Kagena de Una lo wotemo onaka, "Nako komagena, de kanaga o ade-ade moili komanena: Nakoso o guru agama moi kanaga wogolo la o dodoto ma ngale o Gikimoi Awi pareta gena widoto, de o guru agama magena aku wisitero maro o tahu ma duhutu moi, ena gena awi kaya eko awi arata magena ma ngihino wosisupu de wasikelelo awi arata qamomuane de lo awi arata iqoqoma." 	 तेव्हा त्याने त्यांना म्हटले, “प्रत्येक नियमशास्त्राचा शिक्षक ज्याला स्वर्गाच्या राज्याविषयी शिकविण्यात आले आहे तो घरमालकासारखा आहे. त्याच्याकडे अनेक जुन्या व नव्या गोष्टी घरातील तिजोरीत ठेवलेल्या आहेत.”


So o bodito ma sinoto gena ipasaka. Itekawa de, kodo, o bodito ma saange imasidiado kali! 	 दुसरे मोठे संकट संपले. तिसरे मोठे संकट लवकरच येत आहे.


Nakoso o kolano moi de awi doku-doku la ona magena kanaga imakitinga, cawali o putu de o wange imatekekokangamo, de ma ngale ona manga rimoi gena asa ibiau so isisa. 	 जर राज्यातच फूट पडली तर ते राज्य टिकू शकत नाही.


Ngini bilasu niaaka ifoloisi nikaeli la nia oho ma rabaka gena idadi ka cawali nimakadame de o nyawa yangodu. De lo bilasu nileleani ifoloisi nikaeli o Gikimoika, sababu nako ihiwa done idadiwa o Jou niwikelelo. 	 सर्व लोकांबरोबर शांतीने राहण्याचा प्रयत्न करा व पवित्र जीवन जगण्याचा प्रयत्न करा. कारण त्याशिवाय (पवित्रतेेशिवाय) कोणालाही प्रभूला पाहता येणार नाही.


Ena gena, Ngohi to ona manga rabaka de Ngona to Ngohi Ai rabaka, la ona asa imatekerimoi itotiai, ma ngale o bi nyawa yangodu o duniaka aku yanako igogou Ngona gena Ngohi noisulo so tahino, de lo igogou maro Ngona noidodara Ngohi komagena lo nadodara onaka. 	 मी त्यांच्यामध्ये आणि तू माझ्यामध्ये. ते पूर्णपणे ऐक्यात आणले जावेत यासाठी की, हे जगाला माहीत व्हावे की तू मला पाठविलेस आणि जशी तू माझ्यावर प्रीति केलीस तशी मीही त्यांच्यावर केली.


O nyawa la kanaga yahino Ngohika, Ai demo manena yoise de lo yaaka, o nyawa ona magena pasitero maro o ade-ade manena: 	 प्रत्येक जण जो माझ्याकडे येतो व माझी वचने ऐकतो व त्या आज्ञा पाळतो-तो कसा आहे हे मी तुम्हांला दाखवितो:


Duma Una woholu wapiricaya onaka, sababu o nyawa yangodu manga sininga ipepelu gena ka wanako. 	 परंतु येशूने त्यांच्यावर भरवसा ठेवला नाही. कारण येशूला त्यांचे विचार माहीत होते.


O orasi magena qabolo de koloko o nao ma dungi ngai sinoto awi lakono asa itura so o Saulus womasigelelo kali. Gila-gila una womaoko so wiosika, 	 लागलीच खपल्यासारखे काही तरी शौलाच्या डोळ्यांवरुन खाली पडले, आणि त्याला पुन्हा दृष्टी आली शौल तेथून उठल्यावर त्याचा बाप्तिस्मा करण्यात आला.


So kiano ai manara ma fanggali aku tamake gena komanena: ma orasi ngohi o habari qaloloha tosihohabari, de ma ngale ai fangu gena ma moi waasi togolo so ngohi igogou tosanangi. Nakoso patotiai, o nyawa yosigogigise ona magenaka ai oho ma kurangi aku togolo, duma upa sidago ifangu, so ngohi togolowa. 	 तर माझे बक्षीस कोणते? ते हे की मी फुकट सुवार्ता सांगावी यासाठी की, सुवार्ता सांगत असताना मी वेतन मिळण्याच्या अधिकाराचा पूर्ण उपयोग करु नये.


Duma ngini gena qadoohaso o nyawa isususaka de niasiceke. Ce! Nianakoka o nyawa ikakaya gena manga dupa ngini lo inisidipito, so asa ona nisangisara, sidago lo ningaho la nisirisima o bobareta manga hakimka. 	 पण तुम्ही तर गरीब मनुष्याला तुच्छ लेखिले! तुमची पिळवणूक करणारे श्रीमंत लोकच नाहीत काय आणि तुम्हाला न्यायालयात नेणारे तेच लोक नाहीत काय?


De ngohi tosango totemo, 'Ya, Jou! So Ngona naguuna.' So kagena de o Jou wotemo, 'Ngohi manena o Yesus, kiaka ngona noisasangisara gena. 	 आणि मी म्हणालो, ‘प्रभु, तू कोण आहेस?’ प्रभूने उत्तर दिले, ‘मी येशू आहे, ज्याचा तू छळ करीत आहेस.


Sababu, nakoso o Gikimoi wodupa de asa ifoloisi qaloha ma ngale o loha niaaka so nisangisaraka. Upa sidago o dorou niaaka so nisangisarali. 	 कारण चांगले काम करुनदेखील आपण दु:ख सोसावे अशी जर देवाची इच्छा असेल तर वाईट करुन दु:ख भोगण्यापेक्षा ते अधिक चांगले.


Sababu igogou o kia naga yaiihu, magena qangodu o nyawa manga simaka done asa ka isikelelo, de lo o kia naga itotalake, magena qangodu done asa ka ipelenga. 	 प्रत्येक गोष्ट जी झाकलेली आहे ती उघड होईल. आणि प्रत्येक गुप्त गोष्ट जाहीर होईल.


So o tuangi magena wotemo, 'Notagi bato o ngeko ilalamo o kota ma duduka de lo o bi soa-soaka, de o nyawa nagegego la ona yahino, la ai rarame ma tahu magena aku iwedo. 	 मालक नोकराला म्हणाला, “रस्त्यावर जा, कुंपणाजवळ जा आणि तेथे असलेल्या लोकांना आग्रहाने आत येण्यास सांग म्हणजे माझे घर भरुन जाईल.


Ma dongoho magena o Yahudika ma nyawa moi o Aleksandriano, awi ronga o Apolos, una o Efesuska de wahino. Una wocawaro de ma ngale o kia naga isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka gena wopade wosibicara, 	 अपुल्लो नावाचा एक यहूदी होता. तो आलेक्सांद्र येथे जन्मला होता. तो उच्च शिक्षिंत होता. तो इफिस येथे आला. त्याला पवित्र शास्त्राचे सखोल ज्ञान होते.


Ngone asa panako o dodara itotiai gena ma ngale idodooha, sababu ka cawali ma ngale ngone gena ma Kristus wodupa wosone. Mutuwade ma ngale ona nanga dodiao ma Kristus wipipiricayaka gena padodara itotiai, so bilasu ngone lo o sangisara podupa pamoku ma bati posone. 	 अशा रीतीने ख्रिस्ताने आपल्यासाठी स्वत:चा जीव दिला. यामुळे प्रेम काय आहे ते आपल्याला समजते. म्हणून आपण देखील आपल्या भावासाठी जीव दिला पाहिजे.


De nako o nyawa ma binuka ona magenaka, upa o Jou Awi demo, duma to ngohi ai demo masirete gena komanena: Nakoso o nyawa wopipiricaya moi kanaga de ma peqeka gena mopipiricaya misowo, duma muna modupa de ma roka imatekesikogoge o tahu moi, de una magena womitinga gena he idadi kawa. 	 आता इतरासाठी सांगतो, आणि हे मी सांगत आहे, प्रभु नाही: जर एखाद्या ख्रिस्ती बांधवाची पत्नी विश्वास ठेवणारी नसेल, आणि त्याच्याबरोबर राहण्यास ती राजी असेल तर त्याने तिला सोडचिठ्ठी देऊ नये.


De kanaga lo o kota moi de o bi dorou qatotorou moi lo ihiwaka so qatetebi, de takelelo gena o kota qamomuane moi, ena gena o Yerusalem asa iuti o sorogaku. Magena isidailako maro o ngopeqeka moi mokakawi ma ngale ami roka gena o baju qaloloha-loha imihike la momasitiba. O kota magena o Gikimoi kagena o sorogaka de asa wosigutiku. 	 पवित्र नगर यरुशलेम देवापासून खाली उतरताना मी पाहिले. ते नगर ʊ यरुशलेम, वरासाठी सजविलेल्या वधूसारखे दिसत होते.


Iqoqomaka, ma orasi ngohi o Asia ma daeraka de totagi o Makedonia ma daeraka, de ai dodagi magena ma rabaka de to ngohi ai edekati gena ngini tinikurumi iqoma la upa ka ma moi. Duma done ma orasi o Makedoniaka de toliho gena nagala ngini tinidulu la tinikurumi kali, so ngini aku ngohi niriwo ma ngale to ngohi ai dodagi tadofa o Yudea ma daera ma rabaka, ena gena o Yerusalem ma kotaka. 	 मी मासेदोनियाला जाताना तुम्हांला भेटण्याची योजना केली आणि मासेदोनियाहून परत येताना तुमच्याकडे येण्याचे ठरविले आणि त्यानंतर तुम्ही मला यहूदीयाला जाण्यासाठी मदत करावी.


Duma ona o Perga ma kotaka de manga dodagi yadofa kali yakahika so imasidiado o Antiokhia ma kota o Pisidia ma daeraka. Qabolo so o Sabat ma wangeka de ona o puji ma tahuka iwosa so imatamiye. 	 त्यांनी त्यांचा प्रवास पुढे चालू ठेवला. पिर्गापासून पुढे ते अंत्युखियास गेले. (जे पिसीडीयाजवळ होते.) अंत्युखियात असताना शब्बाथ दिवशी ते यहूदी सभास्थानात गेले आणि तेथे बसले.


Hika ngini nimasitiari. Upa sidago o dodoto ikokulai gena ngini inisabatolo. O dodoto magena ma sihino ka o nyawano so ma faida ihiwa de ikulai. Sababu magena ma Kristusno qasowo, duma ona inidoto o adati de o galepu nanga ete de nanga toporano, de lo o kuasa ma buturu ma sihino ka o duniano. 	 मूलभूत शिक्षण जे ख्रिस्तापासून नाही व मनुष्यांनी हस्तांतरित केले आहे त्या मानवी तत्त्वज्ञानाने व पोकळ फसव्या कल्पनांनी तुम्हांला कोणीही कैद्यासारखे घेऊन जाऊ नये म्हणून सावध असा.


Sababu nia manara o Yesuska komagena, so bilasu nimatoba de nia dorou moi-moi niodongosa de nimabolutu niwimote o Gikimoika, la Una asa wapiki to ngini nia dorou magena. 	 म्हणून तुम्ही तुमची ह्रदये व जीवने बदलली पाहिजेत! देवाकडे परत या आणि तो तुमच्या पापांची क्षमा करील.


De kanaga lo isilefo kali itemo, "O nyawa yacocawaro manga siningaka gena o moi-moi o kia bato ibao, qangodu magena o Jou wanako igogou ma faida lo ihiwa." 	 आणि पुन्हा “देव जाणतो की, शहाण्यांचे विचार निरर्थक आहेत.”


Igogou, o dunia manenaka de poohosi gena ngone pomaridemo, sababu nanga momoku magena foloi qatubuso. Ngaroko, upa he podedemo ngone pomode posone ma ngale nanga rohe bilasu padongosa, sababu ngone pomode o sorogaka de o rohe qamomuane done asa pamake, la ma ngale nanga rohe isosone gena aku yatagali de o rohe iooho ka sidutu ikakali. 	 कारण या घरामध्ये आम्ही असताना आम्ही कण्हतो, आणि ओइयाने दबले जातो. कारण वस्त्रहीन असण्याची आमची इच्छा नसते, पण आमची इच्छा आहे की, आमच्या स्वर्गीय निवासस्थानाने पोशाख करावा. यासाठी की जे मर्त्य आहेत ते जीवनाने गिळावे.


De o orasi magena o nyawa wipipiricaya Unaka asa foloisi yadala, sababu ona yoiseka to Una Awi dodoto. 	 आणखी पुष्कळ लोकांनी येशूच्या शिक्षणामुळे विश्वास ठेवला.


Kagena de o Gikimoi Awi Tahu ma rabaka una o pipi magena woumo so wosihajaka, de wotagi wokahika womaliko so wosoneka. 	 तेव्हा यहूदाने ती चांदीची नाणी मंदिरात फेकून दिली आणि तो गेला. मग बाहेर जाऊन त्याने स्वत:ला गळफास लावून घेतला.


Togololi tanu ona magenaka lo asa Ani dodoto itotiai gena nasingangasu, so ona magena asa natinga la idadi ka to Ngona Ani nyawa masirete. 	 तू त्यांना सत्यात पवित्र कर, कारण तुझा शब्द हेच सत्य आहे.


Ma sababu magegena o Petrus gila-gila wasingangasu de wadedemo onaka o moi-moi ma ngale o Yahudika ma nyawa yasowo, ona magena lo o Gurumi Qatetebi wowosa de manga sininga waparetaka. Magena ma solano de lo ma sihino so o Petrus wodedemo onaka, 	 म्हणून पेत्राने त्यांना सर्व घटना स्पष्ट करुन सांगितल्या.


De o orasi moi wahirika Una asa wasingangasu o bi nyawaka to Una Awi habari qaloloha, so kagena de Awi sosulo itagi isihabari. Komagena o habari qaloloha o Gikimoi nanga Salamati woidedemo ngohika, magena woisulo la ngohi totagi tosihabari o bi nyawaka. 	 देवाने आपल्या योग्य वेळी त्या जीवनाविषयीचा संदेश जगाला प्रकट केला. देवाने ते काम माझ्यावर सोपविले. त्या गोष्टीविषयी मी संदेश दिला कारण आमच्या तारणाऱ्या देवाने मला तसे करण्याची आज्ञा केली होती.


Womajoboka, de Una asa woliho o Yordan ma Selera ma sonongano wokahino kali o riho kiaka iqoma o Yohanes wogogogeka so o nyawa waosi. So womasidiado o riho magenaka, de kagena Una wogogeli. 	 मग येशू यार्देन नदी ओलांडून माघारी गेला. येशु जथे योहान लोकांना बाप्तिस्मा देत असे तेथे गेला. येशू तेथेच राहिला.


so kagena de awi jara ma padatiku wopane de woliho. Kanaga awi dodagi ma rabaka de una ma nabi o Yesaya awi buku ma demo wababaca. 	 आता तो आपल्या घरी चालला होता. तो त्याच्या रथात बसला होता आणि यशया संदेष्टयाचे पुस्तक वाचत होता.


Baba, todupa tanu ona magena Ngona noihihike Ngohika, gena asa dede Ngohi o sorogaka, la to Ngohi Ai mulia gena aku yakelelo. Ai mulia gena Ngona noihihikeka, sababu ma orasi o dunia Ngona nosidadi waasi de Ngona iqomaka Ngohi noidodara. 	 ‘हे पित्या, जे लोक तू मला दिलेस, त्यांनी मी जेथे आहे तेथे माझ्याबरोबर असावे असे मला वाटते. आणि त्यांनी माझे गौरव करावे, जगाच्या निर्मितीपूर्वी तू माझ्यावर प्रीति केली, म्हणून जे गौरव तू मला दिलेस, तेच हे गौरव आहे.


De ngini nitagi upa lo ma ngale o nyawa o baju qaloloha womasitibaku la niwikelelo bai! O nyawa la kanaga de manga baju qaloloha de lo manga oho ikakaya, ona magena bilasu o kolano manga bi kadato ma rabaka. 	 नाही, मग काय पाहण्यासाठी तुम्ही गेला होता? कपडे घातलेला मनुष्य? नाही. तलम कपडे घालणारे आणि ऐषारामात राहणारे लोक राजवाड्यात राहतात.


Qabolo de o malaikat o udo-udo iaaho yatumudingi magena manga sidongirabano moi wahino ngohino, de wotemo, "Nahinosi, la ngohi tonisikelelo ngonaka idodooha o Gikimoi asa wafanggali de o sangisara o ngopeqeka mosusundali, muna magena milalamo de mogogogeku o ake de o selera idala ma dateka. 	 सात वाट्या असलेल्या सात देवदूतांपैकी एक जण माइयाकडे आला आणि मला म्हणाला, “ये, मी तुला त्या अति नीच वेश्येला झालेली शिक्षा दाखवतो. ती बहुत जलांवर बसली आहे.


De magena igogou de itero maro o kia o orasi isigeto-geto o nyawa itemo, 'Ma binuka yodato de ma binukali youtu.' 	 ‘एक पेरणी करतो तर दुसरा कापणी’ असे जे आपण म्हणतो ते किती खरे आहे.


O ngopeqeka moi momasirokaka de ma roka gena ka woohosi, de muna magena momapiliku unaka. Duma nakoso ma roka wosone, de muna gena mipalakoka so aku momasiroka yanau moili naguuna mowidudupa, hitilahi una magena o Jou wipipiricaya moi. 	 पति जिवंत आहे तोपर्यंत स्त्री लग्नाने बांधलेली आहे, पण तिचा पति मेला तर तिला पाहिजे त्याच्याशी परंतु केवळ प्रभूमध्ये लग्न करण्यास ती मोकळी आहे.


Duma una bilasu wodupa o nyawa ma somoa wasigaro la imasidodogu awi tahuka, awi sininga de awi rohe ma nyafusu gena wapareta qaloha, de awi dupa o orasi isigeto-geto cawali o kia naga qaloloha, awi sininga watuga itotiai, so o dorou moi lo upa waaka duma o moi-moi o kia itotiai wodupa waaka. 	 तर तो आदरातिथ्य करणारा, चांगुलपणावर प्रेम करणारा, शहाणा, नीतिमान, भक्तीशील व स्वत:वर संयम ठेवणारा असावा.


Ngohi totemo komagena, sababu kanaga o nyawa o demo gena imasigocoho, so nanga dodoto itotiai gena ona yapiricaya kawa. Sidago kagena. Ngohi togolo tanu o Gikimoi Awi laha foloi wodogo ngini o bi nyawa nipipiricaya ningoduka. Ngohi Paulus O Laodikia ma kota o Frigia ma daeraka 	 ज्यांनी हा दावा केला ते या “विद्येमुळे” विश्वासाच्या खुणेपासून ढळले आहेत. देवाची कृपा तुम्हांबरोबर असो.


de lo wanako igogou-gogou o kia naga o Gikimoi wojajaji magena lo waaku ka waaka. 	 त्याची पूर्ण खात्री होती की, देवाने जे अभिवचन दिले ते पूर्ण करण्यास तो समर्थ आहे.


So Una wasulo la itagi o nyawa manga panyake yasiloha de lo yosihabari itemo, "Ma orasi yaadoka ma ngale o Gikimoi asa wopareta maro o kolano moi." 	 नंतर त्याने त्यांना देवाच्या राज्याची घोषणा करण्यास व रोग्यांना बरे करण्यास पाठविले.


Kagena de ma ngale o Yesus o Sabat ma wange de asa o nyawa wasiloha, so o puji ma tahu wapopareta una magena witoosa de wotemo o nyawa o puji ma tahuka, "Kanaga o wange butanga ngone pomanara. So o wange ma somoa moika de ngini niahino la nigolo winisiloha, upa o Sabat ma wangeka bai!" 	 नंतर सभास्थानाचा अधिकारी रागावला, कारण येशूने शब्बाथ दिवशी तिला बरे केले होते. तो लोकांना म्हणाला, “काम करण्यासाठी सहा दिवस आहेत म्हणून या सहा दिवसांमध्ये या व बरे व्हा. पण शब्बाथ दिवशी येऊन बरे होऊ नका.”


Komagena ngone lo o Gikimoi powihikeka, so tanu ngini lo nia sininga ifoloisi isanangi imatero de ngohi. 	 त्याच प्रकारे, तुम्हीसुद्धा आनंदी असावे, आणि तुमच्या आनंदात मला सहभागी करावे.


Kagena de ona wisano kali, itemo unaka, "Baba, mia tabea, duma ngomi manena bilasu mininako kasi ngona gena naguuna, la kanaga o demo, o kia ngona nomisingangasuka gena, ngomi aku miaaho to ngone nanga roririka. So ngomi minisano kali ngona naguuna, la ma ngale ngona masirete tanu nomisingangasu ngomika." 	 यावर यहूदी लोक म्हणाले, “तू कोण आहेस?” तुझ्याविषयी आम्हांला सांग. ज्या लोकांनी आम्हांला पाठविले, त्यांना आम्ही काय उत्तर द्यावे हे तू आम्हांला सांग. तू स्वत:ला कोण म्हणवितोस?”


O bi nyawa la kanaga Ngohi iholuka, ona magena imatero maro o rube moi kanaga o tetoku itura so ipoloteka, eko lo o rube moiku kanaga o teto moi yodutura so o rube gena imeremoka.))" 	 जो कोणी या दगडावर पडेल, त्याचे तुकडे तुकडे होतील आणि जर हा दगड एखाद्या मनुष्यावर पडेल तर त्या मनुष्याचा चक्काचूर होईल.”


Ma bobai o Yusuf una magena o gohiduuru moi awi sigogise qaloha o Jou Awi bobitaka de wacoho itiai. Komagena so awi sininga ma edekati gena wosipongoka, de wositatapu bilasu ma bobai womiholu de upa womikawi gena o nyawa moi lo upa yanako, ma ngale muna upa womisimaqe o kawasa manga simaka. 	 तिचा भावी पती योसेफ चांगला मनुष्य होता. तिची लोकांमध्ये बदनामी होऊ नये म्हणून त्याने गुपचूप तिला सूटपत्र देण्याचा विचार केला.


Qabolo de ma orasi yaado o Yusuf de ongo Maria bilasu yaaka o adati de o galepu, so ona aku manga sininga qatebi, maro o Jou Awi bobita o Musa wosilelefoka. O orasi magena de ona manga ngopa gena iwingaho yotagi ikahika o Yerusalemka la iwisidoa o Jouka, 	 मोशेच्या नियमाप्रमाणे जो त्यांचा शुद्धीकरणाच्या विधीचा काळ होता तो आला तेव्हा त्याला देवापुढे सादर करण्याचा विधि करण्यासाठी ते त्याला घेऊन यरुशलेमला गेले.


Ona yotemo, "Ngomi gena ka cawali kanaga o roti ngai motoha de lo o nao ngai sinoto." 	 तेव्हा ते त्याला म्हणाले, “पाच भाकरी व दोन मासे याशिवाय येथे आमच्याजवळ काहीच नाही.”


Ona gena de manga bicara ma faida ihihiwa ma ngale manga manara masirete gena imasicaralamo, la yabaja o nyawa nagoona kangano asa o dorou yapalako gena yaaka kawa maro manga dodiao manga gogoho qatotorou. Ena gena, yasibaja la yaaka o nyafusu ma dorou maro to ona manga ake de manga nao. 	 ते पोकळ बढाया मारतात व जे लोक चुकीचे जीवन जगणाऱ्यांच्या सांगतीपासून सुटकेचा प्रयत्न करु लागले आहेत, अशांची फसवणूक करुन देहवासनांच्या अनैतिकतेचा मोह टाकतात.


Ma orasi imasidiado o Yesuska, de ona iwibaja yagogou yotemo, "Baba, mia kapita una magena wotiai so Ngona nowiriwo, 	 जेव्हा ते येशूकडे आले तेव्हा त्यांनी मन:पूर्वक विनंति केली, ते म्हणाले, “तू त्याच्यासाठी हे करावेस कारण तो त्या योग्यतेचा आहे.


Ngohi aku taaka komagena, sababu imatero maro o oho ma hutu gena ma sihino Ai Babano, komagena so Una lo waaka so asa o oho ma hutu magena lo ma sihino Ngohika. 	 खुद्द पित्यापासून (देवापासून) जीवनाचा लाभ होतो. म्हणून पित्याने पुत्रालाही जीवन देण्याची देणगी दिली आहे.


De lo nagoona o nabi moi iwiqehe qaloha sababu una magena igogou o Gikimoi Awi nabi, ona magena asa o fanggali yamake maro o kia yafanggali o nabi magenaka. De nagoona lo o nyawa moi la kanaga awi sininga itiai una magena iwiqehe qaloha sababu una magena igogou awi sininga itotiaika, ona magena asa o fanggali yamake maro o kia yafanggali o nyawa de awi sininga itotiai una magenaka. 	 जो कोणी संदेष्ट्यांचा स्वीकार त्याच्या संदेशाच्या सेवेमुळे करतो, त्याला संदेष्ट्याचे प्रतिफल मिळेल, आणि जो धार्मिकाचा स्वीकार त्याच्या धार्मिकतेसाठी करतो, त्याला धार्मिकाचे प्रतिफळ.


Ma sababu Ngohi ngaroko to ngini nia Guru de nia Jou, duma nia qohu gena tatiodoka, so ngini lo bilasu nia qohu nimateketiodo so nimahadoku bai! 	 म्हणून मी जो प्रभु आणि गुरु असूनही मी तुमचे पाय धुतले तर तुम्हीही एकमेकांचे पाय धुवावे.


Kagena de o malaikat yangodu dede o dodadi ngai iha de lo o roriri yamonahalo de yaruha ona magena kanaga o pareta ma kursi isigilolino de ibukuku manga suba yatide o Gikimoika. 	 सर्व देवदूत सिंहासनाभोवती उभे होते आणि वडिलजनांच्या आणि चार प्राण्यांच्या भोवती उभे होते. ते सिंहासनासमोर पालथे पडले आणि त्यांनी देवाची आराधना केली.


duma nako o sopo magena posihaja la ioho, ma goho asa ilamo ifoloi de o ngangaru ma somoa, de iuma-uma so kagena ma umaka o bi namo asa yahino imaigu de imataru ma litimika." 	 परंतु तो पेरला जातो तेव्हा तो वाढतो व मळ्यातील सर्व झाडात मोठा होतो. त्याला मोठ्या फांद्या येतात आणि आकाशातील पाखरे त्याच्या सावलीत घरटी बांधू शकतात.”


Ai dodiao tinidododara, upa niohairani ma ngale o sangisara de o susa gena asa niamake, sababu magena ka o biasa moi la ma ngale ngini initailako igogou nia piricaya o Gikimoika qaputuru, eko hiwa. 	 प्रिय मित्रांनो, तुमच्यावर मोठे संकट येऊन तुमची कसोटी होते तेव्हा नवल वाटून घेऊ नका.


Duma o Saulus awi kuasa ma buturu idogo so ma orasi wasihabari manga siningaka ifoloi yadahe, de lo una wosinako itiai o Yesus Una magena o Salamati ma Kolano sidago o Yahudika ma nyawa o Damsyikka igogogoge gena ka isango lo waali. 	 परंतु शौल अधिकाधिक सामर्थ्यशाली होत गेला. त्याने हे सिद्ध केले की, येशू हाच रिव्रस्त आहे. आणि त्याचे पुरावे इतके सबळ होते की, दिमिष्क येथील यहूदी त्याच्याबरोबर वाद घालू शकले नाहीत.


Mutuwade o bi rasul magena yamote so ma goginitano ona itagi iwosa o Gikimoi Awi Tahu ma lolohaka la idoto kali. Ma orasi magena lo ma Imam Wilalamo de to una awi nyawa wiririwo yahino de o Yahudika manga roriri, so ona yangodu o Mahkamah Agama ma nyawa imatolomu, de yojajaga yasulo itagi o buika, la o bi rasul yangoso de yangaho onano. 	 जेव्हा प्रेषितांनी हे ऐकले, त्यांनी ती आज्ञा पाळली आणि मंदिरात गेले. ती पहाटेची वेळ होती, आणि तेथे लोकांना शिक्षण देऊ लागले, प्रमुख याजक व त्याचे मित्र सभास्थानात आले. त्यांनी यहूदी पुढाऱ्यांची सभा आणि सर्व वडीलजन, जे यहूदी लोकांचे नेते होते यांची एकत्र सभा बोलाविली. मग प्रेषितांना तेथे घेऊन येण्यासाठी काही जणांना तुरुंगात पाठविले.


"Ai baba-baba, ai sininga ma rabaka tamalo nakoso o orasi manena de posideli gena, ngohi tododato ngone pobodito so to ngone nanga deru de nanga gina isisa sidago lo ngone ma nyawa lo posone." 	 “पुरुषांनो, मला वाटते, आपल्या प्रवासात जहाजातील मालाला आणि जहाजालाच नव्हे तर आपल्या जीवालाही धोका होईल!”


Qangodu magena o bi moi-moi o kia naga o nyawa o Gikimoi wipipiricayawa ona magena yososininga. Ma ngale ngini gena o bi moi-moi qangodu hika upa he nihawateri, sababu nia Baba o sorogaka to ngini nia kurangi magena qangodu wanako. 	 सर्व लोक ज्यांना देव माहीत नाही, ते सुध्दा या गोष्टी मिळविण्याचा प्रयत्न करतात, काळजी करू नका. कारण तुमच्या स्वर्गातील पित्याला तुम्हांला या गोष्टींची गरज आहे हे माहीत आहे.


To ngini de nia lakoka duma niakelelowa, de to ngini de nia ngauka duma niisewa! Ngini niosiningawa Ai nonako ihahairani. 	 तुमचे डोळे आंधळे आहेत काय? तुमचे कान बहिरे आहेत काय? आपल्याकडे पुरेशा भाकरी नसताना मी काय केले हे तुम्हांला आठवत नाही काय?


Sababu ngini bilasu niosininga ma ngale o Abraham una magena kanaga o Gikimoi Awi Jaji ma Bukuka isilelefo itemo, "O Abraham una magena o Gikimoi wipiricayaka, so o Gikimoi wotemo o Abraham gena awi sininga itiai Unaka." 	 कारण शास्त्र काय सांगते? “अब्राहामाने देवावर विश्वास ठेवला आणि त्याचा विश्वास त्याला नीतिमत्व असा गणण्यात आला.”


O nyawa yodupa yaaka so o nyawa imakadame moi de moika, ona igogou yosanangi, sababu ona magena asa o Gikimoi waqehe maro Awi ngopa-ngopa masirete. 	 जे शांति करणारे ते धन्य, कारण त्यांना देवाची मुले म्हटले जाईल.


So nakoso ngohi tososininga o bi laha moi-moi gena qangodu ngini niamakeka, de ngohi bilasu o Gikimoika totemo, "Ya, Jou! Ani laha ka ilamo poli." Ma orasi o habari ma ngale ngini niwipiricaya qaputuru o Jou Yesuska de lo nia dodara o Gikimoi Awi nyawa yangodu gena ngohi toiseka, 	 यासाठी, जेव्हापासून मी तुमच्या प्रभु येशूवरील विश्वासाविषयी ऐकले आणि देवाच्या लोकांबद्दलच्या तुमच्या प्रेमाविषयी ऐकले,


La komagena maro o nyawa womatengo kanaga ma moiku o dorou waaka so ma ngale una magena o Gikimoi wotemo bilasu o nyawa yangodu wasangisara, komagena lo o nyawa womatengoli kanaga waaka itiai so ma ngale una magena o Gikimoi wotemo bilasu waaka o nyawa yangodu manga sininga itiai sidago lo yaaku yooho ka sidutu ikakali. 	 म्हणून एका पापामुळे सर्व मनुष्यांना शिक्षा झाली तसेच एका नीतिमत्वाच्या कृत्याने सर्व लोकांना अनंतकालचे जीवन देणारे नीतिमत्व मिळाले.


Kanaga o orasi manena de o nyawa o riho qangoduka ma ngale ma Kristus gena yoise qaboloka, de lo ma dekaka so de o taungu muruo nagaka ai dupa foloi qaputuru gena ngini tinikurumi de tiniado. 	 परंतु ज्या अर्थी मला या प्रांतात एकही ठिकाण राहीले नाही, व पुष्कळ वर्षांपासून तुम्हांला भेटण्याची माझी इच्छा आहे.


O Jou Yesus o bi moi-moi iqomaka wosingongangasuka, Una magena wotemo, "Igogou de itero, iteka kawa de Ngohi manena asa tahino." De ngohi manena, Yohanes, totemo, "Iya, Jou Yesus, komagena bato. Tanu nahinoka." 	 जो येशू या गोष्टीविषयी साक्ष देतो, तो म्हणतो, “होय, मी लवकर येतो.” आमेन, ये प्रभु येशू, ये!


Una gena yaakuwa ona iwinako, maro o nyawa o bubutu ma rabaka de itagi. De ona yamakewa o oho o Gikimoino, sababu to ona manga sininga qatogoika so o dodoto itotiai gena yanako kawa. 	 त्यांची अंत:करणे अंधकारमय अशा स्थितीत आहेत आणि देवापासून जे जीवन येते त्यापासून ते वेगळे झाले आहेत. कारण ते अजाण आहेत, आणि त्याची अंत:करणे कठीण झाली आहेत.


Ngini tinisingangasu igogou, ma wangeka done manga dorou ma sopo o Gikimoi wafanggali de o dorou, de o doku magenaka asa yafanggali de o dorou ifoloisi qatorou de o dorou iqoqomaka o Sodom de o Gomora ma bi nyawa ma dorou manga fanggali." 	 मी तुम्हांला खरे सांगतो. न्यायाच्या दिवशी त्या नगारापेक्षा सदोम आणि गमोराला अधिक सोपे जाईल.


So una gila-gila wisulo ma kapita moi wotagi o Yohanes Wooosi awi sahe waqehe. So kagena de o prajurit moi wotagi o bui ma tahuka, la o Yohanes Wooosi asa witolaka. 	 तेव्हा राजाने लगेच वध करणाऱ्याला पाठविले व योहानाचे शीर घेऊन येण्याची आज्ञा केली. मग तो गेला व तुरूंगात जाऊन त्याने योहानाचे शीर कापले.


So o Abraham wotemo, 'Nakoso o Musa de o nabi-nabi ma binuka manga demo magena ona yosigisewa, de ona magena lo asa yosigise lo waali, ngaroko kanaga wososone moi de wooho kali.' " 	 अब्राहाम त्याला म्हणाला, “जर ते मोशेचे आणि संदेष्टयांचे ऐकत नाहीत तर मेलेल्यांतून जर कोणी उठला तरी त्यांची खात्री होणार नाही.”‘


Ai dodiao nipipiricaya! Nako ma Imam Wilalamo kagena o Ngihi Foloi Qatetebika wowosa, de bilasu o haiwani ma au waaho. So komagena ngone lo, ma ngale o Jou Yesus Awi sone ma au, so ngone gena asa inamodo kawa de ka pobarani pahino pomasidate o Gikimoika. 	 म्हणून बंधु आणि भगिनींनो, येशूच्या रक्ताद्वारे आपण बिनधास्तपणे परमपवित्र स्थानामध्ये प्रवेश करतो.


O nyawa wototoro o gisisi wosihahaja, ena gena o nyawa o Gikimoi Awi demo wosihohabari. 	 पेरणारा वचन पेरतो.


De lo mia sumbayang ma rabaka qangodu kanaga lo mitemo, "Ya, Jou! Ani laha ka ilamo poli." Sababu ma orasi o Gikimoi Awi demo minisihabari so niise gena, ngini niaqehe qaloha, sababu nianako o demo magena to nyawa manga demowa, duma ngini nianako igogou-gogou magena to Gikimoi Awi demo, de Awi demo magena imanara to ngini nipipiricaya nia sininga ma rabaka. 	 आणि, या कारणासाठी आम्हीसुद्धा देवाचे सातत्याने आभार मानतो, कारण जेव्हा तुम्ही आमच्याकडून देवाचा संदेश ऐकला, तेव्हा तुम्ही तो मनुष्याकडून आलेला म्हणून स्वीकारला नाही, तर देवापासून आलेला जसा खरा होता तसाच स्वीकारला. देवाचा संदेश, जो तुम्हा विश्वास णाऱ्यांच्यामध्ये सुद्धा कार्य करीत आहे.


de komagena lo nimasirese o bi dorou moi-moi ma gia ma sohano. 	 दुष्टाईच्या प्रत्येक प्रकारापासून दूर राहा.


O demo moi-moi talelefoka magena bilasu naaka, sababu ma orasi asa imasidiado de o bi nyawa asa o dodoto itotiai gena isigise kawa, duma ona manga edekati gena o kia bato ona yodupa magena isigise. So ona asa o bi guru ikokulai yangaho de yasingosa la o bi guru magena isingangasu yamote to ona masirete manga nyafusu ma dorou, sababu o moi-moi magena manga siningaka yadahe so ona lo yodupa yasigise. 	 मी असे म्हणतो कारण अशी वेळ येईल जेव्हा लोक चांगले शिक्षण ऐकण्याची इच्छी धरणार नाहीत. त्याऐवजी त्यांच्या स्वत:च्या इच्छांना पूरक असे शिक्षक ते त्यांच्यासाठी जमा करतील, त्यांची कानउघडणी कर.


De ngohi tosango, hiwa! Komagena itiaiwa nakoso ngone o dorou paakasi, sababu nanga dupa qatotorou gena inababaja. So o dorou magena bilasu ngone he pomaha-maha kawa, imatero maro o sone ma bake so yaaku kawa o sulo moi lo isigise. 	 खात्रीने नाही. आपण जे पापाला मेलो ते अजूनही जिवंत कसे राहू?


Sababu o Yesus Kristus woniriwo ngona, so aku nowipiricaya Unaka de aku ani dodara o Gikimoika de o nyawaka, komagena bilasu nosingangasu nokaeli o dodoto itotiai imatero noiise ngohino. 	 माझ्याकडून ऐकून घेतलेल्या सत्य शिक्षणाचा गाभा दृढ धर. आणि ख्रिस्त येशूमध्ये सापडणाऱ्या विश्वासाने व प्रीतीने ते कर.


De nakoso yaakuwa Una wisioho kali, de to ngini nia piricaya gena ma faida ka ihiwa, de ngini ka o dorou ma raba kasi. 	 आणि जर ख्रिस्त मरणातून उठविला गेला नाही, तर तुमचा विश्वास व्यर्थ आहे; तुम्ही अजूनसुद्धा पापातच आहात;


Ma moiku de o Yesus kanaga o doku moika, de o nyawa moi wipapado, awi rohe yapasiku, una magena iwimakeka, de wobukuku wosuba de wotemo, "Baba, nako nomode, de igogou aku noisiloha." 	 आणि असे झाले की, तेव्हा येशू कुठल्या एका गावात असता तेथे कुष्ठाने भरलेला एक मनुष्य होता, जेव्हा त्याने येशूला पाहिले तेव्हा तो तोंडावर उपडा पडला आणि त्याला विनंति केली, “प्रभु, जर तुझी इच्छा असेल तर तू मला बरे करण्यास समर्थ आहेस.”


O bi nyawa o Yesus witatago ona magena iwisiihe de iwingangapo, 	 येशूवर पहारा देणाऱ्या लोकांनी त्याचा उपहास करायला व त्याला मारायला सुरुवात केली.


O bobita magena gena ma nonomaka de asa foloisi ilamo. 	 ही पहिली आणि मोठी आज्ञा आहे.


"Hika nitagi o Gikimoi Awi Tahuka, de niasingangasu o bi nyawaka o demo qangodu ma ngale o oho ikokakali manena." 	 “जा आणि मंदिरात उभे राहा. येशू रिव्रस्तामधील जे नवीन जीवन आहे त्याविषयी लोकांना सांगा.”


Sababu ngohi lo tamote ai bobareta manga pareta, de kiaka kanaga lo ai prajurit-prajurit ai pareta lo yamoteka. Nako ngohi tosulo o prajurit moika, 'Notagi!' de igogou una wotagi. Nako ngohi tosulo ai prajurit ma somoaka, 'Nahino nonena!' de igogou una wahino. De lo nako ngohi tosulo ai gilalo woleleleanika, 'Naaka manena!' de igogou una waaka. So komagena lo Ngona, Baba, so upa he ai tahuka notagi. Cawali Ani demo o dola moi kanena nodedemo, de igogou kadoka ai tahuka asa isiganapu." 	 कारण मीही ताबेदार असून माझ्या अधिपत्याखाली शिपाई आहेत. मी एखाद्याला “जा’ असे म्हणतो, आणि तो जातो, दुसऱ्याला “ये’ म्हणतो आणि तो येतो. मी माझ्या गुलामाला म्हणतो, “हे कर!’ आणि तो ते करतो.”


O bi nyawa yangodu, dede o balastengi itotolomu lo gena, yoise o Yesus Awi demo ma ngale o Yohanes. Yoiseka, de o Gikimoi Awi demo yaqehe qaloha, sababu iqomaka ona gena o Yohanes waosika. 	 “जेव्हा लोकांनी हे ऐकले, तेव्हा त्यांनी मान्य केले की, देवाची शिकवण चांगली आहे. जकातदारसुद्धा सहमत झाले. या लोकांना योहानाने अगोदरच बाप्तिस्मा दिला होता.


Kagena de ona yasinoto lo isihabari itotolomuka, kangano o ngeko ma soaka de o kia naga idadadi, ma orasi o roti watepi-tepi de ona yanako Una gena o Yesus. 	 नंतर त्या दोन शिष्यांनी वाटेत काय घडले ते त्याला सांगितले आणि तो भाकर मोडत असताना त्यांनी त्याला कसे ओळखले ते सांगितले.


O jara qasosawala moi isupu kali. De una kugena wopapane de wikuasaka so wotagi o nyawa o duniaka manga dame wakoora, ma ngale ona asa imateketooma. So una magenaka wihike o sumarangi ikakaku moi. 	 मी पाहिले तेव्हा लाल रंग असलेला दुसरा घोडा निघाला. घोडेस्वारला पृथ्वीवरुन शांति काढून घेण्याचा अधिकार दिला होता. म्हणजे लोकांनी आपापसांत एकमेकाला ठार करावे. त्याला मोठी तरवार देण्यात आली होती.


Kanaga o Kaisarea ma kotaka o nyawa moi awi ronga o Kornelius, una o Yahudika ma nyawa wisowo de o Roma o Italiaka manga prajurit o bolu moino gena yaratu butanga ma kapita. 	 कर्नेल्य नावाचा मनुष्य कैसरीयामध्ये राहत होता. तो इटलीक नावाच्या पलटणीन शताधिपती होता.


Maro o prajurit moi wosabari o sangisara wamoku, komagena lo ma orasi o Yesus Kristus nowileleani de bilasu ngona nosabari o sangisara namoku. 	 ख्रिस्त येशूचा चांगला सैनिक या नात्याने आपल्या दु:खाचा सहभागी बनून राहा.


"De ngohi lo tonisingangasu kali o selera idala ma dateka o ngopeqeka mosusundali kagena momagogeku, magena o bi nyawa yadadala o bi bangsa moi-moi, o bi soa moi-moi, de lo o bi bahasa moi-moino. 	 मग देवदूत मला म्हणाला, “जे पाण्यांचे प्रवाह तू पाहिले, ज्यावर वेश्या बसली होती, ते म्हणजे पुष्कळ लोक, समुदाय, राष्ट्रांचे व भाषा बोलणारे लोक आहेत.


Qabolo de o kapita awi sosulo ona magena yoliho awi tahuka. Ona imasidiadoka, de awi leleani una magena asa wilohaka. 	 ज्यांना पाठविले होते, ते घराकडे परतले, तेव्हा त्यांना आढळून आले की, तो सेवक बरा झाला आहे.


"O bi guru agama de lo o bi Farisika ma nyawa ona magena kanaga o Musa awi kursika imatamiye, sababu ona gena asa o bobita o Musa walelefo magena inidoto. 	 “नियमशास्त्राचे शिक्षक व परूशी यांना मोशेच्या नियमशास्त्राचे स्पष्टीकरण करण्याचे अधिकार आहेत.


Ma orasi o Yohanes wibui waasi so kanaga o nyawa waosisi, de o Yesus lo asa wahino la wiosi. Una wiosika qabolo so wosumbayang, de imatodoka o dipa ipelenga, 	 तेव्हा असे झाले की, जेव्हा सर्व लोकांचा बाप्तिस्मा केला जात होता, तेव्हा येशूचा सुद्धा बाप्तिस्मा झाला. तो प्रार्थना करीत असता आकाश उघडले गेले.


Kagena de o Yesus wotemo onaka, "Niaqohaka, la o bi ngopa ona magena yahino Ngohino. Upa lo niafati de lo niasimahawa. Sababu o bi nyawa imatero maro o ngopa ona manena asa yaaku iwosa o Gikimoi Awi paretaka." 	 परंतु येशू म्हणाला, लहान मुलांना मजकडे येऊ द्या, त्यांना मना करू नका, कारण स्वर्गाचे राज्य या लहान मुलांसारख्या लोकांचेच आहे.”


De o Paulus wotemo, "Ai gianongoru, ngohi towinakowa una magena ma Imam Wilalamo. Igogou, o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka lo isilefo qaboloka, 'Upa lo ngona ani roriri moi wonipopareta gena nowisimaqe.' " 	 पौल म्हणाल, “बंधूनो, तो मनुष्य याजक आहे हे मला माहीत नव्हते, कारण असे लिहिले आहे की, ‘तू आपल्या शासन करणाऱ्याविरुद्ध बोलू नकोस”‘


Ma ngale ngohi gena asa ona magena yogiise isidadu-dadu kanaga o nyawa itemo, "O nyawa una magena iqoqoma gena ngone wonasangisara de awi edekati gena wonasisaka, so ngone ma Kristus powipipiricayaka gena he powipiricaya kawa. Duma ngaroko komagena, o orasi manena wonasangisara kawa de una lo o nyawa wosihohabari moi, o habari qaloloha ma ngale ma Kristus bilasu powipiricaya." 	 त्यांनी फक्त ऐकले होते. लोक म्हणतात: “ज्या मनुष्याने ज्या विश्वासासाठी पूर्वी आपला छळ केला, ज्या विश्वासाचा त्याने नाश करण्याचा प्रयत्न केला तो आता त्याचीच घोषणा करीत आहे.”


So de Awi muri-muri wikelelo Una o ake ma qokuko watagi, de ona isawangi so imatoore, "Wewe! O toka! O toka!" So yamodo imasidotirineku. 	 शिष्य त्याला पाण्यावरून चालताना पाहून घाबरून गेले, त्यांना वाटले, भूतबीत आहे की काय म्हणून ते भूत, भूत असे ओरडू लागले.


O Stefanus una magena o Gikimoi Awi laha de Awi kuasa iwisidumuka, sidago una o nonako ihahairani ifoloisi ilamo waaka o Yahudi ma kawasa manga simaka. 	 स्तेफन (सात लोकांपैकी एक) यास मोठा आशीर्वाद मिळाला. देवाने त्याला लोकांसमोर अद्भूत चमत्कार करण्याचे सामर्ध्य दिले होते.


Ona manena yadoto o bi nyawaka o adati de o galepu, kiaka ngone o Romaka ma nyawa de o Roma ma bobareta inasimahawa paaka." 	 आमच्यासाठी च्या गोष्टी योग्य नाहीत त्या करण्यासाठी ते लोकांना सांगत आहेत. आम्ही रोमी नागरिक आहोत व या गोष्टी आम्ही करणार नाही.


So komagena imadadi de o nyawamoi-nyawamoi kiaka o kaya o duniaka imadolomu de yadiahi, duma o kaya kanaga o Gikimoi Awi simaka asa imasidailakowa de imadiahiwa." 	 “जो कोणी स्वत:साठी संपत्ती जमा करतो परंतु देवाच्या दृष्टीने जो धनवान नाही, अशा मनुष्यासारखे हे आहे.”


Qabolo de o prajuritka manga dala magena imasidailakoka, so o putu ma rabaka de ona o Paulus iwingaho de itagi sidago imasidiado o Antipatris ma kotaka. 	 शिपायांनी त्यांना मिळालेल्या हुकुमाचे पालन केले. ते पौलाला घेऊन रात्रीच अंतिपत्रिसास गेले.


O Yesus de Awi muri-muri o Galilea ma talaga ma dongirabaka de yakahisa o talaga ma sonongaka, so imasidiado o Gerasa ma daeraka. 	 मग ते सरोवराच्या पलीकडच्या बाजूच्या गरसेकरांच्या देशात आले आणि तो नावेतून उतरला तेव्हा


Kagena o Yerusalemka de ngohi asa tomajobo totagi o Siria ma daeraka de lo o Kilikia ma daeraka. 	 नंतर मी सूरीया व किलीकिया प्रांतांत गेलो.


Komagena so iqoqomaka wopipilo awi dodihimo magena manga sango itemo, "Una wilamoka, so ngini bilasu una ka niwisano." 	 म्हणून ‘त्यालाच विचारा तो आता मोठा झाला आहे’ असे त्या मनुष्याचे आईवडील म्हणाले.


Duma ka o orasi moi ma deka de nimatodoka gena to ngini nia kaya gena qangodu isisaka de niamake kawa.' O nyawa o deruka wopopareta, o deruku ipapane, o deruka imomanara de lo o deruka ma nyawa manga barang isiiija ona yangodu de o Babel gena ma soa ma gakuka kagena imaokoye, 	 एका तासात अशा प्रकारची प्रचंड संपत्ति नष्ट झाली!” प्रत्येक तांडेल, जलप्रवासी तसेच खलाशी आणि समुद्रावर पोट भरणारे सर्व लोक त्या नगरीपासून दूर राहतील.


Nakoso ngini o loha niaaka nikaeli, de nagala o nyawa moi lo yahiwa o dorou inigaka nginika. 	 जे चांगले ते करण्यास तुम्ही उत्सुक असाल तर अशी कोण व्यक्ती आहे जी तुम्हाला इजा करण्याचा प्रयत्न करील? पण,


Duma o roti o sorogaka de yahino gena o paramoili, sababu o roti manena nakoso o nyawa yaoqo gena ona he isone kawa. 	 जी स्वर्गातून उतरते ती भाकर मी आहे. जर ही भाकर कोणी खाईल तर तो कधीच मरणार नाही.


He! Nikelelo. Ngohi manena kanaga o ngora ma simaka tomaokoye de tiniaso ngini. Ngohi tinidamaha la nakoso kanaga o nyawa o tahu ma rabaka Ai ili yoise de manga ngora yapelenga, de Ngohi isimaha towosa la tomatamiye de ngomi asa mioqo de miudo. 	 मी येथे आहे! मी दाराजवळ उभा राहतो व दार ठोठावतो. जर कोणी माझा आवाज ऐकतो आणि दार उघडतो, तर मी आत येईन आणि त्याच्याबरोबर जेवीन व तोही माझ्याबोरबर जेवेल.


O tadu mogiowo eko o kolano yamogiowo de o haiwani ifofufuru ona magena asa yaaka so o ngopeqeka mosusundali gena imidanggutu. So ona asa muna mikoora de lo imiwatoka, sidago ami lake yaoqo de o uku misitupu so mihiwaka. 	 तो श्र्वापद आणि दहा शिंगे तू पाहिलीस ते त्या वेश्येचा तिरस्कार करतील. ते तिला ओसाड, उजाड करतील आणि तिला नग्न सोडून देतील, ते तिचे मांस खातील, व अग्नीने तिला जाळतील.


Ai gianongoru! Nako ngini gena, ngohi tanako itiaika to ngini nia roriri de ngini masirete nia manara qatotorou o Yesuska, ma ngale gena ngini niwinakowa, ena gena Una magena o Salamati ma Kolano. 	 “माझ्या बंधूनो, तुम्ही येशूला जे केले ते तुम्ही अजाणता केले. (तुम्हांला समजत नव्हते, तुम्ही काय करीत आहात. तुमच्या नेत्यांनासुद्धा हे समजले नाही.)


O nyawa lo yaakuwa o oho ka sidutu ikakali inihike, ka cawali o Gikimoi Awi Gurumi gena o oho magena aku o nyawaka wahike. So Ai demo ngini tinisingangasu iqomaka gena, inisidumu o Gikimoi Awi Gurumi magena winihike o oho nginika. 	 शरीराद्दरे मनुष्याला जीवन मिळत नाही. परंतु आत्म्याकडून ते जीवन मिळते. मी तुम्हांला सांगितलेल्या गोष्टी आत्म्याविषयी आहेत, म्हणूनच या गोष्टीपासून जीवन मिळते.


Mia baba Gubernur, ngomi masirete mianako o nyawa una manena he ma para ma dala o ruwahe waaka. Ena gena, de ka to una awi manara so o Yahudika ma nyawa o bi bangsa o dunia ma sigilolika una manena o gangamo wosigogoko, de foloisi lo kanaga o nyawa moi o Nazaretka ma bi nyawa iwipipiricaya de una manena lo to ona manga sahe. 	 हा मनुष्य त्रास देणारा आहे, जगात सगळीकडे यहूदी लोकांना त्याने त्रास दिलेला आहे. तो नासरेथकराच्या पंथाचा पुढारी आहे.


O Yesus wosoneka ma ngale o orasi ma simaka Una wahino kali, de bai ngone pooohosi bai ngone pososoneka, ngone inangodu asa pooho dede Una. 	 तो आमच्यासाठी मरण पावला यासाठी की, आम्ही मेलेले असू किंवा जिवंत असू, जेव्हा येशू येईल तेव्हा आम्हाला त्याबरोबर एकत्र राहता यावे.


Duma de o Gurumi Qatetebi Awi kuasa o Stefanus womamataga o sorogaye, de una wakelelo o Gikimoi Awi mulia isiru-siru ma rabaka de o Yesus womaokoye Awi girinaka. 	 परंतु स्तेफन पवित्र आत्म्याने भरलेला होता. त्याने आपली नजर वर स्वर्गाकडे लावली. देवाचा गौरव त्याने पाहिला. त्याने येशूला देवाच्या उजवीकडे उभे असलेले पाहिले.


Duma o Yesus wanako to ona manga sihaga so wotemo ona magenaka, 	 ते धूर्तपणे आपल्याला फसवू पाहत आहेत याची येशूला कल्पना होती.


O Nahadi ma wangeka ngomi o Yesus miwipipiricayaka mingodu mimatolomuno ma ngale o oqo qatetebi miaaka, duma o Paulus womibobicara kasi sababu ma langino de asa womajobo, so mia dodolomu gena sidago o putu itongiraba. 	 मग आठवड्याच्या पहिल्या दिवशी म्हणजे रविवारी आम्ही सर्व भाकर मोडण्यासाठी एकत्र जमलो असताना, पौल त्यांच्याबरोबर बोलू लागला कारण दुसऱ्या दिवशी निघण्याचा त्याचा बेत होता. तो मध्यरात्रीपर्यंत बोलत राहीला.


So ma ngale magegena ngini bilasu nia sininga moi de moika nimatekesiduduga de lo komagena nimariwo, la ngini ningodu aku o Jou Yesus niwinako de niwidodara maro o kia niaaka qaboloka. 	 म्हणून एकमेकांना उत्तेजन द्या. आणि जसे आता तुम्ही करीत आहात तसे आध्यात्मिक रीतीने एकमेकांना पूर्ण मनाने बळकट करा.


Qabolo de Una wokahino Awi muri-murino, de wamake ona yakiolo kali, sababu ona ikakadu poli. So ona isimakewa itemo o kia Unaka. 	 नंतर तो परत आला व त्याला ते झोपलेले आढळले. कारण त्यांचे डोळे जड झाले होते आणि त्याला काय उत्तर द्यावे हे त्यांना कळेना.


O bi nyawa nagoona la kanaga Una Awi moi-moi wosusulo gena ona yodupa yaaka, ona magena manga oho o orasi isigeto-geto asa imarimoi dede Unaka. De lo Una Awi Gurumi ngone wonahike la wogoge nanga siningaka, magena wonasinako igogou Awi oho o orasi isigeto-geto imarimoi dede ngoneka. 	 जो देवाची आज्ञा पाळतो तो त्याच्यामध्ये राहतो आणि देव त्या व्यक्तीमध्ये राहतो. देव आमच्यामध्ये राहतो हे आम्हांला यावरुन समजते, त्याने दिलेल्या आत्म्यामुळे आम्हाला हे समजते.


Ona gena Una iwikelelo, duma kanaga o kia naga moi idadi onaka sidago yaakuwa Una iwinako. 	 पण त्यांचे डोळे त्याला ओळखण्यापासून बंद करण्यात आले होते.


Komagena lo ma orasi o Elisa iqoqomaka, kanaga yapapado yadala o Israel ma tonaka. Duma yapapado gena moi lo o Elisa wasilohawa, ka cawali o Naaman, una o Siriaka ma nyawa." 	 अलीशा संदेष्ट्याच्या वेळेस इस्राएलात अनेक कुष्ठरोगी होते परंतु त्यापैकी कोणीही शुद्ध झाला नाही. केवळ सूरीया येथील नामान कुष्ठरोग्यालाच शुद्ध करण्यात आले होते.”


De lo takelelo o malaikat wipoputuru moi de una kanaga wosingangasu womaili-ilika wotemo, "O buku o lolo moi ma segel manena o nyawa nagoona yamalo manga sininga itiai la o segel manena yaraca de o buku manena yapelenga." 	 आणि मी एक सामर्थ्यशाली देवदूत पाहिला. तो देवदूत मोठ्या आवाजात म्हणाला, “गुंडाळीचे शिक्के तोडून ती उघडण्यास कोण पात्र आहे.?”


Duma koloko ma ngutu iluku kuwa, so ona yopiricaya itekawa. So de o susa yamake de ma ngale o habari qaloloha so yasisangisara, de gila-gila ona o Gikimoi wipalako so imakiliho de ikafirika. 	 पण त्यांनी त वचन आपल्यामध्ये खोलवर रूजू (मुळावु) न दिल्यामुळे ते थोडाच काळ टिकतात. जेव्हा वचनामुळे संकटे येतात किंवा त्रास होतो तेव्हा ते चटकन विश्वास ठेवण्याचे सोडून देतात.


Magena de o Yesus de Awi muri-muri yomaoko de yotagi, iwimote o nyawa una magena. 	 तेव्हा येशू व त्याचे शिष्य त्या सेनाधिकाऱ्याबरोबर निघाले.


La o keledai ma bobiliku yasose de ma duhutu wakelelo de wasano onaka, "He! Ngini magena nidooha. Qadoohaso o keledai ma bobiliku niasose de niaqehe." 	 ते सोडीत असता त्याचा मालक त्यांना म्हणाला, “तुम्ही शिंगरु का सोडता?”


Ma orasi o Yahudika ma nyawa gena o Gikimoi waholuka, de waaka so o dunia ma nyawa ma binuka ona magena lo de Una aku imakadame. So nakoso o Yahudika ma nyawa la ma Kristus wipiricayaka, so ona lo o Gikimoi waqehe qaloha de magena imatero maro o sone ma rabano ona wasioho kali. 	 जर देवाने त्यांच्या केलेल्या अव्हेराचा परिणाम जगासाठी समेट झाला. तर देवाकडून स्वीकार याचा अर्थ मेलेल्यांतून जिवंत होणे, नाही का?


Ma orasi una wobicara komagena, de ma Imam Wilalamo o Ananias wosulo o nyawa moi o Paulus awi dateka so awi uruko wosidopoka. 	 तेव्हा मुख्य याजक हनन्या याने पौलाच्या जवळ उभे राहिलेल्यांना पौलाच्या थोबाडीत मारण्यास सांगितले.


De ngo kagena o nyawa moi awi ronga o Ananias. Una awi sigogise qaloha o bobita moi-moi o Musa wosilelefoka, so o Yahudika ma nyawa yangodu o Damsyikka foloi iwihoromati una. 	 “नियमशास्त्राचे भक्तिभावाने पालन करणारा हनन्या नावाचा एक मनुष्य होता. तेथे राहणारे सर्व यहूदी त्याच्याबद्दल चांगले बोलत.


De o Petrus wotemo, "Jou, ngaroko ngohi bilasu ibui eko lo itooma, duma ngohi igogou ka tonimote Ngona bai!" 	 परंतु शिमोन पेत्र त्याला म्हणाला, “प्रभु, मी तुझ्याबरोबर तुरुंगात जाण्यासाठी व मरण्यासाठी तयार आहे.”


Komagenawa bai! Ngohi totemo, nakoso ngini nia dorou nimatobawa de nimatodubawa, de igogou ningodu lo asa nisone, ka imatero maro de ona magena. 	 नाही, मी तुम्हांस सांगतो, जर तुम्ही पश्चात्ताप केला नाही तर ते जसे मेले तसे तुम्हीही मराल.


De ngohika o malaikat magena itemo, "Upa nohairani. Sababu ngohi asa tonisingangasu ngonaka ma ngale idodooha o ngopeqeka muna magena de lo tonisingangasu ma ngale o haiwani ilalagoku mopapaneku gena, kiaka ma sahe tumudingi de ma tadu mogiowoka. 	 मग देवदूत मला म्हणाला, “तू आश्चर्यचकित का झालास? मी तुला त्या स्त्रीचे आणि ती ज्या श्र्वापदावर बसली आहे, ज्याला सात डोकी व दहा शिंगे आहेत त्याचे रहस्य सांगतो.


So ngini bilasu nimajaga de nimasidailakoka, sababu ngini nisidodoguwa muruoka de Ngohi asa tahino. 	 सावध असा, जागृत असा कारण ती वेळ केव्हा येईल हे तुम्हांला ठाऊक नाही.


Duma o orasi manena de ngohi totemo nginika, ma ngale una niwifanggali de o dorou gena bilasu ngini niaaka kawa. Nakoso ngini gena una niwisiapongu, de ngohi lo asa towisiapongu. De lo nakoso igogou una kanaga de awi sala ngohika, de ngohi asa towisiapongu. Ma Kristus gena wanakoka to ngohi ai sininga ma edekati la ngini aku nimarimoi kali. 	 जर तुम्ही एखाद्याला क्षमा करता तर मीसुद्धा त्याला क्षमा करीन. आणि ज्याची ज्या कशाची मी क्षमा केली आहे, आणि त्यातूनही जर काही क्षमा करण्याचे राहिले असेल - तर मी ख्रिस्ताच्या नजरेत तुमची क्षमा केली आहे.


Duma nakoso woleleleani magena awi sininga qatorou, una magena asa awi siningaka wotemo, 'Ai tuangi ma deka lo woliho waasi.' Kagena de una asa yoleleani ma binuka, bai yanau de lo o ngopeqeka, gena wangangapoka de wotagika, wooqo de woudo de o nyawa yatotobadalu. 	 पण जर तो नोकर मनात म्हणतो, “माझा मालक येण्यास फार विलंब लावतो.’ व तो त्याच्या स्त्री व पुरुष नोकरांना मारहाण करतो व खाण्यापिण्यास सुरुवात करतो.


O malaikat gena wotemo, "O Gurumi Qatetebi asa wouti de wahino ngonaka, so o Gikimoi Wikukuruye Awi kuasa ma buturu lo asa igoge ngonaka. Komagena so o ngopa moi asa nowisibuo Una magena witebi, de wisiaso o Gikimoi ma Ngopa. 	 देवदूत तिला म्हणाला, “पवित्र आत्मा तुझ्यावर येईल, आणि सर्वोच्च देवाचे सामर्थ्य तुझ्यावर सावली करील. आणि म्हणून जे पवित्र बाळ जन्मास येईल, त्याला देवाचा पुत्र म्हणतील.


De moi-moi ona magenaka Ngohi asa tahike o oho ka sidutu ikakali, so ona gena akuwa yasisa. Sababu ona magena Ngohi tajajaga, so o nyawa nagoona bato yaakuwa Ngohi ikoora. 	 मी माझ्या मेंढरांना अनंतकाळचे जीवन देतो. ती कधीच मरणार नाहीत. आणि त्यांना कोणीच माझ्या हातून हिरावून घेणार नाही.


"Ngini ningodu nianakoli gena iqoqomaka kanaga nia dodoto manena isingangasu qabolo nia ete de nia toporaka. Ena gena, 'Nia jaji upa niatilaku. O kia naga moi ngini nijaji de nisasika o Jou Awi simaka bilasu niaaka de niaganapu.' 	 “जेव्हा तू शपथ घेतोस तेव्हा ती तोडू नको. जी शपथ देवाला वाहिली आहे ती खरी कर, असे सांगितल्याचे तुम्ही ऐकले आहे.


De o Yesus woade-ade wotemo una magenaka, "Ma moiku o nyawa moi kanaga o oqo ilalamo moi waaka, de o nyawa yadadala wakoro. 	 मग येशू त्याला म्हणाला, “एक मनुष्य एका मोठ्या मेजवानीची तयारी करीत होता. त्याने पुष्कळ लोकांना आमंत्रण दिले.


O Paulus de o Barnabas ona kagena igoge yatekasi de o bi nyawa ipipiricaya ona magena. 	 नंतर ते शिष्यांबरोबर तेथे बरेच दिवस राहिले.


Ngohi tongongano o Baba Gikimoi de o Jou Yesus Kristus ngini ai dodiao nipipiricaya nia sininga yaaka so foloisi isanangi, de lo nia dodara de nia piricaya gena qangodu yosiputuru kali. 	 देवपिता आणि प्रभु येशू ख्रिस्तापासून आता बंधु बहिणींना विश्वासासह प्रीति आणि शांति लाभो.


Duma gila-gila Una waaso de wotemo, "Eh, hika nia sininga niapoputuru! Ngohi manena o Yesus so upa nimodo!" 	 पण येशू लगेच त्यांना म्हणाला, काळजी करू नका. मी आहे, भीऊ नका.


De o bi nyawa ipipiricaya yangodu magena ona imatekerimoi, so moi-moi kanaga onaka magena asa yapake maro ka to ona masirete. 	 सर्व विश्वासणारे एकत्र राहत. प्रत्येक गोष्ट ते आपापसात वाटत असत.


De lo nianako maro o baba moi idodooha waaka awi ngopaka, so komagena ngomi lo miaaka nginika. 	 आणि तुम्हाला हे चांगले माहीत आहे की, जसा पिता आपल्या मुलांना वागवितो तसे आम्ही तुम्हातील प्रत्येकाला वागविले आहे.


De kanaga o nyawa yangodu manga oho ma rabaka ka moi lo waali ikurangi. Sababu nagoona de manga tonaka de lo manga tahuka gena, itagi isiija la ma ija magena yaaho, 	 त्यांना आवश्यकता भासे ते सर्व त्यांना मिळत असे. प्रत्येक जण ज्याची स्वत:ची शेत (जमीन) होती किंवा घर होती, त्यांनी ते पैशासाठी विकले व विकून आलेले पैसे त्यांनी प्रेषितांच्या हवाली केले.


So wotemo awi doro ma nyawa wapapaliharaka, 'Nananosi bai! Ma deka o taungu saange ngohi tahino tasari o ara ma hutu ma sopo, duma ma sopo ihiwa so moi lo tamakewa. Lebelaha natoqaka bato! Ilaha! O ara magena hitilahi o tona ma sasaki yamata.' 	 म्हणून तो माळयाला म्हणाला, “पाहा, या अंजिराच्या झाडावर फळ पाहण्यासाठी मी गेल्या तीन वर्षांपासून येत आहे, परंतु मला त्यावर काहीही आढळले नाही. तेव्हा ते तोडून टाक. त्याचा उगीच भुईला भार कशाला?’


So igogou ngini nimangaku ngini gena o nabi-nabi yatotooma to ona manga ngopa de manga danoku, de lo igogou ngini lo to ngini nia ete de nia topora magena manga gogoho gena niamote. 	 पण ज्यांनी ज्यानी त्यांना जिवे मारले. त्यांचेच तुम्ही वंशज आहात याचा पुरावा तुम्ही देता.


Komagena o nyawa nakoso de manga cocatuka ma ngale aku o nyawa yadoto, hika yodoto imatero maro de o dodoto gena igogou o Gikimoi Awi demo masirete wapepeto. O nyawa nagoonali nakoso de manga cocatu ma ngale yaaku yaleleani, hika de o Gikimoi Awi buturu o manara magena bilasu yaaka. Ka ma ngale ngini gena o Yesus Kristus wosone, so ma ngale ngini lo nia manara moi-moi qangodu ma rabaka gena asa o Gikimoi wigiliri. Igogou de itero, ma Kristus gena foloi wolamo de lo wokokuasa ka sidutu ikakali. Amin. 	 सर्व बाबतीत येशू ख्रिस्ताच्या द्वारे देवाला गौरव मिळावे यासाठी जो भाषण करतो त्याने देवापासून आपल्याला वचन आले आहे असे बोलावे; जो सेवक आहे त्याने देवाने पुरविलेल्या सामर्थ्यानुसार सेवा करीत राहावे. यासाठी की सर्व गोष्टीत येशू ख्रिस्ताद्वारे देवाला गौरव दिले जावे. कारण गौरव व सामर्थ्य अनंतकालासाठी त्याचीच आहेत. आमेन.


So o Paulus lo o gota kagena wotolomu so o uku yatatahu ma qokuku wongangado, de sababu o uku ma sahu, so ma sora ma rabano o ngihia moi isupu, de gila-gila awi giaka yagoli so ka ililikoka. 	 पौलाने काटक्या गोळा केल्या आणि ते त्या शेकोटीत टाकू लागला. उष्णतेमुळे तेथून एक साप निघाला. आणि त्याने पौलाच्या हाताला विळखा घातला.


Sababu o Gikimoi Awi pareta gena nakoso o nyawa kagena ma rabaka, de ona magena asa upa de manga demo bato, duma kanaga de manga kuasa o Gikimoino. 	 कारण देवाचे राज्य बोलण्यावर अवलंबून नसते तर सामर्थ्यावर असते.


So o demo magena itemo nakoso ngini nimasingangasu o nyawa yadadala manga simaka nitemo, "Igogou, o Yesus gena ma Jou," de lo nia sininga ma rabaka nipiricaya igogou Una gena o Gikimoi o soneno wisioho kali, de ngini magena asa nisisalamati. 	 की, जर तू तुझ्या मुखाने “येशू प्रभु आहे” असा विश्वास धरतोस आणि आपल्या अंत:करणात देवाने त्याला मेलेल्यांतून उठविले असा विश्वास धरतोस तुझे तारण होईल


Ena gena, una wadoto o Gikimoi Awi buku ma demo, de igogou o demo magena ma ngale o Salamati ma Kolano Una magena bilasu wosangisara de wosone, duma asa wooho kali, de o Paulus wotemoli, "O Yesus ngohi tinisihohabari gena, Una magena o Salamati ma Kolano." 	 पौलाने पवित्र शास्त्रातील वचने यहूदी लोकांना स्पष्ट करुन सांगितली. त्याने दाखवून दिले की, रिव्रस्ताने मरणे अगत्याचे होते. तसेच त्याचे मरणातून उठणेही अगत्याचे होते. पौल म्हणाला, “हा मनुष्य ‘येशू’ ज्याच्याबद्दल मी तुम्हांला सांगत आहे तो ‘ख्रिस्त’ आहे.”


De nakoso o nyawa la kanaga yomakitingaka dede Ngohi, de yogogewa o rimoi ma rabaka dede Ngohi, ona magena manga sopo ihiwa de ona magegena maro o uma yaotoka, de yaumo so asa qamalai. O uma maro komagena yatolomu so o ukuka yaumo de yatupuka. 	 कोणी माझ्यामध्ये राहिला नाही तर तो फाट्याप्रमाणे बाहेर टाकला जातो. तो वाळून जातो मग त्याला गोळा करून अग्नीत टाकतात व ते जाळण्यात येते.


Komagena de o orasi magena qabolo Una wamalo Awi buturu isupu to Una Awi roheno. De womakiliho de wasano o nyawa yadadalaka, "Nagoona Ai juba yatigi." 	 येशूला ताबडतोब जाणीव झाली की, आपल्या शरीरातून शक्ती गेली आहे. तो गर्दीत वळून म्हणाला, “माझ्या कपड्यांना कोणी स्पर्श केला?”


Magena de o Yesus wotemo, "Ngona bilasu nosininga, upa sidago nodedemo o nyawaka. Cawali nogila-gila o imamka la ani rohe yatailako. So naaka maro o Musa awi bobita wotetemoka, de ani gaso natota o Gikimoika, maro o sinako moi o bi nyawaka igogou ngona nilohaka." 	 “हे जे घडले ते कुणाला सांगू नकोस, तर जाऊन स्वत:ला याजकांना दाखव आणि तू कुष्ठरोगमुक्त झालास ह्याचे प्रमाण म्हणून मोशेने ठरवून दिलेले अर्पण वाहून टाक. ह्यामुळे तू शुद्ध झाल्याचे लोकांना कळेल.”


Duma ona gena o Farisika de o bi guru agama kanaga manga sininga ma rabaka itemo, "Wobarani bolo! Wotemo woluluguka, 'Ani dorou tahoi.' Ngone panako ka cawali o Gikimoi aku o dorou wahohoi, so Awi demo magenena ma meta o Gikimoi wisiceke." 	 नियमशास्त्राचे शिक्षक आणि परुशी स्वत:शी विचार करु लागले: “हा कोण आहे, जोे असे दुर्भाषण करीत आहे? देवाशिवाय कोण पापांची क्षमा करु शकतो?”


Igogou, Ngohi o kuasa tinihike nginika, la ngini aku niapito o ngihia eko o hai sosolota, de lo nanga saturu manga buturu qangodu-ngodu. O nyawa moi lo asa upa niqabo. 	 ऐका मी तुम्हांला साप आणि विंचू यांना तुडविण्याचा अधिकार दिला आहे. व मी तुम्हांला शत्रूच्या सर्व सामर्थ्यावर अधिकार दिला आहे. आणि कशानेच तुम्हांला अपाय होणार नाही.


Sababu o orasi magena de o Gurumi Qatetebi asa winisingangasu nginika, o kia bilasu ngini nitemo." 	 कारण तुम्ही काय बोलावे हे पवित्र आत्मा त्यावेळी तुम्हांला शिकवील.”


Nakoso o doku moika niwosa de ka o tahu moika nimasidodogu, de upa nimatotuluru ma bati o doku magena niodongosa. 	 आणि ज्या घरात तुम्ही जाल त्या घरातच तुम्ही राहा. व दुसऱ्या गावाला जाताना ते घर सोडा.


O nyawa nagoonali nakoso de manga cocatu ma ngale yaaku o nyawa yasiduduga, hika magena bilasu yaaka. O nyawa nagoonali nakoso de manga cocatu ma ngale o kia naga onaka gena yodupa de o nyawa imakeregu, hika komagena yahike de manga sininga ma loha onaka. O nyawa nagoonali nakoso de manga cocatu ma ngale yaaku o gogobu yapareta, hika komagena bilasu yaaka yokaeli. De lo o nyawa nagoona kali nakoso de manga cocatu ma ngale aku o nyawa manga oho ma kurangi de yodupa yariwo, hika magena bilasu yariwo manga sininga de ma nalika. 	 कोणाला बोध करण्याचे दान असेल तर त्याने बोध करण्यास वाहून घ्यावे. ज्याला दानधर्म देण्याचे दान असेल त्याने ते सद्हेतूने द्यावे. ज्याला अधिकाराचे दान असेल त्याने दक्षतेने ते काम करावे ज्याला देयेचे दान असेल त्याने आनंदाने दया करावी.


Awi demo magena yoiseka, de o nyawa yadadala kanaga ma binuka ona itemo, "Igogou, Una manena o nabi moi kekiaka o Gikimoi wojajajika done asa wahino." 	 येशूने सांगितलेल्या या गोष्टी लोकांनी ऐकल्या. काही लोक म्हणाले, “हा माणूस खरोखरच संदेष्टा आहे.


Ma moili Una wotagi wosumbayang de Awi demo ka imatero de ma nonoma. 	 पुन्हा येशू दूर गेला आणि त्याच गोष्टी उच्चारून त्याने प्रार्थना केली.


Duma o Gikimoi Wikukuruye wogogewa o tahu o nyawa manga gia isiaaka, sababu o bi nabi manga buku ma rabaka isilefo komanena: O Jou wotemo, 	 “कारण सर्वेच्च देव मनुष्यांनी त्यांच्या हातांनी बांधलेल्या घरात राहत नाही. भविष्यवादी असे लिहितात:


So o gura magenaka ngomi migoge he o ngoosa saange sidago ma orasi o alo de o rato itoguka, qabolo de mimasidailako so mimajoboli mikahika o Romaka. So ngomi mipane o deru moili nodoka o Aleksandria ma kotano, kagena imatapuku ma orasi o alo de o rato itagisi de o deru magena isironga o Dioskuri, ma ngale o giki ma duhutu isasago. 	 आम्ही तेथे हिवाळ्यात राहिल्यावर आलेक्सांद्रा शहरातील एका जहाजातून पुढील प्रवासाला निघालो. ते जहाज त्या बेटावर हिवाळाभर मुक्कामाला होते. त्या जहाजाच्या समोरील बाजूस ‘जुळ्या देवाचे’ चिन्ह होते.


Una wasango onaka wotemo, "Nimasitiari qaloha, upa sidago o nyawa inisihaga. 	 नंतर येशू त्यांना सांगू लागला, “तुम्हांला कोणी फसवू नये म्हणून सावध राहा.


Nako magena igogou de itiai, de nagala o nyawa moi asa wosano wotemo, "Qadoohaso o Gikimoi Awi bobita ma ngale o Yahudika ma nyawa yamomoteka gena wahike." Ngohi tosango o Gikimoi Awi bobita wahike la ma ngale o nyawa aku yanako igogou Awi bobita magena ona yatilakuka. De ma ngale komagena so ona la o dorou yaaka gena itiai de itero, de lo igogou Una wotemo ona magena bilasu Una wasangisara. Komagena o Gikimoi o nyawa manga dorou wasikelelo sidago ma orasika done o Yesus Kristus wahino, gena Una o Abraham awi ngopa de awi dano moiku. O Gikimoi Awi bobita wahike gena, upa Una masirete, duma o bi malaikat wasulo la itagi o Musaka wisingangasu de una magena maro o Gikimoi Awi dagali moi so o nyawaka wasingangasu. 	 तर मग, नियमशास्त्राचा उद्देश काय होता? ज्या संतानाला वचन दिले होते त्याच्या येण्यापर्यंत पापामुळे ते अभिवचनाला जोडण्यात आले होते. नियमशास्त्र हे देवदूताकरवी मोशे या मध्यस्थाच्या होती देण्यात आले.


De lo ngomi mianakoka de miopiricayaka igogou o Gikimoi womidodara ngomika. Una magena Awi sininga ma rabaka ka cawali o dodara. So nakoso o nyawa nagoona la yodupa o nyawa yadodara, de ona magena imarimoi dede Una de Una lo imarimoika dede ona. 	 आणि म्हणून आम्ही ओळखतो आणि त्या प्रीतीवर आम्ही विश्वास ठेवतो की, जो देवाने आमच्यावर केली. देव प्रीति आहे. आणि जो प्रीतीत राहतो तो देवामध्ये राहतो आणि देव त्या व्यक्तीमध्ये राहतो


Ona imatolomuno de ma Imam Wilalamo o Hanas, de ona yaruwange yadahe to una awi gianongoru, ena gena o Kayafas, de o Yohanes, de o Aleksander de lo awi gianongoru ma binukali. 	 हन्ना (प्रमख याजक), केफा, योहान आणि अलेक्यांद्र हे तेथे होते. तसेच प्रमुख याजकाच्या घरातील प्रत्येक जण हजर होता.


Ma orasi ngohi he tomajobo o Makedonia ma daeraka de ngohi tonibaja de togolo qabolo ngonaka, ngona bilasu nogogesi o Efesus ma kotaka. La nasulo o nyawa yamuruo naga o bi dodoto ikokulai gena o nyawaka bilasu upa he yadoto. 	 मी मासेदोनियाला जात असता तुला कळकळीने विनंति केल्याप्रमाणे तू इफिस येथे राहावेस असे माझे म्हणणे आहे. यासाठी की, काही ठराविक लोकांना खोटे शिक्षण देऊ नका अशी तुला त्यांना आज्ञा करता यावी. किंवा


so maena itemo, 'Lebelaha ngohi ka toliho totagi o nyawa kiaka towititingaka.' So ilihoka, ce, o tahu magena ma rabaka o nyawa moi lo yahiwa. O nyawa magena maro o tahu moi la kanaga ma rabaka igogoge o kia naga moi lo ihiwa, isesaka, de ma raba isidiahika so qatebi bai! 	 तेव्हा तो म्हणतो, जेथून मी आलो त्या माझ्या घरात मी परत जाईन आणि जेव्हा तो परत येतो तेव्हा ते घर रिकामे असलेले तसेच स्वच्छ व नीटनेटके असे त्याला दिसते.


Ena gena, ngomi ka miohosi o dunia manenaka de o nyawa kanagasi manga dupa ngomi imitooma, sababu o Jou Yesus miwipiricaya. Komagena imadadi la isikelelo igogou o Jou Yesus wooho kali, sababu Awi kuasa gena kanaga ma ngale ngomi mia rohe isiputuru. 	 कारण आम्ही जे जिवंत आहोत ते आम्ही नेहमीच ख्रिस्ताकरिता मरणाला सोपविलेले आहोत. यासाठी त्याचे जीवन आमच्या मर्त्य शरीराद्वारे प्रकट व्हावे.


So nitagi bato o bi ngeko ilalamoka, de o nyawa niamamake kiano bato de nagoona bato niakoro ona yahino o kawi ma rarame manenaka.' 	 म्हणून रस्त्यांच्या कोपऱ्यांवर जा आणि तेथे तुम्हांला जे भेटतील त्यांना लग्नाच्या मेजवानीला बोलवा.


Wacohono, de o malaikat moili una o uku wapopareta o suba yatutupu ma rihono wosupu kali. De awi ili walamo-lamo wosulo o malaikat o rarari wacocohono gena wotemo, "De ani rarari qadodoto magena hika notagi o duniaku de nosiwewa, la naredi de natolomu o anggur ma hutu, sababu ma sopo gena qaomuka." 	 मग आणखी एक देवदूत वेदीकडून आला. या देवदूताचा अग्नीवर अधिकार होता. या देवदूताने धारदार विळा असलेल्या देवदूताला बोलाविले. तो म्हणाला, “तुझा धारदार विळा घे आणि पृथ्वीवरील द्राक्षाचे घड काढ. पृथ्वीची द्राक्षे पिकली आहेत.


O putu moiku o nyawa yangodu imaiduka, de una awi saturu gena wahino de o doro ma dongirabaka o nguusu ma gisisi wosihaja de womajoboka. 	 पण लोक झोपेत असता त्या मनुष्याचा शत्रू आला व गव्हामध्ये निदण पेरून गेला.


De lo o kia bato nitetemo de niamomanara gena ma rabaka hika ngini niaaka imatero maro o Jou Yesus Awi nyawa so bilasu yaaka. De komagena lo sababu o Yesus Awi manara nginika, so hika ngini lo salalu nia sukuru niatide o Baba Gikimoika. 	 आणि प्रत्येक गोष्ट जी तुम्ही बोलता किंवा करता ते प्रभु येशूच्या नावात करावे. यामुळे तुम्ही देवपित्याचे त्याच्याद्धारे आभार मानता.


Duma ma ngeko idodooha o Gikimoi waaka to ngone nanga sininga itiai gena upa ngone o nyawa nanga manara o bobita Unano paaaka so magena ma fanggali bilasu pamake. Sababu ngone o nyawa de nanga manara o kia Una wodudupawa, so o bobita Unano gena akuwa paaka itiai. So ka cawali o Jou Yesus powipiricayaka, de o Gikimoi aku wotemo ngone nanga sininga itiai Unaka, de ma ngeko komagena maro o ngongike moi so aku pamake. 	 कोणताही मनुष्य कर्मे करुन देवाच्या दृष्टीने नीतिमात ठरु शकत नाही. म्हणून त्याने देवावरच भरवसा ठेवावा. मग देव त्या मनुष्याचा भरवसा स्वीकारुन त्याला आपला दृष्टीने नीतिमान ठरवतो. दुराचारी मनुष्यालाही नीतिमान ठरविणारा देवच आहे.


Ifoloi qaloha, ngaroko, upa o sihode paoqo, eko o anggur paudo, eko lo o kia nagali paaka, nakoso magena paaka so nanga dodiao ipipiricaya o salaku itura de o kia ona yamalo itotiai gena he yamote kawa. 	 मांस न खाणे, द्राक्षारस न पिणे, तुझा भाऊ न अडखळेल असे करणे चांगले आहे.


Bolo, de ma nongoruku womikawi kali ma ria ma balo magena, duma o ngopa yamake waasi, de ma nongoruku magena wosone kali. Komagena idadi de imaaka imakoketero sidago ma nongoru yaruwange, 	 दुसऱ्याने तिच्याबरोबर लग्न केले, तोही मूलबाळ न होता मेला.


Qabolo de o Yesus wosupu o puji ma tahuno, de o Yakobus de o Yohanes lo iwimote wotagi o Simon de o Andreas manga tahuka. 	 येशू व त्याच्या शिष्यांनी सभास्थान सोडले आणि लागलीच ते योहान व याकोब यांच्याबरोबर शिमोन व अंद्रिया यांच्या घरी गेले.


De nakoso ngohi la o dorou moi taakaka sidago ngohi bilasu itooma, ngaroko ngohi tosone lo qadoohawa. Duma de manga galaki ikokulai magena moi lo yaakuwa ngohi isidoa o Yahudi manga roririka. Ma sababu moi-moi magena ngohi togoloka la ngohi asa itailako de ihakim ma Kaisar Romaka." 	 मी जर काही गुन्हा केला असेल तर मला मरणदंड झाला पाहिजे. आणि त्यापासून सुटका व्हावी असा प्रयत्न मी करणार नाही. परंतु जे आरोप हे लोक माझ्यावर करीत आहेत, ते खरे नसतील तर मला कोणी यांच्या हाती देऊ शकणार नाही, मी आपले गाऱ्हाणे कैसरासमोर मांडू इच्छितो.”


Duma Una ka o demo moi lo wosangowa, sidago o Pilatus ka wohairani. 	 पण तरीही येशूने उत्तर दिले नाही म्हणून पिलाताला आश्चर्य वाटले.


O nyawa la kanaga manga rohe masirete de yoduhudu gena pamakewa, duma ona imasidodiahi manga rohe gena yapalihara de yojaga, ka imatero maro ma Kristus lo ngone Awi gogobu wonapalihara de wonajaga, 	 कारण आतापर्यंत कोणीही आपल्या शरीराचा द्वेष केला नाही. उलट तो त्याचे पोषण करतो, त्याची काळजी घेतो. ज्याप्रमाणे ख्रिस्त मंडळीचे पोषण करतो व काळजी घेतो.


De o es ilalamo, moi ma duduga he o kilo moritoha, gena asa o dipaku isimuura de o bi nyawa yatapaqu. So o nyawa magena asa o Gikimoi Awi ronga ma dorou yogaka, sababu o es ilalamo maro o muura gena igogou o bodito ifoloisi qatorou. 	 लोकांवर आकाशातून गारांचा वर्षाव झाला. या प्रत्येक गारा 100 पौंड वजनाच्या होत्या, या गारांच्या संकटामुळे लोकांनी पश्चात्ताप करण्याऐवजी देवाला शाप दिले कारण ही पीडा खरोखरच महाभयंकर होती.


So qaginitano o bi prajurit iruwahe de ikalala, sababu yogamamu qadoohaso o Petrus o bui ma tahuka he wihiwaka. 	 दुसऱ्या दिवाशी शिपाई फार हताश झाले होते. पेत्राचे काय झाले असावे याचा ते विचार करीत होते.


Mutuwade ngini o sorogaka nia sininga ifoloi isanangi. We, o bodito! O tona de lo o teo. Sababu kugena nginiku o Iblis wokahuku. Awi doosa wosibataru womanara de o duhudu awi orasi ka ma cunu." 	 म्हणून आकाशांनो, व जे तुम्ही तेथे राहता ते तुम्ही आनंदी असा. पण पृथ्वी व समुद्राचे वाईट होईल. कारण सैतान खाली तुमच्याकडे गेला आहे. तो रागाने भरलेला आहे. त्याला माहीत आहे की त्याच्याकडे जास्त वेळ नाही.”


O hali o bi moi-moi qangodu manena idadi waasi, de o Gikimoi wisikelelo iqoma o Yesus Kristuska. Ma ngale gena o Yesus masirete asa o Gikimoi Awi sosulo-sosuloka wosimane o bi moi-moi o kia naga magena iteka kawa de asa idadi. So o Yesus Awi malaikat moi wasulo la itagi iuti Awi sosulo moili gena o Yohaneska, la ma ngale o bi moi-moi o kia asa idadadi ma orasi o dunia ma dodoguka gena wisikelelo de widedemo unaka. 	 हे येशू ख्रिस्ताचे प्रकटीकरण आहे. ज्या गोष्टी लवकरच घडणे आवश्यक आहे, ते आपल्या सेवकांना दाखविण्यासाठी देवाने येशूला हे देवापासून प्राप्त झाले ख्रिस्ताने त्याच्या देवदूताला पाठवून या सर्व गोष्टी योहानाला दाखविण्यास सांगितले.


So, ai dodiao tinidododara, nakoso nanga sininga inasisalawa o Gikimoi Awi simaka, ngone bilasu pobarani de upa he powimodo. 	 प्रिय मित्रांनो, वाईट करण्याबद्दल जर आमची अंत:करणे आम्हांला दोष देत नाहीत तर देवाकडे जाण्यासाठी आम्हांला खात्री आहे.


So o taungu mogiowo de iha ipasa, de ngohi totagi takahie kali o Yerusalemye. Kanaga ngohi de o Barnabas mitagi mimakomote de o Titus lo towingaho. 	 मग चौदा वर्षांच्या काळानंतर मी पुन्हा यरुशलेमास गेलो. मी बर्णबाबरोबर गेलो. तीतालासुद्धा माझ्याबरोबर घेतले.


O Yahudika ma bi imam magena, o wange isigeto-geto o suba ma rihoka imaoko manga manara yaaka, de manga suba-suba ka imakoketero yaaho isisuba o Gikimoika isidadu-dadu duma manga suba magena yaakuwa o dorou yapiki. 	 प्रत्येक यहूदी याजक उभा राहतो आणि दररोज त्याची धार्मिक कामे करत असतो आणि ज्यामुळे पाप नाहीसे होत नाही असे यज्ञ तो वारंवार अर्पण करतो.


"Nimajaga qaloha, upa sidago ngini nirame-rame ifoloi de nidalu, eko o orasi isigeto-geto niosininga ka nia oho o duniaka, sidago done Ai wange Ngohi tahino kali gena inisitodokano de ngini nimasidailako waasi. 	 सावध राहा, दारुबाजी आणि अधाशीपणात तुमचा वेळ घालवू नका, किंवा ऐहिक गोष्टींमध्ये मग्न राहू नका. जर तुम्ही तसे कराल, तर तुम्ही व्यवस्थित विचार करु शकणार नाही, व तुम्ही तयार नसताना तो दिवस (शेवट) अकस्मात तुमच्यावर येईल.


So ma orasi Una kagena wokahika, Una wikelelo o nyawa moi o balastengi wototolomu awi ronga o Lewi, o Alfeus ma ngopa, o kantorka wogogeku. Kagena de o Yesus wotemo unaka, "Nahino noimote Ngohi." Gila-gila o Lewi womaoko de wotagi o Yesus iwimoteka. 	 नंतर तो जात असता त्याने अल्फीचा मुलगा लेवी यांस जकातनाक्यावर बसलेले पाहिले. मग येशू लेवीला म्हणाला, “माझ्या मागे ये.” तेव्हा लेवी उठाला आणि येशूच्या मागे गेला.


Sababu nakoso o nyawa moi de wanakowa wosidailako qaloha awi tahu ma rabaka, igogou una lo waakuwa wosidailako o Gikimoi Awi gogobu. 	 (जर एखाद्याला स्वत:च्या कुटुंबाची देखभाल करता येत नसेल तर तो देवाच्या मंडळीची काळजी कशी घेईल?)


Ngini ningodu o kia naga ikokulai de o kia naga itetero gena aku nianako, sababu ngini ma Kristus niwipiricayaka so o Gurumi Qatetebi ma kuasa gena niamake qaboloka. 	 पण जो पवित्र असा ख्रिस्त याने तुमचा आत्म्याने अभिषेक केला आहे, म्हणून तुम्हा सर्वांना सत्य माहीत आहे.


Kanagali foloisi idadala gena aku Ngohi tinidedemo nginika, duma ngini niamoku niaaku waasi. 	 “मला आणखी पुष्कळ सांगावयाचे आहे. तुम्हांला झेपणार नाही इतके सांगायचे आहे.


Sababu komagena lo iqoqomaka o bi ngopeqeka manga sigogise qaloha o Gikimoika de wingongongano gena imadadi to ona manga loha masirete. So nako manga roka gena, ona de manga sigogise unaka so komagena ona idadi qaloha. 	 पूर्वीच्या काळतील ज्या पवित्र स्त्रिया होऊन गेल्या, त्यांनी अशाच प्रकारे आपल्या सर्व आशा देवावर केन्द्रीत करुन आपली स्वत:ची सुंदरता वाढीस लावली त्या स्त्रिया आपल्या पतींच्या अधीन असत.


ma ngale onaka nadoto sidago manga sininga ma rabaka yanako igogou de itiai, so o Iblis he yapareta kawa la o Gikimoi manga sininga wapareta, imatero maro o nyawa o bubutu ma rabano isupu de iwosa o nita ma rabaka. De ma ngale manga piricaya Ngohika so manga dorou lo asa Una wosiapongu so ona yatebika, de asa wasingosa o bi nyawa wahihiri manga sidongirabaka.' 	 यासाठी की, त्यांचे डोळे उघडावे व याविषयीचे सत्य काय आहे हे तू लोकांना दाखवून द्यावेस व त्यामुळे त्यांना त्यांच्या पापांची क्षमा मिळेल आणि माइयामध्ये विश्वासामुळे पवित्र झालेल्या लोकांमध्ये जागा मिळेल.”‘


So ona itagi yokahika o Yerusalemka. Una asa wogila-gila, de kogena o ngekoko o nyawa yadadala manga juba isinaho de ma binukali o gota ma daara de ma sosokaka, kiaka manga doroka yaqeheka, so isihaja ma ngale Una iwisihoromati. 	 पुष्कळ लोकांनी आपले झगे रस्त्यावर पसरले आणि इतरांनी शेतातून तोडलेल्या डहाळ्या पसरल्या.


O riho magegena ma soa ikuru kawa de kadoke o Publius to una awi tona masireteka. O nyawa una magena womatengo o gura ma bi nyawa magenaka wodadi to ona manga sahe moi. Una womiaka qaloha so kagena ma deka o wange saange ngomi mimasidodogu unaka. 	 तेथून जवळच पुब्ल्य नावाच्या मनुष्याची शेती होती. पुब्ल्य हा त्या बेटाचा मुख्य अधिकारी होता. त्याने आम्हा सर्वांचे त्याच्या घरी स्वागत केले आणि तीन दिवस आमचा चांगला पाहुणचार केला.


Ngone ma Kristus powipipiricaya gena, ngone inangodu podadi ka o bolu moi, de o Gurumi Qatetebi lo ka ka moi so kanaga he to ngone inangodu nanga sininga ma rabaka. To ngone nanga ngongano lo ka moika, ena gena ma orasi iqomaka ngone wonahirika, de pongongano o bi laha moi-moi o Gikimoi wojajajika gena idadi foloisi ilamo Awi nyawaka. 	 एक शरीर व एकच आत्मा आहे. ज्याप्रमाणे तुम्हालाही एकाच आशेत सहभागी होण्यास बोलाविले होते.


Magena de ngohi tomakiliho de takelelo ma ngale tatailako nagoona ibicara ngohino. Ato tomaginano gena, kanaga o silo ngai tumudingi de ma dadami lo ka o guracino, 	 माझ्याबरोबर कोण बोलत आहे हे पाहण्यासाठी मी मागे वळलो, जेव्हा मी मागे वळालो, तेव्हा मी सोन्याच्या सात दीपसमया पाहिल्या.


De ma kolano Ngohi gena asa tasango onaka, 'Ngini tinisingangasu igogou, ma ngale o kia bato niholu niaaka ona yacecekeka, so de magena ma ngale ngini lo niholu niaaka Ngohika bai!' " 	 “मग राजा त्यांना उत्तर देईल, मी तुम्हांला खरे सांगतो: माझ्या अनुयायतील लहानातील लहानाला काही करण्याचे जेव्हा तुम्ही नाकारले, तेव्हा तेव्हा ते तुम्ही मला करण्याचे नाकारले.


Komagena ngohi tongongano ngona o nyawa ipipiricayaka nasulo, bilasu ibabalo ona magenaka manga ngopa eko manga dano yariwo. Upa sidago ona yariwo iholu de o nyawa ma somoa aku o ngopa eko o dano magena yasisala. 	 म्हणून लोकांना याविषयी निक्षन सांग, यासाठी की, कोणालाही त्यांच्याकडे दोष दाखविण्यास वाव राहणार नाही.


De ona isango itemo, "Kanaga ma binuka itemo o Yohanes Wooosi, de ma binukali itemo ma nabi Elia, de o nyawa ma somoali itemo Ngona ma nabi Yeremia eko lo o nabi moili." 	 आणि ते म्हणाले, “काही बाप्तिस्मा करणारा योहान, तर कित्येक एलीया तर दुसरे काही यिर्मया किंवा संदेष्ट्यापैकी एक असे म्हणतात.”


Nako o nyawa ma somoa la ngohi isisusa gena, ngohi asa ona tasidapano de totemo, "Upa ngohi nisisusa kali," sababu o bi nabo to ngohi ai roheka gena isinako ngohi manena igogou o Yesus to Una Awi nyawa masirete wileleleani. 	 आता इथून पुढे मी एवढेच मागतो की, यापुढे कोणीही मला त्रास देऊ नये, कारण आधीच मी येशूच्या खुणा माझ्या शरीरावर धारण केलेल्या आहेत.


De ngone lo powigiliri o Gikimoika la ma ngale ngini gena niwipiricaya o Yesuska, so Una asa ngini winipalihara Awi buturu ma rabaka, sidago ma orasi Una winisalamatika. Magena wosidailako qabolo la done wosikelelo de waaka o orasi ma dodoguka. 	 आणि शेवटच्या काळात प्रगट करण्यात येणारे तारण तुम्हाला मिळावे म्हणून विश्वासाच्या द्वारे, देवाच्या सामर्थ्याने तुमचे रक्षण केले आहे.


Duma nakoso o nyawa kanaga o Gikimoi Awi demo yosingangasu, ona magena asa ibicara ma ngale o dunia ma nyawaka, so to ona manga sininga magena aku yasiputuru de yasiduduga. 	 परंतु जो संदेश देतो तो लोकांशी बोध, उन्नती, उपदेश याविषयी बोलतो,


De upa lo o nyawa moi o dunia manenaka ngini niasihie de niaaso 'Baba', sababu nia Baba gena kanaga ka womatengo, Una magena nia Baba o sorogaka. 	 आणि जगातील कोणालाही पिता म्हणू नका. कारण तुमचा पिता एकच आहे व तो स्वर्गात आहे.


O bodito! Kodo! O bodito asa inidahe ngini o bi guru agama de lo o bi Farisi ma nyawaka. Ngini nikokulai! Ngini niasimahawa o nyawa, nakoso kanaga yodupa yodadi o Gikimoi Awi nyawa. Ngini masirete lo niholu nidadi o Gikimoi Awi nyawa, so o nyawa la yomode yodadi Awi nyawa, ona magena igogou ngini ka niafati. 	 अहो, परूश्यांनो आणि नियमशास्त्राच्या शिक्षकांनो, हाय, हाय, तुम्ही ढोंगी आहात! तुम्ही स्वर्गाच्या राज्याचा रस्ता लोकांसाठी खुला ठेवीत नाहीत. तुम्ही स्वत: तर आत जात नाहीच पण जे आत जाण्याचा प्रयत्न करतात त्यांनाही आत जाऊ देत नाहीत.


Sababu o nyawa isosoneka la ioho kali, maro o malaikat o soroga ma rabaka gena ikakawiwa, komagena lo ona magena asa ikawi kawa. 	 तुम्हांला समजले पाहिजे की, पुनरूत्थानानंतरच्या जीवनात लोक लग्न करणार नाहीत किंवा करून देणार नाहीत. उलट ते स्वर्गात देवदूतासारखे असतील.


Ngaroko woholu, duma ma orasi una he womajobo, de wotemo onaka, "Nakoso o Gikimoi wodupa, done ngohi tokahino kali." Qabolo de o deruku wopane kali, so o Efesuska de woside wokahika o Siriaka. 	 परंतु जाता जाता तो म्हणाला, “देवाची इच्छा असेल तर मी परत तुमच्याकडे येईन.” मग तो समुद्रमार्गे इफिसहून निघाला.


o Hizkia ma ngopa yanau o Manasye, o Manasye ma ngopa yanau o Amon, o Amon ma ngopa yanau o Yosia, 	 हिज्कीया मनश्शेचा पिता होता. मनश्शे आमोनचा पिता होता. आमोन योशीयाचा पिता होता.


Ma ngale yangodu manga manara wahiri komagena, so o nyawa iqomaka isosone ona magena lo o habari qaloloha yasihabarika la yoiseka. Sababu ma ngale ona magena lo ngaroko maro o Gikimoi Awi fanggali o nyawa yangoduka so isoneka, duma o nyawa ona magena de Awi Gurumi ma kuasa lo aku ioho ka sidutu ikakali, maro Una wodupa. 	 कारण जे मेलेले आहेत त्यांनासुद्धा सुवार्ता सागण्यात आली होती यासाठी की, मनुष्यांप्रमाणेच शारीरिकटृष्ट्या त्यांचा न्याय व्हावा आणि आध्यात्मिकदृष्ट्या देवासमान सार्वकालिक जीवन जगावे.


Komagena waaka la ma ngale maro o bobita Unano inadotoka, komagena ngone paaka itiai, de ma ngale gena upa o dorou ma dupa nanga sininga ma rabaka posigise, duma podupa powisigise o Gurumi Qatetebika. 	 यासाठी की, नीतिच्या व आवश्यक गोष्टी आपण जे देहाच्या पापमय स्वभावाप्रमाणे नव्हे तर आत्म्याप्रमाणे चालतो, त्या आमच्याद्वारे पूर्ण व्हाव्यात.


Igogou, o kia naga asa idadadi o orasi manena, gena imatero de o kia naga idadadika ma orasi iqoqoma ma nabi Eliaka. O orasi magenaka, de idadi imuurawa ma deka o taungu saange de o ngoosa butanga, sidago o bare imasidiado o bi doku qangoduka so o ino ihiwa. O orasi magena o Israel ma tonaka kanaga ibabalo yadala manga oho isusa. 	 मी तुम्हांला खरे सांगतो, इस्राएलात एलीयाच्या काळात पुष्कळ विधवा होत्या, जेव्हा साडेतीन वर्षेपर्यंत पाऊस पडला नाही आणि सर्व प्रदेशात मोठा दुष्काळ पडला होता


Kagena de ona yangaho o saksi yamuruo naga yatotodamatoko o Stefanuska, so ona itemo, "O nyawa manena o orasi isigeto-geto o Gikimoi Awi Tahu qatetebika, de o dorou wosibicara de lo o bobita o Gikimoino o Musa walelefo gena wosiceke. 	 आणि त्यांनी तेथे खोटे साक्षीदार आणले, ते म्हणाले, “हा मनुष्य (स्तेफन) पवित्र मंदिराविषयी नेहमी वाईट बोलतो. आणि तो मोशेच्या नियमशास्त्राविषयी नेहमी वाईट बोलतो.


O tonaka maena ioho masirete so isisupu ma noma-noma ma uma, bolo de ileru, de lo isopo. 	 जमीन आपोआप पीक उपजवते. प्रथम अंकुर, नंतर तुरा, त्यानंतर दाण्यांनी भरलेले ओंबी, मग कणसात पर्ण वाढलेला दाणा.


Kagena de ona de o nyawa o kota magena ma sigilolino asa iruwahe de imakangamo sidago o Gayus de o Aristarkhus, ona o Makedonia ma nyawa o Paulus awi dodiao, yatago so yalia de yasigogora o kawasa ma dolomu ma rihoka. 	 शहरातील लोकांमध्ये गोंधळ उडाला. आणि लोकांनी गायस व अरीस्तार्ख या पौलाबरोबर सोबती म्हणून प्रवास करणाऱ्या मासेदिनियाच्या रहिवाश्यांना पकडून नाट्यगृहात नेले.


O Lidaka de o Saron ma soaka ma kawasa yadala iwikelelo o Eneas, so yangodu o Jou iwipiricayaka. 	 लोद येथे राहणाऱ्या सर्व लोकांनी आणि शारोनाच्या पठारावर राहणाऱ्यांनी त्याला पाहिले, तेव्हा ते सर्व प्रभूकडे वळले.


O wange moiku ma orasi o Paulus wobicara, de o nyawa una magena kagena womatamiye de awi demo gena wosigigise. So kagena de o Paulus wikeri-keri una magenaka, de wimalo igogou una o Gikimoi wipiricaya so aku wisiloha, 	 पौल भाषण करीत असताना हा मनुष्य ऐकत होता. पौलाने त्याच्याकडे पाहिले. पौलाने पाहिले की, देव त्याला बरे करील असा त्या मनुष्याचा विश्वास झाला आहे.


De nako ngini nia sano-sano ma ngale o nyawa ikawi waasi gena, iqomaka o Jou Yesus Awi sulo moi lo ihiwa. Duma ngohi ai sitiari masirete gena asa tinisingangasu nginika. Ai demo manena aku niopiricaya itiai, sababu ngohi gena o Jou woigalusiri so woisitatapu maro Awi sosulo moi. 	 आता कुमारिकेविषयी, मला प्रभूपासून आज्ञा नाही, पण मी माझे मत देतो. जो मी विश्वासनीय आहे कारण प्रभूने आम्हावर दया दाखविली.


De ngini magena to ma Kristus, de lo ma Kristus magena to Gikimoi. 	 तुम्ही ख्रिस्तामध्ये आहात आणि ख्रिस्त देवाचा आहे.


Duma ngona, Titus, bilasu o bi nyawa o Yesus iwipipiricaya nasidoto la yaaka o dodoto kiaka itetero de itotiai. 	 तू मात्र नेहमी सत्य किंवा निकोप शिक्षणाला शोभणाऱ्या अशा गोष्टी बोल.


O putu de o wange ona widamaha o kota ma ngoraka la ma ngale witooma. Duma manga edekati magena o nyawa asa o Saulus wisingangasuka. 	 यहूदी रात्रंदिवस शहराच्या वेशीवर पहारा देत होते. व शौलाला पकडण्याची वाट पाहत होते. त्यांना शौलाला ठार मारायचे होते, पण त्यांचा हा बेत शौलास समजला.


O Gikimoi Awi bobita ma demo gena o Musa wosingangasu wotemo, 'Niahoromati to ngini nia baba de nia awa,' de lo 'Nagoona manga awa de manga baba la yatemo qatorou, ona magena manga fanggali bilasu yatooma.' 	 मोशे म्हणाला, “तू आपल्या आईवडिलांचा सन्मान कर.” जो मनुष्य आपल्या वडिलांबद्दल किंवा आईबद्दल वाईट बोलतो, त्याला ठार मारलेच पाहिजे.


Nakoso o nyawa ipipiricaya manga bobareta la o nyawa ipipiricaya manga oho moi-moi yaaturu qaloha, de ma boboloi ona o nyawa ipipiricaya manga bobareta isihohabari o Gikimoi Awi demo de manga bobareta yododoto, ona magenaka bilasu o nyawa ipipiricaya yahoromati de manga gaji lo yafangu la yariwo. 	 जे वडील मंडळीची चांगली सेवा करतात त्यांना दुप्पट मान देण्याच्या योग्यतेचे समजावे, विशेषत: जे उपदेश करण्याचे व शिकविण्याचे काम करतात त्यांना.


Duma ngini manena nakoso o roriwo o pipi niahike o nyawa isususaka, bilasu o roriwo niahike gena nisipongoka, upa he niasingangasu o nyawaka. 	 म्हणून जेव्हा तुम्ही गरिबाला द्याल, तेव्हा गुपचूप द्या. तुमचा उजवा हात काय करतो हे तुमच्या डाव्या हाताला कळू नये.


Ma orasi ngohi kanaga nia kotaka la ngini tiniriwo, de o bi doku ma somoa manga gogobu ona magena o pipi isidingo ngohika. Gena aku potemo ona gena tasirugi la ma ngale ngini tinileleani. 	 तुमची सेवा करण्यासाठी मी दुसऱ्या मंडळ्यांकडून वेतन घेऊन त्यांना लुटले.


So, ai dodiao nipipiricaya, to ngohi ai ngale gena ma orasi ngini nimatolomu nisumbayang la nisuba o Gikimoika, ngini moi-moi kanaga de nia manara. Ngini ma binuka ninyanyi, ma binukali nidoto, de ma binukali o kia naga moi o Gikimoino nisingangasu. De kanaga ma binuka o bi bahasa irupa-rupa nisibicara de ma binukali o bahasa ma ngale gena niodedemo. Nia manara moi-moi magena qangodu-ngodu bilasu niaaka ma ngale o nyawa manga piricaya nisiputuru. 	 बंधूनो, मग काय करावे? जेव्हा तुम्ही एकत्र येता, प्रत्येकाकडे गाण्यासाठी स्तोत्र असते कोणाकडे शिक्षण असते. कोणाकडे प्रकटीकरण असते. कोणी दुसऱ्या भाषेत बोलतो, कोणी त्या भाषेचा अर्थ सांगतो, प्रत्येक गोष्ट मंडळीच्या वाढीसाठी केली गेली पाहिजे.


Komagena awi gianongoru yogiise de itemo, "Una magena witogosaka bai!" So ona itagi iwingoso la wisigiliho. 	 त्याच्या कुटुंबातील लोकांनी याविषयी ऐकले तेव्हा ते त्यास आणावयास गेले कारण लोक म्हणत होते की तो वेडा आहे.


Magena imatero de o Jou Gikimoi Awi demo o nabi moi wosilelefoka, gena komanena, 	 संदेष्टेयांच्या शब्दांनी सुद्धा याला सहमती दर्शविली:


So ngohi towingaho Ani muri-murika la yodusu o toka magena, duma ona yaakuwa." 	 मी त्याला आपल्या शिष्यांकडे आणले पण त्यांना त्याला बरे करता येईना.”


Qabolo de ona iliho imakangaho manga doku o Nazaretka, de igogou Una wasigise qaloha ma awa de ma babaka. O moi-moi idadadika qangodu magena ma awa ami sininga ma rabaka madiahika. 	 मग तो त्यांच्याबरोबर नासरेथास गेला. आणि तो त्यांच्या आज्ञेत राहिला. त्याची आई या सर्व गोष्टी अंत:करणात ठेवीत होती.


Duma o orasi manena Ngohi totemo nginika, yanau moi la kanaga o ngopeqeka moi womikelelo de awi sininga ma rabaka igogou-gogou wominyafusu, de una magena o nyafusu ma dorou waaka qabolo de o ngopeqeka muna magena awi sininga ma rabaka. 	 परंतु मी तुम्हांस सांगतो की, जो कोणी एखाद्या स्त्रीकडे वाकड्या नजरेने पाहतो त्याने आपल्या मनात तिच्याशी व्यभिचार केलाच आहे.


Magena imatero maro o kia iqomaka isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "Jou, ngomi Ani nyawa so o orasi isigeto o soneku he mitura. Kodo! Kanaga lo itemo ngomi maro ka o duba manga dupa ka mitola." 	 असे लिहिले आहे की, “दिवसभर आम्ही तुझ्यामुळे वधले जात आहोत. आम्हांला कापायला नेत असलेल्या मेंढराप्रमाणे समजतात.” स्तोत्र. 44:22


Sababu o Gikimoi asa wosanangi nakoso o nyawa moi la ma ngale o Gikimoi wisininga, so ngaroko ma orasi manga sala ihiwa, duma kanaga manga tuangi asa ona yasisangisara de magena asa ka yamoku. 	 कारण हे प्रशंसनीय आहे. जर एखादा त्याच्या अंत:करणात असलेल्या देवाच्या इच्छेसंबंधाने जागरुक आहे व अन्यायामुळे त्याला दु:ख सोसावे लागते.


Komagena ma orasi o nyawa ikakaya ona manga kaya isiaturu ma rabaka, de o sone yahino isitodokano, so manga kaya o kia bato magena asa yodongosaka. Imatero de o wange ibao so ma siwa foloi qasahu, de o bunga asa qamalai sidago ma sopo itura de ma loha lo isisaka. 	 सूर्य त्याच्या प्रखर उष्णतेसह वर येतो आणि झुडपे वाळून जातात. मोहोर गळून पडतो व त्याचा लोभसवाणा पेहराव नाहीसा होतो. त्याचप्रमाणे श्रीमंत मनुष्यदेखील त्याच्या उद्योगात असताना नाहीसा होईल.


De lo ngini nitemo, 'Ngomi mikaya so mia oho ma kurangi moi lo ihiwa.' Duma ngini gena nianakowa idodooha ngini nisangisara so ifoloisi nipeleso, komagena lo maro nisusa, eko nia lako ipiloka, de lo ka nimawatoka. 	 तुम्ही म्हणाता, ‘मी श्रीमंत आहे, मी संपत्ति मिळविली आहे. आणि मला कोणत्याही गोष्टीची गरज नाही. पण तुम्हाला याची जाणीव होत नाही की, तुम्ही नीच, नराधम, दयनीय, गरीब, आंधळे व ओंगळ आहात.


O bi moi-moi qangodu magegena done asa o Gikimoi waaka ma orasi o Jou Yesus asa wahino kali. Una asa wahino kali la ma ngale Awi ronga isilamo de lo o bi moi-moi qaloloha ma ngale Unaka foloi isibicara, sababu Una o loha moi-moi qangodu waakaka ma ngale o nyawa nagoona bato bilasu iwipiricaya Unaka. Komagena ngini lo niwosa to ona magegena manga sidongirabaka, sababu o moi-moi ma ngale Una minisingongangasu gena ngini niopiricayaka. 	 त्या दिवशी जेव्हा तो त्याच्या पवित्र लोकांत गौरविला जाण्यासाठी सर्व विश्वासणाऱ्याकडून आश्चर्यचकित केले जाण्यासाठी येईल तेव्हा त्यात तुमचाही समावेश आहे कारण त्याविषयी आम्ही सांगितलेल्या साक्षीवर तुम्ही विश्वास ठेवला.


Kagena de o Yahudika ma nyawa magena itemo Unaka, "Ilaha! Nakoso komagena, de igogou Ngona magena nikokitoka. O Abraham una wosone de o Gikimoi Awi nabi-nabi yangodu lo isone. De idodooha so Ngona kanena nomisingangasu notemo, nakoso o nyawa nisigise Ngona de ona asa isonewa. 	 यहूदी लोक म्हणाले, “तुमच्यात खरोखर भूत संचारले आहे. हे आता आम्हांला माहीत झाले. अब्राहाम आणि संदेष्टे मेले. परंतु तुम्ही म्हणता, ‘जो माझ्या शिकवणूकीचे पालन करतो तो कधीच मरणार नाही.’


Ma nonomasi una gena o nonako moi wahikeka, wotemo komanena, "O nyawa naguuna ngohi towihahame gena, Una magena qabolo. Una niwitago de niwingaho, de lo niwijaga nisidodiahi." 	 घात करून देणाऱ्याने त्यांना अशी खूण दिली होती की, “मी ज्या कोणाचे चुंबन घेईन तोच तो आहे, त्याला धरा आणि बाजूला काढा.”


De kanaga ma dokter o Lukas, una miwidododara, de lo o Demas manga salam inisidingo nginika tanu nimakamake kali. 	 प्रिय वैद्य लूक आणि देमास तुम्हांला सलाम सांगतात.


Sababu o ngeko ma ngale ngone podadi o Gikimoi Awi nyawa gena cawali powipiricaya o Yesus Kristuska. So ngone aku potemo ka cawali o Yesus Kristus Una magena maro o Gikimoi Awi tahu ma sosoqe la waaka, so o sosoqe ma somoa gena ihiwa. 	 येशू ख्रिस्त जो पाया आहे त्याच्यावाचून इतर कोणीही दुसरा पाया घालू शकत नाही.


Wotemoli, "Pei! So igogou Ngohi nipiricayaka? 	 येशूने उत्तर दिले, “आता तुम्ही विश्वास धरू लागला काय?


Ma dekano o Petrus kagena wogogoge o Simon awi tahuka, una magena o haiwani ma kahi woiija moi. 	 पेत्र यापोमध्ये बरेच दिवस राहिला. तो शिमोन नावाच्या चांभाराकडे राहिला.


Kagena de o nyawa ona magena yaoqo sidago yangodu yapunuka, gena yanau manga dala nagala yacala iha, o ngopeqeka de o ngopa gena yaeto waasi. Qabolo Awi muri-muri wasulo so o ino ma soohu yatolomu so yamake sidago o karaja tumudingi lo iwedo. 	 आणि जेवणारे, स्त्रिया व लेकरे सोडून चार हजार पुरूष होते.


De lo Una wahirika o nyawa nagoona la kanaga o dunia ma bi nyawa yasidoohawa, de yasiceke, de lo yanano manga faida ihiwa, ma ngale isikelelo igogou o bi moi-moi o kia naga o dunia ma bi nyawa yatuga de itemo qaloha gena, qangodu ma faida ka ihiwa. 	 आणि देवाने दीन, तुच्छ मानलेले, जे “नगण्य” त्यांना निवडले. यासाठी की जे “काहीतरी” आहेत त्यांना नगण्य करावे.


So ngini gena bilasu nimasidodiahi. Upa sidago ngini o Gikimoi winidedemoka de Una gena niwiholu bai! Sababu o Yahudika ma nyawa iqoqomaka, ma orasi o Sinai ma Talaka o Gikimoi Awi sitiari ma demo onaka gena yoholu yoise, de ona magena asa yasangisaraka. So, ma boloika, ngone o orasi manena bilasu poise o Gikimoi o sorogaka to Una Awi demo ngoneka. Igogou! Nakoso ngone to Una Awi demo poholu poise gena, de ngone lo asa upa o sangisara ma rabano inasirese. 	 जो बोलतो त्याचे ऐकण्यासाठी नकार देऊ नका. त्याविषयी खात्री असू द्या. ज्याने पृथ्वीवर त्यांना सावध राहण्याविषयी सांगताना त्याचे ऐकायचे नाही असे ज्यांनी ठरविले ते लोक जर सुटू शकले नाहीत तर मग जो स्वर्गातून सावध करतो, त्याच्याकडे दुर्लक्ष केले तर आम्हाला सुटकेसाठी कोणता मार्ग राहीला बरे?


So wotagi de imatekebicara de o imamka ma bi sahe de lo o Gikimoi Awi Tahu yojojajaga ma ngale ma ngeko idodooha o Yesus iwisiija. 	 यहूदा मुख्य याजक व मंदिराचे अधिकारी यांच्याकडे गेला आणि येशूला त्यांच्या हाती कसे धरुन देता येईल याविषयी त्याने बोलणी केली.


Duma kanaga Ai Baba Awi Dagali moili magena done asa winidoto nginika. Awi Dagali o Gurumi Qatetebi gena Ai Babaka togolo so Una wosulo la done asa wahino nginika, ma ngale o bi moi-moi qangodu ngini niamomanara gena winidoto, de lo o bi moi-moi tinidodedemoka gena qangodu winisisininga kali. 	 तरी ज्याला पिता माझ्या नावाने पाठवील तो साहाय्यकर्ता म्हणजे पवित्र आत्मा तुम्हांस सर्व शिकवील. आणि ज्या गोष्टी मी तुम्हांस सांगितल्या त्या सर्वांची तुम्हांस आठवण करून देईल.


De ma ngale nia lawangi ona magena yodupa o dorou yaaka, so bilasu ngini nimasitiari. Ona manga edekati ma ngale ngini nibaja la nimasuna. Upa he nimasuna la nidadi o Gikimoi Awi nyawa. 	 “कुत्र्या” विषयी सावध असा! दुष्कर्माविषयी सावध असा! शरीराला इजा करणाऱ्यांपासून सावध असा,


Sababu ngone nanga rohe la kanaga done isosone de ibabaka, magena asa yatagali idadi maro o rohe kiaka kanaga isone kawa de ibaka kawa. 	 कारण या विनाशी शरीराने अविनाशीपण धारण करावे आणि या मर्त्य शरीराने अमरत्व धारण केलेच पाहिजे.


Komagena so, ka itiai nakoso o ngopeqeka kanaga manga sahe yatalake maro o nonako moi ona manga roka awi kuasa gena isigise, sababu manga sigogise gena kanaga o bi malaikat lo yanano de yakelelo. 	 यासाठी देवाने स्त्रीला अधिकार दिलेला आहे त्याचे चिन्ह म्हणून तिने आपले मस्तक आच्छादावे व देवदूतांकरितासुद्धा तिने हे करावे.


So nakoso o nyawa la kanaga o dorou yabaja gena, upa lo yotemo, "Nagala o Gikimoi woibaja la ma ngale ngohi o dorouku totura." Sababu o dorou gena yaakuwa o Gikimoi iwibaja de wisitura. Komagena lo Una Awi edekati ihiwa la o nyawa wabaja ma ngale ona lo o dorouku itura. 	 कोणीही, जेव्हा तो परीक्षेत पडतो, तेव्हा असे म्हणू नये की, “हे संकट देवाने माझ्यावर आणले.” कारण देवाला वाईट गोष्टींचा मोह पडणार नाही आणि तो कोणालाही मोहात पाडत नाही.


Ani kudoti ma rabaka gena bilasu nopiricaya qaputuru o dodoto itotiaika de naaka bato o kia ngona nanako igogou magena itiai. Kanaga o nyawa yamuruo naga iholu yaaka o kia bato ona yanako igogou magena itiai, de ka yopiricaya o dodoto ikokulaika. So komagena manga piricaya itotiai isisaka, maro o deru ilalamo moi o teoku qalutu so isisaka. 	 तुम्हांला विश्वास आणि चांगला विवेक असावा. कित्येकांनी चांगला विवेक नाकारुन विश्वास तारवाप्रमाणे उद्ध्वस्त केला आहे.


So paeto o Abrahamka de ma bati o Daudka gena, kanaga o baba de o ete manga dala yamogiowo de yaruha. Komagena lo o Daudka sidago lo o Babel ma tonaka yaumo gena, kanaga o baba de o ete manga dala yamogiowo de yaruha. De lo ma orasi o Babel ma tonaka yaumoka, paeto sidago lo o Salamati ma Kolano iwisibuo gena, kanaga lo o baba de o ete manga dala yamogiowo de yaruha. 	 याप्रमाणे अब्राहामापासून दाविदापर्यत चौदा पिढ्या झाल्या आणि दाविदापासून बाबेलच्या बंदीवासापर्यंत चौदा पिढ्या झाल्या. बाबेलच्या बंदिवासापासून ख्रिस्ताच्या जन्मापर्यत चौदा पिढ्या झाल्या. (लूका2.1-7)


'He, Paulus! Ngona ma Kaisar Roma bilasu nowirisima, la ma ngale o Gikimoi Awi laha ngonaka so o nyawa ningodu nisiside gena upa nibodito, so ngaroko upa he nimodoli.' 	 आणि तो दूत म्हणाला, ‘पौला भिऊ नको! तुला कैसरापुढे उभे राहिलेच पाहिजे. तुझ्याबरोबर प्रवास करणारे जे लोक आहेत, त्यांच्या जीवाचे रक्षण करण्याचे वचन देवाने मला दिले आहे.’


Ai dodiao nipipiricaya, hika ngini nisosininga iqoqomaka gena nanga ete de nanga topora ona magena o Musa wimote, de o kia naga asa idadi de imaaka. Ona yangodu kanaga o lobi-lobi igogolingasu ma bolu o ngawa-ngawa magena maro yataru gena, isinonako o Gikimoi kanaga lo wajaga, de lo asa yakahika o Laut Merah yatola lo ona isalamati. 	 बंधूनो, तुम्हांला हे माहीत असावे असे मला वाटते की, आपले सर्व पूर्वज मेघाखाली होते. ते सर्व तांबड्या समुद्रातून सुखरुप पार गेले.


Ona magena yaakuwa o nagi magena yafangu, de una wasibabauka gena wotemo, 'Nia nagi gena qangodu ngohi tapikika.' So yasinoto gena naguuna asa ifoloi iwidodara una wasibabau magenaka." 	 ते कर्ज फेडू शकत नसल्याने सावकाराने दोघांचीही कर्ज माफ केली, आता त्यांच्यापैकी कोण त्याच्यावर अधिक प्रेम करील?”


So kagena de ona imaginano unaka, de o Petrus wotemo, "Nominano ngomino!" 	 पेत्र व योहान यांनी त्या माणसाकडे पाहिले व म्हटले. “आमच्याकडे पाहा!”


Duma nakoso ngini ningodu kanaga o Gikimoi Awi demo nisingangasu, de kanaga lo o nyawa ma somoa o Gikimoi Awi demo yananakowa eko o nyawa ipipiricaya waasi iwosa, de ma ngale ngini nia singangasu ma demo so ona magena manga sininga ma rabaka asa yanako igogou ona de manga salaka de lo manga dorouka. 	 परंतु जर प्रत्येक जण संदेश देऊ लागला आणि जर अविश्वासणारा किंवा बाहेरचा आत आला, तर सर्वजण जे बोलत असतील त्यामुळे त्या ऐकणाऱ्याला त्याच्या पापाची जाणीव होते, ते सर्व त्याचा न्याय करतात;


De ngaroko o bi nyawa ipipiricaya waasi moi lo waali ibarani yahino imatolomu de ona magena, duma o kawasa ona yangodu yagiliri. 	 आणि इतर लोकांतील कोणी त्यांच्याजवळ उभे राहण्याचे धैर्य करीत नसत. परंतु सर्व प्रेषितांची स्तुति करीत;


Ngaroko komagena, duma o nyawa nagoona la kanaga o dunia ma bi nyawa itemo ona ifufuma, ona magena o Gikimoi asa wahirika la ma ngale o nyawa icocawaro gena aku wasimaqe. Komagena lo asa wahiri o nyawa la kanaga manga kuasa ihiwa, ma ngale o nyawa ikokuasa gena aku wasimaqe kali. 	 त्याऐवजी जगातले जे मूर्ख पण त्यांना त्याने निवडले, यासाठी की, शहाण्या माणसास फजित करावे.


Duma o Yesus wanako to ona manga edekati ma dorou so wotemo ona magenaka, "Awadede, ngini nikokulai! Qadoohaso Ngohi nisabatolo. 	 येशूला त्यांचा दुष्ट उद्देश माहीत होता, म्हणून तो म्हणाला. ढोंग्यांनो, तुम्ही माझी परीक्षा का घेत आहेत?


Duma kanaga o nyawa ipipiricaya o Yesuska o bolu moi o Farisika ma nyawa, de ona yamuruo naga imaoko de itemo, "He! Bilasu o Yahudika ma nyawa yasowo de o Yesus iwipipiricayaka, ona magena lo imasuna kasi de bilasu pasulo yamote o bobita o Musa wosilelefoka." 	 परुशी गटातील काही विश्वासणारे उभे राहीले आणि म्हणाले, “यहूदीतर विश्वासणाऱ्यांची सुंता झालीच पाहिजे. तसेच आपण त्यांना मोशेचे नियम पाळण्याविषयी शिकविले पाहिजे!”


Sababu igogou, nakoso komagena o dorou pomaha-maha kawa gena, ngone dede Una asa pomarimoika ma orasi Una wosone. So igogou maro Una so wisioho kali, de komagena lo waaka so ngone o ngeko qamomuane ma rabaka pamote. 	 कारण जर त्याच्या मरणाच्या प्रतिरुपाने आपण त्याच्याशी जोडलो आहोत, तर त्याच्या पुनरुत्थानाच्या प्रतिरुपाने त्याच्याशी जोडले जाऊ.


O demo ma ngale o Abraham gena, "O Gikimoi wotemo o Abraham gena awi sininga itiai Unaka," komagena isilefo upa ka cawali ma ngale una magegena, 	 ते अभिवचन केवळ अब्राहामासाठीच होते असे नव्हे,


So ma wangeka done o bi nyawa manga dorou ma sopo o Gikimoi wafanggali de o dorou, de ngini gena asa inifanggali de o dorou ifoloi ilamo de o dorou o Tirus de o Sidon ma bi nyawa yasifafanggali. 	 “तरीसुद्धा सोर व सिदोन यांना न्यायाच्या वेळी तुमच्यापेक्षा सोपे जाईल.


Kanaga lo o malaikat ma somoa moili gena wahino waaho o manyanyi ma ngihi moi o guracino, de o manyanyi yatutupu ma riho ma simaka kagena womaokoye. De una magenaka o manyanyi wihike idala la de o Gikimoi Awi nyawa yangodu manga sumbayang magena lo maro o suba moi wongado kiaka o manyanyi ma riho o guracino magena ma qokuka, kagena o pareta ma kursi ma simaka. 	 दुसरा देवदूत आला आणि वेदीजवळ उभा राहिला. या देवदूताकडे सोनेरी धूप ठेवण्याचे भांडे होते, त्यांच्याकडे धूप प्रार्थनेसह अर्पण करण्यासाठी दिले होते. ह्या प्रार्थना देवाच्या पवित्र पवित्र लोकांच्या होत्या. देवदूताने त्याचे अर्पण सिंहासनासमोर सोनेरी वेदीवर ठेवले.


Kagena de o Farisi ma nyawa de lo o bi guru agama ona magena asa imaridemo onaka, de yotemo, "Asitagala! Una gena wadodiao de wooqo dede o bi nyawa ma dorou ona magena." 	 तेव्हा परुशी व नियमशास्त्राचे शिक्षक कुरकुर करु लागले. ते म्हणू लागले, “हा पाप्यांचे स्वागत करतो आणि त्यांच्याबरोबर जेवतो!”


Kanaga o malaikat ma tumudingika done ma orasika awi trompet magena wawuwu, de o Gikimoi Awi edekati waiihu gena asa waaka ma ngale Awi dupa wosiboloka. Awi edekati magena imatero de o kia wasingangasu Awi sosulo-sosuloka, ena gena o bi nabi-nabika." 	 पण जेव्हा सातवा देवदूत कर्णा वाजविण्याच्या तयारीत असेल त्या दिवसात देवाची गुप्त योजना पूर्ण होईल. त्याचे सेवक जे संदेष्टे (भविष्यवदी) त्यांना दिलेल्या वचनानुसार घडून येईल.”


Komagena lo ngone, ma ngale nanga piricaya, so panako o dipa de o dunia gena o Gikimoi de Awi demo so wosidadika. So de o kia naga pakokelelo waasi magena wosidadi so o bi moi-moi qangodu magena pakeleloka. 	 विश्वासामुळेच आम्हांला समजते की, या जगाची निर्मिती देवाच्या आज्ञेने झाली. म्हणून जे काही आता दिसते ते जे दिसत नव्हते त्यापासून निर्माण केले गेले.


So ma moisi totemo nginika, o Sabat ma wange o Gikimoi wosidadi gena ma metawa ma ngale o nyawa wasangisara, duma ma meta ma ngale o nyawa wariwo. 	 तो त्यास सांगत होता, “शब्बाथ मनुष्यांसाठी करण्यात आला. मनुष्य शब्बाथासाठी करण्यात आला नाही.


De lo isilelefo kali itemo, "Ona asa iwinanano Una iwisusuruka." 	 आणि दुसऱ्या शास्रभागात म्हटले आहे: “ज्याला त्यांनी भोसकले त्याला ते पाहतील.”


Ona magena done asa o Gikimoi waumo o narakaku ma bati ka sidutu ikakali. Sababu ona magena o Gikimoi Awi dupa gena yaakawa duma ona manga rohe ma nyafusu gena yodupa yaaka. De o bi moi-moi inasimamaqe magena ona yaaka de imacaralamo so manga giliri isimane. De lo ona manga siningaka moi-moi imatero de o nyawa o Gikimoi iwihoholu. 	 नाश हा त्यांचा शेवट, पोट हा त्यांचा देव आहे आणि त्यांच्या निर्लज्जपणामध्ये त्यांचे गौरव आहे ते फक्त ऐहिक गोष्टीविषयीच विचार करतात.


So kanaga lo o tatawi, o diwotu ma dupuru, o kuguru ma ili de lo o osu so o tona ihiti, gena o osu maro komagena idadi waasi ma orasi o nyawa o Gikimoi wasidadiku ma bati o orasi manena. So magena ifoloisi ilamo de qaputuru. 	 मग विजा चमकू लागल्या. गोंगाट, गडगडाट व फार प्रचंड भूकंप झाला. लोक पृथ्वीवर असल्यापासून असला प्रचंड भूकंप कधी झालाच नव्हता.


Iwingahoka, de Awi sangahadi gena Una masirete wamoku so o kotaka de isupu itagi o riho moika isironga o Sahe ma Papala ma Riho, gena nakoso o bahasa Ibrani isironga o Golgota. 	 येशूने स्वत:चा वधस्तंभ वाहिला. तो बाहेर कवटीची जागा म्हटलेल्या ठिकाणी गेला. (इब्री भाषेत त्याला गुलगुथा म्हणतात.)


Ona yanakoka o Gikimoi Awi demo gena igogou qaloha, de lo yamaloka o kuasa ilalamo, kiaka imatero de o kuasa done o orasi ma simaka asa iuuti. 	 तसेच देवाच्या वचनाची गोडी अनुभवली आहे, व येणाऱ्या युगाच्या सामर्थ्याचा अनुभव आहे आणि


Komagena so o bi gogobu qangodu o Israel ma tonaka, ena gena o Yudeaka, o Galileaka, de lo o Samariaka, ona gena isangisara kawa so isohika. De o bi gogobu magena foloi yadala, sababu de o Gurumi Qatetebi ma roriwo ona magena foloi yasiputuru, de manga oho ma rabaka gena ka o Jou iwihoromati. 	 मंडळी जेथे कोठे ती होती-यहूदीया, गालीली, शोमरोन, तेथे त्यांना शांति लाभली. पवित्र आत्म्याच्या साहाय्याने हा गट अधिक शक्तिशाली बनला. आपल्या वागणुकीने विश्वासणाऱ्यांनी दाखवून दिले की, ते प्रभूचा आदर करतात. या कारणामुळे विश्वासणाऱ्यांचा परिवार मोठा होत गेला.


O bi nabi de komagena lo o Yohanes ona yangodu manga dodoto de lo o bi bobita o Gikimoino o Musa walelefo, qangodu gena isingangasu iqomaka o kia done bilasu idadi. 	 कारण योहानापर्यत सर्व संदेष्टे व नियमशास्त्र यांनी संदेश दिले.


Ngaroko komagena, duma o bi moi-moi ngomi minidodotoka de nanakoka, magena itiai so ngona masirete bilasu nopiricaya qaputuru. Sababu ngona nanako ngomi minidoto itiai, 	 पण तुझ्या बाबतीत, ज्या गोष्टी तू शिकलास व ज्याविषयी तुझी खात्री झाली आहे त्या तू तशाच पुढे चालू ठेव. ती सत्ये ज्या कोणापासून तू शिकलास ते तुला ठाऊक आहे. तू त्यांच्यावर विश्वास ठेवू शकतोस.


Ngaroko komagena, ma ngale o bobita o Gikimoino gena ngohi ai sininga ma rabaka ifoloi isanangi, 	 माझ्या आत असलेला मनुष्य देवाच्या नियमशास्त्रामुळे आनंद करतो.


De o Ananias wosango wotemo, "Ya Jou, duma o nyawa yadala yosingangasu ngohika ma ngale o nyawa una manena, gena idalaka to Ngona Ani nyawa ipipiricaya o Yerusalemka wasisangisara. 	 परंतु हनन्याने उत्तर दिले, “प्रभु मी त्या मनुष्याविषयी अनेक लोकांच्या तोंडून ऐकले आहे. यरुशलेम येथील तुइया संतांशी तो किती वाईट रीतीने वागला हे मी ऐकले आहे.


De lo ngini nia giliri nisimane nitemo, "Ngohi manena o Gikimoi Awi bobita tamake." Duma o bobita magegena ngini nisigisewa nakoso komagena niholu Una niwihoromati. 	 तुम्ही नियमशास्त्राविषयी बढाई मारता, ते तुम्ही नियमशास्त्र मोडून देवाचा अपमान का करता?


De lo to ona manga ete de manga topora gena o nyawa yalalago, ena gena o Abraham, o Ishak, de lo o Yakub. De ma boboloi lo ma Kristus maro o nyawa moi Awi aheli imaketero de ona. Ngaroko komagena, ona iwipiricayawa. Una gena o bi moi-moi qangodu wakolano, ena gena o Gikimoi, so tanu Una magegena powigiliri de Awi ronga posilamo ka sidutu ikakali. Amin. 	 त्यांचे पूर्वज थोर आहेत. मानवी दृष्टीने सांगताना ख्रिस्त त्यांच्यापासून आला, जो सदासर्वकाळ सर्व लोकांवर धन्यवादित देव आहे. आमेन.


Komagena ngini tinisingangasu la maro Ngohi aku inali, de komagena ngini lo aku ninali, de nia nali gena asa foloi ilamo. 	 माझा आनंद तुम्हांमध्ये राहावा आणि तुमचा आनंद पूर्ण व्हावा, म्हणून मी तुम्हांला या गोष्टी सांगितल्या आहेत.


Nibodito ngini o ino nimamake de ma boloi so nipunuka o orasi manena, sababu orasi ma simaka ngini asa nisapi. Nibodito ngini de nia nali de nia moreka o orasi manena, sababu orasi ma simaka ngini asa niari de nia sininga ipeleso. 	 जे तुम्ही तृप्त आहात त्या तुम्हांला दु:ख होवो, कारण तुम्ही भुकेले व्हाल. जे आता हसतात त्यांना दु:ख होवो कारण तुम्ही शोक कराल आणि रडाल.


"Ma orasika asa niakelelo o Yerusalem isigilolino gena o saturu ma prajurit, de ngini asa nianako, igogou iteka kawa de o doku manena asa isituraba. 	 जव्हा तुम्ही यरुशलेमाला सैन्यानी वेढा घातलेला पाहाल, तेव्हा तुम्हांला कळून येईल की, तिचा नाश होण्याची वेळ आली आहे.


De ona o gota ma daara de ma sosokaka, kiaka manga doroka yaqeheka, so yaaho de yangodu itagi Una wisibubusu, de asa ona imasagaga de imatoore itemo, "O Gikimoi powigiliri! Igogou! Una wahino de o Jou Awi ronga. Una ngone o Israelka ma nyawa nanga Kolano. So tanu Una magenaka o Gikimoi Awi laha wisidumu." 	 त्यांनी खजुरीच्या झाडाच्या फांद्या घेतल्या आणि त्याला भेटण्यास गेले. ते ओरडून जयघोष करीत होते. “होसान्ना! प्रभूच्या नावाने येणारा धन्यावदित असो! इस्राएलचा राजा धन्यवादित असो! स्तोत्र. 118:25-26


Sababu ngini nianako igogou nagoona la kanaga o loha o kia bato yaaaka, ngaroko o gilalo eko o gilalowa, gena asa o Jou Gikimoi wafanggali de o loha. 	 लक्षात ठेवा की, तुम्हांतील प्रत्येकजण जर काही चांगले करतो तर तो गुलाम असो किंवा स्वतंत्र असो, ते त्याला प्रभूकडून परत मिळेल.


De lo ma ngale o Yahudika ma nyawa yasowo gena kanaga isilefo kali itemo, "He! Ngini o bi bangsa ninali nimakomote de o Gikimoi Awi nyawa, dede o Yahudika lo nirarame. 	 आणि पुन्हा शाश्त्र असे म्हणते, “विदेशी लोकांनो, देवाच्या निवडलेल्या लोकांबरोबर आनंद करा.” अनुवाद 32:43


Kagena de Una wosango, "O Musa o bobita winihike nginika gena idodooha." 	 येशूने त्यांना उत्तर दिले, “मोशेने तुम्हांला काय आज्ञा दिली आहे?”


O wange moiku o Yesus wodoto, de kanaga o Farisika ma nyawa de lo o guru agama ona magena yamuruo naga kagena yogogeku. Ona magena yahino o Galilea ma tona ma sigilolino, de komagena lo o Yudea ma daerano de lo o Yerusalemno. O Jou Gikimoi Awi kuasa kanaga Unaka la o bi nyawa manga panyake aku wasiloha. 	 असे झाले की एके दिवशी तो शिक्षण देत असता तेथे परुशी व नियमशास्त्राचे शिक्षक बसले होते. ते गालील, यहूदीया आणि यरुशलेम या भागातील प्रत्येक गावातून आले होते. प्रभूचे सामर्थ्य त्याच्याजवळ होते त्यामुळे तो बरे करत होता.


Duma o Elimas (o Bar-Yesus to una awi ronga isiyoyunanika) womagogomahate, una gena walawangi ona, so wahino ma dodiao ma gubernurno, la wigegego upa sidago o Yesus iwipiricaya. 	 परंतु अलीम जादूगार हा बर्णबा व शौल यांच्या विरुद्ध होता. (ग्रीक भाषेत बर्येशूसाठी अलीम शब्द वापरतात. त्याचा अर्थ तोच आहे.) राज्यपालाने येशूवर विश्वास ठेवू नये म्हणून अलीमने त्याचे मन वळविण्याचा प्रयत्न केला.


Nako o gaso o haiwani yatotolaka ma ngale o dorou yatupu, magena ma au o Imam Wilalamo waaho o Ngihi Foloi Qatetebika, duma ma rohe gena yaaho o doku ma duduka de yatupu. 	 यहूदी मुख्य याजक प्राण्यांचे रक्त परमपवित्रस्थानात पापाचे अर्पण म्हणून घेऊन जातात. परंतु केवळ प्राण्यांची शरीरे छावणीच्या बाहेर नेऊन जाळतात.


Wewe! Upa nikiolo komagena. Hika nimomi kali. De nia sininga nisiputuruli ma ngale Ngohi nisigise qaloha. Upa sidago nia sigogise ka ma cunu de magena asa isisa, maro isosone. Sababu Ngohi tanakoka o bi moi-moi ngini niaaaka gena itiai waasi o Gikimoi Awi simaka. 	 जागे व्हा! जे उरलेले आहेत आणि मरणाच्या ह्यमार्गावर आहेत त्यांना मजबूत करा. कारण माझ्या देवाच्या दृष्टीने तुमची कृत्ये पूर्ण झाल्याचे मला आढळले नाही.


Kagena de o Yesus ami giaka wacoho so womisimomi de milohaka. Gila-gila miputuruka, so muna aku ona maleleani. 	 तो तिच्याकडे गेला आणि तिला हाताला धरून त्याने उठविले. आणि तिचा ताप निघून गेला व ती त्याची सेवा करू लागली.


Ma ngale ngini gena ngohi tinisininga qaloha, sababu ngini gena maro ka to ngohi ai kusi-kusi. Ngini magena, nako o Gikimoi Awi manara gena ngohi wositatapu la taaaka, de igogou ngini ningodu lo to ngohi ai dodiao pomomanara, bai o orasi manena ngohi o bui ma rabaka, bai lo ipasaka ma ngale o habari qaloloha gena ngohi o nyawa ihoholu manga simaka tasinako itiai. 	 तुम्हा सर्वाविषयी असा विचार करणे मला योग्य वाटते कारण तुम्ही माझ्या हृदयात आहात. आणि मी तुरुंगात असतानाच केवळ नव्हे तर जेव्हा मी सुवार्तेचे सत्य ठासून सिद्ध करीत होतो, तेव्हा ही देवाने जी कृपा मला दिली आहे त्यात तुम्हीसुद्धा माझ्याबरोबर वाटेकरी होता.


Kagena de o Yesus ami giaka wapaqa so milohaka. Gila-gila miputuruka, so muna aku Una mowileleani. 	 त्याने तिच्या हाताला स्पर्श केला तेव्हा तिचा ताप निघाला. मग ती उठून त्याची सेवा करू लागली.


Upa ka cawali ma orasi kanaga ona ininanano maro nia edekati gena nia giliri nisimane, duma nia manara gena niaaka foloisi nikaeli de qaloha, maro ma Kristus Awi gilalo moi so o Gikimoi Awi dupa niamote. 	 जेव्हा माणसे तुमच्याकडे पाहत असतील तेव्हाच फक्त काम करु नका. मनुष्याला पसंत पडावे यासाठी प्रयत्न करु नका. उलट ख्रिस्ताच्या गुलामासारखे काम करा, कारण (ख्रिस्ताचे गुलाम) देवाची इच्छा आपल्या अंत:कारणापासून पूर्ण करतात.