Ai dodiao nipipiricaya, igogou-gogou ngohi ai sininga ma dupa maro Una wodudupa gena, ihiwasi ma ngale ngohi gena o hadiah tamake. Duma ma ngale ngohi ai manara magena taaaka qaboloka, ngohi o orasi manena tosininga kawa, cawali tosininga de tosidailako tokaeli o manara moi-moi kiaka ngohi taaka waasi. Maro o nyawa moi la kanaga o gogitina ma rabaka, de bilasu una womagogora de upa womaginano ma duduka eko upa lo womatogu, duma una womaginano awi simaka la womagogora sidago ma batika waado. 	 बंधूंनो, त मी मिळविले असे मानीत नाही, परंतु एक गोष्ट आहे की, जी करण्याचा मी निश्चय करतो, जे भूतकाळात आहे ते मी विसरतो, आणि ते माझ्यापुढे आहे ते मिळविण्याचा प्रयत्न करतो.


Igogou, lebelaha o nyawa yangodu upa he ikawi, imatero maro ngohi. Ngaroko ngohi tosanangi komagena, duma tanako igogou o nyawamoi-nyawamoi kanaga de manga kia naga moi eko manga gogaho masirete o Gikimoi wasicatuka. So ma binuka yaaku sidago ma orasi yosone gena, upa he ikawi, duma ona ma binukali yaakuwa so bilasu ikawi. 	 मला असे वाटते की, सर्व लोक माझ्यासारखे असावेत पण प्रत्येक व्यक्तीला त्याचे स्वत:चे असे देवापासून दान आहे. एकाला एका प्रकारे राहण्याचे आणि दुसऱ्याला दुसऱ्या प्रकारे राहण्याचे.


Ngini nia ete de nia topora iqoqoma kanaga o bi nyawa itotiai yadadala gena yatoomaka, ma nonoma magena o Habel, una o nyawa moi iqoqomaka gena o moi-moi o kia itotiai gena waaaka, sidago ma duduuru o Zakharia, o Berekhya awi ngopa, una gena niwitooma o Gikimoi Awi Tahu ma lolohaka, kiaka o tahu o gaso yatutupu ma riho gena ma soaka. So ngini o bi nyawa o orasi manena o bi nabi gena Ngohi lo asa tasulo bilasu itagi nginika, ona magena icocawaro de Ai dodoto gena aku inidoto. Ma binuka ngini asa niatooma, ma binukali asa niasangahadi, de lo ma binuka asa nia puji ma bi tahuka niangangapo de ma binukali asa niaginihi so o bi doku nisigeto kiaka ona iloqaka. Ma dodoguka ngini o bi nyawa o orasi manena nia ete de nia topora, kiaka iqoqoma o nyawa itotiai yatotoomaka, to ona manga sala asa niamoku. 	 म्हणून ज्या चांगल्या लोकांचा वध या पृथ्वीवर झाला त्या सर्वांसाठी तुम्ही दोषी ठराल. हाबेल या चांगल्या मनुष्याच्या वधासाठी तुम्ही दोषी ठराल. आणि तुम्ही बरख्याचा पुत्र जखऱ्याला जिवे मारण्याविषयी दोषी ठराल. त्याला मंदिर आणि वेदी यांच्यामध्ये मारले होते. हाबेलाच्या काळापासून ते जखऱ्याच्या काळापर्यंत जे जे चांगले लोक मारण्यात आले, त्यांच्या वधाविषयी तुम्ही दोषी ठराल.


Qabolo de o Yesus womatoore de wotemo, "Baba! Ai gurumi tosisaraha Ani gia ma sohaka!" Wotemo komagena, de wosoneka. 	 येशू मोठ्या आवाजात ओरडला, “पित्या, मी आपला आत्मा तुझ्या हाती सोपवून देतो.” असे म्हटल्यानंतर तो मेला.


So ngohi asa toari tomatotoore, sababu kanaga o nyawa yangodu gena moi lo waali manga sininga itiai ma ngale o buku o lolo moi ma raba manena aku yonano de isingangasu. 	 मी खूप रडलो कारण ती गुंडाळी उघडून आतमध्ये काय आहे हे पाहण्याच्या योग्यतेच कोणीही नव्हते.


Naguuna ma peqeka womiholuka de wokawi de o ngopeqeka ma somoali, una magena he wosundali ma ngale ma peqeka ma nonomaka. Ka cawali muna gena mosundali moqomaka, gena aku idadi una muna womiholu." 	 मी तुम्हांसा सांगतो, जो मनुष्य आपली पत्नी सोडून देतो आणि दुसरीशी लग्न करतो तो व्यभिचार करतो. आपल्या पत्नीला सोडचिठ्ठी देण्याचे एकच कारण आहे, ते म्हणजे पहिल्या पत्नीने परपुरुषांशी व्यभिचार करणे होय.”


So o Natanael wosano wotemo o Yesuska, "Baba, iqomaka kiaka pomakamake so Ngona aku notemo ngohi noinakoka." So o Yesus wotemo unaka, "Baba, iqomaka o Filipus ngona woniaso waasi, de Ngohi tonikelelo ngona nomataru o ara ma hutu ma litimika nomatamiku." 	 “तुम्ही मला कसे ओळखता?” नथनेलाने विचारले. येशूने उत्तर दिले, “तू अंजिराच्या झाडाखाली उभा होता. तेव्हाच मी तुला पाहिले. फिलिप्पने तुला माझ्यााविषयी सांगण्यापूर्वीच.”


Ai sumbayang ma rabaka gena ngini tiniwosawa. Ngohi togolo o Gikimoika, nako wodupa, tanu iteka kawa de o ngeko woihike ma ngale ngohi aku tinikurumi. O Gikimoi masirete wanako de wakelelo o kia ngohi tododedemo itiai de itero, gena ngini tiniwosawa ai sumbayang ma rabaka. Una gena kanaga de ai sininga igogou towileleani, ma ngale o habari qaloloha, ena gena, Awi Ngopa masirete towisihabari. 	 माझ्या प्रार्थनेत मी नेहमी मागतो, जर देवाची इच्छा असेल तर शेवटी मला तुम्हांला भेटता येणे शक्य व्हावे.


So kagena o moi-moi una wasisupuka, de asa una watuda so wotagi woqoqoma, de awi duba qangodu gena asa awi duduno itotuuru, sababu awi ili gena o duba magena ka yanako. 	 आपली सर्व मेंढरे बाहेर पडल्यावर तो त्यांच्या पुढे पुढे चालतो. (त्यांचे नेतृत्व करतो). मेंढरे त्याच्या मागोमाग जातात. कारण ती त्याचा आवाज ओळखतात.


La komagena so upa ngona nimaqe nosihabari ma ngale to ngone nanga Jou. De upa nimaqe ma ngale ngohi ngaroko o habari qaloloha tosihabari so ngohi itago de ibuika, de lo ngaroko ngona nosangisara, duma imatero maro ngohi so de o Gikimoi Awi buturu ngona lo bilasu notagi la o habari qaloloha nosihabari. 	 म्हणून आपल्या प्रभूविषयी साक्ष देण्यासाठी लाज धरु नको किंवा मी जो त्याच्यासाठी कैदी झालो त्या माझी लाज धरू नको. तर माझ्याबरोबर सुवर्तेसाठी दु:ख सोस. देव तुला जे सामर्थ्य देतो त्याच्या साहाय्याने दु:ख सोस.


So ma orasi isitatapu qaboloka ma ngale o Paulus de ngomi o deruku mipane la miside mikahika o Romaka gena o Italia ma daeraka, so de mimajobo o Paulus de o nyawa yamuruo naga o bui ma rabaka yasisaraha o Yuliuska, una magena ma Kaisar awi prajurit yaratu moi manga sahe. 	 जेव्हा आम्ही समुद्रमार्गे इटलीला जाण्याचे ठरविले तेव्हा पौल व इतर काही कैद्यांना युल्य नावाच्या शताधिपतीच्या हाती सोपविण्यात आले. युल्य हा सम्राटाच्या सेनेतील एक अधिकारी होता.


Qabolo de o malaikat moili wotemo ngohika, "O nyawa la kanaga yakoro de yahino o Duba ma Goho Awi kawi ma rarameka, ona magena igogou de manga sininga isosanangi. Magena hika nalefo. O demo magena ka igogou o Gikimoi Awi demo." 	 नंतर तो देवदूत मला म्हणाला, “हे लिही, ज्यांना कोकऱ्याच्या लग्नाच्या मेजवानीचे आमंत्रण दिले आहे, ते धन्य!” तो मला म्हणाला, “हे देवाचे खरेखुरे शब्द आहेत.”


Sidago ngomi mia jaraka de mitura o tonaku, de o ili moi toise de mia bahasa Ibrani itemo ngohika, 'Saulus, Saulus! Qadoohaso Ngohi noisangisara. Ma ngale ngona Ngohi noiholu de noisangisara, so ngona masirete nisiri bato, so koloko o sapi ma nau moi ma duhutu wosipasi iholu de ma gorobaka yapito so qasiri.' 	 आम्ही सर्व खाली जमिनीवर पडलो आणि हिब्रू भाषेत माइयाशी बोलताना एक वाणी मी ऐकली. ती वाणी म्हणाली, ‘शौला, शौला, माझा छळ तू का करतोस? अणुकुचीदार काठीवर लाथ मारणे तुला हानिकारक आहे,’


Ona magena imatero maro o ngopa-ngopa la kanaga o ngeko ma dateka imatami de manga dodiao yasigaro, de itemo, 'Ngomi misuling ma ngale nginika, duma ngini niholu niselo. Ngomi minyanyi o sone ma guule nginika, duma ngini niholu niari.' 	 ते उनाड मुलांसारखे आहेत, ते बाजारात बसतात, ते एकमेकाला म्हणतात, “आम्ही तुमच्यासाठी पावा वाजविला पण तुम्ही नाचला नाही. आम्ही तुमच्यासाठी शोकगीत गाईले पण तुम्ही रडला नाही.’


"Kanaga wototoro moi wotagi awi gisisi wosihaja. So de una wosihaja gena ma sononga itura o ngekoku. So ma binuka o nyawa isidodipitoka de ma binuka o namo yaoqoka. 	 “एक शेतकरी आपले बी पेरायला गेला. तो पेरत असताना काही बी रस्त्यावर पडले व ते तुडविले गेले. आकाशातील पक्ष्यांनी ते खाऊन टाकले.


"O Gikimoi wopareta gena, posiade-ade imatero maro o kolano moi kanaga waaka awi ngopa yanau moi awi kawi ma rarame. 	 स्वर्गाचे राज्य एका राजासारखे आहे, त्याने त्याच्या मुलाच्या लग्नानिमित्त भोजनाचे आमंत्रण दिले.


de gila-gila wotagi o Yahudika manga puji ma bi tahuka wosihabari o Yesus Una magena o Gikimoi ma Ngopa. 	 यानंतर सरळ सभास्थानात जाऊन शौल येशूच्या नावाची घोषणा करु लागला. “यूशू हा देवाचा पुत्र आहे.”


Nakoso awi jarita gena pabaca, de ma baba eko ma awa, eko lo awi ete de awi topora gena yodedemowa, de o kia naga moi lo ihiwa la yodedemo awi oho ma solano eko awi oho ma dodogu. Ngone aku potemo o Melkisedek manena imatero de o Gikimoi ma Ngopa, sababu una wodadi o imam ka sidutu ikakali. 	 मलकीसदेकाचे आईवडील किंवा त्याचे पूर्वज, त्याचा जन्म किंवा मृत्यूची नोंद आढळत नाही. देवपुत्राच्या प्रतिमेशी तो हुबेहूब मिळताजुळता असल्यामुळे तो देखील अनंतकाळासाठी याजकच राहणार आहे.


Komagena tanu ngini lo nimasininga la nia dupa qatotorou masirete inibabaja gena, he niomaha-maha kawa, maro o sone ma bake so o sulo moi lo yaakuwa isigise. Duma ngini de o Yesus Kristus nimarimoika, so tanu ngini o ngeko qamomuane ma rabaka nioho la niadupa gena ka o Gikimoi niwisigise. 	 त्याच रीतीने तुम्ही स्वत:ला पापाला मेलेले पण ख्रिस्त येशूमध्ये व देवासाठी जिवंत असे समजा.


Sababu nako o Gikimoi Awi simaka kanaga o nyawa moi wisusuna eko wisusunawa gena, qadoohawa. Duma kanaga o kia foloisi ilamo Awi sininga ma rabaka gena, nakoso o nyawa la kanaga manga sininga qamuaneka, sababu ona magena yodadika maro ma Kristus Awi nyawa. 	 कारण सुंता होणे किंवा न होणे काही नाही, तर नवी उत्पति हीच महत्त्वाची आहे.


wotemo, "O dududuka, o teoka, de lo o gota-gotaka gena upasi niabodito. Bilasu ngomi miqoma o Gikimoi Awi nyawa wasusuloka to ona manga bioko miacap kasi." 	 "मिनीला, किंवा समुद्राला किंवा झाडांना, जे देवाची सेवा करतात त्या लोकांना आम्ही शिक्का मारेपर्यंत इजा करु नका."


Awa kodo! O Yerusalem ma bi nyawaka, kodo! Ngini gena o nabi-nabi niatoomaka de lo o bi nyawa o Gikimoi wasusulo nginika gena de o teto niasipapakaka. Ma para ma dala lo Ngohi Ai gia tatoa la ngini tinikololo, maro o toko ma awa de ma ngopa kanaga ma golupupu ma litimika yatolomu, duma ngini ka niholu. 	 “यरुशलेमे, यरुशलेमे, जी तू संदेष्टयांना मारतेस व देवाने पाठविलेल्यांवर दगडमार करतेस! कितीतरी वेळा कोंबडी जशी पिलांना आपल्या पंखाखाली एकवटते तसे तुम्हा लोकांना एकवटण्याची माझी इच्छा होती, पण तुमची तशी इच्छा नव्हती.


de o nyawa moi witotopongo de awi laqe itimisi o Yesuska witota. O nyawa una magena awi dodiao moi o Yesus iwibaja la tanu wipaqa. 	 तेथे काही लोकांनी एका बहिऱ्या तोतऱ्या मनुष्याला येशूकडे आणले व आपण त्याच्यावर हात ठेवा अशी विनंति केली.


O Yesus de Awi muri-muri itagi o Kaisarea Filipi ma soa de ma dokuka. Itagi so manga dodagi ma rabaka Una wasano onaka, "Nako o nyawa gena ona itemo, Ngohi manena naguuna." 	 मग येशू व त्याचे शिष्य फिलीप्पै कैसरीयाच्या आसपासच्या खेड्यात गेले. वाटेत त्याने त्याच्या शिष्यांस विचारले, “लोक मला कोण म्हणून ओळखतात?”


Duma kanaga o Mahkamah Agama ma nyawa moi o Farisika awi ronga o Gamaliel, una magena o Yahudika manga guru agama moi de o nyawa yangodu iwihoromati. Una magena womaoko de wosulo la o bi rasul magena yasisupu kasi ma duduka o orasi ma cunu. 	 सभेमध्ये गमलीएल नावाचा एक परुशी उभा राहिला. नियमशास्त्राचा तो शिक्षक होता. आणि सर्व लोक त्याला मान देत असत, त्याने लोकांना सांगितले की, काही वेळासाठी प्रेषितांना बाहेर पाठवा.


Ma ngale una awi piricaya so o Mesir ma tonaka gena una wodongosa. Una wimodowa de o Mesirka manga Kolano awi doosa. Sababu una gena o Gikimoi wikokelelowa he iwikeleloka, so womakilihowa duma wotagi wokahika awi simaka. 	 राजाच्या रागाची भिति व बाळगता, मोशेने इजिप्त देश सोडला. जणू काय न दिसणाऱ्या देवाला पाहत असल्यासारखा त्याने धीर धरला.


So kagena de o bi prajuritka yafakati ma ngale o bui ma nyawa magena yatooma, upa sidago sadine itobo o dududusa de iloqa. 	 तेव्हा शिपायांनी कैद्यांना मारण्याचे ठरविले. यासाठी की त्यांच्यातील कोणी पोहोत जाऊन पळू नये.


Duma wogogilalo gena awi rakika imomanara ona magena wingangapoka, de wisulo una woliho ka womamuruoye. 	 परंतु त्यांनी नोकरास धरले, मारले आणि रिकामे पाठवून दिले.


Ngohi kanaga de ai nalika, ma orasi o Stefanus, o Fortunatus, de o Akhaikus imasidiado kanena ngohika, sababu ona magena kanena idadi to ngini dagali la ngohi iriwo. 	 स्तेफन, फर्तुतात आणि अखायिक हे आल्याने मला आनंद झाला. कारण तुम्ही माझ्यासाठी जे केले ते तुम्ही करु शकला नसता.


O surati manena tolefo ngonaka maro ai ngopa masirete tonisiboboso, sababu ngona nopiricayaka o Gikimoi Awi dodoto imatero maro de ngohi. Ngohi togolo o Gikimoi nanga Baba de o Yesus Kristus to ngone nanga Salamati tanu inidogo ngonaka o laha de o galusiri ifoloi, la ani sininga yaaka so foloisi isanangi. 	 विश्वासातील माझा खरा मुलगा तीत याला मी लिहीत आहे. देव पिता व ख्रिस्त येशू आपला तारणारा याजकडून तुला कृपा, दया व शाति असो.


Kagena de o bi guru agama yamuruo naga manga sininga ma rabaka itemo, "Wobarani bolo! Ka cawali o Gikimoi aku o dorou wahohoi, so Una de Awi demo magenena o Gikimoi wisiceke." 	 नियमशास्त्राच्या काही शिक्षकांनी हे ऐकले आणि ते आपसात म्हणाले, “हा मनुष्य तर ईश्वराची निंदा करीत आहे.”


So o malaikat ma ihaka magena awi udo-udo ma raba magena o wangeku wakopola kali. De tomatodoka o Gikimoi waaka so o wange magena ma sahu qasosihilo o bi nyawa yatupu so ma sahu qalodi ifoloi. 	 चौथ्या देवदूताने त्याची वाटी सूर्यावर ओतली. सूर्याला लोकांना अग्नीने जाळून टाकण्याची शक्ती दिली होती.


Duma tosiade-ade, maro kanaga yanau moi imabobaika, de una wotemo ma ngale muna magena waakuwa awi nyafusu wapareta, sidago wamalo ona bilasu ikawi. Nako komagena, de igogou awi dupa gena bilasu wamote la ona ikawi kasi, de magena o dorou qasowo. 	 जर एखाद्याला असे वाटते की, तो त्याच्या कुमारिकेविषयी योग्य ते करीत नाही आणि जर त्याच्या भावना तीव्र आहेत, तर त्या दोघांनी पुढे होऊन लग्न करुन घेणे आवश्यक आहे. त्याला जे वाटते ते त्याने करावे.


Sababu nagala o Makedoniaka ma nyawa asa ngohi imote done ma orasi ngohi tahika nginika, de nakoso ngini nia roriwo o pipi gena niaaturu waasi de, awadede, ngomi asa de mia maqeka de komagena lo ngini nimaqe, sababu ngohi iqomaka nia giliri tosimane qaboloka. 	 कारण कोणी मासेदोनियाचा मनुष्य माझ्याबरोबर आला, आणि जर त्याने तुम्हांला तयार नसलेले पाहिले, तर तुम्ही लज्जित व्हाल असे आम्हाला म्हणायचे नाही. तर आम्ही लज्जित होऊ.


Una wodupa wikelelo o Yesus Una magena naguuna, duma idadiwa iwikelelo, sababu o nyawa yadala poli de una ka witimisi. 	 येशू कोण आहे हे पाहण्याचा तो प्रयत्न करीत होता. परंतु गर्दीमुळे त्याला काही दिसेना, कारण तो बुटका होता.


Ma orasi o Yesus de Awi muri-muri o Yerusalem yadumuka so ona imasidiado o doku Betfage o Tala Zaitunka, kagena de o muri yasinoto wasulo itagi iqoma. 	 येशू व त्याचे शिष्य यरुशलेमजवळ आले असता ते जैतूनाचा डोंगर म्हटलेल्या टेकडीवळ बेथफगे या जागी थांबले. येशूने त्याच्या दोन शिष्यांना


Bilasu niaaka komagena, sababu o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka kanaga isilefoka itemo, "Nakoso o nyawa la kanaga yodupa manga sininga de ma nalika ma deka maro yooho kanena o duniaka de lo o loha yamake, ona magena bilasu manga bicara yapareta qaloha la upa sidago o demo qatotorou eko ikokulai manga uruno isupu. 	 पवित्र शास्त्र म्हणते, “ज्याला जीवनाचा आनंद उपभोगायचा आहे, व चांगले दिवस पहावयाचे आहेत, त्याने आपली जीभ वाईट बोलण्यापासून आवरली पाहिजे, आणि त्याने आपल्या ओठांनी खोट्या गोष्टी बोलू नयेत.


Komagena imaaka sidago o Yesus womasidiado o Yerusalemka, de o kota ma nyawa yadadala foloi lo ikalala gena, ona imatekekasano itemo, "Una magena naguuna." 	 जेव्हा येशूने यरूशलेमेमध्ये प्रवेश केला तेव्हा संपूर्ण शहर ढवळून निघाले व लोक विचारत होते. हा कोण आहे?”


Nako komagena, de o Gikimoi asa winijaga so to ngini nia sininga ma rabaka asa isanangi, sababu ngini o Yesus Kristus niwipiricaya. Maro o prajurit moi gena kanaga o ngoraka wojaga so o lawangi moi lo upa iwosa. Ngaroko ngini asa nianakowa idodooha o Gikimoi waaka, duma Una winijaga so nia sininga isanangi de ngini nia sininga ma rabaka asa iruwahe kawa. 	 जी शांति देवापासून येते, जी शांति सर्व मानवी समजबुद्धीच्या पलीकडे आहे, ती तुमचे अंत:करण व मन ख्रिस्त येशूमध्ये सुरक्षित ठेवील.


So kagena de o Yesus wotemo kali, "O Gikimoi wopareta maro o kolano moi gena, posiade-ade 	 मग तो म्हणाला, “देवाचे राज्य कशासारखे आहे? आणि मी त्याची कशाबरोबर तुलना करु


Yococawaro gena yosango, 'We! Idadiwa! Done mia gososo pomakaadowa, kodo! Nitagi kasi de o tokoka nimaija.' 	 “पण उत्तरादाखल हुशार मुली म्हणाल्या, ‘नाही, आम्ही तुम्हांला काहीच देऊ शकत नाही, नाही तर तुम्हांला व आम्हांलाही पुरणार नाही. त्याऐवजी ते विकणाऱ्याकडे जा आणि आपणांसाठी तेल विकत आणा.’


Una wosango, (("Nako o wange he itumu de ma dipa kanaga qasosawala, de ngini nitemo, 'O rato de o muura iogoka.' 	 त्याने त्यांना उत्तर दिले, “तुम्ही संध्याकाळ झाली असता म्हणता आजचे हवामान चांगले असेल कारण आभाळ तांबूस आहे,


Komagena o Gikimoi Una gena, o bi moi-moi o kia naga qangodu gena wosidadika de magena ma ngale Una masirete wigiliri. So itiaika la Una gena wasimaha la o Jou Yesus wisangisara ma ngale Una womatengo gena womaaka o Salamati wololoa moi, kiaka o ngeko wasidumu Awi nyawaka ma ngale ona wasisalamati so aku imakomote yasimulia Una dede ona. 	 देव असा आहे ज्याने सर्व गोष्टी निर्माण केल्या आणि सर्व गोष्टी त्याच्या गौरवासाठी आहेत. देवाला त्याच्या गौरवाचे भागीदार होण्यासाठी पुष्कळ पुत्र व कन्या पाहिजेत. म्हणून देवाने जे त्याला करायला पाहिजे होते ते केले. त्याने येशूला जो त्या लोकांना तारणापर्यंत नेतो त्याला परिपूर्ण केले. देवाने येशूला त्याच्या दु:खसहनाद्वारे परिपूर्ण तारणारा बनविले.


Qabolo de o Yesus kagena wokahika, de wikelelo o nyawa moi o balastengi wototolomu, awi ronga o Lewi (iwisiaso lo o Matius), o kantorka wogogeku. Kagena de o Yesus wotemo unaka, "Nahino noimote Ngohi." 	 यानंतर येशू बाहेर गेला आणि त्याने लेवी नावाच्या जकातदाराला जकात नाक्यावर बसलेले पाहिले, येशू त्याला म्हणाला, “माइया मागे ये!”


O moi-moi iqomaka isilelefo o Gikimoi Awi Buku ma rabaka gena, nakoso pabaca, de magena ngone inadoto ma ngale ngone aku o sangisara pamoku de lo ngone inasiduduga so pongongano de popiricaya igogou Una Awi jaji gena qangodu asa wosiganapu. 	 आता पवित्र शास्त्रत पूर्वी जे लिहिले होते ते आपल्या शिक्षणाकरिता लिहिले होते यासाठी की, शास्त्रापासून मिळणारे उतेजन आणि धीर यांची आपण आशा धरावी म्हणून शिकवितो.


Sababu nakoso mobabalo moi la ami ngopa masirete eko muna masirete ami gianongoru o tahu ma rabaka lo miriwo iholu, ona magena imatero de o nyawa o dodoto itotiai, ngone papipiricayaka, gena yaholu. Manga manara komagena foloi qatorou dede o nyawa ma Kristus iwipipiricaya waasi, sababu ona maro manga piricaya magena yodongosa. 	 पण जर कोणी त्याच्या स्वत:च्या नातेवाईकासाठी आणि विशेषत: त्याच्या कुटुंबातील जवळच्यांसाठी तरतूद करीत नाही, तर त्याने विश्वास नाकारलेला आहे. व तो अविश्वासू माणसांपेक्षा वाईट आहे.


So qaloha la kanaga ngini nipiricaya igogou o Gikimoi womatetengoka, duma maro o bi toka lo kanaga asa yopiricayaka sidago lo qamodo de qatirine. 	 तुम्ही असा विश्वास धरता का की, फक्त एकच देव आहे? उत्तम! भुतेदेखील असा विश्वास धरतात व थरथर कापतात.


De kanaga ona lo yanakoka, to Ngohi Ai moi-moi qangodu gena igogou ma sihino Ngonano. 	 आता त्यांना माहीत आहे की, जे काही तू मला दिले आहेस ते तुझ्यापासून येते.


Kagena de ngohi takelelo kali kanaga o pareta ma kursi qaare moi ifoloisi ilamo, de ma qokuka Una womatetengo gena womatamiye. Una Awi simaka o dunia de o soroga gena ihiwaka, sidago lo he pakelelo kawa. 	 नंतर एक मोठे पांढरे सिंहासन आणि त्याच्यावर जो बसला होता. त्याला मी पाहिले. त्याच्या समोरुन पृथ्वी आणि आकाश ही पळून गेली. आणि त्याच्यासाठी कोठेच जागा नव्हती.


Ngini gena o dodiao nipipiricaya so hika la niadupa nimatekesikoboso qaloha. 	 ख्रिस्तामध्ये एकमेकांवर अखंडपणे बंधु व भगिनीसारखी प्रीति करा.


De ona itemo, "O Jou Gikimoi, Ngona gena Ani kuasa ma bati lo ihiwa. Ngona lo salalu kanaga o orasi manena de iqoqomaka. Ani buturu ka ilamo magena Ngona napake ma ngale o dunia napareta. So mia sukuru miatide Ngonaka. 	 ते म्हणाले: “आम्ही तुझे आभार मानतो. सर्वसमर्थ प्रभु देवा, तूच एक आहेस की जो तू आहेस व होतास. आम्ही तुझे उपकार मानतो कारण तुझे महान सामर्थ्य वापरुन सत्ता चालविण्यास सुरुवात केलीस


Nakoso ngohi gena, qadoohawa. Kanaga ma lamo gena o habari ma ngale ma Kristus gena isihabarika, bai de manga edekati qaloloha bai lo de manga edekati qatotorou. Komagena so to ngohi ai sininga isanangi. De igogou to ngohi ai sininga foloisi isanangi, 	 पण त्यामुळे काय होते? महत्त्वाची गोष्ट अशी आहे की, प्रत्येक मार्गाने चांगला हेतू असो की वाईट हेतू असो, ख्रिस्त गाजविला जातो. आणि त्यामुळे मला आनंद होतो. आणि मला आनंद होतच राहील.


o Gikimoi Awi gogobu la kanaga nginika bilasu ona magena niajaga, maro o sowohi moi wojaga de wapalihara to una awi duba. Ngini niajaga ona gena, upa nitemo maro o momoku qatotubuso moi, duma ma sababu magena maro o Gikimoi Awi dupa, komagena lo to ngini nia dupa de nia edekati masirete so ona niajaga. De lo upa ona niajaga de nia ngale gena o pipi niodesere, duma ka nia sininga ma loha so nialeleani. 	 तुमच्या देखभालीसाठी असलेल्या देवाच्या कळपाचे संगोपन करा. व त्याचा सर्वांगीण काळजीवाहक असल्यासारखे त्या कळपाचे पालनपोषण करा. तुम्हांला बळजबरीने करायला सांगितले म्हणून नाही, तर देवाला पाहिजे म्हणून स्वसंतोषाने कळपाचे पालनपोषण करा. तुम्ही पैशाचे लोभी आहात म्हणून काम करु नका तर तुम्ही सेवा करण्यास अधीर आहात म्हणून सेवा करा.


O nabi una magena imadodiao qaloha de o Sergius Paulus o gura magenaka manga gubernur de una wococawaro moi. So kagena de ma gubernur una magena o Barnabas de o Saulus waaso la yahino awi simaka, sababu wodupa woise o Gikimoi Awi demo. 	 बर्येशू नेहमी सिर्ग्य पौल याच्या निकट राहण्याचा प्रयत्न करायचा. सिर्ग्य पौल राज्यपाल होता. व तो हुशार होता. त्याने बर्णबा व शौल यांना आपणाकडे बोलाविले. त्याला त्यांचा संदेश ऐकावयाचा होता.


Komagena so o sano idala wisano o Yesuska, duma o Yesus ka o demo moi lo wosangowa. 	 त्याने येशूला अनेक प्रश्न विचारले, पण येशूने त्याला उत्तर दिले नाही.


de lo o Yudea ma daerano, de o Yerusalemno, de o Idumea ma tonano, de o Yordan ma Selera ma sonongano, komagena lo o doku Tirus de o doku Sidonno. Sababu yogiise o kia Una waaaka gena, 	 कारण तो करीत असलेल्या कृत्यांविषयी त्यांनी ऐकले व यरुशलेम, इदूमिया, यार्देनेच्या पलीकडच्या प्रदेशातून, सोर व सीदोनच्या आसपासच्या प्रदेशातून मोठा लोकसमुदाय येशूकडे आला.


Mutuwade bilasu nimasitiari qaloha! De niososininga ma deka o taungu saange, o putu de o wange, ngohi de ai kongo de ai sirangu lo tomatoguwa tinisisitiari so tinijaga ngini ningodu. 	 यासाठी सावध राहा. तुम्हांतील प्रत्येकाला गेले तीन वर्षे डोळ्यांत अश्रु आणून सावध करण्याचे मी कधीच थांबविले नाही हे आठवा.


O orasi de o riho kiaka bato nakoso ka idadi o loha niaaka, de hika la niaaka bato. Sababu o bi orasi manena naga asa o nyawa yodupa o dorou yaaka. 	 जे चांगल्या संधीचा उपयोग करतात. कारण हे दिवस वाईट आहेत.


O demo magena yoise, so Awi muri-muri manga sininga isusa so ona moi-moi imasano Unaka, "Baba, ngaroko lo ngohiwa o kia notetemo gena!" 	 शिष्य अतिशय खिन्न झाले व प्रत्येक जण त्याला म्हणू लागला, “तो मी आहे का?”


De nagoona kanaga manga doroka lo upa yoliho la manga baju yaqehe, duma ka yodoloqa. 	 जर कोणी शेतात असेल तर त्याने आपला सदरा घेण्यासाठी परत जाऊ नये.


Duma imomanara ona magena wikelelo de itemo moi de moika, 'Una magena bai! Una o warisi ma jojoho. Hino la ngone una powitoomaka, ma ngale ngone pamake to una awi warisi.' 	 परंतु ते शेतकरी एकमेकांस म्हणाले, “हा तर वारस आहे. चला, आपण याला जिवे मारू म्हणजे वतन ओपले होईल!”


Sababu igogou ma orasi isitatapuka, Ngohi o Nyawa ma Duhutu done asa tahino kali o duniaku de Ai kuasa, kiaka isikokelelo maro Ai Baba Awi kuasa, de Awi malaikat yadadala. O orasi magenaka de igogou o nyawamoi-nyawamoi manga manara ma sopo Ngohi asa tafanggali de o loha eko o dorou. 	 कारण मनुष्याचा पुत्र आपल्या पित्याच्या वैभवात आपल्या दूतांसहित येणार आहे. आणि तेव्हा तो प्रत्येकाला ज्याच्या त्याच्या कामाप्रमाणे मोबदला देईल.


Komagena so yanau la kanaga o sumbayang ma rabaka eko o Gikimoi Awi demo yosingongangasu gena, nakoso ona yaaka maro manga peqeka yaaka so manga sahe lo yatalakeka, de ona magena manga sahe ma Kristus gena asa wisiceke. 	 प्रत्येक मनुष्य जो प्रार्थना करताना किंवा देवाकडून आलेला संदेश देताना आपले मस्तक आच्छादितो तो मस्तकाला लज्जा आणतो.


De ngini gena, ce, ngaroko nia dodiao awi gogoho maro komagena, duma kanaga nimasihiesi. Duma ngini bilasu nia sininga isusa de lo nimaqe, sidago lo ngini o gogobu nia sidongirabano nia dodiao una magena niwisisupu. 	 आणि तरीही तुम्ही गर्वांने फुगला आहात, परंतु तुम्हांला त्याबद्दल शोक व्हायला नको होता का? ज्या कोणी हे कर्म केले असेल त्याला तुमच्यातून काढून टाकले पाहिजे.


Kanena o Efesus ma kotaka ma moiku de ngohi kanaga o bi nyawa ma dorou tamake, manga edekati gena ngohi ilawangi, maro o haiwani ilalago la kanaga asa igoli. So nakoso ngohi ai oho o dunia manenaka kanaga o sangisara maro komagena tamake de, kodo, magena ma faida asa ihiwa, hitilahi ngohi de ai ngongano la done o soneno asa isioho kali. Duma nakoso idadiwa o nyawa isosone done yasioho kali, igogou foloisi qaloha la ngone pooho imatero maro o nyawa itemo komanena, "Hino la o wange manena pooqo de poudo la foloi posanangi, sababu nagala ilangi de ngone asa posone." 	 इफिसात मी रानटी प्राण्याबरोबर लढलो, तर मी काय मिळविले? जर मेलेले उठविले जात नाहीत तर “आपण खाऊ पिऊ, कारण आपण उद्या मरुन जाऊ!”


Mutuwade Una de Awi muri-muri lo yakoro so yotagi o rarame magenaka. 	 येशू व त्याचे शिष्य यांनाही लग्नाला बोलाविले होते.


So o Yesus Awi muri-muri wasigaro imasisihito o talaga ma sonongaka, kagena de ona yopane o deruku de imajobo yoside kadoka o talaga ma sonongaka. 	 मग येशू नावेत गेल्यावर त्याच्यामागून त्याचे शिष्य नावेत गेले.


Ngaroko niaaka komagenaka, duma Ngohi ngini tinisisalasi, sababu ngini gena ngaroko iqoqoma nipiricaya Ngohi de nia dodara qaputuru, duma nia dodara o orasi manena qamalaika. 	 “तरीही तुइयाविरुद्ध माझे म्हणणे आहे: तू तुझी पहिली प्रीति सोडली आहेस.


O orasi o Roti ma Ragi Ihihiwa ma Rarame imasidiadoka, de o wange ma nonomaka magena o Paskah ma duba-duba ma goho yatola. 	 बेखमीर भाकरीचा सण, ज्या दिवशी वल्हांडणाचे कोकरु मारावयाचे तो दिवस आला.


Ma orasi ma Kristus wisidasangahadika gena, igogou Awi buturu kanaga sutu ikurangi. Duma Una lo asa wisioho kali sababu o Gikimoi Awi kuasa. Komagena lo ngomi kanaga de mia buturu ikurangi, imatero de ma Kristus iqomaka. Duma ngomi lo asa mioho de o Gikimoi Awi kuasa, imatero de ma Kristus, de nakoso ngomi done to ngini nia simaka, de o Gikimoi Awi kuasa womihihike ngomika gena ngini asa niakelelo. 	 कारण जरी तो अशक्तपणात वधस्तंभावर खिळला गेला तरी तो देवाच्या सामर्थ्याने जिवंत आहे, कारण आम्हीही त्याच्यामध्ये अशक्त आहोत. तरी देवाच्या सामर्थ्याने त्याच्याबरोबर तुमच्यासाठी आम्ही जिवंत असू.


De o Asa ma ngopa yanau o Yosafat, o Yosafat ma ngopa yanau o Yoram, de o Yoram ma ngopa yanau o Uzia. 	 आसा यहोशाफाटाचा पिता होता. यहोशाफाट योरामाचा पिता होता. योराम उज्जीयाचा पिता होता.


So Ngohi asa tosango totemo onaka, 'Ngini gena Ngohi tinidodoohawa. Nitagi kasi, ngini de nia gogoho ma dorou imatero maro o ngosoku ma deda.' " 	 तेव्हा मी त्यांना स्पष्ट सांगेन की, मी तुम्हांला ओळखत नाही. अहो दुराचार करणाऱ्यांनो, माझ्यापासून चालते व्हा.


Komagena o bi dodiao ipipiricaya yamuruo naga o Kaisareaka ma nyawa de o Manason o Siprus ma nyawa moi, itekaka o Yesus iwipiricayaka, una de ona lo yomote so mimakangaho dede ngomi, ma ngale kadoka o Yerusalemka de o Manason awi tahuka mimasidodogu. 	 कैसरीया येथील येशूचे काही शिष्य आमच्याबरोबर आले आणि आम्हांला म्लासोनकडे घेऊन गेले. कारण त्याच्याकडेच आम्ही राहणार होतो. तो (म्नासोन) कुप्रचा होता. तो सुरुवातीच्या काळात प्रथम शिष्य झालेल्यांपैकी एक होता.


O Gikimoi Awi bobita kiaka o Musa de o nabi-nabi yalelefoka gena, igogou kanaga o nyawa yosigisesi sidago o Yohanes Wooosi awi hino. O orasi magena de o habari qaloloha ma ngale o Gikimoi asa wopareta maro o kolano moi gena isihabari. De o bi nyawa yadadala gena ikaeli igogou la yodadi Awi nyawa to Una Awi pareta ma rabaka. 	 “नियमशास्त्र व संदेष्टे योहानापत होते, तेव्हापासून देवाच्या राज्याची सुवार्ता गाजविली जात आहे. व प्रत्येक जण त्यात घुसण्याचा जोरदार प्रयत्न करीत आहे.


De nagala kanaga o nyawa moili wotemo, "O bobita o Gikimoino gena ngaroko itiai, duma kanaga ma ngale ngohi de o Gikimoi lo mimakitingaka." De ngohi totemo, hiwa! Komagenawa bai! Duma o bobita itotiai magena so ngohi ai dupa qatotorou aku isigaro, sidago o dorou taaka de ngohi de o Gikimoi mimakitingaka. La komagena isikelelo ai dupa o dorouka gena igogou qatorou, sababu igogou ngohi foloi todupa Una Awi bobita gena tatilaku. 	 याचा अर्थ असा आहे का, की जे उत्तम होते ते माझ्यासाठी मरण होते काय? खात्रीने नाही! परंतु पाप हे पाप म्हणून ओळखले जावे म्हणून त्याने जे उत्तम त्याद्वारे मजमध्ये मरण निर्माण केले. यासाठी की, पाप त्या आज्ञेमुळे कमालीचे पापिष्ठ व्हावे.


Komagena so kanaga ngini bilasu de nia cawaro la ma ngale aku niaeto o haiwani magena ma gegeto ngai muruo. O gegeto magena kanaga o nyawa womatengo awi ronga ena gena 666. 	 ज्या माणसाला समजबुद्धी आहे, त्याने त्या प्राण्याच्या संख्ये अर्थ शोधावा. ही संख्या मनुष्यांची संख्या आहे. त्यांची संख्या आहे 666.


Duma wisimahawa, so wisulo de wotemo, "Noliho kasi, de nodedemo ani nyawaka o Jou Gikimoi Awi manara ilalamo waaka ngonaka." 	 पण येशूने त्याला येऊ दिले नाही. तो त्यास म्हणाला, “आपल्या घरी तुझ्या लोकांकडे जा आणि प्रभुने तुझ्यासाठी जे केले ते सर्व सांग. प्रभूने तुझ्यावर कशी दया केली तेही सांग.”


Duma bilasu niatuga nia loha ma duhutu la kanaga nia sininga ma rabaka, ena gena nia sininga qamuuqu de isohi gena itotagaliwa. Magena o Gikimoi watuga de wakelelo igogou ma faida gena foloisi ilamo. 	 त्याऐवजी तुमची सुंदरता अंत:करणाची, जी कधीही नाश पावत नाही, अशी असली पाहिजे ती सौम्य, शांत स्वभावाची असली पाहिजे जी देवाच्या दृष्टीने अतिमौल्यवान आहे.


So nakoso o nyawa to ona manga cawaro de manga kanako gena, qangodu maro ka manga fuma o Gikimoi Awi simaka, sababu ma Kristus Awi manara so wisidasangahadika. 	 ज्ञानी मनुष्य कोठे आहे? विद्वान कोठे आहे? या जगातील वाद घालणारा कोठे आहे? देवाने जगाचे ज्ञान मूर्खपणाचे ठरविले नाही का?


Awi dodihimo yosango komagena, sababu ona yamodo manga roririka. Onaka yamodo sababu ona yanakoka o Yahudika manga roriri magena Isitatapuka, o nyawa nagoona imamangaku o Yesus gena o Salamati ma Kolano, ona magena asa yasimahawa o puji ma tahuka iwosa. 	 त्याचे आईवडील असे म्हणाले कारण त्यांना यहूदी धर्मपुढाऱ्यांची फार भीति वाटत होती. येशू हा ख्रिस्त आहे, असे जो कोणी म्हणेल, त्याला शिक्षा करायची असे यहूदी पुढाऱ्यांनी अगोदरच ठरवून ठेवलेले होते. अशा लोकांना यहूदी पुढारी सभास्थानाबाहेर घालवू शकत होते.


Manga bicara qatorou, maro o boosu ma bou lo qatorou. De manga demo gena yodupa yakulai o nyawa. O dorou ilamo yaaka, maro o ngihia moi yabisa. 	 “लोकांची तोंडे उघड्या कबरांसारखी आहेत ते आपल्या जिभांनी लोकांना फसवितात.” स्तोत्र. 5:9 “ते ज्या गोष्टी बोलतात त्यात सापाचे विष असते.” स्तोत्र. 140:3


Kagena de Una wakeri-keri de wotemo, "Nakoso maha de o nyawa manga manara o duniaka, gena idadiwa. Duma nakoso maha de o Gikimoi Awi manara, de qangodu magena aku Una waaka." 	 त्यांच्याकडे पाहून येशू म्हणाला, “मनुष्यांना हे अशक्य आहे पण देवाला अशक्य नाही. कारण सर्व गोष्टी देवाला शक्य आहेत.”


Ma ngale komagena o bobareta moi bilasu o moi-moi waaka qaloha de itiai, la o nyawa ipipiricaya waasi aku isibicara una magena igogou awi manara qaloha. Upa sidago maro o Iblis ma sabatolo wipilikuka so awi ronga ma dorou wogaka. 	 आणखी म्हणजे बाहेरच्या लोकांमध्ये त्याचे चांगले नाव असावे. यासाठी की त्याच्यावर टीका होऊ नये. व त्याने सैतानाच्या जाळ्यात सापडू नये


So o nyawa yangodu magegena bilasu to ona manga soa de manga doku masireteka yakahika, la yasilefo de yaeto. 	 प्रत्येक जण नावनोंदणी करण्यासाठी आपापल्या गावी गेला.


O dupa qatotorou nakoso kanaga inibajasi la o dorou ngini niaaka kali, gena maro ma tuangi moi kanaga awi gilalo wapareta. Duma ngini gena komagena kawa. Sababu ma ngale ngini nia sininga itiai o Gikimoika gena o bobita o Gikimoino bilasu he niacoho kawa, duma o Gikimoi Awi laha winisidumu nginika so niputuruka, sidago aku Awi bobita niaaka de o dupa qatotorou gena niaaka kawa. 	 पाप तुम्हांवर राज्य करणार नाही. कारण तुम्ही नियमशास्त्राधीन नाही तर देवाच्या कृपेच्या अधीन आहात.


So nakoso ngini kanaga nigoge o rimoi ma rabaka dede Ngohi de to Ngohi Ai demo lo igoge nia siningaka gena, o kia bato ngini o Gikimoika nigolo, magena asa winihike nginika. 	 “तुम्ही माझ्यामध्ये राहिलात व माझी वचने तुम्हामध्ये राहिली तर जे काही तुम्हांला पाहिजे ते तुम्ही मागा म्हणजे ते तुम्हांस मिळेल.


Kagena de asa ma naga itura so o naga magena o sorogaka he igoge kawa, 	 पण साप तितका बलवान नव्हता. प्रचंड साप व त्याच्या दूतांना स्वर्गातील त्यांचे स्थान गमवावे लागले.


Duma ngini gena nakoso nisumbayang, bilasu nia tahuka niwosa so ka nimatengoka de nisumbayang nia Baba wikokelelowa. Sababu Una gena igogou nia manara o nyawa yananakowa gena Una wanako, de asa ngini winifanggali. 	 पण तुम्ही जेव्हा प्रार्थना करता तेव्हा आतल्या खोलीत जा, दार लावून घ्या. व जो तुमचा पिता गुप्त आहे त्याची प्रार्थना करा. मग तुमचा पिता, ज्याला कोणी पाहू शकत नाही तो तुम्हांला प्रतिफळ देईल.


So nakoso o nyawa la kanaga manga bobaretaka iholu yasigise gena, o kia naga Una wositatapuka ona lo iholu. Nako komagena, de ona magena done asa yafanggali de o sangisara. 	 परिणामी, जो अधिकाऱ्याला विरोध करतो, तो स्वत:ला जे देवाने आज्ञापिले आहे त्याला विरोध करतो व जे देवाच्या आज्ञेस विरोध करतात ते स्वत:वर न्याय ओढवून घेतील.


Ai dodiao nipipiricaya, ma ngale ngini gena o bobita o Gikimoino magena igogou nianako qaboloka, so tanu niosininga o nyawa la kanaga o bobita gena bilasu yaaka ma deka maro kiaka ona magena ka yoohosi. 	 बंधूनो, तुम्हांस माहीत नाही काय? कारण नियमशास्त्र माहीत असलेल्या लोकांबरोबर मी बोलत आहे की, जोपर्यंत मनुष्य जिवंत आहे, तोपर्यंत नियमशास्त्र त्याच्यावर सता चालविते.


O nyawa la o kia naga ka ma cunu gena aku yaaturu yokaeli so yosidailako ma ngale manga oho o orasi ma simaka, ona magena lo asa o kia naga ilalamo lo yaaturu ka yokaeli. De ma ngale o nyawa o kia naga ka ma cunu lo ka yasihaga, ona magena lo asa o kia naga ilalamo lo ka yasihaga. 	 ज्या कोणावर थोडा विश्वास ठेवणे शक्य आहे त्याच्यावर जास्त विश्वास ठेवला जाण्याची शक्यता आहे. व जो कोणी थोडक्याविषयी अविश्वासू आहे तो अधिकाविषयीसुद्धा अविश्वासू आहे.


Ma orasi moi o gogobu yooqowa de youdowa so isumbayang o Jouka, de o Gurumi Qatetebi asa wosingangasu o gogobu magenaka, "Hika ngini o Barnabas de o Saulus niahiri la ma ngale itagi yaaka o manara kiaka tositotatapu qabolo onaka." 	 ही सर्व माणसे देवाची सेवा करीत असत व उपास करीत असत. पवित्र आत्मा त्यांना म्हणाला, “बर्णबा व शौलाला माझ्याकडे द्या. एक खास काम त्यांच्याकडून मला करवून घ्यायचे आहे. हे काम करण्यासाठी मी त्यांना निवडले. आहे”


Ngomi manena mia manara ma rabaka mimasidailako, la o sababu moi lo upa miaaka sidago o demo miosihohabari gena o nyawa yaholu. 	 आमची सेवा दोषी ठरु नये यासाठी आम्ही कोणालाही दोष देत नाही.


Ngaroko iqomaka o bobita o Gikimoino panakoka de bilasu paaka, duma ngone o orasi manena upa he magena paaka kali. Sababu nako o bobita ngone inapareta kawa, so maro posone de o bobita magenano inapalakoka. So ngone asa o bobita o Gikimoino paaka ma ngale nanga sininga itiai Unaka, o ngeko iqoqoma magena he pamote kawa. De nako o Gikimoi powileleani gena, o orasi manena aku o ngeko qamomuane moi pamote de potemo, "O Jou Awi Gurumi ai sininga ma rabaka, so Una magegena waaka ai sininga itiai Unaka." 	 ज्या नियमशास्त्रामध्ये आम्ही कैदी झालो होतो त्यात आम्ही मेलेलो असल्याने आता आम्ही नियमशास्त्रापासून मुक्त आहोत तेव्हा आता आम्ही देव, आमचा प्रभु याची पवित्र शास्त्राच्या जुनेपणाप्रमाणे नव्हे तर आत्म्याच्या नवेपणाप्रमाणे सेवा करतो.


O wange isigeto-geto Ngohi todoto o Gikimoi Awi Tahuka de to ngini nia simaka, de qadoohaso Ngohi nitagowa. Duma igogou bilasu komagena, sidago idadi de imaaka maro o kia isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka." 	 मी दररोज मंदिरात शिकवीत असता तुम्हांबरोबर होतो आणि तुम्ही मला अटक केली नाही. परंतु शास्त्रलेख पूर्ण झालाच पाहिजे.”


So o nyawa ma dorou una magena de awi manara qatotorou asa ona o nyawa dede o Gikimoi imakitingaka la foloisi wakulai. Sababu ona magena asa o demo itotiai de itetero gena yodupa kawa yacoho la ona upa yasisalamati. 	 आणि जे नरकाच्या वाटेवर आहेत त्यांच्याविरुद्ध प्रत्येक प्रकारची दुष्टता फसवणूक व्हावी म्हणून तो आणील, कारण त्यांनी सत्यावर प्रेम करण्याचे नाकारले. यासाठी की त्यांचे तारण होणे शक्य व्हावे.


So o nonako ihahairani waaaka magena, ngaroko qangoduwa, duma asa isilefoka, la ma ngale ngini aku niopiricaya igogou o Yesus Una magena o Salamati ma Kolano de lo Gikimoi ma Ngopa. De nakoso ngini asa niwipiricaya Unaka, de ma sababu ma ngale Una magegena so aku niamake o oho ma duhutu. 	 पण ही लिहिली यासाठी की, तुम्ही विश्वास ठेवावा की, येशू हा ख्रिस्त आहे, देवाचा पुत्र आहे आणि विश्वास ठेवल्याने त्याच्या नावात तुम्हांला जीवन मिळेल.


De o lobi-lobi ma rabano o ili moi iise itemo, "Una manena to Ngohi Ai Ngopa towihihirika. Ka Unaka bilasu niwisigise!" 	 आणि त्यानां वेढलेल्या ढगातून एक वाणी ऐकू आली; ती म्हणाली, “हा माझा पुत्र आहे; तो माझा निवडलेला आहे, त्याचे ऐका.”


So o Yesus wotemo onaka, "Tosiade, maro o Sabat ma wangeka de nia ngopa eko nia sapi moi itura o sumuku, done asa ngini niatide o sumu ma rabaye de nisidola, ngaroko o Sabat ma wangeka?" 	 मग तो त्यांना म्हणाला, “जर तुमच्यापैकी एखाद्याला एक मुलगा किंवा एक बैल आहे व तो विहीरीत पडला, तर शब्बाथ दिवशी तुम्ही त्याला ताबडतोब बाहेर काढणार नाही काय?”


So o Farisika ma nyawa magena ona yoise, de ona de o imamka ma bi sahe imakaaso la imatolomu o Mahkamah Agama yaaka. So ona yangodu imatolomuno de imatekekaaturu itemo, "Powidodooha. O nyawa Una magena o nonako ihahairani he idala waakaka. 	 तेव्हा मुख्य याजकांनी व परुश्यांनी सभा भरवून म्हटले, हा मनुष्य पुष्कळ चमत्कार करीत आहे.


De mia sininga igogou so mia sumbayang misidadu-dadu ma ngale aku ngomi de ngini pomakamake kali de lo o bi dodoto, o moi-moi o kia minidoto waasi gena, aku minidotoli ma ngale nia piricaya ma dogo o Gikimoika. 	 दिवस आणि रात्र आम्ही कळकळीने प्रार्थना करीत आहोत की, आम्हाला तुमची व्यक्तिश: भेट घेणे शक्य व्हावे आणि अजुनही तुमच्या विश्वासात जी उणीव आहे ती पुरवावी.


Ma boberesu ma ngora mogiowo de sinoto magena gena o mutiara ngai mogiowo de sinoto so o ngora moi o mutiara ngai moika. O kota magena ma ngeko isiaka de o guraci ma duhutu, gena ma dodo maro o kaca ileleto-leto. 	 बारा वेशी बारा मोत्यांनी बनविल्या होत्या. आणि प्रत्येक वेस एकाएका रत्नाची होती. नगरातील रस्ता शुद्ध सोन्याचा, काचेसारखा स्पष्ट होता.


De o nyawa magena womaoko awi dangi waaho de womajobo woliho. 	 मग तो उठून आपल्या घरी गेला.


Sababu o nyawa la o Gikimoi Awi bobita qangodu de kanaga ngai moi yamotewa, ngaroko Una Awi bobita ma binuka yaaka qaboloka, duma ona magena maro o nyawa ma somoa la o moi-moi qangodu gena yatilakuka. 	 कारण जर कोणी संपूर्ण नियमशास्त्राचे पालन करतो पण एका नियमाबाबतीत चुकतो, तर तो संपूर्ण नियमशास्त्राबाबतीत दोषी ठरतो.


Awi ngale gena o dunia ma bobareta lo yanakowa. Nako yanako, de o Jou Una wisimuliaka gena iqomaka ona magena upa he wisidasangahadika bai! 	 जे या युगाच्या कोणाही सत्ताधीशाला माहीत नव्हते, कारण जर त्यांना कळले असते, तर त्यांनी गौरवी प्रभूला वधस्तंभावर खिळले नसते.


Ngaroko o Israelka ma nyawa gena he yangodu ma Kristus iwiholuka, duma magena upa de ma ngale o Gikimoi Awi jaji onaka gena wasiganapuwa. Sababu Una Awi nyawa wahihiri gena upa he o Israelka ma nyawa yangodu bai! 	 परंतु देवाचे वचन व्यर्थ झाले असे नाही. कारण सर्व जण जे इस्त्रएलापासून आले आहेत ते खरोखरच इस्राएली आहेत असे नाही.


Komagena wobicara qaboloka, de Una o tonaku wahobi de to Una Awi kibi o tonaka sutu waqehe asa wosicapuka, de wosipalasa wopipilo awi lakoka. 	 असे बोलल्यानंतर, येशू मातीवर थुंकला. त्याने त्या थुंकीने चिखल केला, आणि त्या चिखलाचा गोळा करुन त्याने त्या माणसाच्या डोळ्यांवर ठेवला.


O Paskah ma Rarame isigeto-geto ma biasa o Pilatus o nyawa moi o bui ma rabano wisisupu de wipalako, yamote yadadala to ona manga ngongiri. 	 वल्हांडण सणाच्या वेळी ते कोणत्याही एका कैद्याच्या सुटकेची मागणी करीत असत. त्याला पिलात रिवाजा प्रमाणे लोकांसाठी सोडत असे.


Ngohi todupa cawali ma Kristus towipiricaya de lo mimatekerimoi dede Una, la ma ngale Una aku ngohi igogou-gogou towinako. Ma orasi Una o soneno wisioho kali ma ngale o Gikimoi Awi kuasa wihike Unaka. So ma ngale ngohi lo todupa Una towileleani, la tanu Awi kuasa magena ngohi lo aku woihike. De ma orasi Una lo o duniaka wooho, wodupa o Gikimoi wisigise sidago Una wisangisaraka sidago lo wosone. So ngohi ai dupa gena, maro Una komagena lo ngohi la ngaroko isangisara sidago lo tosone gena, qadoohawa. 	 मला ख्रिस्ताला जाणून घ्यायचे आहे आणि जेव्हा तो मरणातून पुन्हा उठला तेव्हा जे सामर्थ्य प्रगट झाले त्याचा अनुभव घ्यायचा आहे, मला त्याच्या दु:खसहनामध्ये सुद्धा त्याचा अनुभव घेण्यासाठी त्यात भाग घ्यायचा आहे आणि त्याच्या मरणाशी अनुरुप व्हायचे आहे.


Upa sidago ngini gena nikaeliwa, duma hika ngini niomote imatero maro o nyawa ona magena la kanaga yopiricaya de lo yodamaha de manga sabari so asa o kia naga o Gikimoi wojajajika gena yamake. 	 आम्हांला असे वाटते की, तुम्ही आळशी बनू नये. तर जे लोक विश्वासाद्वारे व धीराद्वारे देवाने दिलेल्या अभिवचनाचे फळ मिळवितात अशा लोकांचे अनुकरण करणारे तुम्ही व्हावे.


So ma orasi ngohi o Yerusalemka totagi, de o imamka ma bi sahe de o Yahudika manga roriri yahino isingangasu ngohika, de yogolo ma ngale o Paulus una magena bilasu towisisala la bilasu wisifanggali de o sangisara. 	 जेव्हा मी यरुशलेम येथे होतो, तेव्हा यहूदी लोकांचा मुख्य याजक आणि वडीलजन यांनी त्याच्याविरुद्ध फिर्याद केली. आणि त्याला दोषी ठरवावे अशी मागणी केली.


"Ngini ningodu nianako gena iqoqomaka kanaga nia dodoto manena isingangasu qabolo nia ete de nia toporaka, ena gena, 'Ngini upa nitooma. Nakoso o nyawa la yotooma, ona magena bilasu yasisala.' 	 “तुम्ही ऐकले असले की, फार पूर्वी आपल्या लोकांना असे सांगण्यात आले होते की, ‘खून करू नका व जो कोणी खून करतो तो न्यायदंडास पात्र ठरेल.’


Komagena lo nakoso ani gia ma girinaka idadi sababu sidago o dorouku notura, hika nabitogu ani gia magena la naumoka bai! Lebelaha o dorou naaka kawa de ani gia ma sononga ihiwaka, upa sidago ani rohe qaasu-asu de o narakaku niumo." 	 जर तुझा उजवा हात तुला पापास प्रवृत्त करतो, तर तो तोडून फेकून दे, कारण संपूर्ण शरीर नरकात जाण्यापेक्षा शरीराचा एक अवयव गमावलेला बरा.


O namo gereja ngai sinoto isiija ma ragani ka ma cunu. Duma ngaroko komagena, kanaga moiwa isone nako o Gikimoi nia Baba Awi dupawa. 	 दोन चिमण्या एका पैशाला विकत नाहीत का? तरीही तुमच्या पित्याच्या इच्छेशिवाय त्यातील एकही जमिनीवर पडणार नाही.


Mutuwade Ngohi tinisidapano nginika bilasu ngini asa niososininga maro idodooha ma nonomaka ngini nidodara Ngohika de o orasi manena ngini nia dodara Ngohika gena ihiwaka. Tanu ngini asa nimatoba de nimatoduba ma ngale nia dodara ma nonoma gena iliho kali, maro iqoqoma la komagena aku Ngohi nidodara kali. Nakoso komagenawa, de Ngohi bilasu togila-gila tahika nginika, la to ngini nia silo ma dadami magena tarapu so ma nita he isiwa kawa. 	 ज्या उंचीवरुन तू पडलास ते लक्षात आण! पश्चात्ताप कर व प्रथम जी कामे केलीस ती पुन्हा कर. जर तू पश्चात्ताप केला नाहीस, तर मी येईन आणि तुझी दीपसमई तिच्या ठिकाणाहून काढून टाकीन.


Komagena so, ai ngopa-ngopa tinisosininga, ngohi tongongano to ngini nia rimoi dede ma Kristus foloi qaputuru. Nakoso paaka komagena, done ma orasi Una wahino kali o duniaka, de ngone asa powimake de nanga baranika de nanga maqe lo ihiwa. 	 म्हणून आता, प्रिय मुलांनो, ख्रिस्तामध्ये राहा, यासाठी की, जेव्हा ख्रिस्त प्रकट होइल, तेव्हा आम्हांला दृढविश्वास मिळेल व जेव्हा तो परत येतो तेव्हा त्याच्याद्वारे आम्ही लज्जित केले जाणार नाही.


Nagala o nyawa moili asa wosanoli, "O Gikimoi wodupa wojaji, de asa o kia naga moi Unano pamake gena imaterowa, nakoso o Gikimoi Awi bobita gena bilasu pamote. So idodooha o Gikimoi Awi jaji de o Gikimoi Awi bobita kanaga imatekekalawangi." Ngohi tosango, hiwa bai! Nakoso potemo o Gikimoi Awi bobita o nyawa wahike so aku yamake o oho ka sidutu ikakali, de igogou sababu ona Awi bobita gena yamoteka, de magena asa Una to ona manga sininga itotiai gena bilasu waaka. 	 नियमशास्त्र हे देवाच्या अभिवचनाविरुद्ध आहे, असा याचा अर्थ होतो का? अर्थातच नाही! कारण लोकांना जीवन आणण्यासाठी जर नियमशास्त्र देण्यात आले असेल, तर मग नीतिमत्त्व त्याच नियमशास्त्राद्वारे येईल.


O Petrus wotemo, "Baba, Ngona manena o Salamati ma Kolano, o Gikimoi woooho Awi Ngopa." 	 शिमोनाने उत्तर दिले, “तू ख्रिस्त, जिवंत देवाचा पुत्र आहेस.”


Ngona nanakoka o Gikimoi Awi bobita, 'Upa ngona notooma, upa ngona nosundali, upa ngona notosi, upa de o galaki ani dodiaoka gena ikokulai, upa nosidarafa de lo nahoromati ani baba de ani awa.' " 	 तुला आज्ञा माहीत आहेतच: खून करू नको, व्यभिचार करू नको, चोरी करू नको, खोटी साक्ष देऊ नको, फसवू नको, आपल्या वडिलांचा व आपल्या आईचा सन्मान कर.”


Nagala kanaga ngini nia sidongirabaka o nyawa moi wotemo, "O Gikimoi o Yahudika ma nyawa ona magena waholuka, ma ngale ngomi o Yahudika ma nyawa misowo aku Una womiqehe qaloha, maro o gota ma uma wabitogu ma ngale o uma ma somoano aku kagena isigapala de isidopiliku la ioho." 	 आता तुम्ही म्हणाल, “होय, आमचे कलम व्हावे यासाठीच फांद्या तोडल्या होत्या.”


Komagena waaka sidago idadi de isiganapu o kia maro iqomaka o Gikimoi Awi demo ma nabi Yesaya wosilefo qaboloka, ena gena, 	 यशया ह्या संदेष्ट्याने पूर्वी जे सांगितले होते ते पूर्ण व्हावे यासाठी हे झाले. यशयाने वर्तविलेले भविष्य असे होते:


So de o nyawa yadadala magena ilihoka, de Una o pido moika wakahika la wosumbayang. 	 त्यांना निरोप दिल्यावर तो प्रार्थना करण्यास डोंगरावर गेला.


O Gikimoi wosidailako la o bi nyawa yangodu wafanggali. O nyawa de manga sininga itotiai ona magena wangaho o sorogaka, duma o nyawa ma dorou ona magena wasisangisara ka sidutu ikakali. Maro wotototoro moi awi giaka kanaga de awi tatapaka. Wosidailako ma ngale o tamo qangodu wataqo sidago qatebi. O tamo qalalake gena asa watolomu de o polaka wadiahi, duma ma soora gena asa watupu so waumo o uku isosora-soraku de lo itatatu-tatu kawa." 	 त्याचे खळे स्वच्छ करण्यासाठी व त्याच्या कोठारात गहू साठविण्यासाठी त्याच्या हातात त्याचे सूप आहे पण भुसा तो न विझविता येणाऱ्या अग्नीने जाळून टाकील.”


So ngini tinisingangasu igogou, o nyawa yangodu iooho manena isone waasi, de o bi sangisara ma hali moi-moi manena done asa idadi de imaaka. 	 मी तुम्हांस खरे सांगतो की, ह्या सर्व गोष्टी घडून येईपर्यंत ही पिढी नाहीशी होणार नाही.


He! Ngini nakoso de nia ngauka, tanu niise o kia Ngohi de o Gurumi Qatetebi so mitemo o bi gogobu-gogobuka." 	 आत्मा मंडळ्यास काय म्हणतो, हे ज्याला कान आहेत तो ऐको.”


So komagena o nyawa la manga sininga ma rabaka yotemo, "O moi-moi taaaka gena igogou maro de o Gikimoi wodudupa," duma nakoso manga laqe gena yojagawa, so igogou ona masirete imakulai. Komagena so o moi-moi yaaakaka gena qangodu ma faida ihiwa. 	 जर एखादा मनुष्य स्वत:ला धार्मिक समजतो आणि तरी स्वत:च्या जिभेवर ताबा ठेवीत नाही, तर तो स्वत:ला फसवितो. त्या व्यक्तीची धार्मिकता निरर्थक आहे.


So Ngohi asa towisiloha la asa ninako, Ngohi o Nyawa ma Duhutu manena o duniaka tahino de Ai kuasaka la nia dorou tosiapongu." So wotemo woluluguka, "Nomaoko! De ani dangi naaho la noliho." 	 पण तुम्हांला हे कळावे की मनुष्याच्या पुत्राला” पृथ्वीवर पापांची क्षमा करण्याचा अधिकार आहे.” तो अर्धांगवायु झालेल्या मनुष्याला म्हणाला, “मी तुला सांगतो ऊठ, आपला बिछाना उचल आणि घरी जा.”


Sababu ma nabi Samuel de o bi nabi ma duuruno, ona yangodu iqomaka o Gikimoi Awi demo isingangasu ma ngale o moi-moi o kia idadadi o orasi manena. 	 शमुवेल व इतर संदेष्टे (भविष्यावादी) जे शमुवेलानंतर झाले, जे देवासाठी बोलले, ते या आताच्या काळाविषयी बोलले.


Igogou, o orasi ma simaka de o nyawa yadala ibitotuuruno done asa ibiqoqoma kali, so o orasi manena o nyawa yadala o orasi manena iqoqomaka done asa itotuuru kali." 	 लक्षात ठेवा की, जे शेवटचे आहेत ते पहिले होतील, व जे पहिले आहेत ते शेवटचे होतील.”


De lo o Asiaka ma bobareta, o Paulus awi dodiao yamuruo naga, ona lo yosulo o Pauluska iwisingangasu de wigegego ma ngale upa lo o riho ma dolomuka magena wowosa de womasimane. So he wotagiwa. 	 पौलाचे काही मित्र जे प्रांताधिकारी होते, त्यांनी निरोप पाठवून त्याने नाट्यगुहात जाऊ नये अशी कळकळीची विनंति केली.


Qabolo Una wasinako itiai, la ma ngale ona aku o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma ngale gena yosihoda qaloha. 	 नंतर पवित्र शास्त्र समजण्यासाठी त्याने त्यांची मने उघडली.


So komagena o Jou Awi bobita o Musa wosilelefo gena, itemo ma ngale manga dorou gena bilasu o gaso o haiwani de o suba yahihike magena yosisuba. Ngaroko komagena yaaka, duma ma Kristus wotemo o Gikimoi wodupawa de Una wosanangiwa. 	 पहिल्याने तो म्हणाला, “तुला यज्ञांनी, अर्पणांनी, होमार्पणांनी व पापार्पणांनी संतोष वाटत नाही.” (जरी नियमशास्त्रानुसार ही अर्पणे आवश्यक ठरतात रतीदेखील.)


O Yesus Awi demo komagena, so ma gubernur magena asa awi siningaka wotemo, "Bilasu Una towipalako." So wosupu kali, duma o Yahudika manga roriri magena ka iwidotoore isidadu-dadu itemo, "Igogou! Nakoso o nyawa manena nowipalako, ngona gena nisowo ma Kolano Wilalamo ma Kaisar awi dodiao. Sababu ngona nanakoka, nakoso o nyawa moi kanaga wotemo una gena o kolano moi, de awi demo magena igogou una ma Kaisar iwilawangi." 	 तेव्हापासून पिलाताने येशूला सोडण्याचा प्रयत्न केला, पण यहूदी मोठमोठयाने ओरडत राहिले, “जर तुम्ही या माणसाला जाऊ दिले, तर तुम्ही कैसराचे मित्र नाही. जो कोणी स्वत: राजा असल्याचा दावा करतो, तो कैसराला विरोध करतो.”


Nakoso o toka wingosa iwisitodokano imatoore imaili-ilika, de iwisiwawako yapoputuruka, sidago awi uruno lo o geko isupu. O toka magena kanaga iwisangisara de lo iholu isupu unano. 	 एकाएकी त्याला अशुद्ध आत्मा धरतो व तो अचानक किंचाळतो, आणि तो त्याला झटके देईपर्यंत पिळतो, त्यामुळे त्याच्या तोंडाला फेस येतो, तो त्याला सोडीत नाही व त्याला गलितगात्र करतो.


De ona yosano, "Nako komagena, qadoohaso o Musa womisimaha ngomi aku to ngomi mia peqeka miaholu, hitilahi ngomi o ngongolu ma surati migaka kasi." 	 परुश्यांनी विचारले, असे जर आहे, तर मग पुरूषाने सोडचिठ्टी लिहून देण्याची आणि आपल्या पत्नीला सोडून देण्याची मोकळीक देणारी आज्ञा मोशेने का दिली?”


Ona yosihodawa, so wadedemo onaka wotemo, "O Lazarus gena wosoneka. 	 तेव्हा येशूने त्यांना स्पष्ट सांगितले, “लाजर मेला आहे.


"Ngini o Yerusalemka ningodu upa he nimodo. Niwinano, nia kolano he womasidiado. O keledai ma ngopaku wapane." 	 “सीयोनेच्या कन्ये, भिऊ नको; पहा, तुझा राजा येत आहे; गाढवीच्या शिंगरावर बसून येत आहे.” जखऱ्या 9:9


Ngini tinisingangasu igogou, ngini o bi nyawa o orasi manena ma ngale nia ete de nia topora manga sala gena qangodu done asa ngini lo nisangisara." 	 मी तुम्हांला खरे सांगतो; तुम्ही लोक जिवंत असेपर्यंत या गोष्टी घडतील.


Magena de o malaikat ma motohaka awi trompet wawuwu kali, de kanaga ngohi takelelo o ngoma moi o sorogaka gena itura o duniaku. De o busune iluluku-luku o dunia ma litimiku ma ngora ma boberesu ma kukuci o ngoma magenaka yahike. 	 पाचव्या देवदूताने त्याचा कर्णा वाजविला, तेव्हा मी आकाशातून एका ताऱ्याला, पृथ्वीवर पडताना पाहिले. अथांग दऱ्याकडे नेणाऱ्या खोल बोगद्याची किल्ली त्याला देण्यात आली.


De lo nakoso ngini nisumbayang gena, upa nia demo nisidadu-dadu, maro o nyawa ona magena o Gikimoi wipipiricayawa. Ona itemo, nakoso manga demo ikuru, de asa manga gogolo gena isiganapu. 	 “आणि जेव्हा तुम्ही प्रार्थना करता तेव्हा ज्यांना देव माहीत नाही अशासारखे होऊ नका. ते निरर्थक बडबड करतात. कारण आपण फार बोलल्याने आपले म्हणणे ऐकले जाईल असे त्यांना वाटते.


O Yesus wotemo, "Nakoso ngini nidadi o Gikimoi Awi nyawa Awi pareta ma rabaka, magena foloisi qaloha. Magena idadi de imatero maro o ade-ade manena: O nyawa moi kanaga wamake o guraci o tona ma rabaka, maena gena foloi ihali, de gila-gila watalake kali. Kagena de una awi sininga ma nali, so una asa wotagi awi tahuka, de awi arata qangodu wosiija de womakiliho so o tona, kiaka o guraci wamamake gena, waija. 	 “स्वर्गाचे राज्य हे जणू काय शेतामध्ये लपवून ठेवलेल्या ठेवीसारखे आहे. एके दिवशी एका मनुष्याला ती ठेव सापडली. त्यामुळे त्या मनुष्याला खूप आनंद झाला. तो ती गुप्त ठेव पुन्हा त्याचा शेतात लपवून ठेवतो व आपले सर्व काही विकून ते शेत विकत घेतो.


O Gikimoi masirete wositatapu la ma orasika de asa o Yesus Kristus wisulo wahino kali. O Gikimoi Una magena Awi ronga posilamo, de Una magena womatetengo la o moi-moi qangodu wapareta de o bi kolano de lo o bi nyawa ma binuka ipopareta ona yangoduka. 	 जोे धन्य, एकच सार्वभौम, राजांचा राजा आणि प्रभूंचा प्रभु ह्या धन्यवादिताच्या निर्णयानुसार, योग्य समय आल्यावर हे घडवून आणील.


De o nyawa la kanaga isidogosa manga oho o dunia manenaka yasari, ona magena bilasu upa yosininga cawali manga oho magena. Sababu itekawa de o dunia o orasi manena asa isisa. 	 आणि जे लोक जग त्यांना ज्या त्यांना ज्या गोष्टी देऊ करते व त्या गोष्टींचा जे उपयोग करुन घेतात, त्यांनी जणू काय त्या गोष्टींचा पूर्ण उपयोग करुन घेतला नाही, असे राहावे. कारण या जगाची सध्याची स्थिती लयास जात आहे.


De ona o Yesus Awi manara yakokelelo gena yacarita idodooha so o nyawa wikokitoka magena iwilohaka. 	 ज्यांनी हे पाहिले त्यांनी तो भूत लागलेला मनुष्य कसा बरा झाला हे त्यांना सांगितले.


De o Yesus wotemo, "Tosiade-ade kali, kanaga woleleleani moi wococawaro de lo awi tuangi awi manara waaka wokaeli. Woleleleani una magena ma tuangi witideka, la wodadi yoleleleani ma binuka manga sahe moi ma ngale manga ino o wange isigeto-geto wositoku. 	 तेव्ह प्रभु म्हणाला, “असा कोण शहाणा व विश्वासू कारभारी आहे की, ज्याला प्रभु त्याच्या नोकरांना त्याचे धान्य योग्य वेळी देण्यासाठी त्याची नेमणूक करील?


Igogou, maro o bi bobita o Musa wosilelefo gena o bi moi-moi he qangodu bilasu de o au isitebi. Nakoso o au ikopolawa, de idadiwa ngone nanga dorou gena akuwa isiapongu. 	 खरे पाहता, नियमशास्त्राप्रमाणे जवळजवळ प्रत्येक गोष्ट रक्ताने धुतलीच पाहिजे आणि रक्त सांडल्याशिवाय क्षमा मिळत नाही.


Maro ma nabi Yunus kanaga o wange saange de o putu saange wogoge o nao ilalamo moi ma poko ma rabaka, komagena lo Ngohi o Nyawa ma Duhutu done o wange saange de o putu saange asa togoge o boosu ma rabaka. 	 कारण योना जसा तीन दिवस व तीन रात्री माशाच्या पोटात होता तसा मनुष्याचा पुत्र तीन दिवस व तीन रात्री पृथ्वीच्या पोटात राहील.


"Nimasidodiahi, sababu o bi nabi ikokulai. Ona magena imatero maro kanaga o nyawa o Gikimoi iwipipiricaya duma ona ikokulai, so manga edekati qatorou la o nyawa manga piricaya gena yasisa. 	 “खोट्या संदेष्ट्याविषयी सावध असा. ते गरीब मेंढराचे रूप घेऊन तुमच्याकडे येतात. पण प्रत्यक्षात ते क्रूर लांडग्यांसारखे आहेत.


O Nahadi ma wange imaqa-maqaka, de o Yesus Awi muri-muri imatolomuno de o ngora-ngora isidodukucika, sababu o Yahudika manga roriri gena yamodo, de Una asa aku wowosa de wahino to ona manga sidongirabaka, de wotemo, "Ai salam nginika! Tanu nia sininga ma rabaka igogou isosanangi." 	 आणि आठवड्याच्या पहिल्या दिवशी संध्याकाळी शिष्य होते तेथील दार यहूदी लोकांच्या भीतीमुळे बंद असता, येशू आला व मध्ये उभा राहिला. त्यांना म्हणाला, “तुम्हांला शांति असो.”


So o bi nyawa yatotodamatoko de ikokulai manga dorou asa foloisi yodogo sidago manga ohoka ona asa ka imatekekokulai. 	 पण दुष्ट लोक व भोंदू लोक इतरांना वरचेवर फसवीत राहतील आणि स्वत:ही फसून अधिक वाईटाकडे जातील.


Komagena so o riho magenaka o nonako ihahairani idalawa waaka sababu ona manga piricaya ihiwa. 	 तेथील लोकांच्या अविश्वासामुळे त्याने तेथे जास्त चमत्कार केले नाहीत.


Komagena o bi nyawa yangodu o duniaka de o bi kolano, o bi kapita, o nyawa yalalago, yokakaya, yokokuasa, yogogilalo, de yogogilalowa de lo o nyawa ma binukali ona magena yangodu imagogora iloqa o tala ma risoasa de o bi diaru ma rabaka imamingihu. 	 मग सर्व लोक गुहेत, पर्वतांच्या, खडकांच्या मागे लपले. त्यामध्ये जगातील राजे, सत्ताधीश, सेनापती, श्रीमंत लोक आणि सामर्थ्यशाली लोक होते. प्रत्येक व्यक्ति, गुलाम किंवा स्वतंत्र लपून बसली.


Una gena asa de awi sininga qamuuqu o nyawaka kiaka o ngeko itotiai gena yananakowa, sababu una masirete lo ka o nyawa moi de awi buturu moi-moi gena ma kurangi ka idala. 	 प्रत्येक मुख्य याजक हे जे चुका करतात व जे अज्ञानी आहेत त्यांच्याशी सौम्यपणे वागण्यास असमर्थ असतो कारण तो स्वत: दुबळा असतो.


Qabolo de o Iblis o Yesus iwingaholi o Yerusalemka, de iwihado kadaku o Gikimoi Awi Tahu ma ponaka, de itemo Unaka, "Igogou! Ngona o Gikimoi ma Ngopa. Hika kanena de kudahu nomatura. 	 नंतर त्याने त्याला यरुशलेमाला नेले. आणि मंदिराच्या उंच टोकावर त्याला उभे केले. आणि तो म्हणाला, “जर तू देवाचा पुत्र आहेस तर येथून खाली उडी मार!


Ngohi ma noma-noma tabaja de tabeseso o nyawa o Jou Yesus iwipipiricayaka, ma ngale o nyawa yangodu bilasu manga sumbayang de manga sukuru yatide o Gikimoika de lo ona manga gogolo isibicara Unaka. 	 सर्वांत प्रथम मी कळकळीने विनंति करतो की, मागण्या, प्रार्थना, विनंत्या व आभारप्रदर्शन सर्व माणसांच्या वतीने करावे.


Duma ngone popipiricaya gena ka panako igogou o Gikimoi gena ka womatengo. Una magegena nanga Baba o bi moi-moi o duniaka gena qangodu wosidadadika, de to Una Awi giliri gena kanaga ngone nanga oho ma gaalu. De igogou lo o Jou ka womatengo, ena gena o Yesus Kristus. Una magena o Gikimoi asa wisulo la Una waaka so o bi moi-moi qangodu aku idadi, de lo sababu Una magena, so ngone aku o oho ka sidutu ikakali pamake. 	 परंतु आमच्यासाठी फक्त एकच देव जो पिता तो आहे. आणि ज्याच्यासाठी आपण जगतो आणि ज्याच्यापासून सर्व गोष्टी येतात आणि फक्त एकच प्रभु येशू ख्रिस्त आहे. ज्याच्याद्वारे सर्व गोष्टी अस्तित्वात येतात व ज्याच्याद्वारे आपण जगतो.


De kagena o anggur yaudo duma pasa de qamataka. So o Yesus ma awa motagi mowisingangasu Unaka, "Kodo! Manga anggur gena qamataka." 	 लग्नात पुरेसा द्राक्षारस नव्हता. सगळा द्राक्षारस संपला. तेव्हा येशूची आई त्याला म्हणाली, “त्यांच्याजवळ द्राक्षारस नाही.”


La maro o nyawa o dorou yaaka sidago lo bilasu isone, komagena lo Una Awi laha wasitodihike so wotemo bilasu waaka o nyawa yangodu manga sininga itiai sidago lo yaaku yooho ka sidutu ikakali, sababu o Yesus Kristus nanga Jou Awi manara ma ngale onaka. 	 अशासाठी की, जसे पापाने मरणाच्या योगे राज्य केले, त्याच रीतीने देवाची कृपाही, नीतिमत्वाने आपल्या प्रभु येशू ख्रिस्ताद्वारे अनंतकाळच्या जीवनसाठी राज्य करील.


So ngone panako qaboloka, kanaga o nyawa nakoso ona yotemo, "Igogou, o Gikimoi towipiricayaka," duma o loha moi-moi yaakawa, de o Gikimoi asa wotemo, "Ona manga sininga gena itiai waasi." Duma o nyawa nakoso yopiricayaka de ona lo asa yodupa o loha moi-moi yaaka, ma ngale ona magena o Gikimoi lo asa wotemo, "Ona manga sininga gena itotiai Ngohika." 	 केवळ विश्वासामुळे नव्हे, तर त्याच्या कृतीमुळे मनुष्य देवासमोर नीतिमान ठरविला जातो, हे तुम्ही पाहता.


la tanu o roriwo o pipi taaho gena o Gikimoi Awi nyawa ngo kagena o Yerusalemka asa yaqehe qaloha. De lo nigolo o Yahudika ma nyawa ipipiricaya waasi o Yudea ma daeraka tanu asa ngohi woisirese to ona manga gia ma sohano. 	 यासाठी की यहूदीयात जे अविश्वासू आहेत त्यांच्यापासून माझी सुटका व्हावी आणि यरुशलेमेतील मंडळीतील माझी सेवा संताना मान्या व्हावी.


Komagena imaakaka, de Awi muri-muri magena asa yosiningali kanaga iqoqoma o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilefo itemo, "Ai Baba, Ngohi Ai sininga ma dupa foloisi ilamo gena Ani Tahu bilasu o nyawa yahoromati sidago he dangade tosone." 	 हे घडले तेव्हा येशूच्या शिष्यांना पवित्र शास्त्रात जे लिहिले होते त्याची आठवण झाली: “तुझ्या मंदिराच्या आवेशाने मला ग्रासून टाकले जाईल” स्तोत्र. 69:9


Sababu o Gikimoi wisitero maro o ade-ade o kolano moi la wodupa awi gilalo manga nagi watailako. 	 म्हणून स्वर्गाच्या राज्याची तुलना एका राजाशी करता येईल. आपले जे नोकर आपले देणे लागत होते त्यांच्याकडून त्या राजाने पैसे परत घेण्याचे ठरविले.


So o Yudas womajoboka, de o Yesus Awi muri-murika wotemo, "Kanaga o orasi manena de Ngohi o Nyawa ma Duhutu gena Ai Baba Awi simaka, de asa isimulia. De ma sababu Ngohi o Gikimoi towisigise itiai, so asa tosone, so Una magegena lo asa wisimuliaka. 	 तो गेल्यावर येशू म्हणाला, “आता मनुष्याच्या पुत्राचे गौरव झाले आहे आणि त्याच्याठायी देवाचे गौरव झाले आहे.


Ngohi manena o sowohi moi Ai duba tojaga qaloha. De Ngohi o jojaga qaloloha magegena kanaga tomasidailako la tosone ma ngale Ai duba-duba aku ioho. 	 “मी चांगाला मेंढपाळ आहे. चांगला मेंढपाळ आपल्चा मेंढरासाठी स्वत:चा जीव देतो.


So kagena de o Yahudika manga roriri isitatapu ma orasi de ma wange la aku ona yahino unaka imatolomu kali. So ma orasika de ona magena yahino foloisi yadala o Paulus awi dodoguka, so ka o goginita nosi de o Paulus wosihabari de wadoto onaka womatoguwa ma bati imaqa-maqaka. Una wosihabari ma ngale idodooha o Gikimoi wokolano de wopareta o bi nyawaka, de lo o bi bobita o Musa wosilelefoka bai lo o bi nabi manga buku ma demo wadoto la manga sininga waqeha ma ngale yopiricaya o Yesus Una magena igogou o Salamati ma Kolano. 	 तेव्हा (रोम शहरातील) यहूदी लोकांनी एक बैठकीचा दिवस ठरविला, जेथे पौल राहत होता, तेथे ते मोठ्या संख्येने जमा झाले. तेव्हा पौलाने त्यांना समजावून सांगितले आणि देवाच्या राज्यविषयी आपली साक्ष दिली. मोशेच्या नियमशास्त्रापासून आणि संदेष्ट्यांच्यापासून फोड करुन येशूविषयी त्यांची खात्री पटविण्याचा प्रयत्न केला. हे तो (पौल) सकाळपासून संध्याकाळपर्यंत करीत होता.


Mutuwade o bobita o Musa walelefo magena lo o bobita itemo upa inatesere de o bobita qangodu gena upa potemo qatorou, duma magena igogou o Gikimoino so qatebi de itiai. 	 म्हणून आम्ही असा निष्कर्ष काढतो की, नियमशास्त्र पवित्र आहे आणि आज्ञा पवित्र, नीतिमान आणि उत्तम आहेत.


Sababu ngone gena bilasu inasitutu duma o gura moi ma goasa." 	 परंतु आपणास एखाद्या बेटावर उतरुन थांबावे लागले.”


O wange manena nimisasano ngomika, sababu o loha miaaka o nyawa wolulugu moika de ma sababu lo idodooha o nyawa una magena miwisilohaka, 	 या लंगड्या माणासाच्या बाबतीत जी चांगली गोष्ट झाली त्याबद्दल तुम्ही आम्हांला प्रश्न विचारीत आहात काय? तुम्ही आम्हांला विचारीत आहात का की याला कोणी बरे केले?


Nimasidodiahi! Ngohi asa ngini tinisingangasu o kia naga moi o nyawa yananako waasi de o orasi manena o Gikimoi kanaga wonasimane ngoneka. Done ma orasi o Jou Yesus wahino kali gena, ngone posone inangodu waasi, de ngaroko poohosi eko posoneka, duma inangoduka asa o rohe qamomuane pamake. 	 पाहा! मी तुम्हांला एक रहस्यमय सत्य सांगत आहे. आपण सर्व मरणार नाही. आपण सर्व बदलून जाऊ.


Qabolo de o Yesus o nyawa kagenadahu wadoto, so wotemo onaka, "O Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilelefo Una wotemo komanena, 'To Ngohi Ai tahu manena idadi o bi bangsa manga riho moi la kanena isuba de isumbayang.' De qadoohaso ngini niaaka ikokokoora manga dodutulu ma riho. Ce!" 	 मग येशू शिकवू लागला. तो त्यांना म्हणाला, “माझ्या घराला सर्व राष्टांचे प्रार्थनामंदिर म्हणातील, असे पवित्र शास्त्रात लिहिले नाही काय? परंतु तुम्ही त्याला चोरांची गुहा बनविली आहे.”


So ona itemo, "Nakoso ngomi o manara o Gikimoi wodudupa gena miaaka, de ngomi bilasu o kia miamanara." 	 लोकांनी येशूला विचारले, “आम्ही कोणत्या गोष्टी कराव्यात अशी देवाची इच्छा आहे?”


So powimote o Yesus, de hino la to ngone nanga suba patide o Gikimoika, ena gena nanga sukuru patide de nanga demo la ka Una Awi ronga posilamo. 	 तर मग आपण येशूच्या द्वारे स्तुतीचा यज्ञ सातत्याने करू या. म्हणजे त्याचे नाव आपल्या ओठांनी सतत घेऊ या


Ngini tinisingangasu igogou, o ngopeqeka ami manara manena lo done asa ka yapetoka, maro o sosininga moi munaka, kekiaka bato o Gikimoi Awi habari qaloloha asa isihabari o dunia manena ma rabaka." 	 मी तुम्हांला खरे सांगतो, सर्व जगातील लोकांना सुवार्ता सांगितली जाईल आणि जेथे सुवार्ता सांगण्यात येईल तेथे या बाईने जे केले त्याचे वर्णन तिची आठवण म्हणून करण्यात येईल.”


Komagena lo ngini. Nakoso o Gikimoi Awi pareta moi-moi qangodu gena ngini niaakaka, bilasu nitemo, 'Nakoso ngomi manena cawali ka o bi gilalo. So o kia naga ngomi miaaka gena ka cawali to ngomi mia momoku.' " 	 तुमच्या बाबतीतही हे तसेच आहे: जेव्हा तुम्हांला करण्यास सांगितलेली सर्व कामे तुम्ही केल्यावर असे म्हटले पाहिजे, “आम्ही कोणत्याही मानास पात्र नसलेले सेवक आहोत आम्ही फक्त आमचे कर्तव्य केले आहे.”‘


Kanaga o sanangi gena ma sihino ka cawali Ngohino, de magena asa tinihike nginika, ena gena asa taaka to ngini nia sininga ma rabaka la aku isanangi. Ai manara taaaka magena imaterowa maro o bi nyawa o duniaka yaaaka. Upa sidago ngini nia sininga isusa de nimodo. 	 “शांति मी तुमच्याजवळे ठेवतो, माझी शांति मी तुम्हांला देतो. जसे जग देते तशी शांति मी तुम्हांला देत नाही. तुमची अंत:करणे अस्वस्थ होऊ देऊ नका. आणि भिऊ नका.


So o alo ma orasi imasidiado, de o Yerusalemka o rarame moili isironga o Gikimoi Awi Tahu Yatebi kali ma Rarame gena yaadoka. 	 यरुशलेमात साजरा होणारा समर्पणाचा सण जवळ आला. तो हिवाळा होता.


Nakoso ngini nibicara gena, upa sidago o demo qatotorou nia uruno isupu. Duma nako nibicara gena bilasu o demo itotiai, kiaka o loha niaaaka o nyawaka, la manga sininga aku nisiputuru. 	 तुमच्या तोंडून कोणतीही वाईट भाषा न निघो, तर आध्यात्मिक सामर्थ्यासाठी ज्याची लोकांना गरज आहे ते चांगले मात्र निघो. यासाठी की, जे ऐकतील त्यांना आशीर्वाद प्राप्त होईल.


Mutuwade ngohi aku Una towipiricaya asa woisisalamati o nyawa moi-moi manga edekati qatotorou ma rabano de woingaho o sorogaye, kiaka Una kagena wopareta. Hino la ngone o Gikimoi Awi ronga posilamo de ma bati lo ihiwa! Amin. 	 प्रभु माल सर्व दुष्कृत्यांपासून सोडवील व त्याच्या स्वर्गाच्या राज्यात सुखरूपपणे आणिल. त्याला सदासर्वकाळपर्यंत गौरव असो.


De magena idadi waasi de kanaga Ngohi tinisingangasu iqoma nginika, la o orasi magena yaadoka, de ngini asa nipiricaya igogou, Ngohi manena o Salamati ma Kolano. 	 हे होण्याअगोदरच मी तुम्हांस सांगतो, यासाठी की जेव्हा हे होईल तेव्हा तुम्ही विश्वास धरावा, की मी तो आहे.


O dunia ma nyawa bilasu isone, sababu ona de manga dorou. De ma ngale manga dorou so ona bilasu yasangisara, sababu ona o Gikimoi Awi bobita yatilakuka. 	 मरणाची नांगी पाप आहे आणि पापाचे सामर्थ्य नियमाशास्त्रापासून येते.


Ena gena, o Nahadi ma Wange isigeto-geto ngini ningodu bilasu o pipi nia tahuka niadiahi, ngini moi-moi nia regu gena imomote o kia ma lamo niamamake. O pipi magena niadiahi sidago ma orasi ngohi done tahino nginika. Upa sidago ngohi kagena tomasidiado, de o orasi magena asa o pipi nitolomu. 	 प्रत्येक रविवारी तुम्हांतील प्रत्येकाने आपल्या घरी, जो काही त्याला नफा मिळाला असेल त्यातून काढून ठेवावे आणि बचत करावी.


Ngaroko, iqoqoma ngohi manena o Jou Yesus Awi ronga ma dorou togaka, de Awi nyawa wipipiricaya tasisangisara, de Una masirete lo towisicekeka. Sababu o orasi magena ngohi towipiricaya waasi so tanakowa o kia ngohi taaaka magena o Gikimoi towilawangi, so ma Kristus ngohi woigalusiri. 	 जरी मी पूर्वी निंदा करणारा, मनस्ताप देणारा आणि हिंसक होतो, तरी माझ्यावर दया दाखविण्यात आली. तोर्पांत मी विश्वासणारा नव्हतो म्हणून अज्ञानामुळे मी तसा वागलो.


Ka ma orasi o Yesus Awi demo komagena, so o Yahudika ma nyawa magena asa igogou imatekesikoholu moi de moika. 	 येशूने सांगितलेल्या ह्या गोष्टींमुळे यहूदी लोकांचे आपापसात एकमत होईना.


Awa kodo! Ngohi masirete ai sininga ma rabaka gena tomahairani. Asitagala! Ngaroko ngohi kadoka nginika de tinidongosa iteka waasi, de qadoohaso o Gikimoi gena ngini niwidongosa de niwiwosaka. Una magena Awi sininga ka qaloha so, ngaroko ngini kanaga o dorou ma rabaka, duma nakoso ma Kristus niwipiricayaka o Gikimoi winiaso maro to Una Awi nyawa masirete. De qadoohaso niamote o dodoto ma somoa moili, ngaroko o dodoto ma ngale ma Kristus gena ngohi tinisingangasu iqomaka. 	 मला आश्चर्य वाटते की ज्या देवाने तुम्हांला ख्रिस्ताद्धारे बोलाविले आहे त्याच्यापासून तुम्ही इतक्या लवकर दुसन्या सुवार्तेकडे वळत आहात.


de wotemo unaka, 'Ai dodiao, qadoohaso ngona ngaroko o kawi ma rarame ma baju nomasitibawa, de naaku o rarame manenaka nowosa.' Una magena waakuwa o kia naga wosango. 	 राजा त्याला म्हणला, ‘मित्रा, तुला तेथे कोणी व कसे येऊ दिले? मेजवानीला साजेसे कपडे नसताना तू येथे कसा आलास?’ पण तो गप्प राहिला.


Nako komagena, de ngohi totemo o kia naga o Israelka ma nyawa manga sininga ma rabaka yodupa ifoloi gena igogou akuwa yamake, ena gena ma ngeko idodooha aku o Gikimoi wotemo ona manga sininga itiai Unaka. Ka cawali Una wahihirika kanaga o bolu moi o ngeko magena ona yamake, duma ona ma binuka asa manga sininga qatogoi so yamakewa. 	 तर मग काय? इस्राएल लोक जे मिळविण्याचा प्रयत्न करीत होते ते त्यांना मिळाले नाही. परंतु जे निवडलेले त्यांना मिळाले आणि बाकीचे कठीण झाले.


De o bodito magena idadi o nyawa o duniaka koloko ibati saangeka, de o bati moi gena isoneka. 	 घोडयांच्या तोंडातून येणाऱ्या या तीन पीडा - अग्नि, धूर व गंधरस यामुळे पृथ्वीवरील एक तृतीयांश लोक मारले गेले.


De o rohe ma bobolo la kanaga pananano maro qatorou, gena posidodiahi so o baju qaloloha positibaku. De lo o rohe ma bobolo la kanaga itiaiwa, gena patalake posidiahi so o nyawa yanano itotiai. 	 आणि जे न दाखवण्याजोगे अवयव त्यांना मोठ्या सभ्यतेने वागवतो.


O orasi magena Una de ikokoora yasinoto yasidasangahadi ka o wange moi, so moi Una Awi girinaka de moili Awi gubalika. 	 येशूच्या दोन्ही बाजूंना दोन लुटारु खिळण्यात आले होते.


O orasi magena qabolo o habari ma ngale Una qatai yogiise kiaka bato sidago o doku o Galilea ma sigilolika. 	 मग येशूविषयीची बातमी ताबडतोब गालीलाच्या सर्व प्रदेशात पसरली.


Duma igogou manga sininga ma edekati o Yesus wanako so wotemo, "Tosiade, nakoso o kolano moi de awi doku-doku, eko lo o tahu ma raba moi la ona magena kanaga imakitinga, cawali o putu de o wange imatekekokangamo, de ma ngale ona manga rimoi gena asa ibiau so isisa. 	 पण त्यांच्या मनात काय होत हे त्याला माहीत होते आणि तो त्यांना म्हणाला, “आपसात फूट पडलेले प्रत्येक राज्य ओसाड पडते आणि एखाद्या घरात एकमेकांविरुद्ध भांडतात तेव्हा त्या घराचे तुकडे होतात.


Kanaga ngini nianakowa o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilefo o Salamati ma Kolano gena ma kolano Daud awi ngopa de awi danoku moi. De lo he niawosaka o Daud awi doku gena o Betlehemno. Mutuwade o Salamati ma Kolano gena bilasu o Betlehemka ma nyawa." 	 पवित्र शास्त्रात असेही लिहिले आहे की, “ख्रिस्त दावीद राजाच्या घराण्यातून येईल.”


Ma orasi o Festus womasidiado o daera magenaka la wopareta so kagena o Kaisarea ma dokuka o wange saangeka, de una wotagi o Yerusalemka. 	 मग त्या प्रांतात फेस्त आला. आणि तीन दिवसांनी तो कैसरीयाहून वर यरुशलेमला गेला.


De lo bilasu ngone paaka komagena, la ma ngale ona o Yesus wipipiricaya waasi asa ngone inahoromati, so o loha moi-moi maro o nyawa manga manara o nita ma rabaka magena ngone bilasu paaka. Upa inatobadalu sidago lo porarame poli. De upa nanga nyafusu ma dorou paaka sidago lo posundali. De lo upa pomakangamo sidago lo pomatekeduhudu. 	 दिवसा आपण जसे काळजीपूर्वक वागतो, तसे वागूया. खादाडपणात, मद्यपानात, लैगिकतेत, स्वैरपणात, भांडणात, द्वेषात नको, 14तर त्याऐवजी येशू ख्रिस्ताला परिधान करा. आणि आपल्या पापी वासना मध्ये गुंतून राहू नका.


Hika ngini niosiningali, upa ka o nyawa yangodu, duma igogou-gogou done ngone asa o bi malaikat lo manga galaki pahiri. So nako komagena, de igogou o bi moi-moi o orasi manena de o wange isigeto-geto gena aku niahiri bai! 	 आपण देवदूतांचा न्याय करणार आहोत हे तुम्हांला माहीत नाही का? तर मग रोजच्या जीवनातील साध्या गोष्टींचा विचारसुद्धा कशाला?


Komagena so ma ngale to ngone moi-moi nanga manara gena bilasu poqohaka, la done asa o Gikimoi wahiri. 	 म्हणून प्रत्येक जण आपापल्यासंबंधी देवाला हिशेब देईल.


Kagena de Una wotagi o Galilea ma bi doku wakiloli so o habari qaloloha wosihabari o bi puji ma tahu ma rabaka, komagena lo idala manga toka wodusu de wasisaka. 	 मग तो सर्व गालीलातून, त्यांच्या सभास्थातून उपदेश करीत आणि भुते काढीत फिरला.


So ngini nitagi o tona ibobeleuka la niadupa igogou o nabi moi niwikelelo. De ma boboloi, o Yohanes gena foloili wolamo de o nabi moi. 	 तर मग तुम्ही बाहेर कशाला गेला होतात? संदेष्ट्याला पाहायला काय? होय. मी तुम्हांला सांगतो, आणि संदेष्ट्यांपेक्षा अधिक असा योहान होता.


Una witide ma ngale ngoneka gena o Salamati wokokuasa moi, Awi gilalo ma Kolano Daud to una awi ngopa de awi danoku moi. 	 त्याने आमच्यासाठी आपला सेवक दाविद याच्या घराण्यातून आम्हांला सामर्थ्यशाली तारणारा दिला आहे.


De ma sababu komagena so asa o Yahudika manga roriri to ona manga duhudu Unaka gena foloisi idogo, sidago manga edekati gena igogou Una bilasu iwitooma. Ma sababu gena manga bobita o Sabat ma wange magena Una watilakuka de lo maro womasitero Una dede o Gikimoi ka imaketero, so Una o Gikimoi wiaso lo Awi Baba. Komagena so ona itemo magena o dorou waakaka, so bilasu iwitooma. 	 यावरुन यहूदी लोकांचा येशूला जिवे मारण्याचा पक्क ा निश्चय झाला. ते म्हणाले, “पहिली गोष्ट ही की, येशू शब्बाथासंबंधीचा नियम मोडतो. दुसरे, ‘देव माझा पिता आहे!’ असे तो म्हणाला. तो स्वत:ची देवाशी बरोबरी करतो”.


Ngone panako o nyawa yangodu nakoso yodadi o Gikimoi Awi ngopa, de ona magena asa o dorou yaaka kawa. Inya! O Gikimoi ma Ngopa Una gena ona wajagaka, so o Iblis asa waaku kawa ona wasitura bai! 	 आम्ही जाणतो की, जो कोणी देवाचे मूल झाला आहे तो पाप करीत रहात नाही. जो देवापासून जन्मला आहे. देव स्वत: त्याचे संरक्षण करतो आणि सैतान त्याला हात लावू शकत नाही.


Komagena lo o gimina ma somoaka asa itemo, 'Ngona nowiqoha kawa Ani leleani wokokaeli Awi rohe o boosuka iwaro de ibaka.' 	 पण दुसऱ्या ठिकाणी देव म्हणतो: ‘तू तुझ्या पवित्र पुरुषाला कबरेत कुजण्याचा अनुभव घडू देणार नाहीस.’ स्तोत्र. 16:10


Una Awi muri-muri isango itemo, "Baba, o riho manena imatinga-tingano. De o ino kiano pamake la o nyawa yangodu manena pasioqo." 	 शिष्य त्याला म्हणाले, “एवढ्या मोठ्या लोकसमुदायाला तृप्त करावे इतक्या भाकरी ह्या दूर रानात आमच्याजवळ कोठून असणार?”


So o bi moi-moi qangodu magena ngona nadoto onaka bilasu ona yamote. 	 आज्ञा कर आणि या गोष्टी शिकव.


So ka imabobicarasi, de o Petrus o tahu ma rabaka wowosa de kagena wamake o nyawa yadala imatolomuka. 	 पेत्र त्याच्याशी बोलत घरात गेला आणि आतमध्ये बरेच लोक जमलेले त्याने पाहिले.


O imamka ma bi sahe de o bi guru agama, sababu yamodo o nyawa yadadalaka, so ona manga edekati o ngeko isisari ma ngale o Yesus witago de witooma. 	 आणि मुख्य याजक, नियमशास्त्राचे शिक्षक, येशूला कसे मारता येईल हे बघत होते. कारण त्यांना लोकांची भीति वाटत होती.


Ma orasi ipapasaka, o nyawa ipipiricaya manga bobareta lo manga gia yahado qabolo ngonaku la inisikelelo ngonaka ma ngale o Gikimoi Awi manara naaka, maro o bi nabi lo isingangasu qabolo ngonaka. So magena upa nomarihika, duma o Gikimoi Awi Gurumi ma buturu wonihike qabolo ngonaka, so ngona bilasu Awi manara naaka nokaeli. 	 जेव्हा वडीलजनांनी तुझ्यावर हात ठेवला त्यावेळी भविष्याच्या संदेशाचा परिणाम म्हणून तुला मिळालेली देणगी जी तुझ्यामध्ये आहे, त्याविषयी निष्काळजी राहू नको.


O Farisika ma nyawa yamuruo naga yahino kali, de manga edekati Una Awi sala yasari so itemo, "Mote nanga agama ma bobita, aku o nyawa manga peqeka yaholu?" 	 काही परुशी येशूकडे आले. त्यांनी त्याला विचारले, “आपल्या पत्नीला घटस्फोट द्यावा हे मनुष्यासाठी कायदेशीर आहे काय?” हे तर त्यांनी त्याची परीक्षा पाहण्यासाठी विचारले.


So kagena de o bi nyawa yangodu ona o bi bangsa moi-moino, o bi soa moi-moino, de lo o bi bahasa moi-moino gena yahino manga sone magena yanano ma deka o wange saange de ma sononga. Qabolo de asa ona manga sone magegena tanu yapoosu duma yasimahawa. 	 साडेतीन दिवसांपर्यंत प्रत्येक वंशाचे. जमातीचे, भाषेचे आणि राष्ट्राचे लोक त्या साक्षीदारांच्या शरीरांकडे पाहतील. पण त्यांना पुरण्यास नकार देतील.


O bi dorou qangodu gena o nyawa ona magena yasitorou o Gikimoi Awi simaka. Duma nioqo de nia gia niatiodowa gena, idadiwa o Gikimoi Awi simaka inisitorou." 	 माणसाला डागाळणाऱ्या याच गोष्टी आहेत न धुतलेल्या हाताने खाण्याने माणसाला विटाळ होत नाही.”


De ma baba una womasininga de wanako igogou, sababu o orasi magena de o Yesus wotemo unaka, "Ani ngopa wilohaka." So kagena de o ngopa magena ma baba de ma awa de awi tahu ma raba yangodu lo o Yesus iwipiricayaka. 	 “तुझा मुलगा वाचेल” असे एक वाजण्याच्या सुमारासच येशूने सांगितले होते, हे त्या मुलाच्या वडिलांना माहीत होते. म्हणून त्याने व त्याच्या घरातील सर्वांनी येशूवर विश्वास ठेवला.


Una Awi lako gena isora-sora maro o uku ma sora. Awi saheka o mahkota idala, de Una Awi roheka yalefo o ronga moi, duma Awi ronga magena o nyawa nagoona lo yanakowa, ka cawali Una masirete. 	 त्याचे डोळे अग्नीच्या ज्वालेसारखे आहेत. आणि त्याच्या डोक्यावर अनेक मुगुट आहेत. त्याचे नाव त्याच्यावर लिहिले आहे. ते नाव काय आहे हे त्याच्याशिवाय इतर कोणालाही माहीत नाही.


De lo o dadaru magena yaaho nonena, ma orasi ona de o Yosua o bi doku manena yaqeheka, o bi bangsa o Gikimoi wadudusu manga simano. O dadaru magena ka igogesi sidago ma orasi o Daud wokolano. 	 नंतर यहोशवाने आपल्या वाडवडिलांचे नेतृत्व करुन इतर देशांच्या जमिनी काबिज केल्या. ती राष्टे परमेश्वरानेे आमच्या पुढून घालविली. जेव्हा आपले लोक या नवीन प्रदेशात गेले तेव्हा हाच तंबू त्यांनी सोबत नेला. आमच्या लोकांना हा तंबू त्यांच्या वाडवडिलांकडून मिळाला व आपल्या पूर्वजांनी दावीदाच्या काळापर्यंत तो ठेवला.


Una Awi sangisara wamoku, maro kanaga o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilefoka itemo, "Una gena o dorou moi lo waakawa, de o damato moi lo wapetowa." 	 “त्याने कोणतेही पाप केले नाही, त्याच्या मुखात कपट नव्हते.” यशया 53:9


Ai Baba Ngohi woisulo la tahino kanena, de o nyawa yaakuwa yahino Ngohika, cawali ka Ai Baba masirete Una asa ona waaso de watuda la ipiricaya Ngohika. De ma orasi o dunia ma dodoguka ona yahihino Ngohika done asa Ngohi tasimomi de tasioho kali. 	 पित्यानेच मला पाठिले आहे. पिताच लोकांना माझ्याकडे पाठवितो, त्या लोकांना मी शेवटच्या दिवशी परत उठवीन. पित्याने जर एखाद्या व्यक्तीला आकर्षित केले नाही, तर ती व्यक्ति माझ्याकडे येऊ शकत नाही.


Ma ngale Awi demo magegena o nyawa ka isihabari o Yesus wimomoteka, sidago yadadala imafikiri nagala o muri moi una magena asa upa he wosone. Duma Una Awi demo ma ngale gena komagenawa. Una wotemowa done wosonewa, duma ka wotemo, "Nako todupa una kanagasi wooho sidago ma orasi tahino kali gena, ngona upa he nanako." 	 या कारणामुळे अशी अफवा बंधुवर्गात पसरली की, हा शिष्य मरणार नाही, पण येशू असे म्हणाला नव्हता की, तो मरणार नाही, तो फक्त म्हणाला, “मी येईपर्यंत त्याने जिवंत राहावे, अशी माझी इच्छा असेल, तर तुला त्याचे काय?”


De Una wodusu o toka magenaka. De gila-gila o toka magena isupu o ngopa magenano, de orasi magena qabolo o ngopa una magena wisilohaka. 	 येशूने त्या मुलामध्ये असलेल्या भुताला कडक रीतीने धमकावले, तेव्हा ते भूत त्याच्यातून निघून गेले आणि त्याच घटकेला तो मुलगा बरा झाला.


Duma nako ma Kristus gena, upa ka o leleani moi, Una he o Gikimoi ma Ngopa la kanaga waaka wokaeli o Gikimoi Awi tahu ma raba magena waaturu. De ngone gena to Una Awi tahu ma raba moi, hitilahi nanga siningaka asa pobarani pomasigocoho qaputuru la powingongano ma Kristuska. 	 परंतु ख्रिस्त हा पुत्र म्हणून देवाच्या घराण्यात विश्वासू आहे आणि जर आम्ही आपला विश्वास व आशा यांचा अभिमान बाळगतो व धीर धरतो, तर आपणही त्याचे घर आहोत.


So kagena de o Petrus de o rasul ma somoa isango itemo, "Ngomi gena o nyawa miamotewa, so bilasu o Gikimoika miwimote. 	 पेत्र व इतर प्रेषितांनी उत्तर दिले, “आम्हांला देवाची आज्ञा पाळलीच पाहिजे, तुमची नाही!


Ona iholu so itemo, "Ilaha! So ngona gena o Galileaka ma nyawa? Ngaroko ngona masirete lo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku natailakoka, duma ma rabaka ngona namakewa ma ngale Awi nabi gena o Galileano." 	 यहूदी पुढाऱ्यांनी उत्तर दिले, “तू सुद्धा गलील प्रांतामधील आहेस काय? पवित्र शास्त्र वाचून पाहा! गालीलातून एकही संदेष्टा येणार नाही. हे तुला कळेल.”


So ma dodoguka de una wisidingo awi ngopa masirete magena wotagi kadoka yomomanara ona magenaka. De awi sininga ma rabaka itemo, 'Igogou, done ai ngopa masirete so iwihoromati.' 	 नंतर, त्याने त्याच्या स्वत:च्या मुलाला त्यांच्याकडे पाठविले, तो म्हणाला, ‘निश्चितच ते माझ्या मुलाचा मान राखतील.’


O Yesus Awi muri-muri imasidiado o talaga ma sonongaka, duma imariwosa so o maru imagahowa. 	 येशू आणि त्याचे शिष्य सरोवराच्या पलीकडे गेले तेव्हा भाकरी घ्यायला विसरले.


So kagena o putu ma moiku de o Saulus wimomote ona magena iwingoso so iwingado o karajaku, la o kota ma boberesu ma duduku iwisiha de wisigutika. 	 एक रात्री शौलाने ज्यांना शिक्षण दिले होते अशा काही अनुयायांनी शहरातून जाण्यासाठी शौलाला मदत केली, अनुयायांनी शौलाला एका टोपलीत ठेवले. नंतर त्यांनी टोपली गावकुसावरुन रात्रीच्या वेळी खाली सोडली.


Duma ma orasi yaadoka, de ngaroko Ngohi he totagi tahika Unaka magena Ngohi woisulo so tahino, duma, kodo, Ngohi gena moi lo nisanowa, 'Jou, Ngona gena kiaka notagi.' 	 “परंतु ज्याने मला पाठविले त्याच्याकडे आता मी जातो. ‘तरी तू कोठे जातोस’ असे तुम्हांतील कोणी मला विचारीत नाही.


de lo o Yesus Kristus aku powipiricaya la Una Awi dodoto ma ngale o Gikimoi gena asa wosingangasu. Una gena o Gikimoi ma Ngopa womatetengo gena o sone ma rabano wisioho kali de lo nako o bi kolano o dunia ma bi dokuka manga kuasa gena, Una Awi kuasa foloi ilamo. Yesus, Ngona magena asa ngomi nomidodaraka de nosone de Ani au ikopola ma ngale mia dorouno nomipalakoka. 	 आणि येशू ख्रिस्त विश्वासू साक्षी आहे, जो मेलेल्यांमधून उठविले गेलेल्यांमध्ये पहिला आहे. पृथ्वीवरील राजांचा तो सत्ताधीश आहे. आणि जो येशू आमच्यावर प्रेम करतो, ज्या येशूने आम्हाला आमच्या पापांपासून त्याच्या रक्ताने मुक्त केले;


de o Isai ma ngopa yanau ma Kolano Daud. So kagena de o Daud ma ngopa yanau o Salomo (o Salomo ma awa ena gena o Uria ma balo), 	 इशाय दावीद राजाचा पिता होता. दावीद शलमोनाचा पिता होता. (शलमोनाची आई पूर्वी उरीयाची पत्नी होती.)


La o wange itotiai, de o doku ma sigilolino magegena qapuputuka ma deka o orasi saange, 	 त्यावेळी जवळजवळ दुपारचे बारा वाजले होते आणि तीन वाजेपर्यंत सर्व प्रदेशावर अंधार पडला. त्यादरम्यान सूर्य प्रकाशला नाही.


Komagena so ngini kagena nidala nilamahang, de nipanyake, de nia dodiao yamuruo naga lo isoneka. 	 याच कारणामुळे तुम्हांतील अनेक जण आजारी आहेत. आणि पुष्कळजण झोपलेले आहेत.


Ma orasi he qamaqa-maqa, de o nyawa wokakaya moi o Arimateano, awi ronga o Yusuf, wahino. Una magena lo o Yesus wimomote moi. 	 संध्याकाळ झाल्यावर योसेफ नावाचा एक श्रीमंत मनुष्य तेथे आला. तो अरिमथाईचा होता व येशूचा अनुयायी होता.


Ma moiku, o Gurumi Qatetebi magena wotemo unaka komanena, "Ngona nosone waasi, de asa nowikelelo o Salamati ma Kolano gena o Jou Gikimoi wasijajajika." 	 पवित्र आत्म्याने त्याला दाखवून दिले की, प्रभूच्या ख्रिस्ताला पाहिल्याशिवाय तो मरणार नाही.


La ma baba de ma awa wikelelo Una, de ona yohairani, de ma awa motemo Unaka, "Ce! Ai ngopa, qadoohaso nomiaka komanena! O wange saange qabolo ngomi mia sininga isusa minisari Ngona." 	 जेव्हा त्याच्या आईवडिलांनी त्याला पाहिले तेव्हा ते चकित झाले. त्याच्यी आई त्याला म्हणाली, “मुला, तू आमच्याबरोबर असे का केले? तुला शोधत असताना तुझे वडील व मी अतिशय काळजीत होतो.”


Nako o nyawa la kanaga o goguule ma rabaka, ona magena bilasu imadoto isidodiahi la manga rohe yapareta qaputuru. Komagena ona yaaka la done yamake o hadiah, ngaroko o moi-moi magena ikakaliwa. Duma ngone manena kanaga pomadoto pomasidodiahi nanga rohe papareta qaloha, la aku pamake o hadiah kiaka isisisawa, duma ka ikokakali. 	 प्रत्येक जण जो शर्यतीत धावतो तो सर्व बाबतीत कडक रीतीने प्रशिक्षण घेतो (आत्मसंयमन करतो.) ते नाशवंत गौरवाचा मुगुट मिळविण्यासाठी असे करतात, परंतु आम्ही अविनाशी मुगुट मिळविण्यासाठी करतो.


Ona la kanaga Ngohi iduhudu, de ona magena koloko Ai Baba lo iwiduhudu. 	 जो माझा द्वेष करतो तो माझ्या पित्याचाही द्वेष करतो.


Ma orasi o Yesus Awi umuru he o taungu moruwange, de Una Awi manara wasolano. Imamote o nyawa manga tagapi, Una magena ma baba o Yusuf, o Yusuf ma baba gena o Eli. 	 जेव्हा येशूने त्याच्या कार्यास सुरुवात केली तेव्हा तो सुमारे तीस वर्षांचा होता. लोकांना असे वाटे की, येशू योसेफाचा मुलगा आहे. योसेफ एलीचा मुलगा होता


Ma langino o Mahkamah Agama ma nyawa ona yangodu o Yahudika imatolomuno, ena gena o Yahudika manga roriri de lo o bi guru agama. 	 दुसऱ्या दिवशी यहूदी लोकांचे पुढारी, वडीलजन, व नियमशास्त्र शिकविणारे शिक्षक यरुशलेममध्ये एकत्र जमले.


So ai siningaka cawali o nali de o more, de ai uru ma beto ka cawali o giliri. Ngona ngohi noiqoha kawa togoge isosone manga boosuka, de Ngona noholu ngohi Ani leleani tokokaeli ai rohe iwaro de ibaka o boosuka. Ma sababu magena, ngaroko ngohi done tosone, duma ai sininga qamomagawe sababu o Gikimoika tomasingongano. 	 कारण तू माझा जीव मरणाच्या जागेत राहू देणार नाहीस तू तुइया पवित्र लोकांच्या शरीराला कुजण्याचा अनुभव येऊ देणार नाहीस.


Kagena de Una o deruku wouti de imakamake o doku ma nyawa wikokitoka moi wotagi wokahoko gena, o sone ma diaruno wosupu. Itekaka, una womabajuwa de lo woholu wogoge o tahuka. Una ka wodupa wogoge o bi diaruka. 	 जेव्हा तो किनाऱ्यावर उतरला, तेव्हा नगरातला एक मनुष्य त्याला भेटला. त्या माणसामध्ये अनेक भुते होती. बराच काळपर्यंत त्याने कपडे घातले नव्हते व तो घरातही राहिला नव्हता. तो कबरांमध्ये राहत होता.


So miaakuwa miatomo, so miaqohaka mia deru isipapaka sidago lo mia deru lo o paro yaaho. 	 आणि जहाज वादळी वाऱ्यात सापडले, व त्याला पुढे जाता येईना. तेव्हा पुढे जाण्याचा प्रयत्न सोडून आम्ही वाऱ्याने जहाज भरकटू दिले.


De lo o Yesaya wosilelefo kali itemo, "O Jou Wokokuasa, nanga ngopa de nanga dano nako wagalusiriwa, igogou inangodu inasidadi de inaaka maro o Sodom de o Gomora." 	 आणि जसे यशयाने पूर्वी सांगितले होते, “जर सेनाधीश परमेश्वराने आम्हांसाठी बीज राहू दिले नसते तर आम्ही सदोम आणि गमोरासारखे झालो असतो.”


Qabolo de o Yesus Awi muri-muri waaso de wotemo onaka, "Kodo! Ngohi tasayangi o nyawa yadadala ona manena. Kanaga he o wange saange qabolo ona dede Ngohi, de o orasi manena ona manga maru ihiwaka. Ngohi todupawa tosulo ona iliho de manga poko ma raba ihiwa, done ona yalumo-lumo so o ngeko ma soaka de iruba." 	 मग येशूने आपल्या शिष्यांस आपल्याजवळ बोलावून म्हटले, “मला लोकांचा कळवळा येतो. कारण ते आज तीन दिवस झाले माझ्याजवळ राहिले आहेत आणि त्यांच्याकडे खायला काही नाही, आणि त्यांना उपाशी पाठवावे अशी माझी इच्छा नाही. कारण ते वाटेत कदाचित मूर्च्छित होतील.”


Qabolo de wotemoli, 'Ma sababu magegena yanau moi bilasu ma baba de ma awa wadongosa la una de awi peqekaka, so ona asa idadi ka ka moi, 	 आणि देव म्हाणाला, म्हणून पुरूष आपल्या आईवडिलांना सोडिल व आपल्या पत्नीला जडून राहील. ती दोघे एकदेह होतील.


yakahika o kota magena ma ngeko ma sidongirabako. O selera magena ma dateno kanaga ma harisosonongaka o oho ma gota gena ma sopo, nakoso o nyawa yaoqo, de aku ioho ka sidutu ikakali. De o gota magena o taungu moi isopo gena ma para mogiowo de sinoto so o ngoosa moi gena isopo ma moi. De ma soka gena idadi o nyawa o bi dokuka manga sou ma ngale yasiloha. 	 आणि नगराच्या रस्त्यांच्या मधोमध वाहत होती. नदीच्या दोन्ही काठांवर उगवलेली झाडे जीवनाची झाडे होती. त्यांच्यातील प्रत्येक झाड दरमहा आपले फळ देते. झाडांची पाने राष्ट्रांना आरोग्य देण्यासाठी उपयोगी पडत होती.


Kagena de Una wotemo onaka, "Ai sininga ma sangisara qatubuso, tamalo gena maro he tosone. Ngini kanena nigogoge la nimajaga." 	 तो त्यांना म्हणाला, “माझा जीव मरणाइतका वेदना सोशीत आहे. येथे राहा व जागृत असा.”


De una wosango, "Ngini la kanaga nagoona de nia baju la ngai sinoto, gena ngai moi niahike o nyawa kiaka manga baju ihihiwaka. De lo ngini la kanaga de nia ino, hika nisitoku kiaka ona manga ino ihihiwaka." 	 त्याने उत्तर दिले, “ज्याच्याकडे दोन सदरे असतील त्याने ज्याच्याकडे काहीच नाही त्याला ते वाटून द्यावे. ज्याच्याकडे अन्न आहे त्यानेही तसेच करावे.”


O Yesus wotemo, "O toka magena nakoso o nyawa magenano isupu, de yahika de yahino o tona ibobeleuka o tahu imasisari la igoge. Sababu o tahu imasimakewa, 	 जेव्हा भूत माणसाबाहेर येते व ते विसावा घेण्यासाठी निर्जल प्रदेशात जागा शोधते. पण त्याला ती विश्रांति मिळत नाही. तेव्हा तो म्हणतो, “मी ज्या घरातून बाहेर आलो त्या घरात परत जाईन.’


O adati ma debi yaaka so itagi ma deka he yadangade o wange tumudingi so isibolo waasi, de kanaga o Yahudika ma nyawa yamuruo naga o Asiano imasidiado de o Paulus wikelelo gena o Gikimoi Awi Tahu ma rabaka. Kagena de ona itagi o nyawa yadadala yasigaro so yahino o Paulus iwitago, 	 सात दिवस जवळ जवळ संपत आले होते. परंतु आशियातील काही यहूदी लोकांनी पौलाला मंदिरात पाहिले. त्यानी लोकांना भडकाविले व त्याला (पौलाला) धरले.


Sababu o Adam wisidadi iqoma kasi, qabolo de asa ongo Hawa kali. 	 मी असे म्हणतो, कारण प्रथम आदाम निर्माण करण्यात आला.


So qangodu magena itiaika la o Gikimoi powigiliri, sababu to Una Awi laha wonasidumu so ngone podadi o nyawa ma nonoma ma Kristus powingongongano. 	 यासाठी की, ज्या आम्ही ख्रिस्तावर अगोदरच आशा ठेवली होती, त्या आम्हांकडून त्याच्या गौरवाची स्तुति व्हावी.


Ena momongo, ngaroko o bi malaikat lo ifoloisi ikuasa, duma nakoso o Jou Awi simaka gena, ma ngale o guru ikokulai gena yakalakiwa de manga dorou lo isibicarawa. 	 याउलट देवदूत जे या लोकांपेक्षा सामर्थ्याने व बळाने महान आहेत, ते देवासमोर या लोकांविरुद्ध अपमानास्पद गैर काही बोलत नाहीत.


Magena de Una Awi demo de Awi simodoto ma ngale gena ona yanakowa, duma ona yamodo so yododato imasano Unaka. 	 पण या बोलण्याचा अर्थ त्यांना समजला नाही. आणि त्याविषयी त्याला विचारण्यास ते भीत होते.


So o Festus kagena o Yerusalemka wogoge nagala o wange tupaange eko mogiowo qabolo, de una woliho kali o Kaisareaka. Ma langino gila-gila una waaka o sidang so wapareta o Paulus iwingoso de iwingaho awi simaka ma ngale iwihakim. 	 त्यांच्याबरोबर आठ ते दहा दिवस घालविल्यानंतर फेस्त खाली कैसरीयाला परत गेला. दुसऱ्या दिवशी फेस्त न्यायालयात बसला आणि त्याने आपल्यासमोर पौलाला हजर करण्याचा आदेश दिला.


De lo upasi manga ronga isingosa sababu manga orasi yaumo. Komagena so o wange isigeto-geto itagi ikahika ikahino, o bi tahumoi-tahumoika iwosa de isupu. De foloisi qatorou ona asa o nyawa manga ronga ma dorou yogaka de o nyawa manga aturu moi-moi kanaga ona lo yocapu, sidago lo o moi-moi isibicara ngaroko o bicara maro komagena akuwa posibicara. 	 आणखी, त्या आळशी, त्या आळशी बनतात व घरोघरी फिरतात. त्या आळशी बनतात एवढेच नाही तर इतर लोकांच्या भानगडीत स्वत:ला गुरफटून घेतात व इतरांविषयी खोटनाटे बोलतात. ज्या गोष्टी बोलू नयेत, त्या गोष्टी बोलतात.


Komagena qabolo de o Gikimoi Awi Gurumi wingaho o tona ibobeleuka. 	 नंतर आत्म्याने येशूला एकट्याला रानात पाठविले.


So Una wotemo onaka, "Ngini ningodu nianako o Yahudika ma nyawa yasowo manga bobareta to ona manga kawasa yasidipito so manga oho isangisara. De o bobareta ngaroko yosidipito, duma ona magena yodupa ka yaaso 'ona la kanaga de manga sininga ma loha o kawasaka'. 	 पण येशू त्यांना म्हणाला, विदेश्यांचे राजे त्यांच्या लोकांवर (प्रजेवर) सत्ता गाजवितात. इतर लोकांवर अधिकार असणारी माणसे लोकांनी त्यांना लोकांचे उपकारकर्ते म्हणण्यास भाग पाडतात. (स्वत:ला उपकारकर्ते म्हणवून घेतात.)


O jojaru yamogiowo gena asa ka yomomi, de moi-moi manga silo magena isidailako. 	 “सर्व मुली जाग्या झाल्या आणि त्यांनी आपले दिवे तयार केले.


Duma ma orasi ngini nigolo gena, hika nipiricaya igogou o Gikimoi asa winihike de winidoto nginika, ma ngale nia sininga ma rabaka o Gikimoika upa niwidodato. Sababu o nyawa nakoso o Gikimoika la iwidodato, de ona magena asa manga piricaya o Gikimoika gena itatapuwa, gena maro o deru o moku-moku de o rato qasosihilo yadahe so ikole hika de hino. 	 पण त्याने विश्वासाने मागितले पाहिजे व संशय धरू नये. कारण जो संशय धरतो तो वाऱ्यामुळे इकडेतिकडे हेलकावणाऱ्या समुद्रातील लाटेसारखा आहे.


O dodoto magena o nyawa o orasi iqoqoma-qomaka o Gikimoi wasimane waasi, duma o orasi manena to Una Awi nyawa masirete wasimane qaboloka. 	 हा संदेश एक रहस्य आहे, जे अनेक युगांपासून आणि अनेक पिढ्यांपासून लपवून ठेवले होते. परंतु आता ते देवाने त्याच्या लोकांना माहीत करुन दिले आहे.


Komagena so ma ngale ngini gena to ngomi mia nali de mia more he ka ilamo poli, sidago lo mia sukuru miatitide o Gikimoika gena, ngaroko ilamo, duma magena lo yaado waasi. 	 तुमच्यामुळे आमच्या देवासमक्ष ज्या सर्व आनंदाचा अनुभव आम्ही घेत आहोत त्याबद्दलचे देवाकडे तुमच्यासाठी आम्ही पुरेसे आभार कसे मानायचे?


Duma o ngopa yamake waasi, de ma nongoruku magena wosone kali. Komagena idadi de imaaka imakoketero sidago ma nongoru yaruwange, de itagi gila-gila sidago ma bati awi gianongoru yatumudingi ma kawi ma mata-mataka. 	 असेच दुसऱ्या व तिसऱ्या भावाच्या बाबतीतही घडले व सातही भावांनी तिच्याशी लग्न केले आणि मेले.


Duma nakoso ngini niholu niasiapongu o nyawa ma somoaka, de ngini lo nia Baba o sorogaka asa woholu winisiapongu to ngini nia dorou.))" 	 परंतु तुम्ही जर क्षमा करणार नाही तर तुमचा स्वर्गातील पिताही तुमच्या अपराधांची क्षमा करणार नाही.”


Ngohi gena Ai Baba Awi rabaka, de Una lo kanaga to Ngohi Ai rabaka, nagala magegena ngona nopiricaya waasi. Wewe! Duma to Ngohi Ai demo ma ngale gena upa nitemo ma sihino gena Ai sininga ma dupa masirete de tinidedemo. Duma ma sababu Ai Baba gena Ngohi Ai rabaka, so o bi moi-moi qangodu taaaka gena ma sihino Una Ai Baba waaka. 	 मी पित्यामध्ये आहे व पिता मजमध्ये आहे, असा विश्वास तू धरत नाहीस काय? ज्या गोष्टी मी तुम्हांला सांगतो त्या माझ्या स्वत:च्या नाहीत तर माझ्यामध्ये जो पिता आहे तो स्वत: कामे करतो.


De o ngeko moi-moi idala o Gikimoi asa ngini winihike de ma boloili la ngini aku de nia sininga foloisi qaloloha niahike o nyawaka. So done ma orasi to ngini nia roriwo o pipi gena ngomi miatota o nyawa isususa o Yerusalemka, de o nyawa yadala asa manga sukuru yatide o Gikimoika. 	 सर्व प्रकारच्या उदारपणाकरिता प्रत्येक गोष्टीत धनवान व्हाल. यामुळे तुम्हीदेखील उदारपणे द्यावे ज्यामुळे देवाची स्तुति होईल.


Ena gena, ngomi o nyawa miasingangasu ma Kristus Awi manara magena o ngeko moi o Gikimoi waaka ma ngale o dunia ma nyawa gena aku dede Una imarimoi de imakadame kali. To ona manga dorou moi-moi gena Una he waeto kawa. De Una magenena ngomi o manara womihikeka la mitagi o habari magena misihabari o nyawaka, ma ngale ona lo aku dede Una imarimoi de imakadame kali. 	 देव ख्रिस्तामध्ये जगाशी स्वत:चा समेट करीत होता. मनुष्यांची पापे त्यांच्याविरुद्ध मोजत नव्हता. आणि त्याने आम्हांला समेटाचा संदेश दिला आहे.


"Jou, o kiaso Ngona notemo ngohi taakuwa Ngona tonimote o orasi manena. Qohaka, ma ngale Ngona toniriwo la ngohi bilasu ai oho tahike de ngohi lo tosanangi tomaaka komagena." 	 पेत्र त्याला म्हणाला, “माझ्याने आताच तुमच्या मागे का येता येणार नाही?’ मी तुमच्यासाठी मरायला तयार आहे.”


So qaboloka, de o Yesus de Awi muri-muri yokahika o Galilea ma Talaga ma sonongaka, o talaga magena isironga lo o Tiberias ma Talaga. 	 नंतर येशू गालील (किंवा तिबिर्या) सरोवराच्या पलीकडे गेला.


O wange ma moiku ngomi o Yahudika isosumbayang ma riho magenaka mitagili de o jojaru moi, o nyawa miijaka so muna magena mogogilalo moi, mimakamake de ngomi. Muna magena o toka mipopareta so aku o nyawaka mosingangasu o kia asa idadi o orasi ma simaka. De ami manara magena o nyawa imiiijaka gena asa ifangu ilamo. 	 एकदा आम्ही प्रार्थनेला जात असताना. एक दासीकाम करणारी मुलगी आम्हांना भेटली, तिच्या अंगात येत असे ती दैवप्रश्ना सांगून आपल्या घरधन्यास पुष्कळ मिळकत करुन देत असे.


Ma orasi iqomaka o Efesus ma kotaka, de ngohi tomajobo takahika o Troas ma kotaka la kagena o habari ma ngale ma Kristus gena tosihabari. Kagena de o Jou o ngeko moi wapelengaka ma ngale ngohi kagena tomanara. 	 जेव्हा मी ख्रिस्ताच्या सुवार्तेकरिता त्रोवसास आलो तेव्हा प्रभूमध्ये मजसाठी दार उघडल्यावर,


So o giki Zeus ma imam gena ma seri ma tahu o kota ma dateka de ma ngoraka so kagena watota o bi sapi ma nau de o bi bunga. La una de o nyawa yadadala magena yosidailako manga gaso o haiwani magegena yatota, la asa manga suba yatide o bi rasulka. 	 ज्युुपिटरचे मंदिर जवळ होते. या मंदिराचा पुजारी काही बैल व फुले घेऊन वेशीजवळ आला. पुजारी व लोकांना पौल व बर्णबा यांची उपासाना करण्यासाठी त्यांच्यापुढे बळी द्यावयाचा होता.


Qabolo de Ngohi asa tatemo o bi nyawa Ai gubalika, 'Nitagi kasi, ngini gena Ai Baba winikukutuku. Niahika bato nia riho o uku ma sora ikokakali kagena ma rabaka, kiaka wosidodailako qabolo ma ngale o Ibliska de lo awi malaikat-malaikat wimomote. 	 मग राजा आपल्या डाव्या बाजूच्यांना म्हणेल, ‘माझ्यापासून दूर जा, तुम्ही शापित आहात, अनंतकाळच्या अग्नीत जा. हा अग्नी सैतान व त्याच्या दूतांसाठी तयार केला आहे.


Ma orasi magena o Yesus wahino o Nazaretno o Galilea ma tonaka. De o Yohanes o Yesus wiosi o Yordan ma Seleraka. 	 त्यावेळी येशू गालीलातील नासरेथहून जेथे योहान होता त्या ठिकाणी आला. यार्देन नदीत योहानाने येशूचा बाप्तिस्मा केला.


De ai dodiao nipipiricaya, ai demo foloisi ilamo gena asa tinidedemo nginika. Ma orasi ngini o nyawa niajaji, de ngini upa nisasi de o Gikimoi o sorogaka Awi ronga, eko o kia naga o duniaka ma ronga, eko lo o kia naga bato ma ronga. Duma ngini nakoso o nyawa niajaji, de hika ka nia demo bai "Komagena" bai "Komagenawa" gena asa itotiai de upa lo niakulai. Nakoso niakulai, de o Gikimoi done asa winisisala de nia dorou ma sopo gena wafanggali. 	 याहीपेक्षा अधिक महत्त्वाचे म्हणजे बंधूंनो, स्वर्गाच्या किंवा पृथ्वीच्या नावाने शपथ वाहायचे थांबवा किंवा इतर कोणत्याही प्रकारची शपथ वाहू नका. तुमचे “होय” हे “होयच” असू द्या. तुमचे “नाही” हे “नाहीच” असू द्या, यासाठी की तुम्ही देवाच्या परीक्षेत येऊ नये.


Sababu Awi laha ilamo o nyawaka, so wahirika. Upa potemo o moi-moi qaloloha yaaka so wahiri. Magena iterowa. Nakoso wahiri de ma ngeko komagena gena, to Una Awi laha onaka asa idadi kawa. 	 आणि जर तो देवाच्या कृपेचा परिणाम असेल तर तो लोकांच्या कर्माचा नाही. तर देवाची कृपा ही कृपाच राहत नाही.


Ona yasinoto imagogora, duma o muri moili una magena foloi wicapati so o boosuka womasidiado woqomaka. 	 तेव्हा ते दोघे बरोबर पळत गेले. आणि तो दुसरा शिष्य पेत्रापेक्षा लवकर पुढे जाऊन त्याच्या आधी थडग्याजवळ पोहोचला.


De o bi nyawa iwipipiricaya o Jou Yesuska foloisi idogo-dogo de yahino imatolomu, bai yanau bai lo o ngopeqeka, so ona magena foloisi yadala. 	 आणि किती तरी लोक पुढे येऊन प्रभु येशूवर विश्वास ठेवीत. अशा रीतीने बरेच पुरुष व स्त्रिया येऊन त्यांना मिळाल्या.


Duma Una wosango wotemo, "Kanaga o Gikimoi Awi Jaji ma Bukuka isilefoka, 'Nako o bi nyawa gena upa ka cawali o ino so ioho, duma ka cawali o Gikimoi Awi demo la yasigise de yaaka.' " 	 येशूने उत्तर दिले, “असे लिहिले आहे की, ‘मनुष्य केवळ भाकरीने जगेल असे नाही तर देवाच्या तोंडून निघणाऱ्या प्रत्येक शब्दाने जगेल.”‘ अनुवाद 8:3


Nakoso ngone o anggur poudo ma ngale ma Kristus Awi au ikokopolaka gena pososininga, ngone gena nanga sukuru patide o Gikimoiye. Magena o nonako moi ngone manena ma Kristus Awi nyawaka, la kanaga de Awi au gena nanga dorou watupuka. De ma orasi ngone o roti patepi-tepi ma ngale ma Kristus Awi rohe wahihikeka gena lo pososininga, magena o nonako moili ngone manena ma Kristus Awi nyawaka, la kanaga de Awi rohe wositagali ma ngale nanga dorou watupuka. 	 “आशीर्वादाचा प्याला” जो आशीर्वादित करण्यास सांगतो, तो ख्रिस्ताच्या रक्तात सहभागी आहे, नाही का?


O Musa una magena lo wotemo o Israel ma nyawaka, 'Done o Gikimoi asa wihiri to ngini nia sidongirabano de winihike nginika o nabi moi, imatero de ngohi.' 	 हा तोच मोशे आहे, ज्याने यहूदी लोकांना असे म्हटले: ‘देव तुम्हाला एक भविष्यवादी देईल. तो भविष्यवादी तुमच्याच लोकांमधून येईल. तो माइयासारखाच भविष्यवादी असेल’


De lo o nyawa moi nakoso womasimaha la womasuna, una magenaka ngohi o sitiari moi towihike la una magena lo o Yahudika manga bi bobita o Gikimoino moi-moi qangodu bilasu waaka. 	 सुंता करुन घेणाऱ्या प्रत्येक माणसाल मी पुन्हा एकदा जाहीर करतो की, तो संपूर्ण नियमशास्त्र पाळण्यास बांधलेला आहे,


De o nyawa ma somoa wasimahawa, ka cawali o Petrus, de lo o Yakobus de o Yohanes ona yasinoto ria de nongoru, ona magena wasimaha iwimote o Yairus awi tahuka. 	 येशूने फक्त पेत्र, याकोब आणि याकोबाचा भाऊ योहान यांनाच आपल्याबरोबर येऊ दिले.


Iteka kawa, de Ngohi asa tahino, so tanu ngini gena asa Ngohika nipiricaya qaputuru. La o hadiah asa Ngohi tinihike nginika ma ngale nioho dede Ngohi ka sidutu ikakali, gena o nyawa moi lo yaakuwa yakoora. 	 “मी लवकर येत आहे, जे तुझ्याकडे आहे त्याला घट्ट धरुन राहा यासाठी की कोणीही तुझा मुगुट घेऊ नये.


Ma orasi o Barnabas de o Saulus o roriwo o pipi magena yatota qabolo o gogobu manga roriri o Yerusalemka, de ona iwiaso o Yohanes, iwisironga lo o Markus, so iliho imakangaho o Antiokhiaka. 	 बर्णबा व शौलाने त्यांचे यरुशलेम येथील काम संपविल्यानंतर ते अंत्युखियाला परत आले. त्यांनी मार्क योहान याला त्यांच्याबरोबर घेतले.


Ai saturu o nguusu wodadato gena, positero de o Iblis. O gugutu gena positero de o dunia ma dodogu. De youutu gena, positero de o bi malaikat. 	 हे निदण पेरणारा शत्रू हा सैतान आहे आणि कापणी या काळाची समाप्ति आहे व कापणी करणारे देवदूत आहेत.


De maro o kia o Gikimoi wojajika, o Daud una manena awi ngopa de awi danoku asa o Gikimoi witide kali o Yesus la ma ngale o Israel ma nyawa wasisalamati. 	 याच दाविदाच्या वंशजातून देवाने इस्राएल लोकांचा तारणारा आणिला. तो वंशज येशू आहे. देवाने हे करण्याचे अभिवचन दिले होते.


Sababu nakoso ngohi gena nia sininga tosipeleso, de igogou ngini o nyawa moi lo nihiwa la aku ngohi nisinali, sababu ningodu nia sininga gena tapelesoka. 	 कारण जर मी तुम्हांला दु:ख देतो तर मला तुमच्याशिवाय आनंद कोण देईल?


"Ngini ningodu nianako gena iqoqomaka kanaga nia dodotoka asa itemo maro komanena, 'Upa nisundali.' 	 “व्यभिचार करू नको’ असे पूर्वी सांगितल्याचे तुम्ही ऐकले आहे,


'Ngohi manena qabolo to ngona ani ete de ani topora manga Gikimoi, ena gena o Abraham, o Ishak, de o Yakub manga Gikimoi.' Mutuwade o Musa witirine de wimodo, so he wanano kawa. 	 प्रभु म्हणाला, ‘मी तुझ्या वाडवडिलांचा देव आहे - अब्राहाम, इसहाक, याकोब यांचा देव आहे.’ मोशे भीतीने थरथर कापू लागला. डोळे वर करुन पाहण्याचे धाडस त्याला होईना.


Nitagi bato, duma nimasidodiahi, sababu Ngohi tinisulo nginika la nitagi niakahika o bi nyawa ma dorou manga sidongirabaka. Ngini nimatero maro de o bi duba so kanaga o bi kaso labara ma dongirabaka. 	 जा! आणि लक्षात ठेवा, लांडग्यात जशी कोंकरे तसे मी तुम्हास या जगात पाठवीत आहे.


O nyawa moi to ona manga sidongirabano womatai-tai so o bunga moi koloko o kaka waqehe, so o anggur qakokiopiku watonoka, de o gota ma ideka wosisuruka, de watubo la ma ngale o Yesus wapipi. 	 एक जण लगेच धावत गेला आणि बोळा घेऊन आला. त्या मनुष्याने तो बोळा आंबेत बुडविला आणि तो वेताच्या टोकावर ठेवून येशूला प्यायला दिला.


Iqoqomaka, de ngini maro o nyawa o bubutu ma rabaka de itagi, duma o orasi manenaka de ngini de o Jou nimarimoika so ngini lo kanaga nitagi o nita ma rabaka. So ngini bilasu nitagi de nia gogoho kiaka itotiai, maro o nyawa la kanaga o nita ma rabaka itagi. 	 मी हे सांगतो कारण एके काळी तुम्ही पूर्णपणे अंधारात होता, पण आता तुम्ही प्रभूचे अनुयायी म्हणून पूर्ण प्रकाशात आहात. प्रकाशात चालणाऱ्या लेकरांसारखे व्हा.


So kagena yahika, de ona wihike Unaka o anggur de o sou o gososo qabobou isicapuka la Awi siri isikurangi, duma Una woholu waudo. 	 त्यांनी त्याला बोळ मिसळलेला द्राक्षारस दिला परंतु त्याने तो घेतला नाही.


Ma moi lo waasi yanako o dame ma rabaka ioho. 	 त्यांना शांतीचा मार्ग माहीत नाही.” यशया 59:7-8


Ma orasi o Yesus o bi nyawa yadadala wadoto qaboloka, de Una wotagi so womasidiado o Kapernaum ma dokuka. 	 ज्या बोधकथा लोकांनी ऐकाव्यात असे त्याला वाटत होते त्या सांगण्याचे संपविल्यावर तो कफर्णहूमास गेला.


Duma Una wotemo, "Ngaroko ona upa he yotagi, la ngini bato niasioqo." 	 परंतु येशू त्यांना म्हणाला, “त्यांना जाण्याची गरज नाही. तुम्हीच त्यांना खायला द्या.”