Nakoso o toka iwingosa de awi rohe wosipapaka o tonaku, de awi uruno lo o geko isupu, awi ingi irita, de awi rohe lo iiraka. So ngohi togolo Ani muri-murika la yodusu o toka magena, duma ona yaakuwa." 	 आणि जेव्हा तो त्याला धरतो तेव्हा त्याला खाली आपटतो व तोंडाला फेस आणतो, दात चावतो व नंतर ताठ होतो. मी आपल्या शिष्यांना त्याला काढावायास सांगितले परंतु ते काढू शकले नाहीत.”


Ma nongoru wotemo awi babaka, 'Baba, to ngona ani pusaka gena togolo, o orasi manena bato ai gimina magena noihike ngohika.' So ma baba awi pusaka magena wositoku awi ngopa yasinotoka. 	 त्यापैकी धाकटा म्हणाला, “बाबा, मलामत्तेचा माझा वाटा मला द्या.’ आणि वडिलांनी आपली संपत्ती दोघा मुलांमध्ये विभागली.


Qabolo de o Yesus lo woade-ade onaka maro komanena, "Nakoso o nyawa moi wopipilo watuda o nyawa ipipiloli, de igogou yasinoto asa itura o busuneku. 	 त्याने त्यांना एक गोष्ट सांगितली: “एक आंधळा दुसऱ्या आंधळ्याला मार्ग दाखवू शकेल काय? ते दोघेही खडुचात पडणार नाहीत काय?


o tahu kiaka wowosa de nitemo o tahu ma duhutu magenaka, 'Baba Guru wosano, o ngihi kiaka Una de Awi muri-muri asa ioqo o Paskah ma ino.' 	 आणि जेथे तो आत जाईल त्या घराच्या मालकास सांगा, ‘गुरुजी म्हणतात, जेथे मला माझ्या शिष्यांबरोबर वल्हांडण सणाचे भोजन करणे शक्य होईल अशी खोली कोठे आहे?’


de yotemo, "Nakoso igogou Ngona o Yahudika manga Kolano, hika Ani rohe masirete so nosisalamati!" 	 आणि ते म्हणाले, “जर तू यहूद्यांचा राजा आहेस तर स्वत:ला वाचव!”


So ngini gena upa niohairani duma bilasu ka ninali de nia moreka, sababu maro ma Kristus wisangisaraka komagena ngini lo kanaga nisangisara. La done ma orasi Una wahino kali de Awi mulia gena o Gikimoi wosikelelo, de ngini nia nali gena foloisi ilamo. 	 त्याऐवजी, तुम्ही ख्रिस्ताच्या दु:खसहनाचे भागीदार झाल्याबद्दल आनंद करा. यासाठी की, जेव्हा त्याचे गौरव प्रकट होईल तेव्हा तुम्ही आनंदाने आरोळी मारावी.


Mutuwade ma ngale o Jou Yesus foloisi wolamo de o bi malaikat, so ngone bilasu pomasidodiahi o dodoto ma ngale Una gena, kiaka poiise, magena pomasigocoho qaputuru de posigise qaputuru, la ma ngale upa ngone he kagena o ngeko itotiaika de pamote kali o ngeko isasalaka. 	 त्यासाठी ज्या सत्याविषयी आपण ऐकलेले आहे त्याकडे आपण अधिक काळजीपूर्वक लक्ष दिले पाहिजे. यासाठी की, आपण त्यातून निसटून जाऊ नये.


So ona gila-gila itagi o Misiaka yakahika de itagi yakahoko o Troas ma kotako o teo ma dateka. 	 म्हणून ते मिसियाजवळून जाऊन त्रोवस येथे गेले.


De ona lo iholu yadongosa o manara qatotorou yaaka, ena gena itotooma, imagogomahate, o nyafusu ma dorou yaaka de lo itotosi. 	 या लोकांनी इतरांना मारण्यापासून आपली अंत:करणे बदलली नाहीत खून चेटके तसेच लैंगिक पापांपासून आणि चोरीपासून परावृत्त झाले नाहीत.


Kagena de Una woaso womatoore Awi ili wolamo-lamo unaka wotemo, "He, Lazarus! Ngona nahinosi kanena!" 	 असे बोलल्यावर त्याने मोठ्याने हाक मारली, “लजरा, बाहेर ये.”


O Tomas (wisironga lo Wosasago) una o Yesus Awi muri yamogiowo de sinoto manga dongirabano, una magena wihiwa ma orasi o Yesus wahino womasimane Awi muri ma somoaka. 	 आता थोमा (याला दिदुम म्हणत) बारा शिष्यांपैकी एक होता. येशू आला तेव्हा तो शिष्यांबरोबर नव्हता.


Duma o nyawa moi lo iwisango yaakuwa, sababu o Stefanus wobicara de o Gurumi Qatetebi ma cawaro. 	 परंतु ज्या ज्ञानाने व आत्म्याच्या प्रेरणेने स्तेफन बोलत होता त्यापुढे यहूदी लोकांचा टिकाव लागेना.


De lo nakoso o nyawa la o Gikimoi Awi demo manena de kanaga o yosikurangi, de onaka done asa o Gikimoi lo manga gimina maro o kia itemo o buku manena ma rabaka wosikurangi, ena gena wasimahawa o kota qatetebika upa yogoge de lo o oho ma gota ma sopo upa yaoqo, so yamakewa o oho ka sidutu ikakali. 	 आणि जो कोणी भविष्याकाळाबाबत संदेश देणाऱ्या या पुस्तकामधून काही काढून टाकील, त्याचा ज्यांच्याबाबत या पुस्तकात लिहिले आहे, त्या जीवनाच्या झाडाचा आणि पवित्र नगराचा वाटा देव काढून घेईल.


O gisisi itutura o ngekoku gena imatero bato o nyawa yoiseka o Gikimoi Awi demo, duma o Iblis wahino de wakoora to ona manga sininga ma rabano so isisaka, la upa yopiricaya de upa lo yosisalamati. 	 आणि जे बी वाटेवर पडले ते जे ऐकतात त्याचे दर्शक आहेत. नंतर सैतान येतो आणि त्यांच्या हृदयातील बी घेऊन जातो, यासाठी की त्यांनी विश्वास ठेवू नये व त्यांचे तारण होऊ नये.


De Una wotemo, "Ai awa, nako ngona eko Ngohi gena, upasi pocapu, sababu to Ngohi Ai orasi gena yaado waasi." 	 येशूने उतर दिले, “आई, तू मला यात का गुंतवितेस? माझी वेळ अजून आलेली नाही.”


Magena o Simon Petrus wakelelo, de gila-gila una wobukuku o Yesus Awi simaka de wotemo, "Jou, noidongosa ngohi! Sababu ngohi o nyawa ma dorou!" 	 शिमोन पेत्राने जेव्हा हे पाहिले तेव्हा तो येशूच्या पाया पडला आणि म्हणाला, “प्रभु, माझ्यापासून दूर जा कारण मी पापी मनुष्य आहे!”


O Iblis gena aku positero maro wipoputuru moi. De paakuwa o nyawa moi wipoputuru awi tahu ma rabaka powosa de awi arata pakoora, nakoso o tahu ma duhutu magena wipiliku waasi. So bilasu una o tahu ma duhutu wipoputuru magena powipiliku kasi, de asa potagi la awi arata pakoora. Komagena lo Ngohi nakoso o bi toka todusu, gena ma ngale ngaroko o Iblis wipoputuru, duma Ngohi masirete wisitura qaboloka. 	 “किंवा एखाद्या बलवान मनुष्याच्या घरात शिरून, त्याच्या घरातील सर्व वस्तूची चोरी जर कोणाला करायची असेल तर प्रथम त्या बलवान मनुष्याला तो बांधून टाकील व मग तो चोरी करील.


Ma orasi o surati manena tolefo nginika, de ngohi ai sininga kanaga ipeleso de lo isusa sidago lo ai kongo itura. Ai ngale gena ngaroko upa he nia sininga tosipelesoli, duma ngohi tongongano ngini aku nianako to ngohi ai dodara nginika gena igogou ilamo. 	 कारण मी अत्यंत दु:खाने व कळवळून हे लिहित आहे पण तुम्हांला खिन्न करावे म्हणून नव्हे तर तुमच्याविषयी माझ्या मनात जी प्रीति आहे तिची खोली तुम्हांला समजावी म्हणून लिहित आहे.


"O Gikimoi Una waaka to ona manga lako ipilo de manga sininga wositogoi, la upa de manga lako sidago imasigelelo, eko de manga sininga so isihoda, eko lo manga dorou yodongosa de imatoba, so upa manga dorou ma rabano Una wasisalamati bai!" 	 “त्यांनी डोळ्यांनी पाहू नये, व अंत:करणाने समजू नये, फिरू नये व मी त्यांना बरे करू नये म्हणून त्याने त्यांचे डोळे आंधळे केले आणि त्यांचे अंत:करण कठीण केले आहे.” यशया 6:10


So, ai dodiao nipipiricaya, hika ngini niamode ifoloi o cocatu o Gikimoi Awi demo nisingongangasu gena niamake. De upa sidago ngini nisimahawa o nyawa isibicara de o bi bahasa irupa-rupa. 	 म्हणून माइया बंधूनो, देवासाठी संदेश देण्यासाठी उत्सुक असा, दुसऱ्या भाषेत बोलणाऱ्याला मना करु नका.


Igogou, o prajurit moi lo wihiwa, la ma orasi una o kudoti ma rabaka, de bilasu awi oho gena wosisari. Awi oho gena ma kapita kanaga wojaga. De nakoso yototoro gena, ka qaloha manga manara ma sopo gena yaoqo. De o sowohi gena, ka qaloha nakoso o duba de o kabi ma susu magena yaudo. 	 स्वत:च्या खर्चाने सैनिक म्हणून सेवा करणारा असा कोण आहे? द्राक्षमळा लावून द्राक्षे खात नाही असा कोण आहे? किंवा मेढ्यांचे कळप पाळून कळपाचे काही दूध पित नाही असा कोण आहे?


De o Petrus awi gogelelo ma gamamu ka watohosi, de o Gurumi Qatetebi wotemo, "He, Petrus! Kagenadahu o nyawa yaruwange gena ngona nisari. 	 पेत्र अजूनसुद्धा या दृष्टान्ताविषयीच विचार करीत होता. पण आत्मा त्याला म्हणाला, “ऐक, तीन माणसे तुला शोधीत आहेत.


Sababu ngohi lo tamote ai bobareta manga pareta, de kiaka kanaga ai prajurit-prajurit lo ai pareta lo yamoteka. Nako ngohi tosulo o prajurit moika, 'Notagi!' de igogou una wotagi. Nako ngohi tosulo ai prajurit ma somoaka, 'Nahino nonena!' de igogou una wahino. De lo nako ngohi tosulo ai gilalo woleleleanika, 'Naaka manena!' de igogou una waaka. So komagena lo Ngona, Baba, so upa he ai tahuka notagi. Cawali Ani demo o dola moi kanena nodedemo, de igogou kadoka ai tahuka asa isiganapu." 	 कारण मी स्वत: दुसऱ्या अधिकाऱ्यांच्या हाताखाली काम करतो आणि माझ्या हाताखाली देखील अनेक शिपाई आहेत. मी एखाद्याला जा म्हणतो आणि तो जातो आणि दुसऱ्याला ये म्हटल्यावर तो येतो. मी माझ्या नोकराला अमूक कर असे सांगतो आणि तो ते करतो.”


sababu o wange lo idadi qapuputuka. Ato imatodoka o baro isifafati o Gikimoi Awi Tahu ma rabaka gena iraca de ileta sinotoka. 	 आणि मंदिरातील पडदा फाटला आणि त्याचे दोन भाग झाले.


Kagena womasidiadoka, de Una wotagi de wowosa o Gikimoi Awi Tahu ma lolohaka. De kagena asa Una wasitodadaheno o nyawa yadadala o riho magegenaka imasiiija de imatekekokiija. Ma binuka o sapi, o duba, de lo o namo dara imasiiija gena yaaka manga suba ma gaso, de ma binukali o nyawa o doku ma somoano manga pipi imatekesitagali. 	 येशू यरुशलेम येथील मंदिरात गेला. येशूला मंदिरात गुरे, मेंढ्या आणि कबुतरे विकणारी माणसे दिसली. काही माणसे मेज मांडून बसल्याचे त्याने पाहिले. ती माणसे लोकांना पैसे बदलून देण्याचा व्यापार करीत होती.


Bilasu nianako ngone nanga dodiao wopipiricaya moi, o Timotius, una magena o buino wisisupuka. Nakoso una taika womasidiado kanena de ma orasi ngohi ngini tinikurumi gena, ngohi asa una towingaho. 	 आपला बंधु तीमथ्य हा तुरुंगातून सुटला आहे. जर तो लवकर माझ्याकडे आला, तर जेव्हा मी तुम्हाला भेटायला येईन तेव्हा तो मजकडे येईल.


De bilasu muna magena lo o nyawa minako o orasi isigeto-geto ka o loha maaka. Komagena bilasu muna ami ngopa-ngopa mapalihara qalohaka, de modupa maaso o nyawa ma somoa imasidodogu ami tahuka, de lo modupa maleleani o bi nyawa o Yesus wipipiricaya de ami sininga ma loha o bi nyawa isususaka. So komagena muna foloi modupa o loha moi-moi qangodu gena maaka mokaeli. 	 चांगले काम करण्याबद्दल तिचा नावलौकिक असेल व तिने मुलाबालांना वाढवल असेल, जिने अनोळखी लोकांचे स्वागत केले असेल, संताचे पाय धुतले असतील, त्रासात असलेल्यांना मदत केली असेल व सर्व चांगले काम करण्यात स्वत:ला वाहून घेतले असेल, तिचा विधवांच्या खास यादीत समावेश करावा.


Kagena de o Paulus awi gia wosibiripe de o ngihia magena itura kali o ukuku de awi gia lo qasiriwa. 	 परंतु पौलाने तो प्राणी शेकोटीत झटकून टाकला. आणि पौलाला काही अपाय झाला नाही.


De Una womitemo, "We! Igogou, ani piricaya qaputuru. Mahasi la asa idadi maro o kia ngona nodudupa." De o orasi magena bato igogou ami ngopa magena ami toka imahoika. 	 तेव्हा येशूने तिला म्हटले, “बाई, तुझा विश्वास मोठा आहे. तुझ्या इच्छेप्रमाणे तुला होवो.” आणी तिची मुलगी बरी झाली.


Ai dodiao nipipiricaya, maro o ngopa moi de kanaga awi baba de awi awa ngaroko iwidongosaka duma ka wasosiningasi, komagena lo ngomi minidongosaka so ngini he minikelelo kawa. So ngaroko o orasi ma cunu ngini de ngomi nanga rohe asa imakitingaka, duma o orasi isigeto-getoka minisosininga de ngomi mia dupa foloi qaputuru. De mia edekati foloi ilamo la aku miahikali la pomatekekamakeli. 	 बंधूंनो, आमच्यासाठी, आम्ही तुमच्यापासून थोड्या वेळासाठी वेगळे झालो होतो. आम्ही शरीराने वेगळे झालो होतो, विचाराने नाही आणि आम्ही तुम्हाला भेटण्यासाठी फार अधीर झालो होतो. आणि तुम्हांला भेटण्याची फार इच्छा होती.


So o Yusuf o habari wosidingo awi baba o Yakubka, wogolo una de awi gianongoru yamoritumudingi de motoha imatuluru yakahino o Mesir ma dokuka. 	 मग योसेफाने काही लोकांना आपल्या वडिलांना, आणि त्याच्या कुटुंबातील पंच्याहतर लोकांना इजिप्त येथे. बोलावण्यासाठी पाठविले.


Nakoso kanaga o bobita o Gikimoino so Una wotemo nanga sininga itiai Unaka gena, iqomaka o Musa walefoka itemo, "O nyawa la kanaga o bobita gena yaaka itiai, ona magena asa o oho ka sidutu ikakali yamake." 	 नियमशास्त्राद्वारे मिळणाऱ्या नीतिमत्वाविषयी मोशे लिहितो, “जो मनुष्य या गोष्टी करतो तो त्याकडून जगेल.”


O wange muruo naga ipasa de o Yesus o Kapernaumka wowosa kali, de o nyawa yogiise o tahu moika wogoge. 	 नंतर काही दिवसांनी येशू कफर्णहूमास परत गेला. तो घरी आहे ही बातमी लोकांपर्यंत गेली.


Ngaroko o Gikimoi Awi bobita o Musa wolelefoka gena ona de manga barani yodupa yadoto o nyawaka, duma ona manga dodoto de manga demo-demo gena ona masirete lo ma ngale isihoda waasi. 	 त्यांना नियमशास्त्राचे शिक्षक व्हायचे होते, पण ते ज्या गोष्टीविषयी मोठ्या आत्मविश्वासाने बोलतात व सांगतात त्या त्यांनाच कळत नाहीत.


Asa ka yanako Una o sitiari wahike ma ngale o roti ma ragi qasowo, duma o Farisika de lo o Sadukika manga dodotoka. 	 तेव्हा त्यांना समजले की, त्याने त्यांना भाकरीच्या खमिराविषयी सावध राहण्यास सांगितले नव्हते, पर परूशी आणि सदूकी यांच्या शिकवणुकीविषयी सावधान राहायला सांगितले होते.


Nakoso magena itemo "wodola," gena ma ngale igogou iqoqoma Una gena o dipaka de asa wouti o dunia manenaku. 	 आता, जेव्हा ते असे म्हणते, “वर चढला” तर त्याचा अर्थ काय? म्हणजे तो पृथ्वीच्या खालील प्रदेशात सुध्दा उतरला असाच होतो की नाही?


de awi gogelelo o Gikimoino o nyawa moi awi ronga o Ananias wahino wowosa de awi gia wahado unaku, la una magena asa womasigelelo kali." 	 शौलाने दृष्टान्त पाहिला आहे. त्यात हनन्या नावाचा मनुष्य आपल्याकडे आला असून आपल्यावर हात ठेवीत आहे, असे त्याला दिसले. व त्यानंतर त्याला पुन्हा दृष्टी प्राप्त झाली, असे त्याला दिसले.”


De o Yesus wotemo yadadalaka, "Qadoohaso ngini niaka maro Ngohi o nyawa ma dorou, sidago niahino o gogipongo de o sumarangi nigaho la Ngohi nitago. O wange isigeto-geto Ngohi todoto o Gikimoi Awi Tahuka, de qadoohaso Ngohi nitagowa. 	 यानंतर येशू सर्व लोकसमुदायाला म्हणाला, “जसा मी कोणी गुन्हेगार आहे, अशा रीतीने तुम्ही तलवारी व सोटे हाती घेऊन मला धरायला माझ्यावर चाल करून आला काय? मी दररोज मंदिरात शिक्षण देत असता तुम्ही मला धरले नाही.


Ngaroko komagena, duma ngone gena aku panakoka imatero de o kia naga isilelefo Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "O nyawa la kanaga o Gikimoi iwidodaraka, ma ngale ona magena Una wosidailakoka o loha moi-moi foloisi ilamo, gena o kia naga moi-moi o dunia ma nyawa yakelelo waasi eko yoise waasi, de manga sininga ma rabaka lo kagena ibao waasi." 	 परंतु ज्याप्रमाणे पवित्र शास्त्र म्हणते, “डोळ्यांनी पाहिले नाही, कानांनी ऐकले नाही, आणि मनुष्याच्या अंत:करणाने जे उपजविले नाही, ते देवाने त्याच्यावर प्रेम करणाऱ्यांसाठी तयार केले आहे.” यशया 64:4


La ma orasi ona iise o Paulus wotemo o nyawa moi wosoneka de wooho kali, so o nyawa ma binuka o Paulus wisiihe, duma ma binukali itemo, "Ngomi ka miodupasi so ma ngale o moi-moi magena nosibicarali." 	 जेव्हा लोकांनी ऐकले की, येशूला मरणातून पुन्हा उठविण्यात आले तेव्हा त्यांच्यातील काही जण हसू लागले. लोक म्हणाले, “आम्ही याविषयी नंतर पुन्हा ऐकू!”


Ai dodiao nipipiricaya, nakoso ngohi manena de o nyawa itemo ngohi tadoto la ngone inangodu bilasu inasuna la nanga sininga itiai o Gikimoika, de magena ngohi tobicarawa. Nako tadoto komagena, de ngohi asa o nyawa he isisangisara kawa. Duma ngohi isisangisarasi, upa sababu tadoto o bobita o Gikimoino so o nyawa gena bilasu yamote, duma sababu tadotosi ma Kristus o sangahadika wosone so asa aku o nyawa manga sininga itotiai gena o Gikimoi waaka. 	 बंधूजनहो, काही जण असा आरोप करतात की, अजूनही सुंतेची गरज आहे असा उपदेश मी करतो. जर तसे आहे तर अजूनही माझा छळ का होत आहे? आणि जर मी सुंतेच्या आवश्यकतेविषयी उपदेश करीत असतो तर वधस्तंभाविषयीची तत्वे राहिली नसती.


Ma orasi o nyawa manga dala ifoloi idogo imatolomu o Yesuska, de Una wosidofa wotemo, "Ce! Ngini o bi nyawa o orasi manena gena o nyawa ma dorou ningodu. Ngini nigolo Ngohi taaka o nonako nginika? Toholu! Ngaroko nigolo lo Ngohi taakawa o nonako maro komagena ma meta o nyawa ngini manenaka, ka cawali o nonako moi maro iqoqomaka o kia idadadi ma nabi Yunuska. 	 जसजसा लोकसमुदाय वाढू लागला, तेव्हा तो बोलू लागला, “ही पिढी दुष्ट पिढी आहे. ती चिन्ह मागत आहे, आणि योनाच्या चिन्हाशिवाय कोणतेही चिन्ह तिला दिले जाणार नाही.


Yanako itiaika gena ngini niwipiricaya qaputuruka, so o Jou Awi habari itagi isihabari, upa ka cawali o Makedonia ma daera de o Akhaya ma daera ma rabaka. Duma o riho moi-moi ikukuruka kagena lo asa o nyawa yogiise ma ngale igogou ngini asa o Gikimoi niwipiricayaka. Komagena so upa he misihabari kali. 	 कारण तुमच्याकडून गाजविण्यात आलेला संदेश केवळ मासेदिनिया आणि अखियातच ऐकला गेला असे नाही तर तुमचा देवावरील विश्वास सगळीकडे माहीत झाला आहे. म्हणून आम्हांला काही सांगण्याची गरज नाही.


De komagena lo ngini magena nidadi o Gikimoi Awi nyawaka. Ma orasi o dodoto itotiai, ena gena o habari qaloloha nihike o ngeko la aku ngini nisalamati, magena inisihabari so ngini niiseka, de ngini lo ma Kristus niwipiricayaka. So o Gikimoi asa ngini winihike o Gurumi Qatetebi kiaka winijajajika. Magena idadi o nonako moi igogou ngini gena nidadi to Una Awi nyawa. 	 ख्रिस्ताद्वारे तुम्हीसुद्धा जेव्हा सत्याची म्हणजे तुमच्या तारणाची सुवार्ता ऐकली आणि ख्रिस्तावर विश्वास ठेवला, तेव्हा पवित्र आत्म्याच्या अभिवचनाचा देवाने तुम्हांवर शिक्का मारला


Duma o nyawa isasaksi magena manga demo moi-moi imaketerowa. 	 परंतु तरीही या बाबातीत त्यांच्या साक्षीत मेळ नव्हता.


Ai baba! Ngona masirete aku natailako nagala o wange mogiowo de sinoto ipasaka eko yaado waasi, de ngohi totagi o Yerusalemka ma ngale ai suba tatota o Gikimoi Awi Tahuka. 	 यरुशलेम येथे उपासनेसाठी जाऊन मला बारोपेक्षा जास्त दिवस झालेले नाहीत, ही गोष्ट खरी आहे की नाही, हे आपण पडताळून पाहू शकता


Nakoso ma ngale ngini gena ngomi lo miangongano qaputuru. Sababu o sangisara kiaka imatero de ngomi miamamakeka, magena ngini lo niamake, so ngomi mianako imatero maro de ngomi komagena igogou o Gikimoi lo asa to ngini nia sininga wosiputuru. 	 आमची तुमच्याविषयीची आशा बळकट आहे. कारण आम्हांला ठाऊक आहे की, जसे तुम्ही दु:खाचे भागीदार आहात तसे सांत्वनाचेही भागीदार आहात.


So o orasi manena ngaroko Ai sala moi lo ihiwa de ona iaka komanena Ngohika, duma done asa iniaka nginika foloisi qatubuso bai!" 	 जर लोक असे करतात जेव्हा झाड हिरवे असते, तर झाड सुकल्यावर काय होईल?”


De Una Awi rohe wahike isone la ma ngale wodadi o nyawa yangodu manga dagali. De komagena o orasi isitatapu iqomaka magena yaadoka, la asa inasikelelo o Gikimoi Awi dupa gena o nyawa yangodu wasisalamati. 	 सर्व लोकांच्या पापांची खंडणी म्हणून त्याने स्वत:ला दिले. अशा प्रकारे देवाच्या योजनेविषयी त्याने योग्य वेळी साक्षा दिली.


Kanaga ona ma binuka yoholu o Yesus Kristus Awi dupa yososininga, duma ka cawali to ona manga dupa masirete. 	 सर्व जण त्यांच्या हिताकडेच लक्ष देतात व ख्रिस्ताच्या हिताकडे लक्ष देत नाहीत.


So kagena de o Paulus wotemo onaka, "O Yohanes waosi o nyawa nagoona iwigolo una hitilahi igogou ona manga dorouno imatoba de imatodubaka. De o Israel ma nyawaka o Yohanes wasingangasu bilasu ona lo iwipiricaya o nyawa moi asa wahino wotuuruno, Una magena o Yesus." 	 पौल म्हणाला, “योहानाचा बाप्तिस्मा पश्चात्तापाचा होता. त्याने लोकांना सांगितले की, त्याच्यानंतर जो येत आहे, त्याच्यावर लोकांनी विश्वास ठेवावा. तो येणारा म्हणजे येशू होय.”


So o Paulus wositatapu asa mitagi o Miletuska. Sababu una wodupa wotatagi wokahika o Asoska, so una womisidailako o deruku mipane de o Asos ma kotaka miside miqomaka, so kadoka miahika de una asa wopane o deruku. 	 तेथून आम्ही पुढे निघालो व अस्सा या नगरी समुद्रमार्गे निघालो. तेथे आम्ही पौलाला घेणार होतो. त्यानेच अशा प्रकारे योजना केली होती, ती म्हणजे त्याने स्वत: पायी जायचे.


De lo ngini o nyawa moi lo nakoso kanaga o sala yodupa yaaka, de igogou ona manga sala magena asa o Gikimoi wafanggali de o dorou, sababu Awi fanggali gena upa o nyawa moi wasiguui de o nyawa moili wasitubuso, duma magena ka imatero. 	 कारणे जो कोणी वाईट करतो, त्याचेसुद्धा तसेच होईल. देव असेच वागवील कारण त्याच्याकडे पक्षपात नाही.


De Awi muri moili una o boosuka womasidiado woqomaka gena, una magena lo wotuuru wowosa ma rabaka. Ato wakelelo o sone ma bake magena ihiwaka, de asa una ka wopiricaya igogou o Yesus wisioho kali. 	 शेवटी तो दुसरा शिष्य जो थडग्याकडे पहिल्यांदा पोहोचला होता, तोसुद्वा आत गेला, त्याने पाहिले आणि विश्वास ठेवला.


Duma ngini masirete nianakoka cawali de to ngohi ai galasahu masirete so ngohi de ai dodiao imomote gena asa mia oho de mia ino moi-moi aku tosimake. 	 मी आपल्या स्वत:च्या व माझ्याबरोबर राहणाऱ्यांच्या गरजा माझ्या हातांनी भागविल्या हे तुम्हांला चांगले माहीत आहे.


O wange moiku o Yesus de Awi muri-muri o deruku yopane, de wotemo onaka, "Hino la ngone pomasisihito kadoka o talaga ma sonongaka." So ona o deruku so yoside de imajoboka. 	 त्या दिवसात एकदा असे झाले की, येशू त्याच्या शिष्यांसह नावेत बसला. आणि तो त्यांना म्हणाला, “आपण सरोवराच्या पलीकडाच्या बाजूला जाऊ या.”


Komagena so nakoso ngini la kagena o Jou Awi simaka de upa nia sininga imahie, done Una lo asa ngini winitide. 	 तुम्ही प्रभूसमोर नम्र व्हा म्हणजे तो तुम्हांला उच्च स्थान देईल.


Qabolo kagena o dipaka o nonako ihahairani moili de foloisi ilamo asa ngohi takelelo. Kanaga o malaikat yatumudingi gena asa yaaka o bodito tumudingi kiaka ma dodogu. Magena yaaka qabolo, de igogou asa o Gikimoi wodoosa kawa. 	 मग मी आणखी एक अदभुत चिन्ह स्वर्गात पाहिले. ते महान आणि चकित करणारे होते. तेथे सात देवदूतांनी सात पीडा आणल्या होत्या. या शेवटच्या पीडा होत्या कारण त्यानंतर देवाचा क्रोध नाहीसा होणार आहे.


Ma goginitano ma orasi o Yesus de Awi muri-muri o Betania ma dokuno isupu so yahika ma soaka, de Una wamalo wisapi. 	 दुसऱ्या दिवशी ते बेथानी सोडून जात असताना येशूला भूक लागली.


Kagena de o Yesus wotemo o Farisi ma nyawa una magenaka, "Simon, kanaga o kia naga moi todupa totemo ngonaka." O Simon wotemo, "Iya, Baba Guru, ka notemo bato." 	 येशू त्याला म्हणाला, “शिमोना, मला तुला काही सांगायचे आहे.” त्याने उत्तर दिले, “सांगा गुरुजी.”


La Una womatinga sutu ikuruka, de o tonaku wobukuku de wosumbayang, de wotemo, "Ya Baba, qangodu aku naaka de idadi, so tanu natide la noisitilaku o sangisara ma ngeko manena. Duma upa namote to Ngohi Ai sininga ma dupa manena, la tanu idadi de imaaka ka to Ngona Ani sininga ma dupa." 	 तो थोडे अंतर पुढे गेला आणि जमिनीवर ओणवून प्रार्थना करू लागला, “हे माझ्या पित्या, शक्य झाले तर हा दु:खाचा प्याला माझ्यापुढून जाऊ दे, तथापि, माझ्या इच्छेप्रमाणे नको तर तुझ्या इच्छेप्रमाणे होऊ दे.”


Imatodokali o malaikat magena dede kanaga o malaikat ma somoali o sorogano idala icarawa imasimane, de ona o Gikimoi wigiliri itemo, 	 आणि अचानक तेथे देवदूताबरोबर स्वर्गातील सैन्याचा समुदाय जमला. ते देवाची स्तुति करीत होते आणि म्हणत होते;


So kagena de una womagogora o nyawa manga sima watola de woqomaka, de o gota o hutu moiye wadola, la ma orasi o Yesus done nogena wakahino, de idadi Una magena iwikelelo. 	 तेव्हा तो सर्वांच्या पुढे पळत गेला आणि त्याला पाहण्यासाठी उंबराच्या झाडावर चढला. कारण तो त्याच रस्तयाने पुढे जाणार होता.


Komagena lo nia sininga. So bilasu nimasidodiahi! Nakoso o Jou Awi nita kanaga nia sininga yosidisiwaka, de upa sidago ngini masirete niaaka so nia sininga qapuputu kali. 	 पण ते जर वाईट आहेत तर तुमचे शरीर अंधकारमय आहेत तुमच्यातला प्रकाश हा अंधार तर नाही ना, याची काळजी घ्या.


Bilasu nia demo onaka gena salalu qamuuqu de qaloha, so ona yangodu moi de moika aku nisidemo ngini gena qaloha. 	 तुमचे बोलणे नेहमी कृपायुक्त आणि मिठाने रुचकर केल्यासारखे असावे. यासाठी की प्रत्येक मनुष्याला कसे उत्तर द्यावे हे तुम्हांला कळावे.


O Petrus wosango de wotemo, "Hiwa, Baba! Ngaroko ngohi tosone dede Ngona, duma igogou ngohi tomanosuwa." De Awi muri-muri ma binuka lo manga demo komagena. 	 तरीही पेत्र अधिक आवेशाने म्हणाला, “जरी मला आपणांबरोबर मरावे लागले तरी सुद्धा मी आपणांला नाकारणार नाही.” आणि इतर सर्व जण तसेच म्हणाले.


Komagena lo o Gikimoi Awi Tahuka womomanara o Lewi ma nyawa moi wahinoli nogena, de ma orasi o nyawa winanabo magena wimake, de una lo ka wisirese o ngeko ma sonongaka de ka wogila-gila. 	 त्याच मार्गाने एक लेवी त्या ठिकाणी आला. लेव्याने त्याला पाहिले. व तो सुध्दा रस्त्याच्या दुसऱ्या बाजूने निघून गेला.


Kagena de Una womakiliho de watemo onaka, "Awa-awa o Yerusalemno, kodo! Upa Ngohi nisigari. Lebelaha nigari nia rohe masirete de lo nia ngopa-ngopa. 	 येशू त्यांच्याकडे वळून म्हणाला, “यरुशलेमच्या कन्यांनो, माझ्यासाठी रडू नका, तर आपल्या स्वत:साठी आणि आपल्या मुलांबाळांसाठी रडा.


Kagena o Pataraka de o deru moili miamake he imajobo iside o Fenisia ma daeraka ikahika, so ngomi mimatuluru o deru magenaku mipane so mimajobo kali. 	 तेथे फेनीकेला जाणारे जहाज आम्हांला आढळले. तेव्हा आम्ही जहाजात बसून पुढे निघालो.


De lo o orasi manena nia sininga magena idadi qamuaneka, sababu o Gikimoi nia sininga wamuaneka. Una waaka la ngini nia sininga gena idadi imatero maro to Una Awi sininga masirete, ma ngale aku ngini foloisi niwinako igogou. 	 आणि तुम्ही नवीन मनुष्य धारण केला आहे. हे नवे रुप त्याच्या निर्माणकर्त्याच्या प्रतिमेप्रमाणे सतत नवे होत जाते. यासाठी की या नव्या मनुष्याला देवाचे पूर्ण ज्ञान मिळावे.


Kagena de o gilalo una magena womabukuku wosuba ma kolano awi simaka wibaja, 'Ya tuangi, kodo! Noisisabari ngohi. Igogou ngohi asa ai nagi qangodu tafangu.' 	 ‘परंतु त्या नोकराने पाया पडून, गयावया करीत म्हटले मला थोडी सवलत द्या. जे काही मी तुमचे देणे लागतो ते तुम्हांला परत करीन.


Mutuwade, ngone gena hika potemo, "Ya Jou! Ani laha ka ilamo poli." Sababu Una Awi pareta, kiaka yaaakuwa yahiti, magena ngone wonahike la aku podadi Awi pareta ma nyawa. So hino la ngone o Gikimoi powisuba, pamote o ngeko Una masirete wodudupa, ena gena Una powisigise de powihoromati. 	 म्हणून, आम्हाला अढळ असे राज्य देण्यात येत असताना आपण त्याविषयी कृतज्ञता बाळगू या, आणि आदराने व भयभीत होऊन देवाला मान्य होईल अशी त्याची उपासना करू. 29कारण आपला देव भस्म करणारा अग्नि आहे.


Hino la ngone gena nanga siningaka cawali o nali de o more ka ka Una magena powisigiliri de powisihoromati. Sababu o Duba ma Goho Awi kawi ma wange he yaadoka de lo ma peqeka momasidailako qaboloka. 	 आपण उल्हास करु व आनंदात राहू! आणि त्याचे गौरव करु कारण कोकऱ्याचे लग्न जवळ आले आहे. आणि त्याच्या वधूने स्वत:ला नटवून तयार केले आहे


O Yesus wisano una wopipiloka, "O kia nodupa Ngohi taaka ngonaka." De una wopipilo gena wosango wotemo, "Baba Guru, ngohi todupa tomasigelelo." 	 येशू त्याला म्हणाला, “मी तुझ्यासाठी काय करावे अशी तुझी इच्छा आहे?” आंधळा मनुष्य त्याला म्हणाला, “गुरुजी मला पुन्हा दृष्टी प्राप्त व्हावी.”


Magena de o Yesus wotemo, "Ngohi asa totagi towisiloha." 	 येशू त्याला म्हणाला, “मी येऊन त्याला बरे करीन.”


Komagena so o nyawa nagoona la kanaga o bi bahasa irupa-rupa o Gurumi Qatetebino gena isibicara, ona magena bilasu yogolo la o cocatu moili yamake so o bahasa ma ngale gena aku yadedemo manga dodiaoka. 	 म्हणून, जो दुसऱ्या भाषेत बोलतो त्याने तो जे बोलला आहे त्याचा अर्थ सांगता यावा म्हणून प्रार्थना करावी.


So ngini de nia manara masirete nimangaku igogou kiaka to ngini nia ete de nia topora manga gogoho gena niamote. Ona gena o bi nabi iqoqomaka yatooma, de ngini manena asa niaaka so manga boosu magena qaloha. 	 अशा प्रकारे तुमच्या पूर्वजांनी केलेल्या कृत्यांचे समर्थन करता.


So o dipa lo ihiti so o moi-moi qangodu o dipaka ma dodagi he yamote kawa, de o bi ngoma lo asa o dipaku itura. 	 आकाशातून तारे पडतील आणि आकाशातील बळे डळमळतील.’ यशया 13:10; 34:4


O Gikimoi ka womatengo de wodadi ngone inangodu nanga Baba. Una gena o bi moi-moi qangodu wakolano de lo qangodu ma rabaka womanara de wodogoge. 	 एक देव आणि पिता जो सर्वांचा मालक आहे. जो प्रत्येक गोष्टीद्वारे कार्य करतो आणि जो प्रत्येकात आहे,


Igogou, Ngohi o Nyawa ma Duhutu manena asa tosone maro o kia o Gikimoi wositatapuka. Duma naguuna woisiiija Ngohi, kodo, o nyawa una magena awi bodito qatubuso!" 	 कारण मनुष्याचा पुत्र जसे निश्चित केले आहे, त्याप्रमाणे मरावयास जाईल. परंतु ज्याने त्याचा विश्वासघात केला आहे, त्याचा धिश्चार असो.”


De o Yesus o Yerikhoka womasidiado. So o orasi magena qabolo de Una de Awi muri-muri de o nyawa yadadala o doku magena yodongosa so itagi yahika o doku ma ngoguka, de kagena naga o nyawa moi wopipilo awi ronga o Bartimeus, gena o Timeus ma ngopa, una magena o ngeko ma dateka wogogeku de wogogolo. 	 मग ते यरीहोस आले. येशू आपले शिष्य व लोकसमुदायासह यरीहो सोडून जात असता तिमयाचा मुलगा बार्तीमय हा एक आंधळा भिकारी रस्त्याच्या कडेला बसला होता.


O Jou Yesus gena ma ngale to ngone nanga dorou iwitoomaka de lo iwisioho kali, ma ngale o Gikimoi aku waaka la ngone nanga sininga itiai Unaka. 	 येशूला आमच्या पापांकरिता मरण्यासाठी दिले गेले. आणि त्याला मरणातून उठविण्यात आले यासाठी की, देवासमोर आम्ही नीतिमान ठरविले जावे.


Nakoso o nyawa nagoona la yamotewa maro o kia ma nabi wotetemo magena, ona magena o Gikimoi asa Awi nyawa ma dongirabano wasisupu de wasisa.' 	 जो कोणी संदेष्ट्याची (भविष्यवादी) आज्ञा पाळणार नाही, त्याचे आपल्या बांधवांमधून मुळासकट उच्चाटन होईल.’


Ma dongoho magena o Saulus una awi edekati ka waakasi la o bi nyawa o Jou Yesus wipipiricayaka gena watooma. Kagena de una wotagi ma Imam Wilalamoka, 	 शौल यरुशलेममध्ये प्रभूच्या अनुयायांना अजूनही धमकावण्याचा व जिवे मारण्याचा प्रयत्न करीत होता. म्हणून तो प्रमुख याजकांकडे गेला.


De qadoohaso Ngohi noitailako. Lebelaha o nyawa, kiaka ona magena Ai dodoto yoiiseka, hika ona magenaka nasano. O kia naga Ngohi tadodotoka ona magena igogou yanako." 	 मला तू का विचारतोस? ज्यांनी माझी शिकवण ऐकली, त्यांना विचार, मी काय बोललो ते त्यांना माहीत आहे.”


Duma ona yamaqe so imapopongoka, sababu o dodagi ma rabaka ona imatekesikokoholu ma ngale nagoona foloi ilamo to ona manga sidongirabaka. 	 परंतु ते गप्प राहिले कारण वाटेत त्यांनी सर्वांत मोठा कोण य़ाविषयी चर्चा केली होती.


O Yahudika manga roriri to Una Awi ade-ade gena yoise, de ona yanako Una wasimeta onaka. So kagena de ona imasikadailako la tanu Una iwitago. Duma ma ngale ona yamodo o bi nyawa yadadala, so ona itagi de Una ka wiqohaka. 	 मग ते येशूला अटक करण्याचा मार्ग शोधू लागले. परंतु त्यांना लोकांची भीति वाटत होती. त्याला अटक करण्याची त्यांची इच्छा होती कारण त्यांना माहीत होते की, ही बोधकथा त्याने त्यांनाच उद्देशून सांगितली होती. मग ते त्याला सोडून निघून गेले.


Duma o ngoosa muruo naga o Paulus wotemo o Barnabaska, "Hino la ngone potagi kali palega nanga dodiao o Yesus wipipiricayaka, kiaka o bi doku magena o Jou Yesus Awi habari posihohabarika, la patailako idodooha moi-moi to ona manga piricaya ka qaputurusi." 	 काही दिवसांनंतर पौलाने बर्णबाला सांगितले, “आपण पुष्कळ गावात प्रभूचा संदेश दिला. आपण पुन्हा या गावांमध्ये तेथील बंधुभगिनींना भेट देण्यासाठी आणि त्यांचे कसे काय चालले आहे हे पाहण्यासाठी जायला हवे.”


So una wotemo onaka, "Baba-baba, ngini masirete nianakoka ngomi o Yahudika ma nyawa mia agama ma bobita gena misimahawa mimakanako de o nyawa o bi bangsa ma somoa. Ngaroko komagena, o Gikimoi ngohi woisikeleloka akuwa potemo o ino magena to ngohi ai boboso moi de lo pooqo dede o nyawa o bi bangsa ma somoa magena lo to ngohi ai boboso. 	 पेत्र त्या लोकांना म्हणाला, “तुम्ही हे जाणता की, यहूदी मनुष्याने इतर जातींच्या लोकांच्या घरी जाणे किंवा त्यांच्याशी संबंध ठेवणे हे यहूदी नियमाला धरुन नाही. पण देवाने मला दाखविले आहे की, मी इतर मनुष्यमात्राला ‘अशुद्ध’ किंवा ‘अपवित्र’ मानू नये.


"Kanaga o nyawa wokakaya moi, una awi baju maro o kolano manga baju, so qangodu foloi ihahali. De awi oho o wange isigeto gena ka irarame. 	 “एक मनुष्य होता. तो श्रीमंत होता. तो जांभळी आणि तलम वस्त्रे घालीत असे. प्रत्येक दिवस तो ऐषारामात घालवीत असे.


Ma orasi o Paulus wadamaha o Silas de o Timotius o Atenaka, de una wakelelo o kota magenaka ma nyawa yasuba o bi seri ma tahu idala poli so awi sininga ipeleso. 	 पौल अथेनै येथे सीला व तीमथ्य यांची वाट पाहत होता. पौलाचे मन अस्वस्थ झाले. कारण त्याने पाहिले की, ते शहर मूर्तीनी भरलेले आहे.


Ngaroko o Gikimoi Awi demo o Musa walelefo gena itemo o Sabat ma wangeka upa pomanara, duma nitemo o suna gena aku niaaka, la o Gikimoi Awi demo gena upa lo niatilaku. Ce! Qadoohaso Ngohi nidoosa ma sababu ka Ngohi tomanara so o Sabat ma wangeka de o nyawa moi towisiloha. 	 याचा अर्थ मोशेच्या नियमांचे पालन करण्यासाठी शब्बाथ दिवशीही बालकाची सुंता करता येते. मग मी शब्बाथ दिवशी एका माणसाचे संपूर्ण शरीर बरे केले तर तुम्ही माझ्यावर का रागावता?


Sababu o Gikimoi Una magena igogou ngone wonagalusiri. Komagena so Una wahino kanena la ngone wonariwo. Una o sorogaka de wahino kanena maro o wange ibaoka. 	 कारण देवाच्या हळुवार करुणेमुळे स्वर्गीय दिवासाची पहाट उजाडेल व मरणाच्या दाट छायेत जे जगत आहेत त्यांच्यावर प्रकाशेल.


Kagena o nyawa idala icarawa yahino de binuka iliho, duma yadadala yahinoli sidago Una de Awi sosulo ioqo lo imadodoohawa. So Una wotemo onaka, "Niahino potagi la pomatinga o riho moika, la ngini nimasiwoma kasi." 	 नंतर येशू त्यांना म्हाणाला, “तुम्ही माझ्याबरोबर एकांती चला आणि थोडा विसावा घ्या. तो असे म्हणाला कारण तेथे पुष्कळ लोक जात येत होते व त्यांना जेवायलाही सवड मिळत नव्हती.


Woise o Yesus wotemo komagena, so kagena de o nyawa una magena wotagi o riho magena wodongosa de awi sininga ipeleso, sababu una magena foloi wokaya. 	 पण जेव्हा त्या तरूणाने हे ऐकले, तेव्हा त्याला फार दु:ख झाले. कारण तो खूप श्रीमंत होता, म्हणून तो येशूला सोडून निघून गेला.


Imaaka komagena, sababu o Sadukika yongakuwa kanaga o nyawa isoneka de ioho kali eko kanaga lo o malaikat de o gurumi qaloloha ma somoa moi, duma o Farisika ma nyawa ona yongaku igogou o moi-moi qangodu magena idadi de imaaka. 	 (सदूकी असे म्हणतात की, मृतांचे पुनरुत्थान नाही आणि देवदूत व आत्मे नसतात, परुशी दोन्हीवर विश्वास ठेवतात.)


Upa nitemo ngohi ai edekati ngini niamomoku tositubuso la o nyawa ma somoa tasiguui. Gena hiwa bai! Duma tongongano bai ona de ngini, nia oho gena asa imaketero. 	 दुसऱ्याचे ओझे हलके करण्यासाठी तुमच्यावर ओझे लादावे असे नाही तर समानता असावी म्हणून.


Komagena so hika niacoho o kudoti ma bi dahe moi-moi kekiaka o Gikimoi gena qangodu-ngodu wosidodailakoka. La o kudoti ma orasi yaado la idadi, de ngini nia lawangi manga canga gena niorisima sidago o kudoti ma dodoguka de ngini gena nisiturawa. 	 म्हणून देवाने दिलेली संपूर्ण शस्रसामग्री घ्या. म्हणजे तुम्हाला सर्व ते केल्यावर टिकून राहता येईल व वाईट दिवस आल्यावर तुम्हाला प्रतिकार करता येईल.


Idadi de imaaka komagena, so o Yesus wisibuo gena o Betlehem ma dokuka o Yudea ma daeraka, ma dongoho magena o Herodes wopareta maro ka o kolano moi. De kanaga lo o orasi magena o bi nyawa icocawaro nodoka o Yudea ma daera ma wange ma nyonyieka de ona magena ma soa ikukuruka, de itagi yakahino o Yerusalem ma kotano. 	 यहूदीयातील बेथलहेम गावात येशूचा जन्म झाला. त्यावेळी हेरोद राजा राज्य करीत होता. येशूच्या जन्मानंतर पूर्वेकडून काही ज्ञानी लोक यरूशलेमाला आले.


Ma ngeko idodooha la ngone aku o dodoto itotiai pamote, de ona magena yaholu de yopiricaya kawa. Yaaka de yamote maro iqoqoma o Beor ma ngopa o Bileam awi manara gena o dorou waaaka, la o pipi wamake sababu magena wodesere. 	 सरळ वाट सोडून ते भलतीकडे भरकटत गेले आहेत. बौराचा पुत्र बलाम याच्यासारखी वाट त्यांनी धरली आहे. बलामाला अयोग गोष्टी करण्याकरिता लाच घेणे आवडत असे.


Duma o Yesus Awi dodoto yoiseka, de o nyawa Una wimomote yadadala imatekebicaraka itemo, "Icala! Awi dodoto manena ma ngale gena foloisi qatubuso. Nagoona moi o dodoto qatotubuso maro komagena yaaku yosigise. Igogou, o nyawa nagoona bato yaakuwa yosigise bai!" 	 येशूच्या शिष्यांनी हे ऐकले, त्यांपैकी अनेकजण म्हणाले, “हे शिक्षण स्वीकारण्यास फार कठीण आहे. कोण हे शिक्षण मान्य करील?”


Ngohi o gogobu manga roriri gena tasingangasuka, de ona asa ngohika upa igolo la ma ngale o habari ngohi tosihohabarika gena patagali. Nakoso ona magena o nyawa yahoromati gena tadoohawa, sababu o Gikimoi gena wahiriwa manga jamani, so ngone o nyawa gena upa moi patide de moi pasikahuku. 	 जे लोक महत्त्वाचे आहेत असे लोक समजत होते त्यांच्याकडून मला काहीही मिळाले नाही. जे कोणी ते होते त्यांच्यामुळे मला काही फरक पडला नाही; सर्व माणसे देवासमोर सारखीच आहेत. काहीही असो, त्या प्रतिष्ठित माणसांनी माझ्यामध्ये किंवा माझ्या संदेशांमध्ये कोणतीही भर टाकली नाही.


duma o orasi manena asa wosimane qaboloka. Magena o Gikimoi wokokakali asa wosulo Awi nabi-nabika la yalefo, de magena lo misihabari ma ngale o bi bangsa o Yahudika ma nyawa yasowo gena yangodu-ngodu Una wipiricaya so aku wisigise Unaka. 	 परंतु आता आपणांला भविष्यवाद्यांच्या लिखाणाद्वारे दाखवून दिले आहे की, हे गुप्त सत्य सनातन देवाच्या आज्ञेप्रमाणे सर्व परराष्ट्रीयांनी विश्वासापासून आज्ञाधारकपणा निर्माण करावा यासाठी माहीत करुन दिले आहे.


O kia iwosa ngone nanga rabaku akuwa inasitorou bai! Cawali o kia nanga rabano isusupu magena inasitorou o Gikimoi Awi simaka.(( 	 बाहेरून मनुष्याच्या आत जाऊन त्याला अपवित्र करील असे काही नाही. ज्या कुणाला ऐकायला कान आहेत तो ऐको.”


Awi demo komagena so gila-gila ona yadahake Una iwitago, duma o nyawa moi lo yaakuwa Una witago, sababu Awi orasi Una wosone gena yaado waasi. 	 येशू हे बोलला तेव्हा लोकांनी त्याला धरण्याचा प्रयत्न केला, परंतु कोणीही त्याला धरु शकला नाही, कारण त्याला मारले जाण्याची वेळ अजून आली नव्हती.


Ma ngale o Abraham awi piricaya so una lo asa wisigise o Gikimoika. O Gikimoi una wiaso de wisulo la una wotagi wokahika o tona ma somoa moika kiaka o Gikimoi wisijajaji unaka. So ngaroko una wanakowa o tona kiaka wotatagi, duma una wosigise so awi dokuka de womatuluru womajobo ka wokahika. 	 जेव्हा देवाने अब्राहामाला पाचारण केले तेव्हा विश्वासानेच त्याने आज्ञापालन केले. आणि त्याला वतन म्हणून जी जागा मिळणार होती त्या जागेकडे तो गेला. आपण कोठे जात आहोत हे त्याला ठाऊक नसतानादेखील तो बाहेर पडला.


"Nakoso ngini nioqowa de niudowa, upa nimatuhudu maro o nyawa manga sigogise ikokulai o Gikimoika ona magena yaaka. Ma orasi ona yooqowa de youdowa, de yodupa imatuhudu de manga bio yamasauwa de lo manga hutu yawusiwa, la ma ngale o nyawa yanako ona yooqowa de youdowa. So tinisingangasu igogou, sababu ona manga giliri o nyawano gena yamake qaboloka, so o Gikimoi Awi fanggali gena he ihiwa onaka. 	 “जेव्हा तुम्ही उपास करता तेव्हा तुम्ही ढोंग्यांसारखे चेहरा उदास करू नका. कारण आपण उपास करीत आहोत हे लोकांना दिसावे म्हणून ते आपली मुखे उदास करतात. मी तुम्हांला खरे सांगतो. त्यांना त्यांचे प्रतिफळ मिळाले आहे.


Sababu Ai wangeka magena asa o bi nyawa yangoduka yatodoka, maro o haiwani moi qatodoka de o sabatolo. 	 खरोखर, तो पृथ्वीवर असणाऱ्या सर्व जिवंतांवर येईल.


Ipapasaka, de o Yesus de Awi muri-muri itagi ikahika o Yudea ma tonaka. De kagena o orasi muruo naga Una wogoge dede ona, de lo wosulo o nyawa yaosi, gena maro o nonako moi igogou Una wimomote. 	 त्यानंतर येशू आणि त्याचे शिष्य यहूदीया प्रांतात गेले. तेथे येशू आपल्या शिष्यांसह राहिला आणि लोकांचे बाप्तिस्मे केले.


O habari qaloloha isihabari gena, iqomaka o Jou Yesus wahino waasi de o Gikimoi asa wojaji qaboloka. Awi jaji gena maro kiaka kanaga Awi nabi-nabi isilefo o Jaji Iqoqoma ma Buku ma rabaka. 	 देवाच्या संदेष्ट्याच्या द्वारे पवित्र शास्त्रात पूर्वी सांगितलेली होती,


Nako o bobita o Musa walelefo gena, ngone panako ma sihino o Gikimoi Awi Gurumino. Duma nako ngohi manena kanaga ai siningaka o dorou ibao, de ngohi isigaro so todupa magena tosigise, maro o gilalo moi to una awi tuangi so bilasu wisigise. 	 कारण आम्हांला माहीत आहे की, नियमशास्त्र आत्मिक आणि मी दैहिक मनुष्य आहे. मी गुलाम म्हणून पापांत शरणागत राहावे म्हणून विकलेला असा आहे.


De una wosango wotemo, "Baba Guru, o bobita qangodu magena tamoteka ma orasi ngohi ka togogohiduuru kasi." 	 तो मनुष्य म्हणाला, “गुरूजी, मी तरूणपणापासून या आज्ञा पाळत आलो आहे.ʈ


Yococawaro ona magena manga silo yaaho de o gososo ma dogo lo imagaho. 	 शहाण्या मुलींनी दिव्याबरोबर तेलही घेतले.


So komagena o Paulus de o Silas o buino isupu qaboloka, de itagi itulu ongo Lidia ami tahuka. So kagena yamake o bi nyawa ipipiricaya, so manga sininga isiputuru qaboloka, de o Paulus de o Silas imajobo kali. 	 पण जेव्हा पौल व सीला तुरुंगाबाहेर आले, तेव्हा ते लीदीयाच्या घरी गेले. त्यांनी तेथे काही विश्वासणाऱ्यांना पाहिले, व त्यांना धीर दिला, मग पौल व सीला गेले.


Ngini ningodu lo niabaca qabolo de niawosaka o gimina manena o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka, 'O teto o tukang yahoholu de yapapakewa magena done asa isiaka de idadi o tahu ma sosoqe ma teto ma nonoma. 	 तुम्ही हा शास्त्रलेख वाचला नाही काय? ‘जो दगड बांधणारांनी नाकारला तो कोनशिला झाला.


O bi moi-moi idadadi magena o ade-ade moi inadodoto ngoneka. O ngopeqeka yasinoto gena imatero de iqomaka o Gikimoi de o nyawa imatekekajajika, gena o jaji ngai sinoto. O jaji ma nonoma gena, o Yahudika manga bobita o Gikimoino o Sinai ma Talaka yamamake de sababu o bobita magena bilasu o nyawa yosigise, so o bobita magena yaaka so ona yogogilaloka, maro muna mogogilalo gena mopuo de ma ngopa gena lo done iwipareta. So o jaji magena imatero de muna mogilalo, 	 या गोष्टी दृष्टांतरुप आहेत, त्या स्त्रिया दोन करार आहेत. एक करार सीनाय पर्वतावर झाला. आणि ज्यांच्या नशिबी गुलामगिरी होती अशा लोकांना त्याने जन्म दिला. हा करार हागारशी संबंध दर्शवितो.


Sidago o orasi manenaka de ngomi misangisara gena, mia ino, de mia udo, de mia baju lo ikurangi. De komagena lo o nyawa imingangapo de lo ngomi maro ka o nyawa itatagi so o rihomoi-rihomoika mimatuluru. 	 अगदी या क्षणापर्यंत आम्ही भुकेले आणि तहानलेले, फाटकेतुटेके कपडे घातलेले, ठोसे मारलेले, आम्ही बेघर असे आहोत.


De o orasi manena o Gikimoi Awi laha wonasikelelo qabolo, sababu o Yesus Kristus nanga Salamati gena wahinoka. Komagena o Gikimoi Awi habari qaloloha wonasingangasu qabolo ngoneka ma ngale o Yesus Kristus, so o sone ma rabaka pogoge kawa de asa pooho ka sidutu ikakali. 	 पण जी आता आम्हाला आमचा तारणारा ख्रिस्त येशू याच्या भूतलावर अवतीर्ण होण्याने प्रगट करण्यात आली आहे. ख्रिस्ताने मरणाचा नाश केला आणि सुवार्तेद्वारे अमरत्व व जीवन प्रकाशात आणले.


O awa muna magena moliho ami tahuka, de momimake ami ngopa mitotogosa magena momaiduka sababu milohaka, de igogou ami dogosa lo isisaka. 	 मग ती घरी आली तिची मुलगी अंथरुणावर पडली आहे व तिच्यातून भूत निघून गेले आहे. असे तिने पाहिले.


So ona imaoko de Una manga dokuno iwisisupu, de manga doku gena o tala ma qokuka, so iwingaho ma dirasuka. Manga edekati la o dirasuku wisipaka la wosone. 	 ते लोक उठले आणि त्यांनी त्याला (येशूला) शहराबाहेर घालवून दिले आणि ज्या टेकडीवर त्यांचे गाव वसले होते, त्या टेकडीच्या कड्याकडे त्याला ढकलून देण्यासाठी घेऊन गेले.


De o nyawa wimomote gena yosango, "Una o Yesus, o nabi moi o Nazaretno o Galilea ma tonaka." 	 जमाव उत्तर देत होता, हा येशू संदेष्टा आहे, तो गालील प्रांतातील नासरेथचा आहे.”


So o bi gianongoru, o orasi manena tosidadu tinisibicara nginika, upa lo o kia naga moi niaaka o bi nyawa ona magenaka, duma niaqohaka bato. Nakoso to ona manga dodoto magena ma sihino la o nyawano, done asa qasisaka so he isihabari kawa. 	 म्हणून आता मी तुम्हांला सांगतो: या लोकांपासून दूर राहा. त्यांना एकटे सोडा. जर त्यांच्या योजना मनुष्यांच्या असतील तर ते अपयशी ठरतील.


Sababu o Gikimoi Awi demo la o nyawa ka yoise duma yaakawa, magena maro o nyawa moi awi bio masirete o kasinanga worisimaka so asa wakelelo la wanako, duma ma orasi wotagi wosupu de gila-gila awi bio he wakelelo kawa so wawosaka. 	 तो मनुष्या स्वत:कडे लक्षपूर्वक पाहतो. नंतर निघून जातो आणि आपण कसे होतो ते लगेच विसरून जातो.


Kagena de o Natanael wotemo, "Wewe! Baba Guru, so Ngona ka noinako bai! Igogou-gogou, Ngona gena o Gikimoi ma Ngopa. Ngona manena o Israelka ma nyawa manga Kolano." 	 मग नथनेल येशूला म्हणाला, “रब्बी (गुरूजी) तुम्ही देवाचे पुत्र आहात. तुम्ही इस्राएलाचे राजे आहात.


Qabolo de wotemo, "O Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilelefo Una wotemo komanena, 'To Ngohi Ai tahu manena idadi o bi nyawa manga riho moi la kanena isuba de isumbayang.' De qadoohaso ngini niaaka ikokokoora manga dodutulu ma riho. Ce!" 	 येशू त्यांना म्हणाला, “पवित्र शास्त्रात असे म्हटले आहे, ‘माझे घर प्रार्थनेचे घर म्हटले जाईल. पण तुम्ही त्याला लुटारुंची गुहा केले आहे.”‘


Ngohi towipiricaya o Gikimoika o kia wotetemo ngohika gena asa idadi de imaaka. Mutuwade, ai baba-baba, o orasi manena nia sininga nisiputuru! 	 तेव्हा गुहस्थांनो, तुम्ही सर्व धीर धरा! कारण मला जसे दूताने सांगितले, अगदी तसे होणार असा मला विश्वास आहे.


Kagena de Una wotemo, "Nakoso o roti manena la tongadoka de towihike unaka gena, he una magena qabolo." So wotemo komagena qabolo de Una o roti moi waqehe de wongado o lelengaku de wihike o Yudaska, una o Simon Iskariot ma ngopa. 	 येशूने उत्तर दिले, “ज्याला मी भाकरीचा तुकडा ताटात भिजवून देईन तोच तो आहे.” मग त्याने भाकरीचा तुकडा ताटात बुडवून घेतला व तो शिमोनाचा मुलगा यहूदा इस्कर्योत याला दिला.


So nitagi ma bati o bi bangsa o dunia ma ngoguka niaado de o bi nyawa yangodu niadoto la ona idadi to Ngohi Ai nyawa imomote. Niaosi ona de o Baba Gikimoi, de ma Ngopa, de lo o Gurumi Qatetebi to Ona Manga ronga. 	 म्हणून तुम्ही जा आणि राष्ट्रातील लोकांस माझे शिष्य करा. पिता, पुत्र आणि पवित्र आत्मा यांच्या नावाने बाप्तिस्मा द्या.


"Nimasisitiari o bi guru agama ona magena. Ona yodupa manga juba ikukuruku imasitibaka de itagi yakahika o pasarka la o nyawa yahoromati. Ona magena lo yodupa imatami ma simaka o puji ma tahuka de lo o rarame ma rabaka, la ma ngale o nyawa yakelelo bai! 	 त्यांना बाजारात नमस्कार घेण्यास, सभास्थानात महत्त्वाच्या आसनावर व मेजवानीच्या वेळी मानाच्या जागी बसणे आवडते.


Ngohi o Paulus tosumbayang to ngone nanga Jou Yesus Kristuska, "Ya, Jou! Ani laha ka ilamo poli." Una o buturu woihike ngohika sidago o habari qaloloha aku tosihabari, sababu Una woipiricaya ngohi, so woitide la o bi nyawa aku taleleani. 	 जो मला सामर्थ्य देतो त्या ख्रिस्त येशू आपल्या प्रभुचे मी उपकार मानतो कारण त्याने मला विश्वासू समजले आणि त्याने मला त्याची सेवा करण्यासाठी नियुक्त केले.


Ngini maro ai ngopa-ngopa tososininga, sababu igogou ma Kristus wosoneka de o Gikimoi asa nia dorou wosiaponguka, so ngohi o orasi manena nginika asa tinidelefo kali. 	 प्रिय मुलांनो, मी तुम्हांला लिहीत आहे, कारण ख्रिस्तामुळे तुमच्या पापांची क्षमा झालेली आहे.


O Gikimoi Awi kuasa la kanaga imanara to ngone nanga siningaka, gena foloisi itiai. De Awi kuasa gena o Gikimoi aku waaka ifoloi de o bi moi-moi qangodu ngone pogogolo de podudupa. 	 आणि आता देव जो आपल्या सामर्थ्यानुसार आम्हांमध्ये कार्य करतो इतकेच नव्हे तर आम्ही मागितल्यापेक्षा किंवा आमच्या अपेक्षेपेक्षा अधिक कार्य करण्यास तो समर्य आहे,


Nakoso o rohe ma bobolo la kanaga panano moi ikurangi eko kanaga o bobolo moi gena ihiwa, de igogou ngone asa paakuwa pooho. 	 याच्या उलट जे अवयव आपण कमी महत्त्वाचे समजतो, त्यांची आपण अधिक काळजी घेतो.


Ma orasi o Yesus wingaho la wisidasangahadi, de kanagali o nyawa yasinoto ma somoa yangaho la yatooma ka ma moi dede Una. Ona yasinoto gena o nyawa ma dorou. 	 दोन दुसरी माणसे जी दोघेही गुन्हेगार होती, त्यांनाही मृत्युदंडाच्या शिक्षेची अंमलबजावणी करण्यासाठी नेत होते.


De ma dodoguku o ngopeqeka muna magena lo mosoneka. 	 नंतर ती स्त्रीही मरण पावली.


Ngini nako o Yahudika ma nyawa gena, ma ngale ngini masirete nitemo, "Ngohi manena o Yahudika ma nyawa moi, ena gena o Gikimoi Awi nyawa wahihiri moi." De ma ngale ngini Una Awi bobita niopiricaya so nia giliri nisimane de nitemo, "Ngohi manena o Gikimoi Awi nyawa masirete." 	 परंतु आता तुम्ही जे स्वत:ला यहूदी समजता आणि नियमशास्त्रावर विश्वास ठेवता व आपण देवाच्या जवळचे आहोत असा अभिमान बाळगता,


De Ai nyawa, nakoso Ngohi ipiricayaka so manga sininga itiai gena Ngohi taakaka, de ona magenaka asa Ngohi tahike la yooho dede Ngohi ka sidutu ikakali. Duma nakoso ona imakiliho so ipiricaya kawa, de ona magenaka asa Ngohi tosanangi kawa." 	 परंतु माझा धार्मिक पुरुष विश्वासाने वाचेल आणि जर तो पाठ फिरवील तर माझ्या जिवाला संतोष होणार नाही.” हबक्कू 2:3-4


De ato tomaginano Una maro o Duba ma Goho moi kanaga womaokoye. Una magena womaokoye o pareta ma kursi ma dateka gena wisigilolino o bi dodadi iooho ngai iha de lo o roriri yamonahalo de yaruha. Una o Duba ma Goho gena koloko witola qaboloka. De Una lo Awi tadu ngai tumudingi. Una de Awi lako ngai tumudingili, ena gena o Gikimoi Awi gurumi qaloloha ngai tumudingi wasulo itagi sidago o dunia ma ngoguka. 	 मग मी एक कोकरा पाहिला. सिंहासनाच्या मध्यभागी उभा असलेला व त्याच्या भोवती चार जिवंत प्राणी असलेले मी पाहिले. व वडीलही त्याच्याभोवती होते. कोकरा बांधल्यासारखा दिसत होता. त्याला सात शिंगे आणि सात डोळे होते. आणि हे जणू देवाचे सात आत्मे असून ते सर्व जगभर पाठविले होते.


Nakoso ngini kanaga o ino kia naga moi niaoqo so nia dodiao ipipiricaya moi lo awi sininga qasirika, de ngini magena asa o dodara ma manara gena niaaka kawa. So ma ngale o nyawa ma Kristus wosoneka de o nyawa nagoona, ngaroko manga piricaya qaceke gena, upa sidago ngini o kia naga moi niaoqo so manga piricaya magena isisa. 	 जर खाण्यामुळे तुझा भाऊ दु:खी झाला आहे तर तू प्रीतीने वागत नाहीस. ज्याच्यासाठी ख्रिस्त मरण पावला त्याचा तुझ्या अन्राने नाश करु नकोस.


So hika ngini nimasosininga o sidapano ma demo o Gurumi Qatetebi wodedemo, kiaka iqomaka isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "Nakoso o wange manena ngini o Gikimoi Awi ili niise gena, 	 म्हणून, पवित्र आत्मा म्हणतो, त्याप्रमाणे, “आज, जर तुम्ही देवाची वाणी ऐकाल,


Kagena de Una wotemo, "Ce! Upa nimaridemo bai! 	 पण येशूने उत्तर दिले, “आपापसात कुरकूर करु नका.


so wisano Unaka, de itemo komanena, "Baba Guru, o Musa awi dodoto gena, nakoso yanau moi la wosone de o ngopa wamake waasi, bilasu ma nongoruku asa womikawi kali ma ria ma balo muna magena, la o ngopa yamake de o ngopa magena wisikagena imatero de ka ma ria wososone awi buo. 	 ते म्हणाले, गुरूजी, मोशेने शिकविले की, जर एखादा मनुष्य मेला आणि त्याला मूलबाळ नसेल, तर त्याच्या भावाने किंवा जवळच्या नातेवाईकाने त्याच्या पत्नीशी लग्न करावे, म्हणजे मेलेल्या भावासाठी त्यांना मुले होतील.


Igogou, iqomaka o Gikimoi Awi sasi ma demo gena ma ngale o Yahudika ma nyawa, so ona magenaka wotemo, "Ce! Ona gena tasimahawa yowosa la yogoge dede Ngohi." Una ona wasimahawa, sababu ona magegena Una wisigise iholu. 	 कोणाविषयी देवाने अशी शपथ वाहिली की ते माझ्या विसाव्याच्या ठिकाणी प्रवेश करणार नाहीत? ज्यांनी त्याच्या आज्ञा मोडल्या तेच नव्हते काय?


De ma kolano Ngohi gena asa tasango onaka, 'Ngini tinisingangasu igogou, o kia bato niaaaka to Ngohi Ai dodiao imomote ona manenaka, ngaroko ona yacecekeka, duma de magena ma ngale lo ngini niaaka Ngohika bai!' 	 “मग राजा त्यांना उत्तर देईल, मी तुम्हांला खरे सांगतो: येथे असलेल्या माझ्या बांधवातील अगदी लहानातील एकाला तुम्ही केले, तर ते तुम्ही मलाच केले.


Ngohi togolo nanga Baba Gikimoi de o Jou Yesus Kristus tanu inidogo nginika o laha ifoloi, la nia sininga yaaka so foloisi isanangi. 	 देव आपला पिता आणि प्रभु येशू ख्रिस्त याजकडून कृपा व शांति असो.


Ngona ani nyawa o Yesus iwipipiricaya o Kretaka nadoto nosidadu-dadu, la yososininga bilasu ona yasigise qaloha o nyawa yangodu ipopareta, de lo ona bilasu manga sininga ma dupa isidailako la o kia bato qaloloha gena yodupa yaaka. 	 सत्ताधीश, आणि अधिकारी यांच्या अधीन राहण्या विषयी व त्यांच्या आज्ञा पाळण्याविषयी व प्रत्येक चांगले काम करण्यास तयार राहण्याविषयी,


Ngone ma Kristus powipiricayaka de lo ngone dede Una pomarimoika, so ngone asa pobarani o Gikimoi Awi simaka pahika de asa panako igogou Una ngone wonaqehe qalohaka. 	 त्या ख्रिस्तामध्ये आम्हांला देवाच्या समक्षतेत आमच्या ख्रिस्तावरील विश्वासामुळे धैर्य आणि पूर्ण विश्वास आहे.


Duma Una womaginano hika de hino wasari nagoona Awi jubaka yatigi. 	 परंतु हे कोणी केले हे पाहण्यासाठी तो सभोवार बघतच राहिला.


Sababu ma orasi ngomi kagenasi nginika de o nyawa inasisangisara waasi, so ngomi minisingangasu iqoma nginika gena done asa igogou imaaka ngoneka. So ngini nianako qaboloka de komagena igogou so asa ngone lo inasisangisara qaboloka. 	 खरे तर जेव्हा आम्ही तुमच्याबरोबर होतो तेव्हा आम्ही तुम्हांला अगोदरपासूनच सातत्याने सांगत होतो की, आपला छळ होणार आहे आणि तुम्हांला माहीत आहे की, नेमके तसेच घडले आहे.


Manga dala kanaga ka yanau gena yacala motoha (o ngopeqeka de o ngopa gena yaeto waasi). So Una wosulo Awi muri-murika, "Hika o nyawa yadadala magena niatotolomuno de niasigogeku, so kanaga o dolomu moi-moi gena yamomoritoha." 	 तेथे ते सुमारे पाच हजार पुरुष होते. परंतु तो आपल्या शिष्यांस म्हणाला, “त्यांना सुमारे पन्नासाच्या गटाने बसवा.”


Wasinako igogou, nakoso ona Ngohi ipiricayawa gena, ma ngale manga dorou. 	 मी पापविषयी सांगितले तर, लोक माझ्यावर विश्वास ठेवीत नाहीत. साहाय्यकर्ता (पवित्र आत्मा) त्यांना त्यांची जाणीव करून देईल


Nako o Musa gena, waaka wokaeli o Gikimoi Awi tahuka ona magena waleleani, duma una gena ka cawali o leleani moi. Una wasingangasu onaka ma ngale o kia naga done o orasi ma simaka o Gikimoi asa wosikelelo. 	 देवाच्या संपूर्ण घराण्यात मोशे हा सेवक म्हणून अधिक विश्वासू होता, देव च्या गोष्टी पुढील काळात सांगणार होता, त्याविषयी त्याने लोकांना साक्ष दिली.


Ngohi togolo tanu to ngone nanga Jou Yesus Kristus asa Awi laha foloi wodogo ngini ningodu niwipipiricayaka. Amin. 	 प्रभु येशूची कृपा देवाच्या सर्व लोकांबरोबर असो.


De awi dodiao gena to una awi simaka wobukuku, wibaja de wotemo, 'Ya ai dodiao, kodo! Noisisabarisi. Igogou, ngohi asa ai nagi tafangu.' 	 परंतु दुसरा नोकर गुडघे टेकून गयावया करीत म्हणाला, मला थोडी सवलत द्या. जे काही पैसे मी तुम्हांला देणे लागतो ते परत करीन.


So yotagi iwisimomi de ona imasigaso, "Ya Baba, nomiriwo! Done ngone inasigiloro!" 	 तेव्हा शिष्य त्याच्याकडे गेले आणि त्यांनी त्याला जागे केले व म्हटले, ‘प्रभु, आम्हांला वाचवा, आपण बुडत आहोत.”


Ona yangodu asa yaumo o uku isosora-sora ma rabaku, kiaka ona asa yoari de lo yosangisara. 	 आणि त्यांना अग्नीच्या भट्टीत टाकतील. तेथे रडणे व दात खाणे चालेल.


De kanaga moili, ena gena o bi imam o Lewi awi ngopa de awi danoku gena yadala, sababu ona lo ka o nyawa so ipasa de ona yangodu isoneka de moi-moi manga manara gena he yaaka kawa. 	 तसेच, इतर पुष्कळ मुख्य याजक होते. परंतु मरणामुळे पुढे ते याजकपद चालवू शकले नाही.


O Dagali magena o Gurumi Qatetebi, la o dodoto itotiai ma ngale Ai Baba Gikimoi gena wasingangasu o nyawaka. O nyawa o duniaka Ai Baba wihoholu, ona yaakuwa Awi Gurumi magena yamake, sababu Awi Gurumi gena ona iwinakowa de Awi Gurumi ma manara lo yakelelowa. Duma nako ngini magenena igogou Una niwinakoka, sababu Una wogoge dede nginika de lo asa wooho to ngini nia sininga ma rabaka. 	 साहाय्यकर्ता हा सत्याचा आत्मा आहे. जग त्याचा स्वीकार करू शकत नाहीत. कारण ते त्याला पाहत किंवा ओळखत नाही. पण तुम्ही त्याला ओळखता, कारण तो तुमच्याबरोबर राहतो, तो तुमच्यामध्ये वास करील.


So gila-gila o Paulus womasinako itiai de wotemo onaka, "Ngohi manena lo o Yahudika ma nyawa moi. Ngohi o Tarsus ma kotano o Kilikia ma daeraka, duma ngohi manena isilamo gena o Yerusalemka. O Gamaliel una magena ngohi ai guru so igogou ngohi lo tomadoto tamote o Yahudika nanga bobita, kiaka to ngone nanga ete de nanga topora yacocoho so inahike ngoneka. De ngohi ai edekati ai manara moi-moi ma rabaka gena o Gikimoi towisihoromati, so imatero de o wange manena ngini kanena ningodu. 	 “मी एक यहूदी आहे. आणि किलिकीया प्रांतातील तार्स येथे माझा जन्म झाला. परंतु याच शहरात मी लहानाचा मोठा झालो, आपल्या पूर्वजांच्या नियमांचे सविस्तर शिक्षण मी गमालीएल यांच्या पायाजवळ बसून घेतले. जसे तुम्ही आज देवाविषयीच्या आवेशाने भरलेल आहात तसाच मी देखील देवाविषयीच्या आवेशाने भरलेला होतो.


Mutuwade o Petrus kudahu wouti de wotemo ona magenaka, "O nyawa moi niwisasari gena ngohi manena qabolo. So kanena niahino gena nidooha." 	 मग पेत्र खाली त्या माणसांकडे गेला. तो म्हणाला, “तुम्ही ज्याचा शोध करीत आहात तो मीच आहे. तुम्ही येथे का आलात?”


Ma ngale o dodoto o Jou masirete woihike ngohika, so ngohi tinidota nginika. Gena o putu ma moi iqomaka, kiaka asa o Jou Yesus iwisiija, de Una magena kanaga o roti waqehe, 	 कारण प्रभूपासून जे मला मिळाले तेच मी तुम्हांला दिले. प्रभु येशूला ज्या रात्री मारण्यासाठी धरुन देण्यात आले. त्याने भाकर घेतली.


O orasi manena sidago ngohi tomasidiado gena, ngona o nyawa ipipiricaya manga simaka bilasu o Gikimoi Awi Jaji ma Buku nabaca, so ma ngale nasinako de nadoto onaka. 	 मी येईर्पांत लोकांमध्ये देवाचे वचन वाचण्यात, बोध करण्यात व शिकविण्यात स्वत:ला वाहून घे.


Una gena Awi Ngopa masirete magena womasitouna kawa de wonasitodihike ngoneka, sidago lo bilasu ma Ngopa wosone bai! So nakoso wonahike komagena, de igogou Una lo asa wonasitodihike ngoneka o bi moi-moi qangodu de kanaga ma somoasi. 	 ज्याने आपल्या पुत्राला राखून ठेवले नाही, परंतु आपणा सर्वांसाठी मरण्यासाठी दिले तो आपणांला पुत्रासह सर्व काही देणार नाही काय?


de wotemo, 'Abram, hika la notagi kasi. Ani tona de lo ani ria de ani gianongoru yangodu nadongosa de nokahika o tona ma somoa moika, kanaga Ngohi asa tonisidumu ngonaka.' 	 देव अब्राहामाला म्हणाला, ‘तुझा देश व तुझे नातेवाईक सोड. आणि मी दाखवीन त्या देशात जा!’


Bilasu ngini nigoge o rimoi ma rabaka dede Ngohi la Ngohi lo togoge o rimoi ma rabaka dede ngini. Maro panako nakoso o anggur ma uma moi la imatingaka, gena isopowa. Ka cawali igogou isopo, nakoso kanaga o anggur ma hutuka imasigapalaka. Komagena lo ngini niaakuwa nisopo, ka cawali igogou kanaga nigoge o rimoi ma rabaka dede Ngohi. 	 तुम्ही माझ्यामध्ये राहा आणि मी तुम्हांमध्ये राहीन. जसा फाटा वेलात राहिल्यावचून त्याच्याने फळ देता येत नाही तसे माझ्यामध्ये राहिल्याशिवाय तुम्हांला फळ देता येणार नाही.


Igogou, maro Ngohi o Nyawa ma Duhutu taaka, komagena ngini lo bilasu niaaka. Ngohi tahino la ma ngale Ngohi ileleani gena hiwa, duma Ngohi tahino ma ngale o nyawa taleleani. Komagena lo Ai oho tahike ma ngale o nyawa yadadala manga dorou ma ija, so manga dorou aku tatupu." 	 म्हणजे तुम्ही मनुष्याच्या पुत्रासारखे असले पाहिजे जो इतरांकडून सेवा करून घ्यायला आला नाही तर इतरांची सेवा करायला आणि अनेकांचे तारण व्हावे यासाठी आपला जीव खंडणी म्हणून देण्यासाठी आला.”


Duma nakoso o nyawa ipipiricayawa kanaga de manga edekati la manga peqeka eko manga roka ipipiricayaka magena yadongosa gena, bilasu ka niaqohaka. Nako komagena, de ma roka eko ma peqeka ipipiricaya manga kawi magena he yapalakoka. O Gikimoi wodupa la ma ngale ngone pogoge ka o dame ma rabaka. 	 तरीही विश्वास न ठेवणारा वेगळा होत असेल तर त्याने वेगळे व्हावे. याबाबतीत ख्रिस्ती बंधु किंवा बहीण यांना मोकळीक आहे. देवाने आपल्याला शांतीने राहण्यासाठी बोलावले आहे.


De ona itemo unaka, "O Yesus o Nazaret ma nyawa nonena wokahino." 	 त्यांनी त्याला सांगितले की, “नासरेथकर येशू जात आहे.”


sababu kanaga ai dodiao moili awi dodagi ma rabaka asa wotulu ai tahuno, duma ai ino ihiwa so o kiawa towihike unaka.' 	 कारण माझा मित्र नुकताच प्रवास करुन माझ्याकडे आला आहे. आणि त्याला वाढायला माझ्याजवळ काहीही नाही.’


Duma o Gikimoi mia sininga wanano qabolo, so igogou wanako Una aku womipiricaya la o habari qaloloha gena womihike ma ngale mitagi misihabari. So komagena upa ngomi mibicara ma ngale o nyawa isanangi duma ngomi mibicara la ma ngale asa o Gikimoi miwisisanangi gena, nanga sininga ka wanako. 	 उलट, ज्याप्रमाणे देवाने पसंत केलेले, सुवार्तेचे कार्य सोपविलेले असे आम्ही आहोत म्हणून आम्ही बोलतो. आम्ही मनुष्याला संतुष्ट करण्यासाठी नाही, तर देवाला, जो आमच्या उद्दिष्टांची परीक्षा घेतो


Komagena ona de manga gulai yahino Unaka, sababu ona manga edekati gena asa Una iwisabatolo, la ma ngale ona aku iwikalaki Una o Gikimoi Awi bobita o Musa wosilelefo gena walawangi. Duma Una asa wobicarawa de ka womapuguku de Awi raraga o tonaku wosilelefo. 	 येशूला पेचात पकडावे म्हणून यहूदी लोकांनी हा प्रश्न विचारला होता. काही तरी चुकीचे बोलताना येशूला धरावे अशी त्यांची इच्छा होती. म्हणजे मग त्यांना येशूवर आरोप ठेवता आला असता. पण येशूने गुडघे टेकले व आपल्या बोटाने जमिनीवर लिहू लागला.


Ma ngale yaaka komagena, so done ona bilasu o Gikimoika iwisango bai! Igogou, o Gikimoi womasidailakoka done o orasi ma simaka Una asa o nyawa iooho bai o nyawa isosone manga manara ma sopo wahiri. 	 ते त्यांच्या वागणुकीचा हिशोब येशू ख्रिस्त जो जिवंतांचा आणि मेलेल्यांचा न्याय करण्यास तयार आहे, त्यास देतील,


Kanaga onaka o malaikat ma dorou moi una wapopareta o busune iluluku-lukuku o dunia ma litimika. Awi ronga de o Ibranika manga demo gena o Abadon, de o Yunanika manga demo gena o Apolion (ma ngale gena "Wototooma"). 	 टोळांचा एक राजा होता. हा राजा अथांग दऱ्याचा दूत होता. यहूदी भाषेत त्याचे नाव अबद्दोन, आणि ग्रीक भाषेत त्याचे नाव अपुल्लोन (विध्वंसमूलक) होते.


De kanaga lo ma nabi Yesaya walefo gena ma demo, "Done o nyawa moi o Isai awi ngopa de awi danoku witide la wokolano o Yahudika yasowo, o bi bangsa gena yangodu Unaka wingongano." 	 यशयासुद्धा असे म्हणतो, “इशायाचे मूळ प्रगट होईल, ते राष्ट्रावर राज्य करावयास उत्पन्र होईल. ती राष्ट्रे त्याच्यावर आपला विश्वास ठेवतील.” यशया 11:10


Ma ngale o Yahudika ma bi nyawa manga piricaya iqoqomaka, so o Laut Merah gena asa itola so itagi yakahika, ka imatero maro o tona qaduduka yamote. Duma o Mesirka ma nyawa, ma orasi ona kanaga itolasi, de yangodu yalutu o teo ma rabaku. 	 विश्वासाने त्यांनी जणू काय कोरड्या जमिनीवरुन चालावे, तसा तांबडा समुद्र पार केला. पण जेव्हा इजिप्तच्या लोकांनी तसे करण्याचा प्रयत्न केला तेव्हा ते बुडाले.


Wosipalasa qaboloka, de wopipilo magenaka wotemo, "Hika notagi o Siloam ma ake ma lepaka, de o ake magena ani bio nosimasau kasi." (Manga demo o Siloam gena ma ngale 'o ake isiuhi o taboko'.) So wopipilo una magena wotagi wokahika o ake magenaka. Ato awi bio de o ake wosimasauka, de aku womasigeleloka so woliho de awi lako ipilo kawa. 	 मग येशूने त्या मनुष्याला सांगितले, “जाऊन शिलोह तळ्यात डोळे धू.” (शिलोह म्हणजे पाठविलेला) म्हणूने तो मनुष्य त्या तळ्यापाशी गेला. त्याने डोळे धुतले आणि तो परत आला, तेव्हा त्याला चांगले दिसू लागले होते.


Kagena de o Yesus Awi bicara wadofa kali, de wotemo, "O Gikimoi wopareta maro o kolano moi gena, posiade-ade imatero maro o nyawa moi o gisisi wosihaja awi doroka. 	 आणखी तो म्हणाला, “देवाचे राज्य असे आहे की, एखादा मनुष्य जमिनीवर बी पसरून टाकतो.


Ai dodiao tinidododara, ma sababu o bi moi-moi magegena ngini niodamahasi, so ngohi tongongano bilasu nikaeli la asa niodupa niaaka de niamote o bi moi-moi o kia o Gikimoi wodudupa, ma ngale ma wange magena yaado done Una aku wotemo ngini moi-moika, "Ngona manena ani dorou iqoqoma gena moi lo ihiwa de lo tonisisala kawa, so igogou aku pomatekerimoi." 	 म्हणून प्रिय मित्रांनो, ज्याअर्थी तुम्ही या गोष्टींची वाट पाहत आहात, त्याअर्थी आपणास प्रभूसमोर डागरहीत, दोषरहित व शांतता टिकविण्यांचा आटोकाट प्रयत्न करा.


La o Yesus waaso kali o nyawa yadadala magena, de wotemo onaka, "Hika niise, la ngini asa niasahe de nianako. 	 तेव्हा लोकांना जवळ बोलावून त्याने म्हटले, ऐका व समजून घ्या.


O dodoto itotiai ngini nioise de niopiricaya iqomaka, gena itemo ngone bilasu pomatekedodara moi de moika. 	 आपण एकमेकांवर प्रीति करावी, ही शिकवण आपण सुरुवातीपासून ऐकली आहे.


Duma hika o bi moi-moi nakokelelo magena nalefo kasi, bai o bi moi-moi idadadi o orasi manena naga bai lo o bi moi-moi asa idadadi o orasi ma simaka. 	 म्हणून ज्या गोष्टी तू पाहतोस त्या लिही. ज्या गोष्टी आता घडत आहेत त्या लिही. आणि ज्या गोष्टी नंतर घडणार आहेत त्याही लिही.


Magena de ona iari de idodora kali, de ma ngale manga sininga ma peleso ifoloi poli gena ona manga saheku o gaapo imasihaja, de lo imatoore kali itemo, 'O bodito! O bodito! Kodo! O Babel o kota ilalamo de qapoputuru. Kagena o deru ma rabaka o nyawa yalalago asa o kaya yamake, sababu manga arata gena idala de ma ija lo ihali. Duma kanaga ma deka cawali o orasi moi de o kota magena lo iturabaka. 	 मग ते आपल्या डोक्यात धूळ घालतील आणि शोक करतील. “भयंकर! भयंकर! हे महान नगरी, ज्या सर्वांकडे समुद्रात जहाजे आहेत ते तिच्या संपत्तीमुळे श्रीमंत झाले एका तासात तिचा सर्वनाश झाला.


Nakoso ona magena o dorou ma dupa manga siningaka yososininga, ma ngale ona gena de o Gikimoi imakitingaka, duma o nyawa ona magena o kia Awi Gurumi ma dupa gena yososininga, ma ngale ona magena o oho ka sidutu ikakali yamake de lo manga sininga ma rabaka isanangi. 	 देहाचे चिंतन हे मरण आहे. पण आत्म्याचे मनन हे जीवन आणि शांति आहे.


So kagena de una ka o boosu ma ngoraka, de wowosa waasi so womarukuku so ma rabaka womaginano. Eh? Kagena ka o baro qaaare ihadoku. 	 आणि त्याने वाकून आत डोकावले. तेव्हा त्याने तागाची वस्त्रे पडलेली पाहिली, पण तो आत गेला नाही.


So o bi demo moi-moi gena o Yesus wadoto qabolo, de o bi nyawa yadadala kiaka yosigogigise Awi dodoto magena ona yohairani. 	 जेव्हा ह्या बोधकथा सांगण्याचे येशूने संपविले तेव्हा लोकांचा समुदाय त्याच्या शिकवण्याने थक्क झाला. 29कारण येशू त्यांना त्यांच्या धर्मशिक्षकांप्रमाणे नव्हे, तर अधिकारवाणीने शिकवीत होता.


So awi nyawa wileleleani una magena woliho awi tuangika wodedemo. Igogou, o tuangi una magena wongamo de wotemo woleleleanika, 'Notagi bato o bi ngeko ilalamoka de lo ipopenetoka, de o nyawa kia bato namamake ona isususa, ona manga qohu isosoneka, ibilulugu de lo ibipipilo yangodu nangaho la ona yahino nonena.' Magena de woleleleani una magena wotagi awi tuangi awi sulo gena waaka. 	 म्हणून जेव्हा तो नोकर परत आला, तेव्हा त्याने आपल्या मालकाला या गोष्टी सांगितल्या. मग घराचा मालक रागावला आणि नोकराला म्हणाला, “लवकर बाहेर रस्त्यावर आणि नगारातल्या गल्ल्यांमध्ये जा व गरीब, आंधळे, असहाय्य, लंगडे यांना घेऊन इकडे ये!’


Sababu o demo itotiai magena imatero de o habari qaloloha inadotoka. O habari magena o Gikimoi woihike o haku ngohika la tosihabari. So ngone o Gikimoi Awi laha de Awi mulia gena posilamo. 	 गौरवी सुवार्ता जी धन्यवादित देवाकडून येते आणि जी माझ्यावर सोपविली आहे, तिला हे अनुसरून आहे.


Lebelaha o unta moi asa iwosa o yaiti ma kupeka, nako positero de o nyawa wokakaya moi wowosa o Gikimoi Awi pareta ma rabaka." 	 “होय, श्रीमंत माणसाचा देवाच्या राज्यात प्रवेश होणे यापेक्षा उंटाने सुईच्या छिद्रातून जाणे सोपे आहे.


O nyawa de manga piricaya qaceceke Una upa wosidipito la itepi. Ona la kanaga manga piricaya ikurangi, gena Una lo wasiputuru. Una womomanara sidago o Gikimoi Awi pareta itotiai gena imasidiado o duniaka. 	 वाकलेला बोरू तो मोडणार नाही आणि मंदावलेली वात तो विझविणार नाही. योग्य निर्णयाचा विजय होईपर्यंत तो असे करील.


Ma orasi magena de o Petrus ka o loloha kasi, de o ngopeqeka moi moleleleani ma Imam Wilalamoka mahino kagena. 	 पेत्र अंगणात असतानाच मुख्य याजकांच्या दासींपैकी एक आली.


So komagena o orasi manena lo kanagasi ngomi o Yahudika ma nyawa o bolu moi gena o Gikimoi womihirika de womitingaka. Ngomi manena womihirika la Una miwipiricaya de midadi to Una Awi nyawa masirete, sababu ka cawali Awi laha womisidumu ngomika. 	 त्याच प्रमाणे हल्ली देवाच्या कृपेच्या निवडीप्रमाणे काही शिल्लक राहिले आहेत.


O nyawa manga sininga qamuuqu, ona igogou yosanangi, sababu ona magenaka igogou o Gikimoi Awi jaji asa wosiganapu. 	 जे नम्र ते धन्य, कारण त्यांना वचनदत्त भूमीचे वतन मिळेल.


Ma orasi he idumu o Yesus wodola witide o sorogaye, de Una wositatapu bilasu wokahika o Yerusalemka. 	 आता असे घडले की, जेव्हा त्याला स्वर्गात घेण्याची वेळ आली, त्याने यरुशलेमाला जाण्याचे ठरविले.


O Filipus una magena wogoge o doku moika, kiaka imatero de o Andreas de lo o Petrus manga doku, ena gena o Betsaida ma dokuka. 	 जसे अंद्रिया व पेत्र तसाच फिलिप्पही बेथसैदा या गावचा होता.


Kanaga ngomi gena mia sininga ipeleso, duma kanaga o orasi isigeto-geto lo ngomi mia sininga ka qanali. Kanaga ngomi gena o nyawa isususa, duma kanaga lo ma ngale ngomi o Gikimoi Awi laha gena misihabari o nyawa yadadalaka, so ona aku idadi maro ikakaya. De kanaga lo ngomi gena maro o kia-kiawa miamake, duma kanaga ngomi lo o bi moi-moi qangodu de maena o Gikimoi womisitodihike so qaboloku idadi ka to ngomi masirete. 	 दु:खी तरी नेहमी आनंद करीत, गरीब तरी पुष्कळांना श्रीमंत करणारे, जवळ काही नसलेले तरी सर्व काही जवळ असणारे असे आहोत.


De ngini nidadi o ngopa ma baba gena nako nia ngopa, hika upa niasiceke. Upa sidago manga sininga gena itura. 	 वडिलांनो, आपल्या मुलाला चिडवू नका, म्हणजे ते निराश होणार नाहीत.


Duma nakoso o nyawa kanaga inabicara ngoneka de manga bahasa magena ma ngale ngone panakowa, igogou ngone asa potemo ona magegena ka o nyawa ma somoa. De komagena lo ona asa ngone nanga bahasa ma ngale gena yanakowa, so yotemo ngone lo ka o nyawa ma somoa. 	 म्हणून जर मला भाषेचा अर्थ समजला नाही तर जो बोलत आहे त्याच्यासाठी मी विदेशी ठरेन व जो बोलणारा आहे तो माइयासाठी विदेशी होईल.


Duma una wosango o Yesuska wotemo, "Jou, nahinoka bai! Done ai ngopa wosone so." 	 राजाचा अधिकारी म्हणाला, “महाराज, माझा लहान मुलगा मरण्यापूर्व माझ्या घरी चला.


Ma ngale o Musa awi dodihimo manga piricaya so una wisibuoka, de ona asa iwingihuka ma deka o ngoosa saange. Sababu ona iwinano o ngopa una magena wiloha poli, so ona lo he yomodo kawa o Mesirka manga Kolano awi pareta gena yatilaku, kiaka o Israelka ma nyawa manga ngopa yanau asa isibubuo gena yangodu bilasu yatooma. 	 जेव्हा मोशे जन्मला तेव्हा विस्वासाने त्याच्या आईवडिलांनी त्याला तीन महिने लपवून ठेवले कारण त्यांनी पाहिले की ते बाळ सुंदर आहे आणि राजाज्ञेची त्यांना भीति वाटली नाही.


De lo nia salam de nia siboso lo tanu nimatekesidiado o nyawa moi de o nyawa moika. Ma Kristus Awi gogobu o daera manenaka ona yangodu manga salam isidingo nginika. 	 पवित्र चुंबनाने एकमेकांना सलाम करा. ख्रिस्ताच्या सर्व मंडळ्या तुम्हांला सलाम सांगतात.


O Yesus Awi dodoto qangodu magena o Farisika ma nyawa yoise, de sababu ona magena o pipi yododesere, so ka iwisiihe. 	 मग जे परुशी धनलोभी होते, त्यांनी हे सर्व ऐकले व त्यांनी त्याचा उपहास केला.


Duma o nyawa la kanaga yomomote de ma Jou, de ona imadadi ka ka o sininga moi dede Una. 	 पंरतु जो स्वत: प्रभूशी जडतो तो त्याच्याशी आत्म्यात एक आहे.


De lo nakoso ngone o habari qaloloha posihabari gena, ngone pobicara upa de to ngone o nyawa nanga demo icocawaro, duma de o demo o Gurumi Qatetebi ngone wonadodotoka. Komagena de o Gurumi Qatetebi Awi demo masirete o dodoto Unano ngone o nyawa padoto. 	 मानवी ज्ञानाने शिकविलेल्या शब्दांनी आम्ही या गोष्टी सांगत नाही, तर आत्म्याने शिकविलेल्या शब्दांनी, आध्यात्मिक शब्द उपयोगात आणून आध्यात्मिक गोष्टींचे स्पष्टीकरण करतो.


Ma orasi ona yadumuka o doku Betfage de o doku Betania o Tala Zaitunka, kagena de o muri yasinoto wasulo itagi iqoma. 	 जेव्हा तो वर जातच राहिला तेव्हा तो जैतून डोंगर म्हटलेल्या टेकडीनजिक असलेल्या बेथफगे आणि बेथानीजवळ आला तेव्हा त्याने आपल्या दोन शिष्यांना असे सांगून पाठविले की,


Duma ma ngale nagoona asa imatami Ai girinaka eko Ai gubalika, magena Ngohi Ai hakuwa so tositatapuwa. Magena maha de o Gikimoi, sababu Una ka wanako de wositatapuka nagoona asa imatami o riho magegenaka." 	 परंतु माझ्या उजवीकडे किंवा डावीकडे बसू देणे माझ्या हाती नाही. ज्यांच्यासाठी त्या जागा तयार केल्या आहेत, त्यांच्यासाठीच त्या राखून ठेवल्या आहेत.”


So o susa de o sangisara o dunia manenaka la kanaga ngomi miakokelelo, magena ngomi ngaroko upa he miososininga, duma ngomi miososininga ka cawali o loha kekiaka miakokelelo waasi gena isidailako qabolo ngomika. Sababu o kia naga o dunia manenaka aku miakokelelo magena ma deka ikuruwa, duma o loha kekiaka miakokelelo waasi magena asa ka sidutu ikakali. 	 म्हणून आम्ही ज्या गोष्टी कायमस्वरुपात दिसत नाहीत तिकडे आमचे डोळे लावीत नाही पण जे दिसत नाही, पण अविनाशी आहे त्याकडे डोळे लावतो. कारण जे दिसते ते क्षणिक आहे, पण जे दिसत नाही, ते अनंतकालीक आहे.


So o orasi manena gena ngohi ai sininga asa itura, sababu nagala ngini gena niosininga kawa iqoqoma ngini nitemo, sababu ngohi o habari qaloloha tinisihabarika, so asa ngini nisanangika. Nisanangika, sidago lo ngohi tanako igogou to ngini nia kia naga qangodu sidago lo nia lako masirete aku niapeleu de ngohi nihikeka, nakoso o hali magena ngini aku niaaka. 	 मग जो आनंद तुम्हांला मिळाला तो कोठे आहे? कारण मी तुम्हांविषयी साक्ष देतो की, जर तुम्ही समर्थ असता तर तुम्ही तुमचे स्वत:चे डोळे काढून ते मला दिले असते.


So mononongoru moiseka, de muna gila-gila momaoko de motagi momatai-tai Unaka. 	 जेव्हा मरीयेने हे ऐकले तेव्हा ती लगेच उठली आणि त्याच्याकडे गेली.


De una awi jaraka de wotura o tonaku de o ili moi woise itemo unaka, "Saulus, Saulus! Qadoohaso Ngohi noisangisara." 	 शौल जमिनीवर पडला, एक वाणी त्याच्याशी बोलताना त्याने ऐकली, “शौला, शौला! तू माझा छळ का करतोस?”


Duma o ngeko o Yahudika manga bobita o Gikimoino yamote gena, imaterowa de o ngeko o Gikimoi powipiricaya. Sababu ngone panakoka o Gikimoi Awi Bukuka isilelefo itemo, "O nyawa nakoso o bobita o Gikimoino moi-moi isilelefoka gena qangodu yaakaka, de ona magena asa o oho yamake, sababu o bobita moi-moi isusuloka gena ona yaakaka." Komagena ngone o nyawa moi lo waali aku paaka itiai, sababu o bobita qangodu akuwa paaka, duma mamoi-mamoi ngone patilakuka. 	 नियमशास्त्र विश्वासाचे नाही. त्याऐवजी पवित्र शास्त्र असे सांगते की, “जो कोणी ते पाळतो तो त्यामुळे जगेल.”


Ngini asa nianako ona manga gulai, hitilahi to ona manga manara ma sopo gena nianano. Idadiwa o ngangaru qatotopoka ma sopo o anggur, eko pamake ma sopo o ara. 	 त्यांच्या करणीवरून तुम्ही त्यास ओळखाल. ज्याप्रमाणे काटेरी झाडाला द्राक्षे लागत नाहीत, किंवा रिंगणीच्या झाडाला अंजिरे येत नाहीत, त्याचप्रमाणे वाइटाला चांगले फळ येत नाही.


Komagena so hika nomisingangasu, to Ngona Ani sininga ma rabaka gena o kia. Ka qaloha o balastengi pofangu ma Kolano Wilalamo ma Kaisarka, eko upa." 	 म्हणून तुमचे मत आम्हांला सांगा, कैसराला कर देणे योग्य आहे की नाही?”


Ona magena o ngopeqeka ibabalo yasihaga de o damato yasiosi so ma duuru de manga tahu lo yakooraka. Ma ngale manga sala de manga dorou yodidu, so ona isumbayang de ma demo yakuru-kuru la o nyawa yasigiliri. Igogou, totemo nginika! Done to ona manga manara magena o Gikimoi wafanggali qatubuso icarawa." 	 ते विधवांची घरे खाऊन फस्त करतात आणि देखाव्यासाठी लांब लांब प्रार्थना करतात. या माणसांना अत्यंत वाईट शिक्षा होईल.


So ma orasi o bi gogobu yanako ma ngale to ngohi ai sininga itagalika, de ona magena o Gikimoi Awi ronga yogiliri de isilamo. 	 आणि माझ्यामुळे त्यांनी देवाचे गौरव केले.


So kagena de o Petrus waaso la kagena imasidodogu. Ma ginitano de o Petrus womasidailako so itagi imakangaho de o nyawa yaruwange magena. De kagena lo o Yope ma nyawa ipipiricaya yamuruo naga una iwimote. 	 पेत्राने त्यांना आत बोलावून घेतले व रात्रभर मुक्काम करण्यास सांगितले. दुसऱ्या दिवशी पेत्र तयार झाला व त्या तीन मनुष्याबरोबर गेला. यापो येथील काही बंधुही पेत्राबरोबर गेले.


So ma orasi ngohi tosolano tobicara, we, o Gurumi Qatetebi manga siningaku wowosa imatero iqoqoma idadadi ma nonoma ngoneka. 	 त्यानंतर मी माझ्या भाषणाला सुरुवात केली. सुरुवातीला ज्याप्रमाणे पवित्र आत्मा आपल्यावर आला तसाच तो त्यांच्यावरही आला.


So kagena de o Paulus wakeri-keri o Mahkamah Agama ma nyawaka, de una wotemo, "Ai gianongoru, ma dekaka sidago o wange manena gena tamalo o Gikimoi Awi simaka ai sininga de ai manara ma rabaka ai sala ihiwa." 	 पौल यहूदी धर्मसभेच्या सभासदांकडे रोखून पाहत म्हणाला, “माझ्या बंधूलो, मी आजपर्यंत चांगला विवेकभाव बाळगून देवासमोर माझे जीवन जगत आलो आहे.”


Komagena so o Paulus o nyawa yaruha magena waaso so itagi imakangaho, de ma langino una de ona o adati de o galepu ma dodagi magena yamote so itemo ona manga sininga qatebi. Qaboloku de o Paulus wotagi o Gikimoi Awi Tahuka, de ma imamka wosingangasu muruoka de manga adati de manga galepu ma debi isibolo, ma ngale asa o Paulus de ona yaruha moi-moi manga gaso o haiwani magena yatota de isisuba. 	 मग पौलानेच त्या चार लोकांना आपल्याबरोबर घेतले. दुसऱ्या दिवशी शुद्धीकरणाच्या विधीमध्ये तो सहभागी झाला. मग तो मंदिरात गेला. शुद्धीकरणाचे दिवस केव्हा संपतील हे जाहीर केले. शेवटच्या दिवशी प्रत्येकासाठी अर्पण देण्यात येईल.


Ona gena ma Kristus Awi nyawa wileleleani? (We! Ai demo gena maro o nyawa witotogosa moi.) Ngohi igogou ma Kristus Awi nyawa ileleleani ifoloi qaloha de ona yangodu bai! Ngohi tomanara ifoloi. Ngohi isingosa o bui ma rabaka isidadu-dadu. Ngohi ingangapo foloi de lo mamoi-mamoi he dangade tosone bai! 	 मी पुष्कळ कठीण काम केले आहे. सारखा तुरुंगात जात होतो, पराकाष्ठेचे फटके खाल्ले, पुन्हा आणि पुन्हा मरणाला सामोरे गेलो.


Ngini nianakoka ma orasi o Yohanes una o osi ma habari wosihabari qabolo, de isolano o Galilea ma daeraka sidago o Yudea ma bi doku ma sigilolika o Yesus o nonako ihahairani waaka. 	 सगळ्या यहूदा प्रांतात काय घडले हे तुम्हा सर्वांना माहीत आहे. त्याची सुरुवात योहानाने लोकांना बाप्तिस्म्याविषयी गालीलात जो संदेश दिला, त्याने झाली.


Ngona ma orasi nomagohiduurusi gena, ngona masirete aku nomasidailako masirete la kiaka bato ngona nodudupa kagena ngona notagi. Duma igogou, done o orasi ma simaka de ngona asa niperekika, de ngona ani gia asa nosidoaka, ma ngale ani gia gena asa o nyawa yapilikuka de inituda, so ningaho o riho kiaka ngona nodudupa kawa." 	 मी खरे सांगतो, तू तरुण होतास, तेव्हा तू स्वत: पोशाख करून तुला जेथे पाहिजे तेथे जात होतास. पण जेव्हा तू म्हातारा होशील तेव्हा तू आपला हात लांब करशील, आणि दुसरा कोणीतरी तुला पोशाख घालील. आणि जेथे तुझी इच्छा नाही तेथे नेईल.”


Ngohi taaka komagena la ma ngale ma noma-noma ngini ningodu, nakoso nimatekedodara moi de moika sidago lo nimarimoika, so nia sininga aku qaputuru. De ma ngale ma sinotoka ngini aku nianako de foloisi nisihoda, igogou o dodoto ma ngale ma Kristus kiaka o orasi iqoqomaka o Gikimoi wonasimane waasi. 	 यासाठी की, त्यांच्या मनाला समाधान वाटावे. आणि ते प्रेमाने एकत्र जोडले जावेत, आणि खात्रीची सर्व संपत्ती जी समजबुद्धीने येते ती मिळावी. तसेच देवाचे रहस्य जो ख्रिस्त त्याच्याविषयी पूर्ण ज्ञान मिळावे.


O rarame magena ma rabaka ongo Herodias ami ngopa moselo, so una de o nyawa wakokoro ona magena lo midupa icarawa. So kagena de una wotemo ma jojaru magenaka, "Ngona o kia nodupa. Nagolo bato! Ngohi asa tonihike ngonaka." 	 हेरोदीयाची मुलगी मेजवानीच्या ठिकाणी आली व तिने नाच केला आणि हेरोद व आलेल्या पाहुण्यांना आनंदीत केले. तेव्हा हेरोद राजा मुलीला म्हणाला, “तुला जे पाहिजे ते माग म्हणजे मी ते तुला देईन.”


O boberesu magena imaoko ma sosoqe o teto ngai mogiowo de sinoto ma qokuka. O sosoqe ma teto moi-moi magenaka kanaga o Duba ma Goho Awi sosulo yamogiowo de sinoto manga ronga moi-moi gena isilefoka. 	 नगराच्या भिंतीना बारा पाये होते. त्या पायांवर कोकऱ्याच्या बारा प्रेषितांची नावे लिहिलेली होती.


O nyawa yadala icarawa yahino Unaka, o nyawa ibipopanyake lo yatotota Unaka, kanaga manga qohu isosoneka, ibipipilo, ibilulugu, de ibimomou de lo ma binukasi o panyake ma somoa. O bi nyawa ibipopanyake gena yasiidusa to Una Awi simaka de Una ona wasiloha. 	 मग पुष्कळ लोक त्याच्याकडे आले, त्यांनी आपल्याबरोबर लुळे, पांगळे, आंधळे, बहिरे व इतर अनेक लोकांना आणले होते आणि त्यांनी त्या आजाऱ्यांना येशूच्या पायावर ठेवले. तेव्हा त्याने त्यांना बरे केले.


Duma Una wosango wotemo, "Ngohi lo bilasu togila-gila totagi kadoke o doku ma somoaka, de o habari qaloloha tosihabari ma ngale o Gikimoi asa wopareta maro o kolano moi. Sababu ma ngale magegena so Ngohi isulo la tahino o dunia manena ma qokuka." 	 तेव्हा तो त्यांना म्हणाला, “देवाच्या राज्याची सुवार्ता मला इतर गावांमध्येही सांगितली पाहिजे. कारण याच कारणासाठी मला पाठविले आहे.”


Hika ma ngale ngohi gena tomasiade-ade maro o nyawa moi la kanaga o gisisi wodato, de lo o Apolos towisiade-ade maro o nyawa moi la kanaga o ake wosiguguse. Duma o Gikimoi Una masirete asa o gisisi wosioho. 	 मी बी लावले, अपुल्लोसाने त्याला पाणी घातले, पण देवाने त्याची वाढ केली.


O gogelelo magena sidago isipara lo ma saange, qabolo de asa o baro magena itide o sorogaye. 	 असे तीन वेळा घडले. मग त्या सगळ्या गोष्टी वर स्वर्गामध्ये पुन्हा घेतल्या गेल्या.


O hali magena o Yohanes Wooosi Awi muri-muri yogiise de yanako, gila-gila ona itagi o Yohanes Wooosi awi sone ma bake yaqehe so yapoosuka. 	 योहानाच्या शिष्यांनी हे ऐकले तेव्हा ते तेथे आले. त्यांनी त्याचे शरीर उचलले आणि कबरेत नेऊन ठेवले.


Kagena de o bui ma jojaga manga sahe womomi, de wakelelo o bui ma ngora ipelenga qangoduka, so awi sininga ma rabaka wotemo nagala o bi nyawa yapopilikuka gena iloqa yangoduka, so awi sumarangi walia la tanu womatooma. 	 तुरुंगाधिकारी जागा झाला. त्याने पाहिले की, तुरुंगाचे दरवाजे उघडे आहेत. त्याला वाटले कैदी अगोदरच पळाले असतील म्हणून अधिकाऱ्याने आपली तरवार काढली, तो स्वत:ला मारणार होता


De ona itemo unaka, "Gena bai! Ngona nisibuoku gena igogou nopiloka. Ce! Ngona gena nomafikiri de nanako, ngomi nagoona sidago asa notemo ngomi nomidoto komagena." Ona iwitoosa komagena sidago ona lo asa wopipilo magena wisisupu de lo iwisimaha kawa o puji ma tahuka wowosa kali. 	 यहूदी पुढाऱ्यांनी उतर दिले, “तू तर पापात जन्मला आहेस तू आम्हांला शिकवू पाहतोस काय?” आणि यहूदी पुढाऱ्यांनी त्या मनुष्याला तेथून हुसकून लावले.


De ma ngale o habari qaloloha tosihabari o bi nyawaka gena ngohi tomaaka maro o goguule moi ma rabaka tamote so tomagogora sidago lo ma bati taado. Maro o goguule magena tosiboloka, so ngohi lo o dodoto itotiai gena topiricaya qaputuruka de tadiahi qaloha. Upa sidago magena itagali. 	 मी सुयुद्ध जिंकेले आहे. मी माझी शर्यत संपविली आहे. मी विश्वास राखला आहे.


O orasi manena gena ngini nipeleso, sababu kangano tinidedemoka Ngohi bilasu tinidongosa. 	 पण या गोष्टी मी तुम्हांला सांगितल्या आहेत म्हणून तुमचे अंत:करण दु:खाने भरले आहे.


So ngohi tosininga itiai de igogou, o Gikimoi wahike onaka o cocatu imaketero de wonahike ngoneka ma orasi o Jou Yesus Kristus powipiricaya. So maro ngohi manena de o Gikimoi aku towifati, la Una upa wahike Awi Gurumi Qatetebi, sababu ona o Yahudika ma nyawa yasowo?" 	 आपण येशू रिव्रस्तावर विश्वास ठेवला तेव्हा जसे आपणांस तसे त्यासही देवाने सारखेच दान दिले. मग देवाचे काम मी कसा थांबवू शकत होतो?”


O bi rasul o kawasa manga sidongirabaka o nonako ihahairani yaaka idala. De o bi nyawa ipipiricaya yangodu imatekerimoi so o Gikimoi Awi Tahu o Salomo awi Serambi ma rabaka imatolomuno. 	 प्रेषितांनी पुष्कळसे चमत्कार व सामर्थ्यशाली गोष्टी केल्या. सर्व लोकांनी या गोष्टी पाहिल्या. आणि ते सर्व एकचित्ताने शलमोनाच्या द्वारमंडपात जमत असत.


Ai dodiao nipipiricaya, bilasu ngini nianako igogou ngini gena nimatero maro o Gikimoi Awi tahu so kagena ma rabaka kanaga Una wogoge de kanaga Awi Gurumi magena lo wogoge to ngini nia sininga ma rabaka. 	 तुम्ही देवाचे मंदिर आहात आणि देवाचा आत्मा तुमच्यामध्ये राहतो हे तुम्हांला माहीत नाही काय?


Duma kanaga de o Gikimoi Awi roriwo so ma bati o orasi manena ngohi ka tomaokosi kanena, baba, ani simaka, de aku lo tosihabari ma ngale o Yesus o nyawa nagoonaka bato. So o kia ngohi totetemo gena ka imatero o Musa de o bi nabi iqoqoma isingangasuka de isilefoka o kia asa idadi o orasi ma simaka, 	 जे काही पुढे होणार होते, त्याविषयी संदेष्ट्यांनी व मोशेने जे सांगितले त्यापेक्षा दुसरे मी सांगत नाही.


Ena momongo, nakoso Una kanaga o dunia manena kasi, de Una asa wodadiwa o imam, sababu kanena naga qabolo o bi imam la o nyawa manga gaso o haiwani gena yosisuba o Gikimoika maro o bi bobita o Musa wosilelefoka. 	 जर तो पृथ्वीवर असता तर तो मुख्य याजकदेखील झाला नसता. कारण तेथे अगोदरचे नियमशास्त्राप्रमाणे दानांचे अर्पण करणारे आहेत.


Mutuwade, nako o ino la kanaga isisuba o serika gena, ngone potemo igogou aku o ino magena ka pooqo, sababu panakoka o Gikimoi Una gena ka womatengo de o dunia ma rabaka o bi giki ma somoa gena ihiwa. 	 म्हणून मूर्तिला वाहिलेल्या अन्राविषयी आपल्याला माहीत आहे की, “जगामध्ये खरी मूर्तिच नाही.” आणि त्या एकाशिवाय दुसरा देव नाही.


duma ona asa iwisimahawa, de yotemo Unaka, "Hino la kanena Ngona nomasidodogu kasi dede ngomi. Imaqa-maqaka, so he qaputu so." So Una igogou womasidodogu kagena onaka. 	 परंतु जास्त आग्रह करुन ते म्हणाले, “आमच्या बरोबर राहा. कारण जवळजवळ संध्याकाळ झालीच आहे. आणि दिवसही जवळजवळ मावळला आहे.” मग तो त्यांच्याबरोबर राहावयास आत गेला.


Upa sidago cawali o kia naga qaloloha ka to ngone nanga rohe masireteka aku ngone paaka, duma ngone lo bilasu paaka o kia naga qaloloha ma meta o nyawa ma somoaka. 	 कोणीही स्वत:चेच हित पाहू नये तर दुसऱ्यांचेही पाहावे.


Ai dodiao nipipiricaya, ngomi midupa la nianako o kia moi-moi itero ma ngale o nyawa nagoona o Yesus wipipiricaya de isone. La ngini upa he nia gari de nia sininga ipeleso maro o nyawa ma somoa, la kanaga ma orasi isone de manga ngongano lo ihiwaka. 	 बंधूंनो, तुम्हाला हे माहीत असावे अशी माझी इच्छा आहे, जे मेलेले आहेत, अशांसाठी इतरांसारखे दु:ख करु नये. कारण इतरांना आशा नाही.


Ma kolano gena wasulo awi nyawa wileleleanika, la ona yotagi o nyawa yakokoro de yangoso o rarame magenaka. Duma yakokoro ona magena yangodu yoholu yahino. 	 त्याने त्याच्या नोकरांना पाठवून, ज्यांना लग्नाचे आमंत्रण होते आशाना बोलाविण्यास सांगिले. पण लोकांनी राजाच्या मेजवानीस येण्यास नकार दिला.


Sababu upa o nyawa isosone la o Gikimoi wisuba, duma o nyawa iooho gena ka wisuba-subasi. So nakoso nitemo o nyawa isosone manga Gikimoi, ngini magena ka nisosomoa bai!" 	 तो मेलेल्यांचा देव नव्हे तर जिवंत लेकांचा देव आहे. तुम्ही फार चुकत आहा.”


O orasi magena de asa o nyawa ma dorou de lo o Gikimoi Awi demo wahoholu gena o Gikimoi iwisimane. De o nyawa ma dorou una magena witooma de ka cawali o Jou Yesus Awi sulo so ka o demo o dola moi de witoomaka, de o orasi magenaka Una wahino de Awi muliaka la ma ngale o nyawa ma dorou una magena awi buturu lo isisaka. 	 आणि मग दुष्ट प्रकट होईल. प्रभु येशू त्याला आपल्या मुखातील श्वासाने मारुन टाकील आणि प्रभु जेव्हा त्याच्या येण्याच्या वेळी मोठ्या वैभवाने प्रकट होईल तेव्हा तो त्याचा नाश करील.


Igogou, Una magena wodadi foloisi wolamo de o Gikimoi Awi malaikat-malaikat, de o ronga kiaka o Gikimoika wamamake gena ma horomati foloisi ikuruye de to bi malaikat manga ronga. 	 तो देवदूतांपेक्षा श्रेष्ठ झाला. त्याचे नावसुद्धा जे त्याला मिळाले ते त्यांच्या नावापेक्षा श्रेष्ठ आहे.


Ngini niadotoli komanena: Nakoso o nyawa kanaga yojaji de o suba yatutupu ma riho ma ronga gena isisasi, ngini nitemo ona magena manga sasi gena yadahewa. Duma nakoso ona isasi de o gaso o haiwani eko o manyanyi kiaka o suba yatutupu ma riho ma qokuka, de ona manga sasi magena ka yadahe. 	 आणि तुम्ही असे म्हणता. जर एखादा वेदीची शपथ घेतो तर त्यात काही वावगे नाही. पण जर एखादा वेदीवरील अर्पणाची शपथ घेतो तर त्याने ती शपथ पाळलीच पहिजे.


So o Yesus wasitemo qaboloka, de Una Awi sininga asa foloisi ipeleso, de asa wotemo wosingangasu kali onaka, "Igogou-gogou o nyawa moi kanaga to ngini nia sidongirabano asa Ngohi woisiija Ai lawangika." 	 असे बोलल्यावर येशू आपल्या आत्म्यात व्याकुळ झाला आणि उघडपणे म्हणाला, “मी तुम्हांला खरे सांगतो, तुमच्यातील एकजण मला धरून देईल.”


O orasi magena de o Yesus wosumbayang wotemo, "Baba, o Jou o dipa de lo o dunia nakokuasa! Ngohi Ai sukuru tatide Ngonaka, sababu o bi moi-moi magena o bi nyawa icocawaro lo kanaga itemo yanakoka, ona magena Ngona nagiihu. Duma o bi moi-moi magena o bi nyawa kiaka yananakowa Ngona gena nasikelelo. 	 मग येशू म्हणाला, “हे पित्या, आकाशाच्या व पृथ्वीच्या प्रभु मी तुझे उपकार मानतो. कारण तू या गोष्टी ज्ञानी व बुद्धिमान लोकांपासून गुप्त ठेवून बालकांना प्रकट केल्या


O orasi magena o deru Awi muri-muri yopapane gena he o talaga ma dongirabaka yahika ma soa he ikuruka. De o deru magena o moku-moku isipapaka, sababu o orasi magena o paro manga simano so yatomo. 	 पण त्यावेळी नाव किनाऱ्यापासून बऱ्याच अंतरावर होती व ती लाटांनी हेलकावत होती, कारण वारा समोरून वाहत होता.


So wopipilo wotemo onaka, "Ngohi tanakowa nakoso Una o nyawa ma dorou moi, eko hiwa. Duma o orasi manena igogou ngohi tanakoka, ngaroko ma nonomasi ngohi topipilo moi, duma o orasi manena tomasigeleloka." 	 त्या मनुष्याने उत्तर दिले, “तो पापी आहे की नाही हे मला माहीत नाही. परंतु हे मला नक्की माहीत आहे की, मी पूर्वी आंधळा होतो आणि आता मला दिसते.”


Magena de o Yesus wotemo, "Kanaga o Bukuka isilefoka, 'Bilasu nowisuba nanga Jou Gikimoika de cawali ka Una nowileleani.' " 	 येशूने उत्तर दिले, पवित्र शास्त्रात असे लिहिले आहे: “तू प्रभु तुझा देव याचीच उपासना केली पाहिजे, आणि फक्त त्याचीच सेवा केली पाहिजे.”‘ अनुवाद 6:13


De igogou ngomi de ngini lo kanaga aku pomatekemanara moi de moika, sababu ma ngale ngomi gena ngini lo nisumbayangka. De ma ngale ngomi kanaga o nyawa yadala lo isumbayangka, so o Gikimoi Awi laha womisidumu sidago o nyawa yadadala lo asa itemo, "Ya, Jou! Ani laha ka ilamo poli." 	 तुम्ही प्रार्थना करण्याने आम्हांला मदत करावी. मग पुष्कळ लोक आमच्यासाठी उपकार मानतील की त्यांच्या पुष्कळ प्रार्थनांमुळे देवाने आम्हाला आशीर्वादित केले आहे.


Duma nakoso ngini nia lako qatorou, de ngini nia ginano lo qafaja de qatorou. So nakoso o Jou la kanaga nia sininga wosidisiwaka, de ngini niaaka so nia sininga qapuputu kali, so nia sininga gena maro o sakaputu yasaoka. 	 पण जर तुमचे डोळे वाईट असतील, तर तुमचे सर्व शरीर पापाने अंधकारमय होईल. जर तुम्हाठायी असणारा अंधकार वास्तविक अंधकार आहे, तर खरोखरचा अंधार कितीतरी अंधकारमय असेल.


Duma o Yahudika manga bi roriri o Farisika ma nyawa, ona magena nakoso iqoqomaka una magena wopipilo gena yopiricayawa, ona imafikiri ma nonomasi una gena wopilowa. So ona yaaso to una awi baba de awi awa la yasirisima onaka. 	 हे या माणसाच्या बाबतीत घडले आहे यावर यहूदी लोकांचा विश्वासच बसेना, हा मनुष्य आंधळा होता आणि आता त्याला दिसते या गोष्टीवर त्यांचा विश्वास बसत नव्हता. नंतर त्यांनी त्या मनुष्याच्या आईवडिलांना बोलावून घेतले.


So o wange muruo naga qabolo ngomi mia dupa mioqo lo ihiwaka, kagena de o Paulus mia sidongirabano womaokoye de wotemo, "Ai baba-baba ningodu! Kapuruo nagasi ngohi tonasisitiari la upasi ngone poside o Kreta podongosa, la upa sidago ngone porugi de pobodito, duma magena niamotewa. 	 बराच काळपर्यंत लोकांनी अन्नपाणी घेतले नव्हते. मग पौल त्याच्यासमोर उभा राहिला आणि म्हणाला, “गुहस्थांनो, क्रेतावरुन मुक्काम हलवू नका, हा माझा सल्ला तुम्ही ऐकायला पाहिजे होता. म्हणजे हा त्रास व ही हानि तुम्हांला टाळता आली असती. पण आता तुम्ही धीर धरावा अशी माझी विनंति आहे.


De ma orasi Ngohi nia dokuka maro totatagino, de nia tahuka ngini Ngohi niqehewa so tomasidodoguwa. Komagena lo Ngohi, nakoso Ai baju ihiwa, de o baju ngini Ngohi nihikewa. Ma orasi Ngohi topanyake de lo isibuika, de ngini Ngohi nikurumiwa de lo niriwowa.' 	 मी प्रवासी असता माझा पाहुणचार केला नाही. मी वस्त्रहीन होतो. पण तुम्ही मला कपडे दिले नाहीत. मी आजारी आणि तुरूंगात होतो पण तुम्ही माझी काळजी घेतली नाही.


Ngini o bi nyawa o orasi manena, ngini nia ete de nia topora iqoqoma kanaga o bi nyawa itotiai yadadala gena yatoomaka, ma nonoma magena o Habel sidago ma doduuru o Zakharia, una gena niwitotooma o Gikimoi Awi Tahu ma lolohaka, kiaka o tahu o gaso yatutupu ma riho gena ma soaka. Ma dodoguka, ngini o bi nyawa o orasi manena nia ete de nia topora, kiaka iqoqoma o dunia isidadi kusi de o nabi yatotoomaka, to ona manga sala asa niamoku. 	 म्हणजे हाबेलाच्या रक्तापासून ते जखऱ्या जो देवाचे मंदिर व वेदी यांच्यामध्ये मराला गेला. खरोखर मी तुम्हांस सांगतो या पिढिला ते भरुन द्यावे लागेल.


So kagena o tahuka o nyawa imatolomu yadala poli, sidago o tahu ma raba yawedo de o ngora lo yatihiwo. So kagena Una wodoto. 	 तेव्हा इतके लोक जमले की जागा उरली नाही. एवढेच नव्हे तर दाराबाहेरदेखील जागा नव्हती. येशू त्यांना उपदेश करीत होता.


De o nyawa yasinoto yasisasangahadi ona lo imasimote Una wisimaqe. 	 तसेच त्याच्याबरोबर वधस्तंभावर खिळलेले चोर देखील येशूविषयी वाईट गोष्टी बोलू लागले.


De Una o ngopeqeka muna magenaka wotemoli, "He, Ai awa! Sababu ngona noipiricaya so ngona ani dorou nisalamatika. Notagi de upa nohawateri sababu to ngona ani dorou ihiwaka." 	 पण तो स्त्रीला म्हणाला, “तुझ्या विश्वासाने तुला वाचविले आहे, शांतिने जा.”


"Ngini ningodu nianako gena iqoqomaka kanaga nia dodotoka asa itemo maro komanena, 'O lako so ma dagali o lako, o ingi so ma dagali o ingi.' 	 “तुम्ही ऐकले आहे की असे सांगितले होते, ‘डोळ्याबद्दल डोळा आणि दाताबद्दल दात.’


Sababu o Yope de o Lida ma soa gena ikuruwa, de o bi nyawa ipipiricaya o Yopeka yogiise o Petrus kadoka o Lidaka, kagena de ona o nyawa yasinoto yasulo itagi o Petruska, de o beseso yaaho komanena, "Capatika nonena nahinosi." 	 यापो येथीला अनुयायांनी ऐकले की, पेत्र लोदमध्ये आहे. (लोद हे यापोजवळ आहे,) म्हणून त्यांनी दोन माणसे पाठविली. त्यांनी त्याला विंनति केली. ते म्हणाले, “त्वरा करा, आमच्याकडे लवकर या!”


Ai dodiao nipipiricaya, ngini kanaga nimuruo naga asa niacawaro qaloha de lo nianako o loha moi-moi maro o kia la bilasu paaka de o dorou moi-moi maro o kia la upa paaka. So ngini bilasu o loha moi-moi niaaka de niasikelelo gena to ngini nia sininga qamuuqu o nyawaka so igogou ngini nicawaro. 	 तुमच्यामध्ये कोण शहाणा व ज्ञानाने भरलेला आहे? त्याने त्याचे शहाणपण त्याच्या चांगल्या वागणुकीने दाखवावे. नम्रतेने केल्या जाणाऱ्या कृतीद्वारे त्याने आपले शहाणपण दाखवावे.


O Yesus wotemo, "Nginika tinisingangasu igogou, o orasi ma simaka o bi moi-moi qangodu o Gikimoi wamuaneka, de Ngohi o Nyawa ma Duhutu manena asa tomatamiye Ai pareta ikokuasa ma kursika. O orasi magenaka de ngini Ngohi nimomoteka, ngini lo asa nimatamiye o bi pareta ma kursika ma ngale o Israelka manga soa mogiowo de sinoto gena niapareta. 	 येशू म्हणाला, मी तुम्हांला खरे सांगतो, नव्या युगात जेव्हा मनुष्याचा पुत्र त्याच्या गौरवी सिंहासनावर बसेल तेव्हा तुम्ही जे सर्व माझ्यामागे आलात ते सर्व बारा आसनांवर बसाल आणि इस्राएलाच्या बारा वंशाचा न्याय कराल.


De ma kapita una magena wotagi o Pauluska, so witago de awi prajurit wasulo so o rate ngai sinoto wisipilikuka. Kagena de una wasano o bi nyawa yadadalaka, o Paulus una magena naguuna de o kia asa una waakaka. 	 मग सरदार पौलाकडे आला व त्याला अटक केली व त्याला साखळदंडानी बांधण्याचा आदेश दिला. मग सरदाराने पौल कोण आहे व त्याने काय केले आहे याविषयी विचारले.


So kagena de o Yesus wosango wotemo, "Ngohi tobicara gena kanaga o doku, de o soa, de lo o bi duniaka ma nyawa he yangodu gena manga simaka. De Ngohi lo todoto salalu o puji ma bi tahuka eko o Gikimoi Awi Tahuka, sidago lo o kiaka bato o Yahudika ma nyawa manga dodolomu ma rihoka. Ngohi manena o kia naga tobicara gena taihuwa de lo tosipongowa. 	 येशूने त्याला उत्तर दिले की, “मी उघडपणे जगाशी बोललो, सभास्थानात व मंदिरात जेथे सर्व यहूदी एकत्र जमतात तेथे मी नेहमी शिकविले आणि मी गुप्त असे काहीच बोललो नाही.


Duma nakoso ma ngale ngone la nanga dorou magena igogou de pomamangaku Unaka, de Una asa wonasiapongu de nanga dorou ma rabano wonasisupu so ngone nanga sala lo ihiwaka. Sababu o Gikimoi Una o moi-moi o kia itotiai gena igogou waaka, so Awi jaji ngoneka lo bilasu waaka. 	 जर आम्ही आमची पापे कबूल करतो, तर आमच्या पापांपासून आम्हांला क्षमा करण्यास देव विश्वासू व न्यायी आहे. आणि आमच्या सर्व अनीतीपासून तो आम्हाला शुद्ध करतो.


De lo nakoso o pipi niasibau la ka cawali o nyawa yaaakuka nia pipi isigiliho nginika, de nia manara magena nakoso o Gikimoi wafanggali gena ma ngale lo ihiwa. Ce! O bi nyawa manga sininga foloisi qatotorou, ona gena yodupa o pipi yasibau manga dodiao manga sininga qatotorouka, sababu done aku yagololi isigiliho onaka. 	 ज्यांच्याकडून तुम्हांला परत मिळेल अशी आशा असते, त्यांना जर उसने देता तर तुम्हांला काय लाभ? पापीसुद्धा परत मिळावे या उद्देशाने दुसऱ्या पाप्याला उसने देतात.


Una magena de to una awi tahu ma raba moi manga sigogise qaloha o Gikimoika de Unaka wodupa wisusuba. Una awi roriwo idala wahike o Yahudi ma nyawa isususaka de lo wodupa wosumbayang o Gikimoika. 	 कर्नेल्य हा धर्मशील असून आपल्या कुटुंबासह देवाचे भय बाळगणारा होता. तो गोरगरिबांना पुष्कळसा दानधर्म करीत असे आणि तो नेहमी देवाची प्रार्थना करीत असे.


O nyawa ona magena yatupu de o wange ma sahu koloko o uku, sidago lo ona imatadahewa imatoba de imatoduba eko ona lo iwisigiliri iholuka. Duma ona asa o Gikimoi Awi ronga ma dorou yogaka de widoosa, sababu o bodito-bodito magena Una masirete wosulo. 	 भयंकर अशा उष्णतेमुळे लोक जळाले. त्या लोकांनी देवाच्या नावाला शिव्याशाप दिले की ज्याला या संकटांवर ताबा आहे. पण लोकांनी पश्चात्ताप करण्याचे नाकारले व देवाचे गौरव करण्याचे नाकारले.


O ngopeqeka yasinoto o tamo yotutu ma rabaka, de mimoi asa imingaho de moili asa imiqohaka. 	 दोन स्त्रिया जात्यावर धान्य दळत असतील तर त्या दोघीतील एक वर घेतली जाईल आणि दुसरी तेथेच राहील.


Nako o roriwo o pipi magena, to ngohi ai demo gena komanena: O taungu ipapasaka ngini gena o nyawa ma nonomaka kanaga nimode de lo nisidailako so o roriwo o pipi gena nitolomu. 	 आणि तुमच्या फायद्यासाठी माझा सल्ला असा आहे की, गेल्या वर्षी तुम्ही केवळ देण्यातच नव्हे तर तशी इच्छा करण्यात पहिले होता.


Ma ngale o kota magena ma sangisara ifoloi so ona yamodo de yatirine, so ma soa ikakakuka imaokoye. De ona imatoore itemo, 'O bodito! O bodito! Kodo! O Babel gena o kota ilalamo de qapoputuru. We! Qadoohaso ma orasi ka o orasi moi ma raba de o Gikimoi wafanggalika to ngini nia dorou so o sangisara ilalamo lo niadoka.' 	 तिच्या शारीरिक पीडांच्या भीतीमुळे ते राजे दूर उभे राहतील, आणि ओरडतील: “भयंकर! भयंकर, हे महान नगरी बाबेल, सामर्थ्याच्या शहरा! एका तासात तुझा न्याय तुझ्यावर येईल!”


O sangisara miamomokuka magena qangodu de ma ngale ngini magenenaka, la aku o Gikimoi Awi laha niamake. Sababu nakoso o nyawa o habari qaloloha la yoiiseka gena kanaga manga dala foloisi idogo-dogo, de o bi nyawa foloisi idogo-dogo ma ngale manga sukuru yatide o Gikimoika, so Awi ronga lo foloisi isilamo. 	 कारण या सर्व गोष्टी तुम्हाकरिता आहेत. यासाठी की, पुष्कळांच्या द्धारे विपुल झालेली कृपा अनेकांच्या उपकारस्तुतीमुळे देवाचे भरघोस गौरव होण्याला कारण व्हावी.


So Una asa wodupa womahadoku la ifoloi o Gikimoika wisigise sidago lo wosone o sangahadika. 	 त्याने स्वत:ला नम्र केले. आणि मरेपर्यंत तो आज्ञाधारक राहिला. होय, वधस्तंभावरच्या मरणापर्यंत तो नम्र झाला.


Hika niakelelo o kia naga moi ifoloi ilamo gena, ka cawali o habari ma ngale ma Kristus gena niamote. La bai ngohi kanaga nginika bai ngohi ihiwa gena, qadoohawa. Ngohi asa tanako ngini gena nia sininga ka ka moi nimasigocohosi maro o bolu moi, so o nyawa o habari qaloloha yahoholu gena upa ona magena niamaha-maha, ma ngale ngini upa sidago nibaja de o habari qaloloha niopiricaya kawa. 	 पण कोणत्याही परिस्थितीत ख्रिस्ताच्या सुवार्तेला योग्य अशा प्रकारे तुम्ही वागा. यासाठी की, जरी मी तुम्हांला येऊन भेटलो किंवा तुमच्यापासून दूर असलो तरी मला तुमच्याविषयी असे ऐकायला मिळो की तुम्ही एका आत्म्यात खंबीर असे उभे आहात, तुम्ही सुवार्तेच्या विश्वासाने, एकजीवाने धडपड करीत आहात.


De o Filipus asa to ona manga dodiao moi o Natanael wimake de wotemo unaka, "He! Ngomi gena miwimakeka Una magena o Salamati ma Kolano, kiaka o Musa de lo o bi nabi-nabi iqoqomaka gena o Gikimoi Awi Buku ma rabaka isilefoka. Una magena miwikeleloka bai! Una magena o Nazaret ma nyawa moi o Yusuf awi ngopa." 	 फिलिप्प नथनेलास भेटला व म्हणाला, “मोशेने नियमशास्त्रात जे लिहिले आहे त्याची आठवण कर. जो येणार आहे त्या मनुष्याविषयी मोशेने व संदेष्ट्यांनीही लिहिले. तो आम्हांला सापडला आहे. त्याचे नाव येशू आहे, तो योसेफाचा पुत्र असून नासरेथ गावचा आहे.”


"Tosiade-ade kali, kanaga woleleleani moi wococawaro de lo awi tuangi awi manara waaka wokaeli. Woleleleani una magena ma tuangi witideka, la wodadi yoleleleani ma binuka manga sahe moi ma ngale manga ino o wange isigeto-geto wositoku. 	 “शहाणा आणि विश्वासू सेवक कोण बरे? दुसऱ्या सेवकांना वेळेवर जेवण देण्याचे काम मालक एका सेवकावर सोपवितो. हे काम करण्यासाठी मालक कोणाला विश्वासाने सांगेल?


De kanagali o bi demo ma dorou idala wisiceke Unaka. 	 आणि ते त्याचा अपमान करण्यासाठी आणखी पुष्कळ काही बोलले.


So nakoso o nyawa la kanaga aku ma Kristus wipiricaya, de bilasu iqoma o nyawa itagi isihabari onaka, so ona magena aku o habari ma ngale Una gena yoise de yanako. 	 म्हणून जे ऐकले त्याचा परिणाम विश्वास आणि जेव्हा कोणी येशूविषयी उपदेश केला.


Ngone igogou panako nakoso Una de ona o nyawa manga dorou wafanggali de o dorou, de magena waaka itiai. 	 आता आपणांला माहीत आहे की, जे अशा वाईट गोष्टी करतात त्यांचा न्याय देव करतो. आणि देवाचा न्याय योग्य असतो.


Ma orasi wisidasangahadi gena o goginitano o cako siwo. 	 त्यांनी त्याला वधस्तंभांवर खिळले तेव्हा सकाळचे नऊ वजले होते.


Kagena de mia dodiao yamuruo naga yahika o boosuka, de kagena yakelelo igogou imatero maro o kia o ngopeqeka ona magena yodedemoka. Duma ona o Yesus wimakewa." 	 तेव्हा आमच्यातील काही कबरेकडे गेले, आणि स्त्रियांनी जसे सांगितले होते, तसेच त्यांना आढळले, पण त्यांनी त्याला पाहिले नाही.”


Duma wotemo kali, "Ngini gena o dunia ma bi nyawa, duma Ngohi o sorogano. Ena gena, ngini nia sihino gena o bi moi-moi o dunia manena ma rabaka o Gikimoi wahoholu, duma Ngohi Ai sihino gena o paramoi. 	 पण येशू म्हणाला, “तुम्ही लोक येथील खालचे आहात. पण मी वरचा आहे. तुम्ही या जगाचे आहा; परंतु मी या जगाचा नाही.


Komagenawa bai! Ngohi totemo, nakoso ngini nia dorou nimatobawa de nimatodubawa, de igogou ningodu lo asa nisone, ka imatero maro ona magena." 	 नाही, मी तुम्हांला सांगतो जर तुम्ही पश्चत्ताप केला नाही तर तुम्ही सर्व जण त्यांच्यासारखे मराल.”


So igogou ngone bilasu de o bi bahasa irupa-rupa o Gurumi Qatetebino ka nanga sininga ma rabaka posumbayang, duma ngone lo bilasu posumbayang de o bahasa kiaka o nyawa yananakoka. Ngone bilasu nanga sininga ma rabaka lo de o bi bahasa irupa-rupa o Gurumi Qatetebino gena ponyanyi la o Gikimoi powigiliri, duma ngone lo bilasu ponyanyi de o bahasa kiaka o nyawa yananakoka. 	 मग काय केले पाहिजे? मी माझ्या आत्म्याने प्रार्थना करीन पण त्याचप्रमाणे मी माझ्या बुद्धिनेही प्रार्थना करीन.


O nyawa nakoso yodupa o nyawa yadadala ona yanako gena, ona manga manara gena upa yosipopongoka. So bilasu naaka komagena, nako igogou nodupa Ani manara nosigila-gila gena, ma ngale Ngona bilasu nomasikelelo o nyawa yangodu o duniaka." 	 लोकांना माहिती व्हावी असे एखाघाला वाटत असेल तर त्याने तो करतो ती कामे लपवू नयेत. तू जगाला प्रगट हो. तू जे चमत्कार करतोस ते त्यांना पाहू दे.”


To ngini nia sininga ma beleso, kiaka ai surati iqomaka niababaca, magena igogou kanaga yamote o Gikimoi Awi edekati. Hika niakelelo kiaka nia sininga ma beleso ma sopo. Ma ngale nia sininga ma beleso, so ngini nia siningaka foloi niodupa o kia naga itotiai magena niaaka. Ngini nitemo o nyawa la kanaga ngohi ihoholu ona magena niamotewa. Ngini o sala o nyawa yaaaka magena nioduhudu de ona manga gogoho komagena ngini niomodo. Ngini kanaga de nia dupa foloi qaputuru ngohika, de ai demo niamote qaputuru, de lo niasidailako o nyawa isasala ona magena niafanggali de o sangisara. So o bi moi-moi qangodu magena ma rabaka kanaga ngini nisimane igogou nia sala moi lo ihiwaka. 	 पहा दैवी दु:खामुळे तुमच्यात काय निर्माण झाले आहे: किती तरी गंभीरपणा आणि आत्मियता, स्वत:ला स्पष्ट करण्यासाठी किती उत्सुकता, किती संताप, किती सावधानता, किती ओढ, किती सदिच्छा व न्याय मिळवून देण्यासाठी किती तत्परता, या बाबतीत प्रत्येक गोष्टीत तुम्ही स्वत:ला निर्दोष असे सिद्ध केले.


De o dodiao ipipiricaya o Tesalonikaka yohawateri ma ngale o Paulus de o Silas asa yatooma, so o putu magena qabolo yariwo so o Paulus de o Silas aku itagi iloqa o Berea ma kotaka. So ona imasidiado o Bereaka, de kagena o Paulus de o Silas itagi so iwosa manga puji ma tahuka. 	 त्याच रात्री विश्वासणाऱ्यांनी पौल व सीला यांना बिरुया नावाच्या दुसऱ्या शहरी पाठविले. बिरुयामध्ये पौल व सीला यहूदी सभास्थानामध्ये गेले.


So ona itagi o Paulus de o Silaska, de igolo la upa manga sininga ikurangi, qabolo de ona yasinoto yangaho o buino yasisupuka, de yagegego la o kota magena yodongosa. 	 मग पुढाऱ्यांनी येऊन त्यांची क्षमा मागितली. पुढाऱ्यांनी येऊन त्यांना सोडविले व शहर सोडण्याविषयी सांगितले.


Kagena de o Jou Yesus waado o Zakheus awi tahuka, de o Zakheus una magena womaokoye de wotemo Unaka, "Jou, to ngohi ai arata ma sononga asa ngohi tahike o bi nyawa isususaka, de lo nagoona tasihaga, so manga pipi taqeheka, asa ngohi tatagali de tosigiliho onaka sidago ma para iha." 	 परंतु जक्कय उभा राहिला व प्रभूला म्हणाला, “गुरुजी, जे माझे आहे त्यातील अर्धे मी गरिबांना दिले असे समजा व मी कोणाला फसवून काही घेतले असेल तर ते चौपट परत करीन.”