostatek, pełenem, wziąwszy od Epafrodyta, co posłano od was, wonność dobrego zapachu, ofiarę przyjemną i Bogu się podobającą.


Mɨrɨpan si'kɨrɨ rɨ, mʉre usemo'ka'pʉ pana' pe ta'kwarʉ ke. Mɨrɨpan uko'mamʉ'pʉ rɨmono' tau. Mɨrɨ tʉpo, iyepa'ka'pʉ Esuwerʉ amʉ' enupai' Papa eseru pɨ'. 	 A ono dzieciątko rosło, i umacniało się w duchu, i było na pustyniach aż do onego dnia, którego się okazało przed Izraelem.


Tenki tawon ye' rɨ urɨ, Papa, itese' pɨ' e'to' pɨ' ɨpʉrema a'tai uyenu yau ɨkupʉ uya pɨ', 	 Dziękuję Bogu mojemu zawsze wzmiankę czyniąc o tobie w modlitwach moich,


Wakʉ A'kwarʉ uya tasa' esi'pʉ ipɨ', “Ɨyerikʉ pen unekama'pʉ Kʉrai entu rawɨrɨ,” tukai'. 	 I obwieszczony był od Boga przez Ducha Świętego, że nie miał oglądać śmierci, ażby pierwej oglądał Chrystusa Pańskiego.


Esuwerʉ amʉ' epuru ton uyee'pʉ ekama'poi', “Ɨ'rɨ ɨi'tuto' ipɨkɨrɨ kupʉ auya, serɨ ku'to' auya ekamanin pe?” ta'pʉ to' uya. 	 Tedy odpowiedzieli Żydowie i rzekli mu: Cóż nam za znak pokażesz, iż to czynisz?


Serɨ wenai Kʉrai esi emenna' ekonekan nɨto' yau iporo e'nɨto' pe, kamoro si ikɨ'masa' kon uya iye'kupʉ tukai' auro'kasa' kon uya tʉtʉsen epoto' pe siyaro' rɨ—serɨ si tʉuma'tasa' pɨ' to' epe' pe to' mo'kanin pe makoi, to' nʉkupʉ'pʉ apai wapiyaro' ekonekan nɨto' o'noro esii'ma. 	 I dlatego jest nowego testamentu pośrednikiem, aby gdyby śmierć nastąpiła na odkupienie onych występków, które były pod pierwszym testamentem, ci którzy są powołani, wzięli obietnicę wiecznego dziedzictwa.


Sises uya, “Moro' amʉ' si serɨ pe kuru ma'sitʉune' ɨnne'tɨ',” ta'pʉ mɨrɨ to' pɨ'. 	 Rzekł im Jezus: Przynieście z tych ryb, któreście teraz pojmali.


mɨrɨpan kon uya ekama'po'pʉ, “Ɨ'rɨ meruntɨrʉ winɨ serɨ ton kupʉ auya? Ɨnʉ' uya serɨ meruntɨ ke ɨrepasa' serɨ kupʉ pa?” ta'pʉ to' uya. 	 I mówili do niego: Którąż to mocą czynisz? a kto ci dał tę moc, abyś to czynił?


Mɨrɨ pɨ' si ka'pon amʉ' amʉranʉkʉ'pʉ 12 kaisaron kon uya tanporon kon Sises apurɨnin nan, mɨrɨ awonsi'kɨ ta'pʉ to' uya, “Iye'to' pe pʉra iyesi mɨrɨ upona'nokon Papa Maimu tekamai' pʉra tʉron nɨ pɨ' e'nɨ a'tai usekan nɨ pɨ' rɨ. 	 A tak oni dwunastu zwoławszy mnóstwo uczniów, rzekli: Nie jest słuszna, żebyśmy my opuściwszy słowo Boże, służyli stołom.


Wai, a'pu turunpanin nan, wai, sarakuwa turunpanin nan mɨrɨ awonsi'kɨ wai tʉronpi' turunpanin nan usetato' oton pen nɨ kanan ayau. Ti'tui' pʉra rɨ ɨ'rɨ rɨ tʉka'pɨ'se te'tʉrawasomasan e'sepoto' oton kanan pen ayau, mɨrɨ awonsi'kɨ a'nai' e'pato' yai usetato' oton pen nɨ kanan ayau. 	 I głos cytrystów, i śpiewaków, i piszczków, i trębaczy więcej w tobie słyszany nie będzie, i żaden rzemieślnik wszelkiego rzemiosła nie znajdzie się więcej w tobie, i grzmot młyna nie będzie więcej słyszany w tobie;


Mɨrɨpan kon uya ta'pʉ uri'san pɨ', “Ina si napurɨyan, tasa' auya pɨ' rɨken pen, e'tane tiwano' kon pe rɨ etasa' tʉuya'nokon pɨ', ina uya si i'tu i'napai rɨ kuru rɨ pata pika'tɨnin pe iyesi,” ta'pʉ to' uya. 	 A onej niewieście mówili: Iż już nie dla twojej powieści wierzymy; albowiemeśmy sami słyszeli i wiemy, że ten jest prawdziwie zbawiciel świata, Chrystus.


E'tane, “Ketʉipɨtʉi!” ta'pʉ inserʉ uya ipɨ'. “Ɨwɨpʉremato' etasa' Papa uya man. Ɨno'pʉ, Resipe' uya ɨmʉre epoto' oton, mɨrɨpan mese'tɨi' Isaan tukai'. 	 I rzekł do niego Anioł: Nie bój się, Zacharyjaszu! boć jest wysłuchana modlitwa twoja, a Elżbieta, żona twoja, urodzi ci syna, i nazwiesz imię jego Jan,


Mata uya imaimu eikʉ'pʉ, “Si'tuyai' iye'mʉ'sa'kato' oton kanan e'mʉ'sa'kan weyu a'tai, pata weyu u'ma'sa' a'tai,” ta'pʉ iya. 	 Rzekła mu Marta: Wiem, iż wstanie przy zmartwychwstaniu w on ostateczny dzień.


Sises mɨrɨ awonsi'kɨ ipoitorʉ ton utɨ'pʉ parau ku'pɨri ka'. Tu'ke rɨ anpisin Kiyarari winon kon utɨ'pʉ ipɨkɨrɨ. 	 Ale Jezus z uczniami swymi ustąpił nad morze, a wielkie mnóstwo szło za nim z Galilei i z ziemi Judzkiej,


Sepan nɨ tapiyo' ku'sa' iya pɨ' tenu yau. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', serɨ si'kɨrɨ, tanporon kon serɨ entakanon kon uya uyapurɨpɨ'to' oton Papa uya pori' pe uku'sa' pɨ'. 	 Iż wejrzał na uniżenie służebnicy swojej; albowiem oto odtąd błogosławioną mię zwać będą wszystkie narody.


Esi'kaya esi'pʉ Mana'sa kʉipʉnʉ pe, Mana'sa esi'pʉ Eman kʉipʉnʉ pe, Eman esi'pʉ Iso'saya kʉipʉnʉ pe, 	 A Ezechijasz spłodził Manasesa, a Manases spłodził Amona, a Amon spłodził Jozyjasza.


Tikin nɨ suntaaka iyenasa' a'tai, itun pi'pɨ puturʉkato' e'seporo'pʉ. Mɨrɨpan ese'tɨ to' uya esi'pʉ Sakaraya tukai', ikʉipʉnʉ ese' yau. 	 I stało się, że ósmego dnia przyszli, aby obrzezali dzieciątko; i nazwali je imieniem ojca jego, Zacharyjaszem.


Utamokori kon amʉ' uya mɨrɨ amʉranʉ'nɨto' ita' eporo'pʉ tʉkʉipʉnʉ kon winɨ, mɨrɨpan arɨ'pʉ to' uya ta'kɨrɨ'nokon Isa'suwa a'kɨrɨ tʉutɨ kon a'tai non mo'kai'. Mɨrɨ non mo'ka'pʉ to' uya tʉron kon ka'pon amʉ' enapai. Papa uya to' ainʉnpa'pʉ Esuwerʉ amʉ' uya non mo'kato' pe. Iko'mamʉ'pʉ mɨrɨ pata yau Tepi' weyu e'seporo pona rɨ. 	 Który wziąwszy ojcowie nasi, wnieśli z Jozuem tam, gdzie była osiadłość poganów, których Bóg wygnał od obliczności ojców naszych, aż do dni Dawidowych;


Pi'ta uya e'ma'pʉka'pʉ ɨnnonsi'kɨ rɨ, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru iwʉ' pʉrorooi pona. Mɨrɨ yau iyereutasa' esi'pʉ erasu amʉ' pokon pe a'non pɨ' apo' piyau. 	 A Piotr szedł z nim z daleka aż do dworu najwyższego kapłana, i siedział z sługami, grzejąc się u ognia.


E'tane e'mʉ'sa'kasa' tʉpo, utɨ mɨrɨ arawɨrɨ'nokon Kiyarari pona,” ta'pʉ iya. 	 Lecz gdy ja zmartwychwstanę, poprzedzę was do Galilei.


Temu'ti, e'tʉrawasoma tonpa man miyarɨ ta pɨ' ɨpɨ'nokon, Rusiyas rɨ, Ise'sʉn mɨrɨ awonsi'kɨ So'sipa'tɨrʉ, utonpa ton. 	 Pozdrawiają was Tymoteusz, pomocnik mój, i Lucyjusz, i Jazon, i Sosypater, pokrewni moi.


Pʉsamoro esi ɨri pe iteseru usi'nʉnkan pe usewe'nɨto' yau, enta'nan pɨ' aya'kɨrɨ'nokon, mara rʉ'kwɨ rɨ to' ɨpiyɨ'to' pʉra rɨ—karimeru amʉ' pa'simanin nan tiwano' kon pe tʉuta're'tɨsan pe rɨ to' esi. Kapuru' tuna a'kɨron pen pe rɨ to' esi, a'setun nʉposi'manʉ; wʉi a'taino yʉi ton, iteperu pʉnon, mɨrɨ awonsi'kɨ ikuru'kasa'—asa' ite'kwa ima'tasa' pe to' esi. 	 Cić są na świętych ucztach waszych zmazani, którzy z wami godując bez wstydu, sami się pasą; są obłoki bezwodne, które od wiatrów tam i sam unoszone bywają; drzewa zwiędłe nieużyteczne, dwakroć zmarłe i wykorzenione;


itʉrawasooi rʉ'pʉ usenpoika mɨrɨ, mɨrɨ pe iyesi tukai', apʉne pʉra Iweyu uya inepʉ mɨrɨ a'kwa ya'. Apo' uya enpoika mɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ apo' uya i'tu mɨrɨ wakʉ pe to' tʉrawasooi rʉ'pʉ esi ento' pe. 	 A teraz zostaje wiara, nadzieja, miłość, te trzy rzeczy; lecz z nich największa jest miłość.


“Ɨnʉ' yan kasa ken ka'pon amʉ' serɨ a'taino kon ekama uya? Ɨnʉ' yan kasa to' esi? 	 I rzekł Pan: Komuż tedy przypodobam ludzi rodzaju tego, a komu są podobni?


Ka'pon entusa' mɨrɨ tʉpun ke tʉsanon winɨ, e'tane iyentuka'sa' kanan iya'kwarʉ yau esi mɨrɨ iya'kwarʉ winon pe rɨ. 	 Co się narodziło z ciała, ciało jest, a co się narodziło z Ducha, duch jest.


Uyenu yau rɨ e'ai', Itepuru yau, tʉron nɨ pe ene auya'nokon pen nɨ tukai'. Kʉrɨ ɨyeno'ma kon pɨ' na'ne' a'pai kon utaka'mato' ya' uya rɨ itepe'pʉ pe e'ma mɨrɨ, ɨnʉ' pe rɨ ken nai. 	 Ja mam nadzieję o was w Panu, iż nic inszego rozumieć nie będziecie; a ten, który was turbuje, odniesie sąd, ktokolwiek jest.


Kairau amʉ' uya ka'pon amʉ' eri'nʉ'kapɨtʉ namai' to' e'kupʉ'pʉ e'tane to' kota'mato' pe rɨken 5 kaisa rɨ kapʉi pʉ'kʉ pona rɨ. Mɨrɨ si e'ne' e'to' pe mɨnɨ' uya ka'pon si'posa' a'taino kasa. 	 A dano im, nie żeby ich zabijały, ale aby ich dręczyły przez pięć miesięcy, a udręczenie ich, aby było jako udręczenie od niedźwiadka, gdy człowieka ukąsi.


E'tane, “Wakʉ Papa e'to' esa' wannɨ ekareei ekamato' uya esi tʉron nɨ ton pata yau'ne rɨ marɨ, apʉne pʉra mɨrɨto' pe uyenno'sa' pe iyesi,” ta'pʉ iya. 	 A on rzekł do nich: I innym miastom muszę opowiadać królestwo Boże; bom na to posłany.


Mosi' kʉrɨ rɨ utamokori kon amʉ' anin nʉ'pʉ ɨnnɨ Isi' apai, a'kwarʉpɨ'nin mɨrɨ awonsi'kɨ i'tuto' ipɨkɨrɨ rɨ kupʉ'pʉ iya, Papa uya imeruntɨɨi tʉsa' esi'pʉ. Mɨrɨ ton kupʉ'pʉ iya Isi' po, Isuweyu Parau kau mɨrɨ awonsi'kɨ rɨmono' tau nɨrɨ 40 kaisa rɨ wʉipiya yau. 	 I ten je wywiódł, czyniąc cuda i znamiona w ziemi Egipskiej i na morzu Czerwonem, i na puszczy, przez czterdzieści lat.


Pʉsamoro 10 pan kon kin amʉ' esi'pʉ tikin nɨ iteseru, mɨrɨpan kon uya tʉpana'pano kon tʉto' oton ene ena'. 	 Ci jedną radę mają i moc, i zwierzchność swoję bestyi podadzą.


Enurikʉ serɨ mɨrɨ awonsi'kɨ e'ku'to' esi epiyɨ'to' pe pʉra, e'tane enari'ke' pʉra e'to' serɨ pe siya rɨ Kʉrai namato' pe upun yau, uko'manto' yau mɨrɨ pe pʉra eri'to' yau. 	 Według troskliwego oczekiwania i nadziei mojej, iż się w niczem nie zawstydzę; ale z wszelakiem bezpieczeństwem, jako zawsze, tak i teraz, uwielbionym będzie Chrystus w ciele mojem, lub przez żywot, lub przez śmierć.


Asa'rɨ rɨ marɨ ɨri ku'nin nʉ'san ka'pon amʉ' enpa'ka'pʉ soisa amʉ' uya pata apai Sises pokon pe kurusu' pona to' pokapɨ'to' pe. 	 Wiedzieni też byli i inni dwaj złoczyńcy, aby wespół z nim straceni byli.


tenari'nʉnse pʉra ɨ'rɨ pɨ' rɨ ɨyewa'nomanin kon nʉkupʉnʉ pɨ'. Serɨ esi mɨrɨ to' uya ento' ipɨ', to' uma'ta ekamanin, ɨmɨrɨ'nokon nin si epika'tɨ tane, Papa winɨ. 	 Ani w czem nie strachając się przeciwników, co onym jest pewnym znakiem zginienia, a wam zbawienia, a to od Boga;


Nari'pa' rɨ iyesi'pʉ, Mosi' uya, “Etʉipɨtʉ utɨtɨtɨma pɨ' man,” ta'pʉ mɨrɨ pɨ'. 	 A tak straszne to było, co widzieli, że też Mojżesz rzekł: Uląkłem się i drżę.)


To' uyee'pʉ Pe'saita pona, mɨrɨ yau ka'pon amʉ' uya tenku'nan ka'pon nee'pʉ Sises piya', mɨrɨpan kon uya ipawana'tɨ'pʉ a'pɨ'to' pe iya. 	 Potem przyszedł do Betsaidy; i przywiedli do niego ślepego, prosząc go, aby się go dotknął.


E'tane Sises poitorʉ ton tonpa, Isutas Eskariya', eparanka ton si pona ipoken pʉra iyesi'pʉ, 	 Tedy rzekł jeden z uczniów jego, Judasz, syn Szymona, Iszkaryjot, który go miał wydać:


Mʉre amʉ' ereutapɨ'sa' kʉrʉpo'po pata'se' yau na'ne' tʉukɨ'pɨ'nʉnpɨ'san tʉtonpa kon amʉ' pɨ' kasa: “‘Sarakuwa turunpa'pʉ ina uya ɨiwano' kon pe e'tane, aumanʉnsa' kon pʉra iyesi; eke' eremu pɨ' ina userenka'pʉ e'tane, aukaransa' kon pʉra iyesi,’ tawon nan kasa rɨ. 	 Podobni są dzieciom, które siedzą na rynku, a jedne na drugie wołają, mówiąc: Grałyśmy wam na piszczałkach, a nie taócowaliście; śpiewałyśmy żałobne pieśni, a nie płakaliście.


e'tane ɨnʉ' rɨ tʉwo'pa'pʉ uya ensinin nʉ'pʉ e'tuna'kiripa pen nɨ nin mɨrɨ. Tuna iwo'pa'pʉ uya ike ena i'napaino rɨ i'tuna'kwaai pe rɨ, mɨrɨpan uya to'panʉ'nin tuna ke irepa, iko'manto' ike ke tɨwɨrɨ rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Lecz kto by pił onę wodę, którą ja mu dam, nie będzie pragnął na wieki; ale ta woda, którą ja mu dam, stanie się w nim studnią wody wyskakującej ku żywotowi wiecznemu.


Mɨrɨ kasa rɨ marɨ, ite'ma'pʉ pe te'sen, itesen o'non esi'pʉ ensa' tʉuya a'tai, iratoi poro rɨ marɨ itɨ'pʉ. 	 Także i Lewita, dostawszy się na ono miejsce, a przyszedłszy i ujrzawszy go, pominął.


Wakʉ pe ɨseseru yau tʉko'mansan pe e'tɨ'. Mɨ pe te'ku'san pe pʉra e'tɨ', e'tane se pe te'san pokon pe te'san pe e'tɨ'. Tʉutaperʉkasan pe pʉra e'tɨ'. 	 Bądźcie między sobą jednomyślni, wysoko o sobie nie rozumiejąc, ale się do niskich nakłaniając.


E'tane mɨrɨ ku'sa' uya pe iyesi yau, itekare uya ekamasa' na'ne' uta'ku'tɨ pʉra rɨ iyesi, mɨrɨ e'ku'to' oton tasa' iya na'ne',” ta'pʉ iya. 	 Ale jakożby się wypełniły Pisma, które mówią, iż się tak musi stać?


Moine ka'pon ereutasa' esi'pʉ winto po, Iu'tai'kos itese'. Kʉrɨ rɨ e'nʉnpɨtʉ'pʉ, miyarɨ rɨ Paarʉ usaurokʉ koro'tau, mɨrɨpan e'nʉnkaa'pʉ ipan pe, nʉta'mo'kai osorʉwawon ikawono ɨutɨ apai. Mɨrɨpan uma'tasa' anʉmʉ'pʉ to' uya eke' pe. 	 Tam siedząc niektóry młodzieniec, imieniem Eutychus, w oknie, będąc ciężkim snem zdjęty, gdy tak Paweł długo mówił, snem zmorzony padł na dół z trzeciego piętra i podniesiony jest umarły.


Utonpa ton, tʉuseta'kai' pʉra e'nɨto' ento' ipɨ' ɨsɨ moronka a'taino pe, pu'kena' amʉ' entɨ', isauro'sa' kon Itepuru ese' yau. 	 Bierzcie za przykład, bracia moi! utrapienia i cierpliwości proroków, którzy mówili w imieniu Pańskiem.


To' osorʉwano rʉ'pʉ uya ti'sawʉ yawon i'kwamʉ'pʉ tʉu'tɨsen tuna ka' mɨrɨ awonsi'kɨ non yai tepa'kasen tuna pona'ne rɨ, mɨrɨpan ton era'tɨ'pʉ mʉn pe. 	 I wylał trzeci Anioł czaszę swoję na rzeki i źródła wód, i obróciły się w krew.


Sises uya nin si, “Se ton wai amʉ' ipe'tɨpɨ'tɨ' tuna ke,” ta'pʉ mɨrɨ to' poitorʉ ton pɨ', mɨrɨpan pe'tɨpɨtʉ'pʉ to' uya ite'pi ton tepopɨ'se. 	 Rzekł im Jezus: Napełnijcie te stągwie wodą; i napełnili je aż do wierzchu.


Mɨrɨpan kon upokoita'pʉ, to' uya tʉkaisarɨ'nokon, “I'napai rɨ, uyepuru, urɨ pen kuru rɨ nin!” ta'pʉ Sises pɨ'. 	 I zasmuciwszy się bardzo, poczęli mówić do niego każdy z nich: Azażem ja jest Panie?


Sises uya ekama'po'pʉ, “10 kaisaron kon pen pe' ɨmɨrɨ'nokon nʉsepi'tɨi? Nai kamo ken si ɨtonpa ton? 	 A Jezus odpowiadając, rzekł: Zaż nie dziesięć jest oczyszczonych, a dziewięć kędy?


Ko'maan pe iwa, 3 a'kʉra', Papa uya itenu a'kwakasa' uya, kɨpo'po Papa inserʉʉi uyepʉ tʉpiya' ene'pʉ. “Koneriyas!” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 A ten się zawsze Bogu modląc, widział jawnie w widzeniu, jakoby o dziewiątej godzinie na dzień, Anioła Bożego, że wszedł do niego i rzekł mu: Kornelijuszu!


To' piyapai ina emo'ka'pʉ tʉpo, ina uta'tu'ma'pʉ parau po. To'sa rɨ ina utɨ'pʉ Kos pona. Iyema'sa' yau, ina utɨ'pʉ Rotes pona; mɨrɨ apai, ina utɨ'pʉ Pa'tara pona. 	 A gdyśmy odjechali, rozstawszy się z nimi, prosto jadąc, przyjechaliśmy do Kou, a nazajutrz do Rodu, a stamtąd do Patary.


Saiman Pi'ta uya kʉrɨ rɨ wʉi'ka'pʉ ekama'poto' pe iya, “Ekama'po' ɨnʉ' pɨ' ta iya tukai',” ta'pʉ iya. 	 Przetoż na tego skinął Szymon Piotr, aby się wypytał, który by to był, o którym mówił.


Mɨrɨpan kon e'sara'tɨ'pʉ uta'kɨrɨn pɨ' ipɨ'. Tanporo to' enpa'ka'pʉ iya, mʉre kʉipʉnʉ mɨrɨ awonsi'kɨ isan mɨrɨ awonsi'kɨ osorʉwawon kon nɨken tʉpoitorʉ ton pokon pe iyewomʉ'pʉ mʉre eri'sa' pata'se' airɨ. 	 I naśmiewali się z niego. Ale on wygnawszy wszystkie, wziął z sobą ojca i matkę dzieweczki, i te, którzy przy nim byli, i wszedł tam, gdzie dzieweczka leżała.


Mɨrɨ rɨ suntaaka e'sara'tɨ ko'mamiri pe, a'samʉtʉ yau ipoitorʉ ton esi a'tai, mʉra'ta ta'kopɨ'se Esuwerʉ amʉ' pɨ' enari'ke' pe tesi kon pɨ', Sises uyee'pʉ, mɨrɨpan e'soto'ka'pʉ to' koro'tau, mɨrɨpan uya, “Miyarɨ'nokon!” ta'pʉ to' pɨ'. 	 A gdy był wieczór dnia onego pierwszego po sabacie, a drzwi były zamknięte, gdzie byli uczniowie zgromadzeni dla bojaźni żydowskiej, przyszedł Jezus i stanął w pośrodku nich, i rzekł im: Pokój wam!


“Ɨnʉ' uya mɨrɨ wʉi mɨrɨ pe pʉra iwekusi i'tu pʉra rɨ iyesi, inserʉ amʉ' Epʉn pon kon uya rɨ mɨrɨ pe pʉra imu uya rɨ, e'tane ikʉipʉnʉ uya rɨken i'tu. 	 Lecz o onym dniu i godzinie nikt nie wie, ani Aniołowie, którzy są w niebie, ani Syn, tylko Ojciec.


Mɨrɨpan uya to' auro'ka'pʉ, “Esuwerʉ amʉ', ɨnkupʉnʉ kon ti'tui' e'tɨ' pʉsamoro ka'pon amʉ' pɨ'. 	 I rzekł do nich: Mężowie Izraelscy! miejcie się na baczeniu z strony tych ludzi, co byście mieli czynić.


Ikʉipʉnʉ esi'pʉ e'ne' pe e'kɨɨi'man pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ mʉnʉimɨ pɨ', mɨrɨpan piya' Paarʉ ewomʉ'pʉ ipʉremai', mɨrɨpan uya temiyatʉ nonka'pʉ ipona, mɨrɨpan epi'tɨ'pʉ iya. 	 I stało się, że ojciec onego Publijusza, mając gorączkę i biegunkę, leżał; do którego Paweł wszedłszy modlił się, a włożywszy nań ręce uzdrowił go.


Mɨrɨ a'tai, Pi'ta e'mʉ'sa'ka'pʉ 11 pan kon tʉtonpa ton pokon pe, anpisin ka'pon amʉ' koro'tau, mɨrɨpan usaurokʉ'pʉ eke pe, “Utonpa ton, Esuwerʉ amʉ' tʉron nɨ pata winɨ'nan mɨrɨ awonsi'kɨ Surusiran po tʉuko'mansan, apʉne etatɨ'! Ɨ'rɨ ta e'kwa pe serɨ e'ku'sa' tukai' ekama uya. 	 A stanąwszy Piotr z jedenastoma, podniósł głos swój i przemówił do nich: Mężowie Judzcy i wszyscy, którzy mieszkacie w Jeruzalemie! niech wam to jawno będzie, a przyjmijcie w uszy słowa moje.


Sises uya to' maimu eikʉ'pʉ, “12 kaisa rɨ wʉi yau pata weyu pʉra pe' nai? Ɨnʉ' usarɨ a'tai wʉi nai ita'mo'ka pen, apʉne pʉra a'kwa pe non esi wenai. 	 Odpowiedział Jezus: Azaż nie dwanaście jest godzin dnia? Jeźli kto chodzi we dnie, nie obrazi się; bo widzi światłość tego świata.


Saiman Pi'ta mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron nɨ ipoitorʉ uya Sises e'ma'pʉka esi'pʉ. Apʉne pʉra use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ni'tunʉ pe pʉse rɨ ipoitorʉ esi'pʉ, mɨrɨpan utɨ'pʉ Sises a'kɨrɨ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru iwʉ' pʉ'kʉ ta'. 	 I szedł za Jezusem Szymon Piotr i drugi uczeń. A ten uczeń był znajomy najwyższemu kapłanowi, i wszedł z Jezusem do dworu najwyższego kapłana.


“40 kaisa rɨ iwʉipiyaai Mosi' enasa' a'tai, tʉtonpa ton ka'kʉranpa pɨ' iye'kupʉ'pʉ. 	 A gdy mu było czterdzieści lat, przyszło mu na myśl, aby nawiedził braci swych, syny Izraelskie.


Apurɨto' winɨ Seko' uya terikʉ a'tai Isose' munkɨ amʉ' pʉrema'pʉ to' kaisa rɨ, mɨrɨpan e'tʉnkasa' tʉteke'semu putu pona uya Papa apurɨpɨtʉ'pʉ. 	 Wiarą Jakób umierając, każdemu z synów Józefowych błogosławił i pokłonił się podparłszy się na wierzch laski swojej.


Mɨrɨpan uya 7 kaisaron pʉreti mɨrɨ awonsi'kɨ tu'kan kon pen moro' amʉ' anʉmʉ'pʉ, mɨrɨpan uya tenki ta'pʉ tʉuya rʉ'pʉ pe i'kwɨ'pɨtʉ'pʉ. Tʉpoitorʉ ton ena' itʉpɨtʉ'pʉ iya, mɨrɨpan kon uya ka'pon amʉ' ena' ekamʉ'pʉ. 	 A wziąwszy one siedm chlebów i one ryby, uczyniwszy dzięki, łamał i dał uczniom swoim, a uczniowie ludowi.


Pi'ta uya ta'pʉ, “Uyepuru, ɨmɨrɨ pe iyesi yau, ukɨ'makɨ ɨpiya' utɨto' pe tuna pʉro'po!” ta'pʉ iya. 	 A odpowiadając mu Piotr rzekł: Panie! Jeźliżeś ty jest, każ mi przyjść do ciebie po wodzie.


Ɨtonpa kon nɨ na'kɨ nai ekamʉn yau? Tɨwɨ nɨpʉremai. Ɨnʉ' rɨ pe' nai pori' pe? Tɨwɨ apurɨpɨ'to' eremu yai nʉserenkai. 	 Jest kto utrapiony między wami, niechże się modli; jest kto dobrej myśli, niechajże śpiewa.


Eren yai ɨtonpa kon auro'katɨ', ɨpʉreman eremu mɨrɨ awonsi'kɨ iya'kwarʉ pe te'sen eren yai. Ɨserenkatɨ' ɨyewan kon apai Itepuru pɨ', 	 Rozmawiając z sobą przez psalmy i hymny, i pieśni duchowne, śpiewając i grając w sercu swojem Panu,


I'napai rɨ, a'pai kon i'po' rɨ esi tanporo i'tusa' pe. Kenari'nʉntʉu, i'nʉnkena' ton ɨmɨrɨ'nokon tu'kan kon toron amʉ' entaino kon,” ta'pʉ Sises uya. 	 Owszem i włosy głowy waszej wszystkie są policzone. Przetoż się nie bójcie, nad wiele wróblików wy jesteście zacniejsi.


Ta'kɨron kon pokon pe itɨ uya pata eporo koro'tau, Tamaskas itese', a'kwa, Epʉn winon uya iwei'tɨ'pʉ. 	 A gdy jechał, stało się, gdy się przybliżał do Damaszku, że z prędka oświeciła go światłość z nieba.


Mɨrɨ a'tai, ka'pon uya ɨto'ka'nʉkʉ pʉra iyesi mɨrɨ ɨuseruma tenta'nai' pʉra tukai', e'tane ɨkʉipʉnʉ, tʉusensen pen nɨ uya i'tu, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨkʉipʉnʉ, ama'ai te'ku'sen ennin nʉ'pʉ uya rɨ ɨye'mato' pe. 	 Abyś nie był widziany od ludzi, że pościsz, ale od Ojca twojego, który jest w skrytości; a Ojciec twój, który widzi w skrytości, odda ci jawnie.


Mɨrɨ pe rɨ, tʉpunwerʉ kon tʉnɨnse to' utɨ'pʉ ipɨkɨrɨ. 	 A oni zaraz opuściwszy sieci, szli za nim.


Ka'pon amʉ' esi'pʉ iya'mamʉ enupɨkɨrɨ, mɨrɨ tʉpo iyerikʉ tukai' itenupɨkɨrɨ to' esi'pʉ. E'tane inke rɨ itenupɨkɨrɨ tesi kon tʉpo, ɨ'rɨ rɨ e'kupʉ pʉra iyesi pɨ' ipɨ', teseru kon ensima'pʉ to' uya. “Papa pe man,” ta'pʉ to' uya. 	 A oni czekali, żeby opuchł albo nagle upadłszy umarł; a gdy tego długo czekali, a widzieli, iż mu się nic złego nie stało, odmieniwszy się, mówili, że jest Bogiem.


Ɨsɨ pe to' ari'po'pɨtʉ tʉpo, Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Sairas a'si'pʉ to' uya pariki'si ta'. Itepuru ton uya to' a'sinin auro'ka'pʉ, wakʉ pe to' erasuntɨto' pe iya. 	 A gdy im wiele plag zadali, wrzucili je do więzienia przykazawszy stróżowi więzienia, aby ich dobrze opatrzył.


Pata uko'mansa' a'tai, wʉi enu pata'pʉ pe, ka'pon amʉ' uya tanporo rɨ takuru'kena' nan mɨrɨ awonsi'kɨ makoi a'kwarʉ yen ton nee'pʉ Sises piya'. 	 A gdy był wieczór i słońce zachodziło, przynosili do niego wszystkie, którzy się źle mieli, i opętane;


Tanporo iye'ku'sa' rʉ'pʉ pɨ' to' auro'ka'pʉ iya. Mɨrɨ tʉpo, Isa'pa pona Pi'ta kɨ'mai' to' ennoko'pʉ iya. 	 A rozpowiedziawszy im wszystko, posłał je do Joppy.


Mɨrɨ awonsi'kɨ itekare iye'menukasa' nin si uta'ku'tɨsa', “Epʉra'an uya Papa apurɨ'pʉ, mɨrɨ pɨ' nin si ipokena' pe te'sen ta,” mɨrɨ awonsi'kɨ Papa tonpa tukai' esa'sa' na'ne'. 	 A tak wypełniło się Pismo, które mówi: I uwierzył Abraham Bogu, i przyczytano mu to ku sprawiedliwości, i przyjacielem Bożym nazwany jest.


Mɨrɨ ta iya a'tai rɨ, ennin pe iyena'pʉ. Sises a'kɨrɨ itɨ'pʉ Papa apurɨpɨtʉi'ma. Kamo ka'pon amʉ' mɨrɨ ennin nʉ'san uya Papa kanan apurɨpɨtʉ'pʉ. 	 I zarazem przejrzał, i szedł za nim, wielbiąc Boga. Co wszystek lud widząc, dał chwałę Bogu.


Ite'kwanau pʉra rɨ, inserʉ usenpoika'pʉ Pi'ta piya', mɨrɨpan uya a'kwa pe pata kupʉ'pʉ pariki'si tau. Inserʉ uya Pi'ta enpaka'pʉ ta'pɨ'pɨ'se, “Inke pʉra e'mʉ'sa'ka',” ta'pʉ iya, mɨrɨpan auronpɨ'sa' itemiyatʉ utaranka'pʉ. 	 A oto Anioł Pański przystąpił, a światłość się rozświeciła w gmachu; a trąciwszy w bok Piotra, obudził go, mówiąc: Wstań rychło! I opadły łańcuchy z rąk jego.


Epʉra'an awonsi'kɨ Tepi', kin pe te'sen pʉ'kʉ pona, 14 kaisa rɨ itamokori ton u'tɨsa' esi'pʉ mɨrɨ. Tepi', kin pe te'sen awonsi'kɨ, to' eyaton non uya Esuwerʉ amʉ' a'sisa' arɨ Paperan pona pʉ'kʉ pona, 14 kaisa rɨ itamokori ton u'tɨsa' esi'pʉ mɨrɨ. To' eyaton non uya Esuwerʉ amʉ' a'sisa' arɨ'pʉ Paperan pona awonsi'kɨ, Kʉrai entu pʉ'kʉ pona, 14 kaisa rɨ itamokori ton u'tɨsa' esi'pʉ mɨrɨ. 	 A tak wszystkiego pokolenia od Abrahama aż do Dawida jest pokoleó czternaście, a od Dawida aż do zaprowadzenia do Babilonu, pokoleó czternaście, a od zaprowadzenia do Babilonu aż do Chrystusa, pokoleó czternaście.


Si'tuyai', uyepuru imamin anʉnnin nʉ'san pika'tɨ uya mɨrɨ, to' uya nɨrɨ upika'tɨto' pe, tiwʉ' kon ta' to' uya uyereutanʉ'to' pe rɨ,’ ta'pʉ iya. 	 Wiem, co uczynię, że gdy będę złożony z szafarstwa, przyjmą mię do domów swoich.


Pʉreti a'si iya pe rɨ, Se'tan ewomʉ'pʉ iya'. “Ɨnkupʉnʉ pe te'sen iku'kɨ inke pʉra,” ta'pʉ Sises uya ipɨ', 	 A zaraz po onej sztuczce chleba wstąpił weó szatan. Tedy mu rzekł Jezus: Co czynisz, czyń rychło.


Mɨrɨ a'tai'ne, Sises utɨ'pʉ wʉ' poi rɨ ɨpʉremai', ewarupɨ nau ɨpʉreman pɨ' iyesi'pʉ Papa pɨ' pata tema'kwai'. 	 I stało się w oneż dni, odszedł na górę, aby się modlił; i był tam przez noc na modlitwie Bożej.


Utonpa kon amʉ' usenupato' pe iyesi te'tʉsan pe wakʉ ku'nin nan pe, wʉi kaisa rɨ i'se e'nɨto' eponin nan pe tʉuko'mansan pe pʉra ɨ'rɨ kupʉi'ma pʉra rɨ. 	 A niech się uczą i nasi w dobrych uczynkach przodkować, gdzie tego potrzeba, żeby nie byli nieużytecznymi.


Tenku'na' nan mɨrɨ awonsi'kɨ ise'mesa' kon uyee'pʉ ipiya' Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' ta', mɨrɨpan kon epi'tɨpɨtʉ'pʉ iya. 	 Tedy przystąpili do niego ślepi i chromi w kościele, i uzdrowił je.


Mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon kon tʉpataron kon pɨ' itekare usekamato' oton itese' yau, makoi apai era'tɨn nɨto' pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ makoi pɨ' usentu'man nɨto' pɨ', Surusiran po te'sara'tɨi'. 	 I aby była kazana w imieniu jego pokuta i odpuszczenie grzechów między wszystkimi narody, począwszy od Jeruzalemu.


emenna' pe ɨyenato' kon pe ɨusenuminkato' kon yau; 	 I odnowili się duchem umysłu waszego;


Warawo' pe iyɨmʉrewato' entu'pʉ. Mɨrɨpan ontɨ'pʉ iya kareku saai'pɨ'sa' ke, mɨrɨ awonsi'kɨ inonka'pʉ iya paka amʉ' yu yen ya', ɨutɨ ton tau to' pata'se' pʉra iyesi ke. 	 I porodziła syna swego pierworodnego; a uwinęła go w pieluszki, i położyła go w żłobie, przeto iż miejsca nie mieli w gospodzie.


“E'mʉ'sa'ka', itɨkɨ pata pona. Mɨrɨ yau iyesi mɨrɨ ayauro'ka ton ɨnku'ton pɨ',” ta'pʉ iya. 	 A Saul drżąc i bojąc się, rzekł: Panie! co chcesz, abym ja uczynił? A Pan do niego: Wstań, a wnijdź do miasta, a tam ci powiedzą, co byś ty miał czynić.


Tɨ' eno'mato' enta' rɨ itɨ'pʉ, iye'sekunka'pʉ ɨpʉremase'na. 	 A sam oddalił się od nich, jakoby na ciśnienie kamieniem, a klęknąwszy na kolana, modlił się,


Apʉne pʉra ɨyenpai'nokon iyesi mɨrɨ awonsi'kɨ ika'nɨ' pʉra rɨ iyesi, apʉne pʉra takuru'ke iyesi tawon etasa' auya'nokon pɨ'. 	 Ponieważ pragnął was wszystkich i bardzo się frasował, żeście słyszeli, iż zachorował.


Sises entu'pʉ tʉpo Pe'teri'en po Isutiya yau, kin pe Era' esi a'tai, pu'kena' amʉ' uyee'pʉ wʉi enu uyepʉ winɨpai Surusiran pona, 	 A gdy się Jezus narodził w Betlehemie Judzkiem za dnia Heroda króla, oto mędrcy ze wschodu słońca przybyli do Jeruzalemu, mówiąc:


Sises utɨpɨtʉ'pʉ tanporon eke iwa ton pata yau'ne, mɨrɨpan uya ka'pon amʉ' enupa'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' tau'ne. Papa e'to' esa' wannɨ pe ekareei ekama'pʉ iya, mɨrɨpan uya tanporo ka'pon amʉ' epi'tɨpɨtʉ'pʉ ti'tui' pʉra paran pɨ' takuru'ke te'san. 	 I obchodził Jezus wszystkie miasta i miasteczka, nauczając w bóżnicach ich, i każąc Ewangieliję królestwa, a uzdrawiając wszelką chorobę, i wszelką niemoc między ludem.


Miyarɨ ka'tɨ' Meri pɨ', sa'man pe kuru ɨiwano' kon pe iye'tʉrawasomasa' rʉ'pʉ. 	 Pozdrówcie Maryję, która wiele pracowała dla nas.


Ina pɨ' tʉron kon nekama'pʉ menuka'pʉ to' uya. Kamo ina pana'tɨsa' iya na'ne' nan uya tanporo iye'sara'tɨ'pʉ si'kɨrɨ ene'pʉ. Kamoro si kamoro Papa apiyo' pe te'san tʉron kon enupa tʉuya'nokon winɨ imaimu pɨ'. 	 Tak jako nam podali ci, którzy od początku sami widzieli, i sługami tego słowa byli;


Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Serɨ pe metatʉune' uta'ku'tɨsa' si man,” ta'pʉ iya. 	 I począł do nich mówić: Dziści się wypełniło to pismo w uszach waszych.


ɨu'tɨkɨ si kurusu' poi, epika'tɨkɨ ɨiwano' pe!” tai'ma. 	 Ratuj samego siebie, a zstąp z krzyża!


E'tane tʉron kon uta'kɨrɨ'pʉ to' pɨ' to' sapema pe rɨ. “To' e'taripasa' man,” ta'pʉ to' uya. 	 Lecz drudzy naśmiewając się, mówili: Ci się młodem winem popili.


Mɨrɨ awonsi'kɨ i'tu'nokon tanporon yau rɨ Papa e'tʉrawasoma wakʉ pe ti'nʉnkanin ku'nin pe, ikɨ'masa' kon mɨrɨto' pe ta'pʉ tʉuya awɨrɨ. 	 A wiemy, iż tym, którzy miłują Boga, wszystkie rzeczy dopomagają ku dobremu, to jest tym, którzy według postanowienia Bożego powołani są.


tʉrawaso pɨkɨron pen, ɨnʉ' rɨ utapurɨ namai'. 	 Nie z uczynków, aby się kto nie chlubił.