Sababu o Gikimoi wotemo o Musaka, "Nakoso todupa o nyawa tagalusiri, de igogou-gogou magena asa ka taaka." 	 कारण तो मोशेला म्हणाला, “ज्याच्यावर मला दया करायची त्यावर मी दया करीन, आणि ज्याच्यावर करुणा करायची त्याच्यावर करुणा करीन.”


Ka o tahu moika nimasidodogu, de upa nimatotuluru o tahu ma somoaka, ma bati o doku magenaka o habari qaloloha nisihabari kasi. O ino o kia bato inihike, ka magena niaoqo. Sababu o nyawa imomanara gena bilasu manga oho ma kurangi yafangu. 	 त्या घरात तुम्हांला जे देतील ते खातपीत राहा. कारण कामकरी हा त्याच्या मजुरीस पात्र आहे. या घरातून त्या घरात असे घर बदलू नका.


Duma manga ngopa ihiwasi, sababu ma peqeka magena morohewa de lo yasinoto gena yaperekika. 	 परंतु त्यांना मूल नव्हते कारण अलीशिबा वांझ होती. आणि शिवाय दोघेही फार म्हातारे झाले होते.


De ona unaka itemo, "O Betlehem ma kotaka kanena o Yudea ma daeraka, sababu o kia iqomaka o Jou wotemo maro ma nabi Mikha wosilelefo qaboloka, ena gena, 	 त्यांनी उत्तर दिले, “यहूदीयातील बेथलेहेम गावात. कारण देवाच्या संदेष्टयांनी त्याविषयी असे लिहिले आहे की:


So ona asa iqoqomaka una wopipilo magena iwingaho itagi o Farisi ma nyawaka. 	 मग लोकांनी परुशी लोकांकडे त्या मनुष्याला नेले. हाच पूर्वी आंधळा मनुष्य होता.


So Awi manara ma rabaka, de o nyawa wolulugu moi awi nyawa yamuruo naga so o dangiku iwisitide. Ona o ngeko isisari o tahuka yowosa, yodupa iwingaho o Yesuska. 	 काही लोक एका अर्धांगवायु झालेल्या मनुष्याला बिछान्यात घालून घेऊन आले. त्यांनी त्याला आत आणण्याचा व येशूसमोर खाली ठेवण्याचा प्रयत्न केला.


Ma orasi he qaginita itiai, de o deru ma nyawa ona yakelelo o gura moi, duma yanakowa o gura o kia magena. Kagenali yakelelo o jiko moi gena de ma dowongika. So manga edekati mia deru tanu sagena o dowongisa isikahisa. 	 दिवस उजाडल्यावर त्यांना भूभागाची ओळख पटली नाही. परंतु तेथे किनारा असलेल्या उपसागरासारखी ती जागा दिसून आली. म्हणून शक्य झाल्यास तेथील किनाऱ्याला जहाज लावण्याचे त्यांनी ठरविले.


Ma orasi ipapasaka o dodoto itotiai, ena gena o habari qaloloha niiseka sidago o kia naga ma ngale ngini o Gikimoi wosidadailako o sorogaka, magena ngini lo niongongano de niodamaha. Ma gola komagena so ngini lo kanaga nia piricaya ma Kristuska de lo niadodara o Gikimoi Awi nyawa yangoduka. 	 कारण स्वार्गमध्ये जी आशा तुमच्यासाठी राखून ठेवली आहे. तुम्ही पहिल्यांदा त्या आशेविषयी खऱ्या संदेशाद्वारे म्हणजेच सुवार्तेद्वारे ऐकले.


So nakoso o nyawa ipipiricaya o bolu moika manga bobareta nahiri, bilasu komanena: Nakoso o nyawa moi la wodadi o nyawa ipipiricaya manga bobaretaka gena, o nyawa una manena ma moi waasi o nyawa iwikalaki. Komagena una bilasu ma peqeka ka momatengo de upa o ngopeqeka ma somoa wadupali, de awi ngopa-ngopa yangodu bilasu iwisigise qaloha de o nyawa ma somoa lo yanako awi ngopa manga oho ma rabaka yodupawa o dorou yaaka. 	 ज्याच्यावर दुराचरणाचा दोष नसेल, ज्याला एकच पत्नी असेल, ज्याला मुले असून ती विश्वासणारी असतील. ज्याच्यावर स्वैर जीवन जगल्याचा आरोप नसेल, अशा प्रकारच्या व्यक्तीस नेमावे.


So nakoso o Jou Awi nita kanaga nia sininga yosidisiwaka sidago lo nia sininga qapuputu kawa, de ka o nita ma rabaka aku nigoge, maro o nita kanaga yasidisiwa o tahu moika." 	 जर तुमचे सर्व शरीर प्रकाश आहे आणि जर त्याचा एकही भाग अंधार नाही तर, जशी दिव्याची प्रकाशकिरणे तुझ्यावर प्रकाशतात, तसे ते पूर्णपणे प्रकाशतील.”


O kota magena kanaga ma sigilolino ma boberesu foloisi ikukuruye de ma ngora lo ngai mogiowo de sinoto. De ma ngoramoi-ngoramoika magena lo kanaga o malaikat yamogiowo de sinoto yojajaga. Kagena ma ngoramoi-ngoramoika lo isilefo o Israelka manga soa yamogiowo de sinoto ma ronga, so o ngora moika gena isilefo o ronga moi. 	 त्या नगराच्या सभोवती मोठमोठ्या उंच भिंती होत्या. आणि त्याला बारा वेशी होत्या. त्या बारा वेशींजवळ बारा देवदूत उभे होते. आणि त्या वेशींवर इस्राएलाच्या बारा वंशांची नावे लिहिलेली होती.


Ma orasi awi pipi qamata-mataka, de o bare ilalamo idadi so o ino ihiwa o doku magenaka, sidago awi oho foloi isusa. 	 त्याने सर्व पैसे खर्च केल्यावर, त्या देशांत भयंकर दुष्काळ पडला व त्याला गरज भासू लागली.


Iqoqomaka, o Sinai ma Talaka o Gikimoi Awi ili walamo-lamo, so o dunia manena lo asa yahiti. Duma o orasi manena de kanaga Awi jaji moi itemo, "Ma moili done Ngohi asa o dunia tahiti sidago maena lo isisa. De upa ka o dunia gena tahiti, duma komagena lo o dipa." 	 त्यावेळेस त्याच्या आवाजाने भूमि हादरली पण आता त्याने असे अभिवचन दिले आहे की, “पुन्हा एकदा मी केवळ पृथ्वीच नव्हे तर आकाशही हादरवून टाकीन.”


Qangodu magena asa ka o bi sangisara ma nonomaka bato, koloko o ngopeqeka moi mitotilibu de ami siri ma nonomaka so matamaha ma orasi muna he mopuo. 	 पण या सर्व गोष्टी म्हणजे प्रसूतीच्या कळांची सुरूवात अशा आहेत.


So wisimamaqe qabolo, de Awi juba qauungu yahoi de wisitiba kali to Una Awi juba masirete. De asa wituda wisisupu so itagi la iwisidasangahadi. 	 येशूची थट्टा करण्याचे संपविल्यावर त्यांनी त्याचा झगा काढून घेतला आणि त्याचे कपडे त्याला घातले. मग ते त्याला वधस्तंभावर खिळून मारण्यासाठी घेऊन गेले.


Una wosango wotemo, 'Magena ai saturu awi manara.' Kagena de ona itemoli, 'Nako nomode, de o nguusu gena ngomi mitagi miarapuka.' 	 तो त्यांना म्हणाला, कोणीतरी शत्रूने हे केले आहे. त्याच्या नोकरांनी विचारले, आम्ही जाऊन ते उपटून टाकावे अशी आपली इच्छा आहे काय?


Magena imatero maro Ngohi tahino gena, taasowa o nyawa la kanaga itemo manga sininga itotiai, duma ma ngale taaso o nyawa de manga dorouka, la ma ngale manga dorouno gena ona aku imatoba de imatoduba." 	 मी धार्मिकांस नाही तर पाप्यांस पश्चाताप करण्यासाठी बोलावण्यास आलो आहे.


So itiaika, ma ngale o nyawa moi la kanaga de awi gogelelo komagena, una magena awi giliri tosimane. Duma nako ai giliri gena, ngohi tosimane toholu, ka cawali to ngohi ai buturu ma kurangi bato. 	 मी अशा माणसाविषयी प्रौढी बाळगीन. परंतु माइया अशक्तपणाशिवाय मी स्वत:विषयी अभिमान बाळगणार नाही.


So o Yahudika ma nyawa kanaga yadala o galaki ma demo magena yakelelo de yabaca, sababu o riho kekiaka Una wisidasangahadi magena o kota ma dateka, de ma demo gena isilefo o bahasa saange, ena gena o bahasa Ibrani, o bahasa Latin, de lo o bahasa Yunani. 	 ती पाटी भाषेत लिहिली होती. पुष्कळ यहूदी लोकांनी ती पाटी वाचली, कारण येशूला जेथे वधस्तंभावर देण्यात आले होते ते ठिकाण शहराच्या जवळ होते. तसेच ते लॅटीन, ग्रीक, आरामी भाषेतही होते.


De kagena lo koloko o ngoloto moi idodo, imatero de ka o kaca. De kagena o pareta ma kursi ma gilolika kanaga o dodadi iooho ngai iha, gena kanaga ma simaka de lo ma duduka qangodu de ma lakoka so o lako gena idala. 	 तसेच सिंहासनासमोर काचेच्या समुद्रासारखे काहीतरी दिसत होते. ते स्फटिकासारखे स्पष्ट होते. मध्यभागी, सिंहासनाभोवती चार जिवंत प्राणी होते आणि ते डोळ्यांनी भरले होते. पुढे डोळा, मागे डोळे.


Manga sidongirabano o guru agama moi wahino o Yesuska, de ma ngale Una iwisabatolo de o sosano moili, de wotemo, 	 एक परूशी नियमशास्त्राचा जाणकार होता. त्या परूश्यानी येशूची परीक्षा पाहावी म्हणून प्रश्न केला.


De ma ngeko komagena so o Yohanes una masirete asa wadedemo onaka wotemo, "Ngohi manena gena imatero de o nyawa una magena iqomaka ma nabi Yesaya awi buku ma rabaka isilefo de itemo, 'Kanaga o nyawa moi o tona ibobeleuka womatotoore: Hika! Ma ngale nanga Jou Awi hino gena o ngeko bilasu nisibolowo de nisitiai.' O Yesaya awi demo ma meta gena ka ngohi manena qabolo." Komagena o Yohanes una masirete womasingangasu onaka. 	 योहानाने त्यांना यशया संदेष्ट्याच्या शब्दात सांगितले, ‘मी वैराण रानात ओरडणाऱ्या मनुष्याची वाणी आहे: ‘प्रभूसाठी सरळ मार्ग तयार करा.’ “ यशाया 40:3


Ngone o nyawamoi-nyawamoi bilasu pahike de nanga sininga isosanangi, maro o kia naga iqomaka ngone pasitatapu qaboloka. Upa pohike de nanga sininga qatubuso de upa lo ka ma ngale inasulo sidago ngone posininga bilasu pahike. Sababu o Gikimoi wadodara o nyawa kiaka kanaga yahihike manga sininga de ma nalika. 	 प्रत्येक माणसाने अंत:करणात ठरविल्याप्रमाणे द्यावे, खेदाने किंवा बळजबरीने देणे भाग पडते म्हणून देऊ नये. कारण आनंदाने देणाऱ्यावर देव प्रेम करतो.


Nakoso o dodiao o Jou Yesus wipiricayaka de ona yosusa, sababu manga alamu ikurangi so o nyawa yahoromatiwa, ona magena bilasu yanali. Sababu igogou o Gikimoi Awi simaka o nyawa ona magena ka yolamo. 	 गरिबीत असलेल्या बंधूने, देवाने त्याला आध्यात्मिक संपत्ती दिलेली आहे याविषयी अभिमान बाळगावा.


So nakoso ma ngale ngomi mia manara nginika gena mia giliri masirete misimane, de mia bati gena asa miatilaku waasi. Sababu nakoso to ngini nia kotaka de miaado waasi, de igogou mia manara nginika ma ngale ihiwa so itiaiwa ma ngale mia manara nginika de mia giliri masirete misimane. Duma kanaga itiaika ma ngale mia manara nginika gena mia giliri masirete misimane, sababu ngomi gena igogou ngini nia kota miadoka so o habari qaloloha lo misihabarika. 	 आमच्या अभिमान बाळगण्यामध्ये आम्ही फार दूर जात आहोत असे नाही. तसे असते तर आम्ही तुमच्याप्रत आलो नसतो. ख्रिस्ताचे शुभवर्तमान सांगण्यासाठी तुमच्यापर्यंत आलो.


de lo una iwidoto qaboloka ma ngale o kia o Jou wodupa paaka so wanakoka. Mutuwade de awi sininga ma gawene ilalamo so wosibicara de wodoto itiai ma ngale o Yesus. Duma ma ngale o Yesus gena winako ifoloi waasi, sababu una asa ka wanako o Yohanes Wooosi awi dodoto. 	 देवाच्या मार्गाचे शिक्षण त्याला देण्यात आले होते. तो आत्म्यात आवेशी असल्यामुळे येशूविषयी अचूकतेने शिकवीत असे व बोलत असे, तरी त्याला फक्त योहानाचा बाप्तिस्माच ठाऊक होता.


De lo ngaroko ngohi kanaga ai arata qangodu tahike o nyawa isususaka de lo ma ngale o Jou Yesus towipiricaya so ngohi ai rohe tahike la o nyawa aku yatupu, duma ai dodara o nyawaka gena he ihiwa, de ngohi ai oho gena asa ma faida ka ihiwa. 	 तर मी काहीच नाही. आणि मी जर माझे सर्व धन गरजवांताच्या अन्नदानासाठी दिले आणि मी माझे शरीर जाळण्यासाठी दिले पण जर माइयात प्रीति नसली,


So ma orasi done waaka so o moi-moi qangodu gena ma Kristus wisigise, de ma Ngopa gena Una masirete asa o Gikimoi wisigise, sababu maro ngohi iqomaka totemo, o Gikimoi gena ka womatengo waaka so o moi-moi qangodu gena Una wisigise. So o orasi manena de isikahika, o Gikimoi asa o bi moi-moi o kia naga gena qangodu-ngodu wapareta de lo Awi ronga asa foloisi ilamo. 	 आणि सर्व गोष्टी जेव्हा स्वाधीन केलेल्या आहेत, तेव्हा पुत्रसुद्धा देवाच्या, ज्याने सर्व गोष्टी स्वाधीन केल्या आहेत, स्वत: स्वाधीन केला जाईल यासाठी की, देव सर्वांवर संपूर्णपणे अधिपती असावा.


So ngomi aku misalamati ma bati o dududusa miaado, de o orasi magena asa mianako o gura magena isironga o Malta. 	 जेव्हा आमचे पाय सुखरुपपणे तेथील जमीनीला लागले. तेव्हा आम्हांना कळले की, त्या बेटाचे नाव माल्ता असे आहे.


upa nia sininga niatogoi maro nia ete de nia topora iqoqomaka so ona Ngohi iholu, ma orasi o Musa o Mesir ma tonano wasisupuka, so yahika o tona ibobeleuka. Ngaroko ma deka o taungu moruha o bi nonako ihahairani lo Ngohi taaaka so ona o moi-moi magena yakelelo, duma ona magena asa isidadu-dadu Ngohi idahake de itailako. 	 जेथे तुमच्या वाडवडिलांनी माझी परीक्षा पाहिली व मला कसोटीस लावले, तेथे त्यांनी चाळीस वर्षे सामर्थ्यशाली कामे पाहिली.


Kagena de o Yahudika manga roriri ona magena o Farisika de o Herodes awi nyawa yamuruo naga yasulo itagi la o Yesus iwisabatolo de o sosano moi. 	 नंतर त्यांनी त्याला चुकीचे बोलताना पकडावे म्हणून काही परुशी व हेरोदी यांना. त्याच्याकडे पाठविले.


O kuasa magena imatero maro Ai Baba Awi kuasa Ngohi tamake, so maro Ngohi, komagena lo o kuasa magena tahike onaka. 'Una asa o bi bangsa wapareta ona gena wasidipito, maro o bi boso o tonano Una wapolote de wasisa.' 	 ‘तो त्यांच्यावर लोहदंडाने अधिकार गाजवील मातीच्या भांड्यासारखा तो त्यांचा चुराडा करील.’ स्तोत्र. 2:9 जसा पित्याकडून मला अधिकार प्राप्त झाला आहे,


O nyawa ma nonoma gena o tonano wosidadi la ioho o dunia manenaka. Duma ma Kristus, Una maro o Adam ma sinotoka, Una magena Awi sihino ka o sorogano. 	 पाहिला मनुष्य मातीतून आला म्हणजे तो धुळीपासून बनविला गेला, तर दुसरा मनुष्य स्वर्गातून आला.


Ma ngale una ngomi miwikelelo so ngomi mia sininga ma buturu aku miamake. De ma boboloi lo, ngomi mia sininga kanaga una wasiputuru, sababu ma orasi una kanaga dede nginika, de igogou ngini gena una awi sininga nisiputuruka. Una womisingangasu ngomika ngini kanaga de nia dupa foloi qaputuru la tanu ngohi de ngini pomakamake kali, de nia sininga ma beleso ma ngale nia sala ngohika gena nimatoba de nimatoduba, de lo kanaga nia edekati qaloloha ilamo ngohika. So qangodu magena toiseka de ngohi asa inali de ai more ifoloi kali. 	 त्याच्यामुळेच नव्हे तर तुम्ही त्याला दिलेल्या सांत्वनामुळेसुद्धा. तुमच्या आमच्याबद्दल असलेल्या ओढीबद्दल त्याने आम्हांला सांगितले आहे. तुमचे खोलवरचे दु:ख, माइयाबद्दलची तुमची असलेली तीव्र सदिच्छा याविषयी सांगितले, त्यामुळे माझा आनंद पूर्वीपेक्षा वाढला आहे.


De lo kanagali o Yesus, wisiaso o Yustus, una asa awi salam wosidingo nginika tanu nimakamake kali. So ma ngale o nyawa la manga dupa o Gikimoi wapareta gena, kanaga to ngohi ai dodiao mimomanara de nakoso mia sidongirabaka gena cawali ka yaruwange ona magena o Yahudika ma nyawa. De ona magena kanaga ngohi ai sininga ifoloi isiputuru. 	 येशू ज्याला युस्त म्हणतात तोसुद्धा तुम्हाला सलाम सांगतो. यहूदी विश्वासणाऱ्यांपैकी फक्त हेच काय ते देवाच्या राज्याचा प्रसार करण्यात माझ्याबरोबर काम करीत आहेत. ते मला आधीच फार मोठा आधार आहेत.


De ona magenaka wotemo, "Kanaga o kia naga moi la o Gikimoi wodudupa de niaaka, magena ngini bilasu nipiricaya igogou gena Ngohi Una woisulo so tahino." 	 येशूने उत्तर दिले, “तुम्ही जे काम करावे अशी देवाची इच्छा आहे, ते हेच की, देवाने ज्याला पाठविले, त्याच्यावर तुम्ही विश्वास ठेवावा.”


Una ongo Maria muna magenaka wotemo, "Awa, o kiaso ngona noari. Naguuna ngona nowisari." Muna ami sininga ma rabaka motemo nagala Una gena o doro womomanara, so motemo, "Baba, nakoso Una magena Awi sone ma bake natuluruka, tanu noisingangasu ngohika, kiaka nowihado la ngohi aku towiqehe." 	 तो म्हणाला, “बाई, तू का रडत आहेस? तू कोणाला शोधत आहेस?” तिला वाटले तो माळी आहे, ती म्हणाली, “दादा, जर तू त्याला कोठे नेले असशील, तर मला सांग तू त्याला कोठे ठेवले आहेस, म्हणजे मी त्याला घेऊन जाईन.”


De ngini kanaga o nyawa qaloloha de asa nitemo ona magena o nyawa ma dorou, sidago ona magena o hakimka niasirisima de niagulai qaputuru sidago lo ona magena asa yatoomaka. De ngaroko ona magena ngini nialawangi komagena, duma ona magena asa iniholuwa. 	 जे लोक तुम्हांला काहीही विरोध करीत नाही अशा निरपराध लोकांना तुम्ही दोषी ठरविले आहे आणि त्यांची हत्या केली आहे.


Sababu ma ngale ngini nia demo masirete, so Una asa wahiri nia demo isala eko itiai la ngini de nia sala eko hiwa." 	 कारण तू आपल्या बोलण्यावरून न्यायी ठरशील आणि आपल्या बोलण्यावरूनच दोषी ठरशील.”


Kanaga to Ngohi Ai sininga ma rabaka moiwa tacoho de taaka. Duma nakoso o nyawa manga loha de manga dorou tahiri, magena tamote ka imatero de o kia naga Ai Baba wododedemo Ngohika. Mutuwade Ngohi gena tatailako itiai, sababu upa to Ngohi Ai dupa tamote, duma tamote ka Ai Baba masirete Awi dupa, Una woisulo so Ngohi tahino." 	 “मी एकटा काहीच करु शकत नाही. मला सांगितल्याप्रमाणेच मी न्याय करतो, म्हणून माझा न्याय योग्य आहे. कारण मी स्वत:च्या समाधानासाठी नाही; परंतु ज्याने मला पाठविले त्याच्या समाधानासाठी न्याय करतो.”


Nakoso kanaga o sano o kia naga moi la yodupa yosano, de ona magena bilasu manga roka masirete to ona manga tahuka de asa mowisano. Sababu nakoso ona o nyawa manga simaka isibicara gena, itiaiwa. 	 त्यांना जर काही शिकायचे असेल, तर त्यांनी स्वत:च्या पतीला घरी विचारावे. कारण स्त्रीने सभेत बोलणे हे तिला लज्जास्पद आहे.


Ma orasi o Yesus o habari magena woise, de womajobo o deruku wopane so wahika o riho moi imatitingano ma ngale Una ka womatengoka. Duma o nyawa yadadala gena yoise Una womajoboka, de ona o bi doku ma sigilolino magena itagi itowongi so Una iwisiduuru. 	 मग ते ऐकून येशू तेथून नावेत बसून निघून गेला व नंतर नावेतून उतरून माळरानावर एका निवांत व एकाकी जागी गेला. लोकांनी हे ऐकले तेव्हा ते पायी त्याच्याकडे गेले.


Duma Una wosango wotemo, "Bolo bato niaqohaka, la ngone pogila-gila potagi kadoke o doku ma somoaka, de tosihabari de lo tadoto o Gikimoi Awi habari qaloloha. Sababu ma ngale magegena so Ngohi manena tahino o dunia ma qokuka." 	 तेव्हा येशू त्यांना म्हणाला, “आपण जवळपासच्या ठिकाणी जाऊ या, म्हणजे मला तेथे देखील उपदेश करणे शक्य होईल. कारण त्या कारणासाठीच मी बाहेर पडलो आहे.”


So kagena ona imatamiye ioqo, de Una wotemo onaka, "Ngini tinisingangasu igogou, o orasi manena o nyawa moi to ngini nia sidongirabano asa Ngohi woisiija." 	 जेवण करीत असता येशू म्हणाला, “मी तुम्हांला खरे सांगतो: तुमच्यापैकी एक जण माझा विश्वासघात करील.”


De o Yesus wanano ona wimomoteka de wotemo, "Ngaroko nisususa, ngini igogou nisanangi, sababu ngini manena igogou o Gikimoi Awi nyawa-nyawa Awi pareta ma rabaka. 	 येशूने आपल्या शिष्यांकडे पाहिले व म्हणाला, “जे तुम्ही गरीब आहात ते तुम्ही आशीर्वादित आहात कारण देवाचे राज्य तुमचे आहे.


Sababu ma ngale o wange ma tumudingi gena kanaga isilelefo to Una Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "O wange ma tumudingika de o Gikimoi womanara kawa duma Una womawoma." 	 कारण पवित्र शास्त्रात तो सातव्या दिवसा बद्दल असे बोलला आहे की: “आणि सातव्या दिवशी देवाने त्याच्या सर्व कामापासून विश्राति घेतली.”


So o malaikat ma motohaka awi udo-udo ma raba magena o haiwani ilalago ma pareta ma rihoku gena wakopola kali. De tomatodoka o haiwani ma bi nyawa yapopareta o duniaka manga goge qangodu gena idadi qapuputuka. So o bi nyawa magena lo asa yasiri ifoloi sidago manga laqe lo yagoli. 	 पाचव्या देवदूताने त्याची वाटी श्र्वापदाच्या सिंहासनावर ओतली. आणि प्राण्याच्या राज्यावर अंधार पसरला. दु:खामुळे लोक त्यांच्या जिभा चावत होते.


Una o arata o Mesir ma tonaka gena woholu wamake de waetoka ifoloi qaloha wosangisara, sababu imatero de o Salamati ma Kolano, kiaka o orasi ma simaka asa Una womasidiado. Sababu una o Musa gena womasosininga awi piricaya ma fanggali o sorogaka done o orasi ma duuruka de wamake. 	 इजिप्त देशातील संपत्तीपेक्षा ख्रिस्तासाठी अपमान सहन करणे हे अधिक मौल्यावान आहे, असे त्याने मानले. कारण तो पुढे मिळणाऱ्या बक्षीसाकडे पाहत होता.


So bilasu ngini gena upa niasimaha o nyawa kanaga nisisala so bilasu ngini inifanggali de o dorou, nakoso nisidoohawa o bobita o kia naga ngini niaoqo de niaudo, eko o rarame o kia bato koloko o taungu isigeto ma rarame, eko ma orasi o ngoosa ma nisa ma rarame eko lo o Yahudika manga Sabat ma wange. 	 म्हणून कोणीहा तुमच्यावर खाण्याविषयी आणि पिण्याविषयी किंवा मेजवान्यांविषयी, नवचंद्रोउत्सवाविषयी किंवा शब्बाथ दिवसांविषयी टीका करु नये.


de asa wiumo qaboloku, de ma Firaun ma ngopa o jojaru moi mowitide so mowipalihara to muna ami kadato ma rabaka koloko ami ngopa masirete. 	 आणि जेव्हा त्याला घराबाहेर ठेवण्यात आले तेव्हा फारोच्या कन्येने त्याला घेतले. तिने त्याला आपल्या मुलासारख वाढवल.


Duma kanaga o Paulus ma bira ma ngopa o gohiduuru moi woise ma ngale kanaga o nyawa o bolu moi manga edekati qatorou o Pauluska. So una wotagi kagena o prajurit ma tahuka, de wowosa wosingangasu o Pauluska. 	 पण पौलाच्या बहिणीच्या मुलाने या सर्व गोष्टी ऐकल्या व तो किल्ल्यात गेला. त्याने पौलाला सर्व काही सांगितले,


De kagena naga o bi nyawa yadadala igogoge ona o siri ma rabaka, ena gena moi-moi de manga panyake so ma binuka ipipilo, ma binuka ilulugu, de ma binukali manga rohe isosone. ((De ona yodamaha o ake magena iluaki. 	 तव्व्यालगतच्या पडव्यामध्ये अनेक रोगी पडून असत. त्यात काही आंधळे, लंगडे व काही पांगळे होते.


De ma dodoguku o ngopeqeka muna magena lo mosoneka. 	 शेवटी ती स्त्री मेली.


Ma orasi magena o puji ma tahu ma rabaka o nyawa wikokitoka moi de una womatoore wotemo o Yesuska, 	 त्यांच्या सभास्थानात एक भूतबाधा झालेला मनुष्य होता, तो एकदम मोठ्याने ओरडला,


Duma ngohi tamakewa una manena o dorou moi lo waaka sidago una bilasu iwitooma. Sababu una masirete wogolo ngohika la towisidingo ma Kaisar Romaka la una asa iwitailako, so komagena ngohi tositatapuka asa una wotagi. 	 परंतु याला मरणदंड द्यावा असे याने काहीही केले नाही, असे मला आढळून आले. आणि त्याने स्वत:च आपणांला सम्राटाकडून (कैसराकडून) न्याय मिळावा अशी मागणी केली, म्हणून मी त्याला कैसरासमोर न्यायासाठी पाठविण्याचे ठरविले आहे.


Komagena so o nyawa nakoso manga sininga qatorou so o dorou yodupa yaakasi, qohaka la ona yaaka. De o nyawa nakoso maro o Gikimoi Awi sininga komagena lo to ona manga sininga qatebi so yodupa o loha yaakasi, qohaka la ona magena o loha yaaka o Gikimoi Awi simaka." 	 जे मनुष्य अयोग्य वागतो. तो आणखी चुकीचे वर्तन करीत राहू दे! जो मलिन आहे, त्याला आणखी मलिन राहू दे! जो मनुष्य पवित्र आहे, त्याला आणखी पवित्रपणाने चालू दे.”


Ce! Ngomi he mimaqe kawa de mitemo, maro ona magena imasihihie so manga manara magena upa he miaaka nginika. Duma nakoso kanaga ona lo yobarani manga giliri masirete isimamane, de ngohi lo aku tobarani ai giliri masirete tosimane bai! We! Ngohi manena naga tobicara maro ka o nyawa ifufuma, so hika ai giliri masirete moi-moi tosingangasu maro komanena: 	 आम्ही जणू अशक्त असल्यासारखे मी लज्जेने बोलतो. पण ज्याविषयी कोणी अभिमान धरण्याविषयी धीट असेल त्याविषयी मीही धीट आहे (हे मी मूर्खापणाने बोलतो)


Sidago o cako saangeka de o Yesus womatoore, Awi ili wapoputuru, "Eli, Eli, lama sabakhtani!" Gena o Yahudika manga demo ma ngale gena, "Ai Gikimoi, Ai Gikimoi, qadoohaso Ngona noidongosa Ngohi!" 	 सुमारे तीन वाजता येशू मोठ्याने ओरडून म्हणाला, “एलोई, एलोई, लमा सबकत्नी?” याचा अर्थ “माझ्या देवा, माझ्या देवा, तू माझा त्याग का केलास?”


O Gikimoi Awi Tahu ma rabaka o Yesus watailako o nyawa ikakaya manga suba yongado o boruaku. 	 येशूने वर पाहिले व श्रीमंत लोकांना दानपेटीत दाने टाकताना न्याहाळले.


Duma nimasosininga! Ngone o nyawa o Jou powipipiricaya nanga oho ma rabaka gena, yanau de o ngopeqeka he pomatekekomoteka. 	 तरीही प्रभूमध्ये स्त्री पुरुषापासून स्वतंत्र नाही व पुरुष स्त्रीपासून स्वतंत्र नाही.


Ma ngale o Yesus wosone kawa gena o Daud lo wotemo qaboloka, 'Ngohi o orasi isigeto-geto towikelelo o Jou ngohi ai simaka, Una kanaga ai dateka, la o susa moi upa lo idahe. 	 येशूविषयी दावीद असे म्हणतो: ‘मी प्रभूला नेहमी माइयासमोर पाहिले आहे; मला सुरक्षित ठेवण्यासाठी तो माइया उजवीकडे असतो


Ma orasi o Sabat ma wange ipasaka, de ongo Maria Magdalena, ongo Maria o Yakobus ma awa, de lo ongo Salome itagi o bi rapa iija ma ngale o Yesus Awi sone ma bake isimuja. 	 शब्बाथाचा दिवस संपला तेव्हा मरीया मग्दालिया, याकोबाची आई मरीया आणि सलोमी यांनी त्याला लावण्याकरिता सुगंधी तेल विकत आणले.


De magegena ngohi ai edekati gena, kanaga ngini nia sidongirabaka ma binuka nitemo, "Ngohi o Paulus towimote," de ma binukali nitemo, "Ngohi o Apolos towimote," de ma binukali nitemo, "Ngohi o Petrus towimote," de lo ma binukali nitemo, "Ngohi ma Kristus towimote." 	 माझे म्हणणे असे आहे की तुमच्यातील प्रत्येक जण म्हणतो, “मी पौलाचा आहे.” “मी अपुल्लोचा आहे,” “मी पेत्राचा आहे,” “मी ख्रिस्ताचा आहे.”


O Yesus wotagi to Una Awi soa de Awi doku o Nazaretka. Kagena de, maro ma biasa to Una Awi manara ma rabaka, so o Sabat ma wangeka Una wotagi wowosa o puji ma tahuka. Kagena de Una womaokoye la o Gikimoi Awi Jaji ma Buku wabaca, 	 मग तो नासरेथला गेला. जेथे तो लहानाचा मोठा झाला होता, आणि शब्बाथ दिवशी त्याच्या प्रथेप्रमाणे तो सभास्थानात गेला, तो वाचण्यासाठी उभा राहिला,


De o Paulus una wanako ona o mahkamah ma nyawa lo ma binuka o Sadukika de o Farisika ma nyawa, so una womatoore de awi ili walamo-lamo wotemoli onaka, "Ai baba-baba, ngohi manena ai baba o Farisika ma nyawa so ngohi lo o Farisika. Sababu ngomi o Farisika gena miopiricaya o nyawa isosoneka done asa ioho kali, so ma ngale magegena ngohi ingaho o hakimno!" 	 जेव्हा पौलाच्या लक्षात आले की, धर्मसभेतील एक गट सदूकी आहे तर दुसरा परुशी. तेव्हा पौल मोठ्याने ओरडून सर्व धर्मसभेपुढे म्हणाला, “बंधूनो, मी एक परुशी आहे, परुश्याचा मुलगा आहे! मेलेल्यांच्या पुन्हा उठण्यासंबंधी माझी जी आशा आहे, त्यामुळे माइयावर हा चौकशीचा प्रसंग आला आहे.”


de waaho awi tahuka. Qabolo de awi dodiao de awi nyawa imakokadateku, ona magena waaso de wotemo, 'Hino la ninali dede ngohi. Sababu ai duba moi isisisa magena tamake kali.' 	 आणि घरी येतो, तेव्हा मित्रांना आणि शेजाऱ्याना एकत्र करुन म्हणतो, “माइयाबरोबर आनंद करा कारण माझे हरवलेले मेंढरु सापडले आहे.’


O orasi magena qabolo muna masoneka, de o Petrus awi qohuku moduruba. So ma orasi o bi gohiduuru magena iwosa, ona imikelelo muna mosoneka, so ami rohe magena yaaho la itagi yapoosu de ma roka yasikadateku. 	 त्याच क्षणी सप्पीर त्याच्या पायाजवळ खाली पडली आणि मेली. तरुण माणसे आली, त्यांनी पाहिले की, ती मेलेली आहे. त्या माणसांनी तिला बाहेर नेले आणि तिच्या नवऱ्याजवळ पुरले.


So kagena de Una wotemo onaka, "Ngohi ngini tinisingangasu qaboloka, duma Ai demo gena ngini niholu niopiricaya. O nonako ihahairani taaaka gena de ma kuasa Ai Babano so ma meta ka Ngohi isingangasu nginika. 	 येशूने उत्तर दिले, ‘मी तुम्हांला आधीच सांगितले. परंतु तुम्ही माझ्यावर विश्वास ठेवला नाही. मी माझ्या पित्याच्या नावाने जी कामे करतो, ती कामे सुध्दा मी कोण आहे याची साक्ष देतात.


So o orasi magena o gura ma nyawa yakelelo o Paulus awi giaka o ngihia moi ka ililikoka, de ona itemo moi de moika, "Ngaroko o nyawa una manena o teoka wisisalamati, duma awi giki ma duhutu wisifanggali itiai so wisimahawa wooho, sababu o nyawa una manena nagala iqoqoma wototooma." 	 ते पाहून तेथील रहिवासी एकमेकांना म्हणू लागले, “हा मनुष्य खुनी असला पाहिजे. समुद्रातून जरी हा वाचला असला तरी देवाच्या न्यायामुळे याचे आयुष्य संपुष्टातच आले आहे!”


So kagena o wange muruo naga ma Kolano Agripa de ma bira ongo Bernike imasidiado o Kaisareaka, ma ngale o Festus maro o gubernur wimomuane moi so yahika iwisimore. 	 काही दिवसांनंतर फेस्ताचे स्वागत करण्याच्या हेतूने राजा अग्रिप्पा आणि बर्णीका कैसरीयाला येऊन त्याला भेटले.


Ma orasi o Yusuf ka watagapisi awi sininga ma rabaka womidolomu eko hiwa, de una wokioloka de wotoguruga. Awi doguruga ma rabaka una wakelelo o Jou Awi malaikat moi yahino de itemo unaka, "Yusuf, ngona gena o Daud awi ngopa de awi dano moi. Upa nimodo ongo Maria nomiqehe, sababu o ngopa ami poko ma rabaka idadi gena ka cawali o Gikimoi Awi Gurumi Qatetebi ma kuasa so imasibolote munaka. 	 पण असे विचार त्याच्या मनात घोळत असतानाच देवाच्या दूताने स्वप्नात त्याला दर्शन दिले आणि सांगितले, “दाविदाच्या वंशातील योसेफा, मरीयेशी लग्न करण्यास अनमान करू नकोस कारण तिला होणारे मूल पवित्र आत्म्यापासून होणार आहे.


Kagena de o ngopa magena witago so witoomaka. De lo awi bake magena ona yaumo o raki ma duduka." 	 मग त्यांनी त्याला धरले, जिवे मारले, आणि द्राक्षमऴ्याबाहेर फेकून दिले.


duma Una wihiwa sababu wamotewa. So ona imakiliho o Yerusalemka yakahika kali Una iwisari. 	 जेव्हा तो त्यानां सापडला नाही तेव्हा त्याला शोधण्यासाठी यरुशलेमास परत गेले.


Ma orasi o naga magena imanako o duniaku yaumoka, o ngopeqeka o ngopa yanau mosibubuo magena iminihi. 	 जेव्हा त्या प्रचंड सापाने पाहिले की त्याला पृथ्वीवर खाली फेकण्यात आले आहे तेव्हा ज्या स्त्रीने मुलाला जन्म दिला होता, तिच्या मागे तो लागला.


"Bilasu nasingangasu o Yerusalemka yangodu, 'Niwinano, nia kolano he womasidiado. Una womahadoku de o keledai ma ngopaku wopane, gena o keledai ma gohoku.' " 	 सोयोनेच्या कन्येला सांग, पाहा, तुझा राजा तुझ्याकडे येत आहे! तो लीन आहे आणि नम्र होऊन गाढवावर बसून येत आहे, होय शिंगरावर, कष्ट करणाऱ्या प्राण्याच्या शिंगरावर.”‘ जखऱ्या 9:9


O Yesus wosumbayang wosibolo de Una de Awi muri-muri gena imajobo yakahika o Kidron ma Selera yatola. De kagena o selera ma sonongano kanaga o doro moi so ona o doro magena ka yowosa. 	 या गोष्टी बोलल्यावर येशू आपल्या शिष्यांबरोबर किद्रोन ओहोळाच्या पलीकडे गेला. तेथे एक बाग होती, त्या बागेत तो व त्याचे शिष्य गेले.


Nako komagena, de ma dodoguka ngone inangodu asa nanga sininga imarimoika, sababu ngone o Gikimoi ma Ngopa powinakoka de lo powipiricayaka. De ngone nanga cawaro de nanga buturu gena foloisi idogo sidago lo ma kurangi o kia naga moi lo ihiwa, de ngone lo podadi ka imatero maro ma Kristus masirete, Awi cawaro de Awi buturu kanaga ngoneka de ma boloika. 	 आम्हा सर्वांना आमच्या पित्यातील एकत्वापणामुळे विश्वासाची आणि देवाच्या पुत्राविषयीच्या ज्ञानाची जाणीव होते आणि पूर्णत्वाची जी परिमाणे ख्रिस्ताने आणली आहेत त्या उच्चतेपर्यंत पोहोंचून परिपक्व मनुष्य होण्यासाठी आमची वाढ होते.


De muna motemo, "Baba, o sumu manena duruhe iluku de Ngona gena Ani ember ihiwa, so kekiano done asa Ngona o ake noqehe la ngohi aku o oho ma duhutu magena tamake. 	 ती म्हणाली, “महाराज, जिवंत पाणी तुम्हांला कोठून मिळणार? विहीर तर फार खोल आहे. आणि पाणी काढण्यासाठी तुमच्याजवळ पोहरा वगैरे काही नाही.


So kagena o Paulus, de o Yahudika ma nyawa, de o Yahudika ma nyawa yasowo, o Gikimoika yodupa isusuba, imatekebobicara o puji ma tahuka, komagena lo o wange isigeto-geto o pasarka o nyawa ma dolomuka lo una wasibicara. 	 सभास्थानामध्ये पौल जे खऱ्या देवाची उपासना करीत अशा यहूदी व ग्रीक लोकांशी बोलला. शहराच्या व्यापार क्षेत्रातील काही लोकांशीही पौल बोलला. पौल दररोज लोकांशी बोलत असे.


So Una Awi demo gena yoiseka, de o roriri magena imatekebicara itemo, "Wotemo kekiaka wotagi sidago kagena de ngone paakuwa powimake. Igogou, Una asa wotagi o Yahudi ma nyawa ma binukaka, kekiaka ona yodobiau o tona ma somoaka, la kagena ona o Yahudika ma nyawa yasowo wadoto, eko kiaka wotagi. 	 यहूदी आपापसात म्हणाले, “हा माणूस असा कोठे जाणार आहे की जेथे आपण त्याला शोधू शकणार नाही? ग्रीक शहरात राहणाऱ्या यहूदी लोकांकडे हा जाईल काय? तो तेथील ग्रीक लोकांना शिक्षण देईल काय?


"Hika nianano, igogou o bi nyawa ona magena o Gurumi Qatetebi manga siningaku wowosaka, imatero bato de ngone. So nako qaloha, hino la ngone paosi ona magena dede o ake bai!" 	 मग पेत्र म्हणाला, “या लोकांना पाण्याने बाप्तिस्मा देण्यास आपण नकार देऊ शकत नाही, ज्याप्रमाणे आम्हांला मिळाला, त्याचप्रमाणे त्यांनाही पवित्र आत्मा मिळाला आहे.”


O Yesus o ade-ade magena wosijarita qaboloka, de womajobo 	 येशूने लोकांना बोध करण्याचे व गोष्टी सांगून शिकविण्याचे संपवल्यानंतर तो निघून गेला.


Komagena lo ngini nigohiduurusi tinisisitiari, ngini bilasu niasigise nia roriri ona magenaka. De ngini o bi gogobu ningodu bilasu nimatekeleleani de nia sininga qamuuqu moi de moika. Sababu o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilefoka itemo, "O Gikimoi asa o nyawa imacacaralamo de imasihie ona magena walawangi, duma ona manga sininga qamomuuqu, ona magenaka asa wodupa Awi laha wosidumu de wariwo." 	 त्याचप्रकारे तरुण बंधुनो, वडीलजनांच्या अधिन असा. आणि तुम्ही सर्वजण लिनतेचा पोशाख घालून एकमेकाशी विनयाने वागा कारण “देव गर्विष्ठ लोकांचा विरोध करतो, पण दीनावर कृपा करतो.” नीतिसूत्रे 3:34


Duma nako o ngihi ma sinotoka, kiaka isironga o Ngihi Foloi Qatetebi, kagena cawali ka o taungu moi gena ka ma moi ma Imam Wilalamo womatengo kagena aku wowosa. De una wowosa, hitilahi o au waaho ma ngale wosisuba o Gikimoika la idadi awi dorou masirete ma ija de lo ma ija kiaka o nyawa manga dorou yananakowa. 	 पण केवळ एकटा मुख्य याजकच वर्षातून एकवेदाच दुसऱ्या खोलीत (मंडपात) जाई, शिवाय तो रक्त घेतल्याशिवाय आत जात नसे. ते रक्त तो स्वत:साठी (स्वत:च्या पापांसाठी) व लोकांच्या अज्ञानाच्या पापांसाठी अर्पण करायला आत जात असे.


Kagena de ongo Maria momajobo mokahika o doku moi o Yudea ma daera ma bi talaka. 	 त्याच वेळी मरीया तयार झाली आणि लगेच यहूदीयाच्या डोंगराळ भागातील एका गावी गेली.


So o Pilatus wodupa o Yesus wipalako so wasano kali yadadala ona magenaka. 	 पुन्हा पिलात त्यांच्याशी बोलला, कारण येशूला सोडण्याची त्याची इच्छा होती.


Magena de wotemo, "Nitagi bato!" So o toka magena isupu o nyawano, de yadongosaka de yowosa o titika. Imatodoka de o titi ma duduo magena iloqa de kugena o dirasuku itura, so qangodu o talagaku qalutu de isoneka. 	 तेव्हा तो त्यांना म्हणाला, ‘जा.’ मग ती त्यांच्यामधून निघून डुकरांमध्ये गेली. तेव्हा तो संपूर्ण कळप कड्यावरून खाली धावत जाऊन पाण्यात बुडाला.


Sababu o nyawa nakoso yaaka komagena de o Gikimoi wisigisewa, de ona magegena asa Una wangamo. 	 कारण या गोष्टींमुळे देवाचा राग ओढवणार आहे.


Duma ngini upa komagena. So bilasu komanena: nagoona yodupa yolamo to ngini nia sidongirabano, ona magena bilasu yodadi lo yoleleani nginika. 	 पण तुमचे वागणे तसे नसावे. जर तुमच्यातील कोणाला मोठे व्हायचे असेल तर त्याने तुमचा दासच झाले पाहिजे.


Ngini o ngopeqeka gena nako nia roka, hika niasigise, sababu ngini kanaga o Jou Yesus niwipiricayaka. 	 पत्नींनो, जसे प्रभूमध्ये योग्य आहे तसे तुम्ही आपल्या पतींच्या अधीन राहा.


So Una Awi demo wosidofa wotemo, "Maro Ngohi tinisingangasu qabolo nginika, totemo o nyawa moi lo yaakuwa yahino Ngohika, ka cawali Ai Baba ona magena asa wasiputuru." 	 येशू म्हणाला, “म्हणूच मी तुम्हांला म्हटले की, जर पिता एखाघा व्यक्तीला माझ्याकडे येऊ देत नसेल तर ती व्यरक्ती येणारच नाही.”


De o nyawa magena wosango wotemo, " 'Bilasu nowidodara o Gikimoi, to ngona ani Jou, dede ani sininga ma buturu de ani pade ma buturu qangodu nosikomote.' De lo 'Nadodara ani dodiao maro ka to ngona ani rohe masirete.' " 	 तो म्हणाला, “तू तुझा देव प्रभु याच्यावर पूर्ण अंत:करणाने, पूर्ण आत्म्याने, पूर्ण शक्तिने प्रीति कर.” व “स्वत:वर जशी प्रीति करतोस तशी तू आपल्या शेजाऱ्यावरही प्रीति कर.’ “


De ona lo itemo kali, "Una Awi demo 'ma cunusi' gena ma ngale o kiaso wotemo komagena. Sababu Awi demo ma ngale magena nagala igogou ngone posihodawa." 	 ते विचारतच राहिले, ‘थोड्या वेळाने’ याचा अर्थ काय? तो काय म्हणत आहे हे आम्हांला समजत नाही.”


Ai salam tosidingo ongo Priskila de ma roka o Akwilaka, ai dodiao ma ngale o Yesus Kristuska mimomanara. 	 ख्रिस्तामध्ये माझे सहकारी प्रिस्किल्ला आणि अक्विला यांना सलाम सांगा.


Yoguse qaboloka, de Una onaka wotemo kali, "O bi rube iwewedo-wedoka magena ma ake niaui de niwihike o rame ma duhutuka." De maro o kia Una wosulo onaka, magena ona yaaka. 	 मग येशू नोकरांना म्हणाला, “आता यातील काही पाणी काढा आणि ते भोजनप्रमुखाकडे न्या.” मग नोकर ते पाणी घेऊन भोजनप्रमुखाकडे गेले.


De o nyawa yangodu asa iise gena yohairani ma ngale Una Awi sosango de Awi cawaro magena. 	 ज्यांनी त्याचे बोलणे ऐकले ते सर्व त्याच्या समजबुद्धीमुळे आणि उत्तरांमुळे चकित झाले.


Igogou, Una de Awi demo magena wososininga ma ngale ngone masirete bai! So ma ngale ngone o nyawa manena Awi demo gena iqomaka isilefo. O nyawa yototoro bilasu yodato de youtu, so manga ngongano done manga joro-joro ma sopo magena asa yamake. 	 तो खात्रीने आमच्याविषयीच सांगत नाही काय? होय, ते आमच्यासाठीच लिहिले होते, कारण जो नांगरतो त्याने अपेक्षेने नांगरावे. आणि जो मळणी करतो त्याने पिकात वाटा असावा या हेतूने मळणी करावी.


De ona ipipiricaya magena itagi o habari ma ngale o Jou Yesus isihabari sidago o bi doku ma sigilolika, so o nyawa ifoloi yadala yoise. 	 आणि म्हणून देवाचा संदेश संपूर्ण देशात सांगितला गेला.


De ngomi mia sininga ma rabaka miamalo igogou mia sone ma orasi he idumuka. Duma idadi komagena la ngomi gena mia buturu masirete upa miopiricaya, de miopiricaya ka cawali o Gikimoika, sababu Una wokokuasa so aku o nyawa isosone wasioho kali. 	 खरोखर आम्हांला वाटत होते की, आम्ही मरु, पण आम्ही आपल्या स्वत:वर भरंवसा ठेवू नये, यासाठी हे घडले. हे यासाठी घडले की, जो मनुष्यांना मरणातून उठवितो त्याच्यावर आम्ही विश्वास ठेवावा.


Una Awi edekati gena iqoqomaka wosimane waasi, duma o orasi manena de asa wonasimane qabolo ngoneka. Iqoqomaka, maro to Una Awi dupa masirete, Una Awi edekati magena wositatapu la ma Kristus asa wosiganapu. 	 ख्रिस्तामध्ये आपणांला दाखविण्याच्या त्याच्या अनुग्रहाप्रमाणे त्याच्या इच्छेचे रहस्य आपल्याला कळविले.


Magena o Jou Gikimoi Awi manara igogou de ka qaloha poli.' " 	 हे प्रभुन केले. आणि ते आमच्यासाठी आश्चर्य कारक आहे.”‘ स्तोत्र. 118:22-23


De o muri yasinoto yasango, maro o kia Una wotetemo onaka. La o nyawa ona magena yaqohaka, so o keledai magena yaahoka. 	 त्यांनी येशू त्यांना काय म्हणाला ते सांगितले. तेव्हा त्या लोकांनी त्यास ते शिंगरू नेऊ दिले.


Qabolo de ngomi aku o habari qaloloha misihabari sidago kadoka o bi doku ma somoaka. Ngomi mia edekati gena hiwa o habari qaloloha misihabari o nyawa kiaka o habari qaloloha yoise qaboloka. Upa sidago ngomi mia manara kiaka o nyawa ma somoa manga manara ma daeraka kagena miaaka de ma ngale ka magena mia giliri masirete misimane. 	 यासाठी की, शुभवर्तमानाचा तुमच्या पलीकडील प्रदेशात प्रसार करु. कारण दुसन्या माणसाच्या प्रदेशात अगोदरच झालेल्या कामाविषयी अभिमान बाळगण्याचे आम्हाला काही कारण नाही.


Komagena lo o imamka ma bi sahe, de o bi guru agama, de lo o Yahudika manga roriri Una wisimaqe de itemo moi de moika, 	 तसेच मुख्य याजक, नियमशास्त्राचे शिक्षक, वडील हेही तेथे होते. तेही इतरांसारखी येशूची निंदा करू लागले.


Komagena so wotemo kali onaka, "So ngini niahino kanena gena niwisari naguuna." "O Yesus, Una o Nazaretka ma nyawa." 	 पुन्हा त्याने त्यांना विचारले, “तुम्हांला कोण पाहिजे?” आणि ते म्हणाले, “नासरेथचा येशू”


Ngohi ai sukuru tatide o Gikimoika, sababu iqomaka to ngini nia sidongirabaka nakoso o nyawa de o ake tasiosi gena, toholu, ka cawali ona yasinoto o Krispus de o Gayus. 	 मी देवाचे आभार मानतो की, क्रिस्प व गायस यांच्याशिवाय मी कोणाचाही बाप्तिस्मा केला नाही.


Duma Una asa wodupa Awi horomati gena wahadoku so Una maro o Gikimoi Awi leleani moi sidago womadadi de womasitero maro ka o nyawa yanau moi. 	 उलट त्याने सर्व काही सोडून दोल, आणि त्याने गुलामाचे स्वरुप धारण केले आणि मनुष्याचे रुप धारण केले व तो आपल्या दिसण्यात मनुष्यासारखा झाला.


Qabolo de o jojaru magena mosupu de mosano ma awaka, "Ai awa, qaloha gena bilasu o kia tomagolo." Ma awa mosango, "Hika nagolo o Yohanes Wooosi awi sahe." 	 ती बाहेर गेली आणि तिच्या आईला म्हणाली, “मी काय मागू?” आई म्हणाली, “बाप्तिस्मा करणाऱ्या योहानाचे शीर.”


Ngaroko komagena, duma kanaga o loha moili nginika, gena maro Ngohi, komagena lo ngini so o nyawa o Nikolaus iwimomote manga manara gena ngini nioduhuduka. 	 पण असे काही आहे जे तू करतोस, तू निकलाईतांचा कृत्यांचा द्वेष करतोस, मीही त्याच्या कृत्यांचा द्वेष करितो.


Sababu kanaga iqoqomaka o bi nabi de o bi kolano yadala lo yodupa yakelelo o kia o orasi manena ngini niakokelelo, duma ona yakelelowa. Ona lo yodupa yoise o kia o orasi manena ngini nioiise, duma ona yoisewa." 	 मी तुम्हांस सांगतो, अनेक राजांनी व संदेष्ट्यांनी तुम्ही जे पाहता ते पाहण्याची इच्छ बाळगली, परंतु त्यांनी ते पाहिले नाही आणि तुम्ही जे ऐकता ते ऐकण्याची इच्छा बाळगली, परंतु त्यांनी ते ऐकले नाही.”


O Gikimoi Awi demo wababaca gena o gimina o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka komanena, "Una magena wituda koloko o duba yatola, koloko o duba ma ngopa ngaroko ma gogo yaguti lo iorewa. Komagena so ka o demo o dola moi lo wobicarawa. 	 पवित्र शास्त्रातील जो भाग तो वाचत होता, तो भाग पुढीलप्रमाणे होता: “वधायला नेत असलेल्या मेंढरासारखा तो होता. लोकर कातरणाऱ्यांपुढे गप्प राहणाऱ्या मेंढराप्रमाणे तो शांत राहिला. त्याने आपले तोंड उघडले नाही.


O orasi magena wimoi o bui ma rabaka o nyawa yadala winanakoka awi ronga o Barabas. 	 त्या विशिष्ट वेळेला तेथे एक कुप्रसिद्ध कैदी होता. त्याचे नाव बरब्बा होते.


De lo o bi moi-moi o dipaka, maro o wange, o ngoosa, de o ngoma-ngoma magena imaterowa de o kia naga o tonaka. O kia naga o dipaka gena de ma loha paramoi, de o kia naga o tonaka gena de ma loha paramoili. 	 तसेच स्वर्गीय शरीरे आहेत आणि पृथ्वीवरील शरीरे आहेत, पण स्वर्गीय शरीराचे वैभव एक प्रकारचे असते, तर जगिक शरीराला दुसरे असते.


De nanga rohe gena upa he o Gikimoi waumo. Sababu maro Una iqomaka de Awi kuasa ma Jou o soneno wisioho kali, komagena lo ngone so asa wonasioho kali o soneno. 	 आणि देवाने केवळ प्रभूलाच मरणातून उठविले असे नाही तर तो आम्हंलाही आपल्या सामर्थ्याने मरणातून उठवील.


Naguuna ma peqeka womiholuka de wokawi de o ngopeqeka ma somoali, una magena he wosundali ma ngale ma peqeka ma nonomaka. De lo naguuna yanau ma somoali o ngopeqeka mihoholuka muna magena womikawi kali, gena una lo wosundali qaboloka." 	 “जो कोणी आपल्या पत्नीस सूटपत्र देतो व दुसरीबरोबर लग्न करतो तो व्याभिचार करतो आणि जो कोणी एखाद्या स्त्रीशी- जिला तिच्या पतीने टाकलेले आहे तिच्याशी लग्न करतो तो व्यभिचार करतो.”


Qabolo de o Zebedeus awi ngopa yasinoto, o Yakobus de o Yohanes, yahino o Yesuska, de itemo, "Baba Guru, nako yaaku de o kia naga moi miodudupa mimagolo Ngonaka la tanu nomihike ngomika." 	 याकोब व योहान हे जब्दीचे मुलगे त्याच्याकडे आले. आणि त्याला म्हणाले, “गुरुजी, आम्ही आपणांजवळ जे मागू ते आपण आमच्यासाठी करावे अशी आमची इच्छा आहे.”


O nyawa ma binuka kanaga manga piricaya qaputuru, so itemo o kia bato yaoqo gena ka idadi. Duma kanaga o nyawa ma binukali gena manga piricaya ka ma cunu gena o sihode itemo idadiwa, so ka cawali o gaahu yaoqo. 	 एखाद्याचा विश्वास असा असतो की, तो सर्व गोष्टी खाऊ शकतो, परंतु दुर्बल मनुष्य भाजीच खातो.


Nakoso o doku moika niwosa de ngini iniqehe qaloha, de o ino inihike gena ka niaoqo. 	 कोणत्याही नगरात तुम्ही प्रवेश कराल तेव्हा आणि जेव्हा ते तुमचे स्वागत करतील तेव्हा, तुमच्यासमोर जे वाढलेले असेल ते खा.


Sababu ma orasi ona magena to ngini nia roriwo o pipi gena yakelelo, de ona asa o Gikimoi iwigiliri. Sababu ona asa aku yakelelo igogou ngini o habari qaloloha ma ngale ma Kristus gena niopiricaya de lo niosigise, sidago lo de nia sininga qaloloha niahike onaka de lo o nyawa ma somoaka. 	 कारण या सेवेमुळे तुम्ही स्वत:ला योग्य शाबित करता, आणि ते देवाचे गौरव करतात, तुम्ही ज्यावर विश्वास ठेवता त्या ख्रिस्ताच्या शुभवर्तमानाला अधीन असल्याने तुमचे स्वीकारणे.


Komagena so ngomi minibaja de minigolo la ngini o Yesus niwipiricaya qaputuru de nia sangisara ma rabaka gena nia sininga misiputuru, de lo minigegego la ngini lo o moi-moi niaaka ma ngale o Gikimoi niwisisanangi. Sababu Una winiaso ma orasi o habari qaloloha niise la Awi pareta de Awi mulia ma rabaka gena ngini lo aku niwosa. 	 अशा प्रकारे आम्ही तुम्हांला उत्तेजन दिले, सांत्वन केले. आणि तुम्हांला साक्ष दिली की, देवाला आवडेल अशा प्रकारे वागा. जो त्याच्यात व गौरवात तुम्हाला बोलावितो.


Kanaga o ngopeqeka moi moleleleani ma Imam Wilalamoka mowikelelo o Petrus kagena womararahu, de mowinako so motemo, "O nyawa una magena o Yesus wimomote moi!" 	 एका दासीने तेथे त्याला विस्तवाच्या उजेडात बसलेले पाहिले. तिने त्याच्याकडे निरखून पाहिले आणि ती म्हणाली, “हा मनुष्यही त्याच्याबरोबर होता.”


De Una Awi muri-muri itemo, "We! Baba, ngona nakelelo masirete. O nyawa ma dala magena imatekesidehelo, de Ngona he nosano nagoona Ani jubaka yatigi." 	 शिष्य येशूला म्हणाले, “लोक तुमच्याभोवती गर्दी करीत आहेत हे तुम्ही पाहता, आणि तरीही विचारता, मला कोणी स्पर्श केला?”


O Gikimoi asa o nyawa yangodu manga dorou de manga loha ma sopo wafanggali itotiai. Sababu Una asa o bi moi-moi itotiai gena waaka, so nakoso o nyawa asa inisisangisara nginika, de Una lo bilasu wasisangisara onaka. 	 खरोखर जे तुम्हांला दु:ख देतात त्याची दु:खाने परतफेड करणे हे देवाच्या दृष्टीने त्याच्यासाठी योग्य आहे.


De ona iteka isibicara de imatekesikadailako, so qabolo o Petrus womaoko de wotemo, "O gianongoru nipipiricaya! Ngini ningodu nianakoka iqoqoma nia sidongirabano o Gikimoi ngohi woihirika, ma ngale o habari qaloloha tosihabari o bi nyawa, ngaroko o Yahudika yasowo, la ona lo aku yoise de iwipiricaya o Yesuska. 	 त्यावर प्रदीर्घ चर्चा झाली. मग पेत्र उभा राहिला. आणि त्यांना म्हणाला, “माझ्या बंधूनो मला माहीत आहे, सुरुवातीला जे काही घडले, ते तुमच्या आठवणीत आहे. जे यहूदी नाहीत, त्या लोकांना सुवार्ता सांगण्यासाठी तुमच्यामधून देवाने माझी निवड केली. यासाठी की, त्यांनीही विश्वास धरावा.


Kagena de o bi Farisika o puji ma tahuno isupu de itagi gila-gila, so de o Herodes awi nyawa yamuruo naga de imatekesikagaro de imatekefakati, la ma ngale o Yesus witooma. 	 नंतर परूशी निघून गेले आणि लगेच त्याला ठार करणे कसे शक्य होईल याविषयी हेरोदीयांबरोबर येशूविरूद्ध कट करू लागले.


De komagena lo sababu ma Kristus o sangahadika wosone, so o bi gurumi ipopareta gena qangodu waturaka. De lo aku o nyawaka wasikelelo nako o gurumi magena ma kuasa de to Una Awi kuasa, de igogou-gogou Awi kuasa magena foloisi ilamo de qaputuru, maro o prajurit kanaga manga lawangi yaturaka so kanaga o rarame ma rabaka, de manga lawangi lo idadi o dafaka de ona magena yasikelelo o nyawa manga simaka. 	 त्याने स्वत: वधस्तंभाद्वारे सत्ता आणि अधिकार हाणून पाडून त्यांवर विजय मिळविला आहे.


Ma dongoho magena lo ma Kolano Herodes Agripa o gogobu yamuruo naga wasidipito de watagoka. 	 त्याच काळात हेरोद राजा मंडळीतील काही विशिष्ट विश्वासणऱ्यांचा छळ करु लागला.


Upa nitagapi de nitemo Ngohi tahino gena ma ngale o bi nyawa tasikadame moi de moika. Komagenawa! Ngohi tahino la ma ngale o bi nyawa tasikitinga moi de moika. 	 तुम्हांला असे वाटते का की मी पृथ्वीवर शांतता प्रस्थापित करण्यास आलो आहे? नाही, मी तुम्हांला सांगतो मी तुमच्यात फूट पाडण्यासाठी आलो आहे.


Ma orasi ma kolano gena o kia naga idadadika magena woise, de una asa foloi wongamo. So una awi prajurit wasulo la ona itagi de itotooma magena yatooma de lo manga doku yatupu. 	 राजा फार रागावला. त्याने त्याचे सैन्य पाठविले आणि त्यांनी त्या खुन्यांना ठार मारले. त्यांनी त्यांचे शहर जाळले.


Komagena so ngohi tagogou totemo nginika, kanaga o ngopa moi ngaroko ma baba awi pusaka wapareta, duma ma orasi o ngopa magegena wilamo waasi, de una wiaka imatero maro ka o gilalo womomanara moi so ka wisigimina. 	 मी जे म्हणत आहे ते हे की, जोपर्यंत वारसदार हा लहान मूल आहे तोपर्यंत तो गुलामापेक्षा वेगळा नाही. जरी तो सर्वांचा मालक असला तरी,


Ngini ningodu o Gikimoi winihihirika so nidadi to Una Awi nyawa, la nitagi niodobiau o bi propinsi moi-moika, ena gena o Pontuska, o Galatiaka, o Kapadokiaka, o Asiaka, de o Bitiniaka, de kagena manga sidongirabaka nigoge maro o nyawa itatagino. Ngohi, Petrus, o surati tolelefo gena o Yesus Kristus woisitatapuka so todadi o rasul moi. 	 देवाचे निवडलेले लोक जे या जगात प्रवासी आहेत, जे पंत, गलतिया, कप्पदुकिया आशिया व बिथुनिया प्रांतात विखुरलेले आहेत त्या यहूदी लोकांना,


Manga bobareta una magena bilasu wopiricaya igogou o habari qaloloha ma ngale o Yesus Kristus maro o kia ngohi dede ngona powidotoka. La una o dodoto itotiai o nyawa ipipiricayaka wadoto womatoguwa, de wasiduduga so ona asa yamote. Una magena bilasu awi piricaya qaputuru o Yesuska la igogou una lo wobarani wasidapano o nyawa nagoona o dodoto itotiai yahoholu, so ona asa yanako igogou ona masirete isala. 	 विश्वसनीय संदेश जसा तो शिकविला गेला त्याला दृढ धरून राहावे यासाठी की, हितकारक शिक्षणाने लोकांना बोध करण्यास समर्थ असावे. व जे विरोध करतात, त्यांची चूक कौशल्याने त्यांना पटवून द्यावी.


Duma nakoso o nyawa la kanaga o dorou yodupa yaakasi, de ona magena o Iblis ma dupa gena yamoteka. Sababu o orasi ma nonoma kasi sidago o orasi manena de o Iblis o dorou gena wodupa waaka. O Gikimoi ma Ngopa wahinoka ma ngale o Iblis ma manara wasisa. 	 जो पापमय जीवन जगतच राहतो तो सैतानाचा आहे, कारण सैतान सुरुवातीपासून पाप करीत आहे आणि सैतानाची कामे नष्ट करावी या उद्देशानेच देवाचा पुत्र प्रकट झाला.


Duma ma ngale ngona gena maro o Gikimoi Awi sosulo moi, so o dodoto de o nyafusu maro komagena bilasu nomasirese. Ani sininga ma meta gena hika la ani sininga asa itiai Awi simaka, de ani manara moi-moi naaka maro Una wodudupa, de ani piricaya qaputuru Unaka, de ani dodara ilamo o nyawaka, de o sangisara namoku de ani sininga lo qamuuqu o bi nyawaka. 	 पण देवाच्या माणासा, तू या गोष्टींपासून दूर राहा. न्याचीपणा, सुभक्ती, विश्वास आणि प्रेम, सहनशीलता, आणि लीनता यासाठी जोराचा प्रयत्न कर.


So komagena lo ma orasi o Gikimoi wojaji o Abrahamka, de wosingangasu done asa o bi moi-moi idala wahike unaka de lo Una o Abraham awi ngopa de awi dano moiku. Duma ma ngale ona yadala o Gikimoi wotemowa, cawali wotemo, "ani ngopa de ani dano moiku," gena ka ma ngale o nyawa womatetengo Una magegena ma Kristus. 	 अब्राहामाला व त्याच्या वंशजांना अभिवचने दिलेली होती. लक्षात घ्या की, ते “आणि त्याच्या वंशजांना” असे अनेकजणांसांबंधी म्हणत नाही, तर जसे काय ते एका व्यक्तीला म्हणते, “आणि तुइया संतानाला” (आणि तो वंशज) ख्रिस्त आहे.


Nako komagena, de o Gikimoi asa Awi laha wonisidumu ngonaka, sababu o nyawa maro ona magena ani manara yaakuwa yafanggali. So ma orasi imasidiado o nyawa manga sininga itotiai done wasioho kali, de ngona ani manara ma sopo magena asa wafanggali." 	 आणि तुला आशीर्वाद मिळतील, कारण तुझी परतफेड करण्यासाठी त्यांच्याकडे काहीही असणार नाही. कारण नीतीमानांच्या पुनरुत्थानाच्या वेळी तुझी परतफेड होईल.”


So nakoso o nyawa kanaga itemo, "Nakoso ngone o Jou Yesus powipiricayaka, so o Gikimoi asa waaka nanga sininga itiai, de nagala ma ngale magena so ngone aku o bobita o Gikimoino gena paumoka, de upa he paaka." De ngohi tosango, komagenawa bai! Nakoso ngone o Jou Yesus powipiricayaka gena, bilasu o bobita o Gikimoino magena pamote de paaka qaloha. 	 तर मग आपण या विश्वासाचा आग्रह धरुन नियमशास्त्र निरर्थक ठरवितो काय? खात्रीने नाही, आपण तर नियमशास्त्राला मान्यता देतो.


Kanaga to ngohi ai momoku moi bilasu o habari qaloloha tosihabari, upa ka o Yahudika ma nyawa, duma o bi nyawa yangoduka, komagena bai lo o kota ma bi nyawaka de ona manga sakola ikukuruye, bai lo o soa de o doku ma bi nyawaka de ona manga sakola ikuruye waasi. 	 मी सर्व लोकांची - ग्रीक आणि ग्रीक नसलेले, शहाणे आणि मूर्ख- सेवा केली पाहिजे.


De Una magena o Gikimoi asa wisitatapuka la wodadi o Imam Wilalamo ka imatero de o Melkisedek iqoqomaka. 	 व मलकीसदेेकाच्या संप्रदायास अनुसरून देवाकडून तो प्रमुख याजक म्हणून नियुक्त झाला.


Duma kanaga o nyawa ma binuka yagagaka itemo, "We! O nyawa ona magena yadaluka!" 	 दुसरे लोक प्रेषितांना हसत होते. त्यांना असे वाटले की, प्रेषित द्राक्षारस खूप प्रमाणात प्यालेले आहेत.


De manga aturu komagena so manga Imam Wilalamo, o orasi magena o Kayafas, una wadedemo ona yangoduka wotemo, "Ce! Ngini o kia naga moi lo nianakowa. 	 तेव्हा त्यांच्यातील कयफा नावाचो व्यक्ति त्या वर्षी प्रमुख याजक होती. तो त्यांना म्हणाला, “तुम्हांला काहीच माहिती नाही!


De o goginita isigeto-geto o bi nyawa yadadala yotagi o Gikimoi Awi Tahuka imatolomu yodupa yoise to Una Awi dodoto. 	 सर्व लोक मंदिरात जाण्यासाठी व त्याचे ऐकण्यासाठी पहाटेस उठून त्याच्याकडे जात.


So wokakaya una magena womatoore de wogolo, 'He! Baba Abraham, kodo! Tanu noigalusiri ngohi. Nowisulo o Lazarus awi raraga o akeku watono, de tanu wahino ai laqeka wapesa. O uku manena ma sahu so ngohi foloi tosangisara bai!' 	 तो मोठ्याने ओरडला, “पित्या अब्राहामा, माझ्यावर दया कर आणि लाजाराला पाठव यासाठी की तो बोटाचे टोक पाण्यात बुडवून माझी जीभ थंड करील, कारण या अग्नीत मी भयंकर वेदना सहन करीत आहे.!”


Maro ma nabi Yunus kanaga o nonako moi kiaka o Niniweka ma nyawa yasihahairani, komagena lo Ngohi o Nyawa ma Duhutu manena kanaga o nonako moi ngini o bi nyawa o orasi manena asa niohairanika. 	 कारण जसा योना निनवेच्या लोकांकरिता चिन्ह होता तसा मनुष्याचा पुत्रही या पिढीसाठी चिन्ह होईल.


So de o Gikimoi Awi sasi komagena, gena isikelelo igogou ma ngale o Yesus so kanaga o Gikimoi Awi jaji qamomuane ngoneka magena qaputuruka de lo foloisi qaloloha de Awi jaji iqoqoma o bi Yahudika. 	 याचा अर्थ असा की, येशू हा अधिक चांगल्या कराराची खात्री आहे.


Ma sonongali itura o tona qatetetoku de ma tona ka ma cunu. So o gisisi magena ma goho isupu qatai, sababu ma tona ilamowa so imasingutu qatai. 	 काही बी खडकाळ जमिनीवर पडले. तेथे पुरेशी माती नव्हती. तेथे बी फार झपाट्याने वाढले. पण जमीन खोलवर नव्हती,


De gila-gila ma kapita o gohiduuru magena awi giaka wacoho de iwingaho so kadoke imatingaka, de iwisano wotemo, "O habari o kia ngona nodupa noisingangasu ngohika." 	 सरदाराने त्या तरुणाचा हात धरुन बाजूला नेले आणि तो त्याला म्हणाला, “तू मला काय सांगणार आहेस?”


O bodito! Kodo! O bodito asa inidahe ngini o bi Farisi ma nyawaka. Ngini gena niodupa nimatami o puji ma tahu ma simaka la o nyawa inikelelo, de lo niodupa nitagi so niahika o pasarka la o nyawa inihoromati. 	 परुश्यांनो तुमचा धिक्कार असो, कारण तुम्हांला सभास्थानातील महत्त्वाच्या जागी बसणे आणि बाजारात नमस्कार घेणे आवडते.


Ona magena asa nia doku de ma raba qangodu yabodito, sidago lo iruba de ituraba so ma teto ngai moi lo asa imalapangawa de o teto ma somoa. Sababu ngini niwimaha-mahawa o Gikimoi Awi hino nginika la ngini winiriwo." 	 ते तुला, तुझ्या मुलांना तुझ्या भिंतीच्या आत धुळीस मिळवतील. व दगडावर दगड राहू देणार नाही. कारण देवाचा तुझ्याकडे येण्याचा समय तू ओळखला नाही.”


Kagena de Una wotemo, "Nakoso maha de o nyawa manga manara o duniaka, gena idadiwa. Duma nakoso maha de o Gikimoi Awi manara, de ka idadi." 	 येशू म्हणाला, “ज्या गोष्टी माणसांना अशक्य आहेत त्या देवाला शक्य आहेत.”


Eh? Kanaga o malaikat yasinoto o baju qaaare imasitibaku de imatamiye o riho, kiaka kanaga ipapasaka o Yesus Awi sone ma bake yahahadoka, so moi kanaga Awi sahe ma rihoka de moili kanaga Awi qohu ma rihoka. 	 आणि तिने दोन देवदूतांना पांढऱ्या पोशाखात जेथे येशूचे शरीर होते तेथे बसलेले पाहिले. एकजण डोके होते, तेथे बसला होता व एकजण पायाजवळ बसला होता.


Nimasidodiahi! Hika nia piricaya gena nisiputuru bai! Ngini bilasu nimaputuru de o kia bato upa nimodo. 	 सावध असा, तुमच्या विश्वासात बळकट राहा.


Sababu nakoso nioqo gena, ngini nigila-gila cawali nia ino masirete nioqo kasi de ma ngale nia dodiao magena niadamahawa, sidago o nyawa isususa kanaga o ino yamakewa de ma binukali kanaga yadaluka. 	 कारण तुम्ही भोजन करता तेव्हा तुम्हांतील प्रत्येक जण अगोदरच आपले स्वत:चे भोजन करतो. एक भुकेला राहतो तर दुसरा प्यायलेला असतो.


De Ai Baba Awi dupa gena o nyawa nagoona bato woihihike Ngohika la ipiricayaka, moi lo yaakuwa yasisa, duma ma orasi o dunia ma dodoguka ona yangodu asa tasimomi de tasioho kali. 	 देवाने मला दिलेल्या लोकांपैकी एकालाही मी गमवू नये. परंतु त्या सर्वांना मी शेवटच्या दिवशी जिवंत असे उठवायला हवे. ज्याने मला पाठविले त्याची मी हेच करावे अशी इच्छ आहे.


So ma orasi o Yesus Awi umuru o taungu mogiowo de sinoto yaadoka, ona imajobo itagi o rarame magena yamote, maro manga adati de manga galepu. 	 जेव्हा तो बारा वर्षांचा झाला तेव्हा ते नेहमीप्रमाणे सणासाठी वर गेले.


Ma orasi o Paulus wotemo komagena, de o Sadukika de o Farisika ma nyawa imakangamo so o mahkamah ma nyawa kagena imakitinga idadi o bolu sinotoka. 	 पौलाने असे म्हणताच, परुशी व सदूकी या दोन गटांमध्ये कलह सुरु झाला. आणि धर्मसभेत फूट पडली.


Kagena de ma kolano wasulo wileleleanika wotemo, 'Una awi qohu de awi gia niapiliku de niwiumo ma duduka o bubutu ma rabaka eko o narakaka, kiaka o nyawa yoari de lo yosangisara.' " 	 तेव्हा राजाने नोकरांना सांगितले, या मनुष्याचे हात व पाय बांधा आणि त्याला बाहेर अंधारात टाका, तेथे रडणे आणि दातखाणे चालेल.’


Komagena lo maro Ngona gena noisimulia Ngohi, komagena lo asa Ngohi tasimulia ona ipipiricayaka, la ma ngale maro Ngona de Ngohi pomarimoika, komagena ona lo aku imatekerimoili. 	 आणि तू जे गौरव मला दिले आहे ते मी त्यांना दिले आहे, यासाठी की जसे आपण एक आहो तसे त्यांनीही एक व्हावे.


So qabolo de o nyawa moi lo yaakuwa Unaka wisango, de o orasi magena de isikahika o nyawa moi lo yobarani kawa o kia naga de wisano Unaka. 	 पण परूश्यांपैकी कोणीही त्याच्या प्रश्र्नाचे उत्तर देऊ शकला नाही. त्या दिवसानंतर त्याला आणखी प्रश्न विचारण्याचे धाडस कोणीही केले नाही.


Ma faida gena ihiwaka, bai nanga tonaka bai lo niaaka nia pupuk. Lebelaha ka niaumo. He! Ngini de nia ngauka tanu niise la nianako." 	 ते पूर्णपणे निरुपयोगी ठरेल व लोक ते फेकून देतील. “ज्याला ऐकायला कान आहेत तो ऐको!”


Hika o nyawa yasinoto manga manara ma sopo gena positetero. Nako o Adam gena, una o dorou waaka so ma ngale magena igogou o bi nyawa yangodu isone. De nako o Yesus Kristus gena, Una waaka so o Gikimoi Awi laha gena aku wonahike ifoloi ngoneka, so magena lo ma ngale ifoloisi ilamo de qaloha o bi nyawa yangoduka. So o Adam awi manara ma sopo o nyawaka gena imaketerowa de ma Kristus Awi manara ma sopo o nyawaka. 	 पण देवाची मोफत देणगी आदामाच्या पापासारखी नाही. कारण आदामाच्या पापामुळे पुष्कळ जण मरण पावले. देवाची कृपा आणि दान, एक मानव येशू ख्रिस्ताच्या कृपेद्वारे आली व विशेषेकरुन सर्व लोकांकरिता विपुल झाली.


De o Barnabas ona iwisironga o Zeus, de o Paulus ona iwisironga o Hermes sababu una wobicara idala. 	 लोकांनी बर्णबाला ज्युपिटर म्हटले व पौलाला मर्क्युरी म्हटले, कारण पौल मुख्य बोलणारा होता.


Ma orasi o Petrus asa womasidiado, o Kornelius wotagi wisibubusu so o Petrus awi simaka wobukuku de awi suba watide. 	 जेव्हा पेत्र आत गेला, तेव्हा कर्नेल्य त्याला भेटला. कर्नेल्याने पेत्राच्या पाया पडून आदराने त्याला अभिवादन केले.


De o Petrus de o Yohanes yangaho manga simaka, so yasano, "De o kuasa kiano, eko naguuna winisulo, so aku ngini niaaka o nyawa wolulugu una magena niwisiloha." 	 त्यांनी पेत्र व योहान यांना सर्वांसमोर उभे राहण्यास सांगितले, यहूदी पुढाऱ्यांनी पुष्कळ वेळ त्यांना विचारले. “या लंगड्या माणसाला तुम्ही कसे बरे केले? कोणत्या शक्तीचा उपयोग तुम्ही केला? कोणाच्या अधिकाराने हे तुम्ही केले?”


Komagena so o Gikimoi Awi dodoto itotiai gena ngone nanga dorouno inapalako de inasiputuru so aku Una powileleanika, so ngone gena igogou done asa nanga sopo ma dagali pamake Unano. Mutuwade bilasu ngini niabicaraka de niamanaraka lo maro o nyawa o Gikimoi Awi dagali moi-moi magegena yosininga qaloha. 	 अशा लोकांसारखे बोला व वागा की, ज्यांचा न्याय अशा नियमांमुळे होणार आहे की, ज्यामुळे स्वातंत्र्य मिळेल.


O Paulus de awi dodiao o Pafos ma dokuka de ona iside kali yakahika o Perga ma kota o Pamfilia ma daeraka. Kagena yahika de o Yohanes Markus ona wadongosaka, so una woliho woqoma o Yerusalemka. 	 पौल व जे लोक त्याच्याबरोबर होते ते पफेकडून समुद्रमार्गे निघाले. ते पंफुल्यातील पिर्गा गावी आले. परंतु योहान (मार्क) त्यांना सोडून परत यरुशलेमला गेला.


De upa sidago lo ngini iniaso 'Guru', sababu nia Guru gena kanaga ka womatengo, Una magena ma Kristus. 	 तुम्ही स्वत:ला ‘मालाक’ म्हणून घेऊ नका. तुमचा मालक ख्रिस्त आहे.


"Ona o Yahudika ma nyawa de lo o Yahudika ma nyawa yasowo la kanaga igogoge o Galilea ma tonaka o talaga ma dateka, kagena o Yordan ma Selera ma sonongaka, kiaka o Zebulon ma nyawa de lo o Naftali ma nyawa to ona manga tonaka. 	 जबुलून आणि नफताली प्रांत समुद्राकडे येणारे मार्ग, यार्देन नदीपलीकडचा प्रदेश व यहूदीतरांचा गालील यांमधील-


Sababu Ngohi masirete asa o demo ma buturu de lo o cawaro gena tinihike itiai nginika, sidago nia saturu moi lo yaakuwa o kia naga nitetemo gena yasango eko isiholu. 	 कारण मी तुम्हांला असे शब्द व अशी बुद्धी देईन की ज्यामुळे त्यांना तुमचा विरोध करायला किंवा तुमच्याविरुद्ध बोलायला मुळीच जमणार नाही.


Una wotemo komagena ma ngale wosiganapu Awi demo iqoqomaka wotemo, "O nyawa nagoona bato noihihike Ngohika la ipiricayaka, moi lo upa isisa." 	 हे यासाठी घडले की, जे शब्द बोलण्यात आले होते. ते सर्व पूर्ण व्हावेत, “जे तू मला दिलेस त्यांतील एकही मी गमावला नाही.”


So o nao isosinanga o leta moi gena ona iwihike Unaka. 	 खरे त्यांनी त्याला भाजलेला माशाचा तुकडा दिला.


Mutuwade, ai dodiao nipipiricaya, kiaka kanena ngohi ibuika ma ngale taaka o Jou Awi manara gena, tinibaja de togolo nginika la tanu ngini o kia naga moi-moi niaaka bilasu imatero maro o nyawa o Jou wahihirika yaaka. 	 म्हणून मी, जो प्रभूमधील कैदी, (दास) तो तुम्हांला विनंती करतो, देवाकडून तुम्हाला जे पाचारण झालेले आहे, त्याला शोभेल अशा प्रकारे राहा.


Qabolo de o Mahkamah Agama ona yangodu imaokoye, de o Yesus wingaho de witota ma Gubernur Pilatuska. 	 मग त्यांचा सर्व समुदाय उठला, व त्यांनी त्याला (येशूला) पिलाताकडे नेले.


Kanaga o ade-ade moi gena itemo, "O kaso ngaroko imangunaka, duma ma nguna magena yodupa yaoqo kali, de lo o titi ngaroko imaosika, duma yodupa itagi o pepekeku so imagawa kali." O ade-ade magena igogou imaketero de o guru ona magena, sababu iqoqoma o dorou yododongosaka de yogiliho kali. 	 त्यांच्या बाबतीत जे घडले ते या खऱ्या म्हणीत सांगितले आहे: “आपल्याच ओकीकडे परतणारा कुत्रा” आणि दुसऱ्या म्हणीत: “स्वच्छ केले तरी चिखलात लोळणारे डुक्कर.”


Nagala mamoi-mamoi aku idadi o nyawa kanaga ibarani cawali o nyawa awi sininga qaloloha gena sidago una womasosone. Nakoso ma ngale o nyawa ngaroko manga sininga itotiai gena, igogou o nyawa lo isusa pamake kanaga ona yodupa yosone. 	 आता नीतिमान मनुष्यासाठी सुध्दा कदाचित कोणी मरणार नाही. एखादा मनुष्य चांगला असेल तर त्याच्यासाठी मरण्याचे धाडस कदाचित कोणीतरी करील.


Orasi magena lo ongo Maria Magdalena de ongo Maria o Yoses ma awa ona lo yananano o riho kiaka o Yesus wipoosu. 	 येशूला कोठे ठेवले हे मरीया मग्दालिया आणि योसेची आई मरीया हे सर्व बघत होत्या येशूला कुठे ठेवले, हे त्यांनी पाहिले.


Komagena lo nakoso o nyawa la yodupa yadongosa o dorou moi-moi, ona magena o Gikimoi Awi manara aku yaaka, de ona maro o lelenga qatetebi ma ngale o nyawa yahohoromati isioqo. De maro o lelenga qatetebi yatingaka ma ngale o tahu ma duhutu awi pake masirete, so ona magena o Jou wasitatapuka la o manara qaloloha o kia bato o Jou wodudupa gena ona asa yaaka. 	 म्हणून जर मनुष्य या अशुद्धतेपासून स्वत:ला शुद्ध करील तर तो मानसन्मानस योग्य असे भांडे होईल व धन्यासाठी प्रत्येकसमर्पित कामासाठी पवित्र केलेले व उपयुक्त पात्र होईल.


Ma ngale komagena so igogou kanaga to ngone nanga sininga foloisi qaputuru de posabari. Ngaroko, ngone panakoka igogou, nakoso de nanga rohe ngone kanena pogoge ka o dunia kasi, de ma soa ka ikurusi kiaka ngone dede o Jou Yesus kadaku o sorogaka. 	 म्हणून आम्हांला नेहमीच विश्वास असतो आणि माहीत असते की, जोपर्यंत आम्ही या शरीरात राहत आहोत, तोपर्यंत आम्ही प्रभुपासून दूर आहोत.


De ma orasi ngomi o habari qaloloha minisihabarika, o Gikimoi ngini winiaso la komagena lo nanga Jou Yesus Kristus Awi mulia gena dede nginika. 	 आणि या तारणासाठीच, आम्ही सांगितलेल्या सुवार्तेद्वारेच देवाने तुम्हांला बोलाविले. यासाठी की, आमच्या प्रभु येशू ख्रिस्ताचे जे गौरव ते तुम्हांलाही मिळावे


So o nyawa nagoona nakoso igogou o Gikimoi Awi ngopaka, de ona yangodu o dorou gena he yodupa kawa yaaka. Sababu o Gikimoi masirete Awi oho de Awi gogoho kanaga ioho qaputuru to ona manga sininga ma rabaka. Ma ngale magegena ona o dorou yodupa kawa yaaka, sababu ona magena ka to Una Awi ngopa-ngopa. 	 जो देवाचा पुत्र झाला आहे तो कोणीही पाप करीत नाही. कारण खुद्द देवाची बी त्या व्यक्तीमध्ये असते. त्यामुळे तो पापात राहू शकत नाही. कारण तो देवाचे मूल बनला आहे.


O Petrus ka wobicarasi, de imatodoka o lobi-lobi isisiru o bolu moi iuti so yasaoka, de o lobi-lobi ma rabano o ili moi iise itemo, "Una manena to Ngohi Ai Ngopa towidododara. Una Ai sininga yadahe de ka Unaka bilasu niwisigise!" 	 पेत्र बोलत आहे, इतक्यात, एका तेजस्वी ढगाने त्यांच्यावर सावली केली, आणि त्या ढगातून वाणी झाली, “हा माझा प्रिय पुत्र आहे, याजविषयी मी संतुष्ट आहे, याचे तुम्ही ऐका.”


Duma o kia naga done asa idadi ma orasi Ngohi o Nyawa ma Duhutu tahino kali, imatero maro o kia naga idadadi iqomaka ma nabi Nuh awi orasika. 	 जसे नोहाच्या दिवसांत झाले, तसेच मनुष्याच्या पुत्राच्या दिवसातदेखील होईल. ते खात होते, पीत होते, लग्न करीत होते. लग्न करुन देत होते.


Kagena de Una wotemo munaka, "Ani hira asa wisioho kali." 	 येशू म्हणाला, “तुझा भाऊ पुन्हा उठेल.”


Komagena so nako ngini gena upa ka cawali niwipiricaya ma Kristuska, duma ngohi tongongano ngini lo asa niaaka ifoloisi nikaeli sidago lo nia gogoho gena igogou imatero maro o Gikimoi wodudupa. Ena gena, ma ngale to ngini nia manaraka lo hika o loha foloisi niaaka o nyawaka. De upa ka cawali o loha o nyawaka niaaka, duma ma ngale lo ngini kanaga o moi-moi niaaaka ma rabaka gena foloisi nicawaro. 	 म्हणून या कारणासाठी आपल्या कडून होता होईल ते प्रयत्न करुन देण्यात उदारपणाची, विश्वासात चांगुलपणाची, चांगुलपणात ज्ञानाची,


Kanaga lo o bi prajurit yahino iwisano unaka, "Nako ngomi gena o kia bilasu miaaka." De una wotemo, "Upa o nyawa niagegego la manga arata inisidoa, de lo upa nia galaki itiaiwa ma ngale o nyawa manga pipi inihike. Idodooha nia gaji ma lamo gena ka niaqehe de nia sininga isosanangi." 	 काही शिपायांनीसुद्धा त्याला विचारले, “आणि आम्ही काय करावे?” योहान त्यांना म्हणाला, “कोणाकडून बळजबरीने पैसे घेऊ नका, कोणावरही खोटा आरोप करु नका. आणि तुम्हांला मिळणाऱ्या पगारात समाधानी राहा.”


O Yohanes una magena o nita wisowo, duma una wahino ka ma ngale o nita magena wosingangasu o bi nyawaka wotemo, 	 योहान तो प्रकाश नव्हता, परंतु लोकांना प्रकाशाविषयी सांगण्यासाठी योहान आला.


Ai dodiao nipipiricaya, ngohi tinigolo nginika tanu ngini nimasitiari. Upa sidago o nyawa gena ngini inisigaro so ngini nimatekekitingaka, de asa inidoto de manga dodoto gena imaterowa de ma Kristus Awi dodoto, imatero maro o kia ngini nimadodotoka. Ona magenano bilasu ngini nimasirese qaloha. 	 बंधूजनहो, मी तुम्हांस विंनति करतो की, तुम्हांला जे शिक्षण मिळाले आहे त्याविरुद्ध जे कलह आणि असंतोष निर्माण करतात त्यांच्यावर लक्ष ठेवा व त्यांच्यापासून दूर राहा.


Ngini gena o nyawa nicocawaro, so hika ngini masirete to ngohi ai demo manena niatuga idodooha itiai, eko hiwa. 	 मी तुमच्याशी बुद्धिमान लोक समजून बोलत आहे. मी काय बोलत आहे याचा तुम्हीच न्याय करा.


So kagena de o Paulus wotemo, "Ngaroko o orasi iteka eko idumu, duma ngohi tosumbayang o Gikimoika, la upa cawali ngona, duma ngini ningodu lo o wange manena ai demo niiise lo asa nidadi o Kristen ma nyawaka maro ngohi manena, duma upa nirate maro komanena." 	 पौलाने उत्तर दिले, “थोड्या वेळात म्हणा अगर जास्त वेळात म्हणा, मी जसा आहे तसे केवळ तुम्हीच नव्हे तर आज जे जे येथे बसून माझे बोलणे ऐकत आहेत त्या सर्वांनी माझ्यासारखे या साखळदंडाखेरीज, विश्वास ठेवणारे व्हावे, अशी माझी देवाला नम्र विनंति आहे.”


Duma nakoso ngini gena o dorou nimatekekagaka, maro o haiwani ilalago o bolu moi imatekekogoli de imatekekooqo gena, upa. Done ngini kagena asa o nyawa ipipiricaya o bolu moi gena nibiau so nimakokitingaka. 	 पण जर तुम्ही एकमेकांना चावत राहिला व खाऊन टाकीत असला, तर एकमेकांना गिळून टाकणार नाही, याविषयी सावध राहा.


Tanu ngona nomasidailako qaloha la o alo de o rato ma orasi itagi waasi de ngohino nokahinoka. De lo o Ebulus, de o Pudes, de o Linus, de o Klaudia de yadalasi nanga dodiao o Jou Yesus iwipipiricaya ona lo manga salam isidingo ngonaka. 	 तू हिवाळ्यापूर्वी येण्याचा अधिक प्रयत्न कर. युबुल, पुदेश, लीन, वलौदिया व इतर सर्व बंधु तुला सलाम सांगतात.


So Una ka wogila-gila wososone awi pandangaka wapaqa, so o nyawa yomomoku magegena imatogu kasi. De Una o gohiduuru magenaka wotemo, "He! Ngohi tonisulo nomomi!" 	 नंतर तो पुढे तिरडीजवळ गेला व तिला स्पर्श केला. जे लोक तिरडी वाहून नेत होते, ते थांबले.


De o orasi magena o nyawa yadala wikelelo o kia o Paulus waaaka, de ona imanere de o Likaoniaka manga demo itemo, "Wewe! Nagala nanga giki o Zeus de o Hermes iuti o duniaku so imasirohe maro o nyawa." 	 पौलाने केलेले लोकांनी जेव्हा पाहिले, तेव्हा ते आपल्या लुकवनिया भाषेत ओरडले. ते म्हणाल, “देव माणसांसारखे झाले आहेत! ते आमच्याकडे खाली आले आहेत!”


Ngone de nanga manara masirete la pomasisalamati gena idadiwa. So o nyawa yaakuwa imasihie itemo, "Ngohi de ai manara masirete so tosalamatika." 	 आणि एखादा काही काम करतो त्याचा परिणाम म्हणून नव्हे. यासाठी कोणी बढाई मारु नये.


De ma ngale Una magena o bi nabi yangodu lo isingangasuka, la o bi nyawa nagoona Una wipipiricayaka gena, igogou sababu dede Una magena done asa o Gikimoi manga dorou wosiapongu." 	 जो कोणी येशूवर विश्वास ठेवतो, त्याला क्षमा केली जाईल. येशूच्या नावामध्ये देव त्या व्यक्तिच्या पापांची क्षमा करील. सर्व संदेष्टे हे खरे आहे असे म्हणतात.”


Nako o Yahudika ma nyawa, ona magena itemo bilasu o nonako ihahairani ngomi miasikelelo onaka la ona aku yopiricaya. De lo nako o Yunanika ma nyawa, ona gena itemo bilasu de o cawaro o nyawano ngomi miasingangasu onaka la ona aku yopiricaya. 	 कारण अनेक यहूदी लोक चमत्काराची चिन्हे विचारतात आणि ग्रीक लोक ज्ञानाचा शोध घेतात,


Duma nakoso o ngopeqeka moi la kanaga de ami hutu ikuru, magena potemo qalohaka. To muna ami hutu ikukuru gena miloha, sababu o hutu ikukuru magena o bi ngopeqeka yahikeka ma ngale manga sahe ma dodalake. 	 परंतु स्त्रीने लांब केस राखणे हा तिचा मान आहे कारण तिला तिचे केस निसर्गत: आच्छादनासाठी दिले आहेत.


Ngaroko kanaga manga sidongirabano ona magena ngohi iduhudu sababu ma binuka o habari ma ngale ma Kristus gena isihabari de manga edekati ona masirete imasihie, duma kanaga o nyawa ipipiricaya ma binuka gena manga sininga itotiai de igogou qaloha so o habari ma ngale ma Kristus gena isihabari. 	 हे खरे आहे की त्याच्यातील काही जण हेव्याने व वैरभावने ख्रिस्ताचा संदेश देतात, पण इतर चांगल्या भावनेने ख्रिस्ताचा संदेश देतात.


Duma koloko ma ngutu ilukukuwa, so ona yopiricaya itekawa. So de o susa yamake de ma ngale o habari qaloloha so yasisangisara, de gila-gila ona ma Jou wipalako so imakiliho de ikafirika. 	 तरी त्याच्यामध्ये मूळ नसल्याने तो थोडा काळच टिकतो आणि वचनामुळे संकट आले किंवा कोणी छळ केला, व त्रास झाला म्हणजे तो लगेच अडखळतो.


Kagena de o Yakub ma ngopa yanau o Yusuf, de o Yusuf gena ongo Maria ma roka, muna magena mowisibubuo o Yesus, Una magena o Salamati ma Kolano. 	 याकोब योसेफाचा पिता होता. योसेफ मरीयेचा पती होता. मरीया येशूची आई होती. येशूला ‘ख्रिस्त’ म्हटले आहे.


De Una maro o Imam Wilalamo gena womanara o tahu qatetebika, ena gena o Gikimoi Awi Suba ma Dadaru o sorogaka, kiaka o nyawa yaakawa duma o Gikimoi de Awi gia masirete wosiakaka. 	 आणि कोणत्याही मानवनिर्मित मंडपात नव्हे, तर प्रभु परमेश्वारने बनविलेल्या खऱ्याखुऱ्या मंदिराच्या परमपवित्रस्थानात तो मुख्य याजकाची सेवा करतो.


De nakoso ngini nitemo ka qaloha de ngohi lo tomote, la ngomi asa mitagi mimakangaho. 	 आणि जर माझेसुद्धा जाणे योग्य असेल तर ते माइयाबरोबर येतील. पौलाच्या योजना


Ngini nia lako gena aku isitero de o poci. Nakoso ngini nia lako qaloloha, de nia ginano gena asa qatebi. Duma nakoso ngini nia lako qatorou, de ngini nia ginano lo qafaja de qatorou. 	 डोळा हा तुमच्या शरीराचा दिवा आहे. जर तुमचे डोळे चांगले आहेत, तर तुमचे शरीरही प्रकाशाने भरलेले आहे.


Duma woleleleani moi kanaga cawali ka o cala moi wamake, una magena wotagi o tonaku wosibuaweka, de kagena ma tuangi awi pipi magena waihuka. 	 पण ज्याला एक थैली मिळाली होती, त्याने जमिनीत एक खड्डा खोदला आणि मालकाचे पैसे त्यात लपविले.


Komagena so ma Kristus kanena wahino qabolo la ma ngale o rimoi ma habari gena wonasingangasu ngone inangoduka, bai ngini o Yahudika ma nyawa nisowo ma soa ikukuruka dede o Gikimoi, bai lo ngomi o Yahudika ma nyawa ma soa idudumuka dede o Gikimoi. 	 म्हणून तो आला आणि त्याने जे तुम्ही देवापासून दूर होता व जे तुम्ही देवाजवळ होता त्या तुम्हाला शांतीची सुवार्ता सांगितली,


Sababu o Duba ma Goho Una kanaga o pareta ma kursi ma dateka, Una magena asa ona wajaga de watuda, de lo o ake ma jobubuka wangaho so yaudo la ona asa o Gikimoi Awi dateka ioho ka sidutu ikakali. Gena imatero maro o sowohi moi so awi duba-duba wajaga de lo watuda o ake ma jobubuka la wosiudo lo qamatawa. De o Gikimoi Una magena to ona manga kongo manga lakoka qangodu gena asa wapiki." 	 सिंहासनाच्या मध्यभागी असलेला कोकरा त्यांचा मेंढपाळ असेल. ज्या झऱ्यांचे पाणी जीवन देते तेथे तो त्यांना नेईल. आणि देव त्यांच्या डोळ्यांतील सर्व अश्रु पसून टाकील.”


Komagena Una wadedemo Awi nonongoruka, so ka wogogogesi o Galileaka. 	 हे सांगितल्यानंतर येशू गालीलातच राहिला.


Duma nakoso kanaga to ngini nia sininga ma rabaka ma Kristus wogoge, de ma ngale o dorouka gena ngini nia dupa ihiwaka maro isosoneka, so to ona manga dupa lo ihiwaka. Duma Awi Gurumi asa o oho ka sidutu ikakali winihike, so ngini nia dupa gena ka cawali o moi-moi o kia itotiai magena niaaka. 	 उलट जर ख्रिस्त तुम्हांमध्ये आहे व तुमचा देह पापामुळे मेला आहे तरी नीतिमत्वामुळे तुमच्या आत्म्याच जीवन आहे.


Ma orasi o Yesus wiosi qabolo so o Yordan ma Seleraye asa ka wodolaye, de imatodoka o dipa ipelenga de yakelelo o Gikimoi Awi Gurumi iuti imatero maro o namo dara de itangi Unaku. 	 येशूचा बाप्तिस्मा झाला आणि तो पाण्यातून वर आला, तेव्हा आकाश उघडले, आणि देवाचा आत्मा एखाद्या कबुतराप्रमाणे आपणावर उतरताना त्याला दिसला.


Nako o muri ona gena, igogou idadiwa itemo, 'Nako ngohi de ai guru, ngohi foloi tolamo.' Ka qaloha nakoso idadi o muri moi womaaka maro awi guru, hitilahi awi sakola wasiboloka. 	 कोणताही शिष्य त्याच्या गुरुच्या पातळीला जाऊ शकत नाही. पण प्रत्येक मनुष्य जेव्हा तो पूर्ण शिकतो तेव्हा तो गुरुसारखाच असतो.


O bi bobita iqoqomaka magena foloi ilamo. Duma nakoso ma lamo magena positero de o jaji qamomuane ma lamo, ngone aku potemo o bi bobita iqoqoma magena ma lamo he ikurangi. 	 त्यात गौरव होते, पण जेव्हा त्यापेक्षा महान गौरवासमोर तुलना केली जाते, तेव्हा ते कमी होते.


So kanaga lo o Farisika ma nyawa de o Sadukika ma nyawa lo yahino ma ngale ona lo yaosi. Duma ma orasi o Yohanes wakelelo ona yahino de una wotemo onaka, "Icala! Ngini manena o nyawa nikokulai, maro o ngihia gena o nyawaka yagoli. Ngini nia fikiri gena ka cawali tiniosi so aku niloqa o Gikimoi Awi doosa ma sangisarano, duma nia fikiri maro magegena isala. 	 योहान जेथे लोकांना बाप्तिस्मा देत होता तेथे अनेक परूशी आणि सदूकी आले. जेव्हा योहानाने त्यांना पाहिले तेव्हा तो त्यांना म्हणाला, “अहो, सापाच्या पिल्लांनो, देवाचा जो राग ओढवणार आहे त्याच्यापासून दूर पळण्याचे तुम्हांला कोणी सुचविले?


Ma orasi magena ma Kolano Herodes Antipas woise ma ngale o Yesus de Awi nonako ihahairani, sababu kagena o nyawa yadadala yaaka idadi manga uru ma beto. Sidago yaado o doku de o soaka so o bi nyawa itemo, "O Yesus gena o Yohanes Wooosi de Una asa wooho kali! Ma sababu magegena Una wamake o buturu la waaka o nonako ihahairani." 	 हेरोद राजाने येशूविषयी ऐकले कारण येशूचे नाव सगळीकडे गाजले होते. कही लोक म्हणत होते, बाप्तिस्मा करणारा योहान मेलेल्यांतून उठला आहे म्हणून त्याच्याठायी चमत्कार करण्याचे सामर्थ आहे.


Ma ngale una awi piricaya so una o Paskah ma rarame ilalamo gena waaka ma nonomaka. Una wosulo la o Yahudika ma nyawa ona magena o duba ma goho yatotolaka gena, ma au manga tahu ma ngoraka yosiese, la ma ngale o Jou Awi malaikat itotooma asa ka wogila-gila so manga ngopa-ngopa ma gori upa he yatooma de isone. 	 नाश करणाऱ्याने (देवदूताने) इस्राएल लोकांच्या प्रथम जन्मलेल्या मुलांपैकी एकालाही हात लावू नये म्हणून त्याने विश्वासाने वल्हांडण सण पाळला आणि रक्त शिंपडले.


So kagena de o Petrus wosulo o nyawa yangodu isupu kasi, de wobukuku so wosumbayang o Gikimoika. Qabolo de una womabulutu ami rohe worisima, de wotemo, "Tabita, nomomi!" Ato ami lako mapelenga o Petrus mowikelelo, de momomi so momatamiye. 	 पेत्राने खोलीतील सर्वांना बाहेर काढले. त्याने गुडघे टेकून प्रार्थना केली. आणि दुर्कसच्या शरीराकडे वळून तो म्हणाला, “तबिथा ऊठ!” तेव्हा तिने डोळे उघडले, जेव्हा तिने पेत्राला पाहीले तेव्हा ती उठून बसली.


De Ngona nokolano o duniaka, so o nyawa o duniaka yangodu Ani dupa gena yaaka, imatero maro de o sorogaka. 	 तुझे राज्य येवो, जसे स्वर्गात तसे पृथ्वीवरही तुझ्या इच्छेप्रमाणे होवो.


Duma nako o Yahudika ma nyawa ona magena, ngaroko igogou o ngeko yodudupa isisari la o Gikimoi aku wotemo manga sininga itotiai, duma o ngeko yodudupa gena asa yamakewa. Sababu ma ngale ona de o bobita ma ngeko o Gikimoino gena tanu yodupa yaaka, duma ma ngeko o Jou Yesus wipiricaya gena iholu, so Una lo woholu wotemo manga sininga itiai Unaka. Ena gena, ngaroko ma ngale to ona manga dorou o Jou Yesus sidago wosoneka, duma Una magena ona iwiholu so manga sininga itotiai akuwa yamake, maro o nyawa la o ngekoka itagi, de kanaga o teto ilalamoka isepele so irubaka. 	 का नाही? कारण ते हे नीतिमत्व विश्वासाने नाही तर त्यांनी केलेल्या कर्मांनी मिळेल असे समजून त्याच्या मागे लागले होते व ते अडखळण्याच्या दगडावर ठेचाळले.


O dodoto kiaka imakoketerowa de nanga piricaya gena, upa sidago ngini inisihaga. Nako o bobita ma ngale o ino gena, idala o bi Yahudika ma nyawa yamote, duma o bobita magena asa yaakuwa o laha isidumu o nyawa ona magena o bobita yamomoteka. So ifoloisi qaloha ngone pososininga o Gikimoi Awi sininga ma laha la aku nanga sininga isiputuru. 	 निरनिराळ्या तऱ्हेच्या विचित्र शिकवणुकींमुळे बहकून जाऊ नका. अन्राच्या विधीने नव्हे, तर देवाच्या कृपेने आपली ह्रदये बळकट केलेली फार बरी. कारण अन्राच्या विधींचे पालन करण्याने कोणाचेही हित झालेले नाही.


So o malaikat ma nonomaka asa wotagi awi udo-udo ma raba magena o duniaku wakopola. De tomatodoka o bi nyawa o haiwani ilalago, ena gena o giki yatotulada magenaka yasusuba de ona o nonako yamamake, ona magena yangoduka asa yadahe o guwu ilalago de qasisiri. 	 पहिला देवदूत गेला आणि त्याने जमिनीवर त्याची वाटी ओतली. तेव्हा सर्व लोकांना ज्यांच्यावर श्र्वापदाचे चिन्ह होते आणि जे त्याच्या मूर्तीची पूजा करीत होते त्यांना अतिशय कुरुप आणि वेदना देणारे फोड आले.


So nako ngone kiaka o Gikimoi wonaeto maro Awi ngopa-ngopa gena, imatero maro ka o nyawali so nanga rohe done isone o duniaka. Komagena lo o Jou Yesus, Una masirete lo, imaketero maro dede ona, so ipapasaka gena Una wosoneka la ma ngale o Iblis awi kuasa kiaka o sone wapopereta gena aku wasisa. 	 म्हणून मुले रक्त व मांस यांची बनलेली असल्याने त्यानेसुद्धा त्या रक्तात व मांसात त्यांच्यासमवेत भाग घेतला. येशूने हे यासाठी केले की, ज्याच्याकडे मरणाची सत्ता आहे, अशा सैतानाचा मरणाने नाश करावा.


O bi nyawa la kanaga Ngohi iholuka, ona magena imatero maro o rube moi kanaga o tetoku itura so ipoloteka, eko lo o rube moiku kanaga o teto moi yodutura so o rube gena imeremoka." 	 जो कोणी त्याच्यावर पडेल त्याचे तुकडे होतील परंतु ज्या कोणावर तो पडेल त्याचा चुराडा होईल.”


So nakoso nginika la kanaga o sangisara ma rabaka de ngini akuwa nianako idodooha bilasu niaaka itotiai, de hika la tanu ngini nigolo o Gikimoika. Sababu Una Awi sininga foloi qaloha so wodupa wahike ilamo o nyawa yangoduka. So komagena o Gikimoi asa winidotoka la ngini lo aku nianako. 	 म्हणून जर तुमच्यातील कोणी शहाणपणात उणा असेल तर त्याने ते देवाकडे मागावे. जो सर्व लोकांना उदार हस्ते देतो, आणि जो दोष शोधीत नाही, असा देव ते त्याला देईल.


De o Jou Yesus towikelelo de Una wotemo ngohika, 'Saulus! Nomataika o Yerusalem nodongosa! Sababu o nyawa ngo kagenadahu o kia ngona nosihabari ma ngale Ngohi gena ona yoise iholu.' 	 मी येशूला पाहिले, आणि येशू मला म्हणाला, ‘घाई कर! यरुशलेम ताबडतोब सोड! येथील लोक माझ्याविषयीचे सत्य स्वीकारणार नाहीत.’


De o Nahor ma baba gena o Serug, o Serug ma baba gena o Rehu, o Rehu ma baba gena o Peleg, o Peleg ma baba gena o Eber, de o Eber ma baba gena o Salmon. 	 नाहोर सरुगाचा मुलगा होता. सरुग रऊचा मुलगा होता. रऊ पेलेगाचा मुलगा होता. पेलेग एबराचा मुलगा होता. एबर शेलहाचा मुलगा होता.


Ma sababu o bi moi-moi qangodu magena igogou done isisa, so ngohi tongongano ngini bilasu nileleani nikaeli o Gikimoika de niodupa niaaka o bi moi-moi Una wodudupa bai! 	 जर अशा प्रकारे सर्व गोष्टींचा नाश होणार आहे तर तुम्ही कोणत्या प्रकारचे लोक असायला पाहिजे याचा विचार करा. तुम्ही आपले जीवन पवित्रतेने जगावे व देवाच्या सेवेत रममग्र असावे.


Ma ngale komagena upa ngini niaaka, so nako ngini de o nyawa ma binuka, de ka ngini masirete foloisi nimasihie eko ngaroko kanaga ma sababu o kia naga moi lo ihiwa, duma nimasihie. Upa sidago maro komagena de ngini niaaka. Duma tanu ngini asa nia sininga qamuuqu sidago lo nako ngini masirete de o nyawa ma somoa gena, de ona magena niahoromati foloisi ilamo. 	 हेवा किंवा पोकळ व्यर्थ अभिमानाने काहीही करु नका. उलट नम्रतेने एकमेकांना स्वत:पेक्षा चांगले माना.


O Pilatus wosano kali, "Nako komagena, de ngini niodupa ngohi o kia taaka kiaka ngini niwiaaso Una manena ma Kristus." De ona yangodu imatoore itemo, "Una bilasu iwisidasangahadi!" 	 पिलाताने विचारले, “मग ज्याला ख्रिस्त म्हणतात त्या येशूचे मी काय करावे?” सर्व लोक ओरडून म्हणाले, “त्याला वधस्तंभावर खिळून मारून टाका!”


So komagena lo itiaika o sangisara foloisi qatotubuso he yadahe o nyawaka, nakoso ona magena kanaga o Gikimoi Awi Ngopa iwiholu. Ce! Ona itemo Awi au magena ma faida ihiwa, ngaroko Awi au gena o Gikimoi Awi jaji isiputuruka de lo manga dorou yapikika. De Awi Gurumi lo Awi laha wosidudumu, kiaka Una magena Awi ronga ma dorou gena ona yogaka. 	 तर मग ज्याने देवाच्या पुत्राला पायाखाली तुडविले, ज्या रक्ताने त्याला शुद्ध केले त्या रक्ताला अपवित्र ठरविले आणि ज्याने कृपेच्या आत्म्याचा अपमान केला, त्या मनुष्याला कितीतरी अधिक शिक्षा मिळेल याचा विचार करा!


Muna de ngomi mimakamakeka, de ka momimote-mote de momatoore o bi nyawaka, "He! O nyawa ona manena o Gikimoi Wikukuruye Awi leleani! Ona yahino inisihabari o ngeko idodooha la ngini aku o salamati niamake!" 	 ती मुलगी पौलाच्या व आमच्या मागे आली. ती मोठ्याने म्हणाली, ‘हे लोक सर्वेच्च देवाचे सेवक आहेत! ते तुम्हांला सांगत आहेत की, तुमचे तारण कसे होईल!’


Duma ma ngale o kia Una wotetemo gena, qangodu igogou Awi muri-muri asa yanakowa, sababu Awi demo ma ngale gena kanaga isingangasu waasi, so idadiwa ona yanako. 	 शिष्यांना यातील काहीही कळाले नाही. कारण हे वचन त्यांच्यापासून लपवून ठेवण्यात आले होते. आणि तो कशाविषयी बोलत आहे हे त्यांना माहीत नव्हते.


Komagena so ngohi tomasidiado waasi nginika, de o surati manena ngohi asa talefo, la ma orasi done kagena tomasidiado, de upa he de o kuasa o Jouno ngini nia gogoho ma dorou magena tositiai de lo ngohi he tiningamo kawa. Sababu o Jou Awi kuasa woihike ngohika la ngini nia piricaya magena, upa tasisa, duma ka tosiputuru. 	 यामुळे तुम्हापासून आम्ही दूर असताना हे तुम्हाला लिहितो, यासाठी की, प्रभुने जो अधिकार तुम्हांला खाली पाडून टाकण्यासाठी नव्हे तर वृद्धीसाठी मला दिला त्याप्रमाणे जवळ आल्यावर मी कठोर वागू नये.


Qabolo de ona yasusulo itagi imajobo o Antiokhiaka. Kadoka yahika de o gogobu yangodu yatolomuno so o surati magena yahikeka. 	 मग पौल, बर्णबा, यहूदा व सीला यांनी यरुशलेम सोडले. ते अंत्युखियास गेले. अंत्युखियात त्यांनी विश्वासणाऱ्यांना एकत्र केले. आणि त्यांना ते पत्र दिले.


Ma orasi o Yesus wobobicarasi, de o Yudas, o Yesus Awi muri moi yamogiowo de sinoto manga dongirabano, womasidiado. Una magena wahino de o nyawa yadadala manga giaka o sumarangi de o gogipongo ilalamo. Ona magena o imamka ma bi sahe de lo o bi Yahudika ma roriri gena to ona manga nyawa yasusulo. 	 येशू हे बोलत असतानाच बारा जणांपैकी एक जो यहूदा, तो तेथे आला. त्याच्याबरोबर बरेच लोक होते. मुख्य याजक, लोकांचे वडीलजन यांनी त्यांना पाढविले होते. ते लोक तलवारी व सोटे घेऊन आले होते.


Kagena de Una wotemo onaka, "Ai sininga ma sangisara qatubuso, tamalo gena maro he tosone. Ngini kanena nigogoge la nimajaga dede Ngohi." 	 येशू पेत्राला व जब्दीच्या दोघा पुत्रांना म्हणाला, “माझे दु:ख मला इतके झाले आहे की, ते मला मारून टाकील. येथे थांबा व माझ्याबरोबर जागे राहा.”


Duma nakoso ngini nia piricaya Ngohika qaputuru sidago o dunia ma dodogu imasidiado, igogou ngini magena done asa o oho ikokakali niamake." 	 आपल्या सहनशीलतेने तुम्ही जिवाचे रक्षण कराल.


So sababu o Yesus Kristus wonasiputuru, so tanu o Gikimoi womatetengo de lo igogou wococawaro, Una magena Awi ronga posilamo ka sidutu ikakali. Amin. Ngohi Paulus 	 एकच ज्ञानी देव त्याला येशू ख्रिस्ताद्वारे युगानुयुगे गौरव असो. आमेन.


Ngaroko taaka komagena, duma ma orasi ngohi isibuo waasi, de o Gikimoi to Una Awi laha woihike ngohika, so woihirika de woiasoka la ma ngale Una asa towileleani. 	 त्यामुळे मी जन्मण्याअगोदरच देवाने माझ्यासाठी वेगळी योजना आखली होती आणि त्याच्या कृपेत त्याची सेवा करण्यासाठी त्याने मला बोलावले.


Kanaga o Damsyikka o nyawa moi o Yesus wipipiricayaka awi ronga o Ananias. De o Ananias awi gogelelo moi o Gikimoino wakelelo gena o Jou Yesus wotemo unaka, "Ananias!" De o Ananias wopalu, "Ya Jou, ngohi kanena de Ani bicara o kia ngohi toise." 	 दिमष्कमध्ये येशूचा एक अनुयायी होता. त्याचे नाव हनन्या होते. प्रभु त्याच्याशी एका दृष्टान्तात बोलला: तो म्हणाला, “हनन्या!” हनन्याने उत्तर दिले, “मी आहे, प्रभु!”


Ma ngale Una Awi dupa masirete gena, so Awi demo itotiai asa isihabari la Una powipiricaya. De komagena lo ngone asa Una o oho qamomuane wonahikeka, so ngone maro to Una Awi nyawa masirete. Una waaka komagena, ma ngale o bi moi-moi qangodu wosidadadika gena o kia naga qangodu to Una masirete, so ngone gena foloi wonadupa. 	 सत्याच्या संदेशाद्वारे आपण त्याची मुले व्हावे ही त्याची इच्छा पूर्ण होण्यासाठी आपली निवड केली आहे. पित्याने निर्माण केलेल्या सर्व गोष्टींमध्ये आपण “प्रथम फळ” व्हावे यासाठी त्याने असे केले.


"So Ngona gena naguuna." So Una wasango onaka wotemo, "Ngohi tatagapi, igogou ma nonomasi de ma ngale Ngohi gena tinisingangasu nginika de sidago o orasi manena lo Ngohi ka tinisingangasusi tosidadu-dadu. 	 यहूदी लोकांनी विचारले. “मग तुम्ही कोण आहात?” येशूने उत्तर दिले, “मी सुरुवातीपासून तुम्हांला सांगत आलो तोच मी आहे.


La de o Yesus woise, de ka wotemo o Yairuska, "Upa ani sininga itura, de nopiricaya bato done ani ngopa asa miloha kali." 	 येशून हे ऐकले व तो सभास्थानाच्या अधिकाऱ्याला म्हणाला, “भिऊ नको, फक्त विश्वास ठेव आणि ती मरणातून वाचविली जाईल.


Ngaroko o nyawa moi o dunia de ma raba manena he qangodu ka to una, duma qangodu magena ma faida ihiwa, nakoso ma duuru una wamakewa o oho ka sidutu ikakali. 	 मनुष्याने सर्व जग मिळविले व जिवाचा नाश करून घेतला तर त्याला काय लाभ?


De lo nakoso o riho moika la nitulu, de ona ngini iniholu sidago o habari qaloloha magena lo yoise iholu, o riho magena niodongosa. Duma nia qohu ma gaapo niapari kasi la imaaka o nonako moi onaka, igogou ona magena de manga fajaka o Gikimoi Awi simaka." 	 जेथे लोक तुमचे स्वागत करणार नाहीत, तेथे गाव सोडताना त्यांच्याविरुद्ध साक्ष म्हणून आपल्या पायावरील धूळ झटकून टाका.”


Foloi qaloha nia manara gena o nyawa moi lo upa yanako, ka cawali nia Baba o sorogaka wanako. To ngini nia gogoho o nyawa yananakowa gena Una wakelelo, de asa ngini winifanggali." 	 दान गुप्त असावे, कारण तुमच्या पित्याला ते कळते व तो त्याचे फळ देतो.


Duma o kia bato kanaga o nita lo yododisiwaka gena done asa yakelelo itiai. 	 पण जेव्हा सर्व काही प्रकाशाद्वारे उघड होते, तेव्हा प्रत्येक गोष्ट दिसते.


o uku ma sora isisiru-siru gena yasone, o nyawa itotooma de o sumarangi manga gia ma sohano wasirese, manga buturu ikurangi duma wasiputuru kali, o kudoti ma rabaka ona manga nonau de manga barani, de lo ona gena manga lawangi o doku ma somoano yautungu de yaginihi. 	 त्यांनी अग्निचे सामर्थ्य नष्ट केले. तरवारीने मरण्यापासून बचावले. अशक्तपणात त्यांनी सामर्थ्य मिळविले. ते लढाईत सामर्थ्यशाली ठरले. आणि त्यांनी परकी सेना मागे हटविली.


Ma ngale komagena so ngini, ai ngopa-ngopa tinisosininga, tanu ningodu asa nimajaga qaloha, la upa sidago o bi giki ma somoali de kagena niasuba, duma ka o Gikimoika nisuba bai! Ngohi Yohanes O Efesus ma kotaka 	 माझ्या मुलांनो, स्वत:ला मूर्तिपूजेपासून दूर राखा.


O nyawa nagoona nakoso ona o dodoto ikokulai yaholu de Ngohi ipiricaya qaputuru, ona maro o prajurit moi imakudubu sidago lo yatura so ona magena asa o baju qaaare yasitibaka. Komagena so Ngohi to ona magena manga ronga upa tapiki o oho ma buku ma rabaka, ena gena o nyawa ioho ka sidutu ikakali ma bukuka, de Ai Baba de lo Awi malaikat-malaikat manga simaka asa tosibicara totemo igogou ona magena lo to Ngohi Ai nyawa. 	 प्रत्येक व्यक्ति जी विजय मिळविते, ती त्यांच्यासारखी पांढरी वस्त्रे परिधान करील. मी त्या व्यक्तीचे नाव जीवनाच्या पुस्तकातून काढणार तर नाहीच पण माझ्या पित्यासमोर व त्याच्या देवदूतांसमोर त्याचे नाव स्वीकारीन,


So komagena lo ngini, nakoso o bi moi-moi nginika gena qangodu niapalako waasi, de yaakuwa ngini magena nidadi to Ngohi Ai nyawa imomote." 	 त्याच प्रकारे तुमच्यापैकी जो कोणी सर्वस्वाचा त्याग करीत नाही त्याला माझा शिष्य होता येणार नाही.


Ona isigigise gena yangodu yohairani, de yotemo, "Igogou, Awi demo gena foloi itiai de qaloha bai! Duma Una gena ka o Yusuf awi ngopa." 	 तेव्हा प्रत्येकाने त्याच्याविषयी चांगले उद्गार काढले. आणि त्याच्या मुखातून येणाऱ्या कृपेच्या शब्दांबद्दल ते आश्चर्यचकित झाले. आणि ते म्हणाले, “हा योसेफाचाच मुलगा नव्हे काय?”


Ngaroko igogou o nyawa ipipiricaya gena yangodu yanako ngini gena o habari qaloloha nisigiseka so ma ngale ngini ngohi lo inalika, duma ngohi todupa tanu ngini gena nicawaro so o moi-moi qaloloha gena niaaka de lo o moi-moi qatotorouno nimasirese. 	 त्यांच्यापासून दूर राहा कारण सर्व विश्वास णाऱ्यांना तुंम्ही किती आज्ञाधारक आहात हे माहीत आहे, म्हणून तुम्हाविषयी मी फार आनंदात आहे, परंतु मला तुम्ही जे चांगले त्याविषयी शहाणे आणि वाईटाविषयी भोळे असावे असे वाटते.


Igogou, ngini nia dorou ma fanggali gena o Gikimoi winipalakoka, so bilasu o dorou niaaka kawa. Sababu ngini winipalakoka gena ma ngale nidadi maro to Una Awi gilalo masirete winipopareta, so upa lo ma ngale o dorou gena nia sininga ma rabaka nitemo aku magena niaaka. 	 मुक्त लोकांसारखे जगा. पण तुमच्या मुक्तपणे जगण्याच्या नावाखाली वाईट गोष्टींना वाव देऊ नका. उलट देवाचे सेवक असल्याप्रमाणे जगा.


So kagena de ona yasulo o Petrus de o Yohanes isupu o Mahkamah Agama ma rihono, la ma ngale ona imatekefakati. 	 यहूदी पुढारी त्यांना म्हणाले की, त्यांनी सभा सोडून जावे. मग पुढारी काय करायला हवे याविषयी एकमेकांमध्ये विचारविनिमय करु लागले.


Itekawa, de o orasi magena o bi nyawa kagena itemo kali unaka, "We! Ngona upa nomanosu! Igogou, ngona manena to ona manga dodiao moi, sababu ngona ani lugono so panako itiai ngona o Galilea ma nyawa." 	 काही क्षणानंतर तेथे असलेले लोक पेत्राकडे वळाले आणि त्याला म्हणाले, “तू खरोखर येशूच्या शिष्यांपैकी एक आहेस, हे आम्हांला माहीत आहे, तुझ्या बोलण्यावरून हे आम्हांला स्पष्ट दिसून येते.”


O orasi magena o nyawa yadala imatamiye de o Yesus Una ma dongirabaka, so yotemo, "Tabea, Baba, Ani awa de Ani gianongoru ona inisari Ngona, ona kadoke naga ma duduka itamaha bai!" 	 लोकसमुदाय त्याच्याभोवती जमा झाला होता. लोक येशूला म्हणाले, “पाहा तुझी आई व तुझे भाऊ बाहेर तुझी वाट पाहात आहेत.”


Mutuwade ngomi imatero maro o soneku he mitura, ma ngale ngini aku o oho ka sidutu ikakali gena niamake. 	 म्हणून मग, आमच्यामध्ये मृत्यू काम करीत आहे, पण तुमच्यामध्ये जीवन काम करीत आहे.


de itagi gila-gila sidago ma bati awi gianongoru yatumudingi ma kawi ma mata-mataka, duma o ngopa yamake waasi. De ma dodoguku o ngopeqeka muna magena lo mosoneka. 	 तिसऱ्याने तसेच केले. त्या सात भावांपैकी एकालाही त्या स्त्रीपासून, मूलबाळ झाले नाही. शेवटी ती स्त्रीही मेली.


Kagena de o roriri moi wotemo ngohika, "Upa noari. Hika nanano de nakelelo. Una o Yehuda ma soano ma Kolano Daud awi ngopa de awi dano moiku, Una magena wolamo de wokuasa maro ka o singa ma nau moi so Awi lawangi wasitura qaboloka. So Una magena asa waaku o buku o lolo moi ma segel ngai tumudingika magena waraca de lo wapelenga." 	 पण वडीलांपैकी एकजण मला म्हणाला, “रडू नकोस! पहा, यहूदा वंशाचा सिंह, दाविदाचा अंकुर हा विजयी झाला आहे. तो गुंडाळी उघडण्यास व तिचे सात शिक्के उघडण्यास समर्थ आहे.”


So ngohi lo topiricayawa maro nanga rohe lo bilasu de ma bobita, ngaroko aku potemo ngohi de ai sababu la topiricaya. Duma nako o nyawa moi de kanaga aku yotemo, "Ngohi topiricaya nanga rohe ma bobita de ma sihino so tanu o Gikimoi asa woisininga maro Awi nyawa moi," de magena ngohi lo aku foloisi tasitemo. 	 जरी मला स्वत:ला जगिक गोष्टींवर विश्वास ठेवण्यास जागा आहे. जर दुसऱ्या कोणाला जगिक गोष्टीवर विश्वास ठेवण्यास कारण आहे असे वाटते.


So o bi rasul ona magena o Mahkamah Agamano isupu de manga nali de manga more, sababu o Gikimoi wasitatapu so ma ngale o Yesus bilasu o sangisara de o totadi yamake. 	 प्रेषित सभा सोडून गेले. येशूच्या नावासाठी आपण निंदानालस्ती सहन करण्याच्या योग्यतेचे ठरलो यामुळे ते आंनदी झाले.


He! O kia naga niakokelelo gena hika ngini niamalo. Nakoso kanaga o nyawa itemo ona gena igogou ma Kristus Awi nyawa, de ona bilasu yosininga ngomi lo ma Kristus Awi nyawa imatero maro ona. 	 तुम्ही वरवर बघता, जर कोणी तो ख्रिस्ताचा आहे याविषयी खात्री बाळगतो तर त्याने हे लक्षात घ्यावे की जितका तो ख्रिस्ताचा आहे तितके आम्हीसुद्धा आहोत.


Ngohi takelelo igogou idodooha Ai nyawa o Israelka manga sangisara qatubuso poli o Mesir ma tonaka. De lo toiseka to ona manga ridemo, so Ngohi tahuku la o Mesirno ona tasisupu. Nahino, la o orasi manena Ngohi tonisulo ngona notagi noliho o Mesir ma dokuka.' 	 माझ्या लोकांचा इजिप्त देशात होणारा छळ मी पाहिला आहे. आणि त्यांचे विव्हळ्णे माझ्या कानी आले आहे. म्हणून त्यांची सुटका करण्यास मी खाली आलो आहे. आता ये, मी तुला परत इजिप्त देशाला पाठवीत आहे.’


So igogou nanga rohe ma bobolo gena kanaga he idala, duma nanga rohe qaasu-asu gena ka ngai moika. 	 पण असे आहे की, अवयव अनेक आहेत, शरीर मात्र एकच आहे.


Magena de Una Awi muri-murika wotemo, "O nyawa yadadala la yodupa o habari qaloloha yoise, ona magena imatero maro o tamo qaoosaka gena bilasu yautu, duma kanaga youutu ma nyawa yadalawa. 	 तो आपल्या शिष्यांस म्हणाला, “पीक खरोखर फार आहे, पण कामकरी थोडे आहेत.


So nimasidodiahi! Upa o ngopa ma ceceke moi lo maro o ngopa manena niasidoohawa. Sababu igogou-gogou to ona manga bi malaikat yajajaga o sorogaka, ona gena salalu kanaga Ai Baba Awi simaka.(( 	 “सावध असा. ही लहान मुले कुचकामी आहेत असे समजू नका. मी तुम्हांला सांगतो की, या लहान मुलांचे देवदूत स्वर्गात असतात आणि ते देवदूत माझ्या स्वर्गातील पित्याबरोबर नेमही असतात.


Nakoso o nyawa la kanaga itemo ona masirete o nyawa o Gikimoi Awi demo isingongangasu eko Awi cocatu moi yamakeka, igogou ona magena lo bilasu yanako o demo manena, la ngohi masirete talelefo gena, o bi sulo o Jou Yesusno. 	 एखादा जर स्वत:ला संदेष्टा समजत असेल किंवा जर तो धार्मिक मनुष्य असेल तर त्याने हे ओळखले पाहिजे की, जे मी तुम्हाला लिहित आहे ती देवाकडून देण्यात आलेली आज्ञा आहे.


Igogou de itero, o Gikimoi gena foloi wokuasa ka sidutu ikakali. Amin. 	 त्याचे सामर्थ्य अनंतकाळचे आहे! आमेन.


Qabolo de Una wacoho o ngopa magena ami giaka, de wotemo munaka, "He, Ai ngopa! Nomomi!" 	 परंतु त्याने तिचा हात धरला आणि मोठ्याने म्हणाला, “मुली, ऊठ!”


Duma nako ma Jou wodupa, de iteka kawa ngohi asa tomasidiado kali nginika. So kagena de ngohi asa tanano o nyawa imasihihie gena o kia naga asa ona yaaka, la tanako igogou to ona de manga kuasa, eko hiwa de cawali ka manga demo bato. 	 तरीही जर प्रभूची इच्छा असेल तर मी लवकरच तुमच्याकडे येईन. आणि मग मला समजेल की, जे गर्वाने फुगून गेले ते किती चांगले वक्ते आहेत हे नव्हे, तर ते किती सामर्थ्यशाली आहेत, हे मला समजेल.


So wahino o Simon Petruska, de Awi muri una magena wotemo, "Jou, qadoohaso Ngona notemo maro to ngohi ai qohu de Ngona natiodo." 	 मग तो शिमोन पेत्राकडे आला; पण पेत्र त्याला म्हणाला, ‘प्रभु, तू माझे पाय धुणार काय?”


Ai dodiao nipipiricayaka, idodooha o Gikimoi wojaji o Abrahamka gena hika ngini ngohi tinisikelelo. Hino la ngone posiade-ade de positero maro o kia naga moi de o orasi isigeto-geto asa idadika. Nakoso o nyawa yasinoto de kanaga ma ngale o kia naga moi gena imatekekajajika de lo o jaji magena isitatapu lo qaboloka, ngaroko ona magena ka o nyawa, duma o nyawa nagoona bato yaakuwa o jaji magena yasisa eko lo o jaji magena yatagali. 	 बंधूंनो, मी तुम्हांला रोजच्या जीवनातील उदाहरण देतो. ज्याप्रमाणे मनुष्यांनी केलेला करार कोणीही रद्द करत नाही किंवा त्यात भर घलीत नाही. याबाबतीतसुद्धा तसेच आहे.


Ngini o Gikimoi Awi nyawa kagena o Efesus ma kotaka gena, ningodu nia piricaya qaputuru Unaka de ngini lo dede ma Kristus nimarimoika. Ngohi, Paulus, nanga Gikimoi Awi dupa so wositatapu ngohi maro o Yesus Kristus Awi sosulo moi la tosihabari o nyawaka, ngohi o surati manena tinisidingo nginika. 	 देवाच्या इच्छेने झालेला येशू ख्रिस्ताचा दास पौल याजकडून, इफिस येथे जे देवाचे लोक आहेत त्यांना व येशू ख्रिस्तावर विश्वास ठेवणान्यांना,


So nakoso ngona o oqo ma rarame naaka, de hika naaso o bi nyawa isususa, o nyawa manga qohu isosoneka, ibilulugu, de lo ibipipilo. 	 पण जेव्हा तू मेजवानी देशील, तेव्हा गरीब, लंगडे, पांगळे, आंधळे यांना आमंत्रण दे.


"Ngaroko komagena, o nyawa moi lo asa yanakowa to Ngohi o Nyawa ma Duhutu Ai hino ma orasi eko ma wange. Salanta o malaikat o sorogaka lo yanakowa de Ngohi Awi Ngopa masirete lo tanakowa, ka cawali Ai Baba masirete wanakoka. 	 त्या दिवसाविषयी किंवा त्या घटकेविषयी कोणालाही ठाऊक नाही. देवादूतालाही नाही व पूत्रासही नाही. फक्त पित्याला माहीत आहे.


So igogou ngone nanga sininga gena foloisi qaputuru. Ngone done foloisi posanangi ma orasi nanga rohe manena podongosa, de asa pokahika pogoge dede o Jou Yesus o sorogaka. 	 आम्हांला विश्वास आहे, मी म्हणतो, आणि शरीरापासून दूर राहण्याचे आम्ही पसंत करु. आणि प्रभुसंगती राहू.


So bilasu ngini gena upa he niasimaha o nyawa ona magena inibaja kali de inikulai so ma Kristus niwipiricaya kawa de nia hadiah Unano niamake kawa. Sababu o nyawa ona magena yahino imatero de youule so imahadoku, ena momongo ona imasihie, de lo o bi malaikat yasuba. Ona itemo manga kuasa ma sihino gena o moi-moi o kia naga yakokelelo manga doguruga masirete ma rabaka, de ngaroko ma sababu ihiwa, duma imasihie de cawali yamote manga dupa qatotorou manga sininga ma rabaka. 	 कोणीही जो स्वत:चा अपमान, नम्रतेची कृत्ये व देवदूतांची उपासना यात समाधान मानून घेतो, त्याने तुम्हाला बक्षिसासाठी अपात्र ठरवू नये. असा मनुष्य नेहमी हे सर्व दृष्टान्त पाहिल्यासारखे बोलतो आणि कोणतेही कारण नसता त्याच्या आध्यात्मिक नसलेल्या अंत:करणामुळे गर्वाने फुगलेला असतो.


So kagena de Una asa wotemo kali, "O ili magena ma ngale Ngohi upa isiputuru, duma ka ngini inisiputuru. 	 येशू म्हणाला, “हा आवाज तुमच्यासाठी होता. माझ्यासाठी नव्हे.


O Pilatus wotemo komagena, sababu wosihoda o Yesus Awi sala ihiwa, ena momongo ma ngale manga sininga ma siri Unaka, so o Yahudika manga roriri Una iwitota. 	 लोकांनी इर्षेला पेटून येशूला पिलाताच्या हाती दिले होते हे पिलाताच्या ध्यानी आले.


Ngaroko komagena, duma to ngohi ai sininga ma rabaka iruwahe, sababu nanga dodiao wopipiricaya o Titus kagena towimake waasi de o habari woaho ma ngale ngini gena toise waasi. Komagena so ngohi o Troaska ma nyawa gena tadongosa de totagi tomajobo kanena o Makedonia ma daeraka. 	 माझा भाऊ तीत मला तेथे सापडला नाही, म्हणून माझ्या आत्म्याचे सामाधान झाले नाही. पण तेथील लोकांचा निरोप घेऊन मी मासेदोनियास गेलो.


Manga lako yatawi, so ato imatodoka so yanano o nyawa yasinoto magena lo yahiwaka, ka cawali o Yesus womatengoka. 	 आणि एकाएकी त्यांनी एकदम सभोवती पाहीले तेव्हा त्यांना येशूशिवाय कोणीही दिसले नाही.


Duma igogou o kia naga moi lo upa idadi nginika, nia hutu nia saheka ngai moi lo done asa isisawa. 	 परंतु तुमच्या डोक्यावरील एक केसही नाहीसा होणार नाही.


Ngohi de o Jou Yesus mimarimoika, so igogou tanakoka o kia naga ngone paoqoka magena moi lo akuwa o dorouka inangaho. Ka cawali nakoso o nyawa la kanaga yamalo o ino kia naga moi qatotorou, de igogou magena qatorou onaka. So upa sidago ona magena ngini niabaja o ino magena yaoqo. 	 मला माहीत आहे आणि मी जो प्रभु येशूमध्ये आहे त्या माझी खात्री झाली आहे की, जो पदार्थ खाण्यास अशुद्ध आहे असे समजतो त्याशिवाय कोणताही पदार्थ मूळचा अशुद्ध नाही. त्याच्यासाठी ते अशुद्ध आहे.


Nako igogou, de hika o sangahadiku nouti la Ani rohe nasisalamati." 	 वधस्तंभावरुन खाली ये आणि स्वत:चा बचाव कर.’


Ona bilasu yopiricaya qaputuru o dodoto itotiai, kiaka o orasi manena o Gikimoi wosimaneka, de ona lo yaaka o manara o kia aku yanako magena itotiai. 	 देवाने जे आम्हांला प्रकट केले आहे ते आमच्या विश्वासाचे सखोल सत्य त्यांनी स्वच्छ विवेकाने धरून ठेवावे.


So o bobareta moi bilasu awi moi-moi waaaka ma rabaka gena o nyawa lo yaakuwa iwikalaki. Komagena una bilasu ma peqeka ka momatengo de upa o ngopeqeka ma somoa wadupali, de awi sininga de awi rohe ma nyafusu gena wapareta qaloha, de awi sininga wapareta itiai so o nyawa aku iwihoromati, de wodupa waaso o nyawa ma somoa imasidodogu awi tahuka de lo una aku o nyawa wadoto itiai. 	 आता अध्यक्षाने (सर्वागीण काळजीवाहकाने) त्याचे जीवन लोकांनी टीका करु नये अशा रीतीने जगावे. त्याला एकच पत्नी असावी.


So ngomi migolo tanu o Gikimoi, o sanangi wonahihikeka, Una masirete gena asa waaka so maro Una Awi sininga komagena lo ngini nia sininga qangodu qatetebi. Ena gena, migolo tanu ngini ningodu nia fikiri, de nia dupa, de lo nia manara qaasu-asu gena Una asa wojaga, la ma ngale ma orasi nanga Jou Yesus Kristus done asa wahino kali, de nia sala moi lo akuwa wamake. 	 देव स्वत: जो शांतीचा उगम आहे. तो तुम्हांला त्याच्यासाठी पूर्णपणे समर्पित करो आणि तुमचे सर्व मनुष्याण म्हणजे तुमचा आत्मा, जीव आणि शरीर प्रभु येशू ख्रिस्ताच्या आगमनाच्या वेळी पूर्णपणे निर्दोष राखो.


Komagena so upa o Gikimoi Awi demo o nyawa isingongangasu gena nisiceke. 	 संदेष्ट्यांच्या संदेशाचा उपहास करु नका.


O Paulus awi manara magena yanako, so o gura ma nyawa ma binuka yasisiri yahino o Pauluska, de ona magena lo wasilohaka. 	 हे घडलेले पाहिल्यावर त्या बेटावरील इतर आजारी लोक पौलाकडे आले आणि बरे झाले.


Kagena de o Saulus womaoko de awi lako wapelenga, duma womasigelelo kawa. So awi nyawa ona magena awi giaka yacoho la wituda wisingosa o Damsyik ma kotaka. 	 शौल जमिनीवरुन उठला. त्याने डोळे उघडले, पण त्याला काहीच दिसेना. म्हणून जे लोक त्याच्या बरोबर होते, त्यांनी त्याचा हात धरुन त्याला दिमिष्क शहरात नेले.


Kanaga o Farisika ma nyawa moi, awi ronga o Simon, o Yesus wiaso la awi tahuka wooqo. So o Yesus wotagi awi tahuka, de wogogeku la kagena ona yooqo. 	 कोणा एका परुश्याने येशूला त्याच्याबरोबर जेवणाचे आमंत्रण दिले, म्हणून तो परुश्याच्या घरी गेला व मेजासभोवती आपल्या जागेवर बसला.


Kagena de Awi muri-muri ihawateri, duma Una asa womaidu womagerenaye o deru ma doduuruka so wikioloka. So yotagi iwisimomi de ona imasigaso, "Ya, Baba! Ya, Guru! Qadoohaso nomiqohaka. Done ngone inasigiloro!" 	 परंतु येशू मागच्या बाजूस वरामावर उशी घेऊन झोपला होता. त्यांनी त्याला उठविले आणि म्हटले, “गुरुजी, आपण बुडत आहोत तरी आपणांस काळजी वाटत नाही काय?”


de itemo, "O kuasa ma ngale o bi bangsa de manga kaya manena qangodu ngohi tapareta, de magena asa tonihike Ngonaka, sababu ngohi aku tahike nagoonaka o kia bato todudupa. 	 सैतान त्याला म्हणाला, “मी तुला या सर्व राज्याचे अधिकार व गौरव देईन कारण ते मला दिलेले आहे. आणि मी माझ्या मर्जीनुसार ते देऊ शकतो.


Sababu o nyawa nakoso kekiaka bato ma ngale Ngohi so imatolomu, ngaroko ka yasinoto eko yaruwange gena, Ngohi kanaga dede onaka." 	 हे खरे आहे काऱण तुमच्यापैकी जर दोघे किंवा तिघे माझ्या नावात एकत्र जमले असतील तेथे त्यांच्यामध्ये मी आहे.”


Ma orasi Ngohi kanagasi o dunia ma dokuka, de Ngohi manena todadi maro o nita moi o dunia ma bi nyawaka." 	 मी जगात आहे तोपर्यंत मी जगाचा प्रकाश आहे.”


Kagena de o ngopeqeka muna magena asa o tona imiriwo. So o ake o naga ma uruno iuuhi magena o tona ma uru ipelenga so yasoduka. 	 पण पृथ्वीने तिला मदत केली. पृथ्वीने तिचे तोंड उघडले व त्या प्रचंड सापाच्या तोंडातून आलेली नदी तिने गिळून टाकली.


Ma orasi o nyawa icocawaro ona magena ilihoka, de o Herodes asa wogiise so una wanako itiai, igogou o nyawa icocawaro gena iwisihagaka. So foloisi witoosa, sababu awi edekati o ngopa Una magena bilasu witooma. So kagena de o Herodes awi prajurit wasulo bilasu itagi o Betlehemka de magena ma sigilolika, la o bi ngopa yanau manga umuru o taungu sinotoka de isikahuku gena bilasu yatooma. Sababu una wositero de o nyawa icocawaro manga singangasu unaka o ngoma magena yakelelo ma nonoma o dipaka, gena he o taungu sinoto qabolo ipasaka. 	 तेव्हा ज्ञानी लोकांनी आपल्याला फसविले, हे पाहून हेरोद अतिशय रागावाला. त्याने ज्ञानी लोकांकडून त्या बालकाच्या जन्माची वेळ नीट समजून घेतली होती. त्यानुसार बालक जन्मल्याला आता दोन वर्षे उलटली होती. म्हणून त्याने माणसे पाठवून बेथलहेम व त्याच्या आसपासच्या प्रदेशातील दोन वर्षाच्या व त्याहून कमी वयाच्या मुलांची कत्तल करण्याची आज्ञा केली.