Nako nimasidodiahi gena, hika tosiade-ade. Nakoso o oqo ilalamo o seri ma tahuka, de ngini nianako igogou ka qaloha la o seri ma ino magena paoqo, so kagena nitagi la nioqo. Kagena done o nyawa moi, awi piricaya qaceke, una magena kanaga winikelelo so una lo wobarani o ino magena waoqo. 	 कारण तू जो या गोष्टीचे ज्ञान असलेला त्या तुला दुर्बल बुद्धिच्या कोणी मूर्तिच्या मंदिरात जेवताना पाहिले, तर तो दुर्बल असून त्याची विवेकबुद्धि आत्यंतिक प्रबळ झाल्याने मूर्तीला वाहिलेले मांस खाण्यास त्याला उत्तेजन मिळणार नाही काय?


duma kanaga lo o nyawa ma binuka o Paulus iwimote de gila-gila o Yesus iwipiricayaka. Ena gena, ona yamuruo naga o mahkamah Areopagus ma nyawa moi, una awi ronga o Dionisius, de o ngopeqeka moi ami ronga ongo Damaris, de lo o bi nyawa ma somoali. 	 पण काही लोकांनी पौलावर विश्वास ठेवला व ते त्याला जाऊन मिळाले. त्यांच्यापैकी एक दिओनुस्य होता. तो अरीयपगा सभेचा सभासद होता. दामारि नावाच्या स्त्रीनेही विश्वास ठेवला. आणखीही काही लोक होते, ज्यानी विश्वास ठेवला.


De o nyawa una magena wosango wotemo, "Baba Guru, o bobita qangodu magena tamoteka. So o kiasi bilasu taaka." 	 तो तरुण म्हणाला, या सर्व आज्ञा मी पाळत आलो आहे. मी आणखी काय करावे?”


De nakoso igogou o Gikimoi Awi laha ma lamo gena niososininga, so ma ngale Una ninyanyi la niwigiliri, de ngini de nia mazmur de nia giliri lo nisinyanyi, de lo o nyanyi magena Awi Gurumino so tanu nimacocawaro la nimakodoto de nimatekesitiari. La tanu o dodoto ma ngale ma Kristus magegena ngini aku foloisi nianako igogou de qaloha. 	 ख्रिस्ताचा संदेश तुमच्यामध्ये त्याच्या सर्व वैभवाने राहावा. एकमेकांना महान असा शहाणपणाने शिकवा व बोध करा. स्तोत्रे, व गीते गा, आणि आध्यात्मिक गीते गाऊन उपकारस्तुतीसह आपल्या अंत:करणात देवाला गीते गा.


De lo tanu ma ngale ngomili asa ngini nia gogolo o Gikimoika la ngomi womiriwo ma ngale o nyawa ma dorou ona magena manga sidongirabano aku ngomi womisisupu. Sababu kanaga o nyawa yangodu waasi asa o habari ma ngale o Jou Yesus gena yopiricaya. 	 आणि प्रार्थना करा की, हेकट व दुष्ट माणसांपासून आमची सुटका व्हावी कारण सर्वच लोकांचा प्रभूवर विश्वास नाही.


Mutuwade ngohi ngaroko upa de ai demo icocawaro, duma kanaga de o cawaro moili asa tasihabari o nyawa nagoona yodupa o Gurumi Qatetebi wimomoteka. O cawaro magegena imaterowa de o dunia ma bi nyawa manga cawaro, de lo imaterowa de o dunia ma bi bobareta manga cawaro, sababu ona gena done yasisa. 	 परंतु जे प्रौढ आहेत त्यांना आम्ही ज्ञान देतो. या युगाच्या अधिकाऱ्यांना नव्हे, ज्यांचा शेवट करण्यासाठी आणण्यात येत आहे.


Komagena so o Yesus o Kapernaum ma dokuka de Awi dodoto ma ngale magegena Una wadoto o Yahudi ma nyawa manga puji ma tahuka. 	 कफर्णहूम नगरातील सभास्थानात शिक्षण देताना येशूने या सर्व गोष्टी सांगितल्या.


Kagena de Awi muri yasinoto yotagi o dokuka, de kadoka ona yamake maro o kia Una wotetemo. So ona asa isidailako o Paskah ma ino magena. 	 शिष्य निघाले आणि ते शहरात गेले. आणि येशूने सांगितल्याप्रमाणे त्यांना सर्व आढळले. मग त्यांनी वल्हांडण सणाच्या भोजनाची तयारी केली.


Kagena asa o ngopeqeka moi mahino o Yesusno, de o gososo qabobou de ihahali o rube moi o teto ihahalino maaho. So de Una wogogeku wooqo de o ngopeqeka muna magena o gososo qabobou gena moguse Awi saheku de mowisiqahu. 	 येशू तेथे असताना एक बाई त्याच्याकडे आली. उंची अत्तराने भरलेली अलाबास्त्र कुपी तिच्याजवळ होती. येशू जेवत असता ही कुपी त्या बाईने त्याच्या डोक्यावर ओतली.


Yodadi ma Imam Wilalamo o orasi magena, gena o Hanas dede o Kayafas. O taungu magena ma rabaka o Gikimoi kanaga Awi demo wosidingo o Zakharia awi ngopa o Yohaneska, una gena o tona ibobeleuka. 	 हनन्या व केफा हे मुख्य याजक होते, तेव्हा वाळवंटात देवाचे वचन जखऱ्याचा पुत्र योहान याच्याकडे आले.


Ma dongoho o Gikimoi o dunia de o moi-moi wosidadi kusi, de ngaroko Una magena powikelelo waasi, duma o kia Una waaka de wosidadadika, gena aku ngone o nyawa pakelelo. De ma ngeko magegena ngone o nyawa powinako o Gikimoi de Awi kuasa ikokakali de lo Awi goko de Awi bane itotiai, so maro o nyawa gena wisowo. Ma ngale komagena, so upa sidago ngone o nyawa moi de potemo, "Kodo! Nako ngohi gena o Gikimoi towinako waasi." 	 जगाच्या निर्मितीपासून देवाचे अदृश्य गुण, त्याचे सनातन सामर्थ्य व त्याचे देवपण हे देवाने ज्या गोष्टी निर्माण केल्या त्यावरुन प्रगट होतात. आणि जर तुम्हांला हे कळत नाही, तर ह्याचे तुम्हांला कसलेच समर्थन करता येणार नाही.


De magena upa lo ka niise, duma hika ngini o Gikimoi Awi demo magena niaaka. Upa sidago ngini ka niise, de magegena asa ngini masirete lo ka nikulai. 	 देवाची शिकवण काय सांगते त्याप्रमाणे नेहमी करा व फक्त ऐकूच नका तर त्याप्रमाणे करा कारण जर तुम्ही फक्त ऐकता तर तुम्ही स्वत:ची फसवणूक करता.


De lo bilasu niasigise nia gubernur, sababu ona gena nia kolano watideka la ma ngale ona magena yopareta, so o nyawa o dorou yaaaka gena yafanggali de o dorou de lo o nyawa o loha yaaaka gena yagiliri. 	 राजाच्या अधीन असा, जो सर्वोच्च अधिकारी आहे आणि राज्यपालांच्या अधीन असा. कारण अयोग्य करणाऱ्यांना शिक्षा देण्यासाठी आणि चांगली कामे करणाऱ्यांना शाबासकी देण्यासाठी प्रान्ताधिपतीने त्यांना पाठविले आहे.


Nakoso ngone kanaga o Jou Yesus powipiricayaka, sidago lo o Gikimoi waaka nanga sininga itiai Unaka. De lo sababu o Yesus Kristus nanga Jou wosone, so ngone asa dede o Gikimoi pomatekekadame. 	 ज्याअर्थी विश्वासाने आपल्याला नीतिमात ठरविले आहे त्याअर्थी आपल्या विश्वासाचा परिणाम म्हणून आपल्याला येशू ख्रिस्ताद्वारे देवाकडून शांति मिळाली आहे.


De gila-gila Una Awi bioko yahohobi, de lo o didiki magena yaqehe de Awi saheko isingangapo. 	 नंतर शिपाई येशूवर थुंकले. त्याच्या हातातील काठी त्यांनी घेतली आणि त्या काठीने त्याच्या डोक्यावर मारत राहिले.


So ma nonomaka o nyafusu ma dorou manga siningaka ibao, qabolo de yacoho komagena so ona asa o dorou yaaka. Komagena so nako ona la yodupa o dorou yamotesi, done ma dodoguka ona asa isone de o narakaku yaumo. Gena maro o ngopa moi awi oho ma sihino gena, kanaga ma awa ami poko ma raba kasi bolo de asa wisibuo, de o ngopa magena done asa wilamo de lo ma dodoguka done asa una wosone. 	 मनात वासना निर्माण झाली की, तिच्या पोटी पापाचा जन्म होतो व पापाची जेव्हा पूर्ण वाढ होते तेव्हा ते मरणाला जन्म देते.


So hika ngini nitemo bato 'Komagena' nakoso nisidailako la niaaka, eko 'Hiwa' nakoso niholu niaaka. Nakoso de ma boloika, magena ma sihino o Iblisno." 	 म्हणून तुमचे बोलणे ‘होय’ तर होय किंवा ‘नाही’ एवढेच असावे. त्यापेक्षा जास्त जर असेल तर ते सैतानापासून आहे.


Kagena de o ngopeqeka muna magena momanako ami siri magena qalohaka. So mohawateri de mitirine, so Awi simaka mosuba mobukuku, de momasingangasu ma gogou, "Ngohi Ani jubaka tomasimaho de gila-gila ai siri qalohaka." 	 त्या स्त्रीला ती बरी झाली आहे हे माहीत होते म्हणून ती आली आणि येशूच्या पाया पडली. ती स्त्री भीतिने थरथर कांपत कोती. तिने य़ेशूला सर्व काही सांगितले.


Ai dodiao tinidododara, o bi dodoto moi-moi la itemo manena ma sihino o Gikimoino la kanaga niogiise, magena tanu upasi niopiricaya, duma o dodoto moi-moi bilasu niatailako kasi, la ma ngale ma sihino Unano eko qasowo gena aku nianako ma diai. Sababu kanaga o dunia ma dokuka o bi nabi ikokulai gena he yadalaka. 	 प्रिय मित्रांनो, प्रत्येक संदेष्ट्याचा आत्म्यावर विश्वास ठेवण्याची सवय लावून घेऊ नका. त्याऐवजी नेहमी त्या आत्म्यांची परीक्षा करा व ते (खरोखर) देवापासून आहेत का ते पाहा. मी हे तुम्हांला सांगतो कारण जगात पुष्कळ खोटे संदेष्टे निघाले आहेत.


Kagena de Yesus wosango, "Nakoso to Ngohi Ai awa de to Ngohi Ai gianongoru, gena komanena." 	 त्याच्याशी बोलणाऱ्याला त्याने उत्तर दिले, “कोण माझी आई? कोण माझा भाऊ?”


De ona yosango itemo, "To ma Kaisar awi dulada de awi lefo." Kagena de Una wotemo, "So o kia naga la igogou to ma Kaisar gena bilasu niahike ma Kaisarka, de o kia naga la igogou to Gikimoi magena bilasu niahike o Gikimoika." 	 त्या लोकांनी उत्तर दिले, त्यावर कैसराचे चित्र व नाव दिले आहे.” यावर येशू त्यांना म्हणाला, जे कैसराचे आहे ते कैसराला द्या. आणि जे देवाचे आहे ते देवाला द्या!”


Komagena ngini asa o kia naga moi nionyafusu, de ma ngale niamake waasi so ngini asa ka o nyawa niatooma. De lo asa o nyawa manga moi-moi nionyafusu, duma niaakuwa niaqehe so ngini lo nimatekekangamo de nimatekekudubu. O moi-moi kanaga nionyafusu gena niamakewa sababu o Gikimoika nigolowa. 	 तुम्हांला काही गोष्टी पाहिजे असतात पण त्या तुम्हांला मिळत नाही, म्हणून तुम्ही खून करता व दुसऱ्या लोकांचा मत्सर करता पण तरीही तुम्हांला पाहिजे ते मिळत नाही. म्हणून तुम्ही भांडण व झगडे करता. तुम्हाला पाहिजे त्या गोष्टी मिळत नाहीत कारण तुम्ही देवाला मागत नाही.


De sababu ngini ma Kristus niwipiricayaka, so o Gikimoi wotemo ngini maro o Abraham awi ngopa de awi danoku, so o Gikimoi Awi jaji qangodu o Abrahamka gena aku niamake. 	 आणि जर तुम्ही ख्रिस्ताचे आहात तर तुम्ही अब्राहामाचे संतान आणि देवाने अब्राहामाला


So kagena de o Gikimoi Awi Tahu ma jojaga ona de moili to ona manga sahe o bi rasul magena yangosoka, duma o bi jojaga he yangangapo kawa, sababu yamodo nako yangangapo done o nyawa yadadala yatoosa de o teto yasipaka. 	 तेव्हा कप्तान व त्याचे लोक बाहेर गेले व प्रेषितांना पुन्हा घेऊन आले. त्यावेळी त्यांनी बळाचा वापर केला नाही, कारण त्यांना लोकांचे भय वाटले व असे वाटले की लोक कदाचित त्यांना दगडमार करतील.


De Una wotemo onaka, "Nimajaga de nisumbayang la upa o babajaku nitura. Ngaroko nia siningaka igogou imode, duma nia rohe qamomoqoka." 	 आपण परीक्षेत पडू नये म्हणून जागे राहा. आणि प्रार्थना करीत राहा. यासाठी की तुम्ही मोहात पडू नये. जे योग्य आहे ते तुमचा आत्मा करी इच्छितो, पण तुमचे शरीर अशक्त आहे.”


O Gikimoi ngini winisitatapu maro Awi nyawa la ngini dede nanga Jou Yesus Kristus nimatekerimoika, Una gena aku niwipiricaya igogou, sababu Una aku winijaga ka komagenaka. 	 ज्याने आपला पुत्र येशू ख्रिस्त, आपला प्रभु याच्या सहभागीपणात तुम्हांला बोलावले होते तो देव विश्वासनीय आहे.


Duma nakoso o Gikimoi Awi Gurumi gena o nyawa manga sininga ma rabaka, de kanaga Una lo Awi sopo so o nyawa gena aku imatekedodara moi de moika, de manga sininga foloisi qanali de isohi, de manga sabari ilamo de manga sininga qaloha o nyawaka so yodupa o loha yaaka o nyawaka, de o nyawa aku ona yapiricaya, 	 पण आत्मा या गोष्टी निर्माण करतो: प्रीति, आनंद, शांति, सहनशीलता, दयाळूपणा, चांगुलपणा, विश्वास,


Duma yakokoro ona magena yangodu yoholu yahika. Ma nonoma wotemo, 'Ngohi kangano manena o tona taijaka, so bilasu totagi tatailako kasi. Upa lo ani sininga ikurangi.' 	 ते सर्वजण सबब सांगू लागले. पाहिला त्याला म्हणाला, “मी शेत विकत घेतले आहे आणि मला जाऊन ते पाहिले पाहिजे. कृपा करुन मला क्षमा कर.’


So nakoso o nyawa la kanaga yotemo, "Ngohi o Gikimoi towidodara," duma to ona manga dodiao moi ma Kristus wipipiricayaka yaduhudu, ona magena ka yatodamatoko. Sababu o nyawa nagoona nakoso kanaga manga dodiao moi yakokeleloka lo yadodarawa, de idodooha o Gikimoi wikokelelo waasi de widodara. 	 जर एखादा म्हणतो, “मी देवावर प्रीति करतो,” पण त्याच्या भावाचा द्वेष करतो, तर तो खोटे बोलतो. मी हे म्हणतो कारण ज्याला त्याने पाहिलेले आहे अशा भावावर जर एखादा प्रीति करीत नाही. तर ज्या देवाला त्याने पाहिले नाही त्याच्यावर तो प्रीति करु शकत नाही!


O moi-moi qangodu magena ngohi tinisingangasuka la ma ngale o dodoto ikokulai, ngaroko poise qaloha, duma magena upa ngini inibaja de lo nikulai. 	 मी हे म्हणत आहे ते यासाठी की, तुम्हांला दिसायला चांगल्या पण खोट्या कल्पनांनी फसवू नये.


De upa lo nisasi de nitemo nia saheka, sababu ngini masirete gena nia hutu ngai moi lo niaakuwa niaaka idadi qataro eko qaare. 	 आपल्या मस्तकाचीही शपथ वाहू नका, कारण त्याचा एखादा केसही पांढरा किंवा काळा होणे तुमच्या हाती नाही.


So ma deka o dunia manenaka nigogogesi, de o nyawa manga dupa gena niamote kawa, de ka cawali o Gikimoi Awi dupa magena niamote. 	 म्हणून तो या जगात राहत असता आपल्या उरलेल्या पृथ्वीवरील जीवनात मानवी वासनांच्या आहारी जाणार नाही तर देवाची इच्छा पूर्ण करण्याकडे लक्ष देईल.


So kagena ona yangodu ka yooqosi, de Una womaoko de Awi baju wahoi so wahadoku, de o handok waqehe so Awi doino wosipilikuka. 	 येशू जेवणावरून उठला, त्याने आपली बाह्यवस्त्रे काढून ठेवली व रुमाल घेऊन आपल्या कमरेस बांधला.


Gila-gila ona yamuruo naga Una wihobi de wingapo. De kanagali Una iwipopoka, 	 तेव्हा ते त्याच्यावर थुंकले, त्यांनी त्याला मारले. दुसऱ्यांनी चपराका मारल्या.


De o toka imagolo Unaka, "Nako qaloha, de o titika nomidusulo la asa o titika miwosa." 	 मग त्या दुष्ट आत्म्याने येशूला विनंति केली आणि म्हणाला, “आम्हांला त्या डुकरांत पाठव म्हणजे आम्ही त्यांच्यात शिरू.”


O dodiao ipipiricaya o bolu moi la kanaga o Babilon ma dokuka, ona lo o Gikimoi wahihirika. Ona kanena yangodu manga salam isidingo nginika. De o Markus lo una towisiboboso maro to ngohi ai ngopa masirete gena, awi salam winisidingo nginika. 	 तुमच्याबरोबरच देवाने निवडलेली बाबेल येथील मंडळी तुम्हांला सलाम सांगते, तसेच ख्रिस्तातील माझा पुत्र मार्क तुम्हांला सलाम सांगतो.


Sababu done asa ma orasi yaado de o nyawa itemo, 'Igogou, o bi ngopeqeka la kanaga ma moi waasi yatilibu, so ma moi waasi ipuo, de lo onaka ma moi waasi o ngopa isusu, ona magena asa yosanangi bai!' 	 कारण असे दिवस येत आहेत, जेव्हा लोक म्हणतील, “धन्य त्या स्त्रिया ज्या वांझ आहेत, आणि धन्य ती गर्भाशये, ज्यांनी जन्मदिले नाहीत, व धन्य ती स्तने, ज्यांनी कधी पाजले नाही.’


Qabolo de Una wokahino Awi muri-murino, de wamake ona yakiolo kali, sababu ona ikakadu poli. 	 नंतर येशू शिष्यांकडे परत गेला तेव्हा त्याला आढळून आले की, त्यांचे डोळे जड झाले होते व ते झोपी गेले आहेत कारण जागे राहणे त्यांना शक्य होत नव्हते.


La o Yesus Awi muri-murika wotemo, "Ngini tinisingangasu igogou! Isusa icarawa o nyawa ikakaya o Gikimoi iwisigise la iwosa Awi pareta ma rabaka. 	 तेव्हा येशू आपल्या शिष्यांना म्हणाला, मी तुम्हाला खरे सांगतो, धनवान माणासाला स्वर्गाच्या राज्यात प्रवेश करणे फार कठीण जाईल.


Ai dodiao nipipiricaya, bilasu ma ngale ngomi asa ngini nia sumbayang niatide o Gikimoika. 	 बंधूंनो, कृपा करुन आमच्यासाठीसुद्धा प्रार्थना करा.


So nimatai-tai nitagi nisingangasu to Una Awi muri-murika, komagena lo o Petruska. Nisingangasu Una wotagi woqomaka o Galileaka. Kadoka ngini asa Una niwikelelo, maro o kia ma nonoma ngini winidedemoka." 	 जा आणि त्याच्या शिष्यांना व पेत्रालाही सांगा की, तो तुमच्या अगोदर गालीलात जात आहे, त्यांने तुम्हांस सांगितल्याप्रमाणे तेथे तो तुम्हांस दृष्टीस पडेल.’


Ngaroko nanga sumbayang gena igogou qaloha, duma ma ngale o nyawa ma somoa magena ma faida asa ihiwa, sababu manga piricaya gena he posiputuruwa. 	 आता तू धन्यवाद देत असलास हे जरी चांगले असले तरी दुसरी व्यक्ति आध्यात्मिकदृष्ट्या बलवान झालेली नसते.


So Awi manara ma rabaka, de o nyawa wolulugu moi awi nyawa yaruha so o dangiku iwisitide iwingaho o Yesuska. 	 काही लोक त्याच्याकडे पक्षाघाती मनुष्याला घेऊन आले. त्याला चौघांनी उचलून आणले होते.


Ngohi ai sukuru kanaga tatide o Gikimoika, sababu o cocatu o bi bahasa irupa-rupa o Gurumi Qatetebino gena ngohi asa tamakeka ifoloi dede ngini ningodu. 	 मी देवाचे उपकार मानतो, कारण मी तुम्हा सर्वांपेक्षा अधिक भाषा बोलू शकतो ज्याचे दान मला आहे,


Komagena so ma ngale ona magena Ngohi totemo, 'Ilaha! To Ngohi Ai dupa gena ona yamotewa, de yoholu Ai ngeko gena yamote.' 	 त्यामुळे मी या पिढीवर रागावलो आणि म्हणालो, ‘या लोकांच्या मनात नेहमी चुकीचे विचार येतात, या लोकांना माझे मार्ग कधीही समजले नाहीत’


Ma orasi o Yakub wogiise o Mesir ma dokuka o gandum de maena, so ma nonomaka wasulo awi ngopa-ngopa, ena gena nanga ete de nanga topora, itagi imaija. 	 जेव्हा याकोबाने ऐकले की, इजिप्त देशामध्ये धान्य आहे, त्याने आपल्या पूर्वजांना तिथे पाठविले, ही पहिली वेळ होती.


So kagena o boosuka de ona yoliho so o kia naga idadadi qangodu magena isingangasu Awi muri-muri yamogiowo de moika de lo wimomote ma binukali. 	 त्या कबरेपासून परतल्या आणि त्यांनी या सर्व गोष्टींचे वर्तमान अकरा प्रेषितांना व इतर सर्वांना सांगितले.


So ngohi ai edekati lo o gaji nginika tinigolowa gena igogou tacoho, la ma ngale o bi sosulo ma somoa ona magena yaakuwa manga giliri isimane itemo ona manga manara imatero de ngomi mia manara. 	 आणि मी जे करतो ते मी करीत राहीन यासाठी की, जे आमच्याबरोबर समानता साधण्याची संधी शोधत आहेत. ज्या गोष्टीविषयी ते अभिमान बाळगतात, त्यांना मी त्यांच्या पायाखालची जमीन सरकेल असे करीन.


Una wotemo onaka, "Naguuna ma peqeka womiholuka de wokawi de o ngopeqeka ma somoali, una magena he wosundali ma ngale ma peqeka ma nonomaka. 	 येशू त्यांना म्हणाला, “जो कोणी आपली पत्नी टाकतो व दुसरीबरोबर लग्न करतो तो आपल्या पत्नीविरुद्ध व्यभिचार करतो.


Duma ai dodagi ma dailako gena itagali, so ma ngale magegena nagala ngini nitemo ngohi ai sininga he ipelu. Eko ngini asa nitemo to ngohi ai dailako gena tosigogou de tositero maro ka ai dupa masirete sidago ma moi totemo, "Komagena," de ma moili totemo, "Komagenawa." 	 जेव्हा मी असा बेत केला, तेव्हा तो मी गंभीरपणे विचार न करता केला काय? किंवा मी माझ्या योजना जगाच्या रीतीप्रमाणे करतो काय, म्हणजे मी एकाच वेळेला “होय, होय” आणि “नाही, नाही” असे म्हणतो काय?


Duma igogou ona kanaga foloisi yososininga o tona moi qaloloha, ena gena kadaku o sorogaka. Komagena so o Gikimoi asa wimaqewa nakoso ona wiaso Una to ona manga Gikimoi, sababu igogou Una o doku moi o sorogaka wosidailako lo qaboloka. 	 परंतु ते लोक त्याहून अधिक चांगल्या देशाची म्हणजे स्वर्गाच्या वतनाची इच्छा धरुन होते. म्हणून देवाला त्यांचा देव म्हणवून घ्यायला लाज वाटली नाही. कारण त्याने त्यांच्यासाठी एक नगर तयार केले आहे.


Una wasango onaka wotemo, "Iteroka, ngini nianano gena o tahu magena ilamo de qaloha. Duma ngini tinisingangasu igogou, done o tahu-tahu magena ma teto o ngai moi lo asa imalapangawa de o teto ma somoa, sababu qangodu magena asa iruba de ituraba." 	 प्रतिसादादाखल, तो त्यांना म्हणाला, तुम्ही या सर्व गोष्टी पाहता. खरे ना? आता, मी तुम्हांला खरे सांगतो, येथे एक दगड दुसऱ्या दगडावर राहणार नाही. त्यातील प्रत्येक दगड खाली टाकला जाईल.”


de kanaga ma dongirabaka Una magena maro o nyawa moi kagena womaokoye. Una womasitibaku o juba ikukuruku sidago lo Awi qohuku de to Una Awi mamata ma sangi lo ka o guraci. 	 मी कोणाला तरी दीपस्तंभामध्ये पाहिले जो “मनुष्याच्या पुत्रासारखा” होता. त्याने लांब पायघोळ झगा घातला होता. त्याने सोन्याचा पट्टा छातीवर बांधला होता.


So Una wasango wotemo, "Magena itero, o Elia gena igogou wahino woqomano, ma ngale wosidailako de o bi moi-moi wosidiahi. Duma o kiali o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilefo gena done Ngohi, o Nyawa ma Duhutu, magena Ai sangisara qatubuso de lo o nyawa yadadala asa iholu. 	 तो त्यांना म्हणाला, “होय, एलीया सर्व गोष्टी व्यवस्थितपणे करण्यासाठी आला पाहिजे. परंतु मनुष्याच्या पुत्राविषयी त्याने पुष्कळ दु:खे सोसावीत व नाकारले जावे असे पवित्र शास्त्रात का लिहिले आहे?


Nimasosininga, o nyawa la kanaga manga piricaya yodupa yododongosaka, ka idadiwa ona magena yariwo la imakiliho manga dorou gena imatoba de imatoduba kali. Sababu ma moi qaboloka o Gikimoi Awi nita ma rabaka ona yooho, de Awi laha gena yamakeka, de lo ona magenaku o Gurumi Qatetebi wowosaka. 	 ज्यांना स्वर्गीय दानांचा अनुभव आलेला आहे व जे पवित्र आत्म्याचे भागीदार झाले आहेत, त्यांना पुन्हा पश्चात्तापाकडे नेणे अशक्य आहे.


De upa nia sininga ma rabaka itemo una magena ngini niwilawangi, duma ngini bilasu una magenaka niwiaka maro nia dodiao moi la niwisidapano. 	 पण त्याला शत्रू समजू नका, परंतु धाक द्या, जसे त्याला तुमचा भाऊ समजा.


Idadiwa o bi nyawa itemo, 'Niakelelo, o Gikimoi Awi pareta kagena naga!' eko ma somoa itemo, 'Hiwa, kadoke naga!' Sababu o Gikimoi kanaga o orasi manena to ngini nia sininga ma rabaka wopareta." 	 ते येथे आहे! किंवा ते तेथे आहे! कारण देवाचे राज्य तुमच्यामध्ये आहे.”


So o Yudeaka de Una womajobo wotagi o Galileaka, de o Gikimoi wodupa so upa o ngeko ma somoa wamote, duma bilasu wakahika o Samaria ma tonaka watola, ena gena o Israel ma tona moi. 	 गालीलाकडे जाताना येशूला शोमरोन प्रांतातून जोवे लागले.


O orasi magena kanaga o nyawa itemo o Yesuska, "Pei! O Gikimoi Awi Tahu ilalamo manena qaloha icarawa! O bi teto qaloha idadi ma paramata de lo yadiahi qaloha o bi kia naga isisusuba o Gikimoika." Komagena so Una wotemo, 	 शिष्यातील काही जण मंदिराविषयी असे बोलत होते की, ते सुंदर पाषाणांनी आणि नवसाच्या अर्पणांनी सुशोभित केले आहे. येशू म्हणाला,


Qabolo de o prajurit, de ma kapita, de lo ona yojojajaga magena asa o Yesus iwitago de iwipiliku. 	 मग शिपायांची तुकडी व त्यांचा सरदार आणि यहूदी रक्षक यांनी येशूला अटक केली. त्याला त्यांनी बांधले आणि


So moriria Una mowimakeka, de asa motemo Unaka, "Jou, nakoso Ngona la kanena, igogou nagala ai hira gena wosonewa. 	 ‘प्रभु’ मार्था येशूला म्हणाली, “तू जर येथे असतास तर माझा भाऊ मेला नसता,


De kagena ngohi takelelo o teoye o haiwani ilalago moi isupu kali. Kanaga maena ma sahe ngai mogiowo de ma tadu ngai tumudingi. Ma tadu moi-moi ma qokuku kanaga de ma mahkotaka, de ma sahe moi-moika ma lefo gena o Gikimoi Awi ronga ma dorou yogaka. 	 मग मी एक श्र्वापद समुद्रातून वर येताना पाहिले. त्याला दहा शिंगे आणि सात डोकी होती. त्याच्या शिंगांवर दहा मुकुट होते आणि प्रत्येक डोक्यावर देवनिंदाव्यंजक नाव लिहिले होते.


Upa sidago ngini o nyawa moi o sangisara niamake ma sababu gena nitotooma, eko nitotosi, eko lo o dorou moili niaaaka, koloko de o nyawa manga aturu moi-moi qatotorou de kanaga ngini lo nicapu. 	 म्हणून, तुमच्यातील कोणास खुनी, चोर, भ्रष्टाचारी किंवा इतरांच्या खाजगी व्यवहारात लुडबूड करणारा म्हणून दु:ख सोसावे लागू नये.


Kagena de o Simon wotemo o Petrus de o Yohaneska, "Nako qaloha, niriwo ngohi de nigolo o Jouka, la tanu upa ngohi o narakaka isingosa, eko o kia nitetemo gena moi lo upa idadi ngohika." 	 शिमोनाने उत्तर दिले, “आपण दोघेही माइयासाठी देवाजवळ प्रार्थना करावी. यासाठी की, ज्या गोष्टीबद्दल तुम्ही बोललात त्यापैकी एकही गोष्ट माइयावर न येवो!”


La Una wahika so manga deruku wopane, de o paro magena lo itoguka de iogoka. So Una Awi muri-muri magena yosawangi de yamodo, 	 नंतर तो त्यांच्याकडे नावेत गेला तेव्हा वारा शांत झाला. ते अतिशय आश्चर्यचकित झाले.


de itemo, "He, ngini o Galileaka ma nyawa! Qadoohaso ngini kanena nimaokoye de o dipaye niokeri-keri. O Yesus Una manena nia sidongirabaka de o sorogaye witideka gena, done asa Una wokahino kali ma ngeko maro o kia ngini niwikelelo Una o sorogaka wokahika." 	 आणि ते दोघे प्रेषितांना म्हणाले, “गालीलकरांनो, तुम्ही आकाशाकडे पाहत येथे का उभे राहिलात? हा येशू तुमच्यापासून जसा वर स्वर्गात घेतला गेला व त्याला (येशूला) जाताना तुम्ही पाहिलेत त्याच मार्गाने तो परत येईल.”


Ngini o Gikimoi Awi gogobu ningodu kagena o Korintus ma kotaka, de ona o Gikimoi Awi nyawa yangodu o Akhaya ma daeraka. Ngohi, Paulus, o Gikimoi Awi dupa masirete wositatapu la todadi maro o Yesus Kristus Awi sosulo moi, de kanaga o Timotius to ngone nanga dodiao moi wopipiricayaka, ngomi o surati manena minisidingo nginika. 	 देवाच्या इच्छेने ख्रिस्त येशूचा प्रषित झालेला पौल याजकडून, तसेच आपला बंधु तीमथ्य याजकडून, देवाची करिंथ येथील मंडळी आणि अखयातील संपूर्ण प्रदेशातील देवाच्या लोकांना


O Gikimoi Awi manara, kiaka wositatapuka gena, Una magena lo asa waaka wokaeli, ka imatero maro ma nabi Musa waaka wokaeli o Gikimoi Awi tahu waleleani, ena gena o Yahudika ma nyawa yadadalaka. 	 ज्या देवाने त्याला प्रेषित व मुख्य याजक म्हणून नेमले त्याच्याशी येशू विश्वासू होता, जसा देवाच्या संपूर्ण घराण्यात मोशे देवाशी विश्वासू होता.


Duma kanaga lo ma binuka itemo, "Icala! O Beelzebul, una magena o Iblis o bi toka wakokolano, Unaka wihike o buturu la ma ngale o toka wodusu." 	 परंतु त्यांच्यातील काही लोक म्हणाले की, “भुतांचा प्रमुख जो बालजबूल याच्या साहाय्याने तो भुते काढतो.”


Kagena de o Filipus wobicara ma nonomaka o buku ma nabi Yesaya ma demo magegena de wosihabari unaka o habari qaloloha ma ngale o Yesus. 	 मग फिलिप्पाने तोंड उघडले व पवित्र शास्त्रातील या भागापासून सुरुवात करुन येशूविषयीची सुवार्ता त्याला सांगितली.


De lo o nyawa nagoona la imote Ngohi, ona magena imatero maro o nyawa moi la kanaga waqehe qaloha la ma ngale Ngohi woimote, so igogou o sangisara wamoku eko lo nagala wosone. So nagoona imasidailakowa yasangisara komagena, de yaakuwa ona magena yodadi to Ngohi Ai nyawa imomote." 	 जो कोणी स्वत:चा वधस्तंभ घेऊन माझ्यामागे येणार नाही, तो माझा शिष्य होऊ शकणार नाही.


Kagena de Una de Awi muri-muri imajobo kali. So itagi o Galilea ma tonaka, duma o Yesus woholu la upa lo o nyawa winako kiaka wogoge, 	 ते तेथून निघाले आणि गालीलातून प्रवास करीत गेले. ते कोठे आहेत हे कोणालाही कळू नये अशी येशूची इच्छा होती.


O ngopa Una magena Awi umuru o wange tupaange yaadoka, de asa Una wisuna, yamote maro o Yahudika manga adati de manga galepu, de lo wisironga o Yesus, o ronga kiaka iqomaka Una wihiwasi so ka ma awa ami rohe kasi de o malaikat gena wihikeka. 	 आणि जेव्हा बाळाची सुंता करण्याचा आठवा दिवस आला, तेव्हा त्याचे नाव येशू ठेवले गेले. हे नाव देवदूतांनी त्याला त्याची गर्भधारणा होण्यापूर्वीच ठेवले होते.


So o Petrus waado wotuuruno, de o boosu ma rabaka wowosa de o baro magena, o orasi ipapasaka isisasangi o Yesus Awi sone ma bakeka, de lo Awi sahe isisasaoka wakelelo kagena ka ihadoku. Awi sahe ma baro masirete gena itupuko so yatingaka. 	 तेव्हा तागाची वस्त्रे पडलेली आणि जो रुमाल त्याच्या डोक्याला होता, तो तागाच्या वस्त्राबरोबर नाही, तर निराळा एकीकडे गुंडाळलेला पडलेला त्याने पाहिला.


O putu he itongirabaka de yoise o ili moi imatoore, 'Niakelelo, wokakawi nogena nagaka! Niahino la una niwibubusu.' 	 “मध्यरात्री कोणीतरी घोषणा केली, वर येत आहे! बाहेर जाऊन त्याला भेटा!’


De bilasu niangongano o Gikimoika gena de nia nali de nia moreka. De nakoso o sangisara nidahe, de magena bilasu niamoku. De nia sumbayang Unaka bilasu upa itogu. 	 आपल्या घरात आनंदी राहा. संकटात सहनशील राहा. चिकाठीने प्रार्थना करा.


Kanaga o ade-ade moili Una wosijarita onaka wotemo, "O Gikimoi wopareta gena, posiade-ade koloko o ragi ka ma cunu o ngopeqeka moi mongado mosicapu de o terigu sutu ilamo. So kagena de o ragi magena o terigu qangodu isidola so ifero de idadi foloisi ilamo." 	 मग येशूने लोकांना आणखी एक दाखला सांगितला, “स्वर्गाचे राज्य खमिरासारखे आहे. ते एका स्त्रीने घेतले व तीन मापे पिठामध्ये ठेवले तेव्हा ते सर्व पीठ फुगले.”


Ona imaoko manga gamamu ma rabaka, de imatodoka kanaga manga dateka o nyawa yasinoto de manga baju ileleto-leto imasitibaku de imaokoye. 	 यामुळे त्या अवाक् झाल्या असतानाच, अचानक लखलखीत कपडे घातलेले दोन पुरुष त्यांच्या बाजूला उभे राहिले.


Sababu ngohi totemo ai sininga ma rabaka, ka cawali ma ngale o Yesus Kristus de lo Awi sone o sangahadika la o dorouno wonasalamati magena bilasu tinisiado. 	 कारण तुमच्यामध्ये असताना फक्त येशू ख्रिस्त आणि तोही वधस्तंभावर खिळलेला याशिवाय कशाचेही ज्ञान असू नये असा मी निश्र्च्य केला आहे.


Kagena de Una wosango wotemo, "Igogou, Ngohi manena Una. De ngini asa nikelelo Ngohi o Nyawa ma Duhutu tomatamiye o Gikimoi Wokokuasa Awi girinaka, de lo asa nikelelo o sorogaka de tokahino touti o lobi-lobi ma rabaku." 	 येशू म्हणाला, “मी आहे, आणि तुम्ही मनुष्याच्या पुत्राला सर्वसमर्थ देवाच्या उजवीकडे बसलेले व आकाशातील मेघांसह येताना पाहाल.”


O puputu womaiduka, so qaginita una womomi. De o orasi magena o gisisi magena ioho so idadi ilamo de ikuruka. Duma una wosidodoguwa idodooha o gisisi magena ioho sidago ilamo. 	 रात्री झोपतो आणि दिवसा उठतो. बी रूजते व ते वाढते हे कसे होते हे त्याला कळत नाही.


Komagena lo nakoso o susa de o sangisara qangodu Ngohi tododedemoka la idadi gena, nianako ma orasi he idumuka o Gikimoi asa wopareta maro o kolano moi o duniaka. 	 त्याचप्रमाणे या गोष्टी घडताना तुम्ही पाहाल तेव्हा ओळखा की देवाचे राज्य जवळ आले आहे.


La o nyawa yadadala magena yaoqo sidago yapunu. 	 मग ते सर्व जेवून तृप्त झाले.


So Una wasingangasu wotemo, "Ngohi manena tomadadi o ngeko o Gikimoika, de o dodoto itotiai gena tadoto la o nyawa aku iwinako itiai, de Ngohi lo o oho ma hutu. Mutuwade kanaga o nyawa nagoona lo yaakuwa yotagi Ai Babaka nakoso ona yoholu Ngohi tangaho, sababu Ngohi gena o ngeko ikokahika Unaka. 	 येशूने उत्तर दिले, “मी मार्ग, सत्य आणि जीवन आहे. केवळ माझ्याद्वारेच पित्याजवळ जाता येते.


Tosihabari ma ngale o Gikimoi, Una gena aku ngini winisiputuru ma ngale niapiricaya o Jou Yesuska foloisi qaputuru. Komagena aku Una waaka ma orasi o habari qaloloha asa ngohi tosihabarika eko o dodoto itotiai ngomi misimaneka. Gena o habari ma ngale o Yesus Kristus, eko lo o dodoto itotiai kiaka iqoqoma o dunia wosidadi waasi so o Gikimoi wosimane waasi, 	 आता देव जो तुमच्या विश्वासात, तुम्हांला मी सांगत असलेल्या सुवार्तेप्रमाणे आणि प्रभु येशू ख्रिस्तविषयी विदित करण्यास व तुमच्या विश्वासात स्थिर करण्यास समर्थ आहे, त्याला व देवाच्या रहस्याच्या प्रकटीकरणाला, धरुन जे पुष्कळ काळपर्यंत गुप्त ठेवले होत ते प्रकट करणाऱ्या देवाला गौरव असो.


So nakoso niakelelo, de nagoona o Yudea ma daeraka bilasu yoloqa o talaye. Nagoona kanaga kota ma rabaka lo bilasu ka yodoloqa, de lo nagoona kanaga o kota ma duduka upa he iwosa o kota ma rabaka. 	 जे यहूदीयात आहेत त्यांनी डोंगरांमध्ये पळून गेले पाहिजे. जे रानात आहेत त्यांनी शहरात जाऊ नये.


Duma o imamka ma bi sahe de lo nanga roriri Una wisidoa o bobaretaka la wisisala, so bilasu witooma. Qabolo de igogou ona Una iwisidasangahadika. 	 आणि आम्ही चर्चा करीत होतो की, कसे आमच्या प्रमुख याजकांनी आणि अधिकाऱ्यांनी त्याला मरणदंड भोगण्यासाठी स्वाधीन केले. आणि त्यांनी त्याला वधस्तंभी खिळले.


Magena de o malaikat ma butangaka awi trompet wawuwu kali, de ngohi toise o ili moi. O ili magena yahino o manyanyi yatutupu ma riho ma pupuku ihano, kiaka kagena o Gikimoi Awi simaka. 	 सहाव्या देवदूताने त्याचा कर्णा वाजविला. तेव्हा मी देवासमोर असलेल्या सोनेरी वेदीवरुन चारपैकी एका शिंगापासून येणारा आवाज ऐकला.


Hika niososininga lo o Yahudika ma nyawa manga adati de manga galepu. Ona kanaga imatolomu ma ngale o ino, kiaka o suba ma riho ma qokuka o Gikimoi wisusubaka, magena ma sononga yooqo. Ona moi-moi la kanaga o ino magena yooqo, ona magena yomomote lo o Gikimoi wisuba. 	 इस्राएल राष्ट्राकडे पाहा. जे अर्पण केलेले खातात ते वेदीचे भागीदार आहेत. नाही का?


Upa niawosa la niodupa o nyawa ma somoa niaaso imasidodogu nia tahuka, sababu kanaga o nyawa yamuruo naga gena o Jou Awi malaikat yaaso imasidodogu manga tahuka, duma igogou o malaikat magena ona yanakowa. 	 पाहुणचार करण्याचे विसरू नका. असे करण्याने काहींनी त्यांच्या नकळत देवदूतांचे स्वागत केले आहे.


Ona itemo, "Iya, Una magena o Galilea ma nyawa." O Pilatus woise komagena, de una awi nyawa wasulo la o Yesus wingaho de witota ma Kolano Herodeska, sababu o Herodes una magena o Galilea ma tona wapopareta, de lo o orasi magena una lo kanaga o Yerusalemka. 	 जेव्हा त्याला समजले की, येशू हेरोदाच्या अंमलाखाली येतो. तेव्हा त्याने त्याला हेरोदाकडे पाठविले. तो त्या दिवसांत यरुशलेमामध्येच होता.


Ma ngale o Yesus niwihoholu gena o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma gimina moika asa itemo komanena, 'O teto o tukang yahoholu de yapapakewa magena done asa isiaka de idadi o tahu ma sosoqe ma teto ma nonoma.' 	 ‘तुम्ही बांधणारांनी जो दगड नापसंत केला, जो पुढे कोनशिल झाला तोच हा येशू होय.’ स्तोत्र. 118:22


Nagoona ngini inibaja sidago niapiricaya he itiai kawa. Upa nitemo o Gikimoi winibaja, sababu Una ngini winiasoka la ngini maro to Una Awi nyawa. 	 सत्यापासून मन वळवणारे तुमचे कठोर वर्तन ज्याने तुम्हांला बोलाविले त्या देवापासून येत नाही.


O wange moika, de o Yohanes wooosi awi nyawa wimomote yamuruo naga de lo o Yahudika ma nyawa moi imatekesikoholu ma ngale o Yahudika ma nyawa manga adati de manga galepu, gena idodooha bilasu yatiodo kasi de asa manga sininga qatebi o Gikimoi Awi simaka. 	 योहानाच्या काही शिष्यांचा दुसऱ्या यहूदी लोकांशी वादविवाद झाला. नियमशास्रात सांगितलेल्या शुद्धीकहणाच्या विधीविष्यी ते वाद घालीत होते.


De lo Una Awi laha asa ifoloisi ilamo ngoneka la wonariwo, so upa sidago ngone Una powidongosa, maro o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilefo itemo, "O Gikimoi asa o nyawa imacacaralamo ona magena walawangi, duma ona manga sininga qamomuuqu, ona magenaka asa wodupa Awi laha wosidumu de wariwo." 	 पण देव आम्हांवर त्याहूनही मोठी कृपा करतो. त्यासाठीच पवित्र शास्त्र म्हणते, “देव गर्विष्ठाचा विरोध करतो, पण नम्र जनांवर तो दया करतो.”


Ngaroko o kia naga o Yohanes wosingongangasu ma ngale Ngohi gena itero, duma kanaga ma boboloi moili o kia naga isingangasu igogou. Gena o bi nonako ihahairani moi-moi Ai Baba woigolo Ngohika la bilasu taaka. De o bi moi-moi Ngohi taaaka magena ma ngale Ngohi manena isingangasu, igogou Ngohi asa Ai Baba woisulo so aku tahino. 	 “परंतु मजजवळ माझ्याविषयी योहानापेक्षाही मोठा पुरावा आहे. जी कामे मी करतो तीच माझा पुरावा आहेत. या गोष्टी माझ्या पित्याने मला करण्यासाठी दिलेल्या आहेत. त्या गेष्टींवरुन हे सिद्ध होते की, पित्याने मला पाठविले आहे.


De o Yahudika manga roriri magena asa ka isigegego itemo, "Nako to ngomi mia bobita miacocoho gena pamote, igogou Una magena bilasu ka wosone, sababu Una lo wotemo qaboloka Una o Gikimoi ma Ngopa." 	 यहूद्यांनी जोर देऊन म्हटले, “आम्हांला नियमशास्त्र आहे, आणि त्या नियमशास्त्राप्रमाणे त्याने मेलेच पाहिजे. कारण त्याने स्वत:देवाचा पुत्र असल्याचा दावा केला.”


O Yesus wotemo onaka, "Nitagi bato, de una wosihahaga magenaka nitemo komanena, 'O wange manena de lo ilangi Ngohi kanaga tomanarasi, o nyawa manga toka todusu de ibipopanyake tasiloha. De o wange ma saangeka Ai manara magena asa tosibolo.' 	 येशू त्यांना म्हणाला, “जा आणि त्या कोल्ह्याला सांगा, “ऐक, मी लोकांतून भुते काढीन, आज व उद्या रोग बरे करीन आणि तिसऱ्या दिवशी माझे काम संपवीन.’


De ma orasi moili Ngohi o roti ngai tumudingi tatepi-tepi de tasioqoka o nyawa yacala iha. De kanaga ma soohu o karaja tumudingi, magena lo ngini masirete niatolomu. 	 तसेच चार हजारांच्या जेवणाला सात भाकरी, आणि तुम्ही किती टोपल्या उचलून घेतल्या हे तुम्हांला आठवत नाही काय?


So o Yesus womakiliho de wakelelo ona magena Una wimote, de wasano wotemo onaka, "Baba-baba, nidooha eko o kia niasari." De ona itemo, "Baba Rabi, ngomi ka miadupa Ngona minisano kasi, Ngona gena kiaka nogoge." (O Ibrani ma demo 'Rabi' gena ma ngale Guru.) 	 येशूने मागे वळून पाहिले तो दोघेजण आपल्यामागे येत आहेत असे त्याला दिसले. येशूने विचारले, “तुम्हांला काय पाहिजे?” ते दोघे म्हणाले, “गुरुजी (रब्बी), तुम्ही कोठे राहता?”


Ma Kolano Herodes wosulo o buika o Yohanes iwijaga iwisidodiahi, sababu iwinako o Yohanes una magena awi sininga iloa de ibanari, de lo una magena o Gikimoi Awi sosulo so wisubaka. De o Herodes lo o Yohanes awi bicara gena wodupa woise, ngaroko wisigamamuka. 	 कारण हेरोद योहानाला भीत असे. हेरोदाला माहीत होते की, योहान नितिमान आणि पवित्र मनुष्य आहे, म्हणून तो त्याचे संरक्षण करी. हेरोद योहानाचे बोलणे ऐके तेव्हा फार गोंधळून जाई परंतु तो आनंदाने त्याचे ऐकत असे.


De o rarame o Yerusalemka o nyawa yadadala yahino la ma ngale o Gikimoi wisuba, de to ona manga sidongirabaka gena kanaga yamuruo naga lo o Yunanika ma nyawa. 	 आता सणाच्या वेळी उपासनेसाठी जे लोक वर गेले होते त्यांच्यात काही ग्रीक होते.


O Paulus awi ohoka ma manara, ena gena o dadaru ma dodalake o barono (eko lo o kemah) woaka la womasiija de awi manara gena, imatero de ona. So kagena wogoge awi ngale una de ona imatekemanara moi. 	 पौलासारखेच ते तंबू बनविणारे होते. तो त्यांच्याबरोबर राहिला व त्यांच्याबरोबर काम करु लागला.


Komagena lo nakoso o nyawa o Jou wipipiricayawa ona magena asa itemo, "Igogou ngone posanangi poli." Qabolo de maro o ngopeqeka moi mitotilibu la ma orasi o siri qatubuso imidahe gena, ma ngale ami siri ma rabano akuwa misisupu sidago lo mopuo, komagena lo ma wangeka o Jou asa ona magena wasangisara foloi qatubuso gena, ma ngale manga sangisara ma rabano akuwa yasisupu. 	 जेव्हा लोक म्हणतात, “सगळीकडे शांतता व सुरक्षितता आहे.” तेव्हा त्यांच्यावर अचानक विनाश ओढवेल, ज्याप्रमाणे गर्भवती स्त्रिला अचानक वेदना होतात व मग ते सूटू शकणार नाहीत!


Komagena so Ngohi totemo, nitagi kasi la nia arata nia tahu ma rabaka qangodu nisiija de ma pipi o nyawa isususaka niasitoku. Bilasu o pipi ma ngihi nimagaka la done yaraca lo yaakuwa. Sababu magena idadi isitero de o soroga ma kaya, kiaka niadodiahi de done isisawa, sababu o nyawa moi lo akuwa yatosi de lo o lupu yaakuwa yaoqo so ibakawa. 	 तुमच्याकडे असलेले सर्व विका आणि गरिबांना पैसे द्या. जुन्या न होणाऱ्या व स्वर्गातही न संपणाऱ्या अशा थैल्या स्वत:साठी करा. जेथे चोर जाऊ शकणार नाही व कसरही त्याचा नाश करु शकणार नाही.


Duma o Gurumi Qatetebi asa wosingangasu, so ngohi ka tanako o bi doku-doku kiaka ngohi totutuluka gena igogou ngohi done itago de o buika isingosa de isangisara. 	 मला फक्त एकच गोष्ट माहीत आहे की प्रत्येक शहरात पवित्र आत्मा मला सावध करतो. तुरुंगवास व संकटे माझी वाट पाहत आहेत हे तो मला सांगतो


O Yesus de Awi muri-muri imajobo so itagi to Una Awi soa de Awi dokuka. 	 येशू तेथून निघाला आणि आपल्या गावी गेला आणि त्याचे शिष्य त्याच्यामागे गेले.


De o orasi magena o nyawa asa initemo nginika, 'Niwikelelo, o Salamati ma Kolano kagena naga!' eko lo initemo, 'Niwikelelo, Una kadoke naga!' Duma upa lo nitagi niamote onaka. 	 आणि लोक तुम्हांला म्हणतील, “तेथे पाहा! तेथे जाऊ नका. किंवा त्यांच्यामागे जाऊ नका.


O wange moiku o puji ma tahu wapopareta moi womasano o Yesuska, "Baba Guru, Ani sininga qaloloha, ngohi bilasu o kia taaka la tamake o oho ikokakali." 	 एका यहूदी पुढाऱ्यायाने त्याला विचारले, “उत्तम गुरुजी, अनंतकाळचे जीवन मिळविण्यासाठी मी काय करु?”


Ngaroko komagena, duma ma awa motemo o rarame ma bi leleanika, "O kia bato Una wosulo nginika, magena ngini bilasu niaaka." 	 येशूची आई नोकरांना म्हणाली, “येशू तुम्हांला सांगेल तसे करा.”


Ngaroko Una gena to ona manga bicara woisewa, duma Una Awi nyawa wimomote manga ridemo gena wanakoka, so onaka wotemo, "Nagala Ai demo kanena naga niiseka so nia sininga gena asa isusa, so he nidupa kawa Ngohi nimote? 	 आपले शिष्य याविषयी कुरकूर करीत आहेत, हे येशूने ओळखले. म्हणून तो त्यांना म्हणाला. “ही शिकवण तुम्हांला त्रासदायक वाटेल काय?


Ma orasi he idumuka o Gikimoi asa o Abraham awi ngopa wasigiliho kali, maro iqoqoma wojaji, de kagena o Mesirka to ngone nanga nyawa he yadalaka. 	 देवाने अब्राहामाला दिलेले वचन पुरे होण्याची वेळ जसजशी जवळ येऊ लागली, तसतशी इजिप्त देशातील आपल्या लोकांची संख्या वाढू लागली.


Qabolo de isulo ngohika, "Ngona gena bilasu nasingangasu kali o Gikimoi Awi demo manena ma ngale o bi bangsa moi-moika, de o bi soa moi-moika, o bi bahasa moi-moika de lo manga kolano yangoduka." 	 तेव्हा माल सांगण्यात आले, “तू पुन्हा पुष्कळ लोकांना, राष्ट्रांना, वेगवेगळ्या भाषा बोलणाऱ्यांना व राजांना संदेश सांगितले पाहिजेत.”


Magena de o guru agama moi wotemo o Yesuska, "Baba Guru, de o demo magena, ngomi lo mia ronga ma dorou nogaka bai!" 	 नियमशास्त्राचा एक शिक्षक येशूला म्हणाला, “गुरुजी, तुम्ही असे बोलता तेव्हा तुम्ही आमचासुद्धा अपमान करता.”


So o nyawa o duniaka igogoge ona yangodu asa o haiwani magenaka isuba, ka cawali ona magena ma orasi o Gikimoi o dunia wosidadi waasi, de kanaga ona manga ronga isilelefo o oho ma buku ma rabaka. O buku magena o Duba ma Goho witotolaka gena to Una Awi buku. 	 आणि जगाच्या निर्मितीपासून ज्यांची नावे वधलेल्या कोकऱ्याच्या जीनवाच्या पुस्तकात लिहिली नाहीत, ते सर्व त्या पशूची भक्ति करतील.


De magena igogou ifoloi qaloha. Mutuwade ngohi tanako toohosi so togoge nginika, la ngohi aku tiniriwo ma ngale o Gikimoi niwipiricaya foloisi qaputuru de komagena so nia nali foloi idogo-dogo. 	 आणि मला याची खात्री असल्याने मला माहीत आहे की मी येथेच राहीन व तुमच्याबरोबर असेन.


Ai ngopa-ngopa tososininga, ma ngale o nyawa padodara gena togolo ngoneka, tanu upa ka ma bicara. Duma tanu ngone paaka de lo o nyawa asa padupa pariwo, la komagena to ngone nanga dodara gena igogou de itiai onaka. 	 प्रिय मुलांनो, आपली प्रीति केवळ शब्दांनी बोलण्याएवढीच मर्यादित नसावी तर ती कृती सहीत व खरीखुरी असावी.


Nako o muri moi magena ka ka ngohi qabolo, de ngohi masirete o bi moi-moi idadadika qangodu manena tosingangasu tagogou de lo tosilefoka. Ngone panako to ngohi ai demo magenena igogou de itetero. 	 जो शिष्य या गोष्टीविषयी साक्ष देतो व ज्याने या गोष्टी लिहिल्या तोच हा शिष्य आहे. आणि त्याची साक्ष खरी आहे, हे आम्हांला माहीत आहे.


De una wosango, "Ngini upa niaqehe ifoloi ilamo de o kia o bobareta isitatapuka." 	 तो त्यांना म्हणाला, “गरजेपेक्षा जास्त जमा करु नका.” हेच तुम्हांला सांगितले आहे.


De kagena ma Imam Wilalamo awi gilalo moi, una awi ngau o Petrus waooto awi gianongoru moi gena, witemo, "Qadoohaso kangano ngohi tonikelelo o doroka nagala ngona bai gena dede Una." 	 मुख्य याजकाच्या नोकरांपैकी एकजण ज्याचा कान पेत्राने कापला होता त्याचा नातेवाईक होता. तो म्हणाला, “मी तुला त्याच्याबरोब बागेत पाहिले नाही काय?”


O ngopeqeka yasinoto o tamo yotutu ma rabaka, de mimoi asa imingaho de moili asa imiqohaka.(( 	 दोन स्त्रिया धान्य दळत असतील, तर त्यांपैकी एक घेतली जाईल व दुसरी ठेवली जाईल.


Ai dodiao nipipiricaya, ngomi minibaja de migolo nginika, la o nyawa ibobusengi so yomomanarawa ona magena niasitiari, de o nyawa la manga sininga ituturaka ona magena niariwo manga sininga nisiputuru, de lo o nyawa la manga sininga yacoho qaputuruwa so yodupa o dorou yasibaja eko lo manga piricaya qaputuru waasi, ona magena bilasu ngini niariwo. So komagena ngini lo bilasu de nia sabari ilamo o nyawa yangoduka. 	 बंधूंनो, आम्ही तुम्हाला आग्रह करतो की, “आळशी लोकांना ताकीद द्या.” भित्र्यांना उत्तेजन द्या आणि अशक्तांना मदत करा. व सर्व लोकांबरोबर सहनशीलतेने राहा.


Komagena lo ma ngale o Yohanes Wooosi ngini niwidupawa de Ngohi lo nidupawa. Ma orasi o Yohanes wahino, de una mamoi-mamoi wooqowa de ma moi lo waali widalu. Ngini gena una niwiholuka, so nitemo, 'Una wikokitoka bai!' 	 बाप्तिस्मा करणारा योहान हा भाकर किंवा द्राक्षारस खात किंवा पीत आला नाही. पण तुम्ही म्हणता, “त्याला भूत लागले आहे.’


Kagena ona dede o haiwani magena asa ikudoti iwilawangi o Duba ma Gohoka. Una magena o Jou wilalamo de o Kolano wipoputuru, so Una de to Una Awi nyawa wimomote gena aku to ona manga buturu yalawangi de asa lo yasisa. O nyawa ona wimomote gena o Gikimoi wahirika, so ngaroko yatooma, duma manga piricaya Unaka qaputuru." 	 ते कोकऱ्याबरोबर युद्ध करतील पण कोकरा त्यांच्यावर मात करील. कारण तो प्रभूंचा प्रभु व राजांचा राजा आहे. आणि त्याच्याबरोबर त्याने बोलाविलेले, निवडलेले, विश्वासू अनुयायी असतील.”


Wosangoka, de awi toka gena igolo o Yesuska, la upa wadusu la ikahuku o sone ma riho iluluku-lukuku. 	 भुतांनी येशूला विनवणी केली की, आम्हांला अनंतकाळच्या अंधारात जाण्याची आज्ञा करु नको.


So mia dodiao nipipiricaya, igogou done asa nanga Jou Yesus Kristus wahino kali, de ngone inangodu asa o Gikimoi wonatolomu la pogoge dede Una. 	 आता बंधूंनो, आम्ही तुम्हांला विनंति करतो, ती प्रभु येशू ख्रिस्ताच्या येण्याविषयी, आणि त्याच्याबरोबर आमच्या एकत्र भेटण्याविषयी.


Ma gola komagena so ngohi togolo hika ngini nia sininga nisirimoi, de ngini gena nimatekedodara moi de moika, de lo to ngini nia sininga ma meta gena ka ka moi. De tanu magena niaaka la ai sininga ifoloi qanali. 	 तर मला पूर्णपणे आनंदी करा. मी सांगतो की, तुम्ही त्याच गोष्टीचा विचार करता, एकमेकांविषयी सारखेच प्रेम आहे तर आत्म्यात एक व्हा, आणि एकच उद्देश असू द्या.


Ma moiku o Yesus wikokitoka so womomou awi toka wodusu so imahoika, de o orasi magena qabolo o nyawa una magena waaku wobicara. O nyawa yadadala gena asa yohairani. 	 येशू एक भूत काढीत होता. ते मुके होते. मग असे झाले की, जो मनुष्य बोलू शकत नव्हता तो, भूत बाहेर आल्यावर, बोलू लागला व लोकांचा जमाव चकित झाला.


So nakoso ngone powidoohawa, de igogou o nyawa he yangodu asa Una wipiricayaka. De nako imadadi komagena, de done o Romaka ma nyawa yahino kanena de nanga riho o Gikimoi Awi Tahu de nanga bangsa magena lo yabiau." 	 आम्ही त्याला असेच राहू दिले तर सर्व लोक त्याच्यार विश्वास ठेवतील आणि रोमी येऊन आमचे मंदिर व राष्ट्र दोन्हीही घेतील.”


Kagena de o Mahkamah Agama ona magena imanere de manga ngau yapoku la iise kawa, de gila-gila ona imatekerimoi iwidogogora unaka, 	 स्तेफनाचे हे शब्द ऐकून यहूदी मोठ्याने ओरडले. त्यांनी आपले कान स्वत;च्या हातांनी झाकून घेतले. नंतर ते सर्व मिळून स्तेफनावर धावून गेले.


De o Salmon ma baba gena o Kenan, o Kenan ma baba gena o Arpakhsad, o Arpakhsad ma baba gena o Sem, o Sem ma baba gena o Nuh, de o Nuh ma baba gena o Lamekh, 	 शेलह केनानाचा मुलगा होता. केनान अर्पक्षदाचा मुलगा होता. अर्पक्षद शेमाचा मुलगा होता. शेम नोहाचा मुलगा होता. नोहा लामेखाचा मुलगा होता.


Qabolo de kanaga Awi nyawa wimomote ma somoa moili wotemo Unaka, "Baba, tanu noisimaha toliho kasi ma ngale ai baba wosone so towipoosu kasi, de ngohi asa Ngona tonimote." 	 मग येशूच्या शिष्यांपैकी आणखी एक जण येशूला म्हणाला, “प्रभु, पहिल्यांदा मला जाऊ द्या व माझ्या वडिलांना पुरून येऊ द्या.”


Una awi arata gena wasitoku onaka, wamote de to ona moi-moi manga aku. Wimoi wihike o pipi o guraci gena o cala motoha, moili wihike o cala sinoto, de ma somoa moili wihike o cala moi. De una womajoboka. 	 त्याच्यांतील एकाला त्याने पाच थैल्या रुपये दिले. दुसऱ्याला त्याने दोन थैल्या रुपये दिले आणि तिसऱ्याला त्याने एक थैली रुपये दिले. प्रत्येकाला त्याच्या त्याच्या कुवतीप्रमाणे त्याने पैसे दिले. मग तो आपल्या प्रवासाला गेला.


Ona o prajurit o jaraku ipapane itagi yakahika so kagena o Kaisareaka imasidiado, de gila-gila o surati magena yahike ma gubernurka de o Paulus lo iwisidoa unaka. 	 जेव्हा पौल व घोडेस्वार कैसरियास पोहोंचले, तेव्हा त्यांनी राज्यपालाला पत्र दिले. व पौलाला त्याच्या स्वाधीन केले.


De ngomi manena o orasi isigeto-geto ka misumbayang de ka o habari qaloloha misihabari bato." 	 मग आपण संपूर्ण वेळ प्रार्थना करण्यात व देवाचे वचन शिकविण्यात घालवू शकतो.”


So ma orasi ngohi tomasidiado, de kagena ngini nia dodiao yamuruo naga niahihirika gena ngohi asa o surati tahike, qabolo de tasulo la ona itagi o pipi nia ngongike magena yatota o Yerusalemka. 	 मी येईन तेव्हा ज्या माणसांना तुम्ही मान्यता द्याल त्यांना मी ओळखपत्रे देऊन तुमच्या देणग्या यरुशलेमला नेण्यासाठी पाठवीन.


O nyawa nakoso de manga sala o Jou woholu wafanggali de Awi buku ma rabaka wapiki, ona igogou isanangi." 	 धन्य तो पुरुष ज्याच्या पापांचा हिशेब प्रभु करणार नाही.” स्तोत्र. 32:1-2


Kagena de Una wotemo onaka, "Igogou! Ngini nianakowa o kia naga nigolo. Sababu nako nimode komagena, bilasu nimode niaudo o sangisara de o sone ma udo-udo maro Ngohi tauudo de lo nisimomoku o sangisara de o sone ma sasaru maro Ngohi isimomoku gena. So tinisano nginika, ka niaaku?" 	 येशू त्यांना म्हणाला, “तुम्ही काय मागत आहात हे तुम्हांस कळत नाही. मी जो प्याला पिणार आहे, तो तुमच्याने पिणे शक्य आहे काय? किंवा मी जो बाप्तिस्मा घेणार आहे तो तुमच्याने घेणे शक्य आहे काय?


Komagena lo o Herodes awi gamake, sababu magegena o Yesus gena wisidingo kali ngomino. Igogou, o nyawa Una manena o kia naga moi lo waakawa de ma ngale wisisala sidago bilasu witooma. 	 हेरोदालाही आरोपाविषयी काहीही आधार सापडला नाही. कारण त्याने त्याला परत आमच्याकडे आणले आहे. तुम्हीही पाहू शकता की, मरणाची शिक्षा देण्यास योग्य असे त्याने काहीही केलेले नाही.


Duma o nyawa moi wodudubu magena o Musa wisihitoka, de wotemo unaka, 'Nagoona nitide la ngona manena nomipareta de nomisidodapano ngomi manenaka. 	 परंतु जो मनुष्य आपल्या शेजाऱ्याशी वाईट रीतीने वागत होता, त्याने मोशेला एका बाजूला सारुन म्हटले, ‘आमच्यावर अधिकार गाजवायला आणि आमचा न्यायनिवाडा करायला तुला कोणी नेमिले?


Ngohi de Ai Baba gena mimarimoika so midadi ka ka moi." 	 माझा पिता आणि मी एक आहोत.”


Kagena de ma orasi o taungu cala moi gena ipasaka, de asa o Iblis magena iwipalako awi bobilikuno. 	 नंतर, जेव्हा एक हजार वर्षे संपतील, तेव्हा सैतानाला त्याच्या तुरुंगवासातून सोडण्यात येईल.


To Una Awi sumbayang ma rabaka Una Awi jamani ingali, de Awi baju idadi qaare de isiru. 	 मग असे घडले की, तो प्रार्थना करीत असताना त्याच्या चेहऱ्याचे रुप पालटले व त्याचे कपडे डोळे दिपविण्याएवढे पांढरेशुभ्र झाले.


O orasi magenaka de o dipaka o nonako moi asa yasikelelo gena ma ngale Ngohi, o Nyawa ma Duhutu, tahino kali. De o bi nyawa yangodu o duniaka asa yododora, sababu ona asa ikelelo Ngohi tahino o lobi-lobi ma rabaku touti de to Ngohi Ai mulia ma siwa tomasisaoka de Ai kuasa ma buturu. 	 “त्यावेळेला मनुष्याच्या पुत्राच्या येण्याचे चिन्ह आकाशात दिसेल. तेव्हा जगातील सर्व लोक शोक करतील. मनुष्याच्या पुत्राला सर्व जण मेघावर बसून येताना पाहतील. तो महासामर्थ्य आणि वैभव यांच्यासह येईल.


Magena imatero maro o kia isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "O bi nyawa ma binuka imadolomu ilamo gena, ona lo ifoloiwa. De o bi nyawa ma binukali imadolomu ka ma cunu gena, ona lo ikurangiwa." 	 पवित्र शास्त्र म्हणते, “ज्याने पुष्कळ गोळा केले होते, त्याला जास्त झाले नाही. ज्याने थोडे गोळा केले होते, त्याला कमी पडले नाही.” निर्गम 16:18 तीत आणि त्याचे सोबती


So kagena de o Gikimoi wojaji o Abrahamka, de wotemo nako o Abraham awi nyawa la imasunaka, magena o nonako moi yaakaka ma ngale o jaji magena ona lo yodupa. So o Abraham awi ngopa o Ishak wisibuoka, de asa wisuna ma orasi awi umuru o wange tupaangeka. So komagena lo awi ngopa de awi dano o nonako magegena yacoho, ena gena o Ishak wisuna awi ngopa o Yakub de lo o Yakub wasuna awi ngopa yamogiowo de sinoto, ona magena to ngone nanga ete de nanga topora. 	 देवाने अब्राहामाशी करार केला, या कराराचे चिन्ह होते सुंता. आणि म्हणून जेव्हा अब्राहामाला मुलगा झाला, तेव्हा अब्राहामाने आपल्या मुलाची, तो आठ दिवसांचा असताना, सुंता केली. त्याच्या मुलाचे नाव इसहाक होते. इसहाकानेसुद्धा आपला मुलगा याकोब याची सुंता केली. व याकोबाने आपल्या मुलांची सुंता केली, हे पुत्र नंतर बारा (पूर्वज) वडील झाले.


La Una Awi muri-muri yacoho to Una Awi beseso magena, duma ona masirete manga sidongirabaka isibicara itemo, "To Una Awi demo 'wosoneka so wipoosuka de wooho kali' ena gena ma ngale o kia." 	 म्हणून त्यांनी ही गोष्ट त्यांच्यातच ठेवली, परंतु ते मेलेल्यातून उठणे याचा अर्थ काय याविषयी आपसात चर्चा करीत होते.


So komagena lo ma Kristus. Ka ma moi wosone Awi rohe wahike o Gikimoika la o nyawa manga dorou wamoku. De o orasi moi done asa imasidiado de Una asa wahinoli ma sinotoka, upa ma ngale o dorou wamokuli, duma o nyawa Awi hino yododamaha ma ngale ona magena asa wasisalamati. 	 तसाच ख्रिस्त पुष्कळ लोकांची पापे नाहीशी करण्याकरिता अर्पपारूपाने केवळ एका वेळेस दिला गेला आणि परत एकदा, दुसऱ्या वेळेस, त्यांची पापे नाहीशी करावी म्हणून नव्हे, परंतु जे त्याची आतुरतेने वाट पाहतात त्यांच्यासाठी दिसेल.


O wange moiku o bi nyawa manga ngopa yacecekesi o Yesuska yaaho la wapaqa de wogolo tanu o Gikimoi Awi laha wasicatu onaka, duma Awi muri-muri yakelelo, de yatoosa so yadogore ona magenaka, "Upa niahika!" 	 आणि ते आपल्या बालकांनादेखील त्याच्याकडे आणीत यासाठी की त्याने त्यांना स्पर्श करावा. पण जेव्हा शिष्यांनी हे पाहिले तेव्हा ते त्यांना दटावू लागले.


Komagena lo ona magena o orasi manena naga Una wisigisewa, so maro Una ngini winigalusiri komagena lo Una asa wagalusiri onaka. 	 त्याचप्रमाणे तेही आता आज्ञा मोडणारे झाले आहेत, यासाठी की त्यांना आता देवाची कृपा मिळावी.


De o Gikimoi asa wanako o nyawa yangodu manga sininga moi-moi, de Awi Gurumi Qatetebi wahike o nyawa o Yahudika yasowo imatero maro wonahike ngone o Yahudika, de komagena wonasingangasu ngoneka ona lo wadupa. 	 देव सर्वांचे विचार जाणतो, आणि त्याने या यहूदीतर लोकांचा स्वीकार केला आहे. देवाने जसा आम्हांला पवित्र आत्मा दिला, तसाच त्यांनाही देऊन त्याने हे आम्हांस दाखवूत दिले.


So nakoso kanaga ngini la de nia dorouka, hika ngini nimangaku kasi moi de moika, komagena lo ngini moi de moika gena hika nimasumbayang, la ma ngale o Jou aku winisiloha. Sababu o nyawa nakoso kanaga manga sininga itotiai de manga sumbayang yatide o Jouka, gena ma ngale Awi laha foloisi ilamo aku idadi. 	 म्हणून एकमेकांकडे आपल्या पापांची कबुली द्या आणि एकमेकांसाठी प्रार्थना करा. यासाठी की, तुम्ही बरे व्हावे. नीतिमान मनुष्याची प्रार्थना सामर्थ्ययुक्त व परिणामकारक असते.


Manga suba yatideka, de takelelo o Duba ma Goho magena o buku ma segel ma nonoma asa waracaka. Waracaka, de ngohi toise o dodadi ngai iha manga sidongirabano magena o dodadi ma nonomaka ibicara de ma ili ilamo koloko o diwotu idupuru itemo, "Hino nosupusi!" 	 मग मी पाहिले की, कोकऱ्याने सात शिक्क्यांपैकी एक उघडला. मी त्या चार जिवंत प्राण्यांपैकी एकाला ढगाच्या गडगडाटासारखे बोलताना ऐकले. तो म्हणाला, “ये!”


Sababu o kia ngohi taaaka gena igogou ngohi tosihodawa. Ena gena, o kia ngohi tamode la taaka gena taakawa, de o kia toduhudu la upa taaka gena ka taaka. 	 मी काय करतो हे मला माहीत नाही कारण काय करायचे हे मला माहीत नाही. कारण ज्या गोष्टींचा मी द्वेष करतो, त्याच गोष्टी मी करतो.


So ma orasi imasidiado o nyawa isosone ioho kali, done naguuna womasipeqeka. Ena momongo, yatumudingi magena yangodu makawika." 	 आता प्रश्न असा आहे की, पुनरूत्थानाच्या वेळेस ती कोणाची पत्नी असेल, कारण सर्व सातही भावांनी तिच्यांशी लग्न केले होते.”


De o Petrus wosango wotemo, "Bilasu nitoba de niodongosa moi-moi to ngini nia manara qatotorou, de nimabolutu o Yesuska, de ngini moi-moi bilasu nisiosi dede o Yesus Kristus Awi ronga de niwipiricaya, la o Gikimoi asa to ngini nia dorou de nia sala wosiapongu, de winihike to Una Awi Gurumi Qatetebi la wowosa to ngini nia siningaku. 	 पेत्र त्यांना म्हणाला, “तुमची ह्रदये व जीविते बदला आणि येशू रिव्रस्ताच्या नावात तुम्ही प्रत्येकाने बाप्तिस्मा घ्यावा. मग देव तुमच्या पापांची क्षमा करील आणि तुम्हांला पवित्र आत्म्याचे दान प्राप्त होईल.


So kagena ma moiku de o Jou Awi malaikat moi itemo o Filipuska, "He! Hika nomasidailako de nomajobo o koresaraye nokahie de notagi o ngeko magena, kiaka o Gazaka de ikahika o Yerusalemka." Nako o ngeko magena, o nyawa he yanonu kawa. 	 देवाचा दूत फिलाप्पाशी बोलला, तो म्हणाला “तयार हो आणि दक्षिणेकडे जा, यरुशलेमहून गाझाकडे जाणाऱ्या रस्त्याने जा - तो रस्ता वाळवंटातून जातो.”


De lo to ngini nia doro ma tamo o nyawa yautu de yakobuka, de kanaga to ona manga sewa gena niholu niahike. Hika niisesi. Ona asa imatoore de manga ridemo o Jou Wilalamo lo Una magena woiseka. 	 पहा! तुमच्या शेतात कापणी करणाऱ्या मजुरांची मजुरी जी तुम्ही अडवून धरलीत ती ओरडून दु:ख करीत आहे आणि कापणी करणाऱ्यांचे रडणे प्रभु परमेश्वारच्या सैन्याच्या कानी पोहोंचले आहे.


Ngohi togolo tanu nanga Jou Yesus asa Awi laha foloi wodogo ngini ningoduka. 	 प्रभु येशूची कृपा तुम्हांबरोबर असो!


Iqomaka ona magena o sakaputu ma rabaka ioho de yamodo done ona dede o Gikimoi imakitingaka. Duma o orasi manena o nita ma siwa ilalamo asa yakeleloka, sababu igogou o wange moi ibaoka de yadisiwa onaka." 	 अंधारात वावरणाऱ्या लोकांनी मोठा प्रकाश पाहिला. मरणाचे सावट असलेल्या प्रदेशात राहणाऱ्या लोकांसाठी प्रकाश अवतरला.” यशया 9:1-2


Sababu nako o nyawa manga sininga ma dupa de o Gikimoi Awi Gurumi ma dupa gena imatekekalawangi, so ngini gena yaakuwa nia sininga niamote. Igogou! Magena maro o orasi moiku bai o nyawa bai lo to una awi lawangi gena yaakuwa pamote. 	 कारण आपला देह ज्याची इच्छा करतो ते आत्म्याविरुद्ध आहे, आणि आत्मा जी इच्छा करतो, ती देहाविरुद्ध आहेत. परिणाम म्हणून तुम्हांला जे करावयास पाहिजे ते करता येत नाही.


O wange magegena o Sabat ma wange, so kagena de o bi Farisika iwinanano nakoso o Yesus asa o nyawa magena wisiloha, eko hiwa. Manga edekati Una iwitailako de Awi sala yasari la iwikalaki. 	 येशूवर आरोप करण्यासाठी कारण मिळावे म्हणून तो शब्बाथ दिवशी त्या मनुष्याला बरे करतो की काय हे पाहण्यासाठी काही लोक त्याच्यावर बारकाईने नजर ठेवून होते.


O gura magena ma ngoguka de itagi sidago imasidiado ma ngoguka so kagena o Pafos ma kotaka, de imakamake o nyawa womagogomahate moi awi ronga o Bar-Yesus de una magena o Yahudika manga nabi wokokulai moi. 	 ते संपूर्ण बेट पार करुन पफे शहरास गेले. पफे येथे त्यांना एक यहूदी मनुष्य भेटला. तो जादूच्या करामती करीत असे. त्याचे नाव बर्येशू होते. तो खोटा संदेष्टा होता.


De kagena o Sabat ma wange isigeto de o Paulus o puji ma tahuka wabobicara, la tanu o Yahudika ma nyawa de o bi Yahudika ma nyawa yasowo lo manga sininga waqehe la o Yesus iwipiricaya. 	 प्रत्येक शब्बाथवारी पौल सभास्थानात यहूदी लोकांशी व ग्रीक लोकांशी बोलत असे (चर्चा करीत असे) आणि तो यहूदी व ग्रीक लोकांची मने वळविण्याचा प्रयत्न करीत असे.


So wanako qangoduka magena, de o Petrus wotagi ongo Mariaka o Yohanes, iwisiaso lo o Markus, ma awa ami tahuka. Kagena o nyawa yadala imatolomuno so isumbayang. 	 या गोष्टीची जाणीव झाल्यावर पेत्र मरीयेच्या घरी गेला. ती योहानाची आई होती. (योहानाला मार्क असेही म्हणत) पुष्कळ लोक त्या ठिकाणी जमले होते. ते सर्व प्रार्थना करीत होते.


So ma Imam Wilalamo manga simaka womaokoye de Unaka wisano, "To ona manga demo de manga sosano ma dala komagena Ngonaka, qadoohaso nasangowa." 	 नंतर मुख्य याजक त्यांच्यापुढे उभा राहिले आणि त्याने येशूला विचारले, “तू उत्तर देणार नाहीस काय? हे लोक तुझ्याविरूद्ध आरोप करताहेत हे कसे?”


Duma kagena de o bi guru agama yamuruo naga igogeku, de manga sininga ma rabaka itemo, 	 तेथे नियमशास्त्राचे काही शिक्षक बसले होते. ते आपसात कुजबूज करीत होते की,


Sababu o Yohanes Wooosi una magena o ngeko ibobolowo gena winidoto nginika, duma ngini una niwipiricayawa. Ngaroko komagena, o balastengi itotolomu de lo isusundali de manga rohe imasiiija, ona magena una iwipiricaya. De ngaroko ma ngale ona manga piricaya gena ngini nianako qaboloka, duma ngini gena kanaga niholu nia sininga niatagali de lo niholu una niwipiricaya." 	 जीवनाचा खरा रस्ता कोणता हे तुम्हांला दाखवावे म्हणून योहान आला आणि तुम्ही योहानाला मानले नाही. जकातदार व वेश्या यांनी योहानावर विश्वास ठेवला हे तुम्ही पाहिले पण तरी देखील तुम्ही आपले मन बदलण्यास आणि योहानावर विश्वास ठेवण्यास तयार झाला नाही.


So kagena de ngohi tosano kali totemo, 'Ya, Jou, o kia bilasu ngohi taaka.' De o Jou Yesus wosango ngohika wotemo, 'Nomomi! De notagi o Damsyik ma kotaka nowosa. Kagena asa isingangasu o moi-moi qangodu o Gikimoi wositatapuka bilasu ngona naaka.' 	 मी म्हणालो, ‘प्रभु मी काय करु?’ आणि प्रभु मला म्हणाला, ‘ऊठ आणि दिमिष्कात जा. तेथे तुला जे काम नेमून देण्यात आले आहे ते सांगण्यात येईल.


O Yesaya wotemo komagena, sababu ma orasi iqoqoma gena una awi gogelelo ma rabaka wakelelo done o Yesus asa wisimulia, de magena wosingangasu. 	 यशया असे म्हणाला, कारण त्याने त्याचे गौर0व पाहिले आणि तो त्याच्याविषयी बोलला.


De kagena o Gikimoi Awi Tahu ma rabaka o riho moi maro o dadaru ikakakuka duma ma golingasu yagogarade de ma katu qaloloha o tetono, gena isironga o Salomo awi Sorabi. Kagena o nyawa wolulugu kawa magena womasigocoho o Petrus de o Yohaneska, de o nyawa yangodu yatodoka de imagogora yadolomu onaka. 	 तो लंगडा मनुष्य पेत्र व योहान यांना बिलगून उभा होता. सर्व लोक आश्चर्यचकित झाले होते. कारण तो मनुष्य बरा झाठा होता. ते पेत्र व योहान उभे असलेल्या शलमोनाच्या द्वारमंडपाकडे धावत येऊ लागले.


wotemo, "Ngomi gena he minisimaha kawa de minisulo qaboloka, upa lo ngini o bi nyawa niadoto kali de o nyawa Una magena Awi dodoto. Duma o orasi manena ngini masirete niaaka kali. Ce! So ngini o dodoto magena nisihabari o Yerusalem ma sigilolika, de ngini o ronga ma dorou nimigaka sidago nitemo o nyawaka, igogou de o sababu ngomi miaka sidago o nyawa Una magena wosone." 	 तो म्हणाला, “आम्ही तुम्हांला (येशू) या मनुष्याच्या नावाने शिक्षण देऊ नका म्हणून ताकीद दिली होती. आणि तरीही तुम्ही तुमच्या शिकवणुकीचा प्रसार सर्व यरुशलेमभर केलात. आणि या मनुष्याच्या (येशूच्या) मरणाचा दोष आमच्यावर ठेवण्यासाठी तुम्ही प्रयत्न करीत आहात.”


Ma ngale ngohi o orasi manena nakoso ai rohe yatooma sidago lo ai au ipola magena, maro o anggur kanaga o imamka moi woguse o suba ma dokuku magena imatero awi suba moi o Gikimoika wosisubaka. De nako ngini magena to ngini nia piricaya ma Kristuska qaputuru so ngini ningodu nia rohe qaasu-asu niwihike o Gikimoika gena, imatero maro kanaga ma imam moi o suba moi wosisuba qabolo o Gikimoika. Ma ngale komagena ngohi dede ngini ningodu lo nanga rohe qaasu-asu powihike o Gikimoika, so ngaroko ngohi itooma duma ai sininga asa ifoloi isanangi. 	 तुमच्या यज्ञार्पणासमवेत तसेच तुमच्या विश्वासाच्या सेवेसमवेत जरी मी अर्पिला गेलो तरी ते आनंदाने करतो आणि तुमच्या समवेत आनंदी बनतो.


Nako o sangisara o kia bato o orasi manena naga inadahe ngoneka, ngohi tanako magena pasidoohawa, sababu o mulia done o Gikimoi asa wonasimane ngoneka magena qaloha icarawa. 	 कारण भविष्यकाळात आपल्याला प्रगट करण्यात येणाऱ्या गौरवाच्या तुलनेने सध्याच्या काळातील दु:खे काहीच नाहीत असे मी मानतो.


"Ma orasi Ngohi tahino kali ma ngale todadi maro ma Kolanoka, de ma dodagi gena imatero maro o ade-ade manena: Kanaga o jojaru yamogiowo imatekefakati yotagi de yomote, la wokakawi moi iwibubusu de o nyawamoi-nyawamoi manga silo yaaho. 	 “त्या दिवसांत स्वर्गाचे राज्य दहा कुमारिकांसारखे असेल, त्यांनी त्यांचे दिवे घेतले व वराला भेटण्यास गेल्या.


De o Paulus iwisitota o deruku so yoside sidago o Atena ma kotaka. Qabolo de ona witotota iliho kali o Bereano, de awi beseso yaaho o Silas de o Timotiuska ona bilasu capatika iwisiduuru. 	 विश्वासणारे जे पौलाबरोबर गेले होते त्यांनी त्याला अथेनै शहरात आणले. या बांधवांनी पौलचा संदेश जो सीला व तीमथ्यासाठी होता, तो घेऊन ते परत आले. संदेशात असे म्हटले होते. ʇतुम्हांला शक्य होईल तितक्या लवकर माइयाकडे या.”


Kanaga Ngohi tosone waasi de o Gurumi Qatetebi lo wahino waasi, duma Ngohi tinisingangasu iqomaka, la ma ngale ma orasi idadi gena ngini asa niosininga Ngohi gena tinisingangasuka, so magena asa niopiricaya igogou de itiai. 	 मी तुम्हांला हे घडण्यापूर्वी सांगितले आहे. यासाठी की जेव्हा हे घडेल तेव्हा तुम्ही विश्वास धरावा.


He! Niisesi. Ngaroko, ngini upa he nimodoli. Sababu igogou-gogou sutusi de o Iblis asa yaaka so ngini nimuruo naga o bui ma rabaka nisingosa la inibaja ma ngale Ngohi upa he nipiricaya. Komagena de asa nisangisara, duma ma deka cawali o wange mogiowo. La ngaroko kagena de ona yodupa nitooma, tanu ngini asa niapiricaya qaputuru Ngohika. Nako niaaka komagena, de ma fanggali asa taaka nginika so ngini dede Ngohi asa nioho ka sidutu ikakali. Komagena so ngaroko kanaga ngini nisangisara ifoloi, tanu upa he nimodoli. 	 जे दु:ख तुला सहन करायचे आहे त्याविषयी घाबरु नकोस. मी तुला सांगतो, तुम्हांपैकी काहींना तुमची परीक्षा पाहण्यासाठी सैतानाकडून तुरुंगात टाकतील आणि तुम्ही दहा दिवस छळ सहन कराल. पण तरीही मरेपर्यंत विश्वासू राहा आणि मग मी तुम्हांला जीवनाचा मुगुट देईन.


Kagena de o ngoma magena ma ngora ma boberesu yapelenga, de ma rabano o qopo isupu koloko o kalero ilalamo moi ma qopo. Ma qopo ilamo sidago lo o wange de o ngawa-ngawa qangodu lo qapuputuka. 	 मोठ्या भट्टीतून धूर यावा तसा त्या बोगद्यातून धूर येऊ लागला. बोगद्यातून येणाऱ्या धुरामुळे सूर्य आणि आकाश काळे झाले


Qabolo de o Zebedeus ma peqeka de ami ngopa yasinoto yahino o Yesuska. Muna magena momabukuku mosuba Unaka, ma ngale o kia naga moi mogolo. 	 त्यानंतर जब्दीच्या मुलांची आई, आपल्या मुलांसह त्याच्याकडे आली. ती त्याच्या पाया पडली आणि तिने त्याला एक विनंति केली.


Komagena ngomi de mia sayangi ilamo nginika, so upa mia dupa gena ka cawali o Gikimoi Awi habari minihike, duma mia dupa lo mimasidailako so o kia bato kanaga ngomika minihike nginika sidago lo mia rohe masirete, sababu ngini magegena o nyawa minidodara. 	 कारण आम्हाला तुमच्याविषयी इतके प्रेम वाटले की, आम्ही तुमच्याबरोबर देवाकडून येणारी सुवार्ताच नव्हे तर आमचे स्वत:चे जीवनसुद्धा देण्यास तयार होतो. याचे कारण म्हणजे, तुम्ही आमच्यासाठी प्रिय झाला होता.


O orasi magena o wangeka gena o Yesus wodoto o Gikimoi Awi Tahuka, de qaputuku Una womasihoika o kota magenano, de wotagi womasidodogu o Zaitun ma Talaka. 	 दर दिवशी तो मंदिरात शिक्षण देत असे. परंतु रात्री मात्र तो जैतूनाचा डोंगर म्हटलेल्या टेकडीवर जात असे.


O Farisika ma nyawa kanaga yakelelo de yodupawa, so itemo o Unaka, "Ce! Ani muri-muri gena igogou o agama ma bobita yatilakuka, sababu o Sabat ma wange de pomanara gena to ngone nanga boboso." 	 तेव्हा परूशी येशूला म्हणाले, “पाहा, शब्बाथ दिवशी जे करू नये ते हे का करतात?”


Una o sorogaka de wouti, Una magena foloisi wolamo de o bi nyawa yangodu o duniaka. Duma nakoso o nyawa la ka o duniaka yasibuo, ona magena manga sininga ma kanako ka o dunia ma kanako. So ka magena aku ona isibicara. Duma Una foloi wolamo gena Una asa o sorogaka de wouti. 	 “जो (येशू) वरुन येतो तो इतर सर्वांहून थोर आहे. जो मनुष्य या जगापासून आला आहे तो जगाचा आहे. तो जगातल्याच गोष्टीविषयी बोलतो, परंतु जो स्वर्गातून आला तो (येशू) इतर लोकांहून थोर आहे.


So o orasi magena qabolo de ona lo imajobo yoliho o Yerusalemka, de yamakeka o Yesus Awi muri yamogiowo de moi imatolomuno de o nyawa ma somoasi. 	 मग ते लगेच उठले, व यरुशलेमेस परत गेले. तेव्हा त्यांना अकरा प्रेषित व त्यांच्याबरोबर असलेले इतर एकत्र जमलेले आढळले.


de manga suba yatide o bi giki ikokulaika de imagogomahate, de yolawangi de imakangamo, de o doosa de yatodoosa poli sidago imatoore, de imatekesikoholu la yaaka so manga siningaka ma dupa gena ma ngale ka ona masirete imasihie de foloisi imasilamo de o nyawa ma binuka sidago lo o ritinga idadi he o bolu sinotoka de imatekesikoholu, 	 मूर्तिपूजा, चेटूक, द्वेष, मारामारी, मत्सर, राग, स्वार्थी हेवेदावे, पक्षभेद,


Ma duuruka, de ma ngale o kia naga nianakoka so asa to una awi piricaya yasisaka, sababu o kia naga wamalo qatorou la ngini niaaaka magena una wamote, duma una magenaka lo ma Kristus wosoneka. 	 तो जो दुर्बल आहे, त्या तुझ्या भावासाठी ख्रिस्त मरण पावला त्याचा तुझ्या ज्ञानामुळे नाश होतो.


Sababu ona magena ioho maro o malaikat, so komagena ona lo asa isone kawa. Ona magena o Gikimoi Awi ngopa-ngopa, sababu Una wasioho kali. 	 आणि ते मरणार नाहीत, कारण ते देवदूतासारखे आहेत. ते पुनरुत्थानाचे पुत्र असल्यामुळे ते देवाचे पुत्रही आहेत.


Ona imasidiado o Yerusalemka, de ona yakahika kiaka o tahu ona kagena imasidododoguka, so idola o ngihi moi kadaku iqoqokuka. O bi rasul ona magena, o Petrus, o Yohanes, o Yakobus de o Andreas, o Filipus de o Tomas, o Bartolomeus de o Matius, o Yakobus gena o Alfeus ma ngopa, o Simon o Zelot ma nyawa de lo o Yudas gena o Yakobus ma ngopa. 	 प्रेषित शहरात परत आल्यावर ज्या ठिकाणी मुक्कामाला होते, त्या ठिकाणी गेले. ही माडीवरची खोली होती. त्या ठिकाणी हे प्रेषित होते: पेत्र, योहान, याकोब, आंद्रिया, फिलिप्प, थोमा, बर्थलमय, मत्तय, याकोब (अल्फीचा पुत्र), शिमोन (झिलोट म्हणून माहित असलेला) आणि यहूदा (याकोबाचा पुत्र).


Komagena ona imilawangi ma ngale ngomi o habari qaloloha upa misihabari o Yahudika ma nyawa yasowo la ona lo upa o Gikimoi wasisalamati. So maro o rube moiku la o ake poguse sidago iwedoka, komagena lo ona manga dorou lo foloisi imadogo sidago o dorou idala gena yaakaka. De ma ngale magegena igogou o Gikimoi wadoosa so asa wasisangisara foloisi qatubuso onaka. 	 यहूदीतर लोकांचे तारण होण्यासाठी आम्ही त्यांच्याशी बोलायला हवे, परंतु ते आम्हांला मना करुन एक प्रकगरे पापच करीत आहेत. ते या पापाद्वारे जे ते नेहमी करीत आले आहेत आपल्या पापाचे माप भरत आले आहेत. आणि आता शेवटी आणि पूर्णतेने देवाचा क्रोध त्यांच्यावर ओढवला आहे.


De o Daud ma baba gena o Isai, o Isai ma baba gena o Obed, o Obed ma baba gena o Boas, o Boas ma baba gena o Salmon, o Salmon ma baba gena o Nahason, 	 दावीद इशायाचा मुलगा होता. इशाय ओबेदाचा मुलगा होता. ओबेद बवाजाचा मुलगा होता. बवाज सल्मोनाचा मुलगा होता. सल्मोन नहशोनाचा मुलगा होता.


Muna de o bi kolano o duniaka o nyafusu ma dorou yaakaka, de ma ngale muna lo o bi nyawa o duniaka igogogoge lo manga sininga ka qanali, maro ami dalu qamumuti yaudoka so yanali." 	 पृथ्वीवरील राजांनी तिच्याशी व्यभिचार केला. आणि तिच्या लैंगिक पापाच्या द्राक्षारसाने पृथ्वीवरील लोक धुंद झाले आहेत.”


So kagena de Una wotemo onaka, "Idodooha ngini o bi nyawa o orasi manena! Igogou-gogou ngini manena o nyawa nia piricaya ihihiwa. Sidago o orasi muruosi Ngohi togoge dede ngini la tinisisabari nginika. Ce! O ngopa magena niwingaho Ngohino." 	 येशू त्यांना म्हणाला, “तुम्ही लोक विश्वास ठेवीत नाही. मी तुमचे कोठवर सहन करू? मुलाला इकडे आणा.”


Moili wotemo, 'Ngohi kangano manena o sapi sabi motoha taijaka, so todupa totagi kasi tadahake ai doro tapajeko. Upa lo ani sininga ikurangi.' 	 दुसरा म्हणाला, “मी बैलाच्या पाच जोड्या विकत घेतल्या आहोत व त्या कशा आहेत हे बघण्यासाठी मी चाललो आहे, कृपा करुन मला क्षमा कर.’


De lo o Gikimoi de Awi laha ngoneka asa wonadoto la pomatogu paaka o bi moi-moi o Gikimoi wodudupawa de pomatogu o dunia ma nyafusu qatorou pomote, de o orasi manena ngone bilasu nanga sininga itiai la paaka o moi-moi o kia itotiai de o Gikimoi wodudupa. 	 ती आम्हाला शिकविते की, आपण अभक्ति व ऐहिक गोष्टींची हाव यांचा नकार करावा आणि या सध्याच्या जगात आपण सुज्ञपणाने व नीतीने वागावे, व देवाप्रती आपली भक्ती प्रकट करावी.


Ona itagi iloqa o tona ibobeleuka de o bi talaka, de o bi diaru ma rabaka ioho. So, igogou, o dunia manena iwedo de o dorou so o goge itototiai gena ihiwa onaka bai! 	 त्यांच्यासाठी जग योग्य नव्हते, ते जंगलात, डोंगरकपारीत, गुहांमधून व जमिनीतील बिळांतून लपून फिरत राहिले.


Ona yosango, "Bilasu una o bi nyawa ma dorou magena watooma, de gila-gila o raki magena wosisewa kali o nyawa imomanara ma somoaka, kiaka manga dupa, nako ma orasi yaado la yautuka gena, to una awi raki ma gimina bilasu iwihike." 	 यहूदी मुख्य याजक आणि पुढारी म्हणाले, तो त्या लोकांना खात्रीने मरणदंड देईल. कारण ते दुष्ट होते. नंतर तो आपला मळा दुसऱ्यास खंडाने देईल. हंगामाच्या दिवसात जे त्याच्या पिकाची वाटणी देतील, अशांना तो ते देईल.”


Bolo, de ma nongoruku womikawi kali ma ria ma balo magena, duma o ngopa yamake waasi de wosone kali. 	 नंतर दुसऱ्या भावाने तिच्याशी लग्न केले.


Cawali kanaga o gohiduuru moi o Yesus wimomote de o baro womasikolorono. So una lo o nyawa yadadala yodupa witago, 	 एक तरूण मनुष्य अंगावर तागाचे वस्त्र पांघरून त्याच्या मागे चालत होता. त्यांनी त्याला पकडण्याचा प्रयत्न केला,


Igogou, o orasi imasidiado qaboloka ma ngale ngini o nyawa ma somoa gena niadoto, sababu itekaka de ngini o Jou Yesus niwipiricaya. Duma ngini gena bilasu inidoto kali o Gikimoi Awi demo o dodoto ma nonoma de nimasidailako waasi o dodoto qatotubuso la niaqehe. Ce! Ngini nimatero maro ka o ngopa so kanaga yacekesi, kiaka yaaaku waasi o ino yooqo duma ka yosusu bai! 	 आतापर्यंत तुम्ही शिक्षक व्हायला हवे होते, तरी देवाच्या शिक्षणाचे प्राथमीक धडे पुन्हा तुम्हाला कोणीतरी शिकविण्याची गरज आहे. तुम्हांला दूधाची गरज आहे, सकस अन्राची नव्हे!


Kanaga lo ngohi tokelelo o malaikat ma somoa moili kagena o wange ma siwaye wosupu. O malaikat magena wacohono o Gikimoi woooho to Una Awi cap masirete ma ngale Awi nyawa wasusuloka manga nonako. De o malaikat yaruha o Gikimoi wasikokuasaka la o dududu de o teo yodobiau, gena waaso womaili-ilika 	 तेव्हा मी आणखी एक देवदूत पूर्वेकडून वर येताना पाहिला. या देवदूताकडे जिवंत देवाचा शिक्का होता. या देवदूताने त्या चार देवदूतांना मोठ्या आवाजात बोलाविले. हे चार देवदूत असे होते की ज्यांना देवाने पृथ्वी व समुद्राला इजा करण्याचे सामर्थ्य दिले. देवदूत त्या देवदूतांना म्हणाला,


O Farisi ma nyawa una magena womaokoye de wosumbayang, awi sininga ma rabaka wotemo, 'Ya Gikimoi, ngohi ai sukuru tatide Ngonaka, sababu ngohi manena maro o nyawa ma somoawa, ena gena yototosi, o nyawa o dorou yaaaka, eko lo yosusundali de komagena lo ngohi imaterowa maro o balastengi wototolomu una magena. 	 परुशी उभा राहिला व त्याने अशी प्रार्थना केली, “हे देवा, मी तुझे उपकार मानतो कारण, इतर लोकांसारखा म्हणजे चोर, फसविणारा, व्यभिचारी व या जकातदारासरखा मी नाही.


La o orasi manenaka de ma ngale o gogobu manga manara, so to Una Awi cawaro gena o moi-moi qangodu wosiaaturu magena asa isikelelo o bi malaikat de lo o bi dodadi o kia bato o sorogaka ipopareta. 	 यासाठी की आता मंडळीद्धारे सत्ताधीश आणि आकाशातील शक्ती यांना देवाचे वेगवेगळ्या प्रकारचे ज्ञान व्हावे.


O Yesus de Awi muri-muri imasidiado o Kapernaum ma dokuka so imasidodogu o tahu moika, de wasano Awi muri-murika, "Kangano o kia nimatekesikokoholu ma orasi o dodagi ma rabaka." 	 येशू व त्याचे शिष्य कफर्णाहूमास आले. येशू घरात असता त्याने त्यांना विचारले, “वाटेत तुम्ही कशाविषयी चर्चा करीत होता?”


Ngona nanakoka o Gikimoi Awi bobita, 'Upa ngona nosundali, upa ngona notooma, upa ngona notosi, upa de o galaki ani dodiaoka gena ikokulai de lo nahoromati ani baba de ani awa.' " 	 “तुला आज्ञा माहीत आहेत: “व्यभिचार करु नको, खून करु नको, चोरी करु नको, खोटी साक्ष देऊ नको, तुझ्या आईवडिलांचा मान राख.’


Upa sidago to Una Awi jaji magena ka cawali o nyawa ona magena Awi bobita yaaaka aku yamake. Nakoso komagena, kanaga ona manga piricaya Unaka de Awi jaji onaka magena ma faida asa ihiwa. 	 लोकांना देवाने दिलेले अभिवचन जर नियमशास्त्र पाळण्याने मिळत असेल तर विश्वास व्यर्थ आहे. आणि देवाने अब्राहामाला दिलेले अभिवचन व्यर्थ आहे.


So, ai dodiao nipipiricaya, nako o habari qaloloha ngohi tinisihohabari nginika gena, ngohi todupa la ngini niosininga kali. O habari magena ngini niaqehe qalohaka, de sidago o orasi manena naga to ngini nia piricaya gena igogou qaputuru. 	 आता बंधूंनो, मला तुम्हाला आठवण करुन द्यावीशी वाटते, की ज्या सुवार्तेविषयी मी तुम्हाला उपदेश केला व जी तुम्हीसुद्धा स्वीकारलीत व जिच्यात तुम्ही बळकट आहात.


De muna mosango motemo, "Ngohi ai roka ihiwa." De wotemo munaka, "Ngona ani demo gena itero. Gena igogou ngona ani roka ihiwa. 	 ती स्त्री म्हणाली, “मला पती नाही.” येशू तिला म्हणाला, “हे तू बरोबर सांगिलेस की, तुला नवरा नाही.


Ngini gena nimaketerowa de nia ete de nia topora iqoqomaka, ona magena o Yahudika ma nyawa. Ma orasi o Gikimoi Awi jaji iqoqoma wadedemo onaka, de ona yahino yorisima o Sinai ma Talaka gena, o kia naga moi gena aku ka papaqa. We! Kagena yakelelo o uku isora-sora la ma qopo yasao, o lobi qatataro, de qakokipiri so o bubutu yatalakeka de lo o paro qasosihiloka. 	 ज्या पर्वताला हाताने स्पर्श करता येतो; जो अग्नीच्या ज्वालांनी पेटलेला आहे, जो अंधार, दु:ख व वादळ यांनी भरलेला आहे. अशा पर्वताकडे तुम्ही आला नाही. तर एका नविन ठिकाणी आला आहात.


"Bilasu o surati moi nalefo kali de nosidingo o gogobu o Filadelfiaka de to ona manga bobaretaka notemo: Ngohi manena itetebi eko Ai sininga ma rabaka o dorou moi lo ihiwa de ka o tero, so Ngohi aku ipiricaya. Ngohi ma Kolano Daud awi pareta ma kukuci tacoho. De nakoso Ngohi la kanaga o ngora tapelengaka gena, o nyawa moi lo yaakuwa yaperesu. De kanaga lo o ngora taperesuka gena, o nyawa moi lo yaakuwa yapelenga. De o demo manena gena Ngohi tinisingangasu nginika. 	 “फिलदेल्फिया येथील मंडळीच्या दूताला लिही: “जो पवित्र, सत्य, जो दाविदाची किल्ली ठेवतो त्याचे हे शब्द आहेत, जे तो उघडतो, ते कोणी बंद करु शकणार नाही आणि जे तो बंद करतो ते कोणी उघडू शकणार नाही.


O orasi magena de o titi o cala sinoto o tala ma ngunu magenaka o ino imasari. 	 तेथे डोंगराच्या कडेला डूकारांचा एक मोठा कळप चरत होता.


De o nyawa la kanaga Ai demo manena yoise duma yamotewa de yaakawa, ona magena imatero maro o nyawa moi la kanaga awi tahu wosigoko ka o tonaka de ma sosoqe o teto lo ihiwa. Ma orasi o selera ma ake qasosihilo asa o tahu magena yatusa, so imatodoka o tahu magena iruba de ibiau qangodu." 	 पण जो कोणी माझी वचने ऐकतो पण ती पाळीत नाही, तो, ज्याने आपले घर पाया न घालता जमिनीवर बांधले त्या मनुष्यासारखा आहे, नदीच्या पुराचे पाणी घरावर आदळते व ते घर लगेच कोसळते आणि घर पूर्णपणे नष्ट होते.”


Komagena so o nyawa nagoona nakoso o Gikimoi ma Ngopa wipiricayaka, de ona asa manga sininga ma rabaka yanako itiai o bi moi-moi ma ngale o Gikimoi ma Ngopa gena igogou. Duma nakoso kanaga o nyawa nagoona la ona magena yoholu wipiricaya, de magena ona asa yotemo o Gikimoi gena wonakulai, sababu o kia Una wosingangasuka ma ngale ma Ngopa gena ona yoholu yapiricaya. 	 जो कोणी देवाच्या पुत्रावर विश्वास ठेवतो त्याच्या स्वत:मध्ये ही साक्ष आहे. जो देवाच्या साक्षीवर विश्वास ठेवीत नाही, त्याने देवाला लबाड ठरविले आहे. कारण देवाने आपल्या स्वत:च्या पुत्राबाबत दिलेल्या साक्षीवर त्याने विश्वास ठेवला नाही.


De lo o nyawa moi lo womatidewa la wodadi o Imam Wilalamo moi. O nyawa moi la kanaga wodadi o Imam Wilalamoka, una magena cawali ka o Gikimoi asa witide de wiaso ma ngale o manara magena waaka, maro iqoqomaka o kia naga idadadi o Harunka. 	 आणि कोणीही मुख्य याजकपणाचा बहुमान स्वत:च्या पुढाकाराने घेत नसतो, तर अहरोनाला होते तसे त्यालाही देवाचे पाचारण असणे आवश्यक असते.


Magena igogou de itero, sababu ma orasi ngini niosi, de ngini asa nidadi maro ma Kristus Awi nyawa masirete so Una Awi Gurumi wogoge nia sininga ma rabaka. So ngini maro o Gikimoi Awi ngopaka de o Yahudika manga bobita o Gikimoino gena he inijaga kawa. 	 कारण तुम्ही जितक्यांनी ख्रिस्तात बाप्तिस्मा घेतला तितक्यांनी ख्रिस्ताला परिधान केले आहे.


O saksi yadala yahino yodedemo to ona manga gulai de manga damato, so moi-moi manga bicara imaketerowa. 	 पुष्कळांनी त्याच्याविरूद्ध खोटी साक्ष दिली. परंतु त्यांची साक्ष सारखी नव्हाती.


Nakoso o nyawa kanaga o dorou inigaka nginika, de upa sidago ona gena niagaka eko niafanggali de o dorou, duma ngini bilasu nigolo tanu o Gikimoi asa Awi laha wasidumu onaka. Sababu Una magena ngini winihirika la niaaka komagena, la ma ngale ngini gena to Una Awi laha wosijajajika asa niamake. 	 वाइटाची परतफेड वाइटाने करु नका, किंवा अपमानाची फेड अपमानाने करु नका. उलट, त्या व्यक्तीसाठी देवाकडे आशीर्वाद मागा. कारण देवाने तुम्हाला हे करण्यासाठीच बोलाविले होते. यासाठी की, तुम्हाला देवाचा आशीर्वादाचा वारसा मिळावा.


Duma o Farisika ma nyawa o Yesus Awi kuasa gena yopiricayawa, de yotemo, "Icala! O Iblis, una magena o bi toka wakokolano, Unaka wihike o buturu la ma ngale o toka wodusu." 	 परंतु परूशी म्हणाले, “हा भूतांच्या अधिपतीच्या साहाय्याने भुते काढतो.”


Nakoso ngini niaaturu nikaeliwa o arata, kiaka inihike o dunia manenaka, de done o sorogaka asa idadiwa o kia naga moi-moi to ngini masirete gena inihike nginika. 	 ʇजे दुसऱ्यायाचे आहे त्याविषयी तुम्ही विश्वासू नसाल तर जे तुमचे आहे ते तुम्हांस कोण देईल?”


Ma orasi manena o dunia iwedoka de o dorou so o Gikimoi iwiholuka. So upa o nyawa yamaqe isihabari ma ngale Ngohi de lo Ai dodoto. Sababu nagoona yamaqe isihabari, done Ngohi o Nyawa ma Duhutu lo asa ona toholu tanako, ma orasi Ngohi tahino kali o duniaku dede to Ngohi Ai kuasa, kiaka isikokelelo maro Ai Baba Awi kuasa, de Awi malaikat yadadala." 	 या व्यभिचारी आणि पापी पिढीत जो कोणी माझी व माझ्या वचनांची लाज धरतो तर मनुष्याचा पुत्रही जेव्हा तो आपल्या पित्याच्या गौरवात पवित्र दूतांसह येईल तेव्हा त्यांची लाज धरील.”


duma o ngeko moi lo yamakewa ma ngale manga edekati magena yaaka, sababu o nyawa yadadala foloi yodupa to Una Awi dodoto yoise. 	 पण तसे करण्यासाठी त्यांना काही मार्ग सापडत नव्हता. कारण सर्व लोक त्याच्या शब्दांनी खिळून गेले होते.


Komagena ngone gena to Una Awi gogobu sababu de ma Kristus lo pomarimoika, so hika la o Gikimoi Awi ronga posilamo ka sidutu ikakali. Amin. 	 त्याला मंडळी आणि ख्रिस्त येशूमध्ये सर्व पिढ्यानपिढ्यासाठी सदासर्वकाळ गौरव असो.


So Una de Awi gia o bi ngopa magena wasipaqa manga sabiku, so wogolo tanu o Gikimoi Awi laha wasicatu onaka. Qabolo de Una kagena de wotagi so womajoboka. 	 मुलांवर हात ठेवल्यावर येशू तेथून निघून गेला.


So kagena o Yesus wogoge wodamaha sidago o Paskah ma Wange ma Rarame ma orasi he idumuka, de Una wotagi wokahie o Yerusalemye. 	 यहूदी लोकांचा वल्हांडण सण अगदी जवळ आला होता, म्हणून येशू यरुशलेमला गेला.


Mia dodiao nipipiricaya, ngomi de o Jou Yesus Kristus Awi kuasa asa minisulo ngini, la bilasu ngini lo niaholu o dodiao yangodu o Jou wipipiricaya de nakoso ona magena ibusengi so yomanarawa de ma ngale o dodoto itotiai so ngomi minidotoka gena iholu yaaka. 	 आता, बंधूंनो, आम्ही तुम्हांला आमच्या प्रभु येशू ख्रिस्ताच्या नावात आज्ञा करतो की, जो कोणी बंधु, ज्या परंपरा त्यांना आमच्याकडून मिळाल्या त्या परंपरांप्रमाणे चालत नाही, तर आळशी जीवन जगत आहे तर त्याच्यापासून दूर राहा.


Ai salam tosidingo ongo Trifena de lo ongo Trifosa, ona gena kanaga o Jouka yomanara yokaeli. Ai salam tosidingo ongo Persiska, muna pomidododara gena, muna ma ngale o Jouka momanara lo mokaeli. 	 त्रुफैना आणि त्रफीसा जे प्रभूमध्ये श्रम करणारे आहेत त्यांना सलाम सांगा. प्रिय पर्सिस जिने प्रभूमध्ये फार श्रम केले आहेत तिला सलाम सांगा.


De lo ngomi miakeleloka de miasingangasu qabolo o bi nyawaka gena o Baba Gikimoi wisulo ma Ngopa yanau wahino la wasisalamati o bi nyawa yangodu. 	 ही गोष्ट आम्ही पाहिली आहे व आम्ही साक्ष देतो की, जगाचा तारणारा होण्यासाठी पित्याने पुत्राला पाठविले आहे.


So ma orasi ngone inaosi, de komagena maro ngone dede Una pomatekesikosone sidago lo inapoosuka. La ma ngale ngone o dorou pomaha-maha kawa, de maro ma Kristus de ma Baba Awi kuasa ilalamo so o sone ma rabano wisioho kali, komagena lo o ngeko qamomuane ma rabaka pooho. 	 म्हणून आपण त्याच्या मरणातील बाप्तिस्म्याने त्याच्याबरोबर पुरले गेलो यासाठी की, पित्याच्या गौरवाने ख्रिस्त जसा मेलेल्यांतून उठविला गेला तसे आम्हीही जीवनाच्या नवीनपणात चालावे.


de wotemo onaka, "O nyawa nagoona la o ngopa manenaka iwiqehe qaloha sababu ona imote Ngohi, magena imatero de ona lo Ngohi iqehe qaloha. So o nyawa nagoona la Ngohi iqehe qaloha, ona manga manara magena lo ma meta Ai Babaka, sababu Ngohi Una woisulo so tahino. Nagoona so yasiceke to ngini nia sidongirabaka, ona magena foloi yolamo." 	 येशू त्यानां म्हणाला, “जो कोणी ह्या लहान बालकाला माझ्या नावाने स्वीकारतो तो मला स्वीकारतो आणि जो मला स्वीकारतो तो ज्याने मला पाठविले त्याला स्वीकारतो. कारण जो कोणी तुम्हा मध्ये सर्वांत लहान बनेल तो सर्वांत मोठा आहे.”


So ngone manena igogou-gogou inapalakoka, de upa he o bi bobita o Gikimoino pamote kali ma ngale nanga sininga paaka itiai. Ma Kristus waakaka so ngone napalakoka, maro o sapi moi yapopiliku gena yasose so ma bobiliku ipalakoka. Magena igogou so ngini gena bilasu nimapalako de upa lo nimasimaha sidago ngini o bobita magena niamote kali so nisitubuso, maro o nyawa moi o gina qatotubuso watahi so wisikangela. 	 आम्ही स्वातंत्र्यात राहावे म्हणून ख्रिस्ताने आम्हांला मुक्त केले, म्हणून स्थिर राहा. आणि नियमशास्त्राच्या जुवाच्या गुलामगिरीचे ओझे पुन्हा लादून घेऊ नका.


Duma ma Kristus, ka ma moi Awi rohe wahike la ma ngale o nyawa manga dorou gena asa witoomaka, de Awi manara magena upa he isidadu kali sidago ka sidutu ikakali. Awi rohe wahike qaboloka, de Una womatamiye o Gikimoi Awi girinaka la Awi horomati wamake. 	 परंतु आपल्या पापांसाठी येशूने त्याच्या देहाचे एकमेव अर्पण केले. कारण ते सर्वकाळासाठी चांगले होते. तो आता देवाच्या उजवीकडे बसला आहे.


De o Simon wotemo, "Baba Guru, o putu moi ngomi mimanara duma o nao moi lo miamakewa. Ngaroko komagena, sababu Ngona ngomi nomisuloka, so ngohi asa ai soma taumoli." 	 शिमोनाने उत्तर दिले, “गुरुजी संपूर्ण रात्र आम्ही खूप कष्ट घेतले पण काहीच मासे पकडू शकलो नाही. तरी आपण सांगत आहात म्हणून मी जाळे खाली सोडतो.”


Kagena de yangodu wabicara qaboloka, de o kota ma sekretaris una wasulo la o nyawa yadadala imatotolomu magena imabiau de iliho moi-moi to ona manga tahuka. 	 असे सांगून झाल्यानंतर त्याने जमावाला जाण्यास सांगितले.


Sababu igogou ma orasi magena asa idadi de imaaka o sangisara gena pakokelelo waasi, ka ma solano o Gikimoi o dunia wosidadi sidago o orasi manena de lo o orasi ma simaka asa idadi-dadi kawa. 	 कारण त्या दिवासात जो त्रास होईल तो देवाने जग निर्माण केले त्या आरंभापासून तो आजपर्यंत कधीही झाला नसेल व पुन्हा त्यासारखा कधीही होणार नाही, असा असेल.


Ma orasi o kia imaakaka gena o gilalo ma somoa yokelelo, de ona manga sininga isusa. De o gilalo awi manara maro komagena ona itagi isingangasu ma kolanoka. 	 घडलेले हा प्रकार जेव्हा दुसऱ्या नोकरांनी पाहिला तेव्हा ते फार दु:खी झाले, तेव्हा ते गेले आणि त्यांनी जे सर्व घडले होते ते मालकाला सांगितले.


De ngini magena lo ngaroko nitemo ona magena bilasu yasisala de manga dorou ma fanggali yamake, duma ngini masirete lo o dorou niaaka. Ce! Ngini lo Una bilasu winifanggali de o dorou de lo niaakuwa nimasirese bai! 	 तुम्हीसुद्धा जे अशा वाईट गोष्टी करतात त्यांचा न्याय करता पण तुम्हीसुद्धा त्याच गोष्टी करता म्हणून निश्चितपणे तुम्हांला माहीत आहे की, देव तुमचा न्याय करील आणि स्वत:ची सुटका करुन घेणे तुम्हांला शक्य होणार नाही.


Ma tuangi wotemoli, 'Ngohi totemo, igogou nagoona to ona manga dogo yamamake gena de maenaka, done asa yadogo ifoloi onaka. Duma nagoona manga dogo la yamakewa, done ka ma cunu onaka gena asa ngohi taqehe kali. 	 धन्याने उत्तर दिले, “मी तुम्हांला सांगतो, ज्याच्याजवळ आहे, त्याला अधिक दिले जाईल आणि ज्याच्याजवळ नाही, ज्याच्याकडे जे काही असेल ते सुद्धा काढून घेतले जाईल.


Duma kagena de o Farisika ma nyawa yamuruo naga Awi demo yoiseka, de itemo, "So o demo magena ma ngale o kia. De kiaso notemo ngomi lo koloko mipipilo." 	 परुश्यांतील काही जण येशूच्या आजूबाजूला होते. त्यांनी येशूला हे बोलताना ऐकले. आणि त्यांनी विचारले, “काय, आम्हीसुद्धा आंधळे आहोत असे तुला म्हणायचे आहे काय?”


Ona magena o Gikimoi iwinakowa so o nyawa ona magena maro o bubutu ma rabaka yogoge. Duma ngini upa maro o nyawa ona magegena, sababu ngini ningodu o Gikimoi to Una Awi nyawa de ngini niaaka o moi-moi maro Una wodudupa. So ngini de ngomi imatero gena pogoge o wange ma nita ma rabaka. 	 कारण तुम्ही सर्वजण प्रकाशाचे पुत्र आहात व दिवसाचे पुत्र आहा, आम्ही अंधाराचे किंवा रात्रीचे नाही.


So ona magena yahino de itemo Unaka, "Baba Guru, ngomi mininako Ngona o nyawa nototiai moi, de Ngona namodowa nagoona bato. Ngaroko ona magena o nyawa yalalago, Ngona de Ani sininga igogou nasidoto maro o kia o Gikimoi Awi dupa bilasu paaka. Komagena so hika nomisingangasu, ka qaloha o balastengi pofangu ma Kolano Wilalamo ma Kaisarka, eko upa. Bilasu ngomi mifangu eko upa." 	 ते त्याच्याकडे आले आणि म्हणाले, “गुरूजी आम्हांस माहीत आहे की, आपण प्रामाणिक आहात आणि कुणाची तमा न बाळगता आपण देवाचा मार्ग खरेपणाने शिकविता. तर मग कैसरला कर देणे योग्य आहे की नाही? आणि आम्ही तो द्यावा की न द्यावा?”


O Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma demo gena igogou de itero itemo, "Una Awi Gurumi ngone nanga sininga ma rabaka wosingosaka, magena foloi wonadupa ngoneka la podadi to Una Awi nyawa masirete. So upa sidago o Gikimoi Awi nyawa masirete de ngone Una powidongosa." 	 पवित्र शास्त्र सांगते त्यात काही अर्थ नाही काय? जेव्हा ते म्हणते, की देवाने जो आत्मा आमच्यात ठेवला आहे तो आमची हेव्याने वाट पाहतो.


Qabolo de o Petrus wosulo bilasu ona magena yaosi dede o Yesus Kristus Awi ronga. So yaosi qaboloka, de ona igolo o Petruska la bilasu wogogogesi dede ona hitilahi o wange muruo nagasi. 	 म्हणून पेत्राने कर्नेल्य, त्याचे नातेवाईक आणि मित्र यांना बाप्तिस्मा देण्याची आज्ञा केली. मग पेत्राने आणखी काही दिवस त्यांच्याबरोबर राहावे अशी त्या लोकांनी त्याला विनंति केली.


To Ngohi Ai malaikat tasulo la itagi yatolomu to Ngohi Ai nyawa yangodu o Gikimoi wahihirika, o dunia ma pupuku ihaka sidago o dunia de o dipa ma batika." 	 नंतर तो आपल्या देवदूतास पाठवील व चार दिशांतून, पृथ्वीच्या सीमेपासून ते आकाशाच्या सीमेपर्यंत त्याच्या निवडलेल्या लोकांना एकत्र करील.


O orasi manena naga o Gikimoi wosidailako qaboloka, la o nyawa nagoona imatoba de imatodubawa, ona magena asa wasisangisara de o narakaku waumo. Gena maro o bi basu kanaga isidailako de ihadoku o gota ma hutu ma golaka eko ma ngutuka, so o bi gota la ma sopo qatotorou gena igogou done asa yatoqa de yaumo o uku isosora-sora ma rabaku. 	 झाडे तोडण्यासाठी कुऱ्हाड तयार आहे. चांगले फळ न देणारे प्रत्येक झाड कापून अग्नीत टाकले जाईल.


So kagena de o Pilatus o imamka ma bi sahe de lo o bi nyawa yadadala magenaka wotemo, "O nyawa manena Awi sala ka moi lo tamakewa la bilasu wifanggali de o sangisara." 	 मग पिलात मुख्य याजकांना आणि जमावाला म्हणाला, “या माणसावर दोष ठेवण्यास मला काही कारण आढळत नाही.”


Ngohi totemo igogou, o orasi magena qaputuku done o nyawa yasinoto imaidu o dangi moika, de wimoi asa iwingaho de moili asa iwiqohaka. 	 मी तुम्हांला सांगतो, त्या रात्री बिछान्यावर दोघे असतील, त्यापैकी एक घेतला जाईल व दुसरा ठेवला जाईल.


De o Yerusalem ma kota ma sigilolino ma bi nyawa itutuo yahino, manga nyawa yasisiri de yakokitoka yangaho, de ona yangodu yasilohaka. 	 लोक यरुशलेम सभोवतालच्या गावांगावातून येऊ लागले, आणि त्यांचे आजारी व भूतबाधा झालेले लोक यांना ते आणू लागले. तेव्हा ही सर्व माणसे बरी केली गेली.


So ma para idala rabaku wiuumo komagena lo o ake ma rabaku. So nakoso qaloha, Baba, de tanu nowiriwo. Kodo, Baba! Nomigalusiri la nako Ngona ka aku de nomiriwo ngomi!" 	 पुष्कळदा ठार करण्यासाठी तो त्याला अग्नीत किंवा पाण्यात टाकीत असे. परंतु आपण काही करत असाल तर आम्हांवर दया करा. आणि आम्हांला मदत करा.”


De kanagasi o Yohanes lo o nyawa waosi o ake ma jobubu isironga o Ainon, o Salim ma doku ma dateka, sababu kagena o ake ilamo de o wange isigeto-geto o nyawa yahino unaka ma ngale una aku ona waosi. 	 योहान हा एनोन गावात लोकांचा बाप्तिस्मा करीत असे. एनोन गाव शालिमनगराजवळ आहे. तेथे भरपूर पाणी असल्याने योहान लोकांचा बाप्तिस्मा तेथे करीत असे. बाप्तिस्मा करुन घेण्यासाठी लोक तेथे येत असत.


Duma o Jou Awi demo gena itiai de ikokakali." O kia naga o Jou wodedemo magena o habari qaloloha ma ngale o oho ka sidutu ikakali aku pamake, maro kiaka inisihohabari nginika. 	 परंतु आमच्या प्रभूचे वचन अनंतकाळ टिकते.” यशया 40:6-8 आणि हाच तारणाचा संदेश आहे, जो तुम्हाला सांगितला गेला.


O dipaye womamataga so Awi woma walia de wotemo, "Efata!" ma ngale "Ipelenga!" 	 त्याने स्वर्गाकडे पाहून मोठा उसासा टाकला व म्हणाला, “एफ्फात्था” म्हणजे मोकळा हो.


Sababu ona iise o bi nyawa ona magena aku isibicara o bi bahasa irupa-rupa o Gurumi Qatetebino de o Gikimoi wigiliri de wisilamo. Kagena de o Petrus wotemo, 	 आणि यहूदी नसलेल्या लोकांना निरनिराळ्या भाषा बोलताना आणि देवाची स्तुति करताना यहूदी लोकांनी पाहिले.


ngohi ai sininga ma rabaka ma siri ifoloi, maro o ngopeqeka moi ma orasi mopuo de ami siri gena komagena. Gena ma ngale ngini gena, kodo, nisihoda waasi idodooha ma Kristus nia sininga itotiai gena waaka. 	 माझ्या प्रिय मुलांनो, तुमच्यामुळे मी पुन्हा एकदा प्रसूतिवेदनातून जात आहे आणि तुम्ही ख्रिस्तासारखे होईपर्यंत मला तसे करावेच लागेल.


O orasi magenaka de asa o bi nyawa yangodu ikelelo Ngohi, o Nyawa ma Duhutu, tahino o lobi-lobi ma rabaku touti de to Ngohi Ai mulia ma siwa he tomasisaoka de Ai kuasa ma buturu. 	 आणि लोक मनुष्याचा पुत्र मेघारूढ होऊन मोठ्या सामर्थ्यानिशी आणि वैभवाने येताना पाहतील.


O putu ma moiku o Paulus o gogelelo moili o Gikimoino wakelelo de o Jou Yesus wotemo unaka, "Paulus! Ngohi kanaga dede ngona, de kanaga o nyawa yadala o kota manena ma rabaka asa ipiricaya Ngohika, so o nyawa moi lo waakuwa woniaka qatorou ngonaka. So upa nimodo de upa lo nomatogu nosihabari o bi nyawaka ma ngale Ngohi." 	 मी तुझ्याबरोबर आहे. कोणीही तुझ्यावर हल्ला करणार नाही व तुला इजा करणार नाही; कारण या शहरात माझे पुष्कळ लोक आहेत.”


Mutuwade ngohi todupa o riho kiaka bato o nyawa o Jou Yesus wipiricayaka so imatotolomuka, o bi nyawa yanau gena yodupa o Gikimoika manga sumbayang yatide. Yanau ona magena bilasu manga sininga ma rabaka o dorou ihiwa, de aku manga gia yatide la yosumbayang Unaka, de ona manga doosa moi lo ihiwa o nyawaka de lo yongongano Una asa manga sumbayang magena wasango. 	 म्हणून प्रत्येक ठिकाणी पुरुषांनी प्रार्थना करावी अशी माझी इच्छा आहे. ते प्रार्थना करीत असताना त्यांनी आपले हात उंचवावेत, जे देवाला पवित्र असे आहेत. व असे न रागावता व न भांडण करता करावे.


Komagena so ngini bilasu nimasidodiahi bai! Nako ngini o nyawa moi kanaga de ani dodiao wopipiricaya moi o dorou waaka ngonaka, de nowisidapano bato unaka. De nakoso womatoba de womatodubaka, de ka nowisiapongu. 	 स्वत:कडे लक्ष द्या! जर तुमचा भाऊ पाप करतो तर त्याला धमकावा. आणि जर तो पश्चात्ताप करतो तर त्याची क्षमा करा.


Komagena so gila-gila o nyawa o dokuka magena yangodu yahino de o Yesus imakamake. Ona magena iwikelelo de yamodo so Una iwisulo, Una wosupu manga daerano. 	 तेव्हा सर्व शहर येशूला भेटायला निघाले; आणि जेव्हा त्यांनी त्याला पाहिले तेव्हा येशूने त्यांच्या प्रदेशातून निघून जावे अशी विनंती त्यांनी त्याला केली.


Komagena lo o Yahudika ma nyawa imatotolomu kagenadahu o Paulus iwikalaki, itemo magena igogou maro o kia o Tertulus wotetemoka gena komagena. 	 इतर यहूदी लोकांनी याला मान्यता दिली व सांगितले की, “हे सर्व खरे आहे!”


Mutuwade ona Unaka yosano itemo, "Qadoohaso o bi guru agama yodedemo gena o Salamati ma Kolano iwihiwasi de bilasu ma nabi Elia wahino woqomano." 	 मग त्याच्या शिष्यांनी म्हटले, “नियमशास्त्राचे शिक्षक असे का म्हणातात की, एलिया अगोदर आला पाहिजे?”


Bilasu komagena sababu o nyawa yasinoto manena ngini niangaho qabolo, ngaroko ona yakoorawa nanga giki ma tahu manena eko lo nanga giki ma duhutu muna magena ona imiaka qatorouwa. 	 तुम्ही या दोघांना (गायस व अरिस्तार्ख) येथे घेऊन आलात. वस्तुत:त्यांनी मंदिरातील कशाचीही चोरी केली नाही किंवा आपल्या देवीची निंदा केलेली नाही.


Qabolo de o Yesus wipoma wotemo, "Upa nodedemo o nyawaka. Cawali nogila-gila o imamka, la ani rohe yatailako. So naaka maro o Musa awi bobita wotetemoka, de ani gaso natota o Gikimoika, maro o sinako moi o bi nyawaka igogou ngona nilohaka." 	 मग येशूने त्याला आज्ञा केली की, “कोणालाही सांगू नकोस, पण जा आणि स्वत:ला याजकाला दाखव आणि तुझ्या शुद्धतेबद्दल मोशेने आज्ञा केल्याप्रमाणे अर्पण कर. त्यांना समजेल की तू बरा झाला आहेस. ते आश्चर्यचकित झाले, त्यांच्यासाठी हा पुरावा म्हणून कर.”


Ma orasi ngohi kagena o Damsyik ma kotaka, de ma gubernur kiaka o Kolano Aretas wisitatapu la una wokokuasa, una magena wodupa ngohi itooma. So una awi prajurit wasulo la o kota ma bi ngoraka yojaga la ngohi itago. 	 दिमिष्कात अरीतास राजाचा राज्यपाल याने मला अटक करण्यासठी शहराला पहारा दिला होता.


Ngohi togolowa ona o dunia ma rabano Ngona nangoso de nasisupu. Duma togolo tanu ona magena Ngona najaga, ma ngale upa lo o Iblis gena ona wasitura. 	 या जगातून तू त्यांना काढून घ्यावेस अशी माझी प्रार्थना नाही, पण दुष्टांपासून तू त्यांचे रक्षण करावेस.


Ai dodiao nipipiricaya, ma ngale ona o Israelka ma nyawa magena ka to ngohi ai dupa foloisi ilamo de lo ai gogolo o Gikimoika gena tanu ona wasisalamati. 	 बंधूनो, इस्राएलाच्या वतीने माझी मनीषा आणि देवाजवळ प्रार्थना आहे की,


Ma gubernur wotemo, "Ilaha! Ngohi manena o Yahudika ma nyawa isowo. Ona inisidodoa ngohika magena to Ngona masirete Ani nyawa de lo Ani imam ma bi sahe. So Ngona gena o kia naakaka sidago ona gena Ngona iniholu." 	 पिलाताने उत्तर दिले, “मी यहूदी आहे काय? तुझे लोक आणि तुझ्या मुख्य याजकांनी तुला माझ्या हाती दिले, तू काय केले आहेस?”


Woiseka komagena, de wolulugu una magenaka wotemo, "Nomaoko, de ani jongutu nalolo la natoti de notagi." 	 मग येशू म्हणाला, “उठून उभा राहा! आपली खाट उचल आणि चालू लाग.”


Duma ngohi totemo onaka idadiwa, sababu ngomi o Kaisar Roma ma bobareta gena mia biasa bilasu o nyawa moi de kiaka o nyawa yokokalaki ona magena imatekerisima kasi la ma ngale manga galaki magena una wasinako itiai, qaboloka de asa aku wifanggali. 	 वादी व प्रतिवादी यांना एकमेकांसमोर आणल्याशिवाय आणि आरोपीला आपला बचाव करण्याची संधि मिळेपर्यंत, त्याला इतरांकडे सोपविण्याची रोमी लोकांची रीत नाही. असे मी यहूदी लोकांना सांगितले.


Ngini aku foloisi nianako igogou hitilahi ngini nimarimoika de ma Kristus gena, maro o arata qaloloha-loha moi kanaga ngini niamakeka. 	 ज्यामध्ये ज्ञानाची आणि शहाणपणाची सर्व संपत्ती लपलेली आहे.


Duma nakoso kanaga o ngopeqeka moi ami roka mowidongosaka, de muna magena bilasu momasiroka kawa. Nako komagenawa, de muna bilasu momakiliho ami rokaka. De o roka bilasu upa ma peqeka womidongosa. 	 पण जर ती वेगळे राहते तर तिने लग्न न करताच राहावे किंवा पतीबरोबर समेट करावा. आणि पतीने आपल्या पत्नीला सोडचिठ्ठी देऊ नये.


De kagena o nyawa wolulugu moi o dangiku iwisitide iwingaho o Yesuska. So o Yesus wakelelo manga piricaya ma lamo komagena, de wotemo woluluguka, "Ai ngopa, ani sininga nosiputuru. To ngona ani dorou tosiaponguka." 	 तेव्हा काही लोकांनी पक्षघात झालेल्या मनुष्याला येशूकडे आणले. तो मनुष्य बाजेवर पडून होता. येशूने त्यांचा विश्वास पाहून त्या पक्षघाती मनुष्याला म्हटले. “तरुण मुला, काळजी करू नकोस. तुझ्या पापांची क्षमा झाली आहे.”


Komagena imaaka so ngohi togolo la ngini ningodu niahino kanena ma ngale pomakamake de pomatekesibicara. Sababu ngohi towipiricaya o Salamati ma Kolano, imatero de ngone o Israelka ma nyawa powipiricaya, so ngohi lo de o rate manena isipiliku." 	 या कारणासाठी तुम्हाला भेटण्याची आणि तुमच्याशी बोलण्याची मी इच्छा दाखविली. कारण इस्राएलाच्या आशेच्या निष्ठेमुळेच मी या साखळदंडानी जखडलो गेलो आहे.”


Sababu o nyawa la kanaga iqoqomaka o bobita o Musa wosilelefo gena yaholu, de asa ona magena yatoomaka, de lo o galusiri he ihiwaka, hitilahi o saksi yasinoto eko yaruwange kanaga ma ngale ona gena manga demo magena imaketero. 	 जो कोणी मोशेचे नियमशास्त्र नाकारतो त्याला दोघा किंवा तिघांच्या साक्षीच्या आधारे कसलीही दया न दाखविता मारतात.


Ona imatekekangamo, sababu ona magena manga siningaka o dorou iwedoka so yanako kawa o dodoto itotiai. Ona manga sininga ma rabaka itemo bilasu o bi moi-moi maro o kia o Gikimoi wodudupa gena yaaka, duma manga edekati ma rabaka cawali ka o pipi yamake. 	 आणि ज्यांची मने डागाळलेली आणि सत्यापासून हिरावलेली आहेत अशा माणसांची सततची भांडणे होतात, त्यांना असे वाटते की, देवाची सेवा करणे हे श्रीमंत होण्याचे माध्यम आहे.


Sababu o bi soano o nyawa yangodu yahino la o kota ma nyawa magena manga nyafusu ma dorou ilalamo yodupa so yaaka maro o dalu qapoputuru gena yaudoka so yanali. De komagena lo o bi kolano o duniaka de o nyawa imasiiija la o kaya asa yamake, sababu manga sininga ma dupa o kaya yodesere so manga sininga yapareta he yaaku kawa." 	 कारण तिच्या व्याभिचाराचा द्राक्षारस जो वेड लावणारा आहे तो सर्व राष्ट्रांनी प्याली आहेत. पृथ्वीवरील राजांनी तिच्याशी व्यभिचार केला आहे आणि पृथ्वीवरील व्यापारी तिच्या अति संपत्तीने व ऐषारामाने श्रीमंत झाले आहेत.”


Magena de ma deka o taungu moi de ma sononga o Paulus o Korintuska wogoge de wadoto onaka o Gikimoi Awi habari ma ngale o Yesus. 	 म्हणून पौल तेथे दीड वर्षे देवाचे वचन त्या लोकांना शिकवीत राहिला.


Ena gena, o toka lo aku o nonako ihahairani yaaka. Ona magena itagi o dunia ma bi kolano yangodu yatolomu ma ngale o Gikimoi Wokokuasa Awi Wange ilalamoka de ona imatekekudoti. 	 हे सर्व दुष्ट आत्मे सैतानाचे आत्मे आहेत. ते चमत्कार करातात, हे आत्मे सगळ्या जगातील राजांकडे जातात व त्यांना सर्वसमर्थ देवाच्या महान दिवशी लढाईसाठी एकत्र जमवतात.


sababu ngone gena maro to Una Awi rohe masirete. 	 कारण आपण त्याच्या शरीराचे अवयव आहोत.


O orasi magenaka de ngini gena kanaga de ma Kristus nimarimoi waasi, so maro o nyawa ma duduno so nimatingaka de o Yahudika ma nyawa, ona gena o Gikimoi Awi nyawa wahihirika. De o kia naga Una Awi nyawa wajajajika gena moi lo ngini niamake waasi, sababu ngini de Una gena nimakitingaka so upa he niongongano bai! 	 आठवा की, त्यावेळी तुम्ही ख्रिस्तविरहित, देवाचे लोक जे इस्राएल त्या समाजातून तुम्हाला बहिष्कृत केले होते, आणि देवाच्या अभिवचनाशी निगडित अशा कराराशी तुम्ही परके असे होता, तुम्ही या जगात आशेशिवाय आणि देवाशिवाय जगला.


Sababu ngone o nyawa gena maro o tona. De o tona la kanaga masoa-masoa kugena isidadu-dadu yodomuura de kanaga lo de ma sopo, kiaka de ma faida o nyawa itotoroka, de o tona magenaka asa o Gikimoi Awi laha wosidumu. 	 जी जमीन वेळोवेळी पडणाऱ्या पावसाचे पाणी पिते व ज्या लोकांकडून तिची लागवड होते त्यांच्यासाठी धान्य उपजविते तिला देवाकडून आशीर्वाद प्राप्त होतो.


Kanaga o Gikimoi Awi bobita gena o Musa walefoka, duma o Yesus Kristus wosidumuka o Gikimoi Awi laha, de lo o Gikimoi Awi dodoto itotiai wonadotoka. 	 मोशेद्वारे नियमशास्त्र दिले, पण दया व सत्याचा मार्ग ही येशू ख्रिस्ताद्वारे प्राप्त झाली.


O habari maro komagena o nyawa inikulai nginika, gena upa niomaha-maha. O Jou Yesus Awi hino ma wange gena asa yaadoka, cawali o orasi ma simaka done o nyawa yadala o Gikimoi iwiholu gena asa pakelelo qaboloka, de lo nako o nyawa moi de kanaga o dorou waaka imatero maro to una awi ake de awi ino, una magena o Gikimoi lo wisikelelo iqomaka. O nyawa una magena igogou done o Jou Yesus asa o narakaka wiumo so wisisa. 	 तर कोणीही तुम्हाला कोणत्याही प्रकारे फसवू नये. म्हणून सावध असा. मी असे म्हणतो कारण पहिल्यांदा मोठी बंडखोरी झाल्याशिवाय प्रभूचा दिवस येणार नाही. आणि जो नाशासाठी नेमला आहे, तो नियम मोडणारा प्रकट होईल.


qabolo de wapoosu o Yusuf to una awi boosu masirete qamomuane, kiaka yaaaka o teto ma rabaka. Qabolo de una o teto ilalamo moi walolo o boosu ma ngora magena wosiperesu, qabolo de wolihoka. 	 मग योसेफाने खडकात खोदलेल्या नव्या कबरेत येशूचे शरीर ठेवले. नंतर कबरेच्या तोंडवर एक मोठी धोंड लोटून ती कबर बंद केली. या गोष्टी केल्यानंतर योसेफ निघून गेला.


Komagena so o Paulus wotemo o Ananiaska, "Sutusi asa done ngona lo o Gikimoi wonipoka. Ce! Ngona maro o boberesu qapoputuruwa, duma yaqahuka so qaare la o nyawa itemo magena qaputuru icarawa. So ngona orasi manena nomatamiye nohakim ma ngale namote o bobita o Musa wosilelefoka, duma o bobita magena ngona masirete lo namotewa de sidago nobarani o nyawa nasulo so ngohi woipoka." 	 पौल हनन्याला म्हणाला, “सफेती लावलेल्या भिंतीसारख्या माणसा, देव तुला मारील! त्या ठिकाणी बसून नियमशास्त्राप्रमाणे माझा न्याय करतो आणि तरीही नियमशास्त्राच्या विरुद्ध मला थोबडीत मारण्याचा आदेश देतोस?”


Sababu ngone de ma Kristus pomakangaho qaloha maro o dodiao moi, hitilahi igogou o kia naga ma nonomaka ngone popipiricayaka gena pomasigocoho qaputuru sidago o orasi ma dodoguka. 	 कारण आपण सर्व जण ख्रिस्तामध्ये त्याच्यावरील विश्वासाचे वाटेकरी आहोत. जर आम्ही सुरुवातीला धरलेला आमचा विश्वास शेवटपर्यंत दृढ धरून राहिलो, तर


Kagena de ona yamodo upa sidago mia deru magena itorifa poli de o goa ma tetoka itorihi, so lebelaha o tapu ngai iha yaumo mia deru ma doduuruku de manga sininga ma rabaka yongongano la tanu capatika qaginita. 	 ओबडधोबड खडकाळ जागेवर आपले जहाज आदळेल अशी भीति वाटल्याने त्यांनी चार नांगर जहाजाच्या मागील बाजूने टाकले आणि दिवस उजाडण्याची वाट पाहू लागले.


komagena lo ona yanakowa o manara o kia itotiai sidago lo manga jaji masirete isiganapuwa, so o dame de o siboso gena ihiwa manga gianongoruka eko manga dodiaoka, sidago o nyawaka manga galusiri ka ihiwa-hiwa. 	 मूर्ख, दिलेले वचन मोडणारे, कुटुंबियांबद्दल वात्सल्य नसणारे, दुष्ट असे आहेत.


De lo o Saulus wosibicara igogou o Yesus Una magena o Salamati ma Kolano, so ma ngale magegena asa una imatekeributu de o bi Yahudi ma nyawa iyoyunanika, duma manga sininga ma rabaka ona o ngeko isisari la o Saulus witooma. 	 शौल नेहमी ग्रीक भाषा बोलणाऱ्या यहूदी लोकांशी बोलत असे तो त्यांच्याशी वादविवाद करीत असे. पण ते त्याला मारण्याचा प्रयत्न करीत होते.


O orasi isigeto-geto ngini niadupa bilasu niadodara o nyawaka, imatero maro ma Kristus ngone wonadodaraka. Ena gena, ma ngale ngone Una wodupa wosone maro o suba qaloloha moi watide o Gikimoika de Una waqehe qaloha. 	 आणि ख्रिस्ताने जशी आमच्यावर प्रीति केली तसे प्रीतीमध्ये चाला, त्याने आमच्याकरिता मधुर सुगंध असे देवाला अर्पण व यज्ञ केला.


Una wisioho kali de asa Una wodola o sorogaye, de kagena o Gikimoi Awi girinaka womatamiye ma ngale bilasu o bi malaikat de lo o bi kuasa qangodu-ngodu ka Ona yasinoto yasigise. 	 तो स्वर्गात गेलेला आहे आणि देवाच्या उजव्या हाताशी बसला आहे. देवदूत, अधिकार आणि सामर्थ्य हे सर्व त्याच्या अधीन आहेत.


So o prajurit manga sahe magena woise, de una wotagi de ma kapitaka wodedemo, "Baba, o nyawa una magena o Romano ma nyawa. De qadoohaso ngona nosulo so ona wiaka komagena." 	 जेव्हा शताधिपतीने हे ऐकले तेव्हा तो सरदाराकडे गेला आणि म्हणाला, “तुम्ही काय करीत आहात? तो मनुष्य तर रोमी नागरिक आहे.”