So cawali isango itemo, "Ngomi mianakowa o haku magena kiano una wamake." 	 म्हणून त्यांनी असे उत्तर दिले की, तो कोणापासून होता हे त्यांना माहीत नाही.


Igogou, Ngohi asa tatooma o nyawa ona magena nakoso to muna ami dodoto gena yamote de yacoho. Komagena so o bi gogobu yangodu gena asa yanako igogou-gogou Ngohi manena gena o nyawa ngini ningodu nia sininga ma raba tatailako, de tanako ma ngale nia loha de nia dorou ma sopo done tafanggali de o loha eko lo de o dorou. 	 तर मी तिच्या अनुयायांना ठार मारुन टाकीन. मग सर्व मंडळ्यांना हे कळेल की मी तो आहे जो अंत:करणे आणि मने पारखतो. तुमच्या कृतींप्रमाणे मी प्रत्येकाला तुमचा मोबदला देईन.


Upa sidago ma ngale ka o ino de o Gikimoi Awi manara gena o nyawa ipipiricaya moi awi sininga ma rabaka pasisa. Ngaroko o ino qangodu gena o Gikimoi wonasimaha paoqo, duma qalohawa nakoso o ino o kia naga paoqo so o nyawa o salaku itura de o kia yamalo itotiai gena yamote kawa. 	 तुम्ही खाता त्या अन्रामुळे देवाच्या कार्याचा नाश करु नका. सर्व गोष्टी शुद्ध आहेत. असंतोषाने खाणे मनुष्यासाठी चुकीचे आहे.


O nyawa nagoona la kanaga to Ngohi Ai dodiao yasowo, gena itiai ona magena Ngohi ilawangi. De lo nagoona la kanaga Ai dodiao imomanara yasowo, gena itiai ona magena Ai manara ma sopo gena yabiau." 	 जो माझ्या पक्षाचा नाही, तो माझ्याविरुद्ध आहे आणि जो माझ्याबरोबरीने गोळा करीत नाही, तर तो उधळून टाकतो.


So kagena de gila-gila ona wisidasangahadi de Awi baju imatekesikotoku yaaka moi-moi de manga gimina yamote o undi ma rabaka. 	 त्यांनी त्याला वधस्तंभावर खिळले. नंतर त्यांनी चिठ्ठ्या टाकून येशूचे कपडे आपसात वाटून घेतले.


Duma Una asa wotemo munaka, "Nakoso ngona gena nanako o kia naga o Gikimoi Awi ngongike o nyawaka, de lo nakoso ngona Ngohi noinakoka o ake togogolo Ngohi manena gena naguuna, ngona lo asa o ake nogolo kali Ngohino, kekiaka de o ake magena o nyawa aku o oho ma duhutu yamake." 	 येशूने उत्तर दिले, “देव काय दान देतो याविषयी तुला माहीत नाही आणि तुझ्या हातून पाणि मागणारा कोण हे देखील तुला माहीत नाही. तुला जर या गोष्टी माहीत असत्या तर तूच माझ्याकडे मागितले असतेस. आणि मी तुला जिवंत पाणी दिले असते.”


So o kia naga ngini bilasu niodupa niamote, ena gena: o Gikimoi Awi pareta ma rabaka nigoge. Nakoso magena niamote, de o bi moi-moi nia kurangi ma somoasi asa Una winihike nginika. 	 त्याऐवजी प्रथम त्याचे राज्य मिळविण्यासाठी झटा म्हणजे याही गोष्टी तुम्हांला दिल्या जातील.


De iqomaka ma ngale o Israelka ma nyawa gena ma nabi Yesaya awi Buku ma rabaka wosilefoka itemo, "O Israel ma nyawa ngaroko yadala maro o dowongi, duma ka yamuruo naga o Gikimoi aku wasisalamati. 	 आणि यशया इस्राएलाविषयी असे ओरडून सांगतो की, “जरी इस्त्राएलाविषयी मुलांची संख्या समुद्राच्या वाळूसारखी असली तरी त्यांच्यातील फक्त थोडेच तारण पावतील.


Ce! Upa nimakiliho de magena niamote kali so o bi wange de o bi ngoosa ma rarame, de o bi musung ma orasi ma rarame, de lo o bi taungu ma rarame gena qangodu niamote de lo bilasu niaaka. 	 तुम्ही विशेष दिवस, महिने, ऋतू आणि वर्षे पाळता.


Ngini ai dodiao o Yahudika ma nyawa, upa lo nia siningaka nitemo o nyawa ma dorou maro ona magegena bilasu yasisala de manga dorou ma fanggali yamake. Nako komagena, de ngini nitemoli bilasu ngini masirete lo nisisala de nia dorou lo o Gikimoi wafanggali de o dorou. Sababu maro to ona lo de manga sala komagena lo ngini, so akuwa niasitemo, "Ngohi ai dorou moi lo ihiwa." Maro komagena upa bai! 	 म्हणून हे मनुष्या, तू जो कोणी आहेस व जेव्हा तू न्यायासनासमोर बसतोस तेव्हा तुला सबब नाही, कारण जेव्हा तू दुसऱ्यांचा न्याय करतोस तेव्हा तू स्वत:लाही दोषी ठरवितोस कारण जो तू न्याय करतोस, तो तूही तीच गोष्ट करतोस.


So Una wotemo onaka, "O kia ngini niananakowa sidago o orasi manena, gena o Gikimoi winihiri la winihike o ade-ade ma ngale, so qangodu aku nianako ma ngale idodooha Una wokolano de wopareta. Duma nakoso o nyawa Ngohi imomote waasi gena bilasu de Ai ade-ade tadoto, ma ngale o demo o kia naga isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka magena asa isiganapu, ena gena, 'ona magena ka de manga lakoka, duma ma ngale gena yasahewa, de lo cawali de manga ngauka, duma imasihodawa.' " 	 म्हणून तो म्हणाला, “तुम्हांला देवाच्या राज्याची रहस्ये जाणून घेण्याचा अधिकार दिलेला आहे. पण इतरांच्यासाठी ते बोधकथेमध्ये दिले आहे. “यासाठी की, जरी ते पाहत असले, तरी त्यांना दिसू नये आणि ऐकत असले तरी त्यांना समजू नये.’ यशया 6:9


O Paskah ma Wange ma Rarame gena he yaadoka, so ma langino de o rarame ma ino yaoqo, de o Yesus gena wanakoka Awi orasi imasidiadoka, ma ngale Una o dunia manena bilasu wodongosa de woliho wokahie ma Babaye. Una Awi muri-muri masirete igogoge o duniaka, ona magena wadodaraka so kanaga Una Awi edekati wasikelelo Awi muri-murika to Una Awi dodara gena foloisi ilamo onaka. 	 मग वल्हांडण सणापूर्वी येशूने आपण या जगातून निघून पित्याकडे जावे असा समय आला आहे, हे जाणून आपले स्वत:चे लोक जे जगात होते त्यांच्यावर शेवटपर्यंत प्रीति केली.


"Ai muri-muri, nakoso o bi nyawa o duniaka o Gikimoi wihoholu gena kanaga nginika iniduhudu, magena upa he niohairani, sababu ona magena Ngohi iduhudu iqomaka. 	 “जर जग तुमचा द्वेष करते, तर लक्षात ठेवा की, पहिल्यांदा जगाने माझासुध्दा द्वेष केलेला आहे.


Ona o Yahudika yasowo gena, ngaroko o bobita o Gikimoino yanakowa, duma nakoso manga sininga masirete yamote so o kia naga moi itotiai gena yaaka, de komagena ona isikelelo ona gena manga sininga ma rabaka lo igogou yanako o bi kia naga itotiai de o bi kia naga qatotorou. 	 कारण जेव्हा यहूदी नसलेले (विदेशी) ज्यांना नियमशास्त्र नाही, मूलत: जरी त्यांना नियमशास्त्र नाही, तरीही नियमशास्त्राप्रमाणे करतात ते स्वत:च नियमशास्त्र आहेत.


maro itemoka, 'Sababu de o Gikimoi so kanena o duniaka ngone aku pooho de pomanara.' Imatero lo de to ngini nia nyawa ikokabata manga kabata ma demo itemo, 'Ngone gena igogou to Una Awi ngopa-ngopa.' 	 आम्ही त्याच्यासह राहतो आम्ही त्याच्यासह चालतो आम्ही त्याच्यासह आहोत.’ तुमच्यातीलच काही लोकांनी असे लिहिले आहे: ‘आम्ही त्याची मुले आहोत’


De wokakaya magena wotemo, 'Awa kodo! Nako ka komagena, de ona yaadowa. Hitilahi wososone moi de kanaga wooho kali la wotagi wasibicara onaka, de ona asa manga dorouno imatoba de imatoduba bai!' 	 तो श्रीमंत मनुष्य म्हणाला, “नाही, पित्या अब्राहामा, मेलेल्यातील कोणी त्यांच्याकडे गेला तर ते पश्चात्ताप करतील.’


Ena gena, ona yodupa yaaka o bi moi-moi kia bato wodudupawa, so manga dorou gena Una asa wafanggali de o dorou. De ona lo yodupa ngaroko o wange itotiai, duma yorarame de ikalala poli so ona manga maqe gena ifoloisi ilamo. Ena gena, ma orasi ngini o gogobu nia dolomu ma oqo ilalamo ma rabaka, de ona ka manga rohe ma nyafusu masirete yamote de yaaka, sidago lo ma ngale ona magena ngini lo nimaqe de nia ronga ma dorou o nyawa yogaka. 	 आणि त्यांनी इतरांना दुखावल्याचे आणि अन्यायाचे फळ म्हणून त्यांनाही दुखाविण्यात येईल. भर दिवसा वाईट गोष्ट करण्यात आनंद आहे असे ते लोक मानतात. ते डाग आणि कलंक असे आहेत. ते तुमच्याबरोबर मेजवानीत सामील होताना आपल्या कपटाच्या आनंदात बेभान होतात.


Ma moiku o Yesus wooqo o Betania ma dokuka, kagena o Simon awi tahuka, una magena iqoqoma wipapado. Kagena asa o ngopeqeka moi mahino o Yesusno, de o gososo qabobou de ihahali o rube moi o teto ihahalino maaho, o gososo magena yaaka o bi ngutu qabobouno. Gila-gila o rube ma tolo magena mapolote so o gososo qabobou gena moguse Awi saheku de mowisiqahu. 	 येशू बेथानी येथे शिमोन कुष्ठरोगी याच्या घरी मेजावर जेवायला बसला असता कोणी एक स्त्री वनस्पतींपासून बनविलेल्या शूद्ध, सुगंधी तेलाची फार मौल्यवान अलाबास्त्र कुपी घेऊन आली. तिने अलाबास्त्र कुपी फोडली आणि सुगंधी तेल येशूच्या मस्तकावर ओतले.


Ma ngale Ai demo magegena upa ngini niohairani. Sababu iteka kawa, de ma orasi asa imasidiado de o nyawa isosoneka igogou ona yangodu asa Ai ili yoise. 	 तुम्ही याचे आश्चर्य मानू नका. अशी वेळ येत आहे की, सर्व लोक जे मेलेले आहेत व आपल्या कबरेतन आहेत ते त्याची वाणी ऐकतील.


So kagena de Una Awi sukuru watide o Gikimoiye, de asa o roti ngai motoha magena wahike Awi muri-murika la ona yasitoku o nyawa yadadalaka magena. Komagena lo o nao ngai sinoto waaka so yasitoku o nyawa yadadalaka magena. De o nyawa yadadala magena yooqo sidago yapunu. 	 मग येशूने त्या भाकरी हातात घेतल्या; येशूने भाकरीबद्दल देवाचे उपकार मानले आणि त्या तेथे बसलेल्या लोकांना दिल्या. मासे घेऊन त्याने तसेच केले. येशूने लोकांना पाहिजे तितके खाऊ दिले.


"Bilasu ngini nianako idodooha nisitatapu o kia itotiai o Gikimoi Awi simaka. 	 “आणि काय योग्य आहे हे तुमचे तुम्ही स्वत:च का ठरवीत नाही?


Duma kanaga ma lamo ka ngai moi kiaka bilasu ngona naaka, ena gena o Gikimoi Awi demo nosigise. Nako ani nongoru muna manena qaloloha mahirika, de asa yaakuwa o loha magena yaqehe munano." 	 पण एक गोष्ट आवश्यक आहे. हे मी सांगतो कारण मरीयेने तिच्यासाठी चांगला कार्यभाग निवडला आहे. तो तिच्यापासून काढून घेतला जाणार नाही.”


He! Ngini nakoso de nia ngauka, tanu niise o kia Ngohi de o Gurumi Qatetebi so mitemo o bi gogobu-gogobuka." 	 आत्मा मंडळ्यांना काय म्हणतो हे ज्याला कान आहेत तो ऐको.


Upa nosimaha la o dorou imibaja ngomika, duma nomisirese o dorou ma kuasano. ((Sababu Ngona nokolano nokuasa de lo nomulia ka sidutu ikakali. Amin.))' 	 आम्हांला परीक्षेत आणू नकोस तर आम्हांला त्या दुष्टापासून सोडीव.’


So nakoso o nyawa la o Gikimoi widodara, so manga moi-moi yaaaka gena igogou qaloha de manga dorou moi lo ihiwa nanga Baba Gikimoi Awi simaka. So ona magegena bilasu yaaka maro komanena: Nakoso ibabalo eko o ngopa imagogoosi la kanaga ona o susa yamake, done asa ona magena yariwo. De ona lo asa imajaga, ma ngale o nyawa o Gikimoi wihoholu gena manga dorou moi lo akuwa he yososininga, upa sidago magena lo ona yaaka. 	 अनाथ व विधवा यांच्या संकटात जो त्यांची काळजी घेतो, व स्वत:ला जगातील बिघडलेल्या वातावरणापासून दूर ठेवतो. अशा मनुष्याची धार्मिकता देवासमोर शुद्ध व निर्दोष ठरते.


Sidago o bi kolano o dunia ma rabaka de o bi roriri imatolomu de imatekefakati la yakudoti o Jou de lo Una wisitatapu maro o Salamati ma Kolano gena.' 	 या भूतलावरील राजे लढाईसाठी सज्ज झाले आणि प्रभु परमेश्वर व त्याचा रिव्रस्त यांच्याविरुद्ध एकवट झाले आहेत.’ स्तोत्र. 2:1-2


De o Paulus wobicara o Felikska idodooha o Gikimoi asa waaka so o nyawa nanga sininga itotiai, de idodooha ma ngale nanga sininga masirete papareta qaputuru, de lo ma ngale o orasi ma simaka o Gikimoi o nyawa yangodu manga dorou de manga loha ma sopo asa wafanggali itotiai. O Feliks woise komagena, de una wimodo poli so una o Pauluska wotemo, "Boloka! So ngona aku notagi duma o orasi ma moi done toniaso kali." 	 परंतु जेव्हा पौलाने धार्मिकपणा, आत्मसंयमन, आणि होणाऱ्या न्यायाविषयी सांगितले. तेव्हा फेलिक्सला भीति वाटली. तो पौलाला म्हणाला, “आता तू जा, परत वेळ मिळाला म्हणजे मी तुला बोलावीन.”


Ma ngale o Yakub awi piricaya so ma orasi he yadangade wosone, de o Yusuf awi ngopa yasinoto wasigolo o Gikimoika la to Una Awi laha idogo, so una awi didikika womasigocoho de wosuba o Gikimoika. 	 विश्वासाने याकोब, जेव्हा तो मरत होता, तेव्हा त्याने योसेफाच्या प्रत्येक मुलाला आशीर्वाद दिला आणि आपल्या काठीवर तो टेकला असताना त्याने देवाची उपासना केली.


De kagena o Antiokhiaka imasidiado, de o gogobu yatolomuno la isingangasu, dede o Gikimoi Awi kuasa kanaga onaka, so o moi-moi idadadi gena aku ona yaakaka de idodooha Una o ngeko wahike sidago o bi nyawa o Yahudika yasowo lo aku o Yesus iwipiricayaka. 	 जेव्हा ते तेथे पोहोंचले, तेव्हा त्यांनी मंडळीला एकत्र बोलाविले आणि देवाने त्यांच्याबाबतीत ज्या ज्या गोष्टी केल्या त्या त्यांना सांगितल्या तसेच दुसऱ्या देशातील यहूदीतर लोकांमध्ये देवाने कसे दार उघडले ते सांगितले,


Ai dodiao tinidododara, o bi jaji moi-moi gena qangodu kanaga inadahe ngoneka. So ngone bilasu o bi moi-moi qatotorou kanaga nanga siningaka de lo nanga gogoho qatotorou gena qangodu pomasirese. Sababu o Gikimoi gena ngone powihoromati, so ngone bilasu pomasirese komagena la, maro Una witebi, komagena ngone lo done asa inatebi. 	 प्रिय मित्रांनो, देवाची अभिवचने आमच्याकडे असल्याने जे शरीर व आत्म्याला दुषित करते त्या प्रत्येक गोष्टीपासून स्वत:ला शुद्ध ठेऊ या. देवाविषयी असलेल्या आदराने पवित्रतेत परिपूर्ण होऊ या.


Igogou, o nyawa moi lo yaakuwa yomanara o tuangi yasinotoka. Sababu ona asa o tuangi moi iwisininga eko iwisigise ifoloi, de o tuangi moili iwisikurangi eko iwisidoohawa. Komagena lo ngini. Idadiwa bai o Gikimoi Awi dupa niaaka de lo o duniaka ma kaya de ma arata gena salalu nimadolomu." 	 ʇकोणत्याही नोकराला दोन मालकांची सेवा करता येत नाही. एकाचा तो द्वेष करील व दुसऱ्यायावर तो प्रेम करील किंवा एकाशी तो प्रामाणिक राहील व दुसऱ्यायाला तुच्छ मानील. तुम्ही एकाच वेळी देवाची व पैशाची सेवा करु शकणार नाही.”


Ngone panako igogou ma Kristus bilasu o bi moi-moi qangodu wakolano, sababu kanaga isilefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "O Gikimoi waaka so o bi moi-moi gena qangodu iwisigise Unaka." Igogou, magena ma rabaka iwosawa o Gikimoi masirete, sababu Una magegena waaka so o moi-moi qangodu gena ma Kristus wisigise. 	 कारण “देवाने सर्व काही त्याच्या अधिकारात ठेवले आहे.” आता जेव्हा पवित्र शास्त्र म्हणते की, “सर्व गोष्टी” अंकीत केल्या आहेत तेव्हा सर्व स्पष्ट आहे की, ज्याने सर्व गोष्टी त्याच्या अंकीत केल्या आहेत, तो देव सोडून इतर सर्व गोष्टी त्याच्या अधिकार क्षेत्रात आहेत.


Duma ngini ningodu bilasu nianako idodooha la nia rohe masirete niapareta qaputuru ma ngale nia gogoho itiai o Gikimoi Awi simaka de lo o nyawa manga simaka. 	 त्याची अशी इच्छा आहे की, तुम्हातील प्रत्येकाने स्वत:च्या शरीरावर ताबा मिळविण्यास शिकावे.


So upa to ngohi ai mode masirete la o moi-moi qatotorou taaka, duma magena taaka sababu o dorou ma dupa kanaga igoge ai sininga ma rabaka, so ngohi isigaro sidago lo tonyafusu. 	 परंतु खरे तर मी त्या करतो असे नव्हे तर माझ्या ठायी वसत असलेले पाप त्या गोष्टी करते.


To ngohi ai demo ma ngale ngini gena tinisimaqe. So, igogou, bilasu kanaga nginika o nyawa wococawaro moi, la sidago waaku to ngini nipipiricaya nia sidongirabaka nia galaki gena wahiri. 	 तुम्हांला लाज वाटावी म्हणून मी हे म्हणत आहे. गोष्टी इतक्या वाईट होत आहेत का की, तुमच्यामध्ये एकही सुज्ञ मनुष्य नाही जो त्याच्या (ख्रिस्ती) भावांचा समेट घडवून आणू शकेल?


De ngaroko ona magena itemo aku yaaka o moi-moi maro o Gikimoi wodudupa, duma iholu o Gikimoi Awi kuasa yariwo la aku manga oho qaloha. Bilasu nomasirese ikuruka de o bi nyawa maro ona komagena. 	 ते देवाच्या सेवेचे बाहेरचे स्वरूप चांगले राखतील, परंतु त्याचे सामर्थ्य नाकारतील. त्यांच्यापासून नेहमी दूर राहा.


'We! Ona ituuruno yowosa de ona magena yomanara cawali ka o orasi moi. Duma ngomi manena o wange moi miapasiku mimanara, o wange ma sahu miatamaha. De qadooha sidago nafangu manga sewa o pipi ka imaketero de ngomi.' 	 ते म्हणाले, ‘ज्यांना शेवटी कामावर घेतले त्यांनी केवळ एक तासच काम केले. परंतु तुम्ही त्यांना आमच्या बरोबरीने मजुरी दिली. आम्ही मात्र दिवसभर उन्हात राबलो.


Nagala ani edekati ma ngale ngohi lo asa noitooma, la imatero de kagunugo ma wange o Mesirka ma nyawa moi lo ngona nowitoomaka?' 	 काल तू त्या इजिप्तच्या माणसाला ठार मारलेस; तसाच माझाही जीव घेण्याचे तुइया मनात आहे का?’


Ngohi togolo o Gikimoi nanga Baba de o Jou Yesus Kristus tanu inidogo nginika o laha ifoloi, la nia sininga yaaka so foloisi isanangi. 	 यांची कृपा चांगुलपण व शांति तुम्हाबरोबर असो.


Duma o orasi manena ngini tinisingangasu igogou, Ngohi done o anggur manena taudo kawa, sidago ma orasi imasidiadoka o Gikimoi wodadi o kolano o dunia qamomuane ma rabaka, de asa Ngohi o anggur qamomuane taudo kali." 	 मी तुम्हांला खरे सांगतो की, देवाच्या राज्यात मी नवा द्राक्षारस पिईन त्या दिवसापर्यंत मी यापुढे द्राक्षाचा उपज (द्राक्षारस) पिणार नाही.”


Duma kanena naga o ngopeqeka, o Abraham awi ngopa de awi dano moi, muna magena he o taungu mogiowo de tupaange qabolo o Iblis womipilikuka, de awa kodo, ngini gena nisimahawa la ami bobiliku yasose o Sabat ma wangeka." 	 ही तर अब्राहामाची कन्या आहे. सैतानाने हिला अठरा वर्षे बांधून ठेवले होते. ज्या बंधनात ती होती त्यापासून तिला शब्बाथ दिवशी सोडविणे चूक होते काय?”


Sababu ma Kristus gena wisulo la ma ngale nanga dorou ma ija gena Una wosone de Awi au ikopola, so ngone nanga dorouno o Gikimoi aku wonapalako, de lo nanga dorou gena wosiaponguka. Idadi komagena sababu Una Awi laha magena foloisi ilamo. 	 त्याच्यामध्ये ख्रिस्ताच्या रक्ताने आम्ही स्वंतत्र केले गेलो, त्याच्या कृपेच्या समृद्धीने आम्हांला आमच्या पापांची क्षमा मिळाली आहे.


O Nahadi ma wangeka so ka o goginita nosi o wange asa ibao, de o bi ngopeqeka ona magena itagi o boosuka, o bi rapa isidadailakoka gena yaaho. 	 आठवड्याच्या पहिल्या दिवशी त्या स्त्रिया अगदी पहाटेस कबरेकडे आल्या, आणि त्यांनी स्वत: तयार केलेले मसाले आणले.


Kagena de o lobi-lobi o bolu moi iuti so yasaoka, de o lobi-lobi ma rabano o ili moi iise itemo, "Una manena to Ngohi Ai Ngopa towidododara. Ka Unaka bilasu niwisigise!" 	 मग एक मेघ आला आणि त्याने त्यांच्यावर छाया केली. मेघातून एक वाणी झाली, “हा माझा प्रिय पुत्र आहे याचे तुम्ही ऐका.”


Sababu ma Kristus bilasu wopareta maro o kolano moi sidago ma orasi to Una Awi lawangi yangodu gena o Gikimoi watura kasi. 	 कारण देवाने ख्रिस्ताचे शत्रू ख्रिस्ताच्या पायाखाली ठेवीपर्यंत ख्रिस्ताने राज्य केले पाहिजे.


De muna motemo, "Igogou! Magena ngohi tanakoka gena una wisimomi ma ngale wisioho kali done ma orasi o dunia ma dodoguka, de o nyawa done o sone ma rabano asa yasioho kali." 	 मार्था म्हणाली. “मला माहीत आहे शेवटच्या दिवशी पुनरुत्थानाच्या वेळेस तो पुन्हा उठेल.”


O manara moi-moi qangodu bilasu ngona naaka nokaeli, la o nyawa yangodu nikelelo gena igogou ngona ani manara moi-moi magena aku naaka foloisi ilamo de qaloha. 	 या सर्व गोष्टींकडे पूर्ण लक्ष दे, त्यात पूर्ण गढून जा. यासाठी की तुझी प्रगती सर्व लोकांना दिसून यावी.


De ona itemo moi de moika, "Hika upa paraca, duma ngone asa paundi la de magena inasidumu naguuna asa wamake de wodahe." Komagena ma ngale idadi de imaaka imatero maro o kia iqomaka isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "To Ngohi Ai baju ona imatekesikotoku la yaaka moi-moi de manga gimina de ma ngale manga sidongirabaka la yaaka o undi naguuna Ai juba wodahe." So o bi prajurit ona magena yaaka imatero maro o kia isilelefo iqomaka. 	 म्हणून ते एकमेकांस म्हणाले, “हा आपण फाडू नये, तर यासाठी चिठ्ठ्या टाकून कोणाला मिळतो ते ठरवू या.” हे यासाठी घडले की, पवित्र शास्त्रात जे लिहिले होते ते पूर्ण व्हावे. “त्यांनी माझी वस्त्रे आपआपसांत वाटून घेतली आणि माझ्या वस्त्रासाठी चिठ्ठ्या टाकल्या.” स्तोत्र. 22:18 म्हणून शिपायांनी असे केले.


De o Yesus he wadumu o Yerikhoka, de kagena o nyawa moi wopipilo o ngeko ma dateka wogogeku de wogogolo. 	 येशू यरीहेजवळ येत असताना एक आंधळा रस्त्यावर बसून भीक मागत होता.


komanena yotemo, "Ngomi miiseka o nyawa Una magena wotemo, 'Ngohi done o Gikimoi Awi Tahu manena de o nyawa manga gia isiaaka asa taruba de tabiau, de o wange saangeka Ngohi asa tosigoko kali qamomuane, duma o nyawa manga gia isiaakawa.' " 	 “हाताने बांधलेले मंदिर मी पाडून टाकीन आणि हातांनी न बांधलेले असे दुसरे मंदिर तीन दिवसात उभारीन.’


Duma nia giki ma ronga Molokh magena ma dadaru de lo o kia niatotulada, ena gena o ngoma Refan niaaho nisikangaho, de nia tulada niaaka komagena la magenaka niasuba duma Ngohika nisubawa. Ma sababu magegena, so Ngohi asa ngini tiniumo ma soa ikuru sidago o doku Babel ma sonongaka.' 	 तुम्ही तुमच्याबरोबर मोलेखासाठी तंबू (उपासनेचे स्थळ) आणि तुमचा देव रेफान यासाठी तान्यांच्या मूर्ती नेल्यात या मूर्ती तुम्ही केल्या यासाठी की तुम्हांला उपासना करता यावी म्हणून मी तुम्हांला दूर बाबेलोनपलीकडे पाठवीन’ आमोस 5:24-27


So kagena de ma gubernur una magena wosulo o Yesus wisisupuka, de asa awi kuasa ma kursika womatamiye ma ngale wositatapu bilasu o Yesus wosone. Gena awi riho moi isironga Ma Nanaho o Tetono, de nako o Ibrani ma demo gena isironga o Gabata. 	 जेव्हा पिलाताने हे ऐकले, तेव्हा त्याने येशूला बाहेर आणले आणि फरसबंदी नावाची जागा, जिला इब्री भोषेत ‘गब्बाथा’ म्हणतात तेथे तो न्यायासनावर बसला.


So kagena asa Una Awi muri-muri gena ona yamogiowo de sinoto magenaka wotemo, "So idodooha asa ngini lo nia sininga ma rabaka nitemo niliho. Done ngini Ngohi nimote kawa?" 	 नंतर येशूने आपल्या बारा शिष्यांना विचारले, “तुम्हांलासुद्धा मला सोडून जावेसे वाटते काय?”


So una de awi baranika de lo wifatiwa so womatoguwa ona magena wadoto ma ngale o Jou Yesus Kristus de lo ma ngale idodooha o Gikimoi Awi dupa o bi nyawa wapareta maro o kolano moi. 	 त्याने देवाच्या राज्याविषयी प्रचार केला. त्याने प्रभु येशूविषयी शिक्षण दिले. तो हे काम फार धैर्याने करीत असे. आणि कोणीही त्याला बोलण्यात अडवू शकले नाही.


Mutuwade bilasu namote mia demo manena: Kanaga o nyawa yaruha ona isasi lo qabolo o Gikimoika. 	 तेव्हा आता आम्ही सांगतो तसे कर: आमच्यातील चार लोकांनी नवस केला आहे.


So kagena de o Iblis yahino de iwibaja itemo Unaka, "Ngona gena igogou o Gikimoi Awi Ngopa. So hika o bi teto manena nasulo la imadadi o roti la aku naoqo." 	 तेव्हा सैतान येशूची परीक्षा घेण्यासाठी त्याच्याकडे आला व म्हणाला, “जर तू देवाचा पुत्र आहेस तर ह्या दगडांना भाकरी होण्याची आज्ञा दे.”


Ngini gena niise qaboloka, ngohi tinisingangasuka totemo ngohi manena o Salamati ma Kolano isowo, duma o Gikimoi woisulo ngohi la ngohi asa toqomano. 	 मी हे सांगताना तुम्ही स्वत:च ऐकले आहे की, ‘मी ख्रिस्त नाही. त्याच्याकरित मार्ग तयार करण्यासाठी देवाने ज्याला पुढे पाठविले तो मी आहे’.


Ma faida ihiwa ona isuba Ngohika, sababu ka to nyawa manga adati de manga galepu gena yadoto, itemo magena koloko to Ngohi Ai bobita!' " 	 आणि ते माणसाचे नियम आपली धर्मतत्त्वे म्हणून शिकवितात आणि व्यर्थच माझी उपासना करतात.”‘ यशया 29:13


Duma tanu ngini magegena aku nianako ifoloi o Yesus Kristus, gena nanga Jou de nanga dorouno wonasisosalamati, Una magena winidogo qabolo o loha ifoloi ilamo la Una lo foloisi niwinako. Jou, igogou Ngona gena foloi nolamo ka sidutu ikakali. Amin. Ngohi Petrus 	 परंतु आपला प्रभु व तारणारा येशू ख्रिस्त याच्या कृपेत आणि त्याच्याकडून मिळणाऱ्या ज्ञानात वाढत राहा. त्याला आता आणि अनंतकाळपर्यंत गौरव असो.


Duma o Yesus wotemo, "Upa niwisimahawa una magena, sababu o nyawa la inalalawangiwa, ona magena to ngone nanga dodiao." 	 परंतु येशू योहानाला म्हणाला, “त्याला मना करु नका, कारण जो तुमच्याविरुद्ध नाही तो तुम्हांला अनुकूल आहे.”


Duma ngohi tomasingangasu itotiai ngonaka, igogou ngohi gena tosuba to ngomi mia ete de mia topora manga Gikimoika maro o nyawa o Yesus wipipiricaya. Ngaroko ona o Yahudika manga roriri itemo magena iterowa, duma ngohi lo topiricaya o bi moi-moi o bobita o Musa wosilelefoka de o bi nabi manga bukuka. 	 मात्र मी हे आपल्यसमोर कबूल करतो: या मार्गाने (ख्रिस्ती मार्गाने) जाऊन मी आपल्या वाडवडिलांच्या देवाची उपासना करतो त्या मार्गाला हे लोक पंथ म्हणतात. जे काही नियमशास्त्रात सांगितले आहे आणि जे काही आमच्या संदेष्ट्यानी सांगितलेले आहे, त्या सर्वांवर मी विश्वास ठेवतो.


So nakoso o Demetrius de awi nyawa imomanara manga dupa so o nyawa moili ona wikalaki, de o hakim ma riho lo de maena de o bobareta lo de maena, so bilasu ona kagena yangaho la yakalaki. 	 जर देमेत्रिय व त्याच्याबरोबर असलेल्या कारागिरांच्या काही तक्रारी असतील, तर त्यासाठी न्यायालये उघडी आहेत. तेथे ते एकमेकांवर आरोप करु शकतात!


So o deruku youti waasi, de wikokitoka una wakelelo ona magena so womagogora wahoko o Yesusko, de wosuba wobukuku. 	 त्याने य़ेशूला दुरून पाहिले तेव्हा तो येशूकडे धावत आला आणि त्याच्यापुढे पडून त्याने त्याला नमन केले.


Ma dodoguka, de ona o Gikimoi Awi Tahu yojojajaga magena yahika kali manga roririka, ena gena o Farisika ma nyawa de o imamka ma bi sahe, de ona magena yatoosa so asa o jojajagaka itemo, "Ce! Qadoohaso Una magena ngini niwitagowa." 	 मदिराचे शिपाई मुख्य याजकांकडे आणि परुश्यांकडे परत गेले. मुख्य याजकांनी व परुश्यांनी शिपायांना विचारले, “तुम्ही येशूला का आणले नाही?”


Komagena so o dorou moi-moi qangodu la kanaga nia sininga ma rabaka ioho gena, bilasu niaumo, maro o dumule la nia doroka ioho de magena bilasu niatumule. De o Gikimoi Awi demo la nia sininga ma rabaka wosingosaka, magena maro o gisisi o doroka podato. So Awi demo magena upa niaholu to ngini nia sininga ma rabaka, duma hika de nia sininga qamuuqu niodupa nisigise qaloha. Sababu de o Gikimoi Awi demo ma buturu gena aku o dorouno ngone inasalamati de pamake o oho ka sidutu ikakali. 	 म्हणून तुमच्यासभोवतीच्या सर्व अमंगऴ गोष्टींपासून पूर्णपणे स्वत:ची सुटका करून घ्या. आणि जी तुमच्या आत्म्याचे तारण करण्यास समर्थ आहे ती देवाची शिकवण तुमच्या अंत:करणात मुळावलेली आहे ती लीनतेने स्विकारा.


De ngohi togolo o Jouka la, Timotius, tanu ngona ani sininga wosiputuru. De to Una Awi laha foloi wodogo ngini o bi nyawa nipipiricaya ningoduka. Ngohi Paulus O Roma ma kotaka 	 प्रभु तुझ्या आत्म्याबरोबर असो. देवाची कृपा तुम्हां सर्वांबरोबर असो.


Kagena de ma baba gena wotagi awi ngopa wononongoruka, de witemo, 'Ai ngopa, notagi o anggur ma doroka nomanara.' Ma ngopa wononongoru wosango, 'Ka qaloha asa totagi.' Duma una he wotagiwa. 	 नंतर वडील आपल्या दुसऱ्या मुलाकडे गेले आणि म्हणाले, माझ्या मुला, आज तू जाऊन माझ्या द्राक्षाच्या मळ्यात काम कर. त्या मुलाने उत्तर दिले, ‘होय बाबा, मी जातो. पण ते गेला नाही.


O hali magegena wakelelo, de o Musa wohairani icarawa. So wahika ma dateka la watailako kiaso idadi komagena, de una woise o Jou wotemo unaka, 	 जेव्हा मोशेने हे पाहिले तेव्हा तो आश्चर्यचकित झाला. नीट पाहता यावे म्हणून तो त्या जळत्या झुडपाजवळ गेला. मोशेने एक वाणी ऐकली, तो आवाज प्रभूचा होता.


"Noliho kasi, de nodedemo ani nyawaka o Gikimoi Awi manara ilalamo waaka ngonaka." So o nyawa magena womajobo de wotagi o doku ma rabaka wosihabari ma ngale o Yesus Awi manara qaloloha unaka. 	 “घरी जा आणि देवाने तुझ्यासाठी जे केले आहे ते सांग.” तेव्हा तो मनुष्य गेला आणि येशूने त्याच्यासाठी जे काही केले ते नगारातील सर्व लोकांना त्याने सांगितले.


de yakelelo o Gurumi Qatetebi wouti imatero maro o namo dara de itangi Unaku. Ato itangi de o ili moi yoise o sorogaku itemo, "Ngona manena to Ngohi Ai Ngopa tonidododara. De Ngona gena Ngohi tonidupa." 	 आणि पवित्र आत्मा कबुतराच्या रुपात त्याच्यावर उतरला आणि आकाशातून एक वाणी आली: “तू माझा प्रिय पुत्र आहेस, मी तुइयाविषयी फार संतुष्ट आहे.”


Ma ngale o nonako ihahairani o bi rasul yaakaka, so o nyawa manga jongutu eko manga dangi yatota o ngekoka yahado, de yasisiri asa yatide de yatota so kagena yahadoku, la hitilahi o Petrus nogena wakahino de awi gurumi yadahe onaka. 	 त्यामुळे पेत्र रस्त्याने जाऊ लागला म्हणजे त्याची सावली रोगी व आजारी लोकांच्यावर पडावी यासाठी लोक त्यांना वाटेवर खाट अगर अंथरुणावर ठेवीत असत.


Ai dodiao nipipiricaya, ngini tinisiboboso so tinisiningaka de todupa tinikelelo kali. Ma ngale o Yesus Kristus gena ngini tinidotoka so ma orasi ngohi toise ngini o Jou niwingongano, de ngohi ai sininga asa qanali imatero de o hadiah tamake. Maro o nyawa moi womagogora sidago waado ma batika so una asa o gogitina ma hadiah wamake de awi nalika. So o bi moi-moi iqomaka tinidelefo nginika tanu komagena ngini asa o Jouka nimasigocoho qaputuru de upa niwipalako. 	 म्हणून माझ्या प्रिय आणि भेटीस आतुर झालेल्या बंधूंनो, माझा आनंद आणि मुकुट असलेल्यांनो मी तुम्हांला सांगितल्याप्रमाणे प्रभूमध्ये स्थिर राहा.


Duma o nyawa lo yaakuwa manga laqe yapareta. Ngone nanga laqe gena o dorou isibicara imatoguwa, komagena lo iholu ngone papareta. De lo o bicara qatotorou gena iwedoka so o nyawa pasisangisara, maro o raci so o nyawa pasisone. 	 पण कोणताही मनुष्य आपली जीभ ताब्यात ठेवू शकत नाही. ती फार चंचल, भयंकर, हिंस्र, दुराचारी आणि जहाल विषाने भरलेली असते.


De ona yosango itemo, "Ngomi ka miaaku." Mutuwade Una wotemo kali onaka, "Igogou! Ngini lo done asa niaudo o sangisara de o sone ma udo-udo, maro o kia Ngohi asa tauudo gena, de lo nimomoku maro o kia Ngohi asa tamomoku gena. 	 ते त्याला म्हणाले, “आम्हांस शक्य आहे.” मग येशू त्यांना म्हणाला, “मी जो प्याला पिणार आहे तो तुम्ही प्याल आणि जो बाप्तिस्मा घेईन तो तुम्ही घ्याल,


So una magena wahino ai dateka womaokoye de wotemo, 'Ai dodiao Saulus nopipiricaya, tanu nomasigelelo kali!' Orasi magena qabolo de ngohi aku tomasigelelo kali. 	 तो माइयाकडे आला, आणि माइयाजवळ उभा राहून तो म्हणाला, ‘बंधु शौल, तू पुन्हा पाहू लागशील!’ आणि त्याच घटकेला मला दिसू लागले.


So o nyawa yadadala magena imagoge imarihi-rihi. Kanaga o dolomu ma nuka yararatu moi de lo o dolomu ma nukali yamomoritoha. 	 तेव्हा सर्व लोक गटागटाने बसले. प्रत्येक गटात पन्नास ते शंभर लोक होते.


Iwipalakoka, de una asa wosupu wotagi la o nyawa o dunia ma bi dokuka wakulai, o bi doku o dunia ma gilolika gena o Gog de lo o Magog. Una awi edekati asa ona watolomu la yokudoti. O bi doku ma nyawa foloisi yadala gena maro o dowongi o teoka ma dala so paakuwa paeto. 	 आणि जगाच्या चारही कोपऱ्यात पसरलेल्या राष्ट्रांना फसविण्यासाठी सैतान बंदीवासातून बाहेर पडेल. त्याने फसवून गोग व मागेग यांना लढाईसाठी एकत्र आणले. त्यांची संख्या सागराच्या वाळूच्या संख्येइतकी आहे.


Qabolo de Una asa o segel ma saange waraca kali. Waracaka, de ngohi toise o dodadi ngai iha magena ma saangeka itemo, "Hino nosupusi!" De Ngohi takelelo kali. Wewe! O jara qatataro moi isupu kali. De una de awi kuasaka kugena wopane, de awi giaka o timbangan moi wacohono ma ngale o bare o duniaka waaka. 	 जेव्हा कोकऱ्याने तिसरा शिक्का उघडला, तेव्हा मी तिसऱ्या जिवंत प्राण्याला बोलताना ऐकले, “ये!” मी पाहिले तेव्हा माइयासमोर काळा घोडा होता व घोडेस्वराच्या हातात तराजू होते असे मला दिसले


De o nyawa yokakaya la o Jou Yesus wipiricayaka, ona magena lo asa de manga nalika. Sababu upa manga kaya gena, duma o Gikimoi Awi laha wasidumu onaka so aku Una Awi simaka ona lo yolamo. O nyawa ikakaya manga alamu moi-moi qangodu gena yodongosa, ma orasi ona yangodu done isone. Maro o leru so ioho itekawa de isone so asa isisaka. 	 आणि श्रीमंत बंधूने देवाने त्याला दीनतेत आणले याचा अभिमान बाळगावा. कारण तो एखाद्या रानफुलासारख नाहीसा होतो.


Magena de Awi gia womisipaqa munaku, de o orasi magena qabolo asa muna momaoko motiaika, so o Gikimoi mowigiliri. 	 नंतर त्याने आपले हात तिच्यावर ठेवले आणि ती तत्काळ सरळ झाली. आणि ती देवाची स्तुति करु लागली.


Lebelaha o unta moi asa iwosa o yaiti ma kupeka, nako positero o nyawa wokakaya moi wowosa o Gikimoi Awi pareta ma rabaka." 	 श्रीमंतांचा देवाच्या राज्यात प्रवेश होणे यापेक्षा उटांला सुईच्या नेढयातून जाणे सोपे आहे.”


Cawali o Gikimoi womatengo de aku wosulo o moi-moi o kia paaka de o kia upa paaka, so o nyawa manga laha de manga dorou ma sopo lo aku wafanggali. De Una womatengo aku lo ngone wonasisalamati eko wonasisa. So ma ngale ngini gena nia kuasa ihiwa sidago lo aku o nyawa niasisala. 	 नियामशास्त्र देणारा न्यायाधीश फक्त एकच आहे. फक्त देवच तारण करण्यास व नाश करण्यास समर्थ आहे. तू जो तुझ्या शेजाऱ्याचा न्याय करतोस तो तू स्वत:ला कोण समजतोस?


Una o Gikimoi Awi prajurit-prajurit gena wimomote so ona o bi jara qaaareku yopane de imasitibaku o baju lenan qaaare, gena ma are ka isiru-siru. 	 स्वच्छ आणि पांढरे शुभ्र कपडे घातलेले स्वर्गातील सैन्य पांढऱ्या घोड्यांवर बसून त्याच्या मागे येत होते.


Qabolo de o bi nyawa o puji ma tahuno isupuka, de ona magena yadadala o Yahudika ma nyawa de ma binuka o bi nyawa o Yahudika ma nyawa yasowo lo, yodupa o Yahudika manga agama yamoteka, ona magena o Paulus de o Barnabas manga duduno itotuuru de yamote-mote. So ona yasinoto yagegego la tanu imasigocoho qaputuru o Gikimoi Awi dodaraka, sababu Una wodupa wasidumu ona yangoduka la aku ona wariwo. 	 सभास्थानातील बैठक संपल्यावर अनेक यहूदी लोक आणि यहूदी मतानुसारी चालणारे इतर धार्मिक लोक पौल व बर्णबा यांच्यामागे गेले. पौल व बर्णबा यांनी त्या लोकांना देवाच्या कृपेत टिकून राहण्यास कळकळीची विनंति केली.


wotemo, "Baba, ngohi ai leleani moi kadoka ai tahuka wopanyake. Una wolugaka so ka woidusa, de waakuwa wotagi so foloisi wisiri." 	 आणि विनंती करू लागला की, “प्रभु, माझा नोकर पक्षाघाताने खूपच त्रासलेला आहे व तो माझ्या घरात पडून आहे.”


O busune moi-moi gena bilasu niodidu, kiaka itotopulowo gena bilasu nisirata. O ngeko ipelu-pelu de idadi o sosepele gena bilasu nisibolowo de niodidu. 	 प्रत्येक दरी भरुन येईल, आणि प्रत्येक डोंगर व टेकडी सपाट केली जाईल वाकड्यातिकड्या जागा सरळ केल्या जातील ओबडधोबड रस्ते सपाट केले जातील


Sababu nakoso ngohi o habari qaloloha tosihabari de ma ngale magegena ngohi ai giliri tosimane, gena he itiaiwa bai! Salanta o manara magena ngohi isuloka la bilasu taaka, so nakoso toholu o manara magena tamoku, de ma ngale ngohi gena idodooha, kodo! De igogou ngohi done asa ibodito. 	 कारण जर मी सुवार्ता गाजवितो, तर मला अभिमान बाळगण्याचे काही कारण नाही, कारण मला ते करणे आवश्यक आहे. आणि जर मी सुवार्ता गाजविली नाही तर माइयासाठी ते किती वाईट असेल!


Nianano kasi to Ngohi Ai gia de lo Ai qohu, sababu manena Ngohi masirete bai! Nisipaqa de nisitailako, sababu o toka ma lake de ma kobo gena ihiwa maro kanaga niakelelo Ngohika." 	 माझे हात व पाय पाहा. तुम्हाला मी दिसतो तोच मी आहे. मला स्पर्श करा आणि पाहा की, मला आहे तसे हाडमांस भुताला नसते.


De o orasi magegena o Abraham gena awi umuru he yadangade o taungu o ratu moi de lo wipereki, so waaku kawa o ngopa wamake, imatero isosone so imanara yaaku kawa. De komagena lo ma peqeka ongo Sara lo mopuo kawa. Ngaroko he wanakoka komagena, duma una o Gikimoi wipiricaya womatoguwa. 	 अब्राहाम जवळ शंभर वर्षांचा झाला होता, त्यामुळे त्याचे शरीर मृतवतच झाल्यासारखे होते. तसेच सारेलासुद्धा मूल होणे शक्य नव्हते. अब्राहामाने याविषयी विचार केला होता, तरीपण त्याने त्याचा विश्वास कमकुवत होऊ दिला नाही.


Ma orasi o nyawa yangodu yakelelo igogou o Yesus wotagi o Zakheus awi tahuka, de ona magena imaridemo yotemo, "Awadede! Una wotagi wikurumi o nyawa ma dorou moi awi tahuka." 	 सर्व लोकांनी ते पाहिले, ते कुरकूर करु लागले. व म्हणू लागले की, “तो पापी माणसाचा पाहुणा होण्यास गेला आहे.”


Kagena de o nyawa una magena awi ngau ipelenga so womasigiseka, de awi laqe ipalata so aku wobicaraka. 	 आणि त्याच क्षणी त्याचे कान मोकळे झाले. त्याला बोलता येऊ लागले. त्याने कोणाला सांगू नका अशी आज्ञा केली.


So o orasi manena bato ngohi asa qangodu magena tonihike Ngonaka, hitilahi nobukuku de nosuba ngohika." 	 जर तू माझी उपसना करशील, तर हे सर्व तुझे होईल.”


Komagena lo ma ngale o nyawa manga sininga gena upa he o nyawa asa iwisingangasu, sababu igogou Una wanako qaboloka. 	 लोकांविषयी कोणी येशूला सांगावे याची त्याला काहीच गरज नव्हती. लोकांच्या मनात काय आहे हे येशू जाणून होता.


Woise o Yesus wotemo komagena, so kagena de o nyawa una magena awi sininga ipeleso, sababu una magena foloi wokaya. 	 पण जेव्हा त्या पुढाऱ्यायाने हे ऐकले तेव्हा तो फार दु:खी झाला, कारण तो फार श्रीमंत होता.


Iutiku, de kanaga de to Una Awi kuasa ma mulia so ma nita gena maro o paramata qabobole ma soka moi ifoloisi qaloha, gena o yaspis ma pudaki, de ma dodo koloko o kaca so ileto-leto. 	 ते नगर देवाच्या गौरवाने झळकत होते. त्याचे तेज एखाद्या मोलवान रत्नासारखे होते; स्फटिकासारख्या चमकत असणाऱ्या यास्फे रत्नासारखे होते.


de o Kenan ma baba gena o Enos, o Enos ma baba gena o Set, de o Set ma baba gena o Adam, de o Adam gena o Gikimoi Awi ngopa. 	 केनान अनोशाचा मुलगा होता. अलोश शेथाचा मुलगा होता. शेथ आदामाचा मुलगा होता. आदाम देवाचा मुलगा होता.


de yotemo, "Ce! Notemo Ngona gena o Salamati ma Kolano! Hika, nomisingangasu naguuna woningapo!" 	 ते म्हणाले, “ख्रिस्ता आमच्यासाठी भविष्य सांग! तुला कोणी मारले?ʈ


De o demo de o dodoto tosihohabarika magena ngohi tosibicara, upa de ai demo icocawaro so tinibaja, duma ma orasi o habari qaloloha ngohi tinisihabari gena itotiai nginika de o Gurumi Qatetebi ma kuasa la aku ngini tinisikelelo. 	 माझे भाषण व संदेश हे मन वळविणाऱ्या मानवी ज्ञानाद्वारे दिलेले नव्हते, ते आत्मा आणि सामर्थ्य यांचा पुरावा असलेले होते.


Nanga siningaka gena ngaroko ngone inasisala, duma o Gikimoi Awi galusiri de to ngone nanga galusiri gena, to Una foloisi ilamo. So nanga dupa o nyawa padodara igogou nanga sininga ma rabaka, qangodu gena ka wanako so he wonasisala kawa. 	 जेव्हा जेव्हा आमचे अंत:करण आम्हांला दोष देईल, हे यासाठी की आमच्या अंत:करणापेक्षा देव महान आहे, आणि सर्व काही (तो) जाणतो.


De o orasi magena o nyawa o duniaka igogoge, ona yangodu o nabi manga sone yakokelelo gena, ona asa yanali de imore so irarame, sababu iqomaka o nabi yasinoto ona magena o nyawa o duniaka gena yasisangisaraka. 	 पृथ्वीवर राहणारे लोक त्या दोन साक्षीदारांच्या मृत्यूने आनंद पावतील ते मेजवान्या आयोजित करतील व एकमेकांना भेटी पाठवतील. ते असे करतील कारण या दोन साक्षीदारांनी पृथ्वीवर राणाऱ्या लोकांना अतोनात क्लेश दिले होते.


Duma nakoso ngone nanga sininga masirete gena patailako iqomaka, de ngone gena o Jou asa wonafanggaliwa de o dorou. 	 परंतु जर आम्ही आमची परीक्षा करु तर आमच्यावर न्यायाचा प्रसंग येणार नाही.


de wotemo onaka, 'Nitagi la ai doroka nimanara, de ngohi asa tofangu nginika o pipi o salaka moi, gena nia sewa o wange moi ngini ningoduka.' So awi demo gena ona yamote so yotagi. 	 त्या मनुष्याने एक दिवासाच्या मजुरीकरिता प्रत्येकाला चांदीचे एक नाणे देण्याचे कबूल केले. आणि त्याने द्राक्षाच्या मळ्यात कामास पाठविले.


So ma orasi Una ngohi towikelelo, de ngohi asa tobukuku de tosuba to Una Awi simaka, tobicara taakuwa de tomomi lo taakuwa koloko o nyawa isosone. Kagena de Una Awi gia ma girina wahado ngohiku, de wotemo, "Ngohi manena o oho ma nonomaka de lo ma dodoguka asa ka tooho sidutu ikakali. Sababu Ngohi lo Una Woooho so ngaroko iqoma tosoneka, duma Ngohi gena asa tooho ka sidutu ikakali. Ngohi tapareta o sone ma buturu de lo o nyawa manga sone ma orasi. Komagena so, ngaroko, ngona upa nimodo. 	 मी मेलो होतो, पण पाहा; मी अनंतकाळासाठी जिवंत आहे! आणि माइया जवळ मरणाच्या व अधोलोकाच्या किल्ल्या आहेत.


Komagena to ngohi ai demo nginika, sababu o nyawa yamuruo naga ongo Kloe ami tahuno de kanena yahino la isingangasu ngohika, yotemo kanaga ngini nimuruo naga nimatekesikoholu. 	 कारण क्लोअच्या घरातील माणसांकडून मला असे कळविण्यात आले की, तुमच्यात भांडणे आहेत,


Duma orasi manena Ngohi totemo nginika, o nyawa nidodoosa ona magena lo niadodara, de lo o nyawa la nisangisara gena niasisumbayang. 	 पण मी तुम्हांला सांगतो, तुमच्या शत्रूवर प्रेम करा. तुमचे जे वाईट करतात त्यांच्यासाठी प्रार्थना करा.


Magena tolefo nginika, upa de ma ngale ngini bilasu niholu nikawi maro tinipilikuka, duma ka ma ngale ngini gena ngohi tinisitiari. Upa sidago o kia naga moi lo inifati so ngini niaakuwa o Jou niwileleani itiai de qaputuru. 	 मी हे तुमच्याच फायद्यासाठी सांगत आहे. तुमच्यावर बंधने लादण्यासाठी सांगत नाही. आचरणातील, सुव्यवस्थेतील फायद्यासाठी व प्रभूच्या सेवेसाठी विनाअडथळा तुम्हाला समर्पण करणे शक्य व्हावे म्हणून सांगतो.


De Una wotemo onaka, "Nitagi o doku magenaka. La kagena o dokuka niwosa, de ngini asa niakelelo o keledai ma beqeka moi yapilikuka de lo ma goho moi. Ngai sinoto magena ma bobiliku niasose de niaahono kanena. 	 असे सांगून पाठविले की, तुमच्या समोर असलेल्या गावात जा. तुम्ही गावात शिराल तेव्हा एक गाढवी बांधून ठेवलेली व तिच्या जवळ एक शिंगरु असलेले तुम्हांला आढळेल. ती दोन्ही गाढवे सोडून माझ्याकडे घेऊन या.


Yoleleani la kanaga yanako manga tuangi awi dupa, duma imasidailakowa de lo o tuangi awi dupa gena yaakawa, igogou ona magena yangangapo qasiri. 	 ज्या नोकराला आपल्या मालकाची इच्छा माहीत असते व जो तयार राहत नाही, किंवा जो आपल्या मालकाच्या इच्छेप्रमाणे करीत नाही, त्या नोकराला खूप मार मिळेल.


Duma ngone kanaga o dunia manenaka de poohosi, de ngone gena o sangisara ma rabaka pogogesi sidago pomaridemo, "Ayoo!" De ngone de nanga ngongano foloi ilamo asa podamaha ma orasi o sorogaka, de o rohe qamomuane done asa pamake. 	 दरम्यान आम्ही कण्हतो, आमच्या स्वर्गीय निवासस्थानासह पोशाख करण्यास आम्ही आतुर झालो आहोत.


Sababu magegena, bilasu ngini upa o dodoto itotiai gena nimatogu niaaka, o kia naga iqoqoma ngini niopiricayaka de lo niise qaboloka. Sababu nakoso o dodoto itotiaika gena nimasigocoho nikaeli, de ngini, de o Baba Gikimoi, de lo ma Ngopaka asa nimatekerimoi qaputuru. 	 तुमच्या बाबतीत जे तुम्ही सुरुवातीपासून ऐकले आहे, त्यामध्येच राहा, सुरुवातीपासून जे तुम्ही ऐकले त्यात जर तुम्ही राहाल, तर तुम्ही पुत्रामध्ये व पित्यामध्ये राहाल.


So ma ngale ngohi ai gogelelo qangodu gena qaloha icarawa, so o Gikimoi woihike ngohika o sangisara ma rupa moi, la idadiwa ngohi tomasihie. O sangisara gena maro o totopo moi to ngohi ai lakeka, de lo maro o Iblis ma sosulo moi ngohi isisususa. 	 आणि माझ्या प्रकटीकरणाच्या अतिशय मोठेपणामुळे मी खूप जास्त चढून जाऊ नये म्हणून माझ्या शरीरात रुतणारा काटा, (सैतानाचा दूत) मला ठोसे मारण्यासाठी ठेवण्यात आला.


Komagena so ngini magena bilasu o dorou ma pareta gena niaholu de niodupa kawa. Upa sidago nia dupa moi-moi qatotorou gena niaakali. 	 यासाठी की तुम्ही पापाच्या वाईट वासना पाळाव्यात म्हणून पापाने तुमच्यावर राज्य करु नये.


Duma ma orasi o Gikimoi Awi jaji wihike o Abrahamka, awi dagali wasulowa, duma Una masirete asa wisibicara o Abrahamka. Komagena o Gikimoi masirete Awi jaji gena wihike o Abrahamka, de o jaji magena asa wosiganapuka. 	 आता मध्यस्थ हा फक्तएकाच पक्षाचा नसतो. पण देव एकच आहे आणि त्याची अभिवचने दुसऱ्या पक्षावर अवलंबून नाहीत.


sababu ka idadi kanena o manara de ma faida idala gena aku taaka, ngaroko o nyawa he yadala kanaga ngohi ilawangi. 	 कारण माइयासाठी मोठे आणि परिणामकारक दार उघडले आहे. आणि असे अनेक आहेत जे मला विरोध करतात.


Ngone panakoka o Gikimoi Awi bobita o Musa wolelefo magena qaloha, nakoso o bobita magena paaka itotiai. 	 आता आम्हाला हे माहीत आहे की, नियमशास्त्र खरोखरच चांगले आहे. जर कोणी त्याचा चांगला वापर करतो.


Kagena de ngohi o gogelelo moili tamake kali, kanaga o lobi qaaare de ma qokuka Una womatetengo womatamiye, Una maro o nyawa yanau moi. Una Awi saheku kanaga de Awi mahkota o guracino, de Awi giaka o rarari qadodoto moi wacohono. 	 मी पाहिले आणि तेथे माझ्यासमोर पांढरा ढग होता. त्या ढगावर बसलेला मनुष्याच्या पुत्रासारखा दिसत होता. त्याच्या डोक्यावर सोनेरी मुगुट आणि त्याच्या हातात धारदार विळा होता.


Nakoso ngini kanaga o nyawa manga dorou niasiapongu, de ona magenaka asa o Gikimoi lo wasiapongu. De nakoso ngini la o nyawa niasiaponguwa, de ona lo kanaga de manga dorou o Gikimoi Awi simaka so ona magena wasiaponguwa." 	 जर तुम्ही कोणाच्या पापांची क्षमा केली, तर त्याला पापक्षमा मिळेल. जर तुम्ही क्षमा केली नाही तर त्यांची क्षमा होणार नाही.”


Upa sidago o Iblis gena o orasi moi bato de ngone wonasitura, sababu to una awi sihaga magena ngone lo panako qaboloka. 	 यासाठी की सैतानाने आम्हांवर वरचढ होऊ नये. कारण त्याच्या योजना आम्हाला माहीत नाहीत असे नाही.


O bi nyawa ona magena inigegego la ngini bilasu nisuna, ona magena kanaga de manga edekati gena igogou yodupa ma ngale o nyawaka manga giliri isimane. Ona iholu yadoto ma Kristus o sangahadika wosone so aku o nyawa manga sininga itotiai gena o Gikimoi waaka. Sababu upa ma ngale o dodoto itotiai de ona yasangisara. 	 ज्यांना बाह्य देखावा करणे आवडते, ते तुम्हांला सुंता करुन घेण्याची सक्ती करतात. परंतु ते अशासाठी की ख्रिस्ताच्या वधस्तंभामुळे त्यांचा छळ होऊ नये.


So kagena de ngohi asa to una awi simaka tobukuku la ai suba tatide unaka. Duma una wosibicara wotemo ngohika, "Upa! Ngohi gena ka to ngini nia dodiao moi o Gikimoi Awi sosulo, imatero maro ngona de lo ani dodiao ona o habari ma ngale o Yesus Kristus yosihohabari. So tanu ka o Gikimoi Una magenaka asa ngona nosuba. Sababu o bi nabi ona yangodu lo, bai o orasi manena bai o orasi ipapasaka, ma ngale o Yesus Awi dodoto itotiai gena yosingangasu qaboloka." 	 यावर मी देवदूताच्या पायावर डोके ठेवून त्याची उपासना करु लागलो; परंतु देवदूत म्हणाला, “असे करु नको, मी तर तुझ्याबरोबरीचा आणि येशूच्या सत्याबाबत साक्ष देण्याची जबाबदारी तुझ्या ज्या भावांवर आहे, त्यांच्या बरोबरीचा एक सेवक मात्र आहे. देवाची उपासना कर! येशूच्या सत्याचे शिक्षण देणे हाच देवाच्या संदेशाचा आत्मा आहे.”


Kagena de o bi guru agama yamuruo naga, ona magena o Farisika, Una wikelelo womatamiye wooqo de o balastengi itotolomu de o bi nyawa ma dorou ona magena. So Una Awi muri-murika yotemo, "Aistagala! Qadoohaso Una wooqo de o balastengi itotolomu de o bi nyawa ma dorou ona magena." 	 काही नियमशास्त्राचे शिक्षक जे परुशी होते त्यांनी येशूला पापी व जकातदारांबरोबर जेवताना पाहिले. ते त्याच्या शिष्यांस म्हणाले, “येशू हा पापी व जकातदार यांच्याबरोबर का जेवत आहे?”


Duma komagena ngini niholu niaaka. Ce! Ngini de nia dodiao nipipiricaya nimatekekalaki kagena o hakim ma somoa manga simaka. 	 पण एक भाऊ दुसऱ्या भावाविरुद्ध न्यायालयात जातो आणि तुम्ही हे सर्व अविश्वासणाऱ्यांसमोर करीत आहात?


So wosulo de o prajurit moi wotagi o bui ma tahuka, la o Yohanes Wooosi asa witolaka. 	 आणि त्याने तुरुंगात माणसे पाठवून योहानाचे शीर तोडले.


Duma orasi manena Ngohi totemo nginika, upa lo nisasi bai! Upa lo nisasi de nitemo o sorogaka, sababu o soroga gena o Gikimoi Awi pareta ma kursi. 	 परंतु मी तुम्हाला सांगतो की, शपथ वाहूच नका, आकाशाची शपथ वाहू नका कारण ते देवाचे आसन आहे.


Patotiai gena o Petrus wanakowa o kia bilasu una wosibicara, sababu una de awi dodiao yasinoto o modo ma rabaka. 	 पेत्र असे बोलला कारण काय बोलावे ते त्याला समजेना कारण ते भयभीत झाले होते.


Ma orasi o Yesus o Gikimoi Awi Tahu ilalamo wodongosa de Awi muri-muri yahino Unaka, de iwisidumu o bi tahu-tahu magena qaloha icarawa. 	 येशू मंदिरातून बाहेर निघून चालत निघाला होता तेव्हा त्याचे शिष्य त्याच्याकडे आले. कारण त्यांना त्याला मंदिराच्या इमारती दाखवायच्या होत्या.


Qabolo de o Yesus de o Gurumi Qatetebi magena ma kuasa wipareta so woliho wahika o Galilea ma tonaka. O Galilea ma sigilolino o habari ma ngale Una gena o bi nyawa yogiise de yanako. 	 मग आत्म्याच्या सामर्थ्यात येशू गालीलास परतला आणि त्याच्याविषयीची बातमी सगळीकडे पसरली.


Komagena so tanu winiriwo la nia sininga asa wosiputuru kali so ma orasi o Jou Yesus wahino kali dede to Una Awi malaikat yatetebi, de nanga Baba o Gikimoi Awi simaka asa ngini nia sininga lo qatebi de o nyawa moi lo akuwa nia sala yamake. 	 यासाठी की, जेव्हा आमचा प्रभु येशू त्याच्या पवित्र जनांसह येतो तेव्हा तो अशा प्रकारे तुमची अंत:करणे बळकट करो आणि त्यांना पवित्रतेने निर्दोष करो.


La komagena Ngohi Ai Babaka de tahuku o dunia ma rabaku towosa, sidago o orasi manena de asa o dunia gena he todongosa de toliho Ai Babaka." 	 मी पित्यापासून आलो आणि जगात प्रवेशलो आणि आता मी जग सोडत आहे, आणि पित्याकडे पुन्हा जात आहे.”


duma Una womacapati la ona wariwo bai! Ngaroko komagena, done o orasi ma simaka Ngohi tahino kali, de Ngohi o Nyawa ma Duhutu manena asa o duniaka tamake o bi nyawa nagala yadalawa, kiaka ipipiricaya Ngohika." 	 मी तुम्हांस सांगतो, तो त्यांना न्याय देईल. तरीही जेव्हा मनुष्याचा पुत्र येतो, तेव्हा त्याला पृथ्वीवर विश्वास आढळेल काय?”


Ngaroko komagena, ma ngeko idodooha so o Gikimoi aku wotemo o nyawa nanga sininga itiai Unaka gena, wasimane qaboloka. Ma ngeko gena upa potemo o bi bobita moi-moi o Gikimoino gena ka qangodu paaka itiai, duma o nyawa la kanaga o Yesus Kristus wipiricayaka, ona magena aku o Gikimoi wotemo manga sininga itiai Unaka. Ma ngale o ngeko komagena igogou iqomaka o Musa de o bi nabi isilefoka, de nakoso o Yahudika ma nyawa eko o Yahudika ma nyawa yasowo gena, ma ngeko magegena ma ngale o bi nyawa yangodu he ka imaketero. 	 देवाची नीतिमत्त्वाची कृती ही येशू ख्रिस्तावरील विश्वासाद्वारे आहे आणि जे विश्वास ठेवतात त्या सर्वांसाठी दाखविली आहे. त्यात भेदभाव नाही.


De lo niwisingangasu o Arkhipuska nitemo, "Ani manara iqomaka o Jou wositatapu la ngona naaka gena, bilasu nosibolo de nositiai qabolo kasi." 	 आणि अर्खिप्पाला सांगा, “जी सेवा तुला प्रभूमध्ये मिळाली आहे ती पुढे चालू ठेव.”


Ma orasi kagena o Salamis ma kotaka yaado, de ona itagi o Gikimoi Awi demo isihabari o Yahudi manga puji ma bi tahuka. De o Yohanes Markus lo womote la to ona manga manara magena wariwo. 	 जेव्हा बर्णबा व शौल सलमीन शहरात आले, तेव्हा त्यांनी देवाचा संदेश यहूदी लोकांच्या सभास्थानात दिला. मार्क म्हटलेला योहान त्यांच्या मदतीला होता.


Mia manara ma rabaka o bi moi-moi miaaaka gena kanaga itotiai de qaloloha, la minisikelelo igogou ngomi manena o Gikimoi Awi nyawa wileleleani. Komagena so ngomi o susa de o sangisara ma rupa idala moi-moi qangodu magena asa miamokuka. 	 उलट सर्व प्रकारच्या परिस्थितीत आम्ही देवाचे सेवक होतो हे आम्ही दाखवून दिले. मग आम्हांला त्रास सोसावा लागो, नाहीतर अडचणी येवोत, छळ होवो नाहीतर वेदना होवोत. छळात, आणि दु:खात


Duma orasi manena Ngohi totemo nginika, o nyawa nagoona la o nyawa ma somoa moi de yangamo, ona magena lo bilasu yasisala maro yotooma moi. De o nyawa la kanaga manga dodiao manga ronga yogaka qatorou, o nyawa ona magena bilasu yangaho la yasisala o Mahkamah Agama manga simaka. De lo o nyawa la kanaga manga dodiaoka yatemo, 'Nofufuma de o nyawa ma dorou!' o nyawa ona magena bilasu o naraka ma ukuku yaumo. 	 पण मी तुम्हांस सागतो की, जर एखादा आपल्या भावावर रागावला असेल तर तो न्यायदंडास पात्र ठरेल. पुन्हा जो आपल्या भावाला, अरे वेड्या, असे म्हणेल तो न्यायसभेच्या दंडास पात्र ठरेल. आणि जो त्याला मूर्ख म्हणेल तो नरकातील अग्नीच्या शिक्षेस पात्र ठरेल.


So o Yahudika ma nyawa Una wipipiricayaka kanaga o Yesus wadedemo kali, onaka wotemo, "Nakoso ngini niagogou nimasigocoho Ngohi Ai dodotoka gena, ngini asa nidadi Ngohi Ai nyawa imomote. 	 ज्यांनी येशूवर विश्वास ठेवला, त्या यहूदी लोकांना तो म्हणाला, “तुम्ही जर नेहमी माझ्या शिकवणुकीचे पालन कराल, तरच तुम्ही माझे खरे शिष्य आहात.


Hiwa! Ngini nianakoka, o bi nyawa tasididingo nginika, manga sidongirabano gena moi lo yahiwa ngini inisihaga so ngohi o pipi tamake. 	 ज्यांना मी तुमच्याकडे पाठविले त्यांच्यातील कोणाकडून तरी मी तुम्हांपासून काही फायदा घेतला आहे का?


De magegena ngohi ai edekati la o Gikimoi wijaji o Abrahamka de o jaji magena wositatapu qaboloka wotemo, "Igogou! Ngohi Ai jaji ngonaka gena asa taganapuka." Qabolo so o taungu 430 ipasaka, de ma ngale Una Awi bobita o nyawa bilasu yamote gena wahike. Duma ngaroko komagena, iqoqoma asa Una Awi jaji o Abrahamka magena upa watilaku. Upa sidago Awi jaji o Abrahamka magena wapiki. Hiwa! O kia naga o Gikimoi wojaji de wosasi lo qaboloka, magena yaakuwa itagali. 	 माझ्या म्हणण्याचा अर्थ असा की, देवाने अगोदर निश्चित केलेला करार चारशे तीस वर्षे उशिरा आलेल्या नियमशास्त्राने अभिवचन रद्द करण्यास केला नव्हता.


De o Yesus wosango wotemo, "Bilasu upa ngini nianako muruoka ma orasi eko lo ma wange, magena ai Baba Awi haku so Una masirete asa wositatapu. 	 येशू त्यांना म्हणाला, ‘केवळ पित्यालाच तारीख व वेळ ठरविण्याचा अधिकार आहे. ह्या गोष्टीची माहिती असणे तुम्हा कडे नाही.


Kagena de ona yotagi de kadoka ona yamake maro o kia Una wotetemo. So ona asa isidailako o Paskah ma ino magena. 	 तेव्हा पेत्र व योहान तेथून निघाले. जसे येशूने सांगितले तसेच सर्व घडले तेव्हा त्यांनी वल्हांडणाच्या भोजनाची तयारी केली.


Duma o orasi manena naga o manara la kanaga wihihike o Yesuska, gena foloisi qaloha de o manara kiaka yahihike o bi imam ma somoaka. Komagena lo o jaji qamomuane la kanaga Una maro o Gikimoi Awi dagali moi wasidodiado o nyawaka, gena foloisi qaloha de o jaji iqoqoma o Musa waaahoka, sababu o kia naga o Yesus maro o Gikimoi Awi dagali gena wonajajaji ngoneka, magena foloisi qaloha. 	 परंतु येशूला नेमून दिलेली याजकीय सेवा मुख्य याजकांच्या सेवेहून जशी फारच वरच्या दर्जाची आहे, तसाच येशू ज्या नवीन कराराचा मध्यस्थ आहे, तो करार अगोदरच्या कराराहून अधिक वरच्या दर्जाचा आहे, कारण तो करार अधिक चांगल्या वचनांच्या पायावर उभा आहे.


Nagala o orasi saange ipasa de ma peqeka mowosa, duma muna magena manakowa o kia idadadika. 	 सुमारे तीन तासांनंतर त्याची पत्नी आत आली, सप्पीरा तिच्या नवऱ्याच्या बाबतीत जे झाले ते काहीच माहीत नव्हते.


Una Ngohi woisusulo so tahino, o orasi isigeto-geto Una magena kanaga dede Ngohi. De sababu Ngohi lo taaka tomatotoguwa o kia naga Una wodudupa, so Una lo ma moi lo waasi Ngohi woidongosa." 	 ज्याने मला पाठविले तो माझ्याबरोबर आहे. त्याला ज्यामुळे संतोष होतो तेच मी नेहमी करतो. म्हणून त्याने मला एकटे सोडले नाही.”


Kagena de o prajuritka manga sahe una magena wotagi so o gohiduuru magena witota ma kapitaka, de wotemo, "O Paulus o bui ma rabaka gena woiaso de wogolo ngohika ma ngale o gohiduuru manena bilasu towingaho ngonaka, sababu una o habari kia naga moi wosingangasu ngonaka." 	 मग त्याने त्या मुलाला घेतले व सरदाराकडे गेला व त्याला म्हणाला, “कैदेत असलेल्या पौलाने मला बोलावून या तरुणाला तुमच्याकडे घेऊन जायला सांगितले. कारण हा तुम्हांला काही तरी सांगणार आहे.”


Kagena yahika de o Yesus wotemo Awi muri-murika, "Ngini ningodu manena done niloqa so Ngohi nidongosaka, sababu kanaga o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka asa isilefoka wotemo, 'Ngohi asa ma sowohi towitooma so ma duba iloqa imakokitingaka.' 	 येशूने सांगितले, “आज रात्रीच तुमच्या मनात माझ्याविषयी शंकाकुशंका येतील आणि माझ्यावरील तुमचा विश्वास उडेल. पवित्र शास्त्रात असे लिहेले आहे: ‘मी मेंढपाळाचा वध करीन, कळपातील मेंढरांची दाणादाण होईल.’ ज्खऱ्याा 13:7


O Petrus manga duduno wototuuru o Yesus iwimote sidago wowosa ma Imam Wilalamo awi tahu ma lolohaka. Kadoke una wogogeku, de wialo so womarahu womasicapuka de o bi jojaga. 	 थोडे अंतर ठेवून पेत्र येशूच्या मागे थेट मुख्य याजकाच्या वाड्यात गेला. तेथे पेत्र पहारेकऱ्याबरोबर विस्तवाजवळ शेकत बसला.


Ato toise o ili moi nagala o dodadi ngai iha ma dongirabano wopapaneka gena itemo, "Bilasu natuga o gandum qaoosa o liter moi, ma ija gena ihali imatero de o nyawa moi awi sewa womanara o wange moi. De natuga o gandum ma somoa moili o liter saange, ma ija gena ihali imatero de o nyawa moi awi sewa womanara o wange moi. Ngaroko komagena, duma upa sidago o gososo ma gota o zaitun gena natoqa de lo o anggur ma doro-doro gena upa naredi." 	 मग मी जणू काय चारही जिवंत प्राणी बोलल्यासारखा आवाज ऐकला. ते म्हणत होते, “एक किलो गहू एका दिवसाच्या मजुरीइतके, आणि तीन किलो बार्ली एका दिवसाच्या मजुरीइतकी, मात्र तेल व द्राक्षारस वाया घालवू नका.”


Kagena naga o udo-udo moi ma rabaka gena o anggur qakokiopi, so ona o bunga moi koloko o kaka yaqehe so yatono. Qabolo de o bunga magena o gota ma uma, ma ronga o hisop gena, ma ideka isisuruka, de yatubo to Una Awi uruka la ma ngale Una wapipi. 	 तेथे एक आंब भरून ठेवलेले भांडे होते, म्हणून त्यांनी बोळा आंबेत बुडवून भरून एजोबाच्या काठीवर ठेवून त्याच्या तोंडला लावला.


Duma o Yahudika manga rarame moi isironga o Dadaru ma Rarame magena he idumuka. 	 यहूदी लोकांचा मंडपाचा सण जवळ आला होता.


Duma ona yoiseka o habari moi itotiaiwa ma ngale ngona naaka sidago notagi o Yahudika ma nyawa de igogoge o Yahudika ma nyawa yasowo manga sidongirabaka, de nadoto bilasu o bobita o Musa wosilelefoka gena yapalako de upa yamote, ena gena ngona nasuloka upa he manga ngopa yasuna de upa lo o Yahudika manga adati de manga galepu yamote. 	 या यहूदी लोकांनी तुइयाविषयी ऐकले आहे की, जे यहूदी इतर देशांत राहतात त्यांना तू मोशेचे नियम पाळू नका असे सांगतोस. तसेच आपल्या मुलांची सुंता करु नका असे सांगतो व आपल्या चालीरीति पाळू नका असे सांगतो.


Magena de o Yesus o nyawa wopipilo una magena iwituda so wisisupu o doku ma duduka. La o Yesus to Una Awi kibi wisipurai awi lakoko de Awi gia wosipaqa de wisano, "Nomasigeleloka?" 	 मग त्याने आंधळ्याचा हात धरून त्याला गावाबाहेर नेले मग येशू त्या आंधळ्याच्या डोळ्यात थुंकला व त्याच्यावर हात ठेवून त्यान विचारले, “तुला काही दिसते काय?”


De Una wosano onaka, "Kagena naga to ngini ningodu de nia maru?" De Awi muri-muri itemo, "Manena naga ka o roti ngai tumudingi." 	 येशूने त्यांना विचारले, “तुमच्याजवळ किती भाकरी आहेत? शिष्य म्हणाले, “आमच्याकडे सात भाकरी आहेत.”


de wotemo, "O Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilelefo Una wotemo komanena, 'To Ngohi Ai tahu manena idadi o bi nyawa manga riho moi la kanena isuba de isumbayang Ngohika.' De qadoohaso ngini niaaka ikokokoora manga dodutulu ma riho. Ce!" 	 तो त्यांस म्हणाला, “असे लिहिले आहे की, “माझे घर प्रार्थनेचे घर होईल!’ पण तुम्ही ते लुटारुची गुहा केली आहे.”


Asitagala! Igogou, ngona bilasu ani dodiao wogogilalo una magena nowigalusiri la imatero de ngohi tonigalusiri ngonaka.' 	 म्हणून तू तुझ्याबरोबरच्या नोकारालाही तशीच दया. दाखवायची होतीस.


Una ngohi woisiningaka, ngohi gena Awi gilalo so tomahadoku. O orasi manena de isikahika, o bi nyawa ona yangodu asa itemo, ngohi manena o ngopeqeka moi o Gikimoi Awi laha woisicatu. 	 कारण त्याने त्याच्या नम्र दासीची काळजी वाहिली, होय, येथून पुढे सर्व लोक मला धन्य म्हणतील.


ma orasi ai sangisara ma rabaka de ai siri tamoku. Ai sangisara imatero maro ma orasi ngohi o Antiokhia ma kota, de o Ikonium ma kota, de o Listra ma kotaka, de o nyawa ona magena ilawangi so ngohi isisangisara. Duma ngohi ai sabari ilamo, de ngohi ai sangisara moi-moi qangodu magena ma rabano igogou ngohi asa o Jou woisisalamati. 	 अंत्युखिया, इकुन्या, आणि लुस्त्र येथे ज्या गोष्टी माझ्या बाबतीत घडल्या, जो भयंकर छळ मीसोसला ते माझे दु:ख तुला माहीत आहे! परंतु प्रभूने या सर्व त्रासांपासून मला सोडविले.


Kanaga lo o nyawa ona magena de manga ngongike idala imihike ngomika ona imihoromati, so ma orasi ngomi he mimajobo, de o deru ma rabaku lo manga roriwo moi-moi ona isibane ma ngale to ngomi mia oho ma kurangi o dodagi ma rabaka. 	 त्यांनी आम्हांला सन्मानपूर्वक पुष्कळ वस्तू भेटीदाखल दिल्या. आणि जेव्हा आम्ही परत प्रवासाला निघालो तेव्हा आम्हांला लागणाऱ्या अनेक गोष्टी पुरविल्या.


De manga sidongirabano o riho magegenaka o nyawa yadala igogou wipiricaya Unaka. 	 आणि त्याठिकाणी अनेक लोकांनी येशूवर विश्वास ठेवला.


O Yesus wodoto komagena so o nahadi moi ipasaka, de wangaho Awi muri yaruwange, ena gena o Petrus, de o Yohanes, de o Yakobus itagi imatinga o tala moi ikukuruye, la kagena wosumbayang. 	 मग असे झाले की, तो असे बोलल्यावर साधारणपणे आठ दिवसांनंतर, आपल्याबरोबर पेत्र, योहान व याकोब यांना घेऊन डोंगरावर प्रार्थना करण्यास गेला.


O Yesus wotemo, "O kia idadadi." So ona itemo, "Awadede! O kia idadadi gena o Yesus, o Nazaret ma nyawaka. Una o nabi moi de Awi demo de lo Awi manara gena ma rabaka kanaga de ma kuasa, bai o Gikimoi Awi simaka de lo o nyawa yangodu manga simaka. 	 येशू त्यांना म्हणाला, “तुमच्या मते कोणत्या गोष्टी?” ते त्याला म्हणाले, “नासरेथकर येशूविषयीच्या सर्व गोष्टी. हाच तो मनुष्य जो आपल्या कृत्यांनी आणि शब्दांनी देवासमोर आणि मनुष्यांसमोर एक महान संदेष्टा झाला.


Kagena de Una wotemo onaka, "Qadoohaso ngini nisari Ngohi. Kiaso ngini asa nianakowa Ngohi bilasu togoge Ai Baba Awi tahuka." 	 मग येशू त्यांना म्हणाला, “तुम्ही माझा शोध का केलात? माझ्या पित्याचे कार्य जेथे आहे, तेथे मी असावे हे तुम्हांला माहीत नव्हते काय?”


Duma una wotagi o nyawa yadadalaka wosihabari so o nyawa yadadala yogiise. So o Yesus o bi dokuka wowosa waakuwa. Ngaroko Una asa ka wahika ma soaka, duma o nyawa o kiano bato yadala icarawa asa yakahika Unaka. 	 परंतु तो मनुष्य गेला व त्याने मोकळेपणाने सांगण्यास सुरुवात केली व ही बातमी पसरविली. याचा परिणाम असा झाला की, येशूला उघडपणे शहरात जाता येईना. म्हणून तो एकांतवासात राहिला. आणि चोहोबाजूंनी लोक त्याच्याकडे आले.


Ma orasi magena o Yesus o Gikimoi Awi Tahu ma rabaka womatamiye so o suba ma borua worisimaka, de watailako o bi nyawamoi-nyawamoi manga suba yongado ma boruaku. O nyawa ikakaya yadala manga suba o pipi yongado o boruaku, 	 येशू दानपेटीच्या समोर बसला असता लोक पेटीत पैसे कसे टाकतात हे पाहत होता. आणि पुष्कळ श्रीमंत लोक भरपूर पैसे टाकीत होते.


De lo nako ngone popipiricaya pomatekedodara gena, ma ngale magegena o surati moi upa he milefo nginika, sababu magena o Gikimoi winidoto qaboloka, 	 आता ख्रिस्तातील तुमच्या भाऊ बहिणीच्या प्रीतीविषयी आम्ही तुम्हाला लिहिण्याची गरज आहे असे नाही. कारण एकमेकावर प्रीति करावी असे देवानेच तुम्हांला शिकविले आहे.


Ato o imamka ma bi sahe de manga nyawa yojojajaga iwikelelo, de ona yangodu ka moiye imatoore itemo, "Powisidasangahadi! Powisidasangahadi!" Duma ma gubernur wotemo, "Asitagala! Nako komagena, de ngini Awi nyawa masirete gena niwingaho la niwisidasangahadi. Nakoso maro ngohi to Una Awi sala moi lo tamakewa." 	 मुख्य याजक व त्यांचे रक्षक त्याला पाहताक्षणीच मोठ्याने ओरडले, “त्याला वधस्तंभावर खिळा! वधस्तंभावर खिळा!” पण पिलाताने उत्तर दिले, “तुम्ही त्याला घ्या व वधस्तंभावर खिळा. माझ्या दृष्टीने त्याच्यावर आरोप ठेवणयास कोणतेही कारण मला दिसत नाही.”


Duma nakoso ona manga dorou yodongosa de imatoba so o Jou iwipiricaya, de ona manga sininga magena asa maro o baro yahoika so yatalake kawa. 	 पण जेव्हा केव्हा कोणी प्रभूकडे वळतो तेव्हा ते आवरण काढून घेतले जाते.


So o Yahudika ma nyawa de yamuruo naga o Yahudika ma nyawa yasowo de to ona manga roriri manga sininga ma rabaka de manga edekati gena, o bi rasulka yasisangisara de o teto yasipapaka. 	 काही यहूदीतर लोक, काही यहूदी लोक व त्यांचे पुढारी यांनी पौल व बर्णबाला बांधले व इजा करण्याचा प्रयत्न केला. त्यांना पौल व बर्णबा यांना दगडमार करुन मारावयाचे होते.


Komagena qabolo de o Yesus womasimane kali wimomote yasinotoka, ma ngeko Awi jamani watagali. Magena idadi ma orasi wimomote yasinoto magena manga dodagi ma rabaka o Yerusalemno isupu yakahika o doku moika. 	 यानंतर त्यांच्यापैकी दोघे उघड्या माळरानावर चालले होते. गावाकडे जात असता येशू त्यांना दुसऱ्या रुपाने प्रगट झाला.


So nakoso ngini kanaga de nia galaki gena, upa o hakim ma somoaka niangaho, sababu itiaiwa maro ona ipipiricayawa de o gogobu bilasu yaaturu. 	 म्हणून जर दररोज तुम्हांला प्रकरणे निकालात काढायची असतील, तर ज्यांना मंडळीत काही पाठिंबा नाही, अशा माणसांना न्यायाधीश म्हणून का नियुक्त करता?


Sababu ma peqeka ami rohe gena upa ka muna mapareta, duma kanaga ma roka lo wapareta. De komagena lo ma roka awi rohe gena upa ka una wapareta, duma kanaga ma peqeka lo mapareta. 	 पत्नीला तिच्या स्वत:च्या शरीरावर अधिकार नाही तर तो तिच्या पतील आहे.


Upa sidago ngone gena imatero de o Kain, so una asa o Iblis ma dupa gena wamoteka. Komagena so una awi nongoru masirete de witooma, sababu una woriria o bi dorou moi-moi gena wodupa waaka de una wononongoruku o bi moi-moi itotiai gena wodupa waaka. 	 काईन जो त्या दुष्टाचा (सैतानाचा) होता तसे आम्ही असू नये कारण त्याने त्याच्या भावाला मारले आणि कोणत्या कारणासाठी त्याने त्याला मारले? त्याने तसे केले कारण त्याची स्वत:ची कृत्ये दुष्ट होती, तर त्याच्या भावाची कृत्ये चांगली होती.


So kagena de una o nyawa yadadala manga sininga wosimote so o Barabas wisisupu de wihike onaka. De una wasulo awi prajurit-prajuritka ma ngale o Yesus wingangapo, qabolo de gila-gila Una wisidoa onaka la iwisidasangahadi. 	 मग पिलाताने बरब्बाला सोडून दिले. येशूला चाबकाचे फटके मारावे असे पिलाताने आपल्या काही सैनिकांना सांगितले. नंतर येशूला वधस्तंभावर खिळून मारावे म्हणून पिलाताने शिपायांच्या हाती दिले.


Ngini ningodu bilasu nia bobareta niasigise. Sababu o bobareta kanaga manga kuasa gena ma sihino ka cawali o Gikimoino, o kuasa ma somoano ihiwa. De lo o bobareta ona magena lo ka Una masirete asa wositatapu. 	 प्रत्येकाने वरिष्ठ अधिकान्याच्या अधीन असावे, कारण देवाने नेमल्यावाचून अधिकार स्थापित होत नाही व जे आहोत ते देवाने नेमलेले आहेत.


Magena de o Yesus wisulo woliho de wipoma wotemo, 	 येशूने त्याला सक्त ताकीद दिली व लगेच जाण्यास सांगितले. येशू त्याला म्हणाला,


So kagena de Una wotemo onaka, "He! Kiaso ngini nikiolo. Boloka! Nimomi, la nisumbayang de nigolo upa sidago o babajaku nitura." 	 तो त्यांना म्हणाला, “तुम्ही का झोपत आहात? उठा, आणि मोहात पडू नये म्हणून प्रार्थना करा.”


Ma orasi magena ipasaka, o Yesus de Awi muri-muri o Lewi awi tahuka imatamiye yooqo. De o balastengi itotolomu yadala de o bi nyawa yadala manga sininga qatotorou o bi kawasa yahoholu, ona magena lo imatamiye yooqo de o Yesus. 	 नंतर येशू लेवीच्या घरी जेवत असता पुष्कळ जकातदार व पापी लोकही येशू व त्यच्या शिष्यांबरोबर जेवत होते. कारण तेथे जे त्याच्यामागे आले होते त्यांच्यापैकी पुष्कळ जण होते,


Duma o dunia ma dodogu yaado waasi, de o habari qaloloha o Gikimoino gena bilasu isihabari kasi sidago o dunia ma pupuku ihaka, la o bi doku yangodu lo aku yoiseka. Qabolo de o dunia ma dodogu asa imasidiado." 	 दानीएल संदेष्ट्यांने एका अमंगळ गोष्टीविषयी सांगितले की, जिच्यामुळे नाश ओढवेल. अशी अमंगळ गोष्ट ही पवित्र जागी- मंदिरामध्ये उभी असलेली तुम्ही पाहाल.”


Upa niawosa o siduduga ma demo kiaka o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka wodedemo nginika maro Awi ngopa masireteka, so wotemo, "Ai ngopa, hika o Jou Awi dodoto nosininga qaloha, de nakoso Una wonisidapano, de upa ani sininga qaceke. 	 ज्याच्याकडून तुम्हांला उत्तेजन मिळेल असा जो शब्द (मुले) तुम्हाला उद्देशून वापरण्यात आला आहे त्याचा कदाचित तुम्हाला विसर पडलेला दिसतो: “माइया मुला, प्रभूच्या शिस्तीचा अनादर करू नको, आणि जेव्हा तो तुला ताळ्यावर आणतो, तेव्हा तू धीर सोडू नको


O Petrus manga duduno wototuuru o Yesus iwimote sidago wowosa ma Imam Wilalamo awi tahu ma lolohaka. Kadoke una wogogeku de o bi nyawa yojajaga, sababu wodupa wanako o kia asa idadi o Yesuska. 	 पेत्र काही अंतर ठेवून येशूच्या मागे चालला होता. पेत्र येशूच्या मागे मुख्य याजकाच्या आवारापर्यंत गेला आणि काय होते ते पाहण्यासाठी नोकरांसोबत बसला.


O raki ma duhutu una magena wosidingo kali o nyawa wogogilalo ma somoali, duma ona wogogilalo magena witoomaka. So komagena ona yaaka igogilalo ma somoali de ka yadala, ma binuka yangangapo de ma binukali yatoomaka. 	 मग धन्याने आणखी एका नोकराला पाठविले. त्यांनी त्याला जिवे मारले त्याने इतर अनेकांना पाठविले. शेतकऱ्यांनी काहींना हाणमार केली तर काहींना ठार मारले.


Ena gena, ma orasi ngohi kagena nginika, de ai sabari ilamo so ngohi o bi nonako taakaka, kiaka isinako itiai ngohi gena o Jou Yesus Awi sosulo moi. Komagena ngohi taaka o nonako ihahairani la o Gikimoi Awi kuasa nginika tinisikelelo. 	 प्रेषितांची चिन्हे ही आहेत: चिन्हे, चमत्कार, अदभुत कृत्ये ही खरोखरच सर्व सहनशीलतेने मी तुम्हांमध्ये केली.


Ngaroko komagena, ma orasi done asa yaado, de igogou ma orasi magena yaadoka, de Ai Baba Awi Gurumi asa o nyawa yariwo so ona aku isuba Ai Babaka. O nyawa kanaga la manga suba ma gola Unaka gena, ona magegena igogou winako. O suba ma ngeko komagena Ai Baba wodupa. 	 असा काळ येत आहे की, खरे उपासक आत्म्याने व खरेपणाने पित्याची उपालना करतील. तशी वेळ आता आलेली आहे. आणि तशाच प्रकारचे उपासक पित्याला पाहिजेत.


o Matius; o Tomas; o Yakobus, o Alfeus awi ngopa; o Simon, una o Zelot ma nyawa; 	 मत्तय, थोमा, अल्फीचा पुत्र याकोब, शिमोन ज्याला जिलोट म्हणत,


Duma Una wotemo onaka, "Nakoso to Ngohi Ai awa de to Ngohi Ai gianongoru, gena o nyawa nagoona o Gikimoi Awi demo yoise de lo yamomanara." 	 पण त्याने त्यांना उत्तर दिले, “जे देवाचे वचन ऐकतात व त्याप्रमाणे करतात तेच माझी आई व माझे भाऊ आहेत.”


Woriria una magena asa witoosa sidago woholu o tahuka wowosa. So ma baba wosupu de iwibaja la una wowosa. 	 मोठा मुलगा रागावला त्याला आत जाण्याची इच्छा होईना. तेव्हा वडिलांनी येऊन त्याची समजूत काढली.


So kagena de ona yaruwange itagi o bi kota yakurumi, de asa kagena o bi nyawa ipipiricayaka yasingangasu o surati ma demo ma ngale o boboso, kiaka o bi rasul de o roriri o Yerusalemka isitotatapuka magena bilasu ona yamote. 	 मग पौल व त्याच्याबरोबर असलेले लोक इतर शहरांमधून प्रवास करीत निघाले. यरुशलेममधील प्रेषितांनी व वडीलजनांनी दिलेले नियम व त्यावरचे निर्णय ते विश्वासणाऱ्यांना देत गेले. त्यांनी विश्वासणाऱ्यांना त्या नियमांचे पालन करण्यास सांगितले.


So kagenadahu o bi guru agama de lo o bi Farisika ma nyawa, ona magenaka o Yesus wasano wotemo, "Idodooha. O Sabat ma wangeka ka qaloha nako o nyawa yasisiri pasiloha, eko hiwa." 	 येशूने नियमशास्त्राच्या शिक्षकांना व परुश्यांना विचारले, “शब्बाथ दिवशी बरे करणे नियमशास्त्राला धरुन आहे की कसे?”


So kagena de o Yesus wotemo kali munaka, "Awa, tanu ngona gena bilasu nopiricaya Ai demo manena, de ma orasi lo he idumuka ngini done asa Ai Babaka nisuba gena, upa o talaka de lo upa o Yerusalemka, duma o riho kiaka bato lo aku o Gikimoi ka powisuba. 	 येशू म्हणाला, “बाई, माझ्यावर विश्वास ठेव! अशी वेळ येत आहे की, आपल्या पित्याची (देवाची) उपासना करण्यासाठी यरुशलेमला अगर या डोंगरावर जाण्याची गरज पडणार नाही.


So ma orasi o Yesus wakahino nogena, de Una magena womamataga de wotemo, "Zakheus, taika nouti! Sababu o wange manena ani tahuka bilasu Ngohi totulu." 	 येशू जेव्हा त्या ठिकाणी आला तेव्हा वर पाहून जक्कय याला म्हणाला, “जक्कय था, त्वारा कर आणि खाली ये. कारण आज मला तुझ्याच घरी राहायचे आहे.”


De o Paulus de o Silas o Siria de o Kilikia yakilolika, de manga dodagi yadofa kali yakahika o Derbe ma kotaka, qabolo de yokahikali o Listra ma kotaka, kiaka kagena wimoi o Yesus wipipiricayaka awi ronga o Timotius. Ma awa muna magena o Yahudika ma nyawa de o Yesus mowipiricayaka, duma ma baba una magena o Yunanika ma nyawa. 	 पौल दर्बे व लुस्त्र या शहरांमध्ये गेला. तेथे रिव्रस्ताचा एक शिष्य ज्याचे नाव तीमथ्य, तो होता. तीमथ्याची आई एक यहूदी विश्वासणारी स्त्री होती. त्याचा पिता एक ग्रीक मनुष्य होता.


De ma boboloi una wahino nonena sababu o imamka ma bi sahe iwisimaha la o bi nyawa yangodu ipipiricaya Ngonaka gena watago." 	 आणि आता जे तुझ्या नावावर विश्वास ठेवतात, अशा लोकांना बांधून नेण्यासाठी प्रमुख याजकाकडून अधिकारपत्र घेऊन हा शौल येथे आला आहे.”


Kagena de o cako motoha de asa yowosa yomomanara, ona magena yahino de ona moi-moi gena o pipi o salaka moi yamake. 	 जे मजूर संध्याकाळी साधारण पाच वाजता कामावर घेतले होते ते आपली मजुरी घेण्यासाठी आले. प्रत्येकाला एक चांदीचे नाणे मजुरी मिळाली.


So maro o bi moi-moi magena o bi gogobu ma somoaka lo taaakaka, qangodu magena lo asa nginika taakaka. Ka cawali o kia naga moili kanaga taaka waasi, ena gena o gaji nginika togolowa bai! Nako ngohi taaka waasi komagena gena, idodooha. Ngini niosininga ngohi o sala moi taaka, eko hiwa. We! Ihiwa bai! 	 कारण मी तुम्हांला भार झालो नाही, ही गोष्ट सोडली तर, इतर मंडळ्यापेक्षा ही गोष्ट सोडली तर तुम्ही कशात उणे आहात? या चुकीबद्दल मला क्षमा करा.


Kagena o kota ma rabaka o kutuku moi lo yapetowa, duma kanaga o Gikimoi de lo o Duba ma Goho to Ona Manga pareta ma kursika. So o Gikimoi Awi sosulo-sosulo asa wisuba Unaka. 	 त्या नगरात यापुढे कसलाही शाप असणार नाही. देवाचे सेवक त्याची उपसना करतील.


Ngini o Korintus ma nyawa, ngomi gena minisayangi maro ka to ngomi mia kusi-kusi de igogou ngomi mia demo ibolowo de mia sininga itotiai nginika. 	 आम्ही मोकळे पणाने तुमच्याशी बोललो, करिंथकरांनो, आणि आमची अंत:करणे तुमच्यासमोर अगदी पूर्णपणे रीतीने उघडी केली.


Ka itiai ma ngale gena ai pipi masirete, so o kia naga taaka imote ngohi ai dupa. So qadoohaso sidago ngini gena ona niadoosa, sababu ngohi ai sininga ma loha de onaka.' " 	 मी माझ्या पैशाचा वापर मला पाहिजे तसा करू शकत नाही का? मी लोकांशी चांगला आहे म्हणून, तुला हेवा वाटतो का?’


De lo nakoso kanaga nia arata moi la o nyawa ma somoa yagolo, de hika niahike onaka. De upa lo nisikusu nia moi-moi, nakoso o bi nyawa yodupa yabau nginino." 	 जो तुमच्याजवळ मागतो त्याला द्या आणि जो तुमच्याकडून उसने घेऊ इच्छितो त्याला नकार देऊ नका.


De nakoso ngini la kanaga de nia dorouka gena, bilasu niaqoha la nimatoduba sidago lo niari de nidodora. De nakoso ngini lo kanaga de nia nali de nia moreka gena, bilasu nia sininga ma rabaka niatagali de o gari de o dodora isiuku-uku. 	 दु:खी व्हा, शोक करा, आणि रडा! तुमचे हसणे दु:खात बदलो. तुमच्या आनंदाचे खेदात रूपांतर होवो.


Komagena ngini asa nianakoka o Abraham o Gikimoi wipiricayaka, so una asa o bi moi-moi kiaka o Gikimoi wodudupa gena ka waaka. De awi manara magegena so una asa awi piricaya o Gikimoika gena igogou wosikeleloka. 	 तू पाहतोस की त्याच्या कृतीमध्ये विश्वाससुद्धा बरोबरीने कार्यरत होता व त्याचा विश्वास त्याच्या कृतीमुळे पूर्ण झाला.


Sababu o Suba ma Dadaru kiaka ma Kristus wowowosaka magena, upa o nyawa manga gia siaaka gena isinonako o Suba ma Dadaru ma duhutu o sorogaka. Ka igogou Una wowosa o sorogaka de kagena o orasi manena wirisima o Gikimoika ma ngale ngone wonasigolo. 	 कारण ख्रिस्ताने मानवी हातांनी केलेल्या पवित्रस्थानात पाऊल ठेवले असे नाही, तर ते स्थान खऱ्या वस्तूची केवळ प्रतिमाच आहे. देवाच्या समोर हजर होण्यासाठी खुद्द स्वर्गात त्याने प्रवेश केला.


O Jou Una magena kanaga Awi nabi o orasi iqoqomaka Awi jaji isingangasuka, ena gena, 	 देव म्हणाला की, मी असे करीन त्याच्या पवित्र भविष्यवाद्यांकरवी तो हे बोलला व ते फार वर्षां पूर्वी होऊन गेले.


O surati manena ngohi tolefo nginika gena kanaga o nyawa ona magena manga edekati qatorou ma ngale asa inikulai nginika. 	 जे तुम्हाला फसविण्याचा प्रयत्न करीत आहेत त्यांच्याविषयी मी तुम्हांला या गोष्टी लिहीत आहे.


Sababu igogou o kia naga yaiihu, magena qangodu o nyawa manga simaka done asa ka isikelelo, de lo o kia naga itotalake, magena qangodu done asa ka ipelenga la o nyawa yanako. 	 लक्षात ठेवा, असे काहीही लपविलेले नाही, जे उघड होणार नाही. प्रत्येक रहस्य सर्वांना सांगितले जाईल आणि ते प्रकाशात येईल.


Ma ngale o nyawa Ngona noihihike Ngohika, ona magegena Ngohi tosumbayang. De ma ngale o bi nyawa yangodu o duniaka gena hiwa, duma Ngohi asa tosumbayang ma ngale ona magegena Ngona noihihike Ngohika. Sababu o moi-moi qangodu kanaga Ngohika magena to Ngona masirete, de lo o moi-moi qangodu kanaga Ngonaka magena lo to Ngohi masirete, komagena so ona magena lo igogou to Ngona Ani nyawa masirete. De ona magegena lo manga gogoho de manga manara gena aku isikelelo to Ngohi Ai mulia. 	 माझ्याकडे जे काही आहे ते तुझे आहे आणि जे तुझे आहे ते माझे आहे. आणि त्यांच्याद्वारे गौरव माझ्याकडे आले आहे.


Ce! Upa he Ngohi nipiricaya, nako igogou Ai Baba Awi manara gena woisulo taaka, de magena Ngohi taakawa. 	 जे माझा पिता करतो ते जर मी करत नाही, तर तुम्ही माझ्या सांगण्यावर विश्वास ठेवू नका.


Ngaroko komagena, duma kanaga ngini nimuruo naga niholu niopiricaya." Komagena o Yesus wobicara, sababu ma nonomasi Una womanara de wanako, igogou done nagoona Awi demo iholu yopiricaya de lo kanaga wimoi done Una Awi lawangika wisiija. 	 परंतु तुमच्यातील काहीजण विश्वास ठेवीत नाहीत.’ जे लोक विश्वास ठेवीत नव्हते, ते येशूला माहीत होते. येशूला हे अगदी सुरुवातीपासूनच माहीत होते. आणि जो मनुष्य त्याचा विश्वासघात करणार होता, तोही त्याला माहित होता.


So o nyawa la kanaga o Gikimoi wahirika gena, upa ma sababu to ona manga dupa eko to ona manga manara, duma ka cawali to Una Awi dupa masirete so ona wagalusiri. 	 म्हणून ते इच्छा करणाराऱ्या वर किंवा पाळणाऱ्यावर नव्हे तर दयाळू देवावर अवलंबून आहे.


Ma langika, ona iuti o talaku, de o nyawa yadadala yahino la iwimake o Yesus. 	 नंतर दुसऱ्या दिवशी असे झाले की, जेव्हा ते डोंगरावरुन खाली आले तेव्हा मोठा जमाव येशूला भेटण्यासाठी आला.


De kanaga lo ngomi o nyawa imisisangisara, duma o Gikimoi he womidongosa kawa. De lo kanaga ngomi o nyawa imingapo sidago imiruba, duma ngomi gena misonewa. 	 छळ झालेले असे आहोत पण टाकून दिलेले असे आम्ही नाही, खाली पडलेलो असलो तरी आमचा नाश झालेला नाही.


De ona yangodu ka yohairani poli so itemo moi de moika, "We! Idodooha so sidago ona aku isibicara nanga bahasa moi-moi." 	 ते लोक आश्चर्यचकित झाले, आणि गोंधळून गेले. त्यांनी एकमेकांना विचारले, “काय चालले आहे?”


Nakoso kanaga o sone ma bake, gena yanakoka sababu o bi namo idala asa imatolomu ioqo. Komagena lo Ai hinoli o duniaka, upa tahino tomasipongoka, duma asa ka nianako." 	 जेथे कोठे प्रेत असेल तेथे गिधाडेही असतील.


de lo nia sumbayang niatide o Gikimoika, 	 नेहमी प्रार्यना करीत राहा.


Kagena o Kaisarea ma bobaneka de o deru moi o Adramitium ma kotano asa imasidiado. So o deru magenaku ngomi mipane de asa miside miakahika o Asia ma daera ma bi bobane moi-moika mitulu. So ngomi de o Makedonia ma nyawa moi, awi ronga o Aristarkhus, una magena o Tesalonikano wakahino so una de ngomi miside mimakederu moi. 	 अद्रमुतिय येथील एका जहाजातून आम्ही जाणार होतो. हे जहाज आशियाच्या किनाऱ्यावरील बंदरे घेत पुढे जाणार होते. आम्ही या जहाजातून प्रवासाला निघालो. तेव्हा मासेदोनियातील थेस्सलनीका येथे राहणारा अरिस्तार्ख आमच्याबरोबर होता.


Ma orasi manga dala yaadoka magena, de o Israelka ma nyawa ona magena yangodu asa Una wasisalamati, imatero maro o kia iqomaka isilefo Awi Jaji ma Bukuka itemo, "Ma sihino onano o Gikimoi Awi nyawano Una moi wahino wasisalamati, ona o Yahudino manga dorou wapiki. 	 आणि नंतर इस्राएलाचे राष्ट्र म्हणून तारण होईल, असे लिहीले आहे, “मुक्त करणारा सीयोनातून येईल, तो याकोबाच्या घराण्यातून त्यांची सर्व अभक्ती दूर करील.


De maro o goguule moi ma rabaka de o nyawa moi womagogora la ma ngeko ma dodagi wamotewa de una magena o hadiah wamakewa, so ngona bilasu namote qaloha moi-moi qangodu o Yesus Kristus wosuloka, gena done o Gikimoi Awi hadiah namake. 	 जर कोणी मैदानी स्पर्धेत भाग घेतो तर नियमाप्रमाणे स्पर्धेत घेतल्याशिवाय त्याला विजयाचा मुकुट मिळविता येत नाही.


"Ngaroko komagena, o nyawa moi lo asa yanakowa to Ngohi o Nyawa ma Duhutu Ai hino ma orasi de ma wange. Salanta o malaikat o sorogaka lo yanakowa de Ngohi Awi Ngopa masirete lo tanakowa, ka cawali Ai Baba masirete wanakoka. 	 “पण त्या दिवसाविषयी आणि त्या घटके विषयी कोणालाही माहीत नाही, स्वर्गातील देवदूतांनाही नाही, किंवा खुद्द पुत्रालाही नाही. फक्त पिताच हे जाणतो.


So nakoso una wodadato de una woguguse, ona yasinoto magena paqohaka. Ma lamo gena cawali wosiooho Una magena o Gikimoi. 	 म्हणून जो बी पेरतो तो किंवा जो पाणी घालतो तो महत्त्वाचा नाही, तर देव जो त्याची वाढ करतो तो महत्त्वाचा आहे.


So qabolo o Petrus de lo o Yohanes manga gia yahado ona magenaku, de o Gurumi Qatetebi wowosa to ona manga siningaku. 	 मग पेत्र व योहान यांनी त्यांच्या डोक्यावर हात ठेवला आणि त्यांना पवित्र आत्मा मिळाला.


O Yesus wotemo, "Nginika tinisingangasu igogou, o nyawa nagoona manga tahu yodongosaka, eko manga gianongoru de manga awabira, eko manga awa de manga baba, eko manga ngopa-ngopa eko lo manga doro sababu ma ngale Ngohi de o habari qaloloha o Gikimoino, 	 येशू म्हणाला, “मी तुम्हांला खरे सांगतो की, ज्या कोणी माझ्यासाठी व सुवार्तेसाठी आपले घर, भाऊ, बहिणी, आईवडील, मुले किंवा शेतीवाडी सोडली, त्याचा छळ झाला तरी


O galaki de kutuku manga uruno isupu. 	 “त्यांची तोंडे शापांनी आणि कडूपणाने भरली आहेत.” स्तोत्र. 10:7


Itekawa, de kanaga lo o imam moi o ngeko magenano wakahino. Ma orasi o nyawa winanabo magena wimake, de una ka wisirese o ngeko ma sonongaka de ka wogila-gilaka. 	 तेव्हा त्याचवेळी एक याजक त्या रस्त्याने जात होता. याजकाने त्याला पाहिले, पण तो रस्त्याच्या दुसऱ्या बाजूने निघून गेला.


Ona nia dodiao ipipiricayawa iqoqomaka manga manara qafafaja de ma bati lo ihiwa, gena ngini niamote kawa sidago he niadupa kawa, so ona yohairani de inisibicara qatorou. 	 आता तुम्ही त्यांच्यासारखे वाहवत जात नाही याचे त्यांना आश्चर्य वाटते. म्हणून तुम्हांस शिव्याशाप देतात.


duma Ngohi taaka la ma ngale o nyawa yangodu asa Ngohi ihoromati, imatero de wihoromati Ai Babaka. So o nyawa nagoona la kanaga Ngohi ihoromatiwa, magena imatero de ona lo manga horomati ihiwa Ai Babaka, kiaka Una woisuloka la Ngohi tahino. 	 देवाने हे अशासाठी केले की, लोक जसा पित्याचा सन्मान करतात, तसा त्यांनी पुत्राचाही करावा. जर कोणी पुत्राचा मान राखीत नाही, तर तो पित्याचाही मान राखीत नाही. पित्यानेच पुत्राला पाठविले आहे.


Sababu Ngohi taaka komagena, ma ngale aku ngini tinisikelelo, maro idodooha Ngohi tiniaka nginika, komagena ngini lo bilasu nimahadoku nimatekeleleani moi de moika. 	 कारण जसे मी केले तसे तुम्हीही करावे म्हणून मी तुम्हांला उदाहरण घालून दिले.


De ona yosango, "Ngomi mia dupa nakoso done ma orasi nopareta nimulia ma rabaka, tanu moi mimatami Ani girinaka de moi Ani gubalika la Ani horomati miamake." 	 ते म्हणाले, “आपल्या वैभवात आमच्यापैकी एकाला तुमच्या उजवीकडे व दुसऱ्याला डावीकडे बसण्याचा अधिकार द्यावा.”


O Farisika yamuruo naga yahino kali o Yesuska, so imatekekasango de Una ma ngale o dorouku wisitura, so yogolo Una o nonako ihahairani wosikelelo la ona aku yanako igogou Una o Gikimoi wisulo so wahino. 	 मग परूशी आले व त्याला प्रश्न विचारू लागले. त्याची परीक्षा पाहावी म्हणून त्यांनी त्याला स्वर्गातून चिन्ह मागितले.


Orasi magena de o Yesus wakelelo o nyawa yadadala yahino iwisidolomu, de Una wodusu o toka magenaka wotemo, "He, toka wisitotopongo de wisimumusu! Ngohi tonisulo nosupu o ngopa manenano, de upa lo nokahinoli." 	 येशूने लोकसमुदाय त्याच्याकडे धावात येत आहे असे पाहिले तेव्हा येशू त्या अशुद्ध आत्म्याला धमकावून म्हणाला, “अरे याला मुके बहिरे करणाऱ्या आत्म्या मी तुला आज्ञा करतो की, याच्यातून बाहेर नीघ आणि पुन्हा कधीही याच्यात शिरू नको.”


Ngopeqeka magegena o Yesus mowidalate de Awi duduno mototuuru de momasimaho Awi juba ma pigika. De orasi magena qabolo de o au mosidagi kawa. 	 ती त्याच्या मागोमाग आली. व तिने त्याच्या वस्त्राच्या टोकाला स्पर्श केला आणि ताबडतोब तिचा रक्तस्राव थांबला.


Qabolo de o Yesus wotemo o ade-ade ngai sinotoli, "O nyawa moi lo pamakewa o baju qamomanalo de asa isitapa de o baro qamomuane. Sababu ma dadapa qamomuane magena isilia sidago o baju qamomanalo magena itola so yaraca foloi ilamo. 	 कोणी नव्या कापडाचे ठिगळ जुन्या कापडाला लावीत नाही, कारण ते ठिगळ त्या कापडापासून निघून जाईल व छिद्र अधिक मोठे होईल.


Duma yoleleani la kanaga yanakowa manga tuangi awi dupa, de done yaaka o kia naga isasala sidago bilasu yasifanggali de o dorou, ona magena asa yangapo ka ma cunuka. Sababu nagoona aku yapiricaya so yahike de ma boloika, komagena lo bilasu aku yagolo de yagegego onaka." 	 परंतु कसलाही वाईट हेतू न बाळगता मालकाला न आवडणारे जर त्याने केले असेल तर त्याला कमी मार बसेल. ज्या कोणाला पुष्कळ दिले आहे त्याच्याकडून पुष्कळाची अपेक्षा केली जाईल. ज्यांच्याजवळ जास्त ठेवले आहे त्यांच्याकडून जास्त मागितले जाईल.”


de kanaga o bi nao-nao lo isoneka, de o bi deru eko o deru ilalamo lo qalutuka. 	 आणि एक तृतीयांश समुद्रातील जीव मेले. आणि एक तृतीयांश जहाजे नष्ट झाली.


"Nimasidodiahi, upa sidago ngini o agama ma dodagi de ma dodoto o nyawa manga simaka niaaka la ma ngale o nyawa ngini inikelelo. Nako komagena niaaka, de ngini asa nia fanggali o Gikimoi kadaku o sorogaka winihikewa. 	 “जेव्हा तुम्ही चांगली कृत्ये करता तेव्हा ती गाजावाजा न करता करा. लोकांच्या नजरेत भरावी म्हणून जर तुम्ही सत्कृत्ये करणार असाल तर लक्षात ठेवा, तुमच्या स्वर्गातील पित्याकडून तुम्हाला तुमचे प्रतिफळ मिळणार नाही.


"Ngini manena, nakoso nia gogoho foloisi qaloha de itiai gena, asa de ma faida o dunia ma bi nyawaka. Maro o gasi kanaga nidogo nia inoku la o nyawa yodupa yaoqo. Nakoso ngini nia gogoho qatorou, magena imatero de o gasi qamiri kawa so qahaoka, de niaaka niadodoohasi la aku qamiri kali. Ma faida gena ihiwaka, so bilasu ka niaumo de o nyawa isidodipitoku. 	 “तुम्ही पृथ्वीचे मीठ आहात, पण जर मिठाचा खारटपणा गेला तर ते पुन्हा खारट बनवता येणार नाही व ते निरूपयोगी बनेल. ते फेकून देण्याच्या लायकीचे बनेल. माणसे ते पायदळी तुडवतील.


Manga piricaya magena ona isipongo, sababu ona magena ngaroko manga giliri o Gikimoino yodupa yamake, duma ona ifoloisi yodupa manga giliri gena aku yamake o nyawano. 	 कारण त्यांना देवाच्या गौरवापेक्षा मनुष्याकडील गौरव अधिक आवडले.


Ngohi totemo, kanena naga moi ifoloi ilamo de o Gikimoi Awi Tahu. 	 मी तुम्हांला सांगतो की, मंदिरापेक्षा महान असा कोणीतरी येथे आहे.


Kagena de Una wotemo Awi muri-murika, "Hika o nyawa yadadala magena niasulo igogeku." Kagena naga o ngangaru idala so o nyawa yadadala magena yasulo igogeku imarihi-rihi. Nako ka yanau yalalago gena ona manga dala nagala yacala motoha. 	 येशू म्हणाला, “लोकांना खाली बसण्यास सांगा.” ती बरीच गवताळ अशी जागा होती. तेथे खाली बसलेले सुमारे पाच हजार पुरुष होते.


O bi imam o Lewi awi ngopa de awi danoku ona magena o nyawa manga gimina ma mogiowoka yamake. Duma ngone aku potemo, o bi imam ona magena lo o gimina ma mogiowoka wihike o Melkisedekka. 	 एखादा असेही म्हणू शकतो की, लेवी जे दशमांश गोळा करीत, प्रत्यक्षात तेही अब्राहामाद्वारे मलकीसदेकाला दशमांश देत.


Magena de o Yesus o bi doku wakiloli so wahika manga puji ma bi tahuka, wodoto de o habari qaloloha wosihabari ma ngale o Gikimoi asa wopareta. De lo o nyawa yasisiri de yopopanyake gena yangodu wasiloha. 	 येशू त्यांच्या सभास्थानांमध्ये शिक्षण देत व राज्याचे शुभवर्तमान गाजवीत आणि सर्व प्रकारचे रोग व सर्व प्रकारचे आजार बरे करीत सर्व नगरातून व सर्व खेड्यातून फिरला.


Hika niosininga o bi namo wogo gena. Maena gena idatowa, iutuwa, de lo ma pola eko ma tahu lo ihiwa. Ngaroko komagena, o Gikimoi gena kanaga so o ino lo wahike onaka. Duma ngini nia oho to Una Awi simaka gena ifoloi niqoku de o bi namo ma oho, de Una lo asa ngini winipalihara ifoloi qaloha de o bi namo wapalihara. 	 कावळ्यांचा विचार करा. ते पेरीत नाहीत व कापणीही करीत नाहीत. त्यांना कोठार नाही व कणगीही नाही. तरीही देव त्याचे पोषण करतो. पक्ष्यांपेक्षा तुम्ही कितीतरी मोलवान आहात!


Ngaroko komagena, ma orasi ngohi o Antiokhia ma kotaka, qabolo de o Petrus wahino de una asa o sala waaka, so ngohi bilasu o nyawa manga simaka de una towisidapano. 	 पण, जेव्हा पेत्र अंत्युखियात आला तेव्हा मी त्याला उघडपणे विरोध केला, कारण त्याने स्पष्टपणे चूक केली होती.


Duma ngini niholu Ngohi nipiricaya sababu ngini gena to Ngohi Ai duba-duba nisowo. 	 पण तुम्ही विश्वास ठेवीत नाही. कारण माझी मेंढरे (लोक) नाहीत.


Sababu nagoona yogolo, igogou ona magena asa wahike. Nagoona yasari, igogou ona magena asa yamake. De lo nagoona o ngora ma duduno yoaso, igogou asa o ngora gena wapelenga de wasimaha ona magena yowosa. 	 कारण जो कोणी मागतो त्याला मिळेल. जो शोधतो त्याला सापडेल आणि जो कोणी ठोठावतो त्याच्यासाठी दार उघडले जाईल.


Komagena ona isikelelo igogou manga sininga ma rabaka kanaga Una Awi bobita yanako qaboloka. Sababu manga sininga masireteno ibao ma moiku itemo o kia naga yaakaka gena itotiai de ma moiku itemo o kia naga yaakaka gena qatorou, so komagena manga sininga ma rabaka aku manga manara gena yahiri. 	 म्हणजे ते त्याच्या ह्दयात नियमशास्त्र लिहिले आहे, असे दाखवतात त्यांची सद्सद्विवेक बुद्धीसुध्दा साक्ष देते आणि त्यांचे एकमेकां विषयीचे विचार त्यांना आरोपी किंवा दोषमुक्त करतात.


We! O Baba Gikimoi to Una Awi dodara ngoneka, gena foloisi ilamo sidago lo wotemo ngone manena maro ka to Una Awi ngopa-ngopa masirete, so ngone manena gena igogou to Una Awi ngopa-ngopaka. Duma ma ngale ngone Awi ngopa-ngopa kanaga o bi nyawa wihoholu ona magena yanakowa, sababu ona magena winako waasi. 	 पित्याने आपल्यावर जे महान प्रेम केले आहे त्याविषयी विचार करा. आम्हांला देवाची मुले म्हणण्यापर्यंत त्याने प्रेम केले! आणि आम्ही खरोखरच (देवाची मुले) आहोत! या कारणामुळे जग आम्हाला ओळखत नाही, कारण त्यांनी (जगाने) ख्रिस्ताला ओळखले नाही.


O Yesus waaso o Petrus de o Yohanes, de wasulo onaka, "Nitagi la to ngone nanga Paskah ma ino nisidailako." 	 तेव्हा त्याने पेत्र व योहान यांना सांगून पाठविले की, “जा आणि आपणांसाठी वल्हांडण सणाचे भोजन तयार करा म्हणजे आपण ते खाऊ.”


So ngohi todupa tinisingangasu nginika ma ngale ngini o Koloseka gena ngohi asa tomanara tagogou, de upa ka ma ngale ngini, duma ma ngale lo o nyawa ipipiricaya o Laodikia ma dokuka, de lo kanaga ona ipipiricaya ma binukali kiaka ona dede ngohi mimakamake waasi. 	 कारण माझी अशी इच्छा आहे की, तुमच्यावतीने जो महान झगडा मी करीत आहे आणि जे लावातिकीयात आहेत त्यांच्या वतीने आणि ज्यांची माझी व्यक्तिश: भेट झाली नाही अशा सर्वांसाठी जो महान झगडा मी केला तो तुम्हांला माहीत व्हावा.


Sababu ma ngale ma Kristus gena o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka wotemo, "O nyawa la kanaga Una magegena wipiricayaka, ona magena manga sininga asa iturawa." 	 शास्त्र सांगते, “जो कोणी त्याच्यावर विश्वास ठेवतो तो लज्जित होणार नाही.”


Duma ngone panakoka Una magena kiano ma nyawa. Duma nakoso igogou Una o Salamati ma Kolano gena ma orasi wahino gena, o nyawa moi lo yaakuwa yanako Awi doku gena kiano." 	 परंतु हा माणूस कोठून आला आहे हे आपल्याला माहीत आहे. आणि खरोखरचा ख्रिस्त येईल तेव्हा तो कोठून येईल हे कोणालाच कळणार नाही.’


Komagena so o Gikimoi Awi nyawa, ngaroko o sangisara ma rabaka, bilasu manga sabari ilamo o Gikimoi Awi demo yaaka de lo imatoguwa wipiricaya qaputuru o Yesus Kristuska. 	 याचा अर्थ असा की, देवाच्या पवित्र लोकांनी धीर धरला पाहिजे. त्यांनी देवाच्या आज्ञा पाळल्या पाहिजेत. आणि येशूमधील त्यांचा विश्वास टिकवला पाहिजे.


Ma ngale komagena o Gikimoi o Yesus wihiri maro Awi Leleani moi, so wahino woqomano ma ngale ngini o Yahudika, la komagena o Gikimoi Awi laha winisidumu nginika la ngini ningodu aku nimatoba de niodongosa nia manara moi-moi qatotorou magena." 	 देवाने आपला खास सेवक येशू याला प्रथम तुमच्याकडे पाठविले, तुमच्या वाईट मार्गापासून तुम्हांला परावृत करण्याकडून.’ तुम्हांला आशीर्वाद देण्यासाठी देवाने येशूला पाठविले.”


Komagena so migolo ngona nasulo la ani prajurit-prajurit itagi Awi boosu gena yojaga sidago o wange saangeka, ma ngale upa sidago Awi muri-muri Awi sone ma bake gena yatosi de yotemo o nyawa yadadalaka Una womomi wisioho kali, de asa yadadala yakulaika. So o gulai magena o nyawa yakulai ifoloisi yadala de o gulai ma nonomaka, kiaka Una ka woohosi de wotemo Una o Salamati ma Kolano." 	 म्हणून तीन दिवसापर्यंत कबरेवर कडक पहारा ठेवण्याचा हुकुम द्या. (कारण) त्याचे शिष्य येऊन त्याचे शरीर चोरुन नेण्याचा प्रयत्न करतील. मग तो मरणानंतर पुन्हा उठला असे लोकांना सांगतील. ही शेवटची फसवणूक पहिल्यापेक्षा अधिक वाईट होईल.ʈ


So igogou tinisingangasu nginika, o nyawa yangodu iooho manena isone waasi, de o bi sangisara ma hali moi-moi manena done asa idadi de imaaka. 	 मी तुम्हांला खरे सांगतो: या गोष्टी होत असताना आजची ही पिढी नाहीशी होणार नाही.


Mobabalo moi la igogou muna ka momatengoka gena, ami ngongano o Gikimoika de mogolo mokaeli ma ngale Una asa womiriwo so o putu de o wange mosumbayang Unaka. 	 जी स्त्री खरी विधवा आहे, व तिची काळजी घेण्यासाठी कोणी नाही तिची आशा देवावर असते व ती रात्रंदिवस देवाकडे प्रार्थना व विनंत्या करीत असते.


Ngaroko ngone o bi moi-moi qatotorou magena paaka, duma ma orasi yaadoka de o Gikimoi asa wonasidumu Awi laha de lo Awi dodara so ngone wonasisalamatika. 	 पण जेव्हा आमच्या तारणाऱ्या देवाची कृपा व प्रीति मानवाप्रती प्रकट झाली, तेव्हा


De o Roti ma Ragi Ihihiwa ma Rarame o Yahudika yaaaka gena ipasaka, de ngomi kagena o Filipika so o deruku mipane de miside ma deka sidago o wange motoha de asa mimasidiado o Troaska, kiaka kagena ngomi migoge o wange tumudingi. 	 बखमीर भाकरीच्या यहूदी सणानंतर आम्ही फिलीप्पै येथून समुद्रमार्गे निघालो आणि पाच दिवसांनी त्रोवस येथे त्यांना जाऊन भेटलो व तेथे सात दिवस राहिलो.


Qabolo de o Yesus wotemo kali, "O Gikimoi wopareta maro o kolano moi gena, posiade-ade 	 येशू म्हणाला, “आपण देवाचे राज्य कशासारखे आहे असे म्हणावे किंवा कोणती गोष्ट ते समजावून सांगाण्यासाठी उपयोगात आणावी?


So o nyawa yangodu yakelelo de yohairani o Gikimoi Awi kuasa ilalamo magena. Ma orasi o nyawa ka yohairanisi o moi-moi qangodu waaaka gena yakelelo de o Gikimoi Awi kuasa, de Una watemo Awi muri-murika, 	 देवाचा महिमा पाहून ते सर्व फार आश्चर्यचकित झाले. पण सर्व लोक येशूने जे केले त्याविषयी आश्चर्य व्यक्त करीत असताना, तो त्याच्या शिष्यांना म्हणाला.


Duma o Gikimoi ma orasi magena watimisi, sababu nakoso ma orasi watimisiwa, igogou o nyawa moi lo iohowa. So ma ngale o Gikimoi Awi nyawa wahihirika, sidago o sangisara ma orasi magena gena ka watimisi. 	 आणखी, देवाने ते दिवस जर थोडेच ठेवले नसते तर कोणीच वाचले नसते. परंतु त्याच्या निवडलेल्यांमुळे तो ते दिवस थोडे करील.


So kagena de o Apolos wodupa wotagi o Akhaya ma daeraka, de awi dodiao ipipiricaya ona lo yodupa so iwiriwo o surati ilefo o nyawa ipipiricaya o Akhayaka, la bilasu o Apolos iwingaho qaloha. So o Akhayaka womasidiado, de kagena o nyawa o Gikimoi Awi laha wasidumu onaka so ona ipiricaya qaboloka, ona magena lo o Apolos foloi wariwo qaloha. 	 अपुल्लोला अखया देशाला जायचे होते, तेव्हा बंधुंनी त्याला उत्तेजन दिले. आणि तेथील येशूच्या अनुयायांना त्याचे स्वागत करण्याविषयी लिहिले. जेव्हा तो पोहोंचला, तेव्हा ज्यांनी कृपेमुळे (येशूवर) विश्वास ठेवला होता, त्यांना त्याने खूप मदत केली.


Magena imatero maro o kia iqomaka isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Bukuka itemo, "O Gikimoi waaka sidago orasi manena manga sininga iperesuka so yaakuwa isihoda, de manga lako imasigelelowa, de manga ngau lo imasigisewa." 	 पवित्र शास्त्रात लिहिल्याप्रमाणे: “देवाने त्यांना बधीरपणाचा आत्मा, पाहू न शकणारे डोळे ऐकू न शकणारे कान दिले आणि आजपर्यंत हे असे चालूच आहे.” अनुवाद 29:4


De ngini lo o manara o kia bato gena hika niaaka foloisi nikaeli de qaloha, upa nia manara maro o nyawa nialeleani, duma nia manara maro o Jou niwileleani. 	 तुमच्या अंत:करणापासून काम करा. जणू काय तुम्ही प्रभूसाठी काम करीत आहात, मनुष्यांसाठी नव्हे असे काम करा.


Komagena ona iise qabolo, de ona he ikalekono kawa, so gila-gila o Gikimoi wigilirika, de itemo, "Nakoso komagena, o Yahudika ma bi nyawa yasowo lo o Gikimoi wasimaha ona itoba de imatoduba la manga oho ikakali bai!" 	 जेव्हा यहूदी विश्वासणाऱ्यांनी या गोष्टी ऐकल्या, तेव्हा त्यांनी आपले म्हणणे थांबविले, त्यांनी देवाची स्तति केली आणि म्हणाले. “म्हणजे देव यहूदी नसलेल्यांना त्यांचे अंत;करण बदलण्यासाठी मोकळीक देत आहे आणि आम्हांला जसे जीवन प्राप्त झाले तसे त्यांनाही देऊ इच्छीत आहे.”


Duma Una Awi demo gena yoiseka, de ona moi-moi isolano itagi de ka imajobo. Ona yapopereki yoqoma de ona ma binukali yotuuru, sidago ona yangodu he yahiwa-hiwaka. Sosoohu ka o Yesus womatengo de o ngopeqeka muna magena kasi. 	 येशूचे हे शब्द ज्या लोकांनी ऐकले, ते एक एक करुन निघून जाऊ लागले. जे वयस्कर होते ते अगोदर गेले. मग इतर लोक गेले. येशू एकटाच त्या स्त्रीसह तेथे राहिला होता. ती त्याच्यासमोर उभी होती.


Ngaroko komagena, o nyawa yadadala gena yoise Una womajoboka, so ona itagi Una iwisiduuru. So ona yaado Unaka, de Una asa ona waqehe qaloha, qabolo de wadoto onaka ma ngale o Gikimoi asa wopareta maro o kolano moi, de lo ibipopanyake nagoona bato wasiloha. 	 पण लोकसमुदायाला हे कळले व ते त्याच्यामागे गेले. त्याने त्यांचे स्वागत केले आणि त्यांना स्वर्गराज्याविषयी सांगितले. ज्यांना बरे होण्याची आवश्यकता होती, त्यांना त्याने बरे केले.


De o Paulus wotemo, "Hiwa, ngohi manena ai sihino o Yahudika ma nyawa o Tarsusno gena o Kilikia ma daera ma kota ilalamoka. Nako qaloha, de noiriwo la noisimaha ngohi sutu tobicara o nyawa yadadala ona magenaka." 	 पौल म्हणाला, “किलकिया प्रांतातील तार्सज्ञ नगरात राहणारा मी एक यहूदी आहे. मी एका महत्वाच्या शहराचा नागरिक आहे. मी तुम्हांला विनवितो, मला लोकांशी बोलू द्या.”


Magena de o Paulus de o Barnabas o puji ma tahu magenaka yodongosa waasi, de o bi nyawa kagenadahu yagolo kali la tanu o Sabat ma simaka, de ona yasinoto yahino la o habari maro komagena yasingangasu kali. 	 जेव्हा पौल व बर्णबा (सभास्थानातून) जाऊ लागले, तेव्हा लोक म्हणाले की, पुढील शब्बाथाच्या दिवशी परत या आणि आम्हाला याविषयी अधिक सांगा.


De Una wosango wotemo, "Qadoohaso niaakuwa, sababu ngini nia piricaya ikurangi. Nginika tinisingangasu igogou, nakoso ngini de nia piricaya hitilahi ma cunu, koloko o sasawi ma sopo ngai moi, de o kia bato bilasu idadi. Ngini aku lo nitemo, 'He, tala! Nomatide de nomatuluru kadoke!' Igogou, done asa imatuluru.(( 	 तेव्हा तो म्हणाला, “तुमच्या अल्पविश्वासामुळे. मी तुम्हांला खरे सांगतो, तुमच्यात जर मोहरीच्या दाण्याएवढा विश्वास असेल तर तुम्ही या डोंगराला म्हणू शकता, येथून निघून तेथे जा, तर तो डोंगर जाईल. तुमच्यासाठी काहीही अशक्य असणार नाही.”


Mutuwade ona Unaka yosano itemo, "Qadoohaso o bi guru agama yodedemo gena o Salamati ma Kolano iwihiwasi de bilasu ma nabi Elia wahino woqomano." 	 त्यांनी येशूला विचारले, “प्रथम एलीया आला पाहिजे असे नियमशास्त्राचे शिक्षक का म्हणातात?”


Duma ngona masirete nanakoka idodooha to ngohi ai dodoto, de o moi-moi taaaka, de ai sininga ma edekati ai manara ma rabaka, de ai piricaya o Gikimoika, de lo ai sabari de ai dodara o nyawaka, de lo idodooha to ngohi ai sabari ma lamo 	 तरीही तू माझी शिकवण, वागणूक, जीवनातील माझे ध्येय, माझा विश्वास, माझा धीर, माझी प्रीति, माझी सहनशीलता ही पाळली आहेस.


De komagena asa ngomi minisulo, sababu ma orasi ngomi kagenasi nginika, de ngomi asa minisulo nakoso ngini o nyawa moi la woholu womanara, de una magena bilasu upa ngini niwisimaha wooqo. 	 कारण आम्ही जेव्हा तुमच्याबरोबर होतो, तेव्हा आम्ही तुम्हांला हा नियम दिला: “जर एखाद्याला काम करायचे नसेल, तर त्याने खाऊ नये.”


so Ngohi asa itooma, duma o wange saangeka de asa Ngohi tooho kali." De Awi demo magena Awi muri-muri yoise, de ona manga sininga isusa de foloi ipeleso. 	 ते त्याला जिवे मारतील आणि तिसऱ्या दिवशी तो पुन्हा उठविला जाईल. तेव्हा शिष्य फार दु:खी झाले.


Una gena wanakoka Awi orasi wosone magena yaado waasi, so wasango de wotemo onaka, "Qadoohawa, manena ka o wangesi. Nakoso o nyawa la itagi o wawange gena, ngaroko o kia moi kagena naga, onaka asa upa lo idadi o fafati moi, sababu o dunia manena gena o nita yodisiwaka so ona yakeleloka. 	 येशूने उत्तर दिले, “दिवसाचे बारा तास असतात की नाहीत? जर एखादा दिवसा चालतो, तर त्याला ठेच लागत नाही. कारण तो या जगाचा प्रकाश पाहतो.


De lo ma Kristus Una magena wipoosuka, de o wange saangeka de o soneno iwisioho kali, maro o kia naga isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka. 	 व त्याला पुरण्यात आले. व तिसऱ्या दिवशी त्याला उठविण्यात आले.


O Gayus lo una awi salam wosidingo nginika. Una magena awi tahuka ngohi, Paulus, kagena tomasidodogu de o gogobu lo yangodu kagena imatotolomu. O Erastus, una o kota manena ma bendahara eko o pipi ma jojoho de lo nanga dodiao wopipiricaya moi, o Kwartus, ona lo manga salam isidingo nginika. 	 (आपला प्रभु येशू ख्रिस्त याची कृपा तुम्हा सर्वांबरोबर असो, आमेन.)


Ai dodiao nipipiricaya, ma ngale ma orasi o kia eko muruoka gena upa lo o surati tolefo nginika, la nianako ma wange eko muruoka de o Jou asa wahino kali. 	 बंधूंनो, वेळ आणि तारीखवार मी तुम्हांला लिहिण्याची गरज नाही.


Komagena so Ngohi totemo nginika, upa he nihawateri de nitemo, 'O kia asa pooqo de poudo. O baju kia asa pomasipake.' 	 चिंता करू नका आणि असे म्हणू नका की, ‘आम्ही काय खावे?’ किंवा ‘आम्ही काय प्यावे?’ किंवा ‘आम्ही काय पांघरावे?’


Ma ngale o Nuh awi piricaya so una asa wisigise o Gikimoika. O Gikimoi wisingangasu unaka done asa o nguuhi ilalamo moi waaka sidago idadi o taufani de o bi moi-moi iooho o duniaka gena qangodu wasisa so isoneka. So ngaroko ma moi-moi maro komagena o Nuh wamake waasi, una asa o Gikimoi Awi beseso wosigise de o deru ilalamo-lamo moi waaka, la ma ngale una de awi tahu moi ma raba upa isone. Ma ngale awi piricaya so o nyawa ma binuka ipipiricayawa ona magena asa de manga salaka, duma o Gikimoi waaka so o Nuh awi sininga itiai Unaka. 	 ज्या गोष्टी अजून पाहिल्या नव्हत्या, अशा गोष्टींच्या बाबतीत नोहाला सावधान करण्यात आले होते तेव्हा त्याने विश्वासाने त्याची दखल घेतली. आणि आपल्या कुटुंबाचा बचाव करण्यासाठी जहाज बांधले, विश्वासामुळेच त्याने जगाचा धिक्कार केला आणि विश्वासामुळे लाभणाऱ्या धार्मिकतेचा तो वारस बनला.


De Una wosango wotemo, "Ngohi lo tinisano kasi, la nako ngini niasangoka, de asa Ngohi tinidedemo nginika de naguuna o haku woihike so taaka o moi-moi manena. 	 येशू त्यांना म्हणाला, “मीही तुम्हांला एक प्रश्न विचारतो आणि जर तुम्ही मला त्याचे उत्तर दिले तर मी या गोष्टी कोणत्या अधिकाराने करतो हे तुम्हांस सांगेन.


De ngini o Samariaka ma nyawa ngaroko Una niwisuba, duma Una magena niwinako waasi. Duma ngomi o Yahudika ma nyawa, Una miwisusuba gena, ngomi miwinakoka. Sababu o Salamati ma Kolano gena Awi sihino o Yahudi ma nyawano. 	 जे तुम्हांला समजत नाही त्याची तुम्ही शोमरोनी उपासना करता. आम्ही यहूदी लोक कशाची उपासना करतो हे आम्हांला चांगले कळते, कारण यहूदी लोकांकडूनच तारण येते.


"Done ma orasi asa imasidiado, de o bi moi-moi kagena niakokelelo qangodu magena asa iruba de ituraba, so o tahu-tahu magena ma teto o ngai moi lo asa imalapangawa de o teto ma somoa." 	 “या गोष्टी तुम्ही पाहताना असे दिवस येतील की, एकावर एक असा एकही दगड ठेवला जाणार नाही. ते सर्व पाडले जातील.”


Ona imasidiado o doro moika ma ronga Getsemani, de o Yesus wotemo Awi muri-murika, "Kanena nigogeku la totagi tosumbayang." 	 नंतर ते गेथशेमाने म्हटलेल्या जागी आले, तेव्हा येशू त्याच्या शिष्यांना म्हणाला, “मी प्रार्थना करीपर्यंत येथे बसा.”


O Salamati ma Kolano Una magena bilasu iqoma wingangapo de wisangisara, so qabolo asa wisioho kali de lo wisimulia so o bi moi-moi qangodu wapareta." 	 ख्रिस्तासाठी या सर्व गोष्टी सहन करणे आणि त्याच्या गौरवात जाणे आवश्यक नव्हते काय?”


Ngaroko komagena niaaka, duma ngini o orasi manena o Gikimoi winisiputuruka, so upa niodupali o dorou niaaka kali de lo nidadi maro to Una Awi gilalo masirete winipopareta. So ngini gena nia sopo qaloloha aku niamake, de ma ngale nidadi maro o Gikimoi Awi nyawa masirete sidago lo o oho ka sidutu ikakali niamake. 	 परंतु आता तुम्हांला पापापासून मुक्त करुन देवाचे गुलाम केले आहे. देवाच्या सेवेसाठी तुमचे फळ तुम्हांला मिळाले आहे व त्याचा शेवटचा परिणाम म्हणजे अनंतकाळचे जीवन आहे.


Sababu kanaga isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "Ngona gena o Imam ka sidutu ikakali, ka imatero maro iqoqomaka o Melkisedek awi manara." 	 कारण अशाप्रकारे त्याच्याविषयी पवित्र शास्त्रात लिहिले आहे: “तू मलकीसदेकासारखा अनंतकाळासाठी याजक आहेस”


De yasimahaka so o haiwani ma sinotoka, kiaka o giki yatotulada magenaka, o woma isingosa so ioho. La ma ngale o giki magena aku ibicara de isulo la kanaga o nyawa nagoona la nakoso yosuba yoholu, ona magena bilasu yatooma. 	 दुसऱ्या प्राण्याला पहिल्या प्राण्याच्या मूर्तीला जीवन देण्यासाठी शक्ति देण्यात आली. मग ती मूर्ती बोलेल व जे लोक तिची भक्ति करीत नाहीत त्यांना ठार मारण्याची आज्ञा देईल.


Upa o nyawa yamaqe isihabari ma ngale Ngohi de lo Ai dodoto. Sababu nagoona yamaqe isihabari, done Ngohi o Nyawa ma Duhutu lo asa ona toholu tanako, ma orasi Ngohi tahino kali o duniaku dede to Ngohi Ai kuasa, kiaka isikokelelo maro Ai Baba Awi kuasa, de Awi malaikat yadadala. 	 जो कोणी माझी व माझ्या वचनांची लाज धरतो तर मनुष्याचा पुत्र जेव्हा त्याच्या वैभवाने, पित्याच्या आणि पवित्र दूतांच्या गौरवाने येईल तेव्हा तोही त्याची लाज धरील.


Ma ngale ngini gena ngohi manena asa ifoloisi tohawateri. Upa sidago o bi moi-moi ngohi taaka tokangela ma ngale ngini tiniriwo, duma qangodu magena ma faida lo ihiwa. 	 मला तुमच्याविषयी भीती वाटते मला वाईट वाटते की, मी तुमच्यासाठी केलेले श्रम व्यर्थ आहेत.


Duma o Jou Yesus Una magena maro o kia ngone aku powipiricaya, so aku lo panako igogou Una asa nia sininga wosiputuru de lo winijaga ngini la o nyawa awi dorou ilalamo upa winidahe. 	 पण प्रभु विश्वासू आहे. तो तुम्हांला बळकट करील व दुष्टांपासून तुमचे रक्षण करील.


Sababu Una wamahaka, bai o Yahudika ma nyawa bai lo o Yahudika ma nyawa yasowo, o bi nyawa yangodu igogou Una wisigisewa, so maro ona asa yapilikuka, la ma ngale o nyawa yangoduka gena bilasu Una wagalusiri. 	 कारण देवाने सर्व लोकांना आज्ञाभंगाच्या तरुंगात कोंडले आहे, यासाठी की, त्याने त्यांच्यावर दया करावी.


O nyawa Ngohi tasusulo so itagi o nyawaka, la nakoso ona magena yaqehe qaloha, magena imatero de ona lo Ngohi iqehe qaloha. So o nyawa nagoona la Ngohi iqehe qaloha, ona manga qehe ma manara magena lo ma meta Ai Babaka, sababu Ngohi Una woisulo so tahino." 	 मी तुम्हांस खरे सांगतो ज्या कोणाला मी पाठवितो त्याला जो स्वीकारतो तो ज्याने मला पाठविले त्याला स्वीकारतो.”


Ai salam tosidingo o Asinkrituska, de o Flegon, o Hermes, o Patrobas, o Hermas de lo ona o dodiao ipipiricaya gena dede ona imakokangaho yangoduka. 	 असुंक्रित, फ्लगोन, हर्मेस, पत्रबास, हर्मास आणि त्यांच्याबरोबर जे बंधु आहेत त्यांना सलाम सांगा.