Manga manara maro ona magegena upa bai! Sababu ngaroko ngini nia Baba o sorogaka niwigolo waasi, de to ngini nia gogolo gena Una he wanako qabolo. 	 त्यांच्यासारखे होऊ नका. तुम्हाला कशाची गरज आहे हे तुम्ही सांगण्यापूर्वी तुमच्या पित्याला ठाऊक असते.


Hika nigolo o Gikimoika, la o moi-moi magena upa idadi o alo ma orasika so isusa ngini niloqa. 	 हे हिवाळ्यात होऊ नये म्हणून प्रार्थना करा.


To Una Awi demo ma ngale gena o Gurumi Qatetebi done asa o nyawa o Yesus wipipiricaya manga sininga ma rabaka wogoge. Duma o orasi magena o Gikimoi Awi Gurumi gena ona yamake waasi, sababu o Yesus wodola waasi so ma Baba Awi simaka wisimulia waasi. 	 येशू आत्म्याविषयी बोलत होता. लोकांना अजून पवित्र आत्मा देण्यात आला नव्हता. कारण येशू अजून मरण पावला नव्हता आणि गौरवात उठविला गेला नव्हता. परंतु नंतर येशूवर विश्वास ठेवणाऱ्या लोकांना तो मिळणार होता.


De o Gikimoi Una magena kanaga o nyawa moi lo waasi ona iwikelelo. Ka cawali o Gikimoi ma Ngopa womatetengo, kanaga ma Baba Awi dateka, Una gena wonasinako o Gikimoi ngoneka. 	 कोणाही मनुष्याने आतापर्यत देवाला कधी पाहिले नाही. परंतु एकमेव देव (येशू) जो बापाच्या उराशी आहे, तो पुत्राद्वारे आम्हांला प्रकट झाला आहे.


Ngini o Farisika igogou nipilo! Bilasu o udo-udo de o lelenga gena ma rabaku niatiodo kasi iqoma, la ma dudu lo idadi qatebi de qaloha. 	 अहो परुश्यांनो, तुम्ही आंधळे आहात! अगोदर तुमची वाटी आतून घासा व धुवा म्हणजे ती बाहेरून देखील खरोखर साफ होईल.


So kagena de gila-gila ona wisidasangahadi de Awi baju imatekesikotoku yaaka moi-moi de manga gimina yamote o undi ma rabaka. 	 त्यांनी त्याला वधस्तंभावर खिळले, कोणी कोणते कपडे घ्यावे यासाठी त्यांनी चिठठ्या टाकल्या व त्याचे कपडे वाटून घेतले.


De wasulo nakoso o nyawa nagoona la wikalaki, bilasu ona itagi kadoka o Felikska.)) La tanu ngona masirete nowisasano, de asa ngona nanako kiaso o moi-moi qangodu magena waaka so sidago ngomi una miwikalaki." 	 या गोष्टी खऱ्या आहेत की नाही हे तुम्ही ठरवू शकता. त्याला काही प्रश्न विचारा.”


Ma dodoguka, cawali o kota magena manga sekretaris aku wasisohi o bi nyawa yadadala magena, de wobicara wotemo, "He, ngini ai gianongoru o Efesus ma nyawa! O nyawa yangodu yanakoka cawali o Efesus ma kotaka manena pojaga o giki o Artemis ma tahu ilalamo de o teto o giki mitotulada moi itutura o dipaku. 	 शहराचा लेखनिक लोकांना शांत करीत म्हणाला, “इफिसच्या लोकांनो, थोर अर्तमी देवीचे व स्वर्गातून पडलेल्या पवित्र दगडाचे इफिस हे रक्षणकर्ते आहे. हे ज्याला माहीत नाही असा एक तरी माणूस जगात आहे काय?


Magena ngona ngohi tonisango, ngona gena ka o nyawa moi, so upa nomasihie sidago ani sininga ma rabaka itemo o Gikimoi Awi demo gena ngona naholu. Nakoso o lelenga la kanaga o tonano o nyawa isiaka, de upa sidago o nyawa magenaka o lelenga magena itemo, "Qadoohaso ngona noiaka ngohi komanena." 	 होय, हे मानवा, देवाला उलट उत्तर देणारा तू कोण आहेस? जे घडले आहे ते घडणाऱ्याला, “तू मला असे का केलेस” असे विचारील काय?


Ngohi masirete takeleloka, ngaroko moiwa yasulo, duma ona magena ngo yahike imamote de to ona manga buturu, de ka ifoloili de manga buturu. 	 कारण मी साक्ष देतो की, त्यांना जितके शक्य होते तितके त्यांनी दिले. आणि त्यांच्या क्षमतेपेक्षाही जास्त दिले. त्यांनी उत्सफूर्तपणे स्वत:ला दिले.


Ma ngale o Musa awi piricaya so ma orasi wilamoka, de una woholu iwisieto o Mesirka manga Kolano awi danoka. 	 विश्वासाने मोशेने जेव्हा तो मोठा झाला, तेव्हा फारोच्या कन्येचा पुत्र म्हणवून घेण्याचे नाकारले.


Nakoso komagena, hika ngone o kia naga paaka gena ma meta asa pomakadame moi de moika, la nanga piricaya moi-moi asa qaputuru. 	 तर मग आपण शांतीला आणि एकमेकांच्या वाढीला मदत करणाऱ्या गोष्टींच्या मागे लागावे.


Ma dodoguka, sababu ngini gena kanaga de o Jou nimarimoika de to Una Awi kuasa ma buturu lo niamamakeka, so bilasu nia piricaya magena hika nisiputuru. 	 शेवटी, प्रभूमध्ये तुम्ही त्याच्या महान शक्तीसामर्थ्याने सशक्त व्हा.


O Yesus Awi muri yamogiowo de sinoto watolomuno, la o kuasa wahikeka, ma ngale o toka qangodu yodusu de lo ibipopanyake yasiloha. 	 येशूने बारा शिष्यांना एकत्र बोलाविले, आणि त्याने त्यांना सर्व भुतांवर सामर्थ्य व अधिकार दिला. आणि त्यांना त्याने रोग बरे करण्याचे सामर्थ्य दिले.


De nakoso ona manga demo gena wamotewa de waqehewa, ma ngale una gena nisingangasu o dodiao ipipiricaya manga dolomu yangoduka. De lo nakoso o dodiao ipipiricaya yangodu lo manga demo gena una wamotewa de waqehewa, bilasu niwisidapano de ka niwiqohaka, ngini niwisieto una ka o nyawa o Gikimoi wipipiricayawa de lo maro o balastengi itotolomu de o nyawa ma dorou ma binukali." 	 जर तो मनुष्य लोकांचेही ऐकणार नाही तर मंडळीसमोर ही गोष्ट मांड. जर तो मनुष्य मंडळीचेही ऐकाणार नाही, तर मग तो देवाचा नाही, असे समज किंवा एखाद्या जकातदारासारखा समज.


De to ngohi ai edekati o habari qaloloha magena tosihabari o riho kiaka bato ma ngale ma Kristus gena yoise waasi. La komagena upa sidago o nyawa ma somoa isihabari iqomaka so ngohi manga manara magena tosigila-gila. Maro o nyawa moi kanaga o tahu wosigoko, duma upa wosigoko o nyawa ma somoa manga tahu ma sosoqeka. 	 जेथे ख्रिस्ताचे नाव सांगितले जात नाही अशा ठिकाणी सुवार्ता सांगण्याची माझी आकांक्षा आहे. यासाठी की मी दुसऱ्याच्या पायावर बांधु नये.


So ngaroko o Iblis waaka wosipongoka so o nyawa asa o Gikimoi Awi demo yaholuka, duma o orasi manena o kuasa ma somoa moili yasimahawa, so ma ngale o nyawa ma dorou una magena o Gikimoi upasi iwisimane de lo wisimaha waasi ma bati o kuasa ma somoa magena o Gikimoi wasisa kasi. 	 मी हे म्हणतो कारण दुष्टपणाची रहस्यमय शक्ति आधीपासूनच जगात काम करीत आहे. पण असा एक आहे जो दुष्टाची रहस्यमय शक्ति थोपवीत आहे. आणि जोपर्यंत ती शक्ति मार्गातून काढून बाजूला टाकली जात नाही, तोपर्यंत तो ती शक्ति थोपवून धरील


Ngohi tobarani komagena, ma sababu ka cawali ma Kristus asa ngohi woisiputuru so taaka, la ma ngale ai demo de ai manara so o bi bangsa yangodu ona o Yahudika ma nyawa yasowo lo aku o Gikimoi wisigise. 	 कारण माझ्या शब्दांनी आणि कृत्यांनी विदेशी लोकांनी आज्ञापालन करावे अशा ज्या गोष्टी ख्रिस्ताने माझ्या करवी घडविल्या नाहीत, त्या सांगणयाचे धैर्य मी करणार नाही.


Idodooha aku ngone poise ona isibicara moi-moi to ngone nanga doku ma demo. 	 पण आपण त्यांचे बोलणे आपल्या स्वत:च्या भाषेत ऐकत आहोत. हे कसे शक्य आहे? आपण भिन्र देशाचे आहोत:


ma sababu magena ngohi tanakoka, done ngohi ma kolano awi hakim ma simaka, ma ngale ngohi manena ngaroko o sangisara qangodu ma rabano gena aku isisupu eko hiwa, ngohi asa tamake o utungu. Sababu ma ngale ngohi ngini niasumbayang ma rabaka gena niwosawa de o Yesus Kristus Awi Gurumi lo aku ngohi woiriwo. 	 कारण मला माहीत आहे तुमच्या प्रार्थनेमुळे आणि येशू ख्रिस्ताच्या आत्म्याद्वारे येणाऱ्या मदतीमुळे याचा परिणाम माझ्या सुटकेत होणार आहे.


So o nyawa la kanaga maro o bi bobita o Musa wosilelefoka gena yodadi o imam wilalamo, ona magena asa ka o nyawa de manga buturu ikurangi. Duma ma duuruka de o Gikimoi de Awi sasi ma demo so asa ma Ngopa masirete witide la wodadi o Imam Wilalamo de Awi kurangi gena moi lo ihiwa ka sidutu ikakali. 	 कारण नियमशास्त्र मानवी दुर्बलता असलेल्या मनुष्याची मुख्य याजक म्हणून नेमणूक करते. परंतु नियमशास्त्रानंतर शपथेचे वचन देण्यात आल्यामुळे पुत्र हा सर्वकाळासाठी परिपूर्ण असा मुख्य याजक झाला.


De ma boboloi bilasu qaputuru nimatekedodara moi de moika, sababu nakoso padodaraka, de o nyawa manga dorou ngoneka gena qangodu ngone he panano kawa de ona lo pasisala kawa. 	 सर्वांत महत्त्वाची गोष्ट ही की, एकमेकांवर सत्याने प्रेम करा. कारण प्रेम पापाच्या राशीवर पांघरुण घालते.


Kanaga ma Kristus Awi Gurumi manga sininga ma rabaka wasingangasu onaka, Una done asa o sangisara widahe de ma duuruka lo asa o loha widahe ifoloisi idala. So magena muruoka de ma dongoho kiaka ona yodupa yanako, so ona yatailako isidodiahi. 	 ख्रिस्ताचा आत्मा त्यांच्यामध्ये राहात होता. ते शोध घेत होते की कोणत्या वेळी व कोणत्या परिस्थितीत ख्रिस्ताच्या दु:खाचा व गौरवाचा शोध घेण्यास आत्मा सुचवीत आहे.


Ai dodiao nipipiricaya, bilasu nianako iqomaka ngomi o Asia ma daeraka, de kanaga o sangisara foloi qatotubuso imidahe ngomika, sidago lo ngomi mitemo, "Kodo! Nagala mia buturu gena yaadowa so miamomoku miaakuwa, de done asa ka misone bai!" 	 बंधूंनो, आशिया प्रांतात जो त्रास आम्ही सहन केला त्याविषयी तुम्ही अंधारात असावे अशी आमची इच्छा नाही. आम्हांला तेथे मोठे ओझे होते. आमच्या शक्तिपलीकडचे ते ओझे होते. आम्ही जीवनाविषयीची आशासुद्धा सोडून दिली होती.


De ma orasi ona yogiise o bi nyawa o Yesus wipipiricaya magena isibicara moi-moi to ona manga bahasa, de ona magena yohairani so yadadala yahino imatotolomuno. 	 या लोकांपैकी मोठा गट हा आवाज ऐकल्यामुळे तेथे आला.ते आश्चर्यचकित झाले कारण प्रेषित बोलत होते आणि प्रत्येक मनुष्याला त्याची स्वत:ची भाषा ऐकायला मिळाली,


De nitemo ngini igogou nianako idodooha o nyawa Una iwinako waasi gena niadoto, maro o nyawa ipipilo niatuda. Komagena lo ma ngeko idodooha so aku Una iwinako gena onaka niasikelelo, maro o nita moi o nyawa o bubutu ma rabaka yadisiwa. 	 तुम्हाला वाटतें की ज्यांना योग्य मार्ग माहित नाही त्यांचे तुम्ही मार्गदर्शक आहात, जे लोक अंधारात (पापांत) आहेत, त्यांचा तुम्ही प्रकाश आहात आणि तुमची खात्री झाली आहे की तुम्ही आंधळ्यांचें पुढारी, जे अंधारात आहेत त्यांचा प्रकाश,


O Yesus wosango, "O bodito! Kodo! O bodito asa inidahe ngini lo o bi guru agamaka. Ngini gena o nyawa niasimoku o adati de o galepu ma bio idala de qatotubuso, duma ngini masirete lo niariwowa la ona o adati de o galepu magena yamote. 	 तेव्हा येशू म्हणाला, “नियमशास्त्राच्या शिक्षकांनो तुमचाही धिक्कार असो, कारण तुम्ही लोकांना वाहण्यास कठीण असे ओझे लादता व ते उचलण्यास तुमच्या एका बोटानेसुद्धा मदत करीत नाही.


Qabolo de o Yesus de Awi muri-muri yahika imatingaka, so imasano itemo Unaka, "Kiaso ngomi manena o toka gena miodusu miaakuwa." 	 नंतर शिष्य एकांती येशूजवळ येऊन म्हणाले, “आम्हांला (त्याच्यातील भूत) का काढता आले नाही?”


De Una womakiliho Awi duduka, so womikelelo o ngopeqeka muna magena. De wotemo munaka, "He! Ai ngopa, sababu ngona noipiricaya so ngona nilohaka, so ani sininga naputuruno!" So o orasi magena bato igogou o ngopeqeka muna magena milohaka. 	 तेव्हा येशू मागे वळून तिला पाहून म्हणाला, “बाई काळजी करू नकोस! तुझ्या विश्वासाने तुला बरे केले आहे.” आणि ती स्त्री त्याच क्षणी बरी झाली.


Duma ona o Paulus de o Silas yamakewa, so ka o Yason de o bi nyawa ma somoa ipipiricaya yalia so yangaho o kota ma bobareta manga simaka. De ona imanere de itemo, "O nyawa ona manena kiaka bato o ruwahe isigoko! Sidago o orasi manena lo ona yahino to ngone nanga kotaka, 	 पण त्यांना पौल व सीला सापडले नाहीत. म्हणून लोकांनी यासोनाला व आणखी काही दुसऱ्या विश्वासणाऱ्यांना नगराच्या अधिकाऱ्यांपुढे ओढीत नेले. ते मोठ्याने ओरडून म्हणाल, “या लोकांनी जगात सगळीकडे उलथापालथ केली. आणि आता ते येथेसुद्धा आले आहेत!


Woleleleani una magena wotemo, 'Tuangi, ani nongoru wolihoka! Ani baba wasulo o sapi ma ngopa qasasaki moi miatola, sababu awi ngopa wisisisa magena asa wimake kali de wososanangi.' 	 तो नोकर त्याला म्हणाला. “तुमचा भाऊ आला आहे. तो सुखरुप आला म्हणून तुमच्या वडिलांनी पुष्ट वासरु कापले आहे.’


Sababu o Gikimoi o bi moi-moi qangodu igogou waaka itiai. Una asa wawosawa to ngini nia manara de lo nia dodara kiaka nisikokelelo Unaka, ma orasi iqomaka sidago o orasi manena naga ngini nia dodiao o Jou Yesus wipipiricaya ona magena niariwo. 	 कारण तुम्ही केलेली पवित्रजनांची सेवा, त्या सेवेत तुम्ही अजूनही दाखवीत असलेले सातत्य, तुमचे काम व त्याच्या लोकांना दानाद्वारे व इतर मदत करण्याद्वारे तुम्ही त्याच्यावर केलेले प्रेम ही सर्व विसरण्याइतका देव अन्यायी नाही.


O nyawa la kanaga manga piricaya qaceke, ona magena bilasu ngini niaqehe qaloha, la upa sidago de ma ngale o kia ona yopiricayaka gena ona dede ngini nimatekesikoholu. 	 जो विश्वासात दुर्बल आहे त्याचा स्वीकार करा. पण मतभेदावरुन भांडणाच्या हेतूने नव्हे.


Ona magena bilasu yanako, nakoso ngomi done miahika nginika, de ngomi asa miaaka ka imatero maro mia demo kiaka mia surati ma rabaka. 	 अशा लोकांना हे समजावे की, जेव्हा आम्ही नसतो तेव्हा आम्ही आमच्या पत्रात जे असतो तसे जेव्हा आम्ही प्रत्याक्षात हजर राहू आमच्या कृतीमध्ये सुद्धा असू.


Kagena o talaga ma dateka de Una wakelelo o deru ngai sinoto. O orasi magena o nao isasari ona magena youtika, de manga soma yatiodo. 	 तेव्हा त्याने सरोवरातील दोन होड्या पाहिल्या, पण होड्यातील कोळी बाहेर गेले होते व त्यांची जाळी धूत होते.


Duma kanaga lo o nyawa moi awi ronga o Ananias. Una de ma peqeka ami ronga ongo Safira ona yasinoto lo manga arata to ona moi isiijaka. 	 हनन्या नावाचा एक मनुष्य होता त्याच्या पत्नीचे नाव सप्पीरा होते. हनन्याने त्याच्याकडे जी काही जमीन होती ती विकली.


Duma o wange manena, ilangi, de lo midiri, igogou Ngohi bilasu tokahika o Yerusalemka. Sababu o nabi moi witooma gena, idadiwa o doku ma somoaka, duma bilasu o Yerusalem ma dokuka. 	 तरीही आज, उद्या आणि परवा मला पुढे गेले पाहिजे कारण संदेष्टयांने यरुशलेमाबाहेर मरणे ह्याचा विचार करणे चूक आहे.


Mutuwade ona magena he yasapi kawa de manga kiri lo qadudu kawa, de lo o wange ma sahu eko o sahu maro o uku ma sahu lo he yadahe kawa. 	 त्या लोकांना पुन्हा केव्हाच भूक लागणार नाही. त्यांना पुन्हा केव्हाच तहान लागणार नाही, सूर्यामुळे त्यांना बाधा होणार नाही. कोणतीही उष्णता त्यांना जाळून टाकणार नाही.


Sababu igogou o nyawa ngone inangodu o dorou he paakaka, so yaakuwa pomatekerimoi dede o Gikimoi de Awi nita ma rabaka pomasikogoge. 	 सर्वानी पाप केले आहे आणि ते देवाच्या गौरवाला उणे पडले आहेत.


So kagena de Una wotagi wogila-gila de wamake kali o Yakobus de awi nongoru o Yohanes. Ona magena de manga baba o Zebedeus manga soma isidiahi o deru ma rabaka. 	 आणि तो थोडा पुढे गेल्यावर त्याला जब्दीचा मुलगा याकोब व त्याचा भाऊ योहान हे दिसले. ते त्यांच्या नावेत होते व आपली जाळी तयार करीत होते.


De lo wobukuku de womatoore awi ili walamo-lamo, "Jou, upa lo o dorou manena nasimoku onaka!" Wotemo komagena, qabolo de wosoneka. 	 नंतर स्तेफनाने आपले गुडघे टेकले व मोठ्याने ओरडून म्हणाला, “प्रभु, यांचे हे करणे त्यांच्या माथी पाप असे मानू नको!” असे बोलून त्याने प्राण सोडला.


Kanaga isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo o Jou wotemo komanena, "O nyawa ma somoa o Yahudika yasowo ona magena asa tangaho o Yahudi ma nyawaka, so ona asa yosibicara de o bi bahasa kiaka o Yahudi ma nyawa yananakowa. Komagena Ngohi tosibicara o Yahudi ma nyawaka, duma ngaroko komagena ona Ai demo magena isidoohawa." 	 नियमशास्त्र म्हणते, “इतर भाषा बोलणान्याचा उपयोग करुन, मी या लोकांशी बोलेन तरीसुद्धा ते माझे ऐकणार नाहीत.” यशया 28:11-12 हे असे प्रभु म्हणतो.


Kagena de o Yudas wisironga lo o Iskariot, o muri moi o Yesus Awi muri yamogiowo de sinoto manga dongirabano, una magenaka o Iblis asa wingosa de iwipareta. 	 नंतर सैतान यहूदामध्ये, ज्याला इस्कर्योत म्हणत, व जो बारा जणांपैकी एक होता, त्याच्यात शिरला.


O putu magena o alo poli, so ona ijojajaga de lo o nyawa ileleleani gena imaokoye o uku ma dateka imarahu isigilolino. Komagena o Petrus una lo wahika so kagena womarahu. 	 थंडी असल्याने नोकरांनी व रक्षकांनी स्वत:ला गरम राखण्यासाठी शेकोटी पेटविली होती व ते शेकत उभे राहिले होते. पेत्रही त्यांच्याबरोबर शेकत उभा राहिला होता.


"O ade-ade o nyawa moi o gisisi wosihahaja ma ngale gena komanena, so niise la nianako. 	 पेरणाऱ्याच्या बोधकथेचा अर्थ काय हे समजून घ्या,


Kagena de o Paulus wogoge o ngoosa muruo naga o Korintuska, so qabolo de asa una o dodiao ipipiricaya ona magena wadongosa so wotagi womajobo o Galatia ma daeraka de o Frigia ma daeraka. So una, de ongo Priskila, de lo o Akwila itagi yakahoko o Kengkrea ma bobaneko, de ma sababu awi sasi moi o Gikimoika so kagena de o nonako moi waaka, ena gena o Paulus awi hutu wakuluka. Qabolo de o deruku yopane so ona ikahika iside o Siriaka. 	 पौल बंधुजनांबरोबर बरेच दिवस राहिला. नंतर तो निघाला, व सूरिया देशाला समुद्रमार्गे गेला. आणि त्याच्याबरोबर प्रिस्किल्ला व अक्विल्ला ही दोघे होती. पौलाने किंख्रिया येथे आपल्या डोक्याचे मुंडण केले. कारण त्याने नवस केला होता.


Una wosimote so kagena de wosolano o ngeko wosisari la o Yesus wisiija, de o nyawa yadadala ona magena moiwa yanako. 	 म्हणून त्याने संमति दर्शविली आणि तो येशूला गर्दी नसेल तेव्हा धरुन त्यांच्या हाती देण्याची संधि शोधू लागला.


Komagena lo o Yakobus de o Yohanes yosawangi, ona yasinoto magena o Zebedeus awi ngopa, o Simon awi dodiao imomanara. Kagena de o Yesus wotemo o Simonka, "Upa nosawangi. O orasi manena asa o manara qamomuane tonihike la ngona o bi nyawa asa nadoto la imote Ngohika, imatero maro o nao nasoma la natolomu." 	 जब्दीचे पुत्र याकोब व योहान हे ही त्यांच्याप्रमाणे आश्चर्यचकित झाले होते. ते शिमोनाचे भागीदार होते. मग येशू शिमोनाला म्हणाला, “भिऊ नको. कारण येथून पुढे तू माणसे धरशील.”


Ngone panako ma Kristus o sone ma rabano wisioho kali gena, igogou Una asa wosone kawa. Ena gena, imatero de o sone ma buturu gena wipareta kawa. 	 कारण आम्हांस माहीत आहे की, ख्रिस्त जो मेलेल्यांतून उठविला गेला तो यापुढे मरणार नाही. मरणाची त्याच्यावर सत्ता चालणार नाही.


Duma maro o Gikimoi winihihirika Una magena witebi de Awi sininga ma rabaka o dorou moi lo ihiwa, komagena so bilasu ngini lo nitetebi de nia manara moi-moi ma rabaka o dorou moi lo niaakawa. 	 त्याऐवजी ज्या देवाने तुम्हाला पाचारण केले तो पवित्र आहे, तुम्हीसुद्धा प्रत्येक गोष्ट जी तुम्ही कराल त्यात पवित्र असा.


Ma orasi ona imatamiye la yooqo, de Una o roti waqehe Awi sukuru watide o Gikimoiye, de watepi-tepi, qabolo de wasitoku onaka. 	 जेव्हा तो त्यांच्याबोरबर जेवायला मेजासभोवती बसला, त्याने भाकर घेतली आणि उपकार मानले. नंतर त्याने ती मोडली व ती त्यांना तो देऊ लागला.


So nakoso ngone o habari qaloloha gena posidoohawa, de igogou nanga dorou ma fanggali magena asa akuwa inapalako. O habari magena foloisi qaloha de o demo kiaka iqoqomaka o bi malaikat isingongangasu. De magena lo o Jou Yesus masirete wosihabari woqomaka de o nyawa lo kanaga yoiseka, ona magena done o habari gena inasinako itiai ngoneka. 	 तर आपण अशा महान तारणाकडे लक्ष दिले नाही, मग आपण शिक्षेपासून कसे सुटू? या तारणाची पहिली घोषणा प्रभुने केली. ज्यांनी प्रभूचे ऐकले त्यांच्याकडून याची खात्री पटली


De Una wotemo, "Kanaga o nyawa yasinoto de manga nagi o pipi o nyawa moi wasibabauka. Wimoi awi nagi unaka o pipi o salaka ma ngai ratu motoha de lo wimoi awi nagi unaka cawali o pipi o salaka ngai moritoha. 	 येशू म्हणाला, “एका सावकाराचे दोन कर्जदार होते. एकाकडे पाचशे चांदीची नाणी आणि दुसऱ्याकडे पन्नास चांदीची नाणी असे कर्ज होते.


Sababu o duduga kiaka ngini o nyawa niasituga, maro komagena lo asa o Gikimoi winituga nginika. Gena ma ngale ma lamo ngini niasisala o nyawaka, done asa ma lamo maro komagena o Gikimoi lo ngini winisisala kali. 	 कारण ज्या न्यायाने तुम्ही इतरांचा न्याय करता त्याचा न्यायाने तुमचा न्याय केला जाईल, आणि ज्या मापाने तुम्ही माप घालता त्याच मापाने तुम्हांला परत माप घालतील.


So ngini o sangisara niamoku la ma ngale o Gikimoi aku ngini winidoto. Komagena Una ngini winiaka maro to Una Awi ngopa masirete, sababu panako igogou o bi ngopa yangodu o dunia manenaka, gena manga baba bilasu yadoto. 	 हा कठीण समय आहे म्हणून शिस्त सहन कर. ते असे दर्शविते की, देव तुम्हांला मुलांसारखी वागणूक देत आहे; कारण असा कोणता मुलगा आहे ज्याला वडील शिस्त लावीत नाहीत?


Kagena de asa ngohi takelelo he kanaga o soroga qamomuane moi de lo o dunia qamomuane moi. Sababu o soroga de o dunia iqoqoma gena ihiwaka, komagena lo o ngoloto. 	 मग मी नवीन स्वर्ग आणि नवीन पृथ्वी पाहिली. कारण पहिले आकाश आणि पहिली पृथ्वी ही नाहीशी झाली होती. आणि कोणताही समुद्र राहिला नव्हता.


De muna magena mosango motemo, "Kodo, Baba! O bi kaso o meja ma litimika lo yodamaha o bi ngopa manga ino ma reremo, la nako itura, de o kaso magena lo aku yaoqo." 	 परंतु ती त्याला म्हणाली, “प्रभु, कुत्रीसुद्धा मुलांच्या हातून मेजाखाली पडलेला चुरा खातात.”


"Tosiade-ade kali, o ngopeqeka moi kanaga de ami pipi o salaka ngai mogiowo, de done ngai moi isisaka. O kia asa maaka. Muna asa ami tahu masesa de ami poci matupu, mosisari kiaka isisisa sidago o pipi magena mamake. 	 “समजा एका बाईजवळ चांदीची दहा नाणी आहेत. जर तिचे एक नाणे हरवले तर ती दिवा लावून घर झाडून ते मिळेपर्यंत काळजीपूर्वक शोधणार नाही काय?


Magena imatero maro ngohi ai ngongano foloi ilamo gena, ngohi manena o orasi moi lo upa he imaqe. De ngohi ka ma nonomasi sidago lo o orasi manena bai tooho bai lo tosone gena, ngohi de ai baranika tobicara de taaka la ma Kristus bilasu wisihoromati. 	 हे माझ्या उत्सुक अपेक्षेप्रमाणे व आशेप्रमाणे आहे, कारण मला खात्री आहे, की, माझी निराशा होणार नाही, पण आता नेहमीसारखे माझ्या सर्व धैर्याने माझ्या जगण्याने किंवा मरण्याने ख्रिस्ताचा माझ्या शरीराद्वारे महिमा होईल.


Igogou, Una Awi muri-muri o toka idala yodusuka, de o nyawa yasisiri manga saheku o gososo isiese so manga siri lo qalohaka. 	 त्यांनी पुष्कळ भुते काढली आणि अनेक रोग्यांना जैतुनाचे तेल लावून त्यांना बरे केले.


So o roti waqehe de o Iblis wingosaka so una womajoboka, o orasi magena he qaputuka. 	 यहूदाने भाकर घेतल्याबरोबर तो बाहेर गेला कारण ती वेळ रात्रीची होती.


O wange kanaga de ma loha moi, de o ngoosa lo kanaga de ma loha moili. De o ngoma-ngoma kanaga lo de ma loha moi kali, de o ngomamoi-ngomamoi gena kanaga de ma loha ipaparamoi. 	 सूर्याचे तेज वेगळ्या प्रकारचे तर चंद्राचे तेज वेगळ्या प्रकाचे असते. ताऱ्याचे तेज वेगळ्या प्रकारचे असते. आणि तेजाबाबत एक तारा दुसन्या ताऱ्यांहून निराळा असतो.


Nagala o taungu ma simaka pongongano done asa isopo. Nako isopo iholu, de asa patoqa.' " 	 मग येत्या वर्षात फळ आले तर छानच! जर आले नाही तर मग आपण ते तोडून टाकावे.”


Mutuwade de ma ngale ngini nimatekedodara moi de moika, so o bi nyawa yangodu asa yanako ngini nidadi to Ngohi Ai nyawa tinisusulo." Komagena to Una Awi gogolo onaka. 	 तुमची एकमेकांवर प्रिति असली तर सर्व ओळखतील की तुम्ही माझे शिष्य आहात.”


o Nagai ma baba gena o Maat, o Maat ma baba gena o Matica, o Matica ma baba gena o Simei, o Simei ma baba gena o Yosekh, de o Yosekh ma baba gena o Yoda. 	 नग्गय महथाचा मुलगा होता. महथ मत्तिथ्याचा मुलगा होता. मत्तिथ्य शिमयीचा मुलगा होता. शिमयी योसेखाचा मुलगा होता. योसेख योदाचा मुलगा होता.


So Una de Awi muri-muri gila-gila o deruku ipane so imajobo itagi o Dalmanuta ma tonaka. 	 आणि लगेच तो आपल्या शिष्यांसह नावेत बसला व दल्मनुथा प्रांतात आला.


O tona la kanaga ona yososininga, o tona kiano yahihino magena qasowo. Nakoso komagena la ka idadi, de kagena asa ona iliho kali. 	 ते जर आपण सोडून आलेल्या देशाबद्दल विचार करीत असते तर त्यांना त्या देशात परत जाण्याची संधी मिळाली असती


Mutuwade ani edekati qatotorou magena bilasu nomatoba de nomatoduba de nomagolo o Jouka, la Una asa wonisiapongu ani sininga qatotorou magena. 	 आपले ह्रदय बदल, तू ज्या या वाईट गोष्टी केल्या आहेत, त्या सोडून दे. प्रभूला (देवाला) प्रार्थना कर. कदाचित तुइया पश्चात्तप्त अंत:करणामुळे तो तुला क्षमा करील.


Una womatengo gena Awi jamani ma siru maro paramata o teto qabobole ma soka gena o yaspis de o paramata qasosawala, maro o dowora ma silo gena o delima. De kanaga lo o pareta ma kursi ma gilolika o ngawate moi ileto-leto, maro o teto paramata qabobole ma soka moili gena o zamrud. 	 त्यावर जो बसला होता तो यास्फे व सार्दी या रत्नांसारखा होता आणि सिंहासनाभोवती पाचूसारखे दिसणारे मेघधनुष्य होते.


So o deru ma awa magena misibaneka, de o gumi ilalamo mia deruka misipiliku misilalo-lalono ma ngale mia deru magena qaputuru. Ngomi miododato upa sidago mia deru magena itorihi o beting Sirtiska, so mia side lo misigutika la qohaka mia deru magena o paro asa yaaho. 	 जीवन रक्षक होडी आत घेतल्यावर लोकांनी जहाज दोरखंडाने आवळून बांधले. जहाज वाळू असलेल्या सूर्ती नावाच्या उथळ जागी आदळेल या भीतीने त्यांनी शीड खाली काढले. तेव्हा वाऱ्याने ते भरकटू लागले.


Nako komagena, de ma ngale ngini nia piricaya so ma Kristus gena kanaga wogoge nia sininga ma rabaka. De ngohi lo togolo la tanu ngini nia oho ma gola gena o dodara, maro o gota moi o tonaku isibelo so ma ngutu isupu de ioho qaputuru. So o dodara nia siningaka lo tanu imasingutu la ifoloisi qaputuru, maro o tahu moi isigoko ma sosoqe qapoputuruka. 	 आणि विश्वासाद्वारे ख्रिस्त तुमच्या अंत:करणात राहावा. व तुमची मुळे चांगली रुजलेली व प्रीतित मुळावलेली असावी.


Duma o cawaro moi tosihohabari gena kanaga o Gikimoi Awi cawaro. Magena o nyawa o orasi iqoqoma-qomaka o Gikimoi wasimane waasi, duma ma orasi o dunia wosidadi waasi de Una kanaga wositatapu iqomaka done ngone wonasimulia. 	 त्याऐवजी, जे लपविलेले आहे, आणि हे युग सुरु होण्यापूर्वी देवाने आमच्या गौरवासाठी नेमले होते ते देवाचे रहस्यमय ज्ञान देतो.


Kagena de o Pilatus watolomu o imamka ma bi sahe de o Yahudika ma roriri de lo ma kawasa, 	 पिलाताने मुख्य याजक, पुढारी आणि लोकांना एकत्र बोलावले.


De lo ma ngale ongo Rahab ami piricaya so muna upa mosone dede o Yerikhoka ma bi nyawa o Gikimoi wisigogiisewa. Sababu o ngopeqeka muna magena, ngaroko mosusundali de ami rohe momasiiija moi, duma o Yahudika ma nyawa kanaga yamuruo naga yasidadase la o doku magena yatailako de ona magena muna maqehe qaloha ami tahuka mamingihuka. 	 राहाब वेश्येच्या विश्वासामुळेच ज्या लोकांनी आज्ञा मोडली त्यांच्याबरोबर ती मारली गेली नाही कारण तिने हेरांचे शांतीने स्वागत केले.


So wokakaya una magena awi arata ma jojaga gena wiaso, de wotemo unaka, 'Ngohi toise kanaga o galaki moi ma ngale ngona. O orasi manena bato o nagi ma bi buku qangodu gena nosikelelo ngohika. O wange manena de ai arata ngona masirete asa naaturu kawa bai!' 	 म्हणून त्या श्रीमंत मनुष्याने कारभाऱ्यायाला आत बोलावले आणि म्हणाला, “हे मी तुझ्याविषयी काय ऐकत आहे तुझ्या कारभाराचा हिशेब दे, कारण यापुढे कारभारी म्हणून तुला राहता येणार नाही.’


so awi sininga gena asa ngai sinotoka. Komagena lo o ngopeqeka moi nakoso kanaga momoqoka waasi eko mojojojarusi, muna magena modupa mosininga cawali o Jou Awi manara gena idodooha aku ami rohe de ami sininga lo ka ma ngale o Jou Awi dupa gena maaka. Duma o ngopeqeka moi la kanaga momoqokaka, muna magena bilasu mosininga ami oho o dunia manena ma rabaka gena idodooha aku ma roka mowisisanangi. 	 त्यामुळे तो द्विधा अवस्थेत असतो. आणि एखादी अविवाहित स्त्री किंवा कुमारिका, प्रभूच्या कामाबद्दल उत्सुक असते. यासाठी की, तिने शरीराने आणि आत्म्याने पवित्र असावे. परंतु विवाहित स्त्री जगिक गोष्टी आणि तिच्या पतीला कसे आनंदी ठेवता येईल याचीच चिंता करते.


So una wosango qaboloka, de ona asa wopipilo magena iwisimamaqe itemo, "Ce! Nagala ngona nodadi maro Una magena wimomote moi. Duma nako ngomi ani roriri gena, hiwa bai! Ngomi miamote gena ka o Musa kanaga o Gikimoi Awi bobita wosilelefoka. 	 यहूदी पुढारी फार संतापले आणि त्याला फारच वाईट रीतीने बोलू लागले. ते त्याला म्हणाले, “तू त्याचा शिष्य आहेस. आम्ही तर मोशेचे शिष्य आहोत.


O Yesus Kristus Una o duniaku wisuloka, so ma orasi Una wahino, Una wiosi de o ake ma ngale womanara. De ma orasi wosone, de Una Awi au gena ikopola ma ngale nanga dorou. Komagena upa ka cawali wiosi de o akeka. Duma Una asa wahino de Awi ngale wiosi de o ake bai, sidago wosone de Awi au lo ikopolaka bai. De lo o Gikimoi Awi Gurumi wosingangasu o bi moi-moi ma ngale ma Kristus gena igogou, sababu o Gurumi gena ka wotero. 	 येशू ख्रिस्त आमच्याकडे पाणी व रक्त यांच्यासह आला. तो केवळ पाण्याद्वारेच आमच्याकडे आला असे नाही तर पाणी आणि रक्ताद्वारे आला, व आत्मा ही साक्ष देतो, कारण आत्मा सत्य आहे.


Ma orasi o Yesus de Awi muri-muri imasidiado o talaga ma sonongaka, de o Genesaret ma bobanesa itahu. 	 नंतर ते पलीकडे गनेसरेत येथे पोहोचले.


Hika la o Gikimoi, nanga Jou Yesus Kristus ma Baba, Una magena Awi ronga ngone posilamo. Una magena, o Baba, Awi sininga igagalusiri de to ngone nanga sininga ma buturu moi. 	 आपल्या प्रभु येशू ख्रिस्ताचा देव आणि पिता, करुणायुक्त देवपिता. तो सांत्वन करणारा देव आहे.


Sababu ngohi tanako qaboloka, kanaga to ngini nia gaeli gena foloisi qaputuru la ona niariwo, de nia giliri tosimane qabolo o Makedonia ma nyawaka. Ngohi totemo onaka, "Nanga dodiao ipipiricaya o Akhayaka ona magena o taungu ipapasaka isidailako qabolo so manga roriwo o pipi gena yahikeka." De ngini nia sininga ma loha la nihike gena ona yoiseka, de ona o Makedoniaka yasigaro la yadadala lo yomode o roriwo o pipi yohike. 	 कारण मदत करण्याबद्दलची तुमची उत्सुकता मला माहीत आहे. आणि मी मासेदोनियातील लोकांना याविषयी अभिमानाने सांगत होतो की, गेल्या वर्षापासून अखयातील तुम्ही लोक देण्यासाठी तयार आहात आणि तुमच्या जोशामुळे पुष्कळ जण कृति करण्यास आवेशाने पुढे आले आहेत.


Kagena de o Zakharia wotemo o malaikat magenaka, "Pei! Idodooha sidago ngohi topiricaya ani demo magena igogou de itiai. Sababu ngohi iperekika, de ai peqeka lo miperekika." 	 मग जखऱ्या देवदूताला म्हणाला, “हे खरे आहे हे मला कसे समजेल? कारण मी वृद्ध मनुष्य आहे, आणि माझी पत्नीसुद्धा वृद्ध झाली आहे.”


Duma nakoso o bi nyawa ma dorou, ona magena asa yaumo o uku ma talaga ma rabaku la kagena asa yasidutupu de o walira, de komagena ona magena asa yosone ma sinotoka. O bi nyawa ma dorou ona yaumo gena, nakoso yobaraniwa, duma yoholu o Yesus Kristus wipiricaya qaputuru. Ona magena manga manara qangodu qatorou, ena gena ona yototooma, ona manga nyafusu qatotorou yaaaka, ona igogomahate, ona o kia naga de manga gia isiakaka gena yasuba, de lo ona yatotodamato de hitilahi o manara qatotorou yaaaka." 	 परंतु भित्रे, विस्वास न ठेवणारे अंमगळ, खुनी, व्यभिचारी, (म्हणजे लैंगिक अनीतीने वागणारे लोक), चेटकी, मूर्तिपूजा करणारे आणि सर्व खोटे बोलणारे अशा सर्वांना अग्नीने व गंधकाने धगधगणाऱ्या तळ्यामध्ये जागा मिळेल. हे दुसरे मरण आहे.”


De ngini ningodu moi de moika tanu o nyawa ma somoa to ona magena manga dupa lo niosininga, upa ka cawali to ngini nia dupa masirete. 	 प्रत्येक व्यक्तीने केवळ आपलेच हित पाहू नये, तर प्रत्येकाने दुसऱ्यांचे हितसुद्धा पाहावे.


Ngohi to Ngona Ani manara masirete noihike Ngohika, de ma ngale qangodu magena asa tosiboloka, so Ani mulia magena tasikelelo o bi nyawa o duniaka. 	 तू मला जे काम करायला दिले ते संपवून मी पृथ्वीवर तुला गौरविले.


De nakoso ngini la o Gikimoi niwidateku, done Una lo asa ngini winidateku. Komagena nakoso ngini o dorou niaakaka, de bilasu o dorou niaaaka magena lo niaqohaka so nia sininga lo ibolowo de o dupa qatotorou lo ihiwa. So nakoso ngini o Gikimoi niwimoteka, duma ngini o dorou niamote kali so nia sininga ngai sinotoka gena, ngini bilasu o dorou magena niaqoha de niamote kawa. 	 देवाजवळ या, आणि तो तुमच्याजवळ येईल. पाप्यांनो, तुमचे हात स्वच्छ करा. आणि तुमची अंत:करणे शुद्ध करा, जे तुम्ही द्विबुद्धीचे आहात.


So kagena de o nyawa yadadala, de o Yudas imakokangaho magena, o Yesus iwitago de wipiliku. 	 नंतर त्यांनी त्याच्यावर हात टाकले आणि त्याला अटक केली.


Magena qabolo de kanaga lo o malaikat yatumudingi o trompet o ngai tumudingi yacocoho, ona magena imasidailakoka ma ngale yawuwu. 	 मग सात देवदूत त्यांचे कर्णे वाजविण्यास तयार झाले.


De miasikelelo ngomi manena o Gikimoi Awi leleani, sababu ngomi lo kanaga o dodoto itotiai misihabarika. De mia manara ma rabaka gena kanaga Awi kuasa wosikelelo, de ngomi lo ma ngale o moi-moi itotiai miaaakaka so aku miasinako itiai o nyawa yangodu imikokalaki ngomika. 	 सत्य बोलण्यात, आणि देवाच्या सामर्थ्यात, आक्रमक आणि संरक्षक पद्धतीने नीतिमत्वाच्या शस्त्रांसह,


Ngaroko o bi bodito maro komagena igogou inagaka ngoneka, duma ma ngale ma Kristus Awi dodara ngoneka gena upa itogu, so aku ifoloisi inasiputuru la upa inatura, so kanaga ngoneka maro o prajurit moi de awi buturu ilamo so imakudubu, sidago lo igogou una gena aku waturaka. 	 तरी या सर्व गोष्टींमध्ये आम्ही ज्याने आम्हांवर प्रीति केली त्याच्याद्वारे अत्यंत वैभवी जय मिळवीत आहोत.


So magena yoise, de ma Imam Wilalamo awi juba waraca de wotemo, "Ce! Ngini ningodu niise masirete, Awi demo-demo qangodu o Gikimoi wisikudahu! Upa he o saksi posari kali. Orasi manena o kia niodupa la ngone paaka Unaka." De yangodu itemo, "O Yesus de wisala!" De imatoore, "Bilasu Una wisosone!" 	 तुम्ही निंदा ऐकली आहे. तुम्हांला काय वाटते?” सर्वांनी त्याला मरणदंड योग्य आहे अशी शिक्षा फर्माविली.


Ngaroko, igogou, o Yahudika ma roriri manga sidongirabaka lo kanaga yadala o Yesuska wipiricaya, duma manga piricaya magena ona asa isipongo de imangakuwa o nyawa manga simaka. Ona gena yamodo sababu manga dodiao o Farisika ma nyawa. Idodooha ma ngale onaka, nakoso Una wipiricayaka so ona gena yasimaha kawa manga puji ma bi tahuka yowosa. 	 तरीही अधिकाऱ्यातील पुष्कळंानी त्याच्यावर विश्वास ठेवला. पण आपणांस सभास्थानाच्या बाहेर घालवू नये म्हणून परुश्यांमुळे त्यांनी हे पत्करले नाही.


De to ngomi mia dorou tanu nosiapongu, sababu ngomi lo o nyawa manga dorou gena miasiapongu. Upa nosimaha la o dorou imibaja ngomika.' " 	 आणि आमच्या पापांची आम्हांला क्षमा कर, कारण आम्ही सुद्धा जे आमचे वाईट करतात त्यांची क्षमा करतो. आणि आम्हांला परीक्षेत आणू नकोस तर आम्हास वाइटापासून सोडीव.”‘


O wange moiku de o balastengi itotolomu yadala de o bi nyawa yadala manga sininga qatotorou o bi kawasa yahoholu, ona magena lo yahino la o Yesus Awi dodoto gena yoise. 	 सर्व पापी लोक त्याचे ऐकायला त्याच्याकडे येत होते.


De ma sonongali itura o tona qatototopoku. La o gisisi magena ioho imatekekangaho de o totopo so o totopo magena yalalo so isoneka. 	 काही बी काटेरी झुडपावर पडले. काटेरी झुडूप वाढले आणि त्याने रोपाची वाढ खुंटविली.


De lo o ngopeqeka moi mogiiseka, muna magena o Siria ma dokuno o Fenisia ma tonaka so o Yahudika ma nyawa misowo. To muna ami ngopa moi o toka mingosa so mitogosaka, so muna motagi Unaka, de mobukuku de ami suba matide de mogolo la Una aku o toka wodusu ami ngopa magenano. 	 ती स्त्री ग्रीक होती व सिरीयातील फिनीशिया येथे जन्मली होती. तिने येशूला आपल्या मुलीतून भूत काढण्याची विनंती केली.


De ona lo bilasu o loha yaaka o nyawaka de manga manara idala gena ka o loha ma rehe-rehe. Ona isidailako so o kia naga onaka gena aku o nyawa yahike de manga sininga qaloloha. 	 चांगले करण्याची त्यांना आज्ञा कर. चांगल्या कृत्यात धनवान आणि उदार असावे. व स्वत:जवळ जे आहे त्यात इतरांबरोबर सहभागी होण्याची इच्छा असावी.


Qabolo de Una magena kanaga o roti waqehe so Awi sukuru watide o Gikimoiye. Qabolo de o roti magena watepi-tepi de to Una Awi gia, de gila-gila Awi muri-murika wasitoku de wotemo, "Manena to Ngohi Ai rohe ((ma ngale ngini gena tinihikeka. Magena niaaka maro o sosininga moi Ngohika." 	 नंतर त्याने भाकर घेतली आणि उपकार मानले. त्याने ती मोडली आणि त्यांना दिली व म्हणाला, “हे माझे शरीर आहे जे तुम्हांसाठी दिले आहे. माझ्या आठवणीसाठी हे करा.”


Kagena lo miside isusa, duma miagegego sidago mimasidiado o riho moili, ena gena isironga o Pelabuhan Indah. So kagena de kadoke o Lasea ma kota gena he miadumuka. 	 यापुढे आमचे जहाज क्रेतच्या किनाऱ्याने मोठ्या अडचणींतून सुरक्षित बंदर येथे पोहोंचले, तेथे जवळच लसया नगर होते.


So ngone bilasu paaka imatero maro isilelefo o Jou Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "O Jou wotemo komanena, 'Ngini bilasu o nyawa Ngohi ipipiricayawa ona magena niadongosa, de ngini nimatingaka. Hika o manara qatotorou gena qangodu niholu niaaka. Nako komagena, de Ngohi asa ngini tiniqehe qaloha. 	 “म्हणून त्यांच्यामधून बाहेर या आणि स्वत:ला त्यांच्यापासून वेगळे करा. प्रभु म्हणतो, अशुद्ध वस्तूला स्पर्श करु नका, आणि मी तुम्हांला स्वीकारीन.” यशया 52:11


Kagena de Una wasulo o nyawa yadadala magena, yangodu o tonaka imagogeku. De o roti ngai tumudingi magena waqehe so Awi sukuru watide o Gikimoiye. Qabolo de watepi-tepi de to Una Awi gia, so wahike Awi muri-murika la ona isitoku o nyawa yadadala magenaka. So Awi muri-muri ona yaaka maro o kia Una wasulo. 	 नंतर त्याने लोकांना जमिनीवर बसण्याची आज्ञा केली. त्याने सात भाकरी घेतल्या, आभार मानले व त्या मोडल्या व आपल्या शिष्यांजवळ त्या वाढण्यास दिल्या. नंतर त्यानी त्या लोकांना वाढल्या.


Komagena so upa sidago ngone gena, ngaroko ma sababu o kia naga moi lo ihiwa, duma pomacaralamo sidago lo pomatekesigaro so pomatekeduhudu moi de moika. 	 आम्ही पोकळ बढाई मारणारे, एकमेकांना चीड आणणारे, एकमेकांचा हेवा करणारे होऊ नये.


Duma Una asa wosango onaka wotemo, "Ngohi kanaga de Ai ino, duma ngini ningodu moi lo magena nianakowa." 	 परंतु येशूने उत्तर दिले. “माझ्याजवळ खावयाला जे अन्न आहे त्याविषयी तुम्हांला काहीच माहिती नाही.”


De bilasu nia sininga ma edekati nisirimoi, so upa nimasihie, duma nimatekedodiao qaloha de o bi nyawa manga gamake sutu ikurangi koloko itotoro. De upa nitemo nako ngini de o nyawa ma somoa gena, ngini ifoloi nicawaro. 	 एकमेकांबरोबर ऐक्याने रहा, गर्व करु नका. त्याऐवजी नम्र लोकांच्या सहवासात रहा. स्वत:स शहाणे समजू नका.


Una he womisangowa. So Awi muri-muri gena yahino Unano de yotemo, "Baba, tanu nomisulo o ngopeqeka magena motagika, sababu mototuuru nanga duduno de momatotoore." 	 पण येशूने तिला एका शब्दानेही उत्तर दिले नाही, तेव्हा त्याच्या शिष्यांनी येऊन त्याला विनंति केली, “तिला पाठवून द्या, कारण ती आमच्या मागे ओरडत येत आहे.”


So ma orasika o Yohanes una wikelelo o Yesus wotagi wokahino onano, de wobicara awi dodiao yasinoto magenaka wotemo, "He! Una magenaka niwinano. Una magena o Gikimoi Awi Duba ma Goho." 	 योहानाने येशूला जाताना पाहिले, योहान म्हणाला, “पाहा हा देवाचा कोकरा!”


La o kia naga idadadika magena Awi muri-muri yakeleloka, de ona asa yohairani yotemo, "O kiaso ka o demo moi de o ara ma hutu magena asa jai-jai isone." 	 शिष्यांनी हे पाहिले, तेव्हा त्यांना फार आश्चर्य वाटले. त्यांनी विचारले, हे अंजिराचे झाड इतक्या लवकर वाळून कसे गेले आणि मेले?”


O Yesus Kristus, igogou Una magena o Gikimoi Awi dupa gena waaka. Sababu ka ma moi Una Awi rohe wahike isone maro o gaso moi isisuba o Gikimoika, so ngone Awi nyawa yatetebi sababu nanga dorou gena qangodu watupu so ka moi de ihiwaka. 	 देवाच्या इच्छेनुसार येशू ख्रिस्ताच्या देहाच्या एकदाच झालेल्या अर्पणाद्वारे आपण शुद्ध करण्यात आलो.


De o Gikimoi Awi kuasa o bi rasulka, o orasi isigeto-geto asa o nonako ihahairani yaaka foloi idala so o nyawa yangodu yohairani ka icarawa poli. 	 प्रेषित अनेक सामर्थ्यशाली आणि अद्भुत गोष्टी करीत; आणि प्रत्येक व्यक्तीला देवाविषयी आदर वाटू लागला.


De Ngohi tinisingangasu, Ngohi gena o Gikimoi Awi Ngopa. Duma Ngohi manena gena nikalaki de nitemo, 'Ngona o Gikimoi Awi ronga ma dorou nogaka.' Ngini nia demo komagena itiaiwa, sababu ma ngale Ngohi gena o Gikimoi wositatapuka maro Awi sosulo masirete, Awi demo gena taaaho o duniaku. 	 त्याच्या कामासाठी देवाने मला निवडले. देवाने मला जगात पाठविले. मी देवाचा पुत्र आहे. आणि तुम्ही म्हणता, मी बोलतो त्या गोष्टी देवाविरूद्ध आहेत,


O bodito! Kodo! O bodito asa inidahe nginika, sababu ngini gena maro o boosu kiaka ma riho pananakowa, so o boosu magena o nyawa yapito, duma yanakowa kagena ma rabaka o kia naga qamemela. Ngini gena ma duduka qaloha, duma nia sininga ma rabaka qatorou." 	 तुमचा धिश्चार असो कारण तुम्ही खुणा न केलेल्या कबरांसारखे आहात, अशा कबरांवर लोक नकळत पाय देऊन चालतात.”


De o kota magena maro o nita yadisiwa o bi moi-moi qangoduka, so o bi nyawa yangodu o bi moi-moi itotiai gena aku yaaka. De lo o bi kolano yangodu asa yahino la iwosa, to ona manga horomati de manga kaya masirete magena yaaho de yatide isuba o Gikimoika de lo o Duba ma Gohoka. 	 राष्ट्रे त्या दिव्याच्या प्रकाशात चालतील. आणि जगातील राजे आपले वैभव त्या नगराकडे आणतील.


Duma ma orasi magena o Yahudika ma nyawa, o Yesus iwipipiricaya, yamuruo naga o Yudea ma daerakaka de ikahika o Antiokhiaka imasidiado, de o bi dodiao o Yahudika ma nyawa yasowo de ipipiricayaka kagena yadoto, so itemo, "O dodiao nipipiricaya, bilasu ngini manena nimasuna kasi, imamote de o Gikimoi Awi bobita o Musa wosilelefoka, la ngini aku nisalamati." 	 मग काही माणसे यहूदीया प्रांतातून अंत्युखियास आली. ती बंधुजनांना (यहूदीतर) शिक्षण देऊ लागली: “तुमची सुंता झालेली नसेल तर तुमचे तारण होणार नाही. मोशेने आम्हांला हे करायला शिकविले.”


Sababu nagoona la kanaga ka yosususi, gena ma ngale ona magena ka o ngopa. Ona yanako waasi idodooha o kia naga itotiai de o kia naga qatotorou gena yatuga yaado waasi. 	 कारण जो कोणी अजून दुधावरच जगतो त्याला वचनाच्या पोक्त शिक्षणाची काहीही माहिती नसते. कारण अजून तो बाळच असतो.


Igogou, ngini nianako o goguule ma rabaka o bi nyawa imagogogora ona magena yangodu kanaga imagogora, duma cawali wimoi eko mimoi asa aku o hadiah yamake. So ngini lo bilasu niaaka imatero maro womagogogora moi la kanaga wameta gena ka o hadiah wamake, ena gena ngini bilasu nikaeli la o Gikimoi niwisigise nisidodiahi, de done asa o Gikimoi winifanggali de o loha. 	 तुम्हांला माहीत नाही का मैदानातील शर्यतीत धावणारे सर्व धावतात, परंतु एकालाच बक्षिस मिळते? अशा प्रकारे धावा की तुम्ही ते जिंकाल.


De ngaroko o bi cocatu ngone moi-moi pamamake gena imaketerowa, duma ngone ma Kristus powipiricaya so inangodu gena he pomarimoika. Sababu ngone gena aku inasitero maro o rohe moi de ma bobolo ka idala. 	 कारण ज्याप्रमाणे आपणातील प्रत्येकाला एकच शरीर आणि त्याला अनेक अवयव असतात, आणि तरीही सर्व अवयव जरी ते पुष्कळ असले तरी त्यांचे मिळून एक शरीर बनते. तसाच ख्रिस्तसुद्धा आहे.


O nyawa nakoso igogou o Jou Gikimoi Awi manara yaaka, upa imatekekangamo de o nyawa ma somoa, duma ona bilasu manga sininga qaloha o nyawa yangoduka, de ona aku o nyawa yadoto itiai, de lo manga sabari ilamo o nyawaka. 	 देवाच्या सेवकाने भांडू नये, तर सर्व लोकांशी दयाधर्माने वागावे तसेच शिक्षणात कुशल व सहनशील असावे.


De o dipa asa iholo de imasisa koloko o jongutu yalolo, de o bi tala de o bi gura moi-moi lo ma rihono ituluruka. 	 जसे गुंडाळी गुंडाळतात तसे, आकाश गुंडाळले गेले, आणि प्रत्येक पर्वत व बेट त्याच्या स्थानावरुन हलविले गेले.


De manena so he ma para ma saangeka ngohi tahika ngini tinikurumi. Kanaga o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilelefoka itemo, "Nakoso o nyawa moi ona de manga sala eko hiwa gena yatailako, bilasu kanaga o saksi yasinoto eko yaruwangeka la ma ngale ona magena manga demo gena imaketero, la o hali magena aku isitatapu." 	 ही माझी तुम्हांला भेटण्याची तिसरी वेळ आहे. ‘प्रत्येक गोष्ट दोन किंवा तीन साक्षीदारांच्या साक्षीने सिद्ध करावी.’


De o haiwani magena isoneka, duma asa ioho de yahino kali, una magena o kolano ma tupaangeka, de lo o kolano yatumudingi manga sidongirabano. Una magena done asa o Gikimoi wisisa. 	 जो प्राणी (पूर्वी) होता आणि जो आता नाही तो आठवा राजा आहे. आणि तो त्या सात राजांपासून आहे. आणि तो आपल्या नाशाकडे जात आहे.


Kagena de o Iblis iwingaho kali o tala moi ikukuru-kuruye, so ma qokuka de wisikelelo o dunia ma bi bangsa qangodu ma loha de ma kaya Unaka, 	 मग सैतानाने येशूला एका खूप उंच पर्वतावर नेले. त्याने येशूला जगातील राज्ये अणि त्यांतील सर्व वैभव दाखविले.


Gena ka orasi moi la ma ngale to ngini nia piricaya Ngohika gena niasingangasu onaka. 	 यामुळे तुम्हांला माझ्याविषयी साक्ष देण्याची संधी मिळेल.


Komagena lo ngini nakoso o bi bahasa irupa-rupa o Gurumi Qatetebino gena kanaga nisibicara, de igogou nia dodiao asa nia demo moi lo yosihodawa. De nia demo gena ma faida lo ihiwa, maro koloko nisibicara o paroka. 	 त्याचप्रमाणे सहज समजेल अशा भाषेतून बोलल्याशिवाय तुम्ही काय बोलला हे कोणाला कसे समजेल? कारण तुम्ही हवेत बोलल्यासारखे होईल.


Sababu o kia bato o Gikimoi wotemo, magena bilasu idadi." 	 कारण देवाला कोणतीही गोष्ट अशक्य नाही.”


So nako ngone gena, kanaga inasigilolino ona yadalali iqoqomaka isingangasu igogou o Gikimoi wipiricayaka. So komagena lo ngone nanga piricaya posiputuru o Gikimoika, imatero maro o goguule ma rabaka de o bi moi-moi o kia naga inafafati gena qangodu ngone paumo la pomagogora. So hino la o dorou lo paumo, upa sidago ngone jai-jai bato inasabatolo. De o ngeko kiaka o Gikimoi wositatapu nanga simaka gena, ngone lo bilasu nanga sininga posiputuru la pomagogora. 	 म्हणून, विश्वास धरणारे पुष्कळ ढगांसारखे साक्षीदार सभोवती असल्याने आपल्याला अडथळा आणणाऱ्या सर्व गोष्टी तसेच सहजासहजी गुंतविणारे पाप आपण दूर फेकू या व जी शर्यत आपल्यासमोर आहे ती शर्यत आपण चिकाटीने पूर्ण करू.


So o dodadi iooho ngai iha manga sidongirabano moi o malaikat yatumudingika wahike o udo-udo ngai tumudingi o guracino. De kugena moi-moi ma rabaku kanaga iwedo de o doosa ilalamo, ena gena o Gikimoi woooho ka sidutu ikakali Awi doosa ilalamo. 	 मग सात देवदूतांना चार जिवंत प्राण्यांपैकी एकाने सात सोनेरी वाट्या दिल्या जो देव अनंतकाळपर्यंत राहतो त्याच्या रागाने त्या वाट्या भरल्या.


Motagi momasidiado o Zakharia awi tahuka, de mowosa de ami salam momisidiado ongo Elisabetka. 	 तिने जखर्ऱ्याच्या घरात प्रवेश केला आणि अलीशिबेला अभिवादन केले.


Ma ngale ai aheli moi de ona magena aku ma Kristus wipiricaya gena, lebelaha ngohi masirete o Gikimoi woikutuku de lo ngohi de ma Kristus imisikitingaka. 	 कारण माझे भाऊ, वंशाने माझे नातेवाईक यांच्याकरिता शापित व्हावे आणि ख्रिस्तापासून मी वेगळा केलेला असावा अशी मी इच्छा करतो.


De Una womisuloka la mitagi misihabari o bi nyawaka. Ena gena, ngomi misingangasu onaka ma ngale Una magena igogou o Gikimoi witide la Una asa wodadi o nyawa yangodu iooho de o nyawa isosone to ona manga manara ma sopo wahiri. 	 येशूने आम्हांला लोकांना उपदेश करायला सांगितले. जिवंतांचा आणि मेलेल्यांचा न्याय करण्यासाठी देवाने त्याला आपल्याला आहे हे सांगण्यासाठी त्याने आम्हांला आज्ञा केली.


Duma o riho magenaka mia orasi qamataka, de bilasu mimajobo o Yerusalemka. So mia dodagi asa miadofali, de ona ipipiricaya yanau, de o ngopeqeka, de lo o ngopa-ngopa ona yangodu imisitota sidago o kotano misisupu. So kadai o teo ma dateka ngomi mibukuku de misumbayang kasi. 	 आमच्या भेटीचे दिवस संपत आल्यावर आम्ही तेथून निघून आमचा पुढील प्रवास परत सुरु केला. त्यावेळी तेथील बंधुजन आपल्या पत्नी, मुलांच्याबरोबर आमच्यासह शहरबाहेर आले व तेथील समुद्रकिनाऱ्यावर आम्ही गुडघे टेकले व प्रार्थना केली.


De ma ngale lo igogou o nyawa isosoneka yasioho kali, ce, nagala magena ngini niawosaka o Gikimoi Awi demo nginika, kiaka Awi buku ma rabaka ngini niabaca de nimadotoka. Ena gena, 	 तरी, मृतांच्या पुनरूत्थानाच्या संदर्भात देव तुमच्या फायद्यासाठी जे बोलला ते तुम्ही अजूनपर्यंत वाचले काय?


Isulo komagena, so o bui ma sahe gena o bui ma rabaka o ngihi moi iluluku-lukuku kagena wasipakaka, de manga qohu o balak ngai sinoto isipilatuka. 	 अधिकाऱ्याने तो खास आदेश मिळाल्यावर पौल व सीला यांना तुरुंगात आत दूरवर ठेवले. त्याने त्यांचे पाय लाकडाच्या ओंडक्यांमध्ये बांधले.


So ka qaloha orasi manena o manara magena ngini nisidofa sidago lo nisibolo. So, ma ngale nia gaeli la nisidailako, komagena lo ngohi tongongano kanaga de nia gaeli la o manara magena aku nisidofa sidago nisibolo, de nisimote to ngini nia buturu masirete. 	 आता ते काम पूर्ण करा, यासाठी की कार्य करण्याची तुमची उत्सुकता ही ती तुमच्याकडे ज्या प्रमाणात आहे त्यानुसार पूर्ण करण्यात यावी.


So kagena ona imatekesikoholu de imasidailako, so tanu imajobo iliho, de o Paulus wasitemo o Yahudi manga roririka magena de o demo moi, gena komanena, "Igogou de itemo ma ngale ngini manenaka, kiaka o Gurumi Qatetebi ma nabi Yesaya iwisingangasu ma ngale nia ete de nia topora iqoqomaka, gena komanena, 	 पौल पुढील एक गोष्ट बोलला, त्यावरुन मतभेद होऊन त्यांच्यापैकी काही जण उठले आणि तेथून जाऊ लागले, पौल म्हणाला, “यशया संदेष्टयांच्या द्वारे पवित्र आत्मा आपल्या वाडवडिलांशी जे बोलला, ते खरोखरच किती खरे आहे! यशया म्हणाला होता:


De ona itemo, "Jou, nonano kanena naga ngomika o sumarangi ngai sinoto." Una wotemo, "Qalohaka!" 	 ते म्हणाले, “प्रभु, पहा, येथे दोन तरवारी आहेत.” तो त्यांना म्हणाला, “तेवढे पुरे!”


Hino de to ngone nanga ngongano la pobarani pasingongangasu o nyawa manga simaka, gena pomasigocoho qaputuru, sababu panako igogou o Gikimoi Awi jaji ngoneka gena asa wosiganapuka. 	 आपल्याला जी आशा आहे तिला आपण चिकटून राहू कारण ज्याने आपल्याला अभिवचन दिले, तो विश्वासू आहे.


Ngone gena nakoso kanaga nanga piricaya qaputuru, upa sidago ka ngone masirete pomasisanangi. Duma ngone gena ma orasi o nyawa manga piricaya qaceke, de manga susa gena bilasu pamoku. 	 आपण जे आत्मिकरीत्या सशक्त आहोत त्या आपण आपणाला सुखी न करता अशक्तांच्या दुर्बलतेचा भार वाहिला पाहिजे.


so isupu ma duduka, de ona itemo moi de moika, "O nyawa una magena o dorou moi lo waakawa de sidago bilasu iwitooma eko o buika wisingosa." 	 ते न्यायालयातून बाहेर पडल्यावर एकमेकांशी बोलत होते. ते म्हणाले, “ज्यामुळे तुरुंगवास किंवा मरणदंड द्यावा असे काहीही या मनुष्याने केले नाही.”


O dokterka gena yadalaka motagi momasou de ami sangisara yodogo, so ka o sou momasibangu sidago lo ami pipi qamata. Duma kodo milohawa, salanta mipanyake gena foloi idogo. 	 बऱ्याच वैद्यांकडून इलाज करून घेऊनसुद्धा तिने बराच त्रास सहन केला होता. तिच्याकडे होते नव्हते ते सर्व तिने उपचारासाठी खर्च केले होते. पण ती बरी न होता. तिचा आजार वाढला होता.


O orasi manena qabolo Una o Gikimoi wisidola de wisitami o Gikimoi Awi girinaka la Awi horomati wamake, de lo ma Baba Gikimoi Awi jaji wosiganapu so o Yesus wahike o Gurumi Qatetebi la wouti wowosa ngomiku, de mia sininga wapareta, de to ngini nia bahasa moi-moi lo misibicara. 	 येशूला स्वर्गात उचतून घेण्यात आले. आता येशू देवाच्या उजवीकडे देवाबरोबर आहे. देवाने येशूला आता पवित्र आत्मा दिलेला आहे. हाच पवित्र आत्मा देण्याचे वचन देवाने दिले होते. म्हणून आता येशू तो आत्मा ओतीत आहे. हेच तुम्ही पाहत आहात व ऐकत आहात!


To Ngona Ani Gurumi Qatetebi wipareta to ngomi mia topora o Daud, sidago ma orasi magena Ani leleani una masirete wotemo, 'Qadoohaso iqoqoma o Yahudika ma nyawa yasowo yatoosa ifoloi, de qadoohaso o Yahudika manga fakati ma faida ihiwa. 	 आमचा पिता दावीद हा तुझा सेवक होता. पवित्र आत्म्याच्या सहाय्याने त्याने हे शब्द लिहिले: ‘राष्ट्रे का ओरडत आहेत? लोक (देवाविरुद्ध) का व्यर्थ कट रचित आहेत?


So to ngohi ai sitiari gena komanena: O orasi manena de ngone popipiricaya gena asa o sangisara idala pamake, so lebelaha ngone nanga oho ma rabaka gena upa he patagali. 	 मी हे असे समजतो: सध्याच्या दुर्दशेत हे चांगले आहे, (होय) हे चांगले आहे की, एखाद्याने माइयासारखे एकटे राहावे.


Kagena de ngohi tokelelo o malaikat yaruha kanaga imaokoye o dunia ma pupuku ihaka. Ona magena o paro ma gola ngai iha yafati. Yafati la ma ngale o paro upa he iwuwu o dududuka eko o teoka, de o gota moi lo upa ihiti. 	 यानंतर मी चार देवदूतांना पुथ्वीच्या चार कोपऱ्यांना उभे राहिलेले पाहिले. देवदूतांनी पृथ्वीचे चारही दिशांचे वारे अडविले होते. जमिनीवर, समुद्रावर किंवा कोणत्याही झाडावर वारा वाहू नये म्हणून ते वाऱ्याला थोपवीत होते.


Ngohi tanako o bi moi-moi o kia asa ngini niaakaka. Ma ngale ngini gena de Ngohika de lo Ai dodotoka gena kanaga nimalawa eko lo nisahuwa, duma lebelaha ngini nimala eko nisahu. So ngini manena gena ka Ngohi Ai simano gena he tinisisupu, maro o ake so qamalawa de lo qawakawa, duma qagitipi sahu so ka tosinguna. 	 पण, तुम्ही कोमट असल्याने - मी तुम्हांला तोंडातून (थुंकून) टाकणार आहे.


O bi rasul manga duga de manga sidailako magena ona yangodu isimote qaloha. So kagena de ona o nyawa yatumudingi yahiri, ena gena moi awi ronga o Stefanus, una magena awi piricaya qaputuru de lo awi sininga qaasu-asu o Gurumi Qatetebi wapareta, komagena lo yahihirika o Filipus, o Prokhorus, o Nikanor, o Timon, o Parmenas de lo o Nikolaus,una magena awi sihino o Antiokhia ma kotano de una o Yahudika ma nyawa wisowo duma iqoqomasi o Yahudika manga agama asa wamoteka. 	 बंधुवर्गातील सगळ्यांना ही कल्पना आवडली. मग त्यांनी या सात जणांची निवड केली: स्तेफन (मोठा विश्वास व पवित्र आत्म्याने पूर्ण भरलेला मनुष्य, फिलिप्प), प्रखर, नीकनोर, तिम्मोन, पार्मिना आणि निकलाव (अंतुखियाकर जो यहूदी झाला होता).


Ma ngale ongo Sara ami piricaya, so ngaroko miperekika, duma ka maakusi o ngopa mamake. Komagena idadi, sababu manakoka o Gikimoi Awi jaji asa wosiganapu so igogou Una gena aku mowipiricaya. 	 आपण दिलेल्या वचनाबाबत देव विश्वासू आहे हे जाणून सारा ही जरी वांझ होती आणि अब्राहामाचे वय लेकरे होण्याच्या अगदी मर्यादेपलीकडे गेले होते, तरी विश्वासाने मुलाला जन्म देण्याची शक्ति त्यांना मिळाली.


Upa sidago nitemo gena maro komanena: ngomi mia demo moi-moi qangodu o surati manena ma rabaka ma ngale ngomi masirete miasinako itiai. Ai dodiao tinidododara, o bi moi-moi qangodu manena gena mitemo sababu ngomi de ma Kristus mimarimoika de o Gikimoi masirete lo kanaga ngomi wominanano. O bi moi-moi kiaka miaaakaka gena, ngomi miaaka la ma ngale to ngini nia piricaya magena asa misiputuru. 	 तुम्ही असा विचार करीत आहा काय की आम्ही आमचे समर्थन तुमच्यासमोर करीत आहोत? ख्रिस्तामध्ये असल्याप्रमाणे आम्ही देवासमोर बोलत आहोत. आणि प्रिय मित्रांनो, जे काही आम्ही करतो ते तुम्हांला बळकट करण्यासाठी.


Komagena so ngohi tosininga ka qaloha ona yaruwange tasulo la ikahika iqoma nginika, ma ngale ngini nia roriwo o pipi kiaka o ngongike nijajajika gena ona aku yaaturu. Komagena taaka la ma orasi ngohi tahino de qangodu magena asa isidailako qabolo, de isikelelo nia roriwo o pipi gena kanaga nihike de nia sininga isosanangi, upa de nigegego. 	 म्हणून मला हे आवश्यक आहे की, बंधूनी आम्हांला आगाऊ भेट देण्यासाठी त्यांना विंनति करावी आणि उदार देणगी जी तुम्ही देण्याचे अभिवचन दिले आहे, तिच्याविषयीची व्यावस्था संपवावी. मग ती उदारहस्ते दिलेली देणगी ठरेल व कुरकुर करीत दिलेले दान ठरणार नाही.


So bilasu o nyafusu ma dorouno nimasirese bai! Sababu o dorou maro komagena igogou asa nanga rohe isirugi ifoloi de o bi dorou ma binuka, sidago lo nanga rohe de ma Kristus ma rimoi gena ibiauka. 	 जारकर्मापासून दूर पळा. मनुष्य एखादे पाप करणे शक्य आहे ते त्याच्या शरीराबाहेरचे आहे. परंतु जो जारकर्म करतो तो त्याच्या स्वत:च्या शरीराविरुद्ध पाप करतो.


o orasi manena ona magena asa yamake foloi idala. De o orasi ma simaka asa ona yamake ma fanggali o oho qaloloha de ikokakali." 	 येणाऱ्याया काळातील अनंतकाळात याच्यापेक्षा कित्येक पटींनी मिळाले नाही.”


Ma duuruka, o kolano wisosomoa moi wopareta kali o Mesirka, de una magena o Yusuf winakowa. 	 शेवटी, ज्या राजाला योसेफाची माहिती नव्हती, असा राजा इजिप्तवर राज्य करु लागला.


O Yohanes wahino woqomano, de o demo moi wosingangasu la o bi nyawa wasidailako so o Yesus asa wahino wadoto. Maro ma nabi Yesaya awi buku ma rabaka isilefo gena, o Gikimoi wotemo Awi Ngopaka, "Kanaga o nyawa moi o tona ibobeleuka womatotoore, 'He! Ma ngale nanga Jou Awi hino gena ngini nimasidailako. La o ngeko gena bilasu nisibolowo de nisitiai. 	 हे यशया संदेष्ट्याच्या पुस्तकात लिहिल्याप्रमाणे झाले: “वाळवंटात कोणाचा तरी आवाज ऐकू आला, ‘प्रभूसाठी मार्ग तयार करा, त्याचे रस्ते सरळ करा.


O Yesus womasidiado o Betaniaka, de kanaga o nyawa wisingangasu Unaka itemo, o Lazarus wipoosu ma deka he o wange iha qabolo. 	 येशू आल्यावर त्याला समजले की, लाजराला चार दिवसांपूर्वीच कबरेत ठेवण्यात आले आहे.


De ma boboloi Una o nyawa powiriwo paakuwa, sababu ka cawali Una waaka so ngone o nyawa aku pooho de lo powoma, de Una lo o bi moi-moi qangodu wonahike ngoneka. 	 हा देव जीवन देतो, श्वास देतो व सगळे काही देतो. त्याला जे पाहिजे ते सगळे त्याच्याकडे आहे.


So o bi cocatu gena qangodu done asa isisa, duma o kia naga de ma bati ihihiwa gena kanaga ngai saange la bilasu paaka: ena gena, o piricaya o Gikimoika, o ngongano Awi jajika, de o dodara o nyawaka. So kagena ngai saange ma rabaka o kia naga foloisi ilalamo de qaloha icarawa gena o dodara o nyawaka. 	 सारांश, या तीन गोष्टी राहतात : विश्वास, आशा आणि प्रीति पण यातील सर्वांत महान प्रीति आहे.


Kagena de itagi o Yairus awi tahuka so imasidiado, de o Yesus o nyawa ma somoa wasimahawa. Ka cawali o Petrus, de o Yohanes, de o Yakobus de lo o ngopa magena ma awa de ma baba wasimaha iwimote so iwosa. 	 जेव्हा येशू त्या घरी आला, त्याने आपणाबरोबर पेत्र, योहान, याकोब आणि मुलीचे आईवडील यांच्याशिवाय कोणालाही आत येऊ दिले नाही.


Mutuwade, mia baba Gubernur minihohoromati, o bi moi-moi qangodu ngona naakaka magena maro ani pahala ilalamo moi ngomika, de qangodu magenena done o kiawa minisifanggali. 	 फेलिक्स महाराज, आम्ही हे सर्व प्रकारांनी व सर्व ठिकाणी हे कृतज्ञतेने मान्य करतो.


Eko lo nakoso kanaga o nao yogolo, de idadiwa ka o ngihia niahike. Komagenawa bai! 	 किंवा मासा मागितला, तर त्याला साप देईल?


Hika ngini niakelelo! Una magena kanaga wahino wouti o lobi-lobi ma rabaku. De o bi nyawa yangodu lo Una gena iwikelelo komagena ona iwitotooma lo. So o dunia ma bi soa qangodu ma ngale Una iari de yododora. Igogou! Una asa wahino. 	 पहा, येशू ढगांसह येत आहे! प्रत्येक व्यक्ति त्याला पाहील, ज्यांनी त्याला भोसकले ते सुद्धा त्याला पाहतील. पृथ्वीवरील सर्व लोक त्याच्यामुळे आक्रोश करतील, होय, असेच होईल! आमेन.


Ma orasi o bi nyawa ona magena kanaga o Yesus Awi demo yoise, de Una watemo wimomote ona magenaka, 	 सर्व लोक हे ऐकत असताना तो शिष्यांना म्हणाला, “नियमशास्त्राच्या शिक्षकांविषयी सावध असा, त्यांना लांब झगे घालून फिरणे आवडते,


De o nyawa moi yadadalano wosibicara Unaka wotemo, "Ai tabea, Baba. Ani awa de Ani gianongoru ona yodupa nimakamake de Ngona, ona kadoke naga ma duduka itamaha bai!" 	 म्हणून त्याला असे सांगण्यात आले की, “तुझी आई व तुझे भाऊ बाहेर उभे आहेत, त्यांना तुला भेटायचे आहे.”


Ka cawali maro kiaka bato o Jou wositatapu o nyawamoi-nyawamoika, ma orasi ipapasaka o Gikimoi o nyawa moi-moi waaso so wipiricayaka, ka komagena lo bilasu ngone inangodu podupa paaka. Ai sulo magena ngohi todoto o bi gogobu moi de moika. 	 फक्त, देवाने प्रत्येकाला जसे नेमले आहे आणि देवाने जसे प्रत्येकाला पाचारण केले आहे त्याप्रमाणे त्याने राहावे. आणि अशी मी सर्व मंडळ्यांना आज्ञा करतो.


"Wewe! Qadoohaso niaaka komagena. Ngomi manena lo ka o nyawa bato koloko ngini! Ngomi miahino kanena gena o habari qaloloha minisingangasu nginika, la nia giki moi-moi isosone magena bilasu niodongosa de nimakiliho la nisuba o Gikimoi wooohoka, o Gikimoi Una magena o dipa de o dunia wosidadi, de o teo de lo o moi-moi qangodu kanaga de ma rabaka. 	 “लोकांनो, ह्या गोष्टी तुम्ही का करीत आहात? आम्ही देव नाही! तुम्हांला जशा भावना आहेत, तशाच आम्हालाही आहेत! आम्ही तुम्हांला सुवार्ता सांगायला आलो. आम्ही तुम्हांला हे सांगत आहोत की या व्यर्थ गोष्टींपासून तुम्ही तुमचे मन वळवावे. खऱ्या जिवंत देवाकडे आपले मन लावावे. त्यानेच आकाश, पृथ्वी, समुद्र व जे काही आहे ते निर्माण केले.


Komagena de awi sininga qamuuqu bilasu o bi nyawa wilalawangi gena manga sala wosidiahi. La ma ngale tanu o Gikimoi wariwo so done ona magena manga sininga ma rabaka imakiliho o dodoto itotiai yamote. 	 जे त्याला विरोध करतात, त्यांना विनयाने शिक्षण द्यावे या आशेने की देवाने त्यांना पश्चात्ताप करण्यास सहाय्य करावे आणि त्यांना सत्याची ओळख व्हावी.


Duma hika tosiade-ade, nakoso o nyawa moili la kanaga o dolomu magena ma rabaka womatami de imatodoka una magena o demo o Gikimoino wamake, de ona yobicara iqoqoma gena bilasu imatogu, ma ngale manga dodiao una magena wihike o orasi la aku wobicara. 	 बसलेल्यांपैकी एखाद्या व्यक्तीला जर काही प्रकट झाले तर पहिल्या संदेश देणाऱ्याने गप्प बसावे.


So o Zakheus una magena womatai-tai wouti de awi tahuka o Yesus wiqehe qaloha de awi nali de awi more ilamo. 	 मग तो घाईघाईने खाली उतरला आणि आनंदाने त्याचे स्वागत केले.


Woleleleani ma nonomaka, una magena wahino wirisima de wotemo, 'Tuangi, iqomaka o pipi o guraci moi noihihike ngohika, magena ma dogo gena ngai mogiowoli.' 	 पहिला वर आला आणि म्हणाला, “धनी तुम्ही दिलेल्या नाण्यावर मी आणखी दहा नाणी मिळवली आहेत.


Ona magena o dodoto itotiai yadongosaka, de itagi yadoto itemo upa o orasi ma simaka de o Gikimoi o nyawa manga rohe isosone gena asa wasioho kali, duma wasioho qaboloka. So de manga dodoto magegena o nyawa ipipiricaya ma binuka yanako waasi kiaka bilasu ona yopiricaya. 	 जे सत्यापासून दूर गेले आहेत. ते म्हणतात की, मरणानंतरचे सर्व लोकांचे पुनरुत्थान आधीच झाले आहे व ते काही लोकांच्या विश्वासाचा नाश करीत आहेत.


Duma nakoso yanau wodupa womasipeqeka, gena o dorou qasowo. De nakoso o jojaru moi de modupa momasiroka, ma ngale muna magena lo o dorou qasowo. Duma o nyawa la kanaga ikawika, ona magena done asa o sangisara ka idala yamake. De ngohi todupa o sangisara gena tinisirese la upa he nidahe. 	 पण जरी तुम्ही लग्न केले तरी तुम्ही पाप केलेले नाही. आणि जर कुमारिका लग्न करते तर तिने पाप केले नाही. पण अशा लोकांना शारीरिक पीडा होतील आणि या पीडा टाळण्यासाठी मी तुम्हाला मदत करण्याचा प्रयत्न करीत आहे.


Qabolo de o nyawa yadadala gena wasulo la igogeku o dumule ma qokuka. So ona yadadala o dumuleka imagogeku, kagena de Una o roti ngai motoha de o nao ngai sinoto magena waqehe de womamataga o dipaye, de Awi sukuru watide o Gikimoiye. Qabolo de Una o roti magena watepi-tepi de Awi muri-murika wahike la ona yasitoku o nyawa yadadala ona magenaka. 	 मग लोकांना गवतावर बसण्याची आज्ञा केत्यावर त्याने त्या पाच भाकरी व दोन मासे घेऊन वर आकाशकडे पाहून त्यावर आशीर्वाद मागितला. नंतर त्याने भाकरी मोडून शिष्यांना दिल्या व शिष्यांनी लोकास दिल्या.


De lo ma ngale o Adam o dorou waaka, so o Gikimoi bilasu o nyawa manga dorou wafanggali sidago lo wotemo bilasu o nyawa wasisangisara. Ngaroko komagena, ma ngale o nyawa o dorou yaaka so Una Awi laha bilasu wasitodihike sidago lo wotemo bilasu waaka manga sininga itotiai. So komagena lo o Adam awi manara ma sopo gena imaketero lo waali de ma Kristus Awi manara ma sopo. 	 आदामाने पाप केल्यानंतर तो दोषी ठरला होता पण देवाची देणगी वेगळी आहे. देवाची मोफत देणगी पुष्कळ पापांनंतर आली आणि त्या देणगीमुळे तिने आपल्या लोकांना देवासमोर नीतिमान केले.


Ai demo magena ngini nisihodawa, sababu Ai demo gena ngini lo nisigise niholu. 	 मी म्हणतो, मी देत असलेली शिकवण तुम्हांला समजत नाही का? कारण की तुम्हांला माझी शिकवण स्वीकारता येत नाही.


Nakoso to ngini nia gogoho komagena de kanaga lo niaaka de ma boloika, magena niasikelelo o nyawaka igogou ngini gena nanga Jou Yesus Kristus niwinako sidago lo nia leleani Unaka gena ma faida de ma sopo ilamo. 	 जर या सर्व गोष्टी तुमच्यात असतील व या गोष्टी वाढत असतील तर त्या तुम्हाला क्रियाशील व फळ देणारे लोक करुन आपल्या प्रभु येशू ख्रिस्ताच्या ज्ञानात परिपूर्ण करतील.


Kagena de o Farisi ma nyawa yamuruo naga yadadala manga sidongirabaka iwitemo o Yesuska, "He, Baba Guru! Ani nyawa nimomote gena nasulo imapopongoka." 	 जमावातील काही परुशी येशूला म्हणाले, “गुरुजी, आपल्या शिष्यांना दटावा.”


Magena imatero maro o kia iqomaka isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Bukuka itemo, "Ngohi tonijaji igogou ngona gena asa nodadi o bi bangsa yadadala manga ete de manga topora." Magena o Gikimoi Awi jaji masirete de o Abraham asa Una wipiricayaka. Una wanako o Gikimoi waaku o nyawa isosone wasioho kali de lo nako ka cawali wosulo de o bi moi-moi o kia naga ihihiwa lo aku wosidadi. 	 पवित्र शास्त्रात असे लिहिले आहे: “मी तुला पुष्कळ राष्टांचा पिता केले आहे.” आब्राहामाचा देव जो मेलेल्यांना जीवन देतो, जे अस्तित्वात नाही त्यांना अस्तित्वात आणतो त्या देवासमोर हे खरे आहे.


Ngohi tanakoka o riho kiaka ngini nigoge gena o riho o Iblis wopoparetaka. De ngaroko ma orasi to ngini nia sidongirabaka gena kiaka o Iblis wogogeka de o Antipas una Ai dodoto wosihabari womatoguwa so witoomaka, duma to Ngohi Ai dodoto gena niawosawa de ngini niapiricaya qaputurusi Ngohika. 	 मला माहीत आहे जेथे सैतानाचे सिंहासन आहे तेथे तुम्ही राहता. तरीही तुम्ही माझ्या नावात दृढ आहात. अंतिपाच्या काळामध्येसुद्धा माइयावर तुमचा असलेला विश्वास तुम्ही नाकारला नाही. अंतिपा माझा विश्वासू साक्षीदार होता. तो तुमच्या शहरात मारला गेला. सैतान जेथे राहतो असे ते तुमचे शहर आहे.


Ena gena, idodooha o Yesus o Nazaret ma nyawa o Gikimoi Una iwihirika, so wihike o Gurumi Qatetebi de lo o kuasa. De wotagi o doku wakokiloli o nonako ihahairani waaka o bi nyawa manga simaka, de o bi nyawa o Iblis yapopareta ona magena lo yadala wasilohaka, sababu o Gikimoi dede Una. 	 नासरेथच्या येशूविषयी तुम्हांला माहिती आहे. देवाने त्याला पवित्र आत्मा व सामर्थ्य देऊन रिव्रस्त बनविले. येशू सगळीकडे लोकांच्यासाठी चांगल्या गोष्टी करीत गेला. जे लोक दुष्ट आत्म्याने पछाडले होते त्यांना येशूने बरे केले. त्यामुळे देव येशूबरोबर आहे हे दिसून आले.


"We! Manena o Jou Awi laha ngohika. Una ngohi woiriwo la o ngopa tamake, so ma ngale ngohi gena o nyawa isimaqe kawa." 	 “शेवटी आता प्रभुने मला या मार्गाने मदत केली आहे. लोकांमध्ये माझी लाज राखण्यासाठी त्याने माझी पुष्कळ काळजी घेतली.”


Ilaha! Ngini gena o Musa winisulo nia ngopa yanau bilasu niasuna, ma sababu magegena so ngaroko o Sabat ma wange lo asa nia ngopa ka niasuna. Gena ngaroko o suna magena igogou ma sihino gena o Musano qasowo, duma iqomaka nia ete de nia topora gena o Abrahamno. 	 मोशेने तुम्हांला सुंतेचा नियम दिला. परंतु खरे पाहता सुंता मोशेपासून आलेली नाही. ती मोशेच्या आधीच आपल्या पूर्वजांपासून चालत आलेली आहे. म्हणून कधी कधी शब्बाथ दिवशीही तुम्ही मुलांची सुंता करता.


De kagena o pareta ma kursino o ili ilalamo moi itemo, "He! Ngini o Gikimoi Awi sosulo-sosulo, bai ikakaya bai lo isususa, ningodu gena Una niwihohoromati hika Una Awi ronga nisilamo." 	 मग सिंहासनावरुन एक वाणी झाली, ती म्हणाली, “देवाच्या सर्व सेवकांनो, त्याची स्तुति करा, जे तुम्ही त्याचे भय धरता ते तुम्ही सर्व लहानथोर देवाची स्तुति करा!”


Niahino niaoqo isosone ona yangodu manga lake, komagena lo o bi kolano isosone manga lake de lo o bi kapita, o bi nyawa ikudoti yapoputuru, o bi jara de ma nyawa ipapane, bai ikokuasa bai lo ikokuasawa, bai igogilalo bai lo igogilalowa ona magena yangodu." 	 म्हणजे राजे, सरदार आणि प्रसिद्ध माणासांचे मांस तुम्हांला खावयाला मिळेल. घोड्यांचे आणि त्यांच्यावर स्वार झालेल्यांचे, तसेच स्वतंत्र व गुलाम, लहान व थोर अशा सर्व लोकांचे मांस तुम्हांला खावयाला मिळेल.”


Ma dongoho o Yesus wodoto qabolo de Awi muri-muri imasano Unaka, tanu Awi ade-ade ma ngale gena wasingangasu onaka. 	 त्याच्या शिष्यांनी या बोधकथेचा अर्थ काय असे विचारले.


De lo o bi gura moi-moi qangodu asa isisaka, de o bi tala lo asa ihiwaka idadi ka o pido so qamaahika. 	 प्रत्येक बेट नाहीसे झाले. आणि पर्वत पूर्णपणे नष्ट झाले.


Duma nakoso kanaga o habari itemo la o Jou Yesus Awi hino ma wange gena imasidiadoka, ngomi migolo nginika la upa he cai-cai nisawangi de nia sininga ma rabaka iruwahe, ngaroko o nyawa itemo o habari magena igogou o Gurumi Qatetebi womisingangasu qabolo ngomika, eko itemo ngomi masirete misibicara qaboloka, eko itemo ngomi o surati ma rabaka mialefo lo qaboloka. 	 आम्ही तुम्हांला विनंती करतो की, तुम्ही तुमचे मन पूर्णपणे अस्वस्थ होऊ देऊ नका किंवा सतत विचलित होऊ नका, जर तुम्ही ऐकले की, प्रभूचा दिवस आला आहे, काही लोक अशा प्रकारचे भविष्य वर्तवतील. किंवा काही लोक शिकवणुकीद्वारे किंवा काही लोक आम्हांकडून पत्र लिहिले आहे असे भासवून असा दावा करतील.


So de una wosihaja gena ma sononga itura o ngekoku, so o namo yahino de yaoqoka. 	 तो पेरीत असता काही बी रस्त्यावर पडले, पक्षी आले व त्यांनी ते खाऊन टाकले.


De o orasi magena qabolo de o au mosidagi kawa. Kagena de muna momamalo ami siri magena qalohaka. 	 जेव्हा तिने त्याच्या झग्याला स्पर्श केला, तेव्हा तिचा रक्तस्राव थांबला. व आपल्या त्रासातून आपण मुक्त झालो आहोत असे तिला जाणवले.


Ona gena, ngaroko, manga sininga ma rabaka itemo, "Ngohi tocawaro," duma igogou ona ka ifuma. 	 जरी गर्वाने त्यांनी स्वत:ला शहाणे समजले तरी ते मूर्ख ठरले.


Magena de Awi muri-muri ona imatekekasano moi de moika itemo, "Nagala kanaga o nyawa o ino sutu Una wigahoka, eko idodooha." 	 म्हणून शिष्य एकमेकांना विचारु लागले, “येशूला कोणीतरी अगोदरच काही खावयास आणून दिले काय?”


O orasi manena qabolo asa o Jou wonisisangisara ngonaka, so ani lako ipilo sidago o orasi muruo naga so o wange ma siwa lo nakelelo kawa." O orasi magena qabolo o Elimas wamalo gena koloko awi lako o marasa yasaoka, so wotagi lo ka wopaqa-paqa de o nyawa womasari la wituda. 	 आता तुला देवाने स्पर्श करताच तू आंधळा होशील. भर दिवसाच्या उन्हातही तुला काही काळ दिसणार नाही.” मग अलीमसाठी सर्व काही अंधकारमय झाले, चाचपडत तो इकडेतिकडे फिरु लागला. कोणीतरी मदतीला घेऊन त्याचा हात धरुन जाण्यासाठी प्रयत्न करु लागला.


"Ma orasi o susa de o sangisara magena ipasaka, de o wange de o ngoosa isiwa kawa so qapuputuka. So o dipa lo ihiti so o moi-moi qangodu o dipaka ma dodagi he yamote kawa, de o bi ngoma lo asa o dipaku itura. 	 “छळानंतर लगेच, असे घडेल: ‘सूर्य अंधकारमय होईल व चंद्र प्रकाश देणार नाही. आकाशातील तारे व नक्षत्रे गळून पडतील आकाशातील सर्व शक्ती डळमळतील. आकाश गुंडाळीसारखे गुंडाळले जाईल. यशया 13:10; 34:4


Qaboloka, de yofufuma yamotoha ona magena lo imasidiado. Kagena ma duduka ona imatoore itemo, 'Jou! Jou! Tanu ma ngora napelenga la ngomi lo miwosa.' 	 “शेवटी उरलेल्या पाच मुली आल्या आणि म्हणाल्या, ‘महाराज! महाराज! दार उघडा!


Sababu ngini nianako igogou ma Kristus gena o Jou niwileleani, so Una magegena done asa ngini winifanggali itiai de o kia naga o Gikimoi winijajajika, maro o baba moi ma ngopa awi pusaka wihike. 	 लक्षात ठेवा, प्रभू तुम्हांला तुमच्या स्वर्गीय वारशाचे बक्षीस देईल. ख्रिस्त जो तुमचा खरा धनी त्याची सेवा करीत राहा.


Kanaga o nyawa moi asa wopanyake, una magena awi ronga o Lazarus. Una o Betaniaka ma nyawa de awi bira yasinoto ona lo yogoge o Betania ma dokuka. De awi bira moriria ami ronga ongo Marta de mononongoru ami ronga ongo Maria. 	 लाजर नावाचा एक मनुष्य आजारी होता. तो बेथानी गावात राहत होता. याच गावात मार्था आणि मरीया राहत होत्या.


La ona yasinoto igogou yotagi o Yesuska, de widedemo Unaka itemo, "Baba, o Yohanes womisuloka la minisano Ngonaka, idodooha Ngona gena igogou o Salamati ma Kolano ngomi miwidodamaha, kiaka o Gikimoi womijajajika, eko ngomi bilasu o nyawa ma somoa moili miwidamaha." 	 जेव्हा लोक त्याच्याकडे आले, ते म्हणाले, “बाप्तिस्मा करणाऱ्या योहानाने आम्हांला तुमच्याकडे हे विचारण्यास पाठविले आहे की, “जो येणारा तो तूच आहेस की आम्ही दुसऱ्या कोणाची अपेक्षा करावी?”‘


Hika ngini upa nitodamato bai! Nakoso ngini nia sidongirabaka kanaga o nyawa la itemo o dunia ma bi nyawa yanano onaka koloko maro ona yacocawaro, ona magena lebelaha imahadoku la imadadi yofuma kasi ma ngale igogou done asa yodadi icocawaro. 	 कोणीही स्वत:ला फसवू नये. जर कोणी स्वत:ला या जगाच्या दृष्टिकोणानुसार शहाणा समजत असेल तर त्याने खरोखर ज्ञानी होण्यासाठी “मूर्ख” व्हावे.


Ona magegenaka o Gikimoi wasingangasu, la Awi demo kiaka ona isingongangasu magena ma meta gena ona kawa, duma ma ngale ngini manenaka gena inileleani. De Awi demo isingongangasu magena, o orasi manena naga asa inisingangasu nginika, ma orasi Awi sosulo-sosulo o habari qaloloha isihabari gena, de o Gurumi Qatetebi Awi kuasa gena o Gikimoino. Awi laha winisidudumu nginika, magena o bi malaikat lo manga dupa foloi qaputuru la tanu yatailako. 	 स्वर्गातून पाठविलेल्या आत्म्याद्वारे ज्यांनी शुभवर्तमान तुमच्याकडे आणले, त्यांनीच तुम्हांस आता या गोष्टी विदित केल्या. त्याच गोष्टी कळविण्याची जी सेवा ते करीत होते, ती स्वत:साठी नाही, तर आमच्यासाठी करीत होते, त्या गोष्टी बारकाईने पाहण्यासाठी देवदूतसुद्धा उत्सुक आहेत.


Kagena de una gila-gila wosasi wotemo, "Ngaroko tosone, duma igogou ngohi towinakowa o nyawa Una magena maro o kia ngini nitetemo gena!" 	 पेत्र स्वत:ची निर्भत्सना करीत व शपथ वाहून म्हणाला, “तुम्ही ज्या माणसाविषयी बोलत आहात त्याला मी ओळखत नाही!”


Sababu ma orasi igogou Ngohi o Nyawa ma Duhutu tahino kali, de Ai hino gena asa o dunia ma pupuku ihaka yakelelo, maro o tatawi la kanaga yodisiwa o wange ma siwako sidago o wange ma dumusa. 	 मी हे म्हणतो कारण वीज जशी पूर्वेकडून पश्चिमकडे चमकताना सर्वाना दिसते तसेच मनुष्याच्या पुत्राचे येणेदेखील असेल.


Ngohi kanaga totemo nanga Jou Yesus Kristus ma Baba gena o Gikimoika, "Ya, Jou! Ani laha ka ilamo poli." Sababu ma ngale ngone dede ma Kristus pomarimoika, so Una Awi laha moi-moi kanaga o sorogaka gena qangodu wonahike qaboloka. 	 आपल्या प्रभु येशू ख्रिस्ताचा देव व पिता धन्यवादित असो. त्याने स्वर्गराज्यातील प्रत्येक आध्यात्मिक आशीर्वाद देऊन आम्हांला ख्रिस्तामध्ये आशीर्वादित केले आहे.


So maro Ai Baba Awi kuasa woihike Ngohika la Ngohi topareta, komagena lo Ngohi Ai kuasa asa tinihike nginika la ngini lo aku nipareta. 	 ज्याप्रमाणे माझ्या पित्याने माझी नियुक्ति केली तशी मी तुमची नियुक्ति राज्यावर करतो.


De o Simon una masirete lo wopiricaya. So wiosi qabolo, de gila-gila una o Filipus wimoteka. De ma orasi o Filipus o nonako ihahairani waaka so o Gikimoi Awi kuasa o Simon wakelelo, de una wohairani icarawa. 	 स्वत: शिमोनाने विश्वास ठेवला आणि त्याचा बाप्तिस्मा झाल्यावर तो फिलिप्प बरोबर राहू लागला. आणि झालेले चमत्कार आणि अद्भुत चिन्हे पाहून शिमोन आश्चर्याने थक्क झाला.


de itemo, "O moi-moi qangodu manena asa tonihike Ngonaka, hitilahi nobukuku de nosuba ngohika." 	 सैतान म्हणाला, “जर तू पाया पडून मला नमन करशील तर मी हे सारे तुला देईन.”‘


Sababu o nyawa la kanaga o roti magena yaoqo de o anggur magena yaudo de yongakuwa magena imatero de o Jou Awi rohe, ona magegena igogou done o Jou asa wafanggali de o dorou. 	 कारण जर तो प्रभूच्या शरीराचा अर्थ न जाणता ती भाकर खातो व द्राक्षारसाचा प्याला पितो तर तो खाण्याने आणि पिण्याने स्वत:वर न्याय ओढवून घेतो.


So, ai dodiao ma Kristus niwipipiricaya, upa he niohairani nakoso o bi nyawa la o dorou yaaaka gena ngini iniduhudu. 	 बंधूनो, जर जग तुमचा द्वेष करते तर त्याचे आश्चर्य मानू नका.


Gila-gila o Jou Awi malaikat o Herodes awi siri isitubuso, sababu una o Gikimoi iwisigiliriwa. So o orasi magena qabolo o Herodes o kulubati wioqo so wosoneka. 	 आणि त्याने देवाला गौरव दिला नाही, म्हणून देवाच्या दूताने लगेच त्याला आजारी पाडले. किड्यांनी त्याला आतून खाल्ले आणि तो मेला.


Ngohi tanako, ngaroko, ngini gena ma ngale nia piricaya Ngohika so o nyawa asa nisisangisara. De tanako nia moi-moi gena asa ikurangi, ena momongo nia kaya igogou gena kanaga o sorogaka. De tanako lo o Yahudika ma nyawa ngaroko itemo ona masirete o Gikimoi wisigise, duma ona magena asa nia ronga ma dorou yogaka, ena momongo maro ona lo o gogobu moi de o Ibliska wisigise. 	 मला तुमचे क्लेश आणि गरीबी माहीत आहे. तरीही तुम्ही श्रीमंत आहात! ज्या वाईट गाष्टी लोक बोलतात त्याविषयी मला माहीत आहे, ते म्हणतात आम्ही यहूदी आहोत, पण ते नाहीत, ते सैतानाची सभा आहेत.


Ma duuruka, ngohi tolefo gena de ai gia masirete so ma lefo ilalago manena ma ngale ngini gena tanu niosininga qaloha. 	 पाहा किती मोठे अक्षरे मी लिहिलीत.


Ma orasi o Yahudika ma nyawa yasowo o demo magena yogiise, ona yanali de imore ma ngale o Gikimoi Awi demo magena yogiliri, de o nyawa nagoona o Gikimoi wahirika la yamake o oho ikokakali, ona magegena asa iwipiricayaka. 	 जेव्हा यहूदी नसलेल्यांनी पौलाला असे बोलताना ऐकले तेव्हा ते फार आनंदित झाले, देवाच्या संदेशाचा त्यांनी बहुमान केला. आणि त्या लोकांपैकी पुष्कळांनी संदेशावर विश्वास ठेवला, कारण ते अनंतकाळच्या जीवनासाठी निवडले गेले होते.


de ma ngale nanga Jou gena itemo, "Ce! Ngaroko Una wojaji done asa wahino kali, duma Una gena he wahino kawa, so magena miopiricayawa. Sababu nanga baba de nanga ete isone qaboloka sidago o orasi manena de o bi moi-moi qangodu o dunia ma qokuka itagali waasi. Igogou, ma orasi o dunia wosidadika sidago lo o orasi manena gena o bi moi-moi qangodu ka imatero." 	 आणि म्हणतील, “ख्रिस्ताच्या येण्याविषयीच्या अभिवचनाचे काय झाले? आम्हाला ते जाणून घ्यायचे आहे, कारण आमचे पूर्वज मेल्यापासून प्रत्येक गोष्ट जगाच्या निर्मितीच्या पासून जशी चालत आली तशीच ती आजसुद्धा घडत आहे.”


Ce! Ngini gena ngaroko komagena o nyawa ma somoa niadoto bilasu o bobita o Gikimoino isigise, duma qadoohaso ngini masirete nisigisewa. Ngini gena nidoto nitemo, "Upa nitosi." Duma ngini masirete nitosi bai! 	 तर मग तुम्ही जे दुसऱ्यांना शिकविता ते तुम्ही स्वत:ला का शिकवित नाही? तुम्ही चोरी करु नये असा उपदेश करता पण तुम्ही स्वत: चोरी का करता?


Magena asa inasitodokano idadi, ma deka gena maro nanga lako itawi ka ma moi, de ma orasi o dunia ma dodoguka o Gikimoi Awi trompet yawuwu. Sababu o trompet magena yawuwuka, de isosone asa yasioho kali de o rohe kiaka ibaka kawa, so aku ioho ka sidutu ikakali. De ngone la kanaga poohosi nanga rohe asa inatagali. 	 क्षणात, डोळ्यांची उघडझाप होते इतक्या लवकर, जेव्हा शेवटचा कर्णा वाजेल, कारण कर्णा वाजेल आणि मेलेले अविनाशीपणात उठविले जातील आणि आपण जे अजूनही जिवंत आहोत ते बदलून जाऊ.


La Una wosano ma babaka, "So he itekaka to una awi siri manena?" De ma baba wosango, "Ka wicecekesi. 	 नंतर येशूने त्याच्या वडिलांना विचारले, “किती काळ हा असा आहे?” वडीलांनी उत्तर दिले, “बाळपणापासून हा असा आहे.


Hika ngini niosininga ma ngale ma orasi o Gikimoi wotemo o Abraham awi sininga gena itiaika. Magena idadi upa ma orasi o Abraham womasuna qaboloka, duma ma orasi una womasuna waasi de o Gikimoi wipiricayaka. 	 आणि तो कसा गणण्यात आला, तो सुंता झालेला असताना का सुंता झालेली नसताना?


So kagena de Una womasidate onaka, de watemo, "O kuasa o sorogaka de lo o duniaka gena qangodu ihike Ngohika. 	 तेव्हा येशू त्याच्याकडे आला आणि म्हणाला, ʇस्वर्गात आणि पृथ्वीवर मला सर्व अधिकार देण्यात आला आहे.


Ngohi gena ngini tininakoka igogou o Abraham awi ngopa de awi danoku. Duma ngaroko komagena, ma sababu ngini o bi moi-moi Ngohi tinidodotoka gena niamote niholu, so ma ngale Ngohi gena to ngini nia edekati nitemo asa Ngohi nitooma. 	 तुम्ही अब्राहामाचे लोक आहात हे मला माहीत आहे. परंतु तुम्ही मला जिवे मारावयास टपलेले आहात. कारण तुम्हांला माझे शिक्षण स्वीकारायला नको आहे.


Ona yoise o trompet ma ili de ma kuguru foloi ilamo de lo o ili moi yoise yadedemo onaka. Awadede! Ma orasi o ili magena yoise, de ona gena foloisi yamodo imasidotirineku, so itemo o ili magenaka, "Kodo! Upa he ngomika nomidedemo." 	 कर्ण्याच्या आवाजाजवळ तुम्ही आला नाहीत किंवा शब्द उच्चारणाऱ्याच्या वाणी याजवळ तुम्ही आला नाही. असा आवाज ज्यानी ऐकला त्यानी अशी विनंती केली की, त्यांनी यापुढे आणखी वाणी ऐकवू नये.


Gila-gila o Petrus awi gia watoa la womiriwo momaoko. Qabolo de o Petrus waaso o nyawa ipipiricaya kagenadahu, komagena lo o ngopeqeka ibabalo, la wasikelelo onaka muna mooho kali. 	 त्याने तिला आपला हात देऊन उभे राहण्यास मदत केली, नंतर त्याने विश्वासणाऱ्यांना आणि विधवा स्त्रियांना खोलीमध्ये बोलाविले. त्याने तबिथाला त्यांना दाखवले, ती जिवंत होती!


Duma o nyawa ma dorou moili una magena awi dodiao gena wisidapano, wotemo unaka, "Awadede! Bilasu ngona nowimodo o Gikimoika. Ngona lo nisisala so nitooma maro Una. 	 पण दुसऱ्या गुन्हेगाराने त्याला दटावले आणि म्हणाला, “तुला देवाचे भय नाही का? तुलाही तीच शिक्षा झाली आहे.


Ma orasi ipapasaka, ma para ma sinotoka de ngohi kanaga nginika, de o dorou yaaaka ona magenaka ngohi asa tasisitiari. So o orasi manenali ngaroko ngohi kanena de ma soa ikuruka, to ngohi ai sitiari gena asa tapeto kali ona magenaka de lo ngini ningoduka. Ena gena, ma orasi done ngohi tomasidiado nginika, de nakoso ngini la kanaga o dorou niaaakasi, ngohi asa tinigalusiri kawa, duma igogou tinifanggali de o dorou. 	 मी अगोदरच सूचना दिलेली होती जेव्हा दुसन्यावेळी मी तुमच्याबरोबर होतो. आता मी तुमच्यात नसताना ती सूचना पुन्हा सांगतो: माइया परत येण्याच्या वेळी अगोदर ज्यांनी पाप केले त्यांना मी सोडणार नाही किंवा दुसन्यांनाही नाही.


De o Yesus wotemo, "O Jou Awi Bobita ma buku ma rabaka gena o kia isilelefo." 	 तेव्हा येशू त्याला म्हणाला, “नियमशास्त्रात काय लिहिले आहे? तू त्यांत काय वाचतोस?”


Igogou-gogou, o nyawa la kanaga isundali eko o bi moi-moi qatotorou yodupa, de ona magena yaakuwa ma Kristus de o Gikimoi Manga pareta ma rabaka o bi laha o Gikimoi wajajajika moi lo yamake. Komagena lo o nyawa la kanaga o arata yodesere, ngone aku potemo yosuba ka cawali o kia naga yodudupa. 	 कारण तुम्हांला हे माहीत असावे की: जो मनुष्य जारकर्मी, अशुद्ध किंवा अधाशी जे मूर्तिपूजेसारखेच आहे, त्या मनुष्याला देवाच्या आणि ख्रिस्ताच्या राज्यात वतन असणार नाही.


Nakoso de nanga manara komagena so nanga dodiao manga piricaya qaceceke gena manga sininga paaka so qasirika, de ngone lo o dorou paaka ma Kristuska. 	 आणि अशा प्रकारे तुझ्या बंधूविरुद्ध पाप करुन आणि त्याच्या दुर्बल विवेकबुध्दीला जखम करुन तुम्ही ख्रिस्ताविरुद्ध पाप करता.


Kanaga awi giaka o buku ma ceceke o lolo moi de o buku magena ipelengaka. So una awi qohu ma girina o teoku womasigipitoku de awi qohu ma gubali o dududuka womasigipitoku. 	 त्याने लहान गुंडाळी धरली होती, जी त्याच्या हातात उघडी होती. त्याने त्याचा उजवा पाय समुद्रात ठेवला होता व डावा पाय जमिनीवर ठेवला होता.


De o Petrus gena womasininga igogou ma nonomasi o Yesus asa wisitemo unaka, "O toko isore waasi, de ngona he nomanosu nosipara ma saange." La una wosupu de woari wosodu-sodu. 	 नंतर येशू काय म्हणाला होता हे पेत्राला आठवले, “कोंबडा आरवण्यापूर्वी तू मला तीन वेळा नाकारशील.” यानंतर पेत्र तेथून बाहेर निघून गेला आणि दु:खतिशयाने रडला.


de wosasi o Gikimoi Awi ronga Una magena wooho ka sidutu ikakali o soroga, o dunia, o ngoloto de lo ma raba o bi moi-moi qangodu gena wosidadika. So o malaikat magena wosibobeto wotemo, "He! O Gikimoi asa wotamaha kawa ma orasi gena yaadoka. 	 जो अनंतकाळ जगतो, ज्याने आकाश व त्यातील सर्व काही बनविले, पृथ्वी व तीवरील, त्याच्या नावाने शपथ वाहिली. आणि म्हणाला, “आता आणाखी विलंब होणार नाही!


Wipilikuka, de Una wingaho so itagi wisirisima ma nonoma o Hanaska, una magena o Kayafas ma toroa. O Kayafas una gena o taungu magena wodadi manga Imam Wilalamo, 	 त्याला प्रथम हन्नाकडे आणले. तो कयफा या प्रमुख याजकाचा सासरा होता. कयफा त्या वर्षीचा प्रमुख याजक होता.


Magena de wasimaha so o toka idadala gena isupu o nyawano de widongosaka, de yowosa o titika. O titi ma duduo magena iloqa de kugena o dirasuku itura, so qangodu o talagaku qalutu de isoneka. 	 मग त्याने त्यांना तसे करण्यास परवानगी दिली. मग दुष्ट आत्मे त्या मनुष्यातून बाहेर आले आणि त्या डुकरांत शिरले. मग तो दोन हजारांचा कळप टेकडीवरून पळत खाली जाऊन सरोवरात पडला व बुडून मेला.


Komagena so ma ngale una masirete lo bilasu o suba watide o Gikimoika, so maro o nyawa ma binuka manga suba, komagena lo una awi suba masirete bilasu watide o Gikimoika la idadi to una awi dorou ma ija. 	 आणि त्या दुबळेपणामुळे त्याने त्याच्या पापांसाठी तसेच लोकांच्या पापांसाठी अर्पणे केलीच पाहिजेत.


So kagena de o bi rasul de o roriri imatolomuno la ma ngale o Farisika manga demo magegena yabicara. 	 मग प्रेषित आणि वडीलजन या समस्येचा अभ्यास करण्यासाठी एकत्र जमले.


Ngaroko komagena, duma o nyawa ipipiricaya kiaka magena lo yanako itotiai, ona magena yangoduwa. Ma binuka gena ma orasi ma Kristus wipiricaya waasi, de kanaga ona magena yodupa o bi serika yosuba. La sidago o orasi manena naga gena nakoso o ino o gaso isusuba o bi serika la yamake, ma ngale o ino magena ona manga sininga ma rabaka itemo, "Magena o seri ma ino bai!" So nakoso ona la o ino magena yaoqo, ona yamalo manga sininga ma rabaka igogou o dorou yaakaka, sababu manga siningaka gena manga piricaya he qaceke. 	 पण प्रत्येकाला हे ज्ञान नसते. काहींना, ज्यांना आतापर्यंत मूर्तीची उपासना करण्याची सक्य होती ते असे मांस खातात व असा विचार करतात ते मूर्तीला वाहिलेले होते. आणि त्यांची सद्सद्विवेकबुद्धि दुर्बल असल्याने त्यांच्या कृत्यांना डागाळलेली आहे.


de o Lamekh ma baba gena o Metusalah, de o Metusalah ma baba gena o Henokh, o Henokh ma baba gena o Yared, de o Yared ma baba gena o Mahalaleel, o Mahalaleel ma baba gena o Kenan, 	 लामेख मथुशलहाचा मुलगा होता. मथुशलह हनोखाचा मुलगा होता. हनोख यारेदाचा मुलगा होता. यारेद महललेलाचा मुलगा होता. महललेल केनानाचा मुलगा होता.


So o sosulo eko o rasul yamogiowo de sinoto manena to ona manga ronga gena: Ma nonomaka, o Simon (eko wisironga lo o Petrus); de o Andreas, o Simon awi nongoru; o Yakobus, o Zebedeus awi ngopa; o Yohanes, o Yakobus awi nongoru; 	 बारा प्रेषितांची नावे अशी आहेत. पेत्र (ज्याला शिमोन म्हणत) आणि त्याचा भाऊ अंद्रिया, जब्दीचा मुलगा याकोब व त्याचा भाऊ योहान,


Sababu ngini gena Una winiijaka de wofangu lo qabolo. Komagena so ngini de nia rohe gena bilasu nia gogoho qaloha la ma ngale o Gikimoi niwisimulia de niwihoromati. 	 0कारण तुम्हांला किंमत देऊन विकत घेतले आहे. म्हणून तुमच्या शरीराने देवाला गौरव द्या.


De ngohi todupa lo ma ngale ngini gena o kia naga moi lo upa nihawateri, duma o hali moi-moi ma rabaka o orasi isigeto-geto nia sumbayang niatide o Gikimoika, la kanaga o kia ikurangi gena nigolo de nitemo, "Ya, Jou! Igogou, Ngona asa ngomi nomiriwo sababu Ani laha ka ilamo poli!" 	 कशाचीही काळजी करु नका, तर प्रत्येक परिस्थितीत प्रार्थना आणि विनंत्या उपकार मानून तुमच्या विनंत्या देवाला कळवा.


O Iblis gena aku positero maro wipoputuru moi. Nakoso o nyawa moi wipoputuru awi tahu wojaga gena de awi dahe qangodu, de awi arata o tahu ma rabaka gena yakoorawa. 	 जेव्हा एखादा बलवान मनुष्य आपल्या सुरक्षिततेसाठी पूर्ण शस्त्रसामग्री बाळगतो आणि स्वत:चे रक्षण करतो तेव्हा त्याची मालमता सुरक्षित राहते.


Mutuwade o Gikimoi ona wadoloqaka de waqohaka la ona o bi ngoma o dipaka yasuba. Magena imatero de o kia isilelefo o bi nabi manga buku ma rabaka: O Gikimoi wotemo, 'He, o Israelka ma nyawa! O tona ibobeleuka nia deka o taungu moruha ngini nia haiwani niatola la nia gaso niaaka magena nisimeta Ngohi kawa. 	 पण देवाने त्या लोकांकडे पाठ फिरविली आणि आकाशातील समूहांची (तारे, नक्षत्र, अशा खोट्या देवांची) भक्ति करीत राहण्यासाठी मोकळे सोडले. कारण भविष्याद्यांच्या पुस्तकात असे लिहिले आहे:देव म्हणतो, ‘अहो यहूदी लोकांनो, तुम्ही वधलेल्या पशूंची अर्पणे मला आणली नाहीत, रानातील चाळीस वर्षांत.


De o Galio wosulo la o Yahudika magena yadusu de yasisupu o hakim ma rabano. 	 मग गल्लियोने त्यांना न्यायालयाबाहेर घालवून दिले.


De lo o nyawa nagoona la o ngopa manenaka iwiqehe qaloha sababu imote Ngohi, magena imatero de ona lo Ngohi iqehe qaloha. 	 आणि जो कोणी अशा एका लहान बालकाला माझ्या नावाने स्वीकारतो, तो मला स्वीकारतो.


Kagena de una wasulo kali awi nyawa wileleleani ma somoaka wotemo, 'Niasingangasu yokokoroka, o rarame ma ino de lo ma sihode gena qangodu isidailakoka. Ai sapi qasasaki de lo ai sapi ma ngopa-ngopa magena yatolaka, so qangodu isidailako qaboloka. Hino la potagi o kawi ma rarameka!' 	 नंतर राजाने आणखी काही नोकरांना पाठवून दिले. राजा नोकरांना म्हणाला, मी त्या लोकांना अगोदरच आमंत्रण दिले आहे म्हणून आता जा आणि त्यांना सांगा, पाहा, मेजवानी तयार आहे. मी चांगल्यातील चांगले बैल आणि वासरे कापली आहेत आणी सगळे तयार आहे. लग्नाच्या मेजवानीस या!’


Nako Ngohi manena Ai ronga de o nyawa isigiliri, eko hiwa gena, qadoohawa. 	 “मला माणसांकडून स्तुति नको.


Ma orasi ona yatiho o prajurit manga riho ma nonoma de ma sinotoka, so imasidiado o ngora o besika la yakahika o kotaka. O ngora magena ka maena ipelenga masirete, so ona isupu de itagi o ngeko moi yamoteka. De o Petrus womatodoka o malaikat magena ihiwaka so widongosaku. 	 पहिल्या व दुसऱ्या फेऱ्यातील पहारेकऱ्यांना ओलांडून पेत्र व देवदूत लोखंडी फाटकाजवळ येऊन पोहोंचले. शहर आणि त्यांच्यामध्ये आता फक्त फाटकच होते. ते फाटक त्यांच्यासाठी आपोआप उघडले. पेत्र व देवदूत फाटकामधून बाहेर पडले. त्यांनी एक रस्ता पार केला आणि अचानक देवदूत पेत्राला सोडून निघून गेला.


De Una wosango wotemo, "Nakoso ngini o Gikimoi Awi Tahu manena niaruba, de ma deka ka o wange saangeka de Ngohi asa tosigoko kali." 	 येशूने उत्तर दिले, “हे मंदिर नष्ट करा म्हणजे मी ते तीन दिवसांत पुन्हा उभारीन.”


So komagena lo o nyawa manga sone ma bake la kanaga yasioho kali. O sone ma bake la kanaga yapoosuka, magena asa iwaro de ibaka. Duma nakoso o sone ma bake gena isioho kali, de magena asa iwaro de ibaka kawa. 	 म्हणून मृतांच्या पुनरुत्थानाबाबत असे असेल, शरीर जे जमिनीत पुरले गेले आहे. ते नाश पावणारे आहे, जे शरीर उठविण्यात येते ते आविनाशी आहे.


De o Yesus Awi muri-muri itemo Unaka, "Baba Guru, kanaga o hali moi ngomi mimasano Ngonaka. Kanaga o nyawa moi wisibuo kusi de awi lako ipiloka, magena ma sababu una awi dorou masirete, eko awi dodihimo manga dorou masirete sidago una womaaka komagena." 	 येशूच्या शिष्यांनी त्याला विचारले, “गुरुजी, हा मनुष्य आंधळा जन्मला. परंतु तो कोणाच्या पापामुळे आंधळा जन्मला? त्याच्या स्वत:च्या का त्याच्या आईवडिलांच्या पापामुळे?”


O Gikimoi Awi bobita ma demo gena, 'Niahoromati to ngini nia baba de nia awa,' de lo 'Nagoona manga awa de manga baba la yatemo qatorou, ona magena manga fanggali bilasu yatooma.' 	 कारण देवाने सांगितले आहे की, तुझ्या आईवडिलांचा मान राख आणि जो कोणी आपल्या आईवडिलांबद्दल वाईट बोलतो, त्याला जिवे मारावे.


Kanaga o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilelefoka itemo, "Ma ngale ngohi towipiricaya, so tobarani tobicara." Komagena lo ngomi, ngaroko o soneku he mitura, duma kanaga o Gikimoi miwipiricaya so mibarani mibicara nginika. 	 असे लिहिले आहे: “मी विश्वास ठेवला; म्हणून मी बोललो आहे.” विश्वासच्या त्याच आत्म्याने आम्हीसुद्धा विश्वास ठेवतो आणि म्हणून बोलतो.


So nagoona la kanaga manga tahu ma ngihi iqoqokuka lo upa iwosa la manga kia naga moi yaqehe, duma ka youti de yodoloqa. 	 जो मनुष्य आपल्या घराच्या छतावर असेल त्याने घरातून काही आणण्यासाठी खाली उतरू नये.


De lo kapuruo de ngomi minimake, ma orasi Ngona nopanyake eko nobuika, de ngomi Ngona minikurumi so miniriwo.' 	 आणि तू आजारी असताना आम्ही तुला कधी भेटायला आलो? किंवा तुरूंगात असताना कधी तुझ्या समाचारास आलो?


Idadi kawa ngohi manena noieto ani ngopa. Lebelaha noieto maro ka ani gilalo moi.' 	 तुमचा मुलगा म्हणवून घेण्यास मी योग्य नाही. मला आपल्या रोजंदारीवरील मजुरांसारखे ठेवा.”


So de o Jou Yesus wobicara qabolo, gila-gila Una asa witide o sorogaye, so kadaku womatamiye o Gikimoi Awi girinaka la Awi horomati wamake. 	 मग प्रभु येशू त्यांच्याबरोबर बोलल्यानंतर तो स्वर्गात घेतला गेला आणि देवाच्या उजव्या बाजूस जाऊन बसला.


So ona imasidiado o Efesus ma kotaka o Asia ma daeraka, de ongo Priskila de lo o Akwila kagena wadongosaka. So kagena o Efesuska de womajobo waasi, de una o puji ma tahuka wowosa de o Yahudika ma nyawa kagenadahu wabobicara kasi. 	 मग ते इफिस येथे आले. पौलाने प्रिस्किल्ला व अक्विल्ला यांना तेथे सोडले. तो सभास्थानान गेला आणि यहूदी लोकांबरोबर वादविवाद केला.


So ma ngale ngini ngopeqeka niloha gena, upa niatuga ka nia rohe ma duduno, koloko nia hutu niaaka qaloha poli de lo nia guule o guracino nimasipake eko nia baju ma ija ihahali-hali. 	 तुमची सुंदरता बाह्यस्वरुपाची नसावी म्हणजे वेगवेगळ्या प्रकारे केस सुशोभित करण्याने, सोन्याचे दागिने वापरण्याने किंवा चांगले कपडे घातल्याने आलेली नसावी.


Duma o nyawa moi la kanaga de wipeqekaka, una magena bilasu wosininga awi oho o dunia manena ma rabaka gena idodooha aku ma peqeka womisisanangi, 	 परंतु विवाहित पुरुष जगिक गोष्टीविषयी आणि आपल्या पत्नीला कसे आनंदीत ठेवता येईल या काळजीत असतो.


Kagena de o Yesus woade-ade ma ngale o poci imatero de o Gikimoi Awi habari qaloloha, de wotemo onaka, "Ngini o poci niatupuka de niaaho gena, upa o kula nisitalakeka, eko upa o dangi ma litimika niahado, duma bilasu niahado o poci ma dadamika la ma nita yakelelo. 	 आणखी तो त्यांस म्हणाला, “दिवा मापाखाली किंवा पलंगाखाली कधी ठेवतात काय? तो दिवठणीवर ठेवण्यासाठी आणीत नाहीत काय?


Ma Kristus Awi demo mioiseka de lo minisingangasu nginika gena, maro ma duuruka magenena: O Gikimoi Una Awi sininga ma rabaka gena o dorou moi lo ihiwa, maro o nita so kanaga o bubutu lo ihiwaka. 	 आणि हा संदेश आहे जो आम्ही येशू ख्रिस्ताकडून ऐकला आहे आणि जो आम्ही तुम्हाला घोषित करीत आहोत. देव प्रकाश आहे आणि त्याच्यामध्ये मुळीच अंधार नाही.


La Una wotemoli onaka, "Igogou, ngini o Gikimoi Awi bobita nitilaku ma ngale nisilaku to ngini nia adati de nia galepu masirete. 	 येशूने उत्तर दिले, “आणि तुम्ही तुमच्या परंपरा चालविण्यासाठी देवाची आज्ञा का मोडता?


So kagena de o Petrus de o muri moili magena imajobo yotagi o boosuka. 	 मग पेत्र व दुसरा शिष्य हे निघाले व थडग्याकडे गेले.


so ona magena yasinoto kawa, duma ka ka moi.' Ma ngale magegena so o kia igogou o Gikimoi wasirimoika, upa lo o nyawa pasiritinga." 	 म्हणून दोन व्यक्ति या दोन नाहीत तर एक आहेत. देवाने त्या दोघांना एकत्र जोडले आहे. म्हणून कोणाही व्यक्तिने त्यांना वेगळे करू नये.”


O gohiduuru magena wotemo, "Upa nimodo! Ngohi tininako ngini niwisari o Yesus, o Nazaret ma nyawa, kekiaka Una wisisasangahadika gena. Hika nianano masirete kanena Awi riho de kanena Una iwihahado. Duma ngo kanena wihiwaka. Una wooho kali! 	 तो त्यांना म्हणाला, ‘भयभीत होऊ नका, तुम्ही नसरेथकर येशू जो वधस्तंभावर खिळला होता त्याचा शोध करीत आहात. पण तो उठला आहे. येथे नाही. त्यांनी त्याला ठेवले होते ती जागा पाहा.


"Wobarani bolo! Wotemo woluluguka, 'Ani dorou tahoi.' Ngone panako ka cawali o Gikimoi aku o dorou wahohoi, so Awi demo magenena ma meta o Gikimoi wisiceke." 	 “हा मनुष्य असे का बोलत आहे? हा देवाची निंदा करीत आहे. देवाशिवाय कोण पापांची क्षमा करू शकतो?”


Ona magena ma ngale ngohi isisalamati gena, ona he dangade yosone. So ngohi ai sukuru tosidingo onaka, de upa ka ngohi tomatengo, duma o bi gogobu o Yahudika ma nyawa yasowo ona yangodu lo manga sukuru isidingo onaka. 	 ज्यांनी माझ्यासाठी आपले जीव धोक्यात घातले होते. त्यांचे केवळ मीच आभार मानतो असे नाही, तर विदेशात स्थापन झालेल्या मंडळयाही आभार मानतात.


Hino la ngone posigila-gila la o dodoto foloisi ilalamo gena pomadoto, hitilahi o Jou wonasimaha la paaka. 	 आणि जर देवाची इच्छा असेल तर आपण पूर्ण ख्रिस्तीपणापर्यंत जाऊ.


Duma o orasi manena nomomi la notagi nowosa o kotaka, de kagena asa nisingangasu o kia bilasu ngona naaka." 	 आता ऊठ आणि नगरात जा. तुला काय करायचे आहे, हे तुला तेथे कोणी तरी सांगेल.”


De o Yesus wosango wotemo, "O bobita ma nonomaka, ena gena, 'He, o Israel ma nyawa! Tanu niise! O Gikimoi, to ngone nanga Jou, Una magena ka o Gikimoi womatetengoka. 	 येशूने उत्तर दिले, “पहिली महत्त्वाची आज्ञा ही, ‘हे इस्त्राएला, ऐक, आपला प्रभु देव अनन्य आहे.


Ma orasi o Yesus de Awi muri-muri o Yerusalem yadumuka, so ona imasidiado o doku Betfage de o doku Betania o Tala Zaitunka, kagena de o muri yasinoto wasulo itagi iqoma. 	 जेव्हा ते यरूशलेमजवळ जैतुनाच्या डोंगराजवळ बेथानी गावाजवळ आले तेव्हा येशूने आपल्या दोन शिष्यास असे सांगून पाठविले की,


O wange muruo naga ipasaka o Feliks de ma peqeka ongo Drusila yahino kali o Kaisareaka, ongo Drusila muna lo o Yahudika ma nyawa moi. So o Feliks wosulo itagi o Paulus iwiaso la wahino ona manga simaka, ma ngale ona yosigise o Paulus awi demo ma ngeko idodooha nakoso o bi nyawa iwipiricaya o Salamati ma Kolanoka. 	 काही दिवसांनंतर फेलिक्स आपली पत्नी द्रुसिल्ला हिच्याबरोबर आला. ती एक यहूदी स्त्री होती. फेलिक्सने पौलाला बोलावणे पाठविले. आणि त्याने येशू ख्रिस्तावरील विश्वासाबाबत पौलाचे बोलणे ऐकून घेतले.


To ngini nia galaki magena maro o nonako moi la igogou ngini gena, nia gogoho gena, imaterowa de o bi nyawa o Jou Yesus wimomote. Nakoso o nyawa la kanaga nginika o sala moi inigaka eko lo inisirugi gena, qadoohawa. Lebelaha ngini gena niaqohaka la inisirugika, duma upa sidago nia dodiao ipipiricaya gena niakalaki o hakim manga simaka. 	 वास्तविक, तुमचे एकमेकांविरुद्ध खटले आहेत यातच तुमचा संपूर्ण पराभव झाला आहे. त्याऐवजी तुम्ही स्वत:वर अन्याय का होऊ देत नाही? त्याऐवजी तुम्ही स्वत:ची लुबाडणूक का होऊ देत नाही?


Tanu ngini nianako ma diai o surati manena tolefo nginika, upa nitemo ngini o Gikimoi Awi dodoto itotiai gena nianako waasi. Duma ngohi tolefo sababu ngini gena nianakoka Una Awi dodoto itetero de lo nianakoka o dodoto ikokulai gena ma moi waasi ma sihino o dodoto itotiaino. 	 मी तुम्हांला सत्य माहीत नाही म्हणून लिहीत नाही पण तुम्हांला ते माहीत आहे कारण सत्यापासून कोणतेच असत्य येत नाही.


De ngini lo nianako o nyawa awi dorou ilalamo una magena iwisimaha waasi, ma ngale ma orasi o Gikimoi wositatapuka, de o Gikimoi masirete done o nyawa de awi dorou ilalamo una magena asa iwisimane la powikelelo. 	 आणि म्हणून अशा प्रकारे त्याला कशाचा प्रतिबंध होत आहे हे तुम्हांला माहीत आहे. यासाठी तो योग्य वेळी प्रकट व्हावा.


De ona isinyanyi ma ngale o Musa, o Gikimoi Awi sosulo, de lo o Duba ma Goho de ona yonyanyi gena itemo, "Jou Gikimoi! Ngona nokokuasa, Ani manara ifoloisi yohairani, Ani moi-moi naaaka gena ka qaloha. Ngona o bi bangsaka nokolano, o moi-moi o nyawaka lo naaka, qangodu igogou de itiai. 	 त्यांनी देवाचा सेवक मोशे याचे गीत आणि कोकऱ्याचे गीत गाईले: “प्रभु देवा, सर्वसमर्था तू महान आणि अदभुत गोष्टी करतोस. राष्ट्रांच्या राजा, तुझे मार्ग योग्य व खरे आहेत


La o nyawa yamuruo naga imaooko yakelelo de yasano onaka, "He! Ngini magena nidooha. Qadoohaso o keledai ma bobiliku niasose de niaqehe." 	 तेथे उभे असलेल्या लेकांपैकी काही जण त्यांना म्हणाले, “हे शिंगरू सोडुन तुम्ही काय करीत आहात?”


To ngohi ai surati iqoqoma kanaga ma rabaka ngohi ngini tinisulo la una gena niwifanggali de o dorou. Komagena ngini tinidelefo la ngohi tanano idodooha, ngini asa ai beseso moi-moi gena qangodu nisigise, eko hiwa. So ipasaka, de igogou ngini asa nisigise qaloha. 	 मी तुम्हांला लिहिण्याचे कारण हेच की तुम्ही परीक्षेत टिकता की नाही व प्रत्येक बाबतीत तुम्हा आज्ञाधारक राहता की नाही हे पाहावे.


De ngohi tosango, magena igogou. Duma ma ngale o Yahudika ma nyawa gena ma Kristus wipiricayawa, so ona o Gikimoi waholuka. De ka cawali ma Kristus ngini niwipiricayaka so ngini o Gikimoi winiqehe qaloha. So upa sidago ngini nimacaralamo, duma bilasu nimasitiari. 	 त्या त्यांच्या अविश्वासामुळे तोडून टाकण्यात आल्या हे खरे आहे परंतु तुम्ही तुमच्या विश्वासामुळे स्थिर आहात. यास्तव अभिमान बाळगू नका. तर भीति बाळगा.


Hika bai! Takelelo to ngini de nia sabari o nyawa ifufumaka, ena gena o bi sosulo ikokulaika, sababu ngini nitemo foloi nicawaro. 	 तुम्ही शहाणे असल्याने मूर्खांचे आनंदाने सहन करता!


Yangodu o dorouku itura, ngodu manga faida ihiwa, o nyawa moi lo yaakawa o loha o dunia ma nyawaka. 	 ते सर्व दूर गेले आहेत, आणि सर्व लोक निरुपयोगी झाले आहेत. चांगले करणारा कोणी नाही, एकही नाही.” स्तोत्र. 14:1-3


De ngini asa nitemo unaka, 'We! Ngomi iqomaka mioqo de miudo dede ngona, de lo ngona gena mia dokuka nodotoka bai!' 	 नंतर तुम्ही म्हणाल, “आम्ही तुमच्याबरोबर जेवलो, आम्ही तुमच्याबरोबर प्यालो, आमच्या रस्त्यावर तुम्ही शिक्षण दिले!’


De kagena de Una asa wasiwuwu onaka, de wotemo, "O Gurumi Qatetebi manena hika ngini niaqehe qaloha to ngini nia sininga ma rabaka. 	 आणि असे म्हणून त्याने त्यांच्यावर फुंकर टाकला आणि म्हणाला, “पवित्र आत्मा स्वीकारा.


Sababu o Gikimoi Awi jaji done asa o Gurumi Qatetebi wahike gena, ma meta nginika sidago nia ngopa de nia danoku de lo ma meta o bi nyawa yangodu kanaga manga riho ikukuruka, ena gena nagoona bato nanga Jou Gikimoi wodupa waaso so ona yahino Unaka." 	 हे अभिवचन तुम्हांसाठी आहे, हे तुमच्या मुलांना आणि जे लोक खूप दूर आहेत त्यांनासुद्धा आहे. प्रभु आपला देव, ज्यांना स्वत:कडे बोलावितो अशा प्रत्येक व्यक्तीला ते दिलेले आहे.”


So o Yesus wotemo unaka, "Ngonaka igogou tonisingangasu, o wange manena qabolo ngona dede Ngohi o Firdaus ma rabaka." 	 येशू त्याला म्हणाला, “मी तुला खरे सांगतो, आज तू मजबरोबर सुखलोकात असशील.”


So o tona yasoduka, de o naga magena asa foloi imidoosa munaka, sidago o naga magena itagi yalawangi to muna ami ngopa-ngopa yangodu. Ona yangodu gena o Gikimoi Awi demo isigogise de lo o Yesus Kristus Awi dodoto itotiai isihohabari. 	 मग तो साप त्या स्त्रीवर फार रागावला. मग तो साप त्या स्त्रीच्या इतर मुलांशी युद्ध करण्यास दूर निघून गेला. तिची मुले ही आहेत जी देवाच्या आज्ञेचे पालन करतात आणि येशूने शिकविलेले सत्य त्यांच्याकडे आहे.


Ma dongoho ipapasaka gena o Gikimoi ka waqohaka, ngaroko o bi bangsa ma nyawa yangodu o gikika yasuba yamote to ona manga dupa moi-moi. 	 भूतकाळात, देवाने सर्व राष्ट्रांना त्यांना जसे पाहिजे तसे वागू दिले.


So kagena Una de Awi muri-muri igogeku de Una womaginano Awi simaka, kanaga o nyawa manga dala icarawa yahino Unaka, so Una wobicara o Filipuska wotemo, "Awalele! Hika nanano o nyawa manga dala manena, so kekiaka aku o roti poija la ona yangodu pasioqo." 	 येशूने नजर वर करुन पाहिले तो लाकांचा मोठा समुदाय आपणांकडे येताना त्याला दिसला. येशू फिलिप्पाला म्हणाला, “आपण या लोकांना पुरेशा भाकरी कोठून विकत आणाव्या बरे?”


De o nyawa nagoona manga tahu yodongosaka, eko manga gianongoru de manga awabira, eko manga awa de manga baba, eko manga ngopa-ngopa eko lo manga doro sababu ma ngale Ngohi, ona magena asa yamake ma giliho sidago ma para o ratu moi de lo yamake o oho qaloloha de ikokakali. 	 ज्याने ज्याने माझ्या मागे येण्याकरिता आपले घर, भाऊ, बहीण, आईवडील, मुले, शेतीवाडी सोडली असेल तर त्याला त्यापेक्षा कितीतरी जास्तापटीने लाभ होईल व त्याला अनंतकाळचे जीवन मिळेल.


Sababu nako manga suba magena yaaku yaaka manga sininga itotiai o Gikimoi Awi simaka, de igogou ona asa manga suba-suba yaaho kawa, sababu ona manga dorou gena ipikika so manga sala magena yosininga kawa. 	 जर नियमशास्त्र लोकांना परिपूर्ण करू शकले असते तर यज्ञ अर्पण करण्याचे थांबले नसते का? कारण उपासना करणारे, कायमचेच शुद्ध झाले असते आणि त्यानंतर आपल्या पापांच्या बाबतीत दोषी ठरले नसते.


Imamingihuka, de o tala de o tetoka igolo de itemo, "Hika nimitalake ngomiku. Ngomi mimangihuka ma ngale Una o pareta ma kursika womatatami gena upa ngomi womikelelo de lo o Duba ma Goho magena womidoosa, so upa sidago mia dorou wafanggali de womisisangisara ngomika. 	 लोक पर्वतांना आणि खडकांना म्हणाले, “आमच्यावर पडा. जो सिंहासनावर बसला आहे त्याच्या चेहऱ्यासमोरुन आम्हांला लपवा. कोकऱ्याच्या रागापासून आम्हाला लपवा.


De ngaroko lo Ngohi tomiqohaka ma dekano totemo nagala muna asa ami dorouno momatoba de momatoduba, duma sidago o orasi manena muna gena moholu ami nyafusu ma dorou modongosa. 	 मी तिला तिच्या अनैतिक लेंगिक पापाविषयी पश्चात्ताप करण्यासाठी वेळ दिला आहे. परंतु ती तसे करायला तयार नाही.


de itemo, 'Ngomi misuling ma ngale nginika, duma ngini niholu niselo. Ngomi minyanyi o sone ma guule nginika, duma ngini niholu niari.' 	 ती म्हणतात, ‘आम्ही तुमच्यासाठी संगीत वाजविले तरी तुम्ही नाचला नाहीत आम्ही विलाप केला तरी तुम्ही ऊर बडवून घेतले नाही.’


Duma ngini gena nakoso nioqowa de niudowa, bilasu nia bio niamasau de lo nia hutu niawusika, 	 तुम्ही जेव्हा उपास करता तेव्हा आपल्या डोक्याला तेल लावा आणि आपले तोंड धुवा.


Komagena lo nakoso o kolano moi kanaga de awi prajurit yacala mogiowo yotagi yokudoti de o kolano moili, kiaka de awi prajurit yacala monahalo, de una magena bilasu wiprajurit waeto kasi, la aku wanako awi saturu walawangi manga dala igogou yaado, eko hiwa. 	 ʇकिंवा एक राजा दुसऱ्या राजाबरोबर लढाई करण्यास निघाला, तर तो अगोदर बसून याचा विचार करणार नाही का की, त्याच्या दहा हजार मनुष्यांनिशी त्याच्या शत्रूशी, जो वीस हजार सैन्यानिशी चालून येत आहे, त्याला मुकाबला करता येणे शक्य आहे काय?


Nakoso wanako igogou done yaadowa, de ma orasi awi saturu magena yahino waasi, de una asa awi nyawa wasulo la itagi yogolo imakadame. 	 जर तो त्याला तोंड देऊ शकणार नसेल, तर त्याचा शत्रु दूर अंतरावर असतानाच तो शिष्टमंडळ पाठवून शांततेसाठी तहअटींची विचारणा करील.


"Ai dodiao, Ngohi totemo nginika, upa sidago ngini nimodo o nyawa la kanaga yodupa ka nia rohe yatooma, sababu ona manga kuasa ma bati ka kagena. 	 “परंतु माझ्या मित्रांनो, मी तुम्हांला सांगतो, जे शरीराला मारतात त्यांना तुम्ही भिऊ नये, कारण त्यानंतर त्यापेक्षा जास्त त्यांना काही करता येत नाही.


De ona itemo, "So Ani Baba gena Una kekiaka." So Una wotemo kali, "Ngini kanena Ngohi ninako waasi so Ai Baba lo ngini niwinako waasi. Sababu nakoso ngini manena Ngohi ninakoka gena, ngini lo asa Ai Baba niwinakoka." 	 लोकांनी येशूला विचारले, “तुमचा पिता कोठे आहे.?” येशूने उत्तर दिले, “तुम्ही मला अगर माझ्या पित्याला ओळखत नाही. जर तुम्ही मला ओळखले असते तर माझ्या पित्यालाही ओळखले असते.”


"Bilasu o surati moi nalefo kali de nosidingo o gogobu o Tiatiraka de to ona manga bobaretaka notemo: Ngohi manena o Gikimoi ma Ngopa. Ai lako ma siwa gena maro o uku ma sora. To Ngohi Ai qohu lo ileto-leto gena maro o tembaga eko o uku ma ngabo. De o demo manena gena Ngohi tinisingangasu nginika. 	 “थुवतीरा येथील मंडळीच्या दूताला लिही: “देवाचा पुत्र हे सांगत आहे, ज्याचे डोळे अग्नीच्या ज्वालेसारखे आहेत आणि ज्याचे पाय चमकणाऱ्या पितळासारखे आहेत.