Apa maksud-Nya dengan berkata bahwa kita akan mencari Dia tetapi tidak bisa menemukan-Nya dan bahwa kita tidak dapat datang ke tempat di mana Dia berada? 	 Ma imos almaɣna ən batu ta iga da, as inna: "A di-təsasaggalam mišan wər di-za-təgrəwam, fəlas wər təfregam iki n adag wa əhe"?»


Setelah pembantaian itu, anak-anak Yakub yang lain merampok kota itu sebagai balas dendam karena adik mereka telah dinodai kehormatannya 	 Maddanəs ən Yaqub saffaykan šiməɣsa, oɣan aɣrəm wa ijajjarganan tamaḍrayt-nasan.


Filipus bertemu dengan Natanael dan berkata kepadanya, "Kami sudah menemukan orang yang disebut oleh Musa dalam Buku Hukum Allah, dan yang diwartakan oleh nabi-nabi. Dia itu Yesus dari Nazaret, anak Yusuf. 	 Immənay Filibbus əd Natanəyel inn-as: «Nakkanay nəmminay əd was imməgrad ənnəbi Musa daɣ Əttawret, əmmigradan sər-əs da kətban n ənnəbitan, a t-imosan Ɣaysa wa n ag Yusəf wa n əɣrəm ən Nazaret.»


Lalu Petrus menyangkalnya lagi, "Tidak," --dan tepat pada saat itu ayam berkokok 	 Ilas Butros ənnukra n arat wen. Amazay wen da daɣ iɣra əkəji aɣora.


Kalau kalian saling mengasihi, semua orang akan tahu bahwa kalian pengikut-pengikut-Ku. 	 Kud tanîmaram, adi a z-issusənan aytedan kul as kawanay inalkiman-in.»


Mengapa engkau berbuat begitu? 	 Iṇṇ-as tolas: «Ma tənnəye daɣ igi n əmazal a ?»


Yehuda bagaikan singa muda; ia membunuh mangsanya, lalu kembali ke sarangnya; ia menggeliat lalu berbaring, dan tak seorang pun berani mengusiknya 	 Yuda, barar in, ahar ənḍərran a dər toleɣ iṃan-net, Wa dd iyyəwanan daɣ təgmərt, iqqal du edag-net. Ikram iḍaran-net, Israd: ma ihalan əsəbdəd-net?


Pengikut yang dikasihi Yesus duduk di sebelah Yesus 	 Iyyan daɣ nalkiman-net, wa isannahal Ɣaysa tara, isiɣamar daɣ ihəz n ədmaran ən Ɣaysa.


Pada waktu itu Musa menggembalakan domba-domba dan kambing-kambing Yitro, mertuanya, imam di tanah Midian. Ketika ia sedang menggiring ternak itu ke seberang padang gurun, tibalah ia di Gunung Sinai, gunung yang suci 	 Illa Musa den imos amadan n aharay wa mallan y ədaggal-net Yitro, wa as itawannu Rawəl, imosan əməggi ən təkutawen ən Midyan. Idan eharay daɣ-əsuf har ewad adɣaɣ wa n Horeba, itawann-as adɣaɣ wa n Məššina.


Para pengawas itu memukul mandor-mandor Israel yang ditugaskan mengawasi pekerjaan. Mereka bertanya, "Mengapa sekarang bangsamu tidak menghasilkan batu bata yang sama banyaknya seperti dahulu? 	 Təzzar ənkaran Kəl-Masar win omar Firɣawna s ad šašɣalan Kəl-Israyil əsasan-tan har as əbambayan daɣ meddan iman-nasan win-əsannafranen y ad awəlan Kəl-Israyil a tan-əggatan, gannin-asan : «Mafel əndazəl d azala, wər təsakkasawam meḍan ən bərgitan wa tətaggim kala da?»


Maka bekerjalah Yakub selama tujuh tahun untuk mendapat Rahel, dan baginya tahun-tahun itu berlalu seperti beberapa hari saja, karena cintanya kepada gadis itu 	 Əmmək en da as iga Yaqub əššəɣəl n əṣṣa elan fəl əddəlil ən Raxil mišan a wa das iga daɣ tara əqqalan sər-əs arat n aḍan.


"Kalau begitu," kata mereka, "bukti apa yang dapat Bapak berikan supaya kami melihat dan percaya kepada Bapak? Apa yang akan Bapak lakukan 	 Əlasan-tu əsəstan ənnan-as: «Ma təmos za alɣalamat tas dana-za-tammazala fəl a sər-ək nəzzəgzən? Məni awa za taga?»


Sungai yang ketiga bernama Tigris dan mengalir di sebelah timur Asyur. Sungai yang keempat bernama Efrat 	 Eṣəm n aḍar wa n karad Hiddekəl, ənta a dd-ingayan daɣ dənnəg n akal n Aššur. Aḍar wa n əkkoz eṣəm-net Fərat.


Lalu saya bertanya kepadanya, 'Bagaimana jika gadis itu tidak mau ikut dengan saya? 	 Əṇṇeɣ i məšš-i: Mijas ad-tugəy tənṭut s ad-i-du-təlkəm.»


Anak-anak Yakub melakukan perintah raja itu. Yusuf memberikan kepada mereka beberapa kereta, sesuai dengan perintah raja, dan juga bekal untuk perjalanan 	 Əgan bararan n Israyil a wen da. Ikf'en Yusəf šiṃariwen s alamar ən Firɣawna, ikf'en tolas allaw n əšikəl.


Abram berusia tujuh puluh lima tahun ketika ia meninggalkan Haran, sesuai dengan perintah TUHAN kepadanya. Abram berangkat ke tanah Kanaan bersama-sama dengan Sarai istrinya, dan Lot kemanakannya, dan segala harta benda serta hamba-hamba yang mereka peroleh di Haran. Setelah mereka tiba di Kanaan 	 Igla Abram ig'a wa das iṇṇa Əməli, iddew dər-əs Lot. Abram iga əṣṣayat təṃərwen n awatay əd ṣəmmos as ig̣mad Xaran.


Maka mereka meneruskan perjalanan sampai tiba di Betlehem. Begitu mereka tiba di sana, seluruh kota itu gempar. Para wanita di sana berkata, "Betulkah dia itu Naomi? 	 Əjjiwankatnat, əglanat har ewadnat Betleɣem. Assa ən Betleɣem Ass'nasnat aɣrəm ijanajarway tu, har əqqimnat tədoden sastanat kud a wa Naɣomi.


Yusuf berkata kepada rakyat itu, "Lihatlah, kamu dan tanahmu sudah kubeli untuk raja. Inilah benih yang dapat kamu tabur di ladangmu 	 Iṇṇa Yusəf i tamattay: «Əmərədda a kawan əzzənza i Firɣawna kawanay əd ṃədlan nawan wədi aṃasa da təṇbəlam tan.


Tujuh tahun masa penuh kemakmuran yang telah dinikmati negeri Mesir itu berakhir 	 Əɣradan əṣṣ'elan win tewant ɣas,


Pergilah ke Mesopotamia, kepada keluarga Betuel, kakekmu, dan kawinlah dengan salah seorang anak pamanmu Laban 	 Əbəz ṭarrayt, takka Mesofotami daɣ aɣaywan n abba n anna nnak Bətuhel, təzləfa iyyat daɣ təbararen n aŋŋatṃak Laban.


Tidak perlu orang memberi keterangan kepada-Nya tentang siapa pun, sebab Ia sendiri tahu apa yang ada di dalam hati manusia 	 wər iddərar s i das-igan isalan n awedan id wər das-iɣber awa ihan əwəl-net.


Tetapi aku akan nyanyikan puji-pujian bagi-Mu dan kupersembahkan kurban untuk-Mu. Segala janjiku akan kulakukan. Engkaulah TUHAN yang menyelamatkan. 	 Inaɣbidan n əssənəman, əmməzzayan əd wa imosan əməggi ən tənaɣen.


Yang mati diterkam binatang buas tidak pernah saya bawa kepada Paman, tetapi saya sendirilah yang menggantinya. Yang dicuri pada waktu siang maupun malam selalu Paman tuntut supaya saya yang menggantinya 	 Teɣsay nak ətšan wəxsan wər dak du tiwəya iləzgan-net, nak tat irazzaman daɣ təɣurad in id təḍgazaɣ i gər təmmitša ehad wala ezal.


apakah kalian mau menunggu sampai mereka besar? Masakan karena hal itu kalian tidak menikah dengan orang lain? Tidak, anakku, janganlah begitu! Saya merasa sedih akan apa yang kalian harus alami karena hukuman TUHAN kepada saya. 	 «imos moxal at təqqəlmat i taddawla nasan, tuggəymat i medden s azalaf, šibararen in! Wər təfregmat tiddawt in fəlas əmərədda təɣšad taɣara nnin wəllen, əheɣ ifassan n Amaɣlol.»


Ketika Yehuda melihat Tamar, disangkanya wanita itu seorang pelacur, karena wajahnya terselubung 	 As tat inay Yuda iɣil tənəssexrəmt fəlas udəm-net a təssəlsa.


Maka Yesus keluar dengan memakai mahkota duri dan jubah ungu. Pilatus berkata kepada mereka, "Lihatlah orang itu. 	 Təzzar irdaɣ-du Ɣaysa təwar-tu təkəbbut ən šənnanan, izlag əbərnuz zaggaɣan, inn-asan Bilatəs: «Ənta da aləs.»


Ketika Yesus mendengar kabar itu, Ia berkata, "Penyakit ini tidak akan menyebabkan kematian. Ini terjadi supaya Allah diagungkan, dan supaya karenanya Anak Allah juga diagungkan. 	 Assaɣa wad isla Ɣaysa i salan win den, inna: «Təsəlkamt ən təwərna ten, wər təmos təmattant ən Lazarəs, arat a təmos a z' assaknin atkul ən Məššina, isənnəfiləl-du əntada atkul wa ila Barar ən Məššina.»


Maka Yesus berkata kepadanya, "Engkau percaya karena sudah melihat Aku, bukan? Berbahagialah orang yang percaya meskipun tidak melihat Aku! 	 Inn-as Ɣaysa: «Kay wər təzzəgzana har di-tənaya. Iket təfalawist əllan-tu dər-əs win sər-i əzzəgzannen da wər di-ənayan!»


Kami tidak diberi jerami, tetapi dipaksa membuat batu bata! Sekarang kami dipukuli padahal pegawai-pegawai Bagindalah yang bersalah! 	 Ab-as garrawan eklan-nak ələmmuz mišan itawann-ana : "agiwat bargitan!" Əmərədda eklan-nak tamattin. Eges tamattay ta n nak a wər nəla tidət.»


Daerah tempat tinggal mereka meluas dari Mesa ke Sefar, yaitu daerah pegunungan di sebelah timur 	 Akal wa daɣ əɣsaran obaz-du ɣur Meša daɣ anamod wa n Səfara idɣaɣan win dənnəg.


Kus mempunyai anak laki-laki bernama Nimrod yang menjadi orang perkasa pertama di dunia 	 Kuš eraw Nimrod ənta da. Ənta azzaran əs tišit n aməqqerəd fəl aṃadal.


Ia menengok ke dalam kuburan dan melihat kain kafan terletak di situ, tetapi ia tidak masuk 	 iššəgga inay šisəwad šin šifit ənsanat den, mišan wər iggez.


Yesus menjawab, "Engkau guru di Israel; masakan engkau tidak tahu 	 Ijjəwwab-as Ɣaysa inn-as: «Təmosaɣ əmusan zəwwəran daɣ Israyil eges wər təssenaɣ aratan win!


TUHAN sangat memberkati tuan saya itu dan menjadikan dia kaya raya. TUHAN telah memberikan kepadanya kawanan domba, kambing, sapi, unta, keledai, dan juga perak, emas, serta hamba laki-laki dan perempuan 	 Əməli ikfa məšš-i albaraka, iqqal amassehay ikf-ay ayfəḍ əd wəlli əd šitan, d əzrəf d urəɣ, d eklan əd taklaten, əd ṃənas d əzdan.


Yesus berkata kepada Marta, "Bukankah sudah Kukatakan kepadamu: Kalau engkau percaya, engkau akan melihat betapa besar kuasa Allah! 	 Inn-as Ɣaysa: «Wərgeɣ ənneɣ-am as təzzəgzana ad tənəyaɣ tarna ən Məššina?»


Kata Lea, "Allah telah memberi saya upah sebab saya telah menyerahkan Zilpa kepada suami saya," karena itu dinamakannya anaknya itu Isakhar 	 Təlas təṇṇa: «Məššina ikf i alxaqq in fəlas əkfeɣ aləs in taklit in.» Təg'i barar eṣəm Issakar.


Maka selesailah penciptaan seluruh alam semesta 	 Təməwit ta da as əkkəsawan jənnawan əd ṃədlan d arat kul wa tan ihan.


"Sungguh benar kata-Ku ini," kata Yesus kepada mereka. "Orang yang berbuat dosa, adalah hamba dosa 	 Inn-asan Ɣaysa: «Əggəyeɣ əsilakanaɣ-awan as awedan kul wa itaggin ibakkadan, wədi akli ən bakkadan a imos.


Yesus menjawab mereka, "Jadi percayakah kalian sekarang 	 Inn-asan Ɣaysa: «Adis əmərədda təzzəgzanam?»


Harun menyampaikan kepada mereka segala yang dikatakan TUHAN kepada Musa, dan Musa melakukan semua keajaiban di depan orang-orang itu 	 Imal-asan Harun batuten kul šin iga Amaɣlol i Musa, iga təlməɣjujaten kul dat tamattay.


Ibu bapak orang itu berkata begitu sebab mereka takut kepada para pemimpin Yahudi; karena mereka itu sudah sepakat, bahwa orang yang mengakui Yesus sebagai Raja Penyelamat, tidak boleh lagi masuk rumah ibadat 	 Batu ta wər tat-əgen marwan-net ar fəl təksəda ən muzaran ən Kəl-Əlyəhud fəlas tənna a gan awedan kul wa iggəyyen as Ɣaysa a imosan Əlməsix, wədi ad t-əkkəsan daɣ tiddawat ən təməzgədda ən Kəl-Əlyəhud.


Musa dan Harun melakukan apa yang diperintahkan TUHAN 	 Iga Musa əd Harun aratan win den s əmmək wa as tan-omar Amaɣlol.


Yesus menjawab, "Bukankah Aku yang memilih kalian dua belas orang ini? Namun satu di antara kalian adalah setan! 	 Inn-asan Ɣaysa: «Ak wərgeɣ əsənnəfrən a kawan-əge ketnawan, fəl maraw-ewwan d əššin? As iga awen da iyyan daɣ-wan imos aššayatin.»


Setelah itu Yakub memberi kepadanya roti dan sebagian dari sayur kacang merah itu. Esau makan dan minum lalu pergi. Demikianlah Esau meremehkan haknya sebagai anak sulung 	 Təzzar ikfa Yaqub Esaw taggəlla əd tanzant. Itša išwa, ibdad, igla. Əmmək wa da as wər issəfrar təla-net temsay fəl Yaqub.


Pada waktu itu Laban ada di padang sedang menggunting bulu domba-dombanya, dan pada waktu itulah Rahel mencuri patung pelindung keluarga kepunyaan ayahnya 	 Ikka Laban edagg ən talazay ən təḍuft n aharay nnet, tokar du Raxil aṣṣənaṃan-net dəffər-əs.


Arwadi, Semari dan Hamati. Suku-suku bangsa Kanaan itu tersebar jauh 	 Kəl Arwad, Kəl Tsəmar əd Kəl Xamat. Dəffər a wen wazawaznat tawšeten šin əganen daɣ əzzurriya ən Kanan,


dan Abimelekh bertanya kepadanya, "Mengapa engkau lakukan hal itu? 	 «Ma fəl ənṣanat, iṇṇ-as Abimelek, əṣṣayat təbəgag šin təṣkata da?»


Raja menjawab, "Kamu memang malas dan tidak mau bekerja. Itulah sebabnya kamu minta izin kepadaku untuk pergi mempersembahkan kurban kepada Tuhanmu 	 Təzzar inn-asan Firɣawna : «Kawanay əfərəšši aggen a təgam. A di da fəl təgannim taram ad taglim ad tagim šikutawen y Amaɣlol.


Orang yang tidak mengakui Anak, berarti tidak menerima Bapa juga. Dan orang yang mengakui Anak, berarti menerima Bapa juga 	 I inkaran as ɣaysa barar wədi wər issen abba ənta da.


Ketika Abram mendengar bahwa kemanakannya tertawan, dikumpulkannya semua orang di dalam perkemahannya, yakni yang pandai berperang, sebanyak 318 orang, lalu mengejar keempat raja itu sampai ke kota Dan 	 As igraw Abram isalan n ətərməs ən rur-es n amaḍray-nnet isammatag-du karadat ṭəmad n aləs əd ṃaraw d əṭṭam əṃosnen win d-ənnəfrannen əhunen daɣ aɣaywan-net, təzzar iggaz ədəriz n əṭṭəbəlan sas ṭamasna har Dan.


Bapa sendiri tidak menghakimi siapa pun. Semua kekuasaan untuk menghakimi sudah diserahkan kepada Anak-Nya 	 Ənta Abba wər ixəkkəm y awedan waliyyan, inkar s əššəriɣa kul ig-ay daɣ əfus ən Barar


Ada yang menyangka Yesus menyuruh Yudas membeli sesuatu yang diperlukan untuk pesta itu, atau memberi sedikit uang kepada orang miskin--sebab Yudas adalah pemegang uang kas mereka 	 Wəyyad ordân as, iduf wa iga Yahuza azrəf ən nalkiman a fəl das-inna Ɣaysa: «zanzad-du arat was za naddarar y əmud; madeɣ akfu šiləqqawen arat iyyan.»


Abram menjelajahi tanah itu sampai ia tiba di pohon keramat di More, yaitu tempat ibadat di Sikhem. (Pada masa itu orang Kanaan masih mendiami tanah itu. 	 ad itagalat Abram daɣ akal har d-oṣa aɣrəm w'as itawaṇṇu Šəkem, edagg ih'ašək zagren wa n More. Azzaman win di Kəl Kanan əɣsaran daɣ aṃadal wen.


tetapi sudah dibeli oleh Abraham dari orang Het itu. Sara, istri Abraham, juga dikuburkan di sana 	 Tawagost ta izzənza Ibrahim ɣur maddanəs ən Xet, itawaṇbal daɣ-as ənta əd tənṭut-net Sarata.


Efron menjawab 	 Ijjəwwab Efron y Ibrahim, iṇṇ-as:


Betania dekat Yerusalem, kira-kira tiga kilometer jauhnya 	 Betanəy toray-du karad kilawtan əs Yerusalam,


Kata Yakub kepada Yusuf, "Sekarang aku rela mati, karena sudah melihat engkau dan tahu bahwa engkau masih hidup. 	 Iṇṇa Yaqub i Yusəf: «Əmərədda kud ira ib'i azzama ənayaq qay təddara harwa.»


Lalu ayah anak itu teringat bahwa pada saat itulah Yesus berkata kepadanya, "Anakmu sembuh." Maka ia dan seluruh keluarganya percaya kepada Yesus 	 Aləs deɣ ikta-ddu as alwaq wen da iman-net ɣur das-inna Ɣaysa: «Rurek izzay.» Izzəgzan sər-əs ənta d aɣaywan-net kul.


Yusuf berkata kepada mereka, "Bohong! Kamu datang kemari untuk menyelidiki di mana kelemahan negeri ini. 	 «Kala, kala, iṇṇ-asan, toṣam du fəl ad tənəyam idaggan win ərkamnen daɣ akal!»


Yesus berkata kepada mereka, "Sudah waktunya Anak Manusia diagungkan 	 Inn-asan Ɣaysa: «Alwaq ewad-du əmərədda wa daɣ z-igrəw Ag Awedan adkul-net.


Pada waktu itu Abram berumur delapan puluh enam tahun 	 Abram iga əṭṭamat təṃərwen n awatay əd ṣədis as igraw əd Hajara Ismaɣil.


Tiba-tiba dilihatnya sebuah sumur di padang, dan di dekatnya berbaringlah tiga kawanan kambing domba yang biasanya diberi minum di situ. Sumur itu tertutup batu besar 	 Daɣ əšikəl-net inay Yaqub aṇu daɣ əṣuf təhar təhunt zəwwərat, igan ɣur-əs aharay wa ənḍərran iṃosan karad səgan, əṣassinen den da faw.


Di Rumah Tuhan di Yerusalem Ia mendapati penjual-penjual sapi, domba, dan burung merpati; juga penukar-penukar uang duduk di situ 	 Ogaz-in Ɣaysa daɣ afarag wa iɣlayan Ehan ən Məššina, imassatagan ən zəgran, d ayfəd, əd tədəbren, əd təɣimiten ən kəl sanji.


Tiba-tiba tujuh ekor sapi yang gemuk-gemuk dan berkulit mengkilat, keluar dari sungai itu lalu mulai makan rumput di tepi sungai itu 	 Inay əṣṣayat šitan əg̣ammadnat t'idu əhossaynat əddəratnat ənnaznat əḍḍannat daɣ taddalət.


Para pengawas bangsa Mesir dan mandor-mandor Israel itu keluar lalu berkata kepada orang-orang Israel, "Raja memerintahkan supaya kamu tidak lagi diberi jerami 	 Əglan meddan win šašɣalnen Kəl-Israyil əd win tan-ewalnen, ənnan asan : «Inna Firɣawna : "wər kawan z ələsa tehakkay n ələmmuz,


Ia menempatkan kedua selirnya bersama anak-anak mereka di depan, kemudian Lea bersama anak-anaknya, lalu Rahel dan Yusuf di belakang sekali 	 Iga šiwahayen-net əd maddan-əsnat daɣ aɣaf, issəlkam-asnat Leyya əd maddan-əs, aṃaran Raxil əd Yusəf ig-en daɣ ələqqam.


Pada suatu hari ketika abang-abang Yusuf pergi ke Sikhem untuk menggembalakan kawanan kambing domba ayah mereka 	 As əzəl iyyan əglan məqqaran-net əḍanan eharay ən ši-ssan daɣ aṃadal ən Šəkem.


Pengurus minuman dikembalikannya kepada jabatan yang dahulu 	 Issoɣal əmuzar ən win tu šašwinen əššəɣəl-net, ənta deɣ izzal takabart i Firɣawna,


"Apa yang dapat kami katakan, Tuanku?" jawab Yehuda. "Bagaimana kami dapat membantah dan membenarkan diri kami? Allah telah menyingkapkan kesalahan kami. Sekarang kami semua hamba Tuan, bukan hanya dia pada siapa kedapatan piala itu. 	 Iṇṇ'as Yuda: «Ma dak za naṇṇu məšš-i? Ma dak za najjawwab? Maz za nəkkəs iṃan nana? Məššina a isaffaggan abakkad n eklan nak. Nakkanay da əmərədda ad nəqqəl eklan nak, nakkanay harkid wa ɣur du tətawagraw takabart.»


Keturunannya tinggal di daerah antara Hawila dan Syur di sebelah timur Mesir ke arah Asyur. Mereka hidup terpisah dari keturunan Abraham yang lain 	 Əzzurriya n Ismaɣil iɣsar gər Xabila əd Šur. Šur təddinnag i Maṣar daɣ tarrayt n Aššur. Iwar aganna daɣ əzzurriya wahadan n Ibrahim.


Oleh sebab itu, karena Saudara menganggap saya teman sesama Kristen, terimalah kembali Onesimus sama seperti Saudara menerima saya 	 Daɣ adi kud amidi nnak daɣ əzəgzan a əṃosa wədi əqbəl tu təṭṭəfaq qu daɣ adag wa daɣ-i təṭṭafa.


Engkau terkutuk sehingga tak bisa lagi mengusahakan tanah. Tanah itu telah menyerap darah adikmu, seolah-olah dibukanya mulutnya untuk menerima darah adikmu itu ketika engkau membunuhnya 	 Əmərədda təwar kay allaɣanat, tətiwastaɣa daɣ aṃadal wa fəl inɣal əzni n amaḍray-nnak wa tənɣeɣ əs fassan-nak.


Raja bertanya kepada mereka, "Apa pekerjaanmu?" Mereka menjawab, "Kami ini gembala seperti leluhur kami 	 Iṇṇa Firɣawna i məqqaran ən Yusəf: «Ma iṃos əššəɣəl nawan?» Əṇṇan as: «Eklan nak təməḍint əššəɣəl nasan, og̣azan tat du ɣur marwan nasan.»


Lalu mandor-mandor Israel pergi menghadap raja dan mengeluh, "Mengapa Baginda berbuat begini kepada kami 	 Əglan meddan ən Kəl-Israyil win ewalnen tamattay ewayan tala-nasan-əs Firɣawna ənnan-as : «Mafel as tətaggaɣ əmazal igan taɣara ta y eklan nak?


Jadi umumkanlah kepada bangsa Israel bahwa Aku berkata kepada mereka: Akulah TUHAN; kamu akan Kubebaskan dari perbudakan bangsa Mesir. Aku akan menunjukkan kekuasaan-Ku yang hebat untuk menyelamatkan kamu dan menjatuhkan hukuman berat atas bangsa Mesir 	 A wen da fəl as əməl-asan in as : «Nak Amaɣlol! A kawan-əkkəsa daɣ əššəɣəlan win labasnen kawan-šahaššalan Kəl Masar. A kawan-əkkəsa daɣ əkkəlu, agəzaq-qawan-əs tarna-nin təgat daɣ əlxəkuman-əssohatnen.


Maka Yesus berkata kepada Petrus, "Masukkan kembali pedangmu ke dalam tempatnya! Apakah engkau pikir Aku tak akan minum piala penderitaan yang diberikan Bapa kepada-Ku? 	 Inna Ɣaysa i Butros: «Suɣəl takoba-nak tətərut! Ak ad aqqama wər əgeɣ alɣazab wa di-otas Abba?»


Sebagaimana telah hamba katakan kepada Tuanku, Allah telah memperlihatkan kepada Tuanku apa yang akan dilakukannya 	 A wa da a dak əṇṇeɣ ihogan as Məššina imal ak a wa z'agu.


Yunus turun ke tempat yang paling bawah dan berbaring di situ, lalu tertidur nyenyak. Kemudian TUHAN mendatangkan angin ribut ke atas laut, lalu terjadilah badai yang dahsyat, yang memukul kapal itu sehingga hampir hancur. Para awak kapal takut sekali dan berteriak-teriak minta tolong, masing-masing kepada dewanya sendiri. Untuk mengurangi bahaya karam, mereka membuang muatan kapal itu ke dalam laut 	 Issəgar-d'Amaɣlol adu iknan assahat fəl agarew, iqqal a olan əd tazafa har ibuk əɣlal i tarazay.


Waktu itu saya belum tahu siapa Dia. Tetapi Allah yang menyuruh saya membaptis dengan air sudah berkata kepada saya, 'Bila engkau melihat Roh Allah turun, lalu tinggal di atas seseorang, Dialah yang akan membaptis dengan Roh Allah. 	 Eges wər əssena harwa awa imos, mišan əssanaɣ as imal-i Məššina, s ənta di-d-issəglan y ad əsalmaɣaɣ aytedan daɣ aman, as: "Ad tənəyaɣ Infas wa Zəddigan as du-z-azzabbat iɣsər fəl aləs iyyan, aləs wədi ənta a z-isalmaɣan aytedan daɣ Infas wa Zəddigan."


Pada waktu Serug berumur 30 tahun, ia mendapat anak laki-laki, namanya Nahor 	 As iga Sərug karadat təṃərwen n awatay eraw Naxor.


Demikianlah manusia itu memberi nama kepada semua binatang di darat dan di udara. Tetapi tidak satu pun di antaranya bisa menjadi teman yang cocok untuk membantunya 	 Ig'aggadəm iṣmawan i hərwan əd g̣ədad əd wəxsan kul, mišan wər ɣur-əs ig'as, ənta aggadəm, igraw tadhəlt a dər inihagga.


Ia membalutkan juga kulit anak kambing pada lengan dan leher Yakub yang tidak berbulu itu 	 Təssəlsa tawšeten-net d iri-net agašek ən sagayan.


dan engkau sudah Kuperintahkan untuk mengizinkan anak-Ku itu pergi supaya ia dapat berbakti kepada-Ku, tetapi engkau menolak. Sekarang Aku akan membunuh anakmu yang sulung.' 	 « < "ənneɣ ak in ayy-i aɣafadday nin a di iɣbəd. He kay! As tugayaɣ ad-əssəxsiya aɣafadday nak." > »


Sarai berkata kepada Abram, "TUHAN tidak memungkinkan saya melahirkan anak. Sebab itu, sebaiknya engkau tidur dengan hamba saya ini. Barangkali dia dapat melahirkan anak untuk saya." Abram setuju dengan usul Sarai 	 Təṇṇa Saray y Abram: «Azzama Əməli igdal-i ad-arəwa wədi aglu nəməṇsu əd təklitt-in mijas a sər-əs əgrəwa barar.» Ird'Abram əstaṇat ən Saray.


Abraham meletakkan kayu untuk kurban bakaran itu pada pundak Ishak, sedang ia sendiri membawa pisau dan bara api untuk membakar kayu. Ketika mereka berjalan bersama-sama 	 Issəwar Ibrahim rur-es Isxaq eškan. Ənta iṃan-net eway šiṃakaten əddarnen d əlmoši. Əglan əššin-essan, əddəwan əjiwanken.


Kemudian Yakub berkata, "Saya telah bertemu muka dengan Allah, dan saya masih hidup." Karena itu dinamakannya tempat itu Pniel 	 Dəffər a wen iṣṣəstan-tu Yaqub: «Oṇsayaq-qay ad-i təməlaɣ eṣəm-nak» Miššan iṇṇ-as: «Ma fel təṣastana d eṣəm-in?» Iga fall-as albaraka.


Kami ini dianggapnya sebagai orang asing. Dia telah menjual kami dan apa yang telah diterimanya untuk itu, telah dihabiskannya juga 	 Idkal ana šilat ən təmagaren id inazzan danaɣ in iga, inɣa azrəf wa din nənza, awalla za ar inɣ ay, azrəf wa as imməkkan a tu nilu.


Pakailah kata-kata yang bijaksana, yang tidak dapat dicela orang, supaya lawan-lawanmu menjadi malu karena tidak ada hal-hal buruk yang dapat mereka katakan tentang kita 	 Taggu batuten oɣadnen as tu-wər-illa i dər-əsnat du-z-iqqəlan. As ig'adi inəmmənkar-nanaɣ a dasan-iba a sər-naɣ ənnan təha təkma, tabəz-tan təkarakit.


Ishak menaburkan bibit untuk bercocok tanam di negeri itu, dan tahun itu mendapat hasil seratus kali lipat dari yang ditaburkannya, karena TUHAN memberkati dia 	 Igyak Isxaq daɣ akal wa təzzar olay du awatay wədi ṭemeday n əṇətfus n a wa igyak fəlas Əməli a fall-as igan albaraka.


Segala sesuatu adalah suci bagi orang-orang yang suci. Tetapi bagi orang-orang yang pikirannya kotor dan yang tidak beriman, tidak ada sesuatu pun yang suci, sebab pikiran dan hati nurani mereka sudah kotor 	 Arat kul zəddig y aytedan win as zaddogan man-nasan. Mišan aytedan win as wər zaddogan man-nasan, ugayân deɣ s əzəgzan, ɣur-san wər t-illa a zəddigan, fəlas taytwen-nasan, d ənnəyaten-nasan kul ih-enat iba n tazdak.


Lalu kakak bayi itu bertanya kepada putri raja, "Maukah Tuan Putri saya carikan seorang ibu Ibrani untuk menyusui bayi itu? 	 Den daɣ a tat du təhoz təməqqart ən barar tənn-as : «Əngəm a dam d aɣra iyyat daɣ tədoden šin Ɣibri a dam təsankas barar a?»


Pada hari itu juga hamba-hamba Ishak datang dan melaporkan kepadanya tentang sumur yang telah mereka gali. Kata mereka, "Kami telah mendapatkan air. 	 Əzəl wen da oṣan t'idu eklan-net Isxaq ewayan as du isalan n aṇu wa əɣzan əṇṇan as: «Nəgraw daɣ-as aṃan».


Kalau Abraham sendiri sudah mati, dan nabi-nabi semuanya juga sudah mati, Engkau ini siapa? Masakan Engkau lebih besar dari bapak kami Abraham! 	 Abba-nanaɣ Ibrahim da aba-tu: tordeɣ as togaraq-qu almaqam? Ənnəbitan da aba-tan. Kay ma təxsabaɣ iman-nak?»


Mendengar itu, orang-orang Yahudi bertengkar satu sama lain. "Bagaimana orang ini dapat memberikan daging-Nya kepada kita untuk dimakan?" kata mereka 	 Ad tamastanan Kəl-Əlyəhud gar-essan gannan: «Manəmmək as dana-z-akfu awedan wa isan-net natš-en?»


Ketika para utusan kembali lagi kepada Yakub, mereka berkata, "Kami telah pergi kepada Esau, abang Tuan dan sekarang ia dalam perjalanan kemari untuk menemui Tuan. Ia datang dengan empat ratus orang. 	 Əggaznat du sər-i šitan, d əzdan, d aharay wa ənḍərran, d eklan əd taklaten. Əzzozaraɣ in inəmmuzal in ad ak əməlan məšš-i, fəl ad əgrəwa ətəwəqbal ɣur-ək."»


Bapa-Ku, yang sudah memberikan mereka kepada-Ku, melebihi segalanya. Dan tidak seorang pun dapat merampas mereka dari tangan Bapa 	 Abba-nin wa di-tanat-ikfan, ogar i t-illan kul təzzəwərt. Amaran wər t-illa i tanat-z-irkəban daɣ əfus n Abba.


Allah memberkati Nuh dan anak-anaknya serta berkata, "Beranakcuculah yang banyak, supaya keturunanmu mendiami seluruh bumi 	 Iga Məššina albaraka fəl Nux əd maddan-əs amaran iṇṇ-asan: «Əggəzat šin n ara təfələyləyam təḍkəram amaḍal.


Setiap orang yang berbuat jahat, benci kepada terang; ia tidak mau datang kepada terang, supaya perbuatannya yang jahat jangan kelihatan 	 Amaran i itaggan aɣšud oglaf ənnur, wər t-id-z-akku fəlas iksud ad nəfiləlan arak mazalan-net ezal a mallan.


Kalau mereka belum juga mau percaya kepadamu meskipun sudah melihat kedua keajaiban ini, dan mereka tidak mau mempedulikan kata-katamu, ambillah sedikit air dari Sungai Nil dan tuangkanlah ke tanah. Air itu akan berubah menjadi darah. 	 «As ənayan təlməɣjujaten šin sanatat en əglan wər dak əzzəgzanan, za wər dak-əssəsaman, takkaɣ agarew wa n Ənnil təlkəwa d-aman-net tənɣəlaq qan daɣ aṃadal iqquran. Igda ad ədəsan aṃadal ad əqqəlan azni.»


Semoga kita diberi berkat, rahmat dan sejahtera oleh Allah Bapa, dan Yesus Kristus Anak Bapa itu. Semoga semuanya itu kita miliki dengan hati yang tulus dan dengan kasih 	 Arraxmat, təhanint, alxer izazzabat tan du Məššina Abba nnana əd Ɣaysa Əlməsix, Barar n Abba fall ana fəl ad əggəzan iman nana, ad nagu təməddurt a sər san təg t. Ənta daɣ du tətinəfilil tidət əd tara.


Pelayan wanita penjaga pintu itu berkata kepada Petrus, "Hai, bukankah engkau juga salah seorang pengikut orang itu?" "Bukan," jawab Petrus 	 Təzzar tənna təmaššaɣalt ta togazat imi n ahan i Butros: «Wərge kay da iyyan daɣ nalkiman n aləs wa a təmosa?» Inn-as: «Wər t-əmosa.»


Ia memandang ke arah Sodom dan Gomora dan ke seluruh lembah, dan melihat asap mengepul dari tanah itu, seperti asap dari tungku raksasa 	 Iṣwad daɣ anamod ən Sədom əd Gamora əd tatawla kul, ihaṇṇay əhu itag̣azzay daɣ aṃadal olan d eqqad zəwwəran.


Aku melakukan hal itu untuk Rahel ibumu. Dalam perjalananku kembali dari Mesopotamia, ibumu meninggal di tanah Kanaan, tidak jauh dari Efrata, dan aku sangat sedih. Aku menguburkannya di sana, di sisi jalan ke Efrata." (Sekarang Efrata dikenal sebagai Betlehem. 	 As d'əfala aṃadal ən Faḍan-Aram aba anna nak Raxil ɣur-i daɣ əšikəl daɣ akal wa n Kanan harwa wər in newed Efrata. Denda a tat əṇbala daɣ tarrayt n Efrata. Aɣrəm w'as itawaṇṇu əmərədda Betlexem. Amazay wenda ad in iswaḍ Yaqub daɣ maddanəs ən Yusəf, amaran šiṭṭawen-net təssirkam tanat tušaray haras abas ifrag aṇay wəllen. Təzzar iṇṇ' i Yusəf: «Ma əṃosan za win den?» Iṇṇ'as Yusəf: «Bararan in a wa, win di ikfa Məššina da da.» Təzzar iṇṇ'as Yaqub: «Zəhəz i tan du fəl a fall-asan aga albaraka.» Izzəhaz as tan du Yusəf, imməllat asan izalammat tan.


Asyer; anak-anaknya: Yimna, Yiswa, Yiswi dan Beria serta Serah, saudara perempuan mereka. Anak-anak Beria ialah Heber dan Malkiel 	 Maddanəs n Ašer əṃosan Yimna, Yišfi, Bərya əd Serax tamaḍrayt nasan. Maddanəs ən Bərya əṃosan Xeber əd Malkyel.


Anak-anakku, jangan membiarkan siapapun juga menyesatkan kalian. Orang yang melakukan kehendak Allah adalah anak Allah sebagaimana Kristus adalah Anak Allah 	 bararan in atu wər iməl awedan a kawan isəxrakan. Wa oɣadan ənta a izalalaɣan daɣ tarrayt, s əmmək as oɣad əlməsix.


Musa berumur 80 tahun dan Harun 83 tahun ketika mereka menghadap raja Mesir 	 Musa imos aləs əgmadnat əttamat təmərwen n awatay, amaran Harun əgmadnat-tu əttamat təmərwen n awatay əd karad, as əššewalan i Firɣawna.


Namun ada juga orang yang menerima Dia dan percaya kepada-Nya; mereka diberi-Nya hak menjadi anak Allah 	 Mišan win t-əqbalnen kul, əzzəgzanan sər-əs, win di ikf-en almaqam ən tišit ən bararan ən Məššina.


Maka marahlah raja kepada kedua pelayannya itu 	 Təzzar iggaz t'alham nasan.


ia memanggil pelayan-pelayannya dan berkata, "Coba lihat! Orang Ibrani yang dibawa suami saya ke rumah ini, menghina kita. Dia masuk ke dalam kamar saya dan mau memperkosa saya, tetapi saya berteriak keras-keras 	 təzzar təɣra ddu aytedan n aɣaywan, təṇṇ'asan: «Təhaṇṇayam! Immeway du sər-na aw Ibri iyyan fəl a dana isaknu məlka: Fəlas iki a di du-iga igmay daɣ-i a dər-əs nəmaṇsa mišan əsagɣare fall-as.


Ia datang lebih kemudian dari saya, tetapi untuk membuka tali sepatu-Nya pun saya tidak layak. 	 Ənta du-z-asin dəffər-i, amaran awa di-iga daɣ šigrat, arra ən təmərkest ən ɣateman-net, da wər t-eweda.»


"Sekarang saya tahu Tuan seorang nabi," kata wanita itu 	 Təzzar tənn-as: «Əhannayaɣ as kay ənnəbi a təmosa.


Kamu harus mencari sendiri di mana saja, tetapi ingat, batu bata yang kamu buat tak boleh kurang dari yang sudah-sudah. 	 «"agliwat tawiyam du ələmmuz i man-nawan daɣ adag wa daɣ t-idu za təgrəwam. Mišan əššəɣəl-nawan wər daɣ as z-ifnəz wala."»


Bilha mengandung lagi dan melahirkan seorang anak laki-laki 	 Təga Bilha tadist tolas təgraw du barar wa n əššin i Yaqub.


Lalu berkatalah raja, "Aku bermimpi bahwa aku sedang berdiri di tepi Sungai Nil 	 Iṇṇa Firɣawna i Yusəf: «Daɣ tərgət in aṇay a əgeɣ as əbdada daɣ ṭama n Ənnil,


termasuk juga Hemor dan Sikhem. Lalu mereka mengambil Dina dari rumah Sikhem dan pergi 	 Ənɣan Xamor iṃan-net əd rures Šəkem əs takoba, əbazan-du Dina daɣ ahan ən Šəkem, əglan dər-əs.


Yesus membuat sebuah cambuk dari tali lalu mengusir semua binatang itu, baik domba maupun sapi, dari dalam Rumah Tuhan. Meja-meja para penukar uang dibalikkan-Nya sehingga uang mereka berserakan ke mana-mana 	 ig' ələkkud əs ɣunan istaq-qan daɣ afarag wədi ketnasan, əntanay d ayfəd, əd zəgran, infaz daɣ amadal izərfan ən kəl sanji, isabbambay təssəwen-nasan.


Di dalam Hukum Musa tertulis begini: Kesaksian yang benar adalah kesaksian dari dua orang 	 Əlqanun-nawan iktab daɣ-as âs təgəyya n əššin meddan a təmosat tidət.


Tetapi Allah, Penyelamat kita menunjukkan kasih dan kebaikan hati-Nya kepada kita 	 Mišan assaɣa w'ad tənafalal ənniɣmat ən Məššina di n Ənəssefsi, əd tara-net y aytedan,


Sementara Tamar dibawa keluar, ia mengirimkan pesan kepada ayah mertuanya, katanya, "Aku telah dihamili oleh orang yang memiliki benda-benda ini. Periksalah siapa pemilik stempel dengan talinya dan tongkat ini. 	 Amazay wa din tətawakkas təzammazal s əḍaggal-net təṇṇ'as in: «Awedan wa ilan aratan a ənta a di igan tadist, əgmaya daɣ-ak ad təṣṣəna kud təzdayaɣ ejajwəl a əd təzarkaten-net əd təburək a, təməlaɣ i du məšši-ssan.»


"Di rumah kami ada tempat bermalam untuk Bapak dan juga banyak jerami dan makanan ternak. 	 Təṇṇ-as harwa: «Ehan-nana ih-ay əlmmuz d amassaḍon aggen d adag a daɣ tənṣeɣ.»


Percayalah kepada-Ku, bahwa Aku bersatu dengan Bapa dan Bapa bersatu dengan Aku. Atau setidak-tidaknya, percayalah karena apa yang sudah Kulakukan 	 Zəgzanat-i, nak d Abba arat iyyanda a nəmos; kud wər təzzəgzanam s awa ənne, zəgzənat fəl əddəlil ən mazalan win as di-tənayam taggaq-qan.


Sebagai tanda perjanjian kekal, yang Kubuat dengan kamu dan dengan segala makhluk yang hidup 	 Ilas iṇṇa: «Ənta da asannal n arkawal ən taṣṣaq ta dər-wan z-aga kawanay əd təxəllak kul šin əddarnen a ɣur-wan əllanen daɣ azzaman kul win d-əzaynen.


Melihat dia, Petrus bertanya kepada Yesus, "Tuhan, bagaimana dengan dia ini? 	 As t-ogga Butros issəstan Ɣaysa inn-as: «Ənta za Əməli, məni taɣara-net?»


Pada waktu Rehu berumur 32 tahun, ia mendapat anak laki-laki, namanya Serug 	 As iga Ru karadat təṃərwen n awatay d əššin eraw Sərug.


Yesus mendapat seekor keledai muda, dan menungganginya. Maka terjadilah yang tertulis dalam Alkitab 	 Igraw Ɣaysa əhulel, iwan-tu, s asaway was iha awen Akatab wa innan:


TUHAN berkata kepada Musa, "Dekatilah ular itu, dan peganglah ekornya." Musa mendekatinya dan menangkap ular itu yang segera berubah kembali menjadi tongkat dalam tangan Musa 	 Inn-as Amaɣlol: «Əzzəl əfus nak, təbəzaq qu-əs tasbat!» Ihoz in Musa itkal məlul s əfus-net iqqal tallaq ta nad daɣ əfus-net.


Lalu ayah mereka berkata, "Jika memang harus begitu, bawalah hasil yang paling baik dari negeri ini dalam karung-karungmu sebagai hadiah untuk gubernur itu: Kismis, madu, rempah-rempah, buah kemiri dan buah badam 	 Iṇṇ'asan Israyil abba nnasan: «Kud taṇat əddi, wədi agliwat tawəyam daɣ sumad nawan kayatan win ofanen daɣ akal, tagim tan təṇafut y aləs wen: arat ən məglan, d arat ən turawat, d aḍutan əzodnen, d aratan wiyyad əqqurnen n eškan.


berdoa semoga Saudara sehat-sehat dan semuanya baik-baik denganmu, sama seperti jiwamu baik-baik saja 	 Əməri nnin əsidaran aɣ ak təttəyt daɣ anamod kul d assahat ən təɣəssa nnak šilat ən ta təge daɣ əzəgzan nak.


Jika dia mau melakukannya, dan menawarkan juga untuk memberi minum kepada unta-unta saya, maka dialah kiranya yang TUHAN pilih menjadi istri anak tuan saya itu. 	 As di-təjjəwwab as:" Ašəw! amaran a-dak-əššašwa iṃənas-nak," ad-əṣṣənaɣ as ənta tanṭut ta təfrana i barar ən məšš-i.»


Tetapi Musa menjawab, "Orang Israel sendiri tidak mau mendengarkan saya. Mana mungkin raja Mesir mendengarkan orang yang tidak pandai bicara seperti saya? 	 Mišan iššewal Musa y Amaɣlol inn-as : «Wala Kəl-Israyil da wər di-əssəsaman, manəmmək as di z issəsəm Firɣawna, ənta nak izzuwat fall i awal?»


Tetapi karena saya mengasihi Saudara, saya hanya meminta saja. Saya ini seorang tua dan sekarang sedang ditahan di dalam penjara karena Kristus Yesus 	 da əssofaɣ ad imos as agamay ɣas a daɣ-ak z aga a di taga tənəfust fəl əddəlil n ənəməra wa nəga. Nak Buləs iṃosan almawakil n Əlməsix Ɣaysa əhe kasaw əmərədda fəl əddəlil net,


Lalu kata Yusuf kepada saudara-saudaranya dan sanak saudaranya yang lain, "Saya harus pergi dan memberitahukan kepada raja bahwa saudara-saudara saya dan seluruh sanak saudara saya yang tinggal di Kanaan telah datang 	 Iṇṇa Yusəf i məqqaran-net d aɣaywan n abba nnet: «Ad agla ad əməla i Firɣawna as iməqqaran in d aɣaywan n abba nin win əhanen akal ən Kanan oṣan'i du,


Orang yang percaya bahwa Yesus adalah Raja Penyelamat yang dijanjikan Allah, orang itu adalah anak Allah. Orang yang mengasihi seorang bapak, mengasihi anaknya juga 	 I izzəgzanan as Ɣaysa ənta Əlməsix wədi barar ən Məššina a imos. I iran amaraw ad iru bararan win tidd' əgmadnen.


Ketika Pilatus mendengar itu, ia berusaha untuk melepaskan Yesus. Tetapi orang-orang Yahudi berteriak-teriak, "Kalau Tuan membebaskan Dia, Tuan bukan kawan Kaisar! Orang yang mengaku dirinya raja, adalah musuh Kaisar! 	 Amazay wen da daɣ iggaz Bilatəs šin agamay n asaway was z'ayyu Ɣaysa. Mišan ənkaran-du Kəl-Əlyəhud ad saɣaren gannin-as: «As toyyeɣ aləs wədi, adi za wər təmosaɣ əmidi ən Kisra, əmənokal ən Kəl-Ərrum, fəlas awedan wa innan imos əmənokal, wədi azangaw ən Kisra a imos!»


Allah berkata lagi, "Hendaklah tanah mengeluarkan segala macam tumbuh-tumbuhan, yaitu jenis yang menghasilkan biji-bijian dan jenis yang menghasilkan buah-buahan." Lalu hal itu terjadi 	 Təzzar iṇṇa: «Aṃadal təwəret-tu taddalət təgat daɣ yel ilan aṃasa əd rawan n eškan ətarawnen aratan əlanen aṃasa nasan.» Təzzar ig'a wen da.


Kata Simon Petrus kepada yang lain, "Saya mau pergi menangkap ikan." "Kami ikut," kata mereka kepadanya. Maka pergilah mereka naik perahu. Tetapi sepanjang malam itu mereka tidak menangkap apa-apa 	 Inn-asan Simɣon Butros: «Nak ad akkaɣ edag n abbaz ən kifitan.» Ənnan-as: «Nakkanay da nəddew dər-ək.» Əglan, əggazan taɣlalt. Ahad wen wər daɣ-as obezan wala.


Semua orang yang hidup bersatu dengan Kristus, tidak terus-menerus berbuat dosa. Orang yang terus-menerus berbuat dosa, tidak pernah melihat Kristus atau mengenal-Nya 	 daɣ adiṇwa dər əs irtayan iməzzay d igi ən bakkadan, mišan wa tan itaggin harwa wər kala at isla za wər fall as issen.


"Bagaimana jadinya sampai engkau bisa melihat?" kata mereka kepadanya 	 A tu-sastanan gannan-as: «Məni esaway was təgrawaɣ asawad-nak?»


Saya, Paulus, mengajukan suatu permintaan kepadamu mengenai Onesimus, anak saya di dalam Kristus. Sebab di dalam penjara ini saya sudah menjadi bapak rohaninya 	 əgmaya daɣ-ak a di taga tənəfust daɣ talɣa ta n Onesim, wa ɣur ək d'əddəggagan, iṃosan barar in daɣ əĩəgzan fəlas ṭarrayt ta n Ɣaysa Əlməsix a daq q'əge harwa a ɣur-i illa da da daɣ ḳasaw .


Kemudian Allah berkata lagi, "Aku tahu raja Mesir tidak akan melepaskan kamu pergi, kecuali kalau ia dipaksa 	 «Əssanaɣ as wər kawan z-ayyu əmənokal di taglim fəlas wər t-illa awedan ifragan əšəhhəššəl-net.


Keturunanmu akan sebanyak debu di bumi. Mereka akan memperluas wilayah mereka ke segala arah, dan melalui engkau dan keturunanmu, Aku akan memberkati semua bangsa di bumi 	 Əzzurriya nnak ad iqqəl arat aggen har agdu əd təblalen n aṃadal, ilal akal-net daɣ təsədag kul: gər dənnəg d aṭaram wala gər tamasna d agala. Aytedan n əddənet kul ad əgrəwan albaraka fəl udəm nak d udəm n əzzurriya nnak.


Abraham berkata, "Jangan marah, Tuhan, jika saya berbicara lagi. Bagaimana seandainya hanya ada tiga puluh orang saja?" TUHAN berkata, "Jika Kudapati tiga puluh orang, akan Kuurungkan niat-Ku. 	 Iṇṇa Ibrahim tolas: «Əməli-nin ardu s a kay wər iggez alham, ad-ak-ammagrada tolas! Mijas tu wər iha ar karadat təṃərwen.» «As daɣ-as əgrawa karadat təṃərwen, ijjawwab Əməli, wər tu-z-aga.»


Set mempunyai anak laki-laki yang diberi nama Enos. Pada zaman itulah orang mulai menyebut nama TUHAN bila menyembah 	 Set ənta da igraw barar, ig-as eṣəm Enoš. Den da ad itawaggaz Əməli šin n ətəwəɣbad.


Jawab mereka, "Mari kita panggil Ribka dan menanyakan pendapatnya. 	 «Aɣratana tabarart ad-nəṣṣən a wa təṇṇa.»


Ketika Yusuf sampai di rumah, mereka memberikan hadiah-hadiah itu kepada Yusuf sambil sujud kepadanya 	 As d'iggaz Yusəf ehan əkfan t'in šiṇufa šin das d'ewayan da, təzzar əssəjadan as.


Gandum yang dikumpulkannya itu begitu banyak sehingga Yusuf berhenti menakarnya, karena banyaknya seperti pasir di tepi laut 	 A wa iga alkama wa iɣabbar daɣ igət ogda əd təblalen n aṃadal ən ṭama n agarew, wər ifreg əšiḍən-net fəl iba ən təla-net əket.


"Tuhan, mengapa saya tidak dapat mengikuti Tuhan sekarang?" tanya Petrus lagi. "Saya rela mati untuk Tuhan! 	 Inn-as Simɣon Butros: «Əməli, mafel as wər əfrega a dak sər-əs əlkəma əmərədda. Əgaraɣ iri y a fall-ak akfa iman-nin.»


Kemudian seorang raja baru yang tidak mengenal Yusuf mulai memerintah di Mesir 	 Igaz əmənokal iyyan wər nəssen fəl Yusəf taɣmar ən Masar.


Tetapi kesaksian-Ku lebih besar dari kesaksian Yohanes. Apa yang sekarang Kulakukan ini, yaitu pekerjaan yang ditugaskan Bapa kepada-Ku, membuktikan bahwa Bapa telah mengutus Aku 	 Mišan nak əle təgəyya togarat ta n Yaxya assahat: Əššəɣəlan win tagga, tan-imosan win as di-issəwar Abba amaknaw-nasan, əntanay a əmosnen təgəyya-nin, sitaddan as Abba di-d-izammazalan.


Kemudian Ishak berkata kepadanya, "Tidak akan ada embun dari langit bagimu, tidak akan ada ladang yang subur untukmu 	 Təzzar iṇṇ'as abba-net Isxaq: «Təməɣsurt nak akal wa n maṇṇa, Ikonakan dər-san təneməggəga.


Lagipula, hamba telah berjanji kepada ayah hamba bahwa hamba menjadi jaminan anak itu. Hamba berkata kepadanya, bahwa jika hamba tidak membawa anak itu kembali kepadanya, hambalah yang akan menanggung hukuman seumur hidup 	 Fəlas nak akli nnak a ilmanan barar a, ənneɣ y abba nnana: " As dak k'idu wər əṣṣoɣala əhan i iṃan-net har faw."


Ingatkanlah anggota jemaat-jemaatmu supaya mereka tunduk kepada pemimpin-pemimpin dan penguasa negara, serta taat dan bersedia melakukan setiap hal yang baik 	 Sakt-en-du as ilzam-tan ad əbbirdagan y əlxəkumat d almawakkilan-net, əkkiwanan-asan, əgəran iri y id t-illa əmazal olaɣan ketnet.


Esau berpisah dari Yakub karena harta mereka terlalu banyak sehingga mereka tak dapat hidup bersama. Lagipula di negeri yang mereka diami itu tidak ada cukup makanan untuk ternak mereka yang sangat banyak itu 	 fəlas ihərwan-nasan əknanen igət wəllen wər-tan-ewayan ṃəssadan n akal iyyan-da.


Lalu ingatlah Allah akan Rahel; Allah mengabulkan doanya dan memungkinkan dia melahirkan anak 	 Məššina ikittəw Raxil. Iqbal təwaṭray-net, ikf et fərregat ən təla ən bararan.


Mandur itu menjawab, "Dia wanita bangsa Moab yang baru datang bersama Naomi dari negeri Moab 	 Inn'as : «Wəllət Mowab a du təddewat əd Naɣomi daɣ əsuf ən Mowab.


Tetapi Natanael menjawab, "Mungkinkah sesuatu yang baik datang dari Nazaret?" "Mari lihat sendiri," jawab Filipus 	 Təzzar inn-as Natanəyel: «Immikkan aɣrəm wa n Nazaret a t-id-əgməd arat ihossayan?» Inn-as Filibbus: «Ayaw tənəya.»


Kemudian TUHAN berkata lagi kepadanya, "Akulah TUHAN, yang telah memimpin engkau keluar dari negeri Ur di Babilonia, untuk memberikan tanah ini kepadamu menjadi milikmu. 	 Iṇṇa Əməli y Abram: «Nak Əməli wa kay du-ikkasan daɣ əɣrəm n Ur wa n Kəl Kasday fəl a-kay-akfa akal a tileq-q.»


Anakku Titus! Saya, Paulus, menulis surat ini sebagai hamba Allah dan rasul Yesus Kristus. Saya dipilih dan diutus untuk menolong orang-orang pilihan Allah supaya menjadi kuat dalam iman mereka. Saya juga harus membimbing mereka supaya mengenal ajaran yang benar yang diajarkan oleh agama kita 	 Awa nak Buləs, imosan akli ən Məššina, n anammazul ən Ɣaysa Əlməsix. Issiwar-i Məššina əzuk n a d-awəyaɣ əs tarrayt ta n əzəgzan aytedan win isannafran; əssusənaq-qan tidət ta tan-za-tassaknit anamod was z'agin təməddurt tənimannakat əd tara ən Məššina.


Tetapi kalau Roh itu datang, yaitu Dia yang menyatakan kebenaran tentang Allah, kalian akan dibimbing-Nya untuk mengenal seluruh kebenaran. Ia tidak akan berbicara dari diri-Nya sendiri tetapi mengatakan apa yang sudah didengar-Nya, dan Ia akan memberitahukan kepadamu apa yang akan terjadi di kemudian hari 	 As d-osa Infas wa isinifililan tidət, a kawan-issəlkəm i tidət kul ta du-təfalat Məššina fəlas batuten-net wər t-idu-z-əgmədnat, awa as z-aslu ɣas a daɣ dawan-z-iššiwəl ketnet, iməl-awan aratan win d-əzaynen,


Tidak ada seorang pun yang pernah melihat Allah, tetapi kalau kita saling mengasihi, Allah bersatu dengan kita dan kasih-Nya menjadi sempurna dalam diri kita 	 Məššina wər kala ad t'izaggazda awedan. Mišan kud nənimara gar ena wədi ih'iman nana, təknad du tara nnet ənəfilal daɣ na.


Disyan leluhur marga Us dan Aran 	 Maddanəs ən Dišan əṃosan: Uts d Aran. Əntanay əddi xakəmitan ən Kəl Xori daɣ aṃadal ən Sehir əs təzunen ən taɣmaren-nasan: Lotan, Šobal, Tsibon, Ana, Dišon, Etser, Dišan.


Abram kaya raya; ia memiliki domba, kambing, sapi, juga perak dan emas 	 Abram ikna təgərgist daɣ hərwan d əzrəf d urəɣ.


Lalu Yesus berkata kepada mereka, "Kalian datang dari bawah; tetapi Aku datang dari atas. Kalian dari dunia; Aku bukan dari dunia 	 Inn-asan Ɣaysa: «Kawanay aytedan n ares a təmosam, nak in afalla. Kawanay kəl əddənet a da a təmosam, nak wər di-təla əddənet a.


Keesokan harinya, anak yang sulung berkata kepada adiknya, "Tadi malam saya sudah tidur dengan ayah! Nanti malam kita buat dia mabuk lagi. Lalu tidurlah kau dengan dia. Nanti kita masing-masing mendapat anak. 	 As ṭufat təṇṇa i tamaḍrayt-net: «Əssirtaya iṃan-nin d abba-nin əṇdod, šašwanaq-qu esmad tolas ahad a tənəməṇsa dər-əs kam da fəl a-tu-nakfu əzzurriya.»


Yudas (bukan Yudas Iskariot) bertanya kepada Yesus, "Tuhan, mengapa Tuhan mau menyatakan diri kepada kami dan tidak kepada dunia? 	 Inn-as Yahuza wa wər nəmos ag Isxarəyuti: « Əməli, manəmmək as dana-za-təssusənaɣ iman-nak nakkanay ɣas, wər tan-təssosana y əddənet?»


Setelah itu Serug masih hidup 200 tahun lagi, dan mendapat anak-anak lain 	 Sərug iga ṣanatat ṭəmad n awatay dəffər təhut ən Naxor, itaraw-du bararan əd təbararen.


Mereka berkata bahwa mereka mengenal Allah, padahal perbuatan mereka menyangkal-Nya. Mereka menjijikkan, dan mereka tidak mau taat; mereka adalah orang-orang yang tidak mampu melakukan sesuatu yang baik 	 Gannin əksudan Məššina, mišan imazalan win taggin sataddan as ənkuran-tu. Əmosan aytedan tagginen igitan əssiglafnen, əmosan inəmməzray a fəl tu-wər-illa igi n əmazal olaɣan.


Hukum Tuhan kita terima melalui Musa. Tetapi kasih dan kesetiaan Allah dinyatakan melalui Yesus Kristus 	 Fəlas Məššina ikf-anaɣ əlqanun daɣ əfus ən Musa, əlxurma əd tidət osa-ddu dər-san Ɣaysa Əlməsix.


Sekarang, cepatlah kalian kembali kepada ayah dan katakanlah kepadanya bahwa Yusuf, anaknya, berkata begini, 'Allah telah menjadikan saya penguasa atas seluruh Mesir; datanglah selekas mungkin 	 Əqqəlat tarmad abba nin taṇṇim as: " Ənta da a wa dak iṇṇa rur-ek Yusəf: issoḍaf i Məššina taṇat n akal ən Masar kul. Akk'i du tarmad.


Cepat-cepat Andreas mencari Simon, saudaranya, dan berkata kepadanya, "Kami sudah bertemu dengan Mesias!" (Mesias sama dengan Kristus, yaitu: Raja Penyelamat. 	 Immənay Andrawəs d əməqqar-net Simɣon əstizarat, təzzar inn-as: «Nakkanay nəmminay d Əlməsix.» (almaɣna Kristos)


Di tengah jalan, pelayan-pelayannya datang kepadanya dan mengabarkan, "Anak Tuan sudah sembuh. 	 Iha tarrayt iqqâl as immənay əd maššaɣalan-net das-d-əlkamnen. Ənnan-as: «Bara-nak izzay.»


"Bapak Guru," kata Natanael, "Bapak adalah Anak Allah! Bapaklah Raja bangsa Israel! 	 Inn-as Natanəyel: «Əššix, kay a imosan Barar ən Məššina, təmosaɣ əmənokal n Israyil.»


Abraham menjawab, "Terimalah ketujuh anak domba ini sebagai tanda Tuan mengakui bahwa akulah yang telah menggali sumur ini. 	 «Əṣṣayat təbəgag a da a tanat təqbəla əg̣mədnat-in əfuṣ-in, əṃosnat təgəyya n as nak a iɣazan aṇu a da.»


Orang yang mau melayani Aku harus mengikuti Aku; supaya pelayan-Ku dapat bersama-Ku di mana Aku berada. Orang yang melayani Aku akan dihormati Bapa-Ku. 	 Awedan kul wa iran a di-išɣəl, ilkəmet-i, as iga adi edag wa əheɣ ənta a z-iggəz, akf-ay deɣ Abba-nin almaqam.


Maka prajurit-prajurit itu pergi dan mematahkan lebih dahulu kaki dari kedua orang yang disalibkan bersama Yesus 	 Əkkan-du sojitan meddan win tawataytaynen dagma ən Ɣaysa. Ərzan idaran ən wa azzaran, okayan əs wa n əššin əgan-as awen da.


Jawab Yakub, "Esau, anak ayah yang sulung; pesan ayah sudah saya lakukan. Duduklah dan makanlah daging buruan yang saya bawakan ini, supaya ayah dapat memberkati saya. 	 Iṇṇ'as Yaqub: «nak Esaw, wa n aɣafadday nnak. Əgeɣ aw'as di təṇṇeɣ. Əgmaya daɣ ak a du taqqama, tatša awa d əgrawa daɣ təgmərt in fəl a fall-i tag' albaraka nnak.»


Setelah itu Ishak membawa Ribka masuk ke dalam kemah Sara ibunya, dan ia memperistri Ribka. Ishak mencintai Ribka; maka terhiburlah hati Ishak yang sedih karena kehilangan ibunya 	 Dəffər a wen eway Isxaq Raqqiyetu s ahaket w'as kala tu-təha anna-nnet Sarata, təzzar izlaf-tat təqqal tanṭut-net, ir-et. Əknan ṃan-net dəffər iba n anna-nnet.


Sesudah itu Abraham menguburkan Sara istrinya di dalam gua Makhpela di tanah Kanaan 	 Təzzar iṇbal Ibrahim Sarata, tanṭut-net, daɣ əɣəɣi ən tawagost ta n Makfela dagma ən Mamre, iṃosan Xebron, daɣ akal ən Kanan.


Zipora melahirkan seorang anak laki-laki. Anak itu diberi nama Gersom, karena Musa berpikir, "Aku seorang asing di sini. 	 Təla barar ig-as Musa esəm Geršom (Amagar den) fəlas inna akal a d-igmad daɣ imos amagar.


Yakub mengenali jubah itu, lalu berkata, "Betul, ini jubah anakku! Pasti dia sudah diterkam binatang buas. Aduh, anak saya Yusuf sudah mati dikoyak-koyak binatang itu! 	 Izday tat iṇṇa: «Takatkat ən barar in a wa! Əmudar n əmətši at t'itšan! Yusəf barar in iqqal idesan immətša!


Tujuh hari kemudian banjir datang melanda bumi 	 Dəffər əṣṣa aḍan, oṣan-du aṃan n əlwabil əddənet.


Pohon itu bercabang tiga. Baru saja cabang-cabangnya mulai berdaun, segera bunga-bunganya berkembang, lalu buahnya menjadi masak 	 ašək en ila karad zəlan. Da da ad inzar a tu təlsa təjigay, d əzzəbiban əŋŋanen.


Ketika orang-orang di situ bertanya tentang Ribka, Ishak menjawab bahwa dia itu adiknya, dan bukan istrinya. Ishak takut orang-orang itu akan membunuhnya untuk mendapat Ribka yang amat cantik itu 	 As t əggazan meddan n akal šin əṣṣəstan əd təṇtut-net Raqqiyetu iṇṇ'asan: «Tamaḍrayt in a təṃos». Iksud as as iṇṇa taṇtut-net ad t anɣin meddan n akal fəl əddəlil-net, ənta təkna šihussay.


Di situ Yakub mendirikan mezbah dan menamakan tempat itu "El-Betel", karena Allah telah menampakkan diri kepadanya di situ ketika ia lari dari abangnya 	 Əddi ikras edagg ən təkutay, ig-as eṣəm El-Betel (almaɣna-nnet Məššina ən Betel) id dada a das-d-inafalal Məššina as iḍḍəggag y amaqqar-net.


Pada suatu malam ia datang kepada Yesus dan berkata, "Bapak Guru, kami tahu Bapak diutus Allah. Sebab tak seorang pun dapat membuat keajaiban seperti yang Bapak buat, kalau Allah tidak menyertai dia. 	 Osa-ddu Ɣaysa ahad iyyan inn-as: «Əššix-in, nakkanay nəssan as Məššina kay d-izammazalan sər-na, a dana-təsassaɣra, id wər t-illa i z-agin təlməɣjujaten šin təge, ar əs tədhəlt-net.»


Lalu berkatalah ia kepada Allah, "Sebaiknya Ismael saja yang menjadi ahli waris saya. 	 Təzzar iṇṇa Ibrahim i Məššina: «Igd-i ad iddar Ismaɣil, təṣṣana daɣ-as.»


Tetapi waktu Ia sampai di Galilea, orang-orang di sana menyambut-Nya dengan senang hati, sebab mereka ada di Yerusalem pada Hari Raya Paskah, dan sudah melihat semua yang dilakukan Yesus 	 As din-osa Galilaya əqbalan-tu Kəl Galilaya id ənâyan imazalan kul win iga daɣ Yerusalam ɣur əmud wa n Akkay fəlas əntanay da osân-t-in.


Tetapi beberapa di antara mereka pergi kepada orang Farisi dan melaporkan apa yang sudah dilakukan oleh Yesus 	 Mišan əglan wiyyad daɣ-san əkkan Farisaytan əmalan-asan arat wa iga Ɣaysa da.


Maka tersebarlah kabar di kalangan pengikut Yesus bahwa pengikut itu tidak akan mati. Padahal Yesus tidak mengatakan bahwa pengikut itu tidak akan mati, melainkan: "Andaikata Aku mau ia tinggal hidup sampai Aku datang, itu bukan urusanmu. 	 Wazawazan salan daɣ məzzəgzan əs Ɣaysa as ənalkim wa wər tu-z-iba. Ənta Ɣaysa wərgeɣ a inna wər tu-z-iba, tənna ɣas a iga: «Kud imos as areɣ ad iddər har d-əqqəla da tədi wər-kay təqqel.»


Yesus menjawab, "Sungguh, kalian mencari Aku bukan karena kalian sudah mengerti maksud keajaiban-keajaiban yang Kubuat, tetapi karena kalian sudah makan sampai kenyang 	 Ig-asan Ɣaysa aljawab wa: «Əggəyye silakanaɣ-awan as wər di-təsəggədam ar fəl as tətšam tagəlla har daɣ-as təyyəwanam, wərgeɣ aššaddat n əgərri n almaɣna n alɣalamaten šin as əmmozala a fəl di-təlkamam.


"Baik, Bu," jawab Rut, "saya akan melakukan semua yang dikatakan oleh Ibu. 	 Tənn'as Rut : «Ad aga arat w'as di tənneɣ kul.»


Abraham sama sekali tidak senang dengan usul itu, karena Ismael adalah anaknya juga 	 Awalan win əkman Ibrahim wəllen fəlas Ismaɣil ənta da rur-es.


Wanita Samaria itu menjawab, "Tuan orang Yahudi, saya orang Samaria; mengapa Tuan minta minum dari saya?" (Sebab orang-orang Yahudi tidak ada hubungan dengan orang Samaria. 	 Tənn-as: «Kay təmosaɣ iyyan daɣ Kəl-Əlyəhud təgammaya daɣ-i aman, nak təmosat iyyat daɣ Kəl Samarəya?»


tetapi dengan engkau Aku hendak membuat perjanjian. Masuklah ke dalam kapal itu bersama-sama dengan istrimu, dan anak-anakmu serta istri-istri mereka 	 Mišan kay ad-ak-əssəbdəda arkawal ən taṣṣaqq-in. Ad- təggəzaɣ attin kay əd bararan-nak əd tənṭut-nak əd təḍoden ən bararan-nak.


Musa memberi kalian peraturan untuk bersunat--walaupun sunat itu sebenarnya tidak berasal dari Musa, tetapi dari bapak-bapak leluhur sebelum Musa. Karena itu, pada hari Sabat pun kalian mau menyunat orang 	 Musa omar-kawan s əsəmmənkəd ən bararan-nawan, (as ig' awen da imarawan-nana a t-id-əssəntanen, wərge Musa), amaran wər fall-awan imos lahan ad təsəmmənkədam barar daɣ əzəl wa n təsanfawt-nawan.


Yehuda akan memegang tongkat kerajaan, keturunannya akan memerintah selama-lamanya. Bangsa-bangsa akan membawa upeti, dan sujud dengan takluk di hadapannya 	 Taɣmar wər za təfəl ehan-net, Əṭṭəbil illa ɣur əzzurriya nnet Har d'aṣu wa tt'ilan iṃan-net, Ənta as əṭṭafnat təmattiwen taṇat-net.


"kecuali dari pohon yang ada di tengah-tengah taman. Allah melarang kami makan buah dari pohon itu ataupun menyentuhnya; jika kami melakukannya, kami akan mati. 	 mišan wər nəṭəttu araṭan n ašək wa ihan aṃṃas n afarag fəlas Məššina a dana iṇṇan: " A tan wər tatšim za wala təḍəsam-tan as iga a di a-kawan-iba."»


Kemudian Hemor dan Sikhem pergi ke tempat pertemuan di pintu gerbang kota, dan berbicara kepada warga kota mereka, begini 	 Ikka Xamor əd rures Šəkem edag wa n əṃənəy daɣ əmi n əɣrəm, əmməgradan i meddan n əɣrəm, əṇṇan:


Hemor, ayah Sikhem, datang kepada Yakub hendak berunding dengan dia 	 Xamor, šis ən Šəkem, ikka Yaqub dər-əs ammagrad


Setelah itu Abraham mengambil susu, kepala susu, dan daging yang sudah dimasak itu, lalu menghidangkannya kepada tamu-tamunya. Sementara mereka makan, Abraham sendiri melayani mereka di bawah pohon itu 	 Aṃaran idkal-du ṭawna d əx d abarkaw wa iŋŋan, issəṇs-en dat-san. Igla ibdad ɣur-san daw ašək, əṭattan.


Tetapi Aku akan memakai kekuasaan-Ku, dan menghukum Mesir dengan bencana-bencana hebat yang Kudatangkan di sana. Sesudah itu, ia akan mengizinkan kamu berangkat 	 «Mišan a fall-as əššəšɣəla tarna tagget. Ammazala fəl Kəl Masar əs tarna təgat daɣ təjujab wər nətawazday. Dəffər a di kawan z ayyu taglim.


Lalu Yesus bertanya kepada kedua belas pengikut-Nya, "Apakah kalian juga mau meninggalkan Aku? 	 Təzzar inna Ɣaysa i nalkiman win maraw d əššin: «Meqqal kawanay da təram teklay?»


Ke tempat yang dalam aku Kaulemparkan, sampai ke dasar lautan. Di sana arus air mengelilingi aku, ombak dan gelombang menghempaskan aku 	 igannu: Təga fall-i təssust, əɣreɣ Amaɣlol ikkəwan-i Əggazaɣ ilɣi ən nəmməttan, əgmaya taggazt təsleɣ-i


Orang yang percaya kepada-Nya tidak dihukum. Tetapi orang yang tidak percaya sudah dihukum oleh Allah, karena ia tidak percaya kepada Anak Allah yang tunggal 	 I sər-əs izzəgzanan wər ihlek, mišan wa sər-əs wər nəzzəgzan ihlak fəlas wər izzəgzan s esəm ən Barar ən Məššina a n iyyanda.


Yesus sendiri tahu bahwa pengikut-pengikut-Nya mengomel tentang hal itu. Maka Ia berkata, "Apakah kalian tersinggung karena kata-kata itu 	 Ɣaysa issan daɣ man-net as inalkiman-net gitantanan gar-essan daɣ talɣa ten, təzzar inn-asan: «Əngəm əzəgzan-nawan a tədas batu ta?»


Kalian orang Samaria menyembah yang tidak kalian kenal, sedangkan kami orang Yahudi menyembah Dia yang kami kenal, sebab keselamatan datang dari orang Yahudi 	 Kawanay Kəl Samarəya wa təɣbadam wər tu-təzdayam, nakkanay Kəl-Əlyəhud wa nəɣbad nəzday-tu fəlas efsan iguz wa n Kəl-Əlyəhud a d-əgan.


Sabda sudah menjadi manusia, Ia tinggal di antara kita, dan kita sudah melihat keagungan-Nya. Keagungan itu diterima-Nya sebagai Anak tunggal Bapa. Melalui Dia kita melihat Allah dan kasih-Nya kepada kita 	 Wa imosan Awal, iqqal awedan ixsar ɣur-na, ikna təla n əlxurma, imos məššis ən tidət. Nəsinagra ətəwəsəɣmar-net, saɣmar wa igarraw Barar a n iyyanda ɣur Abba-net.


Karena Ribka tidak mendapat anak, Ishak berdoa kepada TUHAN untuk istrinya. Dan TUHAN mengabulkan doa Ishak, sehingga Ribka mengandung 	 Isxaq oṇsay Əməli fəlas ṭantut-net a təggəgrat. Təzzar təqbal təwaṭray-net, təga taɣurəs Raqqiyetu tadist n eknewan.


Ingatlah, Aku akan menolong dan melindungimu, ke mana pun engkau pergi, dan Aku akan membawamu kembali ke negeri ini. Aku tak akan meninggalkan engkau sampai telah Kulakukan segala apa yang Kujanjikan kepadamu. 	 Əmərədda əṣṣana daɣ-ak. Og̣azaq qay id təkkeɣ tolas əssuɣəlaq-qay-du aṃadal a, id fəlas wər kay z əfəla iket wər əssənda arkawal wa ədkala.»


Lalu bertanyalah Yakub kepada para gembala yang ada di situ, "Hai kawan, dari mana kalian ini?" "Dari Haran," jawab mereka 	 As din ewad Yaqub aṇu iṣṣəstan iṃadanan: «Ma iṃos aɣaywan nawan, išəqqaɣan in?» «Nakkanay in Xaran», əṇṇan as.


Tomas berkata kepada Yesus, "Tuhanku dan Allahku! 	 Inn-as Tuma: «Ya Məššina di n Əməli-nin!»


Lalu prajurit-prajurit Romawi dengan komandannya dan pengawal-pengawal Yahudi menangkap dan mengikat Yesus 	 Təzzar obazan Ɣaysa əkradan-tu. Əmosan taqqamt ən sojitan ən Kəl-Ərrum d əmuzar-nasan, əd magazan n Ahan ən Məššina win d-əssəglan muzaran ən Kəl-Əlyəhud.


Sekembalinya suaminya, ia segera menuturkan cerita itu kepadanya, katanya, "Orang Ibrani yang kaubawa ke mari itu, masuk ke dalam kamar untuk menghina saya 	 Təzzar təssoɣal as əlqissat ta təṇṇ'as: «Akli wa n aw Ibri wa du tewaya sər-na ikk'i du a di isaknu məlka.


Esau mendengar bahwa Ishak telah memberkati Yakub dan melepas dia pergi ke Mesopotamia untuk mencari istri di situ. Juga bahwa pada waktu Ishak memberkati Yakub, ia melarang Yakub kawin dengan gadis Kanaan 	 Igra Esaw as Isxaq issəwar Yaqub albaraka təzzar issok'ay Mesofotami a daɣ-as izləf, aṃaran ɣur əsəwər wa t'iga albaraka den omar tu s ad wər izlef iyyat daɣ təḍoden n akal wa n Kanan.


Mereka bertanya terus, "Apa artinya, 'sesaat'? Kita tidak mengerti Ia bicara tentang apa! 	 Ma imos almaɣna ən "daɣ alwaq wər nəggət" wa immal da? Wər nəssen awa as iha batu-net»


Kemudian raja Mesir memberi perintah kepada Sifra dan Pua, dua bidan yang menolong wanita-wanita Ibrani bersalin 	 Arat wa wər igda y əmənokal ən Masar təzzar iššewal i tədoden šin əšɣalnen daɣ batu n əmzuran, iyyat esəm-net Šifra ta n sanatat esəm-net Fuha,


Tetapi Abram bertanya, "Ya, TUHAN Yang Mahatinggi, bagaimana saya dapat mengetahui bahwa tanah itu akan menjadi milik saya? 	 Ijjəwwab Abram iṇṇa: «Əməli Məššina məni a wa as z-əṣṣənaɣ as ad-iggəz təla-nin?»


Mandilah sekarang, pakailah wangi-wangian dan kenakanlah pakaianmu yang paling bagus. Lalu pergilah ke tempat di mana Boas sedang bekerja melepaskan gandum dari tangkainya. Tunggulah di situ sampai ia selesai makan dan minum, tetapi jangan sampai ia tahu kau berada di sana 	 «Daɣ a di širəd, tagaɣ adu əd tabdoq nam ta təhossayat, təzəgədya s aɣarɣar. Mišan ad tu wər təzəzdəya iman nam har iɣrəd əd tattay əd tassay.


Jadi mengapa Tuan menanyai Aku? Tanyalah mereka yang sudah mendengar Aku mengajar. Pasti mereka tahu apa yang Kukatakan. 	 Mafel as di-təsastana? Səstən aytedan win di-əslanen d arat wa fəl dasan-əmməgrada; əntanay əssanan daɣ arat wa ənne.»


Diletakkannya dahan-dahan itu di depan kawanan kambing itu, di dalam tempat minumnya, karena binatang-binatang itu suka kawin waktu hendak minum 	 Təzzar iṣṣəns'en daɣ təšəšwit ən təjəngərert ta daɣ iṣṣasu aharay nnet.Amazay wen iṃos wan təməzik ən təntawen-net.


Tetapi menurut kebiasaanmu, saya selalu melepaskan seorang tahanan pada Hari Raya Paskah. Maukah kalian supaya saya melepaskan raja orang Yahudi untuk kalian? 	 Mišan ya, daɣ arat wa imosan alɣadat-nawan as faw da as d-ewad əmud wa n Akkay a dawan-d-əkkəsaɣ iyyan daɣ məskəsa-nawan. Təram a dawan-d-əkkəsaɣ əmənokal ən Kəl-Əlyəhud?»


Kemudian dengan cepat air di dalam buyung itu dituangkannya ke dalam tempat minum unta, lalu berlarilah ia kembali ke sumur untuk menimba air lebih banyak lagi sampai semua binatang itu puas minum 	 Tərrorad tanaɣla n ətəkin-net daɣ əɣlal, tozal təḍnay-t-idu har təššəšwa olaman kul.


"Pergilah menghadap raja Mesir dan katakan bahwa ia harus mengizinkan bangsa Israel meninggalkan negerinya. 	 «Aglu akku Firɣawna, əmənokal ən Masar, ann-as : "ayyu Kəl-Israyil ad əgmadan akal nak."»


Ular itu menjawab, "Itu tidak benar; kalian tidak akan mati 	 Təzzar təṇṇa təməlult i tənṭut: «illikan as wər za taṃṃatim.


TUHAN bertanya kepada Kain, "Di mana Habel, adikmu?" Kain menjawab, "Saya tak tahu. Haruskah saya menjaga adik saya? 	 Iṇṇa Əməli i Kayin: «Ma ig'amaḍray-nnak Habila?» Təzzar iṇṇa: «Wər əṣṣena, wərgeɣ əmag̣az-net a əṃosa.»


Yesus menjawab, "Percayalah, tak seorang pun dapat menjadi anggota umat Allah, kalau ia tidak dilahirkan kembali. 	 Ɣaysa deɣ inn-as: «Əggəyyeɣ əsilakanaɣ-ak as: Wər t-ill' awedan ifragan anay ən taɣmar ən Məššina ar s ad ilas təhut.


Aku akan mengutus kepadamu Penolong yang berasal dari Bapa. Dialah Roh yang akan menyatakan kebenaran tentang Allah. Apabila Ia datang, Ia akan memberi kesaksian tentang Aku 	 As d-osa Əməggi ən təlxutbat wa dawan-du-z-assagla ɣur Abba, imosan Infas wa isinəfililan tidət a sər-wan-du-z-igmədan Abba, a fall-i aggayyat.


Bukankah Musa sudah memberikan perintah-perintah Allah kepadamu? Tetapi di antara kalian tak ada yang menuruti perintah-perintah itu. Mengapa kalian mau membunuh Aku? 	 Musa wərgeɣ ikf-iwan əlqanun? Eges əlqanun wa wər kawan-iha i das-ilkaman. Mafel as təram a di-tanɣim?»


Orang yang percaya pada kesaksian-Nya itu, mengakui bahwa Allah benar 	 Wa iqbalan təgəyya-net, isilakan awa inna Məššina.


Maka pergilah Rut ke ladang dan memungut gandum mengikuti para penuai. Kebetulan ia pergi ke ladang milik Boas 	 Təgla Rut fəl ad təlkəm i malayan daɣ təwəgust iyyat ad təšadaw. Iqqal as təwəgust ten šin Boɣaz, wa nn əšaqqaɣ n Elimelek.


Tetapi ketika Yesus mendapat berita bahwa Lazarus sakit, Ia sengaja tinggal di tempat-Nya dua hari lagi 	 Isla as irin, mišan iga dəffər awen əššin adan wər igmed edag wa iha.


Kain dan istrinya mendapat anak laki-laki, yang diberi nama Henokh. Kemudian Kain mendirikan sebuah kota dan dinamakannya kota itu menurut nama anaknya itu 	 Inamanṣa Kayin əd taɣur-əs, təga tadist, teraw-du Xenok. Təzzar ikras Kayin aɣrəm ig-as eṣəm ən rur-es Xenok.


Nuh dan istrinya, dan anak-anaknya beserta istri-istri mereka, masuk ke dalam kapal itu untuk menyelamatkan diri dari banjir 	 Iggaz Nux attin ənta əd maddan-əs əd taɣur-əs əd təḍoden ən maddan-əs fəl ad aḍḍarragan y aṃan win əlwabil.


Masih banyak hal lain yang dilakukan oleh Yesus. Andaikata semuanya itu ditulis satu per satu, saya rasa tak ada cukup tempat di seluruh bumi untuk memuat semua buku yang akan ditulis itu 	 Ɣaysa iga aratan wiyyad aggotnen. As igmay awedan d a sər-san ammagrad s iyyan-iyyan, ordeɣ as əddənet kul da wər za tawəy əlkəttaban win z-iktəb daɣ talɣa ta.


Lalu Esau berkata, "Marilah kita bersiap-siap untuk berangkat, saya akan berjalan mendahuluimu. 	 Iṇṇa Esaw: «Əndawat! Əddewa dər-ək.»


Barangsiapa mengakui bahwa Yesus itu Anak Allah, Allah hidup bersatu dengan orang itu, dan orang itu pun hidup bersatu dengan Allah 	 I irdan s əzəgzan s as ɣaysa Barar ən Məššina a imos wədi Məššina ih'iman net, maran irtay əd Məššina.


Sekali lagi dari langit malaikat TUHAN berseru kepada Abraham 	 Angalos n Əməli ilas-du teɣaray n Ibrahim daɣ jənnawan,


Kalian tidak percaya kalau Aku menceritakan kepadamu mengenai hal-hal dari dunia ini; bagaimana kalian dapat percaya, kalau Aku menceritakan kepadamu hal-hal mengenai surga 	 Dad wər təzzəgzanam s awa dawan-ganna s əddənet mas za təzzəgzənam awa dawan ganna s alaxirat?


Jangan takut atau menyesali dirimu karena kalian telah menjual saya. Sebenarnya Allah sendiri yang membawa saya ke sini mendahului kalian untuk menyelamatkan banyak orang 	 Əmərədda ad wər tərməɣam tammag̣razam inazzan win din təgam, əmmewaya du da, fəlas Məššina a di kawan d'issokan, a du tərəgam daɣ taṃattant.


Siapakah dapat mengalahkan dunia? Hanya orang yang percaya bahwa Yesus adalah Anak Allah 	 Ma imos za w'ornan əddənet? Wədi za wa izzəgzanan as Ɣaysa Barar ən Məššina a imos.


Ketika hamba Abraham itu mendengar perkataan mereka, ia sujud menyembah TUHAN 	 As isla əkli n Ibrahim y awal wen, issəjad har aṃadal, ig̣g̣oday y Əməli.


Orang yang makan daging-Ku dan minum darah-Ku, tetap bersatu dengan Aku, dan Aku dengan dia 	 Awedan wa itšan isan-in, išwa azni-nin, wədi irtay dər-i, nak deɣ əheɣ əwəl-net.


Hamba-hamba harus tunduk kepada tuannya, dan menyenangkan hatinya dalam segala hal. Mereka tidak boleh membantah 	 Amər eklan s ad abbardagan i məssawsan daɣ əkkullu n arat, a dasan-taggin arat wa fəl tan-z-irin, ayyin-tan təmazrəyt,


Tetapi karena Aku melakukannya, percayalah akan apa yang Kulakukan itu, meskipun kalian tidak mau percaya kepada-Ku. Dengan demikian kalian tahu dan mengerti bahwa Bapa tetap bersatu dengan Aku, dan Aku tetap bersatu dengan Bapa. 	 Mišan dad imos as taggaq-qan, wədi kud sər-i wər təzzəgzanam da, zəgzənat kuddeɣ əs mazalan win tagga, fəl ad təssənam, tassantim əntada əgərri n as Abba irtay dər-i, nak deɣ ərtaya d Abba.»


Lalu sujudlah Abraham, tetapi ia tertawa ketika berpikir, "Mana mungkin seorang laki-laki yang sudah berumur seratus tahun mendapat anak? Mana mungkin Sara melahirkan pada usia sembilan puluh tahun? 	 Issəjad Ibrahim daɣ aṃadal, ad iḍazzu. Iṇṇa daɣ ṃan-net: «Mas du-z-arəw i igan ṭemeday n awatay? Aṃaran Sarata təgat ṭazayat təṃərwen n awatay ma zza-tassahu?»


Mereka berkata seorang kepada yang lain, "Ayo kita membuat batu bata dan membakarnya sampai keras." Demikianlah mereka mempunyai batu bata untuk batu rumah dan ter untuk bahan perekatnya 	 Ənamaṇṇan gar-essan: «Əndawat, ad-nagu bargitan, nassaŋŋ-en əs tamsay.» Əgan-tan daɣ adagg ən təhun, əgan kolta daɣ adagg ən talaq.


Setelah berkata begitu, ia menengok ke belakang dan melihat Yesus berdiri di situ. Tetapi ia tidak tahu bahwa itu Yesus 	 As tənna arat wa, təswad dəffər-əs, togga Ɣaysa ibdad. Mišan wər təssen as ənta awen.


Kami mengharap semoga Allah Bapa kita dan Tuhan Yesus Kristus memberi berkat dan sejahtera kepadamu 	 Izazzabbat du fall-awwan Məššina Abba nnana əd Ɣaysa Əlməsix, Əməli nnana, arraxmat d alxer.


Kemudian Rut pergi lagi memungut gandum. Setelah ia pergi, Boas berkata kepada para penuainya, "Kalau dia memungut gandum di antara yang sudah diikat, biarkan saja. Jangan membuat dia malu atau memarahi dia. Baiklah kalian sengaja mencabut sedikit-sedikit dari yang sudah diikat-ikat itu, dan menjatuhkannya untuk dia supaya dia memungutnya. 	 Tənkar dəffər a wen, təfrad. Omar Boxaz i maššaɣalan net: «Ayyat tat ad tətakammat harkid daɣ təbolasen, amaran a tat wər takaggaram.


belum ada benih yang bertunas dan belum ada tanam-tanaman di bumi, karena TUHAN belum menurunkan hujan dan belum ada orang untuk mengerjakan tanah itu 	 wər tu təlla təfsəq waliyyat za wər ig̣med yel harwa fəl aṃadal. Fəlas Əməli Məššina wər d-issofay akonak fəl aṃadal, amaran ənta da wər t-illa awedan waliyyan igyakan aṃadal.


Tetapi Anak-anakku, kalian milik Allah. Kalian sudah mengalahkan nabi-nabi palsu, sebab Roh yang ada padamu lebih berkuasa daripada roh yang ada pada orang-orang milik dunia ini 	 Kawanay bararan in, Məššina a kawan ilan maran norn m ənnəbitan win ən bahu a, fəlas wa ihan iman nawan ogar wa išɣalan y əddənet.


Katanya, "Pujilah TUHAN, Allah tuan saya Abraham. TUHAN ternyata setia dan berbaik hati kepada tuan saya Abraham. Ia memimpin saya langsung kepada sanak saudaranya. 	 Iṇṇa: «Əg̣g̣odayaɣ-ak ya Əməli, Məššina ən məšš-i Ibrahim! Təsannafalala harwa əlluɣ əd takawent-nak i məšš-i. Daɣ əšikəl a da, Əməli təzazzalalaɣaɣ-i əs marwan ən məšš-i.»


Setelah itu Peleg masih hidup 209 tahun lagi, dan mendapat anak-anak lain 	 Feleg iga ṣanatat ṭəmad n awatay əd ṭaza dəffər təhut ən Ru, itaraw-du bararan əd təbararen.


Orang-orang Yahudi mulai mengomel terhadap Yesus, sebab Ia berkata: "Aku roti yang turun dari surga. 	 Təzzar ad tigətəntinan Kəl-Əlyəhud əhan batu-net fəl as inna: «Nak a imosan amensay wa d-izzəbben daɣ jənnawan.»


Orang-orang itu sudah terlalu banyak jumlahnya. Dan sekarang kamu mau supaya mereka berhenti bekerja! 	 Təzzar inn-asan Firɣawna : «Eklan a əmərədda igət a gan, amaran kawanay taram ad ayyin əššəɣəl-nasan. Mafel?»


Segera setelah Yudas menerima roti itu, Iblis masuk ke dalam hatinya. Lalu Yesus berkata kepadanya, "Lakukanlah cepat apa yang mau kaulakukan. 	 Dəffər as igrâw Yahuza akarammu ən təgəlla wen, iggaz-tu Iblis. Təzzar inn-as Ɣaysa: «Tagaɣet tarmad awa kay iwaran.»


Saudara-saudara yang tercinta! Marilah kita mengasihi satu sama lain, sebab kasih berasal dari Allah. Orang yang mengasihi, adalah anak Allah dan ia mengenal Allah 	 Imidawan in ən maran in nəmərat ana gar ena fəlas tara Məššina adu təffal. Wa itiren, barar ən Məššina a imos maran iss n tu.


"Orang yang sudah mandi, sudah bersih seluruhnya," kata Yesus kepada Petrus. "Ia tidak perlu dibersihkan lagi; kecuali kakinya. Kalian ini sudah bersih, tetapi tidak semuanya. 	 Inn-as Ɣaysa: «Awedan iššoradan, wər iddarar ar əširəd ən daran y ad izdag ketnet, amaran kawanay, təzəddigam, mišan wərge ketnawan.»


'Aku membutakan mata mereka, membuat mereka tegar hati; supaya mata mereka jangan melihat, pikiran mereka jangan mengerti. Supaya mereka jangan kembali kepada-Ku, lalu Aku menyembuhkan mereka.' 	 Məššina a tan-isaddarɣalan, issəɣar iwallan-nasan, fəl ad ib-as hannaynat šittawen-nasan, ib-as garrin wallan-nasan, fəl a sər-əs wər mələlləyan izzuzəy-tan.»


Kemudian bawalah kepadanya supaya dimakannya, dan setelah itu ia akan memberikan berkatnya kepadamu sebelum ia meninggal. 	 Aṃaran tawəyaɣ as tu atš'ay fəl a fall-ak ag'albaraka-net dat taṃattant-net.»


Lalu TUHAN menjadi marah kepada Musa dan berkata, "Bukankah engkau mempunyai saudara yang bernama Harun? Aku tahu dia pandai berbicara. Sesungguhnya, dia dalam perjalanan ke sini, dan ia akan senang bertemu dengan engkau 	 Iggaz alham ən Musa Amaɣlol wəllen inn-as : «Əngəm ill-ay əməqqar-nak Harun wa n iyyan daɣ Kəl-Lebi. Əssanaɣ as rəɣis fall-as awal. Amaran izay-kay du əmərədda. As dər ək immənay ad fəliwəsan man-net.


Allah melihat perbuatan mereka; Ia melihat bahwa mereka telah meninggalkan kelakuan mereka yang jahat. Maka Ia mengubah keputusan-Nya, dan tidak jadi menghukum mereka 	 Inay Məššina as Kəl-Ninif əmməzzayan d ark alxal wa gan, təzzar issoraf-asan əqqiman da wər dasan-iga ahluk wa imal.


Yakub mengakali Laban dengan tidak memberitahukan keberangkatannya 	 Ikkərras Yaqub Laban wa n aw Aram s as iḍḍəggag dəffər-əs wər das imel.


(Dengan kata-kata itu Yesus menunjukkan bagaimana Petrus akan mati nanti untuk mengagungkan Allah.) Sesudah itu Yesus berkata kepada Petrus, "Ikutlah Aku! 	 Batu ta issoka sər-əs Ɣaysa ənnuɣ ən təmattant ta z-agu Butros s ənta as z' assaknu adkul wa ɣur-əs iga Məššina. Dəffər as iga batu ta inna tolas: «Əlkəm-i»


Abraham menjawab, "Allah sendiri akan menyediakan anak domba itu." Lalu keduanya berjalan terus 	 Ijjəwwab Ibrahim: «Məššina a du-z-igrəwan teɣsay ta n təkutay təkwayat, barar-in.» Əglan əššin-essan, əddəwan əjiwanken.


Jawab mereka, "Wanita Ibrani tidak seperti wanita Mesir. Mereka gampang sekali melahirkan. Sebelum bidan datang, anaknya sudah lahir. 	 Ənnanat as : «A di šidoden šin Israyil wər olenat əd šin Masar. Assahat agget a əganat. Bararan-nasnat as tihəwan harwa wər din osenat tədoden šin tagginen daɣ əmzur.» Fəl təksəda ta əganat tədoden šin den i Məššina, izazzabbat du fall asnat albaraka-net, əganat inan. Təgla tamattay n Israyil tətittəy təkannu assahat.


Anak itu bertambah besar, dan pada hari ia mulai disapih, Abraham mengadakan pesta meriah 	 Idwal barar. Əzəl w'ad təmməzay Sarata d əsəṇkəs-net ig'Ibrahim ṣaksas zəwwəran ən tədəwit.


Engkau harus kembali ke negeri kelahiranku untuk mencari istri baginya dari antara sanak saudaraku. 	 mišan ad-takka akal-in daɣ marwan-in tədkəla-du tanṭut i barar-in Isxaq.»


Yakub menjawab, "Abang tahu bahwa anak-anak ini lemah, dan saya harus hati-hati dengan semua ternak yang sedang menyusui. Jika digiring cepat-cepat, walaupun hanya satu hari saja, maka seluruh kawanan binatang itu akan mati 	 Iṇṇ-as Yaqub: «Təṣṣana məšš-i as bararan ərkaman, as eharay wa ənḍərran əd šitan saṇkasnen ihhiššal-iənaṭṭaf dər-san id as itawazargaz s ətrub ad-iḍḍəz daɣ əzəl iyyan-da, iggəz-t aṃṃat.»


sehingga batas-batas negeri mereka meluas dari Sidon ke selatan menuju Gerar, sampai dekat Gaza, dan ke timur menuju Sodom, Gomora, Adma, dan Zeboim, sampai dekat Lasa 	 təzzar əbazan kallan-nasnat ɣur Sidon har Gaza daɣ anamod wa n Gərar, amaran daɣ anamod wa n Sədom əd Gamora d Adma əd Tsəboyim har Laša.


Maka berkatalah TUHAN, "Aku tidak memperkenankan manusia hidup selama-lamanya; mereka makhluk fana, yang harus mati. Mulai sekarang umur mereka tidak akan melebihi 120 tahun. 	 Təzzar iṇṇa Əməli: «iṃan-in wər z-əɣsəran aytedan faw fəlas kəl əddənet a əṃosan amaran wər z-ələsan təməddurt dəffər ṭameday n awatay əd ṣanatat təṃərwen.»


Yakub lebih sayang kepada Yusuf dari semua anaknya yang lain, karena Yusuf dilahirkan ketika ayahnya sudah tua. Pada suatu hari dibuatnya untuk Yusuf sebuah jubah yang sangat bagus 	 Israyil(eṣəm wahaḍan ən Yaqub) iṣṣof Yusəf bararan-net kul win haḍatnen fəlas tušaray-net a daq q igraw. Ig'as takatkat təknat šihussay.


Pergilah ke tempat domba kita, dan pilihlah dua anak kambing yang gemuk-gemuk, supaya saya masak menjadi makanan kesukaan ayahmu 	 A daɣ-ak areɣ at tagla takka eharay wa ənḍərran tabəza du əššin sagayan fəl a daɣ-san akna ameṇsay izodan y abba nnak s əmmək w'as t'ira.


Sebab itu sebaiknya kita berpisah. Pilihlah bagian mana dari tanah ini yang kausukai. Jika engkau pergi ke arah ini, saya akan pergi ke arah yang lain. 	 Akal ket-net illa dat-ək. Mazzay dər-i: As ṭətrama nak ad-ak adannaga as tədənnaga nak ad-ak əṭrəma.


Tetapi Aku mengatakan yang benar kepadamu: Lebih baik untuk kalian, kalau Aku pergi; sebab kalau Aku tidak pergi, Penolong itu tidak akan datang kepadamu. Tetapi kalau Aku pergi, Aku akan mengutus Dia kepadamu 	 Dər iga adi da, a dawan-əməla tidət: of-awan ad agla, fəlas as wər əgle wər kawan-du-z-asu Əməggi ən təlxutbat, mišan as əgle a dawan-t-id-assagla.


Kita tahu bahwa semua orang yang sudah menjadi anak-anak Allah, tidak terus-menerus berbuat dosa, sebab Anak Allah melindunginya, dan Si Jahat tidak dapat berbuat apa-apa terhadapnya 	 Nəss n as bararan ən Məššina wər təggin ibakkadan, fəlas Əlməsix Barar ən Məššina a tan ogazan. A di da fəlas Iblis wər daɣ san ifreg wala.


Lihatlah, saya berdiri di dekat sumur ini. Sebentar lagi gadis-gadis dari kota akan datang menimba air 	 Nak da ɣur šaṭ a amaran šibararen n əɣrəm a-dd-əzrəgnat.


Tetapi Pilatus menjawab, "Yang sudah saya tulis, tetap tertulis. 	 Inn-asan Bilatəs: «Arat wa əktaba, wər-tu-za-səmməttəya.»


Yesus naik ke atas bukit, lalu duduk di situ dengan pengikut-pengikut-Nya 	 Iggəzzay Ɣaysa adɣaɣ, təzzar iqqim den da ənta əd nalkiman-net.


Maka bertanyalah Ia kepada mereka, "Di mana kalian menguburkan dia?" "Mari lihat, Tuhan," jawab mereka 	 Inn-asan: «Məni tu-təgam?» «Əməli» ənnan-as, «Ayaw ənəy.»


"Apabila dunia membenci kalian, ingatlah bahwa Aku sudah lebih dahulu dibenci oleh dunia 	 «Kud gezzar a kawan-təga əddənet, əssənat as təgzâr-i dat-wan.


orang Hewi, Arki, Sini 	 Kəl Girgeš, Kəl Xiwi, Kəl Arki, Kəl Sini,


Sementara itu Ishak telah datang dari padang gurun, lewat sumur yang disebut "Dia Yang Memperhatikan Aku" dan tinggal di bagian selatan Kanaan 	 Ifal-du Isxaq aṇu ən Laxay-Roy, ihozan edag wa daɣ iɣsar daɣ aṃadal ən Negab.


"Janganlah panggil saya Naomi," kata Naomi, "panggillah saja Mara, sebab Allah Yang Mahakuasa telah membiarkan saya hidup penuh dengan kepahitan 	 Tənn'asnat : «Di wər təlesmat teɣarey s esəm wa n Naɣomi (s almaɣna nnet tənniflay) mišan ganimat i Mara (s almaɣna nnet təmiɣalšat) fəlas Amaqqar išimaɣalšat təməddurt in.»


Sebab itu, bersumpahlah di sini di hadapan Allah, bahwa engkau tidak akan berbuat curang terhadap aku, maupun terhadap anak-anakku, atau keturunanku. Seperti aku telah berbaik hati kepadamu, berbuatlah begitu juga kepadaku dan kepada negeri yang kaudiami ini. 	 Əmərədda əhəḍ-i əs Məššina as wər di-za-takkaddala nak wala bararan-in wala əzzurriya-nnin. Əmmək w'as dak-əmmozala s əlləllu, mazal-i sər-əs, nak d akal a daɣ təɣsara.»


Semua anak-anaknya, baik laki-laki maupun perempuan datang menghiburnya, tetapi ia tak mau dihibur. Katanya, "Sampai mati saya akan terus meratapi anak saya." Demikianlah ia terus berkabung karena Yusuf anaknya 	 Ad gammayan bararan-net əd təbararen-net ket nasan ad t'əsəssikəyan tərəmmeq mišan ugay, iṇṇa: «Kala kala, har faw əheɣ afartay iket wər əlkema i barar in s alaxirat.» Imməɣras in ihallu fall-as.


Untuk ketiga kalinya Yesus bertanya kepadanya, "Simon anak Yona, apakah engkau mencintai Aku?" Petrus menjadi sedih sebab Yesus bertanya kepadanya sampai tiga kali. Maka Petrus menjawab lagi, "Tuhan, Tuhan tahu segala-galanya. Tuhan tahu saya mencintai Tuhan!" Lalu Yesus berkata kepadanya, "Peliharalah domba-domba-Ku 	 Ig-as y əsəstan wa igi wa n karad tolas inn-as: «Simɣon wa n ag Yaxya, ak təreɣ-i?» Əxšadan man ən Simɣon Butros fəlas karad igitan das-iga Ɣaysa y əsəstan wa. Inn-as: «Əməli, kay a issanan daɣ arat kul, təssanaɣ as əreq-qay.» Inn-as Ɣaysa: «Əssən daɣ ayfəd-in.


Lalu banyak orang di sana percaya kepada Yesus 	 Den daɣ ad əzzəgzanan aytedan aggotnen əs Ɣaysa.


Bapa yang adil! Dunia tidak mengenal Bapa, tetapi Aku mengenal Bapa; dan orang-orang ini tahu bahwa Bapa mengutus Aku 	 Abba, məššis n alɣadala, əddənet wər kay-təssen eges nak əssanaq-qay amaran inalkiman-in, əssânan as kay a di-d-izammazalan.


Kata TUHAN, "Lemparkan itu ke tanah." Musa melemparkannya, lalu tongkat itu berubah menjadi ular dan Musa lari menjauhinya 	 Inn-as Amaɣlol: «Sərtək-tat daɣ aṃadal!» As issərtak Musa tallaq ten, təbbəday təqqal məlul. Iggad fall as Musa.


Dahulu ia tidak berguna untukmu, tetapi sekarang ia berguna, bukan saja untukmu, tetapi untuk saya juga 	 Kala ad ak ku wər təha təṇfa mišan əmərədda təh'anaq qu, gər za i kay wala i nak.


Abraham menamakan anak itu Ishak 	 Ig'Ibrahim i rur-es wa igraw əd Sarata da eṣəm Isxaq.


Yesus melihat dia berbaring di sana, dan tahu bahwa ia sudah lama sekali sakit; maka Yesus bertanya kepadanya, "Maukah engkau sembuh? 	 Ogg-ay Ɣaysa israd, ənta issan as iga təwərna tərəwat, təzzar issəstan-tu inn-as: «Awak təre təməzzəyt?»


Orang miskin selalu ada di antara kalian, tetapi Aku tidak. 	 Šiləqqawen faw da təddewam dər-əsnat, nak amaran wərgeɣ faw əlle ɣur-wan.»


Mereka belum jauh dari kota itu, waktu Yusuf berkata kepada kepala rumah tangganya, "Cepatlah kejar orang-orang itu. Jika sudah tersusul, katakan kepada mereka, 'Mengapa kamu membalas kebaikan dengan kejahatan 	 Əg̣madan aɣrəm mišan wər əggugan as iṇṇa Yusəf y amaššaɣal wa innəṭṭafan d ahan-net: «Aglu, əlkəm i meddan a n ahogan as tan tewada taṇṇaɣ asan: «Ma fəl tərazzamam alxer əs təkma?


Di situ malaikat TUHAN menampakkan diri kepadanya dalam nyala api yang keluar dari tengah-tengah semak. Musa melihat semak itu menyala, tetapi tidak terbakar 	 Təzzar inafalal as du angalos n Amaɣlol daɣ təfsəq təbilaglagat. Isammaklal-əs Musa as wər tətərəkəmmit təfsəq ten.


Kemudian pengurus minuman berkata kepada raja, "Hari ini hamba harus mengaku kesalahan hamba 	 Təzzar ibdad du əmuzar ən maššaɣalan win tu šašwinen iṇṇa i Firɣawna: «Ad assakta azala alxatatan in win okaynen.


"Bukankah siang hari lamanya dua belas jam?" kata Yesus. "Orang yang berjalan di waktu siang, tidak tersandung sebab ia melihat terang dunia ini 	 Inn-asan Ɣaysa: «Əzəl wərgeɣ maraw alwaqan d əššin a imos? As ijiwankat awedan daɣ azal, wər z' itinəbətutəw, fəlas ihannay ənnur n əddənet.


dan Sikhem bersedia segera memenuhi syarat itu karena ia mencintai Dina. Di antara seluruh kaum keluarganya, Sikhemlah yang paling berpengaruh 	 Daɣ əḍḍəguz ən tara ən tabarart ən Yaqub issətrab Šəkem əlqəbulat n a wa daɣ-san itawagmayan. Ənta iṃos wa itawaṣofan daɣ ahan-nasan.


Banyak orang Yahudi mendengar bahwa Yesus ada di Betania, jadi mereka pergi ke sana. Mereka pergi bukan saja karena Yesus, tetapi juga karena mereka mau melihat Lazarus yang sudah dibangkitkan dari mati oleh-Nya 	 Təsla tiddawat tagget ən Kəl-Əlyəhud as illa Ɣaysa den təzzar osan-in ehan wen, mišan wərge Ɣaysa ɣas din-əkkan, kalar awnaf a tan-ihan ən Lazarəs wa d-issənkar daɣ nəməttan.


Manusia diciptakan seperti Aku; sebab itu, barangsiapa membunuh manusia, dia sendiri akan dibunuh juga oleh manusia 	 I inɣalan azni n awedan, ad-inɣəl awedan azni-nnet fəlas awedan šaššela ən Məššina as du-itawaxlak.


Lalu Yesus menangis 	 Ad ihallu Ɣaysa.


Lalu Yesus mengangkat kepala-Nya dan berkata kepada wanita itu, "Di mana mereka semuanya? Tidak adakah yang menghukum engkau? 	 Təzzar ibdad-du inn-as: «Tantut, ma əgan za? Wər tan-iha i kam-iwwiddaban?»


Sekiranya kalian milik dunia, kalian akan dikasihi oleh dunia sebagai kepunyaannya. Tetapi Aku sudah memilih kalian dari dunia ini, jadi kalian bukan lagi milik dunia. Itu sebabnya dunia membenci kalian 	 Kud kawanay əddənet kawan təlat, wədi əddənet tara wa təla; mišan wər kawan təla, fəlas nak kawan daɣ-as d-isannafranan, adi a fəl kawan təgzar.


Maka pergilah orang Israel menjelajahi seluruh tanah Mesir untuk mengumpulkan jerami 	 Wazawazan Kəl-Israyil daɣ akal ən Masar ketnet a du farradan əddigdag n ələmmuz ən təwəgas ibraran daɣ adag n ələmmuz wa ihossayan.


Sebab itu kota itu diberi nama Babel, karena di situ TUHAN mengacaukan bahasa semua bangsa, dan dari situ mereka diceraiberaikan oleh TUHAN ke seluruh bumi 	 A di da fəl iga eṣəm Babel fəlas den da ad isannaffay Əməli awal ən maddanəs n Adəm, amaran den da tolas a tan izawwazawaz fəl tasayt n aṃadal.


gandum dan bunga. Berkat Allah bapakmu melebihi kekayaan gunung-gunung yang sangat tua. Semoga turunlah semua berkat itu ke atas kepala Yusuf, ke atas dahinya. Dialah yang teristimewa di antara saudara-saudaranya 	 Abba nnak ihakku albarakatan As win marawan in ogaran tan, Afalla n ədɣaɣan win ərunen okayan tan. Eɣaf ən Yusəf azzabbenet fall-as albarakatan, Fəl takannart ən win d iṇṇəfrannen daɣ məqqaran.


Ia masih sempat melihat anak cucu Efraim. Ia sempat juga mengasuh anak-anak Makhir, yaitu cucu Manasye, sebagai anaknya sendiri 	 Yusəf iddar har inay maddanəs ən hayawan n Efraym rur-es, tolas inay maddanəs ən Makir ag Mənašše əhunen daɣ fassan-net.


Yusuf tidak mau dan berkata kepadanya, "Maaf, Nyonya, tuan Potifar telah mempercayakan segala miliknya kepada saya. Ia tidak perlu memikirkan apa-apa lagi di rumah ini 	 Ugay, iṇṇ'as: «Wər təhəṇṇiyaɣ əsənnəṭṭəf wa di iga məšš-i d ar-es kul fəl təfləst a di iga.


Kata Allah kepadanya, "Engkau tidak akan disebut lagi Yakub, tetapi Israel." Demikianlah Allah menamakan dia Israel 	 iṇṇ-as: «Eṣəm-nak Yaqub mišan dəffər azala ad-tagaɣ eṣəm Israyel.» A di da fəl-as itawagga eṣəm Israyel.


Semuanya itu boleh menjadi makananmu, seperti juga tumbuh-tumbuhan hijau; semuanya itu Kuberikan kepadamu untuk menjadi makananmu 	 A wa iddaran itiməṭəkwəy kul ad-awan-iqqəl išətša. Əkfeɣ-awan-tan kul zun d əmmək as kawan əkfeɣ ilattan ən təwəgas.


Dilihatnya betapa baiknya tempat itu dan betapa indahnya negeri itu, maka membungkuklah ia rela dibebani, dan dipaksa bekerja sebagai hamba 	 As tan inay ad idakkal əzuk fəl zeran Išɣəl ardu s i tt'ilan.


Anak-anak Midian ialah: Efa, Efer, Henokh, Abida, dan Eldaa. Mereka semuanya keturunan Ketura 	 Maddanəs ən Midiyan əṃosan Efa, Efer, Xanok, Abida d Elda. Kul win da əṃosan əzzurriya ən Kətura.


Pilatus berkata kepada mereka, "Ambillah Dia dan hakimilah Dia menurut hukummu sendiri!" Tetapi orang-orang Yahudi itu menjawab, "Kami tidak boleh menghukum mati orang. 	 Inn-asan Bilatəs: «Awəyat-tu təxkəmam-as s əlqanun wa-nawan.» Ənnan-as Kəl-Əlyəhud: «Nakkanay wər nəla turagat ən tanaɣay n awedan.»


Segalanya dijadikan melalui Dia, dan dari segala yang ada, tak satu pun dijadikan tanpa Dia 	 Məššina ixlak-du sər-əs arat kul; wər t-illa arat daɣ əddənet wa sər- əs du-wər-nəxlek fəlas Awal ənta a ihakkin təməddurt ta təmosat ənnur y aytedan.


Pada waktu Yakub dan rombongan keluarganya berangkat, Allah meliputi penduduk kota-kota sekitar dengan rasa takut, sehingga mereka tidak mengejar Yakub dan rombongannya 	 Dəffər a wen əṣṣəntan əšikəl. Ixrab Məššina kəl ɣərman win tan ɣalayɣalaynen a di da fəlas wər ilkem awedan i maddan-əs ən Yaqub.


Filipus! Tidakkah engkau percaya, bahwa Aku bersatu dengan Bapa, dan Bapa bersatu dengan Aku? Apa yang Kukatakan kepadamu, tidak Kukatakan dari diri-Ku sendiri. Bapa yang tetap bersatu dengan Aku, Dialah yang mengerjakan semuanya itu 	 Wər təzzəgzanaɣ as, nak d Abba nəmos arat iyyanda? Batuten šin dawan-əmmala da, wərge nak ad d-əgmadnat, kalar Abba dər əmosaɣ arat iyyanda sər-i isandan imazalan-net.


Kata TUHAN, "Buatlah begitu supaya orang-orang Israel percaya bahwa Aku, TUHAN, Allah nenek moyang mereka, Allah Abraham, Ishak dan Yakub, sudah menampakkan diri kepadamu. 	 Inn-as Amaɣlol: «Ag-a di da fəl ad əzzəgzənan Kəl-Israyil as Amaɣlol, Əməli n aljadan-nasan, Əməli n Ibrahim, Əməli n Isahaq, Əməli ən Yaqub, inifalal-ak.»


"Tinggal sesaat saja kalian tak akan melihat Aku lagi, dan juga tinggal sesaat lagi kalian akan melihat Aku. 	 «A dawan-əgmədaɣ anay dəffər alwaq wər nəggət, mišan a di-tələsam anay daɣ adan wər nəggət dəffər adi.»


Setelah itu Laban berkata kepada Yakub, "Mengapa engkau mengakali saya dan membawa lari anak-anak saya, seakan-akan mereka tawanan perang 	 Iṇṇa Laban i Yaqub: «Ma təge da? Təkkərrasaɣ i, tewaya šibararen in as taṇṇa šiməskasa n əməgər?


Ibu bapak orang itu menjawab, "Memang ini anak kami; dan ia memang buta sejak lahir 	 Ənnan-asan marwan n aləs: «Nəssan as barar-nanaɣ a imos, nəssan əntada as as d-ihəw da iddirɣal,


Ketika penduduk Kanaan melihat perkabungan di Goren-Haatad itu, berkatalah mereka, "Alangkah pilunya upacara perkabungan orang Mesir itu!" Itulah sebabnya tempat itu dinamakan Abel-Mizraim 	 As ənayan Kəl Kanan əɣsarnen aṃadal a təfiyyawt ta daɣ asabbakkaw wa n Atad əṇṇan: «Iket ən təfiyyawt ən Kəl Masar!». Adi da a fəl itawagga y adag wa eṣəm Abel-Mitsərayim, edag illan dagma ən Yorden.


Masih banyak lagi keajaiban-keajaiban lain yang dibuat Yesus di depan pengikut-pengikut-Nya, tetapi tidak ditulis di dalam buku ini 	 Immozal Ɣaysa alɣalamaten šiyyad aggotnen dat nalkiman-net, mišan ya wər sər-əsnat imməgrad əlkəttab wa.


Itulah sebabnya orang laki-laki meninggalkan ayah dan ibunya, dan bersatu dengan istrinya, lalu keduanya menjadi satu 	 A di da a fəlas aləs ad-ifəl ehan ən šis əd ṃas, irtəy əd tənṭut-net, əqqəlan elam iyyanda.


Harun dan Musa itulah yang diperintahkan TUHAN untuk membawa orang-orang Israel keluar dari Mesir 	 Harun əd Musa win as təga batu-nasan da, əntanay as inna Amaɣlol : «Əkkəsat du tamattay n Israyil daɣ Masar tənnizzam zun agan.»


Yakub berkata kepada Simeon dan Lewi, "Kalian menyusahkan saya. Sekarang orang Kanaan dan orang Feris dan semua penduduk di negeri ini akan membenci saya. Orang-orang kita tidak banyak; jika penduduk itu semua bersekutu melawan dan menyerang saya, seluruh keluarga kita akan dibinasakan. 	 Iṇṇa Yaqub i Šimehon əd Lefi: «Təgam-i daɣ aššawaša, təgam-i ark aḍu dat Kəl-Kanan əd Kəl-Fəriz. Nak wər əleɣ ar təkəbəzzet ən meddan s iga adi əntanay as namannakan fall-i, əṣrayan-i, a-di-əhləkan nak d aɣaywan-in.»


Oleh sebab itu, sebagai seorang saudara yang seiman, saya bisa saja memerintahkan Saudara untuk melakukan apa yang harus Saudara lakukan 	 Daɣ adi a əgêɣ daɣ təla ən fərregat n a kay aməra s arat wa ihoran s ənəmənnak s Əlməsix,


Ketika Pilatus mendengar mereka berkata begitu, ia lebih takut lagi 	 Batu ta təššota tasa daɣ Bilatəs,


dan orang Hori di pegunungan Edom, lalu mengejar mereka sejauh El-Paran di pinggir padang gurun 	 əd Kəl Xor daɣ akal-nasan, idɣaɣan ən Sehir. Əssəglan daɣ-san terazay har oṣan aɣrəm wa n El-Faran illan dagma ən taṇeray.


Keturunan Yakub itu seluruhnya berjumlah tujuh puluh orang. Yusuf sudah lebih dahulu berada di Mesir 	 As ig-a wen barar-net wa igan Yusəf ənta iha Masar. Xasil a wa d-igmadan Yaqub ketnet imos-əssayat təmərwen n awedan.


Ayo kita bunuh dia dan lemparkan mayatnya ke dalam sumur yang kering. Kita katakan nanti bahwa dia diterkam binatang buas. Kita lihat nanti bagaimana jadinya mimpi-mimpinya itu. 	 Anɣiwatanaq qu a tu nəgər daɣ iyyat daɣ təgaziwen a, ad naṇṇu əmudar at t itšan, ad nəṣṣən a wa z'əqqəlnat tərgəten-net.»


"Kami ini keturunan Abraham," kata mereka. "Belum pernah kami menjadi hamba siapa pun! Apa maksud-Mu dengan berkata, 'Kalian akan dibebaskan'? 	 Ənnan-as: «Nakkanay ya əzzurrəyya n ənnəbi Ibrahim a nəmos, wər kala daɣ əddənet ad nəqqal eklan ən waliyyan, mafel as təganna: "Ad tallallem"?»


Tempat itu dinamakannya "Betel" 	 Təzzar iga adagg-en wa sər-əs iššewal Məššina eṣəm Bet-El (almaɣna-nnet Ehan ən Məššina).


Anak-anak Kanaan, ialah Sidon, yang sulung, dan Het 	 Kanan eraw Sidon aɣafadday-nnet, ilkam-as Xet.


Lalu Ia berkata kepada penjual burung merpati, "Angkat semuanya dari sini. Jangan jadikan Rumah Bapa-Ku tempat berdagang! 	 Imassatagan ən tədəbren əntanay inn-asan: «Əkkəsat awa daɣ adag a, ad wər tagim ehan n Abba-nin asammanay n əssuk.»


Mendengar itu Yakub sangat ketakutan dan khawatir. Lalu orang-orang yang ada bersamanya dibaginya menjadi dua kelompok, demikian pula dombanya, kambingnya, sapi dan untanya 	 Əqqalan du nəmmuzal Yaqub, əṇṇan as: «Noṣ'in amaqqar nak Esaw, ənta iṃan-net issilkad ak du, iddəw d əkkozat təṃad n aləs.»


Mereka berkata, "Bukankah ini Yesus, anak Yusuf? Kami kenal ibu bapak-Nya! Bagaimana Ia dapat berkata bahwa Ia turun dari surga? 	 Gannin: «Awak awen wərge Ɣaysa wa n ag Yusəf, nəkna təməzdəyt n abba-net d anna-net, məni əmmək was du-z-inkər əmərədda ad igannu ijənnawan daɣ d-izzəbbat?»


Terimalah juga salam rekan-rekan saya: Markus, Aristarkhus, Demas dan Lukas 	 ənta əd Markus, Aristarxus, Demas, Lukas iməllilan in daɣ əššəɣəl.


tetapi menolak Kain dan persembahannya. Kain menjadi marah sekali, dan mukanya geram 	 mišan wər iqbel Kayin əd təṇafut ta nnet. Iggaz alham Kayin wəllen. Təddew-du təkenzert gər aṇaran-net.


Lalu sampailah Yakub kepada Ishak ayahnya, di tempat tinggalnya di Mamre dekat Hebron. (Dulu Abraham kakeknya, juga tinggal di sana) 	 Oṣ-in Yaqub aɣaywan n abba-nnet Isxaq daɣ Mamre, daɣ Kiryat-Arba, iṃos əmərədda Xebron, dad iga Ibrahim d Isxaq təməɣsurt ən magaran.


Itulah semua keturunan Ham. Setiap bangsa dan suku tinggal di negerinya masing-masing dan mempunyai bahasanya sendiri 	 Əntanay da da bararan win Xam əzunnen əs tawšeten-nasan d awalan-nasan daɣ kallan-nasan əd ɣərfan-nasan.


Kabarkanlah juga kepada mereka bahwa Aku, TUHAN, Allah nenek moyang mereka, Allah Abraham, Ishak dan Yakub, mengutus engkau kepada mereka. Akulah TUHAN, itulah nama-Ku untuk selama-lamanya. Itulah sebutan-Ku untuk semua bangsa turun-temurun 	 Ilas Məššina inna i Musa : «Tannaɣ-asan : "Amaɣlol, Əməli n aljadan-nawan, Əməli n Ibrahim, Əməli n Isahaq, Əməli ən Yaqub di d-izammazalan sər-wan". Esəm-in den da wa iɣlalan, amaran ənta as za təwəzdiya daɣ əɣlul n azzaman.


Setelah itu ia meneruskan perjalanannya ke selatan, ke daerah berbukit di sebelah timur kota Betel, dan berkemah di antara Betel dan kota Ai: Betel di sebelah barat dan Ai di sebelah timur. Juga di situ ia mendirikan mezbah dan menyembah TUHAN 	 Dəffər a di iggəlat s ədɣaɣ iddinnagan y əɣrəm wa n Bet-El, izzəbbat, ikras ahaket-net iṭram-as Bet-El, iddənnag-as əɣrəm wa n Ay. Təzzar ikras edagg ən təkutay y Əməli, iɣbad-tu.


Ia menyelamatkan kita, bukan karena kita sudah melakukan sesuatu yang baik, melainkan karena Ia sendiri mengasihani kita. Ia menyelamatkan kita melalui Roh Allah, yang memberikan kita kelahiran baru dan hidup baru dengan jalan membasuh kita 	 issəfs-ana əs təhanint-net. Wərgeɣ imazalan olaɣnen win nətaggu a fəl nəgraw efsan win. Kalar nəgraw-tan s əširəd wa danaɣ-iga Infas wa Zəddigan. Əširəd wa, ənta a danaɣ-ewayan əs təhut ta taynayat, isammattay-ana nəssənta təməddurt iyyat taynayat.


Maka Musa mengajak istri dan anak-anaknya dan menaikkan mereka ke atas keledai lalu berangkat bersama mereka ke Mesir. Atas perintah Allah, Musa juga membawa tongkatnya 	 Den daɣ ad eway Musa tantut-net əd bararan-net issəwan-tan ajad təzzar ikka Masar, ittâf tallaq ta as t-omar Məššina s a sər-əs išɣəl.


Katakan kepada mereka supaya jangan memfitnah atau bertengkar dengan siapapun juga, melainkan supaya bersikap ramah. Hendaklah mereka selalu bersikap lemah lembut terhadap semua orang 	 Ad wər taggin arak batuten s awedan waliyyan, wala əqqəlan inaḍlaman, ilen aladab olaɣan, əqqəlan aytedan zamazalnen talmat y əkkullu n awedan.


Sebab itu Aku hendak turun ke sana untuk memeriksa apakah semua tuduhan yang Kudengar itu benar atau tidak. 	 a-tan-awəda aššaggara a wa sər-san itawaṇṇan. Kud əgan aššar wədi, ad-əṣṣəna.»


Berkatalah Naomi kepadanya, "Rut, lihatlah! Iparmu sudah pulang kepada bangsanya dan kepada dewa-dewanya. Pergilah kau juga, nak, ikutilah dia pulang! 	 Tənn'as Naɣomi : «Əswəd, təmidit nam təkka aytedan nasan d əssənaman nasan. Ag'a wa təga! Əqqəl win nam!»


Yesus bertanya kepadanya, "Ibu, mengapa menangis? Ibu mencari siapa?" Maria menyangka itu tukang kebun, jadi ia berkata, "Pak, kalau Bapak yang memindahkan Dia dari sini, tolong katakan kepada saya di mana Bapak menaruh Dia, supaya saya dapat mengambil-Nya. 	 Inn-as Ɣaysa: «Ma kam-isâlan tantut? Ma imos was təsaggada?» Tənn-as Maryama: «Ya aləs wa, kud kay a t-ewayan, təməlaɣ-i dad illa fəl a t-id-awəya.» Arat wa, as das-tu-tənna a təɣil əmagyak n afarag wa təha təsaskawt a das-iššewalan.


Esau tidak mau berhenti memohon kepada ayahnya, "Apakah Ayah hanya mempunyai satu berkat saja? Berkatilah saya juga, Ayah!" Lalu mulailah dia menangis lagi 	 Iṇṇ'as Esaw: «Wər təleɣ ar albaraka iyyanda, abba? Səwər i tu nak da, abba nin.» Iḍbaɣ as ətkər.


Masaklah yang enak seperti yang saya sukai, lalu bawalah kepada saya. Setelah saya memakannya, akan saya berikan berkat saya kepadamu sebelum saya mati. 	 Tassaŋŋaɣ i aṃensay izodan s əmmək wa as tareɣ tawəyaɣ i t'id at t'atša fəl a fall- ak ag'albaraka nin dat taṃattant in.»


Yesus menjawab, "Aku selalu berbicara dengan terus terang di muka umum. Aku selalu mengajar di rumah-rumah ibadat dan di Rumah Allah, tempat orang Yahudi biasanya berkumpul. Tidak pernah Aku mengatakan apa-apa dengan sembunyi-sembunyi 	 Inn-as Ɣaysa: «Awal wa əge y əddənet, wər imos arat iɣbaran. Faw da inan ən taɣaray d Ahan ən Məššina daɣ sassaɣra dad əddewan Kəl-Əlyəhud kul, amaran wər t-illa awal əge daɣ əssir.


Laki-laki itu menjawab, "Saya mendengar Engkau di taman; saya takut, jadi saya bersembunyi karena telanjang. 	 Ijjəwwab iṇṇ-as: «Tesalay a dak-əgeɣ daɣ əgoras təggaz-i ṭasa fəlas əxəzəmzəm a əgeɣ, amaran a dak-laqqasa.»


Kemudian, dengan masih menangis, Yusuf memeluk semua saudaranya dan mencium mereka. Setelah itu mereka mulai bercakap-cakap dengan dia 	 Ad itəzələmmit iməqqaran-net kul, ihallu. Təzzar əggazan dər-əs šin n əməšiwal ket nasan.


Yesus Kristuslah yang datang ke dunia dengan air baptisan-Nya dan dengan darah kematian-Nya. Ia datang bukan hanya dengan air saja, tetapi dengan air dan darah. Dan Roh Allah sendiri memberi kesaksian bahwa itu benar, sebab Roh tidak pernah berdusta 	 Wa dd izgaran fəl aman d əzni ənta Ɣaysa Əlməsix. Wərgeɣ aman ɣas fəl d'izgar ɣur təhut net, kala kal'ar azni wa n tamattant net da izgar du fall as. Infas wa Zəddigan ənta iggiyen as arat wa tidət, fəlas Infas wa Zəddigan tidət a imos.


"Menurut Hukum, seseorang tak boleh dihukum sebelum perkaranya didengar dan perbuatannya diperiksa. 	 «Əššəriɣa-nana wər t-iha ad itəwəxkəm awedan iket wər iššewal, itəwəssən awa daɣ iššokal.»


Semak dan duri akan dihasilkan tanah ini bagimu, dan tumbuh-tumbuhan liar akan menjadi makananmu 	 Ad-ak-d-issəg̣məd išənnanan əd lattan wər təha təṇfa, ilattan win təwəgas a-tan-tətaṭṭa.


Jadi Pilatus berkata lagi, "Engkau tak mau bicara dengan saya? Ketahuilah, saya mempunyai kuasa membebaskan Engkau, dan kuasa menyalibkan Engkau! 	 Amazay wen da das-inna Bilatəs: «Nak as tugaya s a di-təššiwəla? Wər təssenaɣ as əle fərregat n a kay-ayya, əleɣ əntada fərregat n a kay-attaytaya fəl šiləlt?»


Memang inilah keinginan Bapa-Ku: Supaya semua yang melihat Anak dan percaya kepada-Nya mempunyai hidup sejati dan kekal, dan Aku hidupkan kembali pada Hari Kiamat. 	 Awalla, ənta da tara n Abba-nin: Aytedan kul win di-ənaynen nak wa n Barar, əzzəgzanan sər-i, əntanay a z-əgrəwnen təməddurt ta təɣlalat, əssənkəraq-qan-du daɣ təmattant, əzəl a ilkaman.


Kemudian Maria datang dengan kira-kira setengah liter minyak wangi narwastu yang mahal sekali. Ia menuang minyak itu ke kaki Yesus, lalu menyekanya dengan rambutnya. Seluruh rumah itu menjadi harum karena minyak wangi itu 	 Təzzar tobaz-du Maryama aganna ən litər n alwardi iyyan ilan almaqam, izzəwat wəllen, tənɣal-tu fəl daran ən Ɣaysa təzway-asan-tu, təzzar təmas-tan əs jəkkad-net, idnay ahan wa adu n alwardi.


Kata Yakub pula, "Bersumpahlah dulu bahwa kauberikan hakmu kepada saya." Esau bersumpah dan memberi haknya kepada Yakub 	 Təzzar iṇṇ'as: «Əhəd i as wər fall-i təle temsay əmərədda».Ihad as Esaw. Əmmək wa da as din izzənza təla-net temsay fəl Yaqub i Yaqub.


Tetapi dahan-dahan itu tidak diletakkannya di depan binatang-binatang yang lemah. Jadi, semua binatang yang putih itu lemah, dan itulah milik Laban, sedangkan semua binatang yang hitam, belang dan berbintik-bintik itu kuat, dan itulah milik Yakub 	 Mišan wər tan isəṇsu dat šin ənšašnen əmmək en da as eharay wa inšašan kul iqqal in Laban, wa ingayan il'ay Yaqub


Demikianlah orang-orang Israel menetap di Mesir, di daerah Gosyen. Mereka menjadi kaya dan beranak cucu banyak di situ 	 Izdaɣ Israyil (eṣəm wahadan ən Yaqub) daɣ Masar daɣ edagg ihan aṃadal ən Gošen, əlan tu. Ad ətarawan əkannin əfələyləy.


Hati Yusuf meluap karena rasa rindu dan sayang kepada adiknya. Ia hampir tak dapat menguasai dirinya, karena itu pergilah ia dari situ dengan tiba-tiba lalu masuk ke kamarnya dan menangis 	 Iggaz tu ətkər n amaḍray nnet, itrab olɣat daɣ aṃṃas n ahan-net, ad ihallu.


Yesus sangat terharu lagi, lalu pergi ke kuburan. Kuburan itu adalah sebuah gua yang ditutup dengan batu besar 	 Ikna Ɣaysa tərəmmeq tolas, təzzar ikk' əzəkka. Awa əzəkka imosan əzzənəf n akazam, amaran tədbaq-qu təhunt zəwwərat.


Pengurus minuman itu berkata, "Dalam mimpi itu saya melihat ada pohon anggur di depan saya 	 Imməgarad as əmuzar ən maššaɣalan win šašwinen Firɣawna əs tərgət-net: «Ənaya dat-i ašək n əzzəbib.


Keempat belas orang itu adalah keturunan Yakub dari istrinya Rahel 	 Əntanay da da bararan ən Raxil win du teraw i Yaqub, iṃos əket nasan ṃaraw d əkkoz.


"Saya percaya, Tuhan," kata orang itu, lalu sujud di hadapan Yesus 	 Inn-as aləs: «Ayew, Əməli-nin, əzzigzanaɣ.» Təzzar issəjad-as.


Para penguasa Yahudi di Yerusalem menyuruh imam-imam dan orang-orang Lewi pergi kepada Yohanes dan menanyakan kepadanya, "Engkau ini siapa? 	 Ənta da təgəyya ta iga Yaxya y arat daɣ limaman əd Kəl-Lebi win d-əfalnen Yerusalam assaɣa wa tan-du-zammazalan muzaran ən Kəl-Əlyəhud y ad t-əssəstənan d awa imos.


Allah telah membawa saya mendahului kalian untuk menyelamatkan kalian dengan cara yang mengherankan ini, dan untuk menjamin keselamatanmu dan kelanjutan keturunanmu 	 Məššina izammazal i du dat-wan fəl igi n amaggaluz daɣ əzzurriya nnawan daɣ əddənet əd fəl areg nawan daɣ tamaṭṭant, taknim əgurəg.


Yesus berkata kepadanya, "Maria!" Maria menoleh kepada Yesus lalu berkata dalam bahasa Ibrani, "Rabuni!" (Berarti "Guru". 	 Inn-as Ɣaysa: «Maryama!», təzzar təmalallay-t-in tənn-as daɣ awal wa n təlɣibranit: «Rabbuni!» (almaɣna n awen Əššix-in.)


Bapa, Aku ingin supaya mereka, yang Bapa berikan kepada-Ku, ada bersama-Ku di tempat Aku berada, supaya mereka melihat keagungan-Ku; yaitu keagungan yang Bapa berikan kepada-Ku, karena Bapa mengasihi Aku sebelum dunia dijadikan 	 Abba, a əre as win di təkfe ad əggəzan əntanay da edag wa əhe fəl ad əhannayan tarna ta di-təkfe fəlas di-tare harwa dat əxluk n əddənet.


Orang yang tidak mengasihi Aku, tidak menuruti ajaran-Ku. Ajaran yang kalian dengar itu, bukan dari Aku, melainkan dari Bapa yang mengutus Aku 	 Wa di-wər-nəra, wədi wər əttef batuten-in; amaran batu tas təsallim da, wərge nak a tat-igan kala ar šin Abba s ənta a di-d-izammazalan.


Apa yang dikatakan oleh nabi itu memang benar. Itu sebabnya engkau harus menegur mereka dengan tegas; supaya mereka tetap berpegang pada ajaran yang bena 	 Amaran arat wa inna da, tidət a imos. Awen da fəlas ag-asan ərruɣmatan əsȧsnen, fəl ad izəluləɣ əzəgzan-nasan,