Qabolo de o malaikat ma saange awi trompet wawuwu kali, de kanaga o ngoma ilalamo moi ka isora-sora, koloko o obor,o dipaku itura so o bi selera, gena koloko ibati saange, magena o bati moika de lo o bi ake ma jobubu o bati moi gena yatapaquka. 	 तिसऱ्या देवदूताने त्याचा कर्णा वाजविला तेव्हा एक मोठा तारा मशालीप्रमाणे पेटलेला आकाशातून पडला. तो तारा नद्यांच्या एक तृतीयांश भागावर पडला आणि झऱ्यांच्या एक तृतीयांश भागावर पडला.


So he qaginita Una asa wakahika onaka, de ka o ake ma qokuko wotagi. 	 मग पहाटेच्या वेळी तो पाण्यावरून चालत शिष्यांकडे आला.


Duma ma orasi gena yaadoka, so ma Kristus aku powipiricayaka so o Gikimoi de Awi bobita lo ngone he inajaga kawa, maro o ngopa la yalamoka so manga dodihimo he yajaga kawa. 	 पण आता हा विश्वास आलाच आहे, तर यापुढे आम्ही या कडक पालकाच्या अधीन नाही.


Duma o gisisi niodadato gena o Gikimoi kanaga wasioho sidago idadi o goho de ma roheka eko ma tageka, imatero maro to Una Awi dupa, so o gisisi la ioho gena yamote moi-moi de ma sihino. 	 आणि मग देवाने निवडल्याप्रमाणे तो त्याला आकार देतो. तो प्रत्येक दाण्याला त्याचे स्वत:चे ‘शरीर’ देतो.


De o Yudas de o Silas, ona lo o nabi maro o Paulus de o Barnabas, so idala yasibicara o nyawa ipipiricaya o Antiokhiaka de lo yasiputuru sidago manga sininga ipeleso kawa. 	 यहूदा व सीला हेसुद्धा संदेष्टे होते. त्यांनी विश्वासणाऱ्या बंधूंना विश्वासात भक्कम करण्यासाठी पुष्कळ गोष्टी सांगितल्या.


De lo maro o uku so ngone nanga laqe lo aku o moi-moi yatupu. Sababu o Iblis una masirete asa nanga laqe gena ma sigaro la pobicara qatorou, so o nyawa la de manga laqe manga sininga ma rabaka gena asa ifoloisi qatorou. So o moi-moi manga sininga ma rabaka sidago lo o moi-moi qangodu yaaaka de yamamake manga oho ma rabaka gena, qangodu lo qatorou. 	 होय, जीभ ही ज्वाला आहे. आपल्या शरीराच्या सर्व अवयवामध्ये वाईट गोष्टींची ती खाणच आहे. जीभ ही आपल्या सर्व शरीराला विटाळविणारी आहे. ती आपल्याला अपवित्र करते. आपल्या सर्व अस्तित्वालाच ती आग लावते. ती तरकाच्या ज्वालांनी जीवन पेटवते.


So yahika o ngeko ma soaka, de kanaga o ngopeqeka moi mopanyake o au mosidagi de itekaka, duma itogu waasi ma deka o taungu mogiowo de sinoto qabolo. De ami sininga ma rabaka motemo, "Hitilahi Awi jubaka tomasimaho bato, la ngohi asa isiloha." Muna mahino la Una mowidalate de Awi duduno mototuuru, de gila-gila momasimaho Awi juba ma pigika. 	 कारण तिने आपल्या मनात म्हटले, “मी केवळ त्याच्या वस्त्राला शिवले तरी बरी होईन.”


So ngini o nyawa, ngaroko nia sininga itiai waasi, duma kanaga o kia naga qaloha niahike nia ngopaka. Nako komagena niaaka, de ka igogou o Gurumi Qatetebi lo nia Baba o sorogaka asa wahike nakoso o nyawa nagoona igolo Unaka." 	 जर तुम्ही इतके वाईट असताना तुम्हांला तुमच्या मुलांना चांगल्या देण्याचे समजते, तर जे त्याच्याकडे मागतात त्यांना स्वर्गातील पिता किती तरी अधिक पवित्र आत्मा देईल?”


Kagena de o bi Farisika ma nyawa o Yesus wikelelo womatamiye wooqo de o bi nyawa ma dorou magena. So o Yesus Awi muri-murika yotemo, "Qadoohaso Una wooqo de o balastengi itotolomu de o bi nyawa ma dorou ona magena." 	 परूशांनी ते पाहिले त्यांनी येशूच्या शिष्यांस विचारले, “तुमचा गुरू जकातदार व पापी यांच्याबरोबर का जेवतो?”


Ce! Ngini o bi nyawa o orasi manena nia dorou ningodu gena o Gikimoi niwiholu. Ngini nigolo Ngohi taaka o nonako nginika? Toholu! Ngaroko nigolo nigegego lo Ngohi taakawa o nonako maro komagena ma meta o nyawa ngini manenaka, ka cawali o nonako moi maro iqoqoma ma nabi Yunuska gena idadadika." Qabolo de Una womajoboka. 	 दुष्ट व व्यभिचारी पिढी चिन्ह शोधते, पण तिला योना संदेष्ट्यशिवाय दुसरे चिन्ह दिले जाणार नाही.” मग तो त्यांना सोडून गेला.


Iwitago qabolo de o Petrus o bui ma tahuka iwisingosaka, so kagena o prajurit o bolu iha yasulo iwijaga imateketotagali, so o bolu moi o prajurit yaruruha. Sababu awi edekati o Paskah ma Rarame qabolo de o Petrus iwingaho o hakimka, la o nyawa yadadala manga simaka kagena awi demo wahiri, nakoso isala de asa isulo iwitooma. 	 हेरोदाने पेत्राला अटक करुन तुरुंगात टाकले. सोळा शिपाई पेत्राभोवती पहारा देत होते. हेरोदाला वल्हांडण होईपर्यंत थांबायचे होते. मग त्याने पेत्राला लोकांसमोर आणण्याची योजना केली.


So o Sabat ma wangeka ngomi o kotaka de misupu mitagi o selera ma dateka, kiaka mitemo nagala o Yahudika isosumbayang ma riho kagena naga. Kagena de ngomi migogeku de o bi ngopeqeka imatolomu o riho magegenaka so mimatekebobicara. 	 शब्बाथवारी आम्ही त्या नगराच्या वेशीच्या बाहेर प्रार्थना करण्यासाठी नदीकाठी सुरक्षित जागा आढळेल असे वाटल्यावरुन तेथे जाऊन बसलो, आणि तेथे जमा झालेल्या स्त्रियांशी बोलू लागलो.


So una wotemo, "Ce! So Ngona gena igogou o kolano moi." De o Yesus wosango unaka wotemo, "Itero. Maro ngona notetemo, Ngohi gena igogou o kolano moi. Ngohi gena isibuoka, so o dunia ma rabaka tahino gena, kanaga de Ai ngale moi ena gena aku Ngohi o dodoto itotiai o nyawaka tasingangasu. De nakoso o nyawa la o dodoto itotiai gena yodupa yaqehe, ona magena asa Ngohi isigise qalohaka." 	 पिलात म्हणाला, “तर तू एक राजा आहेस!” येशूने उत्तर दिले, “मी राजा आहे असे तू म्हणतोस तेव्हा बरोबर म्हणतोस. खरे पाहता, या कारणासाठी मी जन्मलो आणि सत्याविषयी साक्ष देण्यासाठी मी या जगात आलो. जे सर्व सत्याच्या बाजूचे आहेत ते माझे ऐकतात.”


So de Una wanako manga sininga magegena, de wotemo onaka, "He! Muna maakaka o manara qaloloha-loha moi Ngohika. Duma ngini ka nimisisusa. Boloka! 	 येशूला ते काय म्हणत आहेत हे माहीत होते, त्याने त्यांना विचारले, “तुम्ही त्या बाईला का त्रास देत आहा? तिने माझ्यासाठी फार चांगले काम केले आहे.


O malaikat magena wahika munaka, de womitemo, "Tabea! Igogou, ngona manena o Jou Awi laha wonisicatu ifoloi, de Una kanaga dede ngona." 	 गब्रीएल तिच्याकडे आला आणि म्हणाला, “अभिवादन! तुझ्यावर कृपा झालेली आहे. प्रभु तुझ्याबरोबर आहे.”


Kagena de Una wotemo onaka, "Ce! So niiseka de ka niasahe waasi! Qadoohaso ngini niasahewa, ena gena o kia naga una waoqoka una magena o dorouka wingahowa, so upa nitemo una witorou o Gikimoi Awi simaka. 	 तो त्यांना म्हणाला, “तुम्हांलादेखील हे समजत नाही काय?” जे बाहेरून मनुष्याच्या आत जाते ते त्याला अपवित्र करीत नाही हे तुम्हांला समजत नाही का?


He! Ma moi lo waasi kanaga o nyawa yoise o jarita komanena, gena o nyawa wisibuo kusi de wopiloka maro ngohi, so de o nyawa moi awi manara sidago aku una womasigeleloka. 	 जो मनुष्य जन्मजात आंधळा होता, त्याला दृष्टी येण्याची ही पहिलीच वेळ आहे.


Mutuwade ngini ningodu bilasu nimatekekaaka qaloha, ena gena nia sininga nisirimoi de nimatekesayangi, de nimatekedodara, de nimatekegalusiri de lo nia sininga qamomuuqu moi de moika. 	 शेवटी सारांश हा की, तुम्ही सर्वजण एकमेकांशी विचार व भावना यांच्या ऐक्याने, सहानुभूतीने आपल्या भाऊबहिणींशी प्रेमाने, दयाळूपणे आणि नम्रतेने राहा.


O orasi magenaka ngaroko ngohi kanaga de ai kurangi, lebelaha upa he o pipi togolo nginika. Sababu ai kurangi o kia bato gena o nyawa ipipiricaya ona magena o Makedonia ma daeraka de yahino asa ihike ngohika. Ngohi tomajaga la o orasi magena upa nginika togolo, ma ngale ngini gena upa he tinisitubuso. Orasi manena de isikahika, ngohi lo asa taaka komagena, la upa nginika togolo. 	 आणि मी तुम्हांजवळ होतो तेव्हा मला कमी पडले असतानाही मी कोणाला भार असा झालो नाही. कारण मासेदिनियाहून जे बंधु आले त्यांनी माझी गरज पुरविली. आणि सर्व गोष्टीत मी तुम्हांस ओझे होऊ नये म्हणून मी स्वत:स ठेवले आणि यापुढेही ठेवीन.


Duma o Gikimoi asa wotemo, "Igogou, upa ka ngona nomatengo, duma kanagasi o nyawa yanau yacala tumudingili gena tatingaka ma ngale Ngohi Ai nyawa masirete. Ona magena o giki ikokulai o Baal gena yasuba waasi." 	 परंतु त्याला देवाचे काय उत्तर मिळाले? देव म्हणतो. “ज्यांनी बालापुढे गुडघे टेकले नाहीत अशी सात हजार माणसे मी आपणासाठी राखून ठेवली आहेत.


O Yesus wotemo Awi muri-murika, "Igogou, o bi moi-moi kanaga idadala gena ma ngale o nyawa o dorouku yasitutura. Duma ibodito, nakoso o nyawa o sababu yaaka so o nyawa ma duuru o dorouku itura bai! 	 येशू त्याच्या शिष्यांना म्हणाला, “ज्या गोष्टी लोकांना देवापासून दूर नेतात त्या येणे निश्चित आहे, परंतु ज्याच्यामुळे त्या येणार त्याची वाईट दशा होवो!


'O Jou Gikimoi wotemo ai Jouka: Nomatamiye to Ngohi Ai girinaka la Ai horomati namake sidago Ani saturu taaka la yahino inisuba Ngonaka.' 	 प्रभु माझ्या प्रभूला (ख्रिस्ताला) म्हणाला, मी तुझे वैरी तुझे पादासन करीपर्यंत, माझ्या उजव्या बाजूला बैस.’ स्तोत्र. 110:1


O nyawa nagoona la kanaga yosigise to Ngohi Ai demo de lo Ai Baba iwipiricaya kekiaka Una woisulo so Ngohi tahino, ona magena kanaga o oho ka sidutu ikakali gena yamake de yasisala kawa. Ena gena, ona dede o Gikimoi imakitinga kawa de yamake o oho ka sidutu ikakali bai! 	 मी तुम्हांला खरे तेच सांगतो: जो माझे ऐकतो आणि ज्याने मला पाठविले त्याच्यावर विश्वास ठेवतो त्याला अनंतकालचे जीवन मिळेल. त्याला दोषी ठरविले जाणार नाही. तर त्याने मरणातून निघून जीवनात प्रवेश केला आहे.


Wotemo, "Ngohi gena tomasitero maro to ngini nia roti, sababu nakoso o roti la o nyawa yaoqo gena, ona aku ioho. Komagena lo o nyawa nagoona la yahino Ngohika de kanaga Ngohi ipiricaya, ona magena asa he yasapi kawa de lo manga kiri qadudu kawa. 	 मग येशू म्हणाला. “मीच ती जीवनाची भाकर आहे. जो माझ्याकडे येतो त्याला कधीही भूक लागणार नाही. आणि जो माझ्यावर विश्वास ठेवतो त्याला कधीही तहान लागणार नाही.


Ngaroko to Ngohi Ai demo tinisingangasu gena de o ade-ade, duma ma orasi he idumuka de tinisiade-ade kawa. Duma ma ngale Ai Baba tinidodedemo Ai demo gena maro ngini aku nisihoda foloi qaloha. 	 “जरी मी तुम्हांला रूपकाच्या भाषेत या गोष्टी सांगितल्या आहेत, तरी मी आणखी अशा प्रकारची भाषा बोलणार नाही, पण साधेपणाने पित्याविषयी तुम्हांला सांगेन.


Duma kanaga o Yahudika ma nyawa moi lo waali ibarani wisibicara isitotiai ma ngale Una magena, sababu ona ifoloi yamodo manga roririka. 	 परंतु लोकांपैकी कोणीच येशूविषयी उघडपणे बोलायला धजत नव्हते. लोकांन यहूदी पुढाऱ्यांची भीति वाटत होती.


Igogou, o habari ma ngale o Yesus gena ngini niiseka de lo to Una Awi dodoto itotiai gena inidotoka. 	 मला यात काही शंका नाही की, तुम्ही त्याच्याविषयी ऐकले आहे. आणि येशूमध्ये जे सत्य आहे त्याप्रमाणे त्याचे अनुयायी म्हणून ते सत्य तुम्ही शिकला असाल.


Ena gena, ngohi upa o loha de tomode taaka, duma ka cawali o moi-moi qatotorou de tahoholu de kanaga magena taaka. 	 चांगले करण्याची माझ्या ठायी इच्छा आहे, परंतु तसे मी करीत नाही, त्याऐवजी जे फार वाईट व जे मला करावेसे वाटत नाही तेच करतो.


Ma orasi o Yesus Awi dodagi wadofa kali, de o nyawa moi widogogora Unaka. De o nyawa una magena wobukuku de wosuba Unaka, de womasano, "Baba Guru, Ani sininga qaloloha, ngohi bilasu o kia taaka la tamake o oho ikokakali." 	 येशू प्रवासाला निघाला असता एक मनुष्य त्याच्याकडे धावत आला आणि त्याच्यापुडे गुडघे टेकून म्हणाला, “उत्तम गुरूजी, अनंतकाळचे जीवन मिळण्यासाठी मी काय करावे?”


So Una wotemo, "Idodooha magena ani sano masirete, eko kanaga o nyawa ma somoa ma ngale Ngohi gena inisingangasu ngonaka." 	 येशूने विचारले, “तू हे स्वत:हून विचारतोस की, दुसऱ्यांनी तुला माझ्याविषयी सांगितले.”


O moi-moi iqomaka ngohi talefoka, ngaroko tongongano itekawa ngohi asa tahika kali ngonaka, 	 मी तुझ्याकडे लवकरच येण्याची इच्छा धरून असलो तरी मी तुला या गोष्टी लिहीत आहे.


Kagena de o Yesus Awi demo magegena ma gubernur woise, so una asa he ifoloisi wimodo. 	 जेव्हा पिलाताने हे ऐकले, तेव्हा तो अधिकच घाबरला.


So kagena o Perga ma kotaka o habari ma ngale o Yesus isihabari qabolo, de itagi yakahoko o Atalia ma kotako, 	 त्यांनी पिर्गा शहरात देवाचा संदेश दिला नंतर ते अत्तालिया शहरात गेले.


Kagena de o bi nyawa yadadala icarawa imatolomu yodupa o Yesus iwimake, sidago ona imatekesidehelo so imatekekipito. O orasi magena Una wabicara Awi muri-murika wotemo, "Nimasitiari, ma ngale o Farisika manga ragi bai! Upa manga gogoho magena niamote, sababu ona magena ikulai. 	 आणि म्हणून हजारो लोकांचा समुदाय जमला होता. इतके लोक जमले होते की, ते एकमेकांना तुडवू लागले, तेव्हा येशू प्रथम आपल्या शिष्यांशी बोलला: “परुश्यांच्या खमिराविषयी जपा, म्हणजे जे ढोंग आहे त्याविषयी जपा.


Ena gena, o Jou Awi manara taaka de ngohi ai ronga masirete tomasihiewa, de ma orasi o Jou Awi manara taaka masoa-masoa ngohi toari ma ngale ngini tinigalusiri, de lo ngohi ai sininga isusa sababu o Yahudika manga fakati ngohi asa itooma. 	 मी प्रभूची सेवा पूर्ण नम्रतेने व रडून केली. यहूदी लोकांनी केलेल्या कटामुळे निर्माण झालेल्या उपद्रवांना तोंड देत मी त्याची सेवा केली.


Awi sangahadika Awi sahe ma qokuye yalefo ma demo itemo: UNA MANENA O YAHUDIKA MANGA KOLANO. 	 त्याच्यावर असे लिहिले होते: “हा यहूदी लोकांचा राजा आहे.”


Una ka wanako Awi muri-muri manga sininga de o kia ona isibicara. So Una wotemo onaka, "Ce! Ngini nia sininga isusa ma ngale to ngini nia roti ihiwa. Qadodooha so ngini niasihoda waasi de niasahe waasi sidago o orasi manena. Kodo! Kiaso nia piricaya ikurangi maro komagena. 	 ते काय बोलतात हे ओळखून येशू त्यास म्हणाला, “आपणाजवळ भाकरी नाहीत याविषयी चर्चा का करता? अजून तुमच्या लक्षात आले नाही काय व तुम्हांला समजत नाही काय? तुमचे अंत:करण कठीण झाले आहे काय?


Ma orasi o Yesus o Betania ma dokuka, de Una wotagi o Simon awi tahuka, una magena iqoqoma wipapado. 	 येशू बेथानीमध्ये होता, तो शिमोन कुष्ठरोग्याच्या घरात होता.


Maro o kia naga isilelefo iqomaka o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "O nyawa manga rohe done isone, maro o dumule asa qamalai, so maena ioho itekawa de isone. De o nyawa manga giliri masirete done isisa, maro ma doori ipago so ituraka. 	 म्हणून पवित्र शास्त्र सांगते, “सर्व लोक गवतासारखे आहेत आणि त्यांचे सर्व वैभव गवतातील रानफुलासारखे आहे. गवत सुकते, फूल गळून पडते,


Duma o orasi manena gena kanaga o orasi ma dodoguka, to Una Awi demo gena Awi Ngopa masirete Una magena asa wonasingangasu ngoneka. Una Awi Ngopa gena wisitatapuka la o bi moi-moi o kia naga qangodu gena to Una, o bi moi-moi kiaka sababu ka Una magena so o dunia de o dipa lo qangodu idadika. 	 पण या शेवटच्या दिवसांत तो आपल्याशी त्याच्या पुत्राद्वारे बोलला, त्याने पुत्राला सर्व गोष्टींचा वारस म्हणून नेमले. देवाने हे जगसुद्धा पुत्राकरवीच निर्माण केले.


Mutuwade mia dodiao nipipiricaya, ngini bilasu niopiricaya de nimasigocoho qaputuru o dodoto itotiai kiaka ngomi minidotoka, bai o dodoto misibobicaraka bai lo o dodoto mialelefoka. 	 म्हणून बंधूंनो, दृढ उभे राहा. आणि आमच्या तोंडच्या वचनाद्वारे किंवा आमच्या पत्राद्वारे जी परंपरा आम्ही तुम्हाला शिकविली आहे तिला धरुन उभे राहा.


Duma o Paulus woholu de wogolo wotemo, 'Nakoso yaaku, de ngohi kanena o bui ma raba kasi sidago lo ai hali manena bilasu ma Kaisar Roma asa watailako la wahakim.' Ma sababu magena so ngohi tapareta la wijajaga kasi, sidago o orasi qaloloha moi tamake de asa una magena towisidingo kadoka ma Kaisar Romaka." 	 सम्राटाकडून आपल्या न्यायनिवाडा होईपर्यंत आपण कैदेत राहू असे जेव्हा पौल म्हणाला, तेव्हा मी आज्ञा केली की, कैसराकडे पाठविणे शक्य होईपर्यंत त्याला तुरुंगातच ठेवावे.”


O Yesus wokahika o Yerusalemka, so kagena wakahino o Samaria ma tona de o Galilea ma tona ma batino. 	 येशू यरुशलेमाला जात असताना त्याने शोमरोन व गालील यांच्या सीमेवरुन प्रवास केला.


Ona magena manga soa moi-moino yacala 12 gena manga soa o Yehudano, o Ruben, o Gad, 	 यहूदा वंशातील 12,000 लोकांना रऊबेन वंशातील 12,000 लोकांना गाद वंशातील 12,000 लोकांना


"Nimasosininga to Ngohi Ai ade-ade komanena: Nakoso o tahu ma duhutu yanakoka o putu itongirabaka de manga tahu ma rabaka itotosi iwosa, de igogou ona asa yojaga isidodiahi ma ngale itotosi gena upa iwosa. 	 हे लक्षात ठेवा, चोर केव्हा येईल हे जर घराच्या मालकाला माहीत असते तर तो त्यासाठी तयारीत राहिला असता आणि त्याने चोराला घर फोडू दिले नसते.


O Petrus de o Gurumi Qatetebi Awi kuasa qaasu-asu wipareta, de wosango wotemo, "Baba-baba, o Mahkamah Agama ningodu de lo o Israelka manga roriri. 	 मग पेत्र पवित्र आत्म्याने भरला गेला. तो त्यांना म्हणाला, “अहो पुढाऱ्यांनो आणि वडीलधारी लोकांनो;


De gila-gila awi ili magena manako igogou o Petrus, duma minali poli so muna o ngora mapelenga waasi, de momatai-tai ma rabaka mokahika kali masingangasu motemo, "He! O Petrus gena kadoke naga ma duduka!" 	 तिने पेत्राचा आवाज लगेच ओळखला आणि ती खूप आनंदित झाली. ती दार उघडण्याचेसुद्धा विसरुन गेली. ती आतमध्ये पळाली आणि लोकांना तिने सांगितले, “पेत्र दाराजवळ उभा आहे!”


Ngohi totemo, nakoso o nyawa moi la kanaga de awi dorou eko de ami dorou so una eko muna magena imatoba de imatoduba, de o sorogaka asa o nali ilamo, de lo o nali magena asa foloi ilamo de o nali ma ngale o nyawa yamorisiwo de siwo, kiaka manga sininga itotiai so upa he imatoba de imatoduba." 	 मी तुम्हांस सांगतो, त्याचप्रमाणे ज्यांना पश्चात्तापाची गरज नाही अशा नव्याण्णव नीतिमानांपेक्षा पश्चात्ताप करणार्या एका पाप्याबद्दल स्वर्गात अधिक आनंद होईल.


De o Kanaan ma tonaka ma dala o bangsa tumudingi Una wasisaka ma ngale o tona magena o Israel ma nyawaka wahike la idadi to ona manga tona masirete. 	 देवाने कनानच्या प्रदेशातील सात राष्ट्रांना नाश केला. देवाने त्यांच्या जमिनी त्याच्या लोकांना दिल्या.


Ena gena, ma ngale o Adam awi dorou inadahe ngone inangoduka, so o dunia ma nyawa yangodu bilasu isone. So komagena lo ma ngale o nyawa aku imarimoi de ma Kristuska, so ona yangodu asa o soneno yasioho kali. 	 कारण जसे आदामाद्वारे सर्व मरण पावतात तसेच सर्वजण ख्रिस्ताद्वारे जिवंत केले जातील.


Nako igogou paaka komagena, de ngone gena o Jou powidahake. Igogou-gogou, idadiwa ngone nanga siningaka potemo nanga buturu gena ifoloi de to Gikimoi. 	 आपण प्रभूला ईर्षेस पेटाविण्याचा प्रयत्न करीत आहोत का? कारण तो जितका सामर्थ्यशाली आहे तितके आम्ही नाही.


De kanaga ma Kristus masirete wonajajika done asa ngone pamake o oho ka sidutu ikakali. 	 आणि देवाने आम्हांला जे देण्याचे अभिवचन दिले आहे: ते म्हणजे अनंतकाळचे जीवन होय.


De o guru ikokulai yadala asa yahino la o nyawa yadadala yakulai. 	 अनेक खोटे संदेष्टे येतील, ते लोकांना चुकीचे शिक्षण देतील व त्यावर विश्वास ठेवायला लावतील.


Powigiliri o Gikimoi, Una nanga Jou Yesus Kristus ma Baba. Sababu to Una Awi galusiri gena foloisi ilamo, so nanga oho waaka qamomuane koloko asa inasibuo kali. Waaka komagena sidago lo o Yesus Kristus o sone ma rabano wisioho kali, so ngone nanga ngongano gena asa igogou foloisi qaputuruli. 	 आमच्या प्रभु येशू ख्रिस्ताच्या पित्याची, देवाची स्तुति असो! त्याच्या महान दयेमुळे त्याने आमचा नवा जन्म होऊ दिला, आणि येशूला मेलेल्यातून उठविण्याने जिवंत व नवीन आशा दिली.


O dunia manena ma rabaka o bi bahasa kanaga foloi idala, de o bahasa moi-moi gena de ma ngale. 	 नि:संशय, जगात पुष्कळ प्रकारच्या भाषा आहेत, व कोणतीही अर्थविरहीत नाही.


Ma ngale Ngohi o bi toka todusu de o Gikimoi Awi kuasa so isinako itiai nginika, la o orasi manena qabolo ma orasi o Gikimoi wodadi kolano to ngini nia sidongirabaka. 	 परंतु जर मी देवाच्या साहाय्याने भुते काढतो, तर मग हे स्पष्ट आहे की, देवाचे राज्य तुमच्याकडे आले आहे.


de wotemo Awi muri-murika, "Nginika so tinisingangasu igogou, ngini gena niaaku waasi o Gikimoi Awi pareta ma rabaka niwosa, ka cawali ngini nia sininga niaaka kasi, la imadadi maro o ngopa ma ceceke manena. 	 आणि म्हटले, ‘मी तुम्हांला खरे सांगतो, तुमच्यात बदल होऊन तुम्ही बालकासारखे झाल्याशिवाय स्वर्गाच्या राज्यात जाणारच नाही.


Komagena asa ngomi minisulo, sababu ngini masirete nianako, ma orasi ngomi kagenasi nginika, de ngomi upa mibobusengi de mimomanarawa. So maro o moi-moi ngomi miaakaka, komagena lo bilasu ngini niaaka. 	 मी तुम्हांला हे सांगतो कारण तुम्ही स्वत: जाणता की तुम्ही आमचे अनुकरण कसे करायचे, कारण आम्ही तुमच्यामध्ये आळशी नव्हतो.


Imatodoka kanaga o nyawa yasinoto imatekebobicara de Una. Ona magena o nabi yasinoto o Musa de o Elia. 	 आणि तेथे दोघे जण त्याच्याबरोबर बोलत होते. ते एलीया व मोशे होते. ते गौरवामध्ये प्रगट झाले होते,


Duma o Yesus wosulo wikokitoka una magenaka, de wotemo, "He, toka! O nyawa una manenano nisupu." Kagena de o nyawa una magena asa womatoore de wotemo, "Yesus, o Gikimoi Wikukuruye ma Ngopa, noidooha ngohika! Togolo o Gikimoika nojaji, kodo, upa noisangisara!" 	 (कारण येशू त्याला म्हणत होता, “अरे अशुद्ध आत्म्या, या माणसातून नीघ.ʈ)


So ngomi mimaqohaka miqasi so o Kauda ma gura ma ceceke moika mimasidutulu, so kagena de mia sangisaraka mia deru ma awa moi miatutuda gena bilasu misibane. 	 मग कौदा नावाच्या लहानशा बेटाच्या किनाऱ्याकिनाऱ्याने आम्ही जाऊ लागलो. मग थोड्या खटपटीनंतर जीवनरक्षक होडी वर उचलून घेतली.


O Sabat ma wange moiku o Yesus de Awi muri-muri o ngekoka itagi de yakahino o gandum ma doro moi ma dateno, de Awi muri-muri o gandum ma sopo magena yautu. 	 नंतर असे झाले की, येशू शब्बाथ दिवशी शेतातून जात असता, जाताना त्याचे शिष्य कणसे मोडू लगले.


Ma sababu magegena so o bi cocatu kiaka ma ngale isingongangasu gena kanaga isilefo iqomaka o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "Ma orasi Una Awi lawangi yadadala waturaka, so wodola o riho ikukuruye moika, de Awi ngongike moi-moi wositoku Awi nyawaka." 	 यासाठीच पवित्र शास्त्र असे म्हणते. “जेव्हा तो उच्चस्थानी चढला, तेव्हा त्याने युद्धकैद्दांस आपणांबरोबर नेले आणि त्याने लोकांना देणग्या दिल्या.” स्तोत्र. 68:18


O Yehuda de ma peqeka ongo Tamar manga ngopa yanau ena gena o Peres de o Zerah, o Peres ma ngopa yanau o Hezron, o Hezron ma ngopa yanau o Ram, 	 यहूदा पेरेस व जेरहाचा पिता होता. (त्यांची आई तामार होती.) पेरेस हेस्रोनाचा पिता होता. हेस्रोन रामाचा पिता होता.


Ona magena manga edekati qaloloha, sababu ona ngohi idodara de lo yanako o Gikimoi woisitatapu ngohika la o bui ma rabaka ma ngale o habari qaloloha gena igogou de itero sidago ngohi lo bilasu tosango. 	 हे लोक प्रेमापोटी असे करतात, कारण त्यांना माहीत आहे की, सुवार्तेचे समर्यन करण्यासाठी देवाने मला येथे ठेवले आहे.


De Una asa wosulo onaka wotemo, "O teto magena ngini nialolo la o boosu ma ngora ipelenga kasi." De o Lazarus ma bira moriria gena mowisidapano Unaka motemo, "We! Jou, upa bai! Una asa wimelaka so idadiwa. Awi wange iha qabolo una wosone so igogou wobakaka." 	 येशूने म्हटले, “हा दगड काढा.” मार्था म्हणाली, “पण प्रभु, लाजर मरुन चार दिवस झाले आहेत, त्याला आता दुर्गंधी येत असेल.” ती मृत लाजराची बहीण होती.


O wange moiku, o Sabat ma wange, de o Yesus wotagi wooqo o Farisi ma nyawa manga roriri moi awi tahuka. Kagena iwinanano gena isidodiahi la Awi sala yasari. 	 एका शब्बाथ दिवशी तो प्रमुख परुश्यांपैकी एकाच्या घरी जेवावयास गेला, तेव्हा तेथे असणारे लोक येशूवर बारकाईने नजर ठेवीत होते.


De ngini manena nidadi to Ngohi Ai dodiaoka, nakoso igogou o kia naga tinisusuloka gena niodupa niaaka. 	 मी आज्ञा करतो तसे तुम्ही वागता तर तुम्ही माझे मित्र आहात.


Ngona gena ngaroko nanga biasa, duma Ai saheku o gososo nosiesewa, duma muna manena o gososo qabobou de ihahali mosiqahuka Ai qohuku. 	 तू माझ्या डोक्याला तेल लावले नाही, परंतु होने माझ्या पायावर सुगंधी तेल ओतले.


O Yesus Awi muri-muri imariwosa so o maru imagahowa. So ona ihawateri sababu manga deruka cawali o roti ngai moi. 	 शिष्य भाकरी आणण्याचे विसरले होते. एका भाकरीशिवाय त्यांच्याकडे काही नव्हते.


Ato wasitokuka, de ona yanako Una gena o Yesus. De imatodoka Una wisisaka so ona iwikelelo kawa. 	 तेव्हा त्यांचे डोळे उघडले आणि त्यांनी त्याला ओळखले. पण तो त्यांच्यातून अदुश्य झाला.


De lo ngini asa ningaho o bobaretaka eko o kolanoka ma sababu ngini to Ngohi Ai muri-muri. So magena to ngini nia orasi qaloloha moi la ma ngale Ngohi de o habari qaloloha gena niasingangasu onaka de lo o nyawa ma somoasi, ena gena o Yahudika ma nyawa yasowo. 	 माझ्यामुळे ते तुम्हांला राज्यपाल व राजे यांच्यासमोर आणतील. तुम्ही त्यांच्यापुढे व यहूदीतर लोकांसमोर माझ्याविषयी सांगाल.


So o bi Samariaka ma nyawa ona magena imore de yanali. 	 यामुळे शहरातील लोक फार आनंदित झाले.


O nyawa la kanaga itemo komagena, ona magena isinako igogou o tona moi ona yasarisi, kiaka aku idadi to ona manga tona ma duhutu. 	 जे लोक अशा गोष्टी बोलतात ते हेच दर्शवितात की ते त्यांच्या वतनासाठी देश पाहत आहेत.


Ena gena, o Musa wotemo komanena, 'Done nia Jou Gikimoi asa witide to ngini nia nyawano de Una iwisulo la wahino nginika o nabi moi, koloko Una woisulo ngohi. So bilasu Awi demo qangodu nisigise, maro o kia ma nabi wotetemo nginika, la nimatoba de nimatoduba. 	 मोशे म्हणाला, ‘प्रभु तुमचा देव तुम्हांला संदेष्टा देईल. तो संदेष्टा तुमच्या स्वत:च्या (यहूदी लोकांच्या) मधूनच देईल. तो माझ्यासारखा भविष्यवादी असेल. तो जे तुम्हांला सांगेल ते सारे तुम्ही पाळा.


o Salomo ma ngopa yanau gena o Rehabeam, o Rehabeam ma ngopa yanau o Abia, de o Abia ma ngopa yanau o Asa. 	 शलमोन रहबामचा पिता होता. रहबाम अबीयाचा पिता होता. अबीया आसाचा पिता होता.


Kanaga manga duduno o bi nyawa yadadala gena itotuuru, de komagena lo manga sidongirabaka o bi ngopeqeka yamuruo naga. O ngopeqeka ona magena iari de lo idodora ma ngale Una. 	 लोकांचा मोठा समुदाय त्याच्यामागे चालला होता. त्यामध्ये त्याच्यासाठी शोक करणाऱ्या आणि रडणाऱ्या काही स्त्रियांचाही समावेश होता.


"He, Yesus! Ngona o Nazaretno de Ani edekati o kia dede ngomi. Ngona nahino la nomimorutu ngomi? Ngohi toninakoka, Ngona gena o Sosulo Nitetebi moi o Gikimoino." 	 आणि म्हणाला, “नासरेथच्या येशू, तुला आमच्याकडून काय पाहिजे? तू आमचा नाश करावयास आला आहेस काय? तू कोण आहेस हे मला माहीत आहे, देवाचा पवित्र असा तू आहेस.”


Mia salam misidingo ngini nia bobareta idodoto ona yangoduka de lo kagena o bi nyawa ipipiricaya ona yangoduka. De o bi nyawa ipipiricaya o Italia ma daerano, ona magena kanaga isidingo o salam nginika tanu asa pomakamake. 	 तुमच्या सर्व पुढाऱ्यांना व देवाच्या सर्व संतांना सलाम सांगा, इटली येथील सर्वजण तुम्हांला सलाम सांगतात.


Nakoso ibabalo yapereki waasi, o gegeto ma bukuku upasi manga ronga isingosa. Sababu ma orasi manga nyafusu qapoputuru ibao, ona he widupa kawa ma Kristus wileleani de ka yodupa ikawi kali. 	 पण तरुण विधवांची यादीत नोंद करण्याचे टाळावे. कारण जेव्हा त्या ख्रिस्ताला सोडून अविचारी होतात, तेव्हा त्यांना पुन्हा लग्न करावेसे वाटते.


Kanaga lo o bi nyawa ma somoa itemo, "Una magena iqoqoma ma nabi Elia de womasimane kali." De ma binukali itemo, "Una manena o nabi moi o orasi iqoqomaka de kanaga wooho kali." 	 इतर काही जण असे म्हणत होते की, “एलीया पुन्हा आला आहे.” इतर काही जणांनी असे सांगितले की, “फार पूर्वीच्या संदेष्ट्यांपैकी एक जण मेलेल्यांतून पुन्हा जिवंत झाला आहे.”


Bilasu niaaka komagena, nakoso de nia ngongano ilalamo la niodamaha ma wange Una wositatapuka o Jou Yesus Kristus wahino kali, gena ma orasi yaado. Sababu o wange magegenaka o dipa asa yatupu so o bi moi-moi kagena yosibodito, de komagena lo o bi moi-moi o kia bato gena qangodu-ngodu asa yatupu sidago lo iuhi. 	 तुम्ही प्रभुच्या येण्याच्या दिवसाची वाट पाहावी यासाठी की देवाच्या येण्याचा दिवस अधिक लवकर यावा. त्या गर्जनेने (आवाजाने) आकाश पेटून नष्ट होईल व आकाशातील सर्व गोष्टी आगीत वितळतील.


Sababu ngini masirete nianako itiai maro o nyawa wototosi moi so o putu itongirabaka de wahino, komagena lo ma wange yaado o Jou wahino kali gena asa isitodokano. 	 कारण तुम्ही स्वत:चे हे चांगल्या प्रकारे जाणता की, प्रभूच्या परत येण्याचा दिवस येईल. तो जणू काय रात्रीचा चोर जसा येतो तसा येईल.


De lo nakoso o nyawa kanaga yojaji de o soroga yapeto magena itemo isasi, gena ma ngale isisasi de yapeto o Gikimoi Awi pareta ma kursi de lo o Gikimoi lo kiaka kanaga ma qokuka womatatamiye. 	 जो स्वर्गाची शपथ घेतो तो देवाच्या आसनाची व त्यावर बसणाऱ्याचीही शपथ घेतो.


Kagena asa Awi muri-muri magena itemo Unaka, "Jou, nakoso igogou wikiolo, de sutusi una asa womamalo de womomi kali." 	 तेव्हा त्याचे शिष्य म्हणाले, “प्रभु, तो झोपी गेला असेल तर बरा होईल.”


Ai dodiao nipipiricaya, bilasu ngini niososininga ma orasi iqomaka ngini o Gikimoi winisitatapu waasi maro Awi nyawa, de ngini gena idodooha. Ngini gena nidalawa nia sidongirabaka o dunia ma bi nyawa ininano koloko maro o nyawa nicocawaro, eko nikokuasa, eko lo nihohoromati. 	 तर आता बंधुभागिनींनो, देवाने तुम्हांला केलेल्या पाचारणाबद्दल विचार करा. मानवी दृष्टिकोनातून तुमच्यातील पुष्कळसे शहाणे नव्हते. तुमच्यापैकी पुष्कळसे सामर्थ्यशाली नव्हते. तुमच्यापैकी पुष्कळसे उच्च कुळातले नव्हते,


O Petrus manga ngora ma duduno waaso de watote, de o ngopeqeka moleleleani moi ami ronga ongo Rode mosupu la o ngora mapelenga. 	 पेत्राने बाहेरील बाजूने दार ठोठावले. तेव्हा रुदा नावाची दासी दार उघडण्यासाठी आली.


Ma kolano gena foloi wingamo. So o gilalo ma dorou gena iwisingosa o buika, sidago una wofangu awi nagi qangodu-ngodu. Sidago kagena." 	 मालक फार संतापला, शिक्षा म्हणून मालकाने पहिल्या नोकाराला तुरूंगात टाकले, आणि त्याने सर्व कर्ज फेडीपर्यंत त्याला तुरूंगातून सोडले नाही.


Qabolo de o Mahkamah Agama ma nyawa onaka magena o sitiari una wahike, de wotemo, "Ai dodiao de o ria de o gianongoru! Nimasosiningasi nakoso o kia naga niaaka o bi nyawa ona manenaka. 	 नंतर तो त्यांना म्हणाला, “इस्राएलच्या लोकांनो, या लोकांना जे काही करण्याचा विचार तुम्ही करीत आहात त्याबद्दल सावधगिरी बाळगा.


De o wange muruo naga o Paulus de o Barnabas ona lo o Antiokhiaka igogogesi. Kagena ona de o bi nyawa yadadala ma somoali yadoto de yasihabari o habari ma ngale o Jou Yesus. 	 पण पौल व बर्णबा अंत्युखियातच राहिले. त्यांनी व इतर पुष्कळ लोकांनी सुवार्ता सांगितली आणि प्रभूचा संदेश लोकांना शिकविला.


Sababu o ake ma jobubu ngai moi nogenano yaakuwa o ake de o teo lo isupu. 	 एकाच झऱ्यातून गोड व कडू पाणी येऊ शकत नाही.


De nakoso ngini la o Gikimoika nigolo de o moi-moi nigogolo gena asa niamakewa, sababu nigolo de nia edekati qatorou. Ngini nigolo de nia edekati ma ngale o moi-moi nionyafusu gena niapake la aku ka ngini masirete nimasisanangi. 	 आणि जेव्हा तुम्ही मागता, तेव्हा तुम्हाला काहीही मिळत नाही, कारण तुम्ही चुकीच्या उद्देशाने मागता, यासाठी की तुम्हाला जे काही मिळेल ते तुमच्या स्वत:च्या सुखासाठी वापरता.


So yangangapo yasiri-siri qaboloka, de gila-gila ona yasinoto yasingosa o buika, de o bobareta yasulo o bui ma jojaga manga saheka la yajaga yasidodiahi. 	 लोकांनी पौलाला व सीला यांना पुष्कळ मारले. मग पुढाऱ्यांनी त्या दोघांना तुंरुंगात टाकले, पुढाऱ्यांनी तुंरुंगाधिकाऱ्याला सांगितले, “फार काळजीपूर्वक यांच्यावर पहारा ठेवा!”


Qabolo de Una wotemo onaka, "Ngini igogou nifuma! Ngini nia sininga isidailako qatemehe so niopiricayawa kiaka o bi nabi isingangasu iqomaka. 	 मग येशू त्यांना म्हणाला, “संदेष्ट्यांनी सांगितलेल्या सर्व गोष्टींवर विश्वास ठेवण्यास तुम्ही अति मूर्ख आणि मंद आहात.


O talaga Galilea ma dateka o Yesus o nyawa yadadala wadoto kali. Sababu o nyawa yahino yadala poli de o deru moi kagena o akeka, so Una wopane de womatamiye. De o nyawa yadadala magena imaooko o talaga ma dateka. 	 दुसऱ्या वेळी येशू सरोवराच्या काठी शिक्षण देऊ लागला. पुष्कळ लोक त्याच्याभोवती जमले. मग तो सरोवरातील नावेत बसला आणि सर्व लोक सरोवराच्या किनाऱ्यावरील जमिनीवर होते.


Duma o Yesus wahino, de lo wapaqa de wotemo onaka, "Nimomi, upa nimodo!" 	 तेव्हा येशू जवळ येऊन त्यांना स्पर्श करून म्हणाला, ʇउठा! घाबरू नका.”


Sababu o bobita gena pacohosi de podamaha ma orasi ma Kristus wahino, so magena imatero maro o nyawa moi nakoso una nonena wotagi wokahino de ka cawali awi gurumi awi simaka iqoma so pakelelo o tonaka. Duma sababu ma Kristus igogou kanaga wahino qaboloka, so o moi-moi qangodu ma duhutu de kanaga qaloloha gena igogou pamakeka, maro o nyawa moi upa cawali manga gurumi duma manga rohe lo aku pakelelo. 	 कारण ते फक्त येणाऱ्या गोष्टींची सावली आहेत. परंतु खरे शरीर ज्यामुळे सावली पडते ते तर ख्रिस्ताचे आहे.


"Duma ngini la Ai demo niiiseka orasi manena gena Ngohi totemo nginika, o nyawa nidodoosa de nidoduhudu, ona magena lo bilasu niadodara de lo niaaka qaloha. 	 “माझे ऐकणाऱ्यांना मी सांगतो. तुमच्या शत्रूंवर प्रेम करा. जे तुमचा द्धेष करतात, त्यांचे चांगले करा.


So o kia ma nabi o Kretano wotetemo gena itero. Mutuwade ngona bilasu nasidapano foloisi qaputuru ma ngale yanako igogou ona isala, la ona asa yopiricaya qaputuru o dodoto itotiaika, 	 हे वाक्य खरे आहे. म्हणून नेहमीच त्यांना कडक रीतीने धमकाव. यासाठी की, त्यांनी विश्वासात खंबीर व्हावे.


Maro Ngohi, komagena lo ona upa imarimoi dede o dunia ma nyawa Ngona nihoholu. 	 जसा मी या जगाचा नाही, तसे तेसुद्धा या जगाचे नाहीत.


So o putu magena de o Jou Yesus wahino womaokoye o Paulus awi dateka, de wotemo, "Ai ngopa, ani sininga naputuru de upa lo nimodo, sababu o kia ngona nosingangasu qabolo o Yerusalemka ma ngale Ngohi, komagena lo igogou asa ngona nosingangasu kali o Romaka." 	 त्या रात्री प्रभु पौलाजवळ उभा राहिला. आणि म्हणाला, “धीर धर! कारण जशी तू माइयाविषयी यरुशलेममध्ये साक्ष दिलीस तशी तुला माइयाविषयी रोम येथे साक्ष द्यावी लागेल.”


La o orasi magena ona yogiise ongo Maria motemo mowikeleloka o Yesus wooho kali, duma ona yopiricayawa. 	 त्यांनी ऐकले की तो जिंवत आहे. व तिने त्याला पाहिले आहे. तेव्हा त्यांनी तिच्या म्हणण्यावर विश्वास ठेवला नाही.


De o Gurumi Qatetebi Awi kuasa wowosa ona yangoduku, de manga sininga ma rabaka wopareta so de o kuasa magena ona isolano isibicara de o bi bahasa ma somoa. 	 ते सर्व पवित्र आत्म्याने भरुन गेले आणि ते निरनिराळ्या भाषा बोलू लागले. हे करण्यासाठी पवित्र आत्मा त्यांना सामर्थ्य देत होता.


Mutuwade Ngohi manena tomasitero maro o roti gena o oho ma hutu de magena tahike o nyawaka. 	 मी जीवन देणारी भाकर आहे.


Kagena de o Jou Awi malaikat moi yahino de imaokoye o suba o manyanyi yatutupu ma riho ma girinaka. 	 तेव्हा देवाच्या दूताने त्याला दर्शन दिले. देवदूत धूप जाळण्याच्या वेदीच्या उजव्या बाजूला उभा होता.


Duma Una womabulutu ka wotagi, de yadadala gena manga sidongirabaka watola so womajoboka. 	 परंतु तो त्यांच्यातून निघून आपल्या वाटेने गेला.


Ngohi tanakoka ma orasi nia Paskah ma Wange ma Rarameka, kanaga to ngini nia biasa gena o nyawa witatago moi o buino ngohi towipalako. So idodooha. Niodupa la ngohi towipalako Una niwisiaaso 'O Yahudika manga Kolano' la ma ngale tinihike nginika?" 	 पण वल्हांडण सणात मी तुम्हांसाठी एकाला सोडावे अशी तुमच्यामध्ये रीत आहे. म्हणून मी तुमच्यासाठी यहूद्यांच्या राजाला सोडावे अशी तुमची इच्छा आहे काय?”


O Lewi ma baba gena o Simeon, o Simeon ma baba gena o Yehuda, o Yehuda ma baba gena o Yusuf, o Yusuf ma baba gena o Yonam, de o Yonam ma baba gena o Elyakim. 	 लेवी शिमोनाचा मुलगा होता. शिमोन यहूदाचा मुलगा होता. यहूदा योसेफाचा मुलगा होता. योसेफ योनामाचा मुलगा होता. योनाम एल्याकीमाचा मुलगा होता.


De o Yesus wotemo unaka, "Ngona manena gena, nakoso Ngohi noikeleloka, de asa nopiricaya. Duma o nyawa nagoona la ngaroko ona gena Ngohi ikelelo waasi, duma igogou yopiricaya, ona magena igogou asa yosanangi." 	 मग येशू त्याला म्हणाला, “तू मला पाहिले आहेस म्हणून तू विश्वास ठेवला आहेस, पण ज्यांनी मला पाहिले नाही तरीही त्यांनी विश्वास धरला ते धन्य आहेत.”


Nakoso niadodara la ka cawali o nyawa nidododara nginika, de nia manara magena nakoso o Gikimoi wafanggali gena ma loha lo ihiwa. O bi nyawa manga sininga foloisi qatotorou lo, ona gena aku o nyawa yadodara la ma ngale o nyawa magena lo yadododara onaka. 	 तुमच्यावर जे प्रेम करतात त्यांच्यावर जर तुम्ही प्रेम केले, तर तुम्ही काय विशेष केले? पापी लोकसुद्धा, जे त्यांच्यावर प्रेम करतात, त्यांच्यावर प्रेम करतात.


O Gikimoi waaka so o bi moi-moi qangodu gena ma Kristus iwisigise. De ma Kristus gena witide la o bi gogobu yangodu wapareta, 	 आणि देवाने ख्रिस्ताला मंडळीचा सर्वोच्च प्रमुख केले.


Ngini niopiricayaka igogou o Gikimoi ma Ngopa Una magena o Salamati ma Kolano, so nginika o surati manena ngohi tolefoka de kanaga ma lamo gena ngini asa nianako igogou o oho ka sidutu ikakali gena niamakeka. 	 जे देवाच्या पुत्राच्या नावावर विश्वास ठेवतात त्यांना मी या गोष्टी लिहीत आहे, यासाठी की, तुम्हाला अनंतकाळचे जीवन आहे, याविषयी तुम्ही निश्र्चिंत असावे,


O Yesus witemo unaka, "Nakoso nomode la o Gikimoi Awi dodara ma manara gena naaka itiai, de ngona gena notagi kasi la ani kia bato nosiija de ma pipi o nyawa isususaka nasitoku, la ngona asa namake o arata ma duhutu o sorogaka. Qaboloka, de nahino la noimote Ngohi." 	 येशूने उत्तर दिले, तुला जर परिपूर्ण व्हायचे असेल तर जा आणि तुझे जे काही आहे ते विकून टाक. आणि ते पैसे गरीबांना वाटून दे. म्हणजे स्वर्गात तुला मोठा ठेवा मळेल. मग ये आणि माझ्यामागे चालू लाग.”


Kanaga ma deka o taungu sinoto ipasaka, de ma Gubernur Feliks asa wihoi so o Perkius Festus witagali wodadi gubernur, duma o Feliks ka wodupasi o Yahudika manga roriri manga sininga waqehe la ona widupa unaka, so o Paulus gena ka wiqohaka o bui ma rabaka. 	 दोन वर्षे झाल्यावर फेलिक्सच्या जागी पुर्क्य फेस्त हा राज्यपाल झाला. आणि यहूदी लोकांचे मन मोडण्याची फेलिक्सची इच्छा नव्हती, म्हणून त्याने जाण्यापूर्वी पौलाला तुरुंगातच ठवले.


De ona itemo, "O Yesus, Una magena o Nazaretka ma nyawa." So Una wotemo, "Nako o Yesus, Una magena ka ka Ngohi qabolo." O Yudas womumukili gena una lo kanaga manga sidongirabaka. 	 “नासरेथचा येशू.” ते म्हणाले. येशूने उत्तर दिल, “तो मी आहे” (आणि विश्वासघात करणारा यहूदा तेथे त्यांच्यामध्ये उभा होता)


Nakoso komagena, hika ngini nisitotiaino la nisidumu to Ngohi Ai dorou. Mutuwade kanaga Ngohi Ai demo gena ka itiai de o kiaso ngini gena Ngohi nipiricaya niholu. 	 मी एखाद्या पापाविषयी दोषी आहे असे तुमच्यातील कोणी सिद्ध करु शकेल काय? जर मी सत्य सांगतो तर तुम्ही माझ्यावर विश्वास का ठेवीत नाही?


Duma ona asa imatoore, "Hika powisidasangahadi! Hika powisidasangahadi!" De wotemo, "Awadede! Qadoohaso bilasu towisidasangahadi to ngini nia kolano." De o imamka ma bi sahe itemo unaka, "To ngomi mia kolano ma somoa gena wihiwa, cawali ka ma Kaisar gena kanaga." 	 पिलात त्या यहूद्यांना म्हणाला, “पहा हा तुमचा राजा.” यहूदी ओरडले, “त्याला घेऊन जा! त्याला घेऊन जा! आणि वधस्तंभावर खिळून मारा!” पिलाताने त्यांना विचारले, “मी तुमच्या राजाला वधस्तंभी द्यावे काय?” मुख्य याजकांनी उत्तर दिले, “आम्हांला कैसराशिवाय दुसरा कोणी राजा नाही.”


So o bi nyawa manga ngopa o Yesuska yaaho la wapaqa de wogolo tanu o Gikimoi Awi laha wasicatu onaka, duma Awi muri-muri yatoosa so yadogore ona magenaka, "Upa niahika!" 	 नंतर येशूने आपल्या मुलांवर हात ठेवून प्रार्थना करावी यासाठी काही लोकांनी आपली मुले त्याच्याकडे आणली. येशूच्या शिष्यांनी त्यांना पाहिल्यावर ते बालकांना घेऊन येशूकडे येण्यास मना करू लागले.


Ma orasi isumbayang qabolo o riho imatotolomuka magena ihiti. De o Gurumi Qatetebi Awi kuasa qaasu-asu iwosa ona yangoduku, so wopareta sidago o habari qaloloha o Gikimoino isihabari de manga modo lo ihiwa. 	 विश्वासणाऱ्यांनी प्रार्थना केल्यावर, ज्या ठिकाणी ते एकत्र जमले होते ती जागा हादरली, ते सर्व पवित्र आत्म्याने भरले गेले. व ते न भीता देवाचा संदेश सांगत गेले.


De nakoso ngone o sangisara pamoku qaputuru, asa o nyawa ngone lo popareta dede Una. Duma nakoso ngone potemo Una powinakowa, asa Una lo wotemo ngone wonanakowa. 	 जर आम्ही दु:खसहन केले तर आम्ही त्याच्याबरोबर राज्यसुद्धा करू जर आम्ही त्याला नाकारले तर तोही आम्हाला नाकारील


La asa idadi maro o kia isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka, 'Ona magena kanaga de manga lakoka, duma o ade-ade ma ngale gena yasahewa, de lo cawali de manga ngauka, duma imasigisewa eko isidodoguwa. Sababu nakoso yanako asa manga dorou yodongosa de imatoba, de o Gikimoi asa wahike o apongu onaka, duma ona asa yanakowa.' " 	 यासाठी की, ‘ते पाहत असता पाहतील पण त्यांना कधीच दिसणार नाही ते ऐकत असता ऐकतील पण त्यांना कधीच समजणार नाही जर त्यांनी पाहिले आणि त्यांना समजले तर त्यांच्यात कदाचित बदल होईल आणि त्यांना क्षमा करण्यात येईल.”‘ यशाया 6:9-10


O kia naga yalelefoka, gena imatero maro o jarita kanaga inadedemo ngoneka, gena igogou ka ma nonomasi o kia naga idadadi magena qangodu o nyawa de manga lako masirete yosikeleloka, so o Jou Awi demo gena yosihabarika. 	 त्यांनी त्याच गोष्टी लिहिल्या ज्या आम्हांला काही इतर लोकांकडून समजल्या होत्या-या लोकांनी त्या गोष्टी सुरुवातीपासून पाहिल्या होत्या आणि देवाचा संदेश लोकांना सांगून त्याची सेवा केली होती.


Sababu Ngohi totemo, igogou Ngohi asa tooqo kawa o Paskah ma ino manena sidago idadi la pooqoli done o orasi ma simaka, nakoso o Gikimoi wopareta maro o kolano moi o duniaka." 	 कारण मी तुम्हांस सांगतो की, देवाच्या राज्यात हे परिपूर्ण होईपर्यंत मी पुन्हा हे भोजन करणार नाही.”


So kagena de una wotemo awi nyawa ileleleani o tahu ma rabaka, "O Yesus gena o Yohanes Wooosi de Una asa wooho kali! Ma sababu magegena Una wamake o buturu la waaka o nonako ihahairani." 	 तेव्हा त्याने आपल्या सेवकांना म्हटले. “येशू हा बाप्तिस्मा करणारा योहान आहे. तो मेलेल्यातून उठला आहे. त्यामुळेच तो हे चमत्कार करीत आहे.”


Kagena de Una o anggur ma udo-udo waqehe de Awi sukuru idola o Gikimoiye, de wotemo Awi muri-murika, "Manena niaqehe de nisitoku, 	 नंतर त्याने पेला घेतला आणि उपकार मानले. तो म्हणाला, “हे घ्या, आणि आपसात वाटून घ्या.


Sababu o nyawa nagoona Ai Baba o sorogaka Awi dupa yamomanara, ona magena to Ngohi Ai gianongoru, de muna magena to Ngohi Ai awabira, de lo muna magena to Ngohi Ai awa." 	 कारण माझ्या स्वर्गीय पित्याच्या इच्छेनुसार जे वागतात, तेच माझे भाऊ, बहीण आणि आई आहेत.”


So kagena o deruka Awi muri-muri manga suba yatide Unaka de lo itemo, "Igogou, Ngona manena o Gikimoi Awi Ngopa!" 	 तेव्हा जे नावेत होते ते त्याला नमन करून म्हणाले, तुम्ही खरोखर देवाचे पुत्र आहात.


Komagena so ma ngale o Yahudika ma nyawa gena nagala kanaga o nyawa itemo, "Nakoso ona ma Kristus iwipiricaya waasi, de yaakuwa ona lo igolo Unaka tanu ona wasisalamati. Nakoso ma ngale Una de ona magena yoise waasi, de idodooha ona Una iwipiricaya. De nakoso onaka o nyawa moi lo ma ngale Una gena wisihabari waasi, de idodooha ma ngale Una gena kiano ona yoise. 	 परंतु ज्याच्यावर त्यांनी विश्वास ठेवला नाही त्याला हाक मारणे त्यांना कसे शक्य होईल? ज्याच्याविषयी त्यांनी ऐकले नाही त्याच्यावर विश्वास ठेवणे त्यांना कसे शक्य होईल? आणि जर कोणी त्यांना उपदेश केला नाही, तर ते कसे ऐकतील?


Orasi magena una wogiise o nyawa yadadala yakahino, de una wasano, "O kia naga." 	 जेव्हा त्या आंधळ्या मनुष्याने जवळून जाणाऱ्याया समुदायाचा आवाज ऐकला तेव्हा त्याने विचारले हे काय चालले आहे.


De ona isibicara qaboloka, de o Yakobus una o Yerusalemka ma gogobu manga sahe wosingangasu wotemo, "O gianongoru nipipiricaya, hika nisigise! 	 पौलाने व बर्णबाने आपले बोलणे संपविले. मग याकोब बोलला. तो म्हणाला, “माझ्या बंधूनो, माझे ऐका.


Manga sidongirabaka kanaga ongo Maria Magdalena, ongo Maria o Yakobus de o Yoses manga awa, de lo o Zebedeus ma peqeka. 	 मरीया मग्दालिया, याकोब व योसेफ यांची आई मरीया आणि जब्दीचे पुत्र याकोब व योहान यांची आई तेथे होत्या.


Sababu nakoso o dorou ma dupa gena ngini nisigise, de igogou ngini o oho ka sidutu ikakali asa niamakewa. Duma nakoso ngini de Awi Gurumi so nia manara ma dorou gena niaholu so niaaka kawa, maro o kia naga moi patooma so isoneka, de ngini magegena asa nioho ka sidutu ikakali. 	 कारण जर तुम्ही तुमच्या पापी देहस्वभावाप्रमाणे जीवन जगाल तर तुम्ही मरणार आहात, परंतु आत्म्याच्या करवी जर तुम्ही देहाची कर्मे ठार माराल तर तुम्ही जगाल.


Duma o Nikodemus lo kagena manga sidongirabaka, una o Farisika ma nyawa moi de ipapasaka o putu moiku de o Yesuska wahino. So una magena wotemo awi dodiao o Farisika, 	 परंतु त्या घोळक्यात निकदेम हजार होता. यापूर्वी हा निकदेमच येशूला भेटायला आला होता निकदेम म्हणाला.


De o nyawa la kanaga nisangisara ma ngale ona magena bilasu o Gikimoika nigolo la Awi laha wasidumu. Igogou, upa Awi kutuku, duma cawali Awi laha gena niagolo. 	 जे तुमचा छळ करतात त्यांना आशीर्वाद द्या, आशीर्वादच द्या. शाप देऊ नका.


Ma orasi o Yesus wodoto o Gikimoi Awi Tahu ma lolohaka, de Una womasano, "Qadoohaso o bi guru agama magena aku itemo o Salamati ma Kolano Una magena Awi sihino o Daud awi ahelino. 	 येशू मंदिरात शिकवीत असता, तो म्हणाला, “रिव्रस्त दाविदाचा पुत्र आहे असे नियमशास्त्राचे शिक्षक म्हणातात ते कसे शक्य आहे?”


So kagena de o Epikuroska ma bi guru de o Stoaka ma bi guru imatekeributu de o Paulus, sidago ona yamuruo naga itemo, "Awi bicara ma ngale gena o kia-kiawa." De sababu o Paulus wosibicara ma ngale o Yesus de ma ngale posoneka de pooho kali, o nyawa ma somoali itemo, "Nagala wonasingangasu ma ngale o bangsa ma somoa manga seri ma duhutu." 	 काही एपिकूरपंथी व स्तोयिक पंथीय तत्वज्ञानी मंडळीने त्याच्याशी वाद घातला. त्यांच्यातील काही म्हणाले, ‘या माणसाला तो काय बोलत आहे, ते त्याचे त्यालाच कळत नाही. तो काय सांगण्याचा प्रयत्न करीत आहे?” पौल त्यांना येशूच्या मरणातून पुन्हा उठण्याची सुवार्ता सांगत होता. ते म्हणाले, ‘असे वाटते की तो आपल्याला दुसऱ्या कोणत्या तरी देवाबद्दल सांगत आहे”


So ma ngeko komagena imaaka ngohika, de asa tanako nakoso o loha tomode taaka, de kanaga o dorou ma dupa lo ai sininga ma rabaka isigaro. 	 तर माइयामध्ये मला हा नियम आढळतो की, माइयातील मनुष्याला चांगले करावेसे वाटते पण वाईट ही एकच गोष्ट माझ्याबरोबर आहे.


Sababu iqoqomaka yanau o ngopeqekano wisidadi gena hiwa, duma o ngopeqeka gena yanauno de asa imisidadi. 	 पुरुष स्त्रीपासून नाही परंतु स्त्री पुरुषापासून आली आहे.


O habari kiaka ngomi misihohabari, gena o habari ma ngale ngomi masirete gena qasowo. Duma o habari magegena itemo o Yesus Kristus Una magena kanaga o Jou, de lo ngomi gena o Jou Yesus womisuloka la mitagi so ngini minileleani. 	 कारण आम्ही आमचीच सुवार्ता सांगत नाही तर ख्रिस्त येशू हाच प्रभु आहे अशी घोषणा करतो आणि आम्ही येशू ख्रिस्तासाठी तुमचे सेवक आहोत असे स्वत:विषयी सांगतो.


Nakoso una magena awi moi-moi waaaka so awi sininga o Gikimoi aku waaka itiai, de una lo waaku awi giliri masirete wosimane wotemo, "Ma ngale ngohi ai manara masirete so ai sininga aku itiai o Gikimoika." Duma waakuwa womasihie komagena o Gikimoi Awi simaka. 	 जर अब्राहाम आपल्या कर्मांनी नीतिमान ठरला तर त्याला अभिमान बाळगण्यास जागा आहे, परंतु त्याला देवासमोर अभिमान बाळगणे शक्य नाही.


"So o nyawa la kanaga Ai demo manena yoise de lo yaaka, ona magena imatero maro o nyawa wococawaro moi la kanaga awi tahu wosigoko o teto ma qokuka. 	 “जो कोणी माझ्या सांगण्याप्रमाणे आचारण करतो तो शहाण्या माणसासारखा आहे, अशा सुज्ञ माणसाने आपले घर खडकावर बांधले.


Qabolo de Una Awi muri yasinoto magena itagi, de ona asa yaaka maro o kia Una wobeseso onaka. 	 त्याचे शिष्य गेले आणि जसे येशूने सांगितले होते तसे त्यांनी केले.


De o haiwani magena isimahaka o Gikimoi Awi nyawa yakudoti de yalawangi sidago lo yaturaka. De lo aku yapareta de yakuasa o bi nyawa ona o bi bangsa moi-moika, o bi soa moi-moika, de lo o bi bahasa moi-moika. 	 देवाच्या पवित्र लोकांविरुद्ध युद्ध करण्यास व त्यांना पराभूत करण्यास त्या प्राण्याला शक्ति देण्यात आली. त्या प्राण्याला प्रत्येक वंश, जमात, भाषा आणि राष्ट्रांतील लोकांवर अधिकार देण्यात आला आहे.


So o nyawa una magena asa wasidumu kadaku ma qokuka o ngihi moi ilalamo. Nako ma ngihi magena isidiahi de isidailako qaboloka, ma meja de ma bako lo isifatoka. Kagena o ino nisidailako ma ngale ngone inangodu." 	 आणि तो तुम्हांला माडीवरची एक मोठी नीटनेटकी केलेली खोली दाखवील, तेथे आपांसाठी तयारी करा.”


Kagena de Una wotemo o ngopeqeka muna magenaka, "He, Ai ngopa! Sababu ngona noipiricaya, so ngona nilohaka. Notagi de upa nohawateri." 	 तेव्हा तो तिला म्हणाला, “मुली, तुझ्या विश्वासाने तुला बरे केले आहे. शांतीने जा.”


So kagena de o Yesus o ade-ade magena wosijarita qabolo de wasano wotemo, "So o raki ma duhutu una magena asa o kia una waaka. Bilasu una wahino de watooma o bi nyawa imomanara ona magena, de gila-gila o raki magena wosisewa kali o nyawa imomanara ma somoaka. 	 तर मग द्राक्षमळ्याचा धनी काय करील? तो येईल आणि शेतकऱ्यांना जिवे मारील व द्राक्षमळा दुसऱ्यांना देईल.


De lo o nyawa nagoona la imote Ngohi, ona magena imatero maro o nyawa moi la kanaga waqehe qaloha la ma ngale Ngohi woimote, so igogou o sangisara wamoku eko lo nagala wosone. So nagoona imasidailakowa yasangisara komagena, de yaakuwa ona magena yodadi to Ngohi Ai nyawa imomote. 	 8जो आपला वधस्तंभ घेऊन माझ्यामागे येण्याचे नाकारतो, तो मला योग्य नाही.


Ngohi togolo tanu o Jou Awi laha ifoloi wodogo o nyawa yangoduka kekiaka to ona manga dodara nanga Jou Yesus Kristuska gena qamatawa. Ngohi Paulus O Roma ma kotaka 	 जे सर्व जण आपल्या प्रभु येशू ख्रिस्तावर अविनाशी प्रीति करतात, त्या सर्वाबरोबर देवाची कृपा असो.


So bilasu ngini nia bobareta niasigise, sababu nako o dorou niaaka, de ona nisangisara. De ma boboloi lo sababu ngini nia sininga ma rabaka igogou nianako bilasu niasigise onaka. 	 यासाठी देवाचा राग जो केवळ शिक्षेद्वारे प्रगट होतो त्याच्यामुळे नव्हे, तर तुझ्या सद्सदविवेकबुध्दीने अधीन राहणे आवश्यक आहे.


Salalu imasidailako o nyawa yatooma. 	 “त्यांचे पाय रक्तपात करण्यास नेहमी तयार असतात.


So itemo kali, "Ngomi minisuba igogou! Ngona o Gikimoi nomatetengo ka Ani ronga misilamo. Nokuasa de nocawaro ngodu ka nanako. Bilasu Ngona minisimulia de minisihoromati, Niputuru de nopareta, bilasu mia sukuru miatide Ngonaka. Ngona minigiliri ka sidutu ikakali." 	 ते म्हणाले, “आमेन! स्तुति गौरव, शहाणपण, आभार, सन्मान, सामर्थ्य आणि पराक्रम अनंतकाळासाठी आमच्या देवाची आहेत. आमेन!”


Duma ngini gena upa nimode inihoromati de iniaso 'Baba Guru', sababu nia Guru kagena naga ka womatengo, de ngini ningodu gena nimatekedodiao de Ngohi imomote. 	 “परंतु तुम्ही स्वत:ला गुरूजी म्हणवून घेऊ नका. तुम्ही सर्व एकमेकांचे बहीण भाऊ आहात, तुमचा गुरू एकच आहे.


Ma orasi o bi nyawa yadadala yoiiseka o Filipus wobicara de ona yakokeleloka o nonako ihahairani waaaka, de o nyawa yadadala magena manga sininga yadahe o kia o Filipus wotetemo gena. 	 फिलिप्प ज्या गोष्टी त्यांना सांगत असे त्या ते लक्षपूर्वक ऐकत असत.


De komagena ami salam gena ongo Elisabet moise, de to muna ami ngopa ami roheka magena imahiti, de o Gurumi Qatetebi Awi kuasa qaasu-asu asa iwosa munaku de wopareta. 	 आणि असे झाले की, जेव्हा अलीशिबेने मरीयेचे अभिवादन ऐकले तेव्हा तिच्या पोटातील बालकाने उडी मारली. आणि अलीशिबा पवित्र आत्म्याने भरुन गेली.


So o bi moi-moi qangodu magena imaaka o Sabat ma wangeka, gena o Yesus Awi kibi wosicapu de o tona ma ngale wopipilo awi lako ipelengaka. 	 येशूने चिखल करुन त्या मनुष्याचे डोळे बरे केले होते. ज्या दिवशी येशूने हे केले तो शब्बाथ दिवस होता.


Komagena so ngohi asa o Timotius una magena towisulo nginika, la ma ngale ngini winisiputuru la aku niaaka. Una magena lo towidododara maro ai ngopa masirete de aku towipiricaya. Una done womasidiado nginika, de asa ngini winisingangasu kali o dodoto tamomote ma ngale Yesus Kristus gena, imatero maro o kia ngohi tadodoto o bi doku kia bato o bi nyawa o Jou Yesus wipipiricaya yangoduka. 	 यासाठीच तिमथ्याला तुमच्याकडे पाठविले आहे. प्रभूमध्ये तो माझा प्रिय व विश्वासू पुत्र आहे. ज्याप्रमाणे मी त्यांना सगळीकडे प्रत्येक मंडळीमध्ये शिकवितो, तसेच तो ख्रिस्तामधील माझ्या शिकवणूकीची आठवण करुन देईल.


Sababu nako o Yahudika ma nyawa la iqomaka o Musa o Mesir ma tonano wasisupuka, ona magena ngaroko o Gikimoi Awi ili yoiseka, duma ma duuruka ona asa iwiholu. 	 ज्यांनी देवाची वाणी ऐकली पण त्याच्याविरुद्ध बंड केले असे कोण होते? तेच लोक नव्हते का, ज्यांना मोशेने इजिप्त देशातून बाहेर नेले होते?


So o Petrus awi bicara komagena qaboloka, de o nyawa yangodu imatotolomuno magena ona asa imapopongoka. Kagena de ona isigiise kali o Barnabas de o Paulus isibicara, ma ngale de o Gikimoi Awi buturu wahike onaka, so Awi kuasa wasimane sidago idala yaaka o nonako ihahairani o bi nyawa o Yahudi yasowo manga simaka. 	 मग सगळे लोक शांत झाले, ते पौल व बर्णबाचे बोलणे ऐकू लागले. पौलाने व बर्णबाने लोकांना सांगितले की, देवाने त्यांच्याद्वारे यहूदीतर लोकांमध्ये चमत्कार व अदभूत कृत्ये केली.


Kagenadahu lo o bi ngopeqeka yamuruo naga yakelelo ma soa sutu ikuruka. Manga sidongirabaka kanaga ongo Salome, ongo Maria Magdalena, de lo ongo Maria, o Yakobus o gohiduuru magena de lo o Yoses to ona manga awa. 	 तेथे असलेल्या काही स्त्रिया दुरुन पाहत होत्या. त्यांच्यामध्ये मरीया मग्दालिया, धाकटा याकोब आणि योसे यांची आई मरीया व सलोमी या होत्या.


So maro ma Kristus Awi dodara ngoneka, komagena lo o roka bilasu ma peqeka womidodara ka imatero maro to una awi rohe masirete so wododaraka. Naguuna la kanaga ma peqeka womidodara gena ma ngale awi rohe masirete so wododaraka. 	 याप्रकारे पतींनी सुद्धा आपल्या पत्नींवर असेच प्रेम करावे, जसे ते स्वत:च्या शरीरावर प्रेम करतात, जो कोणी त्याच्या स्वत:च्या पत्नीवर प्रेम करतो, तो स्वत:वर प्रेम करतो.


O wange moiku de o Farisika ma nyawa o bolu moi de o guru agama yamuruo naga o Yerusalemno yahino de itagi imatolomu o Yesuska. 	 काही परूशी आणि नियमशास्त्राचे शिक्षक जे यरूशलेमेहून आले होते ते येशूभोवती जमले.


Kanaga o nabi moi o Kretano lo idedemoka, "O bi Kreta ma nyawa gena yodupa yatodamatoko, de maro o bi haiwani ifofufuru isusa podoto so ona o dodoto itotiai gena yamotewa, de lo yatesere de imomanarawa." 	 त्यांच्यापैकीच एक क्रेतीय संदेष्टा (भविष्यवादी) स्वत:म्हणाला, ʇक्रेतीय नेहमीच खोटारडे आहेत. दुष्ट पशू आणि आळशी, खादाड आहेत.ʈ


O nyawa nagoona la kanaga Ai dodoto yosigise, ona magena igogou isonewa." 	 मी तुम्हांला खरे तेच सांगतो. जो कोणी माझ्या शिक्षणाचे पालन करतो तो कधीही मरणार नाही.


sababu manga sininga ipeleso poli ma ngale wasitemo onaka done ona he wikelelo kawa. Qabolo de ona yangodu o Paulus iwisitota sidago lo o deruko wisibane. 	 ते पुन्हा त्याला कधीही पाहू शकणार नाहीत, या वाक्याने त्यांना फार दु:ख झाले, मग ते त्याला जहाजापर्चंत निरोप देण्यास गेले.


Una asa wosiholuwa de womatoorewa, eko lo o bi ngekoka Awi ili wosilamo lo yoisewa. 	 तो वाद घालणार नाही किंवा ओरडणार नाही, रस्त्यावर लोक त्याचा आवाज ऐकणार नाहीत.


So kagena de Una wabicara o ara ma hutu magenaka wotemo, "O orasi manena bato done o nyawa moi lo yaoqo kawa to ngona ani sopo!" De Awi muri-muri lo yoise o kia wotetemo gena. 	 नंतर तो त्याला म्हणाला, “यापूढे तुझे फळ कोणीही कधीही खाणार नाही.” त्याच्या शिष्यांनी हे ऐकले.


O wange ma sinotoka de asa ona imasidiado o Kaisarea ma kotaka. So kagena o Kornelius wakoro qaboloka to una awi gianongoru de lo awi dodiao imatolomuno, so yadamahaka o nyawa ona magena. 	 दुसऱ्या दिवशी पेत्र कैसरीया शहरात आला. कर्नेल्य त्याची वाट पाहत होता. त्याने आपले जवळचे मित्र व नातेवाईक यांनाही आपल्या घरी जमा केले होते.


Ngaroko komagena, ma orasi o Baba Awi Dagali moili Ngohi tasusulo magena yahino, de magena asa ma ngale Ngohi gena inisingangasu nginika. Maena gena o Gurumi Qatetebi o Baba Gikimoino, so o dodoto itotiai ma ngale Una gena qangodu aku inisingangasu. 	 “पित्यापासून मी साहाय्यकर्ता पाठवीन, साहाय्यकर्ता हा सत्याचा आत्मा आहे. तो पित्यापासन येतो. जेव्हा तो येतो तेव्हा तो माझ्याविषयी सांगतो.


Waaka komagena, sababu o Musa awi sininga ma dakolo to una awi nyawa o Israelka done asa yasahe, o Gikimoi Awi edekati asa wipake una la wasisupu ona o sangisara ma rabano. Duma ona yasahewa. 	 देव त्याच्या हातून यहूदी लोकांची सुटका करीत आहे, हे यहूदी लोकांना कळेल असे मोशेला वाटले, परंतु त्यांना ते कळले नाही.


de nakoso ona o ngihia yacoho eko o raci yaudo, asa ona isiboditowa, de lo nakoso to ona manga gia yasipaqa o nyawa yasisirika, o nyawa ona magena asa yaloha kali." 	 ते आपल्या हातांनी साप उचलतील आणि ते कोणतेही विष पितील तेव्हा ते त्यांना बाधणार नाही. ते आजाऱ्यांवर हात ठेवतील आणि ते बरे होतील.’


De o Saulus lo awi sininga yadahe ma ngale o dooma ma manara magena. So o wange magena o Stefanus witoomaka, de isolano o Yerusalem ma gogobu yasangisara qatubuso, sidago ona ipipiricaya magena he yangodu itagi yodobiau o Yudea ma daeraka de o Samaria ma daeraka, de o Yerusalemka yomatolomu kawa, ka cawali o bi rasul ona ka igogogesi. 	 स्तेफनाचा जो खून झाला त्याला शौलाची संमति होती. त्या दिवसापासून यरुशलेम येथील रिव्रस्ताच्या मंडळीचा मोठा छळ सुरु झाला. प्रेषितांशिवाय इतर सर्व विश्वासणारे शिष्य यहूदा व शोमरोन प्रांताच्या कानाकोपऱ्यात पांगून गेले.


De o Kornelius wosango wotemo, "Kapagange nagala o cako saange ma orasi komanena, de ai tahu ma rabaka tosumbayang. Tomatodoka o nyawa moi awi baju isisiru ai simaka womaokoye. 	 कर्नेल्य म्हणाला, “चार दिवसांपूर्वी, माझ्या घरांमध्ये मी प्रार्थना करीत होतो. बरोबर याच वेळेला म्हणजे दुपारचे तीन वाजता मी प्रार्थना करीत होतो. अचानक एक मनुष्य माझ्यासमोर उभा राहिला. त्याने लखलखीत, चमकदार कपडे घातले. होते.


Ngini o dodihimo, nakoso nia ngopa kanaga o nao yogolo, de idadiwa ka o ngihia niahike onaka. 	 तुम्हांमध्ये असा कोण पिता आहे की, त्याच्या मुलाने त्याला मासा मागितला असता त्यास माशाऐवजी साप देईल?


Duma o Yesus o Gikimoi wisiooho kali o sone ma rabano gena, to Una Awi rohe ibakawa de iwarowa. 	 पण ज्याला देवाने मरणातून पुन्हा उठविले, त्याला कुजण्याचा अनुभव आला नाही.


Maro iqoqomaka o Musa waaka so nanga ete de nanga topora ona yaoqo o ino manna o tona ibobeleuka, imatero de o kia isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, 'Una wahike onaka o roti o sorogano la ona aku yaoqo.' " 	 अरण्यात आमच्या पूर्वजांनी देवाने दिलेला मान्ना खाल्ला. पावित्र शास्त्रात असे लिहिले आहे की, देवाने त्यांना स्वर्गातील भाकर खायाला दिली.”


Ngohi manena gena o ngora, so o nyawa nakoso Ngohika yahino la aku yowosa, ona magena asa yosalamati. So ona aku iwosa de lo isupu la o ino yamake. 	 मी दार आहे. जो माझ्याद्वारे आत जातो त्याचे तारण होईल. त्याला आत येता येईल व बाहेर जाता येईल. त्याला पाहिजे ते सर्व त्याला मिळेल.


So ma ngale ilangika gena o kia naga moi lo upa o wange manena de nisihawateri. O wange manena maena ma susa masirete gena yaadoka, so upa sidago o kia naga ilangi ma susa niosininga gena he niodogoli." 	 म्हणून उद्याची चिंता करू नका. कारण प्रत्येक दिवस काही ना काही चिंता घेऊनच उगवतो. म्हणून उद्याची चिंता उद्यासाठी दूर ठेवा.


Nakoso o nyawa o Jou Yesus iwipipiricayaka, de kanaga maro o gilalo so manga tona masirete ihiwa so bilasu o nyawa ma somoa una awi tonaka imanara la manga oho yamake, gena bilasu ona yangodu imanako la o tona ma duhutu una magena ka iwihoromati o orasi isigeto-geto. La ma ngale o Gikimoi Awi ronga de to ngone nanga dodoto itotiai upa o nyawa isidemo qatorou. 	 जे सर्व गुलाम म्हणून विधर्मी मालकाच्या जुवाखाली काम करीत आहेत त्यांनी त्यांच्या मालकांना पूर्ण आदर देण्यायोग्य समजावे. यासाठी की देवाच्या नावाची आणि आमच्या शिक्षणावर अशीतशी टीका होणार नाही.


Sababu ngini lo nianako o Gikimoi o orasi isigeto-geto o moi-moi itotiai gena wodupa waaka, so igogou nakoso o nyawa la kanaga o bi moi-moi itotiai gena yodupa yaaka, de igogou ona magegena to Una Awi ngopa-ngopaka. 	 जर तुम्हांला माहीत आहे की, ख्रिस्त नीतिमान आहे तर जे लोक चांगले काम करतात ते देवाचे पुत्र आहेत हे देखील तुम्हाला कळेल.


Kagena de o raki ma duhutu magena nagoonali asa wasidingo kali awi rakika itagi. Cawali womatengo kasi, ena gena awi ngopa masirete widododara. So ma dodoguka de una wisidingo awi ngopa masirete magena wotagi kadoka yomomanara ona magenaka. De awi sininga ma rabaka itemo, 'Igogou, done ai ngopa masirete so iwihoromati.' 	 धन्याजवळ पाठविण्यासाठी आता फक्त त्याचा प्रिय मुलगा उरला होता. त्याने त्याला सर्वात शेवटी पाठविले. तो म्हणाला, “खात्रीने ते माझ्या मुलाला मान देतील.” तो त्याचा आवडता मुलगा होता म्हणून शेवटी त्याने त्याला त्या शेतकऱ्यांकडे पाठाविले.


De muna magena mosango motemo, "Kodo, Baba! O bi kaso o meja ma litimika lo yodamaha o ino ma reremo, la nako itura, de o kaso magena lo aku yaoqo." 	 ती स्त्री म्हणाली, “होय प्रभु, परंतु कुत्रीही आपल्या धन्याच्या मेजावरून पडलेले उष्टे चूर खातात.


Ngaroko o nyawa ma somoa manga simaka ngohi manena o Jou Awi sosulo isowo, duma ngini gena niasininga igogou ngohi manena maro to Una Awi sosulo moi. Sababu ma ngale niwipiricaya o Jou Yesuska, so isinako itiaika ngohi gena igogou to Una Awi sosulo. 	 जरी मी इतरांच्यासाठी प्रषित नसलो तरीही तुमच्यासाठी मी एक आहे. कारण तुम्ही प्रभूमध्ये असलेल्या माझ्या प्रेषितपणाचा शिक्का आहात.


Ngini gena niatahewa de nianakowa o ngeko kia foloisi qaloha nginika. Igogou, Una magena ka o nyawa womatengo de lebelaha ka o nyawa moi wosone la ngone o Yahudika ma nyawa inangodu upa he inasisa." 	 तुम्ही हे लक्षात घेत नाही की, सर्व लोकांसाठी एका माणसाने मरणे हे सर्व राष्ट्राचा नाश होण्यापेक्षा हिताचे आहे.”


So una awi giaka o manyanyi watutupu gena, ma qopo de lo o Gikimoi Awi nyawa manga sumbayang gena asa idola o Gikimoi Awi simaye. 	 धुपाचा धूर देवदूताच्या हातातून देवाच्या सिंहासनासमोर गेला. धूर देवाच्या लोकांच्या प्रार्थनेसह गेला.


De ma orasi ona imatamiye yooqo, o Yesus o roti waqehe so Awi sukuru watide o Gikimoiye. Qabolo de o roti magena watepi-tepi de to Una Awi gia, de gila-gila Awi muri-murika wasitoku de wotemo, "Niaqehe. Manena to Ngohi Ai rohe." 	 ते भोजन करीत असता येशूने भाकर घेतली, उपकारस्तुति केली, ती मोडली आणि त्यांना दिली. तो म्हणाला, “घ्या, हे माझे शरीर आहे.”


So kagena de o Yesus wosano onaka, "Duma nako ngini masirete, Ngohi manena naguuna." O Petrus wotemo, "Baba, Ngona manena o Salamati ma Kolano, kiaka o Gikimoi wojajika." 	 तो त्यांना म्हणाला, “तुम्ही मला कोण म्हणून म्हणता?” पेत्राने उत्तर दिले, “देवाचा ख्रिस्त.”


Duma ma awa motemo onaka, "Hiwa! Awi ronga magenawa! Una gena bilasu wisironga o Yohanes." 	 पण त्याची आई म्हणाली, “नाही, त्याला योहान असे म्हणावे.”


Una Awi muri-muri isango itemo, "Baba, o riho manena imatinga-tingano. De o ino kiano pamake la o nyawa yangodu manena pasioqo." 	 त्याच्या शिष्यांनी उत्तर दिले, “या निर्जन जागी एवढ्या लोकांना पुरतील इतक्या भाकरी कोण मिळवू शकेल काय?”


Magena de o Pilatus wotemo, "O bi prajurit kagena naga, so nitagi la ona niangaho de hika Awi boosu gena niojaga nisidodiahi." 	 पिलात म्हणाला, ʇतुम्ही शिपाई घेऊ शकता. जा आणि कबरेवर कडक पहारा ठेवा.ʈ


Wingaho de o Petrus kagena nagasi womaokoye womarahu o uku ma dateka, de o nyawa ma binuka itemo unaka, "He! Nagala ngona manena lo Una nowimomote, eko?" Duma una womanosu de wotemo onaka, "Hiwa!" 	 शिमोन पेत्र शेकत असता, त्याला विचारले गेले, “तू त्याच्या शिष्यांपैकी एक नाहीस ना?” त्याने ते नाकारले, “मी नाही.”


Kagena de Una wosango wotemo, "Iya! Komagena maro kia notetemo. De Ngohi lo totemo, o orasi asa imasidiado de ngini asa nikelelo Ngohi o Nyawa ma Duhutu tomatamiye o Gikimoi Wokokuasa Awi girinaka, de lo asa nikelelo o sorogaka de tokahino touti o lobi-lobi ma rabaku." 	 येशू त्यांना म्हणाला, “होय, मी आहे. जसे तू म्हणालास. तरी मी तुम्हांला सांगतो: ह्यापुढे मनुष्याच्या पुत्राला तुम्ही ढगातून येताना पाहाल व त्याला देवाच्या उजवीकडे बसलेले पाहाल.”


Komagena o Yohanes una magena o habari qaloloha gena wasihabari o nyawaka, de wabaja de wogolo onaka de o demo ma para idala la ona isigise. 	 योहानाने इतर पुष्कळ उत्तेजन देणाऱ्या शब्दांनी त्यांना बोध करुन सुवार्ता सांगितली.


Duma Ngohi totemo nginika, o nyawa imatero koloko o Elia gena womasidiadoka to ngini nia sidongirabaka, duma o Yahudika manga roriri gena ka winakowa. De ka to ona manga sininga ma dupa yamote so wisisangisara. So komagena lo done asa ona isimoku Ngohika, la Ngohi o Nyawa ma Duhutu manena Ai sangisara qatubuso." 	 पण मी तुम्हांला सांगतो की, एलीया आलाच आहे आणि त्यांनी त्याला ओळखले नाही पण त्यांना वाटले तसे त्यांनी त्याला केले. मनुष्याचा पुत्रही त्यांच्याकडून असेच सहन करणार आहे.”


So de o Yesus wobicara qabolo de Una wangaho ona so wasisupu o kota ma duduka, sidago o Betania ma dateka. Kagena Awi gia watide la Awi laha wosidumu onaka. 	 नंतर तो त्यांना बाहेर दूरवर बेथानीपर्यंत घेऊन गेला आणि त्याने हात वर करुन आशीर्वाद दिला.


O wange itiaika, nagala o cako mogiowo de sinoto, de ona imasidiado o doku moi o Samaria ma tonaka, ena gena isironga o Sikhar. O doku magena he yadumuka, de ona imasiwoma kekiaka o riho magenaka kanaga de o sumu moi. O Sikhar gena imakabati de o tona kekiaka iqoqomaka ona manga ete de manga topora o Yakub gena wihike awi ngopa o Yusufka. De kagena o riho magenaka kanaga o sumu moi isironga lo o Yakub awi sumu. Ma sababu to ona manga dodagi ikuru so o Yesus asa wimomoqoka, so Una womawoma de womatamiku kagena o Yakub awi sumu ma dateka. 	 याकोबाची विहीर तेथे होती. लांबच्या प्रवासामुळे येशू थकला होता. म्हणून येशू विहीरीजवळ बसला. ती दुपारची वेळ होती.


Kanaga o Farisi ma nyawa moi awi ronga o Nikodemus, de una magena lo o Yahudika manga roriri moi o Mahkamah Agama manga sidongirabano. 	 निकदेम नावाचा एक मनुष्य होता. निकदेम परुशी लोकांपैकी एक असून तो यहूदी लोकांचा एक महत्वाचा पुढारी होता.


Duma o nyawa ma binukali yatotooma waasi, ona magena itoba de imatoduba iholu. O toka ona magena imatoguwa yasuba. To ona manga giki manga gia masirete isiaaka o guracino, o salakano, o tembagano, o bi tetono de lo o gotano ngaroko inakelelowa eko lo itagiwa, duma ona magena iholu yapalako. 	 इतर लोकांना या वाईट गोष्टींमुळे मारले गेले नाहीत. पण तरीही या लोकांनी आपली अंत:करणे व जीविते बदलली नाहीत. आणि आपल्या हातांनी ज्या गोष्टी ते करीत होते त्यापासून वळले नाहीत. ते सैतानाची म्हणजे सोने, चांदी, तांबे. दगड आणि लाकूड यांच्या मूर्तींची, ज्या पाहू शकत नाहीत, ऐकू शकत नाहीत व चालू शकत नाहीत, अशांची भक्ति करण्याचे त्यांनी थांबविले नाही.


Kanaga lo o ngopeqeka yamuruo naga iwimote. Ona magena iqomaka manga panyake wasilohaka eko yakokitoka manga toka gena wodusu so imahoika. Mimoi ongo Maria, misiaso lo ongo Magdalena. O orasi moiku o Yesus wodusu to muna magena ami toka ngai tumudingi. 	 ज्यांच्यामधून भुते काढली होती व ज्यांना आजारतून बरे केले होते अशा काही स्त्रियाही त्याच्याबरोबर होत्या: मरीया जिला मग्दालिया म्हणत, तिच्यातून सात भुते बाहेर पडली होती.


Qabolo de ona yangodu yonyanyi wigiliri o Gikimoika. So qabolo de ona isupu de itagi o Zaitun ma Talaka. 	 नंतर त्यांनी उपकारस्तुतिचे गीत गाईले व ते जैतुनाच्या डोंगराकडे निघून गेले.


Ngomi gena o nyawa mingangapoka, de o buika miumoka, de lo o nyawa yadala iroruwahe gena ngomi imisikangamoka. Ngomi mimanara qatubuso, sidago lo mamoi-mamoi miaakuwa mimaidu eko lo mioqo. 	 फटके खाण्यात, तुंरुगवासात आणि दंग्यात, कठोर श्रमात, जागून काढलेल्या रात्रीत, भुकेले असताना,


Igogou, o susa de o sangisara ma bio idala so moi-moi qangodu magena ngomi imidaheka, so ngomi o nyawa imisidipito, duma miturawa. De ngomi kanaga migamamu, duma mia ngongano o Gikimoika itolawa. 	 आम्हांवर चारी दिशांनी संकटे येतात, पण आम्ही अजून चिरडले गेलो नाही, गोंधळलेलो आहोत, पण निराश झालो नाही.


De kagena o dipaka o kia naga moi o nonako ihahairani moili isimane de takelelo. Ce! Magena ngaroko lo o lalahekana ilalamo, ena momongo ka o naga qasosawala moi, de maro isitero ma sahe ngai tumudingika de ma tadu ngai mogiowoka. Kanaga ma sahe moi-moiku gena o mahkota ma ceceke moi isitibaku. 	 मग दुसरे एक चिन्ह आकाशात दिसले: तेथे फार मोठा तांबडा साप होता. त्या सापाला सात डोकी होती व त्या सातही डोक्यांवर एक एक मुगूट होता. त्या सापाला दहा शिंगे सुद्धा होती.


De ngaroko ngohi lo kanaga o Gikimoi Awi demo aku tosingangasu, de sininga ma kanako o Gikimoino gena qangodu tamakeka sidago lo o bi moi-moi kiaka o nyawa yananakowa gena qangodu ka tanako, de lo ai piricaya qaputuru sidago lo o tala moi aku tosulo imasituluru, duma ai dodara o nyawaka gena he ihiwa, de to ngohi ai oho gena asa ma faida ka ihiwa. 	 जर मला देवासाठी संदेश देण्याची शक्ति असली आणि मला सर्व रहस्ये माहीत असली, सर्व दैवी ज्ञान असले आणि डोंगर ढळविता येतील असा दृढ विश्र्वास असला, परंतु माइया ठायी प्रीति नसली,


Ai dodiao o Teofilus tonihohoromati, Ai buku ma nonomaka talefo idodooha o Yesus Awi manara moi-moi, de ma ngale to Una Awi dodoto qangodu 	 प्रिय थियफिलस, येशूने जे सर्व काही केले आणि शिकविले त्याविषयी मी पहिले पुस्तक लिहिले.


Kagena de o Yesus womajobo so wahika o ngeko ma soaka, o nyawa manga lako ipipilo yasinoto iwinihi, de ona imatoore, "Ya Yesus, o Daud awi ngopa de awi dano moiku, kodo! Nomigalusiri ngomi." 	 तेव्हा येशू तेथून जात असता दोन आंधळे त्याच्यामागे ओरडत चालले. म्हणू लागले, “दाविदाच्या पुत्रा, आम्हांवर दया करा.”


Duma o nyawa isosone la kanaga yasioho kali gena moi qabolo de asa moili, so ma nonomaka magena ma Kristus, de ma duuruka ma orasi done Una wahino kali de to Una Awi nyawa asa yasioho kali. 	 पण प्रत्येक जण त्याच्या क्रमानुसार, ख्रिस्त जो प्रथम फळ आहे, आणि मग ख्रिस्त येण्याच्या वेळी त्याचे असलेले,


La o Yudas Iskariot o muri moi, o Yesus Awi muri yamogiowo de sinoto manga dongirabano, awi edekati qatorou. So wotagi o imam ma bi saheka la wasibicara ma ngale o Yesus iwisiija. 	 नंतर बारा शिष्यांपैकी एक, यहूदा इस्कर्योत येशूला विश्वासघाताने धरून देण्यासाठी प्रमुख याजकांकडे गेला.


Una wasango onaka wotemo, "Nimasitiari qaloha, upa sidago ngini inisihaga. Sababu o nyawa yadadala asa yahino de itemo, 'Ngohi manena qabolo o Salamati ma Kolano,' de lo 'Ma orasi he idumuka.' Ngaroko komagena, duma upa ona niamote. 	 आणि तो म्हणाला, “तुम्हांला कोणी फसवू नये म्हणून सावध राहा. कारण माझ्या नावाने पुष्कळ येतील आणि तो “मी आहे’ असे म्हणतील. आणि ते म्हणतील, “वेळ जवळ आली आहे.’ त्यांच्यामागे जाऊ नका!


De o bi bobita komagena o Gurumi Qatetebi ngone wonadoto, nakoso o ngihi ma nonoma de maenasi, gena ma ngale o ngeko moi ihiwasi la o nyawa aku o ngihi ma sinotoka, ena gena o Ngihi Foloi Qatetebika, kagena aku yowosa ma ngale o Gikimoi iwidate. 	 याद्वारे पवित्र आत्मा हे दर्शवितो की, पहिला मंडप उभा आहे तोपर्यंत परमपवित्रस्थानात जाण्याचा मार्ग खुला नाही.


De ngini o orasi manena nioho de nia kaya idalaka de ka o kiasi nionyafusu, so qangodu magena nisitoqeqeheka. Komagena ngini nimasidailako so done ma orasi ma dodoguka asa nitooma, maro o sapi moi yapiara la qasaki gena done asa yatola. 	 जगात असताना तुम्ही ऐषरामात जगला आणि मन मानेल तसे वागला. वधावयाच्या दिवासासाठी खाऊनपिऊन तयार केलेल्या पशूसारखे तुम्ही पुष्ट झालात.


De lo sababu o nyawa ona magena iholu o Gikimoi iwinako itiai, so Una waqohaka la manga sininga qatotorou yamote, sidago lo o bi moi-moi o kia Una wosibobitaka upa yaaka gena, ona asa ka yaaka. 	 आणि जेव्हापासून त्यांनी देवाला ओळखण्याचे नाकारले, तेव्हापासून देवाने त्यांना अशुद्ध मनाच्या हवाली केले व ज्या अयोग्य गोष्टी त्यांनी करु नयेत त्या करण्यास मोकळीक दिली.


Maro o habari qaloloha gena isopo so yosihabari o dunia ma bi nyawaka so o bi nyawa ipipiricaya manga dala gena foloisi idogo-dogo o dunia ma sigilolika, komagena lo idadi to ngini nia sidongirabaka, sidago lo ma noma-noma o dodoto magena o Epafras ngini winidoto so o Gikimoi Awi laha aku nianako itiai de kanaga ngini lo asa niopiricaya. Una o Epafras gena miwidodaraka, de una lo mia dodiao moi mimomanara de lo ma ngale ngini ma Kristus iwileleani wokaeli. 	 तुम्ही ते, आमचा सहसेवक एपफ्रास, जो आमच्या वतीने ख्रिस्ताचा विश्वासू सेवक आहे, त्याच्याकडून शिकून घेतले आहे.


So nakoso o nyawa la kanaga o Gikimoi Awi nyawa manga rimoi gena yabiauka, maro o tahu magena kiaka Una wogogoge gena yabiauka, ona magena asa Una wasisa. Sababu o riho kiaka o Gikimoi wogogoge gena ka qatebi, de o riho gena kanaga to ngini nia rohe masirete. 	 जर कोणी देवाच्या मंदिराचा नाश करतो तर देव त्याचा नाश करील. कारण देवाचे मंदिर पवित्र आहे आणि ते तुम्ही आहात.


Kagena o doku magenaka kanaga lo o ngopeqeka ma dorou moi, ami manara itotiaiwa. Ma orasi muna moise o Yesus kagena o Farisi ma nyawa awi tahuka wooqo, de muna magena mahino de o gososo qabobou de ihahali o rube moi o teto ihahalino maaho. 	 तेथे त्या गावात एक स्त्री होती, ती पापी होती, जेव्हा तिला समजले की, येशू परुश्याच्या घरी जेवत आहे, तेव्हा तिने सुगंधी तेलाचे एक अलावास्त्र भांडे आणले.


De lo ngini nako o gilalo gena, hika nia tuangika gena nia sininga itotiai de igogou niahoromati de lo niasigise, imatero maro ngini gena ma Kristus niwisigise. 	 गुलामांनो, तुमच्या पृथ्वीवरील मालकांची आज्ञा आदराने, थरथर कांपत, आणि तुमच्या अंत:करणाच्या प्रामाणिकतेने पाळा. ज्याप्रमाणे तुम्ही ख्रिस्ताची आज्ञा पाळता तशी पाळा.


Ngaroko, ngini komagenawa. Duma ngini masirete lo o sala niagaka de lo niasirugi nia dodiao ipipiricayaka. 	 उलट तुम्ही स्वत: अन्याय करता व लुबाडणूक करता, आणि तुम्ही हे सर्व तुमच्या ख्रिस्ती बांधवांना करता!


De o Yohanes wotemo o Yesuska, "Baba Guru, ngomi miwikelelo o nyawa moi o toka wodusu de to Ngona Ani ronga bai! So ngomi miwisimahawa, sababu una gena to ngomi mia dodiaowa." 	 परंतु योहानाने उत्तर दिले, “गुरुजी, आम्ही कोणाला तरी तुमच्या नावाने भुते काढताना पाहिले, व आम्ही त्याला मना केले, कारण आम्ही जे तुम्हांला अनुसरतो त्यापैकी तो नाही.”


De o Filipus wosano o Yesuska wotemo, "Jou, tanu Ngona nomisikelelo o Baba Gikimoi ngomika, de mia sininga asa igogou qanali." 	 फिलिप्प येशूला म्हणाला, “प्रभु, आम्हांला पिता दाखवा, एकढेच आमचे मागणे आहे.


Ngini tinisingangasu igogou, yamuruo naga to ngini nia sidongirabano done isone waasi, nakoso yanako waasi o Gikimoi Awi pareta igogou imasidiadoka." 	 परंतु मी तुम्हांला खरे सांगतो येथे उभे राहिलेल्यांमध्ये असे काही आहेत की, स्वार्गाचे राज्य पाहिल्याशिवाय त्यांना मरणाचा अनुभव येणारच नाही.”


Ma orasi o Yesus o Gikimoi Awi Tahu ilalamo wodongosa, de Awi muri moi manga sidongirabano wotemo, "Baba Guru, hika nanano o bi tahu-tahu manena. De natailako nosidodiahi o bi teto magegena. Pei! Qaloha icarawa!" 	 येशू मंदिरातून निघून जात असता त्याच्या शिष्यांपैकी एक जण त्याला म्हणाला, “गुरूजी, पाहा, खूप मोठ्या दगडांनी बांधलेली या मंदिराची इमारत किती सुंदर आहे.”


So de una wosihaja gena ma sononga itura o ngekoku, so o namo yahino de yaoqoka. 	 तो पेरीत असता काही वाटेवर पडले व पक्ष्यांनी येऊन ते सर्व खाऊन टाकले.


Una wotemo, "O bodito! Kodo! O bodito asa inidahe ngini o Khorazimka de o Betsaidaka ma bi nyawa. To ngini nia dokuka o nonako ihahairani igogou idala taakaka, duma ngini niholusi nia dorouno nimatoba de nimatoduba. So tosiade nakoso o nonako ihahairani magena taaka o Tirus ma dokuka de o Sidon ma dokuka, de igogou iqomaka ona magena, ngaroko o Yahudika ma nyawa yasowo, duma asa manga dorouno imatoba de imatodubaka, sidago lo o baju koloko o karong imasitibaku de o gaapo isihaja manga saheku, maro o beleso ma nonako moi. 	 “हे खोराजिना, तुझा धिक्कार असो, हे बेथसैदा तुझा धिक्कार असो, कारण तुमच्यामध्ये जी पराक्रमाची कृत्ये करण्यात आली ती जर सोर व सिदोन यांच्यामध्ये केली असती तर त्यांनी त्वरेने पूर्वीच गोणपाट नेसून व अंगाला राख फासून पश्चात्ताप केला असता.


O wange magenaka idadi o Herodes de o Pilatus ona imatekelolohaka, ngaroko iqoqoma ona imakasaturu. 	 त्याच दिवशी हेरोद आणि पिलात एकमेकांचे मित्र बनले. त्यापूर्वी ते एकमेकांचे वैरी होते.


Duma ngomi de ona gena mimaketerowa bai! Nako ngomi de ka mia giliri masirete misimane gena, ngomi mia bati asa upa he miatilaku. Ngomi mia giliri masirete misimamane gena ma ngale o manara kiaka o Gikimoi wositatapu ngomika. De nakoso ngomi mia manara gena, igogou ngini o Korintuska ningodu kanaga ma rabaka, sababu Una ngomi womisulo la mitagi o habari qaloloha misihabari sidago lo to ngini nia kotaka. 	 परंतु आम्ही आमच्या आम्हांला आखून दिलेल्या मर्यादेपलीकडच्या गोष्टीविषयी प्रशंसा करणार नाही. तर जी मर्यादा देवाने आम्हांस घालून दिली आहे, तिच्याप्रमाणे आम्ही प्रशंसा करुन घेतो. ती मर्यादा तर तुम्हापर्यंतही पोहोंचणारी आहे.


de ona wisisosihito una la wisisupu o kota ma duduka, so kagena de o teto wisipapaka. De o saksi yamuruo naga magena manga juba yahoi de yahike o Farisika ma nyawa o gohiduuru moika, awi ronga o Saulus, la wojaga. 	 त्यानी स्तेफनाला धरुन ओढीत शहराच्या बाहेर नेले व त्याला दगडमार करु लागले. जे साक्षी होते, त्यांनी आपले कपडे शौल नावाच्या एका तरुण मनुष्यापाशी ठेवले होते.


Duma awi demo komagena yoise de yadadala ona magena imatoore, "Una nowitooma! O Barabas nowipalako de nomihike ngomika!" 	 पण ते सर्व एकत्र मोठ्याने ओरडले, “या माणसाला ठार करा! आणि आम्हांसाठी बरब्बाला सोडा!”


Duma nakoso o nyawa la kanaga yopiricaya Awi demo magena, gena ona lo isitatapu o Gikimoi Awi demo gena igogou de itiai. 	 तो (येशू) जे सांगतो ते मान्य करणारा माणूस, देव सत्य आहे याचा पुरावाच देतो.


iwinanano la Una iwisabatolo de manga sano idala, ma ngale ona aku iwisisala. 	 तो जे बोलेल त्यामध्ये त्याला एखाद्या सावजाप्रमाणे पकडण्यासाठी टपून बसले.


Duma o rohe ma bobolo la kanaga pananano maro qaloha, gena hika poqohaka. Igogou, o Gikimoi nanga rohe ma bobolo gena wofato wosidodiahi la o bobolo qatotorou magena panano itotiai, 	 पण आपल्या दाखविता येण्याजोग्या अवयवांना तशी गरज नसते. त्याऐवजी जे अवयव उणे आहेत त्यांना मोठा मान देण्यासाठी देवाने असे शरीर जुळविले आहे,


De ma binukali o namo dara imasiiijaka Una wotemo, "Asitagala! Ngini gena nia namo niaaho de nisupu. Awadede! Upa lo Ai Baba Awi Tahuka de niaaka o riho imasiiija." 	 येशू कबुतरे विकणान्यांना म्हणाल, “या सर्व गोष्टी येथून घेऊन जा. माझ्या पित्याचे घर विकणाऱ्याची व विकत घेणाऱ्याची बाजारपेठ बनवू नका!”


De Una wotemo munaka, "So ngona nawosaka, kangano magena asa Ngohi totetemo, nakoso ngona Ngohi noipiricaya gena, idodooha o Gikimoi Awi kuasa ilalamo magena done asa nakelelo bai!" 	 येशूने तिला म्हटले, “जर तू विश्वास धरशील तर देवाचे गौरव पाहशील, असे मी तुला सांगितले नव्हते काय?”


Nimajaga igogou, sababu ngini done nitago de ningaho o bi agama ma bobita yacocohoka. De ngini asa ningapo o puji ma bi tahu ma rabaka. 	 माणसांविषयी सावध असा. कारण ते तुम्हांला न्यायसभेच्या स्वाधीन करतील आणि त्यांच्या सभास्थानांमध्ये ते तुम्हांला फटके मारतील.


de o nyawa moi lo akuwa ani demo ma sala yamake. Naaka komagena la to ngona ani lawangi gena o kia naga moi lo upa ona yamake ma ngale ngona nisisala, so ona masirete asa imasimaqe. 	 ज्यावर कोणी टीका करू शकत नाही असा चांगल्या बोलण्याचा उपयोग कर. यासाठी की, जे तुला विरोध करतात त्यांनी लज्जित व्हावे.


O nyawa nagoona kanaga to Ngohi Ai rohe yaoqo de Ai au lo yaudo, ona dede Ngohi gena mimatekerimoika. 	 जो माझे शरीर खातो आणि माझे रक्त पितो तो माझ्यात राहतो आणि मी त्याच्यामध्ये राहतो.


o orasi manena ona magena asa yamake foloi idala. Ona asa yamake ma giliho sidago ma para o ratu moi to ona manga tahu, manga gianongoru, manga awabira, manga awa, manga ngopa-ngopa, manga doro, de o moi-moi o duniaka de komagena lo o sangisara. De ma orasi ma simaka asa o nyawa ona magena yamake ma fanggali o oho qaloloha de ikokakali. 	 त्याला शंभरपटीने फायदा मिळेल आणि येणाऱ्या युगात त्याला अनंतकाळचे जीवन मिळाल्याशिवाय राहणार नाही.”


Komagena lo iqomaka o bi nabi yasangisaraka. So hika ninali de sininga ifoloi isanangi. Sababu nia fanggali qaloha icarawa gena o Gikimoi wosidailako qabolo kadaku o sorogaka." 	 आनंद करा आणि उल्हास करा, कारण स्वर्गात तुमचे प्रतिफळ मोठे आहे; कारण जे संदेष्टे तुमच्यापूर्वी होते त्यांचा त्यांनी तसाच छळ केला. (मार्क 9:50; लूक 14:34-35)


O nyawa isosone manga rihoka una kanaga wosangisara. De ma orasi una womagelelo kadaku ikuruye, pei, o riho moi una wakelelo o Abraham de lo awi dateka o Lazarus wogogeku. 	 आणि अधोलोकात. जेथे तो (श्रीमंत मनुष्य) यातना भोगीत होता, तेथून त्याने वर पाहीले, व दूरवर असलेल्या अब्राहामाला पाहिले आणि लाजाराला त्याच्या शेजारी पाहिले,


Qabolo de moriria muna magena moliho mokahika ma nongoruka, de imatingaka yahika o nyawa itotolomuno de momigurubu munaka motemo, "Nanga Baba Guru womasidiadoka, so ngona woniaso." 	 आणि असे म्हटल्यानंतर ती परत गेली आणि आपली बहीण मरीया हिला एका बाजूला बोलाविले आणि म्हणाली, “गुरुजी येथे आहेत. आणि ते तुला विचारीत आहेत.”


Sababu o Gikimoi waaka, so nia oho qamuane koloko asa inisibuo kali. De ngini nia oho qamuane gena, upa ma sihino maro o nyawa kiaka bilasu isosoneno, duma o Gikimoi masireteno Una magena woooho wokokakali. De nia oho qamuane gena niamake sababu niopiricayaka Awi demo, kiaka o habari ma ngale o oho ka sidutu ikakali, de lo Awi demo magena ikokakali de akuwa itagali. 	 जे बीज नाशवंत आहे त्यापासून तुमचा नवा जन्म झाला नाही तर जे बीज अविनाशी त्यामुळे झाला आहे, तुमचा नवा जन्म देवाच्या वचनाद्वारे जे जिवंत आहे व टिकते त्यापासून झाला आहे.


Ngaroko komagena, ka qaloha o Titus de ma dodiao yasinoto ona magena ngohi tasulo la ikahika iqoma nginika, ma ngale ona ngini iniriwo la nia roriwo o pipi gena niaaturu. So ngohi tongongano done ma orasi tomasidiado nginika, de ngini nia aturu qaboloka, maro ngohi totemo qabolo o Makedonia ma nyawaka. Upa sidago ai demo kiaka nia giliri tosimamane gena ka ma demo bato. 	 परंतु मी भावांना यासाठी पाठवीत आहे की, आमचा तुमच्याविषयी या बाबतीत अभिमान पोकळ ठरु नये. पण जसे आम्ही तुम्हांला सांगितले तसे तुम्ही तयार असावे.


Kagena de to Una Awi muri-muri iliho so yaado o sumuka, de to ona manga sininga ma rabaka ibao itemo, "Ilaha! O kiaso Ngona dede o ngopeqeka momatengo nimatekebicara." Ngaroko manga siningaka ibao komagena, duma ona he wisano kawa. 	 तेवढ्यात येशूचे शिष्य गावातून परत आले. येशू एका बाईशी बोलत आहे हे पाहून त्यांना आश्चर्य वाटले. परंतु “तुम्हांला काय पाहिजे?” अगर “तुम्ही तिच्याशी का बोलत आहात?” असे त्यांच्यापैकी एकानेही विचारले नाही.


Komagena ngohi tinidedemo, upa de ma sababu ngohi tasari ma ngale o pipi ngohi nihike, duma sababu ngohi asa tasari la tanu ngini nihike ngohika gena, kanaga ma ngale maro o nagi ma bobangu moi magena o Gikimoi Awi laha ifoloisi idala winisidumu nginika. 	 मी तुमच्याकडून केवळ देणगीची अपेक्षा करतो असे नाही, उलट, तुमच्या हिशेबी अधिक फळवृद्धी व्हावी असे पाहतो.


De ma orasi ona imatamiye yooqo, o Yesus o roti waqehe so Awi sukuru watide o Gikimoiye. Qabolo de o roti magena watepi-tepi de to Una Awi gia, de gila-gila Awi muri-murika wasitoku de wotemo, "Niaqehe de niaoqo. Manena to Ngohi Ai rohe." 	 ते जेवण करीत असताना येशूने भाकर घेतली. तिच्याबद्दल देवाचे उपकार मानले. आणि ती मोडली. त्याने ती भाकर आपल्या शिष्यांना दिली. तो म्हणाला, “हे घ्या आणी खा. हे माझे शरीर आहे.”


So nakoso o nyawa nagoona la yopiricaya igogou o Yesus Una magena o Gikimoi ma Ngopa, de ona magena asa o dorou o duniaka gena aku yalawangi. 	 येशू हा देवाचा पुत्र आहे असा विश्वास धरणाऱ्याशिवाय जगावर विजय मिळविणारा कोण आहे?


So kagena ona ioqo qabolo de Awi muri-muri o ino ma soohu yatolomu so ma boloi yamake o karaja mogiowo de sinoto. 	 त्यांनी भाकरीच्या व माशांच्या तुकड्यांनी भरलेल्या बारा टोपल्या भरल्या.


Kagena de Awi muri-muri yotagi de yaaka maro o kia Una wotetemo, so ona asa isidailako o Paskah ma ino magena. 	 येशूने जे सांगितले होते ते त्याच्या शिष्यांनी केले आणि त्यांनी वल्हांडण सणाचे जेवण तयार केले.


De o Yesus wotemoli, "Ngini tinisingangasu igogou, yamuruo naga to ngini nia sidongirabano done isone waasi, nakoso yakelelo waasi o Gikimoi Awi pareta qapoputuru." 	 येशू त्या लोकांना म्हणाला, “मी तुम्हांला खरे सांगतो की, येथे उभे असलेले काही असे आहेत की. ज्यांना देवाचे राज्य सामर्थ्यानिशी आलेले दिसेपर्यंत मरणाचा अनुभव येणार नाही.”


Sababu nakoso nanga rohe la idadi ka o lako ma rehe-rehe imatengoka, de idadi kawa ngone gena poise. De nakoso nanga rohe la idadi ka o ngau ma rehe-rehe imatengoka, de idadi kawa ngone gena pohame. 	 संबंध शरीरच जर डोळा असते तर आपल्याला ऐकता कसे आले असते?


De lo ma ngale ona manga manara gena ngomi minigolo tanu ngini asa niadodara onaka de qaloha ilaku ona magena manga ronga foloi niasilamo. So komagena ngini nia oho ma rabaka gena asa ka cawali o rimoi de o sohi. 	 आम्ही तुम्हाला अशी विनंति करतो की, त्यांनी तुमच्याबरोबर केलेल्या कामामुळे त्यांना प्रेमाने मोठा मान द्या. एकमेकांबरोबर शांतीने राहा.


La o Yesus wotemoli onaka, "Igogou, ngini asa nisanangi, sababu ngini gena o kia naga taaaka magena niakeleloka, de lo to Ngohi Ai dodoto gena nioiseka. 	 पण तुमचे डोळे धन्य आहेत कारण ते पाहतात, तुमचे कान धन्य आहेत कारण ते ऐकातात.


Ma orasi Una o nyawa yadadala wamamake gena, wasayangi onaka wotemo, "Kodo! Ona manena manga sangisara idala de nagoonawa yariwo, koloko o duba ma sowohi ihihiwa." 	 आणि जेव्हा त्याने त्रासलेल्या असहाय लोकांचे समुदाय पाहिले तेव्हा त्याला त्यांचा कळवळा आला. कारण मेंढपाळ नसलेल्या मेंढरांसारखे ते कष्टी व पांगलेले होते.


Komagena lo o bi gota qaloloha gena ma sopo lo qaloha. De lo o bi gota qatotorou gena ma sopo lo qatorou. 	 प्रत्येक चांगले झाड चांगली फळे देते, पण वाईट झाड वाईट फळे देते.


O Yesus wokahino kali o talaga ma sonongano. Kagena de o nyawa yadadala yahino imatolomu Una o talaga ma dateka wisigiloli. 	 नंतर येशू नावेत बसून परत सरोवरापलीडके गेल्यावर, मोठा समुदाय त्याच्या भोवती जमला. तो सरोवराजवळ होता.


Ma orasi o Yesus de Awi muri-muri imasidiado o talaga ma sonongaka, de o Genesaret ma bobanesa itahu so kagena manga deru yatapuku. 	 त्यांनी सरोवर ओलांडल्यावर ते गनेसरेतच्या किनाऱ्याला आले व नाव (होड़ी) बांधून टाकली.


Ma orasi gena he yaadoka ma ngale o dunia ma bi nyawa Ngohi ihoholu, ona magena o Gikimoi wasisala so bilasu ona dede o Gikimoi imakitingaka, komagena lo kiaka una o nyawa magena wapopareta, ena gena o Iblis lo wisituraka. 	 या जगाचा न्याय होण्याची आता वेळ आली आहे. या जगाच्या राजकुमारला हाकलून देण्यात येईल.


Sababu komagena o Gikimoi womifanggali ongo Safira, so o bi gogobu yangodu kagenadahu de o bi nyawa ma somoa o hali magena yogogiise, ona yangodu lo foloisi yamodo. 	 सर्व विश्वासणारे आणि इतर दुसरे लोक ज्यांनी याविषयी ऐकले ते अतिशय भयभीत झाले.


Kanaga ngini nia dorou gena idala de magena tanakoka so aku tinisisala, so bilasu ngini dede o Gikimoi gena nimakitingaka. Ngaroko upa komagena, duma Una Ngohi woisusulo so tahinoka, o kia naga Una wotetemo magena asa Ngohi tosingangasu ngini o dunia ma bi nyawaka, de Una magena Awi demo itiai so bilasu popiricaya." 	 तुमच्याविषयी बोलण्यासारख्या बऱ्याच गोष्टी माझ्याकडे आहेत. मी तुमचा न्याय करु शकतो. परंतु ज्याने मला पाठविले त्याच्याकडून ऐकलेल्या गोष्टीच मी लोकांना सांगतो. आणि तो सत्य सांगतो.”


Mutuwade ngohi tinidedemo ngini ningodu kagena o Romaka, maro ma Kristus ngini winiqehe qalohaka, komagena lo bilasu ngini moi de moika lo nimatekekeqehe qaloha, la ma ngale ma orasi o nyawa nikelelo, de ona lo asa o Gikimoi Awi ronga yogiliri. 	 म्हणून ख्रिस्ताने देवाच्य गौरवासाठी तुम्हाल स्वीकारले. तसे तुम्ही एकमेकांचा स्वीकार व स्वागत करा.


De lo nakoso o nyawa ma somoa manga manara gena ma bati ngomi asa miatilakuwa so mia giliri masirete lo misimanewa. To ona manga manara gena ngomi miaaka waasi. Duma ngomi lo miongongano nakoso kanaga ifoloi ngini niopiricaya, de to ngomi mia manara to ngini nia sidongirabaka gena ma sopo lo asa ifoloisi ilamo. 	 आम्ही आपल्या मर्यादेपलीकडच्या गोष्टीविषयी, दुसऱ्याच्या श्रमाविषयी नावाजून घेत नाही. किंवा आम्हांला नेमून दिलेल्या कामापेक्षा जास्त करणार नाही, तर आम्हांस अशी आशा आहे की, तुमचा विश्वास वाढेल तेव्हा आम्ही आपल्या मर्यादेच्या प्रमाणात तुम्हांकडून अगदी विस्तर पावलेले असे होऊ.


Nakoso mobabalo moi la kanaga de ami ngopa de ami danoka, ona magena bilasu imadoto iqoma ma ngale yahoromati manga nyawa o tahu ma rabaka. So komagena o dodihimo manga ngopa-ngopa yapalihara iqomaka gena bilasu o ngopa de o danoku yatagali de yariwo onaka, sababu magena o Gikimoi wodupa. 	 पण जर एखाद्या विधवेला मुले किंवा नातवंडे असतील तर त्यांनी प्रथम आपल्या घरच्यांची काळजी घेऊन आपला धर्म प्रत्यक्षात आणावा आणि अशा प्रकारे आपल्या आईवडिलांची किंवा आजीआजोबांची परतफेड करावी. कारण हे देवाला मान्य आहे.


O orasi magena o ngopa woriria una magena kanaga o doroka. Ma orasi una woliho de o tahu wadumuka, eh, woise o lipa de o gosoma ma ili de lo yoselo-selo. 	 ʇत्याचा मोठा मुलगा शेतात होता. तो घराकडे निघाला. जेव्हा तो घराजवळ आला, तेव्हा त्याने गायनवादन व नाचण्याचा आवाज ऐकला.


Ma orasi magena kanagali o Yahudika ma nyawa yadadala yoise Una kanaga o Betaniaka wotululi, so ona yahino o doku magenaka itemo, "Ngomi miadupa Una miwimake de lo miwikelelo kiaka o Lazarus wosoneka de una wisiooho kali." 	 मग तो तेथे आहे हे यहूदीयांतील बऱ्याच जणांना कळले. तेव्हा फक्त येशूसाठीच नव्हे तर ज्याला त्याने मेलेल्यातून उठविले होते त्या लाजराला पाहावे म्हणून ते आले.


Duma o Petrus wisioko de wotemo, "Nomaokoye! Ngohi masirete lo ka o nyawa." 	 पण पेत्र म्हणाला. “उभा राहा, मी तुझ्याासारखाच मनुष्य आहे.”


O nyawa yadadala ka yahinosi o Yesuska, o doku kiano bato ona yahino. So ma orasi nyawa yadadala imatolomuka, de Una wajarita onaka o ade-ade moi, wotemo komanena, 	 जेव्हा मोठा जनसमुदाय जमत असे व प्रत्येक गावातून लोक त्याच्याकडे येत असत, तेव्हा येशू बोधकथांचा उपयोग करुन बोलत असे:


So ma orasi o Petrus ka wogamamusi, de awi gogelelo magena so ka womasosiningasi o kia o Gikimoi Awi dupa o unaka la bilasu una waaka, de o nyawa yaruwange o Kornelius wasusulo ona magena o Simon awi tahu yasari so yamake de ma ngoraka imaokoye. 	 पेत्र भयचकित होऊन या दृष्टान्ताचा अर्थ काय असावा याविषयी विचार करु लागला. ज्या लोकांना कर्नेल्याने पाठविले होते, त्यांना शिमोनाचे घर सापडले. ते दाराजवळ उभे होते.


So kanaga o nyawa moi o tona ibobeleuka womatotoore, 'He! Ma ngale nanga Jou Awi hino gena ngini nimasidailako. La o ngeko gena bilasu nisibolowo de nisitiai.' " 	 तेथे रानात एक व्यक्ति ओरडून सांगत होती: ‘प्रभूसाठी मार्ग तयार करा, त्याच्यासाठी वाटा सरळ करा.”‘ यशया 40:3


O Petrus gila-gila womasidailako so wotagi wamote o nyawa yasinoto magena. So imasidiadoka, de o Petrus wingaho o ngihi magenaka. Kagena ibabalo yangodu iwisigilolino, idodora de iwisimane unaka kiaka muna mosone waasi de o bi baju maguri so mahike onaka. 	 पेत्र तयार झाला व त्यांच्याबरोबर गेला. जेव्हा तो तेथे पोहोचला तेव्हा त्यांनी त्याला माडीवरच्या खोलीत नेले. सर्व विधवा स्त्रिया पेत्राभोवती उभ्या राहिल्या. त्या रडत होत्या. दुर्कस (तबीथा) जिवंत असताना जे कपडे व झगे तिने तयार केले होते ते त्यांनी पेत्राला दाखवले.


"Ma orasika asa niakelelo o kia naga moi isironga 'O Dorou Ilalamo' gena isituraba o Gikimoi Awi Tahu. (Nako niabaca gena bilasu niatailako nisidodiahi o demo manena ma ngale.) So nakoso niakelelo, de nagoona o Yudea ma daeraka bilasu yoloqa o talaye. 	 “जेव्हा तुम्ही ‘नाशाला कारण अशी भयंकर गोष्ट, (दानीयेल संदेष्ट्याने सांगितलेला ओसाडीचा अमंगल पदार्थ) जो जिथे नको तेथे पाहाल. “ (वाचकाने याचा अर्थ काय तो समजावून घ्यावा)” तेव्हा जे येहूदीयांत आहेत त्यांनी डोंगरात पळून जावे.


Jou! O nyawa yangodu ka nisihoromati, o nyawa yangodu bilasu nisigiliri, ka ka Nonga nomatengo bato gena Ani sininga qatebi. Ngona o nyawa yangoduka nasikelelo to Ngona Ani manara itetero, de o dunia ma bi nyawa ngodu done hino Ani simaka isuba." 	 हे प्रभु, सर्व लोक तुला घाबरतील सर्व लोक तुझ्या नावाची स्तुति करतील. फक्त तूच पवित्र आहेस सर्व लोक येऊन तुझी उपासना करतील कारण तुझी नीतीमत्त्वाची कृत्ये प्रकट झाली आहेत.”


So ona yaruwange gena hika ngini niaqehe qaloha de niasikelelo onaka igogou ngini gena kanaga de nia dodaraka, la o bi gogobu yadala asa nia dodara gena yakelelo de lo yanako mia demo iqomaka, kiaka nia giliri misimamane onaka, magena itiai de itero. 	 म्हणून या लोकांना तुमच्या प्रेमाचा पुरावा द्या. आणि आम्हांला तुमच्याबद्दल वाटत असलेल्या अभिमानबद्दलचे समर्थन करा. यासाठी की, मंडळ्यांनी ते पाहावे.


So ngaroko o Titus o Yahudika ma nyawa wisowo, duma una magena ai dodiao womomanara moi so ona upa he wigegego la una bilasu wisuna, ma ngale o Yahudika manga bobita o Gikimoino magena upa he wamote. 	 त्याचा परिणाम असा झाला की, तीत, जो माझ्याबरोबर होता, तो ग्रीक असतानाही त्याला सुंता करवून घेण्यास भाग पाडण्यात आले नाही.


Sababu Una wonasisalamati de wonahirika maro to Una Awi nyawa masirete. So upa lo potemo sababu de to ngone nanga manara masirete patagali so Una wonahiri de wonasisalamati, duma Una Awi dupa masirete so wositatapu asa Awi laha wonahike ngoneka. Komagena iqoqoma o dunia wosidadi waasi, de Una Awi edekati qaboloka la o orasi ma simaka de Awi laha wonasidumu so o Yesus Kristus asa ngone wonasisalamati. 	 त्याने आम्हांला तारले आणि त्याने आम्हांला समर्पित जीवनासाठी पाचारण केले. आम्ही काही सत्कृत्ये केली म्हणून नाही तर त्याच्या स्वत:च्या हेतूने व कृपेने केले. ही कृपा काळाच्या सुरुवातीलाच देवाने ख्रिस्त येशूमध्ये आम्हांस दिली होती.


Sababu iqoqomasi de o Sabat ma wange isigeto-geto nanga bi doku ma puji ma tahu ma rabaka o bi bobita o Musa wosilelefoka gena yabaca de isihakawaro, so ona o Yahudika ma nyawa yasowo asa yanakoka, nakoso o bobita ngai muruo naga magena la ona yaaka, ngone o Yahudika ma nyawa ona inasangisara." 	 त्यांनी या गोष्टी करु नयेत, कारण अजूनसुद्धा प्रत्येक शहारात यहूदी लोक आहेत जे मोशेचे नियम शिकवितात. बऱ्याच वर्षांपासून दर शब्बाथ दिवशी सभास्थानातून मोशेचे नियम वाचण्यात येतात.”


De ngone panako igogou o nyawa la kanaga yogolo o Gikimoi Awi laha wosidumu komagena, ona magena foloisi yolamo de o bi nyawa la kanaga yamamakeka. 	 यामध्ये कोणत्याही प्रकारचा संशय नाही की, श्र्ेाष्ठ व्यक्ती कनिष्ठाला आशीर्वाद देते.


Timotius, ngona gena maro o gogobu manga guru moi so ngohi tonisitiari. Upa ngona nangamo o dodihimo yanau de foloisi yoriria dede ngona, duma aku nabaja de nogolo onaka imatero maro ani baba masirete. De aku lo nasidapano yanau inonongoruku imatero maro ani nongoru masirete. 	 वडील माणसाला कठोरपणे बोलू नको, उलट पित्याप्रमाणे त्याला बोध कर.


Duma o Yahudika ona ka isiholu, so o ronga ma dorou wigaka. So kagena de o Paulus o gaapo awi bajuno wapari, maro o nonako moi gena, ma ngale ona isalaka de wadupa kawa, so wotemo, "Ce! Ngini manena nisiholu o habari ma ngale o Yesus, so o Gikimoi done asa winisangisara. De sababu ngohi tinisihabari qaboloka, ma ngale o Yesus akuwa nisisala ngohika. So lebelaha ngohi totagi o bi nyawa o Yahudika yasowo la kagena onaka tosihabari." 	 परंतु यहूदी लोकांनी पौलाला विरोध केला. त्याला ते (यहूदी लोक) वाईट रीतीने बोलले. तेव्हा आपला विषेध दर्शविण्याकरिता पौलाने आपल्या अंगावरील कपडे झटकले. तो यहूदी लोकांना म्हणाला, “जर तुमचे तारण झाले नाही, तर तो तुमचा दोष असेल! तुमचे रक्त तुमच्याच माथी असो! मी जबाबदार नाही. येथून पुढे मी यहूदीतर लोकांकडेच जाईन.”


De ona itemo, "Nitogosa nagala!" Duma ongo Rode mosigegego motemo, "Hiwa! Kadoke naga!" So ona itemo, "Magena ka awi malaikat!" 	 विश्वासणारे रुदाला म्हणाले, “तू बावचळलीस!” परंतु पेत्र दाराजवळ उभा आहे, असे रुदा परत परत अगदी कळकळीने सांगू लागली. म्हणून लोक म्हणाले, “तो पेत्राचा दूत असला पाहिज!”


de wasulo la ona itagi o Jou Yesuska, la kagena de iwisano Unaka, "Baba, idodooha Ngona gena igogou o Salamati ma Kolano ngomi miwidodamaha, kiaka o Gikimoi womijajajika, eko ngomi bilasu o nyawa ma somoa moili miwidamaha." 	 आणि त्याने त्यांना प्रभुकडे हे विचारण्यासाठी पाठविले की, “जो येणारा तो तूच आहेस की, आम्ही दुसऱ्या कोणाची तरी अपेक्षा करावी?”‘


O Tirus ma dokuka o Yesus womajobo o doku Sidon watilaku de asa wotagi o Galilea ma talagaka. Womasidiado o Dekapolis ma daera ma rabaka, 	 येशू सोर भोवतलच्या प्रदेशातून परतला आणि सिदोनाहून दकापलिसच्या वाटेने गालील समुद्राकडे आला.


De kanaga lo ngohi ai siri magena ma rabaka tinisitubuso nginika, duma ngohi gena ngini he nilekiwa. Salanta ngini asa nisimore ngohi de nia nalika, imatero de o malaikat moi o Gikimoino yahino de nisimore, eko maro o Yesus Kristus wahino de Una lo niwisimoreka. 	 आणि माझ्या शारीरिक दुर्बलतेबाबत तुमची कठीण परीक्षा होत असतानाही उलट माझे एखाद्या देवदूतासारखे तुम्ही स्वागत केले, जणू काय मीच स्वत: ख्रिस्त असल्यासारखे स्वागत केले.


O jojaru muna magena momatai-tai mokahika ma Kolano Herodeska, de motemo, "Ngohi tomagolo o Yohanes Wooosi awi sahe, so o orasi manena qabolo o pigaku nongado la noihike ngohika!" 	 आणि ती मुलगी लगेच आत राजाकडे गेली आणि म्हणाली, “मला तुम्ही या क्षणी बाप्तिस्मा करणान्या याहानाच् शीर तबकात घालून द्यावे अशी माझी इच्छा आहे.”


Igogou, done o nyawa yadala o orasi manena iqoqoma gena done asa ka itotuuru, so o orasi manena o nyawa yadala ibitototuuru gena done asa iqoqoma kali." 	 पण पुष्कळसे जे आता पहिले आहेत ते शेवटचे होतील आणि जे शेवटचे आहेत ते पहिले होतील.”


(O Yudas una magena de to una awi kulai qatotorou ma fanggali o tona moi waijaka, so kugena una wotura womotuku de awi poko ipolote sidago awi toto lo isupu qangoduka. 	 यहूदाला हे वाईट काम करण्यासाठी पैसे देण्याच आले होते. या पैशांनी त्याच्यासाठी शेत विकत घेतले गेले. परंतु यहूदा आपल्या डोक्यावर पडला. त्याचे शरीर तुटले. व त्याची सर्व आतडी बाहेर पडली.


O kia naga asa idadi Ngohika gena, igogou ma cunusi de o bi nyawa o duniaka yanali de imasagaga, duma ngini asa nidodora de niari. Ngaroko to ngini nia sininga ipeleso komagena, duma asa itagali de o more de o nali. 	 मी तुम्हांला खरे सांगतो. जग आनंद करीत असताना तुम्ही रडाल आणि शोक कराल, तुम्ही दु:खी व्हाल, पण तुमेच दु:ख आनंदात बदलेल.


O Yesus wabaca qaboloka, de o buku magena walolo kali de wosigiliho woleleleanika, so womatamiye la wodoto. O bi nyawa o puji ma tahuka yangodu Una iwinano gena, yodupa Awi dodoto yoise. 	 मग त्याने पुस्तक बंद केले आणि सेवकाला परत दिले व तो खाली बसला. सभास्थानातील प्रत्येक जण त्याच्याकडे रोखून पाहत होता.


Una wahika o Pilatuska, de wagolo o Yesus Awi sone ma bake. So o Pilatus awi prajurit-prajurit wasulo la o Yesus Awi sone ma bake magena iwihike unaka. 	 योसेफ पिलाताकडे गेला. आणि त्याने त्याचे शरीर मागितले. पिलाताने येशूचे शरीर योसेफाला देण्याचा हुकूम शिपायांना केला.


To ngohi ai demo magenena o sulo ma demo qasowo, duma koloko o hakasonyinga moi so o simaha ma demo gena, qadoohawa, nakoso ma roka de ma peqeka imakomote la imatinga, hitilahi o orasi ma cunu. 	 परंतु मी हे तुम्हांला सवलत म्हणून सांगतो, आज्ञा म्हणून नव्हे.


Kagena de una wamalo iwisapi poli so wodupa wooqo. Duma o bi ino isidailako qabolo waasi, de una o gogelelo moi o Gikimoino wamake. 	 पेत्राला भूक लागली होती. त्याला खायला पाहिजे होते. ते पेत्रासाठी जेवण करीत असता पेत्राला तंद्री लागली.


So upa nitemo ngohi de ai surati magena ma edekati ngini tinisimodo. 	 हे मी यासाठी बोलतो की, मी माझ्या पत्राद्वारे तुम्हांला भीति घालणारा असा वाटू नये.


Ce! Qadoohaso ngohi tahiri gena tanakowa. Nako ngohi ka toohosi gena, ma ngale ai manara qaloloha asa taaka tosigila-gila, maro o gota moi so de ma sopoli. 	 पण जर मी या शरीरातच राहिलो तर त्याचा अर्थ असा की, माझ्या कामाचे फळ, आनंद मी अनुभवीन. मला माहीत नाही की मी काय निवडीन.


Duma done asa idadi maro o kia Ngohi tinidodedemoka, ena gena igogou ngaroko ngini Ngohi nikeleloka, duma ngini asa Ngohi nipiricayawa. 	 मी तुम्हांला पूर्वीच सांगितले की, तुम्ही मला पाहिले, तरीही विश्वास ठेवीत नाही.


Ai dodiao nipipiricaya, ngaroko upa he komagena. So ka idadi o Gikimoi Una magena ngone powipiricayaka, de Una wanakoka to ngomi mia demo nginika magena lo aku niopiricaya. Ngomi mia sininga gena ipeluwa, so idadiwa ma moi mitemo, "Komagena," de ma moili mitemo, "Komagenawa." 	 पण देव खात्रीने विश्वासपात्र आहे, म्हणून तुम्हांजवळ आम्ही तुम्हांला होय किंवा नाही म्हणून असे वचन दिलेले नाही, असे नाही.


So foloi qaloha nakoso kanaga de nia roriri yamuruo naga toliho de ona lo imote la mimakangaho dede ngohi, de nakoso igogou o dorou moi una waakaka, de qohaka la ona asa iwikalaki." 	 तुमच्यातील काही पुढाऱ्यांनी माझ्याबरोबर तिकडे खाली यावे, आणि जर त्या मनुष्याने काही चूक केली असेल तर त्याच्यावर दोषारोप ठेवावा.”


De o kia naga foloi ilamo so ngini bilasu niososininga, ena gena ma orasi he yadangade yaado ma Kristus wahino kali de o nyawa asa kanaga la manga nyafusu ma dorou o kia bato magena yaaka. Ona magena lo asa yahino de ngini inigagaka de inisiihe, 	 पहिल्यांदा आम्ही जे तुम्हाला सांगितले ते तुम्ही समजून घेतले पाहिजे, ते म्हणजे, शेवटच्या दिवसांत थट्टेखोर लोक येतील जे आपल्या इच्छेप्रमाणे वागतील.


De lo ona magena lo yaakuwa Una Awi dupa yamote. 	 कारण जे देहस्वभावाच्या आधीन आहेत त्यांना देवाला प्रसन्र करता येत नाही.


Duma o nyawa nagoona la kanaga o dorou yodupaka yaakasi, de ona magena lo o Gikimoi Awi bobita yaholu, sababu o dorou podupa gena imatero de Una Awi bobita paholu. 	 प्रत्येकजण जो पाप करतो तो देवाचा नियम मोडतो. कारण पाप हे नियमभंग आहे.


De o Yesus kagena onaka wosano, "Nakoso o Sabat ma wangeka ngini gena idodooha. To ngini nia agama ma bobita itemo o kia. Aku o loha niaaka, eko o dorou niaaka. O nyawa niasisalamati, eko o nyawa niatooma." 	 येशू त्यांना म्हणाला, “मी तुम्हांला विचारतो, शब्बाथ दिवशी कोणत्या गोष्टी करायला परवानगी आहे? चांगले करणे की वाईट करणे? कोणते कायदेशीर आहे, एखाद्याचा जीव वाचविणे का जीव घेणे?


De o Filipus womatodoka una he wahika kagena o Asdod ma kotaka, so to una awi dodagi wadofa kali, de wosihabari o habari qaloloha o bi doku wageto-geto sidago waado o Kaisarea ma kotaka. 	 आपण अजोत नगरात आहोत असे फिलिप्पाला दिसून आले आणि पुढे जात असताना जी गावे लागली त्या सर्व गावात त्याने सुवार्ता सांगितली. नंतर तो कैसरीयाला गेला.


So kagena de Una wotagi wogila-gila, de wamake kali o nyawa yasinotoli ma ria de ma nongoru, ena o Yakobus de o Yohanes. Ona magena de manga baba o Zebedeus manga soma isidiahi o deru ma rabaka. De ona lo o Yesus waaso, 	 तेथून पुढे चालत जात असता त्याने दुसरे दोघे भाऊ म्हणजे जब्दीचा मुलगा याकोब व त्याचा भाऊ योहान यांना त्यांचे वडील जब्दी याच्याबरोबर नावेत आपली जाळी नीट करताना पाहिले. आणि त्याने त्यांना बोलावले.


Komagena so o naga magena o haiwani moika isikuasaka, so asa o naga magena ona yasuba de lo o haiwani magena yasuba kali de itemo, "He! O kuasa moi lo ihiwa imatero maro o haiwani magena ma kuasa. O nyawa nagoona lo yaakuwa yokudoti ma ngale yalawangi o haiwani magena." 	 लोकांनी त्या प्रचंड सापाची उपासना केली कारण त्याने त्याची शक्ति त्या श्र्वापदाला दिली होती. लोकांनी त्या प्राण्याची उपासना केली. त्यांनी विचारले, “या प्राण्याइतका सामर्थ्यशाली कोण आहे? त्याच्याविरुद्ध कोण लढाई करु शकेल?”


Komagena so o nyawa itemo nakoso o ngopeqeka moi ngaroko ami roka woohosi, duma kanaga mogoge dede yanau moili, muna magegena mosundali gena o dorou maakaka. Duma nakoso kanaga ami roka ma duhutu gena wosone, de muna gena maro o bobita magenano asa mipalako, de upa he mamote. So ngaroko yanau moili mowikawi kali, de upa he itemo muna magena mosundali eko o dorou maaka. 	 म्हणून पती जिवंत असताना ती दुसन्याची झाली, तर तिला व्यभिचारिणी असे म्हणतील. पण जर तिचा पती मरण पावला तर ती लग्नाच्या नियमातून मुक्त होते आणि जरी ती दुसऱ्या पुरुषाची पत्नी झाली तरी ती व्यभिचारिणी होत नाही.


De manga dodoto ikokulai magegena asa o nyawa ma somoa yamote koloko o panyake manga rohe ma kahika itagi so o nyawa ma somoaka lo ma siri yadahe. De kanaga o dodoto ikokulai yododoto manga sidongirabaka gena o Himeneus de o Filetus lo imasimote. 	 आणि अशा प्रकारे वादविवाद करणाऱ्यांची शिकवण कर्करोगासारखी पसरते. या लोकांमध्ये हुमनाय आणि फिलेत आहेत,


Bilasu nomasirese, sababu o orasi manena naga o nyawa o dorou yaaaka ona magena o nyawa manga bi tahuka yowosa, de ona o bi ngopeqeka ifufuma yasihaga ma ngale manga sininga yapareta, la manga demo qatotorou magena asa o bi ngopeqeka yamote. O bi ngopeqeka ona magegena manga nyafusu ma dorou idala iqoqoma yaakaka gena, ka yososininga de ka yodupa yacohosi. 	 मी हे म्हणतो कारण त्यांच्यांपैकी काही घरात शिरकाव करतात व पापाने भरलेल्या, सर्व प्रकारच्या वासनांनी बहकलेल्या, कमकुवत स्त्रियांवर ताबा मिळवितात.


Upa nojai-jai la o nyawa nasitatapu ona yodadi o nyawa ipipiricaya manga bobareta. Sababu o nyawa kanaga de manga dorou pakokelelo, so ngaroko patailako waasi de manga dorou magena aku pakelelo. Duma kanaga lo o nyawa de manga dorou pakokelelo waasi, so bilasu patailako iqoma de manga dorou magena asa pakelelo. 	 काही लोकांची पापे स्पष्ट आहेत. व ती त्यांच्याअगोदर न्यायालयात जातात पण दुसऱ्या लोकांची पापे त्यांच्या मागून जातात.


So ngini magegena o Yesus Kristus niwiqehe qalohaka de wodadi qabolo to ngini nia Jou. Komagena so tanu ngini lo nia manara moi-moi ma rabaka gena imatero maro ngini dede Una nimarimoika. 	 म्हणून ज्याप्रमाणे तुम्हांला दिलेल्या शिक्षणाद्वारे तुम्हाला येशू ख्रिस्त व प्रभु म्हणून मिळाला, तसे त्याच्यामध्ये एक होत चला.