so de o Neapoliska miutika, de mimajobo kali mitatagi kagena mimasidiado o Filipi ma kotaka. O kota magena o kota ilalamo o daera moi o Makedonia ma kuasa ma rabaka, de lo ma nyawa o kota magenaka manga sihino o Romano. De o wange muruo naga ngomi kagena migoge. 	 नंतर आम्ही फिलिप्पैला गेलो. ते त्या भागातील मासेदोनियातील पहिले नगर आहे. ते रोमी लोकांचे नगर आहे. त्या नगरात आम्ही काही दिवस राहिलो.


Ma orasi o Yesus de Awi muri-muri imasidiado o Kapernaum ma dokuka, o Gikimoi Awi Tahu ma balastengi itotolomu yahino o Petruska de itemo, "Ani Guru gena o Gikimoi Awi Tahu ma balastengi magena wofangu, eko hiwa." 	 येशू आणि त्याचे शिष्य कफर्णहूमास आले तेव्हा मंदिराचा कर वसूल करणारे आले, ते पेत्राकडे येऊन म्हणाले, तुमचा गुरू कराचा रूपया देत नाही काय?”


Komagena ngone inangodu lo bilasu nanga dodiao ipipiricayaka gena paaka isanangi de o loha paaka onaka, la ma ngale manga piricaya magena foloisi qaputuru. 	 आपल्यापैकी प्रत्येकाने त्याच्या शेजाऱ्याला त्यांच्याकरिता व त्यांची उन्रती व्हावी या हेतूने सुखी करावे.


Komagena so o nyawa nagoona la kanaga manga gogoho ma dodagi itotiaiwa o Jou Awi roti yooqo eko Awi anggur youdo, de igogou ona magegena de manga salaka, sababu o Jou Awi rohe de Awi au gena ona yosidoohawa. 	 म्हणून जो कोणी अयोग्य रीतीने प्रभूची भाकर खातो किंवा द्राक्षारसाचा प्याला पितो. तो प्रभूच्या शरीराविषयी आणि रक्ताविषयी दोषी ठरेल.


Duma o demo ilamo magegena ngini asa inisisala, sababu ngini asa o nyawa moi niwisiguui de o nyawa moili niwitubuso, de komagena o Gikimoi Awi bobita gena niamotewa. 	 पण जर तुम्ही पक्षपात करता, तर तुम्ही पाप करता आणि नियम मोडण्याचा दोष तुमच्यावर येतो.


So nakoso ngone gena Awi ngopa-ngopaka, de komagena ngone lo asa pamake o kia moi-moi qangodu wotemo gena aku wihike Una ma Kristuska. Ka cawali maro ma Kristus wisangisaraka, komagena lo ngone, la ma ngale maro Una wisimulia bilasu ngone lo komagena. 	 आपण जर देवाची मुले आहोत तर आम्ही वारसही आहोत आणि ख्रिस्ताबरोबर वारस आहोत. खरोखर आपण त्याच्याबरोबर दु:ख भोगतो यासाठी की, त्याच्याबरोबर आपणांस गौरवही मिळावे.


De o pareta ma kursi moi ma nonomaka magenano toise o kuguru de o diwotu, de lo takelelo o tatawi. De kagena ma simaka o obor ngai tumudingi isora-sora, ena gena o gurumi ngai tumudingi qaloloha o Gikimoi Awi leleleani. 	 सिंहासनापासून विजा व भिन्न आवाज निघत होते. शिवाय गडगडाट निघत होते. सिंहासनासमोर सात दिवे जळत होते. ते देवाचे सात आत्मे होते.


De una magena asa wotemoli nginika, 'Igogou, ma ngale ngini kiano ngohi tininakowa. Ngini gena ngohi tinidodoohawa. Ningodu gena kanaga de nia gogoho ma dorou bai!' 	 आणि तो तुम्हांला म्हणेल, “तुम्ही कोठून आलात हे मला माहीत नाही, जे तुम्ही दुष्टपणा करता ते सर्व माझ्यापासून निघून जा.”


De to ona manga demo magegena o bobareta de o bi nyawa yadadala asa iruwahe. 	 शहराच्या अधिकाऱ्यांनी व इतर लोकांनी हे ऐकले. ते खूपच अस्वस्थ झाले.


De lo ileleani ona magena bilasu manga manara yatailako kasi, la nakoso manga dorou moi lo ihiwa, de asa aku ona magena yatide idadi o nyawa ipipiricayaka manga leleani. 	 वडीलांप्रमाणे यांचीसुद्धा प्रथम परीक्षा व्हावी, मग जर त्यांच्या विरुद्ध असे आढळले नाही, तर त्यांनी मदतनीसाचे काम करावे.


O Gikimoi wotemo, 'O dunia ma dodogu ma orasi he yaadoka, de Ngohi asa o bi nyawa yangoduku Ai Gurumi tahike la wowosa de wopareta. Mutuwade to ngini nia ngopa-ngopa yanau de o ngopeqeka asa to Ngohi Ai demo yoise de isingangasu, de nia gohiduuru asa yakelelo o gogelelo Ngohino, de nia dodihimo asa yamake o doguruga Ngohino. 	 ‘देव म्हणतो:शेवटल्या दिवसात मी अखिल मानवांवर आपला आत्मा ओतीन तुमचे पुत्र व कन्या भविष्य सांगतील तुमच्या तरुणांना दृष्टांत होतील; तुमच्या वृद्धांना विशेष स्वप्ने पडतील.


Igogou, ma ngale o nyawa womatengo o orasi moi o dorou waaka so o bi nyawa yangodu bilasu isone. Ngaroko komagena, duma igogouli ma ngale o Gikimoi Awi laha wasitodihike o nyawaka de lo waaka manga sininga itiai Unaka, so ona aku yooho ikokakali, sababu Una magena o nyawa womatengo Awi manara ma ngale ona yangoduka. 	 एका मनुष्याच्या पापामुळे मरणाने राज्य केले. पण आता काही लोक देवाच्या कृपेची विपुलता आणि देणगी जिच्यामध्ये नीतिमत्व आहे, ते अनुभवतात, ते विशेषेकरुन येशू ख्रिस्ताद्वारे जीवनात राज्य करतील.


Ona wisano Unaka itemo, "Baba, hika nomisingangasu muruoka asa o hali notetemo magena idadi. De lo nomisidumu o nonako o kia nakoso ma orasi imasidiado." 	 “या गोष्टी केव्हा घडतील हे आम्हांस सांगा. आणि या गोष्टी पूर्ण होण्याची वेळ येईल तेव्हा कोणते चिन्ह घडेल?”


Komagena asa Awi Gurumi magena waaka de wamanara, sababu Ai Baba to Una Awi moi-moi qangodu magena lo to Ngohi. 	 जे सर्व पित्याचे आहे, ते माझे आहे. या कारणासाठीच मी म्हणालो, की आत्मा जे माझे आहे त्यातून घेईल आणि ते तुम्हांला कळवील.


Ai dodiao tinidododara, manena ai surati ma sinotoka tinidelefo nginika. O surati ngai sinoto magena ngohi talefo nginika, la ma ngale tinisigaro la ngini asa de nia sininga ibobolowo o dodoto itotiai gena niososininga. 	 प्रिय मित्रांनो, हे दुसरे पत्र मी तुम्हाला लिहिले आहे. दोन्ही पत्रांमध्ये या गोष्टींची आठवण करुन देण्यासाठी तुमची शुद्ध मने जागी करण्याचा प्रयत्न केला आहे.


de isiija o boso iaaaka manga tona moi. Magena idadi yamote o Jou Gikimoi Awi bobita ngohika." 	 मला प्रभु परमेश्वराने आज्ञा दिल्यानुसार चांदीच्या त्या तीस नाण्यांनी त्यांनी कुंभारचे शेत विकत घेतले.”40


So nako o Suba ma Dadaru o dunia manenaka de lo o suba ma moi-moi gena, qangodu maro ka o nonako o kia naga o sorogaka. O dadaru magena yatebi kasi bilasu komagena. Duma nako o Suba ma Dadaru o sorogaka gena, bilasu ma suba foloisi qaloha. 	 म्हणून स्वर्गातील गोष्टींच्या नमुन्याप्रमाणे असलेल्या वस्तू यज्ञाच्या द्वारे शुद्ध करणे जरुरीचे होते. पण त्याहूनही अधिक चांगल्या यज्ञाने स्वर्गीय गोष्टीच्या प्रतिमा शुद्ध केल्या जातात.


Ma orasi ngohi kanaga nginika tinisihabari, de ngohi ai barani ikurangi sidago lo imodo de foloi itirine. 	 तेव्हा मी तुमच्याकडे अशक्तपणाने, भीतियुक्त असा व थर थर कापत आलो आहे.


De ma ngale Awi dodoto gena o Yahudika manga roriri magena foloisi yohairani sidago lo imatekekasano moi de moika itemo, "Wewe! Nagoona iwidoto Unaka sidago lo Awi cawaro komagena. Sababu Una ma moi lo waasi kanena womadoto de to ngone nanga guru agamaka." 	 यहूदी लोकांना मोठे आश्चर्य वाटले. ते म्हणाले, “हा माणूस शाळेत कधी शिकला नाही. हे एकढे तो कोठून शिकला?”


O orasi magena qabolo o toko isore kali ma para ma sinotoka. De o Petrus gena womasininga igogou ma nonomasi o Yesus asa wisitemo unaka, "O toko isore ma sinoto waasi, de ngona he nomanosu nosipara ma saange." La una woari wosodu-sodu. 	 आणि लगेच दुसऱ्यांदा कोंबडा आरवला. “दोन वेळा कोंबडा आरवण्यापूर्वी तू मला तीन वेळा नाकारशील,” असे येशू म्हणाला होता याची पेत्राला आठवण झाली व तो अतिशय दु:खी झाला व ढसढसा रडला.


O orasi magena qabolo de o deru ma nyawa ona magena imapongo-pongo manga deru ma awa isiguti o teoku, de manga manara koloko o tapu yasiha mia deru ma nomaku, ena momongo ona magena manga edekati iuti sadina o dududusa la mia deru magena yodongosa. 	 खलाशांनी जहाजातून सुटका करुन घेण्याचा प्रयत्न केला. त्यांनी जहाजाच्या पुढील भागातून नांगर टाकल्याचे भासवून जीवनरक्षक होड्या समुद्रात टाकल्या.


Sababu o nyawa nagoona la manga oho o dunia manenaka foloi yosininga sidago iholu isangisara, done ona dede o Gikimoi asa imakitingaka. Duma o nyawa nagoona ma ngale Ngohi imote de manga rohe ma salamati isidoohawa, la ngaroko isone, duma o oho ka sidutu ikakali done asa yamake. 	 जो कोणी स्वत:चा जीव वाचवू पाहतो, तो त्याला मुकेल, पण जो कोणी माझ्यासाठी जिवाला मुकेल तो त्याला बाचवील.


De lo tanako asa to ngini nia sidongirabano o bi nyawamoi-nyawamoi manga damatoko isibicara, la ma ngale o bi nyawa ipipiricaya yagegego la bilasu yapiricaya onaka. 	 तुमच्यामधूनसुद्धा लोक उठतील, चुकीचे असे तुम्हांला शिकवून आपल्या मागे घेऊन जातील.


De o gososo qabobou magena mosiqahu Ai saheku, so muna asa Ai rohe mosidailako qabolo ma ngale Ngohi done bilasu tosone de ipoosu. 	 या बाईने माझ्या शरीरावर हे अत्तर ओतले. मला पुरण्याचा वेळेची तयारी तिने केली.


Hika niosininga o bi namo gena kanaga isoso hika de hino. Maena gena idatowa, iutuwa, de lo ma pola ihiwa. Ngaroko komagena, nia Baba o sorogaka gena kanaga so o ino lo wahike onaka. Duma ngini nia oho to Una Awi simaka gena ifoloi niqoku de o bi namo ma oho, de Una lo asa ngini winipalihara ifoloi qaloha de o bi namo wapalihara. 	 आकाशातील पाखरांकडे पाहा. ती पेरीत नाहीत वा कापणी करीत नाहीत किंवा गोदामात साठवूनही ठेवीत नाहीत, तरी तुमचा स्वर्गातील पिता त्यांना खावयास देतो आणि तुम्ही त्यांच्यापेक्षा अधिक मौल्यवान आहात, हे तुम्हांला माहीत आहे.


Ena gena o nyawa ibipipilo imasigeleloka, ibilulugu itagika, yabipapado yalohaka, de yabitotopongo imasigiseka, de isosone yasioho kali de lo o habari qaloloha isihabari o bi nyawa isususaka. 	 आंधळे पाहू शकतात. पांगळे चालताल. कुष्ठरोगी शुद्ध केले जातात, बहिरे ऐकतात, मेलेले उठविले जातात व गरिबांना सुवार्ता सांगण्यात येते.


So to ngone nanga rohe o dunia manenaka gena tosiade-ade imatero maro o dadaru, kiaka ma nonomaka de pomasidododogu. Nakoso o dadaru magena ibiauka, de done o tahu qaloloha asa paaka. Komagena lo ngone nanga rohe, nakoso isone, de ngone panako done o sorogaka de o rohe qamomuane gena o Gikimoi asa wonahike ngoneka, kiaka o dunia ma nyawa manga gia isiaaka qasowo de ka sidutu ikokakali. 	 आता आम्हांला माहीत आहे की, जेव्हा जगिक घर ज्यामध्ये आम्ही राहतो, नष्ट झाले, तर आम्हाला देवापासून मिळलेले अनंतकाळचे घर स्वर्गात आहे. ते मानवी हातांनी बांधलेले नाही.


O putu manena kagena ma kolano Daud awi doku o Betlehemka o ngopa yanau moi wisibuo. Una magena wodadi o kolano la ma ngale ngini o dunia ma nyawa nia dorouno bilasu winisisalamati, ena gena ma Kristus, nanga Jou. 	 कारण आज दाविदाच्या गावात तारणारा जन्मला आहे. तो ख्रिस्त प्रभु आहे.


So o dipa de o tona asa isisa de qalutu, duma Ai demo de Ai dodoto asa itagi gila-gila de ma dodogu ihiwa." 	 आकाश व पृथ्वी नाहीशी होतील पण माझी वचने नाहीशी होणार नाहीत.


Ma ngale o Henokh awi piricaya so una asa wosonewa, duma o duniaka de iwitide o sorogaye so una asa iwihiwaka, sababu una magena o Gikimoi asa o duniano witideka. Witide waasi, de o Gikimoi wotemo o Henokh gena kanaga iwisisanangi. 	 विश्वासमुळे हनोखाला देवाकडे नेण्यात आले, यासाठी की, त्याला मरणाचा अनुभव आला नाही व तो कोणाला सापडला जाऊ नये म्हणून देवाने त्याला दूर नेले. पण तो वर घेतला जाण्यापूर्वी त्याच्याबद्दल साक्ष देण्यात आली की, तो देवाला संतोषवीत असे.


Ngohi manena o Yohanes to ngini nia dodiao moi o Yesus wipipiricayaka. So maro ngini komagena lo ngohi o Gikimoi Awi pareta todamaha so ngaroko ngohi isisangisara, duma o sangisara gena ngohi tamoku. Komagena so o Gikimoi Awi demo de lo ma ngale Una gena o Yesus wosingangasu itotiai, de magena ngohi lo tosihabarika so asa iumo o Patmos ma guraka. 	 मी योहान आहे, आणि मी तुमचा बंधु आहे. आपण ख्रिस्तामध्ये एकत्र आहोत आणि आपण या गोष्टींमध्ये वाटेकरी आहोत. दु:खसहनात, राज्यात, धीराने सहन करण्यात, येशूच्या सत्यात आणि देवाच्या संदेशात मी विश्वासू होतो त्यामुळे मी पात्म नावाच्या बेटावर होतो.


Duma una womanosu de wotemo moleleleanika, "Ngohi tanakowa de tasahewa o kia ngona notetemo gena!" Gila-gila una wotagi o loloha ma ngora ma dateka. 	 परंतु पेत्राने ते नाकारले, आणि म्हणाला, “तू काय म्हणतेस हे मला कळत नाही व समजतही नाही.” पेत्र अंगणाच्या दरवाजाच्या देवडीवर गेला आणि कोंबडा आरवला.


De ma boboloili gena tanu ngini ningodu magena nimatekedodara moi de moika, sababu nakoso ngini niaaka komagena de ngini asa nimatekerimoi gena ka igogou de itiai. 	 या सर्वांवर प्रीतिचे वस्त्र परिधान करा. जे त्या सर्वांना एकत्र ठेवते आणि त्यांना परिपूर्ण करते.


Magena panakoka, sababu iqomaka de isilefo o Gikimoi Awi Jaji ma Bukuka itemo o Jou wotemo komanena, "Igogou-gogou, to Ngohi Ai simaka o nyawa yangodu done imabukuku de lo imamangaku igogou Ngohi gena o Gikimoi." 	 असे लिहिले आहे की, “प्रभु म्हणतो खात्रीने मी जिंवत आहे प्रत्येक गुडघा माझ्यासमोर टेकला जाईल आणि प्रत्येक जीभ देवाचे उपकार मानील.” यशया 45:23


De wasinako kali igogou, manga sininga aku idadi itiai, sababu Ngohi asa totagi Ai Babaka de kanena ikelelo kawa. 	 नीतिमत्वाविषयी मी पित्याकडे जात आहे. मी देवाशी प्रामाणिक असण्याचे तो साहाय्यकर्ता (पवित्र आत्मा) त्यांना पटवून देईल”


Ma nonomasi Ngohi tahino waasi de kanaga ona yahinoka gena, ona magena o guru ikokokulai de itemo o bi duba gena asa yatuda, ona magena yangodu gena o nyawa itotosi de ikokoora. Ngaroko komagena, o bi duba magena asa manga ili gena yosigisewa. 	 माझ्या अगोदर आलेले सर्व चोर व लुटारु होते. मेंढरांनी त्यांचे आवाज ऐकले नाहीत.


So kagena de o Paulus wotemo o prajuritka de to ona manga saheka, "Nakoso o deru ma nyawa ona magena la o deru manena yodongosa, gena ngini ningodu manena nibodito." 	 परंतु पौल शताधिपतीला व इतर शिपायांना म्हणाला, “जर हे लोक जहाजात राहणार नाहीत, तर तुम्ही वाचणार नाही.”


Ngomi mia sumbayang ka komagenaka, la ma ngale nanga Gikimoi de o Jou Yesus Kristus gena ngini o laha inihikeka, so nanga Jou Yesus to Una Awi ronga aku isilamo de lo ma ngale Una aku ngini nia ronga lo wosilamo. 	 यासाठी की आमचा देव आणि प्रभु येशूच्या कृपेने आपल्या प्रभु येशू ख्रिस्ताचे नाव तुमच्यामध्ये आणि तुम्ही त्याच्यामध्ये गौरविले जावे.


Ngini lo nianakoka ma orasi gena yaadoka, ma ngale o orasi manena ngini bilasu o moi-moi itotiai niaaka. Maro o nyawa moi kanaga ma orasi yaadoka bilasu womomi. Sababu ma orasi ngone o dunia ma dorouno o Gikimoi wonasalamati gena foloisi idumu dede iqoqoma ma orasi ngone ma Kristus asa ka powipiricaya. 	 आणि तुम्ही हे करा कारण तुम्हांस ठाऊक आहे की, आपण ज्या काळात राहतो त्यातून तुम्ही उठावे अशी वेळ आली आहे, कारण जेव्हा आम्ही विश्वास ठेवला त्यापेक्षाही आमचे तारण अधिक जवळ आले आहे.


So, ipasaka, de Una asa wositatapuka la bilasu ngohika isimane to Una Awi Ngopa gena naguuna, la ma ngale ngohi totagi Awi Ngopa magena towisihabari o Yahudika ma nyawa yasowo. So ma orasi magegena ngohi asa o nyawa moika lo tomasano kawa eko totemo, "Tadodooha la o Gikimoi Awi Ngopa gena towisihabari." 	 आणि जेव्हा देवाने त्याचा पुत्र मला प्रगट करण्याचे ठरविले ते यासाठी की, विदेशी लोकांमध्ये पुत्राविषयीची सुवार्ता मी सांगावी. मी कोणत्याही मनुष्याबरोबर सल्लामसलत केली नाही.


Nia tarupa nimasitibaku de nia baju gena ka nia roheka. 	 त्यांनी वहाणा घालाव्यात पण जास्तीचा अंगरखा नको.


Komagena lo ngomi o habari qaloloha minisihabari nginika, so ka qaloha lo miongongano o oho ma riwo sutu ngomi nimihike, maro o gisisi kanaga miodatoka so done ma sopo gena aku miamake. 	 जर आम्ही तुमच्या फायद्यासाठी आध्यात्मिक बी पेरले, तर तुमच्यापासून ऐहिक गरजांची कापणी केली तर ती मोठी गोष्ट आहे काय?


De Una wototoro magena kanaga Ngohika, nakoso o anggur ma hutu de ma uma gena isopowa, Una done asa walora o uma magena. De nakoso kanaga ma umaka la igogou de ma sopo, ma uma magena done asa Una wodebi ma ngale ma sopo foloisi idala. 	 तो माझ्यातील फळ न देणारी प्रत्येक फांदी तोडून टाकतो. ज्या प्रत्येक फांद्या फळ देतात त्यांनी अधिक फळ घावे म्हणून त्या द्राक्षवेलीला तो साफ करतो.


La ngini niaaka komagena so o nyawa o Jou Yesus wipipiricaya o Makedonia ma daera de o Akhaya ma daeraka, ona yangodu manga siningaka gena yanako itiai la o sangisara ma rabaka, de ona lo bilasu de manga nalika. 	 त्याचा परिणाम म्हणजे तुम्ही सर्व विश्वासणाऱ्यासाठी जे मासेदोनियात व अखियात होते त्यांच्यासाठी आदर्श असे झालात


Maro ma Kristus Awi demo kanaga itiaika, komagena lo to ngohi ai demo magena itiaika. Komagena so igogou ma ngale upa ngini tinigolo gena, asa ngohi ifatiwa la ngohi ai giliri tosimane o Akhaya ma daera ma sigilolika. 	 ख्रिस्ताचे खरेपण माझ्यामध्ये आहे म्हणून मी सांगतो की, अखया प्रांतात कुणीही माझ्या आभिमानास विरोध करणार नाही.


Ngohi manena o nita o dunia ma bi nyawaka, la ma ngale ona magena nakoso Ngohi ipiricayaka, de upa he o bubutu ma rabaka igoge. 	 मी प्रकाश असा जगात आलो आहे. यासाठी की जो कोणी माझ्यावर विश्वास ठेवतो त्याने अंधारात राहू नये.


O nyawa nagoona la to Ngohi Ai manara yaaka, ona magena bilasu yodupa Ngohi imote, so kekiaka Ngohi kanaga ona lo kagena. Nagoona bato Ai manara yaaka, de igogou manga manara magena Ai Baba asa wafanggali so ona wasihoromati. 	 जो कोणी माझी सेवा करतो त्याने मला अनुसरले पाहिजे. जेथे मी असेन तेथे माझे सेवकही असतील. जो माझी सेवा करतो त्याचा सन्मान माझा पिता करील.”


sababu ona magena o Gikimoi Awi leleani wasitotatapuka ma ngale ngini so o loha yaaka. Duma nakoso ngini o dorou niaaka gena, igogou de itiai ngini asa nimodo, sababu igogou ona magena de manga kuasa ma ngale o nyawa lo yasangisara. Ma ngale ona kanaga gena o Gikimoi Awi leleani moi, ena gena ona maro Una Awi dagali yasangisara o nyawa nakoso kanaga o dorou yaaka. 	 होय, तो तुझे चांगले करणारा देवाचा सेवक आहे, परंतु वाईट करशील तर त्याची भीति बाळग, कारण तो तलवार व्यर्थ बाळगीत नाही. त्याचे वाईट करणाऱ्याचा सूड घेणारा तो देवाचा सेवक आहे.


Nakoso o nyawa nisano nginika, de nitemo onaka, 'O Jou wodupa wapake bai!' Qabolo de ona magena jai-jai bato nisimaha la aku niaaho." 	 जर कोणी तुम्हांला विचारले की, ही गाढवे कशासाठी नेत आहात तर त्याला सांगा की, येशूला यांची गरज आहे. तो ती लगेच माझ्याकडे पाठवील.”


Qabolo de o Yesus wokahika o Kapernaum ma dokuka o Galilea ma tonaka. Kagena womasidiado gena o Sabat ma wangeka Una o puji ma tahuka wodoto. 	 नंतर तो गालीलातील कफर्णहूम गावी गेला. तो त्यांना शब्बाथ दिवशी शिक्षण देत असे.


"Qadoohaso ngona notemo Ngohi Ai sininga qaloha. Kanena moiwa manga sininga qaloloha, cawali o Gikimoi masirete. 	 येशू त्याला म्हणाला, “मला उत्तम का म्हणतोस? देवाशिवाय कोणीही उत्तम नाही.


Nia baba de lo nia awa magena bilasu niahoromati la ma ngale ngini gena aku nioho qaloha de nia umuru lo ikaku o dunia ma qokuka de nia taungu foloi ka idogo. Magegena o jaji qaloloha moi ma nonomaka kanaga o Gikimoi Awi bobita ngai mogiowono. 	 अभिवचनाबरोबरची ही पहिली आज्ञा असल्याने, “तुझ्यासाठी सर्व काही चांगले असावे आणि पृथ्वीवर तुला दीर्घ आयुष्य लाभावे.”


Duma ma ngeko idodooha ngone nanga sininga idadi itiai o Gikimoika gena, upa o bobita o Gikimoino gena pamote itiai, sababu ma Kristus asa waaka, so o ngeko iqoqoma gena he pamote kawa de ka cawali ma ngeko powipiricaya Unaka magena pamote. 	 कारण ख्रिस्त नियमशास्त्राचा शेवट आहे यासाठी की, जे विश्वास ठेवतात त्यांना नीतिमत्व मिळावे.


So ona gena Una wisigisewa, so wasimahawa la yowosa de yogogewa dede Una. Ngaroko komagena, duma to Una Awi ngale de maenasi, ena gena bilasu o nyawa lo kanaga ma binuka aku yogoge dede Una. 	 ज्यांना अगोदर सुवार्ता सांगण्यात आली होती त्यांचा त्यांच्या अविश्वासमुळे त्यात प्रवेश झाला नाही, तरी हे खरे आहे की, काही जणांचा त्या विसाव्यात प्रवेश होणार आहे.


Sababu o Lewi gena o Abraham awi ngopa de awi dano moiku. Ma orasi o Melkisedek o Abraham gena wimake, de o Lewi una magena wisibuo waasi, una o Abraham awi rohe ma raba kasi. So nakoso o Abraham wihike o Melkisedekka, igogou o Melkisedek una magena foloisi wolamo de o Lewi de lo una awi ngopa de awi danoku ona magena o imam. 	 कारण जेव्हा मलकीसदेक अब्राहामाला भेटला त्यावेळी लेवी जणू त्याचा पूर्वज अब्राहाम याच्या शरीरात बीजरुपाने होता.


Duma ma ija gena kanaga o kia naga moi foloisi ihahali, ena gena ma Kristus Awi au masirete. Ma Kristus gena ngaroko Awi sala moi lo ihiwa, duma witooma ma ngale nia dagali moi. Una maro o duba ma goho moi de ma sala eko ma kurangi moi lo ihiwa, la o Yahudika yatola de isisuba o Gikimoika ma ngale manga rohe ma dagali moi la o apongu yamake. 	 तर कसलाही डाग किंवा दोष नसलेल्या कोकऱ्यासारख्या ख्रिस्ताच्या बहुमोल रक्ताने तुमची सुटका केली आहे.


De nakoso ngini niahoromati de ka cawali nia dodiaoka gena, foloisi qaloha hiwa bai! Ce! O bi nyawa o Gikimoi wipipiricayawa lo aku yaaka maro komagena. 	 आणि जर तुम्ही तुमच्या मित्रांशी चांगले वागत असाल तर तुम्ही इतरांपेक्षा फार चांगले आहात असे समजू नका. देवाला न मानणारे लोकही असेच करतात.


Kanaga ma deka o taungu muruo naga ipasaka, de ngohi toliho kali o Yerusalemka ma ngale o roriwo o pipi ma cunu tatota o nyawa isususaka de lo ai gaso o haiwani tatota tosisuba o Gikimoika. 	 “अनेक वर्षे दूर राहिल्यानंतर माइया लोकांतील गरीबांना दान देऊन यरुशलेममध्ये स्वत:साठी अर्पण करावे म्हणून मी मंदिरात जाऊन हा विधी करीत असताना, शुद्धीकरण झालेला असा मी त्यांस आढळलो.


Kagena de o Yesus wosango de wosiade-ade wotemo, "Ma orasi o kawi ma rarame ma rabaka, de wokakawi una magena de o nyawa yakokoro yahino kagena so imatamiye, de imatekedodiao de o nali de o more ma dongirabaka, igogou itiaiwa nakoso ona yooqowa de youdowa. 	 येशू म्हणाला, “खरोखर जोपर्यंत वऱ्हाड्यांबरोबर वर आहे तोपयंर्त त्यांनी उपास करावा अशी तुमची अपेक्षा आहे काय? जोपर्यंत त्यांच्याबरोबर वर आहे तोपयंर्त त्यांना उपास करणे शक्य नाही.


O Simon wosango, "Nagala o nyawa awi nagi foloi ilalamo yapiki." De Una wotemo, "Ani sango gena itiai." 	 शिमोनाने उत्तर दिले, “मला वाटते, ज्याचे कर्ज जास्त होते तो.” येशू त्याला म्हणाला, “तू बरोबर ओळखलेस.”


De ngini nianakoka ma Kristus wahinoka la ma ngale o bi dorou moi-moi qangodu gena wasisaka, de lo nako Una gena Awi sininga ma rabaka o dorou moi lo ihiwa. 	 लोकांचे पाप घेऊन जाण्यासाठी ख्रिस्त प्रकट झाला हे तुम्हांस माहीत आहे, आणि त्याच्यामध्ये कोणतेही पाप नाही.


So qaputuku de kanaga ona yooqo de o Iblis iqomaka o Yudaska, ena gena o Simon Iskariot ma ngopa, gena wiaka qabolo so wisigurubuka, o aturu qatotorou moi kanaga awi sininga ma rabaka itemo, "Ngohi aku o Yesus towisiija." 	 मग संध्याकाळचे भोजन होण्याच्या वेळेस सैतानाने शिमोनाचा मुलगा यहूदा इस्कर्योत याच्या मनात त्याला शत्रूंच्या हाती घावे असे आधीच घालून दिले असताना,


Nakoso o nyawa la kanaga o Gurumi Qatetebi Una magena iwimotewa, de ona lo o dodoto o Gurumi Qatetebino gena yaqehe yoholu, sababu o dodoto magena ona yatemo ka o nyawa ifufuma manga demo. Ona magegena akuwa yanako itiai, ka cawali ona kanaga o Gurumi Qatetebi iwimote so manga siningaka aku o dodoto magena wosingosa. 	 स्वाभाविक मनुष्य देवाच्या आत्म्याने प्रगट झालेल्या गोष्टी ग्रहण करीत नाही. कारण त्या त्याला मूर्खपणाच्या आहेत. आणि त्या त्याला समजत नाहीत, कारण त्यांची आध्यात्मिक रितीने पारख केली जाते.


O bi nyawa yadadala iqoqoma de ma binukali itotuuru Una wimote-mote gena, yangodu imasagaga itemo, "Powigiliri Una o Daud awi ngopa de awi dano moiku! Igogou! Una wahino de o Jou Awi ronga. So tanu Una magenaka o Gikimoi Awi laha wisicatu. Hino powigiliri o Gikimoi Wikukuruye!" 	 काही लोक येशूच्या पुढे चालू लागले. काही लोक येशूच्या मागून चालू लागले. ते लोक मोठ्याने जयघोष करु लागले, “होसान्ना, दाविदाच्या पुत्राला प्रभुच्या नावाने येणारा धन्यवादित असो, स्वर्गीय देवाला होसान्ना!” स्रोत 118:26


Duma o bi demo moi-moi qangodu magena bilasu ngini niatailako qaloha, la nakoso o Gikimoino gena aku nisigise qaputuru, 	 पण हे देवाकडून आले आहेत याची परीक्षा करुन खात्री करुन घेण्याची सवय करा. जे चांगले ते धरुन ठेवा.


Qabolo de ma kapitaka o Yesus wotemo, "Notagi noliho bato! Sababu maro o kia ngona nopipiricaya magena asa igogou idadi." De o orasi magena bato awi leleani gena wilohaka. 	 मग येशू सेनाधिकाऱ्याला म्हणाला, “जा, तू जसा विश्वास धरलास तसे होईल.” आणि त्याच क्षणी त्याचा नोकर बरा झाला.


Awa kodo! O nyawa o orasi manena gena Ngohi tasitero de o ade-ade manena. Ona magena imatero maro o ngopa-ngopa la kanaga o ngeko ma dateka imatami de manga dodiao yasigaro, 	 “या पिढीला मी कोणती उपमा देऊ? जी बाजारात बसून आपल्या सोबात्यांना हाक मारतात त्यांच्यासारखी ही पिढी आहे.


O Yesus wasibicarasi o Yahudi manga roririka, so wotemo kali, "So nakoso to Ngohi masirete Ai demo de ma ngale Ngohi gena tosingangasu o nyawaka, nagala ona asa Ai demo magena yopiricayawa. 	 “जर मी स्वत:च माझ्याविषयी लोकांना सांगितले तर लोक त्या गोष्टी मानणार नाहीत.


la o nyawa maro ona magegena ngini asa niasigise qaloha, de komagena lo o nyawa moi-moi la kanaga imanara qatubuso o Jou Awi manara ma rabaka. 	 प्रत्येक जण जो या कार्यात सामील होतो व प्रभुसाठी श्रम करतो अशा लोकांच्या तुम्हीसुद्धा अधीन व्हा.


Awi jaji ma borua gena takeleloka, de kagena o dipaka o kia naga moi ihahairani, ena gena o nonako ilalamo moi, asa isimane so takeleloka. O nonako ilalamo magena kanaga o ngopeqeka momatengo gena o wange imisaono so ma siwa koloko momasibajuka. De o ngoosa gena to muna ami qohu ma litimika, de ami saheku o ngoma ngai mogiowo de sinoto gena imisimahkotaka. 	 आणि मग एक अदभुत महान चिन्ह आकाशात दिसले. तेथे एक स्त्री होती. ती सूर्याचा पेहराव केलेली होती. चंद्र तिच्या पायाखाली होता. तिच्या डोक्यावर बारा ताऱ्यांचा मुगुट होता.


Qabolo de Una wacoho o ngopa magena ami giaka, de wotemo munaka, "Talita kumi!" O Yahudika manga demo magena ma ngale, "He, Ai ngopa! Nomomi!" 	 त्याने मुलीचा हात धरला आणि म्हणाला, “तलीथा कूम” म्हणजे (लहान मुली मी तुला सांगतो, ऊठ.”)


Duma Una wotemo, "He! Ngohi o Yesus bai! Upa nimodo." 	 परंतु येशू त्यांना म्हणाला. “मी आहे, भिऊ नका.”


Upa sidago ngone o orasi moi lo paaka maro o nyawa ma somoa, de ona maro o nyawa yakioloka de imajagawa so yosidailako waasi ma orasi o Yesus wahino kali. Duma ngone o bubutu ma rabaka pogogewa, so ngone bilasu maro o nyawa yakokiolowa la pomajaga de pomasidailako qaboloka, de lo maro o nyawa yadadaluwa so nanga sininga de nanga rohe ma nyafusu gena aku papareta qaloha. 	 म्हणून आपण इतरांसारखे झोपू नये. उलट आपण सावध राहू व आमच्या स्वत:वर ताबा ठेवण्याचा प्रयत्न करु.


Kagena de Una wotemo wopipilo kawa, "Ngohi manena tahino kanena o duniaka, la ma ngale Ngohi aku o nyawa tahiri, so ona kanaga de manga dupa yopipiricaya gena asa tatinga de o nyawa ihoholu ipiricaya manga sidongirabano. Komagena la ona yananakowa asa aku yanako imatero maro ona yopipilo asa aku imasigelelo kali, de ona ifufuma de itemo yanakoka ona magena asa ka imaketero de yopipilo." 	 येशू म्हणाल, “जगाचा न्याय व्हावा म्हणून मी जगात आलो आहे. मी आलो आहे तो यासाठी की, जे आंधळे आहेत त्यांना दिसावे. आणि आम्हांला पाहता येते असे वाटणारे आंधळे व्हावेत.”


Ngini tinisingangasu igogou, ma wangeka done manga dorou ma sopo o Gikimoi wafanggali de o dorou, de ngini gena asa inifanggali de o dorou ifoloi qatubuso de o dorou o Sodom ma bi nyawaka manga fanggali iqoqomaka." 	 पण मी तुम्हांस सांगतो की, न्यायाच्या दिवशी तुमच्यापेक्षा सदोम नगराला सोपे जाईल.”


Sababu o nyawa nagoona la manga oho o dunia manenaka foloi yosininga sidago iholu isangisara, done ona dede o Gikimoi asa imakitingaka. Duma o nyawa nagoona ma ngale Ngohi imote de manga rohe ma salamati isidoohawa, la ngaroko isone, duma o oho ka sidutu ikakali done asa yamake. 	 कारण जो कोणी आपला जीव वाचवू इच्छितो तो त्याला गमावील पण जो माझ्याकरिता आपला जीव गमावील तो त्याला मिळवील.


"Bilasu o surati moi nalefo kali de nosidingo o gogobu o Pergamuska de to ona manga bobaretaka notemo: Ngohi manena de Ai sumarangi moi gena ma doto sinotoka. De o demo manena gena Ngohi tinisingangasu nginika. 	 “पर्गम येथील मंडळीच्या दूताला लिही: ज्याच्याकडे दोन्ही बाजूंनी धार असणारी तीक्ष्ण तरवार आहे, त्याचे हे शब्द आहेत,


Ma orasi o Yusuf de ongo Maria imasidiado o Gikimoi Awi Tahuka, de kanaga lo ma nabi o ngopeqeka moi miperekika, ami ronga ongo Hana. Muna magena o Fanuel awi ngopa o Asyer manga soano. O orasi magenaka, de ami umuru o taungu moritupaange de iha. Muna iqomaka mokawi cawali o taungu tumudingi, kagena de mobaloka so mokawi kawa. Muna magena asa ma moi waasi o Gikimoi Awi Tahu matinga, o putu de o wange mosumbayang de lo mooqowa de moudowa mosisuba o Gikimoika. 	 ती विधवा असून आता चौऱ्याऐंशी वर्षांची होती. तिने मंदिर कधीही सोडले नाही; उपास व प्रार्थना करुन ती रात्रंदिवस उपासना करीत असे.


So kagena de o Jou Yesus manga dorou ma sopo wafanggalika de o sangisara o nyawa nagoona la o Gikimoi iwihoromatiwa de lo o habari qaloloha ma ngale o Jou Yesus gena yosigisewa. 	 आणि ज्यांना देव माहीत नाही आणि आपल्या प्रभु येशू ख्रिस्ताच्या सुवार्तेसाठी आवश्यक त्या आज्ञा पाळीत नाहीत त्यांना देव शिक्षा करील.


Duma o ino qatotogoi gena ma ngale o nyawa la kanaga yalamoka, ena gena ona la kanaga o dodoto itotiai magena yososininga, sidago lo ona aku yanako itiai de lo o kia naga itotiai de o kia naga isasala gena lo aku yatuga itiai. 	 परंतु याउलट सकस अन्र हे प्रौढांसाठी योग्य असते. ख्रिस्ती लोकांची इंद्रिये ख्रिस्ती जीवनाच्या सरावामुळे चागंले व वाईट यांतील भेट ओळखण्यास तयार झालेली असतात.


Sababu ngini nia oho ma ngale ilamo gena upa o ino de o baju. 	 कारण अन्नापेक्षा जीव आणि कपड्यापेक्षा शरीर महत्त्वाचे आहे.


Ngohi de ai sininga isosanangi ai sukuru tatide o Jouka, sababu ngaroko ma orasi he ma deka ipasaka, de o orasi manena ngini asa ma moili nisikelelo kali ngohika ma ngale nisosininga. Igogou, ngini ngohi nisosininga de lo niwosawa. Ngaroko ngini ka niosiningasi, duma ma ngeko maro komagena nisikelelo gena akuwa niamake. 	 मी प्रभूमध्ये खूपच आनंदित झालो कारण शेवटी तुमची माझ्याबद्दलची काळजी जागृत झाली. अर्थात तुम्ही नेहमीच माझी काळजी घेतली. परंतु ती दाखविण्याची संधी तुम्हांला मिळाली नाही.


So motemo, "Wewe, Baba! Tanu Ngona o ake magegena ngohi lo noihike taudo, la ai kiri upa he qadudu kali de ngohi lo upa he tahino kali kanena o ake tomasiui." 	 ती स्त्री येशूला म्हणाली, महाराज, “ते पाणी मला द्या, म्हणजे मला पुन्हा तहान लागणार नाही. आणि पाणी आणण्यासाठी मला इकडे परत यावे लागणार नाही.”


Ma dodoguka, o Yesus womatoore de wosoneka. 	 मग मोठ्याने आरोळी मारुन येशूने प्राण सोडला.


Ce! To ngini nia dodiao manga sala qaceke maro o gaapo manga lakoka de magena aku niakelelo, duma niakelelowa kanaga nia sala ilalamo maro o ifa moi yodebesu nia lako masireteka. 	 ʇतू आपल्या भावाच्या डोळ्यतील कुसळ का पाहतोस? स्वत:च्या डोळ्यातील मुसळ तुला दिसत नाही काय?


So o bi moi-moi manga siningaka imamingihu gena asa isikelelo, sidago ona imabukuku o Gikimoi Awi simaka itemo, "Igogou! O Gikimoi kanaga nia sidongirabaka." 	 त्याच्या अंत:करणातील गुपिते माहीत होतात. आणि मग तो पालथा पडतो आणि देवाची उपासना करतो व म्हणतो “खरोखर देव तुमच्यामध्ये आहे!”


Kagena de o Yesus wotagi o Zaitun ma Talaka so ma qokuka wogogeku. De Una ka womatengoka, de Awi muri-muri yahino ma ngale imasano. Ona wisano Unaka itemo, "Baba, hika nomisingangasu muruoka asa o hali notetemo magena idadi. De lo nomisidumu o nonako o kia idadi nakoso Ngona asa nahino de lo ma orasi ma dodogu imasidiado." 	 येशू जैतूनाच्या डोंगरावर बसला असताना, त्याचे शिष्य त्याच्याशी एकांतात बोलावे म्हणून आले, ते म्हणाले, आम्हांला सांगा की या गोष्टी कधी होतील? तुम्ही परत येण्याचा आणि जगाचा शेवट होण्याचा काळ जवळ आला आहे हे आम्ही कोणत्या घटनांवरून ओळखावे?”


Komagenali o nyawa moi lo asa pamakewa, o anggur qamomuane de yoguse ma ngihi iqoqomaku, upa sidago o anggur qamomuane done asa ma ngihi iqoqoma magena yapolote. Ma dodoguku ma anggur de ma ngihi sinoto lo sona podahewa. So o anggur qamomuane gena bilasu poguse ma ngihi lo qamomuaneku." 	 तसेच नवा द्राक्षारस कोणीही द्राक्षारसाच्या जुन्या कातडी पिशवीत घातील नाही. जर तो असे करतो तर द्राक्षारस कातडी पशवील फाडील आणि द्राक्षारस व द्राक्षारसाची कातडी पिशवी यांचा नाश होईल. म्हणून तो नवा द्राक्षारस नव्या पिशवीत घालतो.”


So ngaroko to Una awi sala moi lo yamakewa la isitatapu bilasu Una witooma, duma ona igolo o Pilatuska la witooma. 	 येशूने का मरावे याचे खरे कारण ते शोधू शकले नाहीत. पण त्यांनी पिलाताला सांगितले की त्याला जिवे मारावे.


Ona yahino yototomina gena o kia naga idadadi magena yakelelo, de ona yangodu asa yoliho de manga mamata masireteka yangangapo, ma ngale manga sininga foloi ipeleso. 	 हे दृष्य पाहण्यासाठी जमलेल्या लोकांनी घडलेल्या गोष्टी पाहिल्या, तेव्हा ते छाती बडवीत परत गेले.


Magena ka imatero de manena. O nyawa nagoona la manga oho o dunia manenaka foloi yosininga sidago iholu isangisara, done ona dede o Gikimoi asa imakitingaka. Duma o nyawa nagoona manga oho o duniaka gena yaholuka, magena imatero de ona yodatoka sidago lo yamake o oho ka sidutu ikakali. 	 जो आपल्या जिवावर प्रीति करतो तो त्याला गमावेल पण जो या जगात आपल्या जिवाचा द्वेष करतो तो त्याला अनंतकाळाच्या जीवनासाठी राखील.


O wange motohaka de ma Imam Wilalamo o Ananias de o Yahudika manga roriri yamuruo naga ona imasidiado o Kaisareaka, de ma Gubernur Felikska yahino la o Paulus iwikalaki kali. De kanagali o nyawa moi, awi ronga o Tertulus, una magena wococawaro o hakim ma bobita, so una iwingaho la ona wariwo o Paulus iwikalaki. 	 पाच दिवसांनतर हनन्या कैसरिया येथे गेला. हनन्या मुख्य याजक होता. हनन्याने आपल्याबरोबर काही यहूदी वडीलजन आणि तिर्तुल्ल नावाचा वकील यांना कैसरिया येथे नेले; त्यांनी राज्यपालापुढे पौलावरिल दोषारोप सादर केले.


So o kia naga Ngohi tosingangasuka, de ngini la nimatengo niiseka, magena ngini lo o bi nyawa moi de moika niasingangasu. De lo o kia naga Ngohi ka tinigogurubu nginika, magena ngini asa niasihabari o bi nyawa yangoduka. 	 जे मी तुम्हांला अंधारात सांगतो ते तुम्ही प्रकाशात बोला, आणि कानात सांगितलेले जे तुम्ही ऐकता ते तुम्ही छपरावरून गाजवा.


Nakoso kanaga o nyawa la yopiricaya igogou o Yesus Una magena manga Salamati ma Kolano, de ona yangodu igogou o Gikimoi Awi ngopa-ngopaka. De lo nakoso o Gikimoi Awi ngopa ona magena la kanaga yodupa ma Baba o Gikimoi widodara, de ona manga dodiao ma binuka lo, ma Baba Awi ngopa-ngopa, ona magena bilasu yadodara. 	 प्रत्येकजण जो विश्वास ठेवतो की येशू हा ख्रिस्त आहे तो देवाचे मूल झालेला आहे. आणि प्रत्येकजण जो पित्यावर प्रीति करतो तो त्याच्या मुलावरही प्रीति करतो.


Kagena de o nyawa wopipilo magena awi baju wosipaka de tai-tai womaoko so wotagi o Yesuska. 	 त्या आंधळ्याने आपला झगा टाकला, उडी मारली व तो येशूकडे आला.


Duma nakoso ngini la kanaga o nyawa manga dorou nginika, de ona magena niholu niasiapongu, de ngini lo o Baba asa woholu winisiapongu to ngini nia dorou." 	 पण जर तुम्ही इतरांच्या चुकांची क्षमा करणार नाही, तर तुमचा पिताही तुम्हांला क्षमा करणार नाही.


Una de Awi kuasa so awi manara moi-moi ikokuasa aku waaka, ena gena o nyawa imasihie ona magena wasikitinga la manga edekati gena upa idadi. 	 त्याने आपल्या बाहूंनी आपले सामर्थ्य दाखविले; गर्विष्ठ लोकांना त्यांच्या बढाईखोर विचारांसह विखरुन टाकले आहे.


Ma orasi magena de o nyawa yadadala o bolu moi yahino imatolomu kali. To ona manga ino ihiwaka, so o Yesus Awi muri-muri waaso de wotemo onaka, 	 त्या दिवसात आणखी एका वेळी लोकांचा मोठा समुदाय जमला. त्यांच्याजवळ खावयास काही नव्हते. येशूने आपल्या शिष्यांस बोलाविले आणि त्यांना म्हणाला,


Komagena so bilasu nimajaga de nia dailakoka, sababu ngini nisidodoguwa muruoka de o tahu ma duhutu magena wakahino kali awi tahuno, so nagala qamaqa-maqa, nagala o putu itongiraba, nagala he qaginita eko nagala o goginitano. 	 म्हणून तुम्ही जागरूक असा, कारण घरधनी केव्हा येईल हे तुम्हांस ठाऊक नाही. तो संध्याकाळी, मध्यारात्री, पहाटे कोंबडा आरवण्यापूर्वी किंवा सकाळी केव्हा येईल हे तुम्हांला माहीत नाही.


Ngini nia sumbayang o Gikimoika gena bilasu upa itogu, la salalu nimasidailako ma ngale nitemo, "Ya, Jou! Igogou, Ngona gena ngomi nomiriwo sababu Ani laha ka ilamo poli!" 	 नेहमी प्रार्थना करीत राहा. उपकारस्तुति करीत त्यामध्ये दक्ष राहा.


Duma o toka magena itemo onaka, "Ngohi o Yesus ka towinako de o Paulus lo ka towinako, duma ngini manena nagoona sidago ngini niaaka komanena. Ngohi toholu tosupu." 	 परंतु एकदा एक अशुद्ध आत्मा त्यांना म्हणाला, “मी येशूला ओळखतो, पौल मला माहीत आहे, पण तुम्ही कोण आहात?”


So o nyawa ona magena ka yohairani icarawa de yotemo, "Igogou! Yatotopongo lo imasigise de imomou lo ibicaraka. Qangodu waaaka gena ka idadi qaloha." 	 ते लोक फारच आश्चर्यचकित झाले व म्हणाले, “त्याने सर्व काही चांगले केले आहे. तो बहिऱ्यांना ऐकण्यास आणि मुक्यांना बोलावयास लावतो.”


Sababu ma ngale Una magegena so o Gikimoi Awi jaji moi-moi gena qangodu asa isiganapu. Komagena so ngone la kanaga de ma Kristus pomarimoika gena aku potemo, "Amin! O Gikimoi Awi jaji gena igogou de itero bai!" De magena idadi la o Gikimoi asa iwihoromati de lo iwigiliri. 	 कारण देवाची वचने कितीही असली तरी ती त्याच्यामध्ये होकारार्थी आहेत, यामुळे त्याच्याद्वारे आम्हांकडून देवाचे गौरव व्हावे म्हणून त्याच्याद्वारे विशेष आशीर्वाद आहे (आमेन).


Ce! To ngini nia dodiao manga sala qaceke maro o gaapo manga lakoka magena aku niakelelo, duma niakelelowa kanaga nia sala ilalamo maro o ifa moi yodebesu nia lako masireteka. 	 तू आपल्या डोळ्यातील मुसळ लक्षात न घेता आपल्या भावाच्या डोळ्यातील कुसळ का पाहतोस?


Qabolo de Una Awi muri yasinoto magena itagi, de ona asa yamake maro o kia Una wotetemo onaka. 	 ज्यांना पाठविले होते, ते गेले आणि त्याने सांगितल्याप्रमाणे त्यांस आढळले.


De manena lo o Gikimoi Awi demo unaka, 'Ani ngopa de ani dano done asa igoge maro o nyawa itatagino o doku ma somoaka, de o doku ma duhutu magena asa yaduhudu so yasidipito qasiri ma deka o taungu o ratu iha. 	 देव त्याला म्हणाला, ‘तुझी संतती उपरी होईल. ते दुसऱ्या देशात राहतील. तेथील लोक तुइयावंशजांना गुलाम बनवितील आणि त्यांना चारशे वर्षे वाईट रीतीने वागवतील.


Duma ngini gena ma Kristus o Gurumi Qatetebi winihikeka de to ngini nia sininga ma rabaka Awi Gurumi gena wogogeka, so ma ngale ngini gena upa he o nyawa lo inidoto. Sababu Una Awi Gurumi magegena witiai de o gulai moi lo ihiwa, so o bi moi-moi o kia bilasu nianako gena qangodu asa winidoto nginika. Komagena so ngohi tongongano o kia moi-moi Awi Gurumi winidoto iqomaka, magena ngini niaaka nikaeli la ngini de ma Kristus niarimoi gena qaputuru. 	 पण तुमच्याबाबतीत म्हटले तर, ज्या (पवित्र व्यक्तीकडून) तुम्हांला अभिषेक करण्यात आला तो तुमच्यामध्ये राहतो. म्हणून दुसऱ्रा़ कोणी तुम्हांला शिकवावे याची गरज नाही. त्याऐवजी ज्या आत्म्यासह तुमचा अभिषेक (पवित्र व्यक्तीकडून) झाला या सर्व गोष्टीविषयी तो तुम्हांला शिकवितो आणि लक्षात ठेवा की, तो खरा आहे आणि खोटा मुळीच नाही. जसे त्याने तुम्हाला जे करण्यास शिकविले आहे तसे तुम्ही ख्रिस्तामध्ये राहा.


Duma o nyawa isosoneka la o Gikimoi wahiri itiaika bilasu o orasi ma simaka o dunia qamomuaneka de ioho kali, ona magena he ikawi kawa. 	 परंतु जे लोक त्या येणाऱ्या युगामध्ये व मृतांच्या पुनरुत्थानामध्ये भाग घेण्यासाठी पात्र ठरतील, ते लग्न्न करुन घेणार नाहीत, आणि लग्न्न करुन देणार नाहीत


Komagena lo iqomaka o Jou Yesus wositatapuka o nyawa la kanaga o habari qaloloha isihohabari, ona magena manga oho ma kurangi bilasu o nyawa yosigogigiseno yamake. 	 त्याचप्रकारे, प्रभूने आज्ञा केली आहे की, जे सुवार्ता गाजवितात त्यांनी त्या सुवार्ता गाजविण्याकडून आपला चरितार्थ चालवावा.


De Una lo kanaga woutika, Una magena lo o riho ikukuruye moi asa wadolaka, o riho kiaka foloisi ikukuruye de o bi moi-moi qangodu o dipaka, la o riho kekiaka naga bato to Una Awi kuasa lo kagena naga. 	 जो खाली उतरला तोच वर सर्व स्वर्गांहून उंच ठिकाणी चढला. यासाठी की सर्व गोष्टी त्याला भरता याव्यात.


Nakoso o Epafroditus, una magena ai dodiao wopipiricaya de womomanara gena, bilasu ngohi towisitatapuka de asa towisulo wokahika woliho kali nginika. Una magena lo ngaroko ngohi de ai sangisara ilamo, duma una dede ngohi mimakomote imatero o prajurit moi de awi dodiao so imakangaho la itagi yokudoti. Una magena ngini niwisulo la wahino ngohino ma ngale ngohi ai kurangi ma rabaka de woileleani. 	 एपफ्रदीत, जो माझा बंधु आहे. सहकारी व सहशिपाई आहे, त्याला तुमच्याकडे पाठविण्याची आवश्यकता आहे, असे मला वाटले, तसेच तो तुमचा प्रतिनिधी आहे जो माझ्या गरजेच्या वेळी मला साहाय्य करतो. मी असे करण्याचे ठरविले आहे कारण तो तुम्हा सर्वांना भेटण्यास आतुर झाला आहे.


Nagoona yodupa o nyawa imomote Ngohi magena yariwo sababu igogou ona Ngohi Ai nyawa imomote, ngaroko ka o ake yasiudo, duma igogou ona magena done asa yamake manga fanggali o Gikimoino." 	 मी तुम्हांला खरे सांगतो की, जो कोणी शिष्यांच्या नावाने या लहानातील एकाला केवळ प्यालाभर थंड पाणी प्यायला देईल तो आपल्या प्रतिफळाला मुळीच मुकणार नाही.”


Kagena de ona manga sidongirabaka imatekebicara moi de moika itemo, "Nakoso ngone potemo o haku o Gikimoino, done Una wonasitemo, 'Nako komagena, de qadoohaso o Yohanes Wooosi niwipiricayawa.' 	 त्याविषयी त्यांनी आपसात चर्चा केली आणि म्हणू लागले जर आपण तो स्वर्गापासून म्हणावे तर तो म्हणेल, “मग त्यावर तुम्ही विश्वास का ठेवला नाही?


Komagena de Una yasisiri wasilohaka de yakokitoka manga toka wodusu so imahoika. De wasimaha kawa manga toka ibicara, sababu o toka lo iwinako Una magena naguuna. 	 त्याने निरनिराळ्या रोगांनी आजारी असलेल्यांना बरे केले व अनेक लोकांतून भुते काढली. पण त्याने भुतांना बोलू दिले नाही कारण ती त्याला ओळखत होती.


So ona kagena yahino o wange muruo naga ipasaka, de ma Gubernur Festus wasingangasu ma Kolano Agripaka o Paulus awi hali, so wotemo, "Kanaga o nyawa moi, awi ronga o Paulus, una magena o Feliks wisitodongosaku o bui ma rabaka. 	 ती दोघे तेथे बरेच दिवस राहिल्यावर फेस्तने पौलाचे प्रकरण राजाला समजावून सांगितले. तो म्हणाला, “फेलिक्सने तुरुंगात ठेवलेला एक कैदी येथे आहे.


Ma ngale magegena so o kia igogou o Gikimoi wasirimoika, upa lo o nyawa pasiritinga." 	 यासाठी देवाने जे जोडले आहे ते मनुष्याने वेगळे करू नये.”


Itekawa, de o Yusuf o Arimateaka ma nyawa moi wahino. Ma ngale una o Yesus wimote-mote de o Yahudika manga roriri wamodo, so ka womasidodutulu. Ngaroko komagena, duma una asa womabobarani so wahika o Pilatuska, de wagolo o Yesus Awi sone ma bake. De o Pilatus o Yusuf wisimaha so una wotagi de o Yesus Awi sone ma bake magena waaho. 	 नंतर अरिमथाई येथील योसेफाने पिलातला येशूचे शरीर मागितले. योसेफ हा येशूचा शिष्य होता, पण गुप्त रीतीने, कारण त्याला यहूद्यांची भीति वाटत होती. पिलाताच्या परवानगीने तो आला व शरीर घेऊन गेला.


Ma langino o Paulus de ngomi mitagili o Yakobuska, de kanaga lo o gogobu o Yerusalemka manga roriri ma binukali. 	 दूसऱ्या दिवशी पौल आमच्यासह याकोबाला भेटायला आला. तेव्हा सर्व वडीलजन हजर होते.


Bilasu o kia naga nia udo-udo de nia lelenga ma rabaka gena niahike iqoma kasi o bi nyawa isususaka, la nia sininga ma rabaka qangodu lo idadi qatebi de qaloha. 	 पण जे आतमध्ये आहे, ते गरीबांना द्या. आणि नंतर सर्व काही तुमच्यासाठी स्वच्छ होईल.


So muna done asa o ngopa yanau moi mowisibuo. De o ngopa Una magena ngona bilasu nowisironga o Yesus, sababu o ngopa Una magena asa Awi nyawa masirete o Israelka ma nyawa to ona manga dorou wapiki de aku wasisalamati. Komagena." 	 त्याचे नाव तू येशू4 ठेव. कारण तो त्याच्या लोकांची पापापासून सुटका करील.”


Ma dodoguka, o Yesus womasimane kali Awi muri yamogiowo de moika, ma orasi magena imatamiye yooqo. Una wasidapano ona magena, sababu manga piricaya ka ma cunu de manga sahe qatogoi so ona yapiricayawa, kiaka o nyawa isingangasu o Yesus ona wikelelo masirete Una wooho kali. 	 नंतर अकरा जण जेवत बसले असता येशू त्यांना प्रगट झाला. त्याने शिष्यांच्या अविश्वासाबद्दल आणि त्यांच्या अंत:करणाच्या कठोरतेबद्दल त्यांना समज दिली. कारण ज्यांनी त्याला उठल्यावर पाहिले होते त्यांच्यावर त्यांनी विश्वास ठेवला नाही.


So de o Petrus de o Yohanes iwosa de wakelelo, so una magena wogolo onaka la hitilahi o pipi sutu iwihike unaka. 	 त्या दिवशी त्या लंगड्या मनुष्याने पेत्र व योहानाला मंदिरात जाताना पाहिले. त्याने त्यांच्याकडे पैसे मागितले.


O Yesus iwingaho ma Imam Wilalamo awi tahuka. Kagena de o imamka ma bi sahe, de o Yahudika manga roriri, de lo o bi guru agama yangodu imatolomu. 	 नंतर त्यांनी येशूला तेथून मुख्य याजकाकडे नेले. आणि सर्व मुख्य याजक, वडील व नियमशास्त्राचे शिक्षक जमा झाले.


Komagena ngini nianakoka, ipasaka, de una ma babaka wogolo la o Gikimoi Awi laha gena una widogo, duma asa una wihike kawa. Ngaroko una wogolo gena woari womatotoore, duma una o ngeko wamake kawa ma ngale awi manara iqoqoma kiaka qatotorou gena watagali. 	 नंतर तुम्हाला माहीत आहे जेव्हा त्याला वारसहक्काने आशीर्वाद अपेक्षित होता, तेव्हा तो नाकारण्यात आला. जरी त्याने रडून आशीर्वाद मिळविण्याचा प्रयत्न केला. तरी आपल्या वडिलाचे मन तो बदलू शकला नाही.


Kagena de ona o deruno isupu so o nyawa Una wikelelo, de gila-gila winako. 	 ते नावेतुन उतरले, तेव्हा लोकांनी येशूला ओळखले.


So Una watolomu yangodu so yahino Unaka, de wotemo, "Ngini ningodu nianako o bobareta o Gikimoi wihoholu ona manga kawasa yasidipito so manga oho isangisara. De o bobareta yalalago lo asa yapoloso so manga oho itibalangu. 	 येशूने त्यांना जवळ बोलाविले आणि म्हटले, “तुम्हांस माहीत आहे की, परराष्ट्रीयांची जे सत्ताधारी आहेत ते त्यांच्यावर स्वामित्व गाजवितात आणि त्यांचे पुढारी त्यांच्यावर अधिकार गाजवितात.


Komagena waaka sidago idadi de isiganapu o kia maro iqomaka o Gikimoi Awi demo o nabi moi wosilefo qaboloka, ena gena, "Ngohi ona tadoto tapake o ade-ade. Ma dongoho o dunia isidadi kusi de o dodoto, kiaka isimamane waasi, gena Ngohi asa tosingangasu onaka." 	 ते यासाठी की, संदेष्ट्यांनी जे सांगितले होते ते पूर्ण व्हावे. ते असे की, “गोष्टी सांगायला मी आपले तोंड उघडीन, जगाच्या स्थापनेपासून गुप्त राहिलेल्या गोष्टी मी बोलेन.” स्रोत्र 78:2


De o habari qaloloha miasihohabari gena nakoso o nyawa la kanaga yopiricayawa, ona magena cawali ka o nyawa kiaka yohoholu so done dede o Gikimoi imakitingaka. 	 आणि जरी आमचे शुभवर्तमान आवरण घातलेले आहे, जे नाश पावत आहेत अशांसाठी ते आच्छादित आहे.


Yahika ma soaka, de Una iwimakeka, de ona itemo, "Wewe, Baba! O nyawa yadala nisari bai!" 	 आणि जेव्हा त्यांना तो सापडला तेव्हा ते त्याला म्हणाले, “सर्वजण तुमचा शोध करीत आहेत.”


So nako o bi malaikat ona magena, yangodu o Gikimoi Awi leleani kiaka wasusulo la ona itagi ma ngale o nyawa nagoona done Una wasisalamati gena, ona yaleleani. 	 सर्व देवदूत देवाच्या सेवेतील आत्मे नाहीत काय? आणि तारणाचा वारसा ज्यांना मिळेल त्यांना मदत करायला ते पाठविले जातात की नाही?


O Gikimoi ngone wonatuluru so powosa ma Ngopa Awi pareta ma rabaka, sababu ma ngale ngone wositatapu ma Ngopa wisulo la wosone so ngone dede o Gikimoi aku pomarimoi de pomakadame. De upa ka cawali ngone bato, duma kanaga o sorogaka de lo kanaga o duniaka ngodu de Una imakadame qaloha. 	 आणि ख्रिस्ताद्वारे सर्व गोर्ष्टींचा स्वत:शी म्हणजे त्या पृथ्वीवरील गोष्टी असोत, किंवा स्वार्गांतील गोष्टी असोत समेट करण्याचे ठरविले. ख्रिस्ताने जे रक्त वधस्तंभावर सांडले त्याद्वारे देवाने शांति केली.


De lo ngohi tanako igogou-gogou to ngini nia sininga ma rabaka o moi-moi qaloloha o Gikimoi waaka iqomaka, so asa waaka wosigila-gila sidago lo ma orasi o Yesus Kristus wahino kali de Awi manara nginika gena wosiboloka. 	 मला याची खात्री आहे की, ज्या देवाने तुमच्यामध्ये अशा प्रकारचे चांगले कार्य सुरु केले आहे, तो ख्रिस्त येशू येण्याच्या वेळेपर्यंत ते पूर्ण करीत आणीला.


La o Petrus woise de o Yesus Awi giaka walia la imatingaka, gila-gila wisidapano wotemo, "Jou, tanu o Gikimoi wonisiraro la upa idadi komagena." 	 तेव्हा पेत्राने त्याला जवळ घेऊन निषेध करून म्हटले, “प्रभु, या गोष्टीपासून देव तुझी सुटका करो. या गोष्टी तुझ्या बाबतीत कधीही घडणार नाहीत.!


Sababu o Gikimoi Awi nabi iqoqoma o demo isingongangasu magena upa o nyawa manga dupa masirete, duma ka Una Awi Gurumi Qatetebi ma dupa so yodedemo. 	 कारण एखाद्या मनुष्याला पाहिजे म्हणून भविष्यवाणी झालेली नाही, तर जे लोक पवित्र आत्म्याने प्रेरित झालेले होते, त्यांनीच ती लोकांपर्यंत पोहचविलेली आहे.


Ma sonongali itura o tona qatetetoku. So ma orasi ma goho isisupu de ma goho qamalai sababu ma tona qagaapoka. 	 काही बी खडकाळ जमिनीवर पडले आणि उगवल्यावर वाळून गेले कारण त्यात ओलावा नव्हता.


So itemo, "Igogou! Ma Kolano wahino de o Jou Awi ronga. So tanu Una magenaka o Gikimoi Awi laha wisicatu. Hino powigiliri o Gikimoi Wikukuruye, sababu Una Awi sininga qaloha ngoneka!" 	 ते म्हणाले, “प्रभूच्या नावाने येणारा राजा धन्यवादित असो! स्तोत्र. 118:26 स्वर्गात शांति आणि उर्ध्वलोकी देवाला गौरव!”


Ngaroko to ngohi ai surati iqoqoma ma raba magena to ngini nia sininga isipelesoka, duma o surati tolefoka de magena ngohi tomatodubawa. Ma nonomaka, ma ngale nia sininga ipopeleso gena asa tanako so ngohi tomatoba de tomatodubaka. Duma nia beleso gena ka o orasi ma cunu. 	 जरी मी माझ्या पत्रामुळे तुम्हांला दु:खावले असले तरी त्याबद्दल मला खेद होत नाही, जरी मला खेद होत असला तरी मला आता जाणवले आहे की, माझ्या पत्रामुळे तुम्हांला दु:ख झाले, पण फक्त थोड्या वेळापुरते असावे.


De komagena lo ngone inanali, nakoso ma ngale o Jou Yesus powipiricayaka, so kanaga ngone inasisangisara. Sababu ngone panako nakoso inasangisara, so nanga piricaya asa foloisi idadi qaputuru so o sangisara gena pamoku. 	 याशिवाय आम्ही संकटांतही अभिमान बाळगतो; कारण आम्हांस ठाऊक आहे की, या संकटांमुळे आम्हांला अधिक धीर येतो.


Ena gena, ai dupa qatotorou magena kanaga isihaga ngohika, sababu ma ngale ai dorou gena ngohi taaku kawa tongongano nako o bobita taaka so ai sininga idadi itiai o Gikimoika, de nagala o oho ka sidutu ikakali tamake. 	 कारण पापाने संधी साधली आणि त्या आज्ञेयोगे मला फसविले व तिच्याद्वारे ठार केले.


Nimasidodiahi, sababu kanaga o nyawa yadadala gena itemo o Jou Yesus wipiricayaka, duma ona magena ka yokulai de lo manga nyafusu qatotorou yamote. Komagena so ona iholu imadoto ma ngale ngone o nyawa nanga dorou aku podongosa, so ma ngale ma Kristus wisidasangahadi sidago lo wosone magena ona isiholu. So o nyawa maro ona komagena iqomaka ngohi he ma para ma dalaka tinisingangasu nginika, so o orasi manena ngohi ai sininga ipeleso sidago lo ai kongo iuhi de tinisingangasu kali nginika. 	 कारण यापूर्वी मी तुम्हांला जसे अनेक वेळा सांगितले व आताही पुन्हा रडत सांगतो, पुष्कळ जण असे आहेत की, जे ख्रिस्ताच्या वधस्तंभाच्या वैऱ्यासारखे वागातात.


Nakoso Ngohi tosulo ona iliho de manga poko ma raba ihiwa, done ona yalumo-lumo so o ngeko ma soaka de iruba. Foloisi o nyawa ma binuka manena ma soa ikukuruno." 	 मी जर त्यांना उपाशी घरी पाठविले तर ते रस्त्यातच शुद्ध हरपून पडतील. त्यांच्यातील काही फार दुरून आले आहेत.”


O Paulus maro awi biasa moi awi dodagi ma rabaka gena o puji ma tahuka wotagi wowosa, so o dongoho magena ma deka o Sabat saange ma raba o Tesalonika manga puji ma tahuka wotagi. Kagena de una o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka wabibaca kasi ma ngale wadoto, la o bi nyawa kagenadahu bilasu iwipiricaya o Yesuska. 	 यहूदी लोकांना भेटण्यासाठी पौल सभास्थानात गेला. तो असे नेहमीच करीत असे. तीन आठवडे प्रत्येक शब्बाथवारी पवित्र शास्त्राविषयी पौलाने यहूदी लोकांशी चर्चा केली.


O kudoti ma bi dahe moi-moi, kekiaka o Gikimoi wosidodailakoka, gena qangodu-ngodu hika ngini niacoho la ma ngale o Iblis awi sihaga moi-moi gena akuwa niamote. 	 देवाने दिलेले संपूर्ण चिलखत धारण करा. यासाठी की तुम्हांला सैतानाच्या दुष्ट योजनांविरुद्ध उभे राहता यावे.


O Gikimoi Awi manara magegena qangodu waaka ngoneka. Una Awi Ngopa wisulo la wosone, so Una dede ngone asa pomarimoika de pomakadameka. De kanaga ngomika o manara womihikeka la mitagi o habari magena misihabari o nyawaka, ma ngale ona lo aku dede Una imarimoika de imakadame kali. 	 हे सर्व देवापासून आहे त्याने ख्रिस्ताद्वारे आमच्याशी स्वत:चा समेट केला आणि आम्हांला समेटाची सेवा दिली.


Ai dodiao nipipiricaya, ngomi migolo tanu ngini niahoromati to ngini nia bobareta, ona magena to ngini nia roriri yomomanara qatubuso ma ngale inisitiari de lo o Jou Awi demo moi-moi inidoto. 	 परंतु बंधूंनो, आम्ही तुम्हांला विनंति करतो, की जे तुम्हामध्ये श्रम व प्रभुमध्ये मार्गदर्शन करतात आणि शिक्षण देतात, त्यांना तुम्ही मान द्या.


Kagena de o nyawa ona magena yaoqo sidago yangodu yapunuka, gena yanau manga dala nagala yacala iha (o ngopeqeka de o ngopa gena yaeto waasi). Qabolo Awi muri-muri wasulo so o ino ma soohu yatolomu so yamake sidago o karaja tumudingi lo iwedo. Qabolo de Una wasulo so o nyawa yadadala magena moi-moi iliho manga dokuka. 	 तेथे सुमारे चार हजार पुुरुष होते. नंतर त्याने त्यांना घरी पाठवले.


Komagena so hino la ngone paaka ifoloisi pokaeli de powosa la pogoge dede Una. Upa sidago ngone nanga sidongirabaka o nyawa moi potura so powipiricaya kawa, maro nanga ete de nanga topora iqoqomaka. 	 म्हणून त्या विसाव्याच्या ठिकाणी प्रवेश करण्यासाठी आपण सर्वतोपरी प्रयत्न करु या. यासाठी की, कोणीही इस्राएल लोकांनी आज्ञाभंग केल्याप्रमाणे त्यांचे अनुकरण करू नये.


"Ai gianongoru de ai roriri! Orasi manena ngohi todupa todedemo maro ai sango moi ngini ningodu nia simaka, so hika nisigise nisidodiahi!" 	 “बंधूनो व वडीलजनांनो, “मी माझ्या बचावासाठी जे काही सांगतो ते ऐका.”


De ona bilasu o nyawa ma somoa moi lo upa yasibicara qatorou de upa lo imakangamo. Duma ona bilasu de manga sabari ilamo la o bi nyawa yadodara de lo bilasu o orasi isigeto-geto manga sininga qamuuqu o bi nyawaka. 	 कोणाचीही निंदा न करण्याविषयी, भांडण टाळण्याविषयी आणि सर्व माणसांना मोठी नम्रता दाखविण्याविषयी त्यांना सतत आठवण करून देत राहा.


O duniaku wiumoka, de ngohi toise o sorogaka o ili ilalamo moi itemo, "Manena ma orasi yaado nanga Gikimoi Awi nyawa masirete wadodara de wasisalamati. Awi kuasa he foloisi ilamo kagena asa Una wisitatapuka ma ngale o dunia ma bi doku qangoduka wokolano. Awi Salamati ma Kolano lo Una wikuasa wosidumuka. Sababu wokokalaki o wange de o putu o Gikimoi Awi simaka wakalaki nanga dodiao ipipiricaya so una magena o sorogano wiumoka. 	 मग मी आकाशातून एक मोठी वाणी ऐकली. ती म्हणाली, “तारण, सामर्थ्य, आमच्या देवाचे राज्य आणि त्याच्या ख्रिस्ताचा अधिकार ही आली आहेत. कारण आमच्या भावांना दोष लावणारा जो अहोरात्र आमच्या देवासमोर त्यांना शिव्याशाप देत होता, याला खाली फेकण्यात आले आहे. आमच्या देवासमोर तो आमच्या भावांवर दिवस आणि रात्र दोषारोप करीत होता, त्याचा


O Yesus de Awi muri-muri itagi o Kaisarea Filipi ma soa de ma dokuka. Itagi so manga dodagi ma rabaka Una wasano onaka, "Nako o nyawa gena ona itemo, Ngohi o Nyawa ma Duhutu manena naguuna." 	 येशू फिलिप्पाच्या कैसरिया या भागाकडे गेला. तो त्याच्या शिष्यांना म्हणाला, “मनुष्याच्या पुत्राला लोक कोण म्हणून म्हणतात?”


De o nita ma siwa ma buturu magena sidago ngohi tomasigelelo kawa, so o nyawa imomote gena bilasu ai giaka yacoho de ituda ma bati mimasidiado o Damsyikka. 	 त्या प्रकाशामुळे मला काही दिसेनासे झाले. तेव्हा माइया सोबत्यांनी मला हाताला धरुन नेले आणि मी दिमिष्कला पोहोंचलो.


Ato itangi de o ili moi yoise o sorogaku itemo, "Una manena to Ngohi Ai Ngopa towidododara. De Una magena Ngohi towidupa." 	 त्याच वेळी आकाशातून वाणी झाली की, “हा माझा पुत्र मला परमप्रिय आहे, त्याच्याविषयी मी संतुष्ट आहे.”


Magena de una womajoboka wokahika awi babaka. O tahuka de ma gaku kasi, de awi baba asa wikeleloka. De awi galusiri ibao so womagogora wisibubusu awi ngopa, de wimake una so wikololo de lo wihame. 	 मग तो उठला आणि आपल्या पित्याकडे गेला. तो दूर असतानाच पित्याने त्याला पाहिले आणि त्याला त्याचा कळवळा आला. वडील पळत गेले आणि त्याच्या गळ्या पडले आणि त्याचे मुके घेतले.


sababu ngini masirete gena imatero maro to ngomi mia sigiliri ma surati. Ngini magena maro o surati moi isilelefo to ngomi mia sininga ma rabaka, kekiaka o nyawa yangodu aku yabaca de yanako. 	 तुम्ही स्वत:च आमची शिफारसपत्रे आहात. आमच्या अंत:करणावर लिहिलेले, प्रत्येकाने वाचलेले व प्रत्येकाला माहीत असलेले.


"Qadoohaso ngona noisano Ngohino o gogoho o kia gena qaloha. Kanena moiwa manga sininga qaloloha, cawali o Gikimoi masirete. Nakoso nomode o oho ikokakali la namake, de o Gikimoi Awi bobita gena bilasu naaka." 	 येशूने उत्तर दिले, काय चांगले आहे असे मला का विचारतोस? फक्त देव एकच चांगला आहे पण जर तुला अनंतकाळचे जीवन पाहिजे तर सर्व आज्ञा पाळ.”


Sababu o Gikimoi Una gena ka o Gurumi, so nakoso o nyawa la iwisuba Unaka, to ona manga suba ma rabaka bilasu Awi Gurumi ona magenaka wariwo sidago kanaga manga sininga ma rabaka aku igogou winako." 	 देव आत्मा आहे. म्हणून त्याच्या उपासकांनी आत्म्याने व खरेपणाने त्याची उपासना केली पाहिजे.”


Ngone potemo nakoso yanau moi la kanaga de awi hutu ikuru, magena wimaqe. 	 पुरुषांनी लांब केस वाढविणे हे त्याच्यासाठी लज्जास्पद आहे. असे निसर्गसुद्धा तुम्हाला शिकवीत नाही काय?


Qabolo de ngohi takelelo o gogelelo moili kagena o sorogaka o ngora moi ipelenga. De ngohi o ili ilalamo toise kali maro o trompet yawuwu, de magena itemo, "Hino nodolaye kanena, de asa Ngohi tonisikelelo ngonaka o bi moi-moi o kia bilasu imaaka o orasi ma simaka." 	 तेव्हा मी पाहिले आणि स्वर्गात दार माझ्यासमोर उघडलेले दिसले. आणि अगोदर जसा आवाज मी माझ्याशी बोलताना ऐकला होता तसाच आवाज मी ऐकला. तो आवाज कर्ण्याच्या आवाजासारखा होता. तो आवाज म्हणाला, “इकडे ये, आणि मी तुला यानंतर जे घडणार आहे ते दाखवितो.”


Duma ona ifoloi wigegego bilasu o Yesus iwisidasangahadi, sidago ma duuruka de ma ngale imatotoore so ma sopo magena ona aku yamake. 	 परंतु ते मोठ्याने ओरडतच राहिले आणि त्याला वधंस्तंभावर खिळण्याची मागणी करु लागले. आणि त्यांच्या ओरडण्याचा विजय झाला.


Ka ma nonomasi, o bi moi-moi iooho o duniaka gena idadi waasi, de Una Awi ronga o Demo gena he kanagaka. O Demo magena kanaga dede o Gikimoi de o Demo magena ka imatero dede o Gikimoi. 	 जगाची उत्पत्ति होण्यापूर्वी शब्द अस्तित्वात होता. तो शब्द देवाबरोबर होता. आणि शब्द देव होता.


So o jarita manena ma rabaka, hika o Melkisedek awi lamo gena niososininga. Nako o Abraham, una magena lo wolamo, sababu una gena ngone o Yahudika ma bi nyawa inangodu nanga baba. Duma ngaroko komagena, una asa o Melkisedek iwihoromati de iwihike awi arata wakokoora o kudotika ma regu mogiowoka. 	 यावरून तुम्ही पाहता की, मलकीसदेक किती महान पुरुष होता! मूऴ पुरुष अब्राहाम यानेसुद्धा आपल्या लुटीतील दहावा भाग त्याला दिला.


Kagena de Una wowosa de wotemo onaka, "O ngopa muna manena mosonewa, duma mikioloka, so upa niari." 	 तो आत गेला आणि त्यांना म्हणाला, “तुम्ही लोक रडून असा गोंधळ का करीत आहात? ही मुलगी मेलेली नाही. ती झोपली आहे.”


Itekawa, de o nyawa moili wikelelo de itemo, "He! Nagala ngona manena lo Una nowimomote." Duma o Petrus wotemo kali, "Hiwa!" 	 थोड्या वेळानंतर दुसऱ्या मनुष्याने त्याला पाहिले आणि म्हणाला, “तू सुद्धा त्यांच्यापैकी एक आहेस!” पण पेत्र म्हणाला, “गृहस्था, मी नाही!”


Ai salam tosidingo o Herodionka, una ai dodiao moi o Yahudika ma nyawa. Ai salam tosidingo o Narkisuska de awi tahu ma raba moi, ona o Jou Awi nyawa. 	 माझा नातेवाईक हेरोदियोन आणि नार्किसास याच्या घरातली मंडळी जी प्रभूमध्ये आहे. त्यांना सलाम सांगा.


Sababu Ai demo magena, Ngohi de Ai sininga ma dupa masirete gena komagenawa. Duma Ai Baba Ngohi woisuloka la tahino, so Ai demo ka imatero maro o kia Una magena woisulo Ngohika. 	 कारण मी स्वत:हून बोललो असे नाही तर मी काय सांगावे व काय बोलावे याविषयी ज्या पित्याने मला पाठविले, त्यानेच मला आज्ञा केली आहे.


So kagena de o Paulus kudahu wouti de o gohiduuru magena awi rohe ma qokusa widomotuku so iwikololono, de wotemo onaka, "Una ka wooho kali, so upa he nihawateri bai!" 	 पौल खाली गेला व त्याच्यावर ओणवा पडला आणि त्याला आपल्या हातांनी कवेत धरुन म्हणाला, “चिंता करु नका! त्याच्यात अजून जीव आहे.”


La o Petrus de o Yohanes yapalakoka, de ona iliho kali to ona manga dodiao ipipiricayaka, so isingangasu o kia maro o imamka ma bi sahe de o Yahudika manga roriri manga gangamo yasitetemoka gena. 	 पेत्र व योहान यांची सुटका झाल्यावर ते त्यांच्या स्वत:च्या बंधुवर्गाकडे परत गेले. त्यांनी प्रमुख याजक व प्रमुख वडील यहूदी पुढारी जे बोलले ते सर्व त्यांनी बंधुवर्गांस सांगितले.


Ngini tinisingangasu igogou, yamuruo naga to ngini nia sidongirabano done isone waasi, nakoso yakelelo waasi Ngohi, o Nyawa ma Duhutu, tahino maro o Kolano moi." 	 मी तुम्हांला खरे सांगतो की, येथे उभे राहाणाऱ्यातले काही जण असे आहेत की, ते मनुष्याच्या पुत्राला त्याच्या राज्यात येताना पाहतील तोपर्यंत त्यांना मरणाचा अनुभव येणारच नाही.”


So komagena o dongoho moili o Gikimoi asa wositatapu, la o nyawa aku yogoge dede Una. De o dongoho magena, eko o orasi manena, de o wange kia to Una Awi ili gena poiise. Sababu ma nabi Musa de o taungu o ratu muruo naga ipapasaka, de ma Kolano Daud o demo wolefo, kiaka o ayati iqomaka yaeetoka itemo, "Nakoso o wange manena ngini o Gikimoi Awi ili niise gena, upa nia sininga niatogoi." 	 त्यांच्यासाठी देवाने पुन्हा एक वेळ निश्र्च्ति केली असून त्याला तो “आज” असे म्हणतो, अगोदरच उदधृत केलेल्या उताऱ्यामध्ये म्हटल्याप्रमाणे देव त्या दिवसाविषयी पुष्कळ वर्षांनी दाविदाद्वारे बोलला: “आज, जर तुम्ही त्याची वाणी ऐकाल, तर आपली अंत:करणे कठीण करु नका.” स्तोत्र. 95:7-8


O bi nyawa yadadala yahino imaokono kagena de yotomina. Komagena lo o Yahudika manga roriri wisimaqe, de yotemo, "Cedeke! O nyawa ma somoa wasisalamati, hika o orasi manena Una Awi rohe masirete de wosisalamati, nakoso igogou Una o Salamati ma Kolano o Gikimoi wihihirika." 	 लोक तेथे पाहात उभे होते. आणि पुढारी थट्टा करुन म्हणाले, “त्याने दुसऱ्यांना वाचविले, जर तो ख्रिस्त, देवाचा निवडलेला असेल तर त्याने स्वत:ला वाचवावे!”


Duma Una wotemo, "Ngaroko he upa! La ngini bato niasioqo." De ona yotemo, "Ngomi gena ka cawali kanaga o roti ngai motoha de lo o nao ngai sinoto. Nagala ngomi bilasu mitagi o ino miaija ma ngale o nyawa yadadala ona manenaka." 	 पण तो त्यांना म्हणाला, “तुम्ही त्यांना काही खावयास द्या.” ते म्हणाले, “आम्ही जाऊन या सर्व लोकांसाठी अन्न विकत घ्यावे असे तुम्हांला वाटते काय? आमच्याजवळ फक्त पाच भाकरी आणि दोन मासे याशिवाय काही नाही.”


Ma sababu magena, so Ngohi o Nyawa ma Duhutu manena tahino. Ngohi tahino la o nyawa dede o Gikimoi imakitingaka, ona magena tasari de o dorou ma rabano tapalako, maro o duba isisisa tasari sidago tosisalamati." 	 कारण मनुष्याचा पुत्र जे हरवलेले ते शोधावयास व तारावयास आला आहे.”


De wosano, "Ani ronga naguuna." Wikokitoka una magena wosango, "Ai ronga Dala." (Wosango komagena sababu wikokitoka una magena awi toka idala.) 	 येशूने त्याला विचारले, “तुझे नाव काय आहे?” तो म्हणाला, “सैन्य,” कारण त्याच्यात अनेक भुते शिरली होती.


So ma ngale ona o Yahudika ma nyawa muna mononongoru ami sininga yosiputuru sidago yahihino kagena, ma orasi ona magegena yakelelo o kia o Yesus waakaka, de kanaga ona yadadala gena Una iwipiricayaka. 	 जे यहूदी मरीयेकडे आले होते, त्यांनी येशूने जे केले ते पाहिले आणि त्यांच्यापैकी पुष्कळांनी त्याच्यावर विश्वास ठेवला.


So Una wotemo onaka, "O kia ngini niananakowa sidago o orasi manena, o Gikimoi winihiri la winihike o ade-ade ma ngale, so qangodu aku nianako ma ngale idodooha Una wokolano de wopareta. Duma nakoso o nyawa Ngohi imomote waasi la tadoto bilasu de Ai ade-ade. 	 तो त्यास म्हणाला, “केवळ तुम्हांस देवाच्या राज्याचे रहस्य जाणून घेण्याचे (अधिकार) देण्यात आले आहेत, पण बाहेराच्यांना गोष्टीरूपात सांगितले आहे.


Kagena o doku ma ngora he idumu, de imakamake de o nyawa yadadala, ena momongo wososone iwitota la wipoosu. Wososone una magena mobabalo moi ma ngopa ka womatetengo, so yadadala imimote o pandangaku wisitide de wisisupu yodupa iwipoosu. 	 तो गावाच्या वेशीजवळ आला असता, एका मेलेल्या माणसाला अंत्यविधीकरीता नेले जात होते. तो त्याच्या आईचा एकुलता एक मुलगा होता. आणि ती विधवा होती. आणि गावातील बरेच लोक तिच्याबरोबर होते.


O wange moiku de o Farisika ma nyawa o bolu moi de o guru agama yamuruo naga o Yerusalemka yahino o Yesuska. Ona wisano Unaka, 	 तेव्हा यरूशलेमाहून काही परूशी व नियमशास्त्राचे शिक्षक येशूकडे आले व म्हणाले,


Duma qangodu magena idadi waasi, de ngini asa nitago, de nisangisara, de lo ningaho o bi puji ma tahuka de o bi buika. De lo ngini asa ningaho o kolanoka eko o bobaretaka ma sababu ngini to Ngohi Ai nyawa nimomote. 	 परंतु हे सर्व होण्यापूर्वी ते तुम्हांला अटक करतील. ते तुमचा छळ करतील. चौकशीसाठी ते तुम्हांस सभस्थानांसमोर उभे करतील आणि तुरुंगात टाकतील. माझ्या नावासाठी ते तुम्हांला राजे व राज्यपाल यांच्यासमोर नेतील.


So ngini nitagi o tona ibobeleuka la niadupa igogou o nabi moi niwikelelo. De ma boboloi, o Yohanes gena foloili wolamo de o nabi moi. 	 पण तुम्ही बाहेर काय पाहण्यासाठी गोला होता? संदेष्टा? होय, मी तुम्हांला सांगतो, तुम्ही संदेष्ट्यापेक्षा काही तरी अधिक पाहिले आहे!


so itemo, "Qadoohaso ngona o nyawa imasusunawa manga tahuka notagi, de foloili kagena nooqo dede ona." 	 ते म्हणाले, “जे सुंता न झालेले व यहूदीतर आहेत अशा लोकांच्या घरी तुम्ही गेला, एकढेच नव्हे तर तुम्ही त्यांच्यासह जेवणही केले!”


Bilasu ngona nomasirese o bicara ma faida ihiwa de o bicara ma dorou maro o Gikimoi wodudupawa. Sababu nagoona ibobicara maro komagena done asa manga manara maro Una wodudupawa gena foloisi yodogo. 	 पण ऐहिक वादविवाद टाळ कारण ते लोकांना देवापासून अधिकाधिक दूर नेतात.


O Yesus o Yudea ma tonaka wogoge kawa, sababu kanaga o Yahudika manga roriri yamuruo naga manga edekati itemo Una iwitooma. So qaboloka, Una asa wotagi wahika de wahino o Galilea ma tonaka wakokiloli. 	 यानंतर येशू गालील प्रांतात फिरला. येशूला यहूदीया प्रांतातूल प्रवास करायला नको होता, कारण तेथील काही यहूदी लोकांना येशूला जिवे मारायचे होते.


De Una wotemo onaka, "Qadoohaso ngini nimodo de lo nidodato. 	 तो त्यांना म्हणाला, “तुम्ही असे अस्वस्थ का झालात? तुमच्या मनात शंका का निर्माण झाल्या?


Cawali ma orasika done Una o sone ma rabano wisioho kali, de asa Awi muri-muri yosininga kiaka iqomaka to Una Awi demo komagena gena wotemo, o Gikimoi Awi Tahu wositero de Awi rohe. Yosiningaka, de asa ona yopiricaya igogou o Gikimoi Awi demo ma ngale o Yesus o sone ma rabano wisioho kali de lo o bi moi-moi qangodu magena Una wasingangasu qabolo onaka. 	 नंतर येशू मेलेल्यांतून पुन्हा उठविला गेला, तेव्हा त्याच्या शिष्यांना तो हे बोलल्याचे आठवले. आणि त्याच्या शिष्यांनी त्याच्याविष्यी लिहिलेल्या पवित्र शास्त्रावर आणि जे शब्द येशू बोलला त्यावर विश्वास ठेवला.)


Komagena o dadaru ilalamo moi isigoko de o baro isiperesuka, de ma rabaka lo kanaga o ngihi ngai sinoto magena lo de o baro isiperesu kali. O ngihi ma nonoma gena isironga o Ngihi Qatetebi. Kagena ma rabaka kanaga o silo ma dadami de lo ma meja kiaka ma qokuka manga suba o roti yahado la isisuba o Gikimoika. 	 कारण दीपस्तंभ व अर्पणाच्या विशेष भाकरी ठेवण्यासाठी पहिल्या मंडपामध्ये एक मेज ठेवण्यात आला होता. हा जो पहिला मंडप होता त्याला पवित्र स्थान असे म्हणतात.


O orasi magena o Yesus kanagasi o Galilea ma tonaka wogoge so he o taungu muruo naga ipasaka, kagena de o Yohanes una o bi nyawa waoosi magena wahino de o Yudea ma tona ibobeleuka wogoge womatingaka. 	 त्या दिवसांत बाप्तिस्मा करणारा योहान आला आणि यहूदीयाच्या वैराण प्रदेशात उपदेश करू लागला; तो म्हणाला,


Nakoso o Timotius wahika nginika, de hika ngini niwingaho qaloha la ma ngale una gena to ngini nia sidongirabaka upa he niwimodo, sababu ngomi mia manara, o Jou Yesuska miaaaka gena, ka imaketero. 	 जर तीमथ्य आला तर तो तुमच्याजवळ निर्भयपणे कसा राहील याकडे लक्ष द्या. कारण तोही माझ्यासारखेच प्रभूचे कार्य करीत आहे.


Magena qaboloka, de ato takelelo kali o nyawa kanaga he ka yadadala poli so, ngaroko, paeto lo paakuwa. Ona gena manga sihino o bi bangsa moi-moi, de o bi soa moi-moi, de lo o bi bahasa moi-moino. De kagena o Duba ma Goho de Awi pareta ma kursi ma simaka ona imaokoye, de o juba qaaare imasitibaku de lo o tano ma bi soka yacohono. 	 यानंतर मी पाहिले, तेव्हा अफाट लोकसमुदाय मला दिसला. तेथे इतके लोक होते की, कोणालाही ते मोजता आले नसते. ते प्रत्येक राष्ट्राचे, वंशाचे, जमातीचे, आणि भाषेचे लोक होते, हे लोक सिंहासनासमोर आणि कोकऱ्यासमोर उभे होते. त्या सर्वांनी पांढरे शुभ्र झगे घातले होते आणि त्यांच्या हातात झावळ्याच्या फांद्या होत्या.


Hino o Atena ma nyawa, sababu ngone o Gikimoi Awi ngopa-ngopa, upa nanga sininga ma rabaka itemo Una gena powisitero dede o seri ma duhutu o guraci, eko o salaka, eko o teto de o nyawa manga gia ma cawaro isitotulada. 	 आपण देवाची मुले आहोत. म्हणून इतर लोक ज्या प्रकारे समजतात त्या प्रकारचा देव आहे असे आपण मुळीच समजू नये. तो सोने, चांदी, किंवा दगडासारखा नाही.


Ngohi totemo komagena, sababu ngohi ai edekati ma ngale upa o nyawa manga dupa gena tamote. Hiwa! To ngohi ai edekati ma ngale o Gikimoi masirete Awi dupa gena tamote. Upa sidago o bi moi-moi ngohi taaaka gena, kanaga ai edekatika ma ngale o nyawa gena ka ngohi idupa. Nakoso to ngohi ai edekati la komagena, de ngohi ma Kristus Awi leleani moi isowo. 	 आता मी मनुष्याला किंवा देवाला संतोषविण्याचा प्रयत्न करीत आहे काय? मी मनुष्याना संतुष्ट करीत राहिलो असतो तर ख्रिस्ताचा गुलाम झालो नसतो.


Mutuwade magegena so ona yahino o Petrus de o Yohanes yatago de o buika yasingosaka, de sababu qaputuka, so kagena yasidodogusi o putu moi ma bati ma goginitano. 	 यहूदी पुढाऱ्यानी व नियमास्त्र शिक्षकांनी पेत्र व योहानाला धरले व तुरुंगात टाकले. अगोदरच रात्र झाली होती, म्हणून त्यांनी पेत्र व योहान यांना दुसऱ्या दिवसापर्यंत तुरुंगात ठेवले.


Ma ngale ngini maro o Gikimoi Awi nyawa o tahu moika gena, ngohi manena o Gikimoi Awi laha woisidumu so woisulo la ngohi toqoma o habari qaloloha tinisihabari nginika. Gena imatero maro o tahu moi o nyawa isigoko so kanaga o tahu ma sosoqe gena waaka woqoma de kagena ma qokuka o nyawa ma somoa aku o tahu isigoko. Duma ona yangodu moi-moi bilasu isigoko itotiai. 	 आणि देवाच्या दानाप्रमाणे जे मला दिले होते त्याप्रमाणे सूज्ञ, कुशल बांधणाऱ्यांप्रमाणे पाया घातला. पण दुसरा कोणी तरी त्यावर बांधतो, परंतु प्रत्येकाने आपण त्यावर कसे बांधतो याविषयी खबरदारी घ्यावी.


Ngini o gogobu kagena o Korintus ma kotaka gena ningodu maro o Gikimoi Awi nyawa, so idadika la ngini nileleani nikaeli Unaka sababu ngini lo dede o Yesus Kristus nimarimoika. Ngini winisitatapu maro Awi nyawa dede o bi nyawa yangodu kiaka bato, nakoso yodupa igolo o Yesus Kristuska, Una gena to ona manga Jou de lo to ngone nanga Jou. Ngohi, Paulus, o Gikimoi Awi dupa so wositatapu ngohi maro o Yesus Kristus Awi dagali moi la tosihabari o nyawaka, de o Sostenes, to ngone nanga dodiao wopipiricaya moi, ngomi o surati manena minisidingo nginika. 	 देवाच्या सेवेला समर्पित केलल्या करिंथ येथील मंडळीस तसेच देवाने पवित्र होण्यास बोलाविलेल्या (पाचारलेल्या) व येशू ख्रिस्ताच्या नावावर विश्वास ठेवणऱ्या सर्व बंधूजनांस:


Ngaroko komagena, to ona manga edekati gena ma moi waasi miamote de ngomi gena miholu, maro o prajurit bilasu manga lawangi ma edekati gena yamote iholu. Ka ma ngale ngini gena ngomi bilasu o habari qaloloha ma diai magena miojaga, upa sidago ona magena yatagali. 	 सुवार्तेमधील सत्य तुमच्याजवळच राहावे म्हणून आम्ही क्षणभरदेखील त्यांना वश झालो नाही.


So o Pilatus ka wogoge kusi kagena o hakim ma kursika, de ma peqeka ami sosulo imasidiado la mowidedemo unaka, "O nyawa Una Awi sala ihiwa, so upa nowisangisara bai! Sababu ma ngale Una magena so ka putuka o gogiolo ma rabaka de togoruga de ngohi ai sininga foloi isangisara." 	 न्यायासनावर बसला असता पिलात हे बोलला. तो तेथे बसलेला असतानाच त्याच्या पत्नीने त्याला एक निरोप पाठविला. तो निरोप असा होता: “या मनुष्याविषयी सावध राहा; कारण तो दोषी नाही. त्याच्याविषयी स्वप्न पडल्यामुळे मला आज दिवसभर फार दु:ख सहन करावे लागेले आहे.”


Tanu o Gikimoi Una magena Awi ronga posilamo ka sidutu ikakali. Amin. 	 त्याला सदासर्वकाळ गौरव असो. आमेन.


so gila-gila ona manga baba de manga deru yodongosa de asa Una iwimoteka. 	 तेव्हा ते आपली नाव व आपले वडील यांना सोडून त्याच्या मागे गेले.


Nakoso o nyawa la kanaga yomanosu o Baba ma Ngopaka gena, ona dede o Baba lo imarimoiwa. Duma nakoso o nyawa la kanaga o Baba ma Ngopa lo iwiqehe qaloha gena, ona dede o Baba lo imarimoika. 	 जो पुत्राचा नाकार करतो त्याला पिताही नसतो, पण जो पुत्राला मानतो त्याला पिताही असतो.


Ona magena lo yodupa imatami o puji ma tahu ma simaka de lo o rarame ma rabaka, la ma ngale o nyawa yakelelo bai! 	 मेजवानीच्या ठिकाणी आपल्याला विशेष मानाची जागा मिळावी असे त्यांना वाटते. तसेच यहूद्यांचे सभास्थानात मोक्याच्या जागी बसायला त्यांना फार आवडते.


Ngohi manena o Gikimoi waaka ai sininga itiaika, so o Yahudika manga bobita o Gikimoino todongosaka de tamote kawa, komagena so upa ngohi tamote kali ma ngale ai sininga itotiai taaka. Imatero maro o tahu moi tarubaka so ioko kawa, duma done ngohi tosigoko kali. Nakoso ngohi taaka komagena de igogou ngohi maro o sala moi asa taakaka. 	 अर्थातच नाही! कारण जर मी या सोडून दिलेल्या पद्धतीप्रमाणे पुन्हा शिकविण्यास सुरुवात केली, तर मी नियमशास्त्र मोडणारा होतो.


Kapuruo de ngomi minimake, ma orasi Ngona maro o nyawa yotatagino, de minibubusu so Ngona nomasidodogu mia tahuka. Kapuruoli de ngomi minimake, ma orasi Ngona Ani baju ihiwa, so o baju minihike. 	 आम्ही तुला प्रवासी म्हणून कधी पाहिले आणि तुझा पाहुणचार केला? किंवा आम्ही तुला केव्हा उघडे पाहिले व कपडे दिले?


Ma sababu magegena o bi Farisika ma nyawa de o bi guru agama Unaka wisano, "Qadoohaso Ani muri-muri yatilaku to ngone nanga ete de nanga topora manga jojoho. Ce! Ona ioqo de manga gia yatiodowa." 	 मग परूशी व नियमशास्त्राचे शिक्षक यांनी येशूला विचारले, “तुझे शिष्य वाडवडिलांच्या रुढी का पाळत नाहीत? हात न धुता का जेवतात?”


Kagena ma soa ma gurusi de Una wakeleloka o ara hutu moi de ma soka irubu. De Una wotagi so watailako o ara ma hutu magena nagala de ma sopoka. Duma waado de wanano ma sopo ka o ngai moi lo ihiwa, so ka cawali ma soka irubu, sababu o bi ara ma hutu ma orasi isopo waasi. 	 त्याने दूर असलेल्या व पानांनी भरलेल्या अंजिराच्या झाडाकडे पाहिले. त्यावर काही मिळेल या आशेने तो पाहावयास गेला पण तेथे त्याला पानाशिवाय काही आढळले नाही. कारण तो अंजिराचा हंगाम नव्हता.


Kagena o Yope ma dokuka o ngopeqeka mopipiricaya moi ami ronga ongo Tabita. (To muna ami ronga de o Yunanika manga demo ongo Dorkas, ma ngale o maijanga.) Muna o wange isigeto o loha maaka de o nyawa isususa mariwo. 	 यापो शहरात येशूची एक शिष्या राहत होती. तीचे नाव तबिथा होते (ग्रीक भाषेत तिचे नाव दुर्कस होते, त्याचा अर्थ हरीण) ती नेहमी लोकांसाठी चांगली कामे करीत असे. गरीबांना दानधर्म करीत असे.


Nakoso ngone gena, o bi moi-moi o kia naga o Gikimoi wosusulo gena podupa paaka, de magena igogou aku powinako Una. 	 जर आम्ही त्याच्या आज्ञा पाळतो तर हाच मार्ग आहे ज्याविषयी आम्हाला खात्री आहे की, आम्ही देवाला खऱ्या अर्थाने ओळखले आहे.


Ngohi towibaja de togolo o Jouka sidago tosipara lo ma saange la o sangisara magenano Una woipalako. 	 तीन वेळा मी प्रभूला विनंति केली की, तो माइयातून काढून टाक.


Nakoso ma ngale o dodoto manena o nyawa la kanaga yodupa imatekesikoholu, de ona magena tadedemo cawali ai demo moi: ena gena, to ngone de lo to Gikimoi Awi gogobu yangodu lo nanga adati de nanga galepu pamomote magena o ngopeqeka la kanaga o sumbayang ma rabaka, ona magena bilasu manga sahe yatalakeka. Nanga adati eko nanga galepu ma somoa lo ihiwaka. 	 जर कोणाला वाद घालायचा असेल तर मला दाखवून द्या की, आमची अशी रुढी नाही व देवाच्या मंडळ्यांचीही नाही.


Ma nonomaka, ngohi lo towinako waasi Una magena igogou o Salamati ma Kolano, duma ngohi tahino kanaga o bi nyawa tasiosi de o ake la ma ngale ngini o Israelka ma nyawa aku Una niwinako. 	 तो कोण होता हे मलाही माहीत नव्हते. परंतु मी पाण्याने बाप्तिस्मा करीत आलो यासाठी की, येशू हाच ख्रिस्त आहे हे इस्राएलाला (यहूदी लोकांना) कळावे.”


De sababu ngone nanga ngongano komagena, so ngone lo asa upa he nanga sininga itura, ma sababu o Gikimoi Awi Gurumi Qatetebi wonahikeka so nanga sininga ma rabaka igogou panako Awi dodara gena wonahike ifoloi ngoneka. 	 आणि आशा लाजवित नाही. कारण आपणांस दिलेल्या पवित्र आत्म्याकडून आपल्या अंत:करणात देवाची प्रीति ओतली आहे.


To ngohi ai demo nginika, magena maro o bi sulo ma demo gena hiwa. Ai ngale gena, ngini tinisingangasu ona magena o Makedoniaka manga dodara gena igogou ilamo, kiaka manga roriwo o pipi ikaeli yahike o nyawaka, la ma ngale ngohi aku tanano nakoso igogou ngini lo o nyawa niadodara. 	 मी तुम्हांला आज्ञा करीत नाही, पण मला तुमच्या प्रेमच्या प्रामाणिकतेची तुलना इतरांच्या आस्थेशी करायची आहे.


Sababu ka ma ngale ngini gena asa mia ronga isilamo de mia siningaka o more de o nali. 	 होय, तुम्ही आमचा गौरव व आनंद आहात!


De lo o dodoto itotiai ma ngale ma Kristus gena yodotowa. Ma Kristus Una magena kanaga o nyawa iwipipiricaya yangodu ona wapareta, so o Gikimoi Awi simaka aku ona imatekerimoika de lo o moi-moi itetero de itotiai foloisi yaaka. Gena imatero maro o nyawa moi manga sahe kanaga manga rohe qaasu-asu yapareta, so aku yapalihara de o bobolo imasigocoho lo qaputuru sidago ifero qaloha. 	 आणि असा मनुष्य ख्रिस्त जो मस्तक त्याला धरीत नाही. संपर्ण शरीर त्याच्या अस्थिबंधाचे स्नायू, स्नायूंनी आधार दिलेले आणि एकत्रित धरल्याने देवापासून होणारी वाढ यात वाढते त्याबद्दल त्याला धन्यवाद असो.


Igogou, ona magena o Gikimoi asa wasangisara, sababu ngone panako Awi Jaji ma Buku ma rabaka wotemo, "Ngohi manena asa tafanggali. Ngohi gena asa tasangisara." De lo wotemo, "O Jou Awi nyawa ona magena manga loha de manga dorou ma sopo wahiri." 	 कारण त्याला ओळखतो तो म्हणतो, “सूड घेणे माझ्या हाती आहे; मी परतफेड करीन.” पुन्हा तो असे म्हणतो, “प्रभू आपल्या लोकांचा न्याय करील.”


So kagena de o Yesus asa wosango unaka wotemo, "Igogou! O nyawa yaaku waasi o Gikimoi Awi pareta ma rabaka iwosa, ka cawali ona nagoona de o ake de lo o Gikimoi Awi Gurumi yasibuo kasi. 	 येशूने उत्तर दिले. ‘मी तुम्हांला खरे सांगतो: मनुष्याचा पाण्याने आणि आत्म्याने जन्म झाला नाही तर त्याचा देवाच्या राज्यात प्रवेश होणे शक्यच नाही.


So Una wotemo onaka, "O Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilefo itemo, Ngohi o Salamati ma Kolano manena bilasu isususa de isangisara sidago itooma, qabolo de o wange saangeka asa tooho kali. 	 मग तो त्यांना म्हणाला, “असे लिहिले आहे की, ख्रिस्ताने दु:ख भोगावे आणि मेलेल्यांतून तिसऱ्या दिवशी उठावे.


De o haiwani ma sidongirabano moi kanaga ma saheka qaqaboka so he yadangade isone, duma ma nabo magena qalohaka. So o haiwani magena o bi nyawa o dunia ma bi dokuka yangodu gena yakelelo de yamote de manga hairanika. 	 त्या प्राण्याच्या डोक्यांपैकी एक डोके जबर जखमी झालेले दिसत होते. पण ती जखम बरी झाली. जगातील सर्व लोक चकित झाले आणि ते सर्व त्या श्र्वापदाच्या मागे गेले.


So o Yesus wisisupu de wisitalakeku de o mahkota qatototopo de lo o juba qauungu, de ma gubernur una magena wotemo onaka, "Kodo! Hika Una manena niwinano." 	 जेव्हा येशू काट्यांचा मुगुट व जांभळी वस्त्रे घालून बाहेर आला, तेव्हा पिलात त्यांना म्हणाला, “हा पहा तो मनुष्य!”


Kanaga o nyawa moi lo yahiwa to Ngohi Ai oho yakoora, duma Ngohi tomatengo de Ai dupa masirete Ai rohe tahike isone. Sababu Ngohi de Ai pareta masirete sidago Ngohi taaku Ai rohe tahike la isone de lo Ai pareta masirete sidago done asa tooho kali. Sababu komagena Ai Baba Una woisusulo, gena wotemo Ngohika, 'Bilasu Ngona naaka komanena.' " 	 तो कोणी माझ्यापासून घेत नाही. मी माझा स्वत:चा जीव स्वत:च्या इच्छेने देतो. माझा जीव देण्याचा मला अधिकार आहे. आणि मला तो परत घेण्याचाही अधिकार आहे. हेच करण्याची माझ्या पित्याने मला आज्ञा दिली आहे.”


Duma ngone aku inakulai kawa, sababu ngone gena de o dodara kanaga nanga siningaka, so o dodoto itotiaika pomasigocoho sidago igogou o bi moi-moi qangodu kanaga ma rabaka ngone nanga rimoi dede ma Kristus gena ma buturu asa idogo-dogo. Nako ma Kristus gena, posiade-ade Una maro nanga sahe. 	 त्याऐवजी आपण प्रेमाने सत्य बोलावे आणि प्रत्येक मार्गाने ख्रिस्तासारखे होण्यासाठी वाढावे. ख्रिस्त हा मस्तक आहे.


Kagena Una wobicara de to Una Awi ade-ade ma ngale o dodoto idala gena wadoto. So komagena de Una o ade-ade moi wasibicara onaka, "Kanaga wototoro moi wotagi awi gisisi wosihaja. 	 तेव्हा त्याने त्यांना गोष्टीरूपाने बोध केला. तो म्हणाला, एक शेतकरी बी पेरायला निघाला.


Ma orasi o Yudas womasidiado, gila-gila o Yesuska wotagi de wotemo, "Tabea, Baba Guru!" De gila-gila wikololo de wihame. 	 मग यहूदा येशूकडे गेला आणि म्हणाला, “गुरूजी,” आणि यहूदाने येशूचे चुंबन घेतले.


So kagena de o Petrus wotemo munaka, "Qadoohaso ngona de ani roka nimafakati so o Jou Awi Gurumi niwidahake niwikulai, la upa o fanggali niamake. Hika ani ngau naleo de noisesi! O bi nyawa ani roka wipopoosu gena he ilihoka, so ngona lo done nimoku de nisisupu." 	 पेत्र म्हणाला, “देवाच्या आत्म्याची परीक्षा पाहण्याचे तू व तुझ्यानवऱ्याने का ठरविले? ऐक! त्या पावलांचा आवाज ऐकतेस का? ज्या माणसांनी तुझ्या नवऱ्याला पुरले ते दाराजवळच आहेत! (तुझ्या नवऱ्याला जसे नेले) तसेच ते तुलाही नेतील.”


So upa he ngone inamodo kali. O Gikimoi kanaga de Awi lahaka, so hino la ngone pobarani pahika pomasidate Unaka, la Una aku ngone wonagalusiri de lo Awi laha wonasidumu, ma ngale ngone nakoso de nanga kurangika de Awi roriwo magena asa pamake. 	 म्हणून आपण त्याच्या कृपेच्या सिंहासनाजवळ ठाम निर्धाराने जाऊ या. यासाठी की, आमच्या गरजेच्या वेळी साहाय्य मिळावे म्हणून आम्हाला दया व कृपा प्राप्त व्हावी.


Duma iside ikuru waasi, de o rato qasosihilo, isironga o Wange ma Siwa ma paro ma dorou, itaqo o talako ikahoko de mia deru yaaho ma dongirabako. 	 परंतु लवकरच क्रेत बेटावरुन ‘ईशान्येचे’ म्हटलेले वादळी वारे वाहू लागले.


De tanakoka Ngona o orasi isigeto-geto noisigise Ngohika, duma Ngohi asa tosidumu komanena, ma ngale o nyawa Ngohi idodolomu ona manena aku yoise de aku lo yopiricaya gena, igogou Ngona noisulo Ngohi la tahino kanena o duniaka." 	 आणि तू नेहमीच माझे ऐकतोस हे मला माहीत आहे, पण जो लोकसमुदाय आजूबाजूला उभा आहे त्यांच्यासाठी मी हे बोललो. यासाठी की तू मला पाठविले आहेस यावर त्यांनी विश्वास ठवावा.”


O Petrus wikelelo una magenaka, de wotemo o Yesuska, "Jou, nakoso una magena idodooha, o kia asa idadi unaka." 	 जेव्हा पेत्राने त्याला पाहिले, तेव्हा त्याने विचारले, ‘प्रभु, याचे काय?”


So hika ngini niasango, o Yohanes o nyawa waosi gena naguuna o haku wihike, o nyawano eko o Gikimoino." 	 योहानाचा बाप्तिस्मा स्वर्गातून होता की मनुष्यांपासून होता? याचे उत्तर द्या.”


Kagena o bui ma rabaka yasingosaka, ma orasi ona icanga qabolo o Roma ma bobaretaka, ena gena o nyawa itotooma yamuruo naga kanaga manga sidongirabano wimoi awi ronga o Barabas. 	 बरब्बा नावाचा एक मनुष्य, बंडखोरांबरोबर तुरुंगात होता. या लोकांनी दंगलीमध्ये खून केला होता.


De ngaroko ma wange una wosone gena Ngohi kagena ihiwa, duma Ngohi asa inali. Komagena imadadi ma ngale ngini gena aku Ngohi nipiricaya. So hino la ngone potagi unaka." 	 आणि मी तेथे नव्हतो म्हणून मला तुमच्यामुळे आनंद वाटतो. यासाठी की तुम्ही विश्वास धरावा. आपण त्याच्याकडे जाऊ या.”


Nia Baba kadaku o sorogaka gena Awi dodara itotiai o bi nyawa yangoduka, so ngini lo bilasu nia dodara itotiai o bi nyawa yangoduka." 	 म्हणून जसा तुमचा स्वर्गातील पिता परिपूर्ण आहे तसे तुम्हीही परिपूर्ण व्हा.


O gogelelo ma rabaka gena ngohi takelelo o jara-jara magena de lo ona ipapaneku. Gena ona manga mamataka isipake o baju o besi de ma hoqa gena koloko o uku ma sora isisosawala gena igogou, qabibisi koloko o qopo, de qakurati koloko o walira. Manga jara-jara ma sahe koloko o singa ma sahe, de ma uruno isupu o bodito saange gena o uku, o qopo, de lo o walira yatutupu. 	 माइया दृष्टान्तात मी घोडे आणि घोड्यांवर असलेले स्वार पाहिले, ते अशा प्रकारे दिसत होते: तांबड्या रंगाचे, गडद निळे आणि पिवळे असे त्यांचे उरस्त्राण (चिल खत) होते. घोड्यांची मस्तके सिंहाच्या मस्तकासारखी दिसत होती. घोड्यांच्या तोंडांतून अग्नि, धूर व गंधरस येत होते.


Ai dodiao tinidododara, ngaroko ngohi ai demo gena komagena, duma ngomi manena miangongano qaputuru ngini gena nimaterowa de o tona o Gikimoi wakokutuku komagena. Ngomi mianakoka ngini gena de nia sopo foloisi qaloha, ena gena nia piricaya de lo nia gogoho magena ka itiai, imatero de o nyawa la kanaga o Gikimoi wasalamatika. 	 बंधूंजनहो, आम्ही या गोष्टी तुम्हाला सांगत आहोत, पण खरोखर आम्ही तुमच्याकडून अधिक चांगल्याची अपेक्षा करतो. आम्हांला अशी खात्री आहे की, ज्या तारणाचा भाग असलेल्या गोष्टी आहेत त्या तुम्ही कराल.


"Bilasu o surati moi nalefo kali de nosidingo o gogobu o Smirnaka de to ona manga bobaretaka nosingangasu: Ngohi manena o oho ma nonoma de lo ma dodogu, de ngaroko tosoneka, duma tooho kali. De o demo manena gena Ngohi tinisingangasu nginika. 	 “स्मुर्णा येथील मंडळीच्या दूताला हे लिही: “जो पहिला आणि शेवटला आहे त्याचे हे शब्द आहेत, जो मेला होता पण पुन्हा जीवनात आला.


Duma ma tuangi awi doku ma rabaka kanaga lo o nyawa iwiduhudu unaka. Ato womajoboka, ona iwidoduhudu magena manga nyawa yasulo la itagi ituuruno de isingangasu itemo, 'Ngomi manena miwiholu o tuangi una magena wodadi mia kolano.' 	 परंतु त्याचे प्रजाजन त्याचा द्वेष करीत असत त्यांनी त्याच्यामागे एक शिष्टमंडळ पाठविले, व सांगितले की, “या माणसाला आमचा राजा करु नका.”


O rarame magegena isolanoka, de Una asa womasidiado, ena gena irarame he o wange muruo nagaka, so o rarame ma dongirabaka de asa Una wahino o Gikimoi Awi Tahu ma lolohaka de o nyawa wadoto. 	 अर्धअधिक सण पार पडला होता तेव्हा येशू मंदिरात गेला आणि तेथे लोकांना शिक्षण देण्यास त्याने सुरुवात केली.


De ngini gena bilasu de nia sininga qamomuuqu de lo nia horomati onaka. De lo bilasu igogou ngini nia oho de nia manara ma rabaka kanaga nia sala lo ihiwa. To ngini nia gogoho gena bilasu imatero maro o nyawa ma Kristus wipipiricayaka manga gogoho, la nakoso o nyawa inisibicara qatorou de ona masirete asa yamaqe. 	 पण हे सौम्यतेने व आदराने करा. ख्रिस्तामध्ये जगत असताना तुमच्या चांगल्या वागणुकीवर जे आरोप करतात त्यांना लाज वाटेल, अशा रीतीने तुम्ही आपली विवेकबुद्धी शुद्ध राखा.


Duma nakoso magena ma sihino o Gikimoino, done asa niatogu niaakuwa. So done ma duuru asa niakelelo igogou o Gikimoi niwilawangi." O Gamaliel awi sitiari magena o Mahkamah Agama ma nyawa ona magena isigise de yaqehe qaloha, so imatekefakati upa ona yatooma. 	 पण जर हे देवापासून असतील तर तुम्ही त्यांना रोखू शकणार नाही. उलट तुम्ही देवाविरुद्ध लढत आहात असे होईल!” यहूदी लोकांनी गमलीएलचा सल्ला मानला.


Gila-gila ona yamuruo naga Una wihobi, de Awi lako yapoku de wingapo, de yotemo, "Hika nomisingangasu naguuna woningapo!" De o bi jojaga imasimote Una wipopoka. 	 काही जण त्याच्यावर थंुकू लागले. त्याचे तोंड झाकून बुक्के मारू लागले व त्याला म्हणू लागले, “ओळख बरे, तुला कोणी मारले?” पाहारेकऱ्यांनी त्याला ताब्यात घेतले आणि मारले.


de o ili magena itemo, "Yohanes, hika ngona nalefo o bi moi-moi o kia asa nakokelelo. Qaboloka, de ani lefo magena nasidingo o gogobu tumudingi o bi kota o Asia ma daeraka, ena gena o Efesuska, o Smirnaka, o Pergamuska, o Tiatiraka, o Sardiska, o Filadelfiaka de o Laodikiaka." 	 तो आवाज म्हणाला, “तू या सर्व गोष्टी पाहतोस त्या तू पुस्तकात लिही, आणि सात मंडळ्यांना पाठव: इफिस, स्मुर्णा, पर्गम, थुवतीरा, सार्दीस, फिलदेल्फिया आणि लावदिकीया.”


La o Nahadi ma goginitano, o Yesus wooho kali o nyawa isosone manga sidongirabano, de Una womasimane ma noma-noma ongo Maria Magdalenaka, muna iqoqoma Una asa wodusu to muna manena ami toka ngai tumudingi. 	 आठवड्याच्या पहिल्या दिवशी येशू उठल्यावर त्याने प्रथम मरीया मग्दालियाला, जिच्यातून त्याने सात भुते काढली होती, तिला दर्शन दिले.


Upa sidago o kia naga moi lo nimakahagi, ka cawali bilasu ngini nimatekedodara moi de moika. O nyawa la kanaga o nyawaka yadodara, ona magena o Gikimoi Awi bobita o Musa walelefoka gena qangodu yaaka qaboloka. 	 एकमेकांवर प्रीति करण्याशिवाय कोणाच्याही ऋणात राहू नका. कारण जो इतरांवर प्रीति करतो, त्याने नियमशास्त्र पाळले आहे.


Ma duuruka maro ai surati moi-moi qangodu gena ngohi, Paulus, de ai gia masirete tosilefo: ai salam tosidingo nginika. La komagena ngini aku nianako o surati ma demo manena igogou ngohi masirete, ngaroko de ai gia masirete tosilefowa, duma ngohi asa tosidingoka. Upa niawosa ngohi gena ka ipilikusi o bui ma rabaka. Ngohi togolo tanu to ngone nanga Jou asa Awi laha foloi wodogo ngini ningoduka. Ngohi Paulus O Roma ma kotaka de o bui ma rabaka 	 मी, पौल, हा सलाम माझ्या स्वत:च्या हस्तक्षरात लिहितो. मी तुरुंगात आहे हे लक्षात ठेवा. देवाची कृपा तुम्हांबरोबर असो.


Duma ngone inangodu nakoso ma Kristus powipiricayaka gena, bilasu potemo imatero de o kia naga o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka gena itemo, "O Jou Awi demo kanaga ngonaka, gena ani uruka de lo ani sininga ma rabaka." Ena gena, o demo la itemo bilasu o nyawa ipiricaya, magena ngomi miasihabari. 	 नाही! शास्त्र काय म्हणते? “ते वचन तुमच्याजवळ, तुमच्या मुखात, तुमच्या अंत:करणात आहे.” ते वचन हे आहे


Igogou, ngone nanga giliri masirete posilalamo gena, kanaga ma faida ihiwa. Duma ngaroko komagena, ngohi ai giliri masirete asa ka tosilamo. Ma nonomaka, ngohi asa tinidedemo nginika o bi gogelelo kiaka o Jou woisikelelo ngohika. 	 मी प्रौढी मिरविलीच पाहिजे. जरी त्यापासून कोणताही लाभ नाही. मी आता प्रभूचे दृष्टान्त व प्रकटीकरण याकडे वळतो


Komagena, ngaroko o bi gogobu ma Kristus wipipiricaya o Yudea ma daeraka, ona magena asa ngohi masirete gena imake waasi. 	 परंतु यहूदीया येथे विश्वासात ज्या ख्रिस्ताच्या मंडळ्या आहेत त्यांना मी व्यक्तीश: माहीत नव्हतो.


So kagena de una wojaji o jojaru muna magenaka, ma bati wosasi de wotemo, "Ngona o kia nodupa. Nogolo bato! Ngohi asa tonihike ngonaka." 	 त्यामुळे त्याने शपथ वाहून ती जे काही मागेल ते देण्याचे अभिवचन तिला दिले.


Duma o demo magena upa to una awi sininga masirete ma rabano isupu. Ka cawali o orasi magena una ma Imam Wilalamo gena o Gikimoi Awi demo wasingangasu, ma ngale o Yahudika ma nyawa o orasi ma simaka asa o Yesus wisosone. 	 तो हे स्वत: होऊन बोलला नाही तर त्यावर्षी तो प्रमुख याजक होता म्हणून त्याने संदेश दिला की, येशू त्या राष्ट्राकरिता मरणार आहे.


Kanaga o bi manara lo ma bio idala ma ngale o Jou Yesus gena paaaka, duma o Jou powileleleani gena ka womatengo. 	 सेवेचे प्रकार आहेत, पंरतु ज्याची आम्ही सेवा करतो तो एकच आहे.


Sababu kiaka totemo Jou, to ngohi ai edekati gena to Una Awi Gurumi. De nakoso o Jou Awi Gurumi Una magena kanaga nanga sininga ma rabaka, de igogou ngone de o Jou pomarimoika maro o kia naga inasibabatika gena inapilikuwa. 	 प्रभु आत्मा आहे आणि जेथे प्रभूचा आत्मा आहे तेथे मोकळेपणा आहे.


Komagena so o bobita o Gikimoino gena ma ngale o nyawa manga dorou ma lamo asa aku yanako. De ngaroko o nyawa foloisi o dorou yaaka, duma o Gikimoi Awi laha ka ifoloisi wahike. 	 पापे वाढवण्यासाठी म्हणून नियमशास्त्राचा प्रवेश झाला. परंतु जेथे पाप वाढले तेथे देवाची कृपाही विपुल झाली.


Komagena de kanaga ona manga gogolo cawali ngai moi gena, ma ngale o Yahudika ma nyawa manga sidongirabaka la kiaka ona isususa gena tanu ngomi miariwo. De magegena maro o kia naga moi ngohi todudupa so o orasi isigeto-geto gena taaka qaboloka. 	 त्यांनी फक्त हेच सांगितले की, त्यांच्या गरिबांना मदत करण्याची आम्ही आठवण ठेवावी, आणि मी ते सर्व करण्यास राजी होतो एवढेच नव्हे तर ते करण्यास अधीर झालो होतो.


Upa sidago ngomi minisulo ifoloi de magena maro ngini tinisidipito ma ngale nia piricaya miapareta, sababu ngini nia piricaya qaputuru ma Kristuska. Ngomi mia ngale gena maro de nia dodiao so mimanara la ngini asa igogou ninali. 	 आम्ही तुमच्या विश्वासावर स्वामित्व करतो असे नाही, पण तुमच्या आनंदासाठी आम्ही तुमच्याबरोबर काम करतो. कारण विश्वासाने तुम्ही स्थिर राहता.


De o nyawa yoiise gena yangodu yohairani o sowohi manga jarita magegena. 	 ज्यांनी हे ऐकले ते सर्व मेंढपाळांनी सांगितलेल्या गोष्टीमुळे चकित झाले.


So de o Paskah magena isirarame qabolo ona bilasu iliho kali manga doku o Nazaretka, duma Awi dodihimo yanakowa Una wamotewa. 	 सण संपल्यावर ते घरी परतत असता, येशू (मुलगा) मात्र यरुशलेमातच राहिला, पण त्याच्या आईवडिलांना हे माहीत नव्हते.


Ngini niaaka ka o kia maro nia baba masirete waaka." De o Yahudika ma nyawa ona magena itemo kali, "Hiwa! Mia baba gena ka womatengo magena o Gikimoi. Ngomi manena Awi ngopa ma duhutu, upa notemo mia baba gena ma somoa moili." 	 पण अब्राहामाने जे केले नाही ते तुम्ही करता याचा अर्थ तुम्ही त्याची मुले नाहीत तर तुमचा पिता अब्राहाम नसून कोणी वेगळा आहे.” परंतु यहूदी म्हणाले, “ज्या मुलांना आपला पिता कोण आहे ते माहीत नाही त्यांच्यासारखे आम्ही नाही! देव आमचा पिता आहे. तोच एक आमचा पिता आहे.”


de ma gubernur wotemo unaka, "Ka idadi, so notamahasi la nakoso o nyawa inikokalaki imasidiadoka, de ngohi asa tonisulo to ngona ani demo moi-moi nosibicara la aku ngohi toise." Qabolo de o prajuritka wasulo o Paulus iwisidodogu de wijaga ma Kolano Herodes awi kadatoka. 	 “तुझ्यावर दोष ठेवणारे आले म्हणजे तुझे ऐकेन.” पौलाला हेरोदाच्या राजवड्यात पहाऱ्यात ठेवावे असा हुकूमराज्यपालाने दिला.


De Una wosano onaka, "Kanena naga ngini ningodu de nia maru?" De Awi muri-muri itemo, "Manena naga ka o roti ngai tumudingi de lo o nao ibiuuqu ngai muruo naga." 	 तेव्हा येशू म्हाणाला, “तुमच्याजवळ किती भाकरी आहेत?” ते म्हणाले, “आमच्याकडे सात भाकरी आहेत व काही मासे आहेत.”


Kagena de Una wosango wotemo, "He! Ngini manena ningodu niabacaka duma niawosaka, ma ngale o kia ma Kolano Daud asa waaka qaboloka, o orasi magena o Abyatar wodadi ma Imam Wilalamo. So ma orasi o Daud de awi nyawa imomote manga ino ihiwa so yasapika, o Gikimoi Awi Tahuka una wowosa so o roti o Gikimoika isisusuba gena waoqoka. Ena momongo, idadiwa nako pamote to ngone nanga agama ma bobita, cawali o bi imam aku o roti magena yaoqo. Duma o Daud waoqoka, de to una awi nyawa lo wahike so yaoqoka. 	 अब्याथार प्रमुख याजक असताना, तो देवाच्या मंदिरात कसा गेला आणि देवाला समर्पित केलेल्या भाकरी, ज्या नियमशास्त्रप्रमाणे याजकाशिवाय कोणीही खाऊ नथेत त्या कशा खाल्ल्या व जे त्याच्याबरोबर होते त्यांनाही कशा दिल्या, याविषयी तुम्ही वाचले नाही काय?


'Ngohi tokolano o soroga de ma rabaka, komagena lo o dunia ma qoku de ma raba qangodu. So o tahu imadodooha done asa nisigoko la tomasitongohi. De o tahu kiaka Ngohi aku togoge. 	 ‘प्रभु म्हणतो, स्वर्ग माझे सिंहासन आहे. पृथ्वी ही माझे पाय ठेवण्याचे आसन आहे. तुम्ही माइयासाठी कसले घर बांधू शकता? मला विश्रांती घेण्यासाठी दुसऱ्या ठिकाणाची गरज नाही.


Ma orasi o Paulus de o Barnabas yaaka kali qangodu magena o Ikonium ma kotaka, de ma kawasa magena imakitinga idadi o bolu sinotoka, so o bolu moi yasimote o Yahudika ma nyawa ipipiricayawa de o bolu moi yasimote o bi rasulka. 	 परंतु शहरातील काही लोकांना यहूदी लोकांची मते पटली. दुसऱ्या लोकांना पौल व बर्णबाचे म्हणणे पटले. (त्यानी विश्वास ठेवला) त्यामुळे शहरात दोन तट पडले.


So o gogobu yooqowa de isumbayang qabolo, de manga gia yahado o Barnabas de o Saulusku ma ngale yasitatapu o manara magena yaaka, qabolo de yasulo la ona yasinoto magena yotagi. 	 म्हणून मंडळीने उपास व प्रार्थना केल्या, त्यांनी बर्णबा व शौल यांच्या डोक्यांवर हात ठेवून प्रार्थना केली, मग त्यांना पाठवून दिले.


Ma nonomaka, sababu ma ngale ngone o bi moi-moi o Yesus Kristus waaka qaboloka, so ma ngale ngini nipipiricaya o Romaka ningodu gena ngohi ai sukuru lo aku tatide o Gikimoika. Ai sukuru tatideka, sababu ma ngale ngini igogou o Jou Yesus niwipiricayaka gena o dunia ma bi doku qangodu lo yogiiseka. 	 सुरुवातीलाच तुम्हां सर्वांसाठी येशू ख्रिस्ताद्वारे मी देवाचे आभार मानतो, कारण तुमचा विश्वास जगात सगळीकडे जाहीर होत आहे.


Duma ngohi tosango totemo, 'Hiwa, Jou! Ngohi taakuwa taoqo o bi moi-moi kiaka ngomi o Yahudika mia adati gena mia galepu misibobosoka.' 	 पण मी म्हणालो, ‘प्रभु, मी असे कधीही करणार नाही. मी अपवित्र किंवा अशुद्ध असे कधीच खाल्ले नाही’.


Qabolo de kagena ona yogogeku Una iwijajaga. 	 शिपाई तेथे बसून येशूवर पहारा देऊ लागले.


Qabolo de o Yesus woliho o tahuka. Duma o nyawa yadadala yahino kali imatolomu, sidago Una de Awi muri-muri ioqo lo idadiwa. 	 नंतर येशू घरी गेला आणि पुन्हा एकदा एवढा मोठा लोकसमुदाय जमला की, येशू व त्याचे शिष्य जेवूसुद्धा शकले नाहीत.


Komagena so ngini bilasu o pajak niafangu, sababu ma orasi o bobareta ma manara magena isidagi, de ona magena maro o nyawa o Gikimoi Awi leleani moi. 	 आणि त्यामुळेच तुम्ही कर देता. कारण ते देवाचे अधिकारी आहेत. व हेच काम ते करतात.


So ngomi gena minidedemo iqomaka, so komagena o orasi manena de ngohi tinidedemo kali. Nakoso kanaga o nyawa la nginika inisingangasu o dodoto ma somoa moili, so imaterowa de o dodoto o kia ngomi minihike iqoma nginika, de o Gikimoi masirete asa ona magena watinga de waumo o naraka ma rabaka. 	 आम्ही अगोदर सांगितल्याप्रमाणे आणि आता पुन्हा सांगतो तुम्ही जी स्वीकारली आहे तिच्याहून वेगळी सुवार्ता जर कोणी तुम्हांस सांगत असेल तर देव त्याला शाप देवो.


Komagena Una Awi muri-murika wasingangasu gena ma ngale o Yudas, una magena awi baba o Simon Iskariot, sababu una magegena asa o Yesus wisiija, ngaroko una o Yesus Awi muri-muri manga sidongirabano. 	 शिमोन इस्कर्योत याचा मुलगा यहूदा याच्याविषयी येशू बोलत होता. यहूदा बारा शिष्यांपैकी एक होता. परंतु पुढे हाच यहूदा येशूच्या विरुद्ध उठणार होता.


Qabolo de o Yesus wosiade-ade wotemo onaka, "Niatailako o ara ma hutu de lo o gota ma hutu ma somoaka. 	 नंतर त्याने त्यांस एक बोधकथा सांगितली: “अंजिराच्या झाडाकडे व इतर दुसऱ्या सर्व झाडांकडे पाहा.


Ngini moi-moika gena o Gikimoi o bi cocatu winisitokuka, so de nia cocatu moi-moi nginika magena hika o nyawa nialeleani, la ma ngale Awi laha winisicatuka magena aku niaaka nikaeli. 	 तुमच्यातील प्रत्येकाने देवाकडील कारभारी या नात्याने तुम्हाला प्राप्त झालेल्या विविध दानांचा एकमेकांची सेवा करण्यासाठी काळजीपूर्वक वापर. करावा वेगवेगळी दाने असलेला कारभारी करतो तसा करावा.


Duma ona de manga dupa qatotorou gena isihabari ma ngale ka ona masirete imasihie, la ma ngale foloi yolamo de o bi nyawa ma binuka, sidago kanaga ngohi o bui ma rabaka de tanu ai sangisara gena foloi yodogo. 	 पण दुसरे ख्रिस्ताची घोषणा स्वार्थी ध्येयाने करतात आणि प्रामाणिकपणे करीत नाहीत, कारण त्यांना वाटते की, मी तुरुंगात असताना मला त्रास देणे त्यांना शक्य होईल.


Duma o Gikimoi Awi bobita moi-moi qangodu magena bilasu idadi kasi, so ma ceceke moi lo akuwa isisa eko itagali. Lebelaha o dipa de o tona pakelelosi gena isisa. 	 एकवेळ आकाश व पृथ्वी नाहीशी होणे शक्य होईल पण नियमशास्त्राचा एक काना मात्राही नाहीसा होणार नाही.


O Gikimoi ngohi towileleleani gena, Una Awi kaya ifoloi ilamo de ngini lo nia oho ma kurangi moi-moi qangodu asa Una winihike de ma boloika, sababu ngini de o Yesus Kristus nimarimoika. 	 आणि माझा देव तुमच्या सर्व गरजा ख्रिस्त येशूच्या ठायी असलेल्या त्याच्या गौरवी संपत्तीला साजेल अशा रीतीने पुरवील.


De lo o jara moi nisidailako ma ngale kugena o Paulus wopane la una niwingaho de niwijaga niwisidodiahi ma bati niwisidiado ma Gubernur Felikska." 	 खोगीर घातलेला घोडा पौलासाठी तयार ठेवा. आणि त्याला राज्यपाल फेलीक्स यांच्याकडे सुखरुप न्या.”


Bilasu ngini o nyawa una magena ka niwisiapongu de lo awi sininga nisiputuru. Upa sidago una done de awi sininga ma beleso ifoloi idogo de awi ngongano itola. 	 आता त्याऐवजी तुम्ही त्याला क्षमा केली पाहिजे आणि त्याचे सांत्वन केले पाहिजे. यासाठी की अति दु:खाने तो दबून जाऊ नये.


So nakoso o nyawa nagoona la kanaga o bi moi-moi o kia itotiai yodupawa yaaka, de ona magena o Gikimoi Awi ngopa qasowo. Eko nakoso o nyawa nagoona la kanaga manga dodiao yopipiricaya la yadodarawa, de ona magena lo o Gikimoi Awi ngopa qasowo. Komagena so ngone aku panako igogou nagoona Awi ngopa-ngopa de nagoona o Iblis ma bi ngopa-ngopa. 	 जी देवाची मुले आहेत व जी सैतानाची मुले आहेत, त्यांना तुम्ही अशा प्रकारे सांगू शकता: प्रत्येकजण जे योग्य ते करीत नाही आणि जो त्याच्या भावावर प्रेम करीत नाही तो देवाचा नाही.


Ma orasi he idumuka de igogou yaadoka, de ngini asa nimodo so nipiringaka moi-moi to ngini nia tahuka. Ngini asa niloqa so Ngohi nidongosaka. Qadoohawa, Ngohi tomatengo kawa, sababu Ai Baba Una asa dede Ngohi. 	 पण अशी वेळ येत आहे आणि आली आहे, जेव्हा तुमची पांगापांग होईल. प्रत्येक जण त्याच्या घरी जाईल. तुम्ही मला एकटेच सोडाल, तरीही मी एकटा नाही कारण माझा पिता मजबरोबर आहे.”


Ngini o Filipi ma nyawa, ngini masirete lo nianako ma orasi ma nonomaka ngohi o Makedonia ma daeraka o habari qaloloha tosihabari gena nginika, la qaboloka de asa tinidongosa de tomajoboka, de cawali kagena ngini o gogobu moi gena imatero de to ngohi ai dodiao nimomanara so aku o pipi nitolomu de nisidingo ngohika. 	 तुम्हा फिलिप्पैकरांना माहीत आहे की, सुवार्ता सांगण्याच्या सुरुवातीच्या काळात जेव्हा मी मासेदोनिया सोडले, तेव्हा तुमच्याशिवाय कोणत्याही मंडळीने माझ्याशी देवाणघेवाण केली नाही.


Ai dodiao nipipiricaya, ngohi todupa tanu ngini gena asa nisihoda, ngaroko kanena o Romaka ngohi o sangisara tamake, duma idadi de imaaka komagena so o bi nyawa gena foloi yadala o habari qaloloha yoise. 	 बंधूनो, जे काही माझ्या बाबतीत घडले त्यामुळे सुवार्ताकार्यात प्रत्यक्ष वाढ झाली हे तुम्हाला कळावे अशी माझी इच्छ आहे.


Ona gena yatodoka de lo yamodo, sababu ona itemo nagala o toka yakelelo. 	 ते दचकले आणि भयभीत झाले. त्यांना असे वाटले की, ते भूत पाहत आहेत.


Nako o piricaya gena ma ngale o kia pongongongano o Gikimoika gena, ngone panako igogou-gogou done asa pamake. Ngaroko o moi-moi magena pakelelo waasi, duma ka panako itiai nanga siningaka de igogou magena done asa idadi. 	 आता विश्वास म्हणजे, आम्ही जी आशा धरतो त्याबद्दलची खात्री, म्हणजे ज्या गोष्टी आपण पाहू शकत नाही त्याबद्दल भरंवसा असणे.


Hika ngini iqoqomaka niosiningali o Gikimoi wojaji o dunia ma bi doku qangoduka gena o Abraham wihike de lo awi ngopa de awi danoku. Upa sababu o Abraham o Gikimoi Awi bobita o Musa walelefo gena wamote, duma una o Gikimoi wipiricaya so o Gikimoi awi sininga waaka itiai Unaka. 	 अब्राहाम आणि त्याच्या वंशजांना जे अभिवचन मिळाले की, ते जगाचे वारस होतील, ते अभिवचन नियमशास्त्रामुळे आले नाही, तर विश्वासाचा परिणाम असलेल्या नीतिमत्तवामुळे आले.


O Gikimoi Una o sorogaka de ngone wonasikeleloka Awi doosa gena, kanaga o nyawa manga dorou moi-moi de o bi moi-moi Una wodudupawa de yaaka gena bilasu wafanggali de o dorou. O Yahudika ma nyawa yasowo ona magena manga dorou gena, o dodoto itotiai ma ngale o Gikimoi magena yafati la o nyawa upa yanako. 	 लोकांनी केलेल्या प्रत्येक अनितीच्या कृत्यांमुळे व जे आपल्या अनीतीने सत्य दाबून ठेवतात, त्यांच्यामुळे स्वर्गातून देवाचा क्रोध प्रगट होतो.


Ngaroko ai edekati komagena, duma ngohi bilasu totagi iqoma kasi o Yerusalemka, ma ngale o roriwo o pipi tatota kagena o Gikimoi Awi nyawa o kota magenaka. 	 पण मी यरुशलेमातील संतांच्या सेवेसाठी जात आहे.


Ma boboloi yosumbayang ma ngale o bi kolano de o bi nyawa ma binuka ipopareta. La nakoso ngone de nanga sininga igogou paaka itotiai maro kia o Gikimoi wodudupa de o nyawa aku yahoromati, de ngone nanga oho ma rabaka isanangi de isohi. 	 आणि विशेषत: राजांच्या वतीने करावे आणि अधिकाऱ्याच्या वतीने करावे. प्रार्थना करा की, आम्हांला स्थिर, शांत आणि देवाच्या पूर्ण भक्तीत सन्मानाने जगता यावे.


Duma o nyawa la kanaga o Gikimoi wasitatapu maro Awi nyawa ona magena, bai o Yahudika ma nyawa bai lo o Yunanika ma nyawa, ona yangodu ma orasi yoise, de asa yanako igogou o habari ma ngale ma Kristus Awi sone gena isikelelo o Gikimoi Awi kuasa de lo Awi cawaro. 	 परंतु ज्यांना बोलावलेले आहे, अशा यहूदी व ग्रीक दोघांसही ख्रिस्त हा संदेश आहे तो देवाचे सामर्थ्य व देवाचे ज्ञान असाही आहे.


Yadadala yahika Unaka, la manga ngale hitilahi iwipaqa, sababu kanaga Awi roheno o kuasa isupu de isiloha to ona manga panyake qangodu manga roheka. 	 सगळा लोकसमुदाय त्याला स्पर्श करु पाहत होता. कारण त्याच्यामधून सामर्थ्य येत होते व ते सर्वांना बरे करीत होते.


Ngohi asa o Tikhikus towisulo wahika nginika, la ai habari ma ngale ngohi de lo ai manara gena qangodu winisingangasu kasi nginika. Una gena nanga dodiao wopipiricaya de womomanara moi so ngohi towidodara ifoloi. 	 यासाठी तुम्हाला हे कळावे की मी कसा आहे आणि काय करीत आहे, म्हणून तुखिक तुम्हांला सर्व काही सांगेल. तो आमचा प्रिय भाऊ आणि प्रभूमध्ये विश्वासू सेवक आहे.


De lo ona manga prajurit-prajurit magena asa watooma de to Una Awi sumarangi Awi uruno isusupu. So kagena de to ona manga sone de manga lake o bi namo qangodu yaoqoka. 	 शिल्लक राहीलेले सैन्य, घोडेस्वाराच्या तोंडामधून निघालेल्या तरवारीने ठार मारण्यात आले. आणि साऱ्या पक्ष्यांनी त्या सैनिकांचे मांस पोटभर खाल्ले.


Orasi manena o kia niahiri la ngone paaka Unaka." De yangodu itemo, "O Yesus de wisala!" De imatoore, "Bilasu Una wisosone!" 	 तुम्हांला काय वाटते?” यहूद्यांनी उत्तर दिले, “तो अपराधी आहे आणि त्याला मेलेच पाहिजे.”