Yang datang dari atas melebihi semuanya. Yang datang dari dunia tergolong orang dunia, dan berbicara tentang hal-hal dunia. Ia yang datang dari atas melebihi semuanya 	 Wa d-igmadan afalla, ənta a ihhoken fəl awedan kul, wa ihan əddənet i n əddənet. Wa d-igmadan ijənnawan, ihhokat fəl awedan kul,


Roh Allah, air dan darah--ketiga-tiganya memberikan kesaksian yang sama 	 Infas wa Zəddigan, aman d əzni, maran ketnasnat fəl karadat esnat nimannaknat əs təgiyya ta.


Maka berkatalah Yusuf, "Apa yang kamu lakukan itu? Tak tahukah kamu bahwa orang yang seperti aku ini dapat mengetahui perbuatanmu yang jahat dengan ilmu gaib? 	 Iṇṇ'asan Yusəf: «Ma iṃos əmazal wa təgam da? Wər təṣṣenam as aləs ən šilat in ila fərregat ən maṣnat n arat ikkintalan?»


Gad; anak-anaknya: Zifyon, Hagi, Syuni, Ezbon, Eri, Arodi dan Areli 	 Maddanəs ən Gad əmoṣan Isifyon, Xaggi, Šuni, Etsbon, Eri, Arodi, d Areli.


Lalu Yusuf menyuruh semua sanak saudaranya bersumpah, katanya, "Berjanjilah kepada saya, bahwa apabila Allah memimpin kalian ke negeri itu, kalian akan membawa juga jenazah saya. 	 Təzzar issəhad Yusəf maddanəs n Israyil iṇṇ'asan: «Illikan as Məššina a daɣ-wan iṣṣən, tawəyam alzanazat in as təg̣madam akal a.» Dəffər adi aba Yusəf, tewad təɣrəst-net ṭemeday n awatay əd ṃaraw.


"Sebidang tanah yang hanya berharga empat ratus uang perak--apa artinya itu bagi kita berdua? Kuburkanlah istri Tuan di situ. 	 «Səsəm-i məšš-i! Aṃadal n əkkozat təṃad ən tafelt n əzrəf ma z-iqqəl gar-i dər-ək? Əṇbəl alzanazat ən tənṭut-nak.»


Tetapi kemudian Abraham menyesali Abimelekh tentang sebuah sumur yang telah dirampas oleh hamba-hamba raja itu 	 Mišan išaššawad Ibrahim Abimelek təṇṇa ta təgat daɣ batu n aṇu wa əgdalan eklan-net.


Musa menengok ke sekelilingnya, dan ketika ia melihat bahwa tidak ada yang memperhatikan dia, dibunuhnya orang Mesir itu lalu mayatnya disembunyikan di dalam pasir 	 Iwaraɣwaraɣ fəl aganna ketnet wər ihənnəy awedan, təzzar inɣa aw Masar wen, imbal-tu daɣ əzazəl.


Kata Rahel, "Saya telah berjuang mati-matian melawan kakak saya, dan saya menang," karena itu dinamakannya anak itu Naftali 	 Təṇṇa Raxil: «Əgeɣ əməgər iṣṣohen əd tamaqqart in, orne.» Təg-as eṣəm Naftali.


dan bahwa Allah sudah mulai menghukum, sebab penguasa dunia ini sudah dihukum 	 əxrâkan daɣ batu n awa imosan əššəriɣa ən Məššina fəlas anaxkim n əddənet, a t-imosan Iblis, ibâz-tu əššəriɣa.


Sekali lagi Yesus bertanya kepada mereka, "Kalian mencari siapa?" "Yesus orang Nazaret," jawab mereka 	 Ilas Ɣaysa inn-asan: «Ma imos was təsaggadam?» Ənnan-as: «Ɣaysa wa n Nazaret as nəsaggad.»


Masih ada domba-domba lain yang juga milik-Ku, tetapi tidak tergolong dalam kawanan domba ini. Mereka juga harus Kubawa dan mereka akan mendengarkan suara-Ku. Mereka semuanya akan menjadi satu kawanan dengan satu gembala 	 Əleɣ ayfəd šiyyad əntada wər nəha afarag wa. Əntanatay da kundaba azzaraɣ-asnat. Ad aslinat y əməsli-nin, əqqəlnat əsəgən iyyanda ilan amadan iyyanda.


Kemudian Yakub mengambil sebuah batu dan ditegakkannya menjadi batu peringatan 	 Təzzar itkal Yaqub təhunt issəɣt-et əs təzzəgrət-net, təqqal təṃətirt.


Itu sebabnya mereka tidak dapat percaya, sebab Yesaya sudah berkata juga, "Allah berkata 	 Əddəlil wa fəl wər əfregan ad əzzəgzanan əntada imal-tu ənnəbi Isayas as inna:


Abram tidur dengan Hagar, lalu mengandunglah wanita itu. Tetapi ketika Hagar tahu bahwa ia hamil, ia menjadi sombong dan meremehkan Sarai 	 Inamaṇsa dər-əs təga tadist. As təṣṣan as təga tadist abas təssəfrar ṃass-as.


Sementara itu, di Mesir, orang-orang Midian telah menjual Yusuf kepada Potifar, seorang perwira raja yang menjabat kepala pengawal istana 	 Siga wen Yusəf əzzənzan t'in Kəl Midyan daɣ akal wa n Masar y aləs igan eṣəm Fotifar illan ɣur Firɣawna, iṃos əmuzar ən mag̣azan-net ən nammagaran.


Ketika Adam berumur 130 tahun, ia mendapat anak laki-laki yang mirip dengan dirinya, lalu diberinya nama Set 	 As ig'Adəm ṭemeday n awatay əd karadat təmərwen, iddar, eraw-du barar əs šaššela-nnet, təzzar ig-as eṣəm Set.


Mereka berdua menghadap raja Mesir supaya ia membebaskan orang Israel 	 Daɣ adi əntanay da da Musa əd Harun win əkkanen Firɣawna əššewalan-as fəl a d-əkkəsan Kəl-Israyil daɣ akal-net.


Allah mengabulkan doa Lea, dan ia mengandung lalu melahirkan anak yang kelima 	 Iqbal Məššina təwaṭray ən Leyya. Təzzar təga tadist. Təgraw du i Yaqub barar wa n ṣəmmos.


Jadi sebaiknya kaukatakan saja bahwa engkau adik saya supaya saya dibiarkan hidup dan diperlakukan dengan baik karena engkau. 	 Daɣ a di aṇṇu kam tamaḍraytt-in fəl ad-təwəsəɣməra fəl əddəlil-nam, afsa.»


Tetapi ketika saya berteriak, ia lari ke luar dan jubahnya tertinggal. 	 Amazay wa ad əsagɣare oyya ddu ɣur-i takatkat-net, iḍḍəggag.


Anak-anakku! Saya menulis ini kepada kalian supaya kalian jangan berbuat dosa. Tetapi kalau ada yang berbuat dosa, maka kita mempunyai seorang pembela, yaitu Yesus Kristus yang adil itu; Ia akan memohon untuk kita di hadapan Bapa 	 Bararan in arat wa əkattabaɣ awan t'in fəl ad wər tətaggim ibakkadan.As iqqal as iga iyyan daɣ wan abakkad wədi nəla almawakil ɣur Abba imos ɣaysa Əlməsix əməllil n əššəriɣa,


Maka sujudlah hamba itu menyembah TUHAN 	 Issəjad aləs y Əməli, ig̣g̣oday-as.


Mereka mencari Yesus, dan waktu berkumpul di Rumah Tuhan, mereka berkata satu sama lain, "Bagaimana pendapatmu? Mungkin Ia tidak datang ke perayaan ini. 	 Saggadan i Ɣaysa tinəmənnin gar-essan daɣ Ahan ən Məššina: «Kawanay ak ma tənnam, tordam as wər du-z-asu amud wa fadda?»


Jawab Yakub, "Baik, asal kauberikan lebih dahulu hakmu sebagai anak sulung. 	 Iṇṇ'as Yaqub: «Kundab' a di təzzənza təla nnak fall-i temsay.»


Tetapi semuanya ini ditulis, supaya kalian percaya bahwa Yesus adalah Raja Penyelamat, Anak Allah, dan karena percaya kepada-Nya, kalian memperoleh hidup 	 Eges arat wa t-ihan, itiwaktab fəl ad təzzəgzənam as Ɣaysa ənta a imosan Əlməsix, imos Barar ən Məššina, təssənam əntada âs, as sər-əs təzzəgzanam ad təgrəwam təməddurt s esəm-net.


Tetapi Aku ini, kalau Aku sudah ditinggikan di atas bumi, Aku akan menarik semua orang kepada-Ku. 	 Amaran nak as tawasahake fəl amadal əwara təgəttawt, a d-əlwəyaɣ aytedan kul əs man-in.»


Terang sejati yang menerangi semua manusia, datang ke dunia 	 Awal wa ənta a imosan ənnur wa n tidət, wa d-ikkan əddənet isiməluləw aytedan kul.


Sesudah itu TUHAN Allah berkata kepada ular itu, "Engkau akan dihukum karena perbuatanmu itu; dari segala binatang hanya engkau saja yang harus menanggung kutukan ini: Mulai sekarang engkau akan menjalar dengan perutmu, dan makan debu seumur hidupmu 	 Iṇṇa Əməli Məššina i təməlult: «Azzama təgeɣ a di ad-tətəwəlɣəna daɣ mudaran win n aṃadal ket-nasan ad-tətijəwənkeɣ əs tədist-nam ad-təṭatta əg̣odrar faw daɣ təɣrəst-nam,


Lalu Tomas berkata kepada Yesus, "Tuhan, kami tidak tahu ke mana Tuhan pergi, bagaimana kami tahu jalannya? 	 Inn-as Tuma: «Əməli wər nəssen dad təkke, manəmmək as za nəssən tarrayt-net?»


Setelah itu barulah lahir adiknya yang tangannya ada benang merahnya. Dia diberi nama Zerah 	 Ihu du əmidi nnet, w'as təqqan tanallay zaggaɣat daɣ tawšet-net, itawagg'as eṣəm Zarax.


Lea mengandung lagi lalu melahirkan seorang anak laki-laki. Kata Lea, "TUHAN telah memberikan kepada saya anak ini pula karena didengarnya bahwa saya tidak dicintai." Lalu dinamakannya anaknya itu Simeon 	 Təlas igi ən tədist, təgraw barar, təṇṇa: «Fəlas Əməli isla as wər ətawara adi da fəl-i ilas tehakkay ən barar.» Təg'as eṣəm Šimehon.


Abraham sendiri mengatakan bahwa wanita itu adiknya, dan wanita itu berkata demikian juga. Saya telah melakukan hal itu dengan hati nurani yang bersih, jadi aku tidak bersalah. 	 Awak təṇṇa a d-i wər iga tamaḍrayt-net a təṃos? Ənta iṃan-net tanṭut təṇṇ-i amaqqar-net a iṃos. A di da fəl əgeɣ a di s əwəl iddinan əd fassan zaddognen.»


Mereka leluhur bangsa-bangsa yang tinggal di sepanjang pantai dan di pulau-pulau. Itulah semua keturunan Yafet. Setiap bangsa dan suku tinggal di negerinya masing-masing, dan mempunyai bahasanya sendiri 	 Əntanay ad d-əg̣madan aytedan win əɣassarnen gərwətlan əd ṭamawen ən gərwan wizawaznen daɣ kallan-nasan s awalan-nasan əd ɣawnatan-nasan əd tawšeten-nasan.


lalu berkata kepada Yesus, "Bapak Guru, wanita ini kedapatan sedang berbuat zinah 	 ənnan i Ɣaysa: «Ya əššix-nana, tantut a əzzəna a təga, amaran tətiwaɣayyan tətagg-ay.


Kalian akan mencari Aku, tetapi tidak dapat menemukan Aku; sebab kalian tidak dapat datang ke tempat di mana Aku berada. 	 A di-təsasaggalam mišan wər di-za-təgrəwam fəlas edag wa z'akka wər təfregam iki-net.»


Nanti semua kawanan binatang mereka dan segala harta mereka menjadi milik kita. Jadi marilah kita menyetujui permintaan mereka supaya mereka tinggal bersama dengan kita. 	 «Ardatana s ad-nəqbəl əššərəd-di, aṃaran as əɣsaran daɣ-na, əddi ihərwan-nasan d ərrəzaɣan nasan ad-əqqəlan in nana.»


Kemudian ia mendirikan mezbah di situ dan menamakannya "El, Allah Israel" 	 Ikras daɣ-as edagg ən ṭəkutay, ig-as eṣəm El-Elohe-Israyel (almaɣna-nnet Məššina ənta Məššina n Israyel).


Yesus berkata kepada mereka, "Coba bawa ke mari beberapa ikan yang baru kalian tangkap. 	 Inn-asan Ɣaysa: «Awəyat-du arat daɣ kifitan win du-tobazam əmərədda.»


Waktu sampai di Kanaan, mereka menceritakan kepada ayah mereka segala sesuatu yang telah mereka alami. Kata mereka 	 As din oṣan abba nnasan Yaqub daɣ Kanan əmalan as arat wa tan igrawan kul, əṇṇan as:


Kemudian raja-raja dari Sodom, Gomora, Adma, Zeboim dan Bela mengatur barisan tentara mereka di Lembah Sidim lalu berperan 	 Təzzar əg̣madan-du mənokalan əṃosnen wa n Sədom, wa n Gamora, wan n Adma, wa n Tsəboyim əd wa n Bela as itawaṇṇu Tsohar, əgan eɣaf iyyanda əmməgaran daɣ əɣlal ən Siddim əntanay


Engkau seperti ular di pinggir jalan, ular berbisa di tepi lorong, yang memagut tumit kuda sampai terlempar penunggangnya 	 Dan šila n taššolt təhat tarrayt-net Təddad agozan n ays fəl ad d'uḍu aṃawan-net.


Abraham berusia seratus tahun ketika Ishak lahir 	 Iga Ibrahim ɣur təhut n Isxaq temeḍay n awatay.


Tetapi tidak demikian dengan roti yang turun dari surga; orang yang makan roti itu tak akan mati 	 As ig' awen amensay was ganna nak, ijənnawan a daɣ d-izzəbbat y as i t-itšan wər tu-z-iba.


Maka jawablah, 'Milik hambamu Yakub. Ia mengirim ini sebagai persembahan kepada Esau, tuannya. Hambamu Yakub sendiri sedang menyusul kami.' 	 Dəffər a wen oṃar akli-nnet wa izzərgazan əsəgən wa zzaran: «As təṃənaya d amaqqarr-in Esaw iṣəstan kay: "Ma kay ilan? Mənis tədaga? Ma ilan eharay wa təzzərgaza?"


Lalu mereka naik perahu menyeberangi danau itu menuju Kapernaum. Hari sudah gelap tetapi Yesus belum juga datang kepada mereka 	 əggazan taɣlalt təzzar əssəwalan agaraw y ad əɣrəsan əs Kafarnahum. Ehad igâ, amaran Ɣaysa wər tan-in-ewed harwa da.


Kemudian ia mencium Rahel, dan menangis karena terharu 	 Təzzar izalammat Raxil, təkkas du daɣ-as tədəwit iṃəttawan.


Orang yang percaya kepada Anak itu akan mendapat hidup sejati dan kekal. Tetapi orang yang tidak taat kepada Anak itu tidak mendapat hidup. Ia dihukum Allah untuk selama-lamanya 	 Wa izzəgzanan əs Barar ən Məššina igraw təməddurt təɣlâlat, wa ugayan s a sər-əs izzəgzən amaran alham ən Məššina iha dər-əs isəlsa.»


Bukankah keturunannya akan menjadi bangsa yang besar dan berkuasa? Bukankah melalui dia, semua bangsa di bumi akan Kuberkati 	 Illikan as Ibrahim ad-iqqəl əmaraw ən tamattay təknat igət, təkna aṣṣahat, amaran a sər-əs əgrəwnat təmattiwen kul n əddənet albaraka,


Sebuah sungai mengalir dari Eden, membasahi taman itu; dan di luar Eden sungai itu terbagi menjadi empat cabang 	 Ig̣mad-d'agarew akal wa n Edan fəl ad-aššašəw əgoras. Den da ad-imməzzay agarew iqqal əkkoz ḍaran.


Lihat, di depan itu ada kota kecil yang tidak begitu jauh. Izinkan saya lari ke sana supaya selamat. 	 Təhaṇṇaya a wen ən təɣrəmt ten ? Təkna ihəz fəl ad-azəla har den. Taɣrəmt ənḍərrat a təṃos, ayy-i a daɣ-as əlɣəsa fəl a daɣ-as əgrəwa efsan ən təməddurt-in.»


Yesus menjawab, "Andaikata Aku mau ia tinggal hidup sampai Aku datang, itu bukan urusanmu. Tetapi engkau, ikutlah Aku! 	 Inn-as Ɣaysa: «Kud imos as areɣ ad iddər har d-əqqəla da tədi wər kay-təqqel. Kay əlkəm-i ɣas!»


Inilah keturunan anak-anak Nuh, yaitu Sem, Yafet dan Ham. Sesudah banjir, ketiganya mendapat anak-anak lelaki 	 Ənta da əzzurriya ən bararan ən Nux: Šem, Xam əd Yafet. Əntanay erawan-du bararan dəffər əlwabil.


Lalu sujudlah Abram, kemudian Allah berkata 	 Issəjad Abram daɣ aṃadal, ilas Məššina iššewal:


Apa yang sudah kami lihat dan dengar, itulah juga yang kami beritakan kepada kalian, supaya kalian bersama kami ikut menghayati hidup bersatu dengan Bapa dan dengan Anak-Nya Yesus Kristus 	 Tidət a imos as arat wa nənay əd w'as nəsla nəmal awan tu fəl ad təqqəlam kawanay da aytedan a dər na ərtaynen.Tartəyt ta tidət a imos as nəg'et əd Məššina Abba nnana əd Barar net ɣaysa Əlməsix.


Kemudian pengikut yang lebih dahulu sampai di kuburan, masuk juga. Ia melihat dan percaya 	 Təzzar iggaz-du ənalkim wa hadan, s ənta a d-ewadan əstizarat, inay arat wa izzəgzan-tu.


Engkau akan hidup dari pedangmu, namun menjadi hamba adikmu, tetapi bila engkau memberontak, engkau akan lepas dari kuasanya. 	 Təməddurt nak takoba əd ṭarna. Əššəɣəl n amaḍray nnak kul tu takna Har taffalaga y a tu tarna Tasaddarfa iṃan-nak tala tat tarza.»


Orang-orang Yahudi itu menjawab, "Bukan karena pekerjaan-pekerjaan-Mu yang baik itu kami mau melempari Engkau dengan batu, tetapi karena Engkau menghujat Allah. Engkau seorang manusia, mau menjadikan diri-Mu Allah. 	 Ənnan-as: «Nakkanay wər nəra tenaɣay-nak fəl as təgeɣ əmazal olaɣan, kalar əmadraw wa təgeɣ əddi a fəl kay za nanɣu. Kay wər təmosaɣ ar aggadəm amaran tareɣ ad tagaɣ iman-nak Məššina.»


"Percayalah," kata Yesus kepadanya, "satu waktu orang akan menyembah Bapa, bukan lagi di bukit ini, dan bukan juga di Yerusalem 	 «Tantut» inn-as Ɣaysa, «Zəgzən-i, alwaq izay-du a daɣ wər za təɣabbadam Abba gər za fəl ədɣaɣ wa, wala daɣ Yerusalam.


Kata malaikat itu, "Hagar, hamba Sarai, engkau dari mana dan mau ke mana?" Jawab Hagar, "Saya lari dari Sarai nyonya saya. 	 Iṇṇ-as: «Hajara taklit ən Saray mənis du-təhe? mənis tədaga?» Təjjəwwab təṇṇ-as: «Əḍəggəg a əgeɣ fəl Saray, ṃass-i.»


Tetapi para awak kapal masih berusaha sekuat tenaga untuk mendayung kapal itu ke daratan. Namun badai makin mengamuk juga, sehingga usaha mereka sia-sia belaka 	 Dər iga adi da ya, əqqiman gammayan a din šəššiwədan aɣlal tama n agarew, eges orn-asan, fəlas təgla tazafa təkannu fall-asan təməgirt.


Banyak orang datang kepada-Nya. Mereka berkata, "Yohanes tidak melakukan keajaiban-keajaiban, tetapi semua yang dikatakannya tentang orang ini benar. 	 Osan-t-in aytedan aggotnen, gannin: «Yaxya wər iga alɣalamat waliyyat, mišan aratan kul win danaɣ-inna s aləs wa, əmosan tidət.»


Lalu mulailah hamba Abraham berbicara, katanya, "Saya ini hamba Abraham 	 Təzzar iṇṇa: «Nak akli n Ibrahim.


Lalu Habel mengambil anak domba yang sulung dari salah seekor dombanya, menyembelihnya, lalu mempersembahkan bagian yang paling baik kepada TUHAN. TUHAN senang kepada Habel dan persembahannya 	 Iṇkar Habila ənta da igzam maddanəs ən taɣsiwen-net win azzarnen əs təhut. Təzzar ikkas-as-du daɣ-san šiblalen šin əddəratnen eway-as-tanat-du. Iqbal Əməli Habila əd təṇafut-net,


Seorang hamba imam agung, yaitu keluarga dari orang yang telinganya dipotong Petrus, berkata, "Bukankah saya melihat engkau di taman itu bersama-sama dengan Dia? 	 Inkar-du iyyan daɣ eklan n Əlimam wa Zəwwaran, imosan əšəqqaɣ n aləs was d-ifras Butros təməzzuk-net, inn-as: «Wərgeɣ ənayaq-qay təddewa dər-əs daɣ əgoras?»


Lalu kembalilah Hira kepada Yehuda dan berkata, "Saya tidak dapat menemukan wanita itu. Menurut orang-orang di sana tak pernah ada pelacur di situ. 	 Iqqal Yuda imal as as wər tat igrew, amaran aytedan da əṇṇan wər təha tənəssexrəmt akal en.


dan tidak lagi berpegang pada dongeng-dongeng Yahudi atau peraturan-peraturan yang dibuat oleh orang-orang yang menolak ajaran yang benar itu 	 aqqamin da wər əlkeman i mayyan ən Kəl-Əlyəhud, d iḍufan n aytedan win əmməzraynen tidət.


Imam agung menanyai Yesus tentang pengikut-pengikut-Nya dan tentang ajaran-Nya 	 Issəstan Əlimam wa Zəwwaran Ɣaysa daɣ talɣa ən nalkiman-net, d əsəssəɣri wa itaggu.


Lalu Yesus berkata kepada mereka, "Percayalah: Bukan Musa, melainkan Bapa-Kulah yang memberi kepadamu roti yang sesungguhnya dari surga 	 Təzzar ijjəwwab-asan Ɣaysa inn-asan: «Əggəyyeɣ silakanaɣ-awan as wərge Musa kawan-ikfan amensay wa d-ifalan ijənnawan. Abba-nin ənta kawan ihakkin amensay wa d-ifalan ijənnawan, imos amensay wa n tidət.


Jawab mereka kepadanya, "Apa maksud Tuan? Kami bersumpah bahwa kami tidak berbuat begitu 	 Əṇṇan as: «Ma fəl məšš-ik igannu adi? Eklan-net idag daɣ-san igi n əmazal olan d adi.


Esau adalah leluhur suku-suku Edom yang berikut ini: Timna, Alwa, Yetet, Oholibama, Ela, Pinon, Kenas, Teman, Mibzar, Magdiel, dan Iram. Setiap suku memberikan namanya kepada daerah tempat tinggalnya 	 Əntanay da xakəmitan win əganen daɣ əzzurriya n Esaw əs tawšeten-nasan, əd kalan-nasan, d əsṃawan-nasan: Timna, Alfa, Yətet, Oholibama, Ela, Finon, Kənaz, Teman, Mibtsar, Magdyel, d Iram. Əntanay di xakəmitan n Edom səməsəɣsar nasan daɣ kallan win əhan. Ənta əddi əttarix n Esaw, əmaraw ən Kəl Edom. ƏTTARIX ƏN YUSƏF AG YAQUB


Yakub bertanya lagi, "Kenalkah kalian kepada Laban anak Nahor?" "Kenal," jawab mereka 	 Iṣṣəstan tan tolas: «Təzdayam Laban, ahaya ən Naxor?» «Awalla, nəzday tu,» əṇṇan as.


Aku sudah menyampaikan kepada mereka perkataan Bapa, dan dunia membenci mereka, sebab mereka bukan milik dunia, sama seperti Aku juga bukan milik dunia 	 Əmalaɣ-asan awal-nak təzzar təgzar-tan əddənet fəlas wər tan-təla zund as nak iman-in wər di-təla.


Kemudian Esau meninggalkan Yakub dan pergi ke negeri lain membawa semua istrinya, anaknya dan semua orang yang ada di rumahnya, bersama dengan segala ternak dan harta benda yang telah diperolehnya di Kanaan 	 Dəffər a wen itkal Esaw šiḍoden əd bararan əd təbararen-net, d aytedan kul n aɣaywan-net, əd hərwan əd təlawen kul šin sər-əs əggaznen daɣ akal ən Kanan, igla, innəmad akal iyyan iggugan amaḍray-nnet Yaqub,


lalu memberkati Abram, katanya, "Semoga Allah Yang Mahatinggi, yang telah menciptakan langit dan bumi, memberkati Abram 	 iga albaraka fəl Abram iṇṇ-as: «Təgrawa albaraka Abram ən Məššina Amatkol əmaxlak ən jənnawan əd ṃədlan,


"Di sini ada anak laki-laki dengan lima roti dan dua ikan. Tetapi apa artinya itu untuk orang sebanyak ini? 	 «Illa arat ən barar da ilân səmmosat təgəlwen n əššəɣir d əššin kifitan, mišan ya ma za aknin y aytedan ogdânen d awa?»


Manusia secara jasmani dilahirkan oleh orang tua, tetapi secara rohani dilahirkan oleh Roh Allah 	 Ələsəl n aggadəm iyyan aggadəm, amaran wa d-igmadan Infas wa Zəddigan, Infas wa Zəddigan a daɣ-as innodan.


Sebelum saya datang, harta milik Paman tidak seberapa, tetapi sekarang Paman sudah kaya. TUHAN telah memberkati Paman karena saya. Sekarang sudah waktunya saya bekerja untuk keluarga saya sendiri. 	 «Aṃaran təṣṣanaɣ as dat aṣṣa nin təla nnak ši əṇdərrat. Mišan əmərədda təga təttit tagget, issiwar kay Məššina albaraka edagg oṣəɣ. Mišan əmərədda ewad alwaq n ad əšɣəla i tələqqawen in.»


Waktu raja Niniwe mendengar kabar itu, ia segera turun dari takhtanya. Dilepaskannya jubah kerajaannya dan dipakainya kain karung, lalu duduklah ia di atas abu 	 As isla əmənokal isalan win, inkar daɣ təssəwt-net ta n taɣmar, ikkas takatkat-net ta n təmmənukəla, ilsa isəlsa əganen daɣ bəhu, təzzar iqqim daɣ ezəd.


Sebab roti yang diberi Allah adalah Dia yang turun dari surga dan memberi hidup kepada manusia di dunia. 	 «Fəlas amensay wa d-igmadan ijənnawan, ənta a d-ifalan Məššina, amaran ənta a ihakkin təməddurt y əddənet.»


Tetapi sekarang Kukatakan itu kepadamu, supaya kalau itu terjadi nanti, kalian ingat bahwa Aku sudah memberitahukannya kepadamu." "Hal ini tidak Kuberitahukan kepadamu dari semula, sebab Aku masih bersama-sama dengan kalian 	 Əmalaɣ-awan aratan di əmərədda, fəl a tan-du-taktim as d-ewad alwaq wa daɣ z' agin aytedan tara-nasan. Aratan win wər dawan-tan-əmela daɣ tizarat n əššəɣəl-in ɣur-wan, fəlas alwaq wədi harwada əddewa dər-wan.


Naomi mempunyai seorang anggota keluarga dari pihak mendiang suaminya, Elimelekh. Orang itu kaya dan terpandang. Namanya Boas 	 Təla Naɣomi əšəqqaɣ, aləs n əməgərgəs issohen igm d d'imərwan n Elimelek, ig n esəm Boɣaz.


Sementara itu, tolong sediakan kamar untuk saya di rumahmu, sebab saya harap Allah mengabulkan doa Saudara-saudara semuanya dan membawa saya kembali kepada kalian 	 Əgmaya daɣ ak tolas ad in təsəmmutəga edag ən təɣimit fəlas ordêɣ as a kawan in ətəwəsuɣəla as iqbal Məššina šiwaṭriwen nawan.


Lalu dengan senang hati mereka menerima Dia ke dalam perahu, dan saat itu juga perahu mereka itu sampai di tempat tujuan 	 Gammayan d a t-id-əzzugəzan taɣlalt den da, wal' a ihogan tewad dər-san edag wa əkkan.


Kemudian, pada waktu mereka mengosongkan karung-karung mereka, mereka menemukan dompet masing-masing yang berisi uang; lalu mereka sangat ketakutan, juga ayah mereka 	 As əggazan šin n ikus n alkama akk iyyan oṣ'in daɣ əsaməd-net əsəkməs n əzrəf-net. As ənnayan isəkmas n əzrəf nasan təggaz tan ṭasa əntanay əd ši-ssan.


Sebab Aku tidak berbicara dari kemauan-Ku sendiri; Bapa yang mengutus Aku, Dialah yang memerintahkan kepada-Ku apa yang harus Kukatakan dan Kusampaikan 	 Fəlas batuten-in wərge gər-i əd man-in as tanat-əge, kalar Abba wa di-d-issəglan iman-net as di-omar s arat was ihor ad t-anna, əd was ihor a fall-as ammagrada.


"Mari lihat sendiri," kata Yesus. Mereka pergi dengan Dia dan melihat di mana Ia tinggal. Waktu itu pukul empat sore. Hari itu mereka tinggal bersama Dia 	 Inn-asan «Agliwat-du a tu-tənəyam». Itagg'awen takəst zagret, əglan əddewan dər-əs, ənayan dad illa, təzzar əssəndan ɣur-əs əzəl.


Setiap cabang pada-Ku yang tidak berbuah, dipotong-Nya, dan setiap cabang yang berbuah, dikurangi daunnya dan dibersihkan-Nya supaya lebih banyak lagi buahnya 	 Alədlid-in kul wa wər nətirəw ad t-ixtəs, wa itarawan ad t-ifnəz fəl ad d-inzər agu ara aggen.


Yesus menjawab, "Sekarang engkau tidak mengerti apa yang Kulakukan ini, tetapi nanti engkau akan mengerti. 	 Inn-as Ɣaysa: «Awa tagga da wər təfrega əgərri-net əmərədda mišan a tu-tagra dəffər awa.»


Orang yang paling mengasihi sahabat-sahabatnya adalah orang yang memberi hidupnya untuk mereka 	 Wər tu-təlla tara togarat ad akfu awedan iman-net fəl midawan-net.


Ia sendiri bukan terang itu, ia hanya mewartakannya 	 Ənta iman-net wər imos ənnur, ətəwəsəgla ɣas a d-iga imos təgəyya fəl ad ammagrad s ənnur wa.


Lalu Laban mengadakan pesta perkawinan dan mengundang semua orang di kota itu 	 Daɣ a di iššedaw du Laban aytedan kul win n əɣrəm wa, issəkras as.


Kalian menghakimi orang dengan cara manusia; Aku tidak menghakimi seorang pun 	 Kawanay azzahir as təšarraɣam aytedan, nak amaran wər šərrəɣa waliyyan.


Tetapi kalian sudah menerima Roh Allah yang dicurahkan oleh Yesus Kristus dan itu sebabnya kamu semuanya mengenal ajaran yang benar 	 Mis-n kawanay təgrawam infas wa zəddigan w'as kawan izway wa zəddigan.


Adapun Sarai mandul 	 Saray wər tətirəw, wər təla barar waliyyan.


Orang upahan itu lari, sebab ia bekerja untuk upah. Ia tidak mempedulikan domba-domba itu 	 Arat wa itagg-ay aləs wa fəlas ətəwəɣfar a iga y əššəɣəl wa, wər izlay a əganat ayfəd.


Lalu kata malaikat itu lagi, "Aku akan memberikan kepadamu begitu banyak anak cucu, sehingga tidak seorang pun dapat menghitung mereka 	 Iṇṇ-as tolas: «Ad-əsəffələyləya əzzurriya-nnam wəllen haras wər z-itəwəfrəg ətəwəšiḍən-net fəl igət.»


Inilah keturunan Terah: Terah ayah Abram, Nahor dan Haran. Haran mempunyai anak laki-laki, namanya Lot 	 Ənta da əzzurriya ən Terax. Terax eraw Abram, Naxor, əd Haran. Haran eraw Lot.


Naomi melihat bahwa Rut berkeras untuk ikut, jadi, ia tidak mengatakan apa-apa lagi 	 Dəffər as təgra Naxomi as təsigatakat əs tiddawt net, təmməzzay d ədəgguz net.


Setelah Marta berkata begitu, ia pergi memanggil Maria, saudaranya dan berbisik kepadanya, "Bapak Guru ada di sini; Ia menanyakan engkau. 	 As təga Marta batu ta, təkka təmadrayt-net Maryama, təwat-tat s ahal tənn-as: «Əššix illa-da, isastan dər-əm.»


Yesus menjawab, "Aku tidak kemasukan setan. Aku menghormati Bapa-Ku, tetapi kalian menghina Aku 	 Inn-asan Ɣaysa: «Wər di-izdeɣ aggəsuf, Abba-nin ɣas a əssəɣmara, kawanay amaran wər di-təssəɣmaram.


Tetapi Yesus sendiri tidak percaya mereka, sebab Ia mengenal semua orang 	 Mišan ya Ɣaysa wər tan-ifles fəlas izday-tan ketnasan, ənta


Berkatalah Lamekh kepada kedua istrinya, "Ada dan Zila, dengarkan! Seorang pemuda kubunuh karena telah menghantam aku 	 Iṇṇa Lamek i təḍoden-net: «Kamatay, šiḍoden-in, ṣəsəmmat y əməsli-nin, təsəddərgənmat y awal-in, fəlas tenaɣay a əgeɣ aləs wa di isabbasan d əbi wa di iwatan.


Saya akan tetap berdiri di dekat sumur ini. Apabila seorang gadis datang untuk menimba air, saya akan minta kepadanya supaya diberi minum 	 Əmərədda ad əlle ɣur šaṭ ad aṇsəya təmawat ta du-təzragat a-di-tašašu daɣ ətəkin-net.


Aku dengan mereka, dan Bapa dengan Aku; supaya mereka benar-benar satu. Maka dunia akan tahu bahwa Bapalah yang mengutus Aku, dan bahwa Bapa mengasihi mereka seperti Bapa mengasihi Aku 	 nak ərtâya dər-san, kay tərtâya dər-i, fəl ad əqqəlan arat iyyanda əs təməwit təndât təzzar təssən əddənet as kay a di-d-izammazalan harwa təgeɣ-asan tara ta di-təge.


Pada waktu yang tepat, Allah menyatakan janji-Nya itu dalam pesan-Nya. Pesan itu sudah dipercayakan kepada saya, dan saya memberitakannya atas perintah Allah Penyelamat kita 	 Amaran Məššina isinafalal awal-net daɣ alwaq was otas. Awal wen ənta a iha əlmaɣiza was du-tawaflasa s igi-net, daɣ əlkama y awas omar Məššina di n Ənəssefsi-nana.


Kemudian Yesus mendekati mereka, mengambil roti itu, dan memberikannya kepada mereka. Ia berbuat begitu juga dengan ikan itu 	 Ihoz-tan-in Ɣaysa, obaz-du tagəlla ikf-asan-tat, ikf-en əntada kifitan.


Namun begitu saya tahu bahwa sekarang ini juga Allah akan memberi apa saja yang Tuhan minta kepada-Nya. 	 Mišan əmərədda da əssanaɣ as arat kul wa təgmaya daɣ Məššina a dak-k-agu.»


Tetapi abang serta ibu Ribka berkata, "Biarlah Ribka tinggal bersama kami kira-kira seminggu atau sepuluh hari lagi, dan sesudah itu bolehlah dia pergi. 	 «Ad taqqam tabarart ɣur-na har tagu tamert iyyat, əḍḍəkud ən maraw aḍan, amaran taglu,» əṇṇan-as.


Ketika orang-orang itu bertemu dengan Yesus di seberang danau, mereka bertanya kepada-Nya, "Bapak Guru, kapan Bapak sampai di sini? 	 Əgrawan-tu fəl afay n agaraw wa hadan təzzar ənnan-as: «Əmmay du-tose da, ya Əššix?»


"Jangan, Tuhan," kata Petrus kepada Yesus, "Jangan sekali-kali Tuhan membasuh kaki saya!" Tetapi Yesus menjawab, "Kalau Aku tidak membasuhmu, engkau tidak ada hubungan dengan Aku. 	 Inn-as Butros: «Kay, ad təšširəda idaran-in? Wala ənəmihaz!» Inn-as Ɣaysa: «As dak-tan- wər -əššorada nak dər-ək nəmmizzay.»


Tetapi TUHAN Allah berseru kepada laki-laki itu, "Di manakah engkau? 	 Iɣra Əməli Məššina aləs iṇṇ-as: «Məni kay?»


Yehuda mengenali benda-benda itu dan berkata, "Wanita itu tidak bersalah. Saya tidak memenuhi kewajiban saya terhadap dia; seharusnya saya kawinkan dia dengan anak saya Syela." Yehuda tidak pernah lagi bersetubuh dengan Tamar 	 Izday tan, Yuda iṇṇa: «Tanṭut ta təla fall-i tidət fəlas nak a tat wər nəzzəzlaf i barar in Šela.» A iga adi wər kala a dər-əs ilas ənəməṇsa.


Itulah sebabnya orang menyebut sumur di antara Kades dan Bered itu, "Sumur Dia Yang Hidup Yang Memperhatikan Aku" 	 A di da a fəl itawagga y aṇu wa eṣəm Ber-Laxay-Roy (almaɣna-net aṇu ən wa iddaran wa d-i- ihaṇṇayan), aṇu illan gər Kadeš əd Bered.


Bilha mengandung lalu melahirkan seorang anak laki-laki 	 Təga Bilha tadist təgraw du barar i Yaqub.


Yakub meneruskan, "Yusuf, kedua anakmu Efraim dan Manasye yang lahir di Mesir ini sebelum aku tiba di sini, kuanggap anakku, sama seperti Ruben dan Simeon 	 Əmərədda bararan nak win n əššin təgrawa daɣ Masar dat aṣṣa nin bararan in a əmoṣan, wər tan əzlaya əd Ruben əd Šimehon.


Imam-imam kepala berkata kepada Pilatus, "Jangan menulis 'Raja orang Yahudi', melainkan tulislah, 'Orang ini berkata, Aku Raja orang Yahudi.' 	 Ənnan limaman win zawwarnen ən Kəl-Əlyəhud i Bilatəs: «Ad wər təktəba fəl šiləlt as: "Aləs wa əmənokal ən Kəl Əlyəhud", kalar əktəb fall-as as: "aləs da wa innan ənta a imosan əmənokal ən Kəl-Əlyəhud."


"Aku Allah, Allah yang dipuja ayahmu," katanya. "Jangan takut untuk pergi ke Mesir. Aku akan menjadikan keturunanmu bangsa yang besar di sana 	 Təzzar iṇṇ'as: «Nak Məššina, məššina n abba nnak. A kay wər təggəz ṭasa n iki ən Masar fəlas den da a kay z'aga tamattay tagget.


Saya gembira sekali mengetahui bahwa ada anak-anak Ibu yang hidup menurut ajaran Allah, seperti yang telah diperintahkan Allah Bapa kepada kita 	 Əkneɣ tədəwit as əsleɣ as wiyyad daɣ bararan nam əzilalaɣan daɣ tarrayt tan tidət s əmmək was dana omar Abba nana.


Inilah yang dikatakan Yusuf kepada mereka, "Coba dengar 	 Iṇṇ'asan: «Səsəmat i ad awan əməla targət ta əgeɣ,


Lalu mereka menyeret dia dan melemparkannya ke dalam sumur yang kering 	 Təzzar ədkalan tu əgaran tu daɣ tagaza wər əhen aṃan.


Bapa itu membangkitkan orang mati, dan memberikan mereka hidup sejati dan kekal; begitu juga Anak memberi hidup kekal kepada orang yang mau diberi-Nya hidup 	 Əmmək wa daɣ-as d-isankar Abba inəmməttan itaggu daɣ-san iman, əmmək wa da as ihakku Barar ənta da təməddurt i was tat-ira.


Katakanlah hadiah apa yang kalian inginkan, dan tentukanlah emas kawinnya. Saya akan memberikan apa yang kalian minta, asalkan kalian mengizinkan saya mengawini gadis itu. 	 «Əgməyat daɣ-i taggalt zəwwərat əd təṇafuten aggotnen ad awan-ərzəma a wa dər təṣṣəstanam kul mišan akfat-i tabarart a-tat-əzləfa!»


Yusuf tidak senang ketika melihat ayahnya meletakkan tangan kanannya di atas kepala Efraim; lalu dipegangnya tangan ayahnya untuk memindahkannya dari atas kepala Efraim ke atas kepala Manasye 	 As inay Yusəf abba-net as issəwar əfus-net wa n əɣil eɣaf n Efraym wər oggem a wen. Təzzar ibaz əfus n abba-net ikkas t'idu fəl aɣaf n Efraym issəwar tu wa n Mənašše.


Semoga TUHAN membalas segala kebaikanmu. Semoga kau menerima apa yang patut diberikan kepadamu oleh TUHAN, Allah Israel, karena engkau telah datang untuk berlindung kepada-Nya! 	 «Ya Əməli tərzamaɣ am amazal nam! Amaɣlul, Əməli nn Israyil wa daɣ təgmaya taggast tərmazaɣ am əs təməwit təkm lat.»


Sekarang kita sedang menantikan Hari yang kita harap-harapkan itu; pada Hari itu dunia akan melihat keagungan Yesus Kristus, yaitu Allah Mahabesar dan Raja Penyelamat kita 	 Arat wa a tu-nagu nəssigad, nəga attama n əzəl isifalawasan, imosan ənəfilal n ədkul ən Məššina di maqqaran, a t-imosan Ənəssefsi-nana Ɣaysa-Əlməsix.


maka Kutaruh pelangi-Ku di awan sebagai tanda perjanjian-Ku dengan dunia 	 Ad aga təzzəladar daɣ jənnawan ad təqqəl asannal n arkawal ən taṣṣaqq-in d əddənet.


Mereka berseru kepada Lot, dan bertanya, "Di mana orang-orang yang datang bermalam di rumahmu? Serahkan mereka, supaya kami dapat bercampur dengan mereka! 	 Əɣran Lot əṇṇan-as: «Magan meddan win d-edwanen ehan-nak? Suɣəb-tan-du. A nara a dər-san nag'əzzəna.»


TUHAN berkata kepadanya, "Ingatlah, keturunanmu akan menjadi orang asing di negeri lain; mereka akan menjadi hamba di sana dan akan ditindas empat ratus tahun lamanya 	 Iṇṇ-as Əməli: «Əṣṣən as əzzurriya-nnak ad-annaftaɣ daɣ akal iyyan, iggəz təla ad itawaṣaknu ark-aṇay har əkkozat ṭəmad n awatay.


"Kalau kalian mengasihi Aku, kalian akan menjalankan perintah-perintah-K 	 «Kud tara a di-təgam, təttəfam alwajiban-in.


Ishak lebih sayang kepada Esau, sebab Ishak suka makan daging buruan. Tetapi Ribka lebih sayang kepada Yakub 	 Iṣṣof Isxaq Esaw fəlas tara a iga iṣan ən tawaqqast ṃaran Raqqiyetu təṣṣof Yaqub.


Pada hari Minggu itu juga, ketika sudah malam, pengikut-pengikut Yesus berkumpul di sebuah rumah dengan pintu-pintu yang terkunci, sebab mereka takut kepada para penguasa Yahudi. Tiba-tiba Yesus datang dan berdiri di tengah-tengah mereka dan berkata, "Salam sejahtera bagimu. 	 Tadwit n alxad wen iman-net, əddewan nalkiman, əɣfalan-du ehan fəl man-nasan, fəlas əksudan imuzaran ən Kəl-Əlyəhud. Osa-ddu Ɣaysa ibdad gar-essan inn-asan: «Ig-awan Məššina alxer!»


Dan seorang hamba tidak mempunyai tempat yang tetap di dalam keluarga, sedangkan anak untuk selama-lamanya mempunyai tempat dalam keluarga 	 Ənta akli wər das-t-illa adag ən faw daɣ aɣaywan, mišan Barar wa eraw aɣaywan wədi edag-net ill-ay har faw.


Kemudian TUHAN Allah menempatkan manusia itu di taman Eden untuk mengerjakan dan memelihara taman itu 	 Idkal Əməli Məššina aggadəm, ig-ay daɣ əgoras wa n Edan fəl a dər-əs annaṭṭaf, iṣṣən daɣ-as.


Musuh menyerang dengan sengit, mengejarnya dengan busur dan panah 	 Əgrawan tu kəl təganziwen s igət A tu naḍḍaban har əlan talilant, Əsaknin tu əzzəngu nnasan s igət.


Tetapi pada malam itu, bukan Rahel, melainkan Lea yang diantarkan Laban kepada Yakub, dan Yakub bersetubuh dengan dia 	 Mišan as iga ahad issok'ay Leyya.


Sekarang Aku datang kepada Bapa. Semuanya ini Kukatakan sementara Aku masih di dunia; supaya mereka dengan sepenuhnya merasakan kegembiraan-Ku 	 Əmərədda kay a din-əkke, ganna awa harwa əheɣ əddənet fəl ad agin tədəwit təndât šilat ən ta əge.


Ia berkata kepada rakyatnya, "Orang-orang Israel itu berbahaya sekali bagi kita, karena mereka sangat banyak dan lebih kuat daripada kita 	 Inkar inna i tamattay-net : Toggam as maddanəs n Israyil ogaran-anaɣ igət d assahat.


Ketika Yesus berkata begitu, salah seorang pengawal di situ menampar-Nya dan berkata, "Berani sekali Engkau bicara seperti itu kepada imam agung! 	 As inna Ɣaysa arat wa, iqqas-as iyyan daɣ magazan n Ahan ən Məššina ibdâdan den, inn-as : «Esaway wa da as tətajawwaba y Əlimam wa Zəwwaran?»


Bawalah adikmu itu, dan kembalilah dengan segera 	 Awəyat amaḍray nnawan, təṇkəram, təqqəlam aləs di.


Para awak kapal itu menjadi sangat takut kepada TUHAN, dan setelah mendarat, mereka mempersembahkan kurban dan menjanjikan bermacam-macam hal kepada TUHAN 	 Təzzar əknan təksəda n Amaɣlol, əkatan, əggodayan-as, əgan dat-əs addawalan.


Anak-anak Yusuf yang lahir di Mesir ada dua orang, sehingga keluarga Yakub yang tiba di Mesir seluruhnya berjumlah tujuh puluh orang 	 Əket wen əwaran t'in əššin bararan ən Yusəf əhunen daɣ Masar. Iqqal əket n aytedan kul ən Yaqub win d'oṣanen Masar əṣṣayat təṃərwen.


Lalu Boas bertanya kepada mandurnya, "Siapa wanita itu? 	 Isəstan Boɣaz əmuzzar ən malayan : «Ma təmos tantut ten?»


"Apakah Dia berdosa atau tidak," jawab orang itu, "saya tidak tahu. Tetapi satu hal saya tahu; dahulu saya buta, sekarang saya melihat. 	 Inn-asan aləs wa: «Nak wər əssena kud anasbakkad a imos wala. Arat iyyanda ɣas daɣ əssana: as kala ad əmosaɣ əmədderɣəl, əmərədda amaran əhannaya.»


Selama dunia ini ada, selalu akan ada masa menanam dan masa menuai, musim dingin dan musim panas, musim kemarau dan musim hujan, siang dan malam. 	 Iket əddənet təllay ətaggin ṇabalan d allayan d aṣamed əd tukṣay d awelan əd təgrəst d ahad d azal.


Setelah Abraham meninggal, Allah memberkati Ishak, anak Abraham. Pada waktu itu Ishak tinggal di dekat sumur yang disebut "Dia Yang Memperhatikan Aku" 	 Dəffər iba n Ibrahim iga Məššina albaraka daɣ barar-net Isxaq. Iɣsar Isxaq dagma n aṇu ən Laxay-Roy. ƏZZURRIYA n ISMAƔIL


Selang beberapa waktu, istri Potifar mulai berahi kepada Yusuf, lalu pemuda itu diajaknya tidur bersama 	 Dəffər a di təṇkar tənṭut ən məšši-s ən Yusəf təla du sər-əs əṇṇiyat, təgmay daɣ-as a dər-əs inəməṇsu.


Lalu pergilah Lot menemui dua orang tunangan kedua anaknya, dan berkata, "Cepatlah keluar dari tempat ini, sebab TUHAN akan memusnahkannya." Tetapi mereka mengira Lot bergurau saja 	 Lot deɣ ikka iḍulan-net imal-asan: «Tarmad! Əg̣mədat edagg a da fəlas Əməli ad-ihlək aɣrəm a da.» Mišan əɣilan as addal a itag.


Ketika orang banyak itu melihat bahwa baik Yesus maupun pengikut-pengikut-tak ada di situ, mereka juga naik perahu-perahu itu dan pergi ke Kapernaum mencari Yesus 	 As din-təgra tiddawat as Ɣaysa wər illa den ənta wala inalkiman-net, təggaz šiɣlalen šin den y ad təsəssəggəl Ɣaysa əs təɣrəmt ta n Kafarnahum.


Mereka mengatakan itu sebab imam-imam kepala dan orang-orang Farisi sudah mengeluarkan perintah bahwa orang yang tahu di mana Yesus berada, harus melaporkannya supaya Ia dapat ditangkap 	 Ənta ilimaman win zawwarnen əd Farisaytan omaran aytedan as i issanan edag wa iha Ɣaysa isaffagg-ay fəl ad attarmas.


Semoga TUHAN berkenan memberikan jodoh kepada kalian supaya kalian berumah tangga lagi." Setelah mengatakan demikian, Naomi pamit kepada mereka dan mencium mereka. Tetapi Orpa dan Rut menangis keras-keras 	 «Ikf'ikmat Amaɣlol alxer əd təfalawist daɣ nan nakmat win əzraynen.» Təzallamat tanat y ad tənəsəɣləf dər əsnat. Ad halinat tədolan net s ətkar zəwwəran.


Setelah itu, diambilnya pisaunya hendak membunuh anaknya 	 Izzal Ibrahim əfus-net idkal-du əlmoši fəl ad igzəm rur-es.


Sekiranya Aku tidak datang dan tidak mengatakan semuanya itu kepada mereka, mereka tidak berdosa. Tetapi sekarang mereka tidak punya alasan lagi untuk dosa mereka 	 «Ənnar du-wər-ose, əššewalaɣ-asan, wər z' attarmasan əs bakkadan-nasan, eges əmərədda wər t-illa əsaru wələyyan a dasan-z-igdəlan a sər-san attarmasan.


Dengan pertolongan TUHAN dia menjadi pemburu yang ulung. Sebab itu orang biasa berkata, "Semoga TUHAN menjadikan engkau seorang pemburu yang ulung seperti Nimrod. 	 Iṃos ənagmar iknan təla ən tanɣaw, a di da a fəl itawaṇṇu: šilat ən Nimrod, ənagmar iknan təla ən tanɣaw.


Saya cukup kuat untuk berbuat jahat kepadamu, tetapi tadi malam Allah yang dipuja ayahmu memperingatkan saya supaya sekali-kali jangan mengancam engkau 	 Əleɣ fərregat n ad awan əɣšada. Mišan ənḍod imməgrad sər-i Məššina n abba nnak, iṇṇ'i: "Ənkəd y ad tagaɣ arat i Yaqub gər olaɣ wala ibrar."


Pada waktu matahari terbenam ia sampai di suatu tempat, lalu bermalam di situ. Ia berbaring hendak tidur; kepalanya berbantalkan sebuah batu 	 Oṣa dd'edagg iyyan izzəbbat ɣur ag̣adal ən ṭəfuk. Idkal du šihun ig'enat ifi y aɣaf-net den da.


Setelah itu mereka menyiapkan hadiah untuk diberikan kepada Yusuf apabila ia datang pada waktu tengah hari, karena mereka sudah diberitahukan bahwa mereka akan makan bersama-sama dengan dia 	 Əsammatagan du šiṇufa nnasan iket di ad d'itaṣu Yusəf ɣur ammasnazal fəlas əslan as da da az z atšin.


"Siapakah TUHAN itu?" tanya raja. "Mengapa aku harus mempedulikan Dia dan mengizinkan bangsa Israel pergi? Aku tidak kenal TUHAN itu, dan orang Israel tidak kuizinkan pergi. 	 Inn-asan Firɣawna : «Ma imos za Amaɣlol as das-sasama wala tayya Kəl-Israyil aglin. Wər əzdaya Amaɣlol za wər z ayya Kəl-Israyil aglin.»


Beberapa waktu kemudian Naomi mendengar bahwa TUHAN telah memberkati umat Israel dengan hasil panen yang baik. Karena itu Naomi dengan kedua menantunya berkemas untuk meninggalkan Moab 	 As təsla Naɣomi as kəl akal net təzzibbat du fall assan arraxmat n Amaɣlol səs tan ikfa ɣarat ən səgəyak təhossayat,


Pada waktu itu kalian akan minta kepada Bapa atas nama-Ku; ketahuilah, Aku tidak akan minta dari Bapa untuk kalian 	 Əzəl wədi at təgməyam daɣ Abba s esəm-in. Wər awan-ənne a dawan daɣ-as əgmiya,


Pada hari itu, kalian tak akan bertanya apa-apa lagi kepada-Ku. Percayalah: Apa saja yang kalian minta kepada Bapa atas nama-Ku, itu akan diberikan Bapa kepadamu 	 Wər-i-za-təssəstanam d arat wələyyan əzəl wədi. Əggəyyeɣ silakanaɣ-awan as, a təgmayam daɣ Abba s esəm-in a dawan-t-agu.


Lalu berangkatlah Yakub dari Bersyeba. Anak-anaknya menaikkan ayah mereka serta anak-istri mereka ke atas kereta yang dikirimkan raja Mesir 	 Ifal Yaqub Ber-Šeba. Əssəwanan bararan n Israyil abba nnasan Yaqub ənta əd bararan nasan əd təḍoden nasan šiṃariwen šin dasan d'issəgla Firɣawna fəl a tan in awəynat. Əwatan ihərwan nasan, ewayan təla nnasan kul ta əkrazan daɣ akal ən Kanan, ikka Yaqub Masar. əs Masar bararan-net, əd hayawan-net, əd təbararen-net əd təhayawen-net. Əzzurriya-net kul as dər-əs iddew.


Dari jauh mereka telah melihat Yusuf, dan sebelum ia sampai kepada mereka, mereka sepakat untuk membunuh dia 	 As t ənayan daɣ igəg, izay tan in, əgan eɣaf fəl at t anɣin.


Saya akan mengatakan bahwa kalian gembala-gembala domba dan sapi, dan telah membawa ternakmu dan segala milikmu 	 əməlaɣ as as imaḍanan a əṃosan fəlas ihərwan a əlan gər za win maḍrornen wala win zawwarnen ewayan tan du əntanay d a wa əlan kul.


Yesus berkata kepada mereka, "Anak-anak, apakah kalian punya ikan?" "Tidak," jawab mereka 	 Inn-asan Ɣaysa: «Imaran-in, ak abbaz a wər təgem wala daɣ kifitan?» Ənnan-as: «Kala».


dan kami tahu bahwa Tuhan tahu segalanya. Tak perlu seorang pun menanyakan apa-apa kepada Tuhan. Karena itu kami percaya Tuhan datang dari Allah. 	 Əmərədda nəssan as təssânaɣ daɣ arat kul, wər t-illa arat a iqqal a dak-iɣbaran; adi da a fəl nəzzəgzan as Abba a ɣur du-təgmada.»


Yudas berkata begitu bukan karena ia memperhatikan orang miskin, tetapi karena ia pencuri. Ia sering mengambil uang dari kas bersama yang disimpan padanya 	 Arat wa wər t-inna fəl təhanint ən tələqqawen, kalar abaydag a imos, amaran ənta a ittafan əsəgrəs wa itaggaz əzrəf, idakkal awa t-ihan.


Kita mengasihi, sebab Allah sudah terlebih dahulu mengasihi kita 	 Nakkanay nəra Məššina fəlas ənta a dana iran daɣ tizarat.


Di sana Ia disalibkan. Bersama-sama dengan Dia ada juga dua orang lain yang disalibkan; seorang di sebelah kiri, seorang di sebelah kanan dan Yesus di tengah-tengah 	 Den da ad əttəytayan sojitan Ɣaysa fəl šiləlt. Əttəytayan əššin meddan wiyyad əntanay da fəl šiləlen, iyyan iggaz aɣil ən Ɣaysa, wa hadan iggaz zalgat-net.


Ketika Laban mendengar berita tentang Yakub, kemanakannya itu, berlarilah ia hendak menemuinya. Laban memeluk Yakub dan menciumnya, lalu membawanya masuk ke dalam rumah. Setelah Yakub menceritakan segala hal ihwalnya kepada Laban 	 Təga Raxil isalan n aṣṣa ən Yaqub i Laban ɣas, ozal, issəlkad as, izalammat tu. Təzzar ilway tu s aṃṃas n ahan-net. Imməgrad Yaqub sa wa fall-as igan. Iṇṇ'as Laban: «Illikan as kay iɣasan nin d əzni nin a təṃosa.» Iqqim ɣur-əs Yaqub har iga tallit.


sehingga saya kembali ke rumah ayah saya dengan selamat, TUHAN akan menjadi Allah saya 	 kud əqqala aɣaywan n abba nin alxer ad iqqəl Əməli Məššina nin.


Barangkali Allah akan mengubah niat-Nya dan tidak marah lagi sehingga kita tidak jadi binasa! 	 «Ma issanan! Mijas Məššina a danaɣ-ihənəttət, igməd-t'alham wa labasan a, issurəf-ana, naqqam da wər nəhlek!»


Kata Allah, "Pergilah ke tanah Moria dengan Ishak, anakmu yang tunggal, yang sangat kaukasihi. Di situ, di sebuah gunung yang akan Kutunjukkan kepadamu, persembahkanlah anakmu sebagai kurban bakaran kepada-Ku. 	 Iṇṇ-as Məššina: «Ədkəl barar-nak Isxaq, barar-nak ann iyyanda təknəɣ tara, takka dər-əs akal ən Moriyya, fəl adɣaɣ a kay z-assakna, amaran tagaɣ-i-tu takutay təkwayat.»


Demi Sarai, raja memperlakukan Abram dengan baik dan memberikan kepadanya hamba-hamba, kawanan domba dan kambing, sapi, keledai dan unta 	 Amaran Abram ənta ig-as iḍuf olaɣan fəl əddəlil-net. Igraw Abram eharay wa ənḍərran əd zəgran, əd təzden d əzdan, d eklan əd taklaten, əd ṃənas.


Dan dialah yang sudah menasihati para penguasa Yahudi bahwa lebih baik satu orang mati untuk seluruh bangsa 	 Amaran Kayif ənta a igan i muzaran ən Kəl-Əlyəhud tanat ta n as ofa ad ammat awedan iyyanda daɣ adag ən tamattay.


Malaikat itu berkata lagi, 'Lihat, semua kambing jantan yang sedang kawin itu loreng, dan berbintik-bintik dan belang. Aku sengaja mengatur itu bagimu karena telah Kulihat semua yang dilakukan oleh Laban terhadapmu 	 Iṇṇ'i: "Ədkəl aṣawad nak, ad tagga isawalan win əzagnen təntawen n aharay əgan əgolənditan, šaɣera madeɣ farfoza. Adi wər t id'eway ar as ənaya a wa dak iga Laban.


Tetapi orang yang terus-menerus berbuat dosa adalah anak Iblis, sebab Iblis berdosa sejak semula. Untuk inilah Anak Allah datang, yaitu untuk menghancurkan pekerjaan Iblis 	 Wa itaggan ibakkadan Iblis as ilkam fəl as Iblis ɣur ənətti n əddənet ad iggaz šin igi ən bakkadan. Maran barar ən Məsshina osa ddu wər imos əsshəɣəl net ar əzərəz ən mazalan n Iblis


Saya tahu bahwa engkau berangkat itu karena ingin sekali pulang. Tetapi mengapa engkau mencuri patung pelindung keluarga saya? 	 Əgreɣ teklay nak fəlas əṣuf a kay iggazan n aɣaywan nawan mišan ma fəl tokara du aṣṣanaman in?»


'Burulah seekor binatang dan masaklah yang enak untukku. Setelah aku memakannya, akan kuberikan berkatku kepadamu di hadapan TUHAN, sebelum aku mati. 	 "Awəy i du iṣan ən tawaqqast tagaɣ i aṃensay izodan az z'atša a fall-ak ag'albaraka nin dat Əməli harwa di wər aba"


Lalu orang-orang Yahudi mengambil lagi batu untuk melempari Yesus 	 Əlasan-du sər-əs adakal ən təhun y ad t-anɣin.


Lembah itu penuh dengan sumur aspal, dan ketika raja-raja dari Sodom dan Gomora berusaha melarikan diri dari peperangan, mereka jatuh ke dalam sumur-sumur itu. Ketiga raja lainnya berhasil lolos dan lari ke pegunungan 	 Aɣlal ən Siddim iḍkar eṇwan aggotnen a daɣ d-itawaɣaz madɣar ən kolta kolta. As əḍḍəggagan mənokalan wa n Sədom əd wa n Gamora əlɣasan daɣ eṇwan win, a wahaḍan iḍḍəggag s ədɣaɣan.


Jawab orang itu, "Siapa yang mengangkat engkau menjadi pemimpin dan hakim kami? Apakah engkau mau membunuh saya juga, seperti orang Mesir yang kaubunuh itu?" Lalu Musa menjadi takut dan berpikir, "Celaka! Perbuatanku itu sudah ketahuan. 	 Inn-as aləs wen : «Ma kay igan əmənokal-nana? Əngəm a tareɣ a di-taga tenaɣay ta təge y aw Masar?» Den daɣ ad təggaz tasa Musa, inna daɣ a di batu ten təqqal arat iwizawazan.


Dia menggali kembali sumur-sumur yang telah digali pada zaman Abraham dan yang telah ditimbuni dengan tanah oleh orang Filistin sepeninggal Abraham. Sumur-sumur itu diberi nama yang sama seperti yang diberikan ayahnya 	 Ibrahim daɣ azzaman-net iɣaz eṇwan. Dəffər iba-net əṇbalan tan Kəl Filist. Ilas Isxaq iɣaz eṇwan win, ig'asan iṣmawan win da a dasan iga abba nnet.


Pada suatu hari, Ismael, anak Abraham dan Hagar wanita Mesir itu, sedang bermain-main dengan Ishak, anak Sara 	 Tənay Sarata barar ən wələt Maṣar ta təgat Hajara, wa təla d Ibrahim, itajab daɣ barar-net Isxaq.


Yakub mendekati ayahnya, dan ayahnya itu merabanya serta berkata, "Suaramu seperti suara Yakub, tetapi lenganmu seperti lengan Esau. 	 Ihoz t'idu, isallamamas tu iṇṇa: «əməsli in Yaqub mišan ifassan in Esaw».


Segera sesudah saya mengutus Artemas atau Tikhikus kepadamu, berusahalah secepat mungkin untuk datang kepada saya di Nikopolis, sebab saya berniat tinggal di sana selama musim dingin 	 As sər-ək în-zammazalaɣ Artemas madeɣ Tišik, tənəmənɣa d a di-du-takka daɣ əɣrəm ən Nikobolis, fəlas ənt'as otasa a daɣ-as əkkəsa tamert ta daɣ gaddalan konakan d asamed əšikəl.


Yang pertama telah meninggalkan aku. Dia pasti sudah diterkam binatang buas, karena sampai sekarang aku tidak melihatnya lagi 	 Iyyan ifal i, ṃaran əkkasaɣ aššak as əmətši a iga fəlas har əmərədda wər t'ənaya.


Yesus menjawab, "Sekiranya kalian buta, kalian tidak berdosa. Tetapi sebab kalian berkata, 'Kami melihat,' itu berarti kalian masih berdosa. 	 Inn-asan Ɣaysa: «Ənnar təmosam iməddərɣal wər za tilem lahan, mišan dad imos as təgannim: "Nakkanay nəhannay", wədi kawanay təllam-tu əd lahan.»


Abraham berkata, "Ampunilah keberanian saya meneruskan pembicaraan ini, Tuhan. Seandainya hanya ada dua puluh orang saja?" TUHAN menjawab, "Jika Kudapati dua puluh orang, kota itu tak akan Kubinasakan. 	 Igla Ibrahim iṣṣəstan: «Əhala awal s Əməli. Mijas wər t-iha ar ṣanatat təṃərwen!» «Fəl udəm ən ṣanatat təṃərwen di wər tu-z-əhləka.»


Ingatlah bahwa TUHAN telah berjanji akan mengatur segala sesuatu dengan baik bagi saya dan memberi kepada saya banyak keturunan. Tidak seorang pun dapat menghitungnya karena banyaknya seperti pasir di pantai laut. 	 «Oṇsayaq-qay ad-i tag̣əza daɣ amaqqar-in Esaw fəlas əksudaɣ ad-i-iṣrəy ihlək-i nak əd bararan əd təḍoden.


Ketika Yusuf datang kepada mereka keesokan paginya, mereka kelihatan sedih 	 As ig'aɣora oṣ'en du Yusəf, inay tan əzikanzaran.


Padang tempat perkemahannya itu dibelinya dari orang keturunan Hemor, ayah Sikhem, dengan harga seratus uang perak 	 Izzənza ɣur maddan-əs ən Xamor, šis ən Šəkem, akarammu n aṃadal wa daɣ ikras ahaket-net s əlqimat ən taṃeday ən tafelt n əzrəf.


dan inilah riwayat keluarga Yakub: Pada waktu Yusuf, anak Yakub berumur tujuh belas tahun, ia mengurus kawanan kambing domba bersama-sama dengan abang-abangnya, yaitu anak-anak Bilha dan Zilpa, kedua selir ayahnya. Ia melaporkan kepada ayahnya perbuatan-perbuatan jahat yang dilakukan oleh abang-abangnya 	 Ənta da əttarix ən maddanəs ən Yaqub. Yusəf iṃos abi ilan ṃaraw elan d əṣṣa, faw itakku təməḍint ən hərwan nasan iddew əd məqqaran-net maddanəs ən Bilha əd Zilfa, šiḍoden n abba nnet. Faw itaway du i ši-s isalan n arak təṇṇawen šin əgannin.


Yusuf memerintahkan supaya karung-karung yang dibawa abang-abangnya diisi dengan gandum, dan uang mereka masing-masing dimasukkan ke dalam karung-karung itu. Juga supaya mereka diberi makanan untuk bekal di jalan. Perintahnya itu dilaksanakan 	 Omar Yusəf y a dasan təwəṭkəran sumad nasan alkama, itəwəssuɣəl tan əzrəf nasan, akk iyyan itəwəgget as əzrəf-net daɣ əsaməd-net. Omar tolas a tan itəwəkfu allaw. Itawagg'asan a wen da.


Dalam tahun keempat belas, Kedorlaomer dan sekutu-sekutunya datang dengan tentara mereka dan mengalahkan orang Refaim di Asyterot-Karnaim, orang Zuzim di Ham, orang Emim di Syawe-Kiryataim 	 Daɣ awatay wa n ṃaraw d əkkoz Kədorlahomer d əṭṭəbəlan win dər-əs əddewnen ərzan Kəl Rəfay daɣ əɣrəm wa n Aštərot-Karnayim, Kəl Zuz daɣ wa n Ham, Kəl Em daɣ wa n asalwa ən Kiryatayim,


Kalau Aku sebagai Tuhan dan Gurumu membasuh kakimu, kalian wajib juga saling membasuh kaki 	 Daɣ adi kud nak, imosan Əməli d Əməsəsseɣri, əššorada idaran-nawan, iwar-kawan, kawanay da, daɣ ilkam wa, ad tətimaširidam idaran.


Yusuf menjawab, "Bukan hamba, Tuanku, melainkan Allah yang akan memberikan penjelasan yang tepat. 	 Ijjəwwab as Yusəf, iṇṇ'as: «Wərge nakku, kala kala ar Məššina a dak z'iməlan təkəbbert ta təge.»


Bau harum kurban persembahan itu menyenangkan hati TUHAN, dan Ia berkata di dalam hati, "Aku tak akan lagi mengutuk dunia ini karena perbuatan manusia; Aku tahu bahwa sejak masa mudanya, pikiran manusia itu jahat. Aku tak akan pernah lagi membinasakan segala makhluk yang hidup seperti yang baru Kulakukan ini 	 Iwat Əməli aɣas wa, oggam-tu. Təzzar iṇṇa daɣ ṃan-net har faw wər z-ələsa əsəwər n aṃadal tulɣant fəl əddəlil n awedan fəlas tədag əṇṇiyat-net s arak-mazalam ɣur təmməḍrəyt har faw, amaran wər z-ələsa ahluk ən təxlək təddarat a təqqal šilat n a wa əge da.


Bapakmu Abraham senang sekali bahwa ia akan melihat hari-Ku. Ia sudah melihatnya dan ia senang! 	 Abba-nawan Ibrahim imâl-tu əd tədəwit fəl as das-igmad aššak as ad inəy assa-nin, amaran inay-tu, ikna təfalawist y awen.»


Pada hari yang ketiga Yusuf berkata kepada mereka, "Aku orang yang takut dan taat kepada Allah. Kamu akan kuselamatkan dengan satu syarat 	 As ig'əzəl wa n karad, iṇṇ'asan Yusəf: «Agat a wa dawan z aṇṇa, a kawan ayya təddaram, fəlas Məššina a əksuda.


Bagaimana hamba dapat kembali kepada ayah kami jika anak itu tidak ikut? Hamba tidak tahan nanti melihat musibah yang akan menimpa ayah kami itu. 	 Man əmmək a wa zz'əqqəla abba nin wər əddewa əd barar a? Kala kala wər əfrega aṇay n abba nin har tu tanɣu tərəmmeq!»


Jawab Yakub, "Hamba sudah hidup seratus tiga puluh tahun sebagai pengembara. Hidup hamba itu penuh kesukaran dan pendek apabila dibandingkan dengan umur leluhur hamba sebagai pengembara. 	 Ijjəwwab as Yaqub, iṇṇ'as: «Elan ən təməddurt in ṭemeday n awatay əd karadat təṃərwen a əṃosan. Taɣrəst in šigəzzulat ənaya daɣ-as ark-aṇay, aṃaran wər togda əd ta n marwan in.»


Esau berkata, "Inilah kedua kalinya dia menipu saya. Pantas namanya Yakub. Dia telah mengambil hak saya sebagai anak sulung, dan sekarang ia mengambil pula berkat yang untuk saya. Apakah Ayah tidak mempunyai berkat lain bagi saya? 	 Iṇṇ-as Esaw: «Adi da fəl iga eṣəm Yaqub ṣanatat təkkərrəs a di iga: əstizarat idkal fall-i alxaq wa n təla nin fall-as temsay dəffər adi idkal fall-i albaraka nnak.» Iṇṇ'as harwa: «Wər di təṣsənsa albaraka iyyan?»


Waktu Yesus melihat ke sekeliling-Nya, Ia melihat orang berduyun-duyun datang kepada-Nya. Maka Ia berkata kepada Filipus, "Di mana kita dapat membeli makanan, supaya semua orang ini bisa makan? 	 Iswad Ɣaysa ogga aytedan əknanen igət əzayan-t-idu, inna i Filibbus: «Məni du-za-nazzanzu tagəlla ətšan aytedan en kul?»


Rehuel, anak Esau, adalah leluhur suku-suku yang berikut ini: Nahat, Zerah, Syama dan Miza. Mereka semua keturunan Basmat, istri Esau 	 Rəhuhel eraw xakəmitan wiyyad ən Kəl Edom əṃosnen: Naxat, Zerax, Šamma əd Miza. Əṃosan əzzurriya ən Basmat d Esaw.


Tetapi anakmu itu akan hidup seperti keledai liar; ia akan melawan setiap orang, dan setiap orang akan melawan dia. Ia akan hidup terpisah dari semua sanak saudaranya. 	 Aṃaran barar-nam ad-iqqəl šilat n ajad n əṣuf. Ad-itamagar d aytedan kul, ətamagaran dər-əs, iwər aganna daɣ məḍrayan-net kul.»


Lalu diberikannya kepada Yusuf kereta kerajaan yang kedua untuk kendaraannya, dan pengawal kehormatan raja berjalan di depan kereta itu sambil berseru-seru, "Awas! Beri jalan! Beri jalan!" Demikianlah Yusuf diangkat menjadi gubernur seluruh Mesir 	 Issəwan tu taṃara-net ta n ṣanatat təṃosat amalankay ərkaban əggəsan, ta iggan ənəmmehəz-net, əsagɣaren dat əs meddan iyyad əṇṇan: «gərəffətat!» Təməwit ta da as issoḍaf Firɣawna Yusəf taṇat n akal ən Masar kul.


TUHAN berkata lagi kepada Musa, "Masukkanlah tanganmu ke dalam bajumu." Musa menurut, dan ketika ia menarik tangannya keluar, tangan itu putih sekali karena kena penyakit kulit yang mengerikan 	 Ilas Amaɣlol inn-as: «Adəd əfus nak daɣ ədmaran nak.» Təzzar issəwar Musa əfus-net idmaran-net. As d-ikkas əfus-net ikna əkəršəššən-əs təwərna iyyat.


Dari seluruh dunia orang-orang datang ke Mesir untuk membeli gandum dari Yusuf, karena kelaparan itu sungguh dahsyat di mana-mana 	 A du gallan aytedan daɣ kallan kul əgammayan du alkama əs Masar əzanzin t in ɣur Yusəf, fəlas laz ikallan kul as tan iḍgaz.


Maka pergilah ia dari satu tempat ke tempat yang lain, menuju ke Betel. Ia sampai ke daerah di antara Betel dan Ai, di tempat keramat di mana ia dahulu berkema 	 Iṇkar Abram ad itagalat gər Negab d əɣrəm ən Bet-El, har oṣa edag wa daɣ izzəbbat əs tizarat, gər Bet-El d Ay,


padahal kalian tidak mengenal Dia. Tetapi Aku mengenal-Nya. Sekiranya Aku berkata bahwa Aku tidak mengenal Dia, maka Aku seorang pendusta, sama seperti kalian. Aku mengenal Dia, dan mentaati perkataan-Nya 	 amaran wər tu-təzdayam, mišan nak əzdayaq-qu. As ənne wər t-əzdaya, wədi ad əqqəlaɣ anasbahu ən šilat-nawan. Kalar əzdayaq-qu, amaran əttafaɣ awal-net.


Jawab mereka, "Ada seorang Mesir yang menolong kami dari gangguan gembala-gembala lain. Ia malah menimbakan air untuk kami, dan memberi minum ternak kita. 	 Ənnanat-as : «Aləs iyyan ən Masar dana ogazan daɣ madanan, ijjojal-ana har nəktar.»


(Sampai pada waktu itu mereka belum mengerti apa yang tertulis dalam Alkitab bahwa Ia harus bangkit dari mati. 	 Ənta harwa da wər əgren Ikətban n ənnəbitan win ənnanen Ɣaysa kundaba inkar-du daɣ nəmməttan.


Kalau orang Mesir melihatmu, mereka akan menduga bahwa engkau istriku lalu saya pasti dibunuh dan engkau dibiarkan hidup 	 as kam ənayan Kəl Maṣar ad-aṇṇin taɣur-i a təṃosa, təzzar agin iṃan-in, kam, a-kam-ayyin təddara.


Tetapi Esau berkata, "Sudah cukup harta saya, tak perlu kau memberi hadiah kepada saya. 	 «Ələ ərrəzəɣ aggen amaḍray-nin, əṭṭəf a wa təle,» iṇṇ-as Esaw.


Semua kekayaan yang telah diambil Allah dari ayah kami sebenarnya milik kami dan milik anak-anak kami. Lakukanlah apa yang diperintahkan Allah kepadamu. 	 Daɣ adi təgərgist kul ta dd'ibaz Məššina daɣ abba nnana šin maddan-nəna. Əmərədda agu a w'as dak iṇṇa Məššina.»


Bapa, agungkanlah nama-Mu!" Maka terdengar suara dari langit mengatakan, "Aku sudah mengagungkan-Nya, dan Aku akan mengagungkan-Nya lagi. 	 Abba, sənnəfiləl təla-nak adkul.» Təzzar igmad-du əməsli ijənnawan inna: «Təla-nin adkul əsinafalalaq-qat, amaran a tat-ələsaɣ əsənnəfiləl.»


Mereka berteriak-teriak, "Bunuh Dia! Bunuh Dia! Salibkan Dia!" Pilatus bertanya, "Haruskah saya menyalibkan rajamu?" Imam-imam kepala menjawab, "Hanya Kaisar satu-satunya raja kami! 	 Eges əggazan šin təɣaraten ad gannin: «Anɣ-ay! Anɣ-ay! Taytay-tu fəl šiləlt!» Inn-asan Bilatəs: «Daɣ adi ad attaytayaɣ əmənokal-nawan fəl šiləlt?» Ənnan-as limaman win zawwarnen: «Əmənokal-nana wər t-imos ar Kisra.»


Biarkan saya pergi membawa kedua istri serta anak-anak saya. Mereka telah saya peroleh dengan bekerja pada Paman. Paman tahu, saya sudah bekerja keras sekali. 	 Akf i šiḍoden in əd bararan in win a fəl ak əšɣala, ad agla, fəlas təṣṣana kay iṃan nak as əgəɣ ak aššəɣəl ihossayan.»


Bapa yang hidup itu, mengutus Aku dan Aku pun hidup dari Bapa. Begitu juga orang yang makan daging-Ku akan hidup dari Aku 	 Əmmək was Abba wa di-d-issəglan ənta a ihakkin təməddurt, amaran ənta a di-issodaran, əmmək di daɣ as wa itšan isan-in a sər-i iddər.


Sebenarnya Kayafas mengatakan itu, bukan dari pikirannya sendiri. Tetapi sebagai imam agung tahun itu ia menubuatkan bahwa Yesus akan mati untuk bangsa Yahudi 	 Batu ta iga da wər tat-iga gar-es əd man-net, kalar tišit-net əlimam wa zəwwaran daɣ awatay wen, a fəl igraw əlwəlayat n as Ɣaysa kundaba immut fəl əddəlil n əɣrəf ketnet.


Setiap laki-laki yang tidak disunat tidak lagi dianggap anggota umat-Ku karena ia tidak berpegang pada perjanjian itu. 	 Yay wa wər nəmməṇkad ad-izəmməzzəy d aytedan-net fəlas arkawal ən tassaqq-in a iɣtas.


Sebab itu, kita orang-orang Kristen harus menolong teman-teman sesama Kristen yang seperti itu, supaya kita dapat turut dalam usaha mereka untuk menyebarkan ajaran yang benar dari Allah 	 Daɣ adi nakkanay a iwar ad nədhəl aytedan šilat ən win fəl ad dər san nənəməšɣəl daɣ tarrayt ta n tidət.


Dan inilah yang dijanjikan Kristus sendiri kepada kita: hidup sejati dan kekal 	 Ənta da alak wa dawan otas: təməddurt təɣlalat.


Anak-anak Ham ialah Kus, Mesir, Libia dan Kanaan 	 Bararan win Xam əṃosan: Kuš, Maṣar, Fut əd Kanan.


Sebab Bapa mengasihi Anak dan menunjukkan kepada-Nya semua yang dilakukan-Nya sendiri. Malah Bapa akan menunjukkan kepada-Nya perbuatan-perbuatan yang lebih besar lagi, sehingga kalian heran 	 Fəlas Abba ira Barar, amaran isakn-ay arat kul wa itaggu; ad t-assaknu aratan ogarnen win da təla n almaɣna y a tan-agu, fəl ad tajəbam.


Jangan-jangan ayah meraba badan saya dan mengetahui bahwa saya menipunya; nanti ia bukannya memberikan berkat, malahan mengutuki saya. 	 As di iḍas abba nin, iṣṣan as bahu a das əge, a di abəz daɣ təkaddilt issəwər i allaɣanat daɣ adag n albaraka nnet».


Sekarang malah hatimu menjadi sedih, karena Aku mengatakan hal itu kepadamu 	 Eges əknan man-nawan axšud fəlas dawan-ənne adi.


Lalu Ishak mendirikan mezbah dan menyembah TUHAN di tempat itu. Ia berkemah di situ dan hamba-hambanya menggali sumur yang lain 	 Den da ad ikras Isxaq edag ən təkutay ad iɣabbad Əməli. Ikras daɣ akal wen ahaket-net. Əɣazan daɣ-as eklan-net aṇu.


Kata Laban, "Lebih baik saya berikan dia kepadamu daripada kepada orang lain; jadi tinggallah di sini. 	 Iṇṇ'as Laban: «Əṣṣofa əkfeɣ ak kat, əkfeq qat y iyyan. Qam ɣur-i da da.»


Para penyembah berhala yang sia-sia, meninggalkan Engkau dan tak lagi setia 	 Iman, as di-əggazan šin agamad, Amaɣlol as malallaya. Təwatray-nin, ehan-nak di zəddigan daɣ-as təssəsama.


Kepada Ibu yang dipilih oleh Allah, dan kepada anak-anak Ibu. Surat ini dari saya, pemimpin jemaat yang sungguh-sungguh mencintai kalian. Bukan hanya saya, tetapi semua orang yang mengenal Allah yang benar, mencintai kalian juga 	 A wa nak əmuzar a din ihulan tidawat ta dduisannafran Məššina əd bararan win tat əhanen. Areq qawan əs tidət, maran wərgeɣ nak ɣas a kawan iran, aytedan kul win əssannen tidət aran kawan.


"Jangan lagi memberi jerami kepada bangsa itu untuk membuat batu bata. Biarlah mereka pergi mencarinya sendiri 	 «Ad wər tələsam tehakkay ən tamattay ta ələmmuz wa as taggin bargitan. Ayyat tan a t-idu tamadan i man-nasan.


dan ia mencicipi air yang sudah berubah menjadi anggur. (Ia tidak tahu dari mana anggur itu, hanya pelayan-pelayan yang menuang air itu saja yang tahu.) Maka pemimpin pesta itu mendekati pengantin laki-laki 	 As iram əmaway ən saksas aman win əmməttaynen da, əqqalan esmad, as wər issen iguz wa d-iga, mišan imašaɣalan win tan-d-əlkawnen əssânan, iɣra əmərmuš,


Ketika pelayan itu sampai kepada saudara-saudara Yusuf, dikatakannya apa yang diperintahkan Yusuf 	 Ewat tan, iṇṇ'asan a wen da.


Waktu Musa masih di tanah Midian, TUHAN berkata kepadanya, "Kembalilah ke Mesir. Semua orang yang ingin membunuh engkau sudah mati. 	 Inna Amaɣlol i Musa harwa ad iha Midyan : «Abəz tarrayt, təqqəla Masar, fəl as win əranen tenaɣay-nak kul aba-tan.»


Itulah keajaiban pertama yang dilakukan Yesus. Ia melakukan itu di Kana di Galilea. Dengan tanda itu Ia menunjukkan keagungan-Nya. Maka pengikut-pengikut-Nya percaya kepada-Nya 	 Ənta əddi təlməɣjujat təmosat alɣalamat ta tazzarat immozal Ɣaysa. Ig-et daɣ əɣrəm ən Kana ta n Galilaya. Isannafalal sər-əs tarna-net, təzzar əzzəgzanan sər-əs nalkiman-net.


Malaikat TUHAN menjumpai Hagar di dekat mata air di padang gurun, di jalan yang menuju ke padang gurun Sur 	 Oṣ-et du Angalos n Əməli, təlla dagm'ən šaṭ n aṃan iyyat daɣ taṇeray, ta təhat tarrayt n əɣrəm ən Šur.


Karena itu Yesus berkata kepada mereka, "Nanti kalau kalian sudah meninggikan Anak Manusia, kalian akan tahu bahwa 'Akulah Dia yang disebut AKU ADA', dan kalian akan tahu bahwa tidak ada satu pun yang Kulakukan dari diri-Ku sendiri. Aku hanya mengatakan apa yang diajarkan Bapa kepada-Ku 	 Təzzar inn-asan Ɣaysa: «As təgam iman n Ag Awedan s əsəhhuki wa das-za-tagim fəl təgəttawt, ad təssənam as nak əmosa "Wa Illan da". Ad təssənam as wər t-illa a tagga gər-i əd man-in, arat wa di-isassaɣra Abba ɣas a ganna.


Hamba-hamba Ishak menggali sumur yang lain lagi, maka terjadilah pertengkaran mengenai sumur itu juga. Karena itu, Ishak menamakan sumur itu "Permusuhan" 	 Əɣazan eklan-net aṇu iyyan as ənta da iga fall-as əkənnas təzzar ig'as eṣəm Sitna (gezzar).


Kemudian Yusuf bermimpi lagi, dan ia mengatakan kepada abang-abangnya, "Saya bermimpi lagi, saya lihat matahari, bulan dan sebelas bintang sujud kepada saya. 	 Ilas Yusəf igi ən tərgət iyyat imal tat i məqqaran-net. Iṇṇa: «Əgeɣ targət iyyat tolas təṃosat as ənaya təfuk əd təllit d eṭran əṃosnen maraw d iyyan, a di sajadnen.»


Ketika Yusuf melihat abang-abangnya, ia mengenali mereka, tetapi ia pura-pura tidak kenal. Dengan kasar ia bertanya kepada mereka, "Kamu orang mana?" "Kami orang Kanaan. Kami datang untuk membeli makanan," jawab mereka 	 Inay Yusəf iməqqaran-net ɣas izday tan mišan iṣṣəkn'en as wər tan izday, iharaššat tan iṇṇ'aṣan: «Məni du təfalam?» Əjjəwwaban as, əṇṇan as: «Akal wa n Kanan a du nəfal fəl a du nəzzanzu isudar.»


Pujilah TUHAN, Allah Sem! Kanaan akan menjadi budak Sem 	 Iṇṇa tolas: «Idkal Əməli, Məššina wa n Šem! Amaran iqqəlet Kanan akli ən Šem.»


Ia mengambil segala harta miliknya dan pergi dengan tergesa-gesa. Ia menyeberangi Sungai Efrat lalu menuju daerah pegunungan Gilead 	 Iḍḍəggag d a wa ila kul, iɣras agarew wa n Fərat, innəmad ikallan n ədɣaɣan win Gilhad.


Kemudian ia meneruskan lagi perjalanannya dari satu tempat ke tempat berikutnya, menuju ke bagian selatan tanah Kanaan 	 Igla Abram itagalat, innimad teṇeray ən Negab.


Percakapan Ishak dengan Esau itu didengar oleh Ribka. Maka setelah Esau berangkat untuk berburu 	 Wa iššewal Isxaq y Esaw təṣṣisam asan Raqqiyetu. Igla Esaw, ikka tagmərt.


Sekarang saya mempunyai sapi, keledai, domba, kambing dan hamba-hamba. Saya mengirimkan kabar kepada tuan saya, dengan harapan tuan saya akan senang.' 	 Oṃar tan, iṇṇ'asan: «Ad taṇṇim i məšš-i Esaw a wa: "Iṇṇ'ak əkli nnak Yaqub: nak əqqimaɣ in ɣur Laban har azalada!


Begitu juga hendaklah engkau menasihati wanita-wanita yang tua supaya kelakuan mereka sesuai dengan apa yang patut bagi orang yang hidup khusus bagi Allah. Mereka tidak boleh memfitnah orang lain, dan tidak boleh ketagihan minuman keras. Mereka harus mengajarkan hal-hal yang baik 	 Əmmək wen daɣ as ilzam ad t-aginat tədoden šin waššarnen. Amər-tanat s ad əttəfnat əzzəbun-nasnat dat Məššina. Ad wər tazamnat wala iqqəl alxal-nasnat tessay n esmad aggen. Əqqəlnatet aytedan tamarnen s əmazal n awa olaɣan.


"Mengapa minyak wangi itu tidak dijual saja dengan harga tiga ratus uang perak, dan uangnya diberikan kepada orang miskin? 	 «Mafel wər din nəzzənza alwardi wa nabəz-du daɣ-as azrəf ən karadat təmad n əzəl n əššəɣəl nakf-ay i tələqqawen?»


Di serambi-serambi itu banyak orang sakit berbaring; ada yang buta, ada yang timpang, dan ada yang lumpuh. (Mereka semua menunggu air di kolam itu bergoncang 	 Taliwen šin əsradan daw-əsnat miranan əmosnen iməddərɣal, əd məggudal, əd nəbdan. Əssigadan y ad əggəzan aman šin əmətəkwəy,


Aku juga mengadakan perjanjian dengan mereka. Aku berjanji akan memberikan negeri Kanaan kepada mereka, negeri tempat mereka dahulu hidup sebagai orang asing 	 Ətkalaɣ-asan arkawal ən tassaq n a tan-akfaɣ akal ən Kənaɣan, imosan akal daɣ əmosan inaftaɣan.


Ibunya menjawab, "Jangan khawatir, Nak. Biar saya yang menanggung segala kutuknya. Lakukanlah saja apa yang saya katakan, pergilah mengambil kambing-kambing itu. 	 «Təwəret i allaɣanat», təṇṇ'as ṃas. «Səsəm i ɣas aglu, ag'awa as dak əṇṇeɣ.»


Sesudah itu Yakub menyuruh orang memberitahukan kepada Rahel dan Lea supaya bertemu dengan dia di padang, di tempat kawanan kambing dombanya 	 Iɣra ddu Yaqub Raxil əd Leyya s əṣuf wa iha ənta d aharay-net wa ənḍərran.


Kalau seorang yang berkecukupan melihat saudaranya berkekurangan, tetapi tidak mau menolong saudaranya itu, bagaimana orang itu dapat mengatakan bahwa ia mengasihi Allah 	 Awedan n əməggergəs inayan amidi nnet n əddin iddirar izazzandar tu, məni awa z itawannu ira Məššina?


Pada suatu malam pengurus minuman dan pengurus roti itu masing-masing bermimpi. Arti mimpi mereka itu tidak sama 	 Daɣ ahaḍ iyyanda imuzaran win den əgan targət daɣ kasaw s akk iyyat d almaɣna-net.


Semuanya itu terjadi di Betania, sebelah timur Sungai Yordan tempat Yohanes membaptis 	 Aratan win kul taggan daɣ amadal ən Betani fəl tagadamayt ta hadat təsəssəngəyt ən Yordan dad isalmaɣ Yaxya aytedan.


Setelah itu Enos masih hidup 815 tahun lagi dan mendapat anak-anak lain 	 Dəffər təhut ən Qenan, Enoš ig'əṭṭamat ṭəmad n awatay əd maraw əd ṣəmmos, iddar, itaraw-du bararan əd təbararen.


Sesudah itu ia memeluk Benyamin, adiknya itu, lalu menangis; Benyamin juga menangis sambil memeluk Yusuf pula 	 Igabarrat Yusəf iri n amaḍray-net Benyamin ad ihallu, ad ihallu Benyamin ənta da fəl əzir-net.


Setelah itu hamba Abraham dan orang-orangnya makan dan minum, lalu bermalam di situ. Sesudah mereka bangun keesokan harinya, hamba itu berkata, "Izinkanlah saya pulang kepada tuan saya. 	 Itš'əkli n Ibrahim ənta əd win dər iddew, əšwan, ənṣan. As ṭufat aɣora ɣur taṇakra-nnasan iṇṇa əkli n Ibrahim y amaqqar d anna ən Raqqiyetu: «Sallamat-i ad əqqəla aɣaywan ən məšš-i.»


Lalu Yesus berkata kepada mereka, "Sekiranya Allah itu Bapamu, kalian akan mengasihi Aku, sebab Aku datang dari Allah. Aku tidak datang dengan kemauan sendiri, tetapi Dialah yang mengutus Aku 	 Inn-asan Ɣaysa: «Ənnar Məššina a imosan Abba-nawan tarim-i, fəlas Məššina a d-əgmada, ənta a d-əfala, wərge gər-i əd man-in as d-ose, kalar ənta di-d-izammazalan.


karena Bapa sendiri mengasihi kalian. Ia mengasihi kalian karena kalian mengasihi Aku, dan percaya bahwa Aku datang dari Allah 	 fəlas Abba iman-net ir-iwan fəlas di-təram, ənta da təzzigzanam as ɣur-əs d-əgmâda.


Di situ terdapat emas murni dan juga wangi-wangian yang sulit diperoleh, serta batu-batu permata 	 urəɣ iṃosan wa iqqətasan. Akal wen ətawagrawan daɣ-as aḍutan əzodnen əlanen ələsəl as itawaṇṇu Bədola, tolas əhanat-tu təhun əntanatay da əlanen ələsəl as itawaṇṇu Šoham.


Dan apa saja yang kalian minta atas nama-Ku, itu akan Kulakukan untuk kalian, supaya Bapa diagungkan melalui Anak 	 Amaran a iqqal arat wa təgmayam s esəm-in a tt-aga, fəl ad tətəwənəy tarna n Abba daɣ Barar.


Lalu Ia meniupkan napas-Nya kepada mereka dan berkata, "Terimalah Roh Allah 	 Dəffər as dasan-iga batu ta, issəwad-du fall-asan s əmi-net, inn-asan: «Təgrəwamet Infas wa Zəddigan!


Setelah itu para pengejar balik lagi dan kembali ke En-Mispat yang sekarang disebut Kades. Mereka menaklukkan seluruh tanah Amalek serta mengalahkan orang Amori yang tinggal di Hazezon-Tamar 	 Dəffər a di əqqalan-du ewadan-du aɣrəm wa n En-Mišfat w'as itawaṇṇu əmərədda Kadeš. Ərzan akal kul wa n Kəl Amalek əntanay əd Kəl Amor win əɣsarnen daɣ Xatsətson-Tamar.


Tetapi ada juga yang berkata, "Orang yang kemasukan setan tidak berbicara begitu! Dapatkah setan membuat orang buta bisa melihat? 	 Wiyyad gannin: «Awedan izdaɣ aggəsuf wər itəggu awal olan d awa. Tordam as ill-ay aggəsuf ifragan əsəswəd ən məddərɣal?»


"Masakan orang dewasa dapat lahir kembali?" kata Nikodemus kepada Yesus. "Mungkinkah ia masuk kembali ke dalam kandungan ibunya dan dilahirkan lagi? 	 Issəstan-tu Nikodemos inn-as: «Mas du-z-iləs awedan waššaran təhut? Ši təgat da wər ifreg ad iləs tewaɣlay ən tədist ən mas.»


Setelah itu, semua orang pulang ke rumah 	 Dəffər awen iffəzzat əmənəy, ikk'awedan kul ehan-net.


Kemudian Abram mendengar TUHAN berkata lagi kepadanya, "Bukan hambamu yang akan menjadi ahli warismu, melainkan anak laki-lakimu sendiri. 	 Ijjəwwab-as Məššina: «Kala wərge ənta a zz-iqqəlan amakkasu-nnak mišan wa dd-ig̣madan tadist-nak ənta a tu-z-iqqəlan.»


Sekarang engkau Kuutus untuk menghadap raja Mesir supaya engkau dapat memimpin bangsa-Ku keluar dari negeri itu. 	 «Aglu daɣ a di əmərədda takka Firɣawna. Zimazalaq-qay sər-əs fəl a du təssərdəɣa tamattay-nin ta n maddanəs n Israyil ahanen Masar.


Maka ia lari mencari Simon Petrus dan pengikut yang dikasihi Yesus, dan berkata kepada mereka, "Tuhan sudah diambil dari kubur, dan saya tidak tahu di mana Dia ditaruh. 	 Tozal təkka Simɣon Butros d ənalkim wa isannahal Ɣaysa tara tənn-asan: «Əməli itawakkas daɣ təsaskawt amaran wər nəssen edag wa daq q-əgan.»


Saya sudah melihat-Nya sendiri," kata Yohanes, "dan saya memberi kesaksian bahwa Dialah Anak Allah. 	 Əmərədda arat wa ənayaq-qu əs šittawen-in; amaran əggəyye silakanaɣ as aləs wa ənta Barar ən Məššina.»


Saudara-saudara Yusuf ditempatkan pada meja yang berhadapan dengan Yusuf, menurut urutan umurnya masing-masing, mulai dari yang sulung sampai yang bungsu. Ketika mereka melihat cara penempatan itu, mereka saling memandang dengan heran 	 Ətawasaɣaman dat-əs s əməzuzar n əket n elan nasan ad d'obazan ɣur wa waššaran har wa ənḍərran. Ənimaṣwadan, gar-essan əqqanan ɣafawan nasan.


Maka Saudara-saudara boleh tinggal bersama kami di negeri ini; di mana Saudara suka. Saudara-saudara boleh bebas berdagang dan memiliki harta benda. 	 Təham əlxəyyar n ad-təɣsəram ɣur-naar-ena. Əgeɣ akal daɣ fassan nawan, əggəzat-tu, təssəɣləyam daɣ as tilem daɣ as ərrəzəɣan.»


Yesus berbicara lagi kepada orang banyak, kata-Nya, "Akulah terang dunia. Orang yang mengikuti Aku tak akan berjalan dalam kegelapan, tetapi mempunyai terang kehidupan. 	 Ilas Ɣaysa awal i tiddawat inna: «Nak a imosan ənnur n əddənet. Daɣ adi wa di-ilkaman ad igrəw ənnur wa isiduran amaran wər das-ilkem ad ijiwankat daɣ šiyyay.


"Jaminan apa?" tanya Yehuda. Jawab Tamar, "Berilah kepada saya stempel Tuan dengan talinya dan juga tongkat yang ada pada Tuan itu." Yehuda memberikan benda-benda itu kepadanya, lalu mereka bersetubuh, dan Tamar menjadi hamil 	 Iṇṇ'as: «Ma təṃos təməṭirt ta dam z'aga?» Təṇṇ-as: «Ad i takfa əjajwəl nak əd təzarkaten-net, əd təburək a təṭṭafa da.» Ikf-as-tan. Təzzar inamaṇsa dər-əs, təga tadist.


Ia meninggal pada usia 895 tahun 	 Elan ən təɣrəst-net kul əqqalan əṭṭamat ṭəṃad n awatay əd ṭazayat təṃərwen əd ṣəmmos, dəffər a di aba-tu.


Waktu mendengar teriakan saya, ia lari ke luar dan jubahnya tertinggal. 	 As di isla as əsagɣare oyya ddu takatkat-net ɣur-i, ozal, ig̣mad.»


(Dengan berkata begitu, terjadilah apa yang sudah dikatakan Yesus sebelumnya: "Bapa, dari orang-orang yang Bapa berikan kepada-Ku, tidak seorang pun yang hilang." 	 Əmmək wen da as inda awal wa iga dat awen as inna: «Wər daɣ-i ixrek waliyyan daɣ win di-təkfe.»


Semuanya itu keturunan Nuh, bangsa demi bangsa, menurut garis keturunan mereka masing-masing. Merekalah yang menurunkan bangsa-bangsa di dunia ini sesudah banjir besar itu 	 Əntanatay da da tawšeten šin əganen daɣ maddanəs ən Nux əzunnen s əzzurriyatan-nasan əd ɣərfan-nasan. Əntanay ələsəl ən ɣərfan win wazawaznen daɣ əddənet dəffər əlwabil.


Yesus menjawab, "Ibu, jangan menyuruh Aku. Belum sampai waktunya Aku menyatakan diri. 	 Inn-as Ɣaysa: «Anna, tədi a kam-wər-tədgəz. Alwaq-in wər d-ewed.»


Tamar pulang ke rumahnya dan membuka kain penutup mukanya, lalu mengenakan pakaian jandanya lagi 	 Təbdad, təgla, təkkas afər wa təssəwar, təqqal isəlsa-net win afartay.


Dia berkata pula, "Allah telah memberikan anak-anak kepada saya dalam masa kesukaran saya," lalu dinamakannya anaknya yang kedua "Efraim" 	 Wa n əššin ig'as eṣəm Efraym fəlas iṇṇa: «Ikf i Məššina aratan daɣ akal wa daɣ ənaya ark aṇay.»


Simon Petrus memberi isyarat kepadanya, supaya ia bertanya kepada Yesus siapa yang dimaksudkan 	 Isaddagan-as Simɣon Butros ad issəstən Ɣaysa əd was igannu.


Selain itu Esau tahu bahwa Yakub mentaati perkataan ayah ibunya dan telah berangkat ke Mesopotamia 	 Igra tolas as Yaqub ikkiwan y abba-net d anna nnet, ikka Mesofotami.


"Uang saya dikembalikan," serunya kepada saudara-saudaranya. "Lihat, ada di dalam karung saya!" Hati mereka menjadi kecut, dan dengan ketakutan mereka saling bertanya, "Apa yang dilakukan Allah kepada kita? 	 Iṇṇa i midawan-net: «Ənəyat azrəf in itawasaɣal i du, ənta da ihan əsaməd in da,» təzzar təggaz tan ṭasa, təṇdaw tan taysəst, ad ətinəməṇṇin gar-essan: «Ma dana itag Məššina da?»


TUHAN berkata kepada Abram, "Tinggalkanlah negerimu, kaum keluargamu dan rumah ayahmu, lalu pergilah ke negeri yang akan Kutunjukkan kepadamu 	 Iṇṇa Əməli y Abram: «Əg̣məd akal-nak təfəla imarwan-nak d aɣaywan n abba-nnak takka akal wa kay z-assakna.


Pada waktu subuh, kedua malaikat itu mendesak Lot supaya lekas berangkat. "Cepatlah," kata mereka. "Pergilah dengan istrimu dan kedua anak gadismu dari sini, supaya kalian jangan mati apabila kota ini dimusnahkan. 	 Ɣur təɣəttawt n azaɣan, əḍgazan angalosan Lot fəl ad-aglu: «Əbəz tarrayt! əṇṇan-as. Ədkəl taɣur-ək əd təbararen-nak an ṣanatat, amər wər iga a di a-kawan-əg̣mədan ṃan, as irzam əɣrəm aššar-net.»


mengapa kalian mengatakan Aku menghujat Allah karena berkata Aku Anak Allah? Padahal Aku dipilih oleh Bapa dan diutus ke dunia 	 Nak Məššina di-isannafranan izammazal-i-du s əddənet. Manəmmək daɣ adi as za tannim taggaɣ əmadraw fəl as ənne: "Əmosa Barar ən Məššina"?


Sebab orang yang memberi salam kepada orang yang seperti itu turut juga bersama orang itu dalam melakukan perbuatan yang jahat 	 Fəlas i das oɣan assalam wədi inimannak d arak mazalan net.


Beberapa pengikut Yesus mulai bertanya satu sama lain, "Apa maksudnya Dia berkata kepada kita: 'Tinggal sesaat saja kalian tidak akan melihat Aku lagi, dan juga tinggal sesaat lagi kalian akan melihat Aku'? Apa pula maksudnya dengan: 'Aku pergi kepada Bapa'? 	 Təzzar namannan wəyyad daɣ nalkiman-net: «Ma imos almaɣna n awa danaɣ-inna da? "A dawan-əgmədaɣ anay dəffər alwaq wər nəggət, mišan a di-tələsam anay daɣ adan wər nəggət dəffər adi ?" Ənta da ma imos almaɣna n "Abba a əkke"?


Angin bertiup ke mana ia mau; kita mendengar bunyinya, tetapi tidak tahu dari mana datangnya dan ke mana perginya. Begitu juga dengan orang yang dilahirkan oleh Roh Allah. 	 Adu iggâr sas ira, kay təsalla y əməsli-net, mišan wər təssena sas d-iha wala sas idag. Samal di da a iha wa ihuwan s Infas wa Zəddigan.»


Maka ia mengganti pakaian jandanya dengan pakaian lain. Mukanya ditutupnya dengan selubung, lalu duduklah ia di pintu gerbang kota Enaim, yang terletak di jalan menuju ke Timna. Tamar tahu betul bahwa Syela, anak Yehuda yang bungsu, sudah besar, tetapi ia belum juga dikawinkan dengan pemuda itu 	 Təzzar təkkas isəlsa-nnet win n afartay, təssəwar afər fəl at təg̣məd tazdit, təqqim dagma n əṣihar ən tarrayen n Enayim, aɣrəm ihan tarrayt ta n Timna, fəlas togga as Šela idwal, mišan harwa da wər tat itawazazlaf.


Maka mereka menyingkirkan batu itu. Kemudian Yesus menengadah ke langit dan berkata, "Terima kasih, Bapa, karena Engkau telah mendengarkan Aku 	 Təzzar tətawakkas-du təhunt. Iswad Ɣaysa daɣ jənnawan inna: «Abba, əggodayaɣ-ak as di-təqbala təwatray-nin.


Di situ Abram membagi orang-orangnya atas beberapa kelompok, lalu menyerang musuh pada waktu malam dan mengalahkan mereka. Ia mengejar mereka sampai ke Hoba di sebelah utara kota Damsyik 	 Izun egan-net den, fəl a-tan-ədəlan ənta əd meddan-net. Irz-en istaq-qan har Xoba aɣrəm ihan ṭamasna ən Damas.


ia berkata, "Terkutuklah Kanaan! Dia akan menjadi budak terhina bagi saudara-saudaranya 	 Təzzar iṇṇa Nux: «Təwar allaɣanat Kanan, ad-iqqəl akli wa irasan daɣ eklan ən məqqaran-net.»


Maka pengikut-pengikut Yesus yang lain berkata kepada Tomas, "Kami sudah melihat Tuhan!" Tetapi Tomas menjawab, "Kalau saya belum melihat bekas paku pada tangan-Nya, belum menaruh jari saya pada bekas-bekas luka paku itu dan belum menaruh tangan saya pada lambung-Nya, sekali-kali saya tidak mau percaya. 	 As ənnan nalkiman win i Tuma: «Nənay Əməli!», inn-asan: «Wər z-əzzəgzənaɣ iket wər ənaya šimijar ən nəsmar daɣ fassan-net, ədəsaɣ idaggan-nasan s adad-in, ədəsa tasaga-net s əfus-in.»


Lalu berkatalah Yakub kepada Yusuf, "Sama sekali tidak kusangka akan bertemu lagi dengan engkau, tetapi sekarang Allah bahkan mengizinkan aku melihat anak-anakmu juga. 	 Iṇṇa Yaqub i Yusəf: «Wər əɣila a kay ələsa aṇay fadda, əmərədda bararan nak da iṣṣəkn'i tan Məššina.»


Kata TUHAN, "Kalau mereka tidak mau percaya kepadamu, atau tidak yakin sesudah melihat keajaiban yang pertama, maka keajaiban ini akan membuat mereka percaya 	 Ilas Amaɣlol inn-as : «As dak wər əzzəgzanan Kəl-Israyil ɣur təlməɣjujat ta tazzarat, ad əzzəgzənan ɣur ta n sanatat.


Ia sudah mengurbankan diri-Nya bagi kita untuk membebaskan kita dari segala kejahatan, dan menjadikan kita suatu umat yang bebas dari dosa dan yang menjadi milik-Nya saja, serta yang rajin berbuat baik 	 Ənta a ikfan iman-net, fəl a danaɣ-isəddərfu daɣ id t-illa əššur, izzəzdəg-ana, nəqqəl tamattay-net a sər-əs təskatat, təsigatakkat daɣ igi ən mazalan win olaɣnen.


dan tinggallah bersama dia untuk beberapa waktu lamanya, sampai kemarahan abangmu red 	 Agu ɣur-əs tamert har tiṣmad taɣašašit n amaqqar nak,


Saya mohon, terimalah persembahan yang telah saya bawa ini. Allah telah baik hati kepada saya dan memberikan segala sesuatu yang saya perlukan." Yakub terus mendesak sampai akhirnya Esau menerima pemberiannya itu 	 Əqbəl, a daɣ-ak are, ṣusay wa dak-d-immewayan id Məššina iga fall-i əlləllu-nnet d as ələɣ arat kul wa as əḍḍərara.» Iḍgaz-tu Yaqub wəllen har iqbal Esaw ṣusay-nnet.


Banyak lagi yang mau Kukatakan kepadamu, namun sekarang ini kalian belum sanggup menerimanya 	 «Harwada əle batuten aggotnen as are a dawan-tanat-aga eges wər asnat-təzmeram əmərədda.


Kata Yehuda, "Biarlah benda-benda itu untuk dia, asal saja kita tidak mendapat malu. Saya sudah berusaha untuk membayarnya, tetapi engkau tak dapat menemukan dia. 	 Iṇṇa Yuda: «Təṭṭəfet aratan win ɣur-əs, fəlas wər areɣ ad əggəzan aytedan ši nnu. Aynəs za əssəwataɣ as t'in mišan wər tətawagraw.»


Akhirnya Lot memilih seluruh Lembah Yordan itu, lalu berangkat ke timur. Demikianlah kedua orang itu berpisah 	 Isaṇṇafran Lot i ṃan-net tatawla kul wa n Yorden, iggəlat iddənnag. Esaway wa da as əmməzzayan məḍrayan.


Demikianlah TUHAN menceraiberaikan mereka ke seluruh bumi. Lalu berhentilah mereka mendirikan kota itu 	 Den da a tan-izawwazawaz Əməli fəl tasayt n aṃadal kul, təzzar əzazzakken akaras n əɣrəm.


Setelah itu kami akan menyetujui usulmu tentang kawin campur itu. Kami akan menetap di tengah-tengahmu dan menjadi satu bangsa denganmu 	 «Assaɣa di a-kawan-nakfu aššek-ana, nəzləf šin nawan, nəɣsər daɣ-wan, nəkrəs aɣrəf iyyan-da.


Tetapi Abram menjawab, "Saya bersumpah di hadapan TUHAN, Allah Yang Mahatinggi, Pencipta langit dan bumi 	 Ijjəwwab-as Abram: «Əhada s Əməli Məššina Amatkol əmaxlak ən jənnawan əd ṃədlan


Tetapi kalau kita berkata bahwa kita tidak berdosa, kita beranggapan seakan-akan Allah pendusta dan kita tidak menyimpan perkataan Allah di hati kita 	 As nənna wər nəga abakkad waliyyan wədi əsəbbəhəw a nəga Məššina,maran awal net wər iha iwallan nana.


Lalu TUHAN bertanya kepada Abraham, "Mengapa Sara tertawa dan meragukan apakah ia masih bisa melahirkan anak pada masa tuanya 	 Iṇṇa Əməli y Ibrahim: «Mas təḍazzu Sarata, təgannu:" Immikkan as ad əgrəwa barar, nak igan tušaray a da?"


Tetapi TUHAN berkata, "Tidak. Kalau engkau dibunuh, maka sebagai pembalasan, tujuh orang termasuk pembunuhmu itu akan dibunuh juga." Kemudian TUHAN menaruh tanda pada Kain supaya siapa saja yang bertemu dengan dia jangan membunuhnya 	 Iṇṇ-as Əməli: «Kala kala ar i inɣan Kayin ad-tətəwəkkəs taṇṇət-net s əṣṣa ərruzmatan.» Təzzar ig'Əməli asannal fəl Kayin fəl i dər-əs imməṇayan wər tu-z-anɣu.


Kemudian Ishak menjamu mereka, dan mereka makan dan minum 	 Ig'asan Isxaq əsəmməguri olaɣan ətšan əšwan.


Ada tiga saksi 	 Daɣ a di karadat təgiyyawen at əllanen əmosnen :


Maka mereka mengizinkan Ribka dan inang pengasuhnya pergi dengan hamba Abraham dan orang-orangnya. Lalu mereka memberkati Ribka dengan kata-kata ini, "Semoga engkau, Ribka menjadi ibu jutaan orang! Semoga keturunanmu menaklukkan kota-kota musuhnya! 	 Oyyan Raqqiyetu amaran əd təklit-net təddew d əkli n Ibrahim əd meddan-net.


Air terus naik sampai mencapai ketinggian tujuh meter di atas puncak-puncak gunung 	 Əlmazan-tan har tan-okayan əs ṃaraw ɣallan əd ṣəmmos.


"Inilah perjanjian yang Kubuat dengan engkau: Aku berjanji bahwa engkau akan menjadi bapak leluhur banyak bangsa. Oleh karena itu namamu bukan lagi Abram, melainkan Abraham 	 «Ənta da arkawal ən tassaqq-in dər-ək: ad təqqəlaɣ əmaraw ən təmattiwen əknanen igət,


Kesed, Hazo, Pildas, Yidlaf, dan Betuel 	 Kesed, Xazo, Fildaš, Yidlaf əd Bətuhel.»


Waktu Yesus berkata kepada mereka, "Akulah Dia," mereka semua mundur lalu jatuh ke tanah 	 Amazay wa da daɣ dasan-inna Ɣaysa: «Nak da da» ənta daɣ əhagan əqqalan dəffər-san har udan.


Sungguh benar kata-Ku ini: Siapa menerima orang yang Kuutus, menerima Aku. Dan siapa menerima Aku, menerima Dia yang mengutus Aku. 	 Əggəyyeɣ silakanaɣ-awan as wa iqbalan əyyan daɣ nəmmuzal-in, nak iman-in a iqbal. Harwa wa di-iqbalan, wa di-d-izammazalan a iqbal»


Tetapi Yesus menjawab, "Ada makanan pada-Ku, yang tidak kalian tahu. 	 Inn-asan: «Imensewan win z atša wər tan-təzdayam.»


Yehuda berkata lagi, "Saya akan memberikan kepadamu seekor kambing muda." Jawab Tamar, "Boleh, asal ada jaminan, sampai Tuan mengirimkan kambing itu. 	 Iṇṇ-as: «Ad am in əssəwəta aynəs daɣ aharay nin.» Təṇṇ-as: «Ardeɣ mišan dər əššərəd n a di takfa təməṭirt har i t'idu təssəwəta.»


Sesudah itu saya bertanya, 'Siapakah ayahmu?' Dan ia menjawab, 'Ayah saya Betuel, anak Nahor dan Milka.' Lalu saya mengenakan perhiasan emas pada hidungnya dan sepasang gelang pada lengannya 	 Assaɣa wa tat-əṣṣəstana əd wa tat-erawan, təjjəwwab-i: «Nak tabarart ən Bətuhel, rur-es ən Naxor, teraw Milka. Assaɣa di ad əge təzəbit daɣ tanjart-net, əgeɣ ilkəzan daɣ fassan-net.


Tetapi orang yang berjalan di waktu malam tersandung, sebab tidak ada terang padanya. 	 Mišan as ijawankat awedan daɣ ahad, ad itinəbətutəw, fəlas wər t-iha ənnur.»


TUHAN berkata dalam hati, "Aku tak mau merahasiakan kepada Abraham apa yang akan Kulakukan 	 «Awak, iṇṇa Əməli, ad-əɣbəra y Ibrahim a wa z-aga?


Katakan saja berapa yang kauminta. 	 Iššewal harwa da, iṇṇ as: «Əfrəs i alxaq nak, ad ak k ərzəma.»


Yang berdusta adalah orang yang berkata bahwa Yesus bukannya Raja Penyelamat yang dijanjikan Allah. Orang itu Musuh Kristus; ia tidak mengakui Bapa maupun Anak 	 Daɣ adu məni tu anasbahu? Ənta əddi inkaran as ɣaysa ənta Əlməsix. Fəlas wa imosan əllid n Əlməsix ənta a ugayan əs masnat fəl Abba əd barar.


Kemudian Boas mengajak sepuluh pemuka masyarakat kota itu untuk duduk juga bersama-sama di situ. Setelah mereka duduk 	 Dəffər a wen iššedaw du Boɣaz maraw meddan əmosnen iwəššaran n əɣrəm igmay daɣ san ad ammagnen. As əqqiman,


(Ini terjadi supaya terlaksana apa yang dikatakan Yesus mengenai caranya Ia akan mati. 	 Arat wa itaggu fəl ad andu awal wa iga Ɣaysa assaɣa wa ad imal ənnuɣ ən təmattant ta z-agu.


Kira-kira tiga bulan kemudian Yehuda mendapat kabar bahwa Tamar menantunya telah bertindak sebagai pelacur dan sudah hamil. Lalu Yehuda memerintahkan, "Ambillah dia dan bakarlah sampai mati! 	 As əganat karadat təlil dəffər adi ittəmal i Yuda as təḍaggalt-net Tamar təssəxram, təga tadist. Iṇṇa Yuda: «Tətəwəkkəset du, tətəwəsəqqədet.»


Aku sudah memperkenalkan Bapa kepada orang-orang dari dunia ini yang sudah Bapa berikan kepada-Ku. Mereka adalah kepunyaan Bapa, dan Bapa sudah memberikan mereka kepada-Ku. Mereka sudah menuruti perkataan Bapa 	 Sinafalala awa təmosa y aytedan win du-təsannafrana təskataq-qan-du daɣ əddənet, təgeq-qan daɣ əfus-in təzzar əttafan awal-nak.


Bapa sudah memberi kuasa atas seluruh umat manusia kepada Anak, supaya Ia memberi hidup sejati dan kekal kepada semua orang yang Bapa berikan kepada-Nya 	 id təzzozaraq-qu y aytedan kul fəl ad akfu təməddurt ta təɣlalat i win tu-təkfe.


Dan Bapa yang mengutus Aku juga memberi kesaksian tentang Aku. Kalian belum pernah mendengar suara-Nya atau melihat rupa-Nya 	 Abba iman-net wa di-d-izammazalan, ənta da iggiyyat-i. Wər kala ad təslam y əməsli-net wala tənayam azzat-net.


Tujuh hari lagi Aku akan menurunkan hujan yang tidak akan reda selama empat puluh hari empat puluh malam, supaya makhluk hidup yang telah Kuciptakan itu binasa. 	 Fəlas ɣur əṣṣa aḍan nak ad in-assaglaɣ akonak az z-agin əkkozat təṃərwen n əzəl, iffay ehad-ezal. Ad-əṃəsaɣ fəl tasayt n aṃadal šixəllek kul šin əgeɣ.»


Abraham setuju dengan harga itu. Ia menghitung uang perak sejumlah yang disebut oleh Efron, yaitu empat ratus uang perak, menurut timbangan yang dipakai oleh para saudagar. Lalu ia membayarnya kepada Efron, dengan disaksikan oleh semua orang Het itu 	 Igra Ibrahim, irda, ikat azrəf w'as iṇṇa Efron dat šiṭṭawen ən Kəl Xet əkkozat təṃad ən tamma n əzrəf wa šəšɣalan mazanzan.


Nanti akan datang tujuh tahun masa penuh kemakmuran di seluruh negeri Mesir 	 Ad d'aṣin əṣṣ'elan ən tewant daɣ akal ən Masar kul.


Yesus menjawab, "Sekiranya Aku mencari kehormatan untuk diri-Ku sendiri, kehormatan itu tak ada artinya. Yang menghormati Aku adalah Bapa-Ku yang kalian anggap Allah kalian 	 Inn-asan Ɣaysa: «As imos as iman-in fəl sanamala, wədi wər əleɣ adkul waliyyan. Abba-nin a di-ihakkan adkul, ənta as təgannim: "Imos Əməli-nana",


Ia akan mengagungkan Aku, sebab apa yang disampaikan-Nya kepadamu, diterima-Nya daripada-Ku 	 izəzwər-i fəlas isalan-in win z-igrəw ɣas a dawan-z-iməl.


Zebulon; anak-anaknya: Sered, Elon dan Yahleel 	 Maddanəs ən Zəbulun əṃosan Sered, Elon əd Yaxlel.


Allah berkata lagi kepada Abraham, "Engkau pun harus setia kepada perjanjian ini, baik engkau maupun keturunanmu turun-temurun 	 Iṇṇa Məššina y Ibrahim: «Əmərədda, kay d əzzurriya-nnak ihayawan əs hayawan ad-təṭṭəfam arkawal ən tassaqq-in dər-wan.


Tetapi jika gadis itu tidak mau ikut dengan engkau, maka engkau bebas dari sumpah ini. Bagaimanapun juga, jangan kaubawa anakku itu ke sana. 	 As tugay tənṭut s a-dak-du-təlkəm təfal-kay təhuday ta d-i təge da. Mišan ad-wər-tawəya barar-in s akal en.»


Setelah berkata begitu Yesus meludah ke tanah, dan mengaduk ludah-Nya itu dengan tanah. Kemudian Ia mengoleskannya pada mata orang itu 	 As iga batu ta, issotaf daɣ amadal, ig' arat ən talaq əs təsutaf-net, issəlal-tat i šittawen n əmədderɣəl,


Maka TUHAN Allah membuat pakaian dari kulit binatang untuk Adam dan istrinya, lalu mengenakan-Nya kepada mereka 	 Amaran ig'Əməli Məššina y Adəm əd tənṭut-net isəlsa daɣ agašek.


"Mari lihat orang yang memberitahukan kepada saya segala sesuatu yang pernah saya lakukan. Mungkinkah Ia itu Raja Penyelamat? 	 «Ayewat ad tənəyam awedan a di-imâlan arat kul was kala ad t-əge, ifrâg as ənta a imosan Əlməsix!»


Kemudian bermimpilah ia bahwa ia melihat sebuah tangga yang berdiri di bumi dan ujungnya mencapai langit dan malaikat-malaikat turun naik di tangga itu 	 Daɣ eṭəs orga inay šisəffəttan əɣtanen daɣ aṃadal har jənnawan. Inay tolas angalosan tanat faṭṭanen tazabben tanat du.


Simeon dan Lewi bersaudara; senjata mereka alat kekerasan 	 Šimehon əd Lebi iməḍrayan olanen Šikabiwen nasan kayatan əkmanen.


Lalu berkatalah Allah kepada Nuh 	 Təzzar iššewal Məššina i Nux iṇṇ-as:


Yesus melihat Natanael datang, lalu berkata tentang dia, "Lihat, itu orang Israel sejati. Tak ada kepalsuan padanya. 	 Ogga Ɣaysa Natanəyel izay-t-idu, inna: «Ənta den awedan n Israyil wa n tidət, wa wər nətəggəz ar tarrayt təzilalaɣat.»


Dan ketika saya sampai di sumur tadi, saya berdoa di dalam hati, 'TUHAN, Allah tuan saya Abraham, hendaknya TUHAN membuat tugas saya berhasil 	 As d-oṣeɣ dagma ən šaṭ azalada, əgeɣ təwaṭray a da: «Əməli, Məššina ən məšš-i Ibrahim, təṇsaraɣ əšikəl a əgeɣ da.


Sungguh benar kata-Ku ini: Seorang hamba tidak lebih besar dari tuannya, dan seorang utusan tidak lebih besar dari yang mengutusnya 	 Əggəyyeɣ silakanaɣ-awan as, akli wər oger məššis, wala da ogar anammazal wa t-id-izammazalan.


Setiap kali, jika Aku menutupi langit dengan awan, lalu pelangi itu tampak 	 Id d-əšammašadawa šignawen fəl afalla n əddənet tənafalal-du təzzəladar daɣ-asnat


Amori, Kanaan, Girgasi dan Yebus. 	 əd Kəl Amor əd Kəl Kanan, əd Kəl Girgaš əd Kəl Yabus.


Sekiranya di tengah-tengah mereka Aku tidak melakukan hal-hal yang belum pernah dilakukan orang lain, mereka tidak berdosa. Tetapi sekarang mereka sudah melihat apa yang Kulakukan, dan mereka membenci Aku maupun Bapa-Ku 	 Ənnar wər əge gar-essan imazalan əs wər t-illa awedan as kala tan-iga, wər z' attarmasan əs bakkadan-nasan. Ənayan-tan əmərədda eges əglan, əgzaran-ana nak d Abba-nin.


dan ketika Ishak berumur delapan hari, Abraham menyunatnya, sesuai dengan perintah Allah 	 Isammaṇkad-tu əzəl wa d-iga əṭṭam aḍan əd təhut, təməwit t'as t'omar Məššina.


Anak-anak-Ku, Aku tidak akan tinggal lama lagi dengan kalian. Kalian akan mencari Aku, tetapi seperti yang sudah Kukatakan kepada para penguasa Yahudi, begitu juga Kukatakan kepada kalian; ke tempat Aku pergi, kalian tak dapat datang 	 Imaran-in, alwaq wər nəggət a ɣur-wan z-aga. A di-təgmiyam mišan edag wa əkkeɣ wər təfregam a t-in-tawədam. Kala ənneɣ adi i Kəl Əlyəhud amaran, kawanay da ənneɣ-awan-tu əmərədda.


TUHAN melihat Musa mendekati tempat itu, maka Ia berseru dari tengah-tengah semak itu, "Musa! Musa!" "Saya di sini," jawab Musa 	 Inay Amaɣlol as Musa itihaz in arat wen. Təzzar iɣr-ay Məššina inn-as : «Musa, Musa!» Inn-as Musa : «Nak da!»


Lalu kata Yehuda kepada ayahnya, "Izinkanlah anak itu ikut, dan saya yang bertanggung jawab atas dia. Kami akan berangkat dengan segera supaya tidak seorang pun dari kita mati kelaparan 	 Iṇṇa Yuda y abba-net Israyil: «Ayy'ana ad nəṇkər nəššikəl, fəl a du nərəg daɣ laz nakkanay dər-ək əd bararan nana.


Itulah riwayat penciptaan alam semesta. Ketika TUHAN Allah membuat alam semesta 	 Ələsəl wa n jənnawan d aṃadal ənta da as d-ətawaxlakan. As d-iga Əməli Məššina aṃadal əd jənnawan


Ia datang ke negeri-Nya sendiri tetapi bangsa-Nya tidak menerima Dia 	 Osa-dd' akal-net eges wər t-əqbelan aytedan-net.


Bawalah keluar semua burung dan binatang lainnya, besar maupun kecil, supaya mereka bisa berkembang biak dan menyebar ke seluruh bumi. 	 Təkkəsa-du imudaran kul win dər-ək ənamahanen attin, əganen daɣ əzzənəf kul ən g̣ədad əd hərwan əd tawaqqast əd lumət-lumət, əggəzanet šin n ara, fələyləyanet daɣ əddənet, wəšənkəlanet.»


Jadi jika kambing-kambing itu kawin di depan dahan-dahan itu, anaknya loreng atau belang atau berbintik-bintik 	 Ad əzzagnat əhaṇṇaynat iləgwan win issəṇsa Yaqub, a du tarawnat ikərwatan əganen igolənditan, əd win šaɣarnen əd win bardaɣnen.


Tetapi ayahnya menolak, katanya, "Aku tahu, anakku, aku tahu. Manasye akan besar kuasanya dan keturunannya pun akan menjadi bangsa yang besar. Tetapi adiknya akan lebih besar kuasanya daripada dia, dan keturunan adiknya itu akan menjadi bangsa-bangsa yang besar. 	 Mišan ugay as abba nnet. Iṇṇ'as: «əṣṣana barar in, əṣṣana. Ənta da ad iqqəl tamattay igat, mišan amaḍray-net ad as izar tadawla, iqqəl əzzurriya-net šimattiwen aggotnen.»


Sejak semula sudah disampaikan berita ini kepadamu: Kita harus mengasihi satu sama lain 	 Təkittəwam isalan win as təslam harwa dagh tizarat: «Nəməratana gar ena!»


Aku menyuruh kalian pergi menuai di ladang yang tidak kalian usahakan; orang lain sudah bekerja di sana, dan kalian menerima keuntungan dari pekerjaan mereka. 	 Əssəglaq-qawan fəl ad taləyam tawagost daɣ wər təšɣelam, aytedan wiyyad a daɣ-as əšɣalnen, mišan təgrawam tənfa daɣ əššəɣəl wa əgan da.»


Pada suatu hari kata Rut kepada Naomi, "Ibu, saya permisi mau ke ladang untuk memungut gandum yang mungkin terjatuh dari tangan para penuai. Saya rasa tentu ada saja orang yang akan membiarkan saya melakukan hal itu." "Baik, nak!" jawab Naomi, "pergilah! 	 Əzəl iyyan, tənna Rut i Naɣomi : «Sərəg'i s ad əfrada daɣ təwugas. Ad əlkama i wa di iqbalan daɣ təwəgust net.» Tənn'as Naɣomi : «Aglu, tabarart in!»


Setelah itu Selah masih hidup 403 tahun lagi, dan mendapat anak-anak lain 	 Šela ig'əkkozat ṭəmad n awatay əd karad dəffər təhut n Eber, itaraw-du bararan əd təbararen.


Petang itu mereka mendengar TUHAN Allah berjalan di dalam taman, lalu mereka berdua bersembunyi di antara pohon-pohon supaya tidak dilihat oleh TUHAN 	 Dəffər a di əslan y əṃətəkwəy n Əməli Məššina daɣ alwaq ən ṭakəst ṣəmmidat, itaway d afarag, ad-ilaqqas aləs ənta əd tənṭut-net y Əməli Məššina daɣ eškan n əgoras.


Yusuf menjawab, "Jika uangmu sudah habis, berilah ternakmu; aku akan memberi makanan kepadamu. 	 Iṇṇ'asan Yusəf: «Awəyat i du eharay nnawan azzama abas təlam azrəf, a kawan akfa daɣ adag-net a tətšam.»


Sebab Allah itu Roh, dan hanya dengan kuasa Roh Allah orang-orang dapat menyembah Bapa sebagaimana Ia ada. 	 Inn-asan Ɣaysa: «Imensewan-in wər tan-imos ar ad ammazala tara ən wa di-d-izammazalan, əɣrədaɣ əššəɣəl wa daɣ-i iga.


Engkau dan perempuan itu akan saling membenci, keturunannya dan keturunanmu akan selalu bermusuhan. Keturunannya akan meremukkan kepalamu, dan engkau akan menggigit tumit mereka. 	 a-kam-əzənnəməgzəra əd tənṭut, əzənnəməgzəra əzzurriya-nnakmat, ad-ilakkaš əzzurriya ən tənṭut eɣaf-nam, kam ad-təddadaɣ erəz-net.»


Lalu diberikannya Bilha kepada suaminya, dan Yakub bersetubuh dengan hamba itu 	 Iqbal Yaqub a wa das təṇṇa Raxil. Təkf'ay Bilha, isawwahay tat, inamaṇsa dər-əs aṃaran.


"Yusuf masih hidup!" kata mereka kepadanya. "Dia penguasa atas seluruh Mesir!" Mendengar berita itu, Yakub termangu-mangu, dan ia tidak percaya kepada mereka 	 Əgan as isalan əṇṇan: «Yusəf iddar harwa, ənta fadda a iṭṭafan taṇat n akal kul wa n Masar.» Mišan ənta Yaqub wər arden ṃan-net fəlas wər dasan izzəgzan.


lalu berkali-kali datang kepada-Nya dan berkata, "Hidup raja orang Yahudi!" Kemudian mereka menampari Dia 	 Tihazan-t-in gannan-as: «Oyyik! Əmənokal ən Kəl-Əlyəhud!» Taggan-as šiqqas.


Yesus menoleh ke belakang, dan melihat mereka sedang mengikuti Dia. Ia bertanya, "Kalian mencari apa?" Jawab mereka, "Rabi, di manakah Rabi tinggal?" (Kata 'Rabi' artinya guru. 	 Iswad-in Ɣaysa dəffər-əs ogg-en əlkaman-as, inn-asan: «Mas təsaggadam?» Ənnan-as «Mənid təɣsara Əššix?»


Aku datang ke dunia ini sebagai terang, supaya semua orang yang percaya kepada-Ku jangan tinggal di dalam gelap 	 Nak zun ənnur a mosa, əkke-du əddənet yas i sər-i izzəgzanan wər z' aqqam daɣ šiyyay.


Kata mereka, "Mari kita mendirikan kota dengan sebuah menara yang puncaknya sampai ke langit, supaya kita termasyhur dan tidak tercerai berai di seluruh bumi. 	 Təzzar əṇṇan: «Əndawat, əkrəsatanaɣ aɣrəm d ogga iḍḍasan ijənnawan, ilatanaɣ eṣəm ad wər nəwəziwəz fəl tasayt n aṃadal.»


Allah mendengar suara Ismael, dan dari langit malaikat Allah berbicara kepada Hagar, katanya, "Apa yang engkau susahkan, Hagar? Janganlah takut. Allah telah mendengar suara anakmu 	 Məššina isla i tala ən barar təzzar iɣra-ddu Angalos ən Məššina daɣ jənnawan Hajara iṣṣəstan-tat: «Ma kam igrawan, Hajara? Ad wər tərməɣa. Məššina isla i barar ihallu daɣ adag wa daq-q in toyye.


Nenek moyangmu makan manna di padang gurun dan mereka mati juga 	 Imarawan-nawan ətšan Manna daɣ taneray mišan wər dasan-igdel awen təmattant.


Kami menjawab, 'Kami tidak dapat pergi ke sana, sebab kami tak boleh menghadap gubernur jika adik kami yang bungsu tidak ikut. Kami hanya dapat pergi ke sana kalau dia pergi juga. 	 nəṇṇ-as: " Wər nəfreg tewaɣlay ar s an nəddəw d amaḍray nnana. As dər-əs wər nəddew wər za nəgrəw turagat n an nazzakkat dat aləs wen. "


Jadi, Saudara-saudaraku yang tercinta, kalau hati kita tidak menyalahkan kita, kita dapat menghadap Allah dengan keberanian 	 As dana wər tahammen wallan nana, imidawan nin ən maran nin, wədi nəkkas aššak fəl man nana ɣur Məššina.


Kemudian berkatalah Yehuda kepada Tamar menantunya itu, "Kembalilah ke rumah orang tuamu dan tinggallah di situ sebagai janda sampai anakku Syela menjadi besar." Ia berkata demikian karena takut jangan-jangan Syela akan dibunuh TUHAN juga, seperti kedua abangnya. Maka pulanglah Tamar ke rumah orang tuanya 	 Iṇṇa Yuda i təḍaggalt-net Tamar: «Əggəz afartay daɣ ahan n abba nnam har idwəl barar in Šela.» Fəlas iksud ad agu barar-net wa da taṃattant a əgan məqqaran-net. Təgla Tamar, təɣsar ɣur ši-s.


Pada hari yang ketujuh Allah telah menyelesaikan pekerjaan-Nya itu, lalu Ia beristirahat 	 Əzəl wa n əṣṣa əššəɣəl wa iga Məššina kul ikkisaw, təzzar iɣrad-tu daɣ-as.


Ia dikuburkan oleh anak-anaknya, yaitu Ishak dan Ismael, di Gua Makhpela yang terletak di ladang sebelah timur Mamre. Dahulu ladang itu milik Efron anak Zohar, orang Het 	 Bararan-net Isxaq d Ismaɣil a t-iṇbalan daɣ əɣəɣi wa n Makfela, ihan tawagost n Efron, rures ən Tsoxar aw Xet, dagma ən Mamre.


Para penguasa Yahudi tidak mau mayat orang-orang yang disalibkan itu tetap tergantung di kayu salib pada hari Sabat, apalagi kali ini Sabat itu Hari Raya yang khusus. Karena hari waktu Yesus disalibkan jatuh sebelum hari Sabat itu, orang-orang Yahudi minta izin kepada Pilatus untuk mematahkan kaki orang-orang yang sudah disalibkan dan menurunkan mayat-mayat itu dari kayu salib 	 Əzəl wen taggin mutag n əmud wa n Akkay. Kəl Əlyəhud wər əren ad aqqaminat alzanazaten n aytedan əwarnat šiləlen daɣ əzəl wa n təsanfat-nasan. Ənta əzəl wen, wər ogda əd win hadatnen təzzəwwərt. Təzzar əglan əssəstanan Bilatəs ənnan-as: «Amər s ad tawarzin daran-nasan, fəl a tan-iba tarmad, təssukəsa-du alzanazaten!»


Sesudah Yudas pergi, Yesus berkata, "Sekarang Anak Manusia diagungkan, dan Allah diagungkan melalui Dia 	 As igmad Yahuza, inna Ɣaysa: «Əmərədda tarna ən Barar n Awedan tənîfalal, tolas tarna ən Məššina tənifalal daɣ-as.


"Di mana orang itu?" tanya mereka. Ia menjawab, "Tidak tahu. 	 Ənnan-as: «Ma iga za aləs wədi?» Inn-asan: «Wər əssena».