E'tane rɨ, ɨmɨrɨ'nokon a'naino kon amakooi kon esi pen ɨyesa' kon pe, e'tane Iya'kwarʉ, Papa A'kwarʉ uko'mamʉ yau ayau'nokon. Mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' rɨ esi yau Kʉrai A'kwarʉ esa' pe pʉra, Kʉrai iwano' pe pʉra rɨ iyesi. 	 Lecz wy nie jesteście w ciele, ale w duchu, gdyż Duch Boży mieszka w was: a jeźli kto Ducha Chrystusowego nie ma, ten nie jest jego.


Eke pe rɨ tanporon yau rɨ! Tanporon wapiya, Papa maimu kuru rɨ e'nonka'pʉ mɨrɨ to' ena'. 	 Wielki z każdej miary. Albowiem to najpierwsza, iż im zwierzone były wyroki Boże.


Anpisin ton ka'pon amʉ' irawɨrɨ tʉutɨsan mɨrɨ awonsi'kɨ ipɨkɨrɨ te'san ukɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ, “Usana! Kin Tepi' pa rʉ'pʉ apurɨpɨtʉ serɨ!” “Pori' pe kʉrɨ esi mɨrɨ Itepuru ese' yau nʉye'ai'ne'!” “Usana ka' entawon yau!” ta'pʉ to' uya. 	 A lud wprzód i pozad idący wołał, mówiąc: Hosanna synowi Dawidowemu! błogosławiony, który idzie w imieniu Pańskiem, Hosanna na wysokościach!


Anpisin ton apiyo'ma'pʉ iya to' ereutapɨ'to' pe non pona, mɨrɨpan 7 kaisaron nʉ'kwɨ rɨken itekiino pʉreti anʉmʉ'pʉ iya, tenki ta'pʉ iya Papa pɨ', mɨrɨpan i'kwɨ'pɨtʉ'pʉ iya. Itʉrʉ'pʉ iya tʉpoitorʉ ton ena', to' uya ekanto' pe anpisin ton ena', mɨrɨpan nɨ kupʉ'pʉ ipoitorʉ ton uya. 	 I rozkazał ludowi, żeby usiadł na ziemi; a wziąwszy one siedm chlebów, podziękowawszy łamał, i dawał uczniom swoim, aby przed lud kładli; i kładli przed lud.


mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusewankamai' pʉra ka'pon uko'manto' ku'to' to' ni'tunʉ pen.” 	 A drogi pokoju nie poznali;


E'tane ta'kwarʉkena' nan uya tʉraan'puui kon arɨ'pʉ iparu u'ma'sa' a'taino a'kɨrɨ. 	 Lecz mądre wzięły oleju w naczynia swoje z lampami swemi.


Pʉse rɨ uri'san uya Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ itonpa ton e'ma'pʉkapɨtʉ'pʉ inke ɨkɨ'pɨ'nʉnpɨtʉi'ma, “Pʉsamoro ka'pon amʉ' esi Eke Papa poitorʉ ton pe, mɨrɨpan kon uya epika'tɨn nɨto' eseru ekama!” ta'pʉ iya. 	 Ta chodząc za Pawłem i za nami, wołała mówiąc: Ci ludzie sługami są Boga najwyższego, którzy nam opowiadają drogę zbawienia.


Sises pona nin si te'tʉnkai' ekama'po'pʉ iya mɨrɨ, “Uyepuru, ɨnʉ' si?” ta'pʉ iya. 	 A on położywszy się na piersiach Jezusowych, rzekł mu: Panie! któryż to jest?


Mɨrɨpan ipan pe rɨ ipawana'tɨ'pʉ iya, “Aiko rʉ'kwɨ uyensi man takuru'ke, iyeri'kapʉ rɨ. Apʉne ɨsi'kɨ, ɨyemiyatʉ inonkatanʉ'kɨ ipona, mɨrɨpan usepi'tɨto' pe iyerikʉ namai',” ta'pʉ iya. 	 I prosił go wielce, mówiąc: Ponieważ córeczka moja kona, pójdźże, włóż na nię ręce, aby była uzdrowiona, i będzie żywa. I poszedł z nim.


ipan pe ɨnku'paino pe e'to' pɨ', so'si amʉ' kota'ma pɨ'; Mosi' nʉnonka'pʉ awɨrɨ e'nɨ pɨ', ima'takʉʉi pʉra. 	 Według gorliwości prześladowca kościoła, według sprawiedliwości onej, która jest z zakonu, będąc bez przygany.


Unkupʉnʉ i'tu uya pʉra rɨ iyesi, apʉne pʉra ɨnku'pai e'to' kupʉ uya pʉra iyesi, e'tane uyewaruma kupʉ uya. 	 Albowiem tego, co czynię, nie pochwalam; bo nie, co chcę, to czynię, ale czego nienawidzę, to czynię.


“Aya'kɨrɨ'nokon si usoisaai ton atɨ',” ta'pʉ Paire' uya. “Entantɨ', wakʉ pe uruwai' erasuntɨtantɨ',” ta'pʉ iya. 	 Rzekł im Piłat: Macie straż, idźcież, obwarujcie, jako umiecie.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ɨnʉ' rɨ eke pe te'sen ewa'nomanin uya Papa nʉkuu'pʉ ewa'noma mɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ kamoro mɨrɨ ku'nin nan uya eseru aimenkato' nepʉ mɨrɨ tʉpona'nokon nɨ. 	 A tak, kto się zwierzchności sprzeciwia, Bożemu się postanowieniu sprzeciwia; a którzy się sprzeciwiają, sami sobie potępienie zjednają.


Iya'kwarʉ pʉ' nan uya ta'kwarʉkena' nan pɨ', ‘Ina raan'puui paru oton ke ina irepatɨ', ina raan'puui usenkʉ'nʉ' nɨ pɨ' man,’ ta'pʉ. 	 Ale głupie rzekły do mądrych: Dajcie nam z oleju waszego, boć lampy nasze gasną.


Papa Maimu uya tasa' na'ne' Sises pɨ', “‘Serɨ tɨ' ɨmɨrɨ'nokon amɨnin nan newaruma'tɨ'pʉ enasa' man amɨnin nan uya amɨto' apon pe kuru,’ tasa'. 	 Tenci jest kamień on wzgardzony od was budujących, który się stał głową węgielną.


Ka'pon amʉ' usewansiuka'pʉ, tʉusauro'san pen ka'pon amʉ' usaurokʉ tetase, tʉron kon ipu'tɨka'sa' kon usepi'tɨsa' tense, tʉusasan pen usarɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ tenku'na' nan enasa' ennin pe tense. Mɨrɨ tense Papa apurɨpɨtʉ'pʉ to' uya Esuwerʉ amʉ' ɨpʉremato' ipɨ'. 	 Tak iż się on lud dziwował, widząc, że niemi mówią, ułomni uzdrowieni są, chromi chodzą, a ślepi widzą; i wielbili Boga Izraelskiego.


Mɨrɨ e'tane rɨ, tʉron kon ka'pon amʉ' esi mɨrɨ ite' tikʉkenan nʉ'ta' ipa'karakasa' kasa, main etanin nan, 	 A którzy między cierniem są posiani, ci są, którzy słuchają słowa;


Kiya'pinta pen pe' pʉse rɨ? Meri mʉre; Isens, Isoses, Isutas mɨrɨ awonsi'kɨ Saiman pokon rui? Serɨ yau pe' upiyau'nokon iparusi ton pʉra nai?” ta'pʉ to' uya. Mɨrɨpan kon ɨkɨnʉmʉ'pʉ ipɨ'. 	 Izali ten nie jest cieśla, syn Maryi, i brat Jakóba, i Jozesa, i Judasa, i Szymona? Azaż tu nie masz i sióstr jego u nas? I gorszyli się z niego.


Ekama uya ɨpɨ'nokon, tu'kan kon nɨ pu'kena' amʉ', kin amʉ' esi'pʉ menyatʉi'ne' ɨnenpai, e'tane to' uya ene'pʉ pen, mɨrɨ awonsi'kɨ metayatʉi'ne' ɨnetapai, e'tane to' uya eta'pʉ pen,” ta'pʉ iya. 	 Bo powiadam wam, iż wiele proroków i królów żądali widzieć, co wy widzicie, ale nie widzieli; i słyszeć, co wy słyszycie, ale nie słyszeli.


“Nowa a'tai iyesi'pʉ na'ne' kasa kuru, mɨrɨ kasa rɨ marɨ iye'to' oton Ka'pon, Papa winon weyu a'tai. 	 A jako było za dni Noego, tak będzie i za dni Syna człowieczego.


Eke pe kuru pe' ina kʉipʉnʉ Epʉra'an entai ɨwesi? Iyerikʉ'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ pu'kena' amʉ' rɨ nɨrɨ erikʉ'pʉ. Ɨnʉ' pe kuru ɨye'kupʉ?” ta'pʉ to' uya. 	 Izaś ty nie większy nad ojca naszego Abrahama, który umarł? i prorocy pomarli; kimże się ty wżdy czynisz?


e'tane ka'pon e'tʉrʉ i'tupɨ'nɨto' ya' ɨri i'se iye'to' winɨ, mɨrɨ uya rɨ ipi'sikʉ mɨrɨpan epori'ma ɨri pɨ'. 	 Ale każdy bywa kuszony, gdy od swoich własnych pożądliwości bywa pociągniony i przynęcony.


E'tane serɨ nin si pʉreti Epʉn poi iu'tɨsa'; ɨnʉ' rɨ ɨ'nin nʉ'pʉ erikʉ pen nɨ nin. 	 Ten jest on chleb, który z nieba zstępuje; jeźliby go kto jadł, nie umrze.


“E'tane si ɨmɨrɨ'nokon, ɨnʉ' pe ken si esi tukai' mʉkayatʉu?” ta'pʉ iya. Pi'ta uya eikʉ'pʉ, “Ɨmɨrɨ kʉrɨ rɨ Kʉrai, Papa iwano',” ta'pʉ iya. 	 I rzekł im: A wy kim mię być powiadacie? A odpowiadając Piotr rzekł: Chrystusem, onym Bożym.


ɨpiya'nokon iye'sa' na'ne'. Tanporo non poro serɨ wakʉ itekare esi epetan pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ epan nɨ pɨ', ɨ'koro'tau'nokon ne'ku'taine' kasa kuru eta'pʉ auya'nokon si'kɨrɨ mɨrɨ awonsi'kɨ Papa uya wakʉ nonkasa' to'ka'nʉkʉ'pʉ auya'nokon tanporo i'nai rɨ iye'to' yau. 	 Która przyszła do was jako i na wszystek świat, i przynosi owoc, jako i u was, od onego dnia, któregoście usłyszeli i poznali łaskę Bożą w prawdzie.


Ɨpun kon wɨnin nan pɨ' kenari'nʉntʉu, aya'kwarʉ kon wɨnin nan pen nɨ pɨ'. E'tane ru'ku, kʉrɨ pɨ' enari'nʉntɨ', asa'rɨ rɨ marɨ ɨpun mɨrɨ awonsi'kɨ aya'kwarʉ wɨnin pɨ' ekota'man nɨto' yau. 	 A nie bójcie się tych, którzy zabijają ciało, lecz duszy zabić nie mogą; ale raczej bójcie się tego, który może i duszę i ciało zatracić w piekielnym ogniu.


I'tusa' auya'nokon pe iyesi yau ɨ'rɨ ta e'kwa pe serɨ main esi tukai', ‘Ɨsentu'kena' pe ɨwesi kon i'se esi, o' ke ɨuse'ma kon i'se esi pen,’ tawon, wakʉ ton nɨ eno'masa' auya'nokon nesii'no pen. 	 A gdybyście wiedzieli, co to jest: Miłosierdzia chcę, a nie ofiary, nie potępialibyście niewinnych;


Moro ewankamanin mɨrɨ awonsi'kɨ a'kwarʉ ainʉnpanin e'to' oton tanporon kon ɨri ku'nin nan ka'pon amʉ' pɨ': wapiya Esuwerʉ amʉ' pɨ', mɨrɨ tʉpo Esuwerʉ amʉ' pen; 	 Utrapienie i ucisk duszy każdego człowieka, który złość popełnia, Żyda najprzód, potem i Greka;


iyau tʉumisitai' mɨrɨ awonsi'kɨ te'ka'se iyau pana' pe apurɨto' auya'nokon tʉku'se ɨyenupa'pʉ kon awɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ eke pe kuru tenki tato' auya'nokon nanʉkʉi. 	 Będąc wkorzenieni i wybudowani na nim, i utwierdzeni w wierze, jakoście się nauczyli, obfitując w niej z dziękowaniem.


“Iye'kupʉ rɨ Papa A'kwarʉ rɨ uyepʉ ɨpona, mɨrɨ awonsi'kɨ Papa meruntɨrʉ ereuta ɨpiyau. Mɨrɨ pɨ' wakʉ mʉre esa'to' oton Papa Mumu, tukai',” ta'pʉ inserʉ uya. 	 A odpowiadając Anioł, rzekł jej: Duch Święty zstąpi na cię, a moc Najwyższego zacieni cię; przetoż i to, co się z ciebie święte narodzi, nazwane będzie Synem Bożym.


E'tane Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “To' e'paka'sa' a'tai, tɨ' amʉ' rɨ nɨrɨ e'sara'tɨ mɨrɨ ukɨ'pɨ'nʉnpɨ' nɨ pɨ',” ta'pʉ iya. 	 A on odpowiadając, rzekł im: Powiadam wam, jeźliby ci milczeli, wnet kamienie wołać będą.


Iya'kwarʉ yawon pen ka'pon uya Papa A'kwarʉ winɨ teposen eporo pʉra rɨ iyesi, apʉne pʉra iya'kwarʉ pʉra rɨ iyesi ipona, mɨrɨ ton to'ka'nʉkʉ iya pʉra rɨ iyesi, apʉne pʉra Iya'kwarʉ yau rɨken ti'tusen pe iyesi. 	 Albowiem ciało nie jest jednym członkiem, ale wieloma.


Apʉne pʉra wakʉ itekare yau Papa uya anʉn nɨ ipokena' rɨ tukai' apurɨto' winɨ iyepiya'tɨ si'kɨrɨ iu'matʉ pona, iye'menukasa' na'ne' kasa: “Ipokena' awɨrɨ te'sen uko'mamʉ apurɨto' winɨ,” tawon. 	 Bo sprawiedliwość Boża w niej bywa objawiona z wiary w wiarę, jako napisano: Że sprawiedliwy z wiary żyć będzie.


Paire' uya imaimu eikʉ'pʉ, “Esuwerʉ pe' urɨ? Ɨtonpa ton, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton eke ton kuru uya ɨtʉsa' uyena'. Ɨ'rɨ kupʉ'pʉ auya?” ta'pʉ iya. 	 Odpowiedział Piłat: Azażem ja Żyd? Naród twój i przedniejsi kapłani podali mi cię; cóżeś wżdy uczynił?


Mɨrɨ yau, soisa amʉ' epuru uya Arisantiriya pata apai kanau uye'sa' eta'pʉ. Utɨn pɨ' iyesi'pʉ I'tari winɨkʉi', mɨrɨpan ya' ina kanwa'tɨ'pʉ iya. 	 A tam setnik znalazłszy okręt Aleksandryjski, który płynął do Włoch, wsadził nas weó.


Sises kanan ukɨ'pɨ'nʉnkaa'pʉ, mɨrɨpan uya ta'kwarʉ tʉrʉ'pʉ. 	 Ale Jezus zawoławszy po wtóre głosem wielkim, oddał ducha.


Apʉne pʉra tikin nan nɨ ka'pon e'sa' pɨ' main awɨrɨ pʉra iporo tu'kan kon nɨ ena'pʉ tʉmakooikena' nan pe, mɨrɨ kasa rɨ marɨ tikin nan nɨ ka'pon esi pɨ' main awɨron pe tu'kan kon nɨ anʉmʉ Papa uya ipokena' ton pe. 	 Bo jako przez nieposłuszeństwo jednego człowieka wiele się ich stało grzesznymi; tak przez posłuszeństwo jednego człowieka wiele się ich stało sprawiedliwymi.


Mosi' nʉmenuka'pʉ i'tu auya: ‘Iyemari'masa' uri'san kʉsekumankai, ɨnʉ' rɨ kʉ'wɨnɨi, ama' pe kesii, kasi pe ka'pon pɨ' kasaurokʉi, ɨkʉipʉnʉ mɨrɨ awonsi'kɨ asan nɨrɨ inamakɨ,’ tawon,” ta'pʉ Sises uya. 	 Umiesz przykazania? Nie cudzołóż, nie zabijaj, nie kradnij, nie świadcz fałszywie, czcij ojca twego i matkę twoję.


Surusiran eporo to' uya koro'tau, Pe'pake mɨrɨ awonsi'kɨ Pe'tani ya' si to' uye'ka'sa' Are' Wʉpʉ pon, Sises uya asa'ron kon tʉpoitorʉ ton ennoko'pʉ 	 A gdy się przybliżyli do Jeruzalemu i do Betfagie i do Betanii ku górze oliwnej, posłał dwóch z uczniów swoich,


Serɨ kasa isaurokʉ a'tai, soisa amʉ' tonpa iye'mʉ'sa'kasa' uya temiyatʉ ke itemʉ' pɨ' iwɨnɨ'pʉ. “Mɨrɨ kasa pe' tʉmaimu'sen kʉrɨ use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru?” tai'ma. 	 A gdy on to mówił, jeden z sług, który tam stał, wyciął policzek Jezusowi, mówiąc: I także (to) odpowiadasz najwyższemu kapłanowi?


Mɨrɨ a'tai, tʉron nɨ kin, Isose' i'tunin pen ena'pʉ Isi' epuru pe. 	 Aż nastał inny król, który nie znał Józefa.


Serɨ tukai' to' uya ekama'po'pʉ tʉmusunu kon pe eseru'tɨto' tʉuya'nokon ipɨkɨrɨ pe. E'tane Sises e'tɨmuika'pʉ, mɨrɨpan e'sara'tɨ'pʉ non menuka pɨ' temiyatʉ ke. 	 A to mówili kusząc go, aby go mogli oskarżyć. A Jezus schyliwszy się na dół, pisał palcem na ziemi.


Tʉron kon Main pɨ' enupanin nan uya ta'pʉ Sises pɨ', “Ti'sa, wakʉ pe kuru ei'sa' auya man,” ta'pʉ to' uya. 	 Tedy odpowiadając niektórzy z nauczonych w Piśmie, rzekli: Nauczycielu! dobrześ powiedział.


e'tane Kʉrai pokapɨtʉ'pʉ kurusu' pona ekama ina uya: Esuwerʉ amʉ' e'pi'popɨ'to' ipona, iya'kwarʉ pʉra Esuwerʉ amʉ' pen pona te'sen, 	 Albowiem jam wziął od Pana, com też wam podał, iż Pan Jezus tej nocy, której był wydan, wziął chleb,


poitorʉ pe pen, e'tane poitorʉ pe tesi entai, ɨtonpa pe rʉ'kwɨ. Rʉ'kwɨ kuru rɨ upɨ' e'tane mɨrɨ entai kuru rɨ rʉ'kwɨ pe kuru ɨpɨ' iyesi mɨrɨ, asa'rɨ rɨ, ka'pon pe mɨrɨ awonsi'kɨ tonpa pe Itepuru yau. 	 Już nie jako sługę, ale więcej niż sługę, to jest brata miłego, zwłaszcza mnie, a jako daleko więcej tobie i według ciała, i w Panu.


Isutas utɨ'pʉ Sises piya' to'sarɨ rɨ, mɨrɨpan uya, “Rapai,” ta'pʉ ipɨ', mɨrɨpan a'su'ka'pʉ iya. 	 A przyszedłszy, zarazem przystąpił do niego, i rzekł: Mistrzu, Mistrzu! i pocałował go.


To' esanon uya serɨ ensa' a'tai, to' utɨ'pʉ pata pona ekare'tɨse'na siya rɨ pata kaisarɨ rɨ. 	 A widząc pasterze, co się stało, uciekli; a poszedłszy, oznajmili to w mieście i we wsiach.


Asa'ron kon uyekamanin nan esi mɨrɨ asa'ron are' e' mɨrɨ awonsi'kɨ asa'ron raan'pu amʉ', Itepuru, non esa' piyau te'san. 	 Ci są dwie oliwy i dwa świeczniki, stojące przed obliczem Pana wszystkiej ziemi.


Era' uya tentu'pʉ weyu rʉ'pʉ kupʉ esi'pʉ iyenta'nato' mɨrɨ awonsi'kɨ Eratiyas mʉre umanumʉ'pʉ to' iwano' pe. Serɨ uya Era' kupʉ'pʉ ipan pe rɨ pori' pe, 	 Gdy tedy obchodzono dzień narodzenia Herodowego, taócowała córka Herodyjady w pośrodku gości, i podobała się Herodowi.


Tu'kan kon uya rɨ eseremekʉ'pʉ e'pana iye'to' pe, e'tane rɨ miyarɨ rɨ ikɨ'pɨ'nʉnpɨtʉ'pʉ, “Tepi' pa rʉ'pʉ, upɨ' ɨsentu'makɨ!” ta'pʉ iya. 	 I gromiło go wiele ich, aby milczał, ale on tem więcej wołał: Synu Dawida! zmiłuj się nade mną.


E'tane kʉrɨ umaimu eta pɨ' na'ne' mɨrɨpan kupʉ iya pʉra na'ne' esi ɨutɨ amɨnin ka'pon non po iyapon pʉra kasa. I'mʉnpʉ apʉ'netʉ uya mɨrɨ ɨutɨ wɨnɨ'pʉ, mɨrɨpan uta'mo'ka'pʉ, ipʉra rɨ tʉuma'tai',” ta'pʉ iya. 	 Ale który słucha, a nie czyni, podobny jest człowiekowi, który zbudował dom swój na ziemi bez gruntu; o który się otrąciła rzeka, i zarazem upadł, a był upadek domu onego wielki.


Mɨrɨ wenai, ti'tui' e'tɨ'. “Ɨtonpa e'makoimasa' a'tai, auro'kakɨ mɨrɨ enta' ikupʉ iya namai'; tʉmakooi apai iyera'tɨsa' a'tai, ipɨ' ɨsentu'makɨ. 	 Miejcież się na pieczy. A jeźliby zgrzeszył przeciwko tobie brat twój, strofuj go, a jeźliby się upamiętał, odpuść mu.


Ɨ'koro'tapai'nokon nɨ to' e'mʉ'sa'kato' oton, itekare ensimato' oton to' uya, Sises apurɨnin nan era'tɨto' oton to' pɨkɨrɨ. 	 A z was samych powstaną mężowie, mówiący rzeczy przewrotne, aby za sobą pociągnęli uczniów.


To' konekasa' auya esa' wannɨ pe to' e'to' pe, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan pe, itese' pɨ' ina e'to' apiyo' pe, mɨrɨpan kon e'to' pe serɨ non esanon pe,” tukai'. 	 I uczyniłeś nas Bogu naszemu królami i kapłanami, i królować będziemy na ziemi.


Apʉne pʉra tanporon nɨ iye'menupɨ'sa' na'ne' e'menupɨtʉ'pʉ uyenupanin kon pe, imoronka winɨ mɨrɨ awonsi'kɨ iye'menukasa' itekare uya tʉpori'mai', e'ku'nɨto' epoto' pe. 	 Bo cokolwiek przedtem napisano, ku naszej nauce napisano, abyśmy przez cierpliwość i przez pociechę Pism nadzieję mieli.


Mɨrɨ a'tai, Pi'ta uya ta'pʉ, “Ananayas, ɨ'rɨ pe iyesi pɨ' ɨri rɨ Se'tan ewonsa' ɨyewan ya', kasi pe rɨ Wakʉ A'kwarʉ enku'tɨ pa, mɨrɨ awonsi'kɨ itonpa rɨ kupʉ'pʉ esii'ma ɨpiyau? 	 I rzekł Piotr: Ananijaszu! przeczże szatan napełnił serce twoje, abyś kłamał Duchowi Świętemu i ujął z pieniędzy za rolę?


E'tane Pi'ta uya e'ma'pʉka'pʉ ɨnnonsi'kɨ rɨ, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru iwʉ' pʉrorooi pona, mɨrɨpan ewomʉ'pʉ, iyereuta'pʉ erasu ton piya' te'ku'sen ense'na. 	 Ale Piotr szedł za nim z daleka aż do dworu najwyższego kapłana; a wszedłszy tam, siedział z sługami, aby ujrzał koniec.


To' asakɨrɨ'pano rʉ'pʉ uya ti'sawʉ yawon i'kwamʉ'pʉ wʉi enu pona, mɨrɨpan a'ne' pe iyesi uya ka'pon amʉ' puto' pe iku'sa' esi'pʉ. 	 Potem czwarty Anioł wylał czaszę swoję na słońce, i dano mu moc trapić ludzi gorącością ognia.


Mɨrɨ a'tai, ipoitorʉ ton uya ta'pʉ, “Mɨrɨ si ausaurokʉ ito'ka'nʉkʉ poken, panton yai pʉra. 	 Rzekli mu uczniowie jego: Oto teraz jawnie mówisz, a żadnej przypowieści nie powiadasz;


Paarʉ e'sara'tɨ rawɨrɨ usauro'nɨ pɨ', Kariyo uya ta'pʉ Esuwerʉ amʉ' pɨ', “Ɨri kuru rɨ, ipokena' pen kuru rɨ ku'sa' Paarʉ uya wenai, ausaurokʉ kon a'tai amaimu kon setai'no. 	 A gdy Paweł miał usta otworzyć, rzekł Galijo do Żydów: O Żydowie! gdyby się wam było jakie bezprawie stało, albo jaka krzywda, słusznie bym was znosił;


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', iya'kwarʉ pʉra ke'tʉu, e'tane Itepuru eseru tʉto'ka'nʉ'se. 	 Przetoż nie bądźcie nierozumnymi, ale zrozumiewającymi, która jest wola Pańska.


“Tʉpana ke te'sen, tɨwɨ Ita'kwarʉ uya so'si ton auro'kayai'ne' etai. Kʉrɨ rɨ entakanin nʉ'pʉ repato' uya oton tonan tawon mana tato' kiyari ke mɨrɨ awonsi'kɨ aimu'nan tɨ' ke irepato' uya oton, emenna' ese' e'menukasa' ipɨ', tʉron kon ni'tunʉ pen nɨ, eponin nɨken ni'tunʉ. 	 Kto ma uszy, niechaj słucha, co Duch mówi zborom: Temu, co zwycięży, dam jeść z onej manny skrytej i dam mu kamyk biały, a na onym kamyku imię nowe napisane, którego nikt nie zna, tylko ten, który je przyjmuje.


Itepuru uya rɨ serɨ ku'sa', mɨrɨpan esi wakʉ pe kuru uyenu kon yau,’ tukai'?” 	 Od Panać się to stało, i jest dziwne w oczach naszych.


e'tane Paarʉ pona ipoken pʉra iyesi'pʉ, apʉne pʉra tʉnɨnsa' iya 'nokon pɨ' Panperiya yau iye'tʉrawasoma pʉra iyesi'pʉ to' a'kɨrɨ. 	 Ale się to Pawłowi nie zdało brać tego z sobą, który był odszedł od nich z Pamfilii, a nie chodził z nimi na onę pracę.


Urɨ, Itepuru Sises yau te'sen ye' pe, upona kuru ɨri pe te'sen kiyari pʉra rɨ iyesi. E'tane ɨnʉ' uya rɨ ɨri pe ikupʉ yau, ɨri pe rɨ iyesi mɨrɨ ipona. 	 Wiem i upewnionym jest przez Pana Jezusa, iż nie masz nic przez się nieczystego, tylko temu, który mniema co być nieczystem, to temu nieczyste jest.


mɨrɨ awonsi'kɨ ta'pʉ to' uya, “Ɨmɨrɨ, use'man nɨto', ɨpʉreman nɨto' iwʉ' a'morʉkanin, mɨrɨpan amɨ auya osorʉwawon wʉi yau, epika'tɨ'! Ɨu'tɨkɨ kurusu' poi, Papa Mumu pe ɨwesi yau!” ta'pʉ to' uya. 	 I mówiąc: Ty, co rozwalasz kościół, a w trzech dniach budujesz go, ratuj samego siebie; jeźliś jest Syn Boży, zstąp z krzyża.


“Mɨrɨ pe pʉra kanan, nai kasa ɨnʉ' rɨ ewomʉ pana'pan iwʉ' ta' itapuruui ton ase'na? Wapiya auronpɨ'sa' a'tai rɨ nin iye'kupʉ. Mɨrɨ a'tai nin itimamin arɨ iya itiwʉ' tapai. 	 Albo jakoż może kto wnijść do domu mocarza, i sprzęt jego rozchwycić, jeźliby pierwej nie związał mocarza onego? toż dopiero dom jego rozchwyci.


Emennʉ'pʉ, tanporon nɨ enuka'sa' i'tu tʉuya pɨ', imenukasa' si itekare uta'ku'tɨto' pe, ta'pʉ mɨrɨ, “Tuna'kiri' ke e'ai',” ta'pʉ iya. 	 Potem widząc Jezus, iż się już wszystko wykonało, aby się wypełniło Pismo, rzekł: Pragnę.


Kʉrɨ rɨ yau tanporo mamin, pu'kena' pe mɨrɨ awonsi'kɨ i'tunin pe e'nɨto' e'so'nansa' na'ne' mɨrɨ. 	 W którym skryte są wszystkie skarby mądrości i umiejętności.


Iye'menukasa' na'ne' kasa Itepuru winon Maimu awɨrɨ, “Tanporon kon wapiya iyentusa' warawo' pe te'san tʉto' pe Papa ena',” tawon. 	 (Tak jako napisano w zakonie Pańskim: że wszelki mężczyzna, otwierający żywot, świętym Panu nazwany będzie.)


To' ekepu nonkasa' e'to' oton eke pata e'ma tau, kurusu' pona tepuru kon pokapɨtʉ'pʉ yau. Mɨrɨ pata ese' ekamanin pe to' nesakʉ'pʉ esi Satan mɨrɨ awonsi'kɨ Isi'. 	 A trupy ich leżeć będą na ulicy miasta wielkiego, które nazywają duchownie Sodomą i Egiptem, gdzie też Pan nasz ukrzyżowany jest.


Tanporo si serɨ ton ekama tʉuya tʉpo, Sises uya ta'pʉ tʉpoitorʉ ton pɨ', 	 I stało się, gdy dokończył Jezus tych wszystkich mów, rzekł do uczniów swoich:


Tʉpoitorʉ ton tʉkɨ'mai' tʉpiya', ta'pʉ to' pɨ', “I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, pʉse rɨ entu'manin itaan'pʉ ima'tasa' rʉ'pʉ uya eke pe kuru itʉsa' mɨrɨ pʉrata yen ya', tanporo tʉron kon entai kuru. 	 Tedy zwoławszy uczniów swoich rzekł im: Zaprawdę wam powiadam, że ta uboga wdowa więcej wrzuciła, niżeli ci wszyscy, którzy rzucali do skarbnicy.


Mɨrɨ kasa rɨ marɨ, warawoti'si amʉ' uya i'naino uri'san pokon pe e'nɨto' nonkasa', mɨrɨpan kon a'mintasa' tʉnɨkɨru kon yau tʉtonpa kon pɨ'. Warawoti'si amʉ' uya ɨri rɨ kuu'pʉ warawoti'si amʉ' pokon pe, mɨrɨpan kon uya tekota'mato' kon eposa' tʉpun kon yau iye'to' awɨrɨ pʉra te'sa' kon wenai. 	 Także i mężczyźni opuściwszy przyrodzone używanie niewiasty, zapalili się w swej pożądliwości jedni ku drugim, mężczyzna z mężczyzną haóbę płodząc, a nagrodę należącą błędowi swemu na się biorąc.


E'tane kʉrɨ Ɨpika'tɨnin kon, Wakʉ A'kwarʉ, ikʉipʉnʉ, uyese' yau nenno'ai'ne' uya ɨyenupato' oton kon tanporon pɨ' rɨ, ɨyemiya'pontɨ iya 'nokon nɨ kanyauro'kapɨ'ta'tʉine' pɨ'. 	 Lecz pocieszyciel on, Duch Święty, którego pośle Ojciec w imieniu mojem, onci was nauczy wszystkiego, i przypomni wam wszystko, comkolwiek wam powiedział.


Ɨ'rɨto' pe pʉra rɨ pe' ɨyekota'masa' kon? Ɨ'rɨ ku'nin pe rɨ iyesi'pʉ mɨrɨ. 	 Takeście wiele cierpieli darmo, jeźli tylko i darmo?


To' panama'pʉ iya tʉron kon pɨ' kʉrɨ rɨ kʉrɨ rɨ ta to' uya namai' tʉpɨ'. 	 I przygroził im, aby go nie objawiali,


Ɨmɨrɨ'nokon uya Papa uya ayapiyontɨto' kon apurɨ pʉra iyesi, e'tane ka'pon uya ɨyenupato' kon apurɨ auya'nokon nɨken,” ta'pʉ iya. 	 Albowiem wy opuściwszy przykazania Boże, trzymacie ustawy ludzkie, umywanie konewek i kubków, i wiele innych takich tym podobnych rzeczy czynicie.


I'nairon itekare poro pʉra to' esi ensa' uya a'tai, tu'kan kon koro'tau Pi'ta pɨ' ta'pʉ uya, “Esuwerʉ pon pe ɨwesi, e'tane rɨ Esuwerʉ pon pen kasa ɨuko'mamʉ, Esuwerʉ pon kasa pʉra. Ɨ'rɨ kasa ken si Esuwerʉ amʉ' pen a'kwarʉka auya Esuwerʉ amʉ' eseru yau to' utɨto' pe? 	 Ale gdym obaczył, iż nie prosto chodzą w prawdzie Ewangielii, rzekłem Piotrowi przed wszystkimi: Ponieważ ty, będąc Żydem, po pogaósku żyjesz a nie po żydowsku, czemuż pogan przymuszasz po żydowsku żyć?


Repan nɨto' ike, kanan, esi pen tikin nan ka'pon, Atan umakoitasa' moron nʉ'pʉ kasa: Eseru aimenkato' esi tikin nan makoi e'ma'pʉka pɨ', mɨrɨpan uya eno'man nɨto' nepʉ; e'tane repan nɨto' uya tu'kan nɨ ɨri ku'pɨ'sa' e'ma'pʉka, mɨrɨpan uya anʉn nɨto' ipokena' pe nepʉ. 	 A dar nie jest taki, jako to, co przyszło przez jednego, który zgrzeszył. Albowiem wina jest z jednego upadku ku potępieniu, ale dar z łaski z wielu upadków ku usprawiedliwieniu.


E'tane, tanporo tʉwapu kon eporo'pʉ to' uya. Wapiyaro' uya ta'pʉ, ‘Serɨ pe kuru umɨ ennasa' uya man, mɨrɨpan ense'na utɨ. Ɨri pe mɨrɨ pɨ' ke'kupʉi.’ 	 I poczęli się wszyscy jednostajnie wymawiać. Pierwszy mu rzekł: Kupiłem wieś, i muszę iść, a oglądać ją, proszę cię, miej mię za wymówionego.


Mɨrɨ wʉi a'tai, ɨnʉ' rɨ tiwʉ' nakapu po na'ne' kʉu'tɨnin tiwʉ' tawon timamin kan. Mɨrɨ kasa rɨ kanan, ɨnʉ' rɨ tʉmainarʉ yau na'ne' nɨrɨ kʉsenna'ponin pata pona ɨ'rɨ kan nɨ. 	 Onegoż dnia, byłliby kto na dachu, a naczynia jego w domu, niech nie zstępuje, aby je pobrał; a kto na roli, niech się także nie wraca do tego, co jest pozad.


mɨrɨpan uya, “Makoi kasa kuru me'ai'! Wakʉ pe te'sen ewaruma'tɨ auya! Kasi pe rɨ ka'pon amʉ' auro'ka auya, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron nɨ ton nɨ ɨri ton nɨ kupʉ auya to' pɨ'. I'napairon nɨ Papa eseru ensima i'se ɨwe'to' ereutanʉ'kɨ! 	 Rzekł: O pełny wszelkiej zdrady i wszelkiej przewrotności, synu dyjabelski, nieprzyjacielu wszelkiej sprawiedliwości! nie przestanieszże podwracać prostych dróg Pańskich?


Mɨrɨ pɨ' nin si, iwɨnɨ pɨ' to' e'kama'pʉ mɨrɨ, mɨrɨ wʉi awonsi'kɨ. 	 Od onego tedy dnia radzili się społem, aby go zabili.


Apʉne pʉra, Papa eyaton pe e'nɨsa'nokon yau, itonpa pe enan nɨsa'nokon Imu eri'to' poro, mɨrɨ entai nin si, itonpa pe enan nɨsa' epika'tɨto' oton iko'manto' poro! 	 Bo jeźliże będąc nieprzyjaciołmi, pojednaniśmy z Bogiem przez śmierć Syna jego; daleko więcej będąc pojednani, zachowani będziemy przez żywot jego.


Mɨrɨ uya Eratiyas ɨkɨnʉnpasa' esi'pʉ Isaan nɨ ɨnwɨpai, e'tane ikupʉ iya poken pʉra iyesi'pʉ, 	 A Herodyjas czyhała nań, i chciała go zabić, ale nie mogła;


Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Ɨmɨrɨ'nokon, aiko rʉ'kwɨ apurɨto' iya to' ton, ɨ'rɨ pɨ' ɨyetʉipɨtʉ kon?” ta'pʉ iya. Iye'mʉ'sa'ka'pʉ, mɨrɨpan uya a'setun mɨrɨ awonsi'kɨ sipa'sipa eseremekʉ'pʉ, mɨrɨpan e'nɨ'pamʉ'pʉ. 	 I rzekł do nich: Przeczże jesteście bojaźliwi? o małowierni! Tedy wstawszy, zgromił wiatry i morze, i stało się uciszenie wielkie.


I'ta amʉ' esi'pʉ karukuri epo'tɨ urentasa' kasa, mɨrɨ awonsi'kɨ tuna ena kasa imaimu useta'pʉ. 	 A nogi jego podobne mosiądzowi, jakoby w piecu rozpalone, a głos jego jako głos wielu wód.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', Tepi' uya nin si Kʉrai e'mʉ'sa'kato' oton i'tusa' tʉuya pɨ' ekama'pʉ, uruwai' yau iko'manto' oton pen nɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ ipun ukɨta pen nɨ, tukai'. 	 To przeglądając, powiedział o zmartwychwstaniu Chrystusowem, iż nie została dusza jego w piekle, ani ciało jego widziało skażenia.


E'tane Sises tʉrawasooi ineporo'pʉ esi eke pe Mosi' tʉrawasooi entai, wakʉ kuru ekonekan nɨsa' Papa winon eposa' iya tʉntʉton eke pe penaro' entai, mɨrɨpan e'tʉsa' wakʉ ton kuru nin e'ku'to' pɨ' isauro'sa' po. 	 Ale teraz nasz kapłan tem zacniejszego urzędu dostąpił, im jest pośrednikiem lepszego przymierza, które lepszemi obietnicami jest utwierdzone.


Mɨrɨ a'tai, Sepiti munkɨ amʉ' san uyee'pʉ Sises piya' tʉmunkɨ amʉ' pokon pe, mɨrɨpan e'sekunkasa' uya ekama'po'pʉ, wakʉ ku'to' pe iya tiwano' pe. 	 Tedy przystąpiła do niego matka synów Zebedeuszowych z synami swoimi, kłaniając mu się, i prosząc nieco od niego.


10,000 kaisarɨ rɨ ɨyesanon kon e'tane Kʉrai poro, tu'ke pʉra ɨkʉipʉnʉ kon amʉ' esi, Kʉrai poro ɨkʉipʉnʉ kon pe enasa' wakʉ itekare poro. 	 Cóż tedy jest? Będę się modlił duchem, będę się też modlił i wyrozumieniem; będę śpiewał duchem, będę też śpiewał i wyrozumieniem.


e'tane eke pe iku'to', inamato' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉusewankamai' pʉra e'nɨto' esi tanporo wakʉ ku'nin nan iwano' pe: wapiya Esuwerʉ amʉ' pɨ', mɨrɨ tʉpo Esuwerʉ amʉ' pen pɨ', 	 A chwałę i cześć, i pokój wszelkiemu czyniącemu dobre, Żydowi najprzód, potem i Grekowi.


Tʉron kon inkɨ'ma'san uya nin si ti'nau'nokon, “Ɨnʉ' si pʉse makoi pɨ' tʉusentu'masen?” ta'pʉ. 	 I poczęli spółsiedzący mówić między sobą: Któż jest ten, który i grzechy odpuszcza?


Itosorʉwano ite'kwa pe to' auro'ka'pʉ iya, “Ɨ'rɨto' pe? Ɨ'rɨ ɨri ku'sa' pʉse rɨ ka'pon uya? Ɨ'rɨ rɨ ima'tato' ipɨkɨrɨ eposa' uya pʉra man. Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ikota'mato' pe ikupʉ uya, mɨrɨ awonsi'kɨ inonkato' pe,” ta'pʉ iya. 	 A on po trzecie rzekł do nich: I cóż wżdy ten złego uczynił? Żadnej winy śmierci nie znalazłem w nim; przetoż skarawszy wypuszczę go.


Epʉn pona tʉutɨto' weyu e'seporo koro'tau, Sises e'kama'pʉ utɨn pɨ' Surusiran pona 	 I stało się, gdy się wypełniły dni, aby był wzięty w górę, że się on na to udał, aby szedł do Jeruzalemu.


Sises uya tekareei ekama'pʉ ka'pon amʉ' pɨ' tu'kan nɨ serɨ warai'nan panton yai'ne, to' uya ito'ka'nʉkʉ poken. 	 I przez wiele takich podobieństw mówił do nich słowo, tak jako słuchać mogli.


E'tane Papa uya upika'tɨsa' serɨ pona rɨ. Mɨrɨ wenai, serɨ pe e'mʉ'sa'kasa' serɨ ekamase'na ɨnʉ' pe Sises esi tukai' eke ton mɨrɨ awonsi'kɨ sepa' nan nɨ pana ya', tanporo Sises pɨ' ukayai'ne' esi mɨrɨ itekare Mosi' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon pu'kena' ton nʉmenuka'pʉ poro. 	 Ale za pomocą Bożą jeszcze aż do dnia tego stoję, świadcząc i małemu, i wielkiemu, nic nie mówiąc oprócz tego, co opowiedzieli prorocy i Mojżesz, że się stać miało;


“Ɨimamin kʉsamʉranʉkʉi serɨ non po, ene amʉ' uya ima'tanʉ'to' yau rɨ, ikaranto' yau rɨ, ama' amʉ' e'to' ama' pe yau rɨ. 	 Nie skarbcie sobie skarbów na ziemi, gdzie mól i rdza psuje, i gdzie złodzieje podkopywują i kradną;


Apʉne pʉra tʉron nɨ uya, “Paarʉ a'kɨron nin urɨ,” ta; tʉron nɨ uya, “A'poros a'kɨron nin urɨ,” ta; ka'pon amʉ' pe pʉra pe' me'atʉu? 	 Miłość jest długo cierpliwa, dobrotliwa jest; miłość nie zajrzy, miłość nie jest rozpustna, nie nadyma się;


Miyarɨ rɨ to' enupa'pʉ iya se kasa, “Iyekonekasa' pe e'tɨ', Papa tʉrawasooi ku'nin pe inke rɨ. 	 Niech będą przepasane biodra wasze, i świece zapalone.


Eke, Itepuru maimu iye'menukasa' na'ne' itekare yau yawɨrɨ kuru ɨwesi kon yau, “Ɨtonpa i'nʉnkakɨ, mɨsi'nʉnkayai'ne' kasa,” tawon, ipoken ɨwesi kon mɨrɨ. 	 A jeźliże pełnicie zakon królewski według Pisma: Będziesz miłował bliźniego twego jako samego siebie, dobrze czynicie.


Aiko kareta amon mo'ka'pʉ uya inserʉ enapai, mɨrɨpan ɨku'pʉ uya. A'se'ku pe iye'sonpa'pʉ unta yau, teusan kasa, e'tane enko'ma uya tʉpo, kata' pe uyewan yau iyena'pʉ. 	 I wziąłem książeczki z ręki Anioła i zjadłem je, a były w ustach moich słodkie jako miód; ale gdym je zjadł, gorzko było w brzuchu moim.


Sises emenna' ekonekan nɨto' tʉneporo'pʉ tʉnin piya', mʉn pai'pai'masa' wakʉ pe parɨ imaimu tʉusauro'sen Eperʉ mʉnʉ entai. 	 I do pośrednika nowego testamentu, Jezusa, i do krwi pokropienia, lepsze rzeczy mówiącej niż Ablowa.


Mɨrɨ pɨ' ɨyenu kon yau ɨwe'to' kon kʉseno'matʉu; eke pe ɨyepe'pʉ kon eporo auya'nokon mɨrɨ. 	 Przetoż nie odrzucajcie ufności waszej, która ma wielką zapłatę.


Eke ton pe te'sen ton wʉi amʉ', mɨrɨ awonsi'kɨ kapʉi amʉ', mɨrɨ awonsi'kɨ pata weyu ton mɨrɨ awonsi'kɨ wʉipiya ton kupʉ auya'nokon! 	 Przestrzegacie dni i miesiące, i czasy, i lata.


Mɨrɨ yau, uri'san esi'pʉ 12 kaisa rɨ wʉipiya mʉn ennoko pɨ' iko'mansa'. 	 Tedy niektóra niewiasta, która cierpiała płynienie krwi ode dwunastu lat.


Serɨ, serɨ wakʉ itekare epiya'tɨ Papa Mumu, Sises Kʉrai pɨ'. 	 Ten jest początek Ewangielii Jezusa Chrystusa, Syna Bożego.


Mɨrɨ pe pʉra eke kanau amʉ' pɨ' i'tutɨ'. Eke ton pe rɨ iye'tane, pana'pan nɨ a'setun narɨnʉ pe, aiko rɨ e'se'tɨnin uya e'se'tɨ, anin e'to' i'se awɨrɨ itɨto' pe. 	 Oto i okręty, choć tak wielkie są i tęgiemi wiatrami pędzone bywają, wszak i najmniejszym sterem bywają kierowane, gdziekolwiek jest wola sternikowa;


I'tu auya'nokon i'se esi sa'man pe kuru e'tʉrawasoman pɨ' esi ɨiwano' kon pe, Ʉrawote'siya pon kon iwano' pe, mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon kon ka'pon pe uyennin nʉ'san pen nɨrɨ. 	 Albowiem chcę, abyście wiedzieli jako wielką trudność mam o was i o tych, którzy są w Laodycei i którzykolwiek nie widzieli oblicza mego w ciele;


Eke i'tuto' ipɨkɨrɨ usenpoika'pʉ ka' yau: Uri'san epontɨsa' esi'pʉ wʉi enu ke, kapʉi esi'pʉ i'ta o'no, mɨrɨ awonsi'kɨ 12 kaisaron kon sirikɨ amʉ' aro', kʉron tato' esi'pʉ i'pai po. 	 I ukazał się cud wielki na niebie: Niewiasta obleczona w słońce, a księżyc pod nogami jej, a na głowie jej była korona z dwunastu gwiazd;


Mɨrɨ pɨ' ɨiwano' kon pe rɨ ɨserasu kon pe e'tɨ'; tanporon nɨ ekamasa' uya mɨrɨ ɨpɨ'nokon iweyu wapiya. 	 Wy tedy strzeżcie się; otom wam wszystko przepowiedział.


“Mɨrɨ a'tai nin si, kin uya ta mɨrɨ to' pɨ', ‘I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, ɨ'rɨ rɨ ku'sa' auya'nokon na'ne' pʉsamoro sepa' nan nʉ'kwɨ kuru utonpa ton pe te'san pɨ', urɨ pɨ' iku'sa' auya'nokon pe iyesi,’ tato' iya oton. 	 A odpowiadając król, rzecze im: Zaprawdę powiadam wam, cokolwiekieście uczynili jednemu z tych braci moich najmniejszych, mnieście uczynili.


Uyau Papa iwano' main pɨ' tepori'masen urɨ; 	 Albowiem kocham się w zakonie Bożym według wewnętrznego człowieka.


Iye'menukasa' na'ne' kasa: “Ɨkonekasa' uya mɨrɨ tu'kan kon tʉpataron kon kʉipʉnʉ pe,” tawon. Epʉra'an esi ukʉipʉnʉ kon pe Papa enu yau, inapurɨnʉ—Papa uko'man nɨto' tʉnin iyeri'sa' ena' mɨrɨ awonsi'kɨ ɨ'rɨ rɨ esa'nin moro ipʉra rɨ iye'tane moro iyesi kasa. 	 (Jako napisano: Ojcem wielu narodów wystawiłem cię) przed Bogiem, któremu uwierzył, który ożywia umarłe i który przywołuje te rzeczy, których nie masz, i jakoby były.


Ima'tato' yau ipokon pe uta'si'nɨsa' yau, ipokon pe kuru rɨ marɨ uta'si'nɨ'nokon mɨrɨ iye'mʉ'sa'kato' yau. 	 Bo jeźliżeśmy z nim wszczepieni w podobieństwo śmierci jego, tedy też i w podobieństwo zmartwychwstania wszczepieni z nim będziemy.


Tu'ke rɨ ka'pon amʉ' amʉra'pʉ, pata oton pʉra rɨ pata tʉku'se mʉra'ta airɨ'ne rɨ. Sises esi'pʉ itekare ekama pɨ' to' pɨ'. 	 A wnet zeszło się ich tak wiele, że się zmieścić nie mogli ani przede drzwiami; i opowiadał im słowo Boże.


Papa, iyeri'sa' kon e'to' itese' pɨ' pe iyesi pen, e'tane nurɨnan kon nɨken. Ipoken pʉra kuru ɨwesi kon mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Bóg nie jestci Bogiem umarłych, ale Bogiem żywych: przetoż wy bardzo błądzicie.


Moro ka'pon esi'pʉ Isose' itese', Konsʉrʉ pe te'sen, wakʉ mɨrɨ awonsi'kɨ ipoken te'sen awɨron, 	 A oto mąż, imieniem Józef, który był senatorem, mąż dobry i sprawiedliwy,


Kʉrai uya uye'masa' kon, main uya pa'nʉ'nɨsa' apai, ipa'nʉ'sa' pe urɨ'nokon pe tenai', apʉne pʉra iye'menukasa', “Ipa'nʉ'sa' kon kamoro yʉi pɨ' isinkasa' kon,” tukai'. 	 Ale Chrystus odkupił nas z przeklęstwa zakonu, stawszy się za nas przeklęstwem, (albowiem napisane: Przeklęty każdy, który wisi na drzewie).


Mɨrɨ ema'sa' yau, mɨrɨ yau rɨ marɨ Isaan esi'pʉ, asa'ron kon tʉpoitorʉ ton pokon pe. 	 Nazajutrz zasię stał Jan i dwaj z uczniów jego.


Inserʉ u'tɨ ene'pʉ uya Epʉn yapai, iya'mu pʉn iteuta kii mɨrɨ awonsi'kɨ eke i'sen itenau. 	 I widziałem Anioła zstępującego z nieba, mającego klucz od przepaści i łańcuch wielki w ręce swojej.


Mɨrɨpan Main pɨ' enupanin uyee'pʉ ipiya', “Uyepuru, siya rɨ mʉtɨyai'ne' ya' rɨ aya'kɨrɨ utɨ serɨ,” tase'na ipɨ'. 	 Tedy przystąpiwszy niektóry z nauczonych w Piśmie, rzekł mu: Mistrzu! pójdę za tobą, gdziekolwiek pójdziesz.


“Ketʉipɨ'tʉu,” ta'pʉ iya. “Si'tuyai' Sises, Nasare' pon warinpa auya'nokon kurusu' pona ipokapɨ'sa' rʉ'pʉ. Serɨ yau pʉra man, iye'mʉ'sa'kakaa'pʉ man! Apʉne entɨ', to' uya itʉrʉ'pʉ pata'pʉ. 	 Ale im on rzekł: Nie lękajcie się; Jezusa szukacie onego Nazareńskiego, który był ukrzyżowany; wstał z martwych, nie masz go tu; oto miejsce, gdzie go było położono.


Serɨ serɨ ɨpʉremato': ɨusi'nʉnkato' kon enato' pe miyarɨ rɨ eke pe i'tunin pe mɨrɨ awonsi'kɨ ipan pe ennin pe, 	 I o to się modlę, aby miłość wasza im dalej tem więcej pomnażała się w znajomości i we wszelkim zmyśle,


Serɨ nin si mɨrɨ to' pokon pe ekonekato' iwinɨ to' makooi mo'kasa' uya a'tai,” tukai'. 	 A toć będzie przymierze moje z nimi, gdy odejmę grzechy ich.


Mɨrɨpan kon uya Pɨrʉka itese' pata eporo'pʉ, to' uya Papa Maimu ekama'pʉ ka'pon amʉ' pɨ'. Mɨrɨ tʉpo, to' utɨ'pʉ parau e'pi pona, to' uya A'tariya itese' pata eporo'pʉ. 	 I opowiedziawszy słowo Boże w Pergi, poszli do Atalii.


Pata eposa' tʉuya a'tai, Sakaraya iwʉ' ta' iyewomʉ'pʉ. Mɨrɨpan uya, “Miyarɨ,” ta'pʉ Resipe' pɨ'. 	 A wszedłszy w dom Zacharyjaszowy, pozdrowiła Elżbietę.


Upun pɨ' tʉuta're'tɨsen nɨ, umʉnʉ ensinin nɨ uko'mamʉ mɨrɨ uyau, iyau nɨrɨ uko'mamʉ. 	 Kto je ciało moje i pije krew moję, we mnie mieszka, a ja w nim.


To' uya inee'pʉ ipiya'. Ɨri a'kwarʉ uya Sises ensa' a'tai, inke pʉra warawo' mʉre ennoko'pʉ iya yai. Ita'mo'ka'pʉ non pona, mɨrɨpan e'rakairakaima'pʉ, inta a'koronta'pʉ. 	 I przywiedli go do niego; a skoro go ujrzał, zaraz go duch rozdarł, a on upadłszy na ziemię, przewracał się, śliniąc się.


apʉne pʉra tikin nan nɨ use'man nɨto' ike ke kamoro wakʉ pe tekonekasan konekasa' iya wakʉ pe inkero' pe rɨ. 	 Albowiem jedną ofiarą doskonałymi uczynił na wieki tych, którzy bywają poświęceni.


Anpisin uya kuru rɨ e'ma'pʉka'pʉ, apʉne pʉra ti'tuto' ipɨkɨrɨ ku'sa' iya pɨ' takuru'kena' nan pɨ'. 	 I szedł za nim lud wielki, iż widzieli cuda jego, które czynił nad chorymi.


Tepi' uya rɨ ekamasa' Eren apon yau: “‘Itepuru uya ta'pʉ uyepuru pɨ': “Ereutakɨ uyenwo'netʉ winɨ, 	 A sam Dawid mówi w księgach Psalmów: Rzekł Pan Panu memu: Siądź po prawicy mojej


tʉron kon uya kanan pu'kena' Iraisa usenpoikasa' ta wenai, tʉron kon uya rɨ marɨ penaro' kon eke ton pu'kena' amʉ' tonpa e'mʉ'sa'kasa' ta pɨ'. 	 A niektórzy zasię: Iż się Elijasz ukazał; a drudzy, iż prorok jeden z onych starych zmartwychwstał.


Mɨrɨ a'tai, tese ke te'sen a'sisa' pariki'si ta' esi'pʉ, Parapas tukai' tesa'sen. 	 I mieli natenczas więźnia znacznego, którego zwano Barabbasz.


Asa' ipɨ' si esii'ma Sises ekepu asa' tʉuya'nokon ontɨ'pʉ to' uya mɨrɨ a'po'nan pokon pe, pon renen tato' atʉ saai'pɨ'sa' ke. Serɨ esi'pʉ mɨrɨ Esuwerʉ amʉ' uya tekepu kon u'na'tɨ eseru yau. 	 Wzięli tedy ciało Jezusowe i uwinęli je w prześcieradła z onemi rzeczami wonnemi, jako jest zwyczaj Żydom umarłe chować.


Pi'ta a'no ensa' tʉuya a'tai, enpɨtʉ'pʉ iya a'ko pe esii'ma, “Ɨmɨrɨ rɨ nɨrɨ Nasare' pon Sises a'kɨron nʉ'pʉ,” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 A ujrzawszy Piotra grzejącego się, wejrzała nań, i rzekła: I tyś był z Jezusem Nazareńskim.


Ɨyekama'po uya 'nokon Itepuru awɨrɨ anʉmʉ kon pa wakʉ ton anʉnto' eseru yau mɨrɨ awonsi'kɨ ɨ'rɨ rɨ i'se iye'to' ɨwinɨpaino kon ke ipika'tɨtɨ', apʉne pʉra eke pe rɨ tu'kan kon nɨ ka'pon amʉ' pika'tɨnin kʉrɨ rɨ, urɨ rɨ to' tonpa pe. 	 Abyście ją przyjęli w Panu, jako przystoi świętym, i stali przy niej, w którejkolwiek by was rzeczy potrzebowała; albowiem i ona wielom gospody użyczała, aż i mnie samemu.


Mɨrɨ pɨ' ta uya ɨpɨ', eke rɨ imakooi pɨ' usentu'masa' wenai, eke pe isi'nʉnkato' esi. E'tane si, kʉrɨ mararon imakooi pɨ' usentu'masa' na'ne' uya nin si, mara rɨ i'nʉnkan,” ta'pʉ iya. 	 Dlaczego, mówię tobie, odpuszczono jej wiele grzechów, gdyż wiele umiłowała; a komu mało odpuszczono, mało miłuje.


Ɨmɨrɨ'nokon tenku'na' nan, Pari'si amʉ'! Wapiya kuru iyau a'sawʉ kon, aparapii kon ikorʉkaka'tɨ'. Mɨrɨ a'tai, iya'poi esi mɨrɨ wakʉ pe rɨ nɨrɨ. 	 Faryzeuszu ślepy! oczyść pierwej to, co jest wewnątrz w kubku i w misie, aby i to, co jest z wierzchu, czystem było.


apʉne pʉra tʉmakooikenan usenuminkan nɨto' esi ɨsɨ pe Papa pɨ'. Papa iwano' main ya' iye'tʉrʉ pʉra iyesi, mɨrɨ kupʉ iya poken pʉra rɨ nɨrɨ iyesi. 	 Przeto iż zmysł ciała jest nieprzyjacielem Bogu; bo się zakonowi Bożemu nie poddaje, gdyż też i nie może.


Miyarɨ rɨ Pi'ta usaurokʉ'pʉ, “Serɨ pe si ne'ku'ai'ne' esi penaro' rɨ tanporon kon pu'kena' amʉ' nekama'pʉ Sanwerʉ esi'pʉ si'kɨrɨ rɨ. 	 Aleć i wszyscy prorocy od Samuela i od innych po nim, ilekolwiek ich mówiło, przepowiadali też te dni.


Mɨrɨ eta tʉuya'nokon a'tai, to' enu ya' si iyena'pʉ Sises maimu rʉ'pʉ. 	 I wspomniały na słowa jego.


Apʉne pʉra uko'mamʉ pe iyesi yau upun yau rɨ, serɨ esi mɨrɨ miyarɨ rɨ epekena' pe e'tʉrawasoma ta e'kwa pe. Mɨrɨ rɨ e'tane, ɨ'rɨ kuru ken si anʉmʉ uya? I'tu uya pʉra rɨ iyesi! 	 A jeźliż żyć w ciele jest mi to owocem pracy mojej, jednak nie wiem, co bym obrać miał.


“Ɨnʉ' makoi ton pɨ' rɨ ɨusentu'ma yau, ipɨ' rɨ usentu'man; mɨrɨ ton pɨ' ɨusentu'ma pʉra iyesi yau, mɨrɨ ton pɨ' rɨ usentu'man pʉra iyesi mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Którymkolwiek grzechy odpuścicie, są im odpuszczone, a którymkolwiek zatrzymacie, są zatrzymane.


Awanakʉi' kuru, iyenna'po koro'tau eke pata pona, iwan pe iyesi'pʉ. 	 A rano wracając się do miasta, łaknął.


E'tane ɨiwano' kon pe ɨusekama kon kamoro pu'kena' amʉ' tʉ'kanin nʉ'san payan nʉ'san pe. 	 A tak świadczycie sami przeciwko sobie, że jesteście synowie tych, którzy proroki pozabijali.


Mɨrɨ a'tai, kopʉna Era' uya ka'pon amʉ' nekamanʉ eta'pʉ mɨrɨ kupʉ Sises uya tukai'. 	 W on czas usłyszał Herod Tetrarcha, wieść o Jezusie.


Mɨrɨpan uya i'mʉ'sa'ka'pʉ itemiyatʉ pɨ' ta'sii', “Tari'ta kun!” ta'pʉ iya (“Uri'san mʉre, e'mʉ'sa'ka', ta uya ɨpɨ',” ta tʉuya e'kwa pe). 	 A ująwszy za rękę onę dzieweczkę, rzekł do niej: Talita kumi! co się wykłada: Dzieweczko (tobie mówię) wstań!


Tikin ite'kwa kʉra' emiya era'tɨ'pʉ tʉpo'ne rɨ, tʉron nɨ ka'pon uya e'se'ne' pe ipɨ', “I'napai rɨ sa'ne pʉse rɨ esi'pʉ iya'kɨrɨ; apʉne pʉra Kiyarari pon pe iyesi,” ta'pʉ iya. 	 A gdy wyszła jakoby jedna godzina, ktoś inszy twierdził, mówiąc: Prawdziwie i ten z nim był; bo też jest Galilejczyk.


Itau te'to' kon ɨutɨ nɨmɨ'pʉ to' uya, asaurokʉi'ma tʉtonpa kon amʉ' pokon pe. “Pʉse rɨ uya ɨri rɨ tʉwɨto' mɨrɨ awonsi'kɨ ta'sito' iwenai ku'sa' pʉra rɨ iyesi,” ta'pʉ to' uya. 	 A ustąpiwszy na stronę, rzekli jedni do drugich, mówiąc: Nic godnego śmierci albo więzienia nie czyni ten człowiek.


Mɨrɨ yau tereutai' te'san, Main pɨ' enupanin nan usenuminka'pʉ tiwano' kon pe, 	 A byli tam niektórzy z nauczonych w Piśmie, siedząc i myśląc w sercach swoich:


Kʉrai rɨ nin uya e'ne' moronka nesii'no inke rɨ, non e'kaa'pʉ si'kɨrɨ rɨ. E'tane si isenpoikasa' tikin ite'kwa tʉnakonomaton pe pʉra rɨ nin, pata weyu u'matʉ a'tai makoi eno'ma pe tʉmɨrɨ ke tʉuse'ma ke. 	 (Bo inaczej musiałby był częstokroć cierpieć od początku świata), lecz teraz przy skończeniu wieków raz objawiony jest ku zgładzeniu grzechu przez ofiarowanie samego siebie.


Mɨrɨ koro'tau, iyeri'kaa'pʉ. Mɨrɨpan nin si arɨ'pʉ inserʉ amʉ' uya, Papa apurɨnin nan eri'sa' utɨse' ya'. Mɨrɨ yau nin si, Ʉrasaras uya Epʉra'an tʉtɨpiya eporo'pʉ mɨrɨ pena ima'tasa' rʉ'pʉ. Imaminkena' rɨ nɨrɨ eri'kaa'pʉ, mɨrɨpan ekepu u'na'tɨ'pʉ to' uya, 	 I stało się, że umarł on żebrak, i odniesiony był od Aniołów na łono Abrahamowe; umarł też i bogacz, i pogrzebiony jest.


Oseya yau ta pɨ' na'ne' kasa: “‘Umunkɨ,’ ta uya to' pɨ' umunkɨ amʉ' pen nɨ pɨ'; mɨrɨ awonsi'kɨ ‘Ui'nʉn,’ ta uya ipɨ' ui'nʉn pen nɨ pɨ',” ta, 	 Jako też u Ozeasza mówi: Nazwię lud, który nie był moim, ludem moim, a onę, która nie była umiłowaną, nazwię umiłowaną.


“Waiyo esi wakʉ, e'tane ine'ne' pe pʉra iyenasa' yau, nai kasa ken si ine'ne' pe kanan iye'to' pe iku'kapʉ auya? Waiyo iku'tɨ' ayau'nokon, tʉusewankamai' pʉra ɨko'mantɨ' ɨtonpa kon amʉ' pokon pe,” ta'pʉ iya. 	 Dobrać jest sól; ale jeźli się sól niesłoną stanie, czemże ją osolicie? Miejcież sól sami w sobie, a miejcie pokój między sobą.


“Pori' pe kamo esi ɨri to' nʉkuu'pʉ pɨ' usentu'man nɨsa' kon mɨrɨ awonsi'kɨ imakooi ton inɨpontɨsa' na'ne' nan. 	 Błogosławieni, których odpuszczone są nieprawości, a których zakryte są grzechy;


E'tane urɨ'nokon esi Epʉn pon kon pe, mɨrɨ awonsi'kɨ enuri'nɨ'nokon itenupɨkɨrɨ pika'tɨnin Itepuru Sises Kʉrai uyepʉ mɨrɨ winɨ, 	 Aleć nasza rzeczpospolita jest w niebiesiech, skąd też zbawiciela oczekujemy, Pana Jezusa Chrystusa.


“Entu'manin nan kamoro ɨpiyawon kon nɨ i'se ɨwe'to' kon a'tai rɨ ɨnpika'tɨnʉ kon, e'tane inke urɨ pʉra iyesi ɨpiyau'nokon. 	 Zawsze bowiem ubogie macie z sobą, i kiedykolwiek chcecie, możecie im dobrze czynić; ale mnie nie zawsze mieć będziecie.


Tu'kan kon nɨ utɨ'pʉ serɨ eke Papa tʉrawasooi i'tuto' ipɨkɨrɨ e'ku'sa' tetai' ite'matai. 	 Dlatego też wyszedł przeciwko niemu lud, że słyszał, iż on ten cud uczynił.


Sameriya poro itɨto' e'ma esi'pʉ. 	 A musiał iść przez Samaryję.


mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' rɨ tʉkurusukuui tanʉnse upɨkɨrɨ ɨtɨpai pʉra na'ne' esi uiwano' pe pʉra. 	 A kto nie bierze krzyża swego, i nie idzie za mną, nie jest mię godzien.


Tu'kan kon nɨ usaurokʉ'pʉ ipɨ' kasi ye' pe rɨ, e'tane ɨsi'kaisa rɨ pʉra to' maimu esi'pʉ. 	 Albowiem ich wiele fałszywie świadczyli przeciwko niemu; ale świadectwa ich nie były zgodne.


Mɨrɨ awonsi'kɨ tiwano' pe rɨ Se'tan usewa'noma yau mɨrɨpan epantakapɨ'sa', moro iko'mamʉ pen nɨ mɨrɨ; iu'ma'to' rɨ e'seposa'. 	 Takci, jeźli szatan powstał sam przeciwko sobie i jest rozdzielony, nie może się ostać, ale koniec bierze.


Mɨrɨpan u'tɨ'pʉ imaimu awɨrɨ, mɨrɨpan uya pori' pe esii'ma tiwʉ' ta' ereutanʉkʉ'pʉ. 	 I zstąpił prędko i przyjął go z radością.


“Pori' pe ɨwesi kon mɨrɨ ka'pon amʉ' uya asapema kon a'tai, iwenai pʉra ɨkota'ma'nokon a'tai mɨrɨ awonsi'kɨ to' usaurokʉ ɨri pe rɨ ɨpɨ'nokon a'tai urɨ uriya'. 	 Błogosławieni jesteście, gdy wam złorzeczyć będą, i prześladować was, i mówić wszystko złe przeciwko wam, kłamając dla mnie.


i'napai rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ pe kuru eseru aimenkanin pe iyesi. Eke tekumasen eno'masa' iya, non ano'ma pɨ' iye'sa' rʉ'pʉ ɨri teseru ke. Papa uya ikota'masa' tʉpoitorʉ ton mʉnʉ epe'pʉ pe,” ta'pʉ to' uya. 	 Bo prawdziwe i sprawiedliwe są sądy jego, iż osądził wszetecznicę onę wielką, która kaziła ziemię wszeteczeństwem swojem i pomścił się krwi sług swoich z ręki jej.


Uya'su'kasa' auya pʉra iyesi, uyetupa pe, e'tane pʉse rɨ uri'san uya ewomʉ'pʉ si'kɨrɨ rɨ, u'ta a'su'ka nonkasa' pʉra rɨ iyesi. 	 Nie pocałowałeś mię, ale ta jako weszła, nie przestała całować nóg moich.


Mɨrɨ yau, tikin nan itepuru ton tonpa uya uyekama'po'pʉ, “Ɨnʉ' yan pʉsamoro aimu'nan ya' to' epontɨpɨ'sa' na'ne' nan? Nai yawon kon uye'sa'?” ta'pʉ iya. 	 I odpowiedział jeden z onych starców i rzekł mi: Ci, którzy są obleczeni w szaty białe, co zacz są? i skąd przyszli?


Apʉne pʉra anpisin pe rɨ to' esi pɨ', Sises uya tʉpoitorʉ ton auro'ka'pʉ kanau epoto' pe to' uya tekanwa'tɨto' ya' ka'pon amʉ' uya tu'ke rɨ tʉu'na'tɨ namai'. 	 I rozkazał uczniom swoim, aby łódkę mieli zawsze w pogotowiu, dla ludu, aby go nie cisnęli.


“Uiwano' pe ɨ'rɨ rɨ kupʉ uya pʉra iyesi. Ka'pon eseru aimenka uya Papa uya uyauro'kasa' awɨrɨ. Mɨrɨ wenai iye'to' awɨrɨ ka'pon eseru aimenka uya, apʉne pʉra i'se e'to' kupʉ uya kasa pʉra, e'tane kʉrɨ uyenno'nin nʉ'pʉ e'to' i'se rɨken. 	 Nie mogęć ja sam od siebie nic czynić; jako słyszę, tak sądzę, a sąd mój jest sprawiedliwy; bo nie szukam woli mojej, ale woli tego, który mię posłał, Ojca.


Ipoitorʉ ton utɨ'pʉ ipiya' enpakase'na, ta'pʉ to' uya ipɨ', “Ina epuru! Ina ipika'tɨkɨ! Ina aputan pɨ' man!” ta'pʉ to' uya. 	 A przystąpiwszy uczniowie jego, obudzili go, mówiąc: Panie! ratuj nas, giniemy.


Mɨrɨ tʉpo utɨ'pʉ Siriya itese' pata pona mɨrɨ awonsi'kɨ Siri'siya itese' pata pona. 	 Zatemem przyszedł do krain Syryi i Cylicyi;


ina pɨ' ɨri pe usauro'nɨ a'tai, ina uya eikʉ ɨ'sɨ'mʉn yai. Serɨ pʉ'kʉ pona rɨ ina esi non neno'ma'pʉ pe rɨ, pata e'to' i'se pe pʉra rɨ. 	 Dlatego kto mówi obcym językiem, niech się modli, aby mógł tłumaczyć.


Mɨrɨ ema'sa' yau, anpisin ton parau ku'pɨri ratoi po iye'nɨnsa' kon uya tikin nan nɨken kanau utɨ'pʉ i'tu'pʉ. To' uya i'tu'pʉ Sises utɨ pʉra iyesi'pʉ kanau yau tʉpoitorʉ ton a'kɨrɨ, ipokon pe pʉra to' utɨ'pʉ. 	 Nazajutrz lud, który był za morzem, widząc, że tam nie było drugiej łodzi, tylko ona jedna, w którą byli wstąpili uczniowie jego, a iż Jezus nie wszedł był w łódź z uczniami swoimi, ale sami uczniowie jego ujechali;


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', siya rɨ entantɨ' tanporon kon ka'pon amʉ' ikonekatantɨ' upoitorʉ pe to' e'to' pe. To' ipa'taisimatantɨ' ikʉipʉnʉ, imu, mɨrɨ awonsi'kɨ Wakʉ A'kwarʉ ese' yau. 	 Idąc tedy, nauczajcie wszystkie narody, chrzcząc je w imię Ojca, i Syna, i Ducha Świętego;


Iku'tɨ' rɨ si atamokori kon amʉ' nʉsara'tɨ'pʉ, Papa uya ɨkota'mato' kon pe iwenai!” ta'pʉ iya. 	 I wy też dopełniacie miary ojców waszych.


Iyee'pʉ pata pona Sameriya pon Si'karʉ itese', ɨnnon kuru pen nɨ non Seko' nʉtʉrʉ'pʉ tʉmu Isose' ena' piyapai. 	 I przyszedł do miasta Samaryi, które zowią Sychar, blisko folwarku, który był dał Jakób Józefowi, synowi swemu.


Sises uya tʉpoitorʉ ton kɨ'ma'pʉ tʉpiya', mɨrɨpan uya ta'pʉ, “Pʉsamoro ka'pon amʉ' pɨ' usentu'mayai', apʉne pʉra osorʉwau wʉi upiyau'nokon to' uko'mansa', mɨrɨpan kon enta'nato' ipɨ' pʉra iyesi to' ɨnenno'pai pʉra esi iwan pe, yai to' utɨ esi tʉutɨ kon koro'tau,” ta'pʉ iya. 	 Lecz Jezus zwoławszy uczniów swoich, rzekł: Żal mi tego ludu; albowiem już trzy dni przy mnie trwają, a nie mają, co by jedli, a nie chcę ich rozpuścić głodnych, by snać nie pomdleli na drodze.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', mannʉ' pe Papa e'to' mɨrɨ awonsi'kɨ ɨsɨ yai konekan nɨto' iya pɨ' ɨsenuminka': ɨsɨ yai kamoro ita'mo'kasa' ton konekato' iya, e'tane mannʉ' pe ɨpɨ' iyesi, mannʉ' pe iye'to' yau ɨwesi yau kanan. Mɨrɨ pʉra ɨwesi yau, ɨmɨrɨ rɨ nɨrɨ a'tɨ mɨrɨ. 	 Obaczże tedy dobrotliwość i srogość Bożą; przeciwko tym wprawdzie, którzy upadli, srogość, ale przeciwko tobie dobrotliwość, jeźlibyś trwał w dobroci; inaczej i ty będziesz wycięty.


E'tane kʉrɨ rɨ a'si'pʉ to' uya, ipanta'ma'pʉ to' uya, mɨrɨpan nin si ennoko'pʉ to' uya mɨrɨ itemiyatʉ arʉ pʉra rɨ. 	 Lecz oni pojmawszy go, ubili, i odesłali próżnego.


Mɨrɨ a'tai, Sises uya ta'pʉ, “Kanyapurɨpɨ'ai', Papai, Epʉn mɨrɨ awonsi'kɨ non Epuru, apʉne pʉra serɨ ton onansa' auya pɨ' pu'kena' ton mɨrɨ awonsi'kɨ isenupasa' kon piyapai, mɨrɨpan enpoikasa' auya pɨ' aiko ton mʉre amʉ' ena'. 	 W on czas odpowiadając Jezus, rzekł: Wysławiam cię, Ojcze, Panie nieba i ziemi! żeś te rzeczy zakrył przed mądrymi i roztropnymi, a objawiłeś je niemowlątkom.


urɨ'nokon, to' payan non pɨ'. Mɨrɨ si ku'sa' iya Sises ti'mʉ'sa'kase Eren apon yau isakon pe te'sen Eren uya ekamasa' kasa, “‘Serɨ pe umu, tikin nan pe kuru ɨwesi mɨrɨ, ɨkʉipʉnʉ pe enasa' serɨ.’ 	 Jako też w Psalmie wtórym napisane jest: Syn mój jesteś ty, jam ciebie dziś spłodził.


“Ti'sa, wakʉ pe kuru ei'sa' auya man, ipoken nɨ mʉkayai'ne' esi, Papa esi tikin nan nɨ, ɨnʉ' pʉra rɨ iyesi e'tane kʉrɨ rɨ rɨken. 	 Tedy mu rzekł on nauczony w Piśmie: Nauczycielu! zaprawdę dobrześ powiedział, iż jeden jest Bóg, a nie masz inszego oprócz niego.


Sises uya entakanoma'pʉ, “Tikin nan pɨ' rɨ ɨyekama'po uya 'nokon. Uyei'tɨ'; mɨrɨ a'tai nin si ekama uya mɨrɨ, mɨrɨ winɨ umeruntɨrʉ tepose, serɨ ton kupʉ uya tukai'. 	 Tedy Jezus odpowiadając, rzekł im: Spytam was i ja o jednę rzecz; odpowiedzcież mi, a powiem, którą mocą to czynię.


Paarʉ uya apo' pe te'ton amʉranʉ'sa' a'tai, ɨsɨ kuru ɨkʉi esi'pʉ i'koro'tau. A'ne' uya enpa'ka'pʉ, mɨrɨpan uta'si'pʉ itemiyatʉ pɨ'. 	 A gdy Paweł nagarnął gromadę chrustu i kładł na ogieó, wyrwawszy się żmija z gorąca, przypięła się do ręki jego.


Miyarɨ ka'tɨ' ɨsipokon pe wakʉ eseru yau auta'su'ka kon pe. Tanporon Kʉrai so'sii ton miyarɨ nɨkayan. 	 Pozdrówcie jedni drugich z pocałowaniem świętem. Pozdrawiają was zbory Chrystusowe.


Ipon ena'pʉ sirɨn pe aimu'ne, ipan pe rɨ aimu'ne ɨnʉ' rɨ serɨ non pon uya ikorʉkasa' uya aimu'nakasa' entai rɨ. 	 A szaty jego stały się lśniące, i bardzo białe jako śnieg, jak ich blecharz na ziemi nie może wybielić.


“‘Ti'sa,’ ‘Uyepuru,’ tukai' uyesakʉ auya'nokon, mɨrɨ esi ipoken nɨ, kʉrɨ rɨ rɨ urɨ. 	 Wy mię nazywacie nauczycielem i Panem, a dobrze mówicie; bomci jest nim.


Mɨrɨ yau, Anas, Papa ena' use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru pe te'sen esi'pʉ, Kaya'pas a'kɨrɨ te'san, Isaan, Arisanta mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron kon nɨ esi'pʉ itepuru tonpa ton pe te'san. 	 I Annasz, najwyższy kapłan, i Kaifasz, i Jan, i Aleksander, i ile ich było z rodu najwyższych kapłanów;


Ɨ'rɨ tukai' apurɨ auya'nokon ɨtonpa kon winɨ ayapurɨpɨ'to' kon eponin nan pe esii'ma, e'tane ɨ'rɨ rɨ kupʉ auya'nokon pʉra iyesi ayapurɨpɨ'to' kon eporo kon pa tikin nan nɨ Papa winɨ tʉuye'sen? 	 Jakoż wy możecie wierzyć, chwałę jedni od drugich przyjmując, ponieważ chwały, która jest od samego Boga, nie szukacie?


E'tane tanporon kon serɨ ton umaimu ton eta pɨ' na'ne' nan mɨrɨpan kupʉ to' uya pʉra na'ne' nan esi mɨrɨ iya'kwarʉ pʉn ka'pon kasa tiwʉ' amɨnin wɨ'sɨ' po. 	 A wszelki, który słucha tych słów moich, a nie czyni ich, przypodobany będzie mężowi głupiemu, który zbudował dom swój na piasku;


Awanakʉi' kuru rɨ kanan, tanporon kon tenupa iya 'nokon etanin nʉ'san uye'pɨtʉ'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉ'kʉ ta' tenupato' kon iya etase'na. 	 A wszystek lud rano się schodził do niego, aby go słuchał w kościele.


E'tane Paarʉ uya pʉresiman amʉ' maimu eikʉ'pʉ, “Ɨri ku'sa' ina uya pʉra rɨ iye'tane, soisa amʉ' uya anpisin koro'tau ina ari'po'pɨ'to' pe to' uya, to' auro'ka'pʉ! Roman amʉ' ina e'tane pariki'si ta' ina a'si'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon esi ama'ai ina ennoko i'se. Kane! Tɨwɨ Roman amʉ' epuru ton nʉyepʉi ina enpa'kai',” ta'pʉ iya. 	 Ale im Paweł rzekł: Usiekłszy nas jawnie rózgami nie przekonanych, gdyżeśmy są ludzie Rzymianie, wrzucili do więzienia; a teraz nas potajemnie wyganiają? Nic z tego; ale sami niech przyjdą i wyprowadzą nas.


Kamoro kanan esi 7 pan kon kin amʉ'. 5 kaisa rɨ to' uta'mo'ka'pʉ, tikin nan esi moro tʉron nɨ uye'sa' pʉra rɨ marɨ iyesi; iye'sa' pe iyesi a'tai, mara rɨ mɨrɨ yau iye'to' oton. 	 A królów jest siedm, pięć ich upadło, a jeden jest, inszy jeszcze nie przyszedł, a gdy przyjdzie, na mały czas musi trwać.


Utamokori kon ɨpʉremapɨtʉ'pʉ serɨ wʉ' po, e'tane si serɨ pe ɨmɨrɨ'nokon Esuwerʉ amʉ' uya Surusiran kuru mɨrɨ Papa pɨ' ɨpʉreman pata ta auya'nokon,” ta'pʉ iya. 	 Ojcowie nasi na tej górze chwalili Boga, a wy powiadacie, że w Jeruzalemie jest miejsce, kędy przyzwoita chwalić.


Paperan po pu'kena' amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ ton, mɨrɨ awonsi'kɨ tanporo non po iwɨsa' kon mʉnʉ e'seporo'pʉ,” ta'pʉ iya. 	 I w niem znalazła się krew proroków i świętych, i wszystkich, którzy są pobici na ziemi.


To' uya aya'sisa' kon arɨ a'tai ko'tʉ ta', pena rɨ kɨsewankamatʉu, ‘Ɨ'rɨ kuru ta uya?’ tukai', amaimu'tɨsa' kon na'ne' ke rɨ ausaurokʉ kon mɨrɨ, ɨiwano' kon pe ausaurokʉ kon pen e'tane Wakʉ A'kwarʉ usaurokʉ. 	 A gdy was powiodą wydawając, nie troszczcież się przed czasem, co byście mówić mieli, ani o tem myślcie, ale co wam będzie dano onejże godziny, to mówcie; albowiem nie wy jesteście, którzy mówicie, ale Duch Święty.


Ɨnʉ' rɨ Ka'pon, Papa winon pɨ' ewa'noma pe isauro'sa' rʉ'pʉ pɨ' usentu'man, e'tane ewa'noma pe Wakʉ A'kwarʉ pɨ' isauro'sa' rʉ'pʉ pɨ' usentu'man pen nɨ, serɨ a'tai'ne mɨrɨ pe pʉra serɨ entawon a'tai'ne rɨ. 	 I ktobykolwiek rzekł słowo przeciwko Synowi człowieczemu, będzie mu odpuszczono; ale kto by mówił przeciwko Duchowi Świętemu, nie będzie mu odpuszczono, ani w tym wieku ani w przyszłym.


Sises uya eikʉ'pʉ, “Iye'menukasa', ‘Ka'pon esi tʉuko'mansen pʉreti pɨ' rɨken pen, e'tane tanporon nɨ main pɨ' Papa mʉta yapai tʉuye'sen,’ tawon,” ta'pʉ iya. 	 A on odpowiadając rzekł: Napisano: Nie samym chlebem człowiek żyć będzie, ale każdem słowem pochodzącem przez usta Boże.


Mɨrɨ a'tai, tʉron nɨ eke inserʉ u'tɨ ene'pʉ uya Epʉn winɨpai. Iyepontɨsa' esi'pʉ kapuru' ya', mɨrɨ awonsi'kɨ ɨkɨɨimɨ esi'pʉ i'pai epoi, itemʉ' esi'pʉ wʉi enu kasa, mɨrɨ awonsi'kɨ i'si ton esi'pʉ apo' tepo'tɨsen esi ipiyaino ton kasa. 	 I widziałem drugiego Anioła mocnego, zstępującego z nieba, obłokiem odzianego, a na głowie jego była tęcza, a oblicze jego jako słońce, a nogi jego jako słupy ognia.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ɨyekama'po uya 'nokon kuru unkupʉnʉ kupʉ kon pa. 	 Bo jeźlibyś błogosławił duchem, jakoż ten, który jest z pocztu prostaków, na twoje dziękowanie rzecze Amen, ponieważ nie wie, co mówisz?


I'nai rɨ sa'ne main esi tanporon iwa rɨ ekorʉka i'se mʉn ke, apʉne pʉra mʉn utɨsa' pʉra iye'tane makoi pɨ' usentu'man pʉra rɨ iyesi. 	 A niemal wszystko według zakonu krwią oczyszczone bywa, a bez rozlania krwi nie bywa odpuszczenie grzechów.


apʉne pʉra tanporo ensa' tʉuya'nokon pɨ', mɨrɨpan kon etʉipɨtʉ'pʉ ipan pe. Inke pʉra Sises uya ta'pʉ to' pɨ', “Meruntɨ pe e'tɨ'! Urɨ rɨ. Ketʉipɨ'tʉu,” ta'pʉ iya. 	 (Bo go wszyscy widzieli, i wylękli się.) Ale zaraz przemówił do nich, i rzekł im: Ufajcie, jam jest; nie bójcie się!


Mɨrɨ pɨ' si, Papa ena' e'nonkatɨ'. Makoi iwa'kʉ'tɨ', mɨrɨpan ainʉnto' pe ɨpiyapai'nokon. 	 Poddajcież się tedy Bogu, a dajcie odpór dyjabłu, a uciecze od was.


“Ɨutɨ ta' ɨyewomʉ kon rawɨrɨ, ‘Tɨwɨ tʉusewankamai' pʉra e'nɨto' nesii serɨ ɨutɨ tau,’ mʉkatʉi'. 	 A do któregokolwiek domu wnijdziecie, naprzód mówcie: Pokój temu domowi.


Tanporon nɨ e'kupʉ'pʉ Isutiya pata poro'ne i'tu auya'nokon mɨrɨ. Mɨrɨ ton e'sara'tɨ'pʉ Kiyarari po, itekare ekama pɨ' epa'taisimapɨ' nɨ pɨ' Isaan esi'pʉ pata'pʉ pe. 	 Wy wiecie, co się działo po wszystkiem Żydostwie, począwszy od Galilei, po chrzcie, który Jan opowiadał;


Panton yai to' auro'ka pɨ' Sises e'sara'tɨ'pʉ: “Ka'pon uya umɨ pɨmɨ'pʉ kʉre' itese', si'na' pe te'sen kiyari ye' ke. Iwoi iwekupiri'tɨ'pʉ iya, ikasu'kato' iyai aka'pʉ iya, mɨrɨ awonsi'kɨ ipa'simato' awonsi'kɨ ka'tawon soto'pan ɨutɨ amɨ'pʉ iya. Mɨrɨpan nin si tʉrʉ'pʉ iya mɨrɨ umɨ pɨ' te'san ena', mɨrɨpan utɨ'pʉ siya rɨ tʉpata'se' yapai. 	 Tedy począł do nich mówić w podobieństwach: Człowiek jeden nasadził winnicę, i ogrodził ją płotem, i wykopał prasę, i zbudował wieżę, i najął ją winiarzom, i odjechał precz.


Mɨrɨ a'tai kuru rɨ, ɨsɨ pe tʉrʉ'pʉnʉ esi'pʉ. 1 10 kaisa rɨ eke pata uta'morʉka'pʉ, mɨrɨ awonsi'kɨ 7,000 kaisa rɨ ka'pon amʉ' wɨnɨ'pʉ tʉrʉ'pʉnʉ uya. Ka'pon amʉ' tonpa'san enari'nʉmʉ'pʉ ipan pe, mɨrɨpan kon uya eke pe Papa, Epʉn pon e'to' apurɨpɨtʉ'pʉ. 	 A w onęż godzinę stało się wielkie trzęsienie ziemi. I upadła dziesiąta część miasta, i pobito w onem trzęsieniu ziemi osób ludzi siedm tysięcy, a drudzy przestraszeni są, i dali chwałę Bogu niebieskiemu.


Serɨ ta tʉpo, iye'sekunka'pʉ tanporon kon pokon pe iyɨpʉrema'pʉ. 	 A to powiedziawszy, klęknął na kolana swoje i modlił się z nimi wszystkimi.


Te'pɨ'to' kasa rɨ, Paarʉ utɨ'pʉ Esuwerʉ amʉ' usenupato' iwʉ' ta' osorʉwau Sapa' kaisa rɨ ka'pon amʉ' auro'ka pɨ' iyesi'pʉ iye'menukasa' itekare ke. 	 Tedy Paweł według zwyczaju swego wszedł do nich, a przez trzy sabaty kazał im z Pisma.


“‘Ɨ'rɨ kupʉ uya serɨ, uyepuru?’ tukai' ekama'po'pʉ uya. “‘E'mʉ'sa'ka', enta Tamaskas pona. Mɨrɨ yau, tanporo ɨnkupʉnʉ ke ayauro'kato' pe,’ ta'pʉ Itepuru uya. 	 I rzekłem: Cóż uczynię, Panie? A Pan rzekł do mnie: Wstań; idź do Damaszku, a tam ci powiedzą o wszystkiem, co postanowiono, abyś ty uczynił.


Tu'ke kuru rɨ anpisin pe ka'pon amʉ' esi pɨ' tʉwoi, kanau ya' tekanwa'tɨi' iyereuta'pʉ ka'pon amʉ' e'tane a'mun po. 	 I zebrał się do niego wielki lud, tak iż wstąpiwszy w łódź, siedział, a wszystek lud stał na brzegu.


I'tu auya'nokon i'se e'ai', utonpa ton, sekamayai'ne' wakʉ itekare esi ka'pon nʉkoneka'pʉ pen. 	 A oznajmuję wam bracia! iż Ewangielija, która jest opowiadana ode mnie, nie jest według człowieka.


Enno'sa' kon enna'posa' amʉra'pʉ Sises woi, mɨrɨpan kon uya tanporo tʉnkupʉ'pʉ kon mɨrɨ awonsi'kɨ to' enupa'pʉ tʉuya'nokon nɨ ekama'pʉ. 	 A Apostołowie zszedłszy się do Jezusa, opowiedzieli mu wszystko, i co czynili, i czego uczyli.


Serɨ si ina uya i'tu tanporon nɨ i'tunin pe ɨwesi mɨrɨ awonsi'kɨ ɨnʉ' uya rɨ ɨyekama'poto' i'se pʉra rɨ ɨwesi. Serɨ uya ina kupʉ Papa winon pe ayapurɨnin pe,” ta'pʉ to' uya. 	 Teraz wiemy, że wszystko wiesz, a nie potrzebujesz, aby cię kto pytał; przez to wierzymy, żeś od Boga wyszedł.


kʉrɨ rɨ pe rɨ enno'sa' pe e'ai'ne' i'sen yau. Ɨpʉrematɨ' enari'mʉra ekamato' pe uya, e'to' awɨrɨ. 	 Dla której poselstwo sprawuję w łańcuchu, abym w nim bezpiecznie mówił, jako mi mówić potrzeba.


Tʉron nɨ ton kanau amʉ' uyee'pʉ Taipiriyas winɨpai'ne, mɨrɨpan e'te'kapɨtʉ'pʉ a'ko pe ka'pon amʉ' anpisin ton uya pʉreti ɨku'pʉ airɨ, Sises uya tenki ta tʉpo. 	 (Przyszły też były drugie łodzie z Tyberyjady, blisko do onego miejsca, gdzie jedli chleb, gdy był Pan dzięki uczynił.)


Se pe rɨ iye'ku'to' yau, ɨnʉ' rɨ iwenaino' pʉra iyesi'pʉ. Ɨnʉ' uya rɨ ipayan nʉ'san ekamato' oton pen nɨ, apʉne pʉra non po iko'manto' emo'ka'pʉ pɨ',” tawon. 	 W uniżeniu jego sąd jego zniesiony jest, a rodzaj jego któż wypowie? albowiem zniesiony był z ziemi żywot jego.


Apʉne pʉra iye'menukasa' esi, Epʉra'an esi'pʉ asa'ron kon imu, tikin nan esi'pʉ poitorʉ pe te'sen uri'san winɨpaino, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉron nɨ ɨnʉ' apiyo' pen nɨ uri'san winɨpaino. 	 Albowiem napisane, iż Abraham miał dwóch synów, jednego z niewolnicy, a drugiego z wolnej.


Ɨnʉ' uya rɨ amɨ pe iyesi yau, serɨ iyapon po, korʉ ke rɨ, sirʉpa ke rɨ, epe'kena' ton nɨ tɨ' amʉ' ke, yʉi ke, iyaipʉtasa' wana' ke, 	 Albowiem teraz widzimy przez zwierciadło i niby w zagadce; ale na on czas twarzą w twarz; teraz poznaję po części, ale na on czas poznam, jakom i poznany jest.


ɨnʉ' rɨ utapurɨ namai' tʉrau. 	 Albowiem kto je i pije niegodnie, sąd sobie samemu je i pije, nie rozsądzając ciała Pańskiego.


Ɨmɨrɨ'nokon uya eta'pʉ, ‘Kʉrai pen urɨ; iwapiya enno'sa' pe esi,’ ta'pʉ uya. 	 Wy sami jesteście mi świadkami, żem powiedział: Nie jestem ja Chrystus, ale żem posłany przed nim.


Itekareei utɨ'pʉ inke pʉra kuru rɨ siya rɨ Kiyarari nono poro. 	 I rozeszła się powieść o nim prędko po wszystkiej krainie, leżącej około Galilei.


Serɨ eta tʉuya a'tai, Sises uya ta'pʉ Isairas pɨ', “Kɨsewankamai. Uyapurɨkɨ rɨken, mɨrɨ a'tai Papa uya ito'panʉkʉ rɨ mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Ale Jezus usłyszawszy to, odpowiedział mu, mówiąc: Nie bój się, tylko wierz, a będzie uzdrowiona.


Mɨrɨpan eposa' tʉuya a'tai, itɨ tanporo timamin kʉrʉpo'pomai', mɨrɨpan epe'pʉ pʉrata ke mɨrɨ mokon pun e'mato' pe tʉuya. 	 Który znalazłszy jednę perłę bardzo drogą, odszedł, i posprzedawał wszystko, co miał, i kupił ją.


mɨrɨpan kon esi namai' Esuwerʉ amʉ' pantomʉ mɨrɨ pe pʉra kamo i'nairon ewaruma'tɨnin nan uya apiyontɨn nɨsa' etanin pe. 	 Nie pilnując żydowskich baśni i przykazaó ludzi tych, którzy się odwracają od prawdy.


Ina nama'pʉ to' uya tu'kan winɨ rɨ. Ina utɨto' e'seposa' a'tai, to' uya ina repapɨtʉ'pʉ tu'kan ke rɨ ina i'kiyari mɨrɨ awonsi'kɨ i'se ina e'to' ton nɨ kanau yau. 	 Którzy nam też wielką uczciwość wyrządzali, a gdyśmy precz płynąć mieli, nakładli nam, czego było potrzeba.


Mɨrɨ awonsi'kɨ, ɨnku'pai pʉra e'to' kupʉ uya yau, wakʉ pe main esi ta uya rɨ. 	 A jeźli czego nie chcę, to czynię, przyzwalam zakonowi, że dobry jest.


apʉne pʉra uye'sa' serɨ Epʉn poi uyenno'nin nʉ'pʉ eseru ku'se'na, uyeseru ku'se'na pen. 	 Bom zstąpił z nieba, nie iżbym czynił wolę moję, ale wolę onego, który mię posłał.


“To' eikʉ'pʉ iya, ‘Ekama uya ɨpɨ'nokon, tanporon kon itesa' pe te'san repa mɨrɨ miyarɨ rɨ ipona, e'tane kʉrɨ ɨ'rɨ esa' pen nɨ enapai imo'ka mɨrɨ itenawon nʉ'kwɨ rɨ. 	 Zaprawdę powiadam wam, iż wszelkiemu, który ma, będzie dane, a od tego, który nie ma, i to, co ma, będzie od niego odjęte.


Ɨnekamapai e'ai' ɨpɨ'nokon, sa'man pe kuru iye'tʉrawasoma ɨiwano' kon pe, mɨrɨ awonsi'kɨ Ʉrawote'siya mɨrɨ awonsi'kɨ Era'poris pon kon iwano' pe. 	 Bo mu daję świadectwo, iż gorliwą miłość ma przeciwko wam i przeciwko tym, którzy są w Laodycei i którzy są w Hijerapolu.


Apʉne pʉra wakʉ nonkasa' Papa uya epika'tɨn nɨto' ne'nin usenpoikasa' man tanporon kon ka'pon amʉ' ena'. 	 Albowiem okazała się łaska Boża, zbawienna wszystkim ludziom,


Itepuru Sises usaurokʉ'pʉ tʉpo to' pokon pe, itanʉmʉ'pʉ Epʉn pona, mɨrɨpan ereuta'pʉ enwo'ne' Papa emiyatʉ winɨ. 	 A tak Pan przestawszy z nimi mówić, wzięty jest do nieba, i usiadł na prawicy Bożej.


tai'ma, “Apʉne si Esuwerʉ amʉ' iwano' kin pe ɨwesi yau, ɨu'tɨkɨ kurusu' poi epika'tɨkɨ,” ta'pʉ to' uya ipɨ'. 	 I mówiąc: Jeźliś ty jest król żydowski, ratujże samego siebie.


“Kamoro rɨken pona ɨpʉrema pen, e'tane kamoro uyapurɨnin nan pona nɨrɨ to' maimu wenai. 	 Nie tylko za tymi proszę, lecz i za onymi, którzy przez słowo ich uwierzą w mię;


Kamoro Se'tan munkɨ amʉ', kasi ye' ton Esuwerʉ amʉ' pe te'ku'san kasi pe rɨ, ɨpiya'nokon to' uye'to' pe ikupʉ uya mɨrɨ a'ta kon piya' epeimase'na. To' uya si i'tu mɨrɨ ɨi'nʉnka kon uya tukai'. 	 Otoć dam niektórych z bóżnicy szatańskiej, którzy się powiadają być Żydami, a nie są, ale kłamią. Oto sprawię, że przyjdą i będą się kłaniali przed nogami twemi, i poznają, żem ja cię umiłował.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', makoi ewomʉ'pʉ non pona tikin nan ka'pon poro na'ne' kasa kuru, mɨrɨ awonsi'kɨ uma'tan nɨto' makoi poro, mɨrɨ awonsi'kɨ serɨ na'ne' kasa uma'tan nɨto' uyee'pʉ tanporon kon ka'pon amʉ' pona. Serɨ ta uya, apʉne pʉra tanporon kon umakoitasa' pɨ'. 	 Przetoż jako przez jednego człowieka grzech wszedł na świat, a przez grzech śmierć; tak też na wszystkich ludzi śmierć przyszła, ponieważ wszyscy zgrzeszyli.


I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, ipoitorʉ esi pʉra rɨ iyesi eke pe tesa' entai, mɨrɨ pe pʉra main anin nɨ esi pʉra iyesi eke pe tenno'nin nʉ'pʉ entai. 	 Zaprawdę, zaprawdę powiadam wam: Nie jest sługa większy nad pana swego, ani poseł jest większy nad onego, który go posłał.


Inke rɨ ɨ'koro'tau'nokon te'san kamoro entu'manin nan, e'tane inke ɨpiyau'nokon esi pen nin,” ta'pʉ iya. 	 Albowiem ubogie zawsze z sobą macie, ale mnie nie zawsze mieć będziecie.


Mɨrɨ a'tai rɨ, imaimu epa'ka'pʉ, mɨrɨpan nin si usaurokʉ'pʉ mɨrɨ Papa apurɨpɨtʉ'pʉ iya nin si. 	 A zarazem otworzyły się usta jego, i język jego, i mówił, wielbiąc Boga.


Simiyan uya to' pʉrema'pʉ, mɨrɨpan uya ta'pʉ Meri, isan pɨ', “Pʉse rɨ mʉre esi Papa Nanʉmʉ'pʉ, tʉron kon ma'tanʉ'nin pe, tʉron kon nɨrɨ pika'tɨnin pe, tu'kan kon nɨ Esuwerʉ amʉ' pata awon kon. Tensen pe iyesi Papa winɨpaino tu'kan kon nɨ newa'nomanʉ ton tʉmaimu kon ke. 	 I błogosławił im Symeon, i rzekł do Maryi, matki jego: Oto ten położony jest na upadek i na powstanie wielu ich w Izraelu, i na znak, przeciw któremu mówić będą.


Ipoitorʉ ton uya serɨ ensa' a'tai, to' usakorota'pʉ, mɨrɨpan kon uya, “Ɨ'rɨto' pe ima'tanʉkʉ iya?” ta'pʉ. 	 Co widząc uczniowie jego, rozgniewali się, mówiąc: I na cóż ta utrata?


Tanporo rɨ mɨrɨ pata yau te'san ka'pon amʉ' amʉra'pʉ mʉra'ta na'. 	 A wszystko miasto zgromadziło się do drzwi.


mɨrɨpan kon ukɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ, “Sises, ina epuru, ina pɨ' ɨsentu'ma'!” ta'pʉ to' uya. 	 A ci podniósłszy głos swój, rzekli: Jezusie, Nauczycielu! zmiłuj się nad nami.


Inke kuru ewarupɨ pe pata esi'pʉ; wʉi enu e'wei'tɨ pʉra, sirikɨ amʉ' nɨrɨ usene pʉra, apʉne pʉra a'setun nɨ esi wenai uye'nɨ pɨ'. Inke rʉ'kwɨ rɨ wakʉ pɨ' te'ku'pɨtʉ kon tʉpo, ina e'nonka'pʉ. 	 Lecz gdy się ani słońce, ani gwiazdy przez wiele dni nie ukazały, a nawałność niemała nalegała, na ostatek odjęta była wszystka nadzieja, żebyśmy byli mogli być zachowani.


Mɨrɨ pe rɨ, eke utanpokʉman esi'pʉ mɨrɨ pata yau. Ka'pon amʉ' uya Kayas mɨrɨ awonsi'kɨ Aresta'kos a'si'pʉ, Paarʉ upinimʉ tonpa pe te'san. Mɨrɨ a'tai, anpisin ka'pon amʉ' enasa' tikin nɨ uya Kayas mɨrɨ awonsi'kɨ Aresta'kos pi'sikʉ'pʉ amʉran nɨto' iwʉ' ta'. 	 I było pełno po wszystkiem mieście zamieszania, i wpadli jednomyślnie na plac, porwawszy Gaja i Arystarcha, Macedończyki, podróżne towarzysze Pawłowe.


Wʉi kaisarɨ rɨ, ka'pon amʉ' enupa pɨ' Sises esi'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' pʉ'kʉ tau. Ko'mamʉ pe'ne nin si tɨ, itɨpɨtʉ'pʉ Are' Wʉpʉ pona e'nʉnse'na. 	 I nauczał we dnie w kościele; ale w nocy wychodząc, przebywał na górze, którą zowią oliwną.


“To' maimu pe' metayan?” ta'pʉ to' uya Sises pɨ'. “Ewai',” ta'pʉ Sises uya. “Iye'menukasa' pe' ene auya'nokon pʉra nai: “‘Apurɨpɨ'nin pe eke ton nʉ'kwɨ mʉre amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ mana' pokon kon mʉre amʉ' ku'sa',’ tawon?” ta'pʉ iya. 	 I rzekli mu: Słyszyszże, co ci mówią? A Jezus im rzekł: I owszem. Nigdyścież nie czytali, iż z ust niemowlątek i ssących wykonałeś chwałę?


Era' usakorota'pʉ ipan pe rɨ Taya mɨrɨ awonsi'kɨ Saitan pon kon ka'pon amʉ' pɨ'. Tʉron kon ka'pon amʉ' Taya mɨrɨ awonsi'kɨ Saitan pon kon tonpa ton utɨ'pʉ Era' ense'na. Era' poitorʉ, eke pe kuru te'sen Pʉrastas e'to' pe tʉmaimu kon awɨrɨ kin Era' auro'kato' pe to' uya ekama'po'pʉ, tʉpata'se' kon yawon kon ka'pon amʉ' e'to' pe wakʉ pe kin a'kɨrɨ tukai', apʉne pʉra kin pata'se' apai ti'kiyari kon eponin nan pe te'to' kon pe. 	 A natenczas Herod myślił o wojnie przeciwko Tyryjczykom i Sydończykom; ale oni jednomyślnie przyszli do niego, a namówiwszy Blasta, podkomorzego królewskiego, prosili o pokój, dlatego iż kraina ich miała żywność z dzierżawy królewskiej.


Sises utɨ esi'pʉ Esuwerʉ amʉ' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' tawonsi'kɨ, ipoitorʉ ton iya'kɨron kon uya ta'pʉ ipɨ', “Apʉne enkɨ, wakʉ pe rɨ amɨsa' ɨutɨ,” ta'pʉ to' uya. 	 A wyszedłszy Jezus z kościoła szedł; i przystąpili uczniowie jego, aby mu ukazali budowanie kościelne.


Tʉron nɨ kanan inserʉ, apo' esa' epa'ka'pʉ use'man nɨto' apon winɨpai, eke pe ikɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ iyɨkena' si'kʉrʉ esa' inserʉ uya etato' pe, “Amariyarʉ, si'kʉrʉ apurɨkɨ kʉre' kiyari a'tɨkɨ umɨ non pon yawon apʉne pʉra iyakʉ'pʉka'sa' mɨrɨ,” tawon. 	 Potem wyszedł drugi Anioł z ołtarza, który miał moc nad ogniem i zawołał głosem wielkim na tego, który miał sierp ostry, mówiąc: Zapuść ten sierp twój ostry, a zbieraj grona winnicy ziemi; bo dojrzałe są jagody jej.


Tʉron kon Esuwerʉ amʉ' uya Arisanta itese' ka'pon a'tu'ma'pʉ amʉran nɨto' iwʉ' tau, ka'pon amʉ' rau iye'mʉ'sa'kato' pe. Tʉron kon ka'pon amʉ' anpisin koro'tau te'san ukɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ Arisanta auro'ka pe. Arisanta uya temiyatʉ anʉmʉ'pʉ, e'pana e'tɨ' ta tʉuya e'kwa pe, tiwano' pe rɨ tʉusaurokʉ wenai. 	 A z onej zgrai wywlekli Aleksandra, którego popychali Żydowie; a Aleksander skinąwszy ręką, chciał dać sprawę ludowi.


Mɨrɨ pe rɨ, tʉpunwerʉ kon tʉnɨnse to' utɨ'pʉ ipɨkɨrɨ. 	 A oni zarazem opuściwszy sieci swoje, poszli za nim.


“Ɨ'rɨ ta auya e'kwa pe iyesi, ‘Ikupʉ auya poken iyesi yau,’ mʉkayai'ne'? Tanporon nɨ e'kupʉ apurɨnin nan pɨ',” ta'pʉ Sises uya. 	 Ale mu Jezus rzekł: Jeźli możesz temu wierzyć? Wszystko jest możno wierzącemu.


Serɨ ton pɨ' Sises usaurokʉ e'nonkasa' a'tai, anpisin ton nɨ ka'pon amʉ' usewansiuka'pʉ enupan nɨto' iya pɨ', 	 I stało się, gdy dokończył Jezus tych słów, że się zdumiewał lud nad nauką jego.


Papa uya, “itʉrʉ ka'pon kaisa rɨ inkupʉ'pʉ pɨ' tense,” tasa' iya. 	 Który odda każdemu podług uczynków jego;


Atapurɨpai pʉra e'ai' e'tane uyepuru kon Sises Kʉrai kurusukuui pɨ' rɨken utapurɨ, iporo upona orʉ e'pokapɨtʉ'pʉ na'ne', mɨrɨ awonsi'kɨ urɨ rɨ e'pokapɨtʉ'pʉ na'ne' ipona. 	 Ale ja, nie daj Boże, abym się miał chlubić, tylko w krzyżu Pana naszego Jezusa Chrystusa, przez którego mi jest świat ukrzyżowany, a ja światu.


E'tane miyarɨ parɨ e'se'ne' pe parɨ Pi'ta uya ta'pʉ, “Ɨ'rɨ pe pʉra rɨ aya'kɨrɨ uma'ta pe iyesi yau, ɨnonka uya pen nɨ,” ta'pʉ iya. Mɨrɨ awonsi'kɨ tanporon kon uya rɨ mɨrɨ rɨ marɨ ta'pʉ. 	 Ale on tem więcej mówił: Bym z tobą miał i umrzeć, nie zaprę się ciebie. Toć też i wszyscy mówili:


Mɨrɨ tʉpo, tʉpoitorʉ ton pɨ', “Isutiya pona kanan utɨnpai'nokon,” ta'pʉ iya. 	 Lecz potem rzekł do uczniów swoich: Idźmy zasię do Judzkiej ziemi.


Ayapuruui kon ikʉrʉpo'pomatɨ', entu'manin nan repa kon pa. Ɨpʉrataai kon yen ɨnepotɨ' ipooi'pɨ pe tenasen pen, mamin, Epʉn po na'ne' tʉu'ma'sen pen. Mɨrɨ yau ama' uyepʉ pʉra iyesi a'ko pe, mɨrɨ awonsi'kɨ ɨrʉkanin uya ima'tanʉkʉ pʉra rɨ iyesi. 	 Sprzedawajcie majętności wasze, a dawajcie jałmużnę; gotujcie sobie mieszki, które nie wiotszeją, skarb, którego nie ubywa w niebiesiech, gdzie złodziej przystępu nie ma, ani mól psuje.


Eraiya'kin esi'pʉ Mireya mu pe. Mireya esi'pʉ Mina mu pe. Mina esi'pʉ Ma'ta'ta mu pe. Ma'ta'ta esi'pʉ Ne'tan mu pe. Ne'tan esi'pʉ Tepi' mu pe. 	 Syna Meleowego, syna Mainanowego, syna Mattatanowego, syna Natanowego, syna Dawidowego,


E'tane Ita'kwarʉ eperu ton esi usi'nʉnkan nɨto', pori' pe e'nɨto', tʉusewankamai' pʉra e'nɨto', tʉuseta'kai' pʉra e'nɨto', mannʉ' pe e'nɨto', wakʉ pe e'nɨto', main nʉ'pʉ awɨrɨ e'nɨto', 	 Ale owoc Ducha jest miłość, wesele, pokój, nieskwapliwość, dobrotliwość, dobroć, wiara, cichość, wstrzemięźliwość.


Mɨrɨ koro'tau, ka'pon amʉ' enurikʉ'pʉ Sakaraya enupɨkɨrɨ, usenuminkan pɨ' to' esi'pʉ, “Ɨ'rɨ pɨ' inke kuru rɨ iko'mamʉ tepa'kai' pʉra?” ta'pʉ to' uya. 	 A lud oczekiwał Zacharyjasza; i dziwowali się, że tak długo bawił w kościele.


Mɨrɨ wenai, ti'tui' rɨ tenu ke rɨ e'tɨ', ɨpʉrematɨ' Papa uya ɨpika'tɨto' kon pe ɨsɨ ton te'ku'sen awɨrɨ wakʉ pe ɨyepa'ka kon pa. Ɨpʉrematɨ' rɨ kanan wakʉ pe te'mʉ'sa'kasen pe ɨwesi kon pa Ka'pon, Papa winon rau,” ta'pʉ iya. 	 Przetoż czujcie, modląc się na każdy czas, abyście byli godni ujść tego wszystkiego, co się dziać ma, i stanąć przed Synem człowieczym.


Inke ina enta'nasa' pʉra ina uko'mansa' koro'tau, Paarʉ e'mʉ'sa'ka'pʉ to' pɨ' tase'na, “Utonpa ton, kanyauro'katantʉune' utɨnpai'nokon pʉra Kʉri' pata apai ukataine' tetai' pʉra ɨwesi'pʉ kon. Epika'tɨn nɨ nesii'no, apuru ton nɨ uma'ta pʉra nesii'no. 	 A gdyśmy długo nie jedli, tedy Paweł stojąc w pośrodku ich rzekł: Mieliście zaprawdę, o mężowie! usłyszawszy mię, nie puszczać się od Krety, a tak ujść tej straty i zguby.


Tepi' uya esakʉ ‘uyepuru’ tukai'; nai kasa ken si Tepi' pa rʉ'pʉ pe iyesi?” ta'pʉ iya. 	 Ponieważ go tedy Dawid nazywa Panem, i jakoż jest synem jego?


Uta'mo'ka'pʉ i'ta piyau apurɨpɨ'se'na, e'tane, “Kʉ'kupʉi. Awaraino rɨ marɨ urɨ mɨrɨ awonsi'kɨ ɨtonpa ton na'ne' warai rɨ marɨ i'napairon Sises nenpoika'pʉ pokon nɨ marɨ. Papa apurɨpɨ'kɨ! I'napairon Sises nenpoikanʉ uya ka'pon amʉ' koneka tʉusauro'san pe pu'kena' amʉ' kasa,” ta'pʉ iya. 	 I upadłem do nóg jego, abym się mu pokłonił; ale mi rzekł: Patrz, abyś tego nie czynił; bom jest spółsługa twój i braci twoich, którzy mają świadectwo Jezusowe. Bogu się kłaniaj; albowiem świadectwo Jezusowe jest duch proroctwa.


Apʉne pʉra ɨyewan pokon pe apurɨ auya mɨrɨ awonsi'kɨ ɨyekoneka, mɨrɨ awonsi'kɨ anta ke ekama auya mɨrɨ awonsi'kɨ si ɨyepika'tɨ. 	 Albowiem sercem wierzono bywa ku sprawiedliwości, ale się usty wyznanie dzieje ku zbawieniu.


Sises esi koro'tau enta'nan pɨ' Ripai iwʉ' tau tu'kan kon nɨ pʉrata amʉranʉ'nin nan mɨrɨ awonsi'kɨ tʉmakooikena' nan esi'pʉ enta'nan pɨ' ipokon pe, mɨrɨ awonsi'kɨ ipoitorʉ ton pokon pe rɨ, apʉne pʉra tu'ke rɨ ipɨkɨrɨ to' esi ke. 	 I stało się, gdy Jezus siedział za stołem w domu jego, że wiele celników i grzeszników wespół siedziało z Jezusem i z uczniami jego; bo ich wiele było, i chodzili za nim.


To' enupa pɨ' iye'sara'tɨ'pʉ, Ka'pon, Papa winon uya e'ne' moronkato' oton eke pe rɨ, mɨrɨpan ewaruma'tɨto' oton Esuwerʉ amʉ' epuru ton uya rɨ, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru ton amʉ' uya rɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ Main pɨ' enupanin nan uya rɨ nɨrɨ, mɨrɨpan wɨto' oton, mɨrɨ awonsi'kɨ iye'mʉ'sa'kato' oton osorʉwau wʉi tʉpo tukai'. 	 I począł je nauczać, że Syn człowieczy musi wiele ucierpieć, i odrzuconym być od starszych ludu, i od przedniejszych kapłanów i nauczonych w Piśmie, i być zabity, a po trzech dniach zmartwychwstać.


Ina'po uya ɨpiya'—uyewan pe kuru rɨ nin te'sen. 	 Przetoż go ty jako wnętrzności moje przyjmij.


Tenki ta Papa pɨ'—Sises Kʉrai, uyepuru kon poro! Mɨrɨ pɨ' si, urɨ rɨ usenuminkato' yau esi Papa iwano' main poitorʉ pe, e'tane u'naino makoi yau makoi iwano' main poitorʉ pe esi. 	 Dziękuję Bogu przez Jezusa Chrystusa, Pana naszego. Przetoż tedy ja sam umysłem służę zakonowi Bożemu, lecz ciałem zakonowi grzechu.


Piri' uya eikʉ'pʉ, “8 kaisaron kapʉi yau e'tʉrawasoman nɨsa' epe'pʉ uya eke pe kiyari enna pʉra rɨ iyesi mɨrɨ to' nonpa ton nʉ'kwɨ rɨ mara rɨ,” ta'pʉ iya. 	 Odpowiedział mu Filip: Za dwieście groszy chleba nie dosyć im będzie, choćby każdy z nich mało co wziął.


Apʉne pʉra pena rɨ to' eno'mato' pɨ' iye'menukasa' rʉ'san tʉron kon ka'pon amʉ' ewonsa' man ama'ai ɨ'koro'ta'nokon. Papa uya tasa' pen nɨ awɨrɨ te'san ka'pon amʉ', Papa, itese' pɨ' e'nɨto' uya wakʉ nonkasa' ensimanin nʉ'san makoi eseru ya', mɨrɨ awonsi'kɨ Sises Kʉrai tikin nan nɨ rɨken eke, uyepuru kon tʉnonkai'. 	 Albowiem wkradli się niektórzy ludzie, dawno już przedtem naznaczeni na to potępienie, niepobożni, którzy łaskę Boga naszego obracają w rozpustę i samego się Boga i panującego Pana naszego, Jezusa Chrystusa zapierają.


Nai esi sa'man pe pʉra iwa: ‘Amakooi pɨ' usentu'ma,’ ta; mɨrɨ pe pʉra, ‘E'mʉ'sa'ka', asakɨ,’ ta katɨ ipu'tɨka'sa' pɨ'? 	 Cóż jest łatwiejszego, rzec: Odpuszczone są tobie grzechy twoje, czyli rzec: Wstań a chodź?


I'napairon ekama uya ɨpɨ'; moine pe iwa ɨwesi a'tai, ɨiwano' pe rɨ ɨyepontɨpɨtʉ'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ ɨutɨpɨtʉ'pʉ i'se ɨwe'to' ya'; e'tane ɨukɨɨi'pansa' a'tai, ɨyemiyatʉ ton ɨnka auya mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon uya nin si ɨpontɨ mɨrɨ, mɨrɨpan uya ayarɨ itɨpai ɨwe'to' pen nɨ ya',” ta'pʉ iya ipɨ'. 	 Zaprawdę, zaprawdę powiadam tobie: Gdyś był młodszym, opasywałeś się i chodziłeś, kędyś chciał; lecz gdy się zestarzejesz, wyciągniesz ręce twoje, a inny cię opasze i poprowadzi, gdzie byś nie chciał.


Uiwano' pe rɨ si usekama, tʉron nɨ uyekamanin kanan esi ikʉipʉnʉ, uyenno'nin nʉ'pʉ,” ta'pʉ iya. 	 Jam jest, który sam o sobie świadczę; świadczy o mnie i ten, który mię posłał, Ojciec.


Papa uya rɨ sa'ne iku'sa' esi'pʉ mɨrɨ ko pʉse rɨ tʉnanʉmʉ'pʉ ekota'mato' pe rɨ. Mɨrɨpan i'mʉ'sa'kasa' tʉuya e'to' pe tapurɨpɨ'sen pe Epʉn po,” ta'pʉ iya. 	 Azaż nie musiał Chrystus tego cierpieć i wnijść do chwały swojej?


Pe'pake mɨrɨ awonsi'kɨ Pe'tani eporo iya koro'tau i'kʉrʉ Are' Wʉpʉ tato' airɨ, asa'rɨ tʉpoitorʉ ton ennoko'pʉ iya, tai'ma to' pɨ', 	 I stało się, gdy się przybliżył do Betfagie i Betanii, ku górze, którą zowią oliwną, posłał dwóch z uczniów swoich,


Ɨyenupa'pʉ kon, ɨuko'mamʉ'pʉ kon eseru pɨ', penaro' ɨyeseru kon nonka kon pa, ɨyenku'tɨpai'nokon te'sen pɨkɨrɨ ɨwesi kon nʉma'tanʉkʉ'pʉ; 	 To jest, żebyście złożyli według pierwszego obcowania starego człowieka, który się psuje przez pożądliwości oszukiwające;


Apʉne pʉra tikin nɨ wʉi tʉweyu ku'sa' iya ka'pon amʉ' eseru aimenkato' tʉuya weyu pe, serɨ ku'ton ka'pon epoka'sa' Papa uya tiwano' pe ka'pon amʉ' uya apurɨto' pe. Papa uya tʉnanʉmʉ'pʉ enpoikasa' to' enu ya', i'mʉ'sa'ka tʉuya winɨ iyerikʉ'pʉ apai,” ta'pʉ Paarʉ uya. 	 Przeto iż postanowił dzień, w który będzie sądził wszystek świat w sprawiedliwości przez męża, którego na to naznaczył, upewniając o tem wszystkich, wzbudziwszy go od umarłych.


“Ene auya'nokon pʉra pe' iyesi ɨ'rɨ rɨ mʉta ya' newonyai'ne' utɨ ewan ya', mɨrɨpan epa'ka pun apai? 	 Jeszczeż nie rozumiecie, iż wszystko, co wchodzi w usta, w brzuch idzie, i do wychodu bywa wyrzucono?


“Ɨisirɨ'nokon,” ta tʉpo tʉtonpa kon amʉ' pɨ', ina ekanwa'tɨ'pʉ kanau epotorʉ'pʉ ya'. Tʉron kon enna'po'pʉ tʉpata kon ya'. 	 A pożegnawszy się jedni z drugimi, wstąpiliśmy w okręt, a oni się wrócili do domu.


Taukʉ ke'ne to' esi'pʉ, si'pon nɨto' ike ipɨ'ne mɨnɨ' kasa. To' aukʉ yau to' pana'pano esi'pʉ ka'pon amʉ' kota'mato' to' uya ike 5 kaisa rɨ kapʉi yau. 	 A ogony miały podobne niedźwiadkom, a żądła były w ogonach ich, a moc ich była szkodzić ludziom przez pięć miesięcy;


Serɨ ta iya pɨ', “Ewai' rɨ ka'wa,” ta'pʉ to' uya. Enno'sa' kon kɨ'ma'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon ari'po'pɨtʉ'pʉ to' uya, mɨrɨpan kon uya ta'pʉ to' pɨ', “Sises ese' yau kasauro'tʉu serɨ tʉpo,” ta'pʉ to' uya. To' utɨto' pe to' nonka'pʉ to' uya. 	 I usłuchali go. A zawoławszy Apostołów i ubiwszy je, zakazali, aby nie mówili w imieniu Jezusowem; i wypuścili je.


Serɨ i'tutɨ' ɨmiyamoro ka'pon amʉ' Esuwerʉ amʉ'; Nasare' pon, Sises ese' uya pʉse rɨ warawo' epi'tɨsa' e'mʉ'sa'kasa' esi ɨpiyau'nokon. Ɨnpokapɨtʉ'pʉ kon kurusu' pona iyeri'to' pe i'mʉ'sa'kasa' Papa uya. 	 Niech wam wszystkim wiadomo będzie i wszystkiemu ludowi Izraelskiemu, że w imieniu Jezusa Chrystusa Nazareńskiego, któregoście wy ukrzyżowali, którego Bóg wzbudził od umarłych, przez tego ten stoi przed wami zdrowym.


Iyema'sa' yau, Sisariya epokaa'pʉ to' uya. Tʉtonpa ton akonta awon kon mɨrɨ awonsi'kɨ tʉtonpa ton kuru tamʉranʉ'se Koneriyas esi'pʉ to' enupɨkɨrɨ. 	 A nazajutrz weszli do Cezaryi. A Kornelijusz czekał ich, wezwawszy powinowatych swoich i bliskich przyjaciół.


Eke pata mʉra'ta yau rɨ to' use'mato', ɨpʉremato' iwʉ' esi'pʉ Isus itese' tepuru kon apurɨse'na ka'pon amʉ' utɨto' ita'. Mɨrɨpan to' use'mato' tʉrawasomanin uya Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas nʉkupʉ'pʉ eta'pʉ. Mɨrɨpan uya asa'rɨ paka amʉ' nee'pʉ, pata ipʉrʉ to' i'mʉ woi, to' use'mato' tʉrawasomanin, mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' esi'pʉ paka amʉ' ɨnwɨpai Paarʉ mɨrɨ awonsi'kɨ Panapas apurɨ pe tenta'nato' kon pe. 	 Tedy kapłan Jowisza, który był przed miastem ich, woły z wieńcami do wrót przywiódłszy, chciał ofiary z ludem sprawować.


I'tu auya'nokon pʉra pe' iyesi ɨri ton uya Papa e'to' esa' wannɨ pe eporo pʉra iye'to' oton? Kɨsenku'tɨtʉu: Tekumasan, mɨrɨ pe pʉra Papa tato' ipɨ' pe ika'sa' pɨ' tʉwɨpʉremasan, iyemari'masa' pe esii'ma tekumasan, warawoti'si amʉ', warawo' ku'nin nan tʉtaan'pʉ kon pe, tʉwaraino kon nɨ ku'nin nan tʉno'pʉ kon pe, 	 Albowiem drzwi mi są otworzone wielkie i mocne, i mam wiele przeciwników.


Enta'napai iyesi'pʉ ipʉrataaikena' ka'pon i'kiyari punu'pɨ pɨ'. Pero amʉ' uye'pɨtʉ'pʉ iterekʉʉi ami'kai'. 	 Pragnąc być nasycony z odrobin, które padały z stołu bogaczowego; ale i psy przychodząc lizały wrzody jego.


Mɨrɨpan pɨ' ta'pʉ to' uya, “E'tane sa'ne mɨrɨ tukai' ɨnʉ' rɨ ɨtonpa ese' pʉra iyesi,” ta'pʉ to' uya. 	 I rzekli do niej: Żadnego nie masz w rodzinie twojej, co by go zwano tem imieniem.


E'tane pʉse rɨ ka'pon, Erimas tato' ipɨ' Kiri' amʉ' maimu yau, enwoke' ta e'kwa pe esi'pʉ to' i'se pʉra, kopʉna auro'ka'pʉ iya Sises apurɨ iya namai'. 	 Lecz się im sprzeciwił Elimas, on czarnoksiężnik, (albowiem się tak wykłada imię jego), starając się, jakoby starostę od wiary odwrócił:


Urɨ kʉsapurɨtʉu, ukʉipʉnʉ tʉrawasooi ku'tane uya pʉra rɨ. 	 Jeźliż nie czynię spraw Ojca mego, nie wierzcież mi.


Uwarinpato' auya'nokon oton e'tane uyepoto' auya'nokon oton pen, apʉne pʉra iyau e'ai'ne' ya' ɨutɨ kon pʉra iyesi,” ta'pʉ iya. 	 Szukać mię będziecie, ale nie znajdziecie; a gdzie ja będę, wy przyjść nie możecie.


E'tane apʉne pʉra eke pe ui'nʉnkato' kon iya esi wenai, Papa, eke pe rɨ isentu'mato' te'sen, 	 Lecz Bóg, który jest bogaty w miłosierdziu, dla wielkiej miłości swojej, którą nas umiłował.


Mɨrɨ a'tai si, use'man nɨto' tʉrawasomanin nan epuru e'soto'ka'pʉ Sises pɨ' tase'na, “Eikʉ auya pen nɨ pe' mɨrɨ? Ɨ'rɨ tukai' pʉsamoro ka'pon amʉ' usaurokʉ ɨpɨ'?” ta'pʉ iya. 	 A wstawszy najwyższy kapłan, rzekł mu: Nic nie odpowiadasz? Cóż to jest, co ci przeciwko tobie świadczą?


mɨrɨpan uko'mansa' esi'pʉ uruwai' koro'tau, ɨnʉ' uya rɨ tauronpɨ'se enkurunpa poken pʉra rɨ iyenaka'sa' esi'pʉ, i'sen ke rɨ auronpɨtʉ poken pʉra rɨ. 	 Który miał mieszkanie w grobach, a nie mógł go nikt i łańcuchami związać,


To' enno'sa' uya a'tai to' tewe'se pʉra pata pona to' nin utɨpɨtʉ mɨrɨ yai tʉutɨ kon koro'tau apʉne pʉra tʉron kon uye'sa' ɨnnɨ rɨ,” ta'pʉ iya. 	 A jeźli je rozpuszczę głodne do domów ich, pomdleją na drodze; albowiem niektórzy z nich z daleka przyszli.


“Ti'sa, tanporo rɨ serɨ ton awɨrɨ e'sa' man mʉre' esi'pʉ si'kɨrɨ rɨ,” ta'pʉ iya. 	 A on odpowiadając, rzekł mu: Nauczycielu! tegom wszystkiego przestrzegał od młodości mojej.


Sises uya to' eta'pʉ, mɨrɨpan kon pɨ' ta'pʉ iya, “Atu' ka'pon esi pen mɨrɨ ta'ta i'se e'tane, takuru'kenan esi i'se. 	 A Jezus usłyszawszy to, rzekł im: Nie potrzebująć zdrowi lekarza, ale ci, co się źle mają.


Mɨrɨ pɨ' si, upɨ' ɨwɨpʉremasa' yau, tanporon nɨ esi ɨiwano' pe,” ta'pʉ iya. 	 A tak jeźli się ukłonisz przede mną, będzie wszystko twoje.


Serɨ wenai, Itepuru Sises apurɨto' auya'nokon eta'pʉ uya si'kɨrɨ mɨrɨ awonsi'kɨ wakʉ ton i'nʉnkato' auya'nokon, 	 Przetoż i ja usłyszawszy o tej wierze, którą macie w Panu Jezusie, i o miłości ku wszystkim świętym,


(Ewai', Sitipanas pokon nɨ nɨrɨ kenʉ' pa'taisima'pʉ uya man; tʉron kon nin si pa'taisima'pʉ uya pʉra kuru man uyenu yau.) 	 A jeźliby się kto zdał być swarliwym, my takiego obyczaju nie mamy, ani zbory Boże.


5 pe to' ku'nin inserʉ uya ti'sawʉ yawon i'kwamʉ'pʉ ene apon pona. Ewarupɨ pe itesa' pe iye'to' ena'pʉ. Ka'pon amʉ' uya tani kon i'kapɨtʉ'pʉ, apʉne pʉra e'ne' pe tesi kon pɨ'. 	 Tedy wylał piąty Anioł czaszę swoję na stolicę bestyi; i stało się królestwo jej zaćmione, i żwali języki swoje od boleści.


Iye'nonka pe rɨ nin si, Paire' uya itʉrʉ'pʉ mɨrɨ to' ena' kurusu' pona to' uya ipokapɨ'to' pe. Soisa amʉ' uya nin si Sises a'sikaa'pʉ mɨrɨ. 	 Tedy im go wydał, żeby był ukrzyżowany. I wzięli Jezusa i wywiedli.


Karimeru pa'simanin nan enna'po'pʉ tʉuserenka kon pe eke pe Papa esi pɨ'. Tanporo tʉneta'pʉ kon pɨ', mɨrɨ awonsi'kɨ tʉnene'pʉ kon pɨ' nɨrɨ, inserʉ uya ekama'pʉ kasa. 	 I wrócili się pasterze, wielbiąc i chwaląc Boga ze wszystkiego, co słyszeli i widzieli, tak jako im było powiedziano.


“‘Ɨmɨrɨ'nokon, Isutiya yawon, Pe'teri'en pata pon kon, Isutiya yawo'nan pata ton tentakai' apata kon yau eke esa' wannɨ e'sepoto' oton, karimeru esa' esi to' esa' pe kasa umunkɨ, Esuwerʉ amʉ' esa' pe te'ton,’ tawon,” ta'pʉ to' uya. 	 I ty Betlehemie, ziemio Judzka! żadną miarą nie jesteś najmniejsze między książęty Judzkimi; albowiem z ciebie wynijdzie wódz, który rządzić będzie lud mój Izraelski.


Sises uya kuru ɨnʉ' rɨ pa'taisimasa' pʉra rɨ iye'tane, ipoitorʉ ton uya rɨken nɨ nin tɨ. 	 (Chociaż sam Jezus nie chrzcił, ale uczniowie jego),


Tanporo serɨ ton anʉnka'sa' uya pen, mɨrɨ pe pʉra wakʉ pe ekonekaka'sa' pen, e'tane uta'kwarʉka uta'sito' pe Kʉrai Sises uya uya'sisa' na'ne' pɨ'. 	 Nie iżbym już uchwycił, albo już doskonałym był; ale ścigam, ażbym też uchwycił to, na com też od Chrystusa Jezusa uchwycony.


Kʉrɨ rɨ si eke urupere eno'ma'pʉ—kʉrɨ rɨ si penaro' ɨkʉi, Makoi, mɨrɨ pe pʉra Se'tan itese', tanporo serɨ non ano'manin. Serɨ non pona eno'ma'pʉ tanporo itinserʉʉi amʉ' pokon pe. 	 I zrzucony jest smok wielki, wąż on starodawny, którego zowią dyjabłem i szatanem, który zwodzi wszystek okrąg świata; zrzucony jest na ziemię i aniołowie jego z nim są zrzuceni.


Serɨ si ɨnku'pai e'to' pen kupʉ uya yau, urɨ uya ikupʉ pen, e'tane makoi uyau nʉko'manyai'ne' uya ikupʉ. 	 A jeźliż ja to czynię, czego nie chcę, już ja więcej nie czynię tego, ale grzech, który we mnie mieszka.


Tʉrawaso amʉ' epuru esi pɨ' Papa tʉrawasooi esa' pe, ipokonomato' ipɨkɨrɨ pʉra iye'to' pe iyesi—eke pe tesi pɨ' main ɨnetapaino pen pe pʉra, inke pʉra tʉusakorotasen pe pʉra, te'taripasen pe pʉra, ɨsɨ pe pʉra, pʉrata epoto' pe tʉuya ipokena' pen ku'nin pen. 	 Albowiem biskup ma być bez nagany, jako szafarz Boży, nie sam sobie się podobający, nie gniewliwy, nie pijanica wina, nie bitny, nie szukający zysku sprośnego;


upona'nokon itʉsa' iya eke pe kuru rɨ tanporo tʉpu'ketʉ mɨrɨ awonsi'kɨ ito'ka'nʉ'to' pokon pe. 	 Którą hojnie pokazał przeciwko nam we wszelkiej mądrości i roztropności.


Mɨrɨ pɨ' si mɨ pe ɨye'kupʉ kon! Ɨupokoitato' kon ipɨ' poken pʉra pe' nai kʉrɨ rɨ pe' ka'pon serɨ ku'nin nʉ'pʉ enpa'ka auya'nokon poken pʉra nai ɨ'koro'tapai'nokon? 	 Przez którą też zbawienia dostępujecie, jeźli pamiętacie, jakim sposobem opowiedziałem wam, chyba jeźliście próżno uwierzyli.


Ikʉipʉnʉ Sakaraya uta'kwarʉ'tɨ'pʉ Papa A'kwarʉ ke. Mɨrɨpan usaurokʉ'pʉ, Papa uya tauro'ka'pʉ ike pɨ': 	 A Zacharyjasz, ojciec jego, napełniony będąc Duchem Świętym, prorokował mówiąc:


Ɨpiyapai na'kɨ itɨ'pʉ pe iyesi aka'ne' pe rɨ ɨpiya' tenna'poto' pe inkero' pe rɨ— 	 Albowiem snać dla tego odłączył się był na chwilę od ciebie, abyś go zaś miał wiecznie,


“Tɨwɨ nesii,” ta'pʉ Sises uya. “Inenkurunpa'pʉ mɨrɨ po'piyun uwu'na'tɨ weyu iwano' pe, tasa' iya rʉ'pʉ. 	 Tedy rzekł Jezus: Zaniechaj jej; na dzień pogrzebu mego to chowała.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', ti'tui' e'tɨ'. Mi'tuyatʉu pe' osorʉwau wʉipiya tereutapɨ'se pʉra ayauro'ka kon pɨ' uko'mamʉ'pʉ ewarupɨ nau, wʉi nai nɨrɨ tʉukaranpɨ'se. 	 Przetoż czujcie, pomnąc, żem przez trzy lata w nocy i we dnie nie przestawał napominać ze łzami każdego z was.


Ka'pon winɨ uneporo'pʉ pen nɨ, mɨrɨ pe pʉra uyenupasa' rʉ'pʉ ipɨ' pen nɨ; e'tane ru'ku, Sises Kʉrai uya enpoika winɨ uneporo'pʉ. 	 Albowiem ja anim jej wziął, anim się jej nauczył od człowieka, ale przez objawienie Jezusa Chrystusa.


Ka'pon amʉ' uya tʉmunkɨ kon nee'pʉ Sises uya to' a'pɨ'to' pe. Ipoitorʉ ton uya serɨ ensa' a'tai, to' sanon ton eseremekʉ'pʉ to' uya. 	 Przynoszono też do niego i niemowlątka, aby się ich dotykał; co gdy widzieli uczniowie, gromili je.


Miyarɨ ka'tɨ' rɨ marɨ so'si to' iwʉ' tau tamʉrasan pɨ'. Miyarɨ ka'tɨ' utonpa rʉ'kwɨ Epene'tos pɨ', wapiya kuru iyera'tɨsa' rʉ'pʉ Kʉrai winɨkʉi' Eisa nono po. 	 Także zbór, który jest w domu ich. Pozdrówcie Epeneta miłego mojego, który jest pierwiastkiem Achai do Chrystusa.


Isaan esi'pʉ raan'pu tepo'tɨsen pata weyu pe kasa, mɨrɨpan weyu yau e'pai ɨwesi'pʉ kon aka'ne' pe rɨ. 	 Onci był świecą gorejącą i świecącą, a wyście się chcieli do czasu poradować w światłości jego.


Mɨrɨpan pɨ' ta'pʉ to' uya, “Pata itʉkɨ ina piyau, apʉne pʉra pata newarumanka'an,” ta'pʉ to' uya. Mɨrɨpan kon piya' iyewomʉ'pʉ. 	 Ale go oni przymusili, mówiąc: Zostaó z nami, boć się ma ku wieczorowi, i już się dzień nachylił. I wszedł, aby został z nimi.


Mɨrɨ pe iyesi pɨ', apurɨto' poro Papa uya uyanʉnsa' kon ipokena' pe pɨ', usewankaman nɨto' pʉra iyesi Papa pokon pe e'nɨ pɨ' Sises Kʉrai, uyepuru kon poro, 	 Będąc tedy usprawiedliwieni z wiary, pokój mamy z Bogiem przez Pana naszego Jezusa Chrystusa;


“E'tane ɨsɨ yau me'atʉi' ɨmɨrɨ'nokon ipʉrataaikena' ton, apʉne pʉra wakʉ epoka'sa' auya'nokon pɨ'. 	 Ale biada wam bogaczom! bo już macie pociechę waszę.


Mɨrɨ a'tai ɨnʉ' uya rɨ ta pe iyesi yau ɨpɨ'nokon, ‘Kʉrai man serɨ yau,’ mɨrɨ pe pʉra, ‘Mɨrɨ yau man,’ ta a'tai ɨpɨ'nokon, kʉsapurɨtʉu. 	 Tedy jeźliby wam kto rzekł: Oto tu jest Chrystus, albo tam, nie wierzcie.


Kin amʉ' non pon kon ekumasa' kʉrɨ rɨ eke tekumasen a'kɨrɨ, mɨrɨ awonsi'kɨ ka'pon amʉ' e'taripasa' ɨri inkupʉnʉ euku pɨ',” ta'pʉ iya. 	 Z którą wszeteczeństwo płodzili królowie ziemi i upili się winem wszeteczeństwa jej obywatele ziemi.


Sises uya tu'kan kon nɨ takuru'kena' nan epi'tɨpɨtʉ'pʉ to' eparan apai'ne, mɨrɨ awonsi'kɨ makoi a'kwarʉ ton nɨ enno'pɨtʉ'pʉ iya. Makoi a'kwarʉ ton usaurokʉ i'se pʉra rɨ iyesi'pʉ, apʉne pʉra to' uya ti'tu wenai. 	 I uzdrowił wiele tych, co się źle mieli na rozliczne choroby, i wygnał wiele dyjabłów, a nie dopuścił mówić dyjabłom; bo go znali.


Serɨ Papa e'to' esa' wannɨ pe ekareei usekamato' oton pata emʉ' kaisa rɨ, ennin nʉ'san uya ekama tanporo ka'pon amʉ' pɨ', mɨrɨ a'tai kuru nin si, iu'matʉ e'seporo mɨrɨ. 	 I będzie kazana ta Ewangielija królestwa po wszystkim świecie, na świadectwo wszystkim narodom. A tedyć przyjdzie koniec.


“E'pana e'kɨ! Epa'kakɨ iyapai!” ta'pʉ Sises uya e'se'ne' pe. 	 I zgromił go Jezus, mówiąc: Umilknij, a wynijdź z niego.


Uyekama'po auya'nokon nɨ mɨrɨ ɨ'rɨ pɨ' rɨ uyese' yau, ikupʉ uya rɨ mɨrɨ. 	 Jeźli o co będziecie prosić w imieniu mojem, ja uczynię.


Kairau amʉ' u'tɨ'pʉ ikɨrɨsin koro'tau non pona, mɨrɨpan kon upana'panta'pʉ mɨnɨ' amʉ' pana'pano kasa. 	 A z onego dymu wyszły szaraócze na ziemię i dano im moc, jako mają moc niedźwiadki ziemskie;


Antiyo' po inke rʉ'kwɨ rɨ kanan tesi tʉpo, itɨ'pʉ kanan mɨrɨ apai. Mɨrɨpan utɨ'pʉ Kare'siya mɨrɨ awonsi'kɨ Pʉresiya nono awɨrɨ'ne, mɨrɨpan uya Sises apurɨnin nan meruntɨtanʉkʉ'pʉ. 	 I zamieszkawszy tam przez niektóry czas, wyszedł obchodząc krainę Galatską i Frygiję, utwierdzając wszystkich uczniów.


Mɨrɨ 5 kaisaron kapʉi koro'tau uma'tan nɨto' warinpato' oton ka'pon amʉ' uya, e'tane to' uya epoto' oton pen; eri'pai to' e'tane, uma'tan nɨto' utɨpɨ'to' oton to' piyapai. 	 Przetoż w one dni szukać będą ludzie śmierci, ale jej nie znajdą; i będą chcieli umrzeć, ale śmierć od nich uciecze.


Isaan uya epa'taisiman ekareei ekama'pʉ si'kɨrɨ mɨrɨ awonsi'kɨ Sises enuku pʉ'kʉ pona rɨ iye'sa' rʉ'pʉ, mɨrɨpan e'to' pe utonpa kon pe Sises e'mʉ'sa'kasa' ene'pʉ tʉuya ekamanin pe,” ta'pʉ iya. 	 Począwszy od chrztu Janowego, aż do tego dnia, którego jest wzięty w górę od nas, był z nami świadkiem zmartwychwstania jego.


mɨrɨpan e'tane ama'ai iwɨto' tʉuya'nokon eporo i'se to' e'tane, to' uya eporo pʉra iyesi'pʉ, apʉne pʉra ka'pon amʉ' esi'pʉ ipan pe rɨ imaimu eta pɨ'. 	 Ale nie znaleźli, co by mu uczynili; albowiem wszystek lud zawieszał się na nim, słuchając go.


“Serɨ si iweyu orʉ eseru aimenkato' yai. Serɨ orʉ epuru pe si te'sen ainʉnpato'. 	 Teraz jest sąd świata tego, teraz książę świata tego precz wyrzucony będzie.


Emennʉ'pʉ rɨ, Sises usenpoika'pʉ 11 kaisaron kon piya' to' enta'na tane. To' eseremekʉ'pʉ iya to' napurɨnʉ pʉra iyesi pɨ', sa'man pe rɨ iye'mʉ'sa'kasa' ennin nʉ'san anapurɨpai pʉra to' esi pɨ'. 	 Na ostatek się też onym jedenastu wespół siedzącym ukazał, i wyrzucał im na oczy niedowiarstwo ich, i zatwardzenie serca, iż tym, którzy go widzieli wzbudzonego, nie wierzyli.


Epʉra'an anʉnsa' pe iyesi yau ipokena' pe inkuu'pʉ winɨ, itapurɨto' ipɨ' esi mɨrɨ—e'tane Papa rau pen. 	 Bo jeźli Abraham z uczynków jest usprawiedliwiony, ma się czem chlubić, ale nie u Boga.


Tepʉrʉ piyau tʉteire' kon po tenai' enta'nan pɨ' to' esi koro'tau, ta'pʉ iya, “I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, ɨtonpa kon uya uyeparankato' oton—kʉrɨ upokon pe enta'nan pɨ' na'ne' rɨ,” ta'pʉ iya. 	 A gdy za stołem siedzieli i jedli, rzekł Jezus: Zaprawdę wam powiadam, iż jeden z was wyda mię, który je ze mną.


Tanporo ka'pon amʉ' non po te'san enku'tɨ'pʉ iya, apʉne pʉra i'tuto' ipɨkɨrɨ tʉku'se wapiyaro' ene iwano' pe. To' apiyo'ma'pʉ iya ikuntɨpɨ'sa' rʉ'pʉ ene supara ke usepi'tɨsa', mɨrɨpan uko'mamʉ namato' ipɨ' pe, ipe ika'to' pe to' uya. 	 I zwodzi mieszkających na ziemi przez one cuda, które jej dano czynić przed bestyją, mówiąc obywatelom ziemi, aby uczynili obraz onej bestyi, która miała ranę od miecza, ale zasię ożyła.


Ɨmɨrɨ'nokon auro'ka uya, Esuwerʉ amʉ' pen. Esuwerʉ amʉ' pen ena' itekare ekamai' enno'sa' pe esi wenai, eke pe kuru utʉrawasooi kupʉ uya, 	 Albowiem mówię wam poganom, ilem ja jest Apostołem pogan, usługiwanie moje zalecam,


Utonpa ton nʉ'kwɨ, ɨmenukapai'nokon esa' e'tane, ina nekamanʉ epika'tɨn nɨto' ekareei pɨ', ɨmenukato' kon pe uya kuru e'kupʉ'pʉ mɨrɨ awonsi'kɨ ipan pe kuru ɨyekama'po kon pe apurɨto' Kʉri'san pe e'nɨ pɨ' wenai ɨyetokʉ kon pa Papa nʉtʉrʉ'pʉ tikin nan parɨ rɨ, tʉusensimaton pe pʉra rɨ wakʉ ton ena'. 	 Najmilsi! Wszelką pilność czyniąc, abym wam pisał o społecznem zbawieniu, musiałem wam pisać, napominając, iżbyście bojowali o wiarę raz świętym podaną.


Tanporo unkupʉnʉ winɨ, sa'man tʉrawaso kupʉ'pʉ uya winɨ, ɨyenupasa' uya 'nokon ipʉrataai pʉnon kon pika'tɨnin pe e'nɨto' pe. Sises uya se kasa ta'pʉ iku'tɨ' ɨyenu kon yau, ‘Wakʉ pe kuru iyesi te'repasan pe e'nɨ a'tai, tʉrepasan pe e'nɨ entai,’” ta'pʉ Paarʉ uya to' pɨ'. 	 Wszystkomci wam okazał, iż tak pracując, musimy podejmować słabe, a pamiętać na słowa Pana Jezusowe, że on rzekł: Szczęśliwsza jest rzecz dawać, niżeli brać.


inkero' rɨ mɨrɨto' pe ta'pʉ iya rʉ'pʉ inenuka'nʉkʉ'pʉ Kʉrai Sises, uyepuru kon yau. 	 Według postanowienia wiecznego, które uczynił w Chrystusie Jezusie, Panu naszym,


“Ɨ'rɨ pen nɨ, ɨpʉreman uya rɨken serɨ rupɨ enpa'ka,” ta'pʉ Sises uya. 	 A on im rzekł: Ten rodzaj dyjabłów inaczej wynijść nie może, tylko przez modlitwę i przez post.


Usi'kapɨ' nɨ pɨ' mɨrɨ awonsi'kɨ utan nɨ pɨ' ɨwesi kon yau, ɨsiwano' pe rɨ auma'ta kon mɨrɨ. 	 Ale jeźli jedni drugich kąsacie i pożeracie, patrzajcież, abyście jedni od drugich nie byli strawieni.


Kʉrai esi tʉusensen pen Papa pe rɨ, Eke Kuru tanporon iye'ka'sa' ton na'ne' entaino. 	 Który jest obrazem Boga niewidzialnego i pierworodny wszystkich rzeczy stworzonych.


A'ko pe rɨ tu'kan kon nɨ peiruku amʉ' esi'pʉ enta'nan pɨ' i'kʉrʉ po. 	 A była tam przy górach wielka trzoda świni, która się pasła.


tʉronpi' uturunto' ya', mɨrɨ pe pʉra main usetato' ya', etanin nan e'to' miyarɨ ɨnetapai pʉra ya', 	 I do dźwięku trąby, i do głosu słów, który ci, co słyszeli, prosili, aby więcej do nich nie mówiono;


E'tane kamoro tʉsanomanin nʉ'san, tapurɨnin nʉ'san repasa' iya meruntɨ ke, Papa munkɨ pe to' enato' pe. 	 Lecz którzykolwiek go przyjęli, dał im tę moc, aby się stali synami Bożymi, to jest tym, którzy wierzą w imię jego.


To' uya si a'si'pʉ, mɨrɨpan wɨnɨ'pʉ to' uya, mɨrɨpan eno'ma'pʉ to' uya kiyari e'kwa apai. 	 I wziąwszy go zabili, a wyrzucili precz z winnicy.


Mɨrɨ a'tai, ipasi ton uya ikɨ'mai' tʉmaimu kon ennoko'pʉ, “Itepuru, ipan pe ɨni'nʉnkanʉ man takuru'ke,” tukai'. 	 Posłały tedy siostry do niego, mówiąc: Panie! oto ten, którego miłujesz, choruje.


Ipʉ'kʉ pe wapiyaro' iteperu ki'masa' tʉsa' enasa' yau wakʉ pe, mɨrɨ a'tai nin si tanporon itonpa esi mɨrɨ wakʉ pe; imi' ton esi wakʉ pe, mɨrɨ kasa kanan ipanta ton esi mɨrɨ. 	 Ponieważ jeźli pierwiastki święte, tedyć i zaczynienie; a jeźli korzeń święty, tedyć i gałęzie.


ɨnʉ' uya rɨ tʉkʉrʉpo'pooi arɨ i'se pʉra rɨ iyesi'pʉ mɨrɨ awɨrɨ. 	 A nie dopuścił, żeby kto miał nieść naczynie przez kościół.


To' uya ipokon pe asa'ron kon ama' amʉ' pokapɨ'sa' kurusu' pona esi'pʉ, tikin nɨ itenwo'netʉ winɨ mɨrɨ awonsi'kɨ tikin nɨ ikamisi winɨ. 	 Ukrzyżowali też z nim dwóch zbójców; jednego po prawicy, a drugiego po lewicy jego.


Tʉron nɨ ton uta'pokʉ'pʉ tɨ' pe te'sen ya', eke pe pʉra te'sen non ya'. Inke pʉra iya'ta'pʉ, apʉne pʉra i'nau pʉra non esi ke. 	 Drugie zasię padło na miejsce opoczyste, gdzie nie miało wiele ziemi; i prędko weszło, przeto iż nie miało głębokości ziemi;


Rɨmono' tau iyesi'pʉ 40 kaisa rɨ wʉi, Se'tan esi'pʉ i'tupɨtʉ pɨ'. Mɨrɨ yau rɨ kanan ene amʉ' pokon pe iyesi'pʉ, mɨrɨpan ene pɨ' inserʉ amʉ' esi'pʉ. 	 I był tam na puszczy przez czterdzieści dni, będąc kuszony od szatana, a był z zwierzęty, a Aniołowie służyli mu.


“Papai, ɨnku'pai ɨwesi yau, serɨ ko' imo'kakɨ uyenapai, e'tane i'se ɨwe'to' awɨrɨ iku'kɨ, i'se e'to' awɨrɨ pen,” ta'pʉ iya. [ 	 Mówiąc: Ojcze! jeźli chcesz, przenieś ten kielich ode mnie; wszakże nie moja wola, lecz twoja niech się stanie.


(Tʉpoitorʉ ton pɨ' ta'pʉ iya,) “Kʉrɨ amaimu kon etayai'ne' uya umaimu rɨ etakapʉ mɨrɨ; kʉrɨ ɨyewaruma'tɨyai'ne'nokon uya rɨ kanan uyewaruma'tɨ mɨrɨ; kʉrɨ uyewaruma'tɨyai'ne' uya rɨ nɨrɨ kʉrɨ uyenno'nin nʉ'pʉ ewaruma'tɨ mɨrɨ,” ta'pʉ iya. 	 Kto was słucha, mnie słucha: a kto wami gardzi, mną gardzi; a kto mną gardzi, gardzi onym, który mię posłał.


“Sates pon so'si inserʉʉi ena' imenuka': “Se ka'kɨ ɨmunkɨ amʉ' pɨ' tukai': Serɨ main esi 7 kaisaron Papa A'kwarʉ amʉ' mɨrɨ awonsi'kɨ 7 kaisaron kon sirikɨ amʉ' a'sisa' iya na'ne' winɨpaino. Ɨnkupʉnʉ kon si'tuyai', nurɨne ɨwesi kon tukai' ɨye'kupʉ kon e'tane iyeri'sa' pe ɨwesi kon. 	 A aniołowi zboru, który jest w Sardziech, napisz: To mówi ten, który ma siedm duchów Bożych i siedm gwiazd: Znam uczynki twoje, i masz imię, że żyjesz; aleś jest umarły.


Papai, eke pe ɨyese' e'to' enpoikakɨ,” ta'pʉ iya. Mɨrɨ a'tai main uyee'pʉ Epʉn poi, “Enpoikaka'sa' uya rɨ man, mɨrɨ awonsi'kɨ enpoikakapʉ uya rɨ kanan mɨrɨ,” tawon. 	 Ojcze! uwielbij imię twoje. Przyszedł tedy głos z nieba: Uwielbiłem i jeszcze uwielbię.


Sises uya ta'pʉ, “I'napairon ekama uya ɨpɨ'nokon, ipata'se' yau, pu'kena' nama pʉra iyesi. 	 I rzekł do nich: Zaprawdę wam powiadam: Żaden prorok nie jest przyjemnym w ojczyźnie swojej.


E'tane Esuwerʉ pe to' uya ito'ka'nʉ'sa' a'tai, isaurokʉ i'se pʉra to' esi'pʉ. Tikin nɨ te'sepose to' ukɨ'pɨ'nʉmʉ'pʉ asa' ite'kwa kʉra' emiya era'tɨto' e'to' poro, “Eke kʉrɨ rɨ Arʉ'times E'pe'sas pon kon iwano'!” tai'ma. 	 Ale gdy poznali, iż był Żydem, wszczął się jednostajny głos od wszystkich, jakoby przez dwie godziny wołających: Wielka jest Dyjana Efeska!


Temekon tʉtʉse iwoi mʉre ta'sii' isoto'ka'pʉ iya to' koro'tau, mɨrɨpan uya ta'pʉ to' pɨ', 	 A wziąwszy dzieciątko, postawił je w pośrodku nich, a wziąwszy je na ręce, rzekł im:


“Serɨ pe kuru uye'ai'. Ɨpiyau'nokon na'ne' imainanpatɨ', ɨnʉ' uya rɨ ayarʉkooi, kʉron mo'ka namai'. 	 Oto idę rychło; trzymaj, co masz, aby nikt nie wziął korony twojej.


Mɨrɨ koro'tau, Isairas pana'tɨnin nan uyee'pʉ itiwʉ' tawonsi'kɨ, mɨrɨpan kon uya ta'pʉ, “Ɨyensi eri'ka'sa' man. Ti'sa rɨ kʉsanpokʉmai,” ta'pʉ to' uya. 	 A gdy on jeszcze mówił, przyszli słudzy od przełożonego bóżnicy, mówiąc: Córka twoja umarła, czemuż jeszcze trudzisz nauczyciela?


Iye'nʉntane rɨ ewarupɨ nau, ipakasa' rɨ e'tane wʉi nai, kiyari ye' rɨ a'ta mɨrɨ, ɨ'rɨ kasa iye'sa' tukai' i'tu iya pʉra rɨ iyesi. 	 A spałby i wstawałby we dnie i w nocy, a nasienie by weszło i urosło, gdy on nie wie.


“E'se'ne' pe ina uya ta'pʉ ɨpɨ'nokon, ‘Sises ese' pɨ' ka'pon amʉ' kʉsenupatʉu,’ ta'pʉ e'tane rɨ, pata Surusiran emʉ' wɨsa' auya'nokon enupan nɨto' auya'nokon ike ke mɨrɨ awonsi'kɨ tʉmakooi ke ina esi pʉse rɨ mʉnʉ uriya' ta auya'nokon,” ta'pʉ iya. 	 Izaliśmy wam surowo nie zakazali, abyście w tem imieniu nie uczyli? A oto napełniliście Jeruzalem nauką waszą i chcecie na nas wprowadzić krew człowieka tego.


Mɨrɨpan kon uya ta'pʉ, “Uyewan kon sa'ne a'pɨ'pɨtʉi ko asanta tau uyauro'ka iya 'nokon koro'tau pu'kena' amʉ' nekama'pʉ iye'menukasa' itekare pɨ',” ta'pʉ to' uya. 	 I mówili między sobą: Izali serce nasze nie pałało w nas, gdy z nami w drodze mówił, i gdy nam Pisma otwierał?


To' i'pai i'po' esi'pʉ uri'san amʉ' inse' kasa, to' yɨ esi'pʉ rayan yɨ kasa. 	 I miały włosy jako włosy niewieście, a zęby ich były jako lwie;


Ɨpoitorʉ ton piya' inee'pʉ uya, e'tane to' uya epi'tɨ poken pʉra iyesi'pʉ,” ta'pʉ iya Sises pɨ'. 	 I przywiodłem go do uczniów twoich, ale go nie mogli uzdrowić.


Mɨrɨpan e'tane ikʉipʉnʉ uya ta'pʉ tapiyo' ton pɨ', ‘Inke pʉra wakʉ ipon ine'tɨ' ipontɨ kon pa, irimuui ɨntʉtɨ' itemiyatʉ pɨ'. Wakʉ ke kuru isapatooi'tɨtɨ'. 	 Rzekł tedy ojciec do sług swoich: Przynieście onę przednią szatę, a obleczcie go, i dajcie pierścieó na rękę jego, i obuwie na nogi jego.


E'tane ɨnʉ' rɨ eseru aimenka uya pe iyesi yau, iyawɨrɨ kuru iku'sa' uya mɨrɨ, apʉne pʉra tikin sarɨ esi kasa pʉra, ikʉipʉnʉ, uyenno'nin nʉ'pʉ pokon pe esi. 	 A choćbym i ja sądził, sąd mój jest prawdziwy; bom nie jest sam, ale ja i który mię posłał, Ojciec.


Isenpoikasa' rʉ'pʉ maimu eikʉ pe utɨ'pʉ itekare ekamai' to' pɨ' mɨrɨ unekamanʉ Esuwerʉ amʉ' pen koro'tau. E'tane serɨ kupʉ'pʉ uya ama'ai, kamoro itepuru pe to' esi tato' ton iwano' pe, apʉne pʉra enari'ke' pe esi pɨ' eka'tumʉ, mɨrɨ pe pʉra eka'tunsa' esi iwotori'pɨ pʉra na'kɨ ko, tukai'. 	 A wstąpiłem według objawienia i przełożyłem im Ewangieliję, którą każę między poganami, a zwłaszcza zacniejszym, bym snać nadaremno nie bieżał, albo przedtem nie biegał.


mɨrɨpan uya ipika'tɨ'pʉ tanporo ewankamanin apai. Isose' repa'pʉ iya ipu'ketʉ ke, mɨrɨpan uya iku'sa' esi'pʉ wakʉ pe kin Peero ewakiri pe. Mɨrɨ a'tai, Peero uya Isose' kupʉ'pʉ tanporo Isi' mɨrɨ awonsi'kɨ tʉpata'se' epuru pe. 	 I wyrwał go ze wszystkich jego ucisków, a dał mu łaskę i mądrość przed Faraonem, królem Egipskim, który go postanowił książęciem nad Egiptem i nad wszystkim domem swoim.


Ɨ'rɨ ken si ta serɨ ei'nin pe? Papa esi pe iyesi yau uwenai'nokon pe, ɨnʉ' ken si esi uyewa'nomanin kon pe? 	 Cóż tedy rzeczemy na to? Jeźli Bóg za nami, któż przeciwko nam?


non nɨ kʉsesakʉi---Papa pʉta apon mɨrɨ; Surusiran nɨ kʉsesakʉi---eke kin pata'se' mɨrɨ. 	 Ani na ziemię, gdyż jest podnóżkiem nóg jego; ani na Jeruzalem, gdyż jest miasto wielkiego króla;


Serɨ tonan tawon usenpoika'pʉ uyena', to'ken nʉ'kwɨ imenukaka'sa' uya na'ne' ipɨ'. 	 Iż mi Bóg przez objawienie oznajmił tajemnicę, (jakom wam przedtem krótko napisał,


Mɨrɨ a'tai, tʉron nɨ inserʉ apirinta ene'pʉ uya ka'tau. Inkero' wakʉ main esa' pe tanporon kon ka'pon amʉ' non pon kon auro'kase'na—tʉpataron kon, rʉko' amʉ', tʉmaimuron kon, mɨrɨ awonsi'kɨ tʉponaron kon auro'kase'na. 	 I widziałem drugiego Anioła, lecącego przez pośrodek nieba, mającego Ewangieliję wieczną, aby ją zwiastował mieszkającym na ziemi i wszelkiemu narodowi, i pokoleniu, i językowi, i ludowi,