Duma ngini niasidoto o nyawaka: Ngone nanga baba de nanga awa upa he pahoromati de pariwo, hitilahi nanga dodihimoka potemo, 'Ai baba de ai awa, ngaroko o pipi ngohi bilasu tinihike nginika, magena ka to ngohi ai suba moi o Gikimoika.' 	 तुम्ही त्याला त्याच्या वडिलांसाठी किंवा आईसाठी कही करू देत नाही.


Ma orasi o Yakub awi ngopa yamogiowo de moi manga nongoru o Yusuf widoosa, de wisiija so wodadi o gilalo moi o Mesir ma tonaka. Ngaroko komagena, o Gikimoi kanaga dede o Yusuf, 	 “या वडिलांना (पूर्वजांना) योसेफाचा मत्सर वाटला. त्यांनी योसेफाला इजिप्तमध्ये एक गुलाम म्हणून विकले, परंतु योसेफाबरोबर देव होता.


De nako ngini nia sano-sano ma ngale o ino la kanaga isisuba o serika gena, ngohi tosango komanena. Igogou, ka idadi ngone potemo panakoka o Gikimoi Una magena ka womatengo de o bi giki ma somoa moili gena ihiwa. Ngaroko komagena, nakoso potemo ngone o kia naga moi ka panako qaloha, de magena ngone aku pomasihieka. Duma nakoso padodara, de nanga sininga ma meta cawali de o dodara ma ngale o nyawa manga sininga aku posiputuru. 	 आता, मूर्तिंना अर्पण केलेल्या गोष्टीविषयी: आम्हाला माहीत आहे की, “आम्हा सर्वांना ज्ञान आहे.” ज्ञान लोकांना गर्वाने फुगविते. परंतु प्रीति लोकांना बलवान होत जाण्यास मदत करते.


Duma kanaga o nyawa yamoruha ifoloi gena imamingihuka, de widamaha la ona witooma. Ona yangodu isasi qaboloka gena bilasu o Paulus iwitago de iwitooma kasi de asa ona ioqo de iudo kali. De o orasi manena ona imasidailako qaboloka, so itamaha la tanu manga gogolo magena ngona nosimote de naaka. So, baba, togolo tanu manga gogolo magena upa lo nosimote de naaka." 	 पण त्यांच्यावर विश्वास ठेवू नका! कारण चाळीस लोकांडून अधिक लोक लपून बसणार आहेत व पौलाला गाठून मारणार आहेत. त्यांनी अशा प्रकारची शपथ वाहिली आहे की, जोपर्यंत ते पौलाला मारणार नाहीत तोपर्यंत कोणीही काहीही खाणार वा पिणार नाही, म्हणून ते आता तुमच्या होकाराची वाट पाहत अगदी तयारीत आहेत.”


Duma ngini niasidoto o nyawaka: Ngone nanga baba de nanga awa upa he pahoromati de pariwo, hitilahi nanga dodihimoka potemo, 'Ai baba de ai awa, ngaroko o pipi ngohi bilasu tinihike nginika, magena ka to ngohi ai suba o Gikimoika.' Ma ngale de to ngini nia dodoto masirete aku ngini gena niacoho nia adati de nia galepu, duma o Gikimoi Awi demo de Awi bobita ngini niapalako de nisidoohawa. 	 ते देवाचे नियम मोडीत आहेत. आपल्या वडिलांचा व आईचा सन्मान करू नये. याप्रकारे तुम्ही आपल्या अशा परंपरेने देवाचे वचन रद्द केले आहे.


So Una wotemo komagena ma baba de ma awaka, duma ona asa yanakowa ma ngale o kia Una wotetemo gena. 	 परंतु त्याने हे जे उत्तर दिले ते त्यांना समजले नाही.


O nyawa o Yesus Awi demo gena yoise, de ona itemo, "We! Nako igogou komagena, done nagoona asa aku isalamati la yamake o oho ka sidutu ikakali." 	 नंतर ज्या लोकांनी हे ऐकले, ते म्हणाला, “तर मग कोणाचे तारण होईल?”


Manga edekati gena yodupa yoise Una Awi dodoto de lo wigolo la manga panyake wosiloha. O nyawa ikokitokaka lo yahino Unaka, de manga toka gena wadusu so imahoika. 	 ते तेथे त्याचे ऐकण्यास व त्यांच्या रोगापासून बरे होण्यास आले होते. व ज्यांना अशुद्ध आत्म्यांनी बाधा होती त्यांनाही त्यांच्या व्याधींपासून मुक्त करण्यात आले.


Una Awi Gurumi lo wosingosa to ngone nanga sininga ma rabaka, maro o nonako moi igogou ngone gena Awi nyawa masirete. To Una Awi Gurumi pamakeka, gena ma ngale isigogou o Gikimoi Awi jaji ngoneka magena qangodu done asa wosiganapu. 	 मालकीपणाचा शिक्का आमच्यावर मारला व जो येणार आहे त्याबद्दलची खात्री म्हणून आपला आत्मा आमच्या अंतरंगात ठेव म्हणून ठेवला.


Igogou, o Gikimoi masirete wanako de wakelelo o kia naga to ngohi ai sininga ma rabaka, ena gena iqomaka gena idadiwa ngohi o Korintus ma kotaka tahika kali la ngini tinikurumi, sababu todupawa ngini gena tinisitiari foloi qatubuso sidago nia sininga magena tosipeleso kali. 	 मी देवाला साक्षी होण्यासाठी हाक मारुन आपल्या जिवाची शपथ घेऊन सांगतो की तुमच्याशी कठोर व्यवहार करु नये म्हणून मी करिंथला आलो नाही.


Kagena de o Yesus wodogore o toka magenaka wotemo, "Nomapopongo de nosupu o nyawa una manenano!" 	 परंतु येशूने त्याला अधिकारवाणीने म्हटले, “शांत राहा व याच्यातून नीघ.”


Kagena o nyawa yadala poli, so idadiwa yahika Unaka. Yahika idadiwa, so o tahu ma qokuye idola de o katu kudaku yahoi, so o dangiku wingado la kugena o Yesus Awi simaku iwisiha o nyawa manga sidongirabaka. 	 परंतु गर्दीमुळे आत आणण्याचा मार्ग त्यांना सापडेना. ते छपरावर गेले, आणि त्याला खाटेसाहित आत सोडले, कौले काढून बरोबर मध्यभागी जेथे येशू बसला होता तेथे सोडले.


Icala! Ngini manena o nyawa nikokulai, maro o ngihia gena o nyawaka yagoli. Idodooha sidago ngini aku nimasirese o naraka ma sangisarano. 	 तुम्ही साप आहात. विषारी सापाची पिल्ले आहात! तुम्ही देवाच्या हातून सुटू शकणार नाही. तुम्हा सर्वांना दोषी ठरविण्यात येईल. तुम्ही नरकात जाल.


De Una wotemo, "Ena momongo, ona ifoloili yososanangi gena, o nyawa la kanaga o Gikimoi Awi demo yoise de lo yaaka." 	 परंतु तो म्हणाला, “जे देवाचे वचन ऐकतात व पाळतात ते धन्य!”


Ngini de nia sabari ilamo ngaroko o nyawa nisisangisara, duma ngini nia piricaya Ngohika gena niaqohawa de nia sininga lo qaputurusi so nimatoguwa. 	 माइया नावासाठी तू धीर धरलास, माइया नावामुळे तू दु:ख सोसलेस आहे आणि तू थकला नाहीस.


Ma goginitano, o Yahudika ma nyawa nagala yamoruha imatekefakati ma ngale o Paulus gena, ona yangodu isasika bilasu o Paulus witago ma bati witooma kasi, de asa ona yooqo de youdo kali. 	 अशा प्रकारे कट करणान्यांची संख्या चाळीस होती.


De lo nako ngini o Kapernaumka ma nyawa, gena idodooha. Ngini nitemo o Gikimoi asa ngini winitide de winisihie. We! Komagenawa bai! Duma ngini asa winiumo o narakaku." 	 आणि कफर्णहूमा, तुला स्वर्गापर्यंत चढवले जाईल काय? तू तर अधोलोकातच जाशील.


Ato momakiliho, de asa o Yesus mowikelelo kagena womaokoye duma, kodo, mowisidodogu waasi Una gena igogou o Yesus. 	 यावेळी ती पाठमोरी वळाली. तिने तेथे येशूला उभे असलेले पाहिले. पण तिला हे समजले नाही की तो येशू आहे.


Duma upa sidago ani orasi miaumo eko kanena miteka, so migolo tanu o orasi ma cunu nomihike la de ani sininga qamuuqu nosigise to ngomi mia gogolo manena. 	 परंतु तुमचा अधिक वेळ न घेता, आम्ही जे काही तुम्हांला थोडक्यात सांगतो, ते ऐकून घेण्याची कृपा करावी, ही विनंती करतो.


So nakoso o nyawa kanaga yojaji de o suba yatutupu ma riho yapeto magena itemo isasi, gena ma ngale isisasi de yapeto ma riho de lo o gaso kagena ma qokuka. 	 म्हणून जो वेदीची शपथ घेतो तो त्या वेदीबरोबर त्यावरच्या सर्वांची शपथ घेतो.


O Gikimoi wisulo ma Ngopa womatengo la Una wahino de o dunia ma rabaka wogoge ma ngale wosone, la ngone inangodu aku pamake o oho ka sidutu ikakali. Komagena ma lamo o Gikimoi wonasikelelo ngoneka igogou Una wonadodara. 	 अशा प्रकारे देवाने त्याची आम्हावरील प्रीति दर्शविली : त्याने आपला एकुलता एक पुत्र या जगात पाठविला यासाठी की त्याच्याद्वारे आम्हाला जीवन मिळावे.


So kagena ona imatamiye ioqo, de Una wotemo onaka, "Ngini tinisingangasu igogou, o orasi manena o nyawa moi to ngini nia sidongirabano, Ai dateka de wooqo dede Ngohi, done asa Ngohi woisiija." 	 मेजावर बसून ते जेवीत असता येशू म्हणाला, “मी तुम्हांला खरे सांगतो, तुमच्यापैकी जो एक जण मला शत्रूच्या स्वाधीन करून देईल, तो माझ्याबरोबर येथे जेवीत आहे.”


Kanaga ngini moi-moika la o Gikimoi Awi demo o buku manena isingongangasu gena niiiseka, ngohi manena, Yohanes, tobeseso nginika: Nakoso o nyawa la o Gikimoi Awi demo magena de kanaga moili yodogo, de ona magenaka o Gikimoi lo asa Awi bodito wodogo de o bodito magena maro o kia isilefo o buku manena ma rabaka. 	 या पुस्तकात भविष्याकाळाबाबत नमूद केलेली वचने जो ऐकतो, त्याला मी गंभीरपणे सावधान करतो: जर कोणी ह्यामध्ये भर घालील, तर या पुस्तकात लिहिलेल्या पीडा देव त्याच्यावर आणिल.


Duma de Awi demo magegena asa Una Awi ngale gena o Lazarus wosoneka, de Awi muri-muri ka yatagapi yotemo una wikioloka. 	 पण येशू खरे तर त्याच्या मरणाविषयी बोलला होता. पण तो त्याच्या नेहमीच्या झोपेविषयी बोलत आहे, असे त्यांना वाटले.


Magena qabolo de o Yahudika ma nyawa yamuruo naga o Antiokhia ma kotano o Pisidia ma daerano de lo o Ikoniumno yahino de itagi yakahika o Listraka. Kagena de ona o nyawa yadadala magena yasigaro sidago o Paulus o teto wisipapaka. Qabolo de ona witahe nagala una wosoneka, so awi rohe yalilia isisupu o kota ma duduka. 	 नंतर अंत्युखिया व इकुन्या येथील काही यहूदी लोक तेथे आले. त्यांनी लोकसमुदायाची मने आपल्या बाजूस वळविली, आणि पौलाला दगडमार केला. त्यात पौल मेला असे समजून त्यांनी त्याला ओढत नेऊन नगराबाहेर टाकले.


O orasi magena o Yesus Awi dodagi ma rabaka so o Yerusalem he wadumuka, de o bi nyawa Awi demo yoiise ona magena kanaga manga sininga ma rabaka itemo, nagala ma orasi he yaadoka o Gikimoi asa wopareta maro o kolano moi o duniaka. So Una Awi demo magena wosidofa de o ade-ade moili wadoto onaka. 	 लोक या गोष्टी ऐकत असतानाच येशूने त्यांना आणखी एक गोष्ट सांगितली, कारण तो यरुशलेमाजवळ होता म्हणून त्यांनी असा विचार केला की, देवाचे राज्य तत्काळ प्रगट होणार आहे.


Ai dodiao nipipiricaya, ai demo ma dodogu talefoka tanu ngini nimore de ninali. Hika nia gogoho nisitiai, de ai sitiari gena niaaka qaloha, de to ngini moi-moi nia sininga ma rabaka aku nisiketero la kagena naga lo cawali ka o rimoi de o sohi. De o Gikimoino kanaga o dodara de o sanangi wonahihike, Una magena asa wogoge dede ngini. 	 शेवटी बंधूनो, आपण भेटू या, परिपूर्णतेकडे ध्येय असू द्या. जसे मी तुम्हांला सांगितले तसे करा. एका मनाचे व्हा, शांतीने राहा. आणि प्रीतीचा व शांतीचा देव तुमच्याबरोबर असेल.


So komagena lo done ma wangeka o nyawa yangodu o Gikimoi wafanggali itotiai, de muna o Koresarano ma kolano done misioho kali dede ngini o bi nyawa o orasi manena, de muna magena lo asa ngini minisisala. Sababu iqomaka muna gena modupa ma Kolano Salomo wococawaro awi dodoto moise, so muna ami dokuka de asa motagi momakuru-kuruka. Duma kanena naga nia sidongirabaka o orasi manena, ngaroko kanaga wimoi foloi wolamo de o Salomo, ce, Awi demo gena igogou ngini ka niopiricaya waasi." 	 न्यायाच्या दिवशी दक्षिणेची राणी या पिढीबरोबर उभी राहून हिला दोषी ठरवील. कारण शलमोनाचे ज्ञान ऐकायला ती पृथ्वीच्या शेवटापासून आली. आणि शलमोनापेक्षा महान असा कोणी येथे आहे.


Nakoso o ngopeqeka moi ma Kristus mowipipiricayaka de kanaga ami tahu ma rabaka la ibabalo moi mogoge gena, upa sidago muna motemo o gogobu bilasu imiaturu. Duma bilasu muna masirete momasiaturu de momariwo, la ma ngale ibabalo ma binuka igogou ona imatengoka so manga susa ilamo gena, o gogobu asa ona yasiaturu de yariwo la manga oho upa isusa. 	 जर एखाद्या विश्वासणाऱ्या स्त्रीच्या घरात विधवा स्त्रिया असतील तर तिनेत्यांची काळजी घ्यावी व मंडळीवर भार टाकू नये. यासाठी की ज्या खरोखरच विधवा आहेत त्यांना ते मदत करु शकतील.


Sababu, o orasi manenaka, nako o bi cocatu sininga ma kanako o Gikimoino eko Una Awi demo posingongangasu gena, qangodu kanaga de ma bati. 	 कारण आमचे ज्ञान अपूर्ण आहे, आम्ही देवासाठी बोलतो (भविष्य सांगतो). आम्ही अपूर्ण भविष्य सांगतो.


So o bi rasul ona magena yatagoka de buika yasingosaka. 	 त्यांनी प्रेषितांना धरले आणि तुरुंगात टाकले.


O Gikimoi ma Ngopa Awi siningaka kanaga Awi laha de ma boloika, so o bi loha moi-moi ngone wonagopola itogu-toguwa. 	 शब्द (ख्रिस्त) हा कृपा (दयाळूपणा) व सत्य यांनी पूर्णपणे भरला होता. त्याच्याकडून आम्हांला भरपूर आशीर्वाद मिळाले.


Ma moiku o Sabat ma wangeka, de o Yesus de Awi muri-muri o ngekoka itagi de yakahino o gandum ma doro moi ma dateno, de Awi muri-muri o gandum ma sopo magena yautu de yaoqo, sababu ona yasapi. 	 त्या दिवशी म्हणजे शब्बाथ दिवशी येशू धान्याच्या शेतातून चालला होता. शेतात पीक उभे होते. येशूच्या शिष्याना भूक लागली होती, म्हणून ते कणसे मोडून खाऊ लागले.


Duma ona magena isihawateri ma ngale manga oho, de lo yodupa yokaya, de lo o bi moi-moi qangodu yonyafusu. Komagena o Gikimoi Awi demo yosingou kawa, de o manara qaloloha lo yodupa kawa. 	 परंतु या संसाराच्या चिंता, संपत्तीचा मोह, आणि इतर गोष्टींची इच्छा या गोष्टी आड येतात, व वचन खुंटवितात व ते फळ देत नाहीत.


Ngaroko o nyawa moi o dunia de ma raba manena he qangodu ka to una, duma qangodu magena ma faida ihiwa, nakoso ma duuru una wamakewa o oho ka sidutu ikakali. Sababu o oho ka sidutu ikakali gena niamakewa de o guraci de o salaka nisitagali, eko lo akuwa niaija de o pipi. 	 जर मनुष्याने सर्व जग मिळविले आणि अनंतकालिक जीवन गमावले तर त्याला काय लाभ? किंवा मनुष्य आपल्या जिवाचा काय मोबदला देईल?


De o Petrus wotemo, "Hiwa, Baba! Ngaroko ai dodiao ona Ngona nidoloqaka, duma ma bati tosone ngohi tonidongosawa, Baba." 	 उत्तर देताना पेत्र म्हणाला, “इतर सर्वांचा जरी तुमच्याविषयी गोंधळ झाला तरी माझा कधीही होणार नाही!”


Sababu o nyawa isosoneka la ioho kali, maro o malaikat o soroga ma rabaka gena ikakawiwa, komagena lo ona magena asa ikawi kawa. 	 कारण जेव्हा लोक मेलेल्यातून उठतील तेव्हा ते लग्न करणार नाहीत व करून देणार नाहीत. त्याऐवजी ते स्वर्गातील देवदूताप्रमाणे असतील.


O bodito! Kodo! O bodito asa inidahe ngini o bi guru agama de lo o bi Farisi ma nyawaka. Ngini nikokulai! Ngini gena o goho ma ceceke, gena koloko o rapa o gota qamumuti, o balakama, de o jintan so magena lo o regu mogiowoka de o regu moi nisisuba o Gikimoika. Duma nisidoohawa o Gikimoi Awi bobita kiaka foloisi ilalamo, maro koloko o gogoho itotiai, o galusiri o nyawaka, de lo o jaji pacoho qaloha. Ngaroko, igogou bilasu o bobita ma eece gena niaaka, upa sidago lo o bobita foloisi ilalamo magena niawosa. 	 परूश्यांनो, नियमशास्त्राच्या शिक्षकांनो, तुम्ही दु:खी व्हाल. तुम्ही ढोंगी आहात! तुमचे जे काही आहे त्याचा दशांश तुम्ही देवाला देता- पुदिना, शेप, जिरे यांचा देखील दंशाश देता. पण नियमशास्त्राच्या महत्त्वाच्या गोष्टी म्हणजे- न्यायाने वागणे, दया दाखविणे व प्रामाणिकपणे वागणे हे तुम्ही पाळत नाही. या गोष्टी तुम्ही केल्या पाहिजेत व तसेच इतरही केल्या पाहिजेत.


Igogou, ngone kanaga de nanga Imam Wilalamo moi la o sorogaka wowosa sidago waado o Gikimoi Awi simaka, la ma ngale ngone gena Una wogolo, ena gena o Yesus o Gikimoi ma Ngopa. Ma ngale komagena so ngone nanga piricaya Unaka gena bilasu pomasigocoho qaputuru. 	 म्हणून, ज्याअर्थी आम्हाला येशू देवाचा पुत्र हा महान मुख्य याजक लाभला आहे व जो स्वर्गात गेला आहे, असा जो विश्वास आपण गाजवितो तो अखंडपणे भक्क म धरू या.


So ma ngale ngini to ngohi ai surati magena niaqehe qalohaka, komagena so ngini asa ngomi mia sininga nisiputuruka. Ngomi mia sininga nisiputuruka, de lo ifoloili ngomi minali miwikelelo o Titus kanaga de awi nalika. Una gena awi sininga isusa kawa nginika, sababu una wanako itotiai igogou ngini nia sininga qaloha ngomika. 	 यामुळे आम्हास उत्तेजन मिळाले. आमच्या स्वत:च्या उत्तेजनाशिवाय आणखी आम्ही विशेषत: तीताला आनंदीत पाहून आम्हांला आनंद झाला कारण त्याचा आत्मा तुम्हा सर्वांमुळे ताजातवाना झाला आहे.


So Una wasidumu Awi muri-murika de wotemo, "Hika niakelelo ona manena to Ngohi Ai awa de Ai gianongoru. 	 मग तो आपल्या शिष्यांकडे हात करून म्हाणाला, “पाहा हे माझे आई व माझे भाऊ आहेत.


De ma gubernur asa wakelelo o kia idadadi gena. So kagena de una wohairani icarawa ma ngale o Jou Awi dodoto de Awi kuasa, de gila-gila una o Yesus iwipiricayaka. 	 जेव्हा राज्यपालाने ते पाहिले (सार्ग्य पौल) त्याने विश्वास ठेवला. प्रभूच्या शिक्षणाने तो चकित झाला.


So igogou tinisingangasu nginika, o nyawa yangodu iooho manena isone waasi, de o bi sangisara ma hali moi-moi manena done asa idadi de imaaka. 	 मी तुम्हांला खरे सांगतो की, या सर्व गोष्टी घडण्यापूर्वी ही पिढी खात्रीने नाहीशी होणार नाही.


De o Filipus wotemo Unaka, "Baba, ngaroko o nyawa manga gaji ilamo de o pipi magena o roti posiija, duma imakaadowa. Ngaroko o roti ma cunu pahike, duma imakaadowa, sababu ona magena yadala poli bai!" 	 फिलिप्पने उत्तर दिले, “येथील प्रत्येकाला थोडी थोडी भाकर दिली तरी या सर्वांना पुरेशा भाकर विकत घेण्यासाठी आपणा सर्वांना महिनाभर काम करावे लागेल.”


Ngaroko komagena, ngini lo bilasu nimasidodiahi. Upa sidago o nyawa ona magena manga piricaya qaceke so o dorouku yotura, ma sababu ngini gena kanaga nia siningaka nianako igogou ka qaloha so o ino magena paoqo. 	 तुमचा हा अधिकार जे दुर्बल आहोत त्यांच्यासाठी अपराध तर नाही याकडे लक्ष द्या.


De nogena miside kali mikahika o Italia ma daeraka, so o Regium ma bobaneka mimasidiado. Ma langino de o paro koresara itagi, so miside sidago o wange moili de asa miuti o Putioli ma bobaneka. 	 तेथून शिडे उभारुन आम्ही निघालो, आणि रेगियोन नगराला गेला. तेथे एक दिवस मुक्काम केला. नंतर दक्षिणेकडील वारा सुटल्यावर दुसऱ्या दिवशी पुत्युलास गेलो.


So ongo Lidia de ami tahu ma raba moi ona lo yaosi qaboloka, de muna asa momikoro de momiaso motemo, "O dodiao, ngini ninako igogou ngohi o Jou Yesus towipiricayaka, nako qaloha de tanu niahino la ai tahuka nimasidodogu." So komagena muna momigegego sidago ngomi to muna ami tahuka mimasidodogu. 	 तिचा व तिच्या घरामध्ये राहणाऱ्या सर्वांचा बाप्तिस्मा करण्यात आला. मग लुदियाच्या आम्हांला तिच्या घरी बोलाविले, ती म्हणाली, तुम्हाला जर खरोखरच वाटत असेल की मी प्रभु येशूमध्ये विश्वासणारी आहे, तर माझ्या घरी येऊन राहा. तिने आम्हांला तिच्या घरी राहावे म्हणून गळ घातली.


o Yakobus de awi nongoru o Yohanes, ena gena o Zebedeus awi ngopa (eko ona manena wasironga o Boanerges, ma ngale manga demo idala koloko o diwotu); 	 जब्दीचा मुलगा याकोब व याकोबाचा भाऊ योहान यांना त्याने बेनेरेगेश, ज्याचा अर्थ ‘गर्जनेचे पुत्र’ असा होतो हे नाव दिले.


Duma Ngohi manena tosumbayang ma ngale ngona, la ani piricaya asa upa isisa. So done ani piricaya gena qaputuru kali, de ngona bilasu ani dodiao manga sininga gena nosiputuru." 	 परंतु शिमोना, तुझा विश्वास ढळू नये, म्हणून मी तुझ्यासाठी प्रार्थना कसून केली आहे आणि तू पुन्हा माझ्याकडे वळलास म्हणजे तुझ्या भावांस स्थिर कर.


Nakoso o alo, de o paro, de lo o rato ma orasi imasidiado, de o riho magenaka o bobane qatotorou moi nakoso kagena pomatapu, so ona o deru ma nyawa he yangodu itemo nakoso yaaku, bilasu isideli la ikahika kadoka o Feniks ma bobaneka ma ngale o alo de o rato ma orasi imasidiado de kagena imatapu. O Feniks gena o jiko moi o Kreta ma guraka de yorisima kodai, bai o koremia o wange ma dumusa de lo o koresara o wange ma dumusa. 	 परंतु हे बंदर (सुरक्षित म्हटलेले) हिवाळ्यात मुक्काम करायला सोईचे नव्हते. म्हणून बहुमताने पुढे निघावे असे ठरले. आणि फेनिकेला जाण्याचा प्रयत्न करावा आणि शक्य झाले तर तेथेच हिवाळा घालवावा असे ठरले. (फेनिके हे क्रेत बेटावरील शहर होते. त्याचे बंदर नैऋ त्य व वायव्य दिशेला होते.)


Ngone pomakitingaka de ngohi he tapoha kawa, so towisulo la o Timotius wakahika nginika ma ngale ai edekati gena bilasu tanako nakoso igogou ngini o Yesus niwipiricaya qaputurusi. Sababu ngohi tohawateri upa sidago o Iblis ngini inibaja qaboloka so o Yesuska niwipiricaya kawa, so to ngomi mia manara qatotubuso gena ma faida de ma sopo lo ihiwa. 	 म्हणून मी अधिक काळ वाट पाहू शकत नसल्याने तुमच्या विश्वासाविषयी माहिती करुन घेण्याविषयी तीमथ्याला पाठविले. कारण मोहात टाकणाऱ्याने तुम्हाला मोहात टाकले असेल आणि आमचे श्रम व्यर्थ गेले असतील अशी मला भीति वाटत होती.


O Farisi ma nyawa yamuruo naga yosano o Yesuska, muruoka de o Gikimoi wahino la o duniaka wopareta maro o kolano moi. De o Yesus wotemo, "O Gikimoi Awi pareta gena isolanowa de o bi nonako, kiaka o nyawa yakokelelo. 	 एकदा, परुश्यांनी येशूला विचारले, देवाचे राज्य केव्हा येईल, त्याने त्यांना उत्तर दिले, “देवाच राज्य दृद्दय स्वरुपात येत नाही. लोक असे म्हणणार नाहीत की


So o bi moi-moi o Gikimoi waaakaka gena, ma ngale kanaga ngini maro o gilalo moi ma tuangi winipopareta gena he ihiwaka, de upa o bobita o Gikimoino nisigise kali. Duma ngini ningodu gena nidadika maro o Gikimoi Awi ngopa masirete. De lo ngini Awi ngopa-ngopaka, so kanaga Una Awi moi-moi qangodu maro Awi pusaka gena done asa winihike nginika. 	 म्हणून तू आता गुलाम नाही, तर एक पुत्र आहेस, आणि जर पुत्र आहेस तर देवाने तुला त्याचा वारसदारही बनविले आहे.


O bi malaikat lo nisingangasu qaboloka o Gikimoi Awi bobita nginika, duma igogou ngini manena nisigisewa." 	 तुम्हीच लोक आहात, ज्यांना नियमशास्त्र मिळाले. देवाने हे नियमशास्त्र देवदूतांकरवी दिले. परंतु तुम्ही ते पाळीत नाही!”


Una Awi demo gena qangodu ona wasingangasuka, gena o Gikimoi Awi Tahuka, kiaka o nyawa manga suba o pipi ma boruaku yongangado kagena ma dateka. O orasi magena imaaka gena, ngaroko o nyawa itemo done asa Una iwitago, duma to Una Awi sone ma orasi gena yaado waasi so magena yaaku waasi yaaka. 	 येशू मांदिरात शिक्षण देत असता या गोष्टी बोलला. ज्या पेटीत लोक पैसे टाकीत त्या पेटीजवळच तो होता. परंतु येशूला कोणी अटक केली (पकडले) नाही. कारण त्याची वेळ अजून आलेली नव्हती.


Ai dodiao nipipiricaya, ngini upa komagena. Duma ngohi tongongano ngini nia gogoho maro o Gikimoi wodudupa gena bilasu foloisi niaaka nikaeli, la komagena niasikelelo o nyawaka igogou Una ngini winiasoka de winihirika la ma ngale nidadi to Una Awi nyawa. Nako nikaeli niaaka komagena, de igogou ngini o dorou he niaaka kawa. 	 म्हणून बंधूंनो, तुम्हाला देवाने खरोखरच पाचारण केले आहे आणि निवडले आहे, हे दाखविण्यासाठी अधिक उत्सुक असा. कारण जर तुम्ही या गोष्टी करता तर तुम्ही कधीही अडखळणार नाही आणि पडणार नाही.


Wingaho itagi o Hanaska, de o Simon Petrus de lo Awi muri moili ona itagi o Yesus wisiduuru. Awi muri moili una magena ma Imam Wilalamo gena ka winako. So o ngora ma jojaga lo wisimaha una wowosa o Yesus wisiduuru ma Imam Wilalamo awi tahu ma loloha ma rabaka. 	 शिमोन पेत्र व दुसरा शिष्य येशूच्या मागून चालले. कारण हा शिष्य प्रमुख याजकाच्या ओळखीचा होता, म्हणून तो येशूच्या बरोबर प्रमुख याजकाच्या वाड्यात आत गेला.


O Zakharia widahe o Gikimoi Awi Tahu ma rabaka, de o nyawa yadadala ona magena ma duduka iwidamahasi, de ona yohairani qadoohaso maro o Gikimoi Awi Tahu ma rabaka de una awi deka komagena. 	 लोक जखऱ्याची वाट पाहत होते, आणि तो मंदिरात इतका वेळ का राहिला याचे त्यांना नवल वाटत होते.


Ngini bilasu ka o soroga ma kaya asa niadiahi. Magena asa qakehowa de o lupu lo yaoqowa, de itotosi yaakuwa yaqehe, so nia kaya o sorogaka magena akuwa isisa. 	 म्हणून स्वर्गात आपणासाठी संपत्ती साठवा.


So kagena de o bi Farisika de lo o bi guru agama iwinanano nakoso o Sabat ma wange de Una asa o nyawa magena wisiloha, eko hiwa. Manga edekati Una iwitailako de Awi sala yasari la iwikalaki. 	 येशू शब्बाथ दिवशी कोणाला बरे करतो की काय हे पाहण्यासाठी नियमशास्त्राचे शिक्षक व परुशी त्याच्यावर पाळत ठेवून होते. यासाठी की, त्याच्यावर आरोप ठेवण्यासाठी त्यांना काहीतरी कारण मिळावे.


O wange ma moiku ma orasi o nyawa ipipiricaya magena imatolomuno, manga dala nagala yaratu moi de monahalo, kagena de o Petrus womaokoye de wobicara onaka wotemo, 	 काही दिवसांनी विश्वासणान्यांची एक सभा झाली. (तेथे सुमारे 120 जण होते.) तेव्हा पेत्र उभा राहिला आणि म्हणाला,


Ato toise o ili moi o sorogano. O ili ma kuguru gena koloko o ake qasosihilo, o diwotu ma dupuru eko koloko o bi kecapi isigoguule ma ili. 	 आणि आकाशातून पुराच्या लाटांचा लोंढा आल्यासारखा आवाज, ढगांचा मोठा गडगडाटाचा आवाज ऐकला. जो आवाज मी ऐकला तो जणू काय अनेक लोक आपल्या वीणा वाजवीत आहेत तसा आवाज होता.


Magena de imajobo o deruku ipane so imatinga o riho moi imatitingano. 	 तेव्हा ते सर्वजण नावेत बसून निर्जन ठिकाणी गेले.


Imabobicara de imakokasano moi de moika, de imatodoka o Yesus masirete wahino manga dateka de wotagi imakokomote dede ona. 	 ते बोलत असताना आणि या गोष्टींची चर्चा करीत असताना येशू स्वत: आला आणि त्यांच्याबरोबर चालू लागला.


Duma o Gikimoi wisioho kali o sone ma rabano, 	 पण देवाने त्याला मरणातून उठविले


"Ngini bilasu o simodoto nimagese, ena gena o ara ma hutuka. Nakoso o ara ma hutu ma umaka la niakelelo itoori de lo iboboko, magena inisinonako o ogo ilalamo idumuka. 	 “अंजिराच्या झाडापासून धडा घ्या. जेव्हा त्याच्या डहाळ्या कोमल होतात आणि त्यावर पाने फुटतात तेव्हा तुम्हांला उन्हाळा जवळ आला हे समजते.


Ma orasi o muura, de o nguuhi, de lo o paro qasosihilo asa o tahu magena yadahe, de maena ka iruba de ibiau qangoduka." 	 मग जोराचा पाऊस आला आणि पूर आला. जोराचा वारा सुटला. वादळवाऱ्यात ते घर सापडले आणि कोसळून पडले.”


So muna gila-gila moloqa momagogora o Simon Petruska de o muri moili o Yesus wisibobosoka, de onaka motemo, "Awadede! Nanga Jou Awi sone ma bake nagala o nyawa yatosi de isiloqaka bai! So ngomi lo mianakowa iwisiloqa gena kiaka yakahika." 	 म्हणून तिने शिमोन पेत्र व ज्याच्यावर येशूची प्रीति होती तो दुसरा शिष्य यांच्याकडे धावत येऊन म्हटले, “त्यांनी प्रभुला थडग्यातून काढून नेऊन कोठे ठेवले हे आम्हांला माहीत नाही.”


So, ai dodiao nipipiricaya, ngini tinidododara so hika nia piricaya gena nisiputuru, sidago nia piricaya lo nisitatapu igogou. De lo o Jou Yesus Awi manara gena hika nikaeli niaaka, sababu ngini nianako ma ngale ngini de Una nimarimoika, so nia manara qatotubuso gena bilasu de ma faida de lo ma sopo. 	 म्हणून माइया प्रिय बंधूनो, स्थिर आणि अचल राहा. नेहमी स्वत:ला प्रभूच्या कार्यसाठी वाहून घ्या. कारण तुम्ही जाणता की प्रभुमध्ये तुमचे काम व्यर्थ नाही.


Ena gena, o bi bobita magena ka ma ngale o oqo, o udo, de lo o nyawa manga adati de manga galepu ma bio idala gena yatebi. O bi bobita la ma ngale cawali nanga rohe, magena de ma faida sidago ma orasi yaado o Gikimoi Awi jaji qamomuane gena waaka. 	 हे विधी केवळ बाह्य बाबी म्हणजे अन्र व पाणी तसेच निरनिराळ्या प्रकारच्या औपचारिक धुण्याबाबत संबंधित आहेत.


duma muna gena foloi mokaeli mahino, so lebelaha mobabalo muna magena ka tomiriwo so o sala munaka gena tositiai, la o susa upa moihike ngohika.' " 	 तरीही ती विधवा मला त्रास देत असल्याने तिला न्याय मिळेल असे मी करतो, यासाठी की ती वारंवार येऊन मला बेजार करणार नाही.’


Ma orasi o habari ma ngale ngini gena ngomi miiseka sidago lo o orasi manena ngomi misumbayang ma ngale ngini ningodu gena mimatoguwa. De mia sumbayang qangodu ma rabaka kanaga migolo o Gikimoika tanu ngini aku nianako itiai o bi moi-moi qangodu maro o kia Una wodudupa la niaaka. Ena gena, tanu ngini nia cawaro ifoloi de lo Awi Gurumi ma buturu so aku nianako o moi-moi kiaka o dodoto itotiai de o moi-moi kiaka o dodoto ikokulai. 	 या कारणासाठी, आम्हीसुद्धा तुमच्याविषयी ज्या दिवसापासून ऐकले, तेव्हापासून तुमच्यासाठी प्रार्थना करण्याचे थांबविले नाही. आम्ही प्रार्थना करीत आहोत की: तुम्ही देवाच्या इच्छेच्या सर्व प्रकारच्या ज्ञानाने आणि आध्यात्मिक समंजसपणाने भरले जावे.


Ma orasi magena o Galilea ma kolano gena o Herodes Antipas de una magena woise ma ngale o Yesus de Awi nonako ihahairani. 	 त्या वेळी हेरोदाने येशूविषयी बातमी ऐकली.


Ai dodiao nipipiricaya, o kia maro ngohi o bi moi-moi taaakaka, komagena lo bilasu ngini ningodu niaaka. De ngini lo niamote o bi nyawa, nakoso yaaka maro o kia ngomi miaaaka ma orasi ngomi kagenasi nginika. 	 बंधूनो, माझे अनुकरण करण्यासाठी इतरांबरोबर सहभागी व्हा. आणि आम्ही जसे तुमच्यासमोर उदाहरणादाखल आहोत, त्याप्रमाणे जे चालतात त्यांच्याकडे लक्ष द्या.


So kagena de o Yesus wosano onaka, "Duma nako ngini masirete, Ngohi manena naguuna." 	 मग येशू त्यांना म्हणाला, ‘पण तुम्ही मला कोण म्हणून म्हणता?”


De nako o rohe ma qohu itemo, "Ngohi o gia isowo, so ngohi o rohe magena ma bobolo moi lo gena qasowo." Komagenawa bai! O qohu magena kanaga igogou nanga rohe ma bobolo moi. 	 जर पाय म्हणतो, “मी हात नाही म्हणून मी शरीराचा नाही,” तर तो या कारणासाठी शरीराचा नाही असे होत नाही, होते का?


So o Yesus o sangahadika de wakelelo ma awa de ami dateka o muri moi foloi wisiboboso, de ma awaka Una wotemo, "Ai awa, kanena naga nowinano maro to ngona ani ngopa yanau moili." 	 जेव्हा येशूने त्याच्या आईला तेथे पाहिले. आणि ज्या शिष्यावर त्याची प्रीति होती तो जवळच उभ होता, तेव्हा तो त्याच्या आईला म्हणाला, “आई, हा तुझा मुलगा आहे,”


Ma orasi Awi muri yamogiowo yoise ma dodiao yasinoto magena manga gogolo komagena, de ona yatoosa so o Yakobus de o Yohanes yangamo. 	 दहा शिष्यांनी या विनंतिविषयी ऐकले तेव्हा ते याकोब व योहानावर फार रागावले.


Duma ngini manena ningamo ma ngale o demo, de o ronga, de nia Yahudi ma bobita, kiaka qangodu magena ngini bilasu niaaka de nisidiahi masirete. Mutuwade ngohi toholu o moi-moi magena tahakim." 	 परंतु ज्याअर्थी ही बाब शब्द, नावे व तुमच्या नियमशास्त्रातील प्रश्नांशी संबंधित आहे. त्याअर्थी तुम्हीच तुमची समस्या सोडवा. अशा गोष्टींबाबत न्याय करण्यास मी नकार देतो!”


We! Ngohi manena nagoona sidago ngona gena, ai Jou ma awa, de nahino kanena ngohi noikurumi. 	 परंतु माझ्या बाबतीत अशी कोणती गोष्ट घडली की माझ्या प्रभूच्या आईने माझ्याकडे यावे?


So to ngohi ai gogoho gena hika ngini niamote de niaaka, imatero maro ngohi masirete lo ma Kristus Awi gogoho magena tamote de taaka. 	 मी जसे ख्रिस्ताचे अनुकरण करतो तसे माझे अनुकरण करणारे व्हा.


Ngohi tobicara nginika gena, imatero maro to ngohi ai ngopa-ngopa masireteka. Ena gena, maro ngomi minisayangi ilamo nginika, komagena lo hika ngini nimisayangi ilamo ngomika bai! 	 आपल्यातली देवाणघेवाण चांगली असावी म्हणून मी तुमच्याशी माइया मुलांप्रमाणे बोलतो. तुम्हीही तुमची अंत:करणे विशाल करा.


De o bi ngoma o dipaku asa itura, maro o ara ma sopo qaom waasi de itura ma orasi o rato qasosihilo yagiwi. 	 ज्याप्रमणे अंजिराचे झाड वारा आला म्हणजे अंजिरे खाली पाडते तसे आकाशातून तारे पृथ्वीवर पडले.


So done ma orasi imasidiadoka ma ngale o manyanyi gena watupu, so una wowosa o Gikimoi Awi Tahu ma rabaka, de ma duduka kanaga o nyawa yadadala imatolomu isumbayang. 	 जेव्हा धूप जाळण्याच्या वेळी सर्वजण बाहेर जमून प्रार्थना करीत होते,


Hika ngini niosininga igogou-gogou o nyawa o dorou yodupa yaaaka, ona magena done upa he iwosa o Gikimoi Awi paretaka. Upa sidago ngini nifuma so niamote o ngeko isasalaka. Yaakuwa o nyawa ma dorou de iwosa o Gikimoi Awi paretaka. O nyawa ona magena koloko o nyafusu ma dorou yaaka, de o serika yasuba, de yosundali, de yosusundali de manga rohe imasiiija de lo una awi dorou moi gena imasikiidu de awi dodiao yanau moi. 	 किंवा तुम्हांला माहीत नाही का की, अनीतिमान लोकांना देवाच्या राज्यात वतन मिळणार नाही? तुमची स्वत:ची फसवणूक होऊ देऊ नका! जारकर्मी, मूर्तिपूजक, व्याभिचारी, पुरुषवेश्या (पुरुष जे समलिंगी संबंधास तयार होतात), समलिंगी संबंध ठेवणारे पुरुष, किंवा


O Musa una manena qabolo o Israelka ma nyawa wihoholu, de ona wisitemo komanena, 'Nagoona nitide la ngona manena nomipareta de nomisidodapano ngomi manenaka.' Duma ka cawali una o Gikimoi asa wisuloka, so wapareta la wasisupu dede o malaikat ma roriwo, magena imasimane de o ngangaru ma rabano o uku isora. 	 “मोशे हाच तो मनुष्य होता, ज्याला यहूदी लोकांनी नाकारले. ‘तुला कोणी आमच्यावर अधिकार गाजवायला आणि न्याय करायला निवडले आहे काय?’ असे ते त्याला म्हणाले. मोशे हाच मनुष्य आहे की ज्याला देवाने शासनकर्ता व तारणारा म्हणून पाठविले. देवाने मोशेला देवदूताच्या मदतीने पाठविले. याच देवदूताला मोशेने जळत्या झुडपात पाहिले होते.


O nyawa ona magena la kanaga o Gikimoino yahino, ona magena lo Awi demo yosigise. Duma ngini gena niahinowa o Gikimoika, komagena so ngini niholu niwisigise o Gikimoika." 	 जो देवाचा आहे, तो देवाचे म्हणणे ऐकतो. परंतु तुम्ही देवाचे म्हणणे ऐकत नाही. कारण तुम्ही देवाचे लोक नाहीत.”


Komagena lo o nyawa ipipiricaya duma imagogomahatesi, ona magena manga gomahate ma buku yatolomu de yatupu o kawasa manga simaka. O bi buku yatotolomu magena nakoso isiija la ma ija yaeto gena, o pipi salaka ihahali o cala moritoha. 	 काही विश्वासणान्यांनी जादूची कामे केली होती. या विश्वासणान्यांनी आपली जादूची पुस्तके सर्व लोकांसमोर आणली आणि जाळली. त्या पुस्तकांची किंमत पन्नास हजार चांदीच्या नाण्यांइतकी भरली.


So nakoso igogou o Daud wiaso Una awi Jou, done imaaka idodooha so ona itemo, o Salamati ma Kolano Awi aheli ma sihino o Daudno." 	 आता, मग जर दाविद त्याला प्रभु म्हणातो तर तो दाविदाचा पुत्र कसा होऊ शकतो?”


So Una waade-ade onaka, wotemo komanena, 	 मग येशूने त्यांना ही गोष्टी सांगितली.


So qaboloka, de Una wotagi wokahoko o Kapernaum ma dokuko. Ona itagi imakangaho gena ma awa, de Awi nonongoru, de lo Awi muri-muri. So o wange muruo naga ona igoge o doku magenaka. 	 नंतर येशू कफर्णहूम गावी गेला. येशूची आई, भाऊ व त्याचे शिष्य त्याच्यासोबत गेले. ते सर्व काही दिवस कफर्णहूमास राहिले.


So o Yesus wosango, "O nyawa moi kanaga o Yerusalemka de wotagi wouti o Yerikho ma dokuku. O ngeko ma soaka de una o bi nyawa ma dorou iwitago, so awi baju yahoi, de awi kia naga qangodu yakoora, de lo iwingangapo he dangade wosone, qabolo de widongosaku o ngekoka. 	 येशूने उत्तर दिले, “एक मनुष्य यरुशलेमाहून यरीहोस निघाला होता. आणि तो लुटारुंच्या हाती सापडला. त्यांनी त्याचे कपडे काढून घेतले. त्यांनी त्याला मारले, आणि त्याला अर्धमेला टाकून ते निघून गेले.


La komagena to ngohi ai ngongano o Gikimoika tanu ngohi lo aku o sone ma rabano woisioho kali. 	 या आशेने की, मला मृतांमधून पुनरुत्थान मिळावे.


Kagena de maena itagili, de o toka tumudingili kiaka ifoloi qatotorou gena maena yaaso, la yahino o nyawa iwititinga una magenaku iwosa, de kagena ona igoge. Ma duuruka o nyawa una magena ifoloi witorou de ma nonomaka. So o bi nyawa o orasi manena to ona manga dorou gena idadi de imaaka maro komagena. Ona manga bodito asa foloisi ilamo, sababu iholu Ngohi iqehe qaloha." 	 नंतर तो जाऊन आपल्यापेक्षा वाईट असे दुसरे सात आणखी आत्मे आपल्याबरोबर घेतो व ते आत शिरून त्याला झपाटतात व त्याच्यात राहतात. मग त्या माणसाची शेवटची स्थिति पहिल्यापेक्षा वाईट होते. तसेच आजच्या ह्या पापी पिढीचे होईल.”


Magena posiade imatero maro o nyawa ma tuangi moi awi tahu wodongosa de wotagi o doku ma soa ikukuruka. Una magena womajobo waasi, de wileleleani wasulo awi tahu yojajaga so moi-moi de to ona manga manara awi tahu ma rabaka. O tahu ma ngora wojajagaka wobeseso wotemo, 'Nojaga nosidodiahi.' 	 ती वेळ अशी आहे की, एक मनुष्य प्रवासाला निघते वेळी घर सोडतो आणि त्याच्या प्रत्येक नोकराला काम नेमून देतो. तो पाहारेकऱ्यास जागरूक राहण्याची आज्ञा करतो.


Komagena igogou sababu ma Kristus Una magena, ngaroko Awi dorou moi lo ihiwa, duma wisangisara de wosone ka ma moi ma ngale o nyawa manga dorou qangodu. Una magena wotiai so wodadi o nyawa manga dorou ma dagali moi, la ma ngale ona magena dede o Gikimoi aku imatekekomote. Ma Kristus Awi rohe gena yatoomaka, duma de o Gikimoi Awi Gurumi ma kuasa Una wisioho kali. 	 ख्रिस्तदेखील आपल्या पापांसाठी एकदाच मरण पावला. एक नीतिमान दुसऱ्या अनीतिमानांसाठी मरण पावला. यासाठी की, तुम्हाला देवाकडे जाता यावे. त्याच्या आत्म्यासंबंधी म्हटले तर त्याला पुन्हा जीवन दिले गेले.


Kagena de Una watemo, "O ngeko ma soaka kangano o kia ngini nisibicara." De ona imatoguka, de manga sininga asa ipeleso. 	 येशू त्यांना म्हणाला, “चालत असताना तुम्ही एकमेकांबरोबर बोलत आहात त्या गोष्टी कोणत्या आहेत?” चालता चालता ते थांबले. ते अतिशय दु:खी दिसले.


O gisisi ma sonongali asa itura o tona qalolohaku. So ioho ma goho ifero qaloha de ma hutu ilamo so isopo. Ma sopo kanaga qaloha sidago ma dala ma para moruwange, de ma binuka qaloha sidago ma para moributanga, de ma binukali qaloha sidago lo ma para ratu moi." 	 पण काही बी चांगल्या जमीनीवर पडले, ते उगवले, वाढले आणि भरपूर पीक आले आणि त्याचे कोठे तीसपट, कोठे साठपट आणि कोठे शंभरपट पीक आले.”


Kagena de ona itemo, "Ce! Ngona gena nagala nikokitoka. Ma nyawa nagoona gena itemo Ngona asa nitooma." 	 लोकांनी उत्तर दिले. “तुम्हांला भूत लागले आहे. आम्ही काही तुम्हांला जिवे मारण्याचा प्रयत्न करीत नाही.”


Awi baju idadi qaare de isiru. Pamakewa papoka de qatebi maro komagena. 	 त्याची वस्त्रे चमकदार, अत्यंत पांढरी शुभ्र, इतकी की तशी पृथ्वीवरील कोणत्याही परिटालाशुभ्र करता येणार नाहीत, अशी होती.


La ngini bilasu nianako, ngini nia suba ma tahu manena done o Gikimoi asa wodongosa. Igogou Ngohi totemo, ngini done asa Ngohi nikelelo kawa, sidago ma orasi yaadoka de ngini nitemo, 'Una wahino de o Jou Awi ronga, so tanu o Gikimoi Awi laha wisidumu Una magenaka.' " 	 पाहा, देवाने तुमच्या घराचा त्याग केला आहे. मी तुम्हांला सांगतो, “देवाच्या नावाने येणारा धन्यवादित असो’ असे म्हणण्याची वेळ येईपर्यंत तुम्ही मला पाहणार नाही.”


Ma ngale manga sininga qatogoi gena Una Awi sininga isusa. So kagena de Una womaginano ona de Awi doosaka, de wotemo o nyawa awi gia ma sononga isosoneka gena, "Ani gia natoano." De una awi gia watoa, de o orasi magena qabolo awi gia gena qalohaka. 	 येशूने सर्वांकडे रागाने पाहिले. त्यांच्या मनाच्या कठीणतमुळे तोे फार खिन्न झाला. तो त्या मनुष्याला म्हणाला, “तुझा हात पुढे सरळ कर,” त्याने तो लांब केला आणि त्याचा हात बरा झाला.


Nako o nyawa kanaga o bobita magena yamoteka so o Gikimoi Awi jaji wosiganapu onaka, so upa de o sababu magegena so Una wojaji ma ngale Awi jaji magena yamake. Mutuwade upa ma sababu o Gikimoi Awi bobita gena o Abraham wamoteka so o Gikimoi Awi jaji unaka gena wosiganapu, duma ma sababu Una Awi laha asa wodupa wosidumu o nyawaka. 	 कारण वतन जर नियम शास्त्रावर अवलंबून होते, तर येथून पुढे ते अभिवचनावर अवलंबून असणार नाही. परंतु देवाने अभिवचनामुळे ब्राहामाला मुक्तपणे हे वतन दिले.


Qaboloka, de o gilalo magena wosupu de una imakamake de awi dodiao moi ka wogogilaloli, awi nagi unaka cawali o pipi o cala muruo naga. De una awi dodiao gena witago de wigohore, de lo witemo, 'Ce! Ani nagi qangodu bilasu nofangu!' 	 नंतर त्याच नोकराचे काही शेकडे रुपये देणे लागत असलेला दुसरा एक नोकर पहिल्या नोकराला भेटला. त्याने त्या दुसन्या नोकराचा गळा पकडला आणि तो त्याला म्हाणाला, तू माझे जे काही पैसे देणे लागतोस ते सर्व आताच्या आता दे.’


O wange ma nonomaka o Roti ma Ragi Ihihiwa ma Rarameka, de o Yesus Awi muri-muri yahino Unaka de yosano, "Baba, ngomi kiaka misidailako to ngone nanga Paskah ma ino." 	 बेखमीर भाकारीच्या सणाच्या पहिल्या दिवशी येशूचे शिष्य त्याच्याकडे आले. ते म्हणाले, “वल्हांडण सणाच्या जेवणाची सर्व तयारी आम्ही करणार आहोत. वल्हांडण सणाचे जेवण कोठे करावे अशी तुमची इच्छा आहे?”


Ma orasi o habari qaloloha imasidiado waasi, de o Gikimoi Awi bobita he kanagaka so magena bilasu inatago, maro o nyawa yatago so bilasu ka o bui ma rabaka igoge. Awi bobita magena itemo nakoso o nyawa yatilaku, de ona magena bilasu yosone. Komagena o Gikimoi Awi bobita inatago, sidago ma orasika done asa Una wonasikelelo ngoneka, nakoso ngone ka o Yesus Kristus powipiricaya, de ngone o Gikimoi Awi sangisarano inasisupu de nanga sininga itotiai gena waaka. 	 हा विश्वास येण्याअगोदर नियमशास्त्राने आपणांस कैद्याप्रमाणे पहाऱ्यात ठेवले होते. आणि हा येणारा विश्वास आम्हांला प्रगट होईपर्यंत आम्हांला कैदी म्हणून ठेवण्यात आले होते.


Ai ngopa-ngopa tososininga, ngini o Gikimoi Awi nyawa. De ngini lo kanaga o nyawa ikokulai gena niadusuka, sababu Una Awi Gurumi Qatetebi ngini winisipoputuru gena, Una foloisi wolamo de o Iblis, una magena o bi nyawa o Gikimoi wihoholu gena wapopareta. 	 माझ्या मुलांनो, तुम्ही देवाचे आहात, म्हणून तुम्ही ख्रिस्तविरोध्याच्या अनुयायांना जिंकले आहे, कारण जगामध्ये जो सैतान आहे त्याच्यापेक्षा जो तुमच्यामध्ये आहे तो महान देव आहे.


De o Petrus wotemo, "He! Ngomi manena mia moi-moi lo qangodu miodongosaka so Ngona minimoteka, so o kia asa miamake." 	 पेत्र त्याला म्हणू लागला, “पाहा, आम्ही सर्व सोडले आणि आपल्या मागे आलो आहोत.”


Magena de wotemo, "Ngohi manena o nyawa o sone ma rabano asa tasiooho kali de lo o oho ma hutu. O nyawa nagoona la kanaga ipiricaya Ngohi, ngaroko ona isoneka, duma ona magena asa ioho kali. 	 येशू तिला म्हणाला, “मी पुनरुत्थान आणि जीवन आहे. जो माझ्यावर विश्वास ठेवतो तो मेला असेल तरी जगेल.


O imamka ma bi sahe manga galaki idala ma ngale Una. 	 मुख्य याजकांनी पुष्कळ बाबतीत येशूवर आरोप ठेवले.


O Gikimoi Una magena towileleani de ai sininga ibolowo, imatero maro iqoqoma ai ete de ai topora lo iwileleanika. De Una magenaka ma ngale ngona ani piricaya o Yesuska gena ngohi tosumbayang, "Ya, Jou! Ani laha ka ilamo poli." O putu de o wange ma ngale o nyawa o Yesus wipipiricaya ngohi togolo o Gikimoika, tanu o orasi isigeto-geto gena tonisininga so ai sumbayang ma rabaka ngona toniwosawa. 	 माझ्या पूर्वजांप्रमाणे ज्या देवाची मी शुद्ध विवेकभावाने भक्ती करतो, त्या देवाचे मी उपकार मानतो; आणि रात्रंदिवस माझ्या प्रार्थनेत तुझी नेहमी आठवण करतो.


De ngini nitemo, "Upa nisundali." Duma ngini masirete lo nisundali bai! De ngini lo ngaroko o bi seri gena nioduhudu, duma o seri ma bi tahu de niakoora. 	 तुम्ही व्यभिचार करु नये असे म्हणता ते तुम्ही व्यभिचार का करतां? तुम्ही मूर्तिचा तिरस्कार करता पण देवळात चोरी करता?


Ngohi toholu totemo o kia naga o Gikimoi Awi laha so waaka de magena ma ngale lo ihiwa ngohika. Nako ngone o nyawa o Yahudika manga bobita o Gikimoino magena pamote so o Gikimoi waaka nanga sininga itiai de, kodo, ma Kristus Una wosone gena ma ngale lo ihiwa ngoneka. 	 मी देवाची कृपा नाकारीत नाही. कारण जर नीतिमत्व नियम शास्त्रामुळे मिळत असेल तर ख्रिस्त विनाकारण मरण पावला.


Ma orasi o Petrus wakelelo o bi nyawa ona magena, de una wotemo onaka, "He, ai gianongoru de ai awabira! Upa lo niohairani ma ngale o hali idadadi manena. Upa lo nimaginano ngomino. Qadoohaso ngini nia sininga ma rabaka itemo, o nyawa una magena aku wotagi sababu de to ngomi mia kuasa masirete, eko nagala de to ngomi miaaka o bi moi-moi o Gikimoi wodudupa. 	 जेव्हा पेत्राने हे पाहिले, तो लोकांना म्हणाला, “माझ्या यहूदी बंधूंनो, ह्यामुळे तुम्हांला आश्चर्य का वाटत आहे? तुम्ही आमच्याकडे असे पाहात आहात की जणू काय आमच्या सामर्थ्यानेच हा मनुष्य चालू लागला आहे. तुम्हांला असे वाटते का की, आमच्या चांगुलपणामुळे असे घडले?


Ai dodiao nipipiricaya, iqomaka ma orasi ngohi manena kanaga nginika, de ngini magena ka nimatero de o dunia ma nyawa, la kanaga manga sininga ma dupa qatotorou yaaka so o Gurumi Qatetebi iwimote iholu bai! So maro o nyawa o Gurumi Qatetebi iwimomoteka tadoto, komagena ngini lo tinidoto idadiwa. Sababu ngini nia piricaya ma Kristuska gena niatagapi itiai waasi, so ai dodoto kiaka tinidodoto nginika gena imaterowa de o ino o nyawa yalalago tasitopo, duma bilasu imatero maro o ngopa ma ceceke manga ino de tasitopo. Igogou, maro iqomaka idadiwa o dodoto magena niaqehe, komagena lo o orasi manena niaqehe idadi waasi, 	 मी तुम्हांला पिण्यासाठी दूध दिले, जड अन्र दिले नाही. कारण तुम्ही जड अन्र खाऊ शकत नव्हता. व आतासुद्धा तुम्ही खाऊ शकत नाही.


So ngomi gena de o dunia ma nyawa manga duduga magena miapake kawa. Maro komagena ipapasaka, ma moiku de ma Kristus gena ngomi miwituga de o dunia ma nyawa manga duduga, duma o orasi manena miapake kawa. 	 म्हणून आतापासून जगिक दृष्टीकोनातून आम्ही कोणाला मानत नाही, तरी एकेकाळी आम्ही ख्रिस्ताला अशाप्रकारे मानले. पण आता आम्ही तसे करीत नाही.


Upa ngini nitemo o nyawa nagoona ifoloi yolamo gena, ona magena la kanaga o nyawa yaleleani, duma igogou ona la yogogogeku o mejaka de yooqo. Ngaroko komagena, duma Ngohi kanaga to ngini nia sidongirabaka maro ka o nyawa ileleleani moi nginika. 	 तेव्हा मोठा कोण: जो मेजावर बसतो तो की जो सेवा करतो तो? जो मेजावर बसतो तो नाही का? परंतु मी तुम्हांमध्ये सेवा करणारासारखा आहे.


Kagena o kotaka asa ngohi tamakewa o Gikimoi Awi Tahu, sababu o Jou Wokokuasa de lo o Duba ma Goho Ona igogoge o kota ma rabaka. 	 त्य नगरात मला कोठेही मंदीर दिसले नाही;


Komagena qabolo o Yesus de Awi muri-muri o doku magena yodongosa de yakahika o Galilea ma talagaka, duma o nyawa yadala icarawa gena ka ituo-tuo Una wimote-mote. Ona magena o Galilea ma tonano, 	 येशू आपल्या शिष्यांसह गालील सरोवराकडे निघून गेला आणि गालील व यहूदीयातून मोठा लोकसमुदाय त्याच्या मागे आला.


Duma Una o siminiko wadedemo kasi, wotemo komanena, "Nia dodagi ma rabaka upa lo o kia naga nimagaho, cawali ka o didiki. Upa o maru nimagaho, o karong, eko lo o pipi. 	 त्याने त्यांना आज्ञा दिल्या की, “काठीशिवाय प्रवासासाठी त्यांनी काही घेऊ नये. भाकर पिशवी किंवा कमरकशात पैसे काही घेऊ नका.


Duma Una Awi ngale gena Awi rohe masirete wositero maro o Gikimoi Awi Tahu. 	 (परंतु येशू मंदिराविषयी म्हणजे स्वत:च्या शरीराविषयी बोलला.


O orasi magena asa ngomi mimakamake de o bi dodiao ipipiricaya yamuruo naga. So ona yahino imituumu la bilasu migoge onaka ma deka o wange tumudingi. So mia dodagi ma ngeko komagena sidago aku miaado o Roma ma bi dokuka. 	 त्या शहरात आम्हांला काही बंधु (विश्वासणारे) आढळले. त्या बंधूंच्या सांगण्यावरुन आम्ही तेथे सात दिवस राहिलो. मग आम्ही रोम येथे जाऊन पोहोंचलो.


Sababu magegena Ngohi tinisidapano nginika bilasu ngini nimatoba de nimatoduba. Nako niaaka komagenawa, de Ngohi bilasu togila-gila tahika nginika, la o dodoto ikokulai yododoto ona magena done de to Ngohi Ai sumarangi Ai uruka asa talawangi de takudoti. 	 म्हणून पश्चात्ताप करा! नाहीतर मी लवकरच तुमच्याकडे येईन आणि आपल्या तोंडातील तरवारीने त्यांच्याशी लढेन.


Imatodokano, Una kagena naga imakamake de ona, de wotemo, "Tabea!" De ona imasidate Unaka, de Awi qohu yakololo de iwisuba Una. 	 अचानक येशू त्यांना भेटला आणि तो त्यांना म्हणाला, ʇशांती असो.ʈ त्या त्याच्याजवळ आल्या. त्यांनी त्याचे पाय धरले आणि त्याची उपासना केली.


De o nyawa nakoso kanaga yodupa o Gikimoi Awi Gurumi ona wangaho de wadoto, de ona magena yangodu igogou o Gikimoi Awi ngopa-ngopa masirete. 	 कारण जितक्यांना देवाचा आत्मा चालवितो, तितके देवाची मुले आहेत.


Duma ona magena yasango yaakuwa, sababu yakelelo o nyawa wisilolohaka una womaokoye kagena o Petrus de o Yohanes manga dateka. 	 त्यांनी पाहिले की, तो लंगडा मनुष्य तेथे दोन प्रेषितांसह उभा आहे. त्यांनी पाहिले की, तो मनुष्य बरा झालेला आहे. म्हणून ते प्रेषितांविरुद्ध काही बोलू शकत नव्हते.


O sone ma bake yapopoosu gena, de ma buturu la imanara gena isisa de lo panano qatorou, duma nakoso isioho kali, magena asa idadi qaputuru de pananano qaloha. 	 जे शरीर जमिनीत पुरले आहे, ते अपमानात पुरलेले असते. ते अशक्त असते पण उठविले जाते ते सशक्त शरीर असते


Duma ngohi totemo, 'Jou, ona magena inako ngohi, o orasi isigeto-geto o puji ma tahuka towosa so o bi nyawa ipipiricaya Ngonaka gena tatago de tangangapoka, de asa o buika tasingosa. 	 पण मी म्हणालो, ‘प्रभु जे लोक तुझ्यावर विश्वास ठेवीत होते, त्यांना अटक करुन मारण्यासाठी मी जात असे, हे या लोकांना माहीत आहे.


De mowikelelo o Petrus o uku ma dateka womarahu. Muna mowikelelo de mowisibilatu awi jamani, de motemo, "He! Ngona manena lo igogou o Yesus, o Nazaret ma nyawa gena, nowimomote." 	 आणि तिने पेत्राला शेकताना पाहिले. तेव्हा तिने त्याच्याकडे निरखून पाहिले व म्हणाली, “तू सुद्धा नासरेथकर येशूबरोबर होतास ना?”


So o Tomas wotemo, "We! Ngona gena igogou ai Jou de lo ai Gikimoi tonisusuba." 	 थोमा त्याला म्हणाला, “माझा प्रभु आणि माझा देव!”


De maro ona magegena, komagena ngone inangodu lo iqomaka paaka de pamote nanga sininga ma dupa de o nyafusu qatotorou gena qangodu. Igogou, o orasi magenaka so itiai nakoso ngone o Gikimoi wonadoosa, sababu ngone gena ka pomaketero de ona o nyawa ma binuka lo de manga dorou. 	 एके काळी आम्हीसुद्धा त्यांच्यामध्ये आमच्या मानवी देहाच्या दुष्ट इच्छांचे समाधान करीत होतो आणि आमच्या मानवी मनाच्या दुष्ट वासनांची पूर्तंता करीत होतो. तसेच जगातील इतरांप्रमाणेच आम्ही त्याच्या क्रोधाची मुले झालो होतो.


So de ona imasikagaro itagi so yahika kagena de yamake o Yusuf de ongo Maria, de o ngopa Una magena iwiidusa o haiwani ma ino ma rihoka. 	 ते घाईने गेले आणि त्यांना मरीया व योसेफ आढळले आणि त्यांनी गोठ्यात ठेवलेले बाळ पाहिले.


De komagena lo ngini yanau gena nako nia peqeka, bilasu nianako idodooha la nigoge o rimoi ma rabaka, sababu muna gena ami buturu imaterowa de yanau manga buturu. Bilasu de nia horomati munaka, sababu ma ngale o Gikimoi Awi laha, so maro ngini komagena lo muna gena o oho ka sidutu ikakali wosijajajika magena mamake. Nakoso ngini nia horomati munaka ihiwa, de ma orasi niwisumbayang de Una asa wosigisewa. 	 तसेच पतींनो, तुम्ही आपल्या पत्नींबरोबर समंजसपणाने राहा. त्या जरी अबला असल्या तरी त्या देवाच्या कृपेमध्ये तुमच्याबरोबरच वारस आहेत हे लक्षात घेऊन त्यांच्याविषयी आदर बाळग, म्हणजे तुम्ही ज्या प्रार्थना देवाला सादर करता त्यात कसलीही बाधा येणार नाही.


O Yesus wotagi o Petrus awi tahuka. Kagena o Petrus ma toroa womimake, muna magena misiri de o sosahu mitubu. 	 मग येशू पेत्राच्या घरी आला. तेथे पेत्राची सासू तापाने आजारी पडली आहे, असे येशूने पहिले.


So ngohi o surati tolelefo iqomaka, gena ma ngale komagenawa o nyawa wosasala una magena towisitobio eko lo ona ipopeleso, sababu o sala yaakaka gena manga sininga tosiputuru. Komagenawa. Duma iqomaka ngohi o surati tolelefo magena ma ngale o Gikimoi Awi simaka gena ngini asa nianako igogou kanaga ngini lo ngomi nimimote nikaeli. 	 म्हणून जरी मी तुम्हांला लिहिले तरी ते कोणी चूक केली म्हणून किंवा कोणी दूसऱ्याला दु:ख दिले म्हणून नाही तर उलट देवासमोर तुम्ही आमच्या बाबतीतील तुमची आत्मियता दाखवली हे तुम्हांला पाहता यावे.


Ona magena lo manga suba yatide o Jouka, maro Awi bobita isilelefoka, ena gena o namo darafuru eko lo o namo dara ma goho gena o sabi moi. 	 आणि “कबुतरांच्या जोडीचा किंवा पारव्याच्या दोन पिलांचा यज्ञ करावा.” प्रभूच्या या नियमाप्रमाणे यज्ञ अर्पण करण्यास ते गेले:


De lo nakoso nginika la kanaga o nyawa yopanyake, de hika o gogobu manga bobareta niaaso. La ona asa yahino de ma ngale ona magena asa manga sumbayang yatide de lo manga saheku o gososo isiese de o Jou Yesus Kristus Awi kuasa. 	 तुमच्यापैकी कोणी आजारी आहे काय? त्याने मंडळीतील वडिलांना बोलवावे व त्यांना त्याच्यासाठी प्रार्थना करण्यास सांगावे, आणि प्रभूच्या नावाने त्याच्यावर तेल लावावे


Kanaga ona yaaka komagena nginika, sababu ngini gena to Ngohi Ai nyawa de lo iwinako itiaiwa Una woisusuloka so Ngohi tahino. 	 माझ्या नावामुळे ते तुमच्याशी अशाप्रकारे वागतील, कारण ज्याने मला पाठविले, त्याला ते ओळखत नाहीत.


Ma orasi ona to ngone nanga ete de nanga topora o tona ibobeleuka, de ka cawali o Musa una magena imatekebicara de o malaikat o Sinai ma talaka, de wisingangasu o oho ikokakali o Gikimoino, la awi ngopa de awi danoku aku isingangasu ngoneka. 	 जो अरण्यात यहूद्दांबरोबर होता, सीनाय पर्वतावर आपणाबरोबर बोलणाऱ्या देवदूताबरोबर व आपल्या वाडवडीलांबरोबर होता ज्याला आम्हास देण्यासठी जीवनदायी वचने मिळाली होती, तोच हा मोशे होय,


Sababu komagena, so o Gikimoi wonasingangasu ngoneka Una asa wonahike ngoneka o oho ka sidutu ikakali. De o oho ka sidutu ikakali magena pamakeka ma orasi ma Ngopa magena ngone powipiricaya. 	 आणि देवाची जी साक्ष आहे ती ही आहे की, देवाने आपल्याला अनंतकाळचे जीवन दिले आहे आणि हे जीवन त्याच्या पुत्रामध्ये आहे.


So o Gikimoi Awi pareta ma rabaka nagoona la kanaga imahadoku imatero maro o ngopa ma ceceke manena, de ona magena foloi yolamo. 	 म्हणून जो कोणी आपणांला या बालकासारखे लीन करतो तोच स्वर्गाच्या राज्यात सर्वांहून महान आहे.


De komagena lo yooqo qabolo, de Una magena kanaga o anggur ma udo-udo waqehe de wotemo, "O udo-udo manena ma ngale to Ngohi Ai au gena inisinako igogou o Gikimoi Awi jaji qamomuane. Magena niaaka maro o sosininga moi Ngohika." 	 त्याचप्रमाणे त्यांनी भोजन केल्यावर त्याने द्राक्षारसाचा प्याला घेतला आणि म्हणाला, “हा द्राक्षारसाचा प्याला माइया रक्ताने स्थापित केलेला नवा करार आहे. जेव्हा जेव्हा तुम्ही द्राक्षारस प्याल तेव्हा माझी आठवण करण्यासाठी हे करा.”


So nako komagena, ona manga sala ilamo, sababu ona ma Kristus he iwipiricaya kawa. 	 आणि त्या दोषी धरल्या जातील, कारण त्यांनी त्यांचे मूळ वचन मोडलेले असते.


So hika nisumbayang komanena, 'Mia Baba kadaku o sorogaka, migolo tanu to Ngona Ani ronga o nyawa yangodu isihoromati. 	 म्हणून जेव्हा तुम्ही प्रार्थना करता. तेव्हा तुम्ही अशी प्रार्थना करावी. ‘हे आमच्या स्वर्गातील पित्या, तुझे नाव पवित्र मानले जावो.


Hika nianano masirete kanena Awi riho de kanena Una iwihahado. Duma ngo kanena wihiwaka. Una wooho kali, maro iqomaka wosingangasu nginika! 	 पण तो तेथे नाही. तो म्हणाला होता, त्याप्रमाणे त्याला मरणातून उठविण्यात आले आहे. या आणि जेथे त्याचे शरीर ठेवले होते ती जागा पाहा.


Ai muri-muri, o bi moi-moi qangodu magegena Ngohi tinisingangasu nginika, la ma ngale ngini ma orasi inisangisara de upa lo nitura de Ngohi nipiricaya kawa. 	 मी हे सर्व तुम्हांला सांगितले आहे ते यासाठी की, तुम्ही माझ्यावरील विश्वासविषयी भुलविले जाऊ नये.


So ma orasi he qaputu Una de Awi muri-muri imasihoika o kota magenano. 	 त्या रात्री येशू व त्याचे शिष्य शहराबाहेर गेले.


O bi cocatu gena kanaga ma bio idala, duma qangodu magena ma sihino ka womatengo o Gurumi Qatetebino. 	 आध्यात्मिक दाने विभागलेली आहेत पण तोच आत्मा ही विभागणी करतो.


So ona de o bi prajurit magena yotagi o boosuka. De yacapka o teto isipoperesuka, la ma ngale idadiwa yalolo, de o bi prajurit yasulo la Awi boosu yojaga ma ngale o nyawa moi lo upa yahoi. 	 म्हणून ते गेले आणि कबरेवर कडक पहारा ठेवला. कबरेवर जी धोंड होती तिच्यावर सरकारी शिक्का मारला. आणि तेथे पहारा करण्यासाठी शिपाई नेमले.


So ma ngale ngomi mia manara o habari qaloloha misihohabari gena mia sininga upa he qaceke, sababu o manara magena o Gikimoi womigalusiri so womihike ngomika. 	 म्हणून देवाच्या दयेद्वारे आम्हाला ही सेवा मिळाली आहे, आम्ही धीर सोडत नाही.


Awi demo magena kanaga ma ngale gena wasingangasu o nyawaka idodooha Una done wosone. 	 त्याने हे यासाठी म्हटले की कोणत्या प्रकारच्या मरणाने तो मरणार आहे हे त्याला दाखवायचे होते.


Mia dodiao nipipiricaya, sababu ngini gena asa ka o Jou Yesuska niwipiricaya qaputuru so ngomi kanena lo, ngaroko mia susa ilamo de lo o nyawa asa imisisangisara, duma mia sininga ma rabaka lo aku de ma buturusi. 	 म्हणून आमच्या सर्व अडचणीत व त्रासात बंधूंनो, तुमच्याविषयी आम्ही उत्तेजित झालो याला कारम म्हणजे तुमचा विश्वास.


De ngohi towipiricaya o Jouka la Una asa waaka so itekawa de ngohi lo aku tahika tinikurumi nginika. 	 आणि माझा असा विश्वास आहे की, देवाच्या साहाय्याने मला स्वत:लासुद्धा तुमच्याकडे येणे लवकरच शक्य होईल.


So ma ngale magegena o Farisika ma nyawa imatekebobicara itemo, "Ilaha! Nianano! O nyawa yadalaka o dunia ma bi ngoguno lo yangodu he Una iwimoteka. Ce!" 	 म्हणून परुशी एकमेकांस म्हणाले, “पहा, याच्यापुढे आपले काही चालत नाही. सगळे जग त्याच्यामागे चालले आहे!”


Kagena de o buku ma ceceke o lolo moi magena o malaikat awi giaka ngohi taqehe de lo taoqoka. To ngohi ai uru ma rabaka tajame qamuti maro o madu, duma ma orasi taqasika, de ai poko ma rabaka de asa idadi qamalika. 	 मी ती लहान गुंडाळी देवदूताच्या हातून घेतली व खाऊन टाकली. माझ्या तोंडात मला ती मदासारखी गोड वाटली, पण जेव्हा ती मी खाल्ली, तेव्हा माझे पोट कडवट झाले.


Kagena o ngeko ma dateka de Una wakeleloka o ara hutu moi. De Una wotagi so watailako o ara ma hutu magena nagala de ma sopoka. Duma waado de wanano ma sopo ka o ngai moi lo ihiwa, so ka cawali ma soka irubu. So kagena de Una wabicara o ara ma hutu magenaka wotemo, "O orasi manena bato done ngona nosopo kawa!" Gila-gila o ara ma hutu magena isoneka. 	 रस्त्याच्या कडेला त्याला अंजिराचे एक झाड दिसले. अंजिर खायला मिळेल या आशेने तो झाडाजळ गेला. पण झाडावर त्याला एकही अंजिर दिसले नाही. त्याला फक्त पाने होती. येशू त्या झाडाला म्हणाला, यापुढे तुला कधीही फळ न येवो!” आणि ते झाड लगेच वाळून गेले आणि मेले.


Duma o imamka ma bi sahe de o bi guru agama yakelelo o nonako ihahairani, kiaka waaaka, so ona yongamo. De lo ona yotoosa gena, yoise o ngopa-ngopa imanere o Gikimoi Awi Tahuka itemo, "Powigiliri Una o Daud awi ngopa de awi dano moiku!" 	 जेव्हा मुख्य याजक व नियमशास्त्राच्या शिक्षकांनी, येशूने केलेल्या आश्र्चर्यकारक गोष्टी आणि मंदिराच्या आवारात लहान मुलांना दाविदाच्या पुत्राला होसान्ना.” अशी घोषाणा देताना पाहिले, तेव्हा या सर्व गोष्टींमुळे त्यांना राग आला.


De lo Awi Gurumi magena asa Ngohi woisimulia, sababu o bi moi-moi o kia naga Ngohi tododedemo magegena, ma ngale asa winisingangasu nginika. 	 जे माझे आहे त्यातून घेऊन आणि ते तुम्हांला कळवून तो माझे गौरव करील.


Kagena de Una wosango wotemo, "He! Ngini manena ningodu niabacaka, duma niawosaka ma ngale o kia ma Kolano Daud asa waaka qaboloka. So ma orasi o Daud de awi nyawa imomote manga ino ihiwa so yasapika, 	 तेव्हा त्याने त्यांना म्हटले, “दाविदाला व त्याच्याबरोबरच्या माणसांना भूक लागली तेव्हा त्याने काय केले, हे तुम्ही वाचले आहे काय?


La o nyawa wolulugu una wakeri-keri onaka, de wongongano done asa o pipi iwihike unaka. 	 त्या मनुष्याने त्यांच्याकडे पाहिले; त्याला वाटले ते त्याला काही पैसे देतील.


Manena maro o goguule moika de nomagogora sidago ma bati naado la o hadiah namake. So ngona bilasu de ani sininga igogou nomasigocoho qaamo-amo o dodoto nopipiricayaka, la ani siningaka nositatapu igogou ngona asa o oho ka sidutu ikakali gena namake. Sababu ma ngale o oho magegena, so ngona o Gikimoi wonihirika de lo nomasingangasu o nyawa yadadala manga simaka igogou ngona o Yesus nowipiricayaka. 	 विश्वासाच्या चांगल्या स्पर्धेत टिकून राहा. ज्यासाठी तुला बोलाविले होते. त्या अनंतकाळच्या जीवनाला दृढ धर. तू अनेक साक्षीदारांसमोर चांगली साक्ष दिलीस


So kagena ma deka o taungu sinoto o Paulus o manara magena waaka sidago o nyawa igogoge o Asia ma daeraka yangodu-ngodu, bai o Yahudika ma nyawa de lo o Yahudika ma nyawa yasowo lo, yoise o habari ma ngale o Jou Yesuska. 	 हे असे दोन वर्षे चालले, याचा परिणाम असा झाला की, आशियात राहत असलेल्या सर्व यहूदी व यहूदीतर लोकांपर्यंत प्रभु येशूचे वचन पोहोंचले.


O habari ma ngale ma Kristus wisangahadika gena ngomi miasihabari o nyawaka, de nakoso o nyawa la done dede o Gikimoi imakitingaka de ona magena yoise, de ona asa itemo, "Cedeke! O habari gena cawali o nyawa ifufumano." Ngaroko komagena, nakoso ngone o nyawa la kanaga nanga dorouno inasisalamati gena, ma orasi o habari magena poise, de ngone asa potemo, "Igogou! O habari ma ngale ma Kristus wisangahadika gena isikelelo o Gikimoi Awi kuasa masirete." 	 कारण ज्यांचा नाश होत आहे अशांसाठी वधस्तंभाविषयीचा संदेश मूर्खपणाचा आहे, परंतु ज्यांचे तारण होत आहे, अशांसाठी तो देवाचे सामर्थ्य आहे.


La o Yesus wotemoli onaka, "Ngohi totemo, igogou nako o nyawa yangodu isibubuo o dunia manenaka gena, o nyawa moiwa kanaga ifoloi yolamo de o Yohanes Wooosi. Ngaroko komagena, o orasi manena de isikahika, o nyawa la kanaga yodadi o Gikimoi Awi nyawa Awi pareta ma rabaka, ona magena igogou asa yosanangi. Komagena lo ona nagoona imahadoku o Gikimoi Awi simaka, ona magena lo ifoloi yosanangi de o Yohanes." 	 मी तुम्हांला सांगतो, जे स्त्रियांपासून जन्मले त्यात योहानापेक्षा कोणीही श्रेष्ठ नाही. तरीही देवाच्या राज्यातील अगदी सामान्य माणूस सुध्दा त्याच्यापेक्षा श्रेष्ठ आहे.


De ona o dorou yaaka imatero maro to ona manga ake de manga nao. Ona nakoso kanaga o ngopeqeka ma somoa bato imikelelo de imakajai-jai iminyafusu qatorou, de nako o nyawa kanaga manga piricaya qaputuru waasi gena yasihaga. De kanaga lo nakoso o pipi gena ona ifoloisi yodesere. Ilaha! Ona magena igogou yakutuku de asa yabodito. 	 त्यांची पापी नजर प्रत्येक स्त्रीकडे कामूकतेने वळते व असले पाप करायचे ते कधीही सोडत नाहीत. डळमळीत मनाच्या लोकांना ते भुरळ घालून पापात ओढतात त्यांची मने अधाशीपणात तरबेज झालेली असतात. ते लोक शापित आहेत.


'Nakoso o nyawa ona magena de manga lakoka tanu imasigelelo, de nakoso de manga ngauka tanu imasigise, la manga sininga ipelenga de tanu isihoda, de asa manga dorou yodongosa de imatoba, de Ngohi manga Jou asa tasisalamati manga dorou ma rabano. Duma ona manga sininga qatogoi so de manga lakoka duma imasigelelowa de manga ngauka duma imasigisewa. So o bi nyawa ona manenaka bilasu notagi de nasitemo: Ngini asa ka niise, duma moiwa nianako de asa ka niakelelo, duma moiwa nianako ma diai.' 	 कारण या लोकांचे विचार मंद झाले आहेत त्याच्या कानांनी त्यांना ऐकू येत नाही. आणि त्यांनी आपले डोळे बंद केले आहेत नाहीतर त्यांनी आपल्या डोळ्यांनी पाहिले असते आणि आपल्या कानांनी ऐकले असते आणि माझ्याकडे वळाले असते आणि मी त्यांना बरे केले असते.’ यशाया 6:9-10


O bi moi-moi magegena ngomi milefo nginika, la ma ngale ngomi dede ngini igogou pomore de nanga nalika. 	 म्हणून आम्ही तुम्हांला या गोष्टींविषयी लिहीत आहोत. यासाठी की तुमचा आनंद पूर्ण व्हावा.


Igogou, o ino o kia bato la nako pooqo gena, idadiwa yaaka ngone dede o Gikimoi pomakadame eko pomakitinga. Nakoso o ino la kanaga pooqo eko paholu, magena o Gikimoi wanano maro ma faida ingaliwa so ka imaketero. 	 परंतु अन्र आपणाला देवाजवळ आणणार नाही. जर आम्ही खाल्ले नाही तर वाईट होणार नाही किंवा खाल्ले तर अधिक चांगले होणार नाही.


La o Yesus wakelelo manga piricaya ma lamo komagena, de wotemo woluluguka, "Ai ngopa, to ngona ani dorou tosiaponguka." 	 त्यांचा विश्वास पाहून येशू त्याला म्हणाला, “मनुष्या, तुइया पापांची क्षमा झाली आहे!”


Duma awi nyawa wopapalihara una magena wotemo, 'Baba, qohaka bato la ioho o taungu moisi. Ma ngale ngohi asa ma tona tapacolu de o bobero tongado la ifero. 	 माळयाने उत्तर दिले, “मालक, या एका वर्षासाठी ते राहू द्या. मग मी त्याच्याभोवती खणून त्याला खत घालीन.


Qabolo de Una wotemo onaka, "Manena o kia naga tinisingangasu nginika, ma orasi iqomaka de Ngohi kanaga dede nginisi. O bi moi-moi ma ngale Ngohi, kiaka o Jou Awi bobita o Musa de lo o bi nabi ma somoa isilelefo ma Buku ma rabaka de lo o Mazmur ma Bukuka gena, qangodu bilasu isiganapu." 	 तो त्यांना म्हणाला, “ह्याच त्या गोष्टी ज्या मी तुम्हांबरोबर असताना सांगितल्या होत्या की, मोशेचे नियमशास्त्र, भविष्यवादी आणि स्तोत्रे ह्यात माझ्याविषयी जे सांगितले आहे ते सर्व पूर्ण झालेच पाहिजे.”


So o Yesus wotemo onaka, "Ce! So niiseka de ka niasahe waasi bai! 	 “तुम्ही अजूनही बुद्धिमंदच आहेत काय?” येशूने त्यांना विचारले.


So o Gikimoi wisioho kali o sone ma rabano, so o orasi manena de ikahika Una he wosone kawa, ma ngale magegena so o Gikimoi wotemo komanena, 'Ngohi asa tinihike nginika o Salamati ma Kolano maro Ngohi o Daud towijajajika.' 	 देवाने येशूला मरणातून उठविले. येशू पुन्हा कबरेत जाऊन माती बनणार नाही. म्हणून देव म्हणाला: ‘दाविदाला देण्यात आलेली पवित्र व सत्यअभिवचने मी तुला देईन’ यशया 55:3


O Jou Yesus wodadi maro o nyawa moi o duniaka, sababu Una wososininga ona magena o bi malaikat yasowo, duma ka o Abraham awi ngopa de awi danoku. 	 कारण हे स्पष्ट आहे की, तो काही देवदूतांना मदत करत नाही, उलट अब्राहामाचे जे वंशज आहेत त्यांना तो मदत करतो,


Komagena lo o Gikimoi Awi malaikat-malaikat yanali sababu o nyawa moi, nakoso awi dorou eko ami dorou imatoba de imatoduba." 	 त्याचप्रमाणे पश्चात्ताप करणाऱ्या एका पाप्याबद्दल देवाच्या दूतासमोर आनंद होतो हे मी तुम्हांस सांगतो.”


Nakoso o nyawa niadoosaka, upa sidago nia doosa gena o dorouku inisitura. Nia doosa gena upa niadiahi ma bati o wange itumu, 	 ‘तुम्ही रागवा पण पाप करु नका.’ सूर्यास्तापूर्वी तुम्ही तुमचा राग सोडून द्यावा.


So igogou Ngohi, o Nyawa ma Duhutu manena, tapareta o Sabat ma wange so magena lo Ai kuasa ma rabaka." 	 म्हणून मनुष्याचा पुत्र शब्बाथाचादेखील प्रभु आहे.


Komagena kanaga o nyawa la yaakuwa ikawi, sababu ona yasibuo kusi de ona idadi komagena. Kanaga lo ona la yaakuwa ikawi, sababu o nyawa ma somoa isidadi komagena. De lo kanagali ona la ikawiwa, sababu to ona manga dupa masirete ma ngale yaaku o Gikimoi Awi manara yaaka. O nyawa nagoona la aku o dodoto manena yamote, ka qaloha la yamote bato." 	 काही लोकांची लग्न न करण्याची कारणे निराळी असू शकतील. जन्मापासूनच काही माणसे अशी असतात की, ती मुलांना जन्म देऊ शकत नाहीत. इतर काही माणसांनी काही जणांना तसे बनविलेले असते तर आणखी काही माणसांनी स्वर्गाच्या राज्याकरिता लग्न करने सोडून दिले आहे, परंतू ज्याला लग्न करणे शक्य होईल, त्या मनुष्याने लग्नाविषयी ही शिकवण मान्य करावी.”


De moili wotemo, 'Ngohi kangano manena asa tokawi, so idadiwa tahika.' 	 आणखी तिसरा म्हणाला, “मी लग्न केले आहे, व त्यामुळे मी येऊ शकणार नाही.’


"Ngini bilasu o simodoto nimagese, ena gena o ara ma hutuka. Nakoso o ara ma hutu ma umaka la niakelelo itoori de lo iboboko, magena inisinonako o ogo ilalamo idumuka. 	 “अंजिराच्या झाडापासून शिका: अंजिराच्या झाडाच्या फांद्या जेव्हा हिरव्या आणि कोवळ्या असतात आणि पाने फुटू लागतात तेव्हा उन्हाळा जवळ आला. हे तुम्हांला कळते.


Duma o Petrus o ngora watote watoguwa. So kagena de ona o ngora yapelenga, de wikelelo igogou o Petrus so ona yohairani icarawa. 	 पण पेत्र बाहेरुन दार सारखे ठोठावत होता. जेव्हा विश्वासणाऱ्यांनी दार उघडले, तेव्हा त्यांनी पेत्राला पाहिले. ते चकित झाले होते.


Ma orasi o nyawa imiiijaka magena asa yanako manga ngongano ma ngale o pipi yamake ma ngeko o jojaru magenano ihiwaka, de ona yangamo o Paulus de o Silaska, so yatago de o kota ma dolomuka yalia sidago yaado o bobaretaka. 	 ज्या लोकांची ही मुलगी नोकरी करीत असे त्यांनी हे पाहिले. त्यांनी हे ओळखले की, आता ते त्या मुलीचा वापर पैसे कमविण्यासाठी करु शकणार नाहीत. म्हणून त्यांनी पौल व सीला यांना धरुन शहरातील सभेच्या ठिकाणी ओढून नेले. शहराचे अधिकारीही तेथे होते.


So bilasu nimasitiari qaloha! Sababu o moi-moi qangodu manena Ngohi tinisingangasu iqomaka la ngini nianakoka ngaroko idadi waasi." 	 तेव्हा तुम्ही सावध राहा. मी काळापूर्वीच तुम्हांला सर्व काही सांगून ठेवले आहे.


De una wisidapano de wingamo ma Kolano Herodeska, una magena o Galilea ma tona wapopareta, sababu o Herodes iqomaka de una womasipeqeka ongo Herodias, muna magena awi nongoru masirete ma peqeka. Ma ngale awi manara magena so o Yohanes wisidapano unaka, de lo ma ngale awi manara qatotorou ma binukasi. 	 योहानाने हेरोद या सताधीशाची कानउघडणी केली. कारण त्याचे त्याच्या भावाच्या पत्नीशी-हेरोदीयाशी अनैतिक संबंध होते, तसेच इतर अनेक वाईट गोष्टी त्याने केल्या होत्या.


Sababu o moi-moi qangodu manena Ngohi masirete tosidadika.' 	 माझ्या हातांनी या सर्व गोष्टी केल्या नाहीत काय?’ यशया 66:1-2


Kagena de o Yesus Awi muri-muri imatekesikoholu moi de moika, ma ngale to ona manga sidongirabaka naguuna wieto ifoloi wolamo. 	 ततेच, त्यांच्यामध्ये अशासंबंधी वाद निर्माण झाला की, त्यांच्यामध्ये सर्वांत श्रेष्ठ कोण आहे.


(Awi piricaya ma gola gena o kia naga wakokelelo o boosuka, sababu o orasi ipapasaka gena ona isihoda waasi kanaga o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka lo isilelefoka, ma ngale o Yesus bilasu o sone ma rabano wisioho kali.) 	 येशूने मरणातून पुन्हा उठणे आवश्यक आहे, हे त्यांना अजूनसुद्धा समजले नव्हते.


De lo o bole ma hutuno yaakuwa ma sopo o igo lo ioho, de lo o igo ma hutuno yaakuwa ma sopo o bole lo ioho. Komagena lo o sumu qatotorou yaakuwa isupu o ake qaloloha. Magena maro o goginano moi ngoneka, so ma orasi ngone posumbayang de o Gikimoi Awi ronga posilamo qaboloka, de upa ngone gena asa o nyawa lo manga ronga paaka qatorou. 	 माझ्या बंधूंनो, अंजिराच्या झाडाला जैतुनाची फळे येतील काय? किंवा द्राक्षवेलीला अंजिर लागतील काय? कधीच नाही. तसेच खारट पाण्याच्या झऱ्यातून गोड पाणी येऊ शकणार नाही.


Ai gianongoru o Israelka ma nyawa de o bi nyawa ma somoasi nidupa niwisusuba o Gikimoika, sababu o Gikimoi Awi sininga ma dupa o Daud waaka qaboloka, o Daud wosone de to una awi ete de awi topora manga dateka wisipoosuka, de to una awi rohe lo asa ibaka de iwaro so ihiwaka. 	 ज्या काळात दाविद राहत होता तेव्हा त्याने देवाच्या इच्छेप्रमाणे केले. मग तो मेला. आपल्या वाडवडिलांशेजारी त्याला पुरले. आणि कबरेत त्याचे शरीर कुजले


Ngona gena o kuasa nahike la o bi moi-moi qangodu yapareta." So nakoso itemo o Gikimoi o kuasa wahike o nyawaka la o bi moi-moi qangodu yapareta, magena igogou de ma ngale o kia naga moi-moi qangodu ona yapareta. Ngaroko komagena, o orasi manena de o nyawa la o bi moi-moi qangodu yapopareta gena, kanaga ngone pakelelo waasi. 	 तू सर्व काही त्याच्या पायाखाली (अधिकाराखाली) ठेवलेस.” स्तोत्र. 8:4-6 देवाने सर्व काही त्याच्या अधिपत्याखाली ठेवले आणि कोणतीही गोष्ट त्याच्या अधिपत्याखाली ठेवायची सोडली नाही. पण आता अजूनपर्यंत सर्व काही त्याच्या अधिपत्याखाली ठेवलेले आपण पाहत नाही.


De o muri ma binuka ona magena o deruka wisiduuru. Onaka de o dududuka gena ma soa ikuruwa, nagala cawali ka o meter o ratu moisa, de o nao manga soma gena iwedoka so yalia kasi. 	 दुसरे शिष्य माशांचे जाळे ओढीत होडीतून आले कारण ते काठापासून दूर नव्हते, फक्त शंभर यार्ड होते.


Una wotemo ngohika, 'Kornelius! To ngona ani sumbayang o Gikimoi woiseka de ani roriwo o nyawa isususaka gena wakeleloka. 	 तो मनुष्य म्हणाला, ‘कर्नेल्या! देवाने तुझी प्रार्थना ऐकली आहे. गरीब लोकांना ज्या वस्तु तू दिल्या आहेत ते देवाने पाहिले आहे. देव तुझी आठवण करतो.


So o nyawa yamuruo naga kagena o Paulus awi demo magena yaqeheka, sidago imatekedodiaoka de o Paulus de o Silas, komagena lo o Yunanika ma nyawa o bolu ilalamo moi o Gikimoika yodupa isusuba de lo o bi ngopeqeka yadadala o Tesalonika ma nyawa yahohoromati. 	 सभास्थानांमध्ये काही ग्रीक लोक होते, जे खऱ्या देवाची उपसाना करीत. तेथे काही महत्वाच्या स्त्रियाही होत्या. यातील पुष्कळ लोक पौल व सीला यांना जाऊन मिळाले.


So ngona bilasu nomajaga qaloha ma ngale una upa o dorou wonigaka ngonaka, sababu una magena to ngone nanga dodoto itotiai walawangi qaputuru. 	 त्याच्यापासून स्वत:चे रक्षण कर. कारण त्याने आपल्या शिक्षणाला जोरदारपणे विरोध केला होता.


Ma dongoho o Farisika ma nyawa kagenadahu ka imatolomu nosi, de o Yesus womasano onaka, 	 म्हणून परूशी एकत्र उभे असताना, येशूने त्यांना प्रश्न केला.


Baba-baba, ngini nianako o habari qaloloha magegena Una wosingangasu o Israel ma nyawaka, so o habari magena itemo o bi nyawa de o Gikimoi imakadame ma orasi o Yesus Kristus iwipiricaya, igogou Una magena o Salamati ma Kolano de lo o bi nyawa o duniaka manga Jou. 	 देव यहूदी लोकांशी बोलला. देवाने त्यांना सुवार्ता पाठविली की, येशू रिव्रस्ताद्धारे शांति जगात आली आहे. येशू सर्वांचा प्रभु आहे!


So nakoso o nyawa manga manara gena ma Kristus watailako so wanano qaloha, de Una asa manga loha ma sopo magena wafanggali de o loha. 	 ज्या कोणाचे बांधकाम, जे त्या पायावर बांधलेले आहे ते टिकेल.


Duma ngohi ai sukuru tatide o Gikimoika, sababu ngaroko ngini iqomaka imatero de o dorou ma gilalo so ka o dorou niosigise, duma ngini o orasi manena de nia sininga igogou nisigise o dodoto o Gikimoino la magena inidoto nginika. 	 पूर्वी तुम्ही पापाचे गुलाम होता. पाप तुम्हांला काबूत ठेवीत होते. पण देवाचे उपकार मानू या की, ज्या गोष्टी तुम्हांला शिकविल्या गेल्या त्या तुम्ही पूर्णपणे पाळल्या.


So ma kapita wotemo unaka, "O habari manena upa lo o nyawa ma somoaka nosingangasu." Qabolo de o gohiduuru una magena wisulo so wolihoka. 	 “तू मला ह्यांविषयी सांगितले आहेस, हे कोणाला सांगू नको!” असे म्हणून सरदारने त्याला जाण्याची आज्ञा केली.


Duma ngini upa komagena. Kanaga o ngeko moili, nagoona yodupa yolamo to ngini nia sidongirabaka ona magena bilasu imahadoku. De nagoona yopopareta ona magena bilasu ileleleani nginika. 	 परंतु तुम्ही तसे नाही. त्याऐवजी तुमच्यातील सर्वांत मोठा असलेल्याने सर्वांत लहान व्हावे व जो अधिकारी आहे त्याने सेवक व्हावे.


Kagena de ma tuangi gena wotemo, 'Ngona gena o leleani ma dorou bai! So nakoso ngona nanakoka, ngohi gena itobangamo o sopo kiaka todadatowa aku ka tautu de lo o kia naga tamomanarawa aku ka tamake, 	 धनी त्यास म्हणाला, “दुष्ट माणसा, तुझ्याच शब्दांनी मी तुझा न्याय करतो. तुला ठाऊक होते की मी कडक शिस्तीचा माणूस आहे. मी जे दिले नाही ते घेतो आणि जे पेरले नाही त्याची कापणी करतो,


La o nyawa yadadala magena yaoqo sidago yapunu. So kagena ona ioqo qabolo de Awi muri-muri o ino ma soohu yatolomu so ma boloi yamake o karaja mogiowo de sinoto. 	 ते सर्व जेवून तृप्त झाले. मग त्या उरलेल्या तुकड्यांच्या त्यांनी बारा टोपल्या भरुन घेतल्या.


Ona yamake waasi, sababu o Gikimoi wosidailako ngoneka o kia naga moi foloisi qaloloha, la ka ma moi ngone dede ona asa pamake o laha kanaga ma kurangi moi lo ihiwa. 	 देवाने आमच्यासाठी काहीतरी अधिक चांगली योजना तयार केली होती यासाठी की आमच्याबरोबर त्यांनाही परिपूर्ण करावे.


De to ngomi mia dorou tanu nosiapongu, imatero maro ngomi lo o nyawa manga dorou gena miasiapongu. 	 जसे आमच्याविरूद्ध केलेल्या वाईटाची आम्ही क्षमा करतो तसे आम्ही केलेल्या पापांची आम्हाला क्षमा कर,


Ona yasinoto o Yohanes awi demo yoiiseka so o Yesus wimote gena, moi awi ronga o Andreas, una magena o Simon eko o Petrus awi nongoru. 	 येशूविषयी योहानाकडून ऐकल्यावर ते दोघे जण येशूच्या मागे गेले. त्यांच्यापैकी एकाचे नाव अंद्रिया होते. अंद्रिया हा शिमोन पेत्राचा भाऊ.


So o Pilatus wisano kali Unaka, "Idodooha Ngona noise o galaki ma dala magena inisitemo Ngonaka. Qadoohaso nosango noholu." 	 म्हणून पिलात येशूला म्हणाला, “हे लोक तुझ्यावर जो दोषारोप ठेवीत आहेत तो तू ऐकत आहेस ना? तर मग तू का उत्तर देत नाहीस?”


Komagena lo ngini, nako o manara ma duduno, kiaka o nyawa aku yakokelelo gena, ngini maro nitiai. Duma nia sininga ma rabaka kanaga iwedo-wedo de o gulai de lo o dorou. 	 तुमचेही तसेच आहे. लोक तुमच्याकडे पाहतात आणि तुम्ही चांगले आहात असे त्यांना वाटते. पण तुम्ही आतून ढोंग व दुष्टपणा यांनी भरला आहात.


Komagena so nakoso o nyawa yaaka komagena, de ngini upa lo ona niadodiao. 	 म्हणून त्यांचे भागीदार होऊ नका.


O nyawa ipipiricaya manga bobareta moi una magena bilasu wopiricaya qaputuru o Yesuska, sababu o dodoto itotiai de yahoholu gena ma nyawa yadala, ma boboloi ona o bi Yahudika ma nyawa o Yesus wipipiricayaka. Ona manga bi guru ikokulai de manga dodoto ifufuma gena o nyawa yadomatoko de yakulai. 	 हे महत्त्वाचे आहे कारण पुष्कळ लोक बंड करणारे आहेत. जे व्यर्थ गोष्टीविषयी बडबड करतात व लोकांना फसवितात. मी विशेषेकरून, जे सुंता झालेले आहेत त्यांना संबोधून बोलत आहे.


Kanaga lo to Una Awi simaka isosone, bai ikokuasa bai lo ikokuasawa, ona yangodu yasioho kali so imaokoye, de o buku-buku asa wosulo la ipelengaka. O buku moi ipelengaka gena o oho ma buku, de ma rabaka o nyawa yoooho ka sidutu ikakali to ona manga ronga isilefoka. So mote o moi-moi o kia ilelefo o buku-buku magena ma rabaka, komagena isosone gena to ona manga loha de manga dorou ma sopo wahiri la wafanggali de o loha eko o sangisara. 	 नंतर मेलेले लहानथोर लोक सिंहासनासमोर उभे राहिलेले मी पाहिले. अनेक पुस्तके उघडलेली होती. आणि आणखी एक. म्हणजे जीवनी पुस्तक उघडले होते. आणि त्या पुस्तकात लिहिलेल्या त्या मेलेल्या लोकांच्या कृतीप्रमाणे त्यांचा न्यायनिवाडा करण्यात आला.


O nyawa yasinoto o doro ma rabaka imatekemanara moi, de wimoi asa iwingaho de moili asa iwiqohaka.))" 	 शेतात दोघे असतील एकाला घेतले जाईल व दुसऱ्यायाला ठेविले जाईल.”


Qabolo de ona yangodu yonyanyi wigiliri o Gikimoika. So qabolo de ona isupu de itagi o Zaitun ma Talaka. 	 मग त्यांनी वल्हांडणाचे गीत गाईले. नंतर ते जैतूनाच्या डोंगरावर निघून गेले.


So komagena qabolo de o Yesus wadoto o bi nyawa yadadalaka, de wotemo onaka to Una Awi ade-ade komanena, "Kanaga o nyawa moi awi anggur raki wosidato. Qabolo de o anggur ma raki magena wosisewaka o nyawa yamuruo naga yamomanaraka, kagena de una womajoboka o doku ma somoaka, de ka iteka poli kagena wogoge. 	 मग तो लोकांना ही गोष्ट सांगू लागला: “एका मनुष्याने द्राक्षमळा लावला. व तो काही शेतकऱ्यांना मोलाने देऊन बऱ्यायाच दिवसांसाठी दूर गेला.


Magena qabolo, de o nyawa ma gegeto ma orasika, kanaga o Galileano ma nyawa moi, awi ronga o Yudas, una wononau sidago o nyawa yadala imatinga de iwisigise cawali una. Duma una lo witoomaka, de awi nyawa wimomote lo iloqa ipiringaka. 	 नंतर, गालीलातून यहूदा नावाचा माणूस आला. ती वेळ जनगणनेची होती. त्यानेही काही अनुयायांचे नेतृत्व केले. त्यालासुद्धा मारण्यात आले. व त्याचे सर्व अनुयायी पांगले व पळून गेले.


De o nonako ihahairani magena o Yope ma nyawa yangodu yogiise de yanako, so o bi nyawa yadala o Jou iwipiricayaka. 	 यापोमधील सर्व लोकांना हे समजले, यातील पुष्कळ लोकांनी प्रभूवर विश्वास ठेवला.


Ona ma binuka asa yatooma de o sumarangi. Ma binukali asa yatago de yangaho o bi bangsa ma somoaka, ena gena o Yahudi ma bi nyawa yasowo. De o Yerusalem ma doku magena done asa yasidipito de lo yabidoto, sidago ma orasi o Gikimoi wasitatapu onaka, gena yaado so isiganapuka." 	 ते तरवारीच्या धारेने पडतील आणि त्यांना बंदीवान करुन राष्ट्रांत नेतील आणि यहूदीतर लोकांचा काळ संपेपर्यंत यहूदीतर राष्ट्रे यरुशलेम पायाखाली तुडवतील.


So kagena de o Paulus iwingaho o mahkamah moi isironga o Areopagus ma rihoka, so kagena o nyawa yadala asa imatolomuno, de ona itemo unaka, "Nako qaloha de hika o dodoto qamomuane magena nomisingangasu ngomika. 	 त्यांनी पौलाला धरले व अरीयपगाच्या सभेपुढे नेले ते म्हणाले, ‘तुम्ही आम्हांला जी नवी कल्पना शिकवीत आहात ती कृपा करुन स्पष्ट करुन सांगा.


So komagena ngohi todupa ngini niosininga o Gurumi Qatetebi niamake gena, upa nitemo ma sababu o Yahudika manga bobita o Gikimoino niamote ma ngale niaaka nia sininga itotiai, duma ma sababu ngini asa o habari qaloloha niiseka de ma Kristus niwipiricayaka. 	 मला तुमच्याकडून ही एक गोष्ट शिकायची आहे? आत्म्याची दाने तुम्हाला नियमशास्त्राचे पालन करण्याने मिळाली आहेत की सुवार्ता ऐकून तिच्यावर विश्वास ठेवल्याने मिळाली आहेत?


De kanaga o ili moi woise itemo unaka, "Petrus, notagi! La natola de naoqo." 	 नंतर एक वाणी पेत्राने ऐकली, “पेत्रा, उठ; यापैकी कोणताही प्राणी मारुन खा.”


De foloili, ma orasi o Yesus witideka la wodadi ma Imam Wilalamoka, magena o Gikimoi de Awi sasi asa waaka. Ma orasi o Lewi awi ngopa de awi danoku yatide la idadi o imamka, de o Gikimoi Awi sasi gena ihiwa. 	 हेसुद्धा महत्त्वाचे आहे की देवाने येशूला मुख्य याजक करताना शपथेशिवाय केले नाही. जेव्हा इतरांना याजक करण्यात आले तेव्हा त्यांना शपथेशिवाय याजक करण्यात आले.


Sababu ngohi tomalo igogou ai edekati ma dorou moi lo ihiwa, duma magena qadoohawa. Ka cawali o Jou Una masirete asa ai manara ma sopo wahiri. 	 कारण माझी विवेकबुद्धी शुद्ध आहे, पण त्यामुळे मी निर्दोष ठरत नाही. प्रभु हाच माझा न्यायनिवाडा करतो.


De lo nako o goginitano, de ngini nitemo, 'O wange manena asa imuura, niakelelo o lobi kogena idolaka de lo ma dipa qasosawalaka.' Ngini nianako qaloha idodooha de o dipa niatailako. Duma nianakowa idodooha nianano o kia naga o orasi manena o Gikimoi waaaka.)) 	 आणि तुम्ही सकाळी म्हणता, आज वादळ होईल कारण आभाळ तांबूस व गडद आहे. तुम्हांला आभाळाचे स्वरूप ओळखता येते, पण काळाची लक्षणे ओळखता येत नाहीत?


De o nyawa moi yadadalano wosibicara Unaka wotemo, "Ai tabea, Baba. Ani awa de Ani gianongoru ona inisari Ngona, ona kadoke naga ma duduka itamaha bai!" 	 तेव्हा कोणी तरी त्याला म्हणाले, “तुमची आई व भाऊ बाहेर उभे आहेत. ते तुमच्याशी बोलण्याची वाट पाहत आहेत.”


So maro komagena lo o Gikimoi Awi gogobu manga sidongirabaka kanaga wasitatapuka la ngone paaka o bi manara gena ma rupa idala. Ma nonomaka, kanaga o nyawa wasitatapu Awi sosulo-sosulo, ma sinotoka kanaga o nyawa wasitatapu la Awi demo yosingongangasu, ma saangeka kanaga ona wasitatapu la yododoto. Ma duuruka, kanaga lo ona de o kuasa la aku o nonako ihahairani yaaka. Kanaga lo ona de o kuasa wasicatu la aku o nyawa manga panyake isiloha, o nyawa yariwo, o nyawa yapareta de lo o bi bahasa irupa-rupa isibicara. 	 शिवाय देवाने मंडळीत प्रथम प्रेषित, दुसरे संदेष्टे, तिसरे शिक्षक, जे चमत्कार करतात ते, ज्यांना आरोग्य देण्याचे दान आहे ते,


Sababu dede o ake gena o Yohanes winisiosi, duma o wange muruo nagasi done to ngini nia siningaku asa wowosa o Gurumi Qatetebi." 	 योहानाने लोकांचा पाण्याने बाप्तिस्मा केला. परंतु थोड्याच दिवसांत तुमचा बाप्तिस्मा पवित्र आत्म्याने होईल.”


O bi gogobu o Asia ma daeraka ona magena manga salam yosidingo nginika. O Akwila de ma peqeka ongo Priskila lo de kanaga o nyawa ipipiricaya la imatotolomu manga tahuka, ona magena yangodu manga salam idala yosidingo nginika. 	 आशियातील मंडळ्या तुम्हांला सलाम सांगतात. अक्विला, प्रिस्कील्ला व जी मंडळी त्यांच्या घरात जमते, ती प्रभूमध्ये तुम्हांला फार सलाम सांगतात,


Una magena nowisidailako o bi nyawa yangoduka. 	 जे तू सर्व लोकांच्या समोर केलेस.


Nakoso ngohi tooho de ai manara ma meta ilamo ma ngale ma Kristuska toleleani, so nakoso tosone gena ifoloisi qaloloha. 	 कारण माझ्यासाठी जगणे म्हणजे ख्रिस्त आणि मरणे म्हणजे लाभ आहे.


O Erastus kanaga wogoge o Korintus ma kotaka. O Trofimus ngohi towidongosa o Miletus ma kotaka sababu wigoga. 	 एरास्त करिंथात राहिला. त्रफिमाला मी मिलेता येथे सोडले कारण तो आजारी होता.


So o Yesus wosango wotemo, "Nako Ngohi ngona gena igogou de ani kuasa, duma o kuasa magena ka cawali o Gikimoi asa aku wonihihike ngonaka. Mutuwade nako ngona de una ma Imam Wilalamo Ngohi woisidodoa ngonaka la ma ngale Ngohi isidasangahadi, una gena de awi dorou ifoloi ilamo." 	 येशूने उत्तर दिले, “जर वरून अधिकार देण्यात आला नसता, तर तुला माझ्यावर अधिकार नसता. म्हणून ज्याने मला तुझ्या स्वाधीन केले तो महान पापाचा दोषी आहे.”


So ona iwikalaki itemo, "O nyawa una manena wabaja de wasigaro la o nyawa yadadala isuba o Gikimoika de upa yamote o Gikimoi Awi bobita o Musa wosilelefoka, so de to ngone nanga ngeko gena imakasala bai!" 	 यहूदी लोक म्हणाले, “हा मनुष्य अशा रीतीने लोकांना देवाची उपासना करायला शिकवीत आहे की, जे नियमशास्त्राच्या विरुद्ध आहे.”


Nako o bobareta yasitatapu gena upa ma ngale o nyawa o loha yaaaka, duma ma ngale o nyawa ona magena o dorou yaaaka la yasimodo. So upa he ngini nia bobareta gena niamodo, hitilahi o loha asa niaaka. Nako komagena, de ona nia bobareta gena done inigiliri, 	 अधिकारी चांगल्या कृत्यांसाठी नाही तर वाईट कृत्यांसाठी धाक असतात. तुला अधिकाऱ्याची भीति वाटू नये काय? चांगले ते कर म्हणजे तुझी प्रद्दांसा होईल.


Ona gena yopiricayawa, sababu o Iblis o dunia manena wapopareta gena manga sininga wosigamamu, de lo wosipilo la o habari qaloloha ma nita magena asa yakelelowa. So ona yanakowa ma Kristus wokokuasa, kiaka wisitetero de o Gikimoi. 	 या जगाच्या देवाने अविश्वासणाऱ्यांची मने आंधळी केली आहेत. यासाठी की ख्रिस्ताच्या गौरवी सुवार्तेचा प्रकाश त्यांना पाहता येऊन नये. जो देवाच्या प्रतिमेचा आहे.


Ma goginitano, o Roma ma bobareta o bi polisi yasulo itagi o buika, la yasulo, "O nyawa ona magena niasisupuka." 	 दुसऱ्या दिवशी सकाळी पुढाऱ्यांनी काही शिपायांना पाठविले व तुरुंगाधिकाऱ्याला निरोप दिला की, “त्या लोकांना (पौल व सीला) यांना मोकळे सोडा!”


Qabolo de o Yesus wotemo unaka, "Ce! Samaloha so Ngohi tonisingangasu, so ngona asa Ngohi noipiricayaka, sababu tonikeleloka ma orasi ngona kagena o ara ma hutu ma golaka. Ngaroko komagena, ngona done asa nakelelo o bi moi-moi ma somoali idadi so done ngona foloisi nohairani. 	 येशू नथनेलला म्हणाला, “तू अंजिराच्या झाडाखाली उभा असतानाच मी तुला पाहिले, असे मी सांगितले म्हणून तुझा माझ्यावर विश्वास बसला. परंतु यापेक्षा मोठमोठ्या गोष्टी तू पाहशील!”


De ona magena lo asa yotemo, 'Jou, kapuruo de ngomi minimake Ngona inisapi, eko Ani kiri qadudu, eko Ngona maro o nyawa yotatagino, eko Ani baju ihiwa, eko nopanyake eko lo nobuika, de ngomi lo Ngona miniriwowa.' 	 “मग ते लोक सुद्धा त्याला उत्तर देतील, प्रभु आम्ही कधी तुला उपाशी अगर तहानेले पाहिले किंवा प्रवासी म्हणून कधी पाहिले? किंवा वस्त्रहीन, आजारी किंवा तुरूंगात कधी पाहिले आणि तुला मदत केली नाही?


Kagena de Awi muri-muri yotagi Una iwisimomi de imasigaso, "Guru! Guru! Done ngone inasigiloro!" So Una womomi de o paro qasosihilo de o moku-moku magenaka wotemo, "Hika niogo kasi!" De gila-gila o paro magena iogoka de o talaga magena lo irihika. 	 म्हणून त्यांनी त्याला उठविले, ते त्याला म्हणाले, “गुरुजी, गुरुजी, आपण बुडत आहोत!” मग तो उठला. त्याने वारा व लाटा यांना दटाविले. ते थांबले. व सर्वत्र शांतता पसरली.


Upa sidago ngone lo o nyafusu ma dorou magena paaka, imatero maro iqomaka o nyawa ma binuka lo yaaka. Nimasitiari bai! Ma ngale manga manara magegena ka o wange moi ma raba de kanaga ona ya-23,000 gena isoneka. 	 ज्याप्रमाणे त्यांच्यातील काही जणांनी केले तसे जारकर्म आपण करु नये. त्याचा परिणाम असा झाला की, एका दिवसात तेवीस हजार लोक मरण पावले.


So, ai gianongoru, ka cawali ngini manena gena igogou nia sahe qatogoi de nia ngau qatopongo, de nia sininga ma rabaka o Gikimoi niwiholu bai! Ngini manena koloko to ngini nia ete de nia topora o orasi isigeto-geto o Gurumi Qatetebi iwisigise iholu, komagena lo ngini. 	 “तुम्ही जे ताठ मानेचे लोक आहात त्या तुमची मने व कान विदेशी लोकांसारखी असून तुम्ही नेहमीच पवित्र आत्म्याला आपल्या पूर्वजांप्रमाणेच नाकारीत आला आहात.


Kanagasi o susa de o sangisara kiaka bilasu Ngohi isimoku, de nakoso o sangisara magena idadi waasi, de Ngohi Ai sininga asa irihiwa so isusa. 	 माझ्याकडे बाप्तिस्मा आहे व तो मला घ्यावयाचा आहे. आणि तो होईपर्यंत मी किती अस्वस्थ आहे!


Ngaroko komagena, duma to Una Awi alu ma ngunu gena o nyawa moi o prajurit manga sidongirabaka de o tuba wasuru, sidago imatodoka o au de lo o ake imakacapu isupu de iuhi. 	 तरी शिपायांपैकी एकाने त्याच्या कुशीत भाला भोसकला, तेव्हा लगेच रक्त आणि पाणी बाहेर निघाले.


Sababu ngaroko iqoqomaka gena o ngopeqeka yanauno imisidadika, duma ipasa de kanaga yanau yangodu gena o ngopeqekano asa yasibuo. De yanau de lo o ngopeqeka ona yangodu ka o Gikimoi wasidadi. 	 कारण स्त्री जशी पुरुषापासून आहे, तसा पुरुषही स्त्रीपासून जन्माला येतो. परंतु सर्व गोष्टी देवापासून आहेत.


So o nonako magegena Una waakaka to ona manga simaka, de o nyawa ona magena asa yotemo moi de moika, "Awalele! O nyawa Una manena igogou o nabi moi o Gikimoi wojajaji iqomaka wotemo igogou Una asa wahino o duniaka." 	 येशूने केलेला हा चमत्कार लोकांनी पाहिला, तेव्हा ते म्हणाले, “जगात येणारा संदेष्टा तो खरोखर हाच असला पाहिजे.”


Qabolo de o Yesus lo wotemo o tahu ma duhutu una magenaka, "Ma orasi ngona o nyawa nakoro ani oqo ma rarameka, ngaroko o wangeka ma oqo eko o putuka ma oqo, upa sidago nakoro ani dodiao, ani gianongoru, eko ani awabira eko lo ikakaya o kotano. Sababu igogou ona magena done asa ngona inikoroli, so komagena ngona inifanggalika. 	 मग ज्याने आमंत्रण दिले होते त्याला तो म्हणाला, “तू जेव्हा दुपारी किंवा संध्याकाळी भोजनास बोलावशील तेव्हा तुझ्या मित्रांना, भावांना, किंवा तुझ्या नातेवाईकांना वा श्रीमंत शेजाऱ्यांना बोलावू नको, कारण तेही तुला परत आमंत्रण देतील व अशा रीतीने तुझ्या आमंत्रणाची परतफेड केली जाईल.


So nakoso o ino ngohi taoqo de komagena ngohi ai dodiao ipipiricaya kanaga o dorouku tasitura, de upa sidago o ino magegena ngohi tooqoli. So tasitura gena ngohi toholu bai! 	 म्हणून अन्र जर माझ्या बंधूना पाप करायला लावते तर मी कधीही मांस खाणार नाही. यासाठी की माझ्या बंधूने पाप करु नये.


Ma orasi ngone inasibuo o kia naga moi lo paahowa, de komagena lo ma orasi ngone posone o kia naga moi lo paahowa. 	 कारण आपण जगात काहीही आणले नाही म्हणून आपण हे ओळखावे की, आपणसुद्धा या जगातून काहीही बाहेर घेऊन जाऊ शकणार नाही.


Sababu o Gikimoi Awi demo gena o demo foloisi ilalamo sababu ioho ka sidutu ikakali de lo ikokuasa. O demo magena ifoloi qadoto de o sumarangi ma doto sinotoka, sababu o demo magena aku isuru sidago o nyawa manga jiwa de manga gurumi ma batika, maro kanaga o sumarangi moi lo aku isuru de isioto ma bati o kobo de lo ma nihaka. O demo magegena aku o bi nyawa moi-moi o bi moi-moi manga sininga ma rabaka isipelenga de yatailako. 	 कारण देवाचे वचन जिवंत आणि कार्य करणारे आहे आणि कोणत्याही दुधारी तरवारीपेक्षा अधिक धारदार आहे. ते आपला आत्मा, जीव, सांधे, आणि मज्जा यांना भेदून आरपार जाणारे आहे. ते अंत:करणाचे विचार व कल्पना यांचे परीक्षक असे आहे.


de wotemo onaka, "Nakoso ngohi o Yesus towisidoa nginika, de o kia asa nihike ngohika." So ona magena asa yaeto de wihike o pipi o salaka moruwange unaka. 	 यहूदा म्हणाला, “मी येशूला धरून तुमच्या हाती दिले तर तुम्ही महा काय द्याल?” तेव्हा त्यांनी त्याला चांदीची तीस नाणी दिली.


Duma nakoso o nyawa la kanaga o ake Ngohi tahihike gena yaudo, ka ma moi yaudoka de isidadu kawa. Sababu o ake magegena imadadi maro o jobubu moi ona manga rohe ma rabaka, de nogena asa isupu la yamake o oho ka sidutu ikakali." 	 परंतु मी जे पाणी देतो ते पाणी जो पिईल त्याला कधीही तहान लागणार नाही. मी दिलेले पाणी त्याच्या अंतर्यामी जिवंत पाण्याच्या झऱ्यासारखे होईल. त्या पाण्यामुळे त्याला अनंतकाळचे जीवन मिळेल.”


Ato yoise Awi demo magegena, de Awi muri-muri imatatamiye gena yogamamu icarawa. So kanaga manga sininga ma rabaka itemo, "Ma ngale o nyawa naguuna sidago Awi demo komagena." 	 तेव्हा तो कोणाविषयी बोलतो असा संशय धरून शिष्य एकमेकांकडे पाहू लागले.


So ngone panako itiai ona yasimahawa yowosa la yogoge dede Una, sababu ona magena iholu iwipiricaya Unaka. 	 म्हणून आपण पाहतो की, ते लोक देवाच्या विसाव्याच्या ठिकाणी त्यांच्या अविश्वासामुळे येऊ शकले नाहीत.


Komagena lo Ngohi, nakoso Ai baju ihiwa, de o baju ngini nisihike Ngohika. Ngohi topanyake, de ngini nisisou de nipalihara. De Ngohi isibuika, de ngini lo nikurumi Ngohi o buika.' 	 मी कपड्यांशिवाय होतो तेव्हा तुम्ही मला कपडे दिलेत. मी आजारी होतो, तेव्हा तुम्ही माझी काळजी घेतलीत. मी तुरूंगात होतो तेव्हा तुम्ही माझ्याकडे समाचारासाठी आलात.


Ona yooqo, kagena de wikokoro moi ma orasi o Yesus Awi demo magena woise, de una magena wotemo, "Nakoso o nyawa yakoro la yooqo dede o Gikimoi kagena Awi pareta ma rabaka, done ona magena asa yosanangi bai!" 	 आता जेव्हा मेजाभोवती बसलेल्यांपैकी एकाने हे ऐकले, तेव्हा तो येशूला म्हणाला, “देवाच्या राज्यात जेवतो, तो प्रत्येक जण धन्य!”


So ngohi gena foloi togamamu idodooha la aku o moi-moi magena tatailako, so ngohi lo o Paulus towisano totemo, 'Nakoso ka nomode de kadoka toningaho o Yerusalemka, la kagena pahika de asa tonitailako la tahakim.' 	 या प्रश्नाची चौकशी कशी करावी हे मला समजेना. तेव्हा त्या यहूदी मनुष्याविरुद्ध यहूदी लोकांचे जे आरोप आहेत, त्याबाबत त्याला यरुशलेम येथे नेऊन त्याचा न्याय केला जावा अशी त्याची इच्छा आहे काय, असे मी त्याला विचारले.


De ona yosano Unaka, "Baba, kiaka nodupa ngomi misidailako." 	 पेत्र व योहान येशूला म्हणाले, “आम्ही ते कोठे करावे अशी तुमची इच्छा आहे?”


Bilasu nimasidailako la ma ngale o Gikimoi Awi dupa niamote so o sangisara niamoku. Sababu maro o nyawa ma somoa ipipiricayawa o bi moi-moi yodupa yaaaka, komagena lo iqoqomaka ngini lo ma dekano o dorou niaaka. Iqoqomaka gena ngini o moi-moi o nyafusu ma dorou nidupa, sidago lo nia rohe maro ka o haiwani so o maqe gena niodupa niaaka, so initobadalu sidago lo nirarame poli, de lo nia suba niatide o bi giki ikokulaika gena foloisi qatorou. 	 कारण तुम्ही आजपर्यंत विदेशी लोकांसारखे आयुष्य जगत आला म्हणजे तुम्ही कामातुरपणाच्या कृतीत चालला, देहवासना, मद्यापान, बदफैलीपणा, रंगेलपणा आणि अमंगळ मूर्तिपूजा यात बेभान जीवन जगलात.


Ma orasi o Yesus womasidiado o Yerikhoka, de Una wotagi gila-gila o doku magena wakiloli. 	 येशूने यरीहोत प्रवेश केला आणि यरीहोतून जात होता.


Magena qangodu ka o Gurumi womatetengo Awi manara de Una o cocatu moi-moi magena wositoku o nyawaka, mote to Una Awi dupa masirete. 	 परंतु तो एकच आत्मा जो त्याच्या इच्छेप्रमाणे एकेकाला वाटून देऊन ही सर्व कार्ये पूर्णत्वास नेतो.


So mianako igogou o Gikimoi ngini winihirika, sababu maro iqomaka nanga Jou de Awi nalika de maro ngomi lo iqoma de mia nalika, komagena ngini lo ma orasi o habari magena niaqeheka. Ngaroko o nyawa asa ngini nisisangisara, duma ngini de o Gurumi Qatetebi ma buturu so ngini lo de nia nalika. 	 आणि तुम्ही आमचे व प्रभूचे अनुकरण करणारे झाला, पवित्र आत्म्याकडून मिळणाऱ्या आनंदात तुम्ही मोठ्या कष्टाने संदेश स्वीकारलात.


Magena de o Yesus wotagi o Yairus wimote. De o nyawa yadadala lo imote de o Yesus iwisidehelo. 	 मग येशू त्याच्याबरोबर गेला. लोकांचा मोठा समुदाय येशूच्या मागे चालत होता व ते त्याच्याभोवती गर्दी करीत होते.


De lo nianako ngohi tokaeli tosihabari nginika ma ngale de magena aku tiniriwo, de ngohi lo tinidotoka nia dodolomu ma rabaka de lo nia tahu moi-moika. 	 जे काही तुमच्या चांगल्यासाठी होते ते तुम्हांला सांगण्यासाठी कोणतीही कसर ठेवली नाही, हे तुम्हांना माहीत आहे. आणि या गोष्टी जाहीरपणे व घराघरातून सांगण्यासाठी मी कधीही मागेपुढे पाहिले नाही.


O imamka ma bi sahe de o bi guru agama yoise Awi demo magena, so o ngeko isisari la Una witago de witooma. Ona magena wimodo Unaka sababu o nyawa yadadala foloi yodupa to Una Awi dodoto yoise. 	 मुख्य याजकांनी आणि नियमशास्त्राच्या शिक्षकांनी हे ऐकले आणि ते त्याला ठार मारण्याचा मार्ग शोधू लागले. कारण सर्व लोक त्याच्या शिक्षणाने थक्क झाल्याने ते त्याला भीत होते.


Mutuwade Ai Baba igogou Ngohi woidodara, sababu Ngohi gena tomasidailako la done tosone ma ngale aku woisioho kali. 	 मी आपला जीव देतो म्हणून माझा पिता मजवर प्रीति करतो. मी आपला जीव परत घेण्याकरिता देतो.


De ona itagi so o Yesus he widumuka, de Una asa wotemo o Natanaelka, "Kanaga o nyawa moi una o Israelka ma nyawa, una magena ka wotiai de lo awi siningaka o gulai moi lo ihiwa." 	 येशूने नथनेलाला आपल्याकडे येताना पाहिले, येशू म्हणाला, “हा येत असलेला मनुष्य खरोखर देवाच्या लोकांपैकी एक आहे. त्याच्यात खोटे काहीच नाही.”


Ai dodiao, o orasi manena o Gurumi Qatetebi bilasu towisimote so tomajobo tokahika o Yerusalemka. De asa tanakowa kadoka o kia idadi de imaaka to ngohi ai oho ma rabaka. 	 आणि आता आत्म्याच्या आज्ञेने यरुशलेमला चाललो आहे, आणि तेथे माझ्याबाबतीत काय घडेल हे माहीत नाही.


So o bi moi-moi iqomaka gena o orasi manena ngohi tolefo kali nginika, la tinisulo tanu upa he o dorou niaaka. Duma hika idodooha, nakoso kanaga nginika de o nyawa nagoona o dorou gena niaakaka. De kanaga ngoneka cawali o nyawa moi de ka ma ngale ngone Una magena asa wogolo o Baba Gikimoika, o nyawa Una magena o Yesus Kristus gena Awi sininga itotiai. 	 माझ्या प्रिय मुलांनो, तुम्ही पाप करु नये यासाठी मी तुम्हांला या गोष्टी लिहीत आहे, पण जर एखादा पाप करतो तर पित्याकडे आमच्या वतीने विनवणी करणारा मध्यस्थ आमच्याकडे आहे. तो येशू ख्रिस्त आहे, जो नीतिमान आहे.


Hika niminano, ngomi o Farisika ma nyawa gena miholu kanaga nanga sidongirabaka moi lo upa Una wipiricaya. Eko nanga agama ma roriri moi Una upa wipiricaya. Moi lo yahiwa bai! 	 पुढाऱ्यांपैकी एकाने तरी येशूवर विश्वास ठेवला का? नाही! आम्हा परुश्यांपैकी एकाने तरी त्याच्यावर विश्वास ठेवला का? नाही!


De o Yesus wotemo munaka, "Nako Una magena, ka ka Ngohi qabolo." 	 .येशू म्हणाला, “ती व्यक्ति तुझ्याशी आता बोलत आहे. मीच तो मशीहा आहे.”


Nakoso o nyawa la kanaga de nanga demo qatotorou Ngohika, itemo Ngohi o Nyawa ma Duhutu isowo, gena manga dorou lo aku isiapongu. Duma nakoso o demo qatotorou so yosiceke o Gurumi Qatetebi, de ona magegena o apongu he yamake kawa. 	 “प्रत्येक मनुष्य जो मनुष्याच्या पुत्राविरुद्ध बोलतो, त्याला क्षमा केली जाईल. परंतु जो पवित्र आत्म्याविरुद्ध दुर्भाषण करतो त्याला क्षमा केली जाणार नाही.


De o kia naga moili kanaga ifoloisi qatorou gena, ona ma Kristus Awi ronga qaloha de lo o ronga o kia nisiaso ma orasi niwipiricaya, kiaka to Una Awi ronga ma dorou ona masirete asa yogaka. 	 ख्रिस्ताच्या उत्तम नावाची, जे नाव तुम्हाला देण्यात आले त्याची निंदा हेच श्रीमंत लोक करीत नाहीत का?


So ma Imam Wilalamo womaokoye de Unaka wisano, "To ona manga demo de manga sosano ma dala komagena Ngonaka, qadoohaso nasangowa." 	 तेव्हा प्रमुख याजक उठून येशूला म्हणाला, “हे लोक तुझ्याविरूद्ध साक्ष देत आहेत, तुझ्यविरूद्ध जे आरोप आहेत, त्याविषयी तुला काही सांगायचे आहे का? हे सर्व खरे सांगत आहेत काय?”


"O bodito! Kodo! O bodito asa inidahe ngini o Khorazimka de o Betsaidaka ma bi nyawa. To ngini nia dokuka o nonako ihahairani igogou idala taakaka, duma ngini niholusi nia dorouno nimatoba de nimatoduba. So tosiade nakoso o nonako ihahairani magena taaka o Tirus ma dokuka de o Sidon ma dokuka, de igogou iqomaka ona magena ngaroko o Yahudika ma nyawa yasowo, duma asa manga dorouno imatoba de imatodubaka, sidago lo o baju koloko o karong imasitibaku de o gaapo isihaja manga saheku, maro o beleso ma nonako moi. 	 “खोराजिना तुझ्यासाठी हे वाईट होईल! बेथसैदा तुझ्यासाठी हे वाईट होइल! कारण जे चमत्कार तुम्हांमध्ये घडले ते जर सोर व सिदोनमध्ये घडले असते तर त्यांनी फार पूर्वीच गोणपाट नेसून राखेत बसून पश्चात्ताप केला असता.


De woleleleani awi faida ihiwa, una gena niwiumo ma duduka o bubutu ma rabaka, kiaka dede o Gikimoi imakitingaka. Kagena una asa woari de lo wosangisara.' " 	 नंतर मालक म्हणाला, त्या निकामी नोकराला बाहेरच्या अंधारात घालवून द्या. तेथे रडणे व दात खाणे चालेल.


O nyawa yadadala kanaga ma binuka lo ma orasi ipapasaka o Yesus o Lazarus o soneno wisioho kali, ona o jarita magegena yosingangasu isidadu-dadu. 	 मग जो जमाव त्याने लाजरला कबरेतून आणलेले व मरणातून उठविलेले पाहत होता तो जमाव सातत्याने त्याच्याविषयी सांगत होता.


Ngohi todupa o Makedonia ma daeraka takiloli kagena takurumi. Qaboloka, de ngohi asa tahino nginika. 	 मी मासेदोनियातून जाईन तेव्हा तुमच्याकडे येईन कारण मासेदोनियातून जाण्याची माझी योजना आहे.


Komagena lo kanaga ipapasaka nia ete de nia topora o Abraham, una magena wanakoka Ngohi done tahino, de ma ngale magena una igogou winali de itero nakoso una aku woikelelo Ngohi tahino qabolo." 	 माझ्या येण्याचा दिवस पाहण्याच्या आशेने तुमचा पिता अब्राहाम आनंदित झाला होता. त्याने तो दिवास पाहिला आणि त्याला आनंद झाला.”


De o wange isigeto ona itola-tolawa, o Gikimoi Awi Tahuka de o bi nyawa manga tahuka, yahika la yadoto de isihabari o habari qaloloha ma ngale o Yesus Una magena o Salamati ma Kolano. 	 आणि नंतर प्रेषितांनी लोकांना शिकविण्याचे सोडले नाही. प्रेषित लोकांना सातत्याने शुभवार्ता सांगत राहिले. येशू हा प्रभु आहे, हे ते दररोज मंदिरात व लोकांच्या घरांमध्ये सांगत असत.


So nakoso ona de o tona ma duhutu lo o Jou Yesus wipiricayaka, so una dede ona imatekedodiao qaloha, ngaroko ona magena upa una he wisigise kawa. Duma ona magena bilasu o tona ma duhutu iwileleani foloisi qaloha, sababu o tona ma duhutu una magena asa wopiricayaka, so ona de una imatekedodara. O dodoto moi-moi qangodu ngohi talelefoka gena ngona bilasu nadoto de nasisitiari onaka. 	 व ज्या गुलामांचे मालक विश्वासणारे आहेत, त्यांनी त्यांच्या मालकांना कमी मान देऊ नये. कारण वस्तुस्थिती अशी आहे की, ते मालक त्यांचे बंधू आहेत, उलट त्या गुलामांनी त्यांच्या मालकांची सेवा अधिक चांगल्या प्रकारे करावी. कारण ज्यांना लाभ मिळतो ते विश्वासणारे व प्रियजन आहेत. या गोष्टी लोकांना शिकीव व बोध करुन तसे करायला सांग.


"Hie! O giliri o Gikimoi kadaku o sorogaka, de lo o duniaka o nyawa o Gikimoi wasosanangi gena o sanangi yamake." 	 “स्वर्गात देवाला गौरव आणि ज्यांच्याबद्दल देव समाधानी आहे, त्या पृथ्वीवरील मनुष्यांत शांति”


O Yesus wotemo komagena sababu ona magena iwitemo Una o toka wingosaka, de magena imatero de o Gurumi Qatetebi patemo qatorou. 	 येशू असे म्हणाला कारण नियमशास्त्राचे शिक्षक म्हणाले की त्याच्यामध्ये अशुद्ध आत्मा आहे.


So kagena de Una wotemo onaka, "Nako komagena, Ngohi lo toholu todedemo nginika de naguuna awi haku so Ngohi taaka o moi-moi qangodu manena." 	 मग येशू त्यांस म्हणाला, “मग मी या गोष्टी कोणत्या अधिकाराने करतो हे तुम्हांला मी सुध्दा सांगणार नाही.


To ngomi mia dodagi ma rabaka gena kekiaka bato, ngomi manena o orasi isigeto-geto kanaga miamalo maro o soneku he mitura, imatero de o Jou Yesus. Magena idadi la o Yesus Awi oho gena ma kuasa ngomika asa isikelelo o nyawaka, so yanako igogou kanaga Una wooho kali. 	 आम्ही नेहमी येशूचे मरण आमच्या शरीरात घेऊन जात असतो. यासाठी की ख्रिस्ताचे जीवनही आमच्या शरीराद्वारे प्रकट व्हावे.


Ngohi manena, Yohanes, o bi moi-moi iqomaka gena qangodu toiseka de lo takeleloka. Toiseka, de o malaikat woisikokeleloka una magena awi simaka gena ngohi todupa tomabukuku ai suba tatide unaka. 	 ज्या मनुष्याने या गोष्टी ऐकल्या आणि त्यांनी पाहिल्या तो मनुष्य मी, योहान आहे. मी जेव्हा या गोष्टी ऐकल्या आणि पाहिल्या, तेव्हा या गोष्टी मला दाखवीत असलेल्या देवदूताच्या पाया पडून मी त्याची उपासना करु लागलो.


Nakoso o manara qaloloha yaakuwa yaaka de o Gikimoi iwisigisewa so manga manara qangodu qatorou, de o Gikimoi ona waleki de wadupawa. So ngaroko ona itemo o Gikimoi iwinakoka, duma ngone panako magena ikulai de igogou ona o Gikimoi iwinakowa. So bilasu nasidapano onaka ma ngale yanako igogou ona isala. 	 ते देवाला ओळखत असल्याचा दावा करतात, पण ते त्यांच्या कृत्यांनी देवाला ओळखल्याचे नाकारतात. ते अमंगळ व आज्ञा मोडणारे, व कोणतेच चांगले कृत्य करण्यास लायक नसलेले असे त्यांचे त्यांनीच दाखवून दिले आहे.


Kagena de maena itagili, de o toka tumudingili kiaka ifoloi qatotorou gena maena yaaso, la yahino o nyawa iwititinga una magenaku iwosa, de kagena ona igoge. Ma duuruka o nyawa una magena ifoloi witorou de ma nonomaka." 	 नंतर तो जातो आणि आपणापेक्षा अधिक बळकट व दुष्ट असे सात आत्मे मिळवितो, आणि ते आत जातात आणि तेथेच राहतात. तेव्हा त्या मनुष्याची शेवटची अवस्था पहिल्यापेक्षा वाईट होते.”


De kagena o Petrus womakiliho manga duduno de wikelelo o muri moi kanaga wototuuru. Una magegena o Yesus wisiboboso, de ipapasaka ma orasi o oqo ma rabaka, de wotamiye o Yesus Awi dateka de wotemo, "Jou, naguuna done asa Ngona wonisidoa Ani lawangika." 	 मग पेत्राने वळून ज्या शिष्यावर येशू प्रीति करीत असे, तो त्यांच्यामागे येत होता. (हा तोच होता, जो भोजनाच्या वेळी येशूजवळ बिलगून बसला होता. आणि म्हणाला होता. “प्रभु, तुझा विश्वासघात कोण करणार आहे?)” त्याला पाहिले.


De o haiwani ma sinotoka maena lo o nonako ihahairani yaaka koloko o uku gena o dipaku itura ma ngale o bi nyawa yangodu yakelelo. 	 हे दुसरे श्र्वापद मोठी चिन्हे करते. लोक पाहत असताना तो स्वर्गातून पृथ्वीवर अग्नीसुद्धा येईल असे करतो


Una wahino la o bubutu ma rabaka wodisiwa, gena o nyawa manga siningaka, la o sone gena ona foloi yomodo. Una wonasidumu ngoneka o ngeko, kiaka isikahika o oho isosanangika. Sidago kagena." 	 आणि शांतीच्या मार्गावर आमच्या पावलांना मार्गदर्शन करील.”


de lo o Tikhikus ai roriwo iqoqoma gena wihiwa, sababu towisulo so wotagi womajoboka o Efesus ma kotaka. 	 तुखिकाला मी इफिसास पाठविले आहे.


Una wosango, "O Gikimoika niwipiricaya bai! 	 येशूने उत्तर दिले, “देवावर विश्वास ठेवा.


Wipilikuka, de wiumo o busune iluluku-luku o dunia ma litimiku, de ma ngora lo una waperesuka eko wakucika, la ma deka o taungu o cala moi gena o nyawa nagoona lo akuwa yapelenga. Magena ma ngale upa o Iblis una o nyawa o duniaka wakulai kali. Ma deka o taungu o cala moi ipasaka, de asa ka o orasi ma cunu bilasu una magena wipalako. 	 त्याने एक हजार वर्षे पुरी होईपर्यंत राष्ट्रांना आणखी फसवू नये. म्हणून त्या देवदूताने त्याला खोल बोगद्यात टाकून दिले. आणि त्या दाराला कुलूप लावून शिक्का मारला. त्या काळांनंतर पुन्हा थोडा काळ त्याला मोकळे सोडण्यात येणार होते.


"Nako o Salamati ma Kolano Una magena, to ngini nia dakolo idodooha. To Una Awi aheli naguunano." Ona yosango, "Una magena Awi sihino o Daud awi ahelino." 	 येशू म्हणाला, ख्रिस्ताविषयी तुमचे काय मत आहे? तो कोणाचा पुत्र आहे?” परूश्यांनी उत्तर दिले, ख्रिस्त हा दाविदाचा पुत्र आहे.”


Sababu nagoona yogolo, igogou ona magena asa wahike. Nagoona yasari, igogou ona magena asa yamake. De lo nagoona o ngora ma duduno yoaso, igogou asa o ngora gena wapelenga de wasimaha ona magena yowosa. 	 कारण प्रत्येकजण जो मागतो त्याला मिळते, जो शोधतो त्याला सापडते, आणि जो ठोकावतो, त्याच्यासाठी दार उघडले जाते.


Manga sininga komagena so ato imatodoka de o bi bodito yatapaqu onaka, ena gena o panyake, o sone so yododora, o bare eko o ino ihiwa de lo o uku yasidutupu so yaukuka. Sababu o Gikimoi asa o dorou wasifanggali, Una magena o Jou wipoputuru so aku ona wasisangisara. 	 म्हणून एका दिवसात तिच्या पीडा तिच्यावर येतील. (त्या पीडा म्हणजे): मृत्यू, शोक आणि दुष्काळ ती आगीत भस्म होऊन जाईल कारण सामर्थ्यशाली प्रभु देव तिचा न्याय करील.”


Ena momongo, ngomi miwingongano Una asa ngone o Israelka ma nyawa nanga saturuno wonapalako. O wange manena he o wange saange qabolo Una witoomaka. 	 आम्ही अशी आशा केली होती की, तोच एक आहे जो इस्राएलाची मुक्तता करील. आणि या सगळ्याशिवाय हे सर्व घडून गेलेल्या गोष्टीला आज तीन दिवस झालेत.


Duma yakokoro ona magena yangodu yosidoohawa. Ona yotagi moi-moi manga manaraka. Kanaga ma binuka yotagi manga doroka, de ma binukali yotagi manga manara ma somoaka. 	 नोकर गेले आणि त्यांनी लोकांस येण्यास सांगतले, पण त्यांनी नोकरांच्याकडे लक्ष दिले नाही. ते आपापल्या कामास निघून गेले एक शेतात काम करायला गेला, तर दुसरा व्यापार करायला गेला.


Upa ngini nia piricaya gena niapalako. Sababu nakoso ngone o dodoto itotiai gena poise de panako qabolo, duma ka podupasi o dorou paaka, de ma ngale nanga dorou magena o suba moi lo asa yapikiwa. 	 सत्याचे ज्ञान प्राप्त झाल्यानंतरसुद्धा जर आपण जाणूनबुजून पाप करीत राहिलो, तर मग पापांसाठी यापुढे आणखी अर्पण करण्याचे बाकी राहिले नाही.