Ishak mulai gemetar seluruh tubuhnya, dan dia bertanya, "Jika begitu, siapa yang telah memburu binatang dan membawanya kepada saya tadi? Saya telah memakannya sebelum engkau tiba. Lalu saya telah berikan berkat saya yang terakhir kepadanya, dan kini berkat itu menjadi miliknya selama-lamanya. 	 Irmaɣ Isxaq har iqqim issiwal əs taysəst, iṇṇa: «Ma iṃos za wa dd'inɣan awaqqas eway i t'id ətšeq qu dat aṣṣa nnak. Əgeɣ fall-as albaraka, əmərədda iwar tu.


Kemudian tumbuh pula tujuh bulir gandum yang lain, yang kurus-kurus dan kerut kering oleh angin gurun 	 Dəffər adi šiyyaḍ əṣṣayat əṣṣumnen issiqqad-tanat əhud, ədwalnat du dəffər šin azzarnen.


Lalu diberkatinya lagi anak-anak itu pada hari itu, katanya, "Orang Israel akan menyebut namamu bilamana mereka memberkati orang. Mereka akan berkata, 'Semoga Allah membuat engkau seperti Efraim dan Manasye.'" Dengan demikian Yakub mendahulukan Efraim daripada Manasye 	 Əzəl wədi da iga fall-assan albaraka-net iṇna: «Kəl Israyil ad əɣarrin iṣmawan nawan as ətaggin albaraka ad əgannin: «Idkal kay Məššina əmmək as idkal Efraym əd Mənašše». Adi da a fəl izzozar Efraym i Mənašše.


Sungguh benar kata-Ku ini, orang yang menurut perkataan-Ku, selama-lamanya tidak akan mati. 	 Əggəyyeɣ əsilakanaɣ-awan as awedan wa ittafan awal-in, wər ilkem ad inay təmattant.»


Lalu mereka menyerahkan kepada Yakub semua patung dewa asing yang ada pada mereka dan juga anting-anting mereka. Semua benda itu ditanam Yakub di bawah pohon besar di dekat kota Sikhem 	 Təzzar əkfan Yaqub aṣṣanaman win əlan kul, əd təzabaten ən təməzzugen kul id əṃosnat addabaratan. Iṇbal-tan Yaqub daw ašək igan eṣəm ela illan dagma n əɣrəm ən Šəkem.


Istrinya itu melahirkan anak-anak yang bernama: Zimran, Yoksan, Medan, Midian, Isybak, dan Suah 	 Igraw dər-əs bararan əṃosnen Zimran, Yokšan, Mədan, Midiyan, Išbak əd Šuhax,


Lalu Ia berkata, "Mereka ini satu bangsa dengan satu bahasa, dan ini baru permulaan dari rencana-rencana mereka. Tak lama lagi mereka akan sanggup melakukan apa saja yang mereka kehendaki 	 Təzzar iṇṇa Əməli: «Əntanay da əqqalan aɣrəf iyyanda, əššewalan awal iyyanda. Kud a wa da as əṣṣəntan wədi daɣ a ilkaman wər t-illa a dər z-əgmiyan arn-asan.


Setelah itu Abraham meninggalkan jenazah istrinya dan pergi kepada orang-orang Het, yang mendiami negeri itu. Ia berkata 	 Təzzar ig̣mad edag wa təha alzanazat ən tənṭut-net, igla iššewal i Kəl Xet.


Inilah kasih: Bukan kita yang sudah mengasihi Allah, tetapi Allah yang mengasihi kita dan mengutus Anak-Nya supaya melalui Dia kita mendapat pengampunan atas dosa-dosa kita 	 Ənta da əmmək w'as tətag tara : Wərgeɣ nakkanay a issəknan Məššina tara, kala kala ar ənta, fəlas awa dana iga daɣ tara issoka du barar net əddənet fəl ad iqqəl təfaskay təkk sat ibakkadan nana.


Maka raja berkata kepada Yusuf, "Allah telah memberitahukan semua ini kepadamu, jadi jelaslah bahwa engkau lebih cerdas dan bijaksana dari siapa pun juga 	 Iṇṇa Firɣawna i Yusəf: «Azzama issoṣan kay Məššina daɣ aratan win, wədi wər t illa awedan n əməli ən tayttay ar kay.


Malam lewat, dan jadilah pagi. Itulah hari yang keempat 	 Ig'ahad təga tifawt, ig'əzəl wa n əkkoz.


Karena Henokh selalu hidup akrab dengan Allah, ia menghilang karena diambil oleh Allah 	 Xenok iha tarrayt ta n Məššina, dəffər a di ittənkal fəlas Məššina ad t-idkalan.


Tetapi sekarang, kembalikanlah dia kepada suaminya. Suaminya seorang nabi, dan ia akan berdoa untukmu supaya engkau tidak mati. Tetapi jika engkau tidak mengembalikannya, ingat, engkau dan seluruh rakyatmu akan mati! 	 Suɣəl tanṭut n aləs di əmərədda! Ənnəbi a iṃos, amaran a dak aṇsəy Məššina fəl ad-təddəra. As tat wər təssoɣala əṣṣən as illikan as a kay iba, kay d aytedan-nak.»


Sesudah berlayar kira-kira lima atau enam kilometer, mereka melihat Yesus datang ke perahu dengan berjalan di atas air. Mereka takut sekali 	 As əgan nalkiman ən Ɣaysa edag ən səmmos kilawtan madeɣ sədis n əšikəl, oggan Ɣaysa daɣ ihəz ijiwankat-du fəl aman izay-du taɣlalt ta han, təzzar təggaz-tan tasa.


Setelah itu Abimelekh memanggil Abraham dan bertanya, "Apa yang telah engkau perbuat terhadap kami? Apa salahku terhadapmu, sehingga engkau mendatangkan musibah ini atas diriku dan kerajaanku? Sungguh tidak patut engkau berbuat seperti itu kepadaku 	 Təzzar iɣra-ddu Abimelek Ibrahim iṇṇ-as: «Ma dana-təgeɣ da? Ma dak-əɣšada as dana-təge, nak əd taɣmar-in, daɣ ədmaran n abakkad igan təzzəwwərt a da? Təgəɣ-i əmazal da wər nətəwəggu.»


Ia meninggal pada usia 950 tahun 	 Nux aba-tu dəffər as iga tazayat ṭəmad n awatay əd ṣəmmosat təṃərwen.


Allah berbicara kepada Musa, katanya, "Akulah TUHAN 	 Ilas Məššina inna i Musa : « Nak a imosan Amaɣlol,


Di situ ada enam tempayan yang disediakan untuk keperluan pembasuhan menurut adat Yahudi. Tempayan itu masing-masing isinya kira-kira seratus liter 	 Əskaran əddi sədis təkan taggazan aman as taggin Kəl-Əlyəhud əzəzdəg wa imosan alɣadat-nasan. Əkkulu n iyyan itaggaz-t' əddukad ən tameday ən litər.


Ismael mempunyai dua belas anak yang disebutkan di sini menurut urutan lahirnya: Nebayot, Kedar, Adbeel, Mibsam, Misyma, Duma, Masa, Hadad, Tema, Yetur, Nafis dan Kedma. Anak-anak itu menjadi bapak leluhur dua belas suku bangsa, dan desa dan perkemahan mereka disebut menurut nama-nama mereka 	 Əntanay da iṣmawan ən maddanəs n Ismaɣil s əməzuzar ən təhut-nasan: Aɣaffaday-nnet eṣəm-net Nebayot, Kedar, Adəbel, Mibsam,


Setelah abang-abang Yusuf melihat bahwa ayah mereka lebih sayang kepada Yusuf daripada kepada mereka, bencilah mereka kepada Yusuf, sehingga tidak mau lagi bicara baik-baik dengan dia 	 Ənayan məqqaran-net as əntanay iṣṣof tan ši-ssan Yusəf, təzzar əgzaran tu har as abas əfragan dər-əs ələsan takkayt.


Pada suatu hari berkatalah Abraham kepada hambanya yang paling tua, yang mengurus segala harta bendanya, "Letakkanlah tanganmu di antara pangkal pahaku 	 Əzəl iyyan iṇṇa Ibrahim y əkli-nnet wa n asahaw-net, wa inəṭṭafan əd təla-nnet kul: «Ag'əfus nak daw taɣma-nin,


Inilah berita yang telah kami dengar dari Anak-Nya dan yang kami sampaikan kepada kalian: Allah itu terang, dan pada-Nya tidak ada kegelapan sama sekali 	 Əntanay da isalan ən ɣaysa Əlməsix win as nəsla əmosnen win dawan nətag: Məššin ənnur a imos maran wər t'iha a imosan šiyyay


Demikianlah pada hari itu Esau berangkat kembali ke Edom 	 Əzəl wen da ibaz Esaw tarrayt ta n Sehir iqqal.


Banyak di antara orang-orang itu mulai percaya kepada-Nya, dan berkata, "Kalau Raja Penyelamat itu datang, apakah Ia dapat melakukan lebih banyak keajaiban daripada orang ini? 	 As ig'awen da ya izzigzan sər-əs a aggen daɣ tiddawat ten, gannin: «Tordam as kud d-osa Əlməsix ifrag igi n alɣalamaten ogarnen šin iga aləs wa?»


Sebab itu, Saudara-saudaraku, janganlah heran kalau orang-orang dunia ini membenci kalian 	 Daɣ adi imidawan in n əddin, a dawan wər iqqən eɣaf as tətiwagzaram daɣ əddənet.


Kemudian aku tertidur dan bermimpi lagi, bahwa aku melihat tujuh bulir gandum yang berisi dan masak-masak, tumbuh pada satu tangkai 	 Əlasa orgeɣ ənaya əṣṣayat təɣaɣanen əṭfasnen əhossaynat əwarnat agabal iyyanda.


Dengan jalan inilah kita tahu bahwa kita mengasihi anak-anak Allah: Kita mengasihi Allah dan taat kepada perintah-perintah-Nya 	 As nara Məššina nəlk m y ammaran net daɣ adi as nakkanay nara bararan ən Məššina.


Potifar menjadi sangat marah 	 As das təɣrad igi ən salan kul iggaz t'alham.


TUHAN melihat betapa jahatnya orang-orang di bumi; semua pikiran mereka selalu jahat 	 Inay Əməli as aššar n aytedan iggət fəl aṃadal, amaran əṇṇiyat ən wallan-nasan faw wər təddig ar s arak-mazalan.


Yesus berkata kepada pegawai pemerintah itu, "Kalau kalian tidak melihat keajaiban-keajaiban, kalian tidak percaya. 	 Inn-as Ɣaysa: «As wərgeɣ ad tənayam təlməɣjujaten, d alɣalamaten əmmittaynen, wər za təzzəgzənam fadda.»


Di Yerusalem dekat "Pintu Domba" ada sebuah kolam, yang dalam bahasa Ibrani dinamakan Betesda. Di situ ada lima serambi 	 Aɣrəm wa n Yerusalam təh-ay təɣazart təhozat edag was itawannu təsəhərt ta n Ayfəd. Təɣazart ta esəm-net Betesda, daɣ təlɣabranit, amaran təlla gər səmmosat taliwen.


Aku akan memberikan kepadamu banyak anak cucu, dan di antara mereka akan ada yang menjadi raja-raja. Keturunanmu akan begitu banyak, sehingga mereka akan menjadi bangsa-bangsa 	 A-kay-əkanna əsəssirəw, təqqəla šimattiwen a daɣ z-agin mənokalan.


Lalu Nuh melakukan segala yang diperintahkan TUHAN kepadanya 	 Immozal Nux arat kul w'as t-omar Əməli.


bahwa engkau tidak akan berbuat jahat terhadap kami, sebagaimana kami pun tidak pernah berbuat jahat terhadapmu. Kami telah bersikap baik terhadapmu dan membiarkan engkau pergi dengan damai. Sudah jelas bagi kami bahwa TUHAN memberkati engkau. 	 Daɣ əddəlil n ad tətkəlaɣ əlwaši n as wər dana za təɣšəda arat əmmək as wər dak nəɣšed arat, nəg'ak iḍuf olaɣan nəssoɣal kay akal nak s alxer. Illikan as iga fall-ak Əməli əmərədda albaraka nnet.


Segala sesuatu yang ada di dalam dunia ini--yang diinginkan oleh tabiat manusia yang berdosa, yang dilihat lalu diingini dan yang dibangga-banggakan--semuanya adalah hal-hal yang tidak berasal dari Bapa, melainkan dari dunia 	 Daɣ adi aratan kul win əmosnen inn əddənet a: tara ən man,manzaɣ ibaragan, ibaragan win təla nn əddənet, aratan win kul wər d'əfelan Abba inn əddənet.


Kami datang untuk tinggal di negeri ini, karena di tanah Kanaan kelaparan sangat hebatnya, sehingga tidak ada rumput lagi untuk kawanan kambing domba kami. Izinkanlah kami tinggal di daerah Gosyen. 	 Əṇṇan as tolas: «Nakkanay təzrek a du nəga s akal wa fəlas amassaḍon as abas iha akal wa n Kanan, ikn'ay ṃanna iguz. Adi da fəlas eklan nak əgmayan daɣ-ak turagat n ad azzabben aṃadal wa n Gošen.»


Lalu keluarlah Nuh dari kapal itu bersama-sama dengan istrinya, anak-anaknya dan istri-istri mereka 	 Ig̣mad-du Nux ənta harkid bararan-net əd tənṭut-net əd təḍoden ən bararan-net.


Pada suatu malam Allah menampakkan diri kepada raja itu di dalam mimpi, dan berkata, "Engkau akan mati, karena telah kauambil wanita itu; sebab ia sudah bersuami. 	 Ahad di da daɣ tərgət inafalal Məššina y Abimelek, iṇṇ-as: «A kay iba fəl əddəlil ən tənṭut ta du-təsassawaya fəlas təzlaf.»


Begitulah kata Yesus. Kemudian Ia berkata lagi, "Sahabat kita Lazarus sudah tidur, tetapi Aku akan pergi membangunkan dia. 	 Dəffər as iga batu ta inna tolas: «Əmidi-nana Lazarəs insâ, ad aglaɣ a t-id-əssənkəra.»


Itulah semua keturunan Sem. Setiap bangsa dan suku tinggal di negerinya masing-masing dan mempunyai bahasanya sendiri 	 Əntanay da da bararan win Šem əzunnen əs tawšeten-nasan d awalan-nasan daɣ kallan-nasan əd ɣərfan-nasan.


Dari rusuk itu TUHAN membentuk seorang perempuan, lalu membawanya kepada manusia itu 	 Ixlak-du Əməli Məššina tanṭut daɣ əɣərdes wa dd-ikkas daɣ aggadəm da, eway-tat-du sər-əs.


"Sudah Kukatakan Akulah Dia," kata Yesus. "Dan kalau memang Aku yang kalian cari, biarkan mereka yang lain ini pergi. 	 Inn-asan: «Wərgeɣ ənneɣ-awan nak da da. Daɣ adi kud nak as təsaggadam, tayyim aytedan win ad jəwənken.


Namun ada juga di antara kalian yang tidak percaya." (Yesus sudah tahu dari mulanya siapa-siapa yang tidak mau percaya, dan siapa yang akan mengkhianati-Nya. 	 Mišan əhan-kawan wiyyad wər nəzzəgzan.» Ɣaysa harwa ɣur tizarat da issan win wər nəzzəgzan, issan ənta da wa tu-z-agin daɣ fassan.


Yakub telah jatuh cinta kepada Rahel, sebab itu ia menjawab kepada Laban, "Saya mau bekerja selama tujuh tahun jika Paman mengizinkan saya kawin dengan Rahel. 	 Yaqub ira Raxil. Iṇṇa i Laban: «A dak aga əššəɣəl n əṣṣa elan iqqəl taggalt ən tabarart nak ta əṇḍərrat Raxil.


Kami semua dua belas bersaudara, anak dari satu ayah, dan seorang telah meninggal, sedangkan yang bungsu ada bersama ayah di Kanaan. 	 Nakkanay ṃaraw-ena d əššin nədraw abba, iyyan daɣ-na aba tu, wa daɣ-na ənḍarran iqqim in ɣur abba nnana daɣ akal ən Kanan. Təzzar iṇṇ-ana əmizwar ən Masar: " Arat w'as z əṣṣəna kud aytedan ən təfləst a təṃosam,


Jawab mereka, "Orang itu terus-menerus bertanya tentang kami dan tentang keluarga kita, katanya, 'Masih hidupkah ayahmu? Apakah kamu masih punya adik laki-laki lain?' Kami terpaksa menjawab segala pertanyaannya. Bagaimana kami dapat menduga bahwa dia akan menyuruh kami membawa adik kami itu? 	 Əjjəwwaban, əṇṇan as: «Aləs di əṣəstan a dana iyyəwan əd ṃan nana əd marwan nana, iṣṣəstan ana kud abba nnana iddar harwa wala, kud nəla amaḍray wala. Təzzar nəjjəwwab i ṣəstanan-net. Awak məni a wa as za nəṣṣən kud tara a iga ad as du nawəy amaḍray nnana wala?»


Orang yang menolak Aku dan tidak mendengarkan perkataan-Ku, sudah ada yang menghakiminya. Perkataan yang Aku sampaikan, itulah yang akan menghakiminya pada Hari Kiamat 	 Daɣ adi awedan kul wa di-olkan, iqqim wər iga tembay daɣ batuten-in, wədi illa-tu wa tu-z-awwaddaban. Awal wa da əge da iman-net a das-z-išrəɣan əzəl a ilkaman.


Dan di sampingnya berdirilah TUHAN dan berkata, "Akulah TUHAN, Allah yang dipuja Abraham dan Ishak. Aku akan memberikan kepadamu dan kepada keturunanmu tanah tempat engkau berbaring ini 	 Əməli illa ɣur təzərəst nasnat s afalla. Iṇṇa: «Nak Əməli, Məššina ən wa kay isahayyawan Ibrahim d abba nnak Isxaq. Aṃadal wa fəl təṇseɣ əkfeɣ ak ku, kay d əzzurriya nnak.


Pada waktu Metusalah berumur 187 tahun, ia mendapat anak laki-laki, namanya Lamekh 	 As iga Mətušalax ṭemeday n awatay d əṭṭamat təṃərwen d əṣṣa eraw-du Lamek.


Lalu Musa menjawab kepada TUHAN, "Tetapi bagaimana andaikata orang-orang Israel tidak mau percaya dan tidak mau mempedulikan kata-kata saya? Apa yang harus saya lakukan andaikata mereka berkata bahwa TUHAN tidak menampakkan diri kepada saya? 	 Inn-as Musa: «Kud za wər di əzzəgzanan za wər di əssəsaman, annin i "Bahu as dak inifalal Amaɣlol"?»


Lalu Laban mengumpulkan orang-orangnya dan bersama-sama mereka mengejar Yakub selama tujuh hari sampai menyusulnya di daerah pegunungan Gilead 	 Ilkam as ənta əd meddan ən šəqqaɣan-net ewadan tu dəffər əṣṣ' aḍan n əšikəl daɣ ədɣaɣan win Gilhad.


Bicaralah dengan dia dan beritahukanlah kepadanya apa yang harus ia katakan. Aku akan menolong kamu berdua dan mengajarkan apa yang harus kamu katakan dan lakukan 	 «Əməl-as batuten in s əmmək nasnat, əddi nak dawan ilala fəl əššin ewwan daɣ a wa za tannim, assaknaq-qawan a wa as kawan iwar igi-net.


Prajurit-prajurit membuat sebuah mahkota dari ranting-ranting berduri, lalu memasangnya di atas kepala Yesus. Sesudah itu mereka memakaikan Dia jubah berwarna ungu 	 Əzdȧn sojitan təkəbbut təgat əs šənnanan əssəwaran-tat eɣaf-net, əzzəzlagan-tu əntada əbərnuz zaggaɣan.


dan dengan segala makhluk yang hidup, yaitu burung-burung dan semua binatang darat, ya semuanya yang keluar dari kapal itu bersama-sama dengan kamu 	 əd mudaran kul win dər-wan əddəwnen: ig̣ədad, ihərwan, tawaqqast əd lumet-lumet, əṃosnen imudaran kul win dər du-tənnəg̣madam attin əṃosnen win tu z-əməlnen daɣ əddənet.


Semoga Allah memberikan kepadamu embun dari langit, dan membuat ladang-ladangmu subur! Semoga Dia memberikan kepadamu gandum dan anggur berlimpah-limpah 	 Akfet kay Məššina ikonakan agu iṃədlan nak kul idəɣran akf ik tilwat n alkamatan d esmad təleq qu w'aynayan


Kemudian Sikhem berkata kepada ayah Dina serta abang-abangnya, "Penuhilah permintaan saya ini, maka saya akan memberikan apa saja yang kalian mau 	 Šəkem iṃan -net iṇṇa y abba ən Dina əd məqqaran-net: «Əqbəlat maṇsay-nin, a kawan-akfa a wa dər təṣṣəstanam kul.


Begitu juga, nasihatilah orang-orang muda supaya mereka menjadi bijaksana 	 Tamar harwa s əmmək wen da meddan win madrornen s ad annadin daɣ wallan-nasan.


Dia telah Kupilih supaya memerintah anak-anaknya dan keturunannya untuk mentaati Aku dan melakukan apa yang baik dan adil. Jika hal itu mereka lakukan, segala janji-Ku kepada Abraham akan Kupenuhi. 	 fəlas əsinafranaq-qu fəl ad-amər əzzurriya-nnet s iḍuf ən tarrayen-nin s əṇṇiyat togdat toɣad fəl a-das-assanda a wa das ərkawala.


Yesus berkata kepada mereka, "Mari makan." Tidak seorang pun dari pengikut-pengikut-Nya berani bertanya, "Bapak siapa?" Sebab mereka tahu bahwa Ia Tuhan 	 Inn-asan Ɣaysa: «Ayewat tatšim.» Inalkiman wər tan-iha i ihalan ad issəstən Ɣaysa ann-as: «Ma təmosa?» fəlas əssanan as Əməli awen.


Sesudah itu Abraham tinggal agak lama di negeri orang Filistin 	 Igla Ibrahim iɣsar daɣ akal ən Kəl Filist har iga tamert.


Sungguh benar kata-Ku ini: Kalau sebutir gandum tidak ditanam ke dalam tanah dan mati, ia akan tetap tinggal sebutir. Tetapi kalau butir gandum itu mati, baru ia akan menghasilkan banyak gandum 	 Əggəyyeɣ əsilakanaɣ-awan as tablalt n alkama as wər tərtek daɣ amadal təmmut, ad taglu təmos ɣas-net, mišan as təmmut, ad tag'ara aggen.


Tidak lama kemudian Boas datang dari Betlehem dan memberi salam kepada para penuai. "Semoga TUHAN menyertai kalian," katanya. Para penuai menjawab, "Semoga TUHAN memberkati Bapak. 	 Ihhin in Boɣaz osa ddu iman net, igmad du Betleɣem. Isəssəlam imalayan səs dasan inna : «Ikf'iwan Amaɣlol tillalt net!» Əjjəwwaban as : «Ikf'ik Amaɣlol albaraka!»


Tetapi Yakub berkata kepada ibunya, "Ibu, bukankah badan Esau berbulu, sedangkan badan saya tidak 	 Mišan Yaqub iṇṇa y anna-net Raqqiyetu: «Nak əṣṣanaɣ as amaqqar in Esaw ibəndəlan, nak abo.


Hanya apabila mereka menolakmu, barulah engkau bebas dari sumpahmu. 	 A-kay-təfal təhuday ta di təge as din-toṣeɣ imarwan-in, kud tat-təgrawa wala.»


Sebab Allah tinggal di dalam hati kita, dan akan selalu berada dengan kita selama-lamanya 	 Fəlas tidət a təhat iman nana, təɣsar daɣ na har faw.


Kasih dijadikan sempurna dalam diri kita, agar supaya kita mempunyai keberanian pada Hari Pengadilan. Kita akan mempunyai keberanian, sebab hidup kita di dunia ini sama seperti hidup Kristus 	 Ənta da əddəlil wa fəl du təkna tara ənəfilal ɣur na : ad nəkkəs aššak fəl man nana əzəl wa n tabadday, fəlas təməddurt nana a daɣ du tənifalal tara təkn t tola əd ta n Əlməsix daɣ əddənet a.


Waktu raja mendengar tentang kejadian itu, ia mencari akal untuk membunuh Musa. Tetapi Musa lari lalu tinggal di negeri Midian. Imam dari Midian, yang bernama Yitro, mempunyai tujuh anak perempuan. Pada suatu hari, ketika Musa sedang duduk di dekat sebuah sumur, datanglah ketujuh anak gadis Yitro untuk menimba air dan mengisi tempat minum kawanan kambing dan domba ayah mereka 	 Isla Firɣawna batu ten igmay əd tanaɣay ən Musa. Mišan ifal daw-əs Musa iddəggag ikk-akal ən Midyan. Ewad in, iqqim dagma n anu iyyan.


Demikianlah pada malam itu mereka membuat Lot mabuk, dan anaknya yang kedua tidur dengan dia. Dan Lot terlalu mabuk lagi sehingga tidak tahu apa yang terjadi 	 Ahad wədi ənta da sammaswadnat abba-nnasnat tolas tənamaṇsa dər-əs ta n tamaḍrayt, daɣ-as wər ila iggi y asarod-net wala taṇakra-nnet.


Yesus sendiri telah berkata, "Seorang nabi tidak dihormati di negerinya sendiri. 	 fəlas ənta iman-net as inna, ənnəbi wər itəwəsəɣmir daɣ akal-net.


Tetapi karena air masih menutupi seluruh muka bumi, burung merpati itu tidak menemukan tempat untuk bertengger. Maka kembalilah ia ke kapal; Nuh mengulurkan tangannya lalu membawanya masuk 	 Mišan tadabert ta abas id təssənṣa aḍar-net, təqqal-du Nux daɣ attin fəlas aṃadal kul as t-əlsan aṃan. Izzal-in əfus-net ibaz-tat izzogaz-tat-du attin.


"Bagaimana itu dapat terjadi?" tanya Nikodemus 	 Issəstan-tu Nikodemos inn-as: «Məni tat təməwit tas z-agin aratan win?


Kalian sudah tahu bahwa Kristus hidup menurut kemauan Allah. Sebab itu kalian harus tahu pula bahwa setiap orang yang hidup menurut kemauan Allah adalah anak Allah 	 Təssanam as Əlməsix əməllil n əššəriɣa a imos daɣ adi əlmədat as awedan kul isandan əmazal s əššəriɣa ənta add'igmad.


TUHAN Allah menumbuhkan segala macam pohon yang indah, yang menghasilkan buah-buahan yang baik. Di tengah-tengah taman tumbuhlah pohon yang memberi hidup, dan pohon yang memberi pengetahuan tentang yang baik dan yang jahat 	 Əməli Məššina issədwal-du daɣ aṃadal irawan n eškan kul əhossaynen as əzodan aratan-nasan əs taṭṭay, issədwal-du ənta da ašək wa n təməddurt daɣ aṃṃas n əgoras, d ašək wa n maṣnat n a wa olaɣan d iba-nnet.


Setelah mendengar Yesus berkata begitu, pergilah mereka meninggalkan tempat itu, satu demi satu mulai dari yang tertua. Akhirnya Yesus tinggal sendirian di situ dengan wanita yang masih berdiri di tempatnya 	 As əslan i batu ta, təzzar mazazaran əglan, azzaran-asan win waššarnen. Iqqim-du Ɣaysa ɣas-net ənta əd təntut ta nad, təbdâd dat-əs harwa da.


Memang Aku tahu kalian ini keturunan Abraham. Namun kalian mau membunuh Aku, karena kalian tidak mau menerima pengajaran-Ku 	 Əssanaɣ as əzzurrəyya n Ibrahim a təmosam, mišan təgammayam d ad tagim iman-in fəlas awal-in wər ides iwallan-nawan.


Lalu para penguasa Yahudi berkata satu sama lain, "Orang ini mau pergi ke mana sehingga kita tidak dapat menemukan Dia? Apakah Ia mau pergi kepada orang-orang Yahudi yang tinggal di luar negeri di antara orang Yunani, dan mengajar orang Yunani 	 Ad tinəməsəstinan Kəl-Əlyəhud, gannin: «Ma imos adag wa z'akku daq-qu wər za nəgrəw? Meqqal Kəl-Əlyəhud win wazawaznen daɣ kallan win tama a z-akku iggəz-tan amaran ad isasaɣru aytedan win wər nəmos Kəl-Əlyəhud?


Pergilah bekerja lagi. Jerami tidak akan diberikan kepadamu, tetapi kamu tetap harus membuat batu bata yang sama banyaknya. 	 «Əmərədda aglat əšɣəlat! Aləmmuz wər tu za tələsam agaraw, mišan əššil ad tagim bərgitan win daɣ wan tawagmaynen.»


Kata raja Mesir, "Pada waktu kamu menolong wanita Ibrani bersalin, ingatlah ini: Kalau anak yang lahir itu laki-laki, bunuhlah dia! Kalau anak yang lahir itu perempuan, biarkan ia hidup. 	 inn-asnat : «As tətaggimat šidoden šin Israyil daɣ əmzur, kud za barar a ihuwan tanɣimat-tu, kud amaran tabarart tayyimat-tat.»


Andaikata Aku memberi kesaksian tentang diri sendiri, kesaksian itu tak dapat dipercaya 	 «As imos as nak ɣas-in as əggəyyeɣ i man-in, wədi təgəyya-nin wər təmos tidət.


Gandum itu dikumpulkan oleh Yusuf lalu disimpannya di kota-kota. Dalam setiap kota ia menyimpan gandum hasil ladang-ladang di sekitar kota itu 	 Ad išadaw Yusəf isudar kul daɣ elan win di n əṣṣa daɣ akal ən Masar. A tan iɣabbar daɣ ɣərman. Əkkullu n əɣrəm ad iššidəw daɣ təwəgas šin t'əhoznen.


Ketika saya pergi dari sini saya berkecukupan, tetapi sekarang TUHAN membawa saya kembali dengan tangan kosong. Oleh sebab itu janganlah kalian menyebut saya Naomi lagi, karena TUHAN Yang Mahakuasa sudah menghukum saya dengan banyak penderitaan! 	 Tənn'asnat tolas : «As əgle əkm la, isoɣal i d'Amaɣlol s ikarayraya i fassan. Daɣ a di ma fəl təganimat i harwa da Naɣomi id as fall i igəyyat Amaɣlol, ig'i Amaqqar daɣ ammas ən təmaɣalšit.»


Demikianlah tanah mengeluarkan segala macam tumbuh-tumbuhan. Dan Allah senang melihat hal itu 	 Issəg̣mad-du aṃadal taddalət təgat daɣ yel ilan aṃasa əkkulluk n iyyan d iri- nnet, əd rawan n eškan ətarawnen aratan əlanen aṃasa-nnasan. Inay Məššina as arat wa olaɣ.


Sebab Allah mengirim Anak-Nya bukan untuk menghakimi dunia ini, tetapi untuk menyelamatkannya 	 Məššina wər d-issoka Barar-net əddənet fəl a tat-ihlək kalar issokas-tat-du fəl a sər-əs tafsu.


"Belum waktunya buat Aku," kata Yesus kepada mereka, "tetapi untuk kalian, setiap waktu bisa 	 Inn-asan Ɣaysa: «Assaɣat ta-nin harwada wər du-tewed. Kawanay amaran wər təzlayam assaɣaten.


Terpujilah Allah Yang Mahatinggi, yang telah memberikan kepadamu kemenangan atas musuhmu." Setelah itu Abram memberikan kepada Melkisedek sepersepuluh dari segala barang rampasan yang telah dibawanya kembali 	 itəwəməlet Məššina Amatkol a igan imagzaran-nak daɣ fassan-nak.» Təzzar ikf-ay Abram təzunt ta n ṃarawat n a wa dd-oɣa kul.


Kemudian Yesus mengambil roti itu, lalu mengucap syukur kepada Allah. Sesudah itu Ia membagi-bagikan roti itu kepada orang banyak. Kemudian Ia membagi-bagikan ikan itu, dan mereka makan sepuas-puasnya 	 Obaz-du Ɣaysa šigəlwen šin den. As iɣrad igi ən godan i Məššina təzzar izun-tanat y aytedan kul win əqqimnen den. Ikf-en ənta da awa əran daɣ kifitan.


Katakanlah kepada ayah kita betapa besar kuasa saya di sini, di Mesir, dan ceritakanlah kepadanya segala yang sudah kalian lihat. Lalu cepat-cepatlah bawa dia kemari. 	 Təməlam y abba nin ətəwəsəɣmar in daɣ Masar d a wa tənayam kul. Təḍgəzam s a t'idu tassaglim sa da.»


Setelah Boas selesai makan dan minum, ia merasa puas dan hatinya pun senang. Lalu ia pergi tidur dekat timbunan gandum. Dengan diam-diam Rut datang dan membuka selimut Boas, kemudian berbaring dekat kakinya 	 Itša Boɣaz, išwa, tənsa tayttay net. Ikk'edag n atəs daɣ tamma ən təbədiyyeka ən šabba nn əššəɣir. Təzzar insa. Təhoz t'iddu Rut solan tolam fəl daran net abroɣ, təsrad ɣur san.


Maka pengikut itu merapat pada Yesus, dan bertanya, "Siapa dia, Tuhan? 	 Təzzar inaz-in analkim wen fəl ədmaran ən Ɣaysa, inn-as: «Əməli, ma z-iqqəl?»


Itu sebabnya Aku berkata kepadamu, bahwa kalian akan mati di dalam dosa-dosamu. Dan memang kalian akan mati dalam dosa-dosamu, kalau tidak percaya bahwa 'Akulah Dia yang disebut AKU ADA'. 	 A di da fəl dawan-ənne a kawan-iba daɣ tišit ən nasbakkadan. As wər təzzəgzanam as əmosa "Wa Illan da", əlasaɣ-awan emel n as a kawan-iba daɣ igi ən bakkadan.»


Pada suatu hari ketika Yakub sedang memasak sayur kacang merah, datanglah Esau dari perburuannya. Ia lapar 	 Əzəl iyyan ad issəŋŋa Yaqub ameṇsay, Esaw ifal d' əṣuf ikn' iḍuz.


Lalu Boas berkata kepada Rut, "Coba dengar dahulu. Tidak usah engkau pergi memungut gandum di ladang orang lain. Pungut saja di sini bersama para pekerja saya yang wanita. Perhatikanlah ke mana mereka pergi menuai. Ikutilah mereka selalu dan jangan jauh dari mereka. Kalau engkau haus, ambil saja air dari tempayan-tempayan yang sudah diisi oleh para pekerja laki-laki. Saya sudah memerintahkan supaya mereka jangan mengganggu engkau. 	 Inna Boɣaz i Rut : «Səsəm i tabarart in! Ad wər takka tafrat əs təwəgust iyyat. Mišan ɣam da da, təlkəma i təmaššaɣalen in.


Lalu kata Boas, "Baiklah kalau begitu. Tetapi, kalau kau membeli tanah itu dari Naomi, maka kau harus juga mengambil Rut, wanita Moab, janda mendiang anak Naomi. Sebab, tanah itu harus tetap menjadi milik keturunan orang yang sudah meninggal itu. 	 Inn'as Boɣaz : «Təssana z'as əzəl w'ad təqbala təwəgost daɣ əfus ən Naɣomi əd Rut, wəllət Mowab, ad təzləfa Rut ta ɣur aba Maɣlon fəl əsudər n əruru nn ənəmettən.»


Inilah daftar keturunan Adam. (Pada waktu Allah menciptakan manusia, dijadikan-Nya mereka seperti Allah sendiri 	 Əzəl wa dd-ixlak Məššina aggadəm ig-ay-du əs tulat-net. Yay əd təntay ixlak-kan-du. Iga fall-assan albaraka-nnet amaran ig-asan eṣəm aytedam, əzəl wa da tan-d-ixlak. Ənta da əzzurriya n Adəm.


Ishak berkata, "Engkau tahu bahwa saya sudah tua dan mungkin tidak akan hidup lama lagi 	 Iṇṇ'as Isxaq: «Nak əmərədda waššara, wər əṣṣena da daɣ-i təlla taṃattant.


Ishak berumur empat puluh tahun ketika ia menikah dengan Ribka, adik Laban, anak Betuel, seorang Aram dari Mesopotamia 	 Isxaq iga əkkozat təṃərwen n awatay as izlaf Raqqiyetu elles ən Bətuhel wa n aw Aram ən Mesofotami, təṃos tamaḍrayt ən Laban.


Aku akan memberkati orang-orang yang memberkati engkau dan mengutuk orang-orang yang mengutuk engkau. Dan karena engkau Aku akan memberkati semua bangsa di bumi. 	 Ad-agaɣ albaraka i win dak-k-əganen, əlɣəna win dak-əsaddarannen aššar. Ad əgrəwnat tawšeten kul n əddənet albaraka fəl udəm-nak.»


Sekarang Aku datang kepada Bapa. Aku tidak tinggal lagi di dunia; tetapi mereka ada di dunia. Bapa yang suci! Jagalah mereka dengan kekuasaan nama Bapa, yaitu nama yang sudah Bapa berikan kepada-Ku--supaya mereka menjadi satu, sama seperti Bapa dan Aku juga satu 	 Nak, ab-as aheɣ əddənet, kay a din-əkke, mišan əntanay əhan-tat. Ya Abba di zəddigan, agəz-tan s esəm-nak, a di-təkfê, fəl ad əqqəlan arat iyyanda šilat ən wa dər-ək əmosa.


Pada waktu itu Efron sendiri sedang duduk dengan orang-orang Het itu pada tempat pertemuan di pintu gerbang kota. Lalu dengan disaksikan oleh semua orang yang ada di situ, ia menjawab 	 As ig'a wen illa gar-essan Efron, ijjəwwab y Ibrahim dat Kəl Xet win d-oṣanen imi n əɣrəm:


Pelayan Yusuf itu memeriksa karung-karung itu dengan teliti, mulai dari karung kepunyaan yang sulung sampai kepada karung kepunyaan yang bungsu, dan piala itu ditemukan di dalam karung Benyamin 	 A tan itaggaz amaššaɣal innay tan, issəṇta ddu ɣur wa waššaran har wa ənḍərran. Tətawagraw du daɣ əsaməd wa n Benyamin.


Allah tidak melupakan Nuh dan segala binatang yang ada bersamanya di dalam kapal itu. Allah membuat angin bertiup, sehingga air itu mulai surut 	 Ikta-ddu Məššina Nux əd mudaran kul win dər-əs ənamahanen attin. Təzzar issəgar-du Məššina aḍu fəl aṃadal, əggazan aṃan šin təlkit.


berkatalah Boas kepada orang yang sesanak keluarga dengannya itu, "Naomi telah kembali dari Moab. Sekarang ia mau menjual tanah kepunyaan mendiang Elimelekh, keluarga kita 	 inna y anammaray : «Təssanaɣ as Naɣomi təgmad du əsuf ən Mowab, amaran tara əsəɣləf ən təwagost ta du təgorat y əšəqqaɣ nana Elimelek.


Tiba-tiba TUHAN menurunkan hujan belerang yang berapi atas Sodom dan Gomora 	 Assaɣa wen da a dd-issərtak Əməli əlkəbrit ibilaglagan daɣ jənnawan fəl Sədom əd Gamora.


Engkau sendiri akan mencapai usia yang tinggi; engkau akan mati dengan tenang, lalu dikuburkan 	 Kay a kay iba daɣ alxer a din-tətəwəmizəla dəffər tušaray daɣ təssidaya.


Maka kata Boas kepada pemuka-pemuka masyarakat serta semua orang lain yang ada di situ, "Hari ini kalian semua menjadi saksi bahwa saya telah membeli dari Naomi semua yang dimiliki oleh mendiang Elimelekh dan anak-anaknya, yaitu Kilyon dan Mahlon 	 Inna Boɣaz i wəššaran əd tamattay ta təqqimat da : «Təggəyyem azal a as əqbala i Naɣomi a wa d'igoran ket net y Elimenek əd Xilyon əd Maɣlon.


Saudara-saudara yang tercinta! Yang saya tulis ini bukanlah suatu perintah yang baru. Ini perintah lama yang sudah disampaikan kepadamu sejak kalian mulai percaya kepada Kristus; yaitu berita dari Allah yang sudah kalian dengar sebelumnya 	 Imidawan in ən maran in ammar wa kawan tagga da wər imos arat aynayan a dawan in kattaba, ammar awa wanad da irəwan a, təgrawam harwa da tizarat imosan isalan win as təslam.


"Engkau siapa sebenarnya?" tanya mereka. Yesus menjawab, "Untuk apa bicara lagi dengan kalian 	 «Ma təmosaɣ?» ənnan-as. Inn-asan Ɣaysa: «Awa dawan-əmmala ɣur tizarat har harwa a mosa.»


Aku mohon, Bapa, supaya mereka semua menjadi satu, seperti Bapa bersatu dengan Aku, dan Aku dengan Bapa. Semoga mereka menjadi satu dengan Kita supaya dunia percaya bahwa Bapa yang mengutus Aku 	 Əgmaya daɣ-ak a tan-igan ket-nasan arat iyyanda s əmmək was dər-ək t-əmosa; nəqqəl-tu dər-san nakkanay da fəl ad təzzəgzən əddənet as kay a di-d-izammazalan.


Ia berkata begitu untuk menunjukkan bagaimana caranya Ia akan mati 	 Batu ta isidagan sər-əs esaway was tu-z-iba.


Yesus berkata, "Aku datang ke dunia ini untuk menghakimi; supaya orang yang buta dapat melihat, dan orang yang dapat melihat, menjadi buta. 	 Amaran inna Ɣaysa: «Nak assa a d-əgeɣ əddənet fəl ad agu əššəriɣa, y ad əswədan win wər nəhənnəy, addarɣalan win hannaynen.»


Tetapi orang banyak ini, mereka tidak mengenal hukum Musa, dan bagaimanapun juga mereka sudah terkutuk. 	 Wər sər-əs izzəgzan ar tiddawat n aljahilan wər nəssen wala daɣ Attawrit, as ketnasan təwar-tan tulɣant.»


Sesudah itu diberkatinya Yusuf, katanya, "Allah, Dialah Tuhan, pujaan Abraham dan Ishak, Dialah yang membimbing aku sampai sekarang 	 Iga fall-assan albaraka-net iṇṇa: «Məššina nin təgeɣ albaraka nak fəl bararan a, Məššina w'as əlkaman marawan nin Ibrahim d Isxaq, Məššina wa iṃosan aṃadan nin ɣur təhut in har azala,


Ia telah memberikan kepada Anak-Nya hak untuk menghakimi, sebab Ia Anak Manusia 	 Amaran ikfa Barar turagat n əššəriɣa, fəlas imos Agg awedan.


Yakub melihat juga bahwa Laban tidak lagi ramah seperti dahulu kepadanya 	 Iay Yaqub əṃəttəy daɣ mazalan ən Laban fəl win n anin.


Walaupun sudah banyak keajaiban yang dibuat Yesus di depan mereka, mereka tidak percaya kepada-Nya 	 Alɣalamaten aggotnen šin iga Ɣaysa dat-san, wər sər-san d ewaynat as sər-əs əzzəgzənan,


Lalu keluarlah dari sungai itu tujuh sapi yang gemuk-gemuk dan berkulit mengkilap, lalu mulai makan rumput di tepi sungai itu 	 har din əṣwada daɣ əṣṣayat šitan əddəratnen əhossaynen as t'idd əg̣madnat. Ənaznat ənbarnat daɣ taddalət. Ənaya tolas šiyyaḍ əṣṣayat ənšašnen, əbrarnen wəllen, əlbaknat, as wər kala ad ənaya tulat nasnat daɣ Masar. Šitan šin, əlkamnat du i šin azzarnen əddəratnen ətšanat tanat.


Pengikut-pengikut Yesus bertanya kepada Yesus, "Bapak Guru, mengapa orang ini dilahirkan buta? Apakah karena ia sendiri berdosa atau karena ibu bapaknya berdosa? 	 Əssəstanan-tu nalkiman-net ənnan-as: «Əššix, mafel ihəw-d' aləs a imos əmədderɣəl? Ak əddəlil n abakkad-net, meɣ ak abakkad ən marwan-net?»


"Hati-Ku cemas; apa yang harus Kukatakan sekarang? Haruskah Aku mengatakan, 'Bapa, luputkanlah Aku dari saat ini'? Tetapi justru untuk mengalami saat penderitaan inilah Aku datang 	 «Əmərədda əɣšadan man-in. Ma z-anna? Ak ad anna: "Abba safs-i daɣ assaɣat ta? Mišan wər d-ewedaɣ alwaq wa ar fəl a fall-i agu.


ia menyuruh kami mengatakan kepadamu begini, 'Ampunilah kesalahan yang dahulu dilakukan abang-abangmu terhadapmu.' Jadi, sebagai hamba-hamba Allah yang dipuja ayah kita, kami mohon, ampunilah kesalahan yang telah kami lakukan." Yusuf menangis pada waktu menerima pesan itu 	 " Aṇṇat as: «Yusəf əṣṣanaɣ as əgan ak məqqaran nak ark-əmazal labasan mišan əgmaya daɣ-ak ad asan təṣṣurəfa ark-aratan nasan əd bakkadan nasan.» " Əmərədda nəgmay daɣ-ak ad təṣṣurəfa y eklan ən Məššina n abba nnak.» As isla Yusəf i batu nnasan iggaz šin tala.


Di sana Yesus dijamu oleh mereka, dan Marta melayani. Lazarus dan tamu-tamu duduk makan bersama-sama dengan Yesus 	 As din-osa Ɣaysa tawaggan-as məgura olaɣnen; tətaway-du Marta imensewan amaran Lazarəs iha aytedan win naɣamanen əd Ɣaysa ədrawan dər-əs.


Ketika ia melihat Yesus lewat, ia berkata, "Lihat! Itulah Anak Domba Allah. 	 Ogga Ɣaysa as dagma-nasan d-illam, inna: «Ənta den, ajaɣol ən Məššina.»


Semoga bangsa-bangsa menjadi hambamu, dan suku-suku bangsa takluk kepadamu. Semoga engkau menguasai semua sanak saudaramu, dan keturunan ibumu sujud di hadapanmu. Semoga terkutuklah semua orang yang mengutuk engkau dan diberkatilah semua orang yang memberkati engkau. 	 Šimattiwen kul dak ikkəwanan Iɣərfan deɣ dak əssəjədan Iməḍrayan nak daw-ək ərəsan Ayt mak kul dak əssəjədan Ilɣan Əməli i kay imənzaɣan Itəwəbərrək i kay ibərrakan.


Eleazar, anak laki-laki Harun, kawin dengan salah seorang anak Putiel, dan anak mereka ialah Pinehas. Itulah semua kepala kaum dan kepala keluarga dalam suku Lewi 	 Elɣazar ag Harun izlaf alles ən Futiyel teraw as du Finɣas. Ənta da da əməsənsa ən ɣawnatan win d əgmadnen Lebi d əmmək wa as əmməzzaynat tawšeten-nasan.


Tidak seorang pun dari mereka yang duduk makan di situ mengerti mengapa Yesus berkata begitu kepada Yudas 	 Mišan wələyyan daɣ win dər-əs ədrawnen wər igra awa fəl das-inn'awen.


Engkau bahkan tidak memberi saya kesempatan untuk mencium anak cucu saya sebagai perpisahan. Bodoh benar tindakanmu 	 Wər di toyyeɣ ad əzələmmeɣ ihayawan in əd təbararen in, agaɣ asan šiwaṭriwen. Təgeɣ təṃətəkwəyt n əmeskəl!


Maka Yunus mentaati TUHAN dan pergi ke Niniwe, sebuah kota yang besar sekali; sehingga diperlukan tiga hari untuk melintasinya 	 Ikkəwan Yunəs y Amaɣlol igla ikka Ninif. Ninif iket an aɣrəm a imos as kundaba karad adan ən teklay a fəl tu-z-iɣrəs awedan.


Yehuda; anak-anaknya: Syela, Peres dan Zerah, sedangkan anak Yehuda yang lain, yaitu Er dan Onan meninggal di Kanaan. Anak-anak Peres: Hezron dan Hamul 	 Maddanəs ən Yuda əṃosan Er, Onan, Šela, Ferets əd Zarax. Mišan Er d Onan aba tan daɣ akal wa n Kanan. Maddanəs ən Ferets əmoṣan Hetsran əd Xamul.


Ketiga anak Nuh itu adalah nenek moyang semua orang di dunia 	 Bararan a ən karad a ən Nux əntanay imarwan n aytedan kul daɣ əddənet.


Lalu Allah berkata, "Jangan dekat-dekat. Buka sandalmu, sebab engkau berdiri di tanah yang suci 	 Inn-as Məššina : «Zakkat in fəl adag wa, əkkəs iɣateman, edag wa tahe da aṃadal zəddigan a imos.»


Kami ini bersaudara, Tuanku. Kami ini orang baik-baik, bukan mata-mata. 	 Nakkanay ket nana abba nnana iyyanda, nakkanay aytedan ən təfləst a nəṃos, wər nəṃos inaṣṣasaman.»


Lea mengandung lagi dan melahirkan anaknya yang keenam 	 Təlas igi ən tədist, təgraw d'i Yaqub barar wa n ṣədis.


Yesus menjawab, "Orang yang Kuberikan roti yang Kucelupkan ke dalam mangkok, dialah orangnya." Maka Yesus mengambil sepotong roti, mencelupnya ke dalam mangkok; lalu memberikannya kepada Yudas anak Simon Iskariot 	 Ijəwwab-as Ɣaysa: «Wa əkfe akarammu ən tagəlla wa z-əssəlməɣa daɣ ədrəz a.» Təzzar issəlmaɣ akarammu ən təgəlla ikfay i Yahuza ag Simɣon Isxarəyuti.


Allah mendengar mereka, dan Ia mengingat perjanjian-Nya dengan Abraham, Ishak dan Yakub 	 Isla Məššina i təzarzawt-nasan, təzzar inna ad ixkəm s arkawal ən tassaq wa inamagga d Ibrahim, d Isahaq, əd Yaqub.


Sejak semula Ia bersama Allah 	 Awal əstizarat illa ɣur Məššina.


Tetapi Yusuf berkata kepada mereka, "Jangan takut; sebab saya tidak bisa bertindak sebagai Allah 	 Mišan iṇṇ'asan Yusəf: «Ad wər tərməɣam! Nak wər əhe edagg ən Məššina.


Pada waktu ia hendak melintasi perbatasan dan masuk ke negeri Mesir, berkatalah ia kepada Sarai istrinya, "Engkau cantik, istriku 	 As ibuk y iguz ən Maṣar iṇṇa i tənṭut-net Saray: «Tanṭut təhossayat a təṃosa,


Jangan menghakimi orang berdasarkan yang kelihatan, tetapi berdasarkan keadilan. 	 Ayyiwat axakam n aratan s awa təhannayam daɣ azzahir. Kalar xakkamat-tan əs təməwit təzilalaɣat.»


Ketika Yehuda dan saudara-saudaranya sampai di rumah Yusuf, ia masih ada di situ, dan mereka sujud di hadapannya 	 As din oṣa Yuda əd maḍrayan-net, əggazan ehan wa n Yusəf. As t'in oṣan harwa da ih'ay, əssəjadan dat-əs.


Yesaya berkata begitu sebab ia sudah melihat kebesaran Yesus, dan berbicara mengenai-Nya 	 Isayas inna aratan win fəlas inay adkul ən Ɣaysa, amaran immigrad fall-as.


Yesus menjawab, "Orang yang mengasihi Aku, akan menuruti ajaran-Ku. Bapa-Ku akan mengasihi dia. Bapa dan Aku akan datang kepadanya dan tinggal bersama dia 	 Inn-as Ɣaysa: «Awedan wa di-iran, ad ittəf awa ənne, ir-ay Abba-nin, nas-ay-du nəməl ɣur-əs.


Kemudian ia pulang ke kota dengan membawa hasil pungutannya itu dan menunjukkan kepada ibu mertuanya berapa banyak yang telah dipungutnya. Dan ia juga memberikan kepada ibu mertuanya itu makanan yang tak dapat dihabiskannya pada waktu makan 	 Teway t'iddu s ṇɣrəm, tənay Naɣomi ta n tadagalt net əmmud net. Təkf'et Rut a wa d'iqqiman dəffər tattay net.


Benyamin adalah serigala ganas. Di pagi hari ia menerkam mangsanya. Di malam hari ia membagi-bagikannya. 	 Benyamin uray a iṃos iɣišašen S aɣora ilammaz tagmərt-net Əs ṭakəst ad uzan agləz-net.


Tetapi TUHAN menolong Yusuf dan terus mengasihinya, sehingga kepala penjara suka kepadanya 	 Iṣṣan Əməli daɣ Yusəf, ig'as arraxmat, issəɣmar t'əmuzar ən kasaw.


Meskipun Yusuf mengenali abang-abangnya, mereka tidak mengenali dia 	 Yusəf izday iməqqaran-net mišan əntanay wər t'əzdayan.


TUHAN membinasakan segala makhluk yang hidup di bumi ini: Manusia, burung dan binatang darat baik kecil maupun besar. Yang tidak binasa hanyalah Nuh dan semua yang ada bersama-sama dengan dia di dalam kapal itu 	 I tu-təlla təxlək təddarat fəl aṃadal, kul təṃṃut: ig̣ədad, ihərwan, iwəxsan, idəmərdəmaran d aytedan win wašankalnen fəl aṃadal.


Coba dengar, saya punya dua anak perawan. Biar saya serahkan mereka kepada kalian dan kalian boleh melakukan apa saja dengan mereka. Tetapi jangan apa-apakan tamu-tamu saya ini; sebab saya wajib melindungi mereka. 	 Ələɣ šibararen ṣanatat wər nəzday meddan, a-dawan-tanat-akfa, tagim-asnat a wa taram. Mišan ad wər təɣšədam arat i meddan a da, imagaran-in a əṃosan, əhan taɣlift-in.»


Waktu itu, Yesus belum masuk ke desa. Ia masih di tempat Marta menjumpai-Nya 	 As itagg'awen harwa da wər d-iggez aɣrəm, wər igmed edag wa daq-q-in-tosa Marta.


Semua pesan TUHAN itu disampaikan Musa kepada bangsa Israel, tetapi mereka tidak mau mempedulikan Musa, karena perbudakan yang kejam itu telah membuat mereka putus asa 	 Iga Musa isalan win den kul i Kəl-Israyil mišan wər das-əssəsaman fəlas iman-nasan iɣšad tan əkkəlu wa səksədan əgan daɣ Masar.


"Akulah roti yang memberi hidup," kata Yesus kepada mereka. "Orang yang datang kepada-Ku tidak akan lapar lagi untuk selamanya. Dan orang yang percaya kepada-Ku tidak akan haus lagi untuk selamanya 	 Inn-asan Ɣaysa: «Nak a imosan amensay wa ihakkin taməddurt ta təɣlalat. Wa di-d-ikkan wər da-as ilkem ad t-iggaz gələk, amaran wa sər-i izzəgzanan wər daɣ-as ilkem ad t-iggaz fad.


Air laut naik sampai ke bibirku, samudra raya meliputi seluruh tubuhku, ganggang laut membelit kepalaku 	 Har sammadranaɣ as tawastaɣa, tawakkasa dat-ək, Mišan ad ələsaɣ asawad daɣ ahan-nak di zəddigan.


Tetapi Abimelekh belum sampai menjamah Sara, maka kata raja itu, "Tuhan, saya tidak bersalah! Apakah Tuhan akan membinasakan saya dan bangsaku 	 Abimelek a tat wər nəḍes harwa iṇṇa: «Əməli-nin, nak əd tamattay-nin ad-ana-təhləka da nəɣdal?


Lalu Ishak menamakan sumur itu "Sumpah". Itulah asal mulanya kota itu dinamakan Bersyeba 	 Ig'as Isxaq eṣəm Šiba (tassaq). Adi da a fəl itawagga y əɣrəm wa eṣəm Ber-Šeba(aṇu ən tassaq) har azala.


Saya tidak layak menerima segala kasih dan kesetiaan yang sudah TUHAN tunjukkan kepada saya. Ketika saya berangkat menyeberangi Sungai Yordan, saya tidak membawa apa-apa selain tongkat. Sekarang saya datang kembali dengan dua kelompok ini 	 Təzzar iṭṭar Yaqub: «Məššina n abba-nin Ibrahim, Məššina n abba-nin Isxaq, Əməli, kay a di-iṇṇan: "Əqqəl akal-nak, ɣur marwan-nak fəl ad ak-aga alxer!" wa di-təgeɣ d iḍuf n arkawal wa di təṣṣəkna, nak ann əkli-nnak ogaran-i. Id fəlas ɣur teklay-nin təburək ɣas a dər əɣrasa Yordan a, mišan, azala, as d-əqqala əṃosa ṣanatat tərəkfen.


Kalau kalian menjalankan perintah-perintah-Ku, kalian tetap setia kepada kasih-Ku, sama seperti Aku tetap setia kepada kasih Bapa karena menjalankan perintah-perintah-Nya 	 Kud təttafam alwajiban-in, wədi təham tara-nin zund əmmək as nak da əttafa win Abba, əhe tara-nnet.


Sesudah itu pengikut-pengikut Yesus itu pulang 	 Təzzar əqqalan nalkiman win aɣaywan-nasan.


Kalau kita taat kepada perintah-perintah Allah, itu tandanya bahwa kita mengenal Allah 	 As nətamazal arat kul w'as dana omar Əlməsix wədi ad nəssən as nəssan tu.


Barangsiapa berkata bahwa ia hidup bersatu dengan Allah, ia harus hidup mengikuti jejak Kristus 	 Wa innan iha Əlməsix iman net ihor d igi ən təməddurt ta iga Əlməsix.


Dalam keranjang yang paling atas terdapat bermacam-macam kue-kue untuk raja, tetapi burung-burung datang memakan kue-kue itu. 	 Daɣ tasayt ta n afalla əhan tat i Firɣawna ənnuɣan kul ən təgəlwen šin əzodnen, mišan taṣin du g̣ədad, ətaṭṭin tanat daɣ tasayt təwarat eɣaf in.»


Walaupun Abraham mewariskan segala harta bendanya kepada Ishak 	 Ibrahim oyya y Isxaq a wa ila kul.


Tak ada orang yang akan menyembunyikan apa yang ia lakukan, kalau ia ingin menjadi terkenal. Kalau Engkau melakukan hal-hal seperti itu, seluruh dunia harus tahu! 	 Awedan as ira fall-as tagu masnat wər išəqqəl daɣ əssir. Dad zama as tətaggaɣ aratan ogdanen d awa, wədi agu təməwit ta fəl tan-z-inəy awedan kul.»


Lihatlah Ia berbicara dengan leluasa di depan umum, dan tidak ada yang berkata apa-apa kepada-Nya! Apakah penguasa-penguasa kita mungkin sudah menyadari bahwa Ia ini Raja Penyelamat 	 Amaran ənta da əmərədda iššewalan da dat awedan kul, wər t-illa i das-igannin wala! Ak immikkan imuzaran-nanaɣ a sallakannen as ənta a imosan Əlməsix?


Ketika pengawal-pengawal Rumah Tuhan yang disuruh pergi menangkap Yesus datang kembali, imam-imam kepala dan orang-orang Farisi itu bertanya kepada mereka, "Mengapa kalian tidak membawa Dia kemari? 	 Təzzar əglan magazan n Ahan ən Məššina əqqalan ilimaman win zawwarnen, əd Farisaytan. Osan-in ɣas ənnan-asan: «Mafel wər t-idu-tewayam?»


Jangan menyangka Aku akan mempersalahkan kalian di hadapan Bapa. Justru yang akan mempersalahkan kalian adalah Musa, dia yang kalian harapkan 	 Ad wər təɣilam a kawan-əssəwəra lahan ɣur Abba-nin. Ənnəbi Musa ənta kawan z-issəwəran lahan, ənta wa daɣ təgam attama-nawan.


Pada suatu malam Yusuf bermimpi, dan ketika ia menceritakan mimpinya itu kepada abang-abangnya, mereka bertambah benci kepadanya 	 Iga Yusəf targət, imal asan tat, təzzar əsannahalan tu gezzar.


Lalu tumbuh pula tujuh bulir gandum yang kurus-kurus dan kerut kering oleh angin gurun 	 Dəffər adi šiyyaḍ əṣṣayat əlliswaynen əṣṣumnen, issiqqad tanat əhud, ədwalnat du dəffər šin azzarnen.


Tetapi bayi itu menarik tangannya kembali, dan bayi yang satu lagi lahir lebih dahulu. Kemudian bidan berkata, "Jadi begitulah caramu mendesak keluar!" Maka anak yang lahir lebih dahulu itu dinamakannya Peres 	 Mišan issoɣal in əfus-net, azzar as du əmidi-net təhut. Təzzar təṇṇ'as tənakbalt: «Kay tərzeɣ du tarrayt iṃan nak!» Adi da fəlas itawagg'eṣəm Fares.


Lot bimbang. Tetapi TUHAN merasa kasihan kepadanya; karena itu kedua tamunya menuntun Lot dan istrinya serta kedua anaknya ke luar kota 	 As ənayan meddan as Lot ih-ay sandad, əbazan-tu s əfus ənta əd taɣur-əs əd təbararen-net an ṣanatat əkkasan-tu daɣ əɣrəm, fəlas Əməli a das ihanatten.


Allah menyatakan bahwa Ia mengasihi kita dengan mengutus Anak-Nya yang tunggal ke dalam dunia supaya kita memperoleh hidup melalui Anak-Nya itu 	 Ənta da əmmək w'as dana isannafalal Məššina as ir'ana : Barar net ann iyyand'a dd'issoka əddənet fəla sər əs nəgrəw təməddurt təɣl lat.


Lalu ia menyuruh orang-orangnya mengumpulkan batu dan membuat timbunan. Setelah itu mereka makan bersama di dekat timbunan batu itu 	 Təzzar iṇṇa Yaqub y aytedan-net: «Amədat-du šihun!» Əgan-tanat sakfaw, ətšan fall-as.


Seorang pengikut Yesus yang lain, yaitu Andreas, saudara Simon Petrus, berkata 	 Inn-as ənalkim-net iyyan wa igan Andrawəs wa n amadray ən Simɣon Butros:


Lalu ikutlah hamba itu dan masuk ke dalam rumah. Laban menurunkan beban unta-unta, dan memberi jerami dan makanan kepada binatang-binatang itu. Setelah itu dibawanya air pembasuh kaki untuk hamba Abraham dan orang-orangnya 	 Ewaḍ-du aləs ehan, izazzabbat Laban ilalan fəl olaman, təzzar ikf-en ələmmuz, amaran d aṃan as iššorad aləs iḍaran-net əd ḍaran ən win dər iddew.


Memang benar, saya harus bertanggung jawab atas kehidupanmu, sebab saya adalah keluargamu yang dekat. Tetapi masih ada lagi seorang lain yang harus bertanggung jawab atas kehidupanmu. Dan dia adalah keluarga yang lebih dekat daripada saya 	 «Illikan as nak ənəmmehəz daɣ tamet, ilzam i a daɣ am əssana. Mišan ill'ay iyyan ənəmmehəz di d'orayan.


Zilpa melahirkan seorang anak laki-laki 	 Təzzar təgraw du Zilfa, taklit ən Leyya, barar i Yaqub.


Lalu mereka memanggil lagi orang yang tadinya buta itu, dan berkata kepadanya, "Bersumpahlah bahwa engkau akan berkata yang benar. Kami tahu orang itu orang berdosa. 	 Əlasan-du Farisaytan teɣaray n aləs was kala ad imos əmədderɣəl ənnan-as: «Iksad Məššina təməla tidət. Nakkanay nəssan as aləs di anasbakkad.»


lalu melihat dua malaikat berpakaian putih. Mereka itu duduk di bekas tempat jenazah Yesus, yang satu di bagian kepala, dan yang lainnya di bagian kaki 	 tənay əššin angalosan əssimlalnen, əqqiman daɣ adag was kala a tu-təha alzanazat ən Ɣaysa. Iyyan illa ɣur anamod n aɣaf-net, wa hadan illa ɣur daran-net.


Mereka sudah memberitahukan kepada jemaat di tempat kami mengenai kasihmu. Tolonglah mereka supaya dapat meneruskan perjalanan mereka dan dengan demikian menyenangkan hati Allah 	 Əntanay dak əggiyatnen dat tidawat ən kəl Əlməsix əs tara ta kay təhat. Ad tagaɣ arat olaɣan as dasan təsamataga əšikəl nasan s əmmək wa oggam Məššina.»


Lalu dua di antara tamu-tamu itu berangkat menuju ke Sodom, tetapi TUHAN masih tinggal dengan Abraham 	 Əššin daɣ magaran əg̣madan edag di, əgan anamod ən Sədom, s iga a di Əməli illa ɣur Ibrahim.


"Karena itu, Tuanku," kata Yehuda kepada Yusuf, "jika hamba kembali kepada ayah kami tanpa adik kami itu, pasti ayah kami akan meninggal. Nyawanya bergantung kepada anak itu, dan ia sudah begitu tua sehingga kesedihan yang kami datangkan kepadanya itu akan mengakibatkan kematiannya 	 Əmərədda as nəqqal akli nnak, abba nnana, wər nəddew əd barar, azzama təməddurt-net təqqan daɣ-as,


Tak ada yang pernah melihat Allah, selain anak tunggal Bapa, yang sama dengan Bapa dan erat sekali kepada-Nya. Dialah yang menyatakan Bapa kepada kita 	 Wər t-illa awedan inayan Məššina, mišan Barar a n iyyanda imosan Məššina, illa ɣur Abba, ənta a danaq-q-issosanan.


Mereka mengambil kawanan kambing domba, sapi, keledai, dan segala yang ada di dalam kota dan di padang 	 Ətkalan eharay wa ənḍərran əd wa zuwwaran, d əzdan, d a wa ihan aɣrəm kul d əṣuf.


Tetapi orang yang sudah sembuh itu tidak tahu siapa orangnya, sebab Yesus telah menghilang di antara orang banyak itu 	 Mišan ya, aləs wa izzayan da, wər t'əhen salan n awa imos awedan wa, fəlas aytedan əknanen igət a əhanen edag wa daq-q-izzozay den, iras-tan Ɣaysa, ijawankat.


Jawab mereka, "Hamba Tuan, ayah kami, baik keadaannya." Lalu mereka sujud kepadanya 	 Əjjəwwaban as: «Akli nnak abba nnana wər ila malad, iddar harwa.» Əlasan ənazan, əssəjadan as.


Lalu ia teringat kepada mimpinya tentang mereka. Dan berkatalah ia, "Kamu ini mata-mata; kamu datang untuk menyelidiki di mana kelemahan negeri kami. 	 Iktad du Yusəf targəten ši ṇad itag sər-san, təzzar iṇṇ'aṣan: «Kawanay inaṣṣasaman a təṃosam, toṣam du fəl ad tənəyam idaggan win ərkamnen daɣ akal.»


Lalu wanita itu melahirkan seorang anak laki-laki. Ketika ia melihat bahwa bayi itu amat bagus, ia menyembunyikannya selama tiga bulan 	 Əllan əddi har d ihu barar-nasan iyyan, tənay tu ṃas wər ila malad, təɣbar tu har iga karadat təlil.


Tetapi orang-orang itu hanya mau tinggal bersama kita dan menjadi satu bangsa dengan kita dengan satu syarat, yaitu: semua laki-laki di antara kita harus disunat seperti mereka 	 «Mišan dər əššərəd n as meddan en wər z-əqbəlan tartit dər-na, nəqqəl aɣrəf iyyan-da ar s ad-əmmiṇkadan yayyan-nana kul šilat-nasan.


Dan Aku tahu bahwa perintah-Nya itu memberi hidup sejati dan kekal. Maka Aku menyampaikan seperti yang diajarkan Bapa kepada-Ku. 	 Əssanaɣ as arat was omar ənta a itawayan əs təməddurt ta təɣlalat. Daɣ adi, arat wa fəl əmməgrada, əmmək wa daɣ as di-t-imal Abba ənta as sər-əs əmməgrada.»


Yesus menjawab, "Dia buta bukan karena dosanya sendiri atau dosa orang tuanya, tetapi supaya orang bisa melihat kuasa Allah bekerja dalam dirinya 	 Inn-asan Ɣaysa: «Wərmad iddirɣal fəl əddəlil n abakkad-net, wala deɣ abakkad ən marwan-net. Wər iddərɣal ar y a fall-as tətəwənəy tarna ən Məššina.


Sebab Allah sudah menunjukkan rahmat-Nya guna menyelamatkan seluruh umat manusia 	 Ənta arraxmat ən Məššina tənifalal, tewây-d'efsan y aytedan kul.


Mereka melakukan itu kepadamu sebab mereka belum mengenal Bapa maupun Aku 	 Adi a dawan-z-agin aytedan fəlas wərmad a di-əzdayan wala əssânan Abba.


Setiap kali saya berdoa, saya menyebut nama Saudara dan mengucap terima kasih kepada Allah 	 Əmidi nin Filemona faw id əggaza šin igi ən təwaṭriwen a kay daɣ-asnat d'əḳatta ətig̣udəya i Məššina nin.


Ia datang mewartakan tentang terang itu, supaya semua orang percaya 	 imos təgəyya fəl ad ammagrad s ənnur wa, əzzəgzənan aytedan kul s aratan win igannu.


Setibanya Rut di rumah, ibu mertuanya bertanya, "Bagaimana jadinya, nak?" Maka Rut menceritakan semua yang dilakukan Boas kepadanya 	 As din tosa Rut tadagalt net təssəstan tat : «Ma din təqqal batu di, tabarart in?» Təmməgrad as Rut s a wa das iga Boɣaz ket net.


Selama Aku di dunia ini, Akulah terang dunia. 	 Iket əheɣ əddənet əmosaɣ ənnur n əddənet.»


Orang-orang yang diutus oleh orang Faris 	 Aytedan win əhanen əttəriqat ən Farisaytan əntanay a du-zammazalnen əs Yaxya.


Ketika makanan dihidangkan, hamba itu berkata, "Saya tidak akan makan sebelum menyampaikan pesan yang saya bawa." Laban berkata, "Silakan bicara. 	 Dəffər a wen əkfan-tu teṭṭay. Mišan iṇṇa: «Nak wər z-atša iket wər əmelaɣ arat wa di-d-ewayan.» «Šiwəl!» iṇṇ-as Laban.


Ya TUHAN, keselamatan yang Kauberikan, itulah yang kunanti-nantikan 	 Əge daɣ-ak aṭṭama nin fəl efsan, ya Əməli!


Rahmat Allah itu mendidik kita supaya tidak lagi hidup berlawanan dengan kehendak Allah dan tidak menuruti keinginan duniawi. Kita dididik untuk hidup dalam dunia ini dengan tahu menahan diri, tulus dan setia kepada Allah 	 Təsakn-anaɣ əmmək was za nammazzay əd mazalan win iban təksəda ən Məššina, əd tara n əddənet, fəl ad nagu daɣ əddənet təməddurt a daɣ nənnoda daɣ wallan-nana, toɣadat, tənimannak əd tara ən Məššina.


Pada waktu itu pengikut-pengikut Yesus belum mengerti semuanya itu. Tetapi setelah Yesus diagungkan dengan kematian-Nya, barulah mereka teringat bahwa yang dilakukan orang-orang terhadap-Nya sudah tertulis dalam Alkitab mengenai Dia 	 Inalkiman-net wər əgren arat wa daɣ tizarat, mišan assaɣa wad igraw Ɣaysa adkul-net, əktan-du as Akatab imal aratan win, amaran arat wa imal kul itiwag-as.»


Kemudian gadis itu lari ke rumah ibunya dan menceritakan segala kejadian itu 	 Tozal tabarart ad-tagu isalan y anna-nnet. Ənta Raqqiyetu təla amaqqar igan eṣəm Laban. As inay təzəbit d əlkəzan daɣ əfus ən tamaḍrayt-net, tolas isallu y awalan ən Raqqiyetu, təgannu: «A wa a di-iṇṇa aləs.» Iqqab-du, ozal, ikka-ddu aləs, ibdad illa ɣur olaman-net dagma ən šaṭ.


Orang banyak itu menjawab, "Engkau gila! Siapa mau membunuh Engkau? 	 Tənn-as tamattay: «Kay aggəsuf a kay-izdaɣan. Ma imos wa iran tenaɣay-nak?»


Semuanya itu Kukatakan kepadamu selama Aku masih bersama kalian 	 «Əgeɣ-awan-tat harwa kawan-əhe.


Yesus berkata kepada pelayan-pelayan itu, "Isilah tempayan-tempayan itu dengan air." Mereka mengisinya sampai penuh 	 Inn-asan Ɣaysa: «Ədnəyat itəkan di aman.» Əntanay deɣ ədnayan-tan har fayyan.


Keesokan harinya, pagi-pagi sekali, Yusuf berpisah dengan saudara-saudaranya, lalu mereka berangkat dengan keledai mereka 	 As affaw ṭufat ətawašašakalan meddan, əzdan san əggigan.


Sementara Yesus berada di Yerusalem pada waktu Perayaan Paskah, banyak orang percaya kepada-Nya karena keajaiban-keajaiban yang dibuat-Nya 	 Aytedan aggotnen əzzigzanan əs Ɣaysa ɣur anay ən təlməɣjujaten šin as immozal daɣ adan win iga daɣ Yerusalam ɣur əmud wa n Akkay.


Yudas pengkhianat itu, tahu tempat itu; sebab Yesus sudah sering berkumpul di situ dengan pengikut-pengikut-Nya 	 Yahuza Isxarəyuti wa z'akkaddalan Ɣaysa issan edag wen, fəlas iyyəwan daɣ-as Ɣaysa əmənəy ənta əd nalkiman-net.


Mulai dari sekarang engkau harus menyunatkan setiap bayi laki-laki yang berumur delapan hari, termasuk para hamba yang lahir di rumahmu atau yang kaubeli. Sunat itu akan menjadi tanda dari perjanjian antara Aku dan kamu 	 Iṃos əməṇkəd en asannal n arkawal ən tassaqq-in dər-wan.


Buatlah atap pada kapal itu, dan berilah jarak sebesar 44 sentimeter di antara atap dan dinding-dindingnya. Buatlah kapal itu bertingkat tiga, dan pasanglah sebuah pintu di sisinya 	 Səfəl-tu təzəzzəgre səmmud n afalla-nnet s əɣil, tagaɣ-as tsəhərt fəl iyyat daɣ təsəgwen-net tagaq-qu karad ṇan misawarnen.


Sejak saya menghadap raja dan berbicara atas nama-Mu, ia mulai menganiaya bangsa ini. Dan Engkau tidak berbuat apa-apa untuk menolong mereka. 	 «A d-obazan ɣur assa wa din əgeɣ i Firɣawna əššewalaɣ-as s esəm-nak, išatu i tamattay ten alɣazab amaran kay wər tat-təssəfsa harwa da.»


Laban dan Betuel menjawab, "Karena apa yang terjadi ini berasal dari TUHAN, kami tidak patut memberi keputusan 	 Ijjəwwab-as Laban əd Bətuhel: «A wa igi n Əməli iṃan-net daɣ a di wər nəfreg taṇṇa daɣ-as arat.


Para wanita berkata kepada Naomi, "Terpujilah TUHAN! Ia sudah memberikan seorang cucu laki-laki kepadamu pada hari ini untuk memeliharamu. Semoga anak itu menjadi termasyhur di Israel 	 Ənnanat tədoden ən Betleɣem i Naɣomi : «Agoda y Amaɣlol a dam d'igrawan amankay. Ahaya nnam ihu azal a da. Ya Əməli tətkalaq qu daɣ Israyil!


Isi surat ini mengenai Sabda yang memberi hidup, yaitu Sabda yang sudah ada sejak awal mula. Kami sudah mendengarnya, dan sudah melihatnya dengan mata kami sendiri. Kami sudah memandangnya, dan sudah memegangnya dengan tangan kami 	 Aslat! Nəkattab awan in isalan ən wa imosan awal ihakku təməddurt. Awal wa ill'ay dat ənətti n əddənet: nəsl'as nənay tu əs šittawen nana, nəzigazd'ay, maran ədasan tu fassan nana.


Tetapi kalau Raja Penyelamat itu datang, tidak seorang pun tahu dari mana asal-Nya! Padahal kita tahu dari mana asalnya orang ini. 	 Mišan ya aləs wa nəssan akal wa d-ifal, as ig' awen Əlməsix assaɣa wa du-z-asu, wər t-illa awedan a z-issənan da du-z-ifəl.»


Kemudian Sem dan Yafet mengambil sehelai jubah dan membentangkannya pada bahu mereka. Mereka berjalan mundur memasuki kemah itu dan menyelimuti ayah mereka dengan jubah itu. Mereka memalingkan muka supaya tidak melihat ayah mereka yang telanjang itu 	 Təzzar idkal Šem əd Yafet afər əssəwaran-tu izeran-nasan ad zankazan dəffər-san har əssəlsan izuf ən ši-ssan, mišan wər t-ənayan fəlas əssidagan aṣawad-nasan s as wər illa.


Nikodemus, yang dahulu pernah datang kepada Yesus pada waktu malam, pergi juga bersama Yusuf. Nikodemus membawa ramuan mur dan gaharu--seluruhnya kira-kira tiga puluh kilogram banyaknya 	 Osa-ddu Nikodemos ənta da, s ənta as kala din-osa Ɣaysa ahad iyyan dat awen. Eway-du amadal ən karadat təmərwen ən kilaw ən təfaršit daɣ ənɣalan alwarditan.


Yesus menjawab, "Meskipun Aku memberi kesaksian tentang diri-Ku sendiri, kesaksian-Ku itu benar; sebab Aku tahu dari mana Aku datang dan ke mana Aku pergi. Kalian tidak tahu dari mana Aku datang dan ke mana Aku pergi 	 Inn-asan Ɣaysa: «Kud imos as təgəyya ən man-in a mosa da təgəyya-nin təmos tidət fəlas əssana sas d-əheɣ, əd sas ədaga. Mišan kawanay wər təssenam sas d-əhe, wala sas ədaga.


Isakhar itu bagaikan keledai kuat yang berbaring di antara keranjang bebannya 	 Issakar iṃos ajad iṣṣohen, Itallaman gər məssəgan, Iṣaggad y alxeran.


Lalu Yesus berkata kepada mereka, "Suara itu terdengar, bukan untuk kepentingan-Ku, tetapi untuk kepentinganmu 	 Inn-asan Ɣaysa: «Əməsli wa wərgeɣ əddəlil-in a fəl d-iga, kalar əddəlil-nawan kawanay.


Rahel istri Yakub mempunyai dua anak, yaitu Yusuf dan Benyamin 	 Maddanəs ən Raxil tanṭut ən Yaqub: Yusəf əd Benyamin.


Hal ini Aku katakan, bukan karena Aku memerlukan kesaksian dari manusia, tetapi supaya kalian diselamatkan 	 Nak wər əddəraraɣ əs təgəyya n awedan. Arat wa wər tu-gənnaɣ ar fəl ad təgrəwam təsureft.


Tetapi Allah berkata, "Tidak. Sara istrimu akan melahirkan anak laki-laki dan engkau akan menamakannya Ishak. Aku akan setia kepada perjanjian-Ku dengan anak itu dan dengan keturunannya untuk selama-lamanya. Perjanjian itu kekal 	 Məššina iṇṇa: «Kala kala, tanṭut-nak Sarata ad-təgrəw barar as za-tagaɣ eṣəm Isxaq. A das əṭṭəfaɣ arkawal iɣlalan ənta d əzzurriya-nnet.


Jadi ambillah busur dan panah-panahmu, pergilah memburu seekor binatang di padang 	 Daɣ adi əmərədda əgmaya daɣ-ak ad tətkəla təganzay nnak əd ṃarran-net təggəzaɣ əṣuf tanɣaɣ i du iṣan ən tawaqqast.


Ketika mereka dibawa ke dalam rumah Yusuf, mereka ketakutan dan berpikir, "Kita dibawa ke sini, karena uang yang kita temukan dalam karung kita pada waktu kita datang kemari dahulu. Mereka akan menangkap kita dengan tiba-tiba, lalu mengambil keledai kita dan menjadikan kita hamba mereka. 	 Təggaz tan ṭasa assaɣa wa sər-əs əmmewayan, ad ətinəməṇṇin gar-essan: «A wa əddəlil n əzrəf wa ṇad a din noṣa daɣ sumad nana da a fəl nətawazargaz, fəl ad nətəwəḍgəz, nətəwəsəknu tarna nəqqəl eklan, attarkaban daɣ-na əzdan nana.


Yesus menjawab, "Sudah Kukatakan kepadamu, tetapi kalian tidak percaya. Pekerjaan-pekerjaan yang Kulakukan atas nama Bapa-Ku, memberi bukti tentang Aku 	 Inn-asan Ɣaysa: «Ənneɣ-awan-tu, mišan wər di-təzzəgzanam. Imazalan win əge s esəm n Abba-nin, əggəyyen-i.


Akulah gembala yang baik. Gembala yang baik memberikan nyawanya untuk domba-dombanya 	 Nak a imosan amadan wa olaɣan. Amadan wa olaɣan iman-net a isamalkaw fəl ayfəd-net.


Ia juga menyiarkan maklumat ini, "Perintah ini dikeluarkan di Niniwe atas keputusan raja dan para menteri: Semua orang, sapi, domba dan ternak lainnya dilarang makan dan minum 	 Təzzar izzərzag əmənokal aɣrəm ən Ninif tanat təmosat as omaran ənta əd məššəwwar-net as aytedan d aharay wa əndarran, əd wa n šitan kul ad ammazzayan əd tattay əd tassay.


(Sebab saudara-saudara-Nya sendiri juga tidak percaya kepada-Nya. 	 Ənta imədrayan ən Ɣaysa iman-nasan da wər sər-əs əzzəgzanan.


Lalu diberikannya kepada Yakub masakan yang enak itu dengan roti yang telah dibuatnya 	 Dəffər a wen təkfa Yaqub ameṇsay wa izodan əd təgəlla a du təkna da.


Naftali, laksana rusa terlepas, sangat cantik anak-anaknya 	 Naftali tədəmit təggoragat Tətaraw awleɣan əhoṣṣaynen.


Tetapi pada hari itu Laban memisahkan semua kambing jantan yang loreng atau belang dan semua kambing betina yang belang, berbintik-bintik, atau yang ada noda putihnya; ia juga memisahkan semua domba yang hitam. Kemudian disuruhnya anak-anaknya mengurus binatang-binatang itu 	 Mišan əzəl wen da ad iṣkat daɣ aharay-net izulaɣ kul win golənditan əd win bardaɣnen, əd wəlli kul šin šaɣarnen əd šin bardaɣnen, kul a wa əhanat təməllawen daɣ aharay nnet. Iṣkat tolas ayfəd kul šin kawalnen. Ig'en daɣ fassan ən maddan əs.


Tetapi Aku mengatakan kebenaran, dan karena itulah kalian tidak percaya kepada-Ku 	 Mišan nak tidət as tamagrada. Adi da fəl di-wər-təzzəgzanam.


Dan apa yang kita minta daripada-Nya, kita mendapatnya, karena kita taat kepada perintah-perintah-Nya dan melakukan apa yang menyenangkan hati-Nya 	 Arat kul wa daɣ as nəgmay a danaq'akfu fəlas ammaran net as nəlkam, maran nətamazal awa oggam.


Tetapi seperti sudah Kukatakan kepadamu, walaupun kalian sudah melihat Aku, kalian tidak percaya 	 Mišan əmalaɣ-awan arat wa: tənayam-i eges wər təzzəgzanam.


Tetapi Musa berkata kepada Allah, "Siapa saya ini, sehingga sanggup menghadap raja dan membawa orang Israel keluar dari Mesir? 	 Inna Musa i Məššina : «Nak za ma mosa, as takka Firɣawna wala takkasa du maddanəs n Israyil daɣ Masar?»


Ketika Marta mendengar Yesus datang, ia keluar untuk menyambut Yesus, sedangkan Maria tinggal di rumah 	 As təsla Marta as Ɣaysa ihoz-du aɣrəm, təssəlkad-as. Maryama ənta təqqim-du daɣ aɣaywan.


Orang yang tidak tetap bersatu dengan Aku, akan dibuang seperti cabang, lalu menjadi kering. Cabang-cabang yang seperti itu akan dikumpulkan dan dibuang ke dalam api, lalu dibakar 	 Wa dər-i wər nərtay, a din-itəwəgər šilat n ələdlid iqqitasan, aqqar, itəwəkəmməd-du, itəwəgər daɣ təmse, ibələgləg.


Setelah kamu kembali membawa adikmu yang bungsu, aku akan tahu bahwa kamu bukan mata-mata, melainkan orang jujur. Maka saudaramu yang kutahan itu akan kukembalikan kepadamu dan kamu boleh tinggal di negeri ini dan bebas berdagang.' 	 As din toṣam tawəyam i du aṃadray nnawan wa n alallawa ad əṣṣənaɣ as wər təṃosam inaṣṣasaman mišan aytedan ən təfləst, amaran əssuɣəlaq qawan amaḍray nnawan, akfaq qawan turagat ad təssəɣləyam i təɣawšiwen nawan daɣ akal."»


Karena Lot takut menetap di Zoar, maka pergilah ia ke pegunungan bersama-sama dengan kedua anaknya perempuan, lalu tinggal di dalam sebuah gua 	 Lot iggəlat daɣ Tsohar iɣsar daɣ ədɣaɣ, ənta əd təbararen-net, id fəlas təh-ay ṭasa daɣ Tsohar. Izdaɣ əɣəɣi ənta əd təbararen-net an ṣanatat.


Tiga hari kemudian adalah hari ulang tahun raja, dan ia mengadakan pesta besar bagi semua pegawai. Ia memerintahkan supaya pengurus minuman dan pengurus roti dikeluarkan dari penjara dan dibawa ke hadapan semua pegawai istana 	 Əzəl wa n karad iṃos amud ən təhut ən Firɣawna, iɣra ddu imaššaɣalan-net iga ddu daɣ-san əmuzar ən win tu šašwinen d əmuzar ən win tu šatšinen, win əhanen kasaw.


Pada waktu itu juga TUHAN mengadakan perjanjian dengan Abram. Kata TUHAN, "Aku berjanji akan memberikan kepada keturunanmu seluruh tanah ini, mulai dari batas negeri Mesir sampai ke Sungai Efrat 	 Əzəl wen da ad iga Əməli arkawal ən tassaq-net d Abram iṇṇ-as: «Əkfeɣ akal a y əzzurriya-nnak ad-d-obazan ɣur agarew wa n Maṣar har wa zəwwaran igan eṣəm Fərat.


Yakub berjalan di depan mereka semua, dan sambil mendekati abangnya, ia sujud sampai tujuh kali 	 Ənta iṃan-net azzar-asan. As din-ihoz amaqqar-net ig-in sər-əs as əṣṣa səjudan.


Kalau Aku tidak melakukan pekerjaan yang ditugaskan Bapa, jangan percaya kepada-Ku 	 As imos as wər təggaɣ imazalan win as di-d-issəgla Abba-nin y a tan-aga, a di-wər-təzzəgzənam.


Demikianlah Allah telah mengambil kawanan binatang milik ayahmu lalu memberikannya kepada saya 	 Məššina iṃan-net as di ikfa daɣ aharay n abba nnakmat


Sesudah itu Lea melahirkan seorang anak perempuan yang dinamakannya Dina 	 Dəffər a wen təgraw du tabarart, təg'as eṣəm Dina.


Yesus berkata, "Engkau percaya, hanya karena Aku mengatakan bahwa Aku sudah melihat engkau di bawah pohon ara itu? Hal-hal yang jauh lebih besar dari itu akan kaulihat! 	 Inn-as Ɣaysa: «Təzzəgzana fəl as dak-ənneɣ əhannayaq-qay daw ašək ən təhena; ad tənəyaɣ aratan wiyyad zawwarnen ogarnen wa.»


Maka Pilatus menyerahkan Yesus kepada mereka untuk disalibkan. Mereka mengambil Yesus, lalu membawa Dia pergi 	 Təzzar issəllam i sojitan Ɣaysa y ad t-attaytayan fəl šiləlt. Təzzar əzzərgazan sojitan Ɣaysa.


Banyak yang berkata, "Ia kemasukan setan! Ia gila! Untuk apa kalian dengarkan Dia? 	 A daɣ-san aggen gannin: «Aləs wa aggəsuf a t-izdaɣan! Awa əmeskel! Mafel təssisamam-as?»


Lalu ia bertanya kepada mereka pukul berapa anak itu mulai sembuh. Mereka menjawab, "Kemarin kira-kira pukul satu tengah hari demamnya hilang. 	 Issəstan-tan inn-asan: «Ma imos alwaq wa daɣ igraw iman-net?» Ənnan-as: «Əndazəl iggi ən tazzar a fall-as təwat tanaday.»


Yehuda, engkau akan menerkam tengkuk musuhmu; saudara-saudaramu akan memujimu dan sujud di hadapanmu 	 Yuda kay a əflasan məḍrayan nak Ad tarna imagzaran nak, Maddanəs n abba nnak ad əssəjədan dat-ək.


Kita tahu, bahwa kalau kita disalahkan oleh hati kita, pengetahuan Allah lebih besar dari pengetahuan hati kita, dan bahwa Ia tahu segala-galanya 	 Fəl as kud dana tahammen wallan nana, da nəss n as Məššina ogar iwallan nana, maran iss n daɣ arat kul.


Seandainya ada lima puluh orang yang tidak bersalah di dalam kota itu, apakah seluruh kota itu akan TUHAN binasakan? Tidakkah TUHAN mau mengampuninya supaya kelima puluh orang itu selamat 	 Mijas əllanat-tu ṣəmmosat təṃərwen n alɣadil daɣ əɣrəm a-tan-təhləka? Wər za-təṣṣurəfa y əɣrəm fəl udəm ən ṣəmmosat təṃərwen as immikkan as t-əhanat?


Aku memberitahukan itu kepadamu sekarang, sebelum semuanya terjadi, supaya kalau terjadi nanti, kalian akan percaya 	 Amaran aratan win əmalaɣ-awan-tan əmərədda harwa wər əgen, fəl a sər-i təzzəgzənam alwaq wa ad z-agin.


Pilatus masuk kembali ke istana dan memanggil Yesus, lalu bertanya, "Apakah Engkau raja orang Yahudi? 	 Təzzar iqqal Bilatəs ehan-net iɣra Ɣaysa issəstan-tu inn-as: «Kay a imosan əmənokal ən Kəl-Əlyəhud?»


Setelah itu, Abram menerima penglihatan dan mendengar TUHAN berkata kepadanya, "Jangan takut, Abram, Aku akan melindungi engkau dari bahaya, dan memberikan kepadamu upah yang besar. 	 Ijjəwwab Abram, iṇṇ-as: «Əməli Məššina ma d-i za-takfa? Nak wərge barar a əle əngəm ikkusət-i.» Iṇṇa tolas: «Wər di təkfeɣ əzzurriya, əmərədda iyyan daɣ eklan n aɣaywan-in, Eliyezer wa n Damas, ənta a di z-ikkusen.»


Semuanya itu dikatakan Yesus pada waktu Ia sedang mengajar di Rumah Tuhan dekat kotak-kotak uang persembahan. Tetapi tidak seorang pun yang menangkap Dia, sebab belum sampai waktunya 	 Batuten šin itagg-enat Ɣaysa assaɣa wa daɣ isasaɣru daɣ Ahan ən Məššina ɣur adag wa daɣ tiddawan ərrəzəɣan. Mišan wər t-illa i igmayan d a t-abəz fəlas alwaq-net a du-wər-newed harwada.


Basmat, anak Ismael dan adik Nebayot 	 əd Basmat, elles n Ismaɣil, taṃaḍrayt ən Nəbayot.


Kemudian, di sebelah timur taman itu di depan pintu masuk, TUHAN Allah menempatkan kerub-kerub, dan sebilah pedang berapi yang berputar ke segala arah, untuk menjaga jalan ke pohon yang memberi hidup itu. Dengan demikian tak seorang pun dapat masuk dan mendekati pohon itu 	 As itawastaɣ aggadəm daɣ əgoras wa n Edan ig'Əməli Məššina angalosan as itawaṇṇu kəruban daɣ dənnəg n əgoras og̣azan-tu, əntanay əd takoba tətaggit əbələzbələz an tamsay, tətiɣələyɣələyat iṃan-net. Əwaɣan tarrayt ta təkkat ašək wa n təməddurt.


Ular adalah binatang yang paling licik dari segala binatang yang dibuat oleh TUHAN Allah. Ular itu bertanya kepada perempuan itu, "Apakah Allah benar-benar melarang kalian makan buah-buahan dari segala pohon di taman ini? 	 Təməlult togar imudaran kul win n aṃadal, win d-ixlak Əməli Məššina maṣnat ən təkərras. Təṇṇa i tənṭut: «Tidət as iṇṇa Məššina: < ad-wər-tatšim aratan n eškan kul win n əgoras a? > »


dan pengikut-pengikut Yesus sudah pergi ke kota untuk membeli makanan. Kemudian seorang wanita Samaria datang menimba air. Yesus berkata kepadanya, "Bu, boleh Aku minta minum? 	 As əkkan nalkiman-net aɣrəm y a dd-azzanzin teṭṭay, təwar-du təntut ən Kəl Samarəya du-təzragat anu en. Inn-as Ɣaysa: «Šašw-i-d'.»


Sesudah empat keturunan, anak cucumu akan kembali ke sini, karena Aku tidak akan mengusir orang Amori sebelum mereka menjadi begitu jahatnya sehingga perlu dihukum. 	 Kundaba ɣur hayawan-nak win n əkkoz ad du-z-iqqəl əzzurriya-nnak da fəlas den da ad za-tawəd tallabast n arak- mazalan ən Kəl Amor, təzzar təwəddəban.


Setiap kali mereka membeli gandum, Yusuf mengumpulkan uang pembayar gandum itu, lalu disimpannya di istana raja 	 Iššedaw du Yusəf azrəf kul wa ihan akal wa n Masar əd wa n Kanan, iṃos inazzan n alkama. Eway tu s ahan ən Firɣawna.


Filipus berasal dari Betsaida, yaitu tempat tinggal Andreas dan Petrus 	 (Filibbus d Andrawəs əd Butros aɣrəm-nasan iyyanda, esəm-net Betsayda.)


untuk menguasai siang dan malam, dan untuk memisahkan terang dari gelap. Dan Allah senang melihat hal itu 	 fəl ad-əzənnəməzləyan ezal d ahad, zəmməzzəyyan əṇṇur əd šiyyay. Inay Məššina as arat wa olaɣ.


Lalu jawabnya, 'TUHAN yang selalu kutaati, akan mengutus malaikat-Nya untuk menolong supaya tugasmu berhasil. Engkau akan menemukan istri bagi anakku dari antara kaumku sendiri, yaitu dari sanak saudara ayahku 	 Ijjəwwab-i: «Əməli dat əjawanke, add-assaglu angalos-net idaw dər-ək. Təzzar iṇsər əšikəl-nak tədkəla-du i barar-in tanṭut ən marwan-in n aɣaywan n abba-nin.


Orang yang berbuat dosa, melanggar hukum Allah; sebab dosa adalah pelanggaran terhadap hukum Allah 	 Wa igan abakkad irza əlqanun ən Məššina fəlas daɣ almaɣna nnet abakkada adi terazay nn əlqanun.


Kami menjawab, 'Kami orang baik-baik, bukan mata-mata, kami orang jujur 	 Nəṇṇ'as nakkanay aytedan ən təfləst, wər nəṃos inaṣṣasaman.


Telah kudengar bahwa ada gandum di Mesir; pergilah ke sana dan belilah gandum supaya kita jangan mati kelaparan. 	 «Nak əsleɣ as Masar ih'et alkama, ərəsat tat, zanzat ana du daɣ-as a dana wər anɣu laz.»


Tetapi bagaimana ia bisa melihat sekarang, kami tidak tahu. Dan siapa yang membuat dia bisa melihat, itu pun kami tidak tahu. Tanya saja kepadanya, ia sudah dewasa; ia dapat menjawab sendiri. 	 mišan wərmad nəssan təməwit tas igraw asawad-net, za wala deɣ awedan wa t-issəswadan. Səstənat-tu iman-net, fəlas aləs waššaran a imos ifragan ad ammagrad daɣ talɣa ta tu-təqqalat.»


Kemudian Allah berkata, "Hendaklah di dalam air berkeriapan banyak macam makhluk hidup, dan di udara beterbangan banyak burung-burung. 	 Iṇṇa Məššina: «Wəšənkəlnatet təxəllak əddarnen daɣ aṃan, əggədanet g̣ədad əntanay da daɣ jənnawan fəl afalla n aṃadal.»


Orang yang tidak berpegang pada ajaran Kristus, melainkan menyimpang dari apa yang diajarkan oleh Kristus, orang itu tidak mempunyai Allah. Orang yang tetap di dalam ajaran Kristus, berarti mempunyai baik Allah Bapa maupun Anak 	 Awedan kul wa inamaggagan əd salan win iga Əlməsix wədi wər irt y əd Məššina. Wa iqqiman ittaf isalan win, wədi irtay d Abba nana Məššina, irtay deɣ əd Barar net.


Lalu Yehuda berkata kepadanya, "Gubernur Mesir telah memberi peringatan keras bahwa kami tidak boleh menghadap dia jika kami tidak membawa adik kami itu 	 Təzzar iṇṇ'as Yuda: «Aləs wen irkab šiməzzugen nana fəl a t'in wər nəqqel wər in neway amaḍray nnana. As wər iga adi wər dər-əs za naṃṃanay.


Zipora, istrinya, mengambil sebuah batu tajam dan memotong kulup anaknya, lalu disentuhkannya pada kaki Musa. Kata Zipora, "Engkau suami darah bagiku. 	 Den daɣ a du tənkar Ziffora tədkal du təhunt təwalat təsəmmənkəd sər-əs barar-net. Tədkal d-agašek-net tədas sər-əs izuf ən Musa təgannu : «Kay aləs n əzni a di təmosa!»


Saya tulis ini kepadamu mengenai orang-orang yang sedang berusaha menipu kalian 	 Daɣ əddəlil n aytedan win kawan saxraknen a fəl awan in kattabaɣ aratan win.


Meskipun istri Potifar membujuk Yusuf setiap hari, pemuda itu tetap tidak mau tidur bersamanya 	 Dər iga wen da təgla faw təgammay daɣ-as a dər-əs inəməṇsu mišan wər as iṣəsim.


Pada waktu itu Yakub sudah memasang kemahnya di sebuah bukit. Kemudian di sebuah bukit yang lain di daerah itu juga Laban dan orang-orangnya memasang kemahnya 	 As ewad Laban Yaqub ikras ahaket-net daɣ akal wa n ədɣaɣan ən Gilhad. Iga Laban əd meddan-net a wen da.


Aku akan melindungi dan memberkatimu. Seluruh wilayah ini akan Kuberikan kepadamu dan kepada keturunanmu. Aku akan menepati janji yang telah Kuberikan kepada Abraham ayahmu 	 Qam daɣ akal wa da, fəl a daɣ-ak əṣṣəna aga fall-ak albaraka fəlas kay d əzzurriya nnak a z akfaɣ akal a, fəl ad ag̣əzaɣ arkawal wa əgəɣ y abba nnak Ibrahim.


Jauhilah perdebatan-perdebatan yang tidak berguna, cerita-cerita asal-usul, pertengkaran dan perkelahian mengenai hukum agama. Semuanya itu tidak ada gunanya dan tidak ada untungnya 	 Nəməggəg əd takkayen wər nəla almaɣna d agamay ən masnat n esmawan n aljadan. Tənəməggəga deɣ d amel gər aytedan əmmizraynen, d əməstan igan daɣ talɣa n əššəriɣa ən Kəl-Əlyəhud, fəlas wər əlen alfaydat waliyyat, za wər tan-təha tənfa.


Pada waktu itu udara dingin, jadi pelayan-pelayan dan pengawal-pengawal sudah menyalakan api arang dan mereka menghangatkan badan di situ. Petrus pergi ke sana dan berdiri berdiang bersama mereka 	 Asamed iga. Ɣilayɣalayan eklan əd magazan n Ahan ən Məššina temsay ən təmakaten əsukusan sər-əs. Ik-en-in Butros ənta da ad isukus.


Anak yang sulung melahirkan anak laki-laki yang dinamakannya Moab. Dia menjadi leluhur orang Moab yang sekarang 	 Ta waššarat təgraw barar təg-as eṣəm Mohab, ənta a dd-əg̣madan Kəl Mohab win n azala.


Kalau tujuh orang dibunuh untuk membalas pembunuhan Kain, maka tujuh puluh tujuh orang akan dibunuh kalau aku dibunuh. 	 Kud Kayin tətawakkas-as taṇṇət s əṣṣayat təməzal, nak a di tətəwəkkəs s əṣṣayat təṃərwen d əṣṣa.»


Kalian tak akan Kutinggalkan sendirian sebagai yatim piatu. Aku akan kembali kepadamu 	 Wər kawan-z-ayya daɣ əddenet təmosam šilat ən gugelan, a kawan-d-əqqəla.


Benyamin; anak-anaknya: Bela, Bekher, Asybel, Gera, Naaman, Ehi, Ros, Mupim, Hupim dan Ared 	 Maddanəs ən Benyamin əṃosan Bela, Beker, Ašbel, Gera, Naman, Exi, Roš, Muffim, Xuffin d Ard.


Maria ialah wanita yang menuang minyak wangi ke kaki Tuhan, dan menyekanya dengan rambutnya. Suatu ketika Lazarus jatuh sakit 	 Maryama ənt'a təzwayat alwardi y Əməli Ɣaysa, təzzar təmas-as idaran-net əs jəkkad-net. Amaran amadray-net Lazarəs a irinan den.


"Kami menghormati Tuan sebagai pemimpin yang kuat di antara kami, jadi kuburkanlah istri Tuan dalam kuburan yang paling baik yang kami miliki. Kami semua merasa senang menyediakan kuburan untuk istri Tuan. 	 «Səsəm-ana, məšš-ikkana, təṃosa məššis n albaraka ən Məššina daɣ gar-ena, əṇbəl alzanazat ən tənṭut-nak daɣ adagg ən təṣəska-nnana wa n təfrənt, wər dana-iha i dak-igdalan edagg ən təṣəska-nnet y ad-təṇbəla alzanazat ən tənṭut-nak.»


Setelah itu Lamekh masih hidup 595 tahun lagi. Ia mendapat anak-anak lain 	 Dəffər təhut ən Nux, Lamek iga ṣəmmosat ṭəmad n awatay əd ṭazayat təṃərwen əd ṣəmmos, iddar, itaraw bararan əd təbararen.


"Akulah Dia," kata Yesus, "Aku yang sekarang sedang berbicara dengan engkau. 	 Inn-as Ɣaysa: «Nak a t-imosan, nak wa dam-iššewalan da.»


Penjaga kandang membuka pintu untuk dia, dan domba-domba mengikuti suaranya pada waktu ia memanggil mereka dengan namanya masing-masing dan menuntun mereka ke luar 	 Ənaɣlif n afarag a z' aləman imi, əssəsəmnat ayfəd y əməsli n amadan, ad iɣarru šin-net s esmawan-nasnat isardaq-qanat afarag.


Lalu kata TUHAN kepada perempuan itu, "Aku akan menambah kesakitanmu selagi engkau hamil dan pada waktu engkau melahirkan. Tetapi meskipun demikian, engkau masih tetap berahi kepada suamimu, namun engkau akan tunduk kepadanya. 	 Amaran tanṭut iṇṇ-as: «Ad-am-əšata aṇay n ark-aṇay ɣur igi-nnam tadist, azzawat-am iguz n əmzur. Wər za-tileɣ aṃadammad ar wa n aləs-nam eges ənta a kam z-ixkəman.»


Sesudah itu Pilatus keluar sekali lagi dan berkata kepada orang banyak itu, "Lihat! Saya membawa Dia ke luar kepadamu, supaya kalian tahu saya tidak menemukan satu kesalahan pun pada-Nya. 	 Ilas Bilatəs irdaɣ-du, inna i Kəl-Əlyəhud: «Ənawat! A dawan-t-id əssərdəɣa, ad təssənam as wər fall-as ənaya lahan waliyyan fəl iwwəddab.»


Istri Esau yang bernama Ada melahirkan seorang anak laki-laki, namanya Elifas. Dan Elifas mempunyai lima anak laki-laki, yaitu: Teman, Omar, Zefo, Gaetam dan Kenas. Elifas mempunyai selir, namanya Timna. Dia melahirkan anak laki-laki yang bernama Amalek. Istri Esau yang bernama Basmat melahirkan seorang anak laki-laki yang bernama Rehuel. Dan Rehuel mempunyai empat anak laki-laki, yaitu: Nahat, Zerah, Syama dan Miza 	 Əntanay da iṣmawan ən maddanəs n Esaw: Elifaz, rures n Ada, taṇtut n Esaw, Rəhuhel, rures ən Basmat, taṇtut n Esaw.


Sesudah berkata begitu, Yesus berseru dengan suara keras, "Lazarus, keluar! 	 Dəffər as iga batu ta, idkal əməsli-net inna: «Lazarəs, əgməd-du!»


Sebab itu Aku turun untuk membebaskan mereka dari tangan orang Mesir dan membawa mereka keluar dari negeri itu menuju suatu negeri yang luas. Tanahnya kaya dan subur, dan sekarang didiami oleh bangsa Kanaan, bangsa Het, Amori, Feris, Hewi dan Yebus 	 «A wen daɣ fəl d-əzzəbbe y a tan əkkəsa daɣ tarna ən Kəl Masar, əkkəsaq-qan daɣ Masar əšəššiwədaq-qan akal ihossayan, elwan, ahanat-tu təsəssəngay n əx əd turawat. Akal wen ənta a əhan Kəl Xənaɣan, əd Kəl Ɣit, əd Kəl Amor, əd Kəl Fəriz əd Kəl Ɣif əd Kəl Yəbus.


Maka bertanyalah Ishak, "Mengapa kalian datang menemui saya sekarang, padahal dahulu kalian memusuhi dan mengusir saya dari negeri kalian? 	 Iṇṇ'asan Isxaq: «Ma sər-i du tədagam təgzaram i, təstaɣam i du ɣur-wan?»


Jangan heran kalau Aku mengatakan: kamu semua harus dilahirkan kembali 	 Daɣ adi a dak-wər-iqqən eɣaf as dak-ənneɣ: Iwar-kawan ad tələsam təhut.


Yohanes mengaku dengan terus terang, "Saya bukan Raja Penyelamat. 	 Wər ugay s a dasan-ajjawwab. Kala kalar idkal əməsli-net s afalla inn-asan: «Nak wər əmosaɣ Əlməsix.»


Seandainya kita tidak menunggu begitu lama, pasti kami sekarang sudah pulang pergi dua kali. 	 Fadda ənnar wər nəllolat əmərədda nəga ddu tewaɣlay ta n ṣanatat.»


Pencuri datang hanya untuk mencuri, untuk membunuh dan untuk merusak. Tetapi Aku datang supaya manusia mendapat hidup--hidup berlimpah-limpah 	 Abaydag wər d-itisu ar fəl šikra, d igi ən man d əhluk. Nak amaran ose-du fəl ad əgrəwan aytedan təməddurt, əgrəwan-tat da za əs təməwit wər nəla əddukad.


Namun Yusuf tetap kukuh lengannya, tetap kuat panahnya, karena kuasa Sang Gembala Mahakuat, Allah Yakub, Pelindung Israel 	 Mišan ikna iḍuf ən təganzay nnet Ətawasaṣahen zayyan ən fassan-net S əfus n Əməqqar wa əɣbada d aṣṣahat-net, S ənta as əheɣ tag̣g̣azt-net, Iṃos wa s əsahhadda fəl təɣurad-net,


Kemudian Yesus berkata kepada Tomas, "Lihatlah tangan-Ku, dan taruhlah jarimu di sini. Ulurkan tanganmu dan taruhlah di lambung-Ku. Jangan ragu-ragu lagi, tetapi percayalah! 	 Dəffər adi inn' i Tuma: «Agu adad-nak da, təswəda daɣ fassan-in, tədəsa tasaga-nin s əfus-nak, təzzəgzəna taqqama da wər təqqelaɣ əkafər!»


Ruben mendengar rencana mereka itu, lalu ia berusaha untuk menyelamatkan Yusuf. "Jangan bunuh dia," katanya 	 Isl asan Ruben, igmay d efsan-net iṇṇ'asan: «Ad wər tagim iṃan-net.»


Pada waktu itu Raja Abimelekh dan Pikhol, panglima tentaranya, datang kepada Abraham dan berkata, "Allah menolong engkau dalam segala sesuatu yang engkau lakukan 	 Daɣ azzaman win di Abimelek oṣa-ddu Ibrahim, iddew əd Fikol əmənokal ən nammagaran-net. Iṇṇa Abimelek y Ibrahim: «Məššina og̣az kay daɣ a wa tətagga kul.


Karena Yesus berkata begitu, orang-orang Yahudi mulai bertengkar 	 Ilas ades ən Kəl-Əlyəhud əməzrəy daɣ talɣa n aratan win igannu da.


Sampailah Ia kepada Simon Petrus, yang berkata, "Tuhan, masakan Tuhan yang membasuh kaki saya? 	 As d-ewad Ɣaysa Simɣon Butros inn-as: « Əməli, kay, a z-išširədan idaran-nin?»


Lalu bulir gandum yang kurus itu menelan ketujuh bulir yang berisi tadi. Setelah itu raja terbangun dan sadar bahwa ia telah bermimpi 	 Əlmaznat təɣaɣanen šin əṣṣumnen šin n əṣṣayat əṭfasnen zawwarnen. Iṇkar du Firɣawna, igr'in as awa targət.


Izinkan saya pada hari ini berjalan di tengah-tengah segala kawanan kambing domba Paman, dan mengambil setiap anak domba yang hitam, dan juga setiap kambing muda yang belang atau berbintik-bintik. Itu saja upah yang saya inginkan 	 «A di tayya, azalada, ərzəga eharay nnak a daɣ-as d əkkəsa ijamaran kul win šaɣarnen əd win bardaɣnen madeɣ win kawalnen daɣ ayfəd əd sagayan kul win šaɣarnen əd win bardaɣnen daɣ wəlli nnak. Ad əqqəlan alxaqq in.


Domba-domba-Ku mendengarkan suara-Ku. Aku kenal mereka, dan mereka mengikuti Aku 	 Ayfəd-in əsallinat y əməsli-nin, əzdayaq-qanat, amaran əlkamnat-i.


Hamba-hamba Ishak menggali sumur di Lembah Gerar itu dan menemukan air berlimpah-limpah 	 Əɣazan eklan n Isxaq aṇu daɣ əɣlal tolas, əgrawan daɣ-as ṣhat n aṃan təddarat.


Maka pergilah Rut ke tempat orang bekerja melepaskan gandum dari tangkainya. Di sana ia melakukan semua yang disuruh oleh ibu mertuanya 	 Təzagaday Rut s aɣarɣar, təmozal a w'as tat tomar tadagalt net.


Kalau kalian mengampuni dosa seseorang, Allah juga mengampuninya. Kalau kalian tidak mengampuni dosa seseorang, Allah juga tidak mengampuninya. 	 Win as təssorafam ibakkadan-nasan za, dasan-təwəsurəfan, amaran win as tan-wər-təssorafam, wər z' əgrəwan təsureft-nasan.»


Anggaplah negeri Mesir sebagai negerimu sendiri. Biarlah mereka menetap di daerah Gosyen, daerah yang paling baik di negeri ini. Dan tugaskanlah kepada orang yang cakap bekerja untuk mengurus ternakku. 	 Akal wa n Maṣar ih'ak əfus zəzzəbbət tan daɣ aganna w' ofan n akal. Əggəzanet aṃadal wa n Gošen. Kud tordeɣ as əhan tan wiyyaḍ ən təfləst əṣṣannen əššəɣəl ən təməḍint wəllen, taga taṇat n aharay nin daɣ fassan nasan.


Ia meninggal pada usia 969 tahun 	 Elan ən təɣrəst-net kul əqqalan ṭazayat ṭəmad n awatay əd ṣədisat təṃərwen əd ṭaza, dəffər a di aba-tu.


Sebab itu, orang yang percaya kepada Anak Allah, sudah menerima kesaksian itu di dalam hatinya; tetapi orang yang tidak mempercayai Allah, sudah beranggapan seakan-akan Allah pendusta, sebab ia tidak percaya apa yang dikatakan Allah tentang Anak-Nya 	 Wa izzəgzanan i Barar ən Məššina təh'iman net təgəyya ta ənta da. Wa sər əs wər nəzzəgzan isibahaw tu fəlas wər izzəgzan əs təgəyya ən Məššina ta ikfa Barar net.


Kemudian ada beberapa orang Yerusalem berkata, "Bukankah ini orangnya yang sedang dicari-cari untuk dibunuh 	 As t-oggan arat daɣ aytedan win Yerusalam ad gannin: «Aləs wen wərgeɣ ənta as əran muzaran-nana tenaɣay-net?


Itu sebabnya imam-imam kepala mau membunuh Lazarus juga 	 Təzzar əssərdaɣan-du limaman win zawwarnen tanat n ad anɣin Lazarəs ənta da,


Yesus menjawab, "Sekiranya engkau tahu pemberian Allah dan siapa yang minta minum kepadamu, pasti engkau sendiri yang minta minum kepada-Nya, dan Ia akan memberi kepadamu air hidup. 	 Inn-as Ɣaysa: «Ənnar təssanaɣ arat wa ihakku Məššina, amaran təssanaɣ awa əmosa nak wa kam itansayan aman ən tassay, tansiyaɣ-i-tan kam, akfaɣ-am-tan deɣ əmosan win sidurnen.


Selanjutnya TUHAN berkata kepada Abraham, "Ada tuduhan yang berat terhadap Sodom dan Gomora, dan memang dosa mereka itu sangat besar 	 Iṇṇa Əməli y Ibrahim: «Šiɣəttas ən Sədom əd Gamora šilabasnen, ibakkadan-nasan izawwarnen,


Orang Filistin cemburu kepadanya karena ia mempunyai banyak hamba, kawanan domba dan sapi 	 Ila eharay wa ənḍarran əd wa zəwwaran d eklan aggotnen.Təzzar əmmənzaɣan tu Kəl Filist.


Anak-anak Lea ialah Ruben (anak sulung Yakub), Simeon, Lewi, Yehuda, Isakhar dan Zebulon 	 Ila əd Leyya: Ruben, aɣafadday, dəffər-əs Šimehon, Lefi, Yuda, Issakar əd Zəbulun


Tetapi Aku senang juga Aku tidak ada di sana, sebab lebih baik untuk kalian, supaya kalian dapat percaya. Marilah kita pergi sekarang kepada Lazarus. 	 Amaran isidawat-i as wər əlle sen daɣ alwaq wədi, fəlas arat wa ənta sər-wan du-z-awəyan a sər-i təzzəgzənam. Mišan əmərədda əndawatanaq-qu.»


Maka mereka mengambil daun-daun palem lalu pergi menyambut Dia, sambil bersorak-sorak, "Pujilah Allah! Diberkatilah Dia yang datang atas nama Tuhan. Diberkatilah Raja Israel! 	 Ədkalan-du izəlan ən təlazdaq təzzar əglan əlkadan-as saɣaren gannin: «Hosanna! Təgrəwaɣet albaraka, kay a d-osan s esəm n Əməli, kay əmənokal n Israyil!»


Ingat! Saatnya akan datang, malah sudah datang, kalian akan diceraiberaikan. Kalian akan pulang ke rumah masing-masing dan meninggalkan Aku sendirian. Tetapi Aku tidak sendirian sebab Bapa ada bersama-Ku 	 Ənəyat, alwaq ihoz, fadda iga, wa daɣ za tətəwwəziwəzam, akkiyyan akku aɣaywan-net, tayyim-i-d ɣas-in; mišan ya wər əmosa ɣas-in fəlas illa ɣur-i Abba.


Tetapi Yesus berkata kepada mereka, "Bapa-Ku terus bekerja sampai sekarang, dan Aku pun bekerja. 	 Mišan inn-asan Ɣaysa: «Abba-nin faw da išɣâl, daɣ adi nak da əšɣâla.»


Kamu akan Kubawa ke negeri yang Kujanjikan dengan sumpah kepada Abraham, Ishak dan Yakub; tanah itu Kuberikan kepadamu menjadi milikmu sendiri. Akulah TUHAN. 	 «Dəffər a di, a kawan šəššiwədaɣ akal wa as ədkalaɣ arkawal n ad t-akfa y Ibrahim, d Isahaq əd Yaqub, dawan-t-akfa təxyəzam-tu. Nak Amaɣlol.»


Setelah Ishak tinggal di sana beberapa lama, pada suatu hari Raja Abimelekh memandang dari jendelanya, dan dilihatnya Ishak sedang bercumbu-cumbu dengan Ribka 	 Dəffər as iga Isxaq tamert tagget daɣ Gərar, iṣwad du amənokal ən Kəl Filist, əs fənetr inay tu itaggu šeɣat əd taɣurəs Raqqiyetu.


Anak-anak Nuh yang keluar dari kapal itu ialah Sem, Yafet dan Ham. (Ham adalah ayah Kanaan. 	 Bararan ən Nux win d əg̣madnen attin əṃosan Šem, Xam əd Yafet. Xam ənta erawan Kanan.


"Tidak, Tuanku," jawab mereka. "Kami, hamba-hamba Tuan datang hanya untuk membeli makanan 	 Əṇṇan as: «Kala kala əmizwar, eklan nak nakkanay, aṣṣa ɣas a du nəga ad nazzanzu isudar.


Yakub menyuruh Yehuda berjalan mendahuluinya untuk memanggil Yusuf supaya menemui ayahnya di Gosyen. Ketika mereka sampai di Gosyen 	 Izzozar in Yaqub Yuda əs Yusəf fəl a das iməl as əntanay əzayan in Gošen. As d'in oṣan akal ən Gošen,


Masukkan juga piala perakku ke dalam karung adik mereka yang bungsu, bersama-sama dengan uang pembayaran gandumnya." Pelayan itu melaksanakan perintah itu 	 Tagaɣ takabart in ta n əzrəf daɣ əmi n əsaməd ən wa ənḍərran təssərṭəyaɣ as tat d əzrəf-net wa daɣ izzənza alkama.» Ig' amaššaɣal wa innəṭṭafan d ahan a wa das iṇṇa Yusəf.


Ketika TUHAN melihat bahwa Lea tidak begitu dicintai seperti Rahel, TUHAN mengizinkan Lea melahirkan anak, tetapi Rahel tetap tidak mendapat anak 	 Inay Əməli as Ləyya wər tətawara ikf'et fərregat ən təla ən bararan, aṃaran Rahkil ənta təggəgra.


Maka orang-orang itu pun meninggalkan kota lalu pergi kepada Yesus 	 Təzzar əgmadan-du aɣrəm əkkan Ɣaysa.


Ia harus senang menerima orang di rumahnya, suka akan hal-hal yang baik, dapat menahan diri, jujur, suci dan tertib 	 Kalar arat wa t-ilzaman ad imos aləs iha amagaru, ira imazalan win olaɣnen, imos ag əlməxsud, n əməzzəleləɣ, n əmizdag innodan daɣ əwəl-net.


dan mendirikan mezbah. Di situ ia menyembah TUHAN 	 edag wa daɣ ikras edagg ən təkutay dat a wen. Iɣbad Əməli.


Kemudian mereka bertanya, "Di mana Sara, istrimu?" "Di sana, di dalam kemah," jawab Abraham 	 Təzzar əṇṇan-as: «Ma təga Sarata ta n tənṭut-nak?» Ijjəwwab-asan: «Təlla da, təha aṃṃas n ahaket.»


Gandum itu akan menjadi persediaan makanan selama tujuh tahun masa kelaparan yang akan datang di Mesir. Dengan demikian rakyat tidak akan mati kelaparan. 	 Isudar win ad əqqəlan šiɣebəren y elan win n əṣṣa ən laz win z aginen daɣ akal ən Masar. As iga di akal wər tu z ihlək laz.


Harun kawin dengan Eliseba, anak perempuan Aminadab; Eliseba juga bersaudara dengan Nahason. Eliseba melahirkan Nadab, Abihu, Eleazar dan Itamar 	 Izlaf Harun Elišebaɣ, təmosat alles n Ɣamminadab, tamadrayt ən Naɣšon, teraw as du Nadab, Abihu, Elɣazar, d Itamar.


Musa setuju untuk tinggal di situ. Kemudian Yitro mengawinkan anaknya yang bernama Zipora dengan Musa 	 Irda Musa s amel ɣur aləs wen. Ikf-ay tabarart-net təgat esəm Ziffora, izlaf-tat.


Kemudian Yakub memanggil anak-anaknya dan berkata, "Berkumpullah di sini, di dekatku. Akan kuberitahukan kepadamu apa yang akan kalian alami di kemudian hari 	 «Idawat du a dawan əməla a wa kawan z igrəwan daɣ azzaman win du zaynen.


Asyer, makananmu limpah mewah, kau akan menyediakan makanan bagi raja-raja 	 Ašer ila tagəlla təṇfat, Ənta z ihakkin isudar win əzodnen əmənokal.


Dan inilah garis silsilah Daud, mulai dari Peres, yaitu: Peres, Hezron, Ram, Aminadab, Nahason, Salmon, Boas, Obed, Isai, Daud 	 Ənta da əzzuriyya ən Fereç : Fereç eraw du Ɣeçron.


"Memang benar seperti kataku," jawab Yusuf, "kamu ini mata-mata 	 Iṇṇ-assan Yusəf: «Nak adi da a dawan əṇṇe kawanay inaṣṣasaman a təṃosam.


Di tempat mereka bermalam, seorang dari mereka membuka karung gandumnya untuk memberi makan keledainya. Ditemukannya uangnya di atas gandum itu 	 As oṣan edag iyyan a daɣ z aṇsin ora iyyan daɣ-san əsaməd wa-net fəl ad d'ikkəs y ajad-net a itša təzzar inay azrəf-net daɣ əmi n əsaməd.


Katanya kepada Ayahnya, "Jangan begitu, Ayah. Inilah anak yang sulung; letakkanlah tangan kanan Ayah ke atas kepalanya. 	 Iṇṇa Yusəf y abba nnet: «Wərge adi abba nin, wa ənta a waššaran! Səwər əfus nak wa n əɣil eɣaf-net.»


melainkan dari antara sanak saudara kaum ayahku. Jadi pergilah ke sana dengan segera. 	 Mišan ad-akka ehan n abba-nnet əd marwan-net awəya-du i barar-net tanṭut.


Lalu raja memberi perintah ini kepada seluruh rakyatnya, "Tiap anak laki-laki orang Ibrani yang baru lahir harus dibuang ke dalam Sungai Nil, tetapi semua anaknya yang perempuan boleh dibiarkan hidup. 	 Omar Firɣawna tamattay-net ketnet, inn-as : «Bararan-nasan win yayyan kul əggarat-tan daɣ agarew wa n Ənnil ad tətayyim šin təntawen da əddarnat.»


Kata wanita itu, "Tuan, berilah saya air itu, supaya saya tidak haus lagi; dan tidak perlu kembali ke sini untuk mengambil air. 	 Tənn-as təntut: «Akf-i daɣ aman win di, fəl a di-igməd fad, a du wər ələsaɣ azarog n anu a da.»


Engkau dan semua keturunanmu yang laki-laki harus disunat 	 Ənta da təməwit as za-təṭṭəfa arkawal ən tassaqq-in dər-wan, kay d əzzurriya-nnak: I daɣ-wan iṃosan yay ad-ammaṇkad.


Waktu putri raja membuka keranjang itu, dilihatnya ada bayi di dalamnya, dan bayi itu sedang menangis. Putri raja merasa kasihan kepadanya dan berkata, "Ini anak orang Ibrani. 	 Tolam azmam tənay daɣ as barar. Zaɣnin a wen arat n ajanɣay ihallin. Təggaz-tat tahanint-net tənna : «A wa barar ən Kəl-Ɣibri!»


Simon Petrus menyusul dari belakang, lalu langsung masuk ke dalam kuburan itu. Ia melihat kain kafan terletak di situ 	 Simɣon Butros wa das-d-ilkaman ənta da ewad-du. Iggaz təsaskawt, inay əntada šisəwad šin ənsanat den.


Pada perjalanan pulang, ketika kami hendak bermalam, kami membuka karung kami. Tahu-tahu seluruh uang pembayaran gandum kami ada di atas gandum. Kami tidak tahu siapa yang memasukkan uang itu. Sekarang kami membawanya kembali kepada Tuan. Selain itu kami masih membawa uang juga untuk membeli makanan lagi. 	 as nəqqal aɣaywan nəššókal har dad nənṣa nolam isumad nana akk iyyan oṣ'in daɣ əmi n əsaməd-net azrəf-net, itiwasaɣal t'idu. Azrəf wa nəqqal du dər-əs,


Ketika rakyat Mesir mulai menderita lapar, mereka meminta makanan kepada raja. Lalu raja menyuruh mereka pergi kepada Yusuf dan mentaati segala apa yang akan diperintahkan Yusuf kepada mereka 	 As iggaz laz akal wa n Masar kul ənta da, təzzar əkkan Kəl Masar Firɣawna, sakkarayan fall-as. Iṇṇ'asan: «Aglat, akkat Yusəf, tagim arat wa dawan z aṇṇu kul.»


(Yesus sudah tahu siapa yang akan mengkhianati-Nya. Itu sebabnya Ia berkata, "Kalian ini sudah bersih, tetapi tidak semuanya." 	 Ɣaysa issân wa tu-z-akkaddalan; adi a fəl inna: «Wər təzəddigam ketnawan.»


Lalu bersumpahlah Yakub, "Jika TUHAN menolong dan melindungi saya pada perjalanan ini serta memberikan kepada saya makanan dan pakaia 	 Təzzar idkal Yaqub taṇat təṃosat as iṇṇa: «Kud Əməli Məššina iṣṣan daɣ-i, kud og̣az i daɣ əšikəl a əge da, kud ikf'i a ətše d a əlse,


Sejak permulaan dunia belum pernah terdengar ada orang membuat orang yang lahir buta bisa melihat 	 Wər kala ad itawasla awedan issiswadan i d-ihəwan əd taddarɣalt.


Banyak penipu sudah menyebar ke seluruh dunia. Mereka adalah orang-orang yang tidak mengakui bahwa Yesus Kristus datang ke dunia sebagai seorang manusia. Orang semacam itu adalah penipu, dan Musuh Kristus 	 Iməssəxrak aggotnen əwizawazan daɣ əddənet. Məni tu wa imosan əməssexrək n aytedan imos tolas əmagzar n Əlməsix? Wədi za wa inkaran as Ɣaysa Əlməsix awedan iqqal as d'osa əddənet.


Orang itu menjawab, "Aneh sekali bahwa kalian tidak tahu dari mana asal-Nya, sedangkan Ia sudah membuat saya bisa melihat 	 Inn-asan: «Aləs wa wər təssenam wala sas d-iha mišan izzozay-i daɣ taddarɣalt! Arat ya wa ənta a isammaklalan wəllen!»


Aku akan memberkatinya dan ia akan melahirkan seorang anak laki-laki yang akan Kuberikan kepadamu. Ya, Aku akan memberkati Sara, dan ia akan menjadi ibu leluhur bangsa-bangsa. Di antara keturunannya akan ada raja-raja. 	 A fall-as aga albaraka aṃaran akfaq-qay dər-əs barar. A fall-as aga albaraka təqqəl təmarawt ən təmattiwen šiyyaḍ n əddənet, əg̣mədan-tanat-du mənokalan.


"Gubernur Mesir bicara dengan kasar kepada kami dan menuduh kami memata-matai negerinya 	 «Aləs wa iṃosan əmizwar ən Masar as din noṣa iharaššat ana, iṇṇa:" Kawanay inaṣṣasaman a təṃosam. "


Sudah Kusampaikan kepada mereka perkataan yang Bapa berikan kepada-Ku; dan mereka sudah menerimanya. Mereka tahu bahwa Aku benar-benar datang dari Bapa dan mereka percaya bahwa Bapalah yang mengutus Aku 	 Fəlas əmalaɣ-asan awa di-tənne, əqbalan-tu, amaran silakanan as kay a ɣur d-əgmada, əzzigzanan deɣ as di-du-təzimazala.


Di situ ada sebuah mangkuk penuh dengan air anggur yang asam. Maka sebuah bunga karang dicelupkan ke dalam air anggur itu, dan dicucukkan pada setangkai hisop, lalu diulurkan ke bibir Yesus 	 Edag wa insa daɣ-as əɣəzu iha esmad kəzbəran wəllen, təmmətkal šikəst təttal d əmi n alawag n əzzənəf n ənniɣnaɣ iyyan idwâlan as itawannu Xisob, itawasalmaɣ-du daɣ esmad wa, təzzar itawazzal-in s əmi-net.


Tidak seorang pun dapat mengambilnya daripada-Ku. Aku menyerahkannya atas kemauan sendiri. Aku berkuasa untuk menyerahkannya, dan berkuasa mengambilnya kembali. Itulah tugas yang Aku terima dari Bapa-Ku. 	 Wər t-illa i daɣ-i z'abəzan iman, kalar iman-in a sammalkawaɣ əs təradawt-in. Əleɣ fərregat n əsəmməlkəw-nasan, əleɣ da fərregat n agaraw-nasan tolas. Ənta da daɣ arat was di-omar Abba-nin s igi-net.»


Tetapi Yesus berkata kepada mereka, "Kalian sudah melihat Aku melakukan banyak pekerjaan baik, yang ditugaskan Bapa kepada-Ku. Dari semua pekerjaan itu, manakah yang menyebabkan kalian mau melempari Aku? 	 Ilas Ɣaysa inn-asan: «Əssiknaq-qawan imazalan aggotnen olaɣnen a d-əfalnen Abba. Məni daɣ-san wa fəl taram a di-tanɣim?»


Pikirnya, "Jika Esau datang dan menyerang kelompok yang pertama, maka kelompok kedua mungkin sempat menyelamatkan diri. 	 As isla Yaqub y a wa, təggaz-tu ṭasa wəllen, inkad, izun aytedan-net d aharay-nnet wa ənḍərran əd šitan əd ṃənas, ig-en ṣanatat tərəkfen.


Waktu mereka pulang, ayah mereka bertanya, "Mengapa kalian cepat sekali pulang hari ini? 	 As din osanat abba-nasnat Rawəl, inn-asnat : «Ma dakmat d-igan-əsətrəb ogdan d awa azal a?»


Sebab itu Sara tertawa dalam hatinya dan berkata, "Aku yang sudah tua dan layu begini, mana mungkin masih ingin campur dengan suamiku? --Lagipula suamiku sudah tua juga. 	 Ad-təḍazzu daɣ ṃan-net. Təgannu: «Əmərədda ad waššera ad-ileɣ əṇṇiyat n ənəməṇsa? Aləs-in deɣ waššar.»


Yesus keluar dengan memikul sendiri salib-Nya ke tempat yang bernama "Tempat Tengkorak". (Di dalam bahasa Ibrani disebut Golgota. 	 Igmad aɣrəm eway ənta iman-net šiləlt ta fəl z-attaytay. Ikka təkašwart tas itawannu «Təkəyya», itawann-as daɣ təlɣibranit «Golgota».


Tetapi ingatlah kepada saya apabila keadaanmu sudah baik. Tolong sampaikan persoalan saya kepada raja, supaya saya dibebaskan dari penjara ini 	 Amaran a di in wər taṭṭawa as təkna taɣra nnak, zəzəd amagarad sər-i i Firɣawna, təkkəsaɣ i in daɣ kasaw a.


Kedua kota itu dihancurkan, juga seluruh lembah dan semua tumbuh-tumbuhan serta semua penduduk di situ 	 Issəba tamayyamayt ən ɣərman win əd tatawla ket-net əd win tan əzdaɣnen d annabatan n aṃadal.


termasuk juga tanah orang Keni, Kenas, Kadmon 	 Akal wa iṃos in Kəl Keyn, Kəl Kəniz, əd Kəl Kadəmon,


Saya tidak mau mengambil apa-apa untuk saya sendiri. Saya hanya mau menerima apa yang telah dipakai oleh orang-orang saya. Tetapi biarlah teman-teman sekutu saya, yakni Aner, Eskol dan Mamre, mengambil bagian mereka. 	 Wər z-ədkəlaɣ wala ar a wa ətšan meddan-in. Amaran meddan win d-i ədhalnen,əṃosnen: Aner, Eškol, əd Mamre, əntanay ədkəlanet adagar-nasan.»


Tetapi Roh Allah, Penolong yang akan diutus Bapa atas nama-Ku, Dialah yang akan mengajar kalian segalanya dan mengingatkan kalian akan semua yang sudah Kuberitahukan kepadamu 	 Amaran Aməggi ən təlxutbat imosan Infas wa Zəddigan wa dawan-du-z-assaglu Abba s əsəm-in, a kawan-isassaɣru aratan kul, assakt-iwan-du arat kul wa dawan-ənne nak iman-in.


Abram meninggalkan Mesir dan pergi ke arah utara, menuju ke bagian selatan Kanaan dengan istrinya serta segala miliknya, dan Lot ikut juga 	 A di da fəl ig̣mad Abram Maṣar, innəmad teṇeray ən Negab, ənta əd tənṭut-net d a wa ila kul, iddew dər-əs Lot.


Bukan kalian yang memilih Aku. Akulah yang memilih kalian, dan menyuruh kalian pergi untuk berbuah banyak--buah-buah yang tak dapat binasa. Maka Bapa akan memberikan kepadamu apa saja yang kalian minta kepada-Nya atas nama-Ku 	 Wər di-tasannafranam, eges kawanay, nak a kawan-isannafranan; əsiwaraq-qawan at taglim, tarəwam-du tənfa tagget a za tahagit. Əddi a təgmayam daɣ Abba s əsəm-in a dawan-t-agu.


Bapa! Agungkanlah Aku sekarang pada Bapa, dengan keagungan yang Kumiliki bersama Bapa sebelum dunia ini dijadikan 	 Amaran əmərədda kay Abba, akf-i ɣur man-nak tarna ta ɣur-ək əleɣ harwa dat əxluk n əddənet.


Lama juga mereka di penjara itu, dan kepala pengawal istana menugaskan Yusuf untuk melayani mereka 	 Issəɣlaf tan əmuzar ən mag̣azan i Yusəf innəṭṭaf dər-san, har əgan azzaman daɣ kasaw.


Akulah gembala yang baik. Sama seperti Bapa mengenal Aku dan Aku mengenal Bapa, begitu juga Aku mengenal domba-domba-Ku dan mereka pun mengenal Aku. Aku menyerahkan nyawa-Ku untuk mereka 	 Nak a imosan amadan wa olaɣan. Əzdayaɣ ayfəd-in, ayfəd-in deɣ əzdaynat-i,


Lalu berkatalah Yakub kepada Yusuf, "Seperti engkau lihat, ajalku sudah dekat, tetapi Allah akan menolong kalian dan membawa kalian kembali ke negeri leluhurmu 	 Təzzar iṇṇa Yaqub i Yusəf: «Nak ad i iba tarmad mišan Məššina a daɣ-wan iṣṣən, a kawan issuɣəl akal ən marawan nawan.


Esau menikah dengan tiga wanita Kanaan, yaitu: Ada, anak Elon orang Het; Oholibama, anak Ana dan cucu Zibeon orang Hewi 	 Izlaf Esaw šiḍoden ən Kəl Kanan, əṃosnen: Ada, elles n Elan, wa n aw Xiti, Oholibama, elles n Ana, tahayot ən Tsibon, wa n aw Xiwi,