De ma kolano Ngohi gena asa totemo o bi nyawa Ai girinaka, 'Niahinosi, ngini gena Ai Baba Awi laha winisidudumuka. Niahino Ai pareta ma rabaka niwosa, kiaka ma dongoho ka o dunia isidadi kusi de tosidodailako qabolo nginika. 	 “मग राजा जे त्याच्या उजवीकडे आहेत त्यांना म्हणेल, या, जे तुम्ही माझ्या पित्याचे आशीर्वादित आहात! जे तुमच्यासाठी तयार केले आहे त्या राज्याचे वतनदार व्हा. हे राज्य जगाच्या स्थापनेपासून तयार केले आहे.


Imatodoka o Jou Awi malaikat moi imaokoye de o nita yodisiwa o bui ma ngihi ma rabaka. Kagena de o malaikat o Petrus iwisosihito sidago womomi, de itemo unaka, "He! Taika nomaoko!" Gila-gila awi rate awi giaka ipalako so ituraka. 	 अचानक देवाचा दूत तेथे उभा राहिला. तुरुंगाच्या खोलीत एकदम प्रकाश पडला. देवदूताने पेत्राच्या कुशीला स्पर्श करुन त्याला उठविले. देवदूत म्हणाला, “लवकर ऊठ!” तेव्हा पेत्राच्या हातातील साखळ्या गळून पडल्या.


O haiwani ilalago magena isimaha ibicara la ma ngale imacaralamo de lo o Gikimoi Awi ronga ma dorou yogaka. Komagena isimaha lo o nyawa yapareta gena ma deka o ngoosa moruha de sinoto. 	 त्या श्र्वापदाला मोठ्या अवास्तव गोष्टी बोलण्याची मुभा देण्यात आली व देवाविरुद्ध अनेक दुर्भाषणयुक्त गोष्टी तो बोलला. त्या प्राण्याला बेचाळीस महिने त्याचे सामर्थ्य वापरण्यास सांगण्यात आले.


Komagena so ngone de nanga piricaya foloisi qaputuru potemo, "O Jou Una magena ngohi woiriwo, so ngohi gena imodowa. O kia bato o nyawa yaaka ngohika gena, ngohi imodowa." 	 म्हणून आपण खात्रीने म्हणू शकतो “देव माझा साहायकर्ता आहे, मी भिणार नाही. मनुष्य माझे काय करणार?” स्तोत्र. 118:6


O bi ngopeqeka gena bilasu manga sigogise qaloha de yomarihi-rihi la yomadoto. 	 स्त्रीने शांतपणे, पूर्ण अधीनतेने शिकावे.


O demo magena yoise, so Awi muri-muri manga sininga isusa de foloi ipeleso, so ona moi-moi imasano Unaka, "Baba, ngaroko lo ngohiwa o kia notetemo gena!" 	 ते खूप दु:खी झाले आणि त्यांच्यातील प्रत्येक जण त्याला विचारु लागला, “तो मी नाही ना प्रभु?”


Qabolo de una wotemo, "Yesus, tanu noisininga ngohi, ma orasi Ngona nokolano!" 	 नंतर तो म्हणाला, “येशू, तू आपल्या राज्याधिकाराने येशील तेव्हा माझी आठवण कर.”


De o arata magena ma ija ma sononga una dede ma peqeka imakanako so wadiahika, awi ngale to una awi gimina masirete, de ka cawali ma sononga una wotagi so o bi rasulka wasicoho de wosingangasu ma ija ma lamo gena kamagena. 	 परंतु विकून आलेल्या पैशातून त्याने थोडेच पैसे प्रेषितांच्या हातात दिले, त्याने त्यातील काही पैसे गुपचूप काढून स्वत:साठी ठेवले होते. त्याच्या पत्नीला हे माहीत होते. तिने या गोष्टीला संमति दिली होती.


Kagena de o Yusuf womomi de gila-gila waaka imatero maro o Jou Awi malaikat o kia itemo unaka. So ma jojaru ongo Maria womiqehe so womikawika. 	 जेव्हा योसेफ जागा झाला तेव्हा देवदूताने जशी त्याला आज्ञा केली होती तसेच त्याने केले, त्याने मरीयेशी लग्र केले. 25पण तिने मुलाला जन्म देईपर्यत त्याने तिला जाणले नाही. आणि योसेफने त्याचे नाव येशू ठेवले.


De bai o Yahudika ma nyawa bai lo o Yahudika ma nyawa yasowo manga edekati qatotorou ngonaka gena Ngohi asa tonisirese. Komagena lo tonisulo ngona bilasu notagi o Yahudika ma nyawa yasowo 	 मी तुझी यहूदी व यहूदीतर विदेशी यांच्यापासून सुटका करीन. आणि यहूदीतर विदेशी लोकांकडे पाठवीन.


So nakoso ngone la kanaga nanga sininga ma rabaka o Gikimoi powinakowa so o dorou podupa paakasi, upa sidago ngone lo potemo, "Ngohi dede o Gikimoi gena mimarimoika." Nako komagena, de ngone ka powisihaga de lo paakawa Una Awi dodoto itotiai. Gena imatero bato o bubutu ma rabaka pogogesi. 	 जर आम्ही म्हणतो की, आमची देवाबरोबर सहभागिता आहे पण पापाच्या अंधारामध्ये आम्ही राहतो तर आम्ही खोटे बोलत आहोत व आम्ही सत्याला अनुसरत नाही.


Komagena so nakoso ngini la nitagi nisumbayang de kagena o suba ma rihoka nia gaso nisisuba o Gikimoika, de nimasininga kanaga o nyawa ma somoa manga sininga niasirika so ngini inidoosaka, 	 “म्हणून तू आपले दान अर्पण करण्यासाठी वेदीजवळ आणले असता जर तुझ्या भावाच्या मनात तुझ्याविरुद्ध काही आहे असे तुला तेथे आठवले,


De kanagali nakoso o Iblis, o bi toka wakokolano, una gena awi toka wodusu so ma pareta ma rabaka imakitinga, o pareta magena bilasu isisa de qalutu. 	 आणि जर सैतानच सैतानला काढतो तर त्यांच्यात मतभेद आहे, त्यांच्यात फूट आहे मग त्याचे राज्य कसे टिकेल?


O Gikimoi Awi ngale magena, maro o Yahudika ma nyawa, komagena lo o Yahudika ma nyawa yasowo ona magena asa o bi laha o Gikimoino yamake, de lo idadi maro o bolu moi dede ona Yahudika, de ona magena lo yamakeka o kia naga o Gikimoi wajajajika. Ona yamake sababu o habari qaloloha magena yopiricayaka so de o Yesus Kristus imarimoika. 	 हे रहस्य ते आहे की, सुवार्तेद्वारे विदेशी लोक हे यहूदी लोकांबरोबर सहवारसदार आहेत, ते एकाच शरीराचे अवयव आहेत. आणि ख्रिस्त येशूमध्ये देवाने दिलेल्या अभिवचनामध्ये सहभागीदार आहेत.


Sababu ngomi asa miasiholu gena mia buturu ma sihino o Gikimoino, so maro o nyawa o Gikimoi wipipiricayawa manga buturu gena hiwa. Ngomi kanaga de o Gikimoi Awi buturu la to ona manga siholu gena miasisa, maro o bi prajurit la kanaga manga lawangi yafafati gena yaruba kasi. 	 ज्या शस्त्राने आम्ही लढाई करतो ती जगातल्या शस्त्रांसारखी नाहीत. उलट, त्यांच्यामध्ये दैवी शक्ति आहे ज्यामुळे शत्रूचे बुरुज नष्ट होतात.


Una wigagaka wisimaqe, de ngaroko Awi dorou ihiwa, de wiaka maro ka o nyawa ma dorou. Una witoomaka so Awi ngopa de Awi dano lo ihiwa, so ka o nyawa moi lo yaakuwa isijarita ma ngale to Una Awi ngopa de Awi danoku." 	 त्याला लज्जित केले गेले, त्याचे हक्क काढून घेतले गेले. त्याच्या पिढीविषयी कोणतीही गोष्ट पुढे वर्णीली जाणार नाही. कारण पृथ्वीवरील त्याचे जीवन संपविले गेले आहे.” यशया 53:7-8


Ona yasinoto magena imatero de o zaitun hutu sinoto de lo o silo ma dadami ngai sinoto o Jou o dunia wapopareta Awi simaka imaokoye. 	 हे दोन साक्षीदार म्हणजे दोन जैतुनाची झाडे आहेत. आणि पृथ्वीच्या प्रभुसमोर असणाऱ्या दीपसमया आहेत.


So ma ngale ona magena ma moi waasi yotodamatoko de lo manga sala moi lo ihiwa. 	 त्याच्या मुखान असत्य कधी आढलेले नाही खोटे बोलण्याबद्दल ते निर्दोष होते.


"Ngini Ngohi nimomote gena imatero de o gasi, sababu de ma faida. So nakoso o gasi magena qamiri kawa so qahaoka, de niaaka niadodoohasi la aku qamiri kali. 	 “मीठ चांगले आहे, पण मिठाची जर चव गेली, तर त्याला खारटपणा कशाने येईल?


sababu kagunugo asa o nonako ihahairani wasikeleloku ma ngale o roti ngai motoha duma manga sininga qatogoi icarawa. So isusa ona isihoda de yasahe to Una Awi buturu komagena ma lamo. 	 कारण त्यांना भाकरीच्या संदर्भातील चमत्कार समजलाच नव्हता आणि त्यांची मने कठीण झाली होती.


O kia naga yapopoosu gena, o rohe magena ka o duniaka, duma nakoso yasioho kali, magena de o Gurumi Qatetebi ma kuasa imadadi o rohe qamomuane ma ngale ioho o sorogaka. Nakoso o rohe la kanaga o duniaka, de igogou kanaga lo o rohe ma ngale ioho o sorogaka. 	 जे जमिनीत पुरले जाते ते नैसर्गिक शरीर आहे जे उठविले जाते ते आध्यात्मिक शरीर आहे. जर नैसर्गिक शरीरे आहेत तर आध्यात्मिक शरीरेसुद्धा असतात.


So kagena de ma Kolano Agripa o Pauluska wotemo, "Ngohi todupa ani sosango ma demo ai simaka nosibicara la toise." So o Paulus wosubaka, de wapoma la ma ngale wobicara o bi nyawa ona magenaka de awi demo komanena, 	 अग्रिप्पा पौलाला म्हणाला, “तुला तुझी बाजू मांडायला परवानगी आहे.” यावर पौलाने आपला हात उंच करुन आपल्या बचावाचे भाषण सुरु केले:


Duma o orasi manenaka de ngini magena asa igogou o Gikimoi niwinakoka. eko ngini gena o Gikimoi lo wininakoka. Komagena de qadodooha so nia sininga ma rabaka asa itiaiwa, so nisisala de sidago o Yahudi manga bobita o Gikimoino, ngaroko nia sininga yaakuwa yaaka itiai, duma magena niamote kali. Upa sidago magena niamote kali so ngini maro iqoqomaka inipareta kali. 	 परंतु आता तुम्ही देवाला ओळखता किंवा आता देवाने तुमची ओळख करुन घेतली आहे. तर मग आता तुम्ही ज्यांचे गुलाम होण्याचे प्रयत्न करीत आहात त्या दुर्बल आणि निरुपयोगी नियमाकडे कसे वळता?


Duma ngomi miside isusa, sababu o paro mia simano so mia deru lo itagi mehe-mehe sidago ma bati o wange muruo naga de asa ngomi miuti o Knidus ma bobaneka. De kagena lo o paro mia simanoli so miaakuwa miside o wange ma dumusa, so ka miside o koresaraye so mitola mikahika o Salmone ma dotoka, ma ngale o Kreta ma guraka mimasidutulu la o paro upa midahe. 	 आम्ही बरेच दिवस हळूहळू प्रवास करीत होतो. कनिदा येथपर्यंत येण्यासाठी आम्हांला फार कष्ट पडले कारण वारा तोंडचा होता. आम्हांला पुढे जाता येईना. म्हणून आम्ही क्रेताच्या दक्षिणेकडून सलमोनाच्या समोरच्या बाजूस गेलो.


Ya Gikimoi, maro o Daud wotetemoka so ona imatolomu o kota manenaka, ena gena ma Kolano Herodes, de o Pontius Pilatus, de o Yahudika ma nyawa yasowo de lo o Israelka ma bi nyawa imatekefakati la iwidanggutu o Yesus Ani Leleani witetebi, de nowitideka wodadi o Salamati ma Kolano. 	 या गोष्टी खरोखर घडल्या, जेव्हा हेरोद. पंत पिलात, यहूदीतर राष्ट्रे व यहूदी लोक हे सर्व जण येशूविरुद्ध ‘एकत्र आले.’


O nyawa la kanaga itemo o Yesus gena wisowo o Gikimoi Awi Salamati ma Kolano, ona magena manga damatoko foloisi ilamo. O nyawa maro komagena igogou ma Kristus iwilawangi de lo yoholu iwinako o Baba Gikimoi de ma Ngopa. 	 येशू हा ख्रिस्त नाही असे म्हणणारा खोटा नाही काय? असा मनुष्य ख्रिस्तविरोधी आहे. तो पिता आणि पुत्र या दोघांनाही नाकारतो.


Ngohi tongongano gena kanaga ngini ningodu o bi bahasa irupa-rupa o Gurumi Qatetebi noaku nisibicara, duma ifoloisi qaloha la ngini asa o Gikimoi Awi demo nisingangasu. Sababu o nyawa la kanaga o Gikimoi Awi demo isingongangasu o nyawaka, magena ma faida foloisi ilamo. Duma o nyawa la kanaga o bi bahasa irupa-rupa o Gurumi Qatetebino gena isibobicara, magena ma faida moi lo ihiwa, ka cawali nakoso o bahasa magena aku yodedemo ma ngale o gogobuka la manga piricaya lo isiputuru. 	 आता तुम्ही सर्वांनी भाषांमध्ये बोलावे अशी माझी इच्छा आहे, परंतु त्याहीपेक्षा जर तुम्हांला संदेश देता आले तर मला अधिक आवडेल. जो संदेश देतो, (देवासाठी बोलतो) तो भाषा बोलणाऱ्यापेक्षा श्रेष्ठ आहे, पण भाषा बोलणारा हा संदेश देणाऱ्यासारखाच (देवासाठी बोलणान्यासारखाच) आहे, जर त्याने जी भाषा तो बोलतो तिचा अर्थ सांगितला तर, त्याद्वारे संपूर्ण मंडळी आध्यात्मिकदृष्ट्या बळकट होते.


Nako o nyawa Una winanako de lo o bi ngopeqeka ma orasi Una o Galilea ma dokuka so wimomote de wiriwoka, ona yangodu kagenadahu lo o kia naga idadadi magena qangodu yakelelo, gena ma soa sutu ikuruka. 	 परंतु त्याच्या ओळखीचे सर्वजण हे पाहण्यासाठी दूर उभे राहिले. त्यामध्ये गालीलाहून त्याच्यामागे आलेल्या स्त्रियाही होत्या.


O nyawa ipipiricaya manga bobareta la de manga dorouka gena, bilasu niasidapano o nyawa ipipiricaya yangodu manga simaka, ma ngale manga bobareta ma binuka lo yamodoka o dorou yaaka. 	 जे पाप करीत राहतात त्यांचा जाहीरपणे निषेध कर. यासाठी की, इतरांनाही भय वाटावे.


Qabolo de o Yesus wotagili o Gikimoi Awi Tahu ma lolohaka, de wasitodadaheno o nyawa yadala kagenadahu imasiiija de imatekekokiija. Ona ma binuka o nyawa o doku ma somoano manga pipi imatekesitagali de ma binukali o namo dara imasiiija yaaka manga gaso. So o Yesus witoosa, de gila-gila Una wadusu, de manga meja waeha, de lo manga bako wosipapaka. 	 मग येशूने मंदिराच्या आवारात प्रवेश केला तेव्हा तेथे जे लोक विक्री करीत होते व खरेदी करीत होते त्यांची मेजे त्याने उलथून टाकली आणि जे लोक कबूतरे विकत होते त्यांची बसण्याची बाके उलथून टाकली.


De Una wasigaro o Petrus de o Zebedeus awi ngopa yasinoto so ona itagi dede Una. O orasi magena de Awi sininga asa ipeleso de isusa. 	 येशूने पेत्र आणि दोन जब्दीचे पुत्र यांना आपल्याबरोबर यायला सांगितले. यानंतर येशू मनातून फार दु:खी व व्याकूळ होऊ लागला.


Ma kapita moi, womaokoye o sangahadi woririsima gena, wakelelo idodooha o Yesus Awi sone ma ngeko de ma kapita magena wotemo, "We! O nyawa Una manena igogou o Gikimoi ma Ngopa!" 	 येशूच्या पुढे उभे अलेल्या सेनाधिकाऱ्याने जेव्हा त्याची आरोळी ऐकली आणि तो कसा मरण पावला हे पाहिले तेव्हा तो म्हणाला, ‘खरोखर हा मनुष्य देवाचा पुत्र होता.’


So ma Gubernur Pilatus wasano kali yadadala ona magenaka, "Nako yasinoto manena, ngini nimode naguuna ngohi towipalako nginika." Ona yosango, "O Barabas!" 	 पिलात म्हणाला, “माझ्यासमोर बराब्बा व येशू दोघेही आहेत. मी तुमच्यासाठी कोणाला सोडून द्यावे अशी तुमची इच्छा आहे?” लोकांनी उत्तर दिले. ‘बरब्बा.’


So qabolo de ona asa itemo kali una iqoqoma wopipiloka, "So ngona gena idodooha. Sababu ma ngale to ngona ani lako, so ani sininga ma gaalu Unaka gena idodooha." So iqoqomaka wopipilo magena wotemo, "Nako to ngohi ai siningaka gena, totemo Una magena o Gikimoi Awi nabi moi." 	 मग यहूदी पुढाऱ्यांनी त्या मनुष्याला पुन्हा विचारले, “त्या मनुष्याने तुला बरे केले, आणि आता तुला दिसते, तर त्याच्याविषयी तुला काय म्हणायचे आह?” त्या मनुष्याने उत्तर दिले, “तो एक संदेष्टा आहे.


De o Paulus, de o Silas, de o Timotius manga dodagi yadofa kali la tanu o habari qaloloha isihabari o Asia ma daeraka, duma o orasi magena o Gurumi Qatetebi ona wasimaha waasi, so ona itagi yakahika o Frigia ma daeraka de o Galatia ma daeraka. 	 पौल व त्याच्याबरोबर असलेले बंधू फ्रुगिया व गलतीया या प्रदेशातून गेले. आशिया देशात पवित्र आत्म्याने त्यांना सुवार्ता सांगण्यास मना केले.


Sababu o Jou waaka komagena, so ngini aku nianako igogou-gogou Una gena ka waaku nakoso o nyawa yodupa yaaka o bi moi-moi maro Una wodudupa gena, o sangisara ma rabaka lo wasisupu, de nakoso o nyawa yodupawa yaaka o bi moi-moi maro Una wodudupa gena, wabui ma ngale yodamaha ma wange yaado done manga dorou ma sopo wafanggali de o dorou. 	 अशा प्रकारे, प्रभुला, धार्मिक लोकांची त्यांच्या दु:खापासून सुटका कशी करायची हे माहीत आहे आणि त्याला माहीत आहे की न्यायाच्या दिवसापर्यंत दुष्ट लोकांना शिक्षेसाठी कसे ठेवायचे.


De Una wotemo onaka, "Nimajaga de nisumbayang la upa o babajaku nitura. Ngaroko nia siningaka igogou imode, duma nia rohe qamomoqoka." 	 जागृत राहा आणि प्रार्थना करा म्हणजे तुम्ही मोहात पडणार नाही. आत्मा उत्सुक आहे पण देह अशक्त आहे.”


O Yohanes ma baba, o Zakharia, una magenaku o Gurumi Qatetebi Awi kuasa qaasu-asu iwosa de wipareta, so o Gikimoi Awi demo wosingangasu gena wotemo, 	 मग त्याचा पिता जखऱ्या पवित्र आत्म्याने भरला गेला, त्याने भविष्यवाणी केली; तो म्हणाला,


So o bi prajurit o Yesus wingaho ma gubernur awi mahkamah ma riho o kadato ma rabaka, de awi baru-baru qangodu imatolomu o Yesus iwisigilolino. 	 शिपायांनी येशूला राज्यपलाच्या राजवाड्यात, ज्याला प्रयटोरियम म्हणतात तेथे नेले आणि त्यांनी सैनिकांची एक तुकडीच एकत्र बोलाविली.


O kolano una magena awi edekati wasidipito to ngone nanga nyawa, sidago wapareta manga ngopa asa isibubuoku yaumo de yaqohaka, la ma ngale o ngopa magena isoneka. 	 त्या (नवीन) राजाने फार हुशारीने आपल्या लोकांचा फायदा घेतला. तो आपल्या लोकांशी फार निर्दयतेने वागू लागला, तो त्यांच्या बालकांना घराबाहेर टाकून देण्यास भाग पाडू लागला. ती बालके जिवंत राहू नयेत हा त्याचा हेतु होता.


Nagala o nyawa kanaga itemoli, "De nakoso ngohi itodamatoko, de ai gogoho maro komagena aku isikelelo idodooha o dodoto ma ngale o Gikimoi gena itotiai sidago lo o nyawa Una wisimulia. Mutuwade Una magena bilasu ngohi woisisala kawa de woifanggali kawa de o dorou." 	 परंतु तुम्ही असे म्हणाला की, “जर देवाचा खरेपणा माझ्या खोटेपणामुळे त्याच्या गौरवासाठी उठून दिसत असेल, तर मग मी पापी का गणला जातो?”


Ngini de nia nali gena, sababu nia piricaya ma sopo magena igogou asa niamakeka, ena gena ngini masirete niamakeka o oho ka sidutu ikakali. 	 तुमच्या विश्वासाचे ध्येय जे तुमच्या आत्म्याचे तारण ते तुम्हाला प्राप्त होत आहे.


De ngini yanau gena nako nia peqeka, hika niadodara, ena gena upa niadoosa. 	 पतींनो, आपल्या पत्नीवर प्रेम करा आणि त्यांच्याबरोबर कठीणतेने वागू नका.


So o kota ma bi nyawa itotolomu magena yogamamuka, de ona lo yangodu yanakowa ma sababu o kia ona kagena imatolomuno, so ma binuka imatoore itemo nagala komanena, de ma binukali imatoore itemo nagala komagena. 	 एकत्र जमलेल्या जमावातून काही लोक एक घोषणा करु लागले तर दुसरे लोक इतर घोषणा करु लागले. त्यामुळे सगळा जमाव अगदी गोंधळून गेला. आणि त्यातील पुष्कळ जणांना माहीत नव्हते की, आपण या नाय्यभवनात एकत्र का आलोत.


o doku moi ma ronga o Nazaretka igoge. Kagena igoge gena isiganapuka, maro o kia iqomaka o Jou Awi demo o bi nabi yalefo qaboloka ma ngale o ngopa Una magena, "Done asa o nyawa itemo Una magena o Nazaretka ma nyawa." 	 योसेफ नासरेथ नावाच्या गावात गेला आणि तेथे राहिला. ख्रिस्त नासरेथकर म्हटला जाईल, असे जे देवाने संदेष्ट्यांच्या द्वारे सांगितले होते ते पूर्ण व्हावे म्हणूल हे झाले.


Ngaroko komagena, ma orasi Una woise o Lazarus gena wopanyake, Una wotagi waasi de kagena wogogoge ma deka o wange sinotosi. 	 म्हणून तो आजारी आहे हे ऐकल्यावरही तो होता त्याच ठिकाणी दोन दिवस राहिला.


Ngaroko komagena, ona ka wisano-sanosi, so Una asa womatogu de womaokoye de wotemo onaka, "O nyawa nagoona to ngini nia sidongirabaka la nakoso kanaga moi wamalo awi dorou moi lo ihiwa, de una magena aku o orasi manena munaka o teto womisipapaka woqoma." 	 हूदी पुढारी येशूला प्रश्न विचारीतच राहिले, म्हणून येशू मान वर करुन त्यांच्याकडे पाहत म्हणाला, “ज्याने कधीच पाप केले नाही असा एकतरी मनुष्य येथे आहे काय? निष्पाप मनुष्य या स्त्रीवर पहिला दगड फेकू शकतो.”


De o Yesus gena wodadi ma Imam Wilalamo la kagena ngone de o Gikimoi maro o baba so Awi nyawa o tahu ma raba moi waaturu. 	 आणि देवाच्या घराण्यावर आपल्याला महान असा मुख्य याजक मिळाला आहे.


Kagena de o Yesus wosango de wosiade-ade wotemo, "Ma orasi o kawi ma rarame ma rabaka, de wokakawi una magena de o nyawa yakokoro yahino kagena so imatamiye, de imatekedodiao de o nali de o more ma dongirabaka, igogou itiaiwa nakoso ona yooqowa de youdowa. 	 येशू त्यांना म्हणाला, “नवरा मुलगा (वर) बरोबर असताना त्याच्या पाहुण्यांना तुम्ही उपाशी ठेवाल काय?


So upa sidago o nyawa de manga bicara ma faida ihihiwa gena, ngini inikulai de inibaja la o gogoho ma manara maro komagena de niaaka. Sababu igogou o nyawa nakoso yaaka komagena de o Gikimoi wisigisewa, ona magegena asa Una wangamo. 	 पोकळ भाषणाने कोणी तुम्हांला फसवू नये. कारण या कारणांमुळे जे आज्ञा मोडतात, त्यांच्यावर देवाचा क्रोध येणार आहे.


Done ma orasi o tahu ma duhutu womomi de wahika o ngoraka de magena waperesu, de nakoso ngini kanaga o ngora ma duduka nimaokoye, de asa ngini niaso-aso, 'Jou, kodo! O ngora nomibelenga ngomika.' Duma una magena asa winisango wotemo, 'Igogou, ma ngale ngini gena kiano ngohi tininakowa.' 	 जेव्हा घराचा मालक उठून दार बंद करील, तेव्हा तुम्ही बाहेर उभे राहाल व दार ठोठवाल. आणि म्हणाल, “प्रभु, आम्हांसाठी दार उघडा!’ परंतु तो तुम्हांला उत्तर देईल, “तुम्ही कोठून आलात हे मला माहीत नाही.’


"Cedeke! O nyawa ma somoa wasisalamati, de Una Awi rohe masirete duma wosisalamati waakuwa. Nakoso igogou Una o Israel ma Kolano, qaloha ilaku de o orasi manena Una o sangahadiku wouti la ngomi miwingaku de miwipiricaya ka cawali Una! 	 ते म्हणू लागले, “याने दुसऱ्यांना वाचविले, परंतु तो स्वत:चा बचाव करू शकत नाही. लोक म्हणतात की, हा इस्राएल (यहूदी) लोकांचा राजा आहे. जर तो राजा असेल, तर त्याने वधस्तंभावरून खाली यावे. म्हणजे आम्ही त्याच्यावर विश्वास ठेवू!


Maro kanaga lo o ngopeqeka moi ami ronga ongo Rahab, ngaroko muna gena o ngopeqeka mosusundali de ami rohe momasiiija moi, duma o Gikimoi asa wotemo munaka, "Ngona ani sininga lo itotiai Ngohika." Sababu muna asa o Yosua awi sosulo gena masidodogu ami tahuka de lo o ngeko masidumu onaka la aku ona iliho de yamote o ngeko ma somoa, la manga lawangi upa lo ona yatago. 	 त्याचप्रमाणे राहाब वेश्येने इस्राएली हेरांना आसरा देऊन, काही वेळानंतर निराळया वाटेने तेथून निसटून जाण्यासाठी मदत केली. तेव्हा ही कृती तिचे नीतिमत्त्व मानले गेले नाही काय?


Qabolo de Awi muri yasinoto magena ilihoka. 	 मग शिष्य त्यांच्या घरी गेले.


De nakoso ngone manena lo posanangi gena, upa ma ngale ka ngomi o Yahudika ma nyawa, duma ma ngale lo o Yahudika ma nyawa yasowo. Sababu ngohi iqoma totemo qaboloka, "O Abraham una magena o Gikimoi wipiricayaka, so o Gikimoi wotemo o Abraham gena awi sininga itiai Unaka." 	 तर मग हे नीतिमत्व ज्यांची सुंता झाली आहे आणि ज्यांची सुंता झाली नाही अशांनाही लागू होते काय? जे बेसुंती आहेत अशांनाही ते लागू पडते कारण आम्ही म्हणतो, “अब्राहामाचा विश्वास त्याला नीतिमान असा गणण्यात आला.”


Duma o ngoosa o saange ma duduka o nyawa ma binuka asa manga sininga qatogoika sidago iholu ipiricaya. Ena gena, o kawasa manga simaka de ona o Paulus awi dodoto, ma ngale idodooha o Jou wotetemoka gena bilasu paaka, ona yogogagaka. So kagena de o Paulus o nyawa ipipiricaya wangaho de o nyawa ma somoa magena wadongosaku la wotagi kiaka o Tiranus awi tahu moili o riho magenaka imatotolomu de imadodotoka. Kagena o wange isigeto una imatekebobicara dede ona. 	 परंतु त्यांच्यातील काही कठीण मनाचे झाले. व त्यांनी विश्वास ठेवण्यास नकार दिला, आणि देवाच्या मार्गाविषयी वाईट बोलले. मग पौल त्यांच्यातून निघून गेला व शिष्यांनाही त्यांच्यातून वेगळे केले. आणि तुरन्नाच्या शाळेत दररोच त्यांच्याशी चर्चा केली.


So o nyawa yadadala ona magena yangamo de itemo, "He! Nimapopongo!" Duma ona lo ka foloisi imatotoore, "Suba, Jou! O Daud awi ngopa de awi dano moiku, kodo! Nomigalusiri ngomi!" 	 जमावाने त्यांना दटावले व त्यांना शांत राहण्यास सांगितले. पण ते अधिकच मोठ्याने ओरडू लागले, प्रभु, दाविदाच्या पुत्रा, आमच्यावर दया करा.”


Kagena o tona ibobeleuka una wogoge ma deka o wange moruha, de o Iblis yahino iwibaja la ma ngale o dorouku wisitura. De o haiwani ifofufuruka womasicapuka, duma o bi malaikat yahino so asa Una iwileleanika. 	 येशू रानात चाळीस दिवस होता. तो तेथे हिंस्त्र प्राण्यांबरोबर होता. तो तेथे असता सैतान त्याला मोह पाडून त्याची परीक्षा बघत होता. पण दूत येऊन त्याची सेवा करीत होते.


Hika nia sopo nisimane kasi, imatero de nia dorou qangodu niapalako, la aku tinipiricaya igogou ngini gena nimatoba de nimatodubaka. 	 म्हणून पश्चात्तापास योग्य अशी फळे द्या.


So ona lo yotagika. So o wange he itiai de wotagi kali, o nyawa wosarili. De wamake so wotemo onaka, 'Nitagi la ai doroka nimanara.' Komagena lo imaqa-maqa o cako saange. 	 मग ते काम करण्यास मळ्यात गेले. तो मनुष्य बारा वाजता आणि तीन वाजता बाजारात गेला आणि त्या मनुष्याने आपल्या मळ्यात काम करण्यासाठी काही लोकांना दोन वेळा जाऊन मजुरीवर घेतले.


Awi demo komagena, duma ona o meja yosigogilolino moi lo yanakowa Awi demo ma ngale ma diai o Yudaska. 	 पण त्याने त्याला काय सांगितले हे जेवणास बसलेल्यांपैकी कोणाला कळले नाही.


De nakoso Una Awi nyawa manga oho ikurangi gena, bilasu o kia naga nginika magena nimakeregu de ona. De bilasu niodupa niaaso o nyawa ma somoa imasidodogu nia tahuka. 	 पवित्र जनांच्या गरजा भागवा. आदरातिथ्य करण्यात तत्पर असा.


Kagena de o bi Farisika de lo o bi guru agama ona magena igogou yatoosa bai! So ona itagi imatekefakati, la ma ngale o kia bato aku yaaka o Yesuska. 	 पण परुशी व नियमशास्त्राचे शिक्षक खूप रागावले व येशूविषयी काय करता येईल याविषयी आपापसात चर्चा करु लागले.


De o Yohanes gena wosipongowa ma ngale una masirete, so wosango de wotemo, "Ngohi manena o Salamati ma Kolano isowo." 	 योहान अगदी मोकळेपणाने बोलला. त्याने उत्तर देण्यास नकार दिला नाही. तो स्पष्टपणे म्हणाला, ‘मी ख्रिस्त नाही.” योहानाने लोकांना तेच सांगितले.


O gisisi ma binuka o ngekoka o namo yaoqo gena, imatero bato o nyawa yoiseka o Gikimoi Awi habari, duma yosihodawa, so o Iblis wahino de wakoora to ona manga sininga ma rabano so isisaka. 	 कोणी राज्याची गोष्ट ऐकतो पण ती त्याला समजत नाही, तेव्हा तो दुष्ट (सैतान) येतो व त्याच्या अंत:करणात पेरलेले ते घेतो, वाटेवर पेरलेला तो हाच आहे.


Nako una wisilolohaka, una magena igogou-gogou wogolo o Yesuska la tanu iwimote. Duma wisimahawa, so wisulo de wotemo, 	 ज्याच्या अंगातून भुते तिघाली होती तो त्याच्याबरोबर जाण्यासाठी विनवणी करु लागला. पण येशूने त्याला परत जायला सांगितले आणि म्हणाला,


Ngini nia sidongirabaka ma binuka nitemo, "Ka idadi nakoso ngone paaka o kia bato podudupa." Magena itiai, duma o bi moi-moi ngone podudupa gena qangoduwa maro o kia naga qaloloha ngoneka. Ngaroko igogou o kia bato podudupa gena ka idadi ngone paaka, duma idadiwa o bi moi-moi paaaka gena qangodu o nyawa nanga siningaka isiputuru. 	 “काहीही करण्यास आम्ही मुक्त आहोत.” पण सर्वच हितकारक नाही. “आम्ही काहीही करण्यास मुक्त आहोत.” परंतु सर्व गोष्टी लोकांना सामर्थ्ययुक्त होण्यास मदत करीत नाहीत.


"Baba Guru, o bobita o Musa walelefo ma ngale ngone inangoduka, nakoso yanau moi la wosone de o ngopa wamake waasi, bilasu ma nongoruku asa womikawi kali ma ria ma balo muna magena, la o ngopa yamake de o ngopa magena wisikagena imatero de ka ma ria wososone awi buo. 	 “गुरुजी. मोशाने आमच्यासाठी असे लिहिले आहे की, जर कोणा मनुष्याचा भाऊ मेला व पत्नी राहिली, परंतु मूलबाळ नसले तर वंश पुढे चालावा म्हणून त्या मनुष्याने तिच्याबरोबर लग्न करावे आणि मेलेल्या भावाचा वंश वाढवावा.


Duma bilasu ngone asa potemo unaka komanena, 'O baju qatetebi nomasitibaku, la ai ino nosidailako. De notamahasi la ngohi tooqo de toudo toqoma kasi, qabolo de asa ngona nooqoli.' 	 उलट तुम्ही असे म्हणणार नाही का, “माझे भोजन तयार कर. आणि कामाचे कपडे घालून माझे खाणेपिणे चालू असताना माझी सेवा कर. त्यानंतर तू खाऊ पिऊ शकतोस?


Komagena lo nakoso o nyawa la kanaga Una widodaraka, de ona magena Awi simaka lo akuwa wimodo. So nakoso ona igogou Una widodaraka, de asa Unaka ona he wimodo kawa. Sababu nakoso ona de manga modosi Unaka, magena ma ngale done asa Una wafanggali de o dorou. So nakoso o nyawa la kanaga Unaka wimodosi, ona magena manga dodara itotiai gena ihiwasi. 	 प्रीतीमध्ये कोणतीही भिति नसते. उलट पूर्ण प्रीति भीतीला घालवून देते. प्रीति शिक्षेशी संबंधित आहे. आणि जो भीतीमय जीवन जगतो तो प्रीतीत पूर्ण झालेला नाही.


Kagena de o muri-muri imatekebicara moi de moika, de itemo, "Una wotemo komagena sababu to ngone nanga roti ihiwa." 	 तेव्हा ते आपापसात विचार करून म्हणाले, “आपण भाकरी घेतल्या नाहीत म्हणून ते असे म्हणत आहे.”


Sababu ngini nianako ma orasi o sangisara de o susa niamake, de magena asa ngini initailako igogou ngini o Gikimoi niwipiricaya qaputuru eko hiwa, ma ngale ngini inidoto sidago o sangisara gena aku niamoku. 	 कारण तुम्हांला माहीत आहे की, तुमच्या विश्वासाच्या परीक्षेमुळे धीर निर्माण होतो.


So o bi prajurit kagena yojojajaga gena yamodo imasidotirineku, sidago yaaku kawa imaoko so ona idadi maro ka o nyawa isosone. 	 कबरेवर पहारा करणारे शिपाई, देवदूत पाहून खूप घाबरले, ते थरथर कापू लागले. आणि ते मेलेल्या माणसासारखे झाले.


Duma Una wasano de wotemo kali onaka, "Idodooha ngini niosiningawa o gimina moi o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka kanaga iqomaka wotemo o Israel ma nyawaka. Kagena ngaroko ona ka o nyawa, duma isilefoka, 'Ngini gena maro o bi giki qaloloha.' 	 येशूने उत्तर दिले, “तुमच्या नियमशास्त्रात असे लिहिले आहे; ‘मी म्हणालो, तुम्ही देव आहात’


Kagena de o Farisika ma nyawa yoise o Yesus wosisango o Sadukika ma nyawa ona magena sidago o kia naga moi lo yosango yaakuwa, de ona asa imatolomu la imatekefakati. 	 येशूने सदूकी लोकांना अशा बोधकथा सांगितल्या की त्यांना वाद घलता येईना. हे परूश्यांनी ऐकले. म्हणून परूश्यांनी एकत्र येऊन मसलत केली.


asa ngini winisidailako o bi loha moi-moi qangodu wodogo qaasu-asu nginika, la ngini o bi moi-moi maro o kia Una wodudupa magena aku niaaka. Sababu o Yesus Kristus Awi manara nginika, so ngohi togololi tanu o Gikimoi asa o bi moi-moi maro o kia Una wodudupa magena to ngini nia sininga ma rabaka womanara. Tanu Una magena Awi ronga posilamo ka sidutu ikakali. Amin. 	 त्याची इच्छा पूर्ण करायला तुम्हांला चांगल्या गोष्टींनी सिद्ध करो आणि येशू ख्रिस्ताच्या द्वारे त्याला संतोष देणारे काम आपल्यामध्ये करो. त्याला युगानुयुगे गौरव असो. आमेन.


Qadoohaso sidago ka una womatengo gena womakiliho awi sukuru watide o Gikimoika. Pei! Una manena o Yahudika ma nyawa wisowo bai!" 	 या विदेशी माणासाशिवाय कोणीही देवाची स्तुति करण्यासाठी परत आला नाही काय?”


Duma nakoso ngini gena o Musa niwipiricaya, igogou ngini lo bilasu nipiricaya Ngohi, sababu o bi moi-moi o Musa walelefoka ma ngale Ngohi gena komagena. 	 जर तुम्ही खरोखरच मोशेवर विश्वास ठेवला आहे, तर तुम्ही माझ्यावरही विश्वास ठेवाल. कारण खुद्य मोशेनेच माझ्याविषयी लिहिले आहे.


So ona o Stefanus iwipaka ma repo-repoka de una womasigaso, "Ya Jou Yesus, ai gurumi nodatai!" 	 ते स्तेफनावर दगडमार करीत असताना तो मोठ्याने प्रार्थना करीत म्हणाला, “हे प्रभु येशू, माइया आत्म्याचा स्वीकार कर!”


Ona manga manara yaaaka gena ka cawali o kia naga o sorogaka ma dulada eko ma gurumi moi. Komagena so ma orasi iqoqomaka ma nabi Musa wosidailako o Gikimoi Awi Suba ma Dadaru waaka, de o Gikimoi wotemo unaka, "Nomasidodiahi! Ngona bilasu qangodu naaka maro o dulada moi kiaka o tala ma qokuka ngona tonisikokeleloka." 	 ते जी कामे करतात, ती स्वर्गातील गोष्टींची नक्कल आणि छाया अशी आहेत. परमेश्वराचा मंडप घालीत असताना देवाने मोशेला जो आदेश दिला, तशी ही सेवा आहे, कारण देव म्हणाला, “तुला पर्वतावर मी जो नमुना दाखवीला त्या सूचनांबरहुकूम प्रत्येक गोष्ट कर.”


Awadede! O habari moi ngohi asa togiiseka gena, to ngini nia sidongirabaka o nyawa moi kanaga awi gogoho eko o nyafusu ma dorou waaka, ena gena una magena imasikiidu dede ma baba ma peqeka. Maro komagena o nyawa o Gikimoi wipipiricayawa ona magena lo ma moi waasi yaaka bai! 	 खरोखरच असे सांगण्यात आले आहे की, तुमच्यामध्ये जारकर्म चालू आहे. ते असे की, आपणामध्ये कोणी आपल्या सावत्र आईशी अनैतिक संबंध ठेऊन आहे. वास्तविक असले दुष्कृत्य विदेशी लोकांमध्येही आढळणार नाही.


Kagena de ngohi toise kali o malaikat ma somoa moi, una magena o bi ake qangodu wakokuasa, gena wotemo, "Jou, ka Nonga nomatengo Ani sininga itotiai. Ngona lo kanaga o orasi manena bai lo iqoqomaka. De o bodito magenena ma ngale o nyawa manga dorou nafanggali gena ka itiai. 	 मग मी पाण्याच्या देवदूताला हे बोलताना ऐकले: “केवळ तूच एक आहेस, जो तू आहेस आणि जो तू होतास. तू पवित्र आहेस. जे न्याय तू दिलेस ते योग्य दिलेस.


Ai dodiao nipipiricaya, ngini lo nianako la ma orasi ngomi mimasidiado nginika, de mia manara asa itagi qaloha. 	 बंधूंनो, तुमचे तुम्हांलाच माहीत आहे की, आम्ही तुम्हाला दिलेली भेट व्यर्थ झाली नाही.


Magena imatero de o kia iqomaka o Gikimoi wotemo ma nabi Yesaya awi Buku ma rabaka wosilefo itemo, "He! Kagena o Sionka Una towisulo wokahuku, duma ona iwiholu. Maro kugena o ngekoka o teto ilalamo moi tahadoku, so o nyawa isepele de iruba itagi lo yaaku kawa. Ngaroko komagena, o nyawa nagoona nakoso iwipiricaya Unaka, igogou ma moi lo ihiwa manga sininga isitura." 	 पवित्र शास्त्रात असे लिहिले आहे. “पाहा मी सीयोनात अडखळण्याचा दगड आणि अपाय करणारा खडक ठेवतो. परंतु जो त्याच्यावर विश्वास ठेवतो तो लज्जित होणार नाही.” यशया 8:14; 28:16


Kagena de o Tomaska asa wotemo, "Hika ani raraga kanena nosipaqa. Nanano kasi to Ngohi Ai gia. De lo Ai alu ma ngunu ma naboka de ani gia nosipaqa. Bilasu ngona gena ka nopiricaya de lo nododato kawa." 	 मग तो थोमाला म्हणाला, “तुझे बोट इकडे कर व माझे हात पाहा आणि तुझा हात इकडे कर व माझ्या कुशीत घाल. संशय सोड आणि विश्वास ठेव.”


So cawali o Yesus bato aku ngone wonasisalamati. Sababu o dunia ma qokuka o nyawa ma somoa moi lo yahiwa o Gikimoi Awi kuasa wihike la aku ngone wonasisalamati." 	 येशू हा एकमेव आहे जो लोकांना तारु शकेल. त्याचे नाव हेच सामर्थ्य फक्त जगामध्ये आहे जे लोकांना तारण्यासाठी दिले आहे, आमचे तारण येशूद्वारे झालेच पाहिजे!”


De manga roririka ona itemo, "We! Una magena Awi demo gena qaloha poli kanaga o nyawa moi lo waali manga demo imatero maro to Una Awi demo. O nyawa moi lo waali kanaga yobicara gena maro Una wobicara." 	 मंदिराचे शिपाई म्हणाल, “तो बोलतो त्या गोष्टी कोणत्याही मानवी शब्दांपेक्षा महान आहेत!”


So nakoso ngohi de lo o Apolos ngomi misinoto, ngomi gena cawali o Gikimoi Awi nyawa mileleani de iqomaka ngini miningaho ma ngale ma Kristus niwipiricaya. So ngomi gena cawali o nyawa mileleani la o manara o Jou womisimomoku gena mingodu miaaka. 	 तर मग अपुल्लोस कोण आणि पौल कोण? आम्ही केवळ सेवक आहोत, ज्यांच्याद्वारे तुम्ही विश्वासणारे झाला आणि आम्हा प्रत्येकाला देवाने जे काम नेमून दिले ते काम आम्ही केले.


De kanaga toise o ili moi itemo ngohika, 'Petrus, notagi! La natola de naoqo.' 	 एक वाणी माझ्याशी बोलताना मी ऐकली. ‘पेत्रा, ऊठ, यातील कोणताही प्राणी मार व खा!’


Ma orasi o Yesus de Awi muri yaruwange ikahino kali, de yakelelo o nyawa yadadala yasigilolino, Awi muri-muri ma somoali de o guru agama yamuruo naga imatekeributu. 	 नंतर ते उरलेल्या शिष्यांजवळ आले, तेव्हा त्यांना त्यांच्याभोवती मोठा लोकसमुदाय दिसला आणि नियमशास्त्राचे शिक्षक त्यांच्याशी वाद घालीत होते.


So ma orasi o nyawa yadadala de manga tokaka wikelelo Una, gila-gila ibukuku de manga suba yatide de imatoore, "We! Ngona manena o Gikimoi ma Ngopa!" 	 जेव्हा अशुद्ध आत्मे येशूला पाहत तेव्हा ते त्याच्यासमोर खाली पडून मोठ्याने ओरडत की, “तू देवाचा पुत्र आहेस!”


De bilasu ngini de nia dodiao ipipiricaya nimatekesikoboso imatero maro nia kusi-kusi. De bilasu niodupa de niqoma nimatekekohoromati moi de moika. 	 बंधूप्रेमाच्याबाबतीत एकमेकांशी ममतेने वागा, आदराच्या बाबतीत स्वत:पेक्षा इतरांचा बहुमान करा.


Komagena so o Gikimoi de Awi demo icocawaro wotemo, 'O bi nabi de lo o bi sosulo Ngohi asa tasulo bilasu itagi ona magenaka, de Ai dodoto la aku inidoto. Ma binuka ngini asa nitooma, de ma binukali asa nisangisara.' 	 यामुळे देवाचे ज्ञानसुद्धा असे म्हणाले, “मी प्रेषित व संदेष्ट त्यांच्याकडे पाठवील. त्यांपैकी काही जणांना ते ठार मारतील व काही जणांचा ते छळ करतील!’


Duma nakoso kanaga ona yodupa yamote o dodoto itotiai gena ma sihino o Gikimoino, ona magena o nita ma rabano yahino. Ona magena yaaka la ma ngale o nyawa yangodu aku yanako, igogou to ona manga manara magena yaaka sababu ona imarimoika dede o Gikimoi." 	 परंतु जो सत्य मार्गाने चालतो तो प्रकाशाकडे वळतो. आणि त्याने केलेली कामे देवाकडून झाली होती हे तो प्रकाश दाखवून देईल.


So kagena imasidiadoka, de Una wotemo onaka, "Nisumbayang la nigolo upa sidago o babajaku nitura." 	 तो त्या ठिकाणी आला तेव्हा त्यांना म्हणाला, “तुम्ही मोहात पडू नये म्हणून प्रार्थना करा.”


So ona manga nyawa yamomote de o Herodes awi nyawa ona magena yasulo itagi o Yesuska. So ona itemo Unaka, "Baba Guru, ngomi mininako Ngona o nyawa nototiai moi, de Ngona namodowa nagoona bato. Ngaroko ona magena o nyawa yalalago, Ngona de Ani sininga igogou nasidoto maro o kia o Gikimoi Awi dupa bilasu paaka. 	 परूशांनी येशूला फसविण्याच्या हेतूने काही माणसे त्याच्याकडे पाठविली. त्यांनी आपली काही माणसे (शिष्य) आणि हेरीदी गटाच्या काही लोकांना येशूकडे पाठविले. ते म्हणाले, गुरुजी, आम्हांला माहीत आहे की आपण सत्यवचनी आहात, आणि तुम्ही देवाचा मार्ग प्रामाणिकपणे शिकविता, व दुसरे काय विचार करतात याची तुम्ही पर्वा करीत नाही. तुम्ही सर्वाना समान मानता.


Ma orasi o roti ngai motoha tatepi-tepi, de o nyawa yacala motoha tahike so yaoqoka. Sababu ngini masirete niatolomu so ma soohu o karaja muruo." So ona itemo, "O karaja mogiowo de sinoto." 	 पाच हजारांसाठी मी पाच भाकरी मोडल्या तेव्हा जे खाल्ले गेले नाही अशा भाकरींच्या किती टोपल्या तुम्ही गोळा केल्या ते आठवा. शिष्यांनी उत्तर दिले, “बारा टोपल्या.”


Cedeke! Cawali to ngomi mia topora o Yakub o sumu manena waaka so kanena o ake mimasiui. Iqoqomaka una de awi ngopa-ngopa lo yaudo. De awi haiwani lo qangodu wapapalihara awi sapi, awi duba, de lo awi kabi lo wosiudo. Duma ngohi tatagapi to Ngona Ani demo kanaga de ma ngale, nako Ngona de o Yakub gena, notemo Ngona foloisi nolamo. Gena ma ngeko idodooha." 	 आमचा पिता (पूर्वज) याकोब याच्यापेक्षाही तुम्ही मोठे आहात काय? याकोबानेच ही विहीर आम्हांला दिली. ते स्वत: या विहीरीचे पाणी पीत असत, शिवाय त्यांची मुले व गुरेढोरे याच विहीरीचे पाणी पीत असत.”


So komagena lo done ma wangeka o nyawa yangodu o Gikimoi wafanggali itotiai, de o Niniweka ma bi nyawa yasioho kali dede ngini o bi nyawa o orasi manena, de ona magena lo asa ngini nisisala. Sababu iqomaka, ma orasi ma nabi Yunus awi demo yoise, de ona magena manga dorouno imatoba de imatodubaka. Duma kanaga nia sidongirabaka o orasi manena wimoi foloi wolamo de ma nabi Yunus, ce, Awi demo gena igogou ngini niopiricaya waasi." 	 न्यायाच्या दिवशी निनवेचे लोक या पिढीबरोबर उभे राहतील व त्यांचा धिक्कार करतील. कारण योनाचा उपदेश ऐकून त्यांनी पश्यात्ताप केला पण आता योनापेक्षाही थोर असा कोणी येथे आहे.


So ona magena manga sininga imore de qanali de witolabutu, de wisijaji asa o pipi wihike unaka. So de kagena de una wosolano o ngeko wosisari la o Yesus wisiija. 	 त्यांना हे ऐकून आनंद झाला. आणि त्यांनी त्याला पैसे देण्याचे वचन दिले. मग यहूदा येशूला धरून त्यांच्या हातात देण्याची संधि पाहू लागला.


So, ai dodiao nipipiricaya, ma orasi o Gikimoi ngini winiaso so ma Kristus niwipiricayaka, o kia naga moi-moi nia oho ma rabaka gena upa he niatagali, sababu ngini kanaga nimakangaho dede o Gikimoi. 	 बंधूनो, तुम्हांतील प्रत्येकाने ज्या स्थितीत त्याला पाचारण झाले होते, त्याच स्थितीत त्याने देवासमोर राहावे.


O musung isigeto o Yesus Awi dodihimo o Yusuf de ongo Maria bilasu o Yerusalemka itagi la isirarame o Paskah ma Wange ma Rarame. 	 प्रत्येक वर्षी त्याचे आईवडील वल्हांडण सणासाठी यरुशलेमाला जात.


so ngaroko ngohi o bui ma rabaka isangisara, duma ngohi imaqewa. Sababu igogou ngohi o Yesus Kristus towipiricaya de towingaku igogou Una aku wadiahi o habari qaloloha kiaka Una woihihike ngohika la tosihabari sidago ma orasi Una wahino kali. 	 आणि या कारणांमुळे मीसुद्धा दु:ख भोगीत आहे. परंतु मी लाजत नाही कारण ज्याच्यावर मी विश्वास ठेवला आहे त्याला मी जाणतो आणि माझी खात्री पटली आहे की, तो दिवस येईपर्यंत त्याने जे माझ्याकडे सोपविले आहे त्याचे तो रक्षण करील.


Ma solano o orasi magena de o Yesus Awi muri-murika womadedemo wositotiaika, ena gena wotemo onaka, "Ngohi manena bilasu totagi o Yerusalemka. De done o Yahudika manga roriri, o imamka ma bi sahe, de o bi guru agama ona Ngohi iholu, so ona asa isangisara qasiri ma bati itooma de isosone. Ngaroko iaka komagena, duma o wange saangeka de Ngohi tooho kali." 	 तेव्हापासून येशू ख्रिस्त आपल्या शिष्यास दाखवू लागला की, आपण यरूशलेमला जावे आणि वडील यहुदी नेते व मुख्य याजक आणि नियमशास्त्राचे शिक्षक यांच्याकडून पुष्कळ दु:खे सोसावी व जिवे मारले जावे व तिसऱ्या दिवशी पुन्हा उठविले जावे याचे अगत्य आहे.


Komagena lo o gogobu magena isitatapuka bilasu manga surati isidingo o Antiokhia ma gogobuka, so manga surati ma demo gena itemo komanena: Salamati pomakamake o Yesus Kristus Awi dodara ma rabaka! O baba-baba de o awabira, o dodiao nipipiricaya o Yahudika ma nyawa nisowo, de nia soa ikukuruka o Antiokhia ma kotaka, de o Siria ma daeraka, de o Kilikia ma daeraka. 	 त्यांनी यहूदा (बर्सब्बा) आणि सीला यांना निवडले. यरुशलेमधील बंधुवर्गामध्ये या माणसांचा आदर केला जात असे. मंडळीन या लोकांबरोबर हे पत्र पाठविले. पत्रात असे लिहिले होते की, प्रेषित, वडीलजन आणि तुमचे बंधुजन यांजकडून अंत्युखिया शहरातील तसेच सीरीया व किलकिया देशातील सर्व यहूदी नसलेल्या बांधवांस: प्रिय बंधूनो,


Imaaka komagena, de o titi yasosowohi gena yoloqa de itagi o doku de o soaka isihabari. So o nyawa yokokisupu yahino la o kia idadadika gena yatailako. 	 त्या कळापाची राखण करणारे लोक दूर पळून गेले व त्यांनी ही बातमी गावात व शेतात सांगितली, तेव्हा काय झाले हे पाहण्यास लोक तेथे आले.


So o Yesus wotemo, "Ai dodiao, hika ani ngale, o kia naga so nahino nonena gena, ka naaka bai!" Kagena de o nyawa yadadala, de o Yudas imakokangaho magena, iwidagi de o Yesus iwitago de wipiliku. 	 येशू त्याला म्हणाला, “मित्रा, जे करण्यास आलास ते कर!” मग ते येशूकडे आले. त्यांनी येशूवर हात टाकले व त्याला धरले.


Duma o imamka ma bi sahe magena ma gubernurka itemo, "Kiaso naqohaka so ona isilefo de o demo 'O Yahudika manga kolano,' duma bilasu isilefo, 'O nyawa Una manena wotemo masirete: Ngohi manena o Yahudika manga kolano.' " 	 यहुद्यांच्या मुख्य याजकांनी पिलाताला विरोध केला. ते म्हणाले, ‘यहूद्यांचा राजा’ असे लिहू नका, ‘तर हा मनुष्य यहूदी लोकांचा राजा आहे’ “असा दावा करतो, असे लिहा.”


De ngaroko ngohi ma moi waasi iaka la todadi o nyawa manga gilalo, duma kanaga ngohi tomaaka maro o gilalo moi o nyawa yangoduka, ma ngale o bi nyawa foloisi yadala aku tangaho la o Jou Yesus iwipiricaya. 	 कारण, जरी मी सर्व लोकांपासून मुक्त असलो तरी मी स्वत:ला सर्व लोकांचा गुलाम करुन घेतले आहे.


Duma o Yesus wosangoli de ka woade-ade wotemo, "Qohaka, la o nyawa isosoneka ona masirete manga dodiao isosone gena asa yapoosu. Duma ngona gena notagi o habari, ma ngale o Gikimoi asa wopareta maro o kolano moi gena, nosihabari." 	 पण येशू त्याला म्हणाला, “मेलेल्यांना त्यांच्या मेलेल्यांना पुरु दे. तू जा आणि देवाच्या राज्याची घोषणा कर.”


Orasi magena he qamaqa-maqa, so ilangi o Sabat ma wange ma solanoka, so asa isimaha kawa o manara yaaka duma bilasu o nyawa imawoma. 	 तो शुक्रवार (तयारीचा दिवस) होता, आणि शब्बाथ सुरु होणार होता.


Ngaroko komagena, duma ma ngale ngini manena tagogou, foloisi qaloha nakoso Ngohi tinidongosaka. Sababu o Baba Awi Dagali moili gena o Gurumi Qatetebi done wahino, hitilahi Ngohi tinidongosa kasi. So nakoso Ngohi igogou tinidongosaka, ma ngale aku o Baba Awi Dagali moili magena tasulo la wahino nginika. 	 तरी तुम्हांस खरे ते सांगतो, मी जातो हे तुमच्या हिताचे आहे कारण मी गेलो नाही तर साहाय्यकर्ता तुमच्याकडे येणार नाही. पण जर मी गेलो तर मी त्याला तुमच्याकडे पाठवीन.


Ma orasika kanaga wimoi Una magena asa wahino wotuuruno, gena Awi manara foloi ilamo, so ngohi manena to Una Awi simaka gena o kia lo waali idahe, ka Awi capato ma gumi tasose maro o nyawa ileleleani moi lo idadiwa." Ma ngeko komagena la ma ngale una masirete wasingangasu onaka. 	 माझ्यानंतर येणारा तो हाच मनुष्य आहे. त्याच्या वहाणांचे बंद सोडण्याइतकीही माझी लायकी नाही.”


de lo ma orasi ngona ka o ngopasi ngona nanakoka o Gikimoi Awi Jaji ma Bukuka. Kagena o cawaro namake la ngona nowipiricaya o Yesus Kristus so o Gikimoi asa wonisisalamati. 	 तुला माहीत आहे की, तू आपल्या अतिबाल्यावस्थेत असल्यापासूनच तुला पवित्र शास्त्र वचनांची माहिती आहे. त्यांच्या ठायी तुला शहाणे बनविण्याचे व तारणाकडे घेऊन जाण्याचे सामर्थ्य आहे. ते तुला तारणाकडे नेण्यासाठी लागणारे ज्ञान देण्यास समर्थ आहे.


Ma dodoguka o Pilatus womanako una waaku kawa de ma ngeko lo he wosimake kawa, sababu yadadala gena manga galala idogo-dogo de o gangamo he isigoko. So una o ake waqehe de yadadala manga simaka awi gia watiodo de wotemo, "Ai gia tatiodo! La ngini nikelelo ngohi ai sala ihiwa ma ngale o nyawa Una manena niwitooma bai! So ka to ngini nia sala." 	 लोकांच्या पुढे आपले काही चालणार नाही हे पिलाताने पाहिले. उलट लोक अधिक अशांत होऊ लागले होते म्हणून पिलाताने थोडे पाणी घेतले आणि लोकांच्या समोर आपले हात धुतले. मग पिलात म्हणाला, “या मनुष्याच्या मरणाची जबाबदारी माझ्यावर नाही, तुम्हीच त्यासाठी जबाबदार आहात.”


De o kia Una wosusulo la paaka gena, ngone bilasu popiricaya igogou to Una Awi Ngopa o Yesus Kristus ena gena igogou-gogou o Salamati ma Kolano. De lo ngone bilasu pomatekedodara moi de moika, imatero maro o Gikimoi ngone wonasulo qaboloka. 	 तो आम्हांला अशी आज्ञा करतो की येशू ख्रिस्ताच्या नावावर आम्ही विश्वास ठेवला पाहिजे आणि एकमेकांवर प्रीति केली पाहिजे, जशी येशूने आम्हांला आज्ञा केली आहे.


Ato toise o suba o haiwani yatotola ma rihono o ili moi itemo, "Igogou-gogou! Jou Nokokuasa, Ngona gena nako o dorou nositagali lo de o dorou gena, itiai de igogou." 	 त्यानंतर मी वेदीला असे बोलताना ऐकले की, “होय, प्रभु देवा सर्वसमर्था, तुझा न्याय खरा आणि योग्य आहे.”


O bi moi-moi magena imadadi o Betania ma dokuka o Yordan ma Selera ma sonongaka, kiaka kagena o Yohanes o nyawa waosi. 	 यार्देन नदीपलीकडील बेथानी गावात या सर्व गोष्टी घडल्या. योहान तेथेच लोकांचा बाप्तिस्मा करीत असे.


Ai dodiao nipipiricaya, bilasu nianako kanaga he ma para ma dalaka ai sininga ma dupa totagi tinikurumi nginika, duma ma fafati lo ka idala so idadiwa. Ai dupa komagena la ma ngale tomanara, so o bi bangsa ma binuka manga sidongirabaka lo kanaga o bi nyawa foloi yadala aku o Jou Yesus wipiricayaka, komagena lo tanu kagena to ngini nia sidongirabaka. 	 बंधूनो, पुष्कळ वेळा तुम्हांला भेट देण्याची मला इच्छा झाली. यासाठी की, जसे मल यहूदीतरांमध्ये मिळाले, तसे तुमच्यामध्येसुद्धा फळ मिळावे. परंतु आतापर्यंत मला तुमच्यापर्यंत येण्यास अडथळे आले हे तुम्हांला माहीत असावे.


Nakoso kanaga o dodiao ipipiricaya de manga buturu ikurangi, manga buturu ikukurangi gena ngohi lo tamalo. Nakoso kanaga ona ma binuka o dorouku itura, ngohi lo ai sininga ipeleso. 	 कोण अशक्त आहे, आणि मला अशक्तपणा माहीत नाही? कोण पापात पडला आहे? आणि मी माझ्यामध्ये जळत नाही?


Ngaroko komagena, ngohi bilasu totagi o Yerusalemka, sababu ngohi tamaloka bai tooho bai tosone qadoohawa, hitilahi ngohi ai manara bilasu taaka ma bati tosibolo, de nakoso maro o gogitina moi so tomagogora sidago lo ma bati taado. Ena gena, aku o Jou Yesus Awi manara taaka so tosingangasu o habari ma ngale Una, la de o Gikimoi Awi dodara so o bi nyawa aku wasisalamati, so o manara magena asa tosibolo, maro o kia bato woisulo bilasu ngohi taaka. 	 मी माइया जीवनाविषयी काळजी करीत नाही. सर्वांत महत्वाची गोष्ट म्हणजे मी माझे काम पूर्ण करणे. प्रभु येशूने जे काम मला दिले ते मला पूर्ण करायला पाहिजे - ते काम म्हणजे- देवाच्या कृपेबद्दल (दयाळूपणबद्दल) ची सुवार्ता लोकांना सांगितली पाहिजे.


O wange isigeto-geto Ngohi todoto o Gikimoi Awi Tahuka de to ngini nia simaka, de qadoohaso Ngohi nitagowa. Duma o orasi manena idadi nginika de o bubutu ma kuasa so o dorou niaaka." 	 मी तर तुम्हांबरेबर दररोज मंदिरात असे आणि तुम्ही माझ्यावर हात टाकला नाही. परंतु ही तुमची आणि अंधाराची राज्य करण्याची वेळ आहे.”


Duma Awi muri moi, una done asa o Yesus wisiija awi ronga gena o Yudas Iskariot, una magena womaridemo wotemo, 	 पण त्याच्या शिष्यांपैकी एक, यहूदा इस्कर्योत ज्याने नंतर त्याचा विश्वासघात केला होता, त्याने विरोध केला. म्हणून तो म्हणाला,


Komagena lo nia Baba o sorogaka, Una magena wodupawa nakoso o ngopa ma ceceke moi maro manena dede Una imakitingaka." 	 तशाच प्रकारे, या लहान मुलांपैकी एकाचा अगदी लहानातील लहानाचा ही नाश व्हावा अशी तुमच्या स्वर्गीय पित्याची इच्छा नाही.


Una magegena ngomi mia sangisara de mia susa moi-moi qangodu ma rabaka kanaga to ngomi mia sininga wosiputuruka, so maro Una ngomi mia sininga wosiputuruka, komagena lo o nyawa la kanaga o sangisara de lo o susa ma rabaka ona magena manga sininga lo ngomi aku misiputuru. 	 तो आमच्या सर्व कठीण काळात आमचे सांत्वन करतो; यासाठी की, आम्ही इतर लोकांचे त्यांच्या अडचणीत सांत्वन करु शकू. देव जे सांत्वन आम्हाला देतो त्याच सांत्वनाने आम्ही इतरांचे सांत्वन करु शकतो.


Ngomi mianako komagena, sababu ma orasi o habari qaloloha ngomi minisingangasu nginika de iniado nia sidongirabaka, upa cawali de ka o demo so ngini asa o habari magena niaqehe. Duma ngini niaqeheka, sababu ma orasi o Gikimoi Awi nonako ihahairani de Awi kuasa winisikelelo nginika, de lo o Gurumi Qatetebi asa winisiputuru sidago niopiricaya o habari magegena igogou de itiai. Komagena lo ma orasi ngomi kagena ngini kasi, de ngini nianako idodooha maro to ngomi mia oho de lo mia bicara nginika ma ngale ngomi miniriwo qaloha. 	 कारण आमची सुवार्ता तुमच्याकडे केवळ शब्दांनी आली नाही तर पवित्र आत्म्याने व पूर्ण खात्रीने आली हे तुम्हांला माहीत आहे, आम्ही तुमच्यामध्ये कसे राहिलो तुम्हांला माहीत आहे. ते तुमच्या फायद्यासाठी होते.


De o nyawa yadadala magena iminako o ngopa muna magena mosoneka, so yangodu Una wisiihe. 	 पण ते त्याला हसले. कारण त्यांना माहीत होते की ती मेली आहे.


Sababu nakoso ngini lo nia sininga ma rabaka nitemo ngini masirete ifoloi nilamo de o nyawa ma somoa, de kanaga ngini magena asa nitodamato. 	 कारण जर कोणी स्वत:ला महत्वाचा समजतो, प्रत्यक्षात तो नसला तरी, तर तो स्वत:जी फसवणूक करुन घेतो.


Nakoso de ani gia la ngona o dorouku notura, hika la nabitoguka! Lebelaha ngona nooho dede o Gikimoi de ani gia ka ma sononga, upa sidago de ani gia ngai sinoto de ngona o narakaku asa niumo, ena gena o uku ma sora ikokakalika.(( 	 जर तुझा उजवा हात तुला पाप करायला प्रवृत्त करतो तर तो तोडून टाक. दोन हात असून नराकात न विझणाऱ्या अग्नीत जाण्यापेक्षा व्यंग असून जीवनात जाणे बरे.


Kagena de ma ngale manga sahe ma dogoi magena o Stefanus wasidapano wotemo, "Ai baba-baba de ai gianongoru! Hika ningodu gena ai demo nisigise! Ma orasi iqoqoma to ngone nanga ete de topora o Abraham o doku Haranka womatuluru waasi, so o Mesopotamia ma tona kasi, de o Gikimoi de Awi mulia isiru-siru gena womasimaneka, 	 स्तेफनाने उत्तर दिले, “माझ्या यहूदी वडीलजनांनो आणि बंधूंनो, माझे ऐका. आपला पिता (पूर्वज) अब्राहाम मेसोपोटेमिया येथे असताना आपल्या गौरवी देवाने त्याला दर्शन दिले. हे तो हारान येथे राहण्यापूर्वी घडले होते.


So kagena de ona gila-gila iwosa o boosu ma aru ma rabaka, de ona imaginano o girinaka, de yakelelo o gohiduuru moi awi juba qaaare womatamiye, so ona isawangi de yamodo. 	 त्या कबरेत आत गेल्या तेव्हा त्या भयचकित झाल्या. त्यांना एक तरुण पुरुष उजव्या बाजूस बसलेला आढळला. त्याने पांढरा शुभ्र झगा घातला होता.


O Melkisedek gena o Lewi awi ngopa de awi dano moiku gena wisowo. Ngaroko komagena, una o regu ma mogiowoka o Abraham wakokoorano gena asa wamake. De ngaroko lo o Abraham gena o Gikimoi Awi jaji asa wihike qaboloka, duma ka o Melkisedek magena asa wogolo o Gikimoi Awi laha wisidumu o Abrahamka. 	 मलकीसदेक लेव्याच्या वंशजांपैकी नव्हता, पण तरीही त्याने अब्राहामाकडून दशमांश घेतला. आणि ज्याला देवाकडून अभिवचन मिळाले होते, त्याला (अब्राहामाला) त्याने आशीर्वाद दिला.


Ma orasi o Petrus de o Yohanes imasidiadoka, de ona isumbayang igolo o Gikimoika ma ngale o Samaria ma nyawa ipipiricayaka o Gurumi Qatetebi wouti ona magenaku, 	 जेव्हा पेत्र व योहान आले. तेव्हा त्यांनी शोमरोनी विश्वासणाऱ्यांना पवित्र आत्मा मिळावा म्हणून प्रार्थना केली.


Una awi demo ma ngale gena, ngaroko, wosidoohawa o nyawa isususaka, so cawali ma ngale una masireteka, sababu una wodupa watosi. Una magenaka o Yesus Awi muri-muri manga manara ma pipi gena una wisicoho de ma nonoma kasi masoa-masoa kanaga o pipi yatotolomuno gena una watosi. 	 गरिबांचा कळवळा आला म्हणून त्याने असे म्हटले नाही, तर तो चोर होता आणि त्याच्याजवळ पेटी होती व तिच्यात जे पैसे टाकण्यात येत, ते तो चोरून घेई म्हणून तो असे म्हणाला.


O dodadi moi lo ihiwa la kanaga o Gikimoika imamingihu, duma qangodu-ngodu magena aku wakelelo, maro Awi simaka kanaga ipelengaka. Una magenaka ngone bilasu nanga gogoho posinako itiai. 	 आणि कोणतीही अशी निर्मित गोष्ट नाही की जी त्याच्यापासून लपलेली आहे आणि ज्याच्यापाशी आम्हांला सर्व गोष्टींचा हिशेब द्यावयाचा आहे. त्याच्यासमोर सर्व गोष्टी उघड व स्वष्ट अशा आहेत.


Sababu ma Kristus gena ngohi woisuloka, upa ka ma ngale o nyawa taosi, duma ma ngale gena o habari qaloloha magena tosihabari o nyawaka. De nakoso tosihabari la o nyawa aku yopiricaya gena, upa de to ngohi ai cawaro ma demo. Upa sidago ona yanakowa ma ngale ma Kristus to Una Awi kuasa so aku ona isalamati, sababu ma orasi wosone Una Awi manara o sangahadika. 	 कारण ख्रिस्ताने मला बाप्तिस्मा करण्यासाठी नाही तर सुवार्ता सांगण्यासाठी पाठविले, ती भाषणाच्या ज्ञानाने नव्हे, तर अशासाठी की, ख्रिस्ताच्या वधस्तंभाचे सामर्थ्य निरर्थक होऊ नये.


De nagala kanaga o nyawa itemoli, "Nakoso ngomi o Yahudika ma nyawa o dorou miaaka, de mia gogoho maro komagena isikelelo foloi itiai o Gikimoi o bi moi-moi qangodu waaka igogou itiai. Mutuwade nakoso ma ngale mia dorou so Una womisangisara, de magena waaka itiaiwa." Yatotodamato manga demo gena komagena. 	 जर आपल्या दुष्टपणामुळे देवाचा न्याय स्पष्ट होत असेल तर त्याला काय म्हणावे? देव जो आपणावर क्रोध आणतो त्याला अनीतिमान म्हणावे काय? (मी हे मानवाप्रमाणे बोलतो).


Kagena de o Yesus wotemo, "Nako komagena, hika nomasigelelo! Sababu de to ngona ani piricaya Ngohika asa nisilohaka." 	 येशू त्याला म्हणाला, “तुला दृष्टि येवो: तुझ्या विश्वासाने तुला बरे केले आहे.”


Ngohi totemo, igogou ngini maro to Ngohi Ai dodiaoka, sababu o bi moi-moi Ai Baba Awi ngale woidedemo Ngohika gena he qangodu tinisingangasu qabolo nginika. So o orasi manena Ngohi akuwa totemo ngini gena maro o gilalo ma manara qatubuso niaaaka, so nia tuangi manga edekati magena nianakowa. 	 आता मी तुम्हांला सेवक म्हणत नाही, कारण आपला धनी काय करतो हे सेवकाला माहीत नसते, पण मी तुम्हांला मित्र म्हणतो कारण ज्या गोष्टी मी आपल्या पित्याकडून ऐकल्या त्या सर्व तुम्हांला कळविल्या आहेत.


de Awi Ngopa o Yesus, o sone ma rabano witideka, la Una magena niwidamaha done o sorogano wahino kali. So o bi nyawa qatotorou de o Gikimoi wadodoosa o orasi ma simaka ona wafanggali de o dorou, de o Yesus lo asa ngone wonasisalamati. 	 आणि आता ज्याला देवाने मेलेल्यांतून उठविले त्या त्याच्या स्वर्गातून येणाऱ्या पुत्राची तुम्ही वाट पाहत आहात. तोच येशू देवाच्या येणाऱ्या क्रोधापासून आपले रक्षण करतो.


So ngohi tonimodoka, so totagi ani pipi gena o tonaku tosibuaweka. Manena ani pipi asa tosigiliho.' 	 मला आपली भीति होती. म्हणून मी जाऊन तुमच्या रुपयाची थैली जमिनीत लपवून ठेवली. हे घ्या! हे तुमचेच आहेत!


Naaka komagena duma o Gikimoi Awi Tahu ma loloha upa natuga. Sababu magena asa o bi bangsa ma nyawa o Gikimoi wipipiricayawa gena wahikeka, so done asa ona o Yerusalem eko o kota qatetebi magena itagi yakokiloli de iruwahe ma deka o ngoosa moruha de sinoto. De ma deka o wange 1,260 o nabi yasinoto Ngohi tasitotatapuka ona magena asa o Gikimoi Awi demo yasingangasu. Ona magena o sone ma baju imasitibaku maro o sone ma nonako moi o kota magegenaka." 	 आणि मी माझ्या दोन साक्षीदारांना सामर्थ्य देईन. ते देवाचा संदेश 1,260 दिवस देतील. ते तागाची वस्त्रे घालतील.”


Sababu o nyawa nakoso kanaga manga dodiao ma Kristus wipipiricayaka de yaduhuduka, ona yangodu koloko o nyawa yototooma moi. De ngini lo nianakoka igogou o nyawa yototooma moi gena o oho ka sidutu ikakali yamakewa. 	 जो कोणी आपल्या भावाचा द्वेष करतो, तो खुनी आहे. आणि तुम्हांला माहीत आहे की, खुनी माणसाला त्याच्या ठायी असलेले अनंतकाळचे जीवन मिळत नाही.


Kagena de o Yesus Awi muri-muri yotemo Unaka, "Nako komagena, o kawi ma adati isusa poli, so ifoloi qaloha, ngaroko, ngone upa pokawi." 	 मग त्याचे शिष्य त्याला म्हणाले, जर पती व पत्नीमधील परिस्थिति अशी असेल तर मग लग्न न करणे जास्त योग्य ठरेल.”


O nyawa manga sininga ibolowo, ona igogou yosanangi, sababu ona magena done asa o Gikimoi aku iwikelelo de iwinako igogou. 	 जे अंत:करणाचे शुद्ध ते धन्य कारण ते देवाला पाहतील.


Ma orasi o Yesus o nyawa yadadala wadongosaku so wotagi o tahuka wowosa de Awi muri-muri yosano Unaka, ma ngale idodooha to Una Awi ade-ade magegena. 	 लोकसमुदायाला सोडून येशू घरात गेला तेव्हा शिष्यांनी त्याला या दाखल्याविषयी विचारले,


O wange ma nonomaka o Roti ma Ragi Ihihiwa ma Rarameka, orasi magena o Paskah ma duba-duba ma goho yatola. O Yesus Awi muri-muri yosano Unaka, "Baba, kiaka mitagi la ngomi misidailako to ngone nanga Paskah ma ino." 	 बेखमीर भाकरीच्या सणाच्या पहिल्या दिवशी जेव्हा वल्हांडण सणाचा कोकरा मारीत असत तेव्हा येशूचे शिष्य त्याला म्हणाले, “आम्ही जातो आणि वल्हांडण सणाच्या भोजनाची तयारी करतो. आम्ही कोठे जाऊन तयारी करावी अशी आपली इच्छा आहे?”


So Una de Awi muri-muri itagi idola o tala moiye, so kagena ma ngunu moi ma pidoka de ona kagena igogeku. 	 मग येशू टेकडीच्या वर चढून गेला. तो आपल्या शिष्यांसह तेथे बसला.


So imatodoka de o Jou Awi malaikat moi yahino onaka, de Jou Awi kuasa ma nita isisiru-siru yadisiwi onaka, so ona yosawangi imasidotirineku. 	 आणि देवाचा एक दूत त्यांच्यामोर प्रगट झाला व प्रभूचे तेज त्यांच्याभोवती पसरले. आणि ते मेंढपाळ घाबरुन गेले.


So ona imasiiija gena asa itemo kali o Babel ma nyawaka, 'Awa kodo! O bi moi-moi qaloloha nia sininga ma dodungo de ma nyafusu gena qangodu asa isisaka. De lo to ngini nia alamu de nia arata qangodu lo he qamataka so akuwa niamake kali.' 	 “बाबेल, ज्या उत्तम गोष्टींची तुला अपेक्षा होती, त्या गोष्टी आता तुइयापासून गेल्या आहेत तुझी सर्व श्रीमंती व वैभव नाहीसे झाले आहे. त्याची तुला परत कधी भरपाई होणार नाही.”


Igogou, ngomi gena ka o nyawa o duniaka bato. Duma nakoso o nyawa ihoholu o Gikimoi iwipiricaya, ona magena ngomi asa miasiholu gena upa de o nyawa manga buturu. 	 कारण जरी आम्ही जगामध्ये राहत असलो, तरी जगाप्रमाणे लढाई करीत नाही.


Bilasu o dodoto magena nimasirese, sababu kanaga o Gikimoi gena Una masirete de Awi boloika asa wogoge ma Kristus Awi roheka. 	 कारण देवाचे पूर्णत्व त्याच्यात शरीरात राहते.


O nyawa nagoona nakoso magena yaaka so ma Kristus iwileleani, de ma dodagi komagena de ona magena asa o Gikimoi iwisisanangi de ona lo o nyawa asa yahoromati. 	 जो कोणी अशा प्रकारे जगून ख्रिस्ताची सेवा करतो तो देवाला आनंद देणारा आणि सर्व लोकांनी पसंत केलेला असा आहे.


Ma ngale magegena kanaga o kota magenaka o nyawa moi, o salaka wouuhi, awi ronga o Demetrius. De una o seri ma ronga o Artemis ma tahu ma bi dulada ma ceceke-ceke wosiaka de o salaka ma ngale o nyawa yasuba, so una de awi nyawa o salaka imomanara gena o pipi yamake idala. 	 देमेत्रिय नावाचा एक मनुष्य होता. तो सोनार होता. तो अर्तमी देवीचे देव्हारे बनवीत असे. जे कारागीर होते त्यांना यामुळे खूप पैसे मिळत.


De komagena lo nakoso o nyawa igogilalo de kanaga maro manga tona masirete ihiwa, so bilasu o nyawa ma somoa una awi tonaka imanara la manga oho yamake, ona magenaka nadoto bilasu manga manara moi-moi ma rabaka iwisigise qaloha o tona ma duhutu una magenaka. Komagena bilasu o bi kia naga o tona ma duhutu wosusulo upa isiholu, duma ka yaaka la awi sininga isanangi. 	 गुलामांना, सर्व बाबतीत त्यांच्या मालकांच्या अधीन राहण्यासाठी व त्यांना संतोष देण्याविषयी व हुज्जत न घालण्याविषयी शिकीव.


Komagena so ngohi manena ai sukuru tatide o Gikimoika totemo, "Ya, Jou! Ani laha ka ilamo poli." Sababu Una magena o Yesus Kristus nanga Jou wisulo la wahino ma ngale ngone nanga dorouno aku wonasisupu. So komagena ngone manena nanga sininga ma rabaka imasikoholu, sababu ma ngale o bobita o Gikimoino gena aku pomode posigise, duma kanaga lo o dorou ma dupa inapareta de magena lo posigiseka. 	 परंतु आमचा प्रभु येशू ख्रिस्त याच्याद्वारे देवाचे आभार मानतो. तर मग माझ्या मनाने मी देवाच्या नियमाचा गुलाम आहे. पण माझ्या पापी स्वभावाने मी पापाने माझ्यावर लादलेल्या नियमाचा गुलाम आहे.


So, maro iqomaka totemo, ngaroko ngohi ai demo manena maro tofufuma moi, duma tanu ngohi niqehe qaloha, la ngohi manena hitilahi ka ma cunu ai giliri tosimane. Upa nitemo ngohi igogou tofufuma. Duma nakoso kanaga ngini ma binuka la nitemo ngohi tofufuma de ngohi lo niqehe qaloha la maro o bi sosulo ikokulai ona magena, komagena lo ngohi hitilahi ka ma cunu ai giliri masirete tosimane. 	 मी पुन्हा म्हणतो: कोणीही मला मूर्ख समजू नये, पण जर तुम्ही समजता तर जसा मूर्खाचा तसा माझा स्वीकार करा. यासाठी की मी थोडासा अभिमान बाळगीन.


So tinidedemo nginika, o kia bato nisumbayang de nimagolo bilasu niopiricaya igogou o Gikimoi winihike qaboloka, de asa niamake maro o kia nigolo Unaka. 	 या कारणास्तव मी तुम्हांस सांगतो जे काही तुम्ही प्रार्थनेत मागाल ते मिळालेच आहे असा विश्वास धरा आणि ते तुम्हांला मिळेल.


Qabolo de o Gikimoi wisulo unaka la womasuna, de magena idadi o nonako moi igogou o Gikimoi wiqehe qaloha. So o Abraham una magegena o nyawa ma somoa yaaka maro manga ngeko. To una awi piricaya o Gikimoika gena yamote so maro o Abraham komagena lo ona, ngaroko imasuna waasi, duma o Gikimoi iwipiricaya ma ngale o Gikimoi aku waaka manga sininga itiai Unaka. 	 सुंता झालेली नसताना ही त्याने जो विश्वास दाखविला त्याचा परिणाम व नीतिमत्वाचा शिक्का म्हणून त्याला सुंता ही खूण मिळाली, यासाठी की, जे सुंता झाली नसताही विश्वास ठेवतात, त्यांच्याकडे ते नीतिमत्व गणले जावे. (त्यांचा तो पिता आहे.)


De kanaga o muri moi, una o Yesus Awi dodiao widododara gena, womatamiye o Yesus Awi dateka, 	 आणि ज्याच्यावर येशू प्रीति करीत असे असा त्याच्या शिष्यातील एकजण येशूच्याजवळ खेटून बसला होता.


De ngini aku nianako igogou to Ngohi Ai dodoto gena ma sihino o Gikimoino. Sababu nagoona bato, nakoso ona magena yodupa o Gikimoi Awi dupa yamote, de ona magena aku yoise o kia naga Ngohi tadodoto gena asa yanako igogou magena o Gikimoino, so upa itemo Ngohino. 	 जो देवाच्या इच्छेप्रमाणे करतो त्याला माझी शिकवण देवाकडून आहे हे कळेल. त्याला हे कळेल की, माझी शिकवण माझी स्वत:ची नाही.


'Ngohi manena qabolo o Abraham awi Gikimoi, o Ishak awi Gikimoi, de o Yakub awi Gikimoi.' So bilasu o demo magena niasahe o Abraham, o Ishak, de lo o Yakub ngaroko iqoqomaka yosone, duma ona ka yooho. Sababu upa o nyawa isosone la o Gikimoi wisuba, duma o nyawa iooho gena ka wisuba-subasi." 	 तो म्हणाला, ‘मी अब्राहाम, इसहाक आणि याकोबाचा देव आहे.’ हा देव मेलेल्यांचा देव नाही तर जिवंत लोकांचा देव आहे.”


Nakoso posiade-ade o dunia manena kiaka done qamomuane o orasi ma simaka, ma ngale yapopareta gena o Gikimoi Awi kuasa wahike o bi malaikat gena yasowo. 	 जे येणारे नवीन जग होते त्याचे सत्ताधीश म्हणून देवाने देवदूतांची निवड केली नाही, त्याच भविष्याकाळातील जगाविषयी आपण बोलत आहोत.


La bilasu nianako, ngini nia suba ma tahu manena done o Gikimoi asa wodongosa. 	 आता तुझे घर उजाड होईल मी तुला सांगतो, प्रभूच्या नावाने येणारा धन्यवादित असो.


Komagena so ngini nia sininga gena upa qaceke, duma hika nisilamo kali. 	 म्हणून तुमचे गळून गेलेले हात उंच करा आणि तुमचे अशक्त गुडघे बळकट करा!


Ma orasi magena de asa o bi nyawa yangodu Ngohi, o Nyawa ma Duhutu, ikelelo tahino touti o lobi-lobi ma rabaku de to Ngohi Ai mulia ma siwa tomasisaoka de Ai kuasa ma buturu. 	 नंतर ते मनुष्याच्या पुत्राला सामर्थ्याने आणि वैभवाने मेघात येताना पाहतील.


Una wosabari de wotamaha sidago o orasi manena, ma ngale o nyawa manga dorou qangodu gena ma Kristus asa wahino la wosone. Komagena lo Una wonasikelelo igogou womanara itiai, sababu o nyawa ngone nanga sininga itiai gena Una asa waaka, nakoso o Jou Yesus powipiricaya. 	 देवाच्या सहनशीलतेमुळे त्याने हे सिद्ध केले की, या सध्यच्या काळी तो नीतिमान आहे. यासाठी जो ख्रिस्तावर विश्वास ठेवतो, तो नीतिमान असावा.


So kagena yahika de ona wihike Unaka o anggur de o sou qamamali isicapuka, la Awi siri isikurangi, duma Una wahame de woholu waudo. 	 तेव्हा त्यांनी येशूला पित्तमिश्रित द्राक्षारस प्यायला दिला. त्याने तो चाखला. पण पिण्यास नकार दिला.


Ma sababu magena, so nimasitiari de ai demo niamote de upa niholu, la o kia o bi nabi manga bukuka isilelefo upa sidago nidahe nginika, ena gena, 	 संदेष्टेयांनी सांगितलेल्या काही गोष्टी घडतील, सावध राहा! या गोष्टी तुमच्याबाबत होऊ नयेत म्हणून जपा. भविष्यवादी म्हणाला:


De lo o Gikimoi wotemo, "Upa ngini nisundali," de asa wotemoli, "Upa ngini o nyawa niatooma." De nakoso ngini niaakawa o sundali duma ngini o nyawa asa niatoomaka, ngini magena igogou asa o Gikimoi Awi bobita lo niamotewa de niaakawa. 	 कारण “व्यभिचार करू नको” असे जो म्हणाला, “तो असे सुद्धा म्हणाला की, “खून करू नको.” म्हणून जर तुम्ही व्यभिचार करीत नाही पण खून करतो तर तुम्ही नियमशास्त्र मोडता.


Magena de o ngopa ma baba de ma awa ona magena yohairani icarawa yoise o Simeon awi demo ma ngale manga ngopaka. 	 त्याच्याविषयी सांगितलेल्या गोष्टींमुळे त्याचे आईवडील आश्चर्यचकित झाले.


So nakoso ngini kanaga o kaya o dunia manenaka ka nisigoguule so ngini nipiricayawa, o Gikimoi done asa o kaya ma duhutu o sorogaka magena winihikewa. 	 “म्हणून जर तुम्ही ऐहिक संपत्तीविषयी विश्वासू नाही, तर मग खऱ्याया संपत्तीविषयी तुमच्यावर कोण विशवास ठेवील?


Magegena de Awi muri-muri yakelelo o kia naga o ngopeqeka muna magena maaka, de ona asa yatoosa de itemo, "Ce! Nakoso o gososo qabobou magena posiija de ma ija pahali-haliku, la ma pipi de asa o nyawa isususaka pahike. Duma muna mapoosa. We, ma ngale ka maumo!" 	 ते पुष्कळ पैशांना विकता आले असते आणि ते पैसे गोरगरिबांना देता आले असते.


So ngini magenena nako nia dodiao ipipiricaya kanaga o bobita moi yamotewa, upa sidago ona gena niahiri bilasu niasisala. De lo nakoso ngini o bobita gena niamotewa de lo nia dodiao ipipiricaya kanaga o bobita yamote gena, upa sidago ona magena niaduhudu. Igogou-gogou, done ngone inangodu asa o Gikimoi Awi simaka pomaokoye la ma ngale Una magegena wahiri nanga loha de nanga dorou. 	 तेव्हा तू आपल्या बलवान भावाला दोष का लावतो? किंवा जो अशक्त आहे त्या भावाला तुच्छ का मानतोस? कारण आपण सर्व जण देवाच्या न्यायासनासमोर उभे राहणार आहोत.


Mutuwade Una de Awi kuasa aku o soneno ngone wonapalako de lo Awi laha wonahihike gena asa ikurangiwa, nakoso ngone kanaga Una powipiricaya so pomasidate o Gikimoika. Sababu Una wooho ka sidutu ikakali la ma ngale ngone gena wonasigolo o Gikimoika. 	 म्हणून, जे त्याच्याद्वारे देवाकडे येतात त्यांना तो अनंतकाळासाठी तारण्यास समर्थ आहे. कारण त्यांच्यासाठी मध्यस्थी करण्यास तो सदैव जिवंत आहे.


O bi nyawa ngo kagena yogiise o gore magena de itemo, "Una ma nabi Elia wiaso!" 	 जे लोक तेथे उभे होते त्यांनी हे एकले. ते म्हणू लागले, “तो एलीयाला हाक मारीत आहे!”


Nakoso o nyawa la kanaga yotemo, "Ngohi manena o moi-moi o kia itotiai gena todupa taaka, maro o nita ma rabaka togoge," duma ma orasi magena yaduhudu manga dodiao moi ipipiricayaka, ona magena o dorou yodupa yaakasi maro ka o bubutu ma rabaka yogogesi. 	 जो असे म्हणतो की तो प्रकाशात आहे आणि तरीही आपल्या भावाचा द्वेष करतो तो अजूनसुद्धा अंधारात आहे.


Ma orasi kagena de asa ngohi tosihoda ona yangodu o Gikimoi Awi habari qaloloha magena yaaka he itiai kawa, de ngohi ona yangodu manga simaka de asa o Petruska totemo, "Ngaroko ngona gena o Yahudika ma nyawa moi, ngona iqomaka de ma dekaka maro o Yahudika ma nyawa nisowo so o Yahudika ma nyawa manga bobita o Gikimoino gena, o kia naga moi lo naaka kawa. Nako komagena, de upa sidago ngona nagegego so o nyawa ipipiricaya o Yahudika yasowo, ona magena bilasu o Yahudika manga bobita o Gikimoino yamote la ma ngale manga sininga itiai o Gikimoika. Ce! Magena igogou o sala moi naakaka." 	 जेव्हा मी पाहिले की, सुवार्तेच्या सत्याच्या सरळ मार्गात ते योग्य प्रकारे वागत नाहीत, तेव्हा मी सर्वासमोर पेत्राला म्हणालो, “जर तू जो यहूदी आहेस व यहूदीतरांप्रमणे वागत आहेस व यहूदी माणसाप्रमाणे वागत नाहीस तर तू विदेशी लोकांना यहूदी लोकांच्या चालीरीतींचे अनुकरण करण्यास त्यांना कसे भाग पाडू शकतोस?”


"Wewe, Baba! Nagala Ngona manena o nabi moi, sababu ma ngale to ngohi ai moi-moi gena qangodu aku nanako itiai. 	 ती स्त्री म्हणाली, “महाराज, मला आता कळले की, तुम्ही एक संदेष्टा आहात.


So ma ngale Una Awi sone kiaka ka ma moi, so Una magena ngone nanga dorou qangodu wasisaka, ma ngale nanga sininga aku qatebi de nanga sala gena moi lo ihiwa ka sidutu ikakali. So upa he o suba ma somoali nanga dorou yatupu kali, duma ka o Yesus bato de wasisaka. 	 कारण अनंतकाळच्या त्याने केलेल्या एका यज्ञाच्या द्वारे त्याने ज्यांना शुद्ध केले, त्यांना परिपूर्ण केले.


Sababu nakoso o Yahudika ma nyawa ona o Gikimoi Awi nyawa masirete gena aku waholu gena, igogou aku ngini lo, nakoso ma duuruka de nia piricaya niodongosa, de Una lo done winiholu kali maro ona. Maro o gota nakoso ma uma ma duhutu aku wabitogu gena, igogou komagena lo aku wabitogu o uma ma somoali. 	 कारण देवाने जर मूळ फांद्याही राखल्या नाहीत तर तो तुम्हांलाही राखणार नाही.


Ngone nanga ngongano gena pomasigocoho qaputuru, so to ngone nanga ngeko gena akuwa pangopu, imatero maro o deru moi la kanaga yatapuka so akuwa qaqasi. Ngone nanga ngongano gena akuwa itagali, sababu Una powingongongano gena ka o Gikimoi masirete. Una magena kanaga o ngihi qatetebi o sorogaka, imatero maro iqoqomaka de Awi Suba ma Dadaru ma rabaka o ngihi foloi qatetebi kanaga de ma baro isiperesu la idadiwa o nyawa yowosa, ka cawali o Imam Wilalamo una magena aku wowosa. Duma o orasi manena ngone gena o kia moi lo ihiwa la asa inafati ma ngale de o Gikimoi pomakamake. 	 आम्हांला ही आशा जणू काय भक्क म, सुरक्षित अशा नांगरासारखी आत्म्याला आहे व ही आशा मंदिराच्या पडद्यामागील आतील बाजूस प्रवेश करते,


O wange eko o putu lo o talaka de o diaruka womatotoore de o teto wacoho de womasisisika la womaqabo. 	 तो रात्रंदिवस कबरांतून आणि डोंगरातून मोठ्याने ओरडत असे आणि दगडांनी स्वत:स ठेचून घेत असे.


Nako ngone pooho eko posone gena, upa ma ngale ngone masirete nanga sininga ma dupa, 	 कारण कोणीही स्वत:साठी जगत नाही, किंवा मरत नाही, जर आपण जगतो तर प्रभुचे लोक म्हणून जगतो आणि मरतो तर प्रभूचे लोक म्हणून मरतो.


"Hika niaahono la tanano o pipi ngai moi. Ma dulada de ma lefo to naguuna manena." De ona yosango itemo, "To ma Kaisar awi dulada de awi lefo." 	 “मला एक नाणे दाखवा. त्यावर कोणाचा मुखवटा व शिश्चा आहे?” ते म्हणाले, “कैसराचा.”


Ai salam tosidingo o Urbanuska, una nanga dodiao ma ngale ma Kristus so pomomanara, komagena lo o Stakhis una towidododara. 	 ख्रिस्तामध्ये आमचा सहकारी उर्बान व माझा प्रिय मित्र स्ताखु यांना सलाम सांगा.


O Iblis magena de o baja qangodu magena o Yesus iwibaja qabolo, de gila-gila woloqa de wotamaha done o orasi qaloloha moili. 	 म्हणून सैतानाने प्रत्येक प्रकारे भुरळ घालण्याचे संपविल्यावर, योग्य वेळ येईपर्यंत तो येशूला सोडून गेला.


De ngohi tongongano, maro o nyawa ona manena ani simaka lo, igogou o Gikimoi asa waaka bai o nyawa ma dorou de o nyawa manga sininga itotiai ona yangodu asa isoneka duma asa ioho kali. 	 आणि धार्मिकांचे व वाईटांचेही मरणातून पुन्हा उठणे होणार आहे, ही गोष्ट हे लोकही माइयाबरोबर मानतील अशी मी देवामध्ये आशा बाळगतो.


So ma orasi o Stefanus witoomaka, de o bi nyawa ipipiricaya yaginihi so itagi yodobiau so ona ma binuka yakahika sidago o Fenisia ma daeraka, de o Siprus ma guraka, de lo o Antiokhia ma kotaka, so yahika kagena o habari qaloloha isihabari gena ka o Yahudi ma bi nyawaka. 	 स्तेफन मारला गेल्यानंतरच्या काळात जो छळ झाला, त्यामुळे विश्वासणारे पांगले. यतील काही दूरच्या ठिकाणी, उदा. फेनीके, कुप्र व अंत्युखियापर्यंत गेले. विश्वासणाऱ्यांनी या ठिकाणी फक्त यहूदी लोकांनाच सुवार्ता सांगितली.


Ai gianongoru de ai awabira ningodu, o Abraham awi ngopa de awi dano, de o bi gianongoru ma somoasi nidupa niwisusuba o Gikimoika, o Gikimoi Awi salamati ma habari gena inasiado ngoneka. 	 “माझ्या बंधूनो, अब्राहामच्या कुटुंबातील पुत्रांनो, आणि तुम्ही यहूदी नसलेले पण खऱ्या देवाची उपासना करणारे, ऐका! या तारणाची बातमी आम्हांला सांगितली गेली.


De o nyawa nakoso kanaga manga dodoto de ka to ona manga sininga ma rabano de yaaka komagena, magena ma sababu ona yodupa o giliri yasari la ona manga ronga masirete isilamo. Duma nakoso o nyawa kanaga yodupa yasari ma ngale ona yasusuloka magena manga ronga isilamo, de upa manga ronga masirete, de yasusulo ona gena manga dodoto itotiai de manga sininga ma rabaka gena o dorou moi lo ihiwa. Komagena lo Ngohi. 	 जो कोणी स्वत:च्या कल्पना शिकवितो, तो स्वत:ला मानसन्मान मिळावा असा प्रयत्न करतो, परंतु ज्याने मला पाठविले त्याचा सन्मान करण्याचा जो प्रयत्न करतो तोच माणूस सत्य सांगतो. त्याचे काहीच खोटे नसते.


Magena de o roriri yamonahalo de yaruha de lo o dodadi iooho ngai iha magena ibukuku de manga suba yatide o Gikimoika, Una o pareta ma kursika wotatamiye. De itemoli, "Wewe! O Gikimoi Awi ronga posilamo. Una magena powigiliri igogou." 	 मग चोवीस वडीलजन आणि चार जिवंत प्राणी जो देव सिंहासनावर बसला आहे त्याच्या पाया पडले व त्यांनी त्याची उपासना केली. ते म्हणाले: “आमेन, हालेलुया!”


De ngini lo o Yahudika nisowo de ma Kristus nimarorimoika, ngini gena lo dede o nyawa ipipiricaya ma binukasi ningodu kanaga nisigoko maro o tahu moi, kiaka ma rabaka o Gikimoi Awi Gurumi asa wogoge. 	 त्याच्यामध्ये तुम्हीही इतरांबरोबर आत्म्याच्या द्वारे देवाचे राहण्याचे ठिकाण तयार करण्यासाठी एकत्र रचले जात आहात.


Kagena de mosibuo o ngopa yanau moi. Una magena ka womatengo de wokolano o bi bangsa qangodu o duniaka, de awi pareta ma rabaka o nyawa yangodu ka isangisara. Duma o ngopa una magena wioqo kawa, sababu iwikoora de iwingaho wisikahie o Gikimoi Awi pareta ma kursika. 	 त्या स्त्रीने एका मुलाला जन्म दिला. तो मुलगा लोखंडी दंडाने सर्व राष्ट्रांवर सत्ता चालविणार होता. तिच्या मुलाला देवाकडे व त्याच्या सिंहासनाकडे नेण्यात आले.


Mutuwade o wange manena tinisingangasu nginika, igogou ngohi tokaeli o Gikimoi Awi dupa qangodu tinisihabari nginika. So nakoso nia sidongirabano o nyawa moi wosoneka de wiumo o sangisara ma qokuka, ena gena ma uku itatatuwa, una gena waakuwa woisisala. 	 देवाची संपूर्ण इच्छा काय आहे हे प्रगट करण्यास मी कधीही मागेपुढे पाहिलेले नाही.


De ona imatekekasano itemo, "Una magena igogou ka o Yusuf awi ngopa, eko idodooha. Ngone ka panako to Una Awi baba de Awi awa. Ce! De qadoohaso Una aku wobarani sidago lo wotemo, 'Ngohi gena o sorogano tokahino.' " 	 यहूदी लोक म्हणाला, “हा येशू आहे. आपण त्याच्या आईवडिलांना ओळखतो. येशू तर योसेफाचाच पुत्र आहे. ‘मी स्वर्गातून खाली आलो आहे’ असे तो कसे काय म्हणू शकतो?”


So una o puji ma tahu magenano wosupu de kadoke ma dateka wotagi o Titius Yustus awi tahuka, una o Yahudika ma nyawa wisowo duma wodupa wosusuba o Gikimoika. 	 पौल तेथून निघाला आणि सभास्थानाजवळ राहत असलेल्या तीत युस्त नावाच्या देवाच्या भक्ताच्या घरी गेला.


So o Paulus wotemo komagena qabolo, gila-gila ona yangodu manga simaka o roti ngai moi waqehe de awi sukuru watide o Gikimoiye asa o roti magena watepi-tepi, de una masirete waoqo woqoma. 	 असे बोलल्यानंतर पौलाने भाकर घेतली आणि सर्वांच्या समक्ष देवाचे उपकार मानले, ती भाकर मोडून तो खाऊ लागला.


To ngini nia gogoho imatero de o gasi, sababu de ma faida. So nakoso o gasi magena qamiri kawa so qahaoka, de niaaka niadodoohasi la aku qamiri kali. Komagena lo ngini Ngohi nimomote gena upa nimatekesikokoholu, duma nidadi maro o gasi qaloloha la nia oho ma rabaka gena ka cawali o rimoi de o sohi." 	 “मीठ चांगले आहे. जर मिठाने त्याचा खारटपणा घालविला तर ते पुन्हा कसे खारट कराल. तुम्ही आपणामध्ये मीठ असू द्या आणि एकमेकांबरोबर शांतीने राहा.ʈ


De o Yesus kagena onaka wosano, "Nakoso o Sabat ma wangeka ngini gena idodooha. To ngini nia agama ma bobita itemo o kia. Aku o loha niaaka, eko o dorou niaaka. O nyawa niasisalamati, eko o nyawa niatooma." Duma ona magegena imapopongoka. 	 नंतर तो त्यांना म्हणाला, “शब्बाथ दिवशी चांगले करणे किंवा वाईट करणे, जीव वाचविणे किंवा जिवे मारणे यांतील कोणते योग्य आहे?” परंतु ते गप्प रहीले.


Komagena o Sabat ma wangeka de o Yesus una wisilohaka, so ma ngale magegena o Yahudika manga roriri asa o Yesus wisitobio. 	 येशू शब्बाथ दिवशी या गोष्टी करीत होता म्हणून यहूदी लोक यशूशी दुष्टपणे वागू लागले.


O Romaka ma nyawa de o gota ngohi isingangapo, komagena iaka sidago isipara lo ma saange. Ma moiku de o teto ngohi isipapaka ma ngale itooma. O teoka so kiaka ngohi kanaga o deru ma rabaka de itorihi gena mia deru lo iletaka, magena idadi sidago isipara lo ma saange, de lo o wange moi de o putu moi ngohi lo kanaga o teoka iqasi-qasi. 	 तीन वेळा काठीने मारण्यात आले, एकदा मला दगडमार करण्यात आला, तीन वेळा माझे जहाज फुटले, खुल्या समुद्रात मी एक रात्र व एक दिवास घालविला.


Ma orasi o ngopa magena awi umuru o wange tupaangeka, de o nyawa imakokadate de o gianongoru ona magena yahino imatolomu ma ngale una iwisuna, mote de o Yahudika manga adati de manga galepu. Manga edekati la yodupa iwisironga o Zakharia, maro awi baba masirete awi ronga. 	 मग असे झाले की, आठव्या दिवशी मुलाची सुंता करण्यासाठी ते आले, ते, त्याच्या बापाचे जे नाव होते तेच म्हणजे जखऱ्या नाव ठेवणार होते.


O bangsa moi yasaturu o bangsa ma somoa, o kolano moi asa yakudoti o kolano ma somoa. Kiaka o dunia ma qokuka asa idadi kiaka bato o bare so o ino asa ihiwa, de lo o osu de o diwotu. 	 होय, एक राष्ट्र दुसऱ्या राष्ट्रावर उठेल. अनेक ठिकाणी भूकंप व दुष्काळ येतील.


De Una wotemo kali onaka, "Ai salam nginika! Tanu nia sininga ma rabaka igogou isosanangi. Maro Ai Baba woisulo Ngohika so tahino, komagena so ngini lo Ngohi asa tinisulo la nitagi o bi nyawa o dunia ma rabaka." 	 पुन्हा येशू म्हणाला, “तुम्हांबरोबर शांति असो! जसे पित्याने मला पाठवले आहे, तसे मी तुम्हांला पाठवितो.”


So kagena o Petrus de o rasul ma somoa yamogiowo de moi imaokoye, de una wobicara o bi nyawa yadadalaka, awi ili walamo-lamo wotemo, "O gianongoru de lo o nyawa ningodu o Yerusalemka nigogoge! Hino la bilasu o hali manena tinisingangasu nginika, so niise nisidodiahi. 	 मग पेत्र अकरा प्रेषितांसह उठून उभा राहिला. आणि तेथे असलेल्या लोकांना ऐकू जावे म्हणून मोठचाने बोलला. तो म्हणाला, “माझ्या यहूदी बंधूंनो, आणि तुम्ही सर्व यरुशलेमचे रहिवासी, माझे ऐका, मी जे सांगतो, ते तुम्हांला समजणे जरुरीचे आहे, काळजीपूर्वक ऐका.


So ona itemo ma ria o Harunka, 'Hika ngona nomigaka ngomika o giki ma dodulada ngai muruo naga, la o giki magena aku imingaho de mia simaka iqoqoma, sababu ma ngale o Musa magena ngaroko womingahoka de womisisupuka o Mesir ma tonano duma, ce, miwinako kawa de miwisidooha kawa.' 	 आपले वाडवडील अहरोनाला म्हणाले, ‘आमच्यापुढे चालतील असे देव आमच्यासाठी तयार कर. कारण इजिप्त देशातून काढून आम्हांला बाहेर घेऊन येणारा हा मोशे, त्याचे काय झाले हे आम्हांला माहीत नाही’.


Komagena imaaka sababu ona iminako itiai waasi, bai Ai Baba bai lo Ngohi. 	 आणि ते तुम्हांला असे जरूर करतील कारण त्यांना पिता किंवा मी माहीत नाही.


So ngini ningodu o orasi manena ngohi tinisisaraha o Gikimoika, la Una asa winijaga de lo nia piricaya wosiputuru, de aku o oho ikokakali winijajika, maro o kia o nyawa Una wahihirika asa wahikeka. Magena asa Una waaka, nakoso Awi dodara ma habari nimasigocoho nia siningaka. 	 आणि आता मी तुम्हांला देवाच्या व वचनाच्या कृपेच्या अधीन करतो. जी तुमची वाढ करण्यासाठी समर्थ आहे, व सर्व पवित्र केलेल्यांमध्ये वतन द्यावयाला समर्थ आहे.


Itekawa, de ona imasidiado o riho moi ma ronga o Golgota, ma ngale "O Sahe ma Papala ma Riho". 	 जेव्हा ते ‘गुलगुथा’ (म्हणजे कवटीची जागा) नावाच्या ठिकाणी येऊन पोहोचले.


Ona yamotoha kanaga yofufuma de lo yamotohali kanaga yococawaro. 	 त्या दहा मुलींपैकी पाच मुर्ख होत्या आणि पाच शहाण्या होत्या. मूर्ख मुलींनी आपले दिवे घेतले, पण दिव्यासाठी तेल घेतले नाही.


Ngohi, Tertius, o Jou Awi nyawa moi lo ai salam tosidingo nginika. O surati manena o Paulus awi demo gena ngohi talelefo. 	 पौलासाठी हे पत्र लिहून देणारा मी तर्तिय तुम्हांला प्रभुमध्ये सलाम सांगतो.


Duma ma orasi una waaka maro komagena, de imatodoka awi tuangi asa womasidiado ma orasi eko ma wange una wananakowa. 	 आणि तो सेवक तयारीत नसेल अशा वेळी मालक येईल.


Ngini bilasu niahike o nyawa ma somoaka, la ma ngale ngini masirete lo done o Gikimoi asa winihike kali. Una magena winihike o ngongike qaloloha gena de ma boloika de iwedo-wedo wosituga nginika, sababu o duduga kiaka ngini o nyawa niasituga, maro komagena lo asa o Gikimoi winituga ngini kali." 	 दुसऱ्यांना द्या म्हणजे तुम्हांलाही दिले जाईल. तुमच्या पदरात हलवून, दाबून, ओसंडून वाहणारे उत्तम माप ओतले जाईल. जे माप तुम्ही दुसऱ्यांसाठी वापरता त्याच मापाने तुम्हांला दिले जाईल.”


So kagena de o polisika magena itagi so o kia ona yotetemoka gena isingangasu o Roma ma bobaretaka. Ma orasi ona yanako igogou o Paulus de o Silas gena o Romaka ma nyawa, de o Roma ma bobareta magena lo yamodoka, sababu yahakim waasi de asa yasulo yangangapoka. 	 शिपायांनी पुढाऱ्यांना पौल जे म्हणाला, ते सांगितले, जेव्हा पुढाऱ्यांनी ऐकले की पौल व सीला रोमी नागारिक आहेत, तेव्हा ते घाबरले.


O bi bangsa ma nyawa inisigogigisewa manga doosa foloisi ilamo. Duma ma orasi yaadoka, ona asa Ngona nangamo. Isosone manga manara natailako. Nasilamo o bi nabi gena Ani sosulo, Ani nyawa yauqu eko yalago, nako inihoromati Ngona, yangodu nasifanggali de o dodara. O nyawa o dorou yaaaka o duniaka Ngona asa ka nasisa de nabodito." 	 जगातील लोक रागावले पण आता तुझा राग आला आहे, आता मेलेल्या माणसांचा न्याय करण्याची वेळ आली आहे. तुझे सेवक, संदेष्टे यांना बक्षीस देण्याची वेळ आली आहे. आणि तुझ्या पवित्र लोकांना बक्षिस देण्याची वेळ आली आहे. जे लहानमोठे लोक तुझा आदर करतात, त्यांना बक्षिस देण्याची वेळ आली आहे. जे पृथ्वीचा नाश करतात, त्यांचा नाश करण्याची वेळ आली आहे!”


So nakoso o bi imam o Lewi awi ngopa de awi danoku ona magena yatagalika de o imam moili, de igogou bilasu o bobita magena lo yatagali. 	 कारण जेव्हा याजकपणात बदल होतो तेव्हा नियमशास्त्रसुद्धा बदलणे अपरिहार्य होते.


So wotemo onaka, "Ma orasi ngini kadoka niwosa o dokuka, done o nyawa moi niwimake o rube de ma akeka waaho. Una magena niwimote-mote sidago o tahu kiaka wowosa, 	 तो त्यांना म्हणाला, “तुम्ही नगरात प्रवेश कराल तेव्हा पाण्याचे भांडे घेऊन जाणारा एक मनुष्य तुम्हांला भेटेल. तो ज्या घरात जाईल तेथे जा.


O gisisi ma sonongali asa itura o tona qalolohaku. So ioho ma goho ifero qaloha de ma hutu ilamo so isopo. Ma sopo kanaga qaloha sidago ma para ratu moi." So Una wajarita qabolo de wotemo, "He! Ngini de nia ngauka tanu niise la nianako. Sidago kanena." 	 काही बी चांगल्या जमिनीवर पडले. ते उगवले, वाढले व जे पेरले होते त्यापेक्षा शंभर पट पीक जास्त आल.” या बोधकथा सांगत असता तो मोठ्याने म्हणाला, “ज्याला ऐकण्यास कान आहेत, त्याने ऐकावे!”


Upa lo nitemo ngomi manena midalu, maro o kia ngini nimitahe ngomika. Sababu o orasi manena o goginita nosi de asa o cako siwo. 	 सकाळचे नऊ वाजलेले आहेत आणि तुम्हांला वाटते तसे हे लोक द्राक्षारसाच्या धुंदीत बोलत नाहीत!


Komagena Una wotemo, so kanaga o teto o ngoraka magena ona yalolo la o boosu ma ngora ipelenga. De o Yesus Una asa womamataga o dipaye, de wotemo, "Ai Baba, Ngona to Ngohi Ai gogolo noiseka, so Ai sukuru Ngonaka tatide kasi. 	 मग त्यांनी दगड बाजूला केला. तेव्हा येशू वर पाहून म्हणाला, “पित्या, तू माझे ऐकले, म्हणून मी तुझे उपकार मानतो.


Duma mia dodiao ona magena asa o Akhayaka de iside iqoma yakahika o Troas ma kotaka, so kagena imidamaha. 	 ही माणसे आमच्यापुढे गेली व त्रोवस येथे आमची वाट पाहू लागली.


Ngone nanga Jou Yesus Una magena Awi au ikopola gena,isiputuruka o Gikimoi Awi jaji kiaka ikokakali ngoneka. Una gena o Gikimoi asa o sone ma rabano wisioho kali de Una wodadi o Sowohi Wilalamo, de ngone gena Awi duba-duba wajojajaga. Komagena so ngohi togolo o Gikimoika, Una o sanangi ma gola, tanu Una masirete 	 ज्या शांतीच्या देवाने आपल्या मेंढरांचा (म्हणजे आपल्या लोकांचा) मेंढपाळ, आपला प्रभु येशू ख्रिस्त याला रक्ताच्या युगानुयुगाच्या नव्या कराराद्धारे उठविले.


Duma nagoona la kanaga yomanosu, yotemo Ngohi inakowa, de ona lo o Gikimoi Awi malaikat-malaikat manga simaka Ngohi asa tomanosu de totemo, 'O nyawa ona manena to Ngohi Ai nyawa imomote yasowo.' 	 परंतु जो मला इतर लोकांसमोर नाकारतो, तो देवदूतांसमोरही नाकारला जाईल.


Nako o nyawa o orasi magena, de ona yangodu gena o Salamati ma Kolano Una magena iwidamaha. Ona manga siningaka imasano itemo, "Nagala o Yohanes manena igogou o Salamati ma Kolano powidodamaha." 	 लोक मशीहाची अपेक्षा करीत होते. आणि ते सर्व त्यांच्या मनामध्ये योहानाबद्दल आश्चर्य करीत होते व असा विचार करीत होते की, “कदाचित तो ख्रिस्त असण्याची शक्यता आहे.”


Igogou, o nyawa o Gikimoi wipipiricayawa ona magena manga manara ma sopo done yahiri, magena upa sidago ngohi taaka bai! Manga manara ma sopo gena done ka o Gikimoi asa wahiri. Duma ngini gena bilasu o nyawa ipipiricaya ona magena manga manara ma sopo niahiri kasi. So imatero de o kia naga isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "Bilasu o nyawa de manga dorouka, ona magena bilasu niasisupu to ngini nia sidongirabano." 	 देव जे मंडळीबाहेर आहेत त्यांचा न्याय करील. पवित्र शास्त्र म्हणते, “तुमच्यामधून दृष्ट मनुष्याला काढून टाका.”


Komagena lo nakoso o tahu ma raba moi la imakitinga, cawali o wange de o putu imatekekokangamo, de ma ngale ona manga rimoi gena asa ibiau so isisa. 	 आणि घरातच फूट पडली तर ते घर टिकू शकत नाही.


Kagena de o bi guru agama de lo o bi Farisika ma nyawa ona yamuruo naga yahino kagena. De ona imingaho o ngopeqeka moi, ona imitago ma orasi muna dede yanau moi imasikiidu kekiaka una magena ami roka wisowo. So ona imingaho o Yesuska, de imisulo, "Hika ngona gena nomaoko mia simaka." 	 नियमशास्त्राचे शिक्षक व परुशी एका स्त्रीला घेऊन तेथे आले. त्या स्त्रीला व्यभिचाराचे पाप करताना पकडले होते. या यहूदी लोकांनी त्या स्त्रीला बळजबरीने लोकांपुढे उभे केले.


Gena una wakelelo o dipa ipelenga de o kia naga koloko o baro ingongoha moi de ma pupuku ihaka o duniaku yasiha, 	 आणि आपल्यासामोर आकाश उघडले असून चारही कोपऱ्यांना बांधून खाली सोडल्यामुळे मोठ्या चादरीसारखे काही तरी जमिनीवर येत आहे, असे त्याला दिसू लागले.


Duma o kia bato nia siningano isusupu de nia uruno itemo, magena inisitorou o Gikimoi Awi simaka. 	 परंतु ज्या गोष्टी तोंडातून बाहेर निघतात त्या अंत:करणातून येतात व त्याच माणसाला डागाळतात.


Maaho de mogogeku o Yesus Awi qohuka, de asa moari. Una Awi qohu magena de ami kongo mosipesaka. Qabolo de ami hutu lo asa Awi qohu maese la qadudu, de mahame, de lo o gososo qabobou gena moguse de mosiqahu. 	 ती त्याच्या पाठीमागे पायाशी उभी राहून रडत होती, ती आपल्या आसवांनी त्याचे पाय भिजवू लागली. नंतर तिने ते आपल्या केसांनी पुसले, त्याच्या पायाचे मुके घेतले व त्यावर सुगंधी तेल ओतले.


Ena gena, ma orasi wooho kali de iwisimane o nyawa yangodu kawa, ka cawali ngomi manenaka, de ma orasi Una wooho kali o sone ma rabano ngomi mioqo de miudo dede Una. De ngomi manena o Gikimoi womihirika la midadi saksi ma ngale Una. 	 परंतु सर्वच माणासांनी येशूला पाहिले नाही. देवाने त्यांना अगोदरच साक्षीदार म्हणून निवडले होते. त्यांनीच त्याला पाहिले. ते साक्षीदार आम्ही आहोत! येशू मरणातून उठविला गेल्यानंतर आम्ही त्याच्याबरोबर अन्नपाणी सेवन केले.


Ngaroko ngone nanga moi-moi gena ka imaketero, duma o bi cocatu moi-moi ma Kristus ngone wonahihike gena kanaga imaterowa. Ngone moi-moi o cocatu pamake la ma ngale Awi manara paaka, de o cocatu ilalamo magena inasikelelo igogou to Una Awi sininga gena qaloha. 	 ख्रिस्ताच्या दानाच्या मोजमापाप्रमाणे आपणांस प्रत्येकाला कृपेचे विशेष दान दिले आहे.


Kagena de Una womatogu de waaso wotemo, "O kia niodupa Ngohi taaka nginika." 	 मग येशू थांबला आणि त्यांच्याशी बोलला, त्याने विचारले, मी तुमच्यासाठी काय करावे अशी तुमची इच्छा आहे?”


Ma ngale qangodu magegena ngini manena nidadi o saksi. 	 या गोष्टींचे तुम्ही साक्षी आहात.


Kagena de Una wotemo onaka, "Hino la o orasi manena ngini aku nimote Ngohi la asa nianako." So ona yasinoto magena Una wimote de imasidiado to Una Awi riho kiaka kagena wogogogeka. Ma orasi kagena imasidiado he o cako iha qamaqa-maqa. De o wange magena ona kagena igoge dede Una. 	 येशूने उतर दिले, “माझ्याबरोबर या म्हणजे तुम्हांला दिसेल.” तेव्हा ते दोघेजण येशूबरोबर गेले. येशु राहत होता ती जागा त्यांनी पाहिली. ते त्या दिवशी येशूबरोब तेथे राहिले. त्यावेळी सुमारे दुपारचे चार वाजले होते.


Ipasaka, de Una lo womasimane o Yakobuska, de kagena o bi rasul yangoduka. 	 नंतर तो याकोबाला दिसला, मग पुन्हा तो सर्व प्रेषितांना दिसला.


De ma sihino o nyawa ma nonoma womatengo wisidadika asa o Gikimoi lo wosidadi o bi bangsa moi-moi o duniaka, de wasulo yodogoge o dunia manena ma qokuka, kiaka Una masirete wosidailako iqomaka o orasi o kia de o riho kiaka bato ona aku ioho. 	 देवाने एका माणसाला (आदाम) निर्माण करुन सुरुवात केली. त्याच्यापासून त्याने वेगवेगळे लोक निर्माण केले. देवाने त्यांना सगळीकडे राहण्यास मुभा दिली. देवाने त्यांना काळ व सीमा ठरवून दिल्या.


De ma goginita noli, de o Yesus wositatapuka asa o Galilea ma tonaka wotagi. So womajoboka, de kanaga o nyawa moi awi ronga o Filipus wikelelo so wiaso, de witemo unaka, "Hino la tanu ngona lo noimote Ngohi." So una lo o Yesus iwimote. 	 दुसऱ्या दिवशी येशूने गालील प्रांतात जाण्याचे ठरविले. तेव्हा तो फिलिप्पाला भेटला, येशु त्याला म्हणाला, “माझ्यामागे ये.”


Ona itemo, "So tanu o nonako ihahairani moisi bilasu Ngona naaka kali la ngomi miakeleloka, de asa ngomi minipiricaya Ngonaka. So hika Ngona naaka. 	 मग लोक येशूला म्हणाले, “देवाने तुम्हांलाच पाठविले आहे हे पटविण्यासाठी तुम्ही कोणता चमत्कार कराल? तुम्हांला एखादा चमत्कार करताना जर आम्ही पाहिले तर आम्ही तुमच्यावर विश्वास ठेवू. तुम्ही काय कराल?


Kagena de o nyawa yadadala manga sidongirabano ma binuka imatoore itemo komanena, de ma binukali imatoore itemo hiwa komagenawa, sidago lo ma kapita gena wosidodogu ma ngalewa qadoohaso imaaka komagena. Ma sababu magegena so una wosulo la o Paulus iwingaho wisikahika o prajurit ma tahuka ma ngale wijaga, la kagena asa wisasano. 	 गर्दितून वेगवेगळ्या प्रकारचे आवाज ऐकू येऊ लागले. गोंधळामुळे व ओरडण्यामुळे सरदारला सत्य काय आहे हे जाणून घेता येईना. म्हणून सरदाराने शिपायांना हुकूम दिला की, पौलाला इमारतीत घेऊन जावे.


sababu o orasi manena Ngohi totemo nginika, o orasi manena bato Ngohi done o anggur manena taudo kawa, sidago ma orasi imasidiadoka o Gikimoi wodadi o kolano o dunia qamomuane ma raba kasi." 	 कारण मी तुम्हांस सांगतो की, देवाचे राज्य येईपर्यंत यापुढे मी द्राक्षफळांचा रस घेणार नाही.”


Duma nibodito ngini nikakaya o orasi manena, sababu ngini nia sanangi gena niamake qaboloka. 	 “पण श्रीमंतानो, तुम्हांला दु:ख होवो कारण तुम्हांला अगोदरच सर्व सुख मिळाले आहे.


O wange magegena isidailako ma ngale ma langino o Sabat ma wange de ma boboloi o wange magena o Paskah ma Wange ma rarame ilalamo moi. Ma ngale magegena so o Yahudika manga roriri yodupawa, nakoso o Sabat ma wangeka, de o bi sone ma bake o sangahadika gena kanagasi, so ma gubernur o Pilatuska iwigolo la ibisisangahadika manga qohu gena yatepi, ma ngale ona isiguti o sangahadiku de gila-gila yapoosu. 	 तो तयारीचा दिवस होता व दुसऱ्या दिवशी विशेष शब्बाथाचा दिवस होता. शब्बाथ दिवशी शरीरे वधस्तंभावर राहू नयेत अशी यहूदी लोकांची इच्छा होती. त्यांनी पिलाताला पाय तोडण्याची आणि शरीरे वधस्तंभावरून खाली घेण्याविषयी विचारले,


De ona magena la kanaga Ai girinaka asa yotemo, 'Jou, kapuruo de ngomi minimake ma orasi Ngona inisapi de o ino ngomi minihikeka, eko Ani kiri qadudu de o ake ngomi lo minihike Ngonaka. 	 ‘मग जे नीतिमान आहेत ते उत्तर देतील, प्रभु आम्ही तुला केव्हा भुकेला व तहानेला पाहिला आणि तुला खायला आणि प्यायला दिले?


Duma nakoso o nyawa manga manara gena Una wanano qatorou, de Una asa manga dorou ma sopo magena woholu wafanggali de o loha bai! Duma ona manga rohe gena asa wasisalamati, maro o nyawa manga tahu la kanaga qangodu qaukuka de cawali manga rohe asa isalamati. 	 त्याला बक्षीस मिळेल जर एखाद्याचे काम जळून गेले, तर त्याचे नुकसान होईल, परंतु जेव्हा तो इमारतीला लागलेल्या अग्नीपासून बचावासाठी पळून जाईल तेव्हा तो तारला जाईल.


Sababu ka Una magena so o bi moi-moi qangodu idadika, o moi-moi kanaga o sorogaka so qangodu pakokelelowa, de o moi-moi qangodu o duniaka so paaku pakeleloka, komagena o bi gurumi lo qangodu ikokuasa de ipopareta lo. Una gena foloisi wolamoli ma sababu o moi-moi qangodu wosidadi ma ngale Una iwisigiliri. 	 कारण स्वर्गात आणि पृथ्वीवर सर्व काही त्याच्या सामर्थ्याने निर्माण केले गेले. जे काही दृश्य आहे आणि जे काही अदृश्य आहे, सिंहासने असोत किंवा सामर्थ्य असो, सत्ताधीश असोत किंवा अधिपती असोत सर्व काही त्याच्याद्वारे निर्माण केले गेले.


Ona o Yahudika yasowo gena, nakoso o Gikimoi manga dorou wafanggali de o dorou magena igogou de itiai, sababu ngaroko igogou ona Una iwinakoka, duma ona gena iwisimuliawa de lo manga sukuru Unaka yatidewa. Duma ona manga sininga ma rabaka he itiai kawa so Una gena wisihoda yaakuwa, maro o nyawa de itagi o bubutu ma rabaka. 	 कारण जरी त्यांना देव माहीत होता तरी त्यांनी देव म्हणून त्याचा आदर केला नाही, किंवा त्याचे आभार मानले नाहीत, उलट ते आपल्या विचारात निष्फळ झाले आणि मूर्ख अंत;करणे अंधकारमय झाली.


Sababu nakoso o tahu ma sosoqe la waakaka de awi pipi qamataka, so idadiwa o tahu magena wosibolo, de o bi nyawa yangodu la yakelelo, ona magena asa wisiihe unaka. 	 नाहीतर कदाचित तो पाया घालील आणि पूर्ण करु शकणार नाही. आणि जे पाहणारे आहेत ते त्याची थट्टा करतील आणि म्हणतील,


Ma orasi ona ikokalaki imaokoye, de ngohi ai siningaka tamalo nagala asa una wikalaki koloko o dorou moi waakaka, duma to ona manga galaki ma rabaka pamakewa ma ngale wikokalaki una magena bilasu powisifanggali de o sangisara. 	 त्याच्यावर आरोप करणारे जेव्हा त्याच्याविरुद्ध बोलण्यास उभे राहिले, तेव्हा माझ्या अपेक्षेप्रमाणे कसल्याही गुन्ह्याबाबत त्यांनी त्याच्यावर आरोप केले नाहीत.


O bi nyawa yadadala iqoqoma de ma binukali itotuuru Una wimote-mote gena, yangodu imasagaga itemo, "Gikimoi powigiliri! Igogou! Una wahino de o Jou Awi ronga. So tanu Una magenaka o Gikimoi Awi laha wisicatu. 	 पुढे चालणारे व मागून येणारे घोषणा देऊ लागले, “होसान्ना, प्रभूच्या नावाने येणारा धन्यवादित असो. स्रोत. 118:25-26


De o Yehuda ma baba gena o Yakub, o Yakub ma baba gena o Ishak, o Ishak ma baba gena o Abraham, o Abraham ma baba gena o Terah, de o Terah ma baba gena o Nahor. 	 यहूदा याकोबाचा मुलगा होता. याकोब इसहाकाचा मुलगा होता. इसहाक अब्राहामाचा मुलगा होता. अब्राहाम तेरहाचा मुलगा होता. तेरह नाहोराचा मुलगा होता.


O juba Una womasititibaka gena yatono kasi o auku. Una wisironga lo o Gikimoi Awi Demo. 	 त्याने आपल्या अंगात रक्तामध्ये भिजविलेला झगा घातला होता. त्या स्वाराचे नाव “देवाचा शब्द” असे आहे.


Komagena lo kiaka bato Una wotagi, o bi soaka eko o bi dokuka, ona o nyawa yasisiri o pasar ma dateka yahahadoku de igolo Unaka, "Baba, nako nomisimaha, hitilahi Ani juba ma ngoguka sutu miacoho!" La o nyawa nagoona yacocoho gena yangodu manga siri itoguka. 	 खेड्यात, गावात किंवा शेतात आणि, जेथे बाजाराच्या जागी कोठे तो गेला तेथे लोकांनी आपल्या आजारी माणसांना आणून ठेवले. त्यांनी त्याला फक्त त्याच्या झग्याच्या काठाला स्पर्श करू देण्याची विनंति केली. ज्यांनी त्याला स्वर्श केला ते बरे झाले.


So komagena lo de ma Kristus. Una magena wisowo womatide la wodadi o Imam Wilalamo moi la wihohoromati. Duma ma ngale Una gena o Gikimoi masirete asa wiaso de witide, so ma Ngopa Una magenaka witemo, "Ngona gena Ai Ngopa. O wange manena Ngohi tadedemo yangoduka, igogou Ngohi gena to Ngona Ani Baba." 	 त्याचप्रमाणे, ख्रिस्ताने मुख्य याजक होण्याचा गौरव स्वत:हून आपणावर घेतले नाही, परंतु देव ख्रिस्ताला म्हणाला, “तू माझा पुत्र आहेस आज मी तुला जन्म दिला आहे.” स्तोत्र. 2:7


So qabolo de o guru agama yamuruo naga yotemo Unaka, "Baba Guru, Ani sango gena foloi qaloha bai!" 	 काही नियमशास्त्राचे शिक्षक म्हणाले, “गुरुजी, उत्तम बोललात!”


Ngaroko komagena, duma ngini gena niaaka foloi qalohaka, sababu ma orasi ngohi o sangisara ma rabaka ngini kanaga o ririwo nihike. 	 तरीही माझ्या संकटकाळात तुम्ही साहाय्य केलेत हे चांगले केले.


So Ngohi asa towisiloha la asa ninako, Ngohi o Nyawa ma Duhutu manena o duniaka tahino de Ai kuasaka la nia dorou tasiapongu." So wotemo woluluguka, 	 परंतु मनुष्याच्या पुत्राला पृथ्वीवर पापांची क्षमा करण्याचा अधिकार आहे हे समजावे म्हणून तो पक्षघाती मनुष्याला म्हणाला,


Una magegena o Gikimoi asa wisulo la wosone de Awi au ikopola, ma ngale ngone nanga dorou aku yapiki. Nakoso o Jou Yesus nanga dagali powipiricaya, de o Gikimoi aku ngone wonasiapongu. Komagena Una waaka la ma ngale ngone wonasikelelo igogou Una womanara itiai, ma orasi iqomaka ma Kristus wahino wosone waasi, de o Gikimoi wosabari so ma ngale o nyawa manga dorou gena wafanggali waasi. 	 लोकांच्या पापांची क्षमा व्हावी म्हणून ख्रिस्ताचे रक्त सांडून देवाने त्याला जाहीरपणे पुढे केले. देवाने हे यासाठी सिद्ध केले की तो नीतिमात आहे हे सिद्ध व्हावे.


Kanaga imatero maro o kia isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "O moi-moi o Jou Awi siningaka o nyawa moi lo akuwa yatuga. O Jou Una gena o nyawa moi lo akuwa widoto." Ka ka ngone manena, o Gurumi Qatetebi powimomote gena, o moi-moi ma Kristus Awi siningaka magena kanaga ngoneka wonasimane de wonadoto, la ngone aku panako. 	 “प्रभूचे मन कोण जाणतो, जो त्याला शिकवू शकेल?” यशया 40:13 परंतु आमच्या ठायी ख्रिस्ताचे मन आहे.


Pei! Una wobarani so ngaroko o nyawa yadadala nanga simaka lo Una aku ka wobicara. Ngaroko komagena, duma nanga roriri moi lo waali la aku Una wikalaki. Nagala nanga roriri ona lo yanako Una magena o Salamati ma Kolano, eko idodooha. 	 परंतु सर्व लोक आपल्याला पाहू आणि ऐकू शकतील अशा ठिकाणी हा शिक्षण देत आहे. आणि शिक्षण देताना त्याला थांबविण्याचा कोणीही प्रयत्न करीत नाही. कदाचित हा खरोखरच ख्रिस्त आहे असे पुढारी लोकांनी ठरविले असेल.


Duma kagena o kota ma duduka kanaga igoge o nyawa yangodu la de manga manara qatotorou, komagena ona yototooma, o nyafusu ma dorou yaaaka, igogomahate, o kia naga manga gia isiaaka de kagena yasusuba de lo yatotodamatoko. 	 परंतु “कुत्रे” चेटकी, जादूटोणा करणारे, व्यभिचारी, मूर्तिपूजा करणारे, आणि निरनिराळ्या रीतीने लबाडी करणारे व लबाड बोलणारे बाहेर राहतील.


Ka idadi o bi sihode moi-moi o pasarka isiiija gena qangodu ka paoqo. Upasi patuga poqoma de pahiri nagala o serika isisubaka eko hiwa. 	 मांसाच्या बाजारात जे मास विकले जाते ते कोणतेही मांस खा. विवेकबुध्दीला त्या मांसाविषयीचे कोणतेही प्रश्न न विचारता खा.


Komagena lo o ngopeqeka moi ma roka mowiholuka de mokawi de yanau ma somoali, muna magena he mosundali ma ngale ma roka ma nonomaka." 	 आणि जर पत्नी आपल्या नवऱ्याला सोडते आणि दुसऱ्याबरोबर लग्न करते तर तीही व्यभिचार करते.”


De lo nako yaaku, nimasikadailako la nia oho ma rabaka gena ka cawali o rimoi de o sohi. 	 शक्य असेल तर ते तुमच्यावर अवलंबून असल्याने सर्व लोकांबरोबर शांतीने राहा.


Komagena lo ma Kristus Una wodupa wosone ma ngale ngone nanga dorou, so o Gikimoi gena he wonasisala kawa, maro iqoqoma o haiwani lo yatola ma ngale Una gena he wasisala kawa. De upa ka to ngone nanga dorou, duma o bi nyawa yangodu manga dorou lo aku he wasisala kawa. 	 तो अर्पण आहे जो आमचे पाप आमच्यापासून काढून घेतो आणि केवळ आमचेच पाप नव्हे तर सगळ्या जगाचे पाप काढून घेतो.


De wotemo, "Ngohi tinidedemo nginika, o Yesus Una magena ka ka Ngohi qabolo. So nakoso ngini igogou nisari Ngohi manena, de bilasu to Ngohi Ai dodiao manena niaqohaka, ona upa niatago." 	 येशूने उत्तर दिले, “मी तुम्हांला सांगितले की तो मी आहे. जर तुम्ही मला शोधत असाल तर या लोकांना जाऊ द्या.”


"Powigiliri o Jou, Una o Israel awi ngopa de awi danoku gena nanga Gikimoi. Sababu Una magena wahino ma ngale ngone Awi nyawa la nanga saturu yangoduno gena wonapalako. 	 प्रभु, इस्राएलाचा देव धन्यवादित असो, कारण तो त्याच्या लोकांना मदत करण्यास, व त्यांना मुक्त करण्यास आला आहे.


Komagena so ngini bilasu manga dodoto moi-moi gena qangodu niamote. Duma ona manga gogoho gena upa ngini nimadoto, sababu manga dodoto nginika gena ona yamotewa. 	 म्हणून ते जसे सांगतात तसे तुम्ही करा. पण ते जसे करतात तसे करू नका. मी असे म्हणतो याचे कारण ते बोलतात पण त्याप्रमाणे करत नाहीत.


Qabolo de o Yesus wotagili o Gikimoi Awi Tahu ma lolohaka, de wasitodadaheno o nyawa yadala kagenadahu imasiiija, so Una wadusu, 	 येशूने मंदिरात प्रवेश केला व जे विक्री करीत होते, त्यांना बाहेर हाकलू लागला.


O ngihi magena ma rabaka kanaga o ngihi ma sinotoka lo de o baro isipoperesu, gena isironga o Ngihi Foloi Qatetebi. 	 दुसऱ्या पडद्यामागे एक खोली (मंडप) होती, त्याला परमपवित्रस्थान म्हणत


Timotius, o kia o Gikimoi wonihihike ngonaka bilasu nojaga nosidiahi. Nomasirese o demo ma faida ihiwa, de o demo maro o Gikimoi wodudupawa, de lo o dodoto ikokulai so imaketerowa de o dodoto itotiai de ona itemo magena "O Demo foloi icawaro". 	 तिमथ्या, तुझ्याजवळ विश्वासाने सांभाळावयास दिलेल्या ठेवीचे रक्षण कर. रिकाम्या वटवटीपासून आणि चुकीने ज्याला तथाकथित “ज्ञान” म्हणतात त्याच्याशी संबंधित असलेल्या परस्परविरोधी विश्वासापासून दूर जा.


Ma orasi magena de isikahino o Yesus wodoto wotemo, "He! Nimatoba de nimatoduba la nia dorou niodongosa, sababu o Gikimoi wopareta maro o kolano moi gena he womasidiado." 	 त्योवेळेपासून येशू उपदेश करू लागला व म्हणू लागला की, “पश्चात्ताप करा, कारण स्वर्गाचे राज्य जवळ आले आहे.” (मार्क 1:16-20; लूक 5:1-11)


Ona magena wisano Unaka, "Nomisingangasu ngomika, igogou Ngona manena o Salamati ma Kolano?" Una wosango, "Ngaroko lo Ngohi tinisingangasu nginika, duma ngini asa nipiricayawa. 	 ते म्हणाले, “जर तू ख्रिस्त आहेस तर आम्हांला सांग.” येशू त्यांना म्हणाला, “जरी मी तुम्हांला सागितले तरी तुम्ही माझ्यावर विश्वास ठेवणार नाही.


Ona yangodu kagena igoge sidago lo o Herodes wosone. Ma dodagi komagena, so igogou maro o kia o Jou wotemo lo qabolo Awi nabika, ena gena, "Ai ngopa done asa Ngohi towiaso o Mesirno." 	 आणि हेरोद मरेपर्यंत तेथेच राहिला. प्रभु देवाने संदेष्ट्याच्या द्वारे सांगितले होते की, ‘मी माझ्या मुलाला इजिप्त देशातून बोलाविले आहे’ ते पूर्ण व्हावे म्हणून असे झाले.


Duma ngini magegena bilasu foloi niodupa o Gikimoi Awi demo nisigise, maro o ngopa asa isibubuoku so kanaga foloi yodupa yosusu. Bilasu niaaka komagena la ngini nia piricaya Unaka gena aku idadi foloisi qaputuru, sidago ma dodoguka de ngini magena o Gikimoi winisalamati lo qaboloka. 	 नुकत्याच जन्मलेल्या लहान बाळासारखे तुम्ही शुद्ध आध्यात्मिक दूधाची इच्छा धरा. यासाठी की त्यापासून तुमची वाढ होईल व तुमचे तारण होईल.


Kagena de Una wotemo, "Awalele! Filipus, kanaga itekaka potagi pomakokomote, qadoohaso ngona Ngohi noinako waasi. Sababu o nyawa nakoso Ngohi ikeleloka, de ona asa ma Baba lo iwikeleloka. So o kiaso ngona notemo komagena, 'Ngona nomisikelelo o Baba Gikimoi ngomika.' 	 येशूने त्याला म्हटले, “फिलिप्पा, मी इतका वेळ तुमच्याजवळ असताना तू मला ओळखले नाहीस काय? ज्याने मला पाहिले आहे, त्याने पित्याला पाहिले आहे, तर मग ‘आम्हांला पिता दाखव’ असे तू कसे म्हणतोस?


Ai dodiao nipipiricaya, komagena lo ma ngale o Gikimoi waaka to ngini nia sininga itiai Unaka. Ngini magegena lo o bobita o Gikimoino gena bilasu niaaka kawa, sababu ngini maro dede ma Kristus nimatekesikosoneka. Gena maro o ngopeqeka moi ami roka kanaga wosoneka, so muna magena o kawi ma bobita gena bilasu mamote kawa, de aku yanau moili mowikawi de to una awi ngopa mosibuo. Komagena lo ngini maro nipalakoka, so aku nidadi ma Kristus Awi nyawa. Una gena o soneno wisioho kali ma ngale o manara itotiai niaaka so o Gikimoi niwisihoromati. 	 माझ्या बंधूनो, अशाच प्रकारे नियमशास्त्राप्रमाणे तुम्हांलाही ख्रिस्ताच्या शरीराद्वारे ठार मारण्यात आले यासाठी की तुम्ही दुसऱ्या पुरुषाचे, जो मेलेल्यातून उठविला गेला होता त्याचे व्हावे, यासाठी की देवाच्या सेवेसाठी आमचा वापर व्हावा.


Ai manara maro komagena ma Imam Wilalamo de o Mahkamah Agama ma nyawa ona yangodu lo yanako, so aku ngohi totemo gena ngohi tokulaiwa. Sababu ona masirete o surati igaka de isimeta o bi Yahudika manga roriri igogoge o Damsyik ma kotaka, gena ngohi ihike totagi, la tahika kagena ma ngale o nyawa ipipiricaya o Yesuska asa tatago, de o rate tasipilikuka ona magena tangaho o Yerusalemno ma ngale yasangisara." 	 याची मुख्य याजक व धर्मसभेचे सर्व वडीलजन साक्ष देतील. त्यांच्याकडून दिमिष्कातील त्यांच्या बंधुजनांच्या नावाने मी पत्रे घेतली. आणि तेथे ह्या मार्गांचे (ख्रिस्ती) जे लोक होते, त्यांना कैदी म्हणून यरुशलेमास घेऊन येणार होतो, यसाठी की त्यांना शिक्षा व्हावी.


De o Yesus wotemo, "Boloka!" So Una wapaqa o nyawa una magena awi ngauka so wosiloha kali. 	 येशूने उत्तर दिले, “असे काही करु नका. त्याने त्याच्या कानाला स्पर्श केला व त्याला बरे केले.


De woleleleani ma sinotoka, una magena wahino de wotemo, 'Tuangi, iqomaka o pipi o guraci moi noihihike ngohika, magena ma dogo gena ngai motohali.' 	 मग दुसरा (नोकर) आला व म्हणाला, “तुमच्या पाच नाण्यांवर मी पाच नाणी आणखी मिळवली.”


De o Simon Petrus wosango wotemo Unaka, "Hiwa, Jou! Nakoso ngomi minidongosa, de naguunaka aku mitagi. Sababu o demo imisidudumu o oho ka sidutu ikakali gena, o demo ma sihino magena cawali ka Ngonano. 	 शिमोन पेत्राने उत्तर दिले, “प्रभुजी आम्ही कोठे जाणार? अनंतकलच्या जीवनाची वचने तर तुमच्याजवळ आहेत.