Maka berkatalah manusia itu, "Ini dia, orang yang sama dengan aku--tulang dari tulangku, dan daging dari dagingku. Kunamakan dia perempuan, karena ia diambil dari laki-laki. 	 Təzzar iṇṇa aggadəm: «Ənta da ta təṃosat eɣas ən ɣasan-in elam n alam-in. Ənt'as z-itawaṇṇu tanṭut fəl-as aləs a daɣ du-tətawakkas.»


Tuanku menyuruh kami membawa dia kemari, supaya Tuanku dapat melihatnya 	 Təṇṇeɣ y eklan nak: " Awəyat i t'idu har t ənəyaɣ əs šiṭṭawen in. "


Pengikut-pengikut yang lain menyusul ke darat dengan perahu, sambil menarik jala yang penuh dengan ikan. Mereka tidak berapa jauh dari darat, kira-kira seratus meter saja 	 Amaḍal ən sanatat təmad n əɣil ɣas a əllanen gar-essan əd təgadamayt n agaraw. Əqqiman-du nalkiman win hadatnen daɣ təɣlalt ərkaban-du dəffər-san əməzzezdər-nasan, idnay kifitan.»


"Keluarlah dari kapal itu bersama-sama dengan istrimu, anak-anakmu dan istri-istri mereka 	 «Əg̣məd attin kay əd tənṭut-nak əd bararan-nak əd təḍoden ən bararan-nak.


Sekarang sudah waktunya dunia dihakimi; sekarang penguasa dunia ini digulingkan 	 Əmərədda ad za tətəwəxkəm əddənet-ta. Əmərədda din z-itəwəgər əmuzar n əddənet ta.


Para penguasa Yahudi menantang Yesus, kata mereka, "Coba membuat keajaiban sebagai tanda untuk kami bahwa Engkau berhak bertindak seperti ini. 	 Əssəstanan-tu muzaran ən Kəl-Əlyəhud ənnan-as: «Məni təlməɣjujat təmosat alɣalamat tas təfraga danaq-qat taga təsitaddat as təleɣ almaqam n ad tagaɣ əmazal di?»


Setelah habis masa berkabung, berkatalah Yusuf kepada pegawai-pegawai raja, "Sampaikanlah pesan ini kepada raja 	 As okayan aḍan win təweškent iššewal Yusəf y aytedan ən Firɣawna iṇṇ'asan: «Kud a təṇṇam taram i təšəššiwədam i əmazal in a dawan z aga əs Firɣawna, taṇṇim as:


Maka pengikut-pengikut-Nya mulai saling bertanya, "Apakah ada orang membawa makanan untuk Dia? 	 Ad tənəmənnin nalkiman gar-essan: «Əngəm ɣas wərgeɣ awedan a das-d-ewayan imensewan?»


Bersama-sama dengan mereka masuk pula setiap jenis burung dan binatang lainnya, baik yang jinak maupun yang liar, yang besar maupun yang kecil 	 Iggaz-tu tolas əkkulluk n əzzənəf ən tawaqqast d əkkulluk n əzzənəf ən hərwan, d əkkulluk n əzzənəf ən lumət-lumət əllomatnen aṃadal, d əkkulluk n əzzənəf ən g̣ədad əd maggadan kul.


Lamekh berkata, "Anak ini akan memberi keringanan pada waktu kita bekerja keras mengolah tanah yang dikutuk TUHAN." Karena itu Lamekh menamakan anak itu Nuh 	 Ig-as eṣəm Nux. Iṇṇa: «Barar wa ənta a dana z-aləman fəl ṃan daɣ aṇay n ark-aṇay n əššəɣəl ən fassan-nana fəlas aṃadal a ilɣan Əməli.»


Maka diberkati-Nya hari yang ketujuh itu dan dijadikan-Nya hari yang khusus, karena pada hari itu Allah beristirahat setelah menyelesaikan pekerjaan-Nya 	 Iga Məššina albaraka-nnet fəl əzəl wa n əṣṣa, izzəzwar-tu fəlas əzəl wa da ad daɣ iɣrad əššəɣəl n əxluk kul wa iga.


Rut dan Orpa menangis lagi keras-keras kemudian Orpa pamit sambil mencium ibu mertuanya lalu ia pun pulang. Tetapi Rut tidak mau berpisah dari ibu mertuanya itu 	 Təzzar ittəy daɣ asnat ətkar ogaran wa n nad. Mišan ya təzəllammat tat Ɣorfa, tanasaɣlaf dər əs, eges Rut təqqim du ɣur əs.


Kemudian saudara-saudara Yusuf membawa hadiah-hadiah itu dan uang dua kali lipat, lalu berangkat ke Mesir bersama Benyamin. Setelah sampai di sana, mereka menghadap Yusuf 	 Ədkalan šinufa nnasan d əṇətfus n əzrəf nasan, əṇkaran, əglan, əddewan əd Benyamin, ərasan Masar har əzzəkken dat Yusəf.


Mimpi Tuanku terjadi dua kali, itu berarti bahwa hal itu telah ditetapkan oleh Allah dan bahwa Allah akan melaksanakannya dengan segera 	 Tišit ən tərgət ta ṣanatat ənta a isannafalalan as Məššina isigatakkat taṇat-net, aṃaran ad d issətrəb azzaman win.


Ezer leluhur marga: Bilhan, Zaawan, dan Akan 	 Maddanəs n Etser əṃosan: Bilhan, Zafan d Akan.


Saudara-saudara yang tercinta, kalau Allah begitu mengasihi kita, kita pun harus mengasihi satu sama lain 	 Imidawan in ən maran in azzama Məššina ig'ana tara togd t d a wa wədi nəməratana gar ena nakkanay da.


Pada waktu matahari terbit, Yakub meninggalkan Pniel, dan ia pincang karena sendi pinggulnya terkilir 	 Iga Yaqub y adagg-en eṣəm Fənyel (almaɣna udəm ən Məššina), id iṇṇa: «Əṇaya Məššina udəm s udəm, əgleɣ, əddara!»


Dan kalian juga harus memberi kesaksian tentang Aku, sebab kalian sudah bersama Aku sejak semula 	 Kawanay da, a fall-i taggayyem, fəlas təddewam dər-i harwa daɣ tizarat.»


Lalu berkatalah Allah kepada Nuh, "Aku telah memutuskan untuk mengakhiri hidup segala makhluk. Aku akan memusnahkan mereka beserta bumi, karena bumi telah penuh dengan kekejaman mereka 	 Iṇṇa Məššina i Nux: «Tilkamat ən təməddurt ən təxəllak kul a du-toṣat fəlas əddənet a təḍkar tallabəst fəl əddəlil n aytedan, a di da fəlas a-tan-əhləka əntanay d aṃadal kul.


Tetapi para gembala di Gerar bertengkar dengan para gembala Ishak. Kata mereka, "Air ini milik kami." Karena itu Ishak menamakan sumur itu "Pertengkaran" 	 Ad əgammayan maḍanan ən Gərar əkənnas daɣ win Isxaq, əṇnan asan: «Aṇu nnana a wa» Adi da fəl iga Isxaq y aṇu eṣəm Eseq(əkənnas) fəlas əkənnas a fall-as əgan.


Yakub yang juga dinamakan Israel, pergi ke Mesir dengan anak-anaknya dan keluarga mereka masing-masing. Anak-anak Yakub itu adalah 	 Maddanəs ən Yaqub, w'as itawannu Israyil, win d-osanen Masar əddewan dər-əs, akk iyyan d aɣaywan-net, ismawan-nasan: Ruben, Šimon, Lebi əd Yuda, Isakar, Zəbulun əd Benyamin, Dan əd Naftali, Gad d Ašer.


Tetapi lambung Yesus ditusuk dengan tombak oleh seorang dari prajurit-prajurit itu; dan segera keluarlah darah dan air 	 Mišan idag iyyan daɣ sojitan win tasaga ən Ɣaysa, isaxarabbat-tat s allaɣ-net. Amazay wen da daɣ-as d-iffay əzni d aman.


Pada usia yang lanjut, Sara, istri tuan saya itu telah melahirkan anak laki-laki, dan tuan saya telah mewariskan segala harta bendanya kepada anaknya itu 	 Sarata tanṭut ən məšš-i, təssaha-ddu barar daɣ tušaray-nnet i məšš-i; təzzar ikf-ay a wa ila kul.


Akulah pintu. Siapa masuk melalui Aku akan selamat; ia keluar masuk dan mendapat makanan 	 Nak a imosan imi. Wa sər-i d-iggazan ad afsu. Ifrag ad itaggaz iraddaɣ, igrəw əntada imensewan-net.


Tetapi bayi itu tak dapat disembunyikannya lama-lama. Maka ibu itu mengambil sebuah keranjang dari rumput gelagah, dan melapisinya dengan ter supaya jangan kemasukan air. Bayi itu diletakkannya di dalam keranjang itu, lalu dibawanya ke Sungai Nil dan ditaruh di tengah-tengah rumpun gelagah di tepi sungai itu 	 As tənay as ab-as təfrag aɣabar-net, tətkal du azmam igan daɣ əzzənəf ən telant iyyat, təɣrad tu adabaɣ s əzzənəfan əššin ən kolta iyyan, amaran təga daɣ-as barar, təsəls-ay. Təzzar təssənsa azmam wen daɣ ammas ən telant iyyat du tədaggalat fəl fayyan n agarew wa n Ənnil.


Yusuf berkata kepada saudara-saudaranya, "Saya ini Yusuf. Masih hidupkah ayah?" Melihat itu saudara-saudaranya takut sekali sehingga tidak dapat menjawab 	 Iṇṇa Yusəf i məqqaran-net: «Nak Yusəf. Abba nin iddar harwa?» Mišan iməqqaran-net wər əfregan a das ajjawwaban fəlas əhagan dat-əs.


Dan Yusuf melengkapi persediaan makanan bagi ayahnya, saudara-saudaranya, dan seluruh sanak saudaranya, sampai kepada yang paling muda 	 Iṭṭaf Yusəf təməddurt n abba-net əd məqqaran-net d aɣaywan n abba-net s əket ən bararan-net.


Tetapi perjanjian-Ku akan Kuikat dengan Ishak, anakmu yang akan dilahirkan oleh Sara, tahun depan kira-kira pada waktu seperti ini. 	 Mišan ad-əṭṭəfa arkawal y Isxaq a za-təgrəwa əd Sarata azzaman a da azanen.»


Karena itulah, kalau Anak membebaskan kalian, kalian sungguh-sungguh bebas 	 Daɣ adi as kawan-isaddarfat Barar, wədi ad tallallem əs tidət.


(Laban memberikan hambanya perempuan yang bernama Bilha kepada Rahel, untuk menjadi hambanya. 	 Raxil iššedaw tat abba-net əd təklit-net Bilha fəl ad as təšɣəl.


Setelah itu Metusalah masih hidup 782 tahun lagi dan mendapat anak-anak lain 	 Dəffər təhut ən Lamek Mətušalax ig'əṣṣayat ṭəmad n awatay d əṭṭamat təṃərwen d əššin, iddar, itaraw-du bararan əd təbararen.


Sesudah itu baru Ia berkata kepada pengikut-pengikut-Nya, "Mari kita kembali ke Yudea. 	 Dəffər adi inna i nalkiman-net: «Əndawat ad nəqqəl Yahudəya.»


Jangan khawatir. Saya akan mencukupi kebutuhan kalian dan anak-anak kalian." Demikianlah ia menentramkan hati mereka dengan kata-kata yang ramah, sehingga mereka terharu 	 Daɣ adi ad wər tərməɣam! Ad əṣṣəna daɣ-wan kawanay əd bararan nawan.» Isahhadarrat tan s awalan əzodnen əḍasnen iwallan nasan.


Setelah matahari terbit, Allah mendatangkan angin panas yang bertiup dari timur. Yunus hampir pingsan karena ditimpa sinar matahari yang seakan-akan membakar kepalanya. Ia menjadi putus asa dan ingin mati. Katanya, "Lebih baik aku mati saja daripada hidup! 	 As du-təggəzzay təfuk issəgar-du Məššina əhud iknân tuksay. Təssaɣ təfuk daɣ aɣaf ən Yunəs har ibuk y əkərəkki. Igmay tamattant daɣ Məššina, inna issof iba təməddurt.


Orang itu menjawab, "Siapa Dia, Tuan? Tolong beritahukan supaya saya percaya kepada-Nya. 	 Inn' aləs i Ɣaysa: «Əməl-i a wa imos, Əməli-nin, fəlas areɣ a sər-əs əzzəgzəna.»


Ke tempat Aku pergi kalian tahu jalannya. 	 Edag wa əkke təssânam tarrayt-net.»


Ketahuilah: Orang yang percaya, mempunyai hidup sejati dan kekal 	 «Əggəyyeɣ əsilakanaɣ-awan as i izzəgzanan ad igrəw təməddurt ta təɣlalat.


kecuali dari pohon yang memberi pengetahuan tentang yang baik dan yang jahat. Buahnya tidak boleh engkau makan; jika engkau memakannya, engkau pasti akan mati pada hari itu juga. 	 Mišan ad-wər-tatša aratan n ašək wa n maṣnat n a wa olaɣan d iba-nnet, fəlas as tan-tətšeɣ illikan as a kay iba.»


Bawalah tongkat itu, engkau akan membuat keajaiban-keajaiban dengan itu. 	 «Ədkəl tallaq ta, ənta as za tətagga alɣalamaten-in.»


Ia meninggal pada usia 905 tahun 	 Elan ən təɣrəst-net kul əqqalan ṭazayat ṭəmad n awatay əd ṣəmmos, dəffər a di aba-tu.


Ketika matahari mulai terbenam, Abram tertidur nyenyak. Tiba-tiba ia diliputi rasa takut yang amat sangat 	 As tuḍa ṭəfuk iṭṭərmas Abram s iket an eṭəs, təggaz-tu ṭasa tagget əgrawnat-tu šiyyay zawwarnen.


Kemudian jubah itu mereka suruh antarkan kepada ayah mereka dengan pesan, "Jubah ini kami temukan. Milik anak Ayahkah ini? 	 Əsassawayan takatkat ta təknat šihussay əs ši-ssan, əṇṇan as in: «A wa da a din nog̣az əṣṣən kud takatkat ən barar nak adi wala.»


Kedua pengikut Yohanes mendengar kata-kata itu, lalu pergi mengikuti Yesus 	 Əslan nalkiman win əššin a i batu ta iga da, təzzar əlkaman i Ɣaysa.


Mereka juga bertanya kepadanya bagaimana ia dapat melihat. Ia menjawab, "Dia menaruh lumpur di mata saya, lalu saya membersihkannya dan saya bisa melihat. 	 A tu-sastanan Farisaytan əntanay da d asaway was igraw asawad-net. Inn-asan aləs wa: «Arat ən talaq a iga fəl šittawen-in, əššoradaɣ udəm-in, amaran əmərədda əhannaya.»


TUHAN, Allah yang menguasai langit, telah membawa aku dari rumah ayahku dan dari negeri sanak saudaraku, dan Ia telah bersumpah kepadaku bahwa Ia akan memberikan negeri ini kepada keturunanku. Dia juga akan mengutus malaikat-Nya untuk menolongmu, supaya engkau dapat menemukan seorang istri dari sana untuk anakku 	 Əməli, Məššina wa n jənnawan, a di-du-ikkaṣan daɣ ahan n abba-nin əd marwan-in, iššewal-i təzzar idkal-i arkawal, iṇṇ-i: " Akal a da ad-t-akfa y əzzurriya-nnak", ənta iṃan-net ad-assaglu angalos-net dat-ək, amaran den da a-du-za-tədkəla tanṭut i barar-in.


Inilah roti yang turun dari surga: bukan roti seperti yang dimakan nenek moyangmu. Karena setelah makan roti itu, mereka mati juga. Tetapi orang yang makan roti ini akan hidup selama-lamanya. 	 Amensay wa ijənnawan daɣ d-izzəbbat. Wər ola əd wa ətšan marawan-nawan fəlas wər dasan-igdel adi tamattant. Awedan wa itšan amensay wa, wədi ad igrəw təməddurt təɣlâlat.»


Orang yang memberi ajarannya sendiri mencari kehormatan untuk dirinya sendiri. Tetapi orang yang mencari kehormatan bagi Dia yang mengutusnya, orang itu jujur, tidak ada penipuan padanya 	 Awedan wa iššewalan s esəm-net ənta ɣas, wədi iman-net as igammay ətəwəsəɣmar. Mišan awedan wa išɣalan daɣ əsənnəfiləl ən tarna ən wa t-id-issəglan, wədi tidət a immal, wər daɣ-as t-illa a imosan lahan.


"Tidak, Pak," jawabnya. "Baiklah," kata Yesus, "Aku juga tidak menghukum engkau. Sekarang pergilah, jangan berdosa lagi. 	 Tənn-as: «Waliyyan daɣ-san, Əməli-nin». Inn-as Ɣaysa: «Nak da za wər kam-z-awaddaba. Aglu təjəwənke, mišan ad wər tələsaɣ igi ən bakkadan.»


Kemudian Ishak berangkat dan tiba di Bersyeba 	 Den da ad ikka Ber-Šeba.


"Adakah dari penguasa-penguasa kita atau orang Farisi yang percaya kepada-Nya 	 Əssənat ill-ay i sər-əs izzigzanan daɣ-na?


Yohanes datang sebagai saksi-Nya, ia mewartakan: "Inilah Dia yang kukatakan: Dia akan datang lebih kemudian dari aku, tetapi lebih besar dari aku, sebab sebelum aku ada, Dia sudah ada. 	 Iggəyyat as Yaxya, iššewal s afalla ad igannu: «Wa daɣ as əhe batu-net, assaɣa wa dawan-ganna: "A dd-asu dəffər-i mišan ogar-i, fəlas dat-i da ill-ay"».


Tujuh sapi yang gemuk itu ialah tujuh tahun, dan tujuh bulir gandum yang berisi itu ialah tujuh tahun juga; keduanya sama artinya 	 Əṣṣayat šitan šin di əhossaynen adi əṣṣ'elan, aṃaran əṣṣayat təɣaɣanen šin əhoṣṣaynen əntanatay da əṣṣ'elan: targət iyyatda.


dan berkata, "Tuan-tuan, silakan singgah di rumah saya. Tuan-tuan dapat membasuh kaki dan bermalam di rumah saya. Besok kalau mau, Tuan-tuan dapat bangun pagi-pagi dan meneruskan perjalanan." Tetapi mereka menjawab, "Terima kasih, biar kami bermalam di sini saja, di lapangan kota. 	 Iṇṇ-asan: «Oṇsayaq-qawan, məssaw-i, a-di-tagim sadkal n a-du-təṃṃəram ehan-in, ehan n əkli-nnawan, təšširədam iḍaran-nawan, taṇsim ɣur-i, ṭufat tənzəyam, təggəzam tarrayt-nawan.» «Kala, əṇṇan-as, ad-naṇsu daɣ tarrayt daɣ aṃṃas n əɣrəm.»


Lalu Yesus berkata kepada mereka, "Sekarang ambil sedikit air itu dan bawalah kepada pemimpin pesta." Mereka membawa air itu kepada pemimpin pesta 	 Inn-asan amaran: «Əlkəwat daɣ-san əmərədda y əmaway ən saksas.» Əgan awa dasan-inna.


Karena itu, di dekat pintu rumah Yusuf, mereka berkata kepada kepala rumah tangga 	 Təzzar əṇkaran əhozan in əmuzar ən maššaɣalan as din ewadan imi n ahan wa n Yusəf əṇṇan as:


Lalu kata Yusuf kepada mereka, "Marilah ke sini." Mereka mendekat, dan dia berkata lagi, "Saya Yusuf, yang telah kalian jual ke Mesir 	 Iṇṇa Yusəf i məḍrayan-net: «Ihazat i du!» Təzzar əhozan du. Iṇṇ'asan: «Nak Yusəf amaḍray nnawan wa din təzzənzam, immeway əs Masar.


Jika ayah ada di Gosyen, saya dapat memelihara ayah. Masa kelaparan masih berlangsung lima tahun lagi dan akan saya usahakan supaya ayah, keluarga dan ternak ayah jangan kekurangan apa-apa.' 	 Da a dər-ək annaṭṭafa fəlas harwa da əqqiman in ṣəmmos elan ən laz, fəl a kay wər iggez əššil kay d aɣaywan nak d a wa ihan təla nnak kul.


Maka Filipus pergi memberitahukan hal itu kepada Andreas, dan kemudian mereka berdua menyampaikannya kepada Yesus 	 Igla Filibbus imal y Andrawəs, dəffər adi iddew Andrawəs əd Filibbus əmalan arat wa i Ɣaysa.


Lalu Laban menjawab Yakub, "Kedua wanita itu anak saya; anak mereka adalah milik saya, dan kawanan domba itu kepunyaan saya pula. Sesungguhnya, segala sesuatu yang kaulihat di sini sayalah yang punya. Tetapi saya tidak dapat berbuat apa-apa untuk mempertahankan anak cucu saya 	 Iṇṇa Laban i Yaqub: «Šibararen a ši nnu, bararan a i nnu, eharay a i nnu, a wa təhaṇṇaya da kul i nnu. Mišan, əmərədda, wər əle batu fəl təbararen in əd bararan nasnat.


"Aku tak dapat berbuat apa-apa atas kemauan-Ku sendiri. Aku hanya menghakimi sesuai dengan yang diperintahkan Allah. Dan keputusan-Ku adil, sebab Aku tidak mengikuti kemauan sendiri, melainkan kemauan Bapa yang mengutus Aku 	 Wər t-illa arat as əfragaɣ igi-net gər-i əd man-in. Əššəriɣa wa tagga, əlkama daɣ-as y awa di-igannu Məššina, amaran əššəriɣa-nin oɣâd, fəlas wər əlkema y arat wa əre nak iman-in, kalar arat wa ira wa di-d-izammazalan ənta as əlkama.


Tepat pada waktu itu anak-anak Yakub pulang dari padang. Mendengar peristiwa itu, mereka terkejut dan sangat marah. Sebab dengan memperkosa anak Yakub itu, Sikhem telah menghina semua orang Israel 	 As d-əfalan maddanəs ən Yaqub əṣuf əgrawan isalan n a wa igan. Əɣšadan ṃan nasan, iggaz-tan alhan səksədan fəl as əmazal wa tan iṣṣəkna Šəkem iṃosan əsəxrəm daɣ Dina, elles ən Yaqub, isifallas Kəl Israyel.Əmazal wa iṃos arat wər nəmməkkan.


Allah memandang dunia itu dan hanya melihat kejahatan saja, sebab semua manusia jahat hidupnya 	 Inay Məššina as əddənet təɣšad fəlas šixəllak kul əɣšadan alxalan-nasnat.


Inilah perjanjian-Ku dengan kamu: Aku berjanji bahwa segala makhluk yang hidup tidak akan lagi dibinasakan oleh banjir. Tidak akan lagi ada banjir yang membinasakan bumi ini 	 A-dawan-əssəbdəda arkawal ən taṣṣaqq-in dər-wan: wər za tələs təxlək a təqqal ahluk s aṃan n əlwabil. Wər du-z-iləs əlwabil ihlakan əddənet aṣṣa.»


Tetapi Rahel sudah mendekati ajalnya, dan ketika ia hendak menghembuskan napasnya yang penghabisan, dinamakannya anak itu Ben-Oni tetapi ayahnya menamakannya Benyamin 	 Mišan s iga di da təlla ɣur-əs taṃattant, aṃaran dad zama təgraw tu daɣ amazay wa, təg-as eṣəm Benoni (almaɣna ag talawayt-in) mišan abba-nnet ig-as eṣəm Benyamin (almaɣna ag əɣil).


Saya berharap tidak lama lagi akan berjumpa denganmu, dan kita akan berbicara langsung. Semoga Tuhan memberkati Saudara. Kawan-kawanmu di tempat saya ini mengirim salam kepadamu. Sampaikan salam saya kepada semua kawan-kawan kita satu persatu 	 fəlas əknêɣ mərda n a kay ənəya tarmad fəl a dak kan anna s əmi d əmi.


Potifar senang kepada Yusuf dan mengangkatnya menjadi pelayan pribadinya; lalu ditugaskannya Yusuf mengurus rumah tangganya dan segala miliknya 	 Igraw Yusəf saɣmar ɣur məšši-s ig'ay amaššaɣal n ənaflis-net. Isannaṭṭaf tu əd təɣawšiwen kul šin n ahan-net.


Lalu TUHAN Allah membuat manusia tidur nyenyak, dan selagi ia tidur, TUHAN Allah mengeluarkan salah satu rusuk dari tubuh manusia itu, lalu menutup bekasnya dengan daging 	 Təzzar isaṭṭarmas-tu Əməli Məššina iket an eṭəs. Daɣ amazay wa d inṣa da ikkas-du iyyan daɣ ɣərdəššan-net issoɣal iṣan n alam təməwit-nasan.


Manusia dan binatang harus memakai kain karung. Sebagai tanda penyesalan semua orang harus berdoa dengan sungguh-sungguh kepada Allah. Mereka harus memperbaiki kelakuannya yang jahat dan perbuatannya yang penuh dosa 	 Inna: «Aytedan kul əd hərwan alsinet isəlsa əganen daɣ bəhu, aɣrinet Məššina əs gəlleyat. Awedan kul ammazzayet d ark alxal wa iga əd tallabəst ta itamazal.


Itu tidak berarti bahwa ada orang yang sudah melihat Bapa. Hanya Dia yang datang dari Allah, sudah melihat Bapa 	 Wər t-illa is kala ad inay Məššina di n Abba ar wa t-id-ifalan. Wədi inay Abba.


Tuannya melihat bahwa TUHAN menolong Yusuf dan karena itu Yusuf berhasil baik dalam segala yang dikerjakannya 	 Igr'in məšši-s as iṣṣan Əməli daɣ-as, irzaɣ arat kul wa itaggu.


Setelah itu para selir maju dengan anak-anak mereka, lalu sujud 	 Ewadnat-du təwahayen əd maddan-əsnat əssəjadan y Esaw.


Yohanes menjawab, "Sayalah dia yang dikatakan oleh Nabi Yesaya: 'Orang yang berseru di padang pasir: Ratakanlah jalan untuk Tuhan.' 	 Inn-asan arat wa inna ənnəbi Isayas irəw: «Nak, əməsli a mosa n aləs a d-isaɣaren daɣ əsuf igannu: "Zəzzəluləɣat tarrayt y Əməli."»


Saudaraku! Saudara begitu setia dalam pekerjaan yang Saudara lakukan bagi teman-teman sesama Kristen; bahkan orang Kristen yang belum Saudara kenal pun, Saudara layani 	 Əməri nin tətamazala s alɣadala daɣ arat kul wa tətagga i midawan nana n əddin, wəllen əmosan ak inaftaɣan.


Lalu Yesus berkata kepada mereka, "Percayalah: Kalau kalian tidak makan daging Anak Manusia dan minum darah-Nya, kalian tidak akan benar-benar hidup 	 Təzzar inn-asan Ɣaysa: «Awalla, əggəyyeɣ əsilakanaɣ-awan âs as wər tətšem isan ən Barar n Awedan, tašwin ənta da azni-net, wər dawan-tu-təlla təməddurt.


Sementara itu badai makin menjadi-jadi, lalu para awak kapal bertanya kepadanya, "Apa yang harus kami lakukan kepadamu supaya badai ini berhenti? 	 As ənayan tazafa təssas təməgirt, ənnan-as : «Mas ihor a dak-ku-nagu fəl a dər-naɣ idrər agarew?»


atau mencuri. Hendaklah mereka menunjukkan bahwa mereka selalu bersikap baik dan setia, supaya dengan sikap mereka itu orang memuji ajaran tentang Allah, Penyelamat kita 	 amaran a daɣ-san wər takaran. Kalar əqqəlanet aytedan əssiflasnen wəllen. As ig'adi a d-awəyan ətəwəsəɣmar igan daɣ əkkullu n anamod y əsəssəɣri kul wa iqqalan Məššina di n Ənəssefsi-nana.


Yesus menjawab, "Kalau Aku mengatakan sesuatu yang salah, katakanlah di sini apa kesalahannya! Tetapi kalau yang Kukatakan itu memang benar, mengapa engkau menampar Aku? 	 Ijjəwwab-as Ɣaysa inn-as: «Kud arak batu a əge, əməl-i edag wa daq-qat-əge. Kud amaran əgeɣ batu tolaɣat, məni əddəlil wa fəl di-təggata?»


Tetapi Yesus berkata, "Biarkan wanita itu! Ia melakukan ini untuk hari penguburan-Ku 	 Eges ya inna Ɣaysa: «Ayy-et! Alwardi wa kala da togaz-tu y əzəl wa n ətəwənbal-in.


Pengikut yang dikasihi Yesus berkata kepada Petrus, "Itu Tuhan!" Ketika Simon Petrus mendengar bahwa itu Tuhan, ia memakai bajunya (sebab ia tidak berbaju) lalu terjun ke dalam air 	 Təzzar inkar ənalkim wa isannahal Ɣaysa tara inn' i Butros: «Əməli awa!» Da daɣ ad isla Simɣon Butros as Əməli awen, ənta ad iqqan asalsaw-net wa n afalla, fəlas izzaf, təzzar itaraggat daɣ agaraw.


Di sana juga Debora, inang pengasuh Ribka, meninggal lalu dikuburkan di bawah pohon besar di sebelah selatan kota itu. Itulah sebabnya pohon itu dinamakan "Pohon Tangis" 	 Aba Dəbora taklit ən Raqqiyyetu, tətawaṇbal daw ašək illan daw betel, igan eṣəm elon as har harwa eṣəm-net Elon wa n Tala.


Sementara itu TUHAN berkata kepada Harun, "Pergilah ke padang gurun untuk menemui Musa." Harun pergi, lalu bertemu dengan adiknya di gunung suci, dan mencium dia 	 Amaɣlol iššewal i Harun inn-as : «Aglu akku Musa daɣ taneray.» Igla Harun har immənay əd Musa ɣur ədɣaɣ wa ɣur inafalal Məššina i Musa, izalammat-tu.


Setelah itu Yusuf menempatkan kedua anaknya di dekat Yakub, Efraim yang bungsu itu di sebelah kiri dan Manasye yang sulung di sebelah kanan. Tetapi Yakub menyilangkan lengannya dan meletakkan tangan kanannya di atas kepala Efraim, sedangkan tangan kirinya diletakkannya di atas kepala Manasye 	 Təzzar idkal tan Yusəf iṭṭaf Efraym s əfus-net wa n əɣil fəl ad iggəz zalgat ən Yaqub, amaran idkal tu Mənašše s əfus-net wa n zalgat fəl ad iggəz aɣil ən Yaqub, izzəhaz as tan du.


Kita tahu bahwa Anak Allah sudah datang dan sudah memberikan pengertian kepada kita, supaya kita mengenal Allah yang benar. Kita hidup bersatu dengan Allah yang benar dan hidup bersatu dengan Anak-Nya Yesus Kristus. Inilah Allah yang benar, dan inilah hidup sejati dan kekal 	 Nəss n as Barar ən Məššina os ddu ənta a dana ikfan əgərri fəl ad nəssən Məššina wa n tidət. Məššina wa n tidət nərt y dər əs s əddəlil ən Barar net Ɣaysa Əlməsix. Ɣaysa Əlməsix ənta a imosan Məššina wa n tidət, əd təməddurt təɣl lat.


Kata raja kepada Musa dan Harun, "Mengapa kamu membuat orang-orang itu melalaikan pekerjaan mereka? Suruhlah budak-budak itu bekerja 	 Təzzar inn-asan əmənokal ən Masar : «Ma fel taram ad təkkəsam tamattay daɣ əššəɣəl-net? Agliwat kawanay da təšɣəlam.


"Kaukira engkau akan menjadi raja dan berkuasa atas kami?" tegur abang-abangnya. Lalu makin bencilah mereka kepadanya karena mimpi-mimpinya dan karena apa yang dikatakannya 	 Əṇṇan as məqqaran-net: «Əngəm kay a z iqqəlan əmənokal nana, təxkəmaɣ ana?» Əsannahalan tu məqqaran-net gezzar wəllen fəl tərgət ta sər-san iga da, d amel wa dasan tat iga.


Setelah itu Adam masih hidup 800 tahun lagi dan mendapat anak-anak lain 	 Dəffər təhut ən Set, Adəm iga əṭṭamat ṭəmad n awatay, iddar, itaraw-du bararan əd təbararen.


Maka orang-orang Farisi itu bertanya lagi kepada orang itu, "Apa pendapatmu tentang Dia yang membuat engkau melihat?" "Dia nabi," jawab orang itu 	 Təzzar əlasan əsəstan n aləs was kala ad iddərɣal ənnan-as: «Kay a innan izzozay-kay aləs daɣ taddarɣalt, əməl-anaɣ aw'as tordeɣ as imos-tu.» Inn-asan: «Ənnəbi a imos.»


Yesus menjawab, "Inilah yang diinginkan Allah dari kalian: percayalah kepada Dia yang diutus Allah. 	 Ijjəwwab-asan Ɣaysa inn-asan: «Əššəɣəl wa daɣ-wan ira Məššina, wər t-imos ar ad təzzəgzənam əs wa d-issəgla.»


Istri Potifar menarik Yusuf pada jubahnya dan berkata, "Mari kita tidur bersama." Yusuf meronta dan dapat lepas, lalu lari ke luar, tetapi jubahnya tertinggal di tangan wanita itu 	 Təzzar təbaz t'əs takatkat-net təṇṇ'as: «Ayaw nəməṇsu dər-i!» Iššəlw'as in i takatkat, ozal, ig̣mad.


Jadi ia mengirimkan lebih dahulu persembahan itu, sedangkan ia sendiri bermalam di perkemahan 	 «Taṇṇim-as tolas: "Akli-nnak Yaqub izay-du"» Id orda-as ad issəṣmad əs ṣusay wa din azzaran.Az-z-aṃṃanayan da mijas igraw ɣur-əs Yaqub ətəwəqbal.»


Zebulon akan diam di dekat laut; kapal-kapal akan berlabuh di pantainya; sampai Sidon batas wilayahnya 	 Zəbulun ad iɣsər fəl ṭama ən gərwan, Dad ətazakken əɣlalan win n aṃan. Akal-net igla har əɣrəm wa n Tsidon.


Cepat, larilah! Sebab aku tidak bisa berbuat apa-apa sebelum engkau sampai di sana." Karena Lot menyebut kota itu kecil, maka kota itu dinamakan Zoar 	 Aglu tarmad, əlɣəs, fəlas wər əfrega igi n arat iket wər teweda.» (Təmməḍrəyt ən təɣrəmt ta ənta a fəlas itawagga eṣəm Tsohar)


Karena itu marilah kita membuat perjanjian dan menyusun batu-batu sebagai tanda perjanjian itu. 	 «Daɣ a di əmərədda nənəmətkəlet arkawal ən tassaq ad iqqal təgiyya gar-i dər-ək.


Laban menamakan timbunan batu itu Yegar-Sahaduta, sedangkan Yakub menamakannya Galed 	 Iga Laban i sakfaw wen eṣəm Yəgar-Sahaduta (almaɣna sakfaw wa n təgiyya), daɣ awal-net, ig-as Yaqub eṣəm əntada Galed (almaɣna sakfaw wa n təgiyya).


lalu duduk kira-kira seratus meter dari tempat itu. Katanya dalam hati, "Saya tidak tahan melihat anak saya mati." Lalu menangislah ia 	 Təzzar təkk-as əḍḍəkud ən taggor təqqim fəl-as təṇṇa: «Wər areɣ ad haṇṇaya barar-in itiba-tu.» Təqqim-in sen da ad təhallu.


Untuk kedua kalinya Yesus bertanya kepadanya, "Simon anak Yona, apakah engkau mengasihi Aku?" "Benar, Tuhan," jawab Petrus, "Tuhan tahu saya mencintai Tuhan." Yesus berkata kepadanya, "Peliharalah domba-domba-Ku. 	 Ig-as y əsəstan wa igi wa n əššin inn-as: «Simɣon wa n ag Yaxya, ak təreɣ-i?» Inn-as Butros: «Ayew Əməli, təssana daɣ tara ta dak-əge.» Inn-as Ɣaysa: «Əqqəl amadan n ayfəd-in.»


Setelah itu akan datang tujuh tahun kelaparan, dan masa penuh kemakmuran itu akan dilupakan sama sekali, karena masa kelaparan itu akan hebat sekali sehingga negeri ini menjadi tandus 	 Əlkəman asan əṣṣa ən laz har din aṭṭawin aytedan tewant ta ṇad, təg̣məd təṇfa akal.


"Pergilah, panggil suamimu, lalu kembalilah ke sini," kata Yesus 	 «Aglu» Inn-as Ɣaysa «Aɣrad-du aləs-nam təqqəlaɣ-i-du da da.»


Lekas-lekas Abraham masuk ke dalam kemah dan berkata kepada Sara, "Cepatlah, ambil sekarung tepung yang paling baik, dan buatlah roti bundar. 	 Iqqal Ibrahim ahaket-net irrorad, iṇṇa i Sarata: «Tarmad, ədkəl-du iyyat n əɣlal n agel-nam w'ofan taga šigəlwen.


Epafras, yang berada bersama saya dalam penjara karena Kristus Yesus, mengirim salamnya kepadamu 	 Ebafras əmidi nin daɣ ḳasaw fəl əddəlil n Əlməsix Ɣaysa,issislam in fall-ak,


lalu mereka dimasukkannya ke dalam penjara di rumah kepala pengawal istana, di tempat Yusuf ditahan 	 Ig'en Firɣawna ɣur əmuzar ən mag̣azan, daɣ kasaw, wa iha Yusəf.


Ia menjadi takut lalu berkata, "Alangkah seramnya tempat ini! Pastilah ini rumah Allah, pintu gerbang surga. 	 Daɣ tərəmmeq iṇṇa: «Wər ifreg awedan ar a tu təggəz ṭasa daɣ adagg a! Id wər t'illa a iqqal ar ehan ən Məššina, təsəhərt jənnawan!»


Karena itu Aku akan menghukum Mesir dengan hukuman-hukuman yang berat, kemudian Kubawa seluruh bangsa Israel, umat-Ku, keluar dari negeri itu 	 «Dər ig-a wen da wər dawan-z-issəsəm. Əddi da ad z-əmmazala əs tarna-nin fəl Masar əkkəsa du tamattay-nin ta n Israyil tənnizzam zun agan. Ad agaɣ aratan win den s-əlxəkuman əssohatnen.


Jawab mereka, "Tadi malam kami mimpi, dan tidak ada yang tahu artinya." Kata Yusuf, "Cuma Allah yang memungkinkan orang menerangkan arti mimpi. Coba ceritakan mimpimu itu. 	 Əjjəwwaban-as: «Akk iyyan daɣ-na əd tərgət-net amaran wər t'illa awedan wa ifragan emel nasnat. Iṇṇ'asan Yusəf: «Ifrag Məššina a dawan t akfu. Magaradat i əs tərgəten nawan.»


Dialah malaikat yang telah melepaskan aku dari segala bahaya. Semoga Allah itu memberkati anak-anak ini. Semoga terus hidup namaku dan nama Abraham dan Ishak oleh karena anak-anak ini! Semoga mereka beranak cucu, dan berketurunan banyak di bumi. 	 Məššina wa di issəfsan daɣ aššar. Əssudəranet eṣəm in d əṣmawan ən marawan in Ibrahim d Isxaq, igatanet daɣ əddənet.


Bersumpahlah demi TUHAN, Allah yang menguasai langit dan bumi, bahwa engkau tidak akan mencari istri bagi Ishak anakku dari antara orang-orang di tanah Kanaan ini 	 amaran təhədaɣ-i s Əməli, Məššina ən jənnawan əd ṃədlan, as du-wər-za-tədkəla i barar-in tanṭut daɣ təbararen ən Kəl Kanan win ɣur əɣsara,


Umat-Ku akan mendengarkan kata-katamu. Kemudian engkau bersama-sama dengan para pemimpin Israel harus pergi menghadap raja Mesir dan mengatakan kepadanya: 'TUHAN, Allah orang Ibrani sudah datang menyatakan diri kepada kami. Sekarang izinkanlah kami pergi sejauh tiga hari perjalanan ke padang gurun untuk mempersembahkan kurban kepada TUHAN, Allah kami.' 	 «Ad-əssəsəman wəššaran n Israyil y awal nak tidawa dər-san s ahan n əmənokal ən Masar tannim-as : "Amaɣlol, Əməli ən Kəl-Ɣibri, Əməli-nana, inafalal-ana du. Akf-ana turagat n ad nagu karad adan ən teklay daɣ taneray fəl a das-nagu šikutawen."


Saya sujud menyembah dan memuji TUHAN, Allah tuan saya Abraham. Ia telah memimpin saya langsung ke sini, kepada sanak saudara tuan saya, sehingga saya dapat menemukan gadis ini bagi anaknya 	 Əssəjada y Əməli, əg̣g̣odayaɣ-as, Məššina ən məšš-i Ibrahim, a di-izazzalalaɣan s adag wa daɣ du-z-ədkəla i rur-es tabarart ən tagazay ən məšš-i.


Maka tidurlah Rut di situ dekat kaki Boas. Besoknya pagi-pagi buta, Rut sudah bangun supaya tidak dilihat orang. Sebab Boas tidak mau seorang pun tahu bahwa Rut datang ke tempat itu 	 Tənsa daw daran net har afaw. Mišan tənkar du ɣur təɣəttawt n azaɣan dat ənəfilal n anay id Boɣaz wər ira ad itəwəssan as tantut en tosa ddu aɣarɣar.


Kalau orang itu bukan dari Allah, Ia tak akan dapat berbuat apa-apa. 	 Ənnar imos as aləs di wər d-ifel Məššina, wər z' ifrəg igi ən wala.»


dan ia melupakan apa yang telah engkau lakukan terhadapnya. Kemudian saya akan menyuruh orang membawamu pulang kemari. Tidak mau saya kehilangan kedua anak saya pada hari yang sama. 	 har t'ig̣məd alham nak, aṭṭaw in a wa das təɣšada. Əddi a din assagla awedan dər-ək d'iglan. Fəlas wər areɣ a di tagim ag̣amad iyyanda ket-nawan fəl əššin-ewwan.


Sayalah jaminannya, dan Ayah boleh menuntut dia dari saya. Kalau dia tidak saya bawa kembali dengan selamat, saya tanggung hukumannya seumur hidup 	 Nak at t ilmanan, nak a daq qu təṣṣana as dak k id wər əṣṣoɣala. As t'idu wər əge dat-ək təṣṣəna daɣ-i iṃan-net.


Ruben, anak sulung; anak-anaknya: Henokh, Palu, Hezron dan Karmi 	 Maddanəs ən Ruben əṃosan Xenok, Falu, Xetsron əd Karmi.


Ketika mereka sampai di tempat yang dikatakan Allah kepada Abraham, ia mendirikan sebuah mezbah dan menyusun kayu bakar itu di atasnya. Lalu diikatnya anaknya dan dibaringkannya di mezbah, di atas kayu bakar itu 	 As din-oṣan edag wa das imal Məššina, ikras Ibrahim edagg ən təkutay, isammasaṇṣa fall-as eškan, təzzar ikrad Isxaq barar-net issəwar-tu edagg ən təkutay fəl əfalla n eškan.


Waktu Petrus menoleh, ia melihat di belakangnya pengikut yang dikasihi Yesus. (Dialah yang duduk dekat Yesus pada waktu makan dan yang bertanya kepada-Nya, "Tuhan, siapa yang akan mengkhianati Tuhan?" 	 Iswad-in Butros dəffər-əs ogga ənalkim wa isannahal Ɣaysa tara ilkam-asan-du. Ənalkim wa ənta a isaɣɣamaran daɣ ihəz n ədmaran ən Ɣaysa ahad wad tattin imensewan n əmud wa n Akkay. Amaran ənta harwa da as kala ad issəstanan Ɣaysa inn-as: «Əməli, ma imos wa kay z' akkaddalan.»


Ketika hidup itu dinyatakan, kami melihatnya. Itulah sebabnya kami memberi kesaksian mengenainya. Kami memberitakan kepada kalian tentang hidup sejati dan kekal, yang ada bersama Bapa, dan yang sudah dinyatakan kepada kami 	 Wa imosan təməddurt itawasanafalal du nənay tu nəggəyat as maran nəmal awan təməddurt ta təɣlalat t'as kala təlla dagma nn abba mišan əmərədda tətawasanafalal ana du.


Sementara itu hamba Abraham terus memperhatikannya tanpa berkata sepatah pun. Ia ingin tahu apakah TUHAN membuat ia berhasil melakukan tugasnya atau tidak 	 A tat-izagaz-du aləs s əməkəyad da, wər iṇṇa arat fəl ad-inəy kud əməli a iṇsaran əšikəl-net wala.


Ketika Lea menyadari bahwa ia tidak bisa mendapat anak lagi, diberikannya hambanya, yaitu Zilpa, kepada Yakub untuk menjadi istri 	 As din təgra Leyya as ənta təmməzzay d ara təkfa Yaqub taklit-net Zilfa a tat isəwwəhəy.


Orang-orang Yahudi yang sedang menghibur Maria di rumah, melihat Maria bangun dan cepat-cepat keluar; jadi mereka pergi mengikuti dia, sebab mereka menyangka ia pergi ke kubur untuk menangis 	 Kəl-Əlyəhud win əhanen ehan wen əllan ɣur Maryama gammayan d əsəsməd-net, oggan-tat as du-təggad tarmad təqqab, təzzar əlkaman-as əɣilan əzəkka a təkka y a fall-as təhallu.


Aku ini Allah nenek moyangmu, Allah Abraham, Ishak dan Yakub." Maka Musa menutupi mukanya, sebab ia takut memandang Allah 	 Inn-as tolas dəffər a wen : «Nak Əməli n abba nak, Əməli n Ibrahim, Əməli n Isxaq, Əməli ən Yaqub.» Den daɣ a d-issəlsa Musa udəm-net fəlas iksud ad inəməswəd əd Məššina.


Keesokan harinya pagi-pagi, Abraham memberi kepada Hagar makanan dan sebuah kantong kulit berisi air untuk bekal di jalan. Ia meletakkan anak itu pada punggung Hagar, dan menyuruh wanita itu pergi. Lalu berangkatlah Hagar dan mengembara di padang gurun Bersyeba 	 Aɣóra ṭufat inzay Ibrahim daɣ adakal ən təgəlla d əṇwar iḍnayan aṃan, ikf-en i Hajara, issəwar-tan əzir-net, ikf-et barar, issəgl-et. Təgla, teway əd taṇeray ən Ber-Šeba, təxrak.


Ketika Ham, yaitu ayah Kanaan, melihat bahwa ayahnya telanjang, ia keluar dan memberitahukan hal itu kepada kedua saudaranya 	 Xam, a erawan Kanan, as inay šis izzaf igla imal i məqqaran-net win n əššin.


Lalu mereka melemparkan Yunus ke dalam laut. Maka badai itu berhenti mengamuk 	 Amaran ənkaran maššaɣalan n əɣlal ədkalan Yunəs əgaran-tu daɣ agarew, izzəkkat adu, ədraran aman n agarew.


Mula-mula kerajaannya meliputi Babel, Erekh, dan Akad, ketiga-tiganya di Babilonia 	 Iɣərman win daɣ issəṇta taɣmar-net əṃosan: Babel, Erek, Akkad, Kalne, daɣ aṃadal ən Šinar. Akal wen ig̣mad-tu əs wa n Aššur, ikras aɣrəm wa n Ninif əd wa n Rəxohot-Ir əd wa n Kalax əd wa n Resen gər Ninif əd Kalax, a əṃosnen aɣrəm iyyanda iknan təzzəwwərt. Maṣar eraw Kəl Lud əd Kəl Anam əd Kəl Ləhab əd Kəl Nəftux əd Kəl Fatrus əd Kəl Kaslux (win d əg̣madan Kəl Fəlist) əd Kəl Kaftor.


Sesudah mengalahkan Raja Kedorlaomer dengan raja-raja sekutunya, Abram kembali. Lalu raja Sodom pergi menyongsong dia di Lembah Syawe yang disebut juga Lembah Raja 	 As d-iqqal Abram irza-du Kədorlahomer əd madahalan-net, imənokalan win dər iddew, ig̣mad-du əmənokal ən Sədom issəlkad-as-in daɣ əɣlal ən Šafe w'as itawaṇṇu aɣlal n Əmənokal.


Kata Yusuf lagi, "Sekarang kalian lihat sendiri, juga engkau Benyamin, bahwa saya benar-benar Yusuf 	 Təhaṇṇayam əs šiṭṭawen nawan kawanay əd Benyamin amaḍray nin as nak da a dawan iššewalan.


berkatalah Ribka kepada Yakub, "Baru saja saya dengar ayahmu mengatakan kepada Esau begini 	 Təṇṇa i rures Yaqub: «Əmərədda ad əsleɣ y abba nnak iššewal y amaqqar nak Esaw, iṇṇ'as:


Hal itu Kusampaikan kepadamu sekarang, sebelum terjadi, supaya kalau hal itu terjadi nanti, kalian akan percaya bahwa Akulah Dia yang disebut AKU ADA 	 Ənneɣ adi əmərədda harwa wər iga, y ad təzzəgzənam, as iga, as nak əmosa wa illan da.


Aku memberi teladan ini kepada kalian, supaya kalian juga melakukan apa yang sudah Kulakukan kepadamu 	 Əsəknaq-qawan arat wen fəl a tu-tətaggim kawanay da s əmmək was dawan-t-əge.


Aku mau dikuburkan di tempat para leluhurku; bawalah mayatku dari negeri ini dan kuburkan dalam makam mereka." Lalu jawab Yusuf, "Saya akan melakukan apa yang Ayah katakan itu. 	 As di aba təkkəssaɣ i daɣ Masar tawəyaɣ i əs zəkwan ən marawan in.» Iṇṇ'as Yusəf: «Ad ak agaɣ arat wa di təṇṇe.»


Lalu kata TUHAN kepada laki-laki itu, "Engkau mendengarkan kata-kata istrimu lalu makan buah yang telah Kularang engkau makan. Karena perbuatanmu itu, terkutuklah tanah. Engkau harus bekerja keras seumur hidupmu agar tanah ini bisa menghasilkan cukup makanan bagimu 	 Amaran iṇṇa y Adəm: «Azzama təṣṣəsama y awal ən tənṭut-nak tətšeɣ ašək w'as dak ərɣama fəl taṭṭay-nnet, wədi aṃadal a-tu-təwər tulɣant fəl əddəlil-nak. Kundaba tənayaɣ ark-aṇay daɣ əššəɣəl as za-təgrəwa daɣ aṃadal isudar-nak iket təddara.


Ketika mereka keluar dari istana, mereka bertemu dengan Musa dan Harun yang sedang menunggu mereka 	 As din əfalan Firɣawna da-əstaban i Musa əd Harun dasan əqqalnen den kala da.


Kota Sodom itu didiami oleh orang-orang yang sangat jahat dan berdosa terhadap TUHAN 	 Kəl Sədom əṃosan ark-aytedan əknanen tišit ən nasbakkadan dat udəm n Əməli.


Pada waktu itu sudah dekat Hari Raya Paskah Yahudi 	 As itagg' awen da amud wa n Akkay ihoz-du.


Ia harus berpegang teguh pada ajaran yang dapat dipercaya, seperti yang sudah diajarkan kepadanya. Dengan demikian ia sanggup menasihati orang berdasarkan ajaran yang benar, dan menunjukkan kesalahan orang-orang yang menentangnya 	 Isigatakkat wəllen daɣ ləkkum y awal wa ilan ələsəl s əmmək was itawasasaɣra. As ig'adi, ad igrəw fərregat n ad itamar aytedan s əsəssəɣri wa n tidət itaggu, ifrəg əntada ad isattaddu y aytedan win das-əggewalnen as əntanay a əhanen alxata.


Jangan kalian heran mendengar hal ini, sebab waktunya akan datang bahwa semua orang yang sudah mati mendengar suara-Nya 	 Ad wər əqqənan ɣafawan-nawan y arat wa: ilkam a d-awəd alwaq as inəmməttan kul win əhanen izəkwan, ad aslin y əməsli n Agg awedan


"Saya tidak punya suami," jawab wanita itu. "Memang benar katamu," kata Yesus 	 Tənn-as: «Wər əleɣ aləs.» Inn-as Ɣaysa: «Tidət-nam as tənne wər təleɣ aləs,


'Waktu ayah hamba sudah dekat ajalnya, disuruhnya hamba berjanji kepadanya, bahwa hamba akan menguburkan dia di dalam kuburan yang telah disiapkannya di tanah Kanaan. Sebab itu, izinkanlah hamba pergi untuk menguburkan ayah hamba. Setelah itu hamba akan kembali.' 	 " Abba nin as ədkala arkawal ɣur tilkamat ən təɣrəst-net as akal wa n Kanan a daq qu zəṇbəla daɣ əzəkka wa isammatag i ṃan-net." Taṇṇim as tolas: " Ad id'akfu turagat n ad agla a t in əṇbəla ad d əqqəla."»


Jawab Yakub, "Paman sendiri tahu saya sudah bekerja keras sekali, dan ternak Paman bertambah banyak karena pemeliharaan saya 	 Iṇṇ as Yaqub: «Iṃan nak təṣṣana a wa dər ola aššəɣəl wa dak əge, d a wa dər tola təttit n aharay nnak ɣur-i.


Dalam suatu penglihatan pada waktu malam, Allah berkata kepadanya, "Yakub, Yakub!" "Ya, Tuhan," jawabnya 	 Iššewal Məššina y Israyil daɣ aṇay daɣ eṭəs iṇṇ'as: «Yaqub! Yaqub!» Ikkəwan as: «Nak da»


Semuanya itu dikatakan oleh Yesus ketika Ia mengajar di rumah ibadat di Kapernaum 	 Arat da da wa inna Ɣaysa assaɣa wa ad isassaɣra daɣ ahan n əlɣibada ən Kəl-Əlyəhud daɣ əɣrəm wa n Kafarnahum.


Setelah Rahel meninggal, ia dikuburkan di sisi jalan yang menuju ke Efrata, yang sekarang bernama Betlehem 	 Aba Raxil. Tətawaṇbal daɣ tarrayt n Efrata, s əmərədda aɣrəm di itawagg-as eṣəm Betlehem.


Sesudah itu Musa pulang ke rumah Yitro, ayah mertuanya, dan berkata kepadanya, "Izinkanlah saya kembali ke Mesir untuk menengok saudara-saudara saya dan melihat apakah mereka masih hidup." Yitro berkata kepada Musa, "Pergilah dengan selamat. 	 Iqqal Musa ədaggal-net Yitro, inn-as : «Areɣ a di tayya ad akkaɣ aytedan in win ahanen Masar ad-əssənaɣ əddaran.» Inn-as Yitro : «Aglu, ikf-ik Məššina alxer».


Nahor mempunyai selir yang bernama Reuma dan selir itu melahirkan Tebah, Gaham, Tahas dan Maakha 	 Takna-nnet təgat eṣəm Rəhuma, təgraw dər-əs ənta da bararan: Tebax, Gaxam, Taxaš əd Mahaka.


Tetapi semua orang lainnya jahat dalam pandangan Allah, dan kekejaman terdapat di mana-mana 	 Daɣ azzaman win, əddənet təɣšad daɣ iḍuf ən Məššina, təḍkar tallabəst.


Allah mengatakan itu karena dia tahu jika kalian makan buah itu, pikiran kalian akan terbuka; kalian akan menjadi seperti Allah dan mengetahui apa yang baik dan apa yang jahat. 	 Mišan Məššina iṣṣan as as tan tətšam šiṭṭawen-nawan ad-annalamnat, amaran təqqəlam šilat-net, təṣṣənam arat wa olaɣan d iba-nnet.»


Mari kita jual dia kepada orang Ismael itu. Tak usah kita sakiti dia. Bagaimanapun juga dia adalah adik kita sendiri." Saudara-saudaranya setuju 	 Əndawat a t in nazzanzu i Kəl Ismaɣil, da wər das nəɣšed arat, fəlas amaḍray nnana a iṃos, nəṃos dər-əs arat iyyanda.» Təzzar əṭṭafan məqqaran-net batu ta, ənamarḍan dər-əs fall-as.


Di suatu tempat berkemah dalam perjalanan itu, TUHAN datang kepada Musa dan mau membunuhnya 	 Əššokalan har da ad ənsan, təzzar idal du Amaɣlol Musa ira tenaɣay-net.


Kemudian datanglah Lea beserta anak-anaknya, dan yang terakhir Yusuf dan Rahel mendekat lalu mereka semua sujud 	 Dəffər a di Leyya əd maddan-əs, əs tilkamat Yusəf əd Raxil.


Kalian adalah sahabat-sahabat-Ku, kalau kalian melakukan apa yang Kuperintahkan kepadamu 	 Kud tətaggam awa as kawan-omara, wədi kawanay imidawan-in.


Sebab daging-Ku sungguh makanan, dan darah-Ku sungguh minuman 	 Fəlas isan-in əmosan amensay wa n tidət, azni-nin da imos aman ən tassay win tidət.


Yesus dan pengikut-pengikut-Nya sedang makan malam. Iblis sudah memasukkan niat di dalam hati Yudas anak Simon Iskariot untuk mengkhianati Yesus 	 Itamansaw Ɣaysa əd nalkiman-net ehad. As itag'awen da Iblis igâ daɣ əwəl ən Yahuza wa n ag Simɣon Isxarəyuti təkaddilt ən Ɣaysa.


Yakub masih hidup tujuh belas tahun di Mesir sampai umurnya menjadi seratus empat puluh tujuh tahun 	 Iga Yaqub ṃaraw elan d əṣṣa iɣsar daɣ Masar əqqalan elan ən təɣrəst-net kul ṭemeday n awatay d əkkozat təṃərwen d əṣṣa.


Kemudian Yesus berkata kepada orang-orang Yahudi yang sudah percaya kepada-Nya, "Kalau kalian hidup menurut ajaran-Ku kalian sungguh-sungguh pengikut-Ku 	 Təzzar inna Ɣaysa i Kəl-Əlyəhud win sər-əs əzzəgzanen: «As təbbərdagam y awa kawan-sassaɣra, əddi təmosam inalkiman-in win tidət,


Tetapi Aku akan menjadikan raja keras kepala. Ia tidak akan mempedulikan engkau, sekalipun Aku mendatangkan banyak bencana di Mesir 	 «Mišan nak ad-əssəɣəra əwəl ən Firɣawna. Ad šata alɣalamaten-in, əd təlməɣjujaten-in daɣ akal ən Masar.


Keesokan harinya pagi-pagi masing-masing mengucapkan janji yang disahkan dengan sumpah. Lalu Ishak mengucapkan selamat jalan kepada mereka dan berpisahlah mereka sebagai sahabat 	 Əgan du taṇakra tənzayat ənamasaḍafan arkawal. Intak kan Isxaq əglan əfalan tu s alxer.


Ketika Yusuf melihat Benyamin, adiknya, berkatalah ia, "Jadi, inikah adikmu yang bungsu itu, yang telah kamu sebut-sebut kepadaku? Semoga Allah memberkatimu, anakku. 	 Yusəf idkal asawaḍ-net inay Benyamin amaḍray nnet, rures n anna nnet, iṣṣəstan tan: «Amaḍray nnawan wa da as di təgannam?» Təzzar iṇṇ'as: «Ig'ak Məššina arraxmat barar in!»


lalu berkata kepadanya, "Pergilah bersihkan mukamu di Kolam Siloam." (Siloam berarti 'Diutus'.) Maka orang itu pergi membersihkan mukanya. Waktu ia kembali, ia sudah dapat melihat 	 inn-as: «Aglu širəd udəm-nak daɣ təɣazart ta n Siloxam (esəm wa almaɣna-net anammazal.) Igla əmədderɣəl iššorad udəm-net, as d-iqqal da ihannay.


Pada malam itu TUHAN menampakkan diri kepadanya dan berkata, "Akulah Allah ayahmu Abraham. Jangan takut; Aku melindungimu. Aku akan memberkatimu dan memberi kepadamu keturunan yang banyak karena janji-Ku kepada hamba-Ku Abraham. 	 Ahad wen da a das d'inafalal Əməli iṇṇ'as: «Nak Məššina n abba nnak Ibrahim. A kay wər təggəz ṭasa fəlas nak əṣṣana daɣ-ak. A fall-ak ag'albaraka, əsəffələyləya əzzurriya nnak fəlas əgəɣ arkawal y əkli nin Ibrahim».


Dia itu Roh Allah yang akan menyatakan kebenaran tentang Allah. Dunia tak dapat menerima Dia, karena tidak melihat atau mengenal-Nya. Tetapi kalian mengenal Dia, karena Ia tinggal bersama kalian dan akan bersatu dengan kalian 	 Ənta a imosan Infas wa isinəfililan tidət, was wər təfreg əddənet əlqəbulat-net, fəlas wər tu-təhənnəy wala da təzday-tu; eges kawanay təzdâyam-tu fəlas ihhirag dər-wan amaran ad iggəz iwallan-nawan.


Pada waktu Nuh berumur 600 tahun, pada tanggal tujuh belas bulan dua, pecahlah segala mata air di bawah bumi. Segala pintu air di langit terbuka 	 Daɣ awatay wa n ṣədisat ṭəmad ən təməddurt ən Nux, əzəl wa n ṃaraw d əṣṣa ən təllit ta n ṣanatat, ənta ad d-əg̣g̣əzzayan aṃan s aṣṣahat daɣ ṣarrutan n aṃadal, bajaɣjaɣan-du aṃan win jənnawan əntanay da.


Tetapi orang yang melakukan kehendak Allah, datang kepada terang supaya menjadi nyata bahwa apa yang dilakukannya itu adalah menurut kehendak Allah 	 Mišan wa itaggan arat wa imosan tidət, itakka-du ənnur, fəl ad itəwənəy, as əmazal-net issind-ay daɣ ləkkum i Məššina.


Yesus menjawab, "Kalau Allah tidak memberikan kuasa itu kepadamu, engkau sama sekali tidak punya kuasa atas-Ku. Karena itu orang yang menyerahkan Aku kepadamu, lebih besar dosanya daripadamu. 	 Inn-as Ɣaysa: «Wər fall-i təle tarna waliyyat ar ta sər-ək du-təfalat Məššina. A di da fəlas awedan wa di-igan gər fassan-nak, ogar-kay igi n abakkad.»


Itulah tanda janji-Ku yang Kuberikan kepada segala makhluk yang hidup di bumi. 	 Iṇṇa Məššina tolas i Nux: «Ənta da asannal n arkawal ən taṣṣaqq-in əd təxlək kul təddarat daɣ əddənet.»


dan Lea berkata, "Alangkah berbahagia saya! Sekarang semua wanita akan mengatakan saya berbahagia." Karena itu dinamakannya anak itu Asyer 	 Təṇṇa Leyya tolas: «Əkneɣ aṇṇasara wəllen! Ad əsəttəhəqqətnat təḍoden əs tədəwit in.» Təzzar təg'as eṣəm Ašer.


Anak keledainya diikatnya pada pohon, pohon anggur yang paling baik. Dia mencuci pakaiannya dengan anggur, anggur semerah darah 	 Ewad daɣ tənafləyt As iqqan ajad-net Daɣ təfṣəq n əzzəbib-net, Irabbaz isəlsa nnet Daɣ esmad d əzzəwi nnet.


"Bapak-Mu itu di mana?" kata mereka. Yesus menjawab, "Kalian tidak mengenal Aku maupun Bapa-Ku. Andaikata kalian mengenal Aku, pasti kalian mengenal Bapa-Ku juga. 	 Təzzar ənnan-as: «Mənid illa Abba-nak?» Inn-asan Ɣaysa: «Wərmad di-təzdayam za wər təzdayam Abba-nin. Ənnar di-təzdayam təzdəyam Abba-nin əntada.»


Lea mengandung lalu melahirkan seorang anak laki-laki. Katanya, "TUHAN telah melihat kesusahan saya, dan sekarang suami saya akan mencintai saya." Lalu dinamakannya anaknya itu Ruben 	 Təga Ləyya tadist, təgraw barar, tag'as eṣəm Ruben. «Fəlas, təṇṇa, Əməli ogga arkaṇay nin d as əmərədda aləs in ad i iru.»


Di situ Yehuda berkenalan dengan seorang gadis Kanaan, anak Sua, lalu mereka kawin 	 Aɣrəm wen da a daɣ inay Yuda tabarart n iyyan daɣ Kəl Kanan igan eṣəm Šuwa, təzzar izlaf tat, inamaṇsa dər-əs.


Pada masa itu seorang laki-laki dari suku Lewi, kawin dengan seorang wanita dari suku itu juga 	 Inkar aləs n iyyan daɣ Kəl Lebi izlaf du tantut təmosat ənta da wələt Lebi.


Saudara Filemon, kawan dan rekan kami! Saya, Paulus, seorang tahanan karena Kristus Yesus, bersama dengan saudara kita Timotius, menulis surat ini kepadam 	 A wa nak Buləs, amasḳasaw fəl əddəlil n Əlməsix Ɣaysa nak d əmidi nnana daɣ əzəgzan Timote, əṇṇanen əhulan in əṃəri nnana Filemona n əməllil nana, əd Tidawat n Əlməsixitan tətaṃanayat daɣ ahan nak. Nəhul in tolas təmidit nana daɣ əzəgzan Affəya d Arxifus əməllil nana əs təbəllant.


Kau bekerja bersama para wanita di ladang Boas, bukan? Nah, Boas itu keluarga kita. Jadi, dengarkan! Malam ini ia akan pergi mengirik gandum di ladangnya 	 «Təssanaɣ as Boɣaz w'as təddewa əd təmaššaɣalen net əššəqqaɣ nana a imos. Əssanaɣ as ahad a ad əzəzzəran əššəɣir daɣ aɣarɣar.


Wanita itu berkata kepada Yesus, "Saya tahu Raja Penyelamat (yang disebut Kristus) akan datang. Kalau Ia datang, Ia akan memberitahukan segala sesuatu kepada kita. 	 Tənn-as təntut: «Əssanaɣ as Əlməsix, itawann-as Kristos, a d-asu. As d-osa a danaɣ-isassagru aratan kul.»


Sementara ia berjalan ke sana kemari di padang, bertemulah ia dengan seorang laki-laki yang bertanya kepadanya, "Apa yang kaucari? 	 Ijiwankat as t igraw aləs iyyan, ixrak daɣ əṣuf. Iṇṇ'as: «M'as təṣaggada?»


Banyak orang mulai berbisik-bisik mengenai Dia. Ada yang berkata: "Ia orang baik." Ada pula yang berkata: "Tidak! Dia menyesatkan orang banyak. 	 As iga awen tənkâr təmazaq gər aytedan daɣ talɣa ən Ɣaysa. Wiyyad za gannan: «Aləs di olâɣ.» Wiyyad amaran gannan: «Kalar əsəxrək fadda a itaggu tamattay.»


tetapi kain yang diikat pada kepala Yesus tidak ada di dekatnya melainkan tergulung tersendiri 	 Inay asalsaw wa iwaran eɣaf ən Ɣaysa wər irtay əd šifit, ittal insa s aganna, iha edag-net.


Seringkali saya kepanasan pada waktu siang dan kedinginan pada waktu malam. Dan kerap kali saya tidak dapat tidur pula 	 Nak a təkaggay təfuk s azal, inɣ'i asamed s ahad, aṃaran faw iṃṃokar eṭəs in.


Penduduk Niniwe percaya kepada pesan Allah itu. Seluruh rakyat memutuskan untuk berpuasa, dan semua orang, baik besar maupun kecil, memakai kain karung untuk menunjukkan bahwa mereka menyesali dosa-dosa mereka 	 Əzzəgzanan Kəl-Ninif əs Məššina, ənamardan s əzum, əɣradan telassay ən səlsa-nasan win təfəyyawt əganen daɣ bəhu, gər win waššarnen-nasan wala win madrornen-nasan.


Orang upahan yang bukan gembala dan bukan juga pemilik domba-domba itu, akan lari meninggalkan domba-domba kalau ia melihat serigala datang. Maka domba-domba itu akan diterkam dan diceraiberaikan serigala 	 Mišan awedan was ətəwəɣfar a iga fəl ad idən ayfəd, wər tanat-ila, wədi as ogga əridal izay-tanat-du, ad addaggag ayy-enat-in, təzzar abəz daɣ-asnat əridal awa ira, izəwwəziwəz-tanat.


Kedua wanita itu menyusahkan hidup Ishak dan Ribka 	 Šiḍoden šin əssiknanat Isxaq əd Raqqiyetu arkaṇay.


Kalau semua kawanan kambing domba sudah berkumpul di tempat itu, para gembala menggulingkan batu itu ke samping, lalu kambing domba itu diberi minum. Setelah itu para gembala menutup sumur itu kembali 	 Maran a wa ətaggan ṃadanan as d əddəwan hərwan nasan kul ad əntəgan təhunt ta təharat imi n aṇu, as əššəšwan əssuɣəlan tat edag-net.


Kami tahu bahwa Allah sudah berbicara kepada Musa. Tetapi tentang orang itu, kami tidak tahu dari mana asal-Nya. 	 Musa nəssan as iššewal-as Məššina, amaran aləs wədi wər nəssen sas d-iha fadda.»


Kemudian TUHAN berkata kepada Musa 	 Iššewal Amaɣlol i Musa inn-as :


Keesokan harinya pagi-pagi, Abraham membelah-belah kayu untuk kurban bakaran dan mengikat kayu itu di atas keledainya. Ia berangkat dengan Ishak dan dua orang hambanya ke tempat yang dikatakan Allah kepadanya 	 Tufat iga-ddu Ibrahim taṇakra tənzayat, isaffardat eškan, iggəgga ajaḍ-net, əbazan tarrayt ənta əd barar-net Isxaq d əššin daɣ eklan-net. Əkkan edag wa das imal Məššina.


Berkumpullah, hai anak-anak Yakub, dengarlah Israel, ayahmu 	 Idawat du bararan in, ṣəsəmat y awal in:


Kata orang itu, "Mereka telah berangkat dari sini. Saya dengar mereka berkata bahwa mereka hendak pergi ke Dotan." Lalu berangkatlah Yusuf menyusul abang-abangnya dan ditemukannya mereka di Dotan 	 Iṇṇ-as aləs: «Əg̣madan edag wa fəlas əsallaɣ asan as əṇṇan:" Əndawatana aṃadal wa n Dotan!"» Iggaz Yusəf ədəriz ən məqqaran-net har tan in oṣa daɣ Dotan.


Mula-mula mereka membawa Yesus menghadap Hanas, bapak mertua Kayafas. Kayafas adalah imam agung pada tahun itu 	 Ewayan-tu əstizarat s ahan ən Xânan wa n ədaggal ən Kayif wa imosan Əlimam wa Zəwwaran daɣ awatay wen.


Kata raja kepadanya, "Aku telah bermimpi, dan tak seorang pun dapat menerangkan artinya. Ada yang mengabarkan kepadaku bahwa engkau dapat menerangkan mimpi. 	 Iṇṇa Firɣawna i Yusəf: «Nak orge, amaran ab'i i di tanat iffəssaran, mišan əsləɣ as kay tətafassara targəten.


Terkutuklah kemarahan mereka, karena dahsyatnya. Terkutuklah keberangan mereka, karena kejamnya. Aku akan menceraiberaikan mereka di seluruh Israel. Aku akan menghamburkan mereka di antara seluruh bangsa 	 Təwar tulɣant alham nawan ilan šiɣərden Fəlas təkmawen a t'əhanen. Təwar tulɣant aššar nawan ad d izzibben, Fəlas təhanint kawan wər nəha, əd ṃan mallolnen A kawan əzəmməzzəya əd temattay nin, Aṃaran əzəwwəziwəzaq qawan daɣ akal in.


Malam hari Allah datang kepada Laban dalam mimpinya, dan berkata, "Awas, jangan sekali-kali engkau mengancam Yakub dengan sepatah kata pun. 	 As ig' ahad inafalal Məššina i Laban daɣ tərgət iṇṇ'as: «Ənkəd y ad taga arat i Yaqub gər olaɣ wala ibrar.»


Lalu kata Naomi, "Tunggu saja, nak, sampai kau melihat bagaimana hal ini berakhir nanti. Boas tidak akan tinggal diam sebelum ia menyelesaikan perkara ini hari ini juga. 	 Tənn'as Naɣomi : «Əmərədda ədrər da da, tabarart in, har təssəna anamod wa za tagu batu wa. Id aləs di wər z'aqqam wər tat ikna azal a da.» Imi nn əɣrəm


Pada waktu itu saya sedang memegang gelas minuman raja, jadi saya ambil buah anggur itu dan saya peras ke dalam gelas raja, lalu saya hidangkan kepadanya. 	 Takabart ən Firɣawna təha əfus in, əṇkada du əzzəbiban win, əzmeq qan daɣ takabart, əzzalaɣ as tat in.»


Negeri yang telah Kuberikan kepada Abraham dan Ishak, akan Kuberikan kepadamu dan keturunanmu. 	 «Akal wa əkfeɣ Ibrahim d Isxaq, a-dak-akfa kay da, akfaq-qu y əzzurriya-nnak dəffər-ək.»


Datanglah orang yang diutus Allah, Yohanes namanya 	 Osa-dd' aləs iyyan igan esəm Yaxya, a d-izimazal Məššina;


Dibagi-baginya binatang-binatang itu menjadi beberapa kelompok lalu masing-masing diserahkannya kepada seorang hambanya. Katanya kepada mereka, "Berjalanlah mendahului aku, dan jagalah supaya ada jarak antara kelompok yang satu dengan kelompok yang berikutnya. 	 karadat təṃərwen ən talamt əd waran-nasnat, əkkozat təṃərwen ən ṭəst əd ṃaraw zəgran, ṣanatat təṃərwen ən tajat əd ṃaraw bangitan.


Belum lagi saya selesai mengucapkan doa itu di dalam hati, datanglah Ribka membawa buyung di atas bahunya lalu mengambil air dari sumur. Kemudian saya berkata kepadanya, 'Tolong berilah saya minum. 	 Harwa da wər əɣreda təwaṭray daɣ ṃan-in, as du-təraz Raqqiyetu, təssiwar ətəkin-net əzir-net toṣ-in šaṭ təjjojal. Oṇsayaq-qat: «Šašw-i-du, kud tarḍe.»


Yohanes menjawab, "Saya membaptis dengan air. Tetapi di tengah-tengah kalian ada orang yang tidak kalian kenal 	 Inn-asan: «Nak əsalmaɣaɣ aytedan daɣ aman, mišan illa gar-ewan awedan wər təzdayam.


"Tuhan," kata Simon Petrus kepada-Nya, "kepada siapa kami akan pergi? Perkataan Tuhan memberi hidup sejati dan kekal 	 Ijjəwwab-as Simɣon Butros inn-as: «Əməli, ma imos wa za nakku? Kay a itaggan awalan win əhakkanen təməddurt ta təɣlalat.


Yesus mengasihi Marta, Maria dan Lazarus 	 Ənta Ɣaysa ira Marta wəllen, ənta əd təmadrayt-net, əd Lazarəs.


Setelah Lot pergi, TUHAN berkata kepada Abram, "Dari tempat engkau berdiri itu, pandanglah baik-baik ke segala arah 	 Iṇṇa Əməli y Abram, dəffər as immizzay əd Lot: «Ədkəl aṣawad-nak əṣwəd daɣ ṭamasna d agala əd dənnəg d aṭaram,


Kemudian ayah kami berkata, 'Kalian tahu bahwa Rahel, istriku hanya punya dua anak 	 Ijjəwwab akli-nnak abba nnana iṇṇ'ana: " Təṣṣanam as tanṭut in Raxil əššin bararan a di du teraw.


Kemudian Yunus pergi ke sebelah timur kota, lalu duduk di situ. Ia membuat sebuah pondok dan berteduh di dalamnya, sambil menunggu apa yang akan terjadi di kota Niniwe 	 Dəffər awen igmad Yunəs aɣrəm wa n Ninif iddənnag-as, iga arat ən tafala iqqim daɣ telay-net, iqqal y awa za igrəwan aɣrəm.


Lalu Yehuda berkata kepada Onan adik Er, "Pergilah kepada janda abangmu, dan tidurlah dengan dia. Penuhilah kewajibanmu terhadap dia, sebab engkau adik suaminya; dengan demikian abangmu bisa mendapat keturunan. 	 Təzzar iṇṇa Yuda y Onan: «Aglu, nəməṇsu əd tənṭut n amaqqar nak, ad tagaɣ əzzəbun n ələggus, tagaɣ əzzurriya y amaqqar nak.»


Sebab banyak orang yang suka memberontak, terutama orang-orang yang tadinya beragama Yahudi; mereka menipu orang lain dengan omong kosong mereka 	 Ənta əllan-tu aytedan aggotnen, wəllen win d-əgmadnen Kəl-Əlyəhud, əmosnen inəffəllag, əššewalnen ixərsan, saxrakan aytedan.


Lot keluar dari rumahnya, dan sesudah menutup pintu 	 Iqqab-du Lot dat ahan ihar-t-idu dəffər-əs.


Tetapi ada orang lain yang memberi kesaksian tentang Aku, dan Aku tahu bahwa kesaksiannya itu benar 	 Illat-tu wa di imosan təgəyya iyyat, amaran əssanaɣ as arat wa igannu daɣ talɣa-nin, imos tidət.


Allah senang melihat hal itu. Lalu dipisahkan-Nya terang itu dari gelap 	 Inay Məššina as əṇṇur iṃos arat olaɣan, təzzar izammazzay Məššina əṇṇur əd šiyyay.


Jadikanlah mereka milik khusus Bapa melalui kebenaran; perkataan Bapa itulah kebenaran 	 Zəzdəg iwallan-nasan s awal-nak imosan tidət.


Inilah keturunan Esau, leluhur orang Edom 	 Ənta da əttarix n əzzurriya n Esaw, aṃaraw ən Kəl Edom, əɣsarnen daɣ akal n ədɣaɣan wa n Sehir.


Segera sesudah makan buah itu, pikiran mereka terbuka dan mereka sadar bahwa mereka telanjang. Sebab itu mereka menutupi tubuh mereka dengan daun ara yang mereka rangkaikan 	 Ənnolamnat šiṭṭawen-nasan, əgran-in as əxizamzaman, təzzar ad əsamaṇayan ifərkak zawwarnen n ašək igan eṣəm təhena, əlassin-tan.


Ketika orang banyak melihat keajaiban yang dibuat oleh Yesus, mereka berkata, "Sungguh, inilah Nabi yang diharapkan datang ke dunia! 	 As ənayan aytedan win alɣalamat tas immozal Ɣaysa da, təzzar ad gannin: «Igmad aššak as aləs wa ənta a imosan ənnəbi wa du-z-asin əddənet!»


Dan Aku sudah memutuskan untuk membawa mereka keluar dari Mesir, tempat mereka ditindas, dan mengantar mereka ke suatu negeri yang kaya dan subur, negeri bangsa Kanaan, bangsa Het, Amori, Feris, Hewi dan Yebus 	 «"Amaran əgeɣ tanat ta n a kawan əkkəsa daɣ akal wa n Masar daɣ tətaɣazzabam, šəššiwədaq qawan akal ən Kəl Xənaɣan, əd Kəl Ɣit, əd Kəl Amor, əd Kəl Fəriz, əd Kəl Ɣif əd Kəl Yəbus. Akal wen ahanat-tu təsəssəngay n əx əd turawat."


Kepala penjara itu tidak lagi mengawasi segala yang dipercayakannya kepada Yusuf, karena TUHAN menolongnya sehingga dia berhasil dalam segala pekerjaannya 	 Əmuzar ən məskəsa wər isəɣrid fadda əššəɣəl ən Yusəf fəlas Əməli a daɣ-as iṣṣanan, irzaɣ arat kul wa itaggu.


Karena itu, kalau ada orang datang dan memberitakan kepadamu ajaran yang tidak diajarkan Kristus, janganlah menerima orang itu di dalam rumahmu atau memberi salam kepadanya 	 As kawan d'osa awedan a dawan du wər neway isalan win a tu wər təsəmməgurem, maran a das wər taɣim assalam.


Dan orang yang melihat Aku, melihat Dia yang mengutus Aku 	 Amaran wa daɣ-i iswadan, adi wa di-d-izammazalan a daɣ iswad.


Kemudian Abimelekh memperingatkan seluruh rakyatnya demikian, "Barangsiapa mengganggu orang ini atau istrinya, akan dihukum mati. 	 Omar Abimelek tamattay kul iṇṇa: «Wa iḍasan aləs a əd təṇtut-net a das tətəwəxkəm taṃattant».


Aku akan memberikan kepadamu keturunan yang banyak dan mereka akan menjadi bangsa yang besar. Aku akan memberkati engkau dan membuat namamu masyhur, sehingga engkau akan menjadi berkat 	 A daɣ-ak aga tamattay tagget, aga fall-ak albaraka, əzzəzwəra eṣəm-nak, tileɣ albaraka.


Yesus tahu mereka mau bertanya kepada-Nya. Jadi Ia berkata, "Tadi Kukatakan, 'Tinggal sesaat saja, kalian tak akan melihat Aku, dan juga tinggal sesaat lagi kalian akan melihat Aku.' Itukah yang kalian persoalkan di antaramu 	 Issan Ɣaysa as ərân at-t-əsəstanan. Inn-asan: «Tətinamasəstinam fəlas ənne: "A dawan-əgmədaɣ anay dəffər alwaq wər nəggət, mišan a di-tələsam anay daɣ adan wər nəggət dəffər adi"


ia meninggal di Hebron di tanah Kanaan. Abraham sedih dan meratapi kematian istrinya itu 	 Aba-tat daɣ Kiryat-Arba, azala Xebron, daɣ akal ən Kanan. Iggaz Ibrahim təfiyyawt ən Sarata, ihallu.


Di dekat salib Yesus berdiri ibu Yesus, saudara perempuan ibu-Nya, Maria istri Klopas, dan Maria Magdalena 	 Təgəttawt ta fəl ittəytay Ɣaysa, əbdadnat dagma-net tədoden əmosnen anna-net, əd tamadrayt n anna-net, əd Maryama ta n təntut ən Klobas, əd Maryama ta n Magdala.


Pada waktu Lamekh berumur 182 tahun, ia mendapat anak laki-laki 	 As iga Lamek ṭemeday n awatay d əṭṭamat təṃərwen d əššin eraw-du barar ən yay.


Mengenai orang yang percaya kepada-Ku, tertulis dalam Alkitab: 'Dari dalam hatinya mengalirlah aliran-aliran air yang memberi hidup.' 	 Awedan kul wa sər-i izzəgzanan "ad əngəyan gərwan n aman win sidurnen daɣ əwəl-net", s əmmək wa imal Akatab.»


Ketika Esau melihat semua wanita dan anak-anak itu, ia bertanya, "Siapa mereka yang ada bersamamu ini?" "Mereka anak-anak saya," jawab Yakub, "Allah telah mengaruniakan anak-anak itu kepada saya. 	 As inay Esaw šiḍoden əd bararan iṣəstan Yaqub: «Ma ṃosan win dər təddewa?» Ijjəwwab-as: «A wa bararan win ikfa Məššina s əlxurma-nnet akli-nnak.»


"Siapa namamu?" tanya orang itu. "Yakub," jawabnya 	 Iṇṇ-as aləs: «Šalw-i ad agla ezal iga!» Mišan iṇṇ-as Yaqub: «Wər kay z-ayya wər fall-i təgeɣ albaraka.»


Dan ia memerintahkan supaya Yusuf segera ditangkap dan dimasukkan ke dalam penjara, tempat tahanan-tahanan raja dikurung 	 Isaṭṭarmas du Yusəf ig'ay daɣ kasaw wa əhan məskəsa n əmənokal, irtay dər-san.


Dan Dia yang mengutus Aku ada bersama-Ku. Ia tidak pernah membiarkan Aku sendirian, sebab Aku selalu melakukan apa yang menyenangkan hati-Nya. 	 Wa di-d-izammazalan iddew dər-i. Wər di-oyya ɣas-in fəlas faw da arat wa das-igrazan ɣas a tagga.»


dan berkata, "Jika Saudara-saudara rela saya menguburkan istri saya di sini, tolonglah mintakan kepada Efron, anak laki-laki Zohar 	 Amaran iššewal-asan ənta da: «Azzama tardam s ad-əṇbəla alzanazat ən təntutt-in təzzar əkkəsaq-qat dat šiṭṭawen-nin, wədi ṣəsəmat-i, taṇsəyam-i Efron, rur-es ən Tsoxar,


Pada suatu malam kami berdua bermimpi, dan mimpi kami itu tidak sama artinya 	 Norga nak dər-əs ahad iyyanda əkkullu ən tərgət d almaɣna nnet.


Setelah habis uang di Mesir dan di Kanaan, orang-orang Mesir datang kepada Yusuf dan berkata, "Berilah kami makanan! Jangan biarkan kami mati. Uang kami sudah habis. 	 As iɣrad əzrəf kul wa ihan akal wa n Masar əd wa n Kanan əkkan du Kəl Maṣar ket nasan Yusəf, əṇṇan as: «Əngəm ɣas wər za naṃṃat dat-ək akf'ana a nətša!»


Ayah dapat tinggal di daerah Gosyen, dekat dengan saya--ayah, dengan anak cucu, domba, kambing, sapi dan segala milik ayah 	 At təɣsəra daɣ aṃadal wa n Gošen təməla dagma-nin kay əd bararan nak əd hayawan nak d aharay nak wa ənḍərran əd wa zəwwaran, da wa ihan təla nnak kul.


Jadi tinggallah Ishak di Gerar 	 Iqqim Isxaq daɣ Gərar.


Dalam segala hal, hendaklah engkau menjadi teladan kelakuan yang baik. Kalau engkau mengajar, engkau harus jujur dan bersungguh-sungguh 	 Kay iman-nak da ilzam-kay ad tətaggaɣ imazalan olaɣnen daɣ əkkullu n anamod fəl ad təqqəlaɣ almasal y aytedan. Tagg' əsəssəɣri igan s əwəl iyyanda, ilan almaɣna.


Ketika matahari mulai terbit, Yesus berdiri di pantai, tetapi mereka tidak tahu bahwa itu Yesus 	 As affaw iwar-in Ɣaysa təgadamayt n agaraw, mišan wər əssenan nalkiman-net as ənt' awen.


Maka wanita itu meninggalkan tempayannya di situ lalu lari ke kota dan berkata kepada orang-orang di sana 	 Təzzar toya-ddu təntut tətəkint-net təqqal aɣrəm tənna y aytedan:


Pada hari itu juga, Nuh dan istrinya masuk ke dalam kapal itu bersama ketiga anaknya, yaitu Sem, Yafet dan Ham beserta istri-istri mereka 	 Əzəl wədi da, ad iggaz Nux attin ənta əd bararan-net Šem, Xam əd Yafet, əd taɣur-əs əd təḍoden šin karadat ən bararan-net.


"Apakah engkau juga dari Galilea?" jawab mereka. "Periksa saja Alkitab! Engkau akan melihat bahwa tak ada nabi yang berasal dari Galilea! 	 Ənnan-as: «Galilaya kay təlat kay da? Aɣru Ikataban ad tənəya kay iman-nak as wər t-illa ənnəbi du-z-igmədan Galilaya.»


Tak seorang pun pernah naik ke surga, selain Dia yang turun ke dunia, yaitu Anak Manusia 	 Wər t-illa is kala inay ijənnawan, ar Agg Awedan wa tan-d-igmadan.


Jawab orang itu, "Kalau demikian, maka saya tak sanggup. Sekarang baiklah saya lepaskan hak saya sebagai orang pertama yang wajib membeli tanah itu. Tak ada gunanya saya membelinya sebab tanah itu tentu tidak akan dapat menjadi milik keturunan saya. Lebih baik kau saja yang membelinya. 	 Daɣ a di inn'as anammaray : «S əššərədan win, wər əfrega ad ətkəla əzuk wədi, fəlas əksuda əjəbərji nn əruru nnin. Kay, əqbəl tawagost tədi, nak, wər əfregaɣ a di.»


Tetapi Musa menjawab, "Saya mohon, janganlah mengutus saya, ya Tuhan, suruhlah orang lain. 	 Mišan ilas Musa inn-as : «Ya Əməli! Onsayaq-qay ad təzəmmizəlaɣ awedan iyyan fəl ad agu əmazal wədi.»


Satu-satunya yang tidak boleh kamu makan ialah daging yang masih ada darahnya, sebab nyawa itu ada di dalam darah 	 Mišan ad wər təṭattim iṣan iha əzni a əṃosnen iṣan wər əg̣medan ṃan.


Baru tiga hari kemudian Laban diberitahukan bahwa Yakub telah lari 	 Əzəl wa n karad igraw Laban isalan n əḍəggəg ən Yaqub.


Setibanya di sana, banyak orang mengikuti Dia sebab mereka sudah melihat keajaiban-keajaiban yang dibuat-Nya dengan menyembuhkan orang-orang sakit 	 Təlkam-as tiddawat tagget, fəlas aytedan əhannayan alɣalamaten šin as immozal əmosnen əmmək was izzozay imiranan.


Yesus menjawab orang-orang itu begini, "Percayalah, Anak tidak dapat melakukan apa-apa dengan kuasa sendiri. Ia hanya melakukan apa yang Ia lihat dilakukan oleh Bapa-Nya. Sebab apa yang dilakukan oleh Bapa, itu juga yang dilakukan oleh Anak 	 Inn-asan Ɣaysa: «Əggəyyeɣ əsilakanaɣ-awan as Barar wər ifreg igi n arat waliyyan gar-es əd man-net. Wər itəggu ar arat was ihannay Abba-net itagg-ay. Amaran arat kul wa itaggu Abba, Barar da itagg-ay s asaway wen da.


Maka pergilah Yakub mengambil kambing-kambing itu dan membawanya kepada ibunya, lalu Ribka memasak makanan kesukaan Ishak 	 Igla ilway tan du y anna-net təkna daɣ san ameṇsay wa izodan əmmək w'as t'ira abba nnet.


Tetaplah bersatu dengan Aku dan Aku pun akan tetap bersatu dengan kalian. Cabang sendiri tak dapat berbuah, kecuali kalau ia tetap pada pohonnya. Demikian juga kalian hanya dapat berbuah, kalau tetap bersatu dengan Aku 	 agiwat dər-i tartəyt šilat ən ta dər-wan əge, zund as azəl wər z arəw ɣas-net as d-iqqətas daɣ ašək; kawanay da əlmital di da a təham as dər-i wər tərtayam.


"Suruhlah orang-orang itu duduk," kata Yesus. Di tempat itu ada banyak rumput, jadi orang-orang itu duduk di rumput--semuanya ada kira-kira lima ribu orang laki-laki 	 Inna Ɣaysa: «Saɣɣamiwat aytedan kul.» Təzzar əqqiman aytedan kul əhan-tan amadal ən səmmos gim n aləs. Edag wen idnay yel.


Karena Sikhem telah menodai kehormatan adik mereka Dina, anak-anak Yakub berbohong kepada Sikhem dan Hemor ayahnya 	 Maddan-əs ən Yaqub iḍgaz ətəwəjəjərgan ən tamaḍrayt nasan Dina as əjjəwwaban i Šəkem əd šis Xamor əkkrrasan tan.


Aku mau menguji kamu: Aku bersumpah demi nama raja bahwa kamu tidak akan meninggalkan negeri ini jika adikmu yang bungsu itu tidak datang kemari 	 Aṃaran a kawan ajjarraba: " Əhadaɣ awan s eṣəm ən Firɣawna kud təfalam da iket wər di d oṣa amaḍray nnawan.


Yakub setuju, dan setelah pesta itu lewat, Laban memberikan kepadanya Rahel menjadi istrinya 	 Iga Yaqub adi da. As əɣradan əṣṣa aḍan ən təkrəst ən Leyya, ikf'ay Laban Raxil, izlaf tat.


Selama masih siang, kita harus mengerjakan pekerjaan Dia yang mengutus Aku. Malam akan tiba, dan seorang pun tak akan dapat bekerja 	 Iwar-anaɣ ad naknu əššəɣəlan ən wa di-d-issəglan iket di ad ig'azal, fəlas ehad izay-du, amaran wər t-illa i daɣ-as ifragan əššəɣəl.


Kita tahu bahwa kita sudah keluar dari kematian, dan berpindah kepada hidup. Kita tahu itu, sebab kita mengasihi sesama saudara kita. Orang yang tidak mengasihi, berarti masih dikuasai oleh kematian 	 Nakkanay n əssan as nəgm d du tamattant əs təməddurt təzrayat fəlas imidawan nana n əddin a nara. Wa wər taha tara iqqim in daɣ tamattant.


Kemudian Yakub berdoa, "Ya Allah, yang dipuja oleh kakek saya Abraham, dan ayah saya Ishak, dengarkanlah saya! TUHAN telah menyuruh saya pulang kembali ke negeri saya dan sanak saudara saya. Dan TUHAN berjanji akan mengatur segala sesuatu dengan baik bagi saya 	 Id orda as as ikənnas Esaw əd tərəkəft iyyat, tahadatad təg̣məd.


Aku menyampaikan kepadamu kebenaran yang Kudengar dari Allah, tetapi kalian mau membunuh Aku. Abraham tidak berbuat seperti itu 	 Kawanay amaran əmərədda təgammayam əd tanaɣay-nin, nak imosan awedan dawan-immalan tidət s əmmək was di-tat-d-inna Məššina. Arat wədi wər t-iga Ibrahim.


masuk ke dalam kapal itu bersama-sama dengan Nuh, sesuai dengan perintah Allah 	 kul əkkan-du Nux əṃosan əššin əššin yay əd təntay namaggazan dər-əs attin s əmmək w'as t-omar Məššina.


Tiap wanita Israel akan minta dari tetangganya orang Mesir dan dari wanita Mesir yang tinggal serumah, pakaian serta perhiasan perak dan emas. Kamu akan mengenakan itu pada anak-anakmu. Dengan cara itu kamu akan merampasi orang Mesir. 	 «Tantut ketnet təgmay daɣ təmahharak-net made təmidit-net ta n wələt Masar uɣənan n urəɣ əd win əzrəf, əd təbəddaɣ. Aratan win den akfiwat-tan i bararan-nawan əd təbararen nawan. Əmmək wen da as za taɣim Kəl Masar.»


Orang yang menuai sudah mulai menerima upahnya dan mengumpulkan hasil untuk hidup yang sejati dan kekal. Maka orang yang menabur dan orang yang menuai boleh bersenang bersama-sama 	 Awedan wa italayan, wədi igraw ərruzmatan-net, išadaw šiɣaɣanen šin təməddurt ta təɣlalat. A di da a fəlas wa inabbalan əd wa italayan, ketnasan əddəwen.


Semua orang yang diberikan Bapa kepada-Ku akan datang kepada-Ku. Aku tidak akan menolak siapa pun yang datang kepada-Ku 	 Awedan kul wa di-ikfa Abba a di-d-asu, wər ilkem ad əstaɣaɣ i di-d-ikkan;


Kemudian Adam bersetubuh dengan Hawa, istrinya, dan hamillah wanita itu. Ia melahirkan seorang anak laki-laki dan berkata, "Dengan pertolongan TUHAN aku telah mendapat seorang anak laki-laki." Maka dinamakannya anak itu Kain 	 Inamanṣa Adəm əd Xawa taɣur-əs, təga tadist, teraw-du Kayin. Təṇṇa: «Əgrawa aləs əs tədhəlt n Əməli.»


ketika orang-orang Yahudi datang berkumpul di sekeliling Yesus. Mereka berkata, "Sampai kapan Engkau mau membiarkan kami ragu-ragu? Katakanlah terus terang, kalau Engkau sungguh-sungguh Raja Penyelamat. 	 Ɣilayɣalayan-tu Kəl-Əlyəhud win əllanen den gannin-as: «Kay ak har əmmay wər dana-tore daɣ aɣaf? Kud kay Əlməsix a təmosa, təzəluləɣa-du tannaɣ-anaq-qu.»


Hadoram, Uzal, Dikla 	 Hadoram, Uzal, Dikla,


Suruhlah mereka juga membawa dari sini beberapa kereta untuk istri dan anak-anak mereka yang masih kecil, dan untuk menjemput ayah mereka 	 Omaraq qay s ad asan taṇṇa: " Ənta da a wa za tagim: Ad tədkəlam šiṃariwen daɣ akal ən Masar i bararan-nawan əd təḍoden-nawan, təsəggəlem du abba nnawan taglim du.


Lea berkata, "Saya beruntung," lalu dinamakannya anak itu Gad 	 Təṇṇa Leyya aṃaran: «Aṇṇasara nin oṣa ddu!», təg as eṣəm Gad.


Maka sampailah Yesus di sebuah kota di Samaria yang bernama Sikhar, tidak jauh dari tanah yang dahulu diberikan Yakub kepada Yusuf anaknya 	 os-in dagma ən Šixar, imosan aɣrəm ən Samarəya ihozan tawagost ta ikfa Yaqub i rures Yusəf.


melawan raja-raja dari Elam, Goyim, Babilonia, dan Elasar; jadi, lima raja melawan empat 	 d əṭṭəbəlan: Kədorlahomer wa n Elam, Tidal wa n Goyim, Amrafel wa n Šinar d Aryok wa n Ellasar, əkkoz əṭṭəbəlan fəl ṣəmmos mənokalan.


Aku berdoa untuk mereka. Aku tidak berdoa untuk dunia melainkan untuk orang-orang yang sudah Bapa berikan kepada-Ku, sebab mereka adalah kepunyaan Bapa 	 Wər kay tinsəya y aytedan win əddənet, kala ar win di-təkfe a fəl kay tansayaɣ fəlas əmosan i-nak.


Yesus tahu semua yang akan terjadi pada diri-Nya. Jadi Ia mendekati orang-orang itu dan bertanya, "Kalian mencari siapa? 	 Ihoz-tan-in Ɣaysa, fəlas issân daɣ arat kul wa tu-z-igrəwan, issəstan-tan inn-asan: «Ma imos was təsaggadam?»


Pengikut-pengikut-Nya memandang satu sama lain dengan sangat heran karena tidak tahu siapa yang dimaksud 	 Ad tinəməswidan nalkiman-net, əqqânan ɣafawan-nasan i was igannu.


Eber mempunyai dua anak laki-laki; yang pertama bernama Peleg, karena pada zamannya bangsa-bangsa di dunia menjadi terbagi-bagi; yang kedua bernama Yoktan 	 Eber eraw əššin bararan: iyyan eṣəm-net Feleg fəlas daɣ azzaman-net ənta ad izun aṃadal, wahaḍan Yoqtan.


Yesus berkata kepada orang banyak di dalam Rumah Tuhan, "Hanya sebentar saja Aku masih bersama kalian. Setelah itu Aku akan kembali kepada yang mengutus Aku 	 Inn-asan Ɣaysa: «Nak harwa da əddewa dər-wan har arat ən tamert, dəffər adi ad akka wa di-d-izammazalan.


Anak-anak Yafet ialah Gomer, Magog, Madai, Yawan, Tubal, Mesekh dan Tiras 	 Bararan win Yafet əṃosan: Gomer, Magog, Maday, Yafan, Tubal, Mešek, əd Tiras.


berperang melawan lima raja lain, yaitu: Bera dari Sodom, Birsya dari Gomora, Syinab dari Adma, Semeber dari Zeboim, dan raja dari Bela yang disebut juga Zoar 	 iga əməgər gər əkkoz əṭṭəbəlan win əd ṣəmmos mənokalan əṃosnen Bera wa n Sədom əd Birša wa n Gamora əd Šinab wa n Adma əd Šemeber wa n Tsəboyim əd wa n Bela as itawaṇṇu tolas Tsohar.


Tetapi tidak seorang pun berani berbicara terang-terangan tentang Dia sebab mereka takut kepada para penguasa Yahudi 	 Mišan wər t-illa awedan ihalan amagrad dat aytedan daɣ talɣa-net, fəl təksəda ən muzaran ən Kəl-Əlyəhud.


Ia akan menyatakan bahwa tidak percaya kepada-Ku adalah dosa 	 Əxrâkan daɣ batu n awa imos abakkad fəlas tugəyt s a əgan a sər-i əzzəgzənan;


Itulah kedua belas suku Israel, dan kata-kata yang diucapkan ayah mereka ketika memberi salam perpisahan kepada mereka masing-masing 	 Əntanay da da awalan win dasan iga abba nasan as fall-asan itaggu albaraka nnet. Əkkulluk n iyyan iga fall-as albaraka ən ṃan-net. Əntanay a daɣ əganat tawšeten an marawat əd ṣanatat n Israyil. Dəffər a di omar maddan-əs, iṇṇ'asan: «Nak əmərədda tilkamat ən təɣrəst in a əhe. As di aba təṇbəlam i ɣur abbatan in daɣ əɣəɣi wa ihan tawagost ta n Efron wa n aw Xet, ta təhat Makfela dagma n aṃadal ən Mamre daɣ akal wa n Kanan. Tawagost en da a izzənza Ibrahim ɣur Efron wa n aw Xet fəl ad iqqəl əɣəɣi wa tat ihan edagg ən zəkwan.


Sekarang baru tahun kedua dari masa kelaparan, dan selama lima tahun lagi orang tidak akan membajak atau panen 	 Əmərədda əššin elan a ig' akal ih'ay laz aṃaran əqqiman in wiyyaḍ ṣəmmos a daɣ wər z'agin ṇabalan za wala allayan.


Simeon dan istrinya seorang wanita Kanaan mempunyai enam anak laki-laki: Yemuel, Yamin, Ohad, Yakhin, Zohar dan Saul. Mereka itu nenek moyang dari kaum-kaum dalam suku Simeon 	 Iɣawnatan da win d əgmadnen Šiməɣron : Yəmuhel, Yamin, Ohad, Yaxin, Təsoɣar, Šawəl imosan barar ən wələt Kənaɣan.


Karena itu Pilatus pergi ke luar pada mereka dan bertanya, "Apa pengaduanmu terhadap orang ini? 	 Awen da fəl d-igmad Bilatəs wa n əmuzar n akal ehan-net, ikk-en-du inn-asan: «Ma imos lahan wa fəl təbazam aləs wa?»


Dunia dan segala sesuatu di dalamnya yang diinginkan oleh manusia, sedang lenyap. Tetapi orang yang menuruti kemauan Allah, tetap hidup sampai selama-lamanya 	 Əddənet əd win tat aranen ad əɣrədan mišan win əlkamnen i tara ən Məššina win di ad əɣləsan har faw.


Ketika orang itu merasa bahwa ia tidak akan menang dalam pergumulan itu, dipukulnya Yakub pada pinggulnya, sampai sendi pinggul itu terkilir 	 Iqqim-du ɣas-net, har t-id oṣa aləs iyyan Ibbəllan dər əs har affaw.


Di situ dikuburkan Abraham dan Sara, Ishak dan Ribka; dan di situ juga aku menguburkan Lea 	 Denda ad iṭawaṇbal Ibrahim əd tənṭut-net Sarata, denda ad iṭawaṇbal Isxaq əd tənṭut-net Raqqiyetu, denda tolas ad əṇbala Leyya.


Kata mereka seorang kepada yang lain, "Lihat, si tukang mimpi itu datang 	 Ənamaṇṇan gar-essan: «Əməggi ən tərgəten den ad d izayan den.


Sampaikan kepada Harun semua yang Kuperintahkan kepadamu. Suruhlah Harun mengatakan kepada raja bahwa ia harus mengizinkan orang Israel meninggalkan negeri Mesir 	 «Kay ad tannaɣ arat ketnet wa as kay-omara, amaran əməqqar-nak Harun ad t-issuɣəl i Firɣawna fəl ad ayyu Kəl-Israyil aglin.


Kelima raja itu bersekutu dan mengumpulkan tentara mereka di Lembah Sidim, yang sekarang disebut Laut Mati 	 Imənokalan win da əgan eɣaf iyyanda, əmməṇayan daɣ aɣlal ən Siddim wa iṃosan azalada Agarew n Əsaləɣ, əqqalan egan iyyanda.


Tetapi Yesus menjawab, "Sudah begitu lama Aku bersama kalian, dan belum juga engkau mengenal Aku, Filipus? Orang yang sudah melihat Aku, sudah melihat Bapa. Bagaimana engkau dapat mengatakan, 'Tunjukkanlah Bapa kepada kami' 	 Inn-as Ɣaysa: « Filibbus, əruwaɣ as dər-wan əddewa, eges harwada wər di-təzdaya? Wər təssenaɣ as wa di-inayan, šilat n as inây Abba! Daɣ adi manəmmək as təganna: "Susən-anaɣ Abba?"


Kata Yakub, "Hari masih siang dan belum tiba waktunya kambing domba dimasukkan ke dalam kandang. Mengapa binatang-binatang itu tidak kalian beri minum, lalu kalian biarkan makan rumput lagi? 	 Iṇṇ'asan: «Mas təqqalam da? Əzəl izagren, wər iga alwaq n əsəgən n aharay, šašwat tu təwətam tu əs təməḍint.»


Lalu kata orang itu, "Lepaskan aku; sebentar lagi matahari terbit." Jawab Yakub, "Saya tidak akan melepaskan Tuan, kecuali jika Tuan memberkati saya. 	 As inay aləs wa as wər ifreg əsənbəg ən Yaqub iḍas-tu daɣ təməllay ən taɣma, tərrəffat tətoɣast-net igla Yaqub iṭṭaf tu.


dan Oholibama melahirkan Yeus, Yaelam dan Korah. Semua anak itu lahir di negeri Kanaan 	 ila d Oholibama Yehuš, Yalam, Korax. Bararan win kul əhuwan-du y Esaw daɣ akal ən Kanan.


Tetapi jika kamu tidak mau menerima syarat-syarat kami, dan tidak mau disunat, kami akan mengambil kembali gadis itu dan pergi. 	 «Mišan as wər təqbelam ad-tammaṇkadam ad nətkəl tabarart-nana, naglu.»


Kalian sendiri sudah mendengar saya berkata, 'Saya bukan Raja Penyelamat. Saya diutus mendahului Dia. 	 Kawanay iman-nawan təggəyyem-i as ənneɣ: "Wər əmosaɣ Əlməsix, mišan tiwazamazala-du dat-əs."


Naomi mengambil anak itu lalu memeliharanya dengan penuh kasih sayang 	 Tətkal tu Naɣomi todad tu daɣ əwəl net. Təzzar təttaf tu, təg'ay barar net, təsədwal tu.


"Semuanya ini Kukatakan kepadamu dengan kiasan. Tetapi akan datang waktunya, Aku tidak memakai kiasan lagi, tetapi berbicara terus terang kepadamu tentang Bapa 	 «Əmâlaɣ-awan adi əs šaššelan, mišan ilkâm alwaq daɣ awan-wər-z-əlasaɣ emel n arat wələyyan wa iqqalan Abba əs šaššelan, a dawan t-əməla s awa imos.


Sebab itu mereka mengirim pesan ini kepada Yusuf, "Sebelum ayah kita meninggal 	 Təzzar əzammazalan in sər-əs əṇṇan as in: «Abba nnana harwa wər t'aba omar ana iṇṇa:


Lalu TUHAN Allah berkata, "Tidak baik manusia hidup sendirian. Aku akan membuat teman yang cocok untuk membantunya. 	 Iṇṇa Əməli Məššina: «Wər oleɣ ad iṃos aggadəm ɣas-net ad-as-aga tadhəlt a dər inihagga.»


Maka Maria pergi memberitahukan kepada pengikut-pengikut Yesus bahwa ia sudah melihat Tuhan dan bahwa Tuhan sudah mengatakan semuanya itu kepadanya 	 Təgla Maryama təmal i nalkiman as tənay Əməli, təmal-asan aratan win fəl das-imməgrad.


Kalian mempelajari Alkitab sebab menyangka bahwa dengan cara itu kalian mempunyai hidup sejati dan kekal. Dan Alkitab itu sendiri memberi kesaksian tentang Aku 	 Tətaggam i kətban teɣaray təgat s ənnəzər fəlas təɣilam sər-san təgrəwam təməddurt ta təɣlalat. Ikətban win təɣarrim da, əntanay iman-nasan as fall-i əggəyyen.


Anak mereka yang pertama laki-laki, diberi nama Er oleh ayahnya 	 Təga tadist, təggaz aṃzur ən barar, ig'as eṣəm Er.


Pada waktu Henokh berumur 65 tahun, ia mendapat anak laki-laki namanya Metusalah 	 As iga Xenok ṣədisat təṃərwen n awatay əd ṣəmmos eraw-du Mətušalax.


Us, yang sulung; Bus, adiknya; Kemuel, yang kemudian menjadi ayah Aram 	 Uts aɣafadday-nnet, Buz amaḍray-nnet, Kəmuhel ši-s n Aram,


Lalu dengan cepat mereka masing-masing menurunkan dan membuka karungnya 	 Kullu n iyyan izizabbat tarmad əsaməd-net, olam tu.


Yakub, bapak leluhur kami, memberi kami sumur ini. Ia sendiri mengambil air minumnya dari sini; begitu pula anak-anaknya serta binatang ternaknya. Apakah Tuan sangka Tuan lebih besar dari Yakub? 	 Šigrat a təgeɣ əmaraw-nana Yaqub a danaɣ-ikfan anu a, išwa aman-net, əšwan-tan maddanəs d aharay-net?»


Peribahasa ini benar juga, 'Yang satu menanam, yang lain menuai. 	 Fəlas tidət ən təmajəq ta təgannat: "Aləs iyyan inabbal, iyyan italay."


Marilah kita membuat persetujuan bahwa bangsa Saudara dan bangsa kami kawin campur 	 «Nazlafatana, akfat-ana ašše-kawan, təkəlam šin nana.


Amram kawin dengan Yokhebed, adik perempuan ayahnya, dan anak-anak mereka adalah Harun dan Musa. Amram hidup 137 tahun 	 Izlaf Ɣamram Yokebed təmosat talɣammat-net, teraw as du Harun əd Musa. Taɣrəst ən Ɣamram ketnet təmos temeday n awatay əd karadat təmərwen d-əssa.


Selanjutnya TUHAN Allah membuat taman di Eden, di sebelah timur, dan ditempatkan-Nya di situ manusia yang sudah dibentuk-Nya itu 	 Dəffər a di ig'Əməli Məššina əgoras daɣ akal n Edan fəl aganna wa n dənnəg issənṣa daɣ-as aggadəm wa dd-ixlak da.


Orang-orang Farisi mendengar bahwa Yesus mendapat dan membaptis lebih banyak pengikut daripada Yohanes 	 Əslan Farisaytan as itawannu Ɣaysa igarraw inalkiman ogarnen win n Yaxya isalmaq-qan daɣ aman. (Arat wa imosan tidət as Ɣaysa iman-net wər isəlmiɣ awedan waliyyan daɣ aman, inalkiman-net a salmaɣnen daɣ aman.) As isla Ɣaysa y awa itaqqalan, igmad amadal wa n Yahudəya, iqqal Galilaya.


Untuk makananmu Kuberikan kepadamu segala jenis tumbuhan yang menghasilkan biji-bijian dan buah-buahan 	 Təzzar iṇṇa Məššina: «Ənəyat əkfeq-qawan yel kul itarawan fəl tasayt n aṃadal d ašək kul itarawan. A-dawan-əqqəlan aratan-nasan isudar.


Abraham mempunyai abang yang bernama Nahor. Sesudah kejadian di Gunung Moria itu, Abraham mendengar bahwa Milka, istri Nahor telah mempunyai delapan anak laki-laki, yaitu 	 Dəffər aratan win den, oṣan-du salan Ibrahim n as: «Milka ənta da təla bararan əd Naxor amaḍray-nnak.


Maka datanglah tujuh tahun masa kelaparan, tepat seperti yang telah dikatakan Yusuf. Di seluruh dunia terjadi kelaparan, tetapi di seluruh Mesir ada persediaan makanan 	 ənṭan win laz əs təməwit as tan imal Yusəf. laz daɣ kallan kul, wa n Masar ɣas a əhan sudar.


Kata Marta kepada Yesus, "Tuhan, sekiranya Tuhan ada di sini waktu itu, pasti saudara saya tidak meninggal 	 Tənna Marta i Ɣaysa: «Əməli, ənnar təlle da, wər z' iba amadray-nin.


Allah berkata, "Jadilah terang!" Lalu ada terang 	 Iṇṇa Məššina: «Əṇṇur, əməl-t.» Təzzar imal-t əṇṇur.


"Luar biasa," pikirnya. "Semak itu tidak terbakar! Baiklah kulihat dari dekat. 	 Den daɣ ad inna gar-es əd man-net : «A din ihaza ad əniya əlmaɣiza wa, ad-əssəna mafel as wər tətərəkəmmit təfsəq ten».


Aku tidak akan berbicara lebih banyak lagi dengan kalian, sebab sudah waktunya penguasa dunia ini datang. Tetapi ia tidak berkuasa atas diri-Ku 	 Wər dər-wan z-ələsa igi ən batu tagget, fəlas anaxkim n əddənet izay-du. Wər di-in-ikka d arat,


Itulah keajaiban kedua yang dibuat Yesus di Galilea setelah Ia datang dari Yudea 	 Ənta da da təlməɣjujat ta təmosat alɣalamat ta n sanatat as immozal Ɣaysa daɣ Galilaya dəffər agamad-net Yahudəya.


Bawalah ke dalam kapal itu seekor jantan dan seekor betina dari setiap jenis burung dan binatang lainnya, supaya mereka tidak turut binasa 	 Təzzugəzaɣ attin əkkulluk n əššin mudaran, yay əd təntay, daɣ əkkulluk n əzzənəf fəl ad d-ərəgan ɣur-ək əntanay da.


sebab dalam perjalanan untuk melayani Kristus, mereka tidak menerima bantuan apa pun dari orang-orang yang tidak mengenal Allah 	 Fəlas wər imos əšikəl ar igi nn salan n Əlməsix, maran wər əgmayan wala daɣ aytedan win wər nəssen Məššina.


Kalau Allah diagungkan melalui Dia, Ia pun akan diagungkan Allah melalui diri-Nya sendiri. Malah Allah akan mengagungkan-Nya dengan segera 	 Kud tarna ən Məššina tənifalal daɣ-as, Məššina ənta da ad isənnəfiləl daɣ man-net tarna ən Barar n Awedan daɣ alwaq ihozan wəllen.


Dan kita berani menghadap Allah, karena kita yakin Ia mengabulkan doa kita, kalau kita minta apa saja yang sesuai dengan kehendak-Nya 	 Ənta da əmmək w'as nəkkas aššak fəl man nana ɣur Məššina : As daɣ as nəgmay arat inimannakan əd tara nnet a danaɣ issəsəm.


Malam lewat dan jadilah pagi. Itulah hari yang kelima 	 Ig'ahad təga tifawt, ig'əzəl wa n ṣəmmos.


Sesudah itu Yesus tunduk kembali dan menulis lagi di tanah 	 Ilas enez ad ikattab s adad-net fəl aṃadal.


lalu kami menjawab bahwa anak itu tidak dapat berpisah dari ayahnya; jika ia berpisah dari ayahnya, ayah akan meninggal 	 Nəjjəwwab ak nəṇṇ'ak:" Barar wa wər ifreg abba-net a t'id'ifəl, as t'id'ifal at t'iba. "


Sesudah itu seorang dari malaikat itu berkata, "Larilah, selamatkan nyawamu! Jangan menoleh ke belakang dan jangan berhenti di lembah. Larilah ke pegunungan, supaya kalian jangan mati! 	 As tan əkkasan daɣ əɣrəm iṇṇa iyyan daɣ-san i Lot: «Daggag fəl ad-tassafsa təmməddurt-nak, a du wər təṣwəḍa dəffər-ək, ad wər təsəlluleɣ iṃan-nak daɣ aṃadal a da, ḍaggag s ədɣaɣ made təhləka.»


Ada yang berkata, "Memang dia." Tetapi ada pula yang berkata, "Bukan, ia hanya mirip orang itu." Tetapi orang itu sendiri berkata, "Sayalah dia. 	 Wiyyad gannin: «Ənta daɣ awen.», wiyyad ənta da gannin: «Kala, tulat ɣas dər-əs iga.» Ənta amaran igannu: «Nak daɣ awa.»


Boas menjawab, "Saya sudah mendengar tentang segala sesuatu yang kaulakukan terhadap ibu mertuamu sejak suamimu meninggal. Saya tahu bahwa engkau telah meninggalkan orang tuamu dan tanah airmu untuk datang dan tinggal di sini bersama orang-orang yang belum kaukenal 	 Ijjəwwab as Boɣaz : «Əgrawa isalan nam. Əmazal wa təge i tədagalt nam dəffər iba nn aləs nam. Toyyeɣ in abba nnam d anna nnam d akal wa daɣ təga təhut nam, təgle du təxsara daɣ ammas n əɣrəf wər təzdaya.


Jadi, sebetulnya bukan kalian yang menyebabkan saya ada di sini, melainkan Allah. Dia telah menjadikan saya pegawai tertinggi raja Mesir. Saya diserahi kuasa atas seluruh rumah tangganya dan seluruh Mesir 	 Daɣ adi wərge kawanay a di d'ewayan da, kala kala ar Məššina. Ənta a di igan ənaflis w'ogaran ən Firɣawna idkal i dənnəg maššaɣalan n ahan-net kul, issoḍaf i taṇat n akal ən Masar kul.


Orang-orang yang hadir pada waktu Yesus memanggil Lazarus keluar dari kubur dan membangkitkannya dari mati, terus memberi kesaksian tentang hal itu 	 Tamattay ta təmməgnet assaɣa wa daɣ d-iɣra Ɣaysa Lazarəs daɣ təsaskawt issənkar-t-idu daɣ təmattant, təggəyyat-as.


Tetapi sekarang Aku akan pergi kepada Dia yang mengutus Aku; dan tidak seorang pun dari kalian bertanya ke mana Aku pergi 	 «Əmərədda ad əqqəla wa di-d-izammazalan, mišan wər kawan iha i di-issəstanan əd dad əkke.


Orang-orang kita harus belajar melakukan hal-hal yang baik supaya dapat memenuhi kebutuhan-kebutuhan yang sangat diperlukan; jangan sampai mereka hidup tidak berguna 	 Amaran aytedan win nana dȧ iwar-tan ad əlmədan əsəggətəkki daɣ igi ən mazalan win olaɣnen, fəl a d-əssəxsəlan aratan win as təkna addararat igi, wərgeɣ ad əgân təməddurt a daɣ wər ənfen wala.


Orang yang mengasihi saudaranya, hidup dalam terang sehingga tidak ada sesuatu pun padanya yang akan menyebabkan orang lain jatuh dalam dosa 	 Wa iran amadray nnet wədi ənnur a iha maran as zama iha ənnur wədi wər tu təlla təsənkəft ta tu za taggadlit.


Setelah itu Yakub menyuruh beberapa utusan berjalan mendahului dia ke negeri Edom untuk menemui Esau, abangnya 	 As tan inay Yaqub, iṇṇa: «A wa aɣaywan ən Məššina!» Adi da fəlas iga adagg en eṣəm Maxanayim (almaɣna əššin ɣawnatan).


Lalu kata Allah pula, "Akulah Allah Yang Mahakuasa. Hendaklah engkau beranak cucu yang banyak! Engkau akan menurunkan bangsa-bangsa dan menjadi bapak leluhur raja-raja 	 Təzzar iṇṇ-as Məššina: «Nak Məššina di maqqaran zəddig. A fall-ak aga albaraka fəl ad ifələyləy əzzurriya-nnak. Əzzurriya-nnak di a daɣ-as tətəwəggu tamattay madeɣ tidawat ən təmattiwen. Agin mənokalan daɣ-as.


Lalu TUHAN berkata, "Mengapa engkau melakukan hal yang mengerikan itu? Darah adikmu berseru kepada-Ku dari tanah, seperti suara yang berteriak minta pembalasan 	 Iṇṇ-as Əməli: «Ma fəl təgeɣ əmazal a? Ənəy! Tarawrawt n əzni n amaḍray-nnak təga-ddu daɣ aṃadal har di du-tewad.


Yusuf bertanya tentang keadaan mereka, lalu berkata, "Kamu telah menceritakan kepadaku tentang ayahmu yang sudah tua itu. Bagaimana keadaannya? Baik-baikkah? 	 Iṣṣəstan tan d a wa əxlakan, iṇṇ'aṣan: «Abba nnawan w'as di təgannam ma ixlak? Iddar harwa?»


Maka Rahel mengandung dan melahirkan seorang anak laki-laki. Kata Rahel, "Allah telah menghilangkan kehinaan saya 	 Təga tadist təgraw barar təṇṇa: «Məššina ikkas i daɣ takarakit.»


Keesokan harinya Yohanes ada di tempat itu lagi dengan dua pengikutnya 	 As iga əzəl wa hadan, iha Yaxya edag wa harwa da, ənta əd nalkiman-net əššin.


"Orang yang minum air ini akan haus lagi," kata Yesus 	 Ijjəwwab-as Ɣaysa: «I išwan aman di, ad t-iləs fad iguz,


"Ya TUHAN, dalam kesusahanku aku berseru kepada-Mu dan Engkau menjawab aku. Dari dunia orang mati aku mohon pertolongan, permohonanku Kaudengar dan Kauperhatikan 	 Illa den da as iggaz šin əsənnəməl fəl Amaɣlol, Əməli-net,


Tetapi Musa berkata, "Ya, Tuhan, saya bukan orang yang pandai bicara, baik dahulu maupun sekarang, sesudah TUHAN bicara kepada saya. Saya berat lidah, bicara lambat dan tidak lancar. 	 Inna Musa y Amaɣlol : «Ya Əməli! Nak izzuwat fall i awal. Amaran a wen wər t ila əndazəl wala əndazəl nad wala ɣur-əsənti wa təgeɣ awal y əkli nak. Imi nin d iləs in odadan, izzuwat fall i awal.»


Tetapi orang yang membenci saudaranya, berada dalam kegelapan. Ia berjalan dalam kegelapan, dan tidak tahu ke mana ia pergi, sebab kegelapan itu membuat dia tidak bisa melihat 	 Mišan wa igzaran amadray nnet wədi šiyyay a iha, ijiwankat daɣ asnat wər issen s'as idag fəlas əsidarɣalnat tu.


Kemudian Allah berkata, "Jadilah sebuah kubah untuk membagi air itu menjadi dua, dan menahannya dalam dua tempat yang terpisah." Lalu hal itu terjadi. Demikianlah Allah membuat kubah yang memisahkan air yang ada di bawah kubah itu dari air yang ada di atasnya 	 Iṇṇa Məššina: «Iməlet-tu aɣarɣar az z-izəmməzzəyan aṃan.»


Ketika mereka sampai kepada Yesus, mereka melihat Ia sudah meninggal. Jadi mereka tidak mematahkan kaki-Nya 	 As d-ewadan Ɣaysa ənayan as as d-osan da aba-tu. Təzzar əqqiman da wər ərzen idaran-net.


Dan Allah dengan rupa malaikat berbicara dengan saya dalam mimpi itu, kata-Nya, 'Yakub!' Saya pun menjawab, 'Ya' 	 Iṇṇ'i angalos ən Məššina daɣ tərgət "Yaqub" Əṇṇeɣ-as "hun".


sesuai dengan perintah Allah kepadanya. Setelah semuanya masuk, TUHAN menutup pintu kapal 	 yay əd təntay, daɣ əzzənəf kul as əggəzan attin s əmmək as omar Məššina Nux. Təzzar ihar-in fall-as Əməli attin.


Keesokan harinya Yesus memutuskan untuk pergi ke Galilea. Ia berjumpa dengan Filipus, dan berkata kepadanya, "Mari ikut Aku! 	 As affaw ira Ɣaysa iki n amadal ən Galilaya. Immənay əd Filibbus inn-as: «Əlkəm-i.»


"Tuhan, Tuhan mau pergi ke mana?" tanya Simon Petrus kepada Yesus. Jawab Yesus, "Ke mana Aku pergi, engkau tak dapat ikut sekarang. Engkau akan mengikuti Aku kemudian. 	 Inn-as Simɣon Butros: «Əməli, mənid təkke.» Inn-as Ɣaysa: «Edag wa əkke, wər təfrega a di sər-əs təlkəma əmərədda, eges a din-təlkəma dəffər awa.»


supaya semua orang yang percaya kepada-Nya mendapat hidup sejati dan kekal. 	 fəl ad iqqəl as i sər-əs izzəgzanan, ad igrəw təməddurt ta təɣlalat.


Kemudian Musa dan Harun pergi ke Mesir dan mengumpulkan semua pemimpin Israel 	 Dəffər a wen əddewan fəl əššin-essan əššedawan du iwəššaran kul win əlanen šinaden daɣ Kəl-Israyil.


Sesudah Aku pergi menyediakan tempat untuk kalian, Aku akan kembali dan menjemput kalian, supaya di mana Aku berada, di situ juga kalian berada 	 As tu-sammataga, ad əqqala, idawaɣ-in dər-wan fəl ad təggəzam edag wa əhe.


Tidak lama lagi engkau akan melahirkan anak laki-laki; namakanlah dia Ismael, karena TUHAN telah mendengar tangismu 	 Ilas Angalos n Əməli iṇṇ-as: «Kam da təgat tadist da, ad-təgrəwa barar tagaɣ-as eṣəm Ismaɣil fəlas Əməli a islan i təkurayt-nam.


Setelah itu Yusuf dari Arimatea minta izin dari Pilatus untuk mengambil jenazah Yesus. (Yusuf adalah pengikut Yesus tetapi secara sembunyi-sembunyi, sebab ia takut kepada para penguasa Yahudi.) Pilatus memberi izin kepadanya, jadi ia pergi mengambil jenazah Yesus 	 Dəffər adi osad-du Yusəf wa n əɣrəm n Arimatay, imosan iyyan daɣ nalkiman ən Ɣaysa, eges daɣ əssir, fəlas iksud Kəl-Əlyəhud. Ikka Bilatəs igmay daɣ-as ad awəy alzanazat ən Ɣaysa. Ikf-ay Bilatəs turagat n awen, təzzar igla eway alzanazat.


Aku tidak mencari kehormatan untuk diri sendiri. Ada satu yang mengusahakan kehormatan untuk-Ku, dan Dialah yang menghakimi 	 Wər gəmməya adkul i man-in. Ill-ay wa di-igammayan adkul, amaran ənta a ixakkaman.


Lalu Sarai berkata kepada Abram, "Saya sudah memberikan Hagar hamba saya kepadamu, dan sejak ia tahu bahwa ia mengandung, ia meremehkan saya. Itu salahmu. Semoga TUHAN memutuskan perkara ini antara engkau dan saya. 	 Təzzar təṇṇa Saray y Abram: «Kay a fəl z-iqqəl iba ən tidət wa di itawaggan! Nak iṃan-in as əgeɣ taklitt-in gər fassan-nak, əmərədda ad təga tadist aṃaran abas di-təssəfrar. Išrəɣetana Əməli nak dər-ək!»


sedangkan Petrus menunggu di luar, di pintu. Kemudian pengikut yang lain itu pergi ke luar dan berbicara dengan pelayan wanita yang menjaga pintu, lalu membawa Petrus masuk ke dalam 	 Butros ənta iqqim-du dat ahan, ɣur əmi n afarag. Irdaɣ-du ənalkim wen, igraw ɣur təntut ta togazat təsəhərt ad tayyu Butros s iguz n aɣaywan.


Pelayan itu berkata, "Baiklah; tetapi hanya dia pada siapa piala itu kedapatan, dialah yang akan menjadi hambaku; yang lain boleh pergi. 	 Iṇṇ-asan: «Ardeɣ s a wa təṇṇam, mišan wa ɣur du təgraw takabart ɣas az z'abəza iqqəl akli, amaran kawanay ərsəbaɣ awan.


Tetapi Yakub tidak mengizinkan Benyamin, adik kandung Yusuf, pergi bersama mereka, karena ia takut jangan-jangan terjadi kecelakaan dengan anaknya itu 	 Yaqub wər dər-san iššedaw Benyamin wa n amaḍray ən Yusəf fəlas iṇṇa iksud a tu təgrəw təkma iyyat əntada.


Sampai sekarang pun keturunan Israel tidak makan daging yang menutupi sendi pinggul binatang, karena Yakub telah kena pukulan pada pinggulnya 	 As ig̣mad Yaqub Fənyel, əg̣əzzəy ən təfuk. Iṣigadal əs tətoɣast-net.


Tetapi karena raja mengambil Sarai, TUHAN mendatangkan penyakit-penyakit yang mengerikan atas raja dan orang-orang di dalam istananya 	 Mišan izazzabbat-du Əməli fəl Firɣawna təkmawen labasnen fəl əddəlil ən tənṭut n Abram Saray.


Tujuh sapi yang kurus, yang muncul kemudian, serta tujuh bulir gandum yang kurus dan kerut kering oleh angin gurun itu ialah masa kelaparan selama tujuh tahun 	 Əṣṣayat šitan šin d əg̣madnen agarew daɣ tilkamat əṃosnen šin əlbaknen, əbrarnen, adi əṣṣ'elan, aṃaran əṣṣayat təɣaɣanen šin əṣṣumnen issiqqad tanat əhud adi əṣṣ'elan ən laz.


Di tempat itu ada seorang laki-laki yang sudah sakit tiga puluh delapan tahun lamanya 	 Ənta edag wen ih-ay aləs igan karadat təmərwen n awatay d əttam irin.


Dengan perantaraan Yesus Kristus itulah dosa-dosa kita diampuni. Dan bukannya dosa-dosa kita saja, melainkan dosa seluruh umat manusia juga 	 fəlas iman net a ikfa iqqal təfaskay təkkasat ibakkadan nana.Maran wərgeɣ ibakkadan win nana ɣas kala kala ar əd win aytedan kul daɣ əddənet.


Mereka diberi makanan dari meja Yusuf, dan Benyamin dilayani lima kali lebih banyak daripada abang-abangnya. Lalu makan dan minumlah mereka bersama-sama dengan Yusuf sampai puas 	 Ig'asan du idəgran daɣ melkewan win-net, amaran wa n Benyamin isassagar tu əs ṣəmmos ṇətfisan fəl win nasan. Əšwan, əfalawasan əntanay dər-əs.


Lalu Yakub menjawab, "Saya pergi dengan diam-diam karena takut Paman akan menahan anak-anak Paman 	 Iṇṇa Yaqub i Laban: «Awalla, təksəda a əgeɣ as a daɣ i tabəza ašš-ek əs təɣurad.


Di tempat Allah berbicara kepada Yakub, ia menegakkan sebuah batu peringatan. Lalu batu itu dipersembahkannya kepada Allah dengan menuangkan anggur dan minyak zaitun di atasnya 	 Issəɣta Yaqub daɣ adag wa sər-əs iššewal Məššina təhunt təzzar inɣal fall-as esmad iṃosan takutay, issəlal-tat widi, təqqal təṃətirt ən Məššina.


Tengah malam tiba-tiba Boas terbangun dan hendak membalikkan badannya. Ia terkejut melihat ada seorang wanita tidur dekat kakinya 	 Amaran, as iga idawannay n ahad išawadawaš du asammed Boɣaz imalallay ifray tantut təzilalat daw daran net ihag.


Yang memberi kesaksian tentang diri-Ku ada dua--Aku dan Bapa yang mengutus Aku. 	 Nak za təgəyya iyyadda a mosaɣ i man-in, təgəyya-nin ta n sanatat amaran Abba s ənta di-d-issəglan a tat-imosan.»


Orang yang menyebabkan perpecahan dalam jemaat, hendaklah engkau tegur satu dua kali; sesudah itu janganlah lagi bergaul dengan dia 	 I igmayan d əzənnəməzrəy n aytedan, tərɣəmaɣ-as har sanatat taklaten. As ilas dəffər adi təstəɣaq-qu daɣ tiddawat ən kəl-Əlməsix.


Lalu mereka bertanya kepada-Nya, "Kami harus berbuat apa untuk melakukan kehendak Allah? 	 Əssəstanan-tu ənnan-as: «Məni za arat was ihor a tu-nagu fəl ad naknu əššəɣəlan win ira Məššina?»


Kata Ruben, "Bukankah dahulu sudah saya katakan kepada kalian supaya anak itu jangan diapa-apakan. Tetapi kalian tidak mau mendengarkan. Dan sekarang kematiannya dibalaskan kepada kita. 	 Iššewal Ruben iṇṇ-asan: «Wərge əmalaɣ awan as dawan əṇṇeɣ ad wər tagim abakkaḍ iṃosan təkma ən barar di? Mišan wər di təṣṣəsamam. Əmərədda azni-net a daɣ-na itawaran.»


Begitulah keadaan saya ketika bekerja pada Paman selama dua puluh tahun penuh. Empat belas tahun lamanya saya bekerja untuk mendapat kedua anak Paman itu--dan enam tahun lagi untuk mendapat kawanan kambing domba itu. Dan selama itu pun Paman mengubah upah saya sampai sepuluh kali 	 Əmmək en da as daɣ ṣanatat təṃərwen n awatay šin əge ɣur-ək: Maraw elan d əkkoz taggalt ən təbararen nak ṣanatat, ṣədis elan fəl aharay-nnak, təyyəwanaɣ əsəṃṃəttəy n alxaqq in.


Mari, kita buat ayah mabuk, lalu kita tidur dengan dia supaya kita mendapat anak. 	 Ayaw ad-naššašu abba-nnana esmad, a dər-əs nənəməṇsu fəl a-tu-nakfu əzzurriya.»


Simon Petrus berkata, "Kalau begitu, Tuhan, jangan hanya kaki saya tetapi tangan dan kepala saya juga! 	 Inn-as Simɣon Butros: «Daɣ adi Əməli, wərge idaran-nin ɣas, šired harkid fassan d aɣaf.»


Maka orang-orang Farisi berkata satu sama lain, "Kita tidak bisa berbuat apa-apa! Lihat saja, seluruh dunia pergi ikut Dia! 	 Təzzar ad tinəmənnin Farisaytan gar-essan: «Toggam-tu? Indar-awan a dər t-in təkkam, har as aytedan kul əlkaman-as.»


Demikianlah anak-anak Yakub melakukan apa yang dipesankan Yakub kepada mereka 	 Əgan maddanəs ən Yaqub arat w'as tan omar.


Kata Yusuf, "Tidak! Aku tidak mau berbuat begitu! Hanya dia pada siapa kedapatan piala itu akan menjadi hambaku. Yang lain boleh pulang dengan bebas kepada ayahmu. 	 Iṇṇa Yusəf: «Ənimaggaga d adi, igi n ark əmazal, aləs wa ɣur du tətawagraw takabart in ɣas a z'iqqəlan akli nin, kawanay amaran taglim təggəzam alxer, təqqəlam abba nnawan.»


Jawab Abram, "Baiklah, dia hambamu dan engkau berkuasa atas dia; perlakukanlah dia semaumu." Lalu Sarai memperlakukan Hagar dengan sangat kejam, sehingga ia melarikan diri 	 Ijjəwwab Abram i Saray iṇṇ-as: «Taklit-nam ifassan-nam a gər təlla, ag-as a w'as təṇṇeɣ olaɣ.» Təzzar təg-as Saray tarnəṭṭuft, təḍḍəggag Hajara təgguk-kat.


Yesus dengan pengikut-pengikut-Nya diundang juga ke pesta itu 	 təzzar itawaɣrad-du Ɣaysa ənta da, iddew-du əd nalkiman-net əs təkrəst.


TUHAN Allah berkata, "Sekarang manusia telah menjadi seperti Kita dan mempunyai pengetahuan tentang yang baik dan yang jahat. Jadi perlu dicegah dia makan buah pohon yang memberi hidup, supaya dia jangan hidup untuk selama-lamanya. 	 Iṇṇa Əməli Məššina: «Azzama aggadəm itša ara n ašək wa n maṣnat iqqal šilat n iyyan daɣ-na, iṣṣan a wa olaɣan d a wa wər noleɣ, wədi əgdəlatana y as teṭṭay n aratan n ašək wa n təməddurt ənta da, fəlas as tan-itša ad-iɣləl har faw.


Beberapa waktu kemudian Kain mengambil sebagian dari panenannya lalu mempersembahkannya kepada TUHAN 	 As təga dəffər tamert eway-du Kayin y Əməli daɣ aratan ən tawagost-net, iṃos a wen təṇafut.


Setelah Nuh minum anggurnya, ia menjadi mabuk. Dilepaskannya segala pakaiannya lalu tidurlah ia telanjang di dalam kemahnya 	 Išwa esmad, imməswad, əfalan-tu səlsa-nnet, izalallat izzaf daɣ ahaket-net.


Dalam perjalanannya itu Ia harus lewat Samaria 	 Dad t-ilzam imur n amadal ən Samarəya,