Ngini nimuruo naga niodupa o Yahudika manga bobita o Gikimoino gena niapareta, de ngini magegenaka ngohi totemo bilasu ngini nisihoda itiai o kia naga moili o Musa walefo o Gikimoi Awi Buku ma rabaka. 	 जे तुम्ही नियमशास्त्राधीन राहू इच्छिता त्या तुम्हांला मला विचारु द्या की, नियमशास्त्र काय म्हणते, ते तुम्हांला माहीत आहे का?


De lo o Iblis wakokulai una magena asa wiumoku o uku ma talaga ma rabaka, so wisidutupu de o walira. Kugena lo o haiwani ilalago de o nabi wokokulai ona lo yaumo qabolo. Komagena so ona magena o putu de o wange asa yasangisara sidago ka sidutu ikakali. 	 मग ज्याने त्यांना फसविले होते, त्याला त्या धगधगत्या सरोवरामध्ये, श्र्वापद आणि खोटा संदेष्टा यांना टाकले होते त्या गंधकाच्या तळ्यात टाकण्यात येईल. आणि त्यांना अनंतकाळ रात्रंदिवस पीडा होत राहील.


De kanaga o ngopeqeka moi muna magena o Kanaan ma daerano, so ngaroko o Yahudika ma nyawa misowo. Muna magena mahika Unaka, de momatoore, "Ya Jou, o Daud awi ngopa de awi dano moiku, kodo! Noigalusiri ngohi. To ngohi ai ngopa moi o toka mingosa so mitogosaka." 	 तेव्हा एक कनानी स्त्री त्या भागातून येशूकडे आली. ती स्त्री ओरडून म्हणाली, “प्रभु, दाविदाच्या पुत्रा, माझ्यावर दया करा. माझी मुलगी भुताने पछाडली आहे.”


De o Yesus wotemo o nyawa awi gia ma sononga isosoneka gena, "Ani gia natoano." De una awi gia watoa, de o orasi magena qabolo awi gia gena lo qalohaka, maro awi gia ma sonongali. 	 मग येशू त्या वाळलेल्या हाताच्या मनुष्याला म्हणाला, “तुझा हात पुढे सरळ कर.” त्या मनुष्याने हात लांब केला व तो हात बरा झाला आणि दुसऱ्या हातासारखाच चांगला झाला.


de o Yosia ma ngopa yanau o Yekhonya de kanaga lo awi gianongoru yamuruo naga, ena gena ma orasi o Yahudika ma nyawa yatago de yaumo o Babel ma tonaka. 	 योशीया यखन्या व त्याचे भाऊ यांचा पिता होता. (जेव्हा यहूदी लोकांना गुलाम म्हणून बाबेलास नेण्यात आले तेव्हा हे झाले.)


Kagena de una wotemo kali, "Ma ngale o kia ngini niiiseka bilasu ngini nimasitiari. Sababu o duduga kiaka ngini o nyawa niasituga, maro komagena lo asa o Gikimoi winituga nginika de ma boloika. 	 नंतर तो त्यास म्हणाला, “तुम्ही जे ऐकता त्याचा काळजीपूर्वक विचार करा. जे माप तुम्ही इतरांसाठी वापरता त्याच मापाने तुमच्यासाठी मोजण्यात जेईल. किंबहूना थोडे जास्तच तुम्हांला देण्यात येईल.


O gogoho kia naga ngini niodupa la o nyawa yaaka nginika, maro komagena lo ngini bilasu niaaka onaka. 	 लोकांनी तुमच्याशी जसे वागावे असे तुम्हांला वाटते तसेच तुम्हीही त्यांच्याशी वागा.


Nako komagena, de igogou ngone asa pomodo podamaha ma orasi done o Gikimoi nanga loha de nanga dorou ma sopo wahiri gena, pomodo Awi sangisara ngoneka gena imatero maro o uku isora-sora sababu Awi sangisara ilalamo asa wabodito o nyawa ona magena o Gikimoi wihoholu. 	 पण जे देवाला विरोध करतात त्यांना भयंकर अशा न्यायनिवाड्याशिवाय व भयंकर अशा भस्म करणाऱ्या अग्नीशिवाय दुसरे काही शिल्लक राहिले नाही.


So kagena de o Yesus wotemo, "Hino la pooqo." De kanaga o muri moi lo yobaraniwa wisano, "Ngona gena naguuna," sababu ona asa winakoka, Una magena igogou ma Jou. 	 येशू त्यांना म्हणाला, ‘या, जेवा, “तेव्हा तो प्रभु आहे असे त्यांना समजले. म्हणून शिष्यांपैकी कोणी त्याला, तू कोण आहेस, हे विचारायला धजला नाही.


Bolo, de o Paulus wotagi de wadongosaku o mahkamah ma nyawa magena, 	 पौल त्यांच्यापासून निघून गेला.


Ona magena o ngopeqeka ibabalo yasihaga de o damato yasiosi so ma duuru de manga tahu lo yakooraka. Ma ngale manga sala de manga dorou yodidu, so ona isumbayang de ma demo yakuru-kuru la o nyawa yasigiliri. Igogou, done to ona manga manara magena o Gikimoi wafanggali qatubuso icarawa." 	 ते विधवांची घरे खाऊन टाकतात आणि धार्मिकता दाखविण्यासाठी ते लांब लांब प्रार्थना करतात. या लोकांना फार कडक शिक्षा होईल.”


Ona awi demo yoise de ona iwigiliri, "Manena o nyawa qasowo, duma igogou o giki ma loha ibicara!" 	 लोक मोठ्याने ओरडून म्हणाले, “ही तर देवाची वाणी आहे, मनुष्याची नव्हे!” हेरोदाने या स्तुतीचा स्वीकार केला.


To Una Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilefoka itemo, "Nako o nyawa manga sininga itotiai, ona lo bilasu o sangisara yamoku iqoma de asa isalamati. Ma boboloi o nyawa kekiaka o bi moi-moi qatotorou o Gikimoi wodudupawa yaaka, ona magena asa foloisi yasangisara." 	 आणि “जर चांगल्या माणसाचे तारण होणे अवघड आहे तर मग जो अधार्मिक व पापी मनुष्य आहे त्याचे काय होईल?”


De ma orasi magena, o Minggu ma Wangeka, de o Gurumi Qatetebi ngohi ai sininga wapareta so tamote. Kagena de o gogelelo moi tamake so kanaga ngohi ai duduno o ili ilalamo moi toise maro o trompet ma ili, 	 प्रभूच्या दिवशी आत्म्याने माझा ताबा घेतला. माइया मागे मी एक मोठा आवाज ऐकला. तो आवाज कर्ण्यासारखा ऐकू आला.


de maro o awa moi ami dailako qaloha ami tahu ma rabaka de mowisigise qaloha ma rokaka, de lo ami sininga matuga itotiai la kanaga ami oho ma rabaka gena o dorou moi lo upa maaka. So o bi ngopeqeka asa ikakawiku gena upa o moi-moi qatotorou yaaka, la o nyawa ma somoa moi lo yaakuwa o Gikimoi Awi habari qaloloha yaaka qatorou. 	 त्यांनी शहाणे व शुद्ध असण्यास, त्यांच्या घराची काळजी घेण्यास व दयाळू असण्यास, आपल्या पतींच्या अधीन असण्यास शिकवावे. यासाठी की देवाच्या संदेशाची कोणालाही निंदा करता येऊ नये.


Ma ngale Una miwikokeleloka de miwigogiiseka gena, ngomi lo asa minisingangasu nginika, la ma ngale ngini de ngomi lo aku pomatekerimoi. De igogou-gogou komagena ngone de lo o Baba de Awi Ngopa o Yesus Kristus pomatekerimoika. 	 आम्ही ते पाहिले आहे व ऐकले आहे आणि आम्ही आता ते तुम्हालाही घोषित करीत आहोत, यासाठी की तुमचीही आमच्यासह सहभागिता असावी. आमची सहभागिता तर देवपिता व त्याचा पुत्र येशू ख्रिस्त याजबरोबर आहे.


Maro iqoqoma o Yanes de o Yambres o Musa iwilawangi, so o orasi manena naga o nyawa ma dorou ona magegena o dodoto itotiai lo yalawangi. Ona magena manga sininga ma rabaka gena cawali o dorou de o dodoto itotiaika gena yopiricayawa, so o Gikimoi waholu o nyawa ona magena. 	 यान्रेस व यांब्रेस यांनी जसा मोशेला विरोध केला तसा ही माणसे सत्याला विरोध करतात. ज्यांची मने भ्रष्ट आहेत व सत्य अनुसरण्यात अयशस्वी ठरलेली अशी ही माणसे आहेत.


To ona manga ronga, ena gena: o Simon (eko wisironga lo o Petrus); de o Andreas, o Simon awi nongoru; o Yakobus; o Yohanes; o Filipus; o Bartolomeus; 	 शिमोनत्याला पेत्र हे सुद्धा नाव दिले, आंद्रिया (पेत्राचा भाऊ), याकोब आणि योहान, फिलिप्प, बर्थलमय,


Duma nako waqehe woholu, hika womatengo eko yasinotosi nangaho la unaka niwidemo. Sababu o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka iqomaka isilelefo itemo, 'Nakoso o nyawa moi kanaga wikalaki, de bilasu kanaga o saksi yasinoto eko yaruwange isingangasu la ma ngale o galaki unaka gena yaaku isinako itiai.' 	 पण जर तो किंवा ती तुझे एकत नसेल तर एकाला किंवा दोघांना तुझ्याबरोबर घे, यासाठी की जे काही झाले त्याविषयी साक्ष द्यायला दोन किंवा तीन जण तेथे असतील,


Ma ngale magegena so o bi rasul dede o Yesus imatolomuno, de ona imasano Unaka, "Jou, nagala o orasi manena Ngona asa nodupa ngoneka o bobareta moili nosigoko la ngone o Israel ma nyawa o bangsa ma somoa asa papareta kali?" 	 सर्व प्रेषित एकत्र जमले होते. त्यांनी येशूला विचारले, “प्रभूजी, ह्याच काळात यहूदी लोकांना तुम्ही त्यांचे राज्य पुन्हा देणार काय?”


So o Yesus witota ma Gubernur Pilatuska, de o Pilatus wisano Unaka, "So igogou Ngona manena o Yahudika manga kolano?" De Una wotemo, "Iteroka, maro o kia ngona notetemoka." 	 राज्यपाल पिलातापुढे येशू उभा राहिला तेव्हा पिलाताने त्याला प्रश्न विचारले. तो म्हणाला, “तू यहूद्यांचा राजा आहेस काय?” येशूने उत्तर दिले, “होय, मी आहे, जसे तुम्ही म्हणता.”


Ngomi gena nakoso imisangisara, magena idadi ma ngale to ngini nia sininga aku ngomi misiputuru la aku ngini nisalamati. De nakoso ngomi mia sangisara eko lo mia susa ma rabaka mia sininga isiputuruka, gena idadi ma ngale ngini nia sininga magena lo aku isiputuru, la o sangisara, kiaka imatero de ngomi miamamake, magena ma rabaka asa ngini lo nia sabari ilamo. 	 जर आमच्यावर संकटे येतात तर ती संकटे तुमच्या सांत्वनासाठी आणि तारणासाठी आहेत, जर आमच्याकडे सांत्वन आहे तर ते तुमच्या सांत्वनासाठी आहे. यामुळे आम्हाला जे दु:ख आहे तशाच प्रकारचे दु:ख सहन करायला, धीराने सहन करायला मदत होते.


Ngaroko, ngohi tanakowa nakoso una kagena de awi rohe eko hiwa de ka o Gikimoi wanako, duma ngohi manena igogou tanako 	 आणि मला माहीत आहे, हा मनुष्य शरीरात किंवा शरीराबाहेर मला माहीत नाही पण देव जाणतो.


O Farisika de lo o Sadukika yamuruo naga yahino o Yesuska, de manga edekati Una Awi sala yasari. Ona igolo Unaka itemo, "Hika naaka o manara maro o nonako moi o dipaka gena igogou Ngona nisihino o Gikimoino." 	 परूशी आणि सदूकी येशूकडे आले, त्यांना येशूची परीक्षा पाहायची होती. आम्हांला आकाशातून चिन्ह दाखवा अशी मागणी त्यांनी केली.


So kagena o bi rasul de o Yerusalem ma gogobu de lo manga roriri manga sininga ka ngai moi isitatapuka, bilasu to ona manga sidongirabano o nyawa yahirika la ona, de o Paulus, de o Barnabas yasulo ma ngale itagi imakangaho o Antiokhiaka manga demo magena isingangasu. So ona o gogobu ma roriri yasinoto yahiri, ena gena o Silas de o Yudas wisironga lo o Barsabas. 	 प्रेषितांना, वडीलजनांना व सगळ्या मंडळीला वाटत होते की, पौल व बर्णबा यांच्याबरोबर आणखी काही माणसे अंत्युखियाला पाठवावीत, मंडळीने त्यांचे स्वत:जे काही लोक निवडलले.


Kagena de o Yesus wodongosa o riho magena. So de o Yesus wotagi o doku Tirus de lo o doku Sidon ma sigilolika. 	 नंतर येशू तेथून निघून सोर व सिदोन चा भागात गेला.


Komagena ngone pongongano o Gikimoi Awi jaji o oho ka sidutu ikakali pamake gena asa wosiganapuka, sababu Una magena ka sidutu ikakali de o nyawa nagoona ma Kristus wipiricayaka igogou ona yangodu wasisalamati. Magena ngone pongongano, so ngona de ngohi bilasu paleleani pokaeli o nyawa o Jou Yesus wipipiricayaka. 	 म्हणून आम्ही जास्त काम करतो आणि धडपड करतो. कारण आम्ही, जो सर्व लोकांचा व विशेषेकरून जे विश्वास ठेवतात, अशा विश्वासणाऱ्यांचा विशेषकरुन तारणारा आहे त्या जिवंत देवावर आशा ठेवली आहे.


So kagena de ma kolano magena wowosa o rarame ma koro gena wanano de wamakeka. Kanaga yakokoro manga sidongirabaka, pei, wimoi o kawi ma rarame ma baju womasitibawa. Ma kolano o nyawa una magena wikelelo, 	 “मग त्या सर्वांना भेटण्यास राजा तेथे आला. मेजवानीसाठी साजेल असा पोशाख न केलेला एक मनुष्य राजाला तेथे आढळला.


Kagena de asa o haiwani magena de lo o nabi wokokulai ona magena yatagoka. O nabi wokokulai gena una o nonako ihahairani o haiwani magena ma simaka waakaka. Komagena o bi nyawa o haiwani ma nonako yamamake de lo o giki yatotulada yasusuba ona magena yakulaika. So o haiwani de lo o nabi ona magena asa Una o jaraku wopapane ka waumo o uku ma talaga ma rabaku la yatupu de o walira. 	 त्या श्र्वापदाला पकडण्यात आले. त्या प्राण्याच्या समक्ष ज्या खोट्या संदेष्ट्याने चमत्कार केले होते, त्याला देखील प्राण्याबरोबर पकडण्यात आले. प्राण्याचा शिक्का अंगावर असलेल्या आणि त्याच्या मूर्तीची उपासना करणाऱ्या लोकांना त्या खोट्या संदेष्ट्याने चमत्कार दाखवून फसविले, त्या दोघांना (प्राणी आणि खोटा संदेष्टा यांना) धगधगत्या गंधकाच्या अग्नीने भरलेल्या तळ्यात जिवंत असे टाकण्यात आले.


De o Yahudika ma nyawa ona magena manga sininga la qatogoika. Ena gena, manga sininga magena lo imatero maro de o baro isisasao so yatalakeka. Sidago o orasi manena lo nakoso o Gikimoi Awi bobita iqoqomaka magena ona yabaca, de o demo yababaca ma ngale gena ona isihodawa, maro o baro so manga sininga yasaoka. O nyawa la kanaga manga sininga yasasao de yatalakeka, gena yaakuwa yahoi, ka cawali nakoso ona de ma Kristus imarimoika. 	 पण त्यांची मने मंद करण्यात आली होती. कारण आजपर्यंत तोच पडदा (आवरण) राहतो, जेव्हा जुना करार वाचला जातो. तो हटवण्यात आलेला नाही. कारण केवळ ख्रिस्तामध्येच तो बाजूला घेतला जाईल.


De wotemo, "Ya Baba, qangodu aku naaka de idadi, so tanu natide la noisitilaku o sangisara ma ngeko manena. Duma upa namote to Ngohi Ai sininga ma dupa manena, la tanu idadi de imaaka ka to Ngona Ani sininga ma dupa." 	 तो म्हणाला, “अब्बा बापा, तुला सर्व काही शक्य आहे. हा प्याला मजपासून दूर कर पण मला पाहिजे ते नको तर तुला पाहिजे ते कर. (माझ्या इच्छेप्रमाणे नाही तर तुझ्या इच्छेप्रमाणे कर.)”


Sababu ngini nia sidongirabaka ma binuka nitemo, "Ngohi o Paulus towimote," de ma binukali nitemo, "Ngohi o Apolos towimote." De to ngini nia gogoho komagena nisikelelo igogou ngini gena niaakasi imatero maro o nyawa ona magena ka cawali manga sininga ma dupa gena yamote de yaaka. 	 कारण जेव्हा काही म्हणतात, “मी पौलाचा आह,” आणि इतर दुसरे म्हणतात, “मी अपुल्लोसाचा आहे,” तेव्हा तुम्ही जगिक लोकांसारखे वागत नाही काय?


So o Pilatus wisano Unaka, "So igogou Ngona manena o Yahudika manga kolano?" De Una wotemo, "Iteroka, maro o kia ngona notetemoka." 	 मग पिलाताने येशूला विचारले, “तू यहूद्यांचा राजा आहेस काय?” येशू म्हणाला, “मी आहे हे तू म्हणतोस ते बरोबर आहे.”


O nyawa ngohi imomote ona lo o nita magena yakelelo, duma o ili ibobicara magena ona isidodoguwa. 	 जे माझ्यााबरोबर होते त्यांनी प्रकाश पाहिला, पण जो आवाज माझ्याशी बोतल होता तो त्यांना ऐकू आला नाही.


O kia naga Ngohi tinidedemo nginika gena nia sininga ma dorou yatiodoka, kanaga tinisidumu duma ningoduwa. Kanaga moi una o nyawa ma dorou, una towisidumuwa, sababu o nyawa nagoona Ngohi tahihirika, ona magena igogou Ngohi tanako. Duma Ngohi tinidedemo komagena, la ma ngale isiganapu maro o kia isilelefo iqomaka o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, 'Kanaga o nyawa moi wooqo dede Ngohi, una magena done asa womadadi to Ngohi Ai lawangi.' 	 “मी तुम्हां सर्वाविषयी बोलत नाही. ज्यांना मी निवडले ते मला माहीत आहेत.” परंतु पवित्र शास्त्रात जसे लिहिले आहे तसे घडलेच पाहिजे: ‘जो माझी भाकर खातो त्याने माझ्यावर आपली टाच उचलली आहे.’


De upa kamagena, duma ma boboloi ma ngale o Gikimoi gena ngone inanali kali, sababu o Yesus Kristus nanga Jou waaka so ngone gena igogou dede o Gikimoi aku pomarimoi de pomakadame kali. 	 इतकेच नव्हे तर ज्याच्याद्वारे आमचा देवाबरोबर समेट झाला त्या आपल्या प्रभु येशू ख्रिस्ताद्वारे आम्हीसुद्धा देवाविषियी अभिमान बाळगतो. आदाम आणि ख्रिस्त


De ma orasi o Roma ma kotaka mimasidiado, o Paulus gena o prajuritka manga sahe aku wisimaha una wotagi de o prajuritka wijajaga moi so ona igoge imakatahu moi. 	 आम्ही रोम येथे पोहोंचल्यावर पौलाला एकटे राहायला परवानगी मिळाली. परंतु त्याच्यावर देखरेख करण्यासाठी एक शिपाई ठेवण्यात आला.


So bilasu o demo magena niasahe o Abraham, o Ishak, de lo o Yakub ngaroko iqoqomaka yosoneka, duma ona ka yooho. Sababu upa o nyawa isosone la o Gikimoi wisuba, duma o nyawa iooho gena ka wisuba-subasi. To Una Awi simaka o bi nyawa yangodu ka yoooho." 	 देव मेलेल्यांचा नाही तर जिवंतांचा देव आहे. सर्व लोक जे त्याचे आहेत ते जिवंत आहेत.”


So una awi dateka wahika, de una magena awi nabo-nabo wasou de o gososo de o anggur, qabolo de wapiliku. Kagena de o nyawa magena awi keledaiye iwisidola so iwingaho, de wisidodogu o tahu moika, de kagena wipalihara. 	 तो त्याच्याजवळ आला त्याच्या जखमांवर तेल व द्राक्षारस ओतून त्या बांधल्या. नंतर त्या शोमरोन्याने त्याला आपल्या गाढवावर बसविले व त्याला उतारशाळेत आणले, व त्याची देखभाल केली.


Kanaga o nyawa moi lo waasi o Gikimoi gena iwikelelo. Ngaroko komagena, duma nakoso ngone la pomatekedodara moi de moika, de o Gikimoi Awi rimoi dede ngone lo qaputuru sidago Awi dodara ngoneka komagena, so aku ngone lo padodara o nyawaka. 	 देवाला कोणी कधीही पाहिले नाही. पण जर आपण एकमेकांवर प्रीति करीत राहिलो तर देव आमच्यामध्ये राहतो व त्याची आम्हांवरील प्रीति पूर्णत्वास आणलेली आहे.


De onaka done asa idadi maro o kia isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka. Ena gena, o nyawa nagoona la kanaga Ngohi ipiricaya, ona magena kanaga manga sininga ma rabaka lo de o ake ma jobubu. So nogena o jobubuno asa o ake iuhi imatotoguwa de aku o oho ka sidutu ikakali yamake." 	 जर कोणी माझ्यावर विश्वास ठेवील तर त्याच्या अंत:करणातून जिवंत पाण्याच्या नद्या वाहतील.” असे पवित्र शास्त्र सांगते.


So ma orasi ona yahino imasidiado, de o Paulus wotemo onaka, "Ai dodiao nipipiricaya, ngini ningodu nianako o orasi ma nonoma ngohi o Asia ma daeraka tomasidiado sidago lo ma orasi ngohi tinidongosaku gena, idodooha ai oho de ai manara to ngini nia sidongirabaka. 	 8जेव्हा ते आले, तेव्हा तो त्यांना म्हणाला, “आशियात आलो त्या दिवसापासून मी तुमच्या सोबत असताना कसा राहिलो हे तुम्हांना माहीत आहे.


Ngohi toise gena o prajurit o jaraku ipapane la ikokudoti gena manga dala yaeto, so manga dala gena o juta 200. 	 घोडदळाची संख्या मी ऐकली. तो 200,000,000 इतके घोडदळ होते.


So hika ngini nia sininga gena ma meta ngai moika foloisi ilamo, ena gena bilasu o nyawa niadodara nikaeli. De lo nako o bi cocatu gena, hika ngini niodupa niamake de ma boboloi gena o cocatu o Gikimoi Awi demo posingongangasu. 	 प्रीतीसाठी प्रयत्न करा. आणि आध्यात्मिक दानांची विशेषत: तुम्हांला संदेश देता यावा याची मनापासून इच्छा बाळगा.


Sababu igogou-gogou o Gikimoi foloi wadodara o bi nyawa o dunia ma rabaka, so Una asa Awi Ngopa masirete wihike, ngaroko Awi Ngopa magena to Una Awi Ngopa yanau womatetengo. La o nyawa nagoona Awi Ngopaka magena iwipiricaya, de ona magena upa yasisa, duma yamake o oho ka sidutu ikakali. 	 होय, देवाने जगावर एवढी प्रीति केली की त्याने आपला एकुलता एक पुत्र दिला. देवाने आपला पुत्र यासाठी दिला की, जो कोणी त्याच्यावर विश्वास ठेवतो त्याचा नाश होऊ नये तर त्याला अनतंकाळचे जीवन मिळावे.


Komagena lo nakoso ngomi o nyawa manga ino miafangu waasi, gena upasi ngomi miaoqo. Duma ngomi gena mia manara foloi ilamo de qatubuso, sababu mimanara gena o putu de o wange ma ngale upa lo nginika eko nagoona nagaka de o pipi migolo. 	 किंवा कोणाकडूनही आम्ही फुकटची भाकर खाल्ली नाही, उलट, रात्रंदिवस आम्ही काबाडकष्ट केले यासाठी की तुमच्यावर आम्ही ओझे होऊ नये.


Kagena de ma kapita wogiise gena o Yesus asa womasidiadoka, de una wasulo la o Yahudika manga roriri yamuruo naga yotagi yogolo o Yesuska, tanu Una wahino cai-cai la awi leleani una magena iwisiloha. 	 जेव्हा शताधिपतीने येशूविषयी ऐकले तेव्हा त्याने काही यहूदी वडील जनांना त्याच्याकडे पाठविले, व अशी विनंति केली की, त्याने येऊन त्याच्या गुलामाला वाचवावे.


Ilaha! Totemo, ngaroko, idodooha ngini o Galatia ma nyawa, o Yesus Kristus o sangahadika wodupa wosone gena tinidoto qaboloka, duma nia sininga ma rabaka asa itiai waasi so ka isalasi. Cedeke! Nagala kanaga o nyawa gena to ngini nia siningaka igogou isigamamuka. 	 अहो मूर्ख गलतीकरांनो! ज्या तुमच्या डोळ्यांसमोर येशू ख्रिस्ताला वधस्तंभावर खिळलेले जाहीर रितीने तुम्हांला वर्णन करुन सांगितले होते त्या तुम्हांला कोणी भुरळ घातली आहे?


O orasi magena ma deka o putu moruha de o wange moruha o Yesus kagena wogogeku, de o Iblis iwibaja la ma ngale o dorouku wisitura. O orasi magena ma deka o putu moruha de o wange moruha wooqowa de woudowa, so qabolo Una wisapika. 	 तेथे सैतानाने त्याला चाळीस दिवस मोहात टाकले. त्या दिवसांत येशूने काहीही खाल्ले नाही. जेव्हा ती वेळ संपली, तेव्हा येशूला भूक लागली.


So Awi muri moi, una o Yesus wisiboboso, una magena asa wotemo o Petruska, "We! Una madoke gena nanga Jou." Magena woise, de gila-gila o Petrus awi baju gena womasitiba kali, de womaumo o talagaku wakahika o dududuka. 	 तेव्हा येशूची ज्याच्यावर प्रीति होती तो पेत्राला म्हणाला, ‘तो प्रभु आहे!’ असे म्हणता क्षणीच पेत्राने कपडे गुंडाळले. (कारण त्याने कपडे काढले होते) व पाण्यात उडी मारली.


De ngohi ai jaraka de totura o tonaku de o ili moi toise itemo ngohika, 'Saulus, Saulus! Qadoohaso Ngohi noisangisara.' 	 मी जमिनीवर पडलो. आणि मी एक वाणी माइयाशी बोलताना ऐकली, ʅशौला, शौला, माझा छळ तू का करतोस?


Duma ona ifoloi wigegegoli yotemo, "De Awi dodoto Una o kawasa wasigaro o Yahudika ma nyawa manga tona ma sigilolika. Ma nonomaka Una kanaga o Galileaka, duma o orasi manena Una wahino kanena." 	 पण त्यांनी आग्रह धरला. ते म्हणाले, “यहूदीयातील सर्व लोकांना तो आपल्या शिकवणीने भडकावीत आहे, त्याने गालीलापासून सुरुवात केली आणि येथपर्यंत आला आहे.”


So ka o putu magena de o bui ma sahe magena o Paulus de o Silas wangaho wasidola o ngihi iluluku ma rabaye, so manga nabo-nabo watiodo watebi-tebika, de gila-gila una de awi tahu ma raba yangodu o Paulus de o Silas yaosika. 	 त्या वेळी बरीच रात्र झाली होती, पण तुरुंगाधिकाऱ्यांने पौल व सीला यांच्या जखमा धुतल्या. मग अधिकारी व त्याच्या घरातील सर्वांना बाप्तिस्मा झाला.


Nakoso ngini la nimatekekangamo de nimatekekudubu gena, sababu ngini ningodu ngaroko nianako nia nyafusu ma dorou gena moi-moi itiaiwa, duma ngini magena nia sininga ma rabano o nyafusu ma dorou he nisigaro. 	 तुमच्यामध्ये भांडणे व झगडे कोठून येतात? तुमच्यामध्ये ज्या स्वार्थी भावना संघर्ष करतात त्यामधून ते येत नाही काय?


Sababu ngona ani roka gena nomatagali he ma motoha qabolo, de o orasi manena naga ngona de yanau moi nimasikokogoge gena ani roka wisowo. So, Awa, ngona notemo ani roka ihiwa gena itiai de itero." 	 खरे तर तुझे पाच पती झाले, आणि आता तू ज्याच्याबरोबर राहतेस तो तुझा पती नाही. तेव्हा तू मला सत्यच सांगितलेस.”


De o Gurumi Qatetebi gena ngini upa niwisipeleso. Niososininga! O Gikimoi Awi Gurumi asa winihike la idadi o nonako moi igogou ngini gena nidadi to Una Awi nyawa, sidago ma orasi done asa yaado de to ngini nia dorouno aku winipalako. 	 आणि देवाच्या पवित्र आत्म्याला दु:खी करु नका. कारण तुम्ही आत्म्याबरोबर देवाची संपत्ती म्हणून तारणाच्या दिवसासाठी शिक्का मारलेले असे आहात.


So ona yaadoka, de o deruku youti de ona yakelelo, eh, kagena de o nao o uku ma ngabo ma qokuka de lo o roti. 	 जेव्हा ते किनाऱ्याला आले, त्यांनी कोळशांनी पेटविलेला विस्तव पाहिला व मासे आणि भाकर त्यावर ठेवलेली पाहिली.


La o Yesus wotemoli onaka, "Igogou, ngini nicawaro so o Gikimoi Awi bobita nitilaku ma ngale nisilaku to ngini nia adati de nia galepu masirete. 	 आणखी’तो त्यांना म्हणाला, “आपल्या स्वत:च्या रूढी प्रस्थापित करण्यासाठी देवाच्या आज्ञा दूर करण्यात तुम्ही पटाईत आहात.


Sababu ngohi de o Apolos gena mingodu o dodiao mimomanara o Gikimoi Awi manara miaaaka, de ngini gena nimatero maro to Una Awi doro wamomanara moi de lo to Una Awi nyawa o tahu moi ma rabaka. 	 कारण देवा समवेत आपण सर्वजण कामगार आहोत. तुम्ही देवाचे शेत आहात व देवाची इमारत आहात.


"Upa o ino magena niapaqa," eko "Upa o ino manena lo niadahake," eko lo "Upa o ino manena lo niatigi." 	 “याला स्पर्श करु नका!” “त्याची चव पाहू नका!”


Duma ma orasi kagena imasidiado o teto ilalamo magena ona yakelelo iloloka. 	 नंतर त्यांनी वर पाहिले आणि त्यांना धोंड दूर लोटलेली आढळली. ती फारच मोठी होती.


Una wotagi o Yordan ma Selera ma bi doku ma sigilolika, de wosingangasu de womatoore wotemo, "He! O nyawa nia manara qatotorou qangodu bilasu nimatoba de nimatoduba de niosi kasi, la nia dorou o Gikimoi wosiapongu." 	 तो यार्देनेच्या सभोवतालच्या सर्व परिसरात गेला, व लोकांना त्यांच्या पापांपासून क्षमा मिळण्यासाठी पश्चात्तापाचा बाप्तिस्मा घेण्याविषयी घोषणा करीत फिरला.


So kagena de o Yesus wotemo, "Petrus, Ngohi tonisingangasu ngonaka, sutusi qaputuka o toko isore waasi, de igogou ngona asa o nyawa manga simaka nomanosu notemo Ngohi noinakowa sidago lo ma para ma saange." 	 पण येशू म्हणाला, “पेत्रा, मी तुला सांगतो, तू मला ओळखतोस हे तीन वेळा नाकारीपर्यंत आज कोंबडा आरवणार नाही.”


o Simeon, o Lewi, o Isakhar, 	 शिमोन वंशातील 12,000 लोकांना लेवी वंशातील 12,000 लोकांना इस्साखार वंशातील 12,000 लोकांना


Ma dongoho magena o Yahudika ma nyawa o Gikimoika wisusuba, ona magena o bi doku o dunia ma ngoguno kagena o Yerusalemka imasidodogu. 	 त्यावेळी यरुशलेमामध्ये काही फार धार्मिक यहूदी लोक होते, हे लोक जगातील प्रत्येक देशाचे होते.


o Neri ma baba gena o Malkhi, o Malkhi ma baba gena o Adi, o Adi ma baba gena o Kosam, o Kosam ma baba gena o Elmadam, de o Elmadam ma baba gena o Er. 	 नेरी मल्खीचा मुलगा होता. मल्खी अद्दीचा मुलगा होता. अद्दी कोसोमाचा मुलगा होता. कोसोम एल्मदामाचा मुलगा होता. एल्मदाम एराचा मुलगा होता.


so wotemo onaka, "Ngini o nyawa Una manena niwingaho ngohika, de nitemo Una o kawasa wasigaro la o ngeko qasosowo yamote. O orasi manena to ngini nia simaka ngohi Una towitailako, duma ngohi gena Awi sala moi lo tamakewa maro kia ngini niwikokalakika. 	 तो त्यांना म्हणला, “तुम्ही या माणसाला तो लोकांना भडकावीत होता म्हणून आणले, आता मी त्याची तुमच्यासमोर चौकशी केली आहे आणि तुम्ही त्याच्याविरुद्ध जे आरोप करीत आहात त्यासाठी मला काहीही आधार सापडत नाही.


So he qaginita, de o Paulus wagegego ona bilasu ioqo kasi, so wotemo, "De o wange manena so ngone nanga deka he o wange mogiowo de iha qabolo, de ka nia modo ma rabaka nitotamaha so o kia naga moi lo niaoqo waasi. 	 पहाट होण्याअगोदर पौलाने त्या सर्वांना काहीतरी खाण्याचा आग्रह केला. तो म्हणाला, “आज चौदावा दिवस आहे. तुम्ही आतुरतेने वाट पाहत आहात पण खाणेपिणे काही केले नाही. अन्नाचा कणही खाल्ला नाही.


Una wotemo, "Kanaga o nyawa yasinoto yotagi o Gikimoi Awi Tahuka la kagena yosumbayang. Wimoi o Farisi ma nyawa de wimoi o balastengi wototolomu. 	 ʇदोघे जण प्रार्थना करावयास वर मंदिरात गेले. एक परुशी होता व दुसरा जकातदार होता.


Duma nagoona manga piricaya Ngohika qaputuru sidago o dunia ma dodogu imasidiado, igogou ona magena done asa manga dorouno isalamati. 	 सर्व जगभर देवाची सुवार्ता गाजविली जाईल व हे सर्व राष्ट्रातील लोकांना साक्ष असे होईल. आणि मग शेवट होईल.


So ngomi migolo tanu o Gikimoi nanga Baba Una masirete de lo nanga Jou Yesus asa o ngeko moi isidailako ma ngale ngomi aku miahika kali nginika. 	 आता देव स्वत: आमचा पिता आहे आणि आमचा प्रभु येशू ख्रिस्त तो आम्हांला तुमच्याकडे येण्याचा मार्ग दाखवो.


Duma kanaga to ngone nanga adati de nanga galepu gena o Gikimoi Awi bobita o Musa wosilelefo ma rabaka, magena itemo o ngopeqeka la ami dorou komagena bilasu pomitooma de o teto pomisipapaka. So maro Ngona gena idodooha. Ngona Ani sininga ma rabaka ma ngale muna manena gena bilasu pomiaka padodooha." 	 मोशेच्या नियमशस्त्रात अशी आज्ञा दिलेली आहे की, असे कर्म करणाऱ्या प्रत्येक स्त्रीला आम्ही धोंडमार करुन जिवे मारले पाहिजे. आम्ही काय करावे असे तुमचे मत आहे?”


Ka itiai o Yesus gena foloisi wihoromati de o Musa, maro o nyawa moi la kanaga o tahu wosigokoka, una magena foloisi wihoromati de o tahu kiaka wosigokosi. 	 ज्याप्रमाणे घरापेक्षा घर बांधणाराला अधिक मान असतो, त्याप्रमाणे येशू हा मोशेपेक्षा अधिक सन्मानास पात्र गणला गेला.


(Ma ngale to ona manga doosa ifoloi poli o Pauluska, so ona yangodu imanere so manga baju yaraca de lo o gaapo isihaja.) 	 ते मोठमोठ्याने ओरडत होते. आपल्या अंगावरील कपडे काढून फेकीत होते, आणि हवेत धूळ उधळीत होते. हे पाहून सरदाराने पौलाला किल्ल्यात नेण्याची आज्ञा केली.


O Petrus wapoma de una wasingangasu onaka ma ngeko idodooha o Gikimoi wisisupuka o bui ma tahu ma rabano. So una wotemo, "Nitagi o Yakobuska la niwidedemo komagena lo to ngone nanga dodiao ipipiricaya ma somoaka." So qabolo de o Petrus o tahu magena wodongosa de wotagi o riho ma somoaka. 	 पेत्राने हाताने खुणावून शांत राहायला सांगितले, मग त्याने प्रभूने तुरुंगातून कसे आणले हे सविस्तर सांगितले. तो म्हणाला. “याकोब व इतर बांधवांना काय घडले ते सांगा.” मग पेत्र तेथून निघून दुसऱ्या ठिकाणी गेला.


So muna magena motagi mosihabari Una Awi dodiaoka, mamake ona idodora de iari isodu-sodu. 	 ती गेली आणि रडून शोक करणाऱ्या त्याच्या अनुयायांना तिने हे वृत्त सांगितले.


Komagena so ngone bilasu panako igogou, nakoso Una wodupa o nyawa moi wigalusiri maro o Yakub, de magena asa ka waaka. De nakoso wodupa o nyawa moika awi sininga idadi qatogoi imatero maro ma Firaun gena, bilasu lo ka waaka. 	 म्हणून देव ज्याच्यावर दया करायची त्यास दया करतो आणि ज्यास कठीण करायचे त्यास कठीण करतो.


Gena isitero lo Awi jaji onaka, ona manga dorou lo Una he wasisaka." 	 जेव्हा मी त्यांच्या पातकांची क्षमा करीन. तेव्हा त्यांच्याशी मी हा करार करीन.” यशया 59:20-21; 27:9


Maro o kia naga done asa idadi ma orasi Ngohi o Nyawa ma Duhutu tahino kali, imatero maro o kia naga idadadi iqomaka ma nabi Nuh awi orasika. 	 नोहाच्या काळी घडले तसे मनुष्याच्या पुत्राच्या येण्याच्या वेळेसही होईल.


Ai dodiao nipipiricaya, nanga Jou Yesus Kristus Una o kolano moi de Awi kuasaka de Una magena ngini niwipiricayaka, so ngohi tinisulo la ngini upa he o nyawa moi niwisiguui de o nyawa moili niwisitubuso. 	 माझ्या बंधूंनो, गौरवी प्रभु येसू ख्रिस्तावरील विश्वासाची व पक्षपातीपणाची सांगड घालू नका.


Ma orasi done asa imasidiado, de nia saturu asa ngini inilawangi, de nifati inisigilolika kiano bato, sidago o ngeko moi lo ihiwa la ngini aku niloqa. 	 तुझ्यावर असे दिवस येतील की, तुझे शत्रु तुझ्याभोवती कोट उभारतील. तुला वेढीतील, आणि सर्व बाजूंनी तुला कोंडीत पकडतील.


Duma bai ona kanaga o sorogaka, de o duniaka, eko lo o dunia ma litimiku o dodadi moi lo ihiwa ma ngale manga sininga itiai de o buku o lolo moi manena aku yapelenga de ma raba yanano. 	 परंतु स्वर्गात, पृथ्वीवर किंवा पृथ्वीखाली कोणीही ते शिक्के तोडण्यास आणि त्यामध्ये पाहण्यास समर्थ नव्हता.


Upa ngini niawosa nia bobareta idodoto, ona magena iqomaka o Gikimoi Awi demo yosihabari nginika. Niasosininga to ona manga manara kiaka yaaaka sidago ma orasi yosoneka, de maro ona yopiricaya, komagena ngini lo hika niopiricaya. 	 ज्यांनी तुम्हांला देवाचा संदेश दिला त्या पुढाऱ्यांची आठवण ठेवा. त्यांच्या जीवनातील निष्पत्ती पाहा. आणि त्यांच्या विश्वासाचे अनुकरण करा.


Kagena de o Jou wotemo kali, 'Ani capato nohoi, sababu Ai simaka nomaokoye. 	 देव त्याला म्हणाला, ‘तुझ्या पायातील वहाणा काढ! कारण ज्या जागेवर तू उभा आहेस ती जागा पवित्र आहे.


Komagena lo o bi cocatu o Gurumi Una magenano moi-moi imaketerowa de lo kanaga o cocatu ma manara gena irupa-rupa. So nako posiade-ade gena, ngone o nyawa nanga rohe ka imatengo, duma nanga rohe ma bobolo magena ka idala. 	 आता एका मानवी शरीरात एकच अवयव असत नाही, तर पुष्कळ असतात


La o Yesus winano una awi sininga ipeleso, so wotemo, "Igogou! Isusa icarawa o nyawa ikakaya o Gikimoi iwisigise la iwosa Awi pareta ma rabaka. 	 जेव्हा येशूने पाहिले की, तो दु:खी झाला आहे, तो म्हणाला, “ज्यांच्याजवळ धन आहे, त्या लोकांचा देवाच्या राज्यात प्रवेश होणे किती कठीण आहे!


O bi moi-moi yalelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka gena Una Awi kuasa so aku o nyawa yalefo. So magena qaloha ma ngale o bi moi-moi itotiai gena inadoto ngoneka, la ngone aku nanga sala panako de aku nanga oho isidiahi, de lo inadoto ngoneka idodooha nanga sininga qaloha de itiai maro o Gikimoi wodudupa. 	 प्रत्येक शास्त्रलेख देवाच्या प्रेरणेने लिहिला असल्यामुळे तो सत्य समजण्यास, वाईटाचा निषेध करण्यास, चुका सुधारण्यास व योग्य जीवन जगण्याचे मार्गदर्शन करण्यास उपयुक्त आहे.


Ngohi tanakoka o bi moi-moi o kia asa ngini niaakaka. Komagena ngaroko o sangisara nidahe, duma ma ngale Ngohi so ngini nimanara ka nikaeli sidago Ngohi nipiricaya qaputurusi. De ngini o bi nyawa ma dorou nialawangi de lo o nyawa itemo ona o Gikimoi Awi sosulo magena niatailako kasi sidago nianako ona magena o nyawa ikokulai. 	 तू काय करतोस ते मला माहीत आहे. तू खूप काम करतोस व धीर धरतोस हे मला माहीत आहे. मला हे माहीत आहे की दुष्ट मनुष्यांचा तू स्वीकार करीत नाहीस आणि जे स्वत:ला प्रेषित समजतात पण जे तसे नाहीत त्यांची कसोटी तू घेतलेली आहेस आणि ते खोटे आहेत हे तुला समजले आहे.


Igogou! O sosulo-sosulo gena kanaga ona yangoduwa. O Gikimoi Awi demo yosingongangasu gena kanaga ona yangoduwa. Ona la yododoto gena lo kanaga ona yangoduwa. Ona de o kuasa la aku o nonako ihahairani yaaaka gena kanaga ona yangoduwa bai! 	 जे लोक मदत करतात, जे पुढारीपण करतात व ज्या लोकांना भिन्न भिन्न भाषा बोलण्याचे दान आहे, असे लोक ठेवले आहेत. म्हणजे सर्वच प्रेषित नाहीत, सर्वच संदेष्टे नाहीत, सर्वच शिक्षक नाहीत, सर्वांनाच चमत्कार करण्याची शक्ति नाही.


Ngini ningodu nipipiricayaka maro ka ngomi. Sababu ma Yesus Kristus gena nanga Gikimoi de Una lo nanga dorouno wonasisosalamati, Una magena Awi sininga itotiai, so maro ngomi komagena lo ngini winitide la o loha foloisi ilamo winihike, la ma ngale Una magegena ngini aku niwipiricaya. Ngohi, Simon Petrus, o surati tolelefo gena o leleani moi de o rasul moi o Yesus Kristus woisitatapuka. 	 ख्रिस्त येशूचा दास व प्रेषित असलेल्या शिमोन पेत्राकडून, देवाकडून, ज्यांना तारणारा येशू ख्रिस्त याच्या द्वारे, मौल्यावान विश्वास आमच्या बरोबरीनेच मिळाला आहे अशांना,


Manena nginika o surati moi ngohi tolefo. Igogou, ngini gena o Gikimoi winidododaraka de lo winihihirika ma ngale nidadi to Una Awi nyawa masirete. Ngohi togolo o Gikimoi nanga Baba de nanga Jou Yesus Kristus tanu inidogo nginika o laha ifoloi, la nia sininga yaaka so foloisi isanangi. 	 ज्या लोकांवर देवाने प्रेम केले आहे व त्याचे पवित्र जन होण्यासाठी बोलाविलेले असे जे लोक रोममध्ये आहेत त्या सर्वांना मी लिहित आहे. आपला पिता व प्रभु येशू ख्रिस्त यांजकडून तुम्हांस कृपा व शांति असो.


Mososo o tona ibobeleuka, de o naga magena asa ma uruno o ake iuse koloko o selera moi inguuhi qasosihilo, so imimeta o ngopeqeka muna magenaka la ma ngale imisiqasi. 	 मग त्या सापाने आपल्या तोंडातून नदीसारखे पाणी ओतले. सापाने ते पाणी स्त्रीकडे ओतले यासाठी की तिने त्या पाण्यात वाहत जावे.


Kagena de o ngopa magena witago de iwisoroma so o raki ma duduka, de kagena asa ona iwitoomaka." 	 त्यांनी त्याला धरले व मळ्याच्या बाहेर फेकले व त्याला ठार मारले.


Duma done ma orasi imasidiado la wokakawi una magena wituda wisisupuka to ona manga sidongirabano. Done ma orasi magena asa ona ioqowa de iudowa." 	 परंतु असे दिवस येतील की, वर त्यांच्यापासून घेतला जाईल आणि नंतर ते त्या दिवशी उपास करतील.


Sababu ma ngale o Yohanes awi sidapano de awi ngamo magegena ongo Herodias mitoosa, so o ngeko mosisari la ami edekati o Yohanes mowitooma, duma o Herodes iwijaga so o ngeko ihiwa. 	 याकरिता हेरोदीयाने योहानाविरूद्ध मनात अढी धरली. ती त्याला ठार मारण्याची संधी पाहात होती. परंतु ती त्याला मारु शकली नाही.


Duma ngone powikelelo o Yesus kanaga de Awi kuasa bai! Ma orasi Una kanaga o dunia ma qokuka, de kanaga wiaka so Una sutu wiceke de o malaikat. Sababu ma ngale o Gikimoi Awi laha ngone inangoduka so Una wisangisara sidago lo wosone, so Una gena wisimulia de wisihoromati. 	 परंतु आपण येशूला पाहतो, ज्याला काही काळासाठी देवदूतांपेक्षा किंचित कमी केले होते. आता आम्ही त्याला, त्याने सहन केलेल्या मरणामुळे, गौरव व सन्मान यांचा मुगुट घातल्याचे पाहत आहोत. कारण देवाच्या कृपेमुळे येशूने सर्व मानवजातीसाठी मरण सोसले.


Sababu nakoso o nyawa la kanaga o pusaka ma surati waaka la woohosi, de idadi waasi o pusaka ma surati akuwa itagali la iregu. Duma ma orasi wosoneka, de asa ka idadi o pusaka ma surati magena itagali la isikeregu. 	 कारण मृत्युपत्र करणारा जिवंत आहे तोपर्यंत मृत्युपत्र अंमलात येऊ शकत नाही.


Ma orasi magena kanaga o Kirenius wodadi gubernur o Siria ma daeraka, de lo ma Kaisar Agustus wopareta o Roma ma doku idadalaka, so kagena o gegeto ma nonoma idadi. De una wosulo o nyawa yangodu awi pareta ma rabaka bilasu o nyawa manga ronga isilefo de yaeto. 	 ही पहिली नावनोंदणी होती. क्वीरीनिय हा सूरिया प्रांताचा राज्यपाल होता त्यावेळेस ही नावनोंदणी झाली.


Ngona bilasu nasisininga o bi nyawa ipipiricaya ma ngale o bi moi-moi qangodu ngohi tolelefo ngonaka. Ngona nadoto nasitotiai igogou o Gikimoi wodupawa to ona manga gangamo ma ngale o bi demo-demo. Sababu nakoso ona imakokangamo gena, o loha yaakawa, duma o nyawa isigogigise manga piricaya yaruwahe sidago lo isisa. 	 लोकांना या गोष्टीची आठवण करुन देत राहा. देवासमोर त्यांना निक्षून ताकीद दे की, शब्दांविषयी भांडू नका. असे भांडण कोणत्याही फायद्याचे नाही. फक्त जे ऐकतात त्यांचा ते नाश करते.


De kanaga de maenasi to Ngohi Ai duba-duba ma binuka, kekiaka o bolu manena ma rabaka iwosa waasi. De ona lo bilasu Ngohi taaso la ma ngale to Ngohi Ai ili masirete gena ona asa isigise. So Ai duba Ngohi imomote gena, qangodu idadi o bolu moi de manga jojaga, Ngohi tomatengo gena, o sowohi ka ka moi. 	 माझी दुसरीही मेंढरे आहेत ती येथे या कळपात नाहीत. त्यांनाही मला मार्गदर्शन केले पाहिजे. ते माझा आवाज ऐकतील आणि भविष्यकाळात एक कळप आणि एक मेंढपाळ असे होईल.


Nako ngohi de o Gikimoi Awi nyawa ma binuka, de igogou ona magena foloisi yolamo de ngohi. Ngaroko komagena, duma ngohi gena o Gikimoi Awi laha so asa woihike o manara la o habari qaloloha tosihabari ngini o Yahudika ma nyawa nisowo. O habari ma ngale gena ma Kristus Awi laha foloisi ilalamo kekiaka paakuwa patuga. 	 जरी मी देवाच्या सर्व लोकांमध्ये लहानातील लहान आहे तरी मला हे देवाच्या गहन अशा संपत्तीची सुवार्ता यहूदीतरांना सांगावी हे कृपेचे दान मला दिले गेले,


O sowohi ona magena iliho, de ma ngale o ngopa wisibubuo Una magena o Gikimoi iwigiliri de iwihoromati, sababu qangodu ona yoise de yakokelelo, gena itero de igogou maro kia o malaikat itetemo onaka. 	 त्यांनी पाहिलेल्या आणि ऐकलेल्या सर्व गोष्टीविषयी देवाचे गौरव आणि स्तुति करीत मेंढपाळ घरी गेले: त्यांना जसे सांगण्यात आले तसेच सर्व घडले.


So ona asa o sone ma rabano yatide, de ona manga manara qaloloha asa yasimomi ma ngale yasioho kali de yamake o oho ka sidutu ikakali, duma ona manga manara qatotorou asa yasimomi ma ngale yasisala de ona dede o Gikimoi imakitinga ikokakali. 	 मग ते आपल्या कबरेतून बाहेर येतील. ज्या लोकांनी आपल्या आयुष्यात चांगली कामे केली, ते उठतील आणि त्यांना अनंतकाळचे जीवन मिळेल. परंतु ज्या लोकांनी वाइट कामे केली ते शिक्षा भोगण्यासाठी उठतील.


Kagena de wipapado moi manga sidongirabano wamalo wilohaka, de una magena asa womakiliho wakahika o Yesuska, de womatoore womaili-ili o Gikimoi wisigiliri. 	 जेव्हा त्यांच्यातील एकाने पाहिले की, आपण बरे झालो आहोत, तेव्हा तो परत आला व त्याने मोठ्या स्वरात देवाची स्तुति केली.


Komagena Una wadohaka, sababu ona magegena o dodoto itotiai ma ngale o Gikimoi gena yaholu, duma yamote o dodoto ikokulai de o bi moi-moi Una wosidadadika de ona kagena yasuba. Ena momongo, Una magena bai ona de o bi moi-moi qangodu wosidadika, ma ngale ona bilasu Una Awi ronga isilamo. Komagena asa igogou de itero. 	 त्यांनी देवाच्या खरेपणाशी लबाडीची अदलाबदल केली व निर्माणकर्त्याऐवजी जे निर्मिलेले त्याची उपासना केली. निर्माणकर्ता सर्वकाळ धन्यवादित आहे. आमेन.


de ngini nitemo onaka, "Notagi nogila-gilaka, de tanu nomasisari qaloha la aku o rijiki ngona masirete namake ma ngale nosanangi kali," so manga oho ma kurangi lo niariwowa. Ce! Nia demo magena asa ma faida lo ihiwa. 	 आणि तुमच्यापैकी एखादा त्यांना म्हणतो, “देवबाप तुम्हांला आशीर्वाद देवो! उबदार कपडे घाला आणि चांगले खा.” पण तुम्ही त्यांच्या शरीराला जे आवश्यक ते देत नाही, तर तो काय चांगले करतो?


Duma iqoqoma ma Kristus niwipiricaya waasi de ngini lo o Gikimoi niwinako waasi, maro o bi gilalo o tuangi moi winipopareta so ngini lo o bi giki ikokulaika de kagena nisuba. 	 गतकाळात जेव्हा तुम्ही देवाला ओळखीत नव्हता, तेव्हा खऱ्या अर्थाने जे देव नव्हते, त्यांचे तुम्ही गुलाम होता.


Qabolo de o Yesus womajoboka, de o orasi magena de isikahika o bi Farisi ma nyawa de lo o bi guru agama asa foloi iwilawangi de lo iwisano-sano Unaka, 	 येशू तेथून निघून जात असता नियमशास्त्राचे शिक्षक व परुशी फार विरोध करु लागले व त्याला अनेक गोष्टीविषयी प्रश्न विचारु लागले.


Kanagali o doku magenaka mobabalo moi mosidadu-dadu mowirisima o hakim una magenaka, mogolo motemo, 'Kodo, noiriwo la to ngohi ai lawangi towisiholu itiai.' 	 त्या नगरात एक विधवा होती. ती वारंवार येत असे व न्याधीशाला म्हणत असे, “माझ्या विरोधकांविरुद्ध मला न्याय मिळेल असे बघा!’


De imatero lo maro o kia iqomaka o Daud wogolo o Gikimoika wotemo, "Tanu o kia naga yodudupa nasifanggali la yobodito. Maro o oha o sabatoloka o haiwani yatago. Tanu ona nasitura, nafanggali lo de o dorou. 	 दाविद म्हणतो, “त्यांचे मेज त्यांस सापळा आणि फास होवो. त्यांचे पतन होवो आणि त्यांना अपराधाबद्दल शिक्षा व प्रायश्चित मिळो.


Ngaroko komagena, duma lebelaha ngone pofangu, la ma ngale o balastengi itotolomu ona magena manga sininga upa ikurangi ngoneka. So notagi o talagaka, la nototobe kasi. De o nao ma nonoma la naliaka gena naqehe. Kagena naga ma uru ma rabaka, kiaka to ngone nasinoto nanga balastengi ma fangu yaaadoka. O pipi magena naqehe la notagi de nosifangu o Gikimoi Awi Tahu ma balastengi." 	 तरी आपण त्यांना अडखळण आणू नये, म्हणून पाण्यात जाऊन गळ टाक आणि पहिल्याने वर येईल तो मासा धरून त्याचे तोंड उघड म्हणजे तुला दोन रूपयांचे एक नाणे सापडेल. ते घेऊन माझ्याबद्दल व तुझ्याबद्दल दे.”


To ngohi ai demo ma ngale gena komanena: Igogou ma ngale ngone gena kanaga de nanga Imam Wilalamo masirete, Una magena kadaku o sorogaka womatamiye o Gikimoi Wokokuasa Awi girinaka la Awi horomati wamake. 	 आम्ही जे सांगत आहोत त्याचा मुद्दा असा आहे की: असा मुख्य याजक आम्हांला लाभलेला आहे की, जो स्वर्गामध्ये देवाच्या सिंहासनाच्या उजव्या बाजूस बसतो,


Qabolo de Una o segel ma sinoto asa waraca kali. Waraca kali de ngohi toise o dodadi ngai iha magena ma sinotoka itemo, "Nahino nosupu!" 	 जेव्हा कोकऱ्याने दुसरा शिक्का उघडला, तेव्हा मी दुसऱ्या प्राण्याला बोलताना ऐकले. तो म्हणाला, “ये!”


Idodooha ona gena o Yahudika ma nyawa. Ngohi lo o Yahudika ma nyawa. Ona gena o Israelka ma nyawa? Ngohi lo o Israelka ma nyawa. Ona gena o Abraham awi ngopa de awi danoku? Ngohi lo o Abraham awi ngopa de awi dano moi. 	 ते इब्री आहेत काय? मीही आहे. ते ख्रिस्ताचे सेवक आहेत काय? (मी हे मूर्खासारखे बोलतो) मी अधिक आहे.


Ngini gena upa de o nyawa ma Kristus wipipiricayawa de nimarimoi maro nia dodiao nimomanara. Magena itiaiwa. Sababu o nyawa kiaka o moi-moi itotiai la yaaaka de kiaka o nyawa o moi-moi qatotorou la yaaaka, ona magena imaketerowa. Komagena lo idadiwa nakoso o nita de o bubutu gena isikacapu. 	 जे तुमच्या बरोबरीचे नाहीत त्यांच्याबरोबर एका जुवाखाली एकत्र येऊ नका. नाहीतर नीतिमान व दुष्टपणा यात काय फरक उरला? किंवा प्रकाश व अंधार यात कोणते साम्य आहे?


Nakoso ona manga piricaya yodongosaka, ngaroko o bi moi-moi qangodu gena yanakoka, ka idadiwa ona magena yariwo la imakiliho manga dorou gena imatoba de imatoduba kali. Ce! Sababu maro komagena ona o Gikimoi ma Ngopa gena iwisidasangahadi kali, de lo o nyawa manga simaka iwisimaqe. 	 त्यानंतर ख्रिस्तापासून जर ते दूर गेले तर त्यांना पश्चात्तापाकडे वळविणे अशक्य आहे, कारण त्याच्या स्वत:च्या हानीकरता ते देवाच्या पुत्राला पुन्हा वधस्तंभावर खिळतात व लोकांच्या अवकृपेच्या समोर त्याला आणतात.


Ma moika o talaga Galilea ma dateka, de o nyawa yadadala o Yesus iwisigilolino, so Una Awi muri-muri wasigaro, "Hino la ngone pomasisihito o talaga ma sonongaka." 	 आपल्या भोवती खूप लोक आहेत हे येशूने पाहिले तेव्हा त्याने त्यांना सरोवराच्या पलीकडे जाण्याची आज्ञा केली.


Sababu o nyawa la kanaga imasihie, ona magena o Gikimoi asa wasiceke, de lo o nyawa la kanaga imasiceke, ona magena o Gikimoi asa wasilamo." 	 कारण जो कोणी स्वत:ला उच्च करितो त्याला लीन केले जाईल व जो स्वत:ला लीन करील त्याला उच्च केले जाईल.”


De kanaga o nyawa iwisano Unaka, "Baba, o oho ka sidutu ikakali gena ka yodalawa yamake?" De Una wotemo o nyawa ona magenaka, 	 कोणीतरी त्याला विचारले, “प्रभु, फक्त थोड्या लोकांचेच तारण होईल का?” तो त्यांना म्हणाला,


So komagena ona yoiseka, de ona yangodu iwisigiliri o Gikimoiye. Qabolo de ona itemo o Pauluska, "Mia dodiao Paulus, ngona masirete nanakoka o Yahudika ma nyawa kanaga o bolu moi de ma cala-cala o Yesus iwipiricayaka, duma ma ngale ona magena o Yahudika manga bobita o Musa wosilelefo gena moi-moi qangodu yacocohosi. 	 जेव्हा त्यांनी हे ऐकले तेव्हा त्यांनी देवाचा गौरव केला. आणि ते त्याला म्हणाले, “बंधु, तू पाहशील की हजारो यहूदी विश्वासणारे झालेत. पण त्यांना असे वाटते की, मोशेचे नियम पाळणे फार महत्वाचे आहे.


O Jou Awi kuasa igoge dede onaka, sidago o bi nyawa yadala yopiricaya de manga sininga yahike la o Jou wapareta. 	 प्रभु विश्वासणाऱ्यांना मदत करीत होता आणि बऱ्याच मोठ्या गटाने विश्वास ठेवला व ते प्रभुला अनुसरु लागले.


So nakoso Ngohi kanena nagasi gena maro o nita nginika, so bilasu ngini nipiricaya Ngohika la ma ngale ngini asa nidadi maro Ngohi, ena gena aku nianako ma ngale o bi moi-moi itotiai gena o Gikimoika." Una wobicara qabolo de wotagi womajobo de womamingihuka, so Una ona he wikelelo kawa. 	 तुम्ही प्रकाशाची मुले व्हावे म्हणून तुम्हांला प्रकाश आहे तोपर्यंत त्याच्यावर विश्वास ठेवा.” येशू या गोष्टी बोलला, मग तो निघून गेला. आणि त्यांच्यापासून गुप्त राहिला.


Nako komagena, de ona manga sininga gena asa itiai kali de o Iblis ma sabatolo yapopilikuka gena aku ona imasose, o sabatolo yapilikuka gena ma ngale o Iblis wasihagaka so to una awi dupa yamote. 	 ते शुद्धीवर यावेत व सैतानाच्या सापळ्यांतून जेथे सैतानाने त्यांना त्याच्या इच्छेप्रमाणे करण्यासाठी ठेवले आहे, तेथून त्यांची सुटका व्हावी.


Ngona o manara itotiai gena nododara de o manara ma dorou noduhudu. Komagena so Ngohi, Ani Gikimoi, asa o gososo toniguse Ngonaku maro o nonako moi Ngona tonitide la nodadi o kolano moi foloisi nihohoromati de Ani dodiao." 	 नीति तुला नेहमी प्रिय आहे. अनीतीचा तू द्वेष करतोस. म्हणून देवाने तुझ्या देवाने, तुझ्या सोबत्यांपेक्षा तुला आनंदादायी तेलाचा अभिषेक केला आहे.” स्तोत्र. 45:6-7


De kanaga o bi moi-moi o Yohanes wakokeleloka, magena qangodu lo o buku magenena ma rabaka wosingangasuka. So komagena o lefo manena gena ma ngale o Gikimoi Awi demo de lo ma ngale o Gikimoi gena o Jou Yesus Kristus Awi singangasu gena itotiai. 	 योहानाने जे काही पाहिले त्या सर्व गोष्टींविषयी साक्ष दिली की येसू ख्रिस्ताने हे त्याला सांगितले; देवाकडून आलेला हा संदेश आहे.


Ma kapita moi dede awi prajurit-prajurit o Yesus wijojajaga gena o osu de lo o kia naga idadadi magena yakelelo, de ona yamodo imasidotirineku, de yotemo, "We! O nyawa Una manena igogou o Gikimoi ma Ngopa!" 	 सेनाधिकारी व त्याच्याबरोबर येशूवर जे शिपाई पहारा देत होते त्यांनी भूकंप व जे काही घडले ते पाहिले. आणि ते फार भ्याले. ते म्हणाले, “हा मनुष्य खरोखर देवाचा पुत्र होता.”


To Una Awi demo ma meta gena ma Baba Gikimoi, duma ma ngale gena ona yanakowa. 	 येशू कोणाविषयी बोलत आहे, हे लोकांना समजेना. येशू त्यांन पित्याविषयी सांगत होता.


Kagena de o bi malaikat magena o sorogaye ilihoka, de o sowohi ona magena imatekebicara moi de moika, "Hino la ngone potagi o dokuka la o hali idadadika, maro o kia o Jou wonasingongangasu ngoneka, gena panano." 	 जेव्हा देवदूत त्यांना सोडून परत स्वर्गात गेले, तेव्हां मेंढपाळ एकमेकांना म्हणाले, ‘चला, बेथलेहेमला जाऊ या आणि घडलेली जी गोष्ट देवाने आम्हांला कळविली ती पाहू या.”


Nako to ngohi ai manara ma ngale o Gikimoika gena, sababu ngohi de o Yesus Kristus mimarimoika, so ngohi asa tamalo tolamo. 	 तर मग मी जो आता खिस्त येशूमध्ये आहे तो देवाशी संबंधित असलेल्या गोष्टीत अभिमान बाळगतो.


De o nyawa moi lo ngohi isulowa totagi, duma o Gikimoi Una masirete ngohi woisinako, so tanako bilasu ngohi totagi o Yerusalemye. So kagena ngohi dede o gogobu manga bi roriri ona magegena asa mimatolomu o riho moika. De kagena ai manara ma ngale o habari qaloloha o Yahudika ma nyawa yasowoka tasihabari so magena ngohi tasingangasu onaka. Upa sidago ai manara iqoma taaka qaboloka de o orasi manena taaka kali gena, o roriri ona magena yangodu yaholu. 	 मी जावे असे देवाने मला प्रगट केले, म्हणून मी गेलो. ज्याप्रमाणे मी पूर्वी यहूदीतर लोकामध्ये सुवार्ता सांगितली तशी मी खाजगीपणे पुढाऱ्यांच्या सभेतसुद्धा सुवार्ता सांगितली. यासाठी की, भूतकाळातील किंवा चालू स्थितीला माझे काम व्यर्थ जाऊ नये.


So nakoso ngini nia sidongirabaka, nagala kanaga nimuruo naga nitemo bilasu mia manara magena ma sopo niatailako de niahiri. Duma nako ngohi gena kanaga ngini eko nagoona bato ngohi nituga, magena qadoohawa. Ai manara ma sopo gena he tahiriwa. 	 पण तुम्हांकडून किंवा कोणा मानवी न्यायाधीशाकडून माझा न्याय व्हावा याबद्दल मला काही वाटत नाही, किंवा मी माझा स्वत:चादेखील न्याय करीत नाही.


Magena de o Yesus Awi cawaro ka idogo-dogo de lo Awi rohe ifero de ilamo. So o Gikimoi de o nyawa yangodu foloi iwidupa Unaka. 	 येशू ज्ञानाने आणि शरीराने देवाच्या आणि मनुष्यांच्या कृपेत वाढला.


Duma o bi nyawa ona magenaka Awi kuasa gena asa wahike, de ma ngale magena kanaga to Una Awi Jaji ma Buku ma rabaka o demo isingangasu itemo, "Jou Gikimoi, kanaga o bi nyawa gena nagoona sidago Ngona bilasu nasininga. Ona gena ka o nyawa duma Ngona namaha-maha bai! 	 पवित्र शास्त्रामध्ये एका ठिकाणी असे लिहिले आहे: “मनुष्य कोण आहे की ज्याची तुला चिंता वाटते? किंवा मनुष्याचा पुत्र कोण आहे की ज्याचा तू विचार करावास?


Duma isusali nako potemo de o haku o nyawano." Ona yamodo poli upa sidago o nyawa yadadala yatoosa, sababu ona itemo o Yohanes una magena o nabi moi. 	 परंतु जर आपण तो मनुष्यांपासून आहे असे म्हणावे तर लोक आपणावर रागावातील.” पुढाऱ्यांना लोकांची भीति वाटत होती. कारण सर्व लोकांचा विश्वास होता की योहान खरोखर संदेष्टा होता.


Muna gena o Gikimoi womisimaha la o baju lenan qaaare de ma are isiru-siru aku magena momasitiba." (O baju lenan qaaare ma ngale ona gena o Gikimoi Awi nyawa masirete o bi moi-moi itotiai yaaaka.) 	 तिला स्वच्छ, चमकणारे तागाचे कपडे नेसायला दिले आहेत.” (देवाच्या पवित्र लोकांनी केलेली नीतीमत्त्वाची कामे म्हणजेच तलम तागाचे कपडे आहेत)


Ngohi tonisihabari ngonaka o nyawa moi towisidingo ngonaka. Baba, una manena o Yahudika ma nyawa witagoka de tanu witooma. Duma ngohi de ai prajurit miahino miwiqeheka, de ngohi towinako igogou una manena o Romano ma nyawa so una towisisalamati o Yahudika manga gia ma sohano. 	 या मनुष्याला यहूदी लोकांनी धरले होते. ते त्याला ठार मारण्याच्या बेतात होते. पण तेवढ्यात माझ्या शिपायांसह मी तेथे गेलो व त्याला सोडविले. तो रोमी नागारिक आहे हे समजल्यावरुन मी त्याची सुटका केली.


De una wogiise o Yesus o Nazaret ma nyawa nogena wakahino, de una womatoore, "Ya, Yesus! O Daud awi ngopa de awi dano moiku, kodo! Noigalusiri ngohi!" 	 जेव्हा त्याने ऐकले की, नासरेथचा येशू जात आहे तेव्हा तो मोठ्याने ओरडून म्हणून लागला, “येशू, दाविदाचे पुत्र माझ्यावर दया करा.”


O Gikimoi o Israelka yodupa wisusuba gena Una wahirika to ona manga ete de manga topora la idadi o bangsa ilalamo moi, ma orasi ona igogogesi o Mesir ma dokuka maro ka o nyawa imasidododoguno. So de o Gikimoi Awi kuasa ona o Mesir ma dokuno wasisupuka, 	 इस्राएलाच्या देवाने आपल्या वाडवडिलांची निवड केली. ते ज्या काळात इजिप्तमध्ये परकी म्हणून राहत होते, त्याकाळात देवाने त्यांना यशस्वी होण्यास मदत केली. मोठ्या सामर्थ्याने देवाने त्यांना त्या देशातून बाहेर आणले.


So, ai gianongoru, o tona ibobeleuka to ngone nanga ete de nanga topora yaaho o Gikimoi Awi Suba ma Dadaru, kiaka o Gikimoi womasinonako Una dede ona. O dadaru magena yaaka imamote maro o Gikimoi wosulo o Musaka, imatero maro o Gikimoi iwisidumu unaka. 	 “अरण्यात आपल्या वाडवडिलांच्या बरोबर साक्षीदाखल देवाचा तंबू होता. देवाने तो जसा बनविण्यास सांगितले त्याप्रमाणे व देवाने दाखविलेल्या नमुन्याप्रमाणे मोशेने तो बनविला.


de lo igolo, "Baba, nako nomisimaha, hitilahi Ani juba ma ngoguka sutu miacoho!" La o nyawa nagoona yacocoho gena yangodu manga siri itoguka. 	 आणि आम्हांला आपल्या वस्त्राच्या काठाला स्पर्श करू द्यावा, अशी विनंती केली, तेव्हा जितक्यांनी स्पर्श केला तितके बरे झाले.


Ngini o gogobu manga roriri gena, ngohi kanaga de ai sitiari moi bilasu tinisidumu nginika. Sababu ngohi masirete lo o roriri moi de ma ngale ma Kristus Awi sangisara, kiaka ngohi de ai lako masirete tosikeleloka, de magena o nyawaka tasingongangasu, de lo ma orasi Una wahino kali de maro Awi mulia gena inasikelelo ngoneka, de ngohi lo tomoteka. Ngohi tinisisitiari nginika, 	 आता मी तुमच्यातील वडीलजनांना आवाहन करतो (मी स्वत: एक वडील आहे आणि ख्रिस्ताच्या दु:खसहनाचा साक्षीदार आहे, तसेच भविष्यकाळात प्रकट होणाऱ्या गौरवाचा भागीदारसुद्धा आहे.)


Kagena de o Yesus wosango de wosiade-ade wotemo, "Ma orasi o kawi ma rarame ma rabaka, de igogou o nyawa yakokoro ona magena idodorawa. Nakoso wokakawi una magena de o nyawa yakokoro yahino kagena so imatamiye, de imatekedodiao so o nali de o more ma dongirabaka bilasu ona irarame. Duma done ma orasi imasidiado la wokakawi una magena wituda wisisupuka to ona manga sidongirabano. Done ma orasi magenaka asa ona ioqowa de iudowa." 	 येशूने त्यांना उत्तर दिले, “नवरा मुलगा (वर) सोबत असताना त्याचे वऱ्हाडी दु:खी कसे राहतील? अशी वेळ येईल जेव्हा नवऱ्या मुलाला त्यांच्यापासून दूर केले जाईल तेव्हा ते उपास करतील.


De to ngone nanga dorou Una wapiki de wasisaka, de lo Awi Gurumi Qatetebi nanga sininga wamuane so nanga oho qamomuane koloko asa inasibuo kali. De upa Una wonasisalamati sababu ngone o moi-moi itotiai paaka, duma Una masirete wonagalusiri ngoneka, so komagena asa Una wodupa ngone wonasisalamati. 	 त्याने आम्हाला तारले. देवाकडून निर्दोष म्हणवून घेण्यासाठी आम्ही केलेल्या कोणत्याही कृत्यांनी नव्हे तर त्याच्या दयेमुळे आम्ही तारले गेलो आणि ते आमच्याकडे नव्या जन्माच्या स्नानाद्वारे आम्ही नवीन जन्म पावलो आणि पवित्र आत्म्याद्वारे प्राप्त झालेले नवीकरण यांनी तारले गेलो.


Upa ngini nimanara ma ngale o ino done asa ibaka, duma ngini bilasu nimanara ma ngale o ino kanaga ibabakawa gena niamake o oho ka sidutu ikakali. O oho gena Ngohi o Nyawa ma Duhutu asa tinihike nginika, sababu Ngohi manena Ai Baba Gikimoi woisitatapu la ma ngale to Una Awi manara taaka." 	 ऐहिक अन्न नाश पावते. म्हणून नाश पावणाऱ्या अन्नासाठी कष्ट करु नका. परंतु जे अन्न कायम टिकते आणि अनंतकाळचे जीवन देते, अशा अन्नासाठी तुम्ही कष्ट करा. मनुष्याचा पुत्र ते अन्न तुम्हांला देईल. देव जो पिता याने दाखवून दिले आहे की, तो मनुष्याच्या पुत्राबरोबर आहे.


Ma nonomaka gena, ma orasi ipapasaka de o bobareta manga hakim ma simaka, de ma ngale manga dailako kagena ngohi tasinako itiai de o nyawa moi lo yahinowa ngohi ai dateka la iriwo, duma yangodu idongosaka. Tanu o Gikimoi upa ona wasisala duma ona wasiapongu. 	 पहिल्यांदा जेव्हा मला माझा बचाव करायचा होता तेव्हा मला कोणीही साथ केली नाही. त्याऐवजी ते सर्व मला सोडून गेले. देवाकडून हे त्यांच्याविरुद्ध मोजले जाऊ नये.


So o Yesus wosango wotemo, "Kanagasi o Bukuka isilefoli komanena, 'Ani Jou Gikimoi gena upa nowidahake.' " 	 येशूने त्याला उत्तर दिले, “असे सुद्धा लिहिले आहे की, ‘देव जो तुझा प्रभु याची परीक्षा पाहू नको.”‘ अनुवाद 6:16


Qaboloka, de kanaga o Yahudika manga roriri ona magena yahino Unaka, de itemo, "Ce! Idodooha so Ngona naaka komagena. Ngomi mitemo Ngonaka bilasu o nonako moi nomisimane ngomika. La ma ngale ngomi aku mininako, igogou Ngona gena Ani kuasa ma sihino o Gikimoino." 	 यहूदी लोक येशूला म्हणाले, “एखादा चमत्कार करुन आम्हांला चिन्ह दाखवा. आणि या गोष्टी करण्याचा तुम्हांला अधिकार आहे हे सिद्द करा.”


Ma ngale nanga dorou ma ija, ena gena Awi Ngopa wosone, so ngone nanga dorouno asa wonapalako de nanga dorou lo aku wosiapongu. 	 पुत्राद्वारे आम्हांला आमच्या पापांची क्षमा मिळाली.


Duma nakoso o Gurumi Qatetebi ma demo gena niaaka, de ma orasi ngini nisone done ngini dede o Gikimoi nioho ka sidutu ikakali. Maro o gugutuka so o kia ngone podato, komagena lo done asa pautu. 	 जो कोणी आपल्या देहस्वभावचे बीज पेरतो त्याला देहस्वभावापासून नाशाचे पीक मिळेल. पण जो आत्म्यात बीज पेरतो, त्याला आत्म्यापासून सार्वकालिक जीवनाचे पीक मिळेल.


Duma o Abraham wosango, 'Ai ngopa, nomasininga: Ma orasi iqomaka ka noohosi o duniaka, de o loha qangodu namake, salanta o Lazarus gena ka o dorou wamake. O orasi manena una kanena wosanangi, de nako ngona gena ka nosangisara. 	 परंतु अब्राहाम म्हणाला, “माझ्या मुला, लक्षात ठेव की तुझ्या जीवनात जशा तुला चांगल्या गोष्टी मिळाल्या, तशा लाजाराला वाईट गोष्टी मिळाल्या. पण आता येथे तो समाधानात आहे व तू दू:खात आहेस.


De ma ngale ma Kristus o bobita magenano ngone wonapalako komagena la o Gikimoi Awi laha wosidumu o Abrahamka, ma ngale magena so o bi bangsa ma nyawa yangodu o duniaka lo yamake. De lo sababu ngone ma Kristus powipiricayaka, so o Gikimoi Awi Gurumi wonasijajaji magena lo pamakeka. 	 ख्रिस्ताने आम्हाला मुक्त केले यासाठी की, अब्राहामाला मिळालेला आशीर्वाद ख्रिस्ताद्वारे विदेश्यांना मिळावा. यासाठी की विश्वासाद्वारे आम्हांला आत्म्याचे अभिवचन मिळावे.


So o kia naga ngini nisingangasuka, magena o bi nyawa moi de moika lo yasingangasuka. De lo o kia naga ngini ka nisigogurubu de nisipongoka, magena asa yasihabari o bi nyawa yangoduka." 	 यास्तव जे काही तुम्ही अंधारत बोलाल ते उजेडात ऐकले जाईल आणि जे काही तुम्ही कोणाच्या कानात एकांतात सांगाल ते घराच्या छपरावरुन घोषित केले जाईल.”


Hino la ngone nanga Baba Gikimoi Awi ronga posilamo de ma bati lo ihiwa. Amin. 	 आपला देव व पिता याला अनंतकाळ गौरव असो. आमेन.


Kanaga ongo Marta, de ongo Maria, de lo manga hira o Lazarus ona magena igogou Una wadodara. 	 येशू मार्था, मरीया व लाजर यांच्यावर प्रीति करीत असे.


De lo kanaga pakelelo kawa o silo ma sora, eko lo poise kawa o kawi ma rarame. Maro komagena imadadi sababu o kotaka imasiiija o dunia ma rabaka ona gena ifoloisi yolamo, de ona magena kanaga de manga alamu moi-moi qaloloha ona yasihaga o nyawa yangodu o dunia ma bi dokuka so ona lo o Gikimoi he iwidupa kawa, duma ka o arata yodupa. 	 दिव्याचा प्रकाश तुझ्यामध्ये पुन्हा कधी प्रकाशणार नाही तुइया येथे वधूवरांचा आवाज पुन्हा कधी ऐकू येणार नाही तुझे व्यापारी जगातील मोठी माणसे होती तुझ्या जादूटोण्यामुळे सर्व राष्ट्रे बहकली गेली


O demo maro ma duuruka manena, gena igogou so bilasu o nyawa inangodu paqehe qaloha: "O Yesus Kristus wahino o dunia ma qokuka la o bi nyawa de manga dorouka wasisalamati." De o bi nyawa yangodu manga sidongirabaka ngohi foloisi ai dorou ilamo. 	 एक विश्वासनीय वचन आहे जे स्वीकारावयास पूर्णपणे योग्य आहे. येशू ख्रिस्त पाप्यांना तारावयास या जगात आला. मी त्या पाप्यातील पहिला आहे.


Midirika de o Paskah ma Wange ma Rarame imasidiado komagena lo o Roti ma Ragi Ihihiwa ma Rarame gena isitodaaka. O imamka ma bi sahe de o bi guru agama manga edekati ma ngeko gena isipongoka, ma ngale o Yesus witago de witooma. 	 वल्हांडण आणि बेखमीर भाकरीच्या सणाच्या दोन दिवस अगोदर प्रमुख याजक आणि नियमशास्त्राचे शिक्षक कपटाने त्याला धरून जिवे मारण्याचा मार्ग शोधीत होते.


Sababu ngaroko komagena, ngone inangodu o Jou Awi nyawa, so ngohi manena asa ngini tinidodato toholu la ngini de ngohi aku pomatekekomote kali. Gena ma ngale ngini lo asa nia sininga ma rabaka nitemo o dodoto la o bobita o Gikimoino pamote so o Gikimoi aku nanga sininga itotiai waaka, magena ka ikulai de qasowo. De nakoso o nyawa la kanaga ngini inisigamamu, ona magena ngaroko yolamo, duma o Gikimoi done asa wasangisara. 	 प्रभूमध्ये मला तुमच्याविषयी खात्री आहे की, जे मी तुम्हांला शिकविले त्याच्याशिवाय इतर विचार तुम्ही करणार नाही. परंतु जो तुम्हांला त्रास देत आहे, तो कोणी का असेना, दंड भोगील.


So Una womomi de wotemo onaka, "Ngini niamodo ilamo! He! To ngini nia piricaya ka ma cunu." Magena de Una womaokoye so wotemo o paro de o moku-mokuka, "Niogo!" De gila-gila o talaga magena irihika. 	 येशूने उत्तर दिले, ‘तुम्ही विश्वासात किती उणे आहात रे? तुम्ही का घाबरता?’ मग त्याने उठून वारा व लाटा यांना अधिकारवाणीने शांत होण्यास सांगितले. वारा थांबला. समुद्र अगदी शांत झाला.


So ngini asa Ngohi nisari la tiniriwo duma ngini asa nitemehe poli, sababu done ngini asa Ngohi nimake kawa. Sababu o riho kekiaka Ngohi kagena togoge, ngini niaakuwa niahino de niogoge." 	 तुम्ही माझा शोध कराल पण मी तुम्हांला सापडणार नाही.”


Ena gena, ngini lo de nia sabari o nyawaka nakoso ona inikuasa la niaka maro o gilalo, de inibaja eko inisihaga, de imasihie ona foloi iqoku de ngini eko lo iningangapo bai! 	 वस्तुत: जे कोणी तुम्हाला गुलाम करते, किंवा छळ करते किंवा तुमचा गैर फायदा घेते किंवा स्वत: पुढे येण्याचा प्रयत्न करते किंवा तुमच्या तोंडावर मारते तरी तुम्ही त्यांचे सहन करता.


Ngaroko o saksi yadala yahino yodedemo to ona manga gulai de manga damato ma ngale Unaka, duma o sala moi lo yamakewa. Ma dodoguka de o saksi yasinoto imaoko de isibicara to ona manga damato, 	 पुष्कळ लोक पुढे आले आणि येशूविरूद्ध साक्ष देऊ लागले. परंतु येशूला जिवे मारण्याचे काहीही कारण यहूदी सभेला सापडेना. शेवटी दोन माणसे पुढे आली, ती म्हणू लागली,


Ai salam tosidingo o gogobu yomatotolomu kagena ona yasinoto manga tahuka. Ai salam tosidingo o Epenetuska, una towidododara. Una gena o nyawa ma nonoma ma Kristus wipiricaya o Asia ma daeraka. 	 त्याशिवाय त्यांच्या घरी जी मंडळी जमते तिलाही सलाम सांगा. माझा प्रिय मित्र अपैनत जो ख्रिस्तासाठी आशिया खंडातील प्रथम फळ आहे यालाही सलाम सांगा.


Qabolo de o Yesus wotemoli wimomote ona magenaka, "O nyawa nagoona ngini nia demo yaqehe qaloha, magena imatero de ona lo Ngohi Ai demo yaqehe qaloha. O nyawa nagoona ngini iniholu, magena imatero de ona lo Ngohi iholu. So o nyawa nagoona la Ngohi iholu, ona manga holu ma manara magena lo ma meta Ai Babaka, sababu Ngohi Una woisulo so tahino." 	 जो शिष्यांचे ऐकतो तो माझे ऐकतो आणि जो शिष्यांना नाकारतो तो मला नाकारतो. आणि जो मला नाकारतो तो ज्याने मला पाठविले त्याला नाकारतो.”


Magena igogou, sababu o dunia ma nyawa o Gikimoi wihoholu, ngaroko ona de manga cawaro, duma yaakuwa o Gikimoi iwinako. Komagena o Gikimoi de Awi cawaro waaka de foloi wodupa la o nyawa, nakoso o habari qaloloha ngomi misihohabari gena yopiricaya, de ona magena bilasu wasisalamati. Gena, ngaroko o dunia ma bi nyawa itemo o habari ma demo gena ka cawali o nyawa ifufuma manga demo. 	 म्हणून, देवाच्या ज्ञानात असतानाही, जगाला स्वत:च्या ज्ञानाने देवाला ओळखता आले नाही, आम्ही जो “मूर्खपणाचा” संदेश गाजवितो त्यामुळे जे विश्वासणारे आहेत त्यांचे तारण करण्याचे देवाने निवडले.


O bi moi-moi o kia bato ma rabaka kanaga ngohi aku de ai buturu so tososanangi, sababu ngohi de ma Kristus mimatekerimoika so Una woisiputuru. 	 जो ख्रिस्त मला सामर्थ्य देतो त्याच्यार द्धारे मी सर्व परिस्थितीचा सामना करु शकतो.


O nyawa la kanaga de manga sininga qaloha, manga siningano asa o loha isupu, sababu manga siningaka o loha yadiahika. De o nyawa la kanaga de manga sininga qatorou, manga siningano asa o dorou isupu, sababu manga siningaka o dorou yadiahika. 	 चांगला मनुष्य आपल्या चांगल्या भांडारातून चांगल्या गोष्टी काढतो आणि वाईट माणूस आपल्या वाईट भांडारातून वाईट गोष्टी काढतो.


Igogou una asa wosanangi, nakoso ma tuangi awi dodagino woliho de wimake una awi manara gena ka waakasi. 	 मालक आल्यावर आपले दिलेले काम करीत असलेला सेवक खरोखर धन्य!


Kagena de o guru agama moi wosigigise o Yesus de o Sadukika ma nyawa imatekebobicara de imatekekokasango. Ma guru agama magena wanano o Sadukika manga bicara qangodu Una gena wasango qaloha icarawa, so una wahino la o Yesus wisano, "O bobita kiaka foloi ilamo de o Gikimoi Awi bobita qangodu manena." 	 त्यानंतर एका नियमशास्त्राच्या शिक्षकाने त्यांना वाद घातलाना ऐकले. येशूने त्यांना किती चांगल्या प्रकारे उत्तर दिले ते पाहिले. तेव्हा त्याने विचारले, “सर्व आज्ञांत महत्त्वची पाहिली आज्ञा कोणती?”


Kagena de Una wotemo onaka, "O wange manenaka o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma gimina, kiaka tababacaka gena, kangano ma orasi nioise gena asa isiganapu." 	 त्यांने त्यांच्याशी बोलण्यास सुरुवात केली: “तुमच्या ऐकण्यामुळे आज हे शास्त्रवचन पूर्ण झाले.”


De ma ili o sorogano magena ibicara ngohika itemo kali, "Notagi o malaikat una womasigogipito o teoka de o dududuka, la o buku o lolo moi awi giaka magena naqehe kasi." 	 तेव्हा आकाशातून झालेली वाणी जी मी ऐकली होती ती पुन्हा मला बोलली, “जा, गुंडाळी घे, जी गुंडाळी समुद्र व जमीन यावर उभ्या असलेल्या देवदूताच्या हातात उघडी आहे ती घे.”


Igogou! O bi nyawa ona magena yangodu ma ngale manga piricaya so o Gikimoi asa wadupa. Ngaroko komagena, duma ona gena o kia naga o Gikimoi wasijajajika magena qangodu ona yamake waasi. 	 या लोकांना त्यांचा विश्वासाविषयी चांगले बोलण्यात आले पण देवाने त्यांना जे अभिवचन दिले होते ते त्यांना मिळाले नाही.


Qabolo asa una awi sumbayang watide kali de wogolo tanu sutu imuura, so kagena asa imuura sidago o bi moi-moi o tonaka iooho de asa isopo kali. 	 मग त्याने पुन्हा प्रार्थना केली व आकाशाने पाऊस दिला आणि पृथ्वीने आपले धान्य उपजविले.


Igogou de itero, o nyawa nagoona maro ngohi la manga dupa imarimoi de o Yesus Kristus so yaaka itotiai maro o kia o Gikimoi wodudupa, ona magena lo o bi nyawa ma somoa asa yasisangisara. 	 खरे पाहता, जे जे ख्रिस्त येशूमध्ये शुद्ध जीवन जगू इच्छितात, त्या सर्वांचा छळ होईल.


Mia dodiao nipipiricaya, ma orasi mia sumbayang miatide, de ma ngale ngini de mia sumbayang qangodu ma rabaka kanaga mitemo, "Ya, Jou! Ani laha ka ilamo poli." De ngomi mia sukuru gena itiai de itero, sababu ngini gena o Jou Yesus niwipiricaya foloisi qaputuru de lo ngini nia oho ma rabaka foloisi nimatekedodara moi de moika. 	 बंधूंनो, आम्ही नेहमीच तुमच्यासाठी देवाचे आभार मानतो व तसे करणे योग्य आहे. कारण तुमचा विश्वास अद्भुत रीतीने वाढत आहे आणि जे प्रेम तुम्हांतील प्रत्येकाचे एकमेकांवर आहे ते वाढत आहे.


O Yesus iwitailako o nyawa una magena, de wigalusiri so wotemo, "Cawali o ngai moisi naaka waasi. Notagi kasi la ani kia bato nosiija de ma pipi o nyawa isususaka nasitoku, la ngona asa namake o arata ma duhutu o sorogaka. Qaboloka, de nahino la noimote Ngohi." 	 येशूने त्याच्याकडे पाहिले त्याला त्याच्याविषयी प्रेम वाटले. तो त्याला म्हणाला, तुझ्यामध्ये एका गोष्टीची उणीव आहे. जा, तुझ्याजवळ जे सर्व आहे ते वीक. नंतर ते गोरगरिबांस वाटून टाक, स्वर्गात तूला संपत्ती प्राप्त होईल. तर मग चल आणि माझ्या मागे ये.”


De kanaga moili una magena o Yohanes. Igogou, ngini gena nia nyawa niasulo la itagi unaka, de ma ngale Ngohi manena gena ngini winisingangasuka de awi demo magena ka igogou de itero. 	 तुम्ही योहानाकडे काही लोकांना पाठविले आणि सत्याविषयी त्याने तुम्हांला सांगितलेच आहे.


So o malaikat magena wotagi watago o naga, eko ma nonomaka gena o ngihia de wisiaso lo o Toka eko o Iblis, una magena de o rate wisipilikuka ma deka o taungu o cala moi gena upa wipalako. 	 त्या देवदूताने त्या जुनाट अजगराला म्हणजे सैतानाला धरले आणि एक हजार वर्षासाठी साखळदंडाने बांधून ठेवले.


O moi-moi magena qangodu ma rabaka misikelelo igogou ngomi magena o Gikimoi Awi leleleani, sababu ngomi gena kanaga mia sininga de mia gogoho ibolowo, so o Gikimoi Awi dupa aku mianako la miaaka, de mia sabari lo ilamo, de lo miodupa o loha miaaka o nyawaka. De mia sininga ma rabaka kanaga o Gurumi Qatetebi womanara de lo o nyawa miadodara de mia sininga igogou. 	 शुद्धतेत, समजूतदारपणात, सहनशीलतेत, आणि दयाळूपणात, पवित्र आत्म्याच्या आणि निर्व्याज प्रीतीमुळे,


Nakoso ma ngale Awi malaikat gena, o Gikimoi wotemo komanena, "O Gikimoi Awi malaikat ona wileleleani gena waaka la ona yodadi maro o paro, de lo maro o uku ma sora." 	 देवदूताविषयी देव असे म्हणतो, “तो त्याच्या देवदूतांना वारा बनवितो, आणि त्याच्या सेवकांना तो अग्नीच्या ज्वाला बनवितो.” स्तोत्र. 104:4


O pipi manga fangu gena ato yanano, de ona imaridemo o doro ma duhutuka yotemo, 	 त्यांनी ते घेतले व मालकाकडे तक्रार करू लागले.


de o bi moi-moi manga sininga ma rabaka gena isimaneka. Duma ngona, Maria, gena asa o beleso inidahe, maro mimoi ami siningaka kanaga o sumarangi ma doto imiogu." 	 अनेकांच्या मनातील विचार प्रगट होण्यासाठी तुझ्या जिवातून तरवार आरपार जाईल.”


Duma nako ngini gena, ka komagenawa. O Gikimoi o sorogaka de ma Ngopa Awi ili winidedemo nginika. Magena maro ngini niahino Awi simaka o Sion ma Talaka de lo o Yerusalem ma kota o sorogaka, kiaka o Gikimoi woooho Awi goge. Ngini niarisima o bi malaikat yadala icarawa la kagena imatolomu de manga nalika. 	 परंतु तुम्ही सीनाय पर्वताजवळ जिवंत देवाच्या नगराजवळ आणि स्वर्गीय यरुशलेम येथे आलेले आहात आणि तुम्ही आनंदाने जमा झालेल्या हजारो देवदूतांजवळ आलेले आहात.


Wokakawi gena wotemo, 'Igogou, ma ngale ngini ngohi tininakowa.' " 	 “पण तो त्यांना उत्तरादाखल म्हणाला, मी तुम्हांला खरे सांगतो: मा तुम्हांला ओळखत नाही!”


Duma o bi nyawa o Petrus de o Yohanes manga dodoto yoiiseka gena, yadadala o Yesus iwipiricayaka. So o orasi magena o nyawa ipipiricaya manga dala yodogo kali so yangodu he yacala motoha. 	 परंतु पेत्र व योहान यांचा संदेश ऐकणाऱ्या पुष्कळ लोकांनी, त्यांनी सांगितलेल्या गोष्टींवर विश्वास ठेवला. विश्वासणाऱ्यांच्या गटामध्ये सुमारे पाच हजार लोक होते.


Komagena so upa ka cawali o kia asa nioqo de niudo magena bato niososininga. Upa he nihawateri. 	 आणि तुम्ही काय खावे व काय प्यावे याविषयी खटपट करु नका. या गोष्टीविषयी चिंता करु नका.


Komagena so, ai ngopa-ngopa tinisosininga, upa sidago kanaga ngini lo o nyawa nagoona bato inikulai so o dorou gena niodupa niaaka. Nakoso o nyawa la kanaga o bi moi-moi o kia itotiai gena yodupa yaaka, ona magena manga sininga itiai imatero maro ma Kristus lo Awi sininga itiai. 	 प्रिय मुलांनो, तुम्हांला कोणी फसवू नये. जो योग्य ते करतो तो जसा ख्रिस्त चांगला आहे तसा चांगला आहे.


Kanaga o Yesus wobicara wotemo, "Nimasosininga! Ma orasi gena iteka kawa de Ngohi manena asa tahino. Ma ngale Ngohi asa o nyawa tafanggali, mote de kanaga to ona manga manara moi-moi ma sopo, so nakoso o loha yaaka done asa o loha yamake de o dorou yaaka done asa o dorou yamake. 	 “पाहा! मी लवकर येत आहे, आणि माझे वेतन तुमच्याकरिता घेऊन येईन. प्रत्येकाला त्याच्या कर्मानुसार मी फळ देईन.


De to Ngohi Ai demo qangodu manena tinisingangasu nginika ma orasi Ngohi dede ngini kanenasi. 	 “मी तुम्हांजवळ राहत असतानाच तुम्हांस या गोष्टी सांगितल्या आहेत.


Magena de Una wotemo, "Ngohi takelelo o Iblis o dipaka de wotura maro o tatawi bai! 	 तेव्हा तो त्यांना म्हणाला, “मी सैतानाला आकाशातून विजेसारखे पडताना पाहिले!


So wisari o Yerusalem ma doku yakiloli yahika de yahino o wange saange qabolo, de asa Una wimake o Gikimoi Awi Tahu ma rabaka. Una de o guru-guru agama so manga demo wosigise de lo onaka wasasano. 	 असे घडले की, तीन दिवसांनंतर तो त्यांना मंदिरात सापडला, तो गुरुजनांच्यामध्ये बसून त्यांचे ऐकत होता व त्यांना प्रश्न विचारीत होता.


Wimoi awi ronga o Kleopas wosano o Yesuska, "We! Ngona manena nagala o Yerusalemka asa nomasidiado, so o wange ipapasaka kanaga o kia idadadika gena ka nomatengo nanako waasi." 	 त्यांच्यातील एकजण ज्याचे नाव क्लयपा होते, तो त्याला म्हणला, “ह्या दिवसांमध्ये घडलेल्या गोष्टी माहीत नसलेले असे यरुशलेमात राहणारे तुम्ही एकटेच आहात काय?”


So o ngopeqeka magena ami ake ma ember he matotota kawa, de ka modongosaka de moliho mokahika o dokuka, de o bi nyawa kagena masigaro 	 मग ती स्त्री आपली पाण्याची घागर तशीच विहिरीवर सोडून परत गावात गेली. तिने गावांतील लोकांना सांगितले,


So Ngohi manena maro o anggur ma hutu de ngini maro ma bi uma-uma. So nakoso o nyawa la kanaga yogoge o rimoi ma rabaka dede Ngohi de Ngohi lo togoge o rimoi ma rabaka dede ona, de ona magegena igogou done asa manga sopo gena idala. Sababu ngini nako Ngohi nitingaka gena, ngini o loha moi lo niaakuwa niaaka. 	 “मी वेल आहे, तुम्ही फाटे आहा, जो माझ्यामध्ये राहतो व मी त्याच्यामध्ये राहतो, तोच पुष्कळ फळ देतो. कारण माझ्यापासून वेगळे असल्यास तुमच्याने काही होत नाही.


So komagena to ngone nanga manara asa o nyawa yaholuka, de to ngone nanga ronga qangodu qatorouka. De foloili nanga seri ma duhutu o Artemis ma tahu ilalamo lo ma ronga qatorouka, so o nyawa asa yapake kawa, de lo o bi nyawa yadadala o Asiaka de o bi nyawa o dunia ma pupuku ihaka gena isuba nanga giki milalamo muna magenaka de o Paulus ami ronga watorouka, sidago mihoromati kawa de miholuka." 	 यामुळे केवळ आपल्या धंद्याची बदनामी होण्याची भीति नसून अर्तमी या महान देवीच्या मंदिराचे महत्व नाहीसे होईल व तिचे मोठेपण नाहीसे होण्याची भीति आहे. ही अशी देवी आहे की, जिची पूजा सर्व आशियात व जगात केली जाते.”


O wange moiku o Yesus wodoto de o habari qaloloha wasihabari o nyawa yadadala kagena o Gikimoi Awi Tahu ma lolohaka. De imatodoka o imamka ma bi sahe, de o bi guru agama, de lo o Yahudika manga roriri yahino Unaka. 	 एके दिवशी येशू मंदिरात लोकांना शिक्षण देत असताना व सुवार्ता सांगत असताना एकदा एक मुख्य याजक आणि नियमशास्त्राचे शिक्षक, वडीलजनांसह एकत्र वर त्याच्याकडे आले.


So done ma orasi Awi nyawa yangodu wasioho kali de ona asa yosone kawa gena, aku ngone potemo Una Awi lawangi kiaka kanaga watutura ma dodoguka, ena gena o sone. 	 शेवटचा शत्रू असल्यासारखा मृत्यूचा नाश केला पाहिजे.


Ngohi lo togolo tanu wosikelelo nia sininga ma rabaka la aku nianako itiai, ma orasi ka iqoqomasi ngini winihirika, de o kia naga aku niongongano. Ena gena, o bi loha moi-moi wojajaji so niongonganoka gena asa idadi foloisi ilamo Awi nyawaka. 	 मी असे सांगतो की, तुमच्या अंत:करणाचे डोळे प्रकाशित होवोत यासाठी की तुम्हाला तुमच्या पाचारणाची आशा व संतांमध्ये त्याच्या वतनाच्या वैभवाची श्रीमंती किती आहे हे कळावे.


Qabolo de wasulo Awi muri-murika, "Hika o nyawa yadadala magena niasigogeku o dumule ma qokuka imatotolomu." 	 येशूने शिष्यांना सांगतले, “सर्व लोकांना गटागटाने हिरवळीवर बसायला सांगा.”


Duma ona magena imatoore itemo, "Hiwa! Upa Una, duma o Barabas nowipalako de nomihike ngomika." O Barabas una gena ma orasi iqoqomaka de itagi icacanga de lo ikudoti o Romaka yalawangi de una magena ikokoora wamote so wokoora. 	 ते ओरडले, “नको, त्याला नको! ‘आम्हांला बरब्बाला सोडा!’ बरब्बा एक दरोडेखोर होता.


Komagena lo o Melkisedek foloisi wolamo de o bi imam o Lewi awi ngopa de awi danoku. Nakoso o bi imam la kanaga o nyawa manga gimina mogiowo gena o gimina moi yamake, de ona magena lo ka o nyawa so done asa isone. Duma maro o kia naga isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka, o Melkisedek la kanaga o Abraham awi gimina ma mogiowoka gena wamake, una magena asa wosonewa duma ka woohosi. 	 एका बाबतीत म्हणजेच लेव्यांच्या बाबतीत, जो मनुष्य मरतो तो दशमांश गोळा करतो, पण दुसऱ्या बाबतीत म्हणजे मलकीसदेकाच्या बाबतीत, पवित्र शास्त्रात लिहिल्याप्रमाणे दशमांश अशा व्यक्तीने घेतला की जी अजूनही जिवंत आहे.


sidago o kawasa o doku magenaka ma nyawa yangodu yodupa wisigise unaka. Mutuwade ona itemo, "O nyawa una manena awi kuasa ma buturu o Gikimoino isironga lo o Kuasa Qapoputuru." 	 अगदी लहानापासून थोरापर्यंत लोक लक्षपूर्वक त्याचे ऐकत. ते म्हणत असत. “देवाची महान शक्ति असे ज्याला म्हणतात तोच हा मनुष्य आहे!”


komagena lo ngini bilasu niaaka. So o bi ngopeqeka bilasu nia dolomu ma rabaka gena nimarihi-rihi. Sababu ona yasimahawa kagena o nyawa manga simaka ibicara, duma ka yoise, mote o Gikimoi Awi bobita o Musa wosilelefoka. 	 स्त्रियांनी सभेत गप्प बसावे, कारण त्यांच्यासाठी सभेत बोलण्याची परवानगी देण्यात आलेली नाही, कारण नियमशास्त्रसुद्धा असेच म्हणते,


De lo ngohi tanako ma orasi ngohi nginika tinikurumi, de asa kanaga lo ma Kristus Awi laha winihike foloisi ilamo. 	 आणि मला माहीत आहे की, मी जेव्हा तुमच्याकडे येईन तेव्हा ख्रिस्ताच्या पूर्ण आशीर्वादाने भरलेला असा येईन.


Ai dodiao nipipiricaya, nako ai surati ma dofa manena tolefo kali gena, hika ngini nia siningaka ifoloi isanangi sababu ngini de o Jou nimatekerimoika. Ngaroko iqomaka tinidelefo qaboloka, duma ma ngale to ngini nia lawangi ona lo kagena naga so ngohi asa tinidelefo tosidadu kali. Nakoso ngohika gena, qatubusowa, de nakoso nginika gena, tinijaga so upa sidago o nyawa ma somoa inikulai. 	 शेवटी, माझ्या बंधूंनो, प्रभूमध्ये आनंद करा. त्याच गोष्टी मी पुन्हा लिहिण्यास मला त्रासदायक वाटत नाहीत, आणि ते तुमच्यासाठी सुरक्षित आहे.


Magena de Una Awi demo de Awi simodoto ma ngale gena kanaga isingangasu waasi so ona yanakowa, duma ona yamodo so yododato imasano Unaka. 	 पण शिष्यांना त्याचे बोलणे समजले नाही. ते त्यांच्यापासून लपवून ठेवण्यात आले होते. यासाठी की ते त्यांना समजू नये. आणि या बोलण्याविषयी त्याला विचारण्याची त्यांना भीति वाटत होती.


Ma orasi o ngopa magena wotagi wimeta o Yesuska, de una wikokitoka magena awi rohe wosipapaka o tonaku, so awi rohe lo iira-iraka. De Una wodusu o toka magena de o ngopa magena wisilohaka. Qabolo de wotemo awi babaka, "Ani ngopa manena nowiqehe. Una wilohaka." 	 परंतु तो येत असतानाच भुताने त्याला पाडले आणि पिळवटले. येशूने अशुद्ध आत्म्याला धमकावले. त्याने मुलाला बरे केले आणि त्याला त्याच्या वडिलांजवळ परत दिले.


Komagena lo nakoso o susa de o sangisara qangodu Ngohi tododedemoka la idadi gena, nianako Ai hino ma orasi he idumuka. 	 त्याचप्रमाणे तुम्ही जेव्हा या गोष्टी घडताना पाहाल तेव्हा तुम्हांला समजेल की, तो काळ अगदीच दाराशी येऊन ठेपला आहे.


O Aristarkhus lo o bui ma rabaka wisangisara dede ngohi, una asa awi salam wosidingo nginika tanu nimakamake kali. De kanaga o Markus, gena o Barnabas ma ngopa moi, una lo asa awi salam wosidingo nginika tanu asa nimakamake kali. (Ma ngale una gena iqomaka ngohi tobeseso nginika nakoso una wahino nginika, de bilasu niwiqehe qaloha.) 	 अरिस्तार्ख, माझ्या सोबतीचा कैदी, तुम्हाला सलाम सांगतो, त्याचप्रमाणे बर्णबाचा चुलत भाऊ मार्क ज्याच्याविषयी तुम्हाला अगोदरच माहिती मिळाली आहे, तो जर तुमच्याकडे आला तर त्याचे स्वागत करा.


Ngohi togolo o Gikimoika, o sanangi wonahihike, la tanu Una masirete kanaga asa wogogesi dede ngini ningoduka. Amin. 	 शांतीचा देव तुम्हा सर्वांबरोबर असो. आमेन.


Komagena yadadala Una iwihoromati, duma o orasi magenaka o Yerusalemka womasidiado, de o bi moi-moi qangodu idadadi Unaka ma ngale Awi muri-muri asa isihodawa. Done ma orasi Una Awi boosuno wisioho kali, de wodola ma Baba Awi simaka wisimulia, qaboloka de asa ona isihoda o nyawa yadadala manga horomati Unaka gena ka isiganapu o kia iqomaka isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka. 	 सुरवातीला शिष्यांना या गोष्टी समजल्या नाहीत पण येशूचे गौरव झाल्यावर त्यांना जाणीव झाली की, त्याच्याविषयी या गोष्टी लिहिल्या होत्या आणि त्यांनी या गोष्टी त्याच्यासाठी केल्या.


so una magenaka o Simon Petrus wisidoginano de wotemo, "Hika ngona nosano una magena naguuna." 	 शिमोन पेत्राने त्या शिष्याला खुणावले आणि म्हणाला, “ज्याच्याविषयी तो बोलतो तो कोण आहे हे विचार.”


Duma o Jou Yesus wotemo unaka, "Notagi bato! Sababu Ngohi towihiri una ma ngale to Ngohi Ai manara wamoku, ena gena una wosihabari ma ngale Ngohi kiaka o Israel ma nyawaka, de o nyawa o bi bangsa ma somoaka, de lo manga kolanoka. 	 परंतु प्रभु म्हणाला, “जा! एका महत्वाच्या कामाकरिता मी त्याला निवडले आहे, माझ्याविषयी त्याने राजांना, यहूदी लोकांना, आणि दुसऱ्या राष्ट्रांना सांगितले पाहिजे.


Ipelengaka, de o malaikat yatumudingi gena o bodito tumudingi yaaaho de ona magena isupu manga ngihino. To ona manga baju qaaare de isisiru-siru, de manga mamata ma bobiliku gena o guraci. 	 आणि सात पीडा आणणारे सात देवदूत मंदिराबाहेर आले. त्यांनी स्वच्छ चमकदार तागाचे कपडे घातले होते. त्यानी त्यांच्या छातीवर सोन्याच्या पटृ्या बांधल्या होत्या.


De o Yesus wosango de wiaso, "Nahino!" De o Petrus o deruku wouti, so o ake ma qokuko wotagi wakahika o Yesuska. 	 येशू म्हणाला, “ये.” मग पेत्र नावेतून पाण्यात उतरला व पाण्यावरून चालत येशूकडे जाऊ लागला.


De o imamka ma bi sahe ona magena de o Yahudika ma roriri imatekefakati. Ona isitatapuka, lebelaha o pipi idala yasibaja o bi prajurit magenaka la ona upa yodedemo o nyawaka, 	 नंतर याजक जाऊन वडीलजनांना भेटले. आणि त्यांनी एक बेत रचला. त्यांनी शिपायांना पुष्कळ पैसे देऊन असे म्हणण्यास सांगितले.


Sababu o Gikimoi wotemo upa dede ona magena, duma cawali ngone manena asa maro to Una Awi nyawa ma duhutu. Ngone manena Awi Gurumi wonasiputuru so o Gikimoika poleleani. De ma ngale o Yesus Kristus Awi manara to ngone nanga siningaka so nanga giliri asa posimane. So o bobita o Gikimoino maro o Musa walelefo ma ngale pomasuna gena, upa he papiricaya kali. 	 कारण आम्हीच खरे सुंता झालेले लोक आहोत, आणि आम्ही जे देवाच्या आत्म्याने त्याची सेवा करतो ते आम्ही येशू ख्रिस्ताचा अभिमान बाळगतो आणि ऐहिक गोष्टींवर विश्वास ठेवीत नाही.


Komagena so nako yadadala gena Ngohi tabicara de Ai ade-ade, sababu ona magena kanaga de manga lakoka, duma o ade-ade ma ngale gena yasahewa de lo cawali de manga ngauka, duma imasigisewa eko isidodoguwa. 	 म्हणून मी त्यांना गोष्टीरूपाने बोध करतो, कारण ते पाहत असताना ही त्यांना दिसत नाही आणि ऐकत असतांनाही त्यांना समजत नाही.


So o bi rasul ona magena yatota de yasingosa o Mahkamah Agama ma nyawaka yasirisima. La ma Imam Wilalamo gena ona wakalaki 	 त्यांनी प्रेषितांना आणून सभेपुढे उभे केले. प्रमुख याजकाने प्रेषितांना प्रश्न विचारले.


Bolo, de Una wasano onaka, "Ma dulada de ma lefo to naguuna manena." 	 तेव्हा येशूने विचारले, या नाण्यावर कोणाचे चित्र आहे? आणि या नाण्यावर कोणाचे नाव लिहिलेले आहे?”


Hika ngini nimasininga o Israel awi ngopa de awi danoku, ona magegena o Gikimoi wotemo maro to Una Awi ngopa masirete, de onaka lo Awi mulia masirete wosimaneka o tona ibobeleuka. Ona de Una lo imatekekajajika, de kagena o Sinai ma Talaka de Awi bobita onaka wahikeka. De ona wadotoka ma ngeko idodooha ona wisuba Unaka, de wajaji Awi laha lo done asa wasidumu onaka. 	 इस्राएली कोण आहेत? ते देवाचे निवडलेले लोक आहेत. या लोकांकडे देवाचे गौरव आणि देवाने त्यांच्याशी केलेला करार आहे. देवाने त्यांना नियमशास्त्र दिले. आणि उपासना करण्याचा योग्य मार्ग दिला. आणि देवाने त्यांना त्याचे अभिवचन दिले आहे.


Ngaroko komagena, duma o Gikimoi Awi orasi yaadoka, de Una masirete lo asa Awi Ngopa wisuloka la Una wahino o duniaku woutika. Una magena o ngopeqeka moi mowisibuoka imatero maro o Yahudika ma nyawa, so manga bobita o Gikimoino gena bilasu waaka. 	 परंतु जेव्हा काळाची पूर्णता झाली, तेव्हा देवाने आपला पुत्र पाठविला, जो स्त्रीपासून जन्मला, व नियम शास्त्राप्रमाणे वागला.


O nyawa nagoona la manga oho o dunia manenaka foloi yosininga sidago isangisara iholu, done ona dede o Gikimoi asa imakitingaka. Duma o nyawa nagoona ma ngale Ngohi imote gena manga oho o duniaka isidoohawa, la ngaroko isone, duma o oho ka sidutu ikakali done asa yamake. 	 जो कोणी आपला जीव वाचवू पाहतो तो त्याला गमावील आणि जो कोणी आपला जीव गमावील तो त्याला राखील.


De o Yesus iwimake, de una magena he o Samaria ma nyawa moi duma wobukuku wosuba, de awi sukuru watide Unaka. 	 तो येशूच्या पायाजवळ उपडा पडला. आणि त्याने त्याचे उपकार मानले. तो शोमरोनी होता.


Kagena o Gikimoi Awi Tahuka de ibipipilo de lo ibilulugu yahino Unano, de Una ona wasiloha. 	 काही आंधळे आणि पांगळे लोक मंदिरात येशूकडे आले. येशूने त्यांना बरे केले.


So kagena de Una wasango onaka wotemo, "Una ka wisibuo kusi de awi lako ipiloka gena, ma sababu o nyawa manga dorou qasowo. Duma imadadi komagena ma ngale de ma ngeko una de o Gikimoi Awi buturu asa wosimane o bi nyawaka. 	 येशूने उत्तर दिले, “त्याच्या स्वत:च्या पापामुळे अगर त्याच्या आईवडीलांच्या पापामुळे हा आंधळा झाला नाही. मी याला बरे करताना लोकांना देवाचे सामर्थ्य दाखविता यावे म्हणून हा आंधळा जन्मला.


So kagena o Areopagus ma nyawa manga simaka o Paulus womaokoye, de onaka wotemo, "He, o Atena ma nyawa! Ngohi tininano nia oho ma rabaka gena igogou ngini o bi nyawa o agama ma dodagi de ma dodoto niacoho qaloha. 	 मग पौल अरीयपगाच्या सभेपुढे उभा राहिला, पौल म्हणाला, ‘अर्थनैच्या लोकांनो, मी पाहत आहे की, सर्व गोष्टींमध्ये तुम्ही फार धर्मिक आहात.


"Ma orasi idadi o Gikimoi wopareta o duniaka, magena imadadi imatero maro o ade-ade manena: O soma ilalamo moi yaumo o talagaku, de yamake o bi nao qaloloha de lo o bi nao qatotorou. 	 “तसेच, स्वर्गाचे राज्य पाण्यात टाकलेल्या जाळ्यासारखे आहे. जाळ्यात सर्व प्रकारचे मासे सापडतात.


So nimatai-tai nitagi nisingangasu to Una Awi muri-murika, Una wooho kali de lo wotagi woqomaka o Galileaka. Kadoka ngini asa Una niwikelelo. Kamagena ngohi tinidedemo nginika." 	 आता ताबडतोब निघा आणि त्याच्या शिष्यांना सांगा : येशू मरणातून उठला आहे. तो गालीलात जाणार आहे. तो तुमच्या अगोदर तेथे जाईल, तुम्ही त्याला तेथे पाहाल.ʈ नंतर देवदूत म्हणाला, ʇमी तुम्हांला सर्व काही सांगितले आहे.ʈ


Nako tosiade-ade gena o musik ma pake koloko o suling eko o kecapi, nakoso o lugo kanaga isiwuwu eko isilui itiaiwa, de o nyawa asa yoise duma yanakowa. 	 हे निर्जीव वस्तू उदा. बासरी, वीणा यासारखे आवाज काढण्यासारखे आहे: जर ते वाद्य ते निर्माण करीत असलेल्या वेगवेगळ्या आवाजातील फरक स्पष्ट करीत नाही, तर एखाद्याला बासरीवर किंवा वीणेवर कोणते संगीत वाजवले जात आहे ते कसे कळेल?


"Kanaga o duniaka ma bi nyawa Ngona noihihike Ngohika, so ma ngale Ngona gena ona tasingangasu qaboloka. Ona magegena to Ngona Ani ronga moi de noihike Ngohika, so Ani demo magegena igogou yosigiseka. 	 “ज्यांना तू मला या जगातून दिलेस, त्यांना मी तुला प्रगट केले. ते तुझे होते, व तू त्यांना माझ्या स्वाधीन केलेस. आणि त्यांनी तुझे वचन पाळले,


Kagena de una womanosu kali, de o orasi magena qabolo de o toko isoreka. 	 पेत्राने पुन्हा ते नाकारले, आणि त्या क्षणी कोंबडा आरवला.


Ngohi ai manara o habari qaloloha tosihohabari gena o cocatu moi foloi ilamo, sababu o Gikimoi Awi laha so asa ngohi woitide la todadi to Una Awi nyawa womomanara moi. So Una de Awi kuasa lo asa ngohi woisiputuru la magena aku taaka. 	 देवाच्या प्रभावी कृतीच्या सामर्थ्याचा परिणाम म्हणून जे कृपेचे दान मला देण्यात आले होते त्यामुळे मी सुवार्ता सांगण्याची जबाबदारी दिलेला सेवक झालो.


Ai dodiao nipipiricaya, hika nimasidodiahi. Upa sidago ngini moi lo de nia sininga ma dorou so nipiricaya kawa komagena, sidago o Gikimoi wooohoka gena niwidongosa. 	 सावध असा, बंधूंनो, तुमच्यापैकी कोणाचीही अंत:करणे दुष्ट व अविश्वासू असू नयेत, ती जिवंत देवापासून दूर नेतात.


O nonako ihahairani manena o Yesus waaka o Kana ma dokuka o Galilea ma tonaka. O riho magenaka de asa to Una Awi nonako-nonako ihahairani gena wosolano waaka. Komagena Una Awi kuasa masirete asa wasimane onaka. So Awi muri-muri magena manga piricaya Unaka gena foloi idogo. 	 स्वर्गीय सामर्थ्याचे चिन्ह म्हणून येशूने केलेला हा पहिला चमत्कार होता. गालीलातील काना येथे येशूने हा चमत्कार केला. आणि येशूने आपली महानता दाखवून दिली. तेव्हा त्याच्या शिष्यांनी त्याच्यावर विश्वास ठेवला.


Kagena de ngohi takelelo kali o ngoloto moi imatero de o kaca imaricapu de o uku. De kagena ma dateka o nyawa imaokoye o kecapi-kecapi yacohono, ona magenena o haiwani ilalago yakudoti de yaturaka, ma buturu yasisaka, de ma giki yatotulada de lo ma ronga ma gegeto gena ona yoholu yosinonako. 	 मी अग्नि काचेच्या समुद्रात मिसळल्यासारखा पाहिला, सर्व लोकांनी ज्यांनी त्या प्राण्यावर, त्याच्या मूर्तीवर आणि त्याच्या नावाच्या संख्येवर विजय मिळविला होता ते सर्व समुद्राजवळ उभे होते. या लोकांकडे देवाने दिलेली वीणा होती.


Magena de o nyawa yadadala manga sidongirabano o nyawa moi womatoore wotemo, "Ya Baba Guru, kodo! Nowitailako ai ngopa. Una manena ai ngopa womatetengoka. 	 आणि त्याचवेळी जमावातील एक मनुष्य मोठ्याने ओरडून म्हणाला, “गुरुजी, मी तुम्हांला विनंति करतो, माझ्या मुलाकडे पाहा, कारण तो माझा एकुलता एक मुलगा आहे.


Komagena so Awi muri-muri yohairani de yotemo, "Wewe! O nyawa Una manena paramoi bai! O bi moi-moi qangodu sidago lo o paro de o moku-moku lo ka wisigise." 	 तेव्हा लोकांना मोठे आश्चर्य वाटले, ते म्हणाले, “हा कोणत्या प्रकारचा मनुष्य आहे? वारा व समुद्र देखील त्याचे ऐकतात.”


De o Gikimoi de Awi kuasa aku ngini winidogo o bi moi-moi qaloloha gena qangodu, so nginika o kia naga ikurangi gena qangodu niamake sidago nia kurangi moi lo asa ihiwa. La o bi loha moi-moi gena qangodu ngini aku niaaka ma ngale o nyawa niariwo. 	 आणि देव तुम्हाला कृपेने विपुल देण्यास समर्थ आहे. यासाठी की सर्व गोष्टीत सर्व वेळी, तुम्हांला विपुलता मिळेल आणि चांगल्या कामसाठी अधिक तत्पर व्हाल.


Ma orasi done wahino womasidiado, de Una magena asa wasinako itiai o bi nyawa o duniaka, ma diai gena idodooha ma ngale manga dorou, de manga sininga itiai o Gikimoi Awi simaka, de lo manga sopo gena Una wafanggali. 	 आणि तो येऊन पाप, धार्मिकता आणि न्याय याविषयी जग दोषी आहे हे सिद्व करील.


So ngohi asa tosulo la Una ka wingangapo, qabolo de bilasu Una towipalako." 	 म्हणून मी याला फटके मारुन सोडून देतो.


O wange magena o Yesus wimomote yasinoto o Yerusalemno isupu yotagi yakahika o Emaus ma dokuka, ma gaku gena nagala o kilo mogiowo de moi. 	 त्याचा दिवशी त्याच्यातील दोघे शिष्य यरुशलेमापासून सुमारे दहा किलोमीटर अंतरावर असलेल्या अम्माऊस नावाच्या गावाला चालले होते.


So kagena de ma Kolano Herodes wogiise komagena, de una wotemo, "Ka o Yesus Una manena o Yohanes Wooosi bai! Kiaka iqomaka tasulo so awi sahe yatolaka, de orasi manena wooho kali!" 	 परंतु हेरोदाने जेव्हा ऐकले तेव्हा तो म्हणाला, “ज्या योहानाचा मी शिरच्छेद केला तो मरणातून उठविला गेला आहे.”


O nyawa imakokadateku de ami gianongoru ona magena lo asa yanali dede muna, sababu yoise igogou o ngopa una magena kanaga lo o Jou Awi galusiri ilalamo wosikelelo munaka. 	 तिच्या शेजाऱ्यांनी व नातेवाईकांनी ऐकले की, देवाने तिच्यावर मोठी कृपा केली आहे, ते तिच्या आनंदात सहभागी झाले.


De ma gubernur wosulo isilefo to Una Awi sangahadi ma qokuka o galaki ma demo itemo: O YESUS O NAZARETKA MA NYAWA O YAHUDIKA MANGA KOLANO. 	 आणि पिलाताने एक वाक्य लिहिले आणि ते वधस्तंभावर लावले. त्यावर असे लिहिले होते की, “येशू नासरेथकर - यहूद्यांचा राजा”


Sidago ngomi lo to ngini nia ronga misilamo o gogobu moi-moi o Gikimoi iwipipiricayaka. De komagena lo asa miasingangasu onaka igogou ngaroko o orasi isigeto-geto ngini o nyawa nisangisara de o susa niamake, duma magena ngini asa niamoku de ka o Jou Yesus niwipiricaya qaputuru. 	 म्हणून आम्हाला स्वत: देवाच्या मंडळ्यांमध्ये सर्व छळात व तुम्ही सहन करीत असलेले दु:ख, त्याविषयीची तुमची सहनशीलता सोशिकपणा आणि विश्वासाचा अभिमान वाटतो.


So nako ngini la o moi-moi maro komagena niaaka, de o cawaro magegena upa nitemo isupu ma sihino o Gikimoino, duma magegena asa isupu ma sihino o nyawa manga sininga qatotorouno de lo o tokano. 	 कारण अशा प्रकारचे शहाणपण वरून, स्वर्गातून आलेले नाही, तर ते पृथ्वीवरचे आहे. अधार्मिक आणि सैतानी आहे.


Sababu ma ngale ngini nia manara komagena, so Una Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilefo itemo, "Ma ngale o dorou ngini o Yahudika ma nyawa niaaka, so o nyawa ma somoa asa o Gikimoi Awi ronga ma dorou yogaka." 	 शास्त्रलेखात लिहिल्यानुसार तुमच्यामुळे ‘विदेशी लोकांमध्ये देवाच्या नावाचा अपमान होत आहे.”


Kagena de o malaikat moi o sorogano wahino Unaka de iwisiputuru. 	 स्वर्गातून एक देवदूत आला व तो त्याला सामर्थ्य देत राहिला


Awadede! Igogou, qaloha la ngini gena nimatekekitingaka komagena, nia edekati ma ngale nisinako ngini nagoona o Jou Yesus niwipiricaya qaputuruka. 	 (तरीही तुम्हांमध्ये पक्ष असावेत) यासाठी की, जे तुमच्यामध्ये पसंतीस उतरलेले आहेत ते प्रगट व्हावेत.


Ngini nianako masirete cawali o Timotius una magena o Gikimoi iwileleani qaloha. Una womanara dede ngohi mitagi ma ngale o habari qaloloha misihabari de maro o ngopa moi so womanara dede awi baba masirete. 	 आणि तुम्हांला त्याचा स्वभाव माहीत आहे, सुवार्ता वाढविण्यासाठी जसे मुलगा पित्याची सेवा करतो तशी त्याने त्याच्या योग्यतेने माझ्याबरोबर सेवा केली आहे.


De lo nimasidodiahi la upa sidago nginino kanaga o nyawa moi lo o nyafusu ma dorou nidupa niaaka. De upa sidago lo niaaka maro o Esau iqoqomaka, sababu o Gikimoi Awi laha unaka he wafaduliwa, so awi ria ma haku o Gikimoi Awi laha wamake gena wositagali de ma nongoru awi ino o kupuo. 	 कोणीही व्यभिचारी असू नये किंवा एका जेवणापायी आपला वडीलकीचा हक्क विकून टाकणाऱ्या एसावासारखे जगिक विचाराचे असू नये याकडे लक्ष द्या.


Mutuwade ngohi bilasu o Epafroditus gena towisigiliho qacapati nginika, la ma orasi ngini niwikelelo de nia sininga asa ifoloi isanangi de ngohi lo ai sininga ma beleso foloi isiguui. 	 म्हणून, अधिक अधीरतेने, मी त्याला पाठवित आहे. यासाठी की जेव्हा तुम्ही त्याला पाहाल तेव्हा पुन्हा एकदा तुम्ही आनंदी व्हाल आणि मी निश्रिंत असेन.


Kagena de takelelo o malaikat moi kali o sorogaku woutiku. Una awi giaka o busune iluluku-luku ma ngora ma kukuci gena wacohono de lo o rate qatotubuso moi. 	 आणि मी एक देवदूत स्वर्गातून खाली येताना पाहिला. त्याच्या हातात खोल बोगद्याची किल्ली आणि एक मोठा साखळदंड होता.


Kagena de o Yohanes wosango wotemo onaka, "Magena qadoohawa. O nyawa ngone gena nakoso o kia naga ngone kanaga pamake magena, ka cawali o Gikimoi wonahike. So ma ngale magegena gena ngohi itoosawa. 	 योहानाने उतर दिले, “देव जे देतो तेच माणसाला मिळते.


Qabolo de o sapi ma ngopa qasasaki moi niatago de niatola. Hino la pooqo porarame de nanga nali ilamo. 	 आणि पुष्ट वासरु आणून कापा, आपण खाऊ आणि आनंद करु!


So o Yesus o ade-ade magena wosijarita qabolo de wotemo, "Komagena lo o orasi ma simaka de o nyawa yadala ibitototuuruno done asa ibiqoqomaka, so o orasi manena o nyawa yadala o orasi manena iqoqomaka done asa itotuuru kali." 	 म्हणून आता जे शेवटचे आहेत ते पहिले होतील आणी पहिले ते शेवटचे होतील.”


Komagena so Ngohi totemo nginika, o kaya o dunia manenaka ngini bilasu niapake la o nyawa niariwo, ma ngale ma orasi done o kaya magena isisaka, de ngini manena asa niqehe qaloha o riho ikokakalika kagena o sorogaka. 	 “मी तुम्हांस सांगतो, तुमच्यासाठी तुमच्या ऐहिक संपत्तीने मित्र मिळवा. यासाठी की, जेव्हा ते संपेल तेव्हा ते तुमचे अनंतकाळच्या घरात स्वागत करतील.


Ngaroko komagena, duma upa sidago ngini nia sininga ma rabaka nitemo, "Nako o Yahudika ma nyawa o Gikimoi wahoholuka gena, ngohi manena foloisi tolamo." Sababu bilasu nimasininga kasi, upa ma ngale ngini, duma ma ngeko Yahudika ma nyawa ona iqomaka so aku Una Awi laha gena ngini lo niamake. So upa ma umaka de o ngutu isioho, duma ma ngutuka asa o uma ioho. 	 तर तुम्ही त्या तोडलेल्या फांद्यांहून मोठे आहात अशी बढाई मारु नका. लक्षात ठेवा, तुम्ही मुळाला आधार देत नाही, तर मूळ तुमचे पोषण करते.


De ona magena yoiseka to Yesus Awi demo de Awi demo magena ma ngale, so ona imaridemo sababu Una wotemo iqomaka, "O roti o Gikimoino magena ka ka Ngohi masirete, ena gena Ngohi o sorogano tokahino." 	 मग यहुदी लोक येशूविरुद्द कुरकुर करु लागले. कारण “स्वर्गातून खाली आलेली भाकर मी आहे” असे तो म्हणाला.


Nako komagena, de o tahu ma duhutu asa wahino de wotemo nginika, 'Upa ani sininga ikurangi, o riho manena isidailakoka ma ngale pahike yakokoro ona magena.' So de nia maqeka asa ngini nituluru ma duduka. 	 मग ज्याने तुम्हा दोघांना आमंत्रित केले आहे तो येईल, आणि तुम्हांला म्हणेल, “या माणसाला तुझी जागा दे.’ मग खजील होऊन तुम्हांला खालच्या जागी बसावे लागेल.


So ngohi manena gena ngini o nyawa tiniosi de o ake la idadi maro o nonako moi gena, igogou ngini nimatoba de nimatodubaka, duma ma orasika kanaga wimoi asa wahino wotuuruno, gena Una Awi manara foloi ilamo, so ngohi manena to Una Awi simaka gena o kia lo waali idahe, ka Awi capato taaho maro o nyawa wileleleani moi lo idadiwa. De ngini la kanaga nimatoba de nimatodubaka, Una magena asa wosingosa o Gurumi Qatetebi ma kuasa de o uku la nia sininga ma rabaka wopareta. 	 तुम्ही तुमची अंत:करणे आणि जीवने वाईटाकडून चांगल्याकडे बदलली आहेत हे दर्शविण्यासाठी मी तुमचा बाप्तिस्मा पाण्याने करतो, पण माझ्यानंतर माझ्यापेक्षाही महान असा एक येत आहे, ज्याच्या वहाणा उचलण्याची सुद्धा माझी लायकी नाही. तो पवित्र आत्म्याने आणि अग्नीने तुमचा बाप्तिस्मा करील.


Ma langino ngomi mimajobo miside kali so miuti o Kaisarea ma kotaka. So kagena de ngomi mitagi o nyawa moika o Gikimoi Awi habari qaloloha wosihohabari, iqoqoma una o Yerusalemka o nyawa ipipiricayaka yahihiri manga roriwo yatumudingi manga sidongirabano, awi ronga o Filipus. Una magena awi ngopa o jojaru yaruha o Gikimoi Awi demo isingongangasu, kagena awi tahuka mimasidodogu. 	 त्याला चार मुली होत्या. त्यांची लग्रे झालेली नव्हती. या मुलींना देवाच्या गोष्टी (भविष्याविषयीचे) सांगण्याचे दान होते.


So o gogobu o Antiokhiaka yasuloka qabolo, de o Paulus, de o Barnabas, de lo ona yamuruo naga magena imajobo itagi o Yerusalemka. So ma orasi o Fenisia ma daeraka de o Samaria ma daeraka yakiloli de o dokuka itulu-tulu, de ona isingangasu idodooha o Gikimoi Awi manara so o Yahudika ma nyawa yasowo lo o Yesus iwipiricayaka, sidago o bi nyawa ipipiricaya o bi doku magenaka ona yangodu yanali de imore. 	 मंडळीने त्यांना प्रवासास जाण्यासाठी मदत केली. हे लोक फेनीके व शोमरोन प्रांतातून जात असता यहूदीतर विदेशी लोक देवाकडे कसे वळले, याविषयी सविस्तर हकीगत त्यांनी तेथील बंधुवर्गाला सांगितली. त्यामुळे ते फार आनंदित झाले.


Una wapipi qabolo de wotemo, "Ai manara tosiboloka." Ato Awi sahe iruku gena wosoneka. 	 येशू आंब घेतल्यावर म्हणाला, “पूर्ण झाले आहे.” मग त्याने आपले डोके लववून आपला आत्मा सोडून दिला.


Ena gena, nakoso ma ngale ngini o sala niaaka so nisangisara de magena kanaga niamoku, de ngini magena o Gikimoi winisigiliriwa. Duma nakoso ma ngale o loha niaaka so nisangisara de magena bilasu niamoku gena, o Gikimoi igogou wosanangika. 	 कारण जर तुम्ही केलेल्या चुकीबद्दल तुम्हांला मार मिळाला आणि तुम्हांला तो सहन करावा लागतो, तर ते देवासमोर मान्य आहे.


De lo nakoso kanaga nia arata moi la o nyawa ma somoa yagolo, de hika niahike bato onaka. De upa lo niagolo la isigiliholi nia moi-moi, nakoso o bi nyawa yodupa so yaqeheka nginino. 	 जे तुम्हांला मागतात त्या प्रत्येकाला द्या आणि जो तुमचे घेतो ते परत मागू नका.


So ma orasi Una o akeye wodola, de imatodoka wakelelo o dipa ipelenga de o Gikimoi Awi Gurumi iuti imatero maro o namo dara de itangi Unaku. 	 येशू पाण्यातून वर येत असता त्याने आकाश उघडलेले पाहिले. आणि पवित्र आत्मा त्याच्यावर कबुतरासारखा आला.


So kagena de o Yerusalemka ngohi totagi de taakaka. Ena gena, de o imam ma bi saheka o surati kuasa togolo so ona ihike ma rabaka ma demo gena o nyawa ipipiricaya tatago la o buika tasingosa. Komagena lo ma orasi o bi nyawa ipipiricaya yatooma de ngohi lo todupa tomasimote. 	 आणि नेमके हेच मी यरुशलेम येथे केले. कारण मुख्य याजकांकडून मला तसा अधिकार मिळाला होता. म्हणून मी देवाच्या अनेक संतांना तुरुंगात टाकले, आणि हे जे संतगण जिवे मारले गेले, त्यांच्याविरुद्ध मी माझे मत नोंदविले.


Ma ngale o Ishak awi piricaya so awi ngopa o Yakub de o Esau wasigolo o Gikimoika, la to Una Awi laha o orasi ma simaka done asa idogo. 	 इसहाकाने विश्वासाने याकोबाला व एसावाला पुढील काळासाठी आशीर्वाद दिले.


Bilasu upa o lake o bi gomaka isisusuba gena niaoqo, upa lo o bi haiwani ma au niaudo, upa lo o bi haiwani yagogohore la isoneka de niaoqo de lo upa o bi nyafusu ma dorou niaaka. Nakoso ngini nimasitiari la o dorou ma manara magena niaaka niholu, magena asa niamanara itiai de qaloha. Sidago kagena. De o Yesus Kristus Awi ronga Ngomi o gogobu, de o bi rasul, de o roriri o Yerusalemka 	 कोणतेही अन्न जे मूर्तीला वाहिले आहे ते खाऊ नका रक्त चाखू नका गुदमरुन मारलेले प्राणी खाऊ नका. कोणत्याही प्रकारचे अनैतिक पाप करु नका. जर तुम्ही या गोष्टींपासून दूर राहाल, तर तुम्ही चांगले कराल आता आम्ही तुमचा निरोप घेतो कळावे.’


Duma bilasu ngini nianako ma orasika done asa o Gurumi Qatetebi wouti de wowosa nginiku de o Gikimoi winihike o kuasa, la ngini nidadi Ai saksi ma ngale Ngohi o Yerusalemka, o Yudea ma daera ma sigilolika, de o Samaria ma daeraka de sidago lo o dunia ma pupuku ihaka." 	 परंतु पवित्र आत्मा तुम्हांकडे येईल. मग तुम्हांला शक्ति मिळेल. तुम्ही माझे साक्षी व्हाल. तुम्ही लोकांना माइयाविषयी सांगाल. पहिल्यांदा यरुशलेम येथील लोकांना तुम्ही सांगाल. नंतर तुम्ही यहूदीया, शोमरोन व जगाच्या सर्व भागात सांगाल.”


So ma ngale ngomi foloisi miongongano o Gikimoi Awi jaji qamomuane, so ngomi lo kanaga mibarani o habari qaloloha misihabari. 	 म्हणून आम्हांला अशी आशा असल्यामुळे, आम्ही फार धीट आहोत.


Ngona gena, o orasi ma cunu naaka so manga kuasa gena sutu ikurangi de o malaikat. Ngona gena nasihoromati de nahike o kuasa de o mulia. 	 थोड्या काळासाठी तू त्याला देवदूतांपेक्षा कमी केले तू त्याला गैरव व सन्मान यांचा मुकुट घातला आहेस


So ona yamuruo naga ngohi iririwo gena ka cawali o Lukas womatengo wogogesi dede ngohi. So, Timotius, ma orasi ngona nahino tanu o Markus lo nowingaho wahino ngohino, sababu una aku ngohi woiriwo, 	 लूक एकटा असा आहे की, जो अजूनखील माझ्याजवळ आहे. जेव्हा तू येशील तेव्हा मार्कलाही तुझ्याबरोबर घेऊन ये. कारण सेवेकरिता तो मला उपयोगी आहे.


Komagena so sidago o wange manena o tona magena isirongali "O Au Ikokopola ma Tona". 	 त्यामुळे आजही त्या जागेला ‘रक्ताचे शेत’ असे म्हणतात.


Nakoso ngini iningaho o puji ma bi tahuka, de inikalaki nagoona ipopareta manga simaka, upa lo nimodo ma ngale o kia bilasu ngini nisango. 	 “जेव्हा ते तुम्हांला सभास्थान, सरकार, अधिकारी यांच्यासमोर आणतील तेव्हा तुम्ही काय बोलावे किंवा स्वत:चा बचाव कसा करावा याविषयी आधीच चिंता करीत बसू नका.


Una Awi muri yamogiowo de sinoto waaso imatolomu Unano la o kuasa wahikeka, la aku o toka yodusu de wasulo la itagi yasosinoto. 	 त्याने बारा शिष्यांना आपणांकडे बोलावून घेतले व त्यांना जोडीजोडीने पाठविले आणि त्याने त्यांना अशुद्ध आत्म्यावर अधिकार दिला.


Kagena de o nyawa moi o puji ma tahu wapopareta o doku magenaka, awi ronga o Yairus, una magena wahino o Yesus Awi simaka, wosuba wobukuku, de iwibaja de wogolo Unaka la tanu Una wahika awi tahuka, 	 त्याचवेळी याईर नावाचा एक मनुष्य आला. तेथील सभास्थानाचा तो अधिकारी होता. त्याने येशूच्या पाया पडून त्याला आपल्या घरी येण्याची विनंति केली.


Ma tuangi awi leleani ma somoaka wotemoli, 'O pipi magena niaqehe unano de niwihike woleleleani moika, kiaka una magenaka o pipi ma dogo o cala mogiowoka. 	 “म्हणून मालकाने दुसऱ्या नोकरांना सांगितले, याच्याजवळची रुपयांची थैली घ्या आणि ज्याच्याजवळ रुपयांच्या दहा थैल्या आहेत त्याला द्या.


Nakoso ngini igogou ninako Ngohi manena naguuna, de magena imatero maro ngini lo igogou Ai Baba niwinako. So o orasi manena de isikahika, ma ngale Una gena ngini igogou niwinanako de lo niwikokeleloka." 	 जर तुम्ही मला ओळखले असते तर माझ्या पित्यालाही ओळखले असते, आणि आतापासून तुम्ही त्याला ओळखता व त्याला पाहिले आहे.”


Ami bioka kanaga yalefo o ronga moi, ngaroko magena o nyawaka yasimane waasi itemo: Manena o Babel o kota ilalamo kanena o bi nyawa o duniaka o nyafusu ma dorou de o maqe yaaaka gena imatero maro to ona manga ake de manga nao. 	 तिच्या कपाळावर नाव लिहिले होते. त्या नावाला गुपित अर्थ आहे. त्यावर असे लिहीले होते:


Kagena de gila-gila ona o teto itolomu ma ngale Una wisipaka la witooma, duma itolomusi, de ato imatodoka gena Una he wimake kawa, sababu Una asa womajoboka o Gikimoi Awi Tahuno de wadongosaku. 	 जेन्हा येशू असे बोलला तेव्हा लोकांनी त्याला मारण्यासाठी दगड उचलले. पण येशू गुप्त झाला आणि नंतर मंदिरात निघून गेला.


Ma orasi o Sabat ma wange ipasaka, so o Nahadi ma wangeka de goginita nosi o wange asa ibao, de ongo Maria Magdalena de lo ongo Maria ma somoali itagi o boosuka. 	 शब्बाथवारानंतरचा पहिला दिवस आला. पहाटेस मरीया मग्दालिया, मरीया नावाची दुसरी स्त्री कबर पाहावयास तेथे गेल्या.


Kagena de ngohi takelelo o toka ngai saange ma jamani koloko o bi pedeke. De ona moi-moi magena o naga ma uruno, de o haiwani ilalago ma uruno, de lo o nabi wokokulai awi uruno isupu. 	 तेव्हा मी तीन अशुद्ध आत्मे जे बेडकासारखे दिसत होते ते पाहिले. ते प्रचंड सापाच्या मुखातून बाहेर आले. श्र्वापदाच्या मुखातून बाहेर आले, खोट्या संदेष्ट्याच्या मुखातून बाहेर आले.


Kagena o doku saange moi de moika lo o Paulus de o Barnabas ioqowa de isumbayang la iwisano kasi o Jou Awi dupa, ma ngale yahiri manga roriri to ona manga gogobu ma rabaka. Qabolo de ona magena yasisaraha to ona manga Jou iwipipiricayaka. 	 पौल व बर्णबाने प्रत्येक मंडळीत वडीलजनांची नेमणूक केली. त्यांनी या वडिलांसाठी उपास आणि प्रार्थना केल्या, प्रभु येशूवर विश्वास असलेले असे सर्व वडीलजन होते म्हणून पौलाने व बर्णबाने त्यांना प्रभुच्या हाती सोपविले.


Ma orasi o Yahudika ma nyawa o Tesalonikaka yogiise o Berea ma dokuka o Paulus wosihabarili o Gikimoi Awi habari, de ona yahino nogena de o kawasa yasigaro ma ngale iwingamo. 	 परंतु जेव्हा थेस्सलनीका येथील यहूदी लोकांना समजले की पौल बिरुया येथेही देवाचे वचन सांगत आहे, ते बिरुया येथे सुद्धा आले. थेस्सलनीका येथील यहूदी लोकांनी बिरुया येथील लोकांना हैराण केले व त्रास दिला.


Komagena o nyawa yadadalali o Yerusalemka ma ngale o Yesus Awi nonako ihahairani magena yogiiseka, so ona yadadala magena asa itagi o ngekoka la de o Yesus imakamake. 	 पुष्कळ लोक त्याला जाऊन भेटले कारण त्याने तो चमत्कार केला होते हे त्यांनी ऐकले होते.


de qadoohaso sidago ngona lo ai pipi gena he nadiahiwa o bankka, la ma ngale ipuo la ngohi tolihono de ma dogo gena aku tamakeli.' 	 तर तू माझे पैसे पेढीत ठेवायचे होतेस म्हणजे मी घरी आल्यावर मला व्याजासहित पैसे मिळाले असते.