Awi surati qangodu kanaga ma rabaka lo walefo o dodoto imatero maro tinidodedemo iqomaka. Kanaga awi dodoto muruo naga lo isusa posihoda. O dodoto magena o nyawa nakoso imadoto waasi de manga piricaya qaputuruwa, ona magena yatagali so yadoto isasala, maro o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma raba gena ma binuka lo yatagali. Sababu manga sininga komagena so ona magena done asa yasisa. 	 त्या पत्रात, जसे इतर सर्व पत्रांत असते, त्याप्रमाणे तो या गोष्टीविषयी सांगतो. त्याच्या पत्रामध्ये काही गोष्टी आहेत ज्या समजण्यास कठीण आहेत. अज्ञानी व चंचल मनाचे लोक पवित्र शास्त्रातील इतर गोष्टींप्रमाणे या गोष्टींचादेखील विपर्यास करुन गैर अर्थ लावतात व परिणामी आपला स्वत:चा नाश करुन घेतात.


Kagena de ma tuangi gena wotemo, 'Ngona gena o leleani ma dorou de nobobusengi bai! So nakoso ngona nanakoka, o sopo kiaka todadatowa aku ka tautu de lo o kia naga tamomanarawa aku ka tamake, 	 “मालकाने उत्तर दिले, अरे वाईट आणि आळशी नोकरा! मी जेथे पेरणी केली नाही तेथे कापणी करतो आणि जेथे बी पेरले नाही तेथे पीक घेतो, हे तुला माहीत होते.


De ngohi tosango, komagenawa. Kanaga igogou ma faida ilamo. Ma nonoma o Yahudika ma nyawa ona magena iqomaka o Gikimoi Awi demo wahike de wasingangasuka. 	 सर्व बाबतीत पुष्कळच आहे. कारण सर्वप्रथम त्यांना देवाची वचने विश्वासाने सोपविण्यात आली होती.


Gila-gila o Lewi womaoko, de awi moi-moi qangodu wodongosa de wotagi o Yesus iwimoteka. 	 लेवी सर्व काही तेथेच सोडून उठला आणि त्याच्या मागे गेला.


O bi moi-moi qangodu Ai Baba woihike Ngohika. O nyawa moi lo Ngohi o Gikimoi ma Ngopa inakowa, ka cawali Ai Baba Una magena Ngohi woinakoka. Komagena lo o nyawa moi lo Ai Baba winakowa, ka cawali Ngohi Awi Ngopa manena Una towinakoka, de lo o nyawa nagoona la kanaga Ngohi masirete tadudupa ona magena Ngohi tasinako Unaka." 	 “माइया पित्याने सर्व गोष्टी माझ्यासाठी दिल्या होत्या. आणि पुत्र कोण आहे हे पित्याशिवाय कोणालाच ठाऊक नाही. आणि पुत्राशिवाय कोणालाही पिता कोण आहे हे माहीत नाही व ज्या कोणाला ते प्रगट करण्याची पुत्राची इच्छा असेल त्यालाच फक्त माहीत आहे.”


De o Petrus wotemo, "He! Ngomi manena mia moi-moi lo qangodu miodongosaka so Ngona minimoteka, so o kia asa miamake." 	 पेत्र येशूला म्हणाला, पाहा, आम्ही सर्व काही सोडले आणि तुमच्या मागे आलो आहोत; मग आम्हांला काय मिळेल.?”


Nakoso kanaga nagoona inidoto o dodoto itotiaiwa, so imaketerowa de o dodoto ma ngale nanga Jou Yesus Kristus eko o dodoto ma ngale idodooha o bi moi-moi maro o Gikimoi wodudupa gena bilasu paaka, 	 जर कोणी काही वेगळे शिकवितो व ख्रिस्त येशू आपला प्रभु याची जी निकोप वचने आणि देवाच्या सेवेचे खरे शिक्षण मान्य करीत नाही


So yamogiowo de sinoto to ona manena manga ronga gena: o Simon (eko wisironga lo o Petrus); 	 मग येशूने या बारा जणांची निवड केली व जो शिमोन त्याला पेत्र हे नाव दिले.


O bi nyawa yadala Ngohi iaso 'Jou! Jou!' duma yangoduwa idadi Ai Baba o sorogaka Awi nyawa Awi pareta ma rabaka. Cawali o bi nyawa la kanaga o bi moi-moi Una wodudupa gena yaaka, ka ona magena asa idadi to Una Awi nyawa. 	 जो कोणी मला वरवर ‘प्रभु, प्रभु’ म्हणतो, तो प्रत्येक जण स्वर्गच्या राज्यात जाईलच असे नाही तर माझ्या स्वर्गातील पित्याच्या इच्छेप्रमाणे जो वागेल तोच स्वर्गाच्या राज्यात जाईल.


De Una wasigaro ona yaruwange o Petrus, o Yakobus, de o Yohanes so ona itagi dede Una. O orasi magena de wamalo Awi raba itonga. 	 येशूने आपल्याबरोबर पेत्र, याकोब व योहान यांना घेतले. दु:ख व वेदनांनी त्याचे मन भरून आले.


Komagena so tanu Ani simaka asa Ngohi noisimulia kali, maro ma nonomaka, ma orasi o bi moi-moi iooho o duniaka magena idadi waasi gena Ngohi dede Ngona kanaga nanga mulia ma rabaka." 	 तर आता हे पित्या, जग होण्यापूर्वी तुझ्याबरोबर जे गौरव मला होते त्याद्वारे तू स्वत:बरोबर माझे गौरव कर.”


Komagena so ngini aku nia giliri ifoloisi ilamo o Yesus Kristuska, sababu Una aku ngohi woingaho kadoka nginika. 	 यासाठी की तुमच्याबरोबर पुन्हा असण्याचा परिणाम म्हणून तुम्हांला अभिमान बाळगण्यास अधिक योग्य कारण मिळेल.


Kagena o nyawa yadadala manga sidongirabaka kanaga lo ma ngale Una iwisibicara gena ka imatekegogurubu moi de moika, duma ma binuka itemo, "Una Awi sininga qaloha." Ma binukali itemo, "Hiwa! Igogou, Una o nyawa wokokulai, wodupa o nyawa wasihaga." 	 लोकांचा मोठा जमाव त्या ठिकाणी जमा झालेला होता. त्यांतील अनेक लोक येशूविषयी आपसांत बोलत होते. काही म्हणाले, “तो चांगला मनुष्य आहे.” परंतु दुसरे काहीजण म्हणाले, “नाही, तो लोकांना ठकवितो.”


De o Simon wihiwa so o Yesus wikurumi qabolo, de o Andreas una cai-cai awi ria wisari. So wimakeka, de gila-gila awi ria o Simonka wotemo, "He! To ngone nanga Salamati ma Kolano gena ngomi miwikeleloka." (Gena o bahasa Ibrani itemo o Mesias, imatero de o bahasa Yunani itemo o Kristus, gena ma ngale Una o Gikimoi wijajajika so asa wonasisalamati.) 	 अंद्रियाने पहिली गोष्ट ही केली की, आपला भाऊ शिमोन याला शोधून काढले. अंद्रिया शिमोनाला म्हणाला, “आम्हांला मशीहा सापडला आहे.”


o Yudas, o Yakobus ma ngopa; de o Yudas Iskariot, o nyawa una magena o Yesus wisiiija. 	 याकोबचा पुत्र यहूदा व यहूदा इस्कर्योत, जो पुढे विश्वासघात करणारा निघाला.


Una asa wodadi wolamo o nyawa manga simaka de lo Una wisiaso o Gikimoi Wikukuruye ma Ngopa. De Una magena o Jou Gikimoi asa witide la Una wodadi o kolano moi maro ma Kolano Daud, Awi topora iqoqomaka. 	 तो महान होईल व त्याला सर्वोच्य देवाचा पुत्र म्हणतील. आणि प्रभु देव त्याला त्याचा पिता दावीद याचे सिंहासन देईल.


Komagena so o Gikimoi asa Una magena wisimulia ifoloi so to Una Awi kuasa magena ifoloi ilamo de o kuasa ma somoa. 	 म्हणून देवाने सुद्धा त्याला अत्युच्च केले, व सर्व नावाहून जे नाव श्रष्ठ आहे ते त्याला दिले.


Duma Ngohi gena igogou tanako, to ngini nia dodara o Gikimoika gena igogou ihiwa nia sininga ma rabaka. 	 पण मी तुम्हांला ओळखतो- तुम्हांमध्ये देवाविषयी प्रीति नाही हे मल माहीत आहे.


De igogou, kiaka asa Ngohi tokokahika o riho magena ma ngeko ngini nianakoka." 	 आणि मी कोठे जातो तिकडे जाण्याचा मार्गही तुम्हांला ठाऊक आहे.”


Igogou, to nyawa manga dorou, kiaka o dorou yaaaka qangodu de lo manga demo qatotorou nagoonaka bato gena, o Gikimoi aku wasiapongu. Nakoso o nyawa la kanaga de manga demo qatotorou Ngohika, itemo Ngohi o Nyawa ma Duhutu isowo, gena manga dorou lo aku isiapongu. Duma nakoso o demo qatotorou so yosiceke o Gurumi Qatetebi, de ona magegena o apongu he yamake kawa ma bati sidutu ikakali. 	 एखादा मनुष्य जर मनुष्याच्या पुत्राविरुद्ध काही बोलेल तर त्याला क्षमा करण्यात येईल पण जो कोणी पवित्र आत्म्याविरूद्ध बोलेल त्याला क्षमा होणार नाही. त्याला या काळीही क्षमा होणार नाही व भविष्यातही होणार नाही.


"Ma Kolano Agripa tonihohoromati. O wange manena ngohi ai sininga ma rabaka isanangi icarawa ma ngale ka to ngona ani simaka asa o bi moi-moi qangodu, o Yahudika manga roriri ikokalaki ngohika gena, ngohi tasango. 	 “अग्रिप्पा महाराज, मी स्वत:ला धन्य समजतो कारण मला आपल्यासमोर माइयाविरुद्ध केलेल्या आरोपांचा बचाव करण्याची संधि आज मिळाली.


Duma Una wapoma, la ona upa lo isihabari o hali magegena bai nagoonaka bato. De wosulo onaka, la muna o ino imihike la mooqo. 	 नंतर त्याने त्यांना सक्त ताकीद दिली की हे कोणाला कळता कामा नये. त्याने तिला खाण्यास देण्याविषयी सांगितले.


duma to una awi baro waumo de woloqa awi rohe ka imawatoka. 	 परंतु तो तागाचे वस्त्र टाकून उघाडाच पळून गेला.


Kagena ma Imam Wilalamo awi tahuka, o imamka ma bi sahe de o Mahkamah Agama yangodu o Yesus iwitailako de isisari ma ngeko la wisisala, sidago Una bilasu wisosone. Duma o sala moi lo yamakewa. 	 मुख्य याजक आणि सर्व यहूदी सभा येशूला जिवे मारण्यासाठी पुरावा गोळा करण्याचा प्रयत्न करीत होते. परंतु त्यांना काही मिळेना.


De hino la ngone nyawamoi-nyawamoi pomatekesisininga la aku pomatekesigaro inangodu asa pomatekedodara moi de moika de lo o manara qaloloha paaka. 	 आपण एकमेकांस समजून घेऊ व प्रेम आणि चांगली कामे करण्याकरिता एकमेकांना उत्तेजन देऊ.


Nako o bi gota qaloloha gena ma sopo lo qaloha. De lo nako o bi gota qatotorou gena ma sopo lo qatorou. Ngini asa nianako o gota qaloloha de o gota qatorou nako ma sopo gena ninano. Komagena lo ngini asa nianako Ngohi manena qaloha eko qatorou, nakoso to Ngohi Ai manara ma sopo gena nianano. 	 “जर तुम्हांला चांगले फळ हवे असले, तर झाड चांगले करा. जर तुम्ही झाड चांगले करणार नाही. तर फळही चांगले येणार नाही. कारण झाड त्याच्या फळावरून ओळखले जाते.


Sababu tosininga ipapasaka ma orasi ngohi totagi de ngona tonidongosaka, kanaga de ani kongo de ani sirangu. So ngohi ai dupa foloi qaputuru tanu ngona de ngohi aku pomakamake kali la ai sininga foloisi qanali. 	 माझ्यासाठी तू ढाळलेल्या अश्रूंची आठवण करताना तुला भेटण्याची आतुरतेने वाट पाहतो. यासाठी की मी आनंदाने भरूने जावे.


Duma ma nonomaka bilasu nitagi nanga dodiao o bi Yahudika ma nyawa kagena o Israel awi ngopa de awi danoka. Ona magena maro o bi duba isisisa. 	 तर त्याऐवजी इस्राएलच्या हरवलेल्या मेंढरांकडे जा.


Gila-gila o Paulus womaoko so wapomaka, de wotemo, "Ai gianongoru o Israelka ma nyawa de o bi nyawa ma somoasi nisusuba o Gikimoika! Hika ningodu gena ai demo nisigise! 	 पौल उभा राहिला. आणि आपला हात उंचावून (लोकांचे लक्ष वेधून घेऊन) म्हणाला, “माझ्या यहूदी बांधवानो व इतर लोकहो, जे तुम्ही खऱ्या देवाची उपासना करता, ते कृपा करुन माझे ऐका!


Komagena so o bi ngopeqeka, o Yesus o Galileano wimomote, ona magena o Yusuf wisiduuru yahika o boosuka, de kagena ma rabaka yananano idodooha o Yesus wipoosu. 	 गालीलाहून येशूबरोबर आलेल्या स्त्रिया योसेफाच्या मागे गेल्या. त्यांनी ती कबर व तिच्यामध्ये ते शरीर कसे ठेवले ते पाहिले. 56नंतर त्या घरी गेल्या व त्यांनी सुगंधी मसाले आणि लेप तयार केले. शब्बाथ दिवशी त्यांनी आज्ञेप्रमाणे विसावा घेतला.


Imatero maro o kia iqomaka ma ngale ma Kristus gena isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Bukuka itemo, "O nyawa la kanaga ma ngale Una la Awi habari lo yogiise waasi de yasingangasu waasi, so done asa wimake de yasahe Una gena igogou." 	 परंतु असे लिहिले आहे, “ज्यांना त्याचे वर्तमान आले नाही ते ऐकतील आणि ऐकले नाही ते समजतील.” यशया 52:15


Sababu kanaga o nyawa ma binuka ngohi isibicara itemo, "To una awi surati ma rabaka kanaga awi demo qadoto de qaputuru, duma nako una masirete kanaga nanga sidongirabaka de, cedeke, una awi buturu ikurangi de lo wobicara gena wanakowa." 	 कोणी म्हणतो की, त्याची पत्रे वजनदार आणि जोरदार आहेत पण व्यक्तिश: तो प्रभावहीन आणि बोलण्यात कमकुवत असा आहे.


Una Awi Ngopa magena o Gikimoi Awi nita, ena gena Una o Gikimoi Awi mulia wosikelelo, de ma ngale Una gena de o Gikimoi ka imaketero. Una magegena de Awi demo ikokuasa so kanaga o bi moi-moi o kia naga gena qangodu wapaliharaka. Una o bi nyawa o duniaka manga dorou ma rabano wasisupu qaboloka, de asa Una witide o sorogaye so kadaku womatamiye o Gikimoi Wokokuasa Awi girinaka la Awi horomati wamake. 	 पुत्र हा देवाच्या गौरवाचे तेज आहे. तो देवाच्या स्वभावाचे तंतोतंत प्रतिरूप असा आहे. पुत्र आपल्या सामर्थ्यशाली शब्दाने सर्व गोष्टी राखतो. पुत्राने लोकांना त्यांच्या पापांपासून शुद्ध केले, नंतर तो स्वर्गातील सर्वश्रेष्ठ देवाच्या उजव्या बाजूल बसला.


O nyawa yangodu iiise ona yohairani icarawa, de itemo, "Una magena qabolo o Yerusalemka de o bi nyawa o Yesus wipipiricaya wasisangisara bai! Igogou, kanena wahino awi edekati ona magena watago de wangaho o imam ma bi saheka la wakalaki." 	 ज्या लोकांनी शौलाचे बोलणे ऐकले त्या सर्वांना मोठे नवल वाटले. ते म्हणाले, “यरुशलेम येथील ज्या लोकांचा येशूच्या नावावर विश्वास आहे, त्या सर्वांचा नाश करु पाहणारा हाच नाही काय? तो येशूच्या अनुयायांना अटक करण्यासाठी येथे आला आहे व तो त्यांना यरुशलेम येथील प्रमुख याजकासमोर उभे करणार आहे.”


de yatemo onaka, "Nakoso o nyawa nisano, de ngini gena bilasu nitemo, 'O putu itongiraba ngomi mikioloka, de o Yesus Awi muri-muri ona magena yahino de Awi sone ma bake gena yatosika.' 	 ते म्हणाले, ʇलोकांना असे सांगा की, आम्ही रात्री झोपेत असताना येशूचे शिष्य आले आणि त्यांनी त्याचे शरीर चोरुन नेले.


Sababu o orasi magena o Gikimoi Awi saturu wasangisara, ena gena ma orasi yaadoka, la o bi moi-moi isilelefo to Una Awi Jaji ma Buku ma rabaka qangodu asa isiganapu. 	 ज्या सर्व गोष्टी लिहिलेल्या आहेत त्या पूर्ण होण्यासाठी हे शिक्षेचे दिवस आहेत.


Ma moiku o Yesus kanaga wosumbayang. Wosumbayang qaboloka, de Awi muri moi wotemo Unaka, "Jou, togolo tanu Ngona nomidoto ngomika la misumbayang, maro o Yohanes Wooosi wadoto wimomoteka la isumbayang." 	 मग असे झाले की, तो एका ठिकाणी प्रार्थना करीत होता. प्रार्थना संपल्यावर शिष्यांपैकी एक जण त्याला म्हणाला, “प्रभु, योहानाने जशी त्याच्या शिष्यांना प्रार्थना शिकवली:” त्याचप्रमाणे आम्ही प्रार्थना कशी करावी ते आम्हास शिकवा.”


Nia Baba kadaku o sorogaka gena wagalusiri o bi nyawa yangoduka, so ngini lo bilasu niagalusiri o bi nyawa yangoduka." 	 जसा तुमचा पिता कनवाळू आहे तसे तुम्हीही कनवाळू व्हा.


So o nyawa yadadala ona magena iwingamo unaka itemo, "He! Nomapopongo!" Duma una lo ka foloisi womatotoore, "O Daud awi ngopa de awi dano moiku, kodo! Noigalusiri ngohi!" 	 तेव्हा त्याने गप्प बसावे म्हणून अनेकांनी त्याला दटावले. पण तो अधिक मोठ्याने ओरडून म्हणू लागला. “येशू दाविदाचे पुत्र मजवर दया करा.”


O Yesus iwitailako ma guru agama magena awi sango qaloha icarawa, so wotemo unaka, "Ngona manena lo he nadumu o Gikimoi Awi paretaka." So qabolo de o nyawa moi lo yobarani kawa o kia naga de wisano Unaka. 	 येशूने पाहिले की, त्या मनुष्याने शहाणपणाने उत्तर दिले आहे. तेव्हा तो त्याला म्हणाला, “तू देवाच्या राज्यापासून दूर नाहीस.” त्यांनतर त्याला प्रश्न विचारण्याचे धाडस कोणी केले नाही.


Igogou, o nyawa moi lo yahiwa o duniaka de ikahika o sorogaka yaado la o kia idadadika yakelelo. Ka cawali Ngohi masirete, Ai ronga o Nyawa ma Duhutu gena, o sorogano so o moi-moi magena takeleloka. 	 मनुष्याचा पुत्र असा एकमेव आहे जो वर स्वर्गात जेथे होता तेथे गेला आणि स्वर्गातून उतरुन खाली आला.”


O Farisi una magena asa wohairani wikelelo o Yesus wooqo gena Awi gia watiodo waasi, maro o agama ma galepu. 	 परंतु त्याने जेवणापूर्वी हात धुतले नाहीत हे पाहून परुश्याला फार आश्चर्य वाटले.


La ma ngale ngone, o bobita o Gikimoino inapoparetaka gena, Una aku wonapalako de lo ngone podadi maro o Gikimoi Awi ngopa masirete. 	 यासाठी की, त्याने जे नियमशास्त्राधीन होते त्यांना सोडवावे व देवाची मुले म्हणून स्वीकारावे.


Nako o Titus, una magena to ngohi ai dodiao mimomanara ma ngale ngini miniriwo. So nako ona yasinoto de una wimomote, ona magena o bi gogobu kanena asa yasuloka ma ngale ona o roriwo o pipi yatotolomu magena yaaturu. Ma ngale ona manga gogoho so ma Kristus Awi ronga isilamoka. 	 तीताच्या बाबतीत सांगायाचे तर, तो तुमच्यामधील माझा एक सहकारी व सहकर्मचारी आहे, आमच्या इतर बंधूंच्या बाबतीत सांगायचे तर, ते ख्रिस्ताला गौरव व मंडळ्यांचे प्रतिनिधी आहेत.


Ngini manena, to Ngohi Ai susa qangodu ma rabaka ngini salalu dede Ngohi. 	 परंतु माझ्या परीक्षेमध्ये माझ्या पाठीशी उभे राहिलेले असे तुम्हीच आहात.


So nagala o nyawa kanaga itemo, "Idodooha nako o Yahudika ma nyawa gena o Gikimoi nagala waholuka." De ngohi asa tosango, komagenawa. Sababu ngohi masirete lo nako ai sihino gena o Israelka ma nyawa moi, o Abraham awi ngopa de awi dano moi, de lo ai aheli o Benyaminno. Duma ngohi manena o Gikimoi woiholu kawa bai! 	 तर मग मी म्हणतो, “देवाने आपल्या लोकांना सोडून दिले आहे काय?” खात्रीने नाही! कारण मीही इस्राएली आहे. अब्राहामापासूनचा, बन्यामिन वंशातला.


Ngohi togololi, ma ngale ona lo asa imatekerimoi imatero maro Ngona, Baba, to Ngohi Ai rabaka de Ngohi lo to Ngona Ani rabaka. Komagena tanu ona lo to Ngone Nanga rabaka, ma ngale o bi nyawa yangodu o duniaka aku yopiricaya igogou Ngona gena Ngohi noisulo so tahinoka. 	 यासाठी की, त्या सर्वांनी एक व्हावे, पित्या, जसा तू माझ्यामध्ये व मी तुझ्यामध्ये तसेच त्यांनी आम्हांमध्ये असावे. यासाठी की, तू मला पाठविले असा जगाने विश्वास धरावा.


De kanaga o orasi magena asa o osu isitodokano sidago lo o kota magena, o regu mogiowo so o regu moi yasiwaroka, de o nyawa manga dala yacala tumudingi isoneka. So o nyawa ma binukali gena asa ka yamodo de itemo, "Igogou! O Gikimoi o sorogaka gena ka Una magena wolamo." 	 त्याच वेळेला मोठा भूकंप झाला. एक दंशाश शहर नष्ट झाले व भूकंपात सात हजार लोक मारले गेले. जे लोक मेले नाहीत ते खूप घाबरले होते. त्यांनी स्वर्गातील देवाला गौरव दिले.


So ngini gena tanu una niwingaho qaloha dede nia nalika, maro nia dodiao o Jou Yesus wipipiricayaka. De o nyawa yangodu maro una magegena tanu ngini asa niahoromati. 	 म्हणून, प्रभूमध्ये त्याचे स्वागत करा आणि अशा लोकांचा सन्मान करा, कारण ख्रिस्ताच्या कामासाठी तो जवळजवळ मेला होता.


"Nimasidodiahi, sababu Ngohi tinisulo nginika la nitagi niakahika o bi nyawa ma dorou manga sidongirabaka. Ngini nimatero maro de o bi duba so kanaga o bi kaso labara ma dongirabaka. Mutuwade ngini gena bilasu nicawaro maro o ngihia, de lo nia sininga qamuuqu de nia edekati ma dorou ihiwa maro o namo dara. 	 “लांडग्यांमध्ये जसे मेंढरास पाठवावे तसे मी तुम्हांस पाठवीत आहे, म्हणून तुम्ही सापांसारखे चतुर आणि कबुतरांसारखे सरळ स्वभावी असा.


Qabolo de woleleleani la kanaga o cala moi wamake, una magena lo wahino de wotemo, 'Tuangi, ngohi tanakoka ngona gena o nyawa moi nitobangamo. Komagena o sopo kiaka nadadatowa aku ka nautu, de lo o kia naga namomanarawa aku ka namake. 	 “नंतर ज्याला रुपयाची एक थैली मिळाली होती तो मालकाकडे आला व म्हणाला, मालक, मला माहीत होते की आपण एक करड्या शिस्तीचे मनुष्य आहात. जेथे पेरणी केली नाही तेथे तुम्ही कापणी करता आणि जेथे बी पेरले नाही तेथे पीक घेता.


Komagenawa, sababu ngini gena nihiriwa Ngohi, duma Ngohi masirete ngini tinihirika de lo tinitideka ma ngale nitagi Ai manara niaaka la isopo, de ma sopo magena isisawa. So komagena de to Ngohi Ai ronga o bi kia bato ngini nigogolo o Gikimoika, magena Una asa winihike nginika. 	 तुम्ही मला निवडले नाही, तर मी तुम्हांला निवडले आणि नेमले आहे. यासाठी की, तुम्ही जाऊन फळ द्यावे. आणि तुमचे फळ टिकावे, यासाठी की जे काही तुम्ही माझ्या नावाने पित्याजवळ मागाल ते त्याने तुम्हांस द्यावे


so ona magena yasinoto kawa, duma ka ka moi.' 	 आणि ती दोघे एकदेह होतील. म्हणून यापुढे ती दोन नाहीत तर एकदेह आहेत.


De aku lo nasidapano o bi ngopeqeka foloi yoriria dede ngona, imatero maro ani awa masirete. De upa o bi ngopeqeka inonongoruku ngona foloi nadupa, la aku ona lo nasidapano imatero maro ani bira masirete. 	 तरुणांना भावासारखे, वृद्ध स्त्रियांना आईसारखे, तरुण स्त्रियांना बहिणीसारखे पूर्ण शुद्ध भावाने वागीव.


So manga lako yatawi, so ato imatodoka so yanano o nyawa yasinoto magena lo yahiwaka, ka cawali o Yesus womatengoka. 	 मग त्यांनी आपले डोळे उघडले आणि वर पाहिले तेव्हा त्यांना येशू शिवाय दुसरे कोणीही दिसले नाही.


Ma orasi magena manga edekati o Paulus iwisidailako tanu he witooma, de ma ngale o Yerusalem ma rabaku o nyawa imakangamo ifoloi so o nyawa itagi iwidedemo o prajurit manga kapitaka. 	 ते त्याला ठार मारण्याचा प्रयत्न करीत असतानाच रोमी सैन्याच्या सरदाराकडे बातमी गेली की, शहरात सगळीकडे गोंधळ उडालेला आहे.


Qabolo de o Yesus o ade-ade moi wosijaritali o nyawa yadadalaka wotemo, "O Gikimoi wopareta maro o kolano moi gena, posiade-ade koloko o sasawi ma sopo ngai moi gena o nyawa moi awi doroku wodato. 	 मग येशूने त्यांना आणखी एक बोधकथा सांगितली. तो म्हाणाला, “स्वर्गाचे राज्य मोहरीच्या दाण्यासारखे आहे, तो एका माणसाने घेऊन आपल्या शेतात पेरला.


Ngomi miasulo ona sababu o Gurumi Qatetebi wositatapuka, so komagena ngomi lo minisulo o bobita moi-moi upa niaaka so cawali kamanena bato: 	 पवित्र आत्म्याला असे वाटते की, तुमच्यावर आता आधिक ओझे असू नये. आणि आम्हांला ते मान्य आहे. तुम्ही फक्त पुढील गोष्टी कराव्यात:


Ma ngale komagena, so o Yesus wosango unaka wotemo, "Qohaka, la o moi-moi magegena idadi, sababu ngone bilasu pamote komagena la o Gikimoi Awi dupa paaka patotiai." Qabolo de o Yohanes gena wisimote so o Yesus iwiosika. 	 येशूने त्याला उत्तर दिले, “आता असेच होऊ दे. देवाची इच्छा हीच आहे म्हणून आपण असेच केले पाहिजे.” तेव्हा योहान येशूचा बाप्तिस्मा करण्यास तयार झाला.


Kagena de o Jou wotemo kali ngohika, 'Saulus! Notagi bato! Sababu Ngohi asa tonisulo notagi o bi nyawa o Yahudika yasowo de o doku ikukuruka.' " 	 तेव्हा प्रभु मला म्हणाला, ‘जा! मी तुला दूरवरच्या यहूदीतर विदेशी लोकांकडे पाठवीन.”‘


So o orasi manena tinibaja de togolo nginika la tanu nia sininga foloisi ilamo. Sababu ngone manena moi lo asa posonewa eko poboditowa, so cawali ka to ngone nanga deru bato. 	 कारण तुमच्यापैकी एकाच्याही जीवाला धोका पोहोंचणार नाही. आपले जहाज मात्र गमवावे लागेल.


La ma ngale ngini gena nia sininga ibolowo de o nyawa moi lo yaakuwa inikalaki so, ngaroko ngini kanaga o bi nyawa ma dorou manga sidongirabaka, duma ngini maro o Gikimoi Awi ngopa-ngopa so niamanara qaloha de itiai. O nyawa ona magenaka ngini o bi moi-moi itotiai niasikelelo, maro o bi ngoma ma nita yodisiwa o dunia qapopuputuka. 	 तुम्ही निर्दोष व शुद्ध असे या कुटिल व विपरीत पिढीतील लोकांमध्ये असावे. आणि त्यांच्यामध्ये अंधाऱ्या जगातील प्रकाशासारखे चमकावे.


Sababu o nyawa la kanaga Una wadododara de waqeqehe maro Awi ngopa, ona yangodu wadoto de lo wasangisara gena foloi icarawa." 	 कारण ज्याच्यावर प्रभु करतो, त्यांना तो शिस्त लावतो आणि ज्यांना तो आपले पुत्र म्हणून स्वीकारतो, त्यांना तो शिक्षा करतो.” नीतिसूत्रे 3:11-12


Sababu ona magena yahike ma sihino to ona manga arata eko manga pipi yadodiahi ma soohuka. Duma mobabalo muna magena ami arata ihiwa, so cawali kamagena de ma ngale ami oho so magena lo mahikeka." 	 मी असे म्हणतो कारण त्यांच्याजवळ जे भरपूर होते त्यामधून त्यांनी काही दान दिले, परंतु ती गरीब असूनही तिच्याजवळ होते ते सर्व तिने देऊन टाकले. ती सर्व तिच्या जीवनाची उपजीविका होती.”


Mutuwade o Gurumi Qatetebi wosulo ngohika bilasu totagi dede o nyawa ona magena, de upa lo taroraka. So ngohi de ai dodiao ipipiricaya yabutanga ona magena lo mitagi mimakangaho mikahika o Kaisarea ma kotaka, sidago miwosa o Kornelius awi tahu ma rabaka. 	 आत्म्याने मला कोणत्याही प्रकारचा संशय न धरिता त्यांच्याबरोबर जाण्यास सांगितले. हे सहा बंधु (विश्वासणारे) जे येथे आहेत, तेही माझ्याबरोबर होते. आम्ही कर्नेल्याच्या घरी गेलो.


O bi nyawa nogena yakokahino la wikelelo de ona manga sahe yagiwi de wisimaqe 	 जवळून जाणारे लोक येशूची निंदा करु लागले. ते डोकी हलवू लागले.


Sababu igogou, nanga Imam Wilalamo manena ma ngale ngone nanga buturu ikurangi gena waaku wamalo. Wamaloka, sababu maro o tailako ma bi ngeko moi-moi gena qangodu inadahe ngoneka, komagena lo Unaka o tailako ma ngeko magena lo asa iwidahe qaboloka, duma Una ka o dorou moi lo waakawa. 	 कारण आपल्याला लाभलेला माहन याजक असा नाही, जो आपल्या अशक्तपणाबद्दल सहानुभूति दर्शविण्यास असमर्थ आहे. पण आपल्याला असा याजक लाभला आहे की, जो आमच्यासारखाच सर्व प्रकारच्या मोहाच्या अनुभवातून गेला. तरीही तो पूर्णपणे निष्पाप राहिला.


O guru agama una magena wosango, "O nyawa una magena iwiririwoka." O Yesus wotemo, "Notagi bato, de naaka maro komagena!" 	 तो नियमशास्त्राचा शिक्षक म्हणाला, “ज्याने त्या गरजू जखमी प्रवाशावर दया मनापासून केली तो.” तेव्हा येशू त्याला म्हणाला, “जा आणि तूही तसेच कर.”


La o Yesus wakelelo manga piricaya ma lamo komagena, de wotemo woluluguka, "Ai ngopa, ani sininga nosiputuru. To ngona ani dorou tosiaponguka." 	 येशूने त्यांचा विश्वास पाहिला तेव्हा तो पक्षघाती मनुष्याला, म्हणाला, “मुला, तुझ्या पापांची क्षमा झाली आहे.”


De o bi nyawa ipipiricaya kadoka o Antiokhiaka orasi isigeto-geto yanali de manga more ifoloi, de o Gurumi Qatetebi Awi kuasa qaasu-asu manga sininga yapareta. 	 पण अंत्युखियातील येशूचे अनुयायी आनंदाने व पवित्र आत्म्याने भरुन गेले होते.


Sababu ma orasi Ngohi isapi, de o ino ngini nihike Ngohika. Ngohi ai kiri qadudu, de o ake ngini lo nihikeka. De Ngohi nia dokuka maro totatagino, de nia tahuka Ngohi niqehe qaloha so tomasidodoguka. 	 हे तुमचे राज्य आहे कारण जेव्हा मी भुकेला होतो तेव्हा तुम्ही मला खायला दिले. मी तहानेला होतो तेव्हा तुम्ही मला प्यावयास दिले. मी प्रवासी असता तुम्ही माझा पाहुणचार केलात


Sababu o Gikimoi ma Ngopa o Yesus Kristus, kiaka ngomi o Silwanus de lo o Timotius miwisihohabari nginika, Una gena wongaliwa. Una Awi sininga ipeluwa, de idadiwa la ma moi wotemo, "Komagena," de ma moili wotemo, "Komagenawa." To Una Awi ngale ngoneka magena lo itagaliwa de aku popiricaya. 	 कारण देवाचा पुत्र येशू ख्रिस्त जो आम्हांकडून, म्हणजे मी, सिल्वान व तीमथ्य यांजकडून तुम्हांमध्ये गाजविला गेला, तो होय किंवा नाही असा झाला नाही, तर तो फक्त होकारार्थीच आहे.


O Yudas waqeheka, de kagena asa o Iblis unaka wingosa de iwipareta. De o Yesus wotemo unaka, "O kia naga ngona notetemo la naaka gena, taika la naaka kasi." 	 त्याने भाकरीचा तुकडा घेतला आणि सैतानाने त्याचा ताबा घेतला. मग येशूने त्याला म्हटले, “तुला जे करायचे आहे ते लवकर कर.”


O nyawa nagoona la kanaga to Ngohi Ai dodiao yasowo, gena itiai ona magena Ngohi ilawangi. De lo nagoona la kanaga Ai dodiao imomanara yasowo, gena itiai ona magena Ai manara ma sopo gena yabiau. 	 एखादा मनुष्य जर माझे समर्थन करीत नसेल, तर तो माझ्याविरुद्ध आहे. जो मनुष्य माझ्याबरोबर काम करीत नाही तो माझ्याविरुद्ध काम करीत आहे.


De Una wasitemo onaka, "Sababu to ngini nia sininga qatogoi sidago o Musa o bobitaka wosilefo. 	 येशू म्हणाला, “कारणकेवळ तुमच्या हट्टामुळे मोशेने तुमच्यासाठी ही पर्यायी अनुमति दिली (लिहिली) आहे.


Ma nonomaka, ngohi toise ma orasi ngini o gogobu nimatolomu, de nia sidongirabaka kanaga nimatekekitingaka de nimatekesikoholuka. Igogou, ngohi o habari maro magegena topiricayaka. 	 प्रथम, मी ऐकतो की, जेव्हा मंडळीमध्ये तुम्ही एकत्र जमता, तेथे तुमच्यामध्ये गट असतात, आणि काही प्रमाणात ते खरे मानतो.


De o Demo so o bi moi-moi qangodu aku wosidadika. Ena gena, nako Una wihiwa de o kia naga idadadika moi lo asa idadiwa. 	 त्याच्याद्वारे (शब्दाच्या) सर्व काही निर्माण करण्यात आले त्याच्याशिवाय काहीच निर्माण करण्यात आले नाही.


Qabolo de Una ona magena wadongosa de o deruku wopane kali, so womajobo kadoke o talaga ma sonongaka. 	 नंतर त्याने त्यांना सोडले व् तो नावेत जाऊन बसला व सरोवराच्या पलीकडच्या बाजूस गेला.


Tanu lo naaka moiwa yanako ma diai. Maro de manga lakoka duma imasigelelowa. Ona lo nasidipito, maro o gilalo moi o wange isigeto awi gina qatubuso." 	 दिसू नये म्हणून त्यांचे डोळे अंधकारमय होवोत. आणि त्यांच्या कष्टाच्या ओइयाखाली तू सर्वकाळ त्यांच्या पाठी वाकीव.” स्तोत्र. 69:22-23


Titus tonisiboboso. Ngohi manena, Paulus, o Gikimoi wositatapu todadi maro to Una Awi sosulo moi de o Yesus Kristus woisulo maro to Una Awi rasul moi. Ngohi isulo ma ngale o nyawa o Gikimoi wahihirika so idadi to Una Awi nyawa, la ona magenaka taleleani ma ngale manga piricaya qaputuru o Yesuska. De lo ngohi isulo ma ngale ona tadoto la yanako o Gikimoi Awi dodoto itotiai, kiaka kanaga imadoto o bi moi-moi wodudupa, la magena bilasu yaaka, 	 देवाचा सेवक व येशू ख्रिस्ताचा प्रेषित पौल याजकडून, देवाच्या निवडलेल्या लोकांच्या विश्वासात त्यांना मदत करण्यासाठी मला पाठविण्यात आले. त्या लोकांना सत्याची ओळख करवून देण्यासाठी मला पाठविले. व ते सत्य लोकांना देवाची सेवा कशी करायची हे दाखविते.


To ngohi ai demo kangano manena, kiaka ai giliri tosimamane gena, maro o nyawa wofufuma moi awi demo. Duma ma ngale ngini so ngohi bilasu totemo komagena. Igogou de itiai la ngini gena ngohi nigiliri bai! Nakoso ngohi gena ai faida ihiwa gena, qadoohawa. Sababu nako ngohi isitero de o bi sosulo ma somoa ona magena, ngaroko manga ronga masirete isilalamo, duma ngohi asa ai kurangi moi lo ihiwa. 	 मी स्वत:च मूर्ख झालो पण तसे होण्यास तुम्ही मला भाग पाडले तुमच्याकडून माझी प्रशंसा व्हावयाची होती. जरी मी काही नसलो तरी अतिश्रष्ठ प्रेषितांपेक्षा मी कमी नव्हतो.


O nyawa la nakoso yakiolo gena bilasu o puputu de asa aku yakiolo, de lo nakoso yatobadalu gena bilasu o puputu de asa aku yadalu. 	 कारण जे झोपातात ते रात्री झोपतात व जे दारु पितात ते रात्री दारु पितात,


De nagoona yodupa yoqoqoma to ngini nia sidongirabano, ona magena bilasu yogilalo ma ngale ngini ningoduka. 	 आणि ज्याला पहिला व्हावयाचे आहे त्याने कनिष्ट झाले पाहिजे.


Sababu nakoso ngone la inatodoosa gena, o moi-moi o kia itotiai maro o Gikimoi wodudupa magena poholu paaka. 	 कारण मनुष्याच्या रागामुळे देव ज्या नीतीमत्त्वाची अपेक्षा करतो ते निर्माण होत नाही.


So Una wotemo, "Nakoso Ngohi tobicara isala, de hika nosingangasu o bi nyawa ona manenaka Ai sala gena o kia. Duma nakoso tobicara itiai, de qadoohaso Ngohi noisidopoka." 	 येशूने त्याला उत्तर दिले, “जर मी वाईट बोललो असेन तर तसे सांग की मी चुकीचे बोललो पण जर चांगले बोललो असलो तर तू मला का मारतोस?’


De nadoto la o tona ma duhutu awi moi-moi upa ona yatosi, duma ona bilasu o wange isigeto-geto isimane ona manga manara moi-moi yaaka de manga sininga qaloha, la o tona ma duhutu magena igogou aku wapiricaya. Bilasu o moi-moi yaaka komagena, la done asa o bi nyawa o Yesus wipipiricaya waasi yanako de isihoda gena igogou qaloha ma ngale o dodoto o Gikimoi asa ngone wonasisalamati. 	 तसेच चीरी करु नये तर पूर्णपणे विश्वासूपणा दाखविण्यास सांग. यासाठी की, त्यांनी आपला तारणारा देव याच्या शिकवणुकीला सर्व बाबतीत सन्मान मिळवून द्यावा.


Duma ngomi asa mianako gena o riho idadalaka o nyawa ipipiricaya o Yesuska manga ronga ma dorou, so ngomi miodupa miise idodooha to ngona ani dupa ma ngale to ona manga piricaya." 	 परंतु तुमची मते काय आहेत हे समजून घेण्याची आमची इच्छा आहे. कारण या गटाविरुद्ध (ख्रिस्ती गटाविरुद्ध) सगळीकडे लोक बोलतात हे आम्हांना माहीत आहे.”


Ma Kolano Herodes woise ami gogolo magena de to una awi sininga foloi ipeleso. Ngaroko komagena, ami gogolo magena watolabutu idadi kawa, sababu wosasika awi nyawa wakokoro manga simaka. 	 राजाला फार वाईट वाटले, परंतु त्याच्या शपथमुळे व भोजनास आलेल्या पाहुण्यांमुळे त्याला तिला नकार द्यावा असे वाटले नाही.


Igogou, ma Kristus iqomaka wisangisara ifoloika de ma ngale ngomi miwimote so ngomi lo he imisangisara ifoloi, duma ma ngale ngomi de ma Kristus mimarimoika so ngomi mia sininga lo o Gikimoi wosiputuru ifoloi. 	 आणि ख्रिस्ताच्या पुष्कळ दु:खामध्ये सहभागी होतो, त्याच प्रकारे ख्रिस्ताद्वारे आम्हांला पुष्कळ सांत्वन मिळते


Kagena de o Pilatus wasisano onaka, "Niodupa la ngohi towipalako Una niwisiaaso 'O Yahudika manga Kolano' la ma ngale tinihike nginika?" 	 पिलाताने विचारले, ‘तुमच्यासाठी यहूद्यांच्या राजाला सोडावे अशी तुमची इच्छा आहे काय?’


Ma orasi iqomaka o Yesus o Galilea ma bi dokuka de o bi ngopeqeka ona manena Una wimomote de wiriwoka. De kanagasi o ngopeqeka ma somoa o Yerusalemno yahihino imakangaho de o Yesus. 	 येशू जेव्हा गालीलात होता तेव्हा या स्त्रिया त्याच्या मागे जात व त्याची सेवा करीत असत. याशिवाय त्याच्याबरोबर यरुशलेमेपर्यंत आलेल्या इतर अनेक स्रियाही होत्या.


So kagena de o Barnabas wiriwo de wingaho o bi rasulka. La una wosingangasu onaka idodooha o ngeko ma soaka o Saulus o Jou wikelelo de o Jou wibicara unaka. De una wosingangasuli idodooha o Damsyikka wobarani wadoto de o Yesus Awi kuasa. 	 परंतु बर्णबाने शौलाचा स्वीकार केला व त्याला घेऊन प्रषितांकडे गेला. बर्णबाने सांगितले की, शौलाने येशूला दिमिष्कच्या रस्त्यावर पाहिले आहे. येशू त्याच्याशी कसा बोलला हेही त्याने सविस्तरणे सांगितले. मग त्याने प्रेषितांना सांगितले की, येशूविषयीची सुवार्ता शौलाने मोठ्या धैर्याने दिमिष्क येथील लोकांना सांगितली.


O Nahadi moi ipasaka, de Awi muri-muri kanaga o tahu magena ma rabaka imatolomu kali de o Tomas lo kagena. Ngaroko ma ngora-ngora yakucika, duma imatodokano de o Yesus asa wahino wowosa so manga dongirabaka womaokoye, de wotemo, "Ai salam nginika! Tanu nia sininga ma rabaka igogou isosanangi." 	 एक आठवड्यानंतर येशूचे शिष्य त्या घरामध्ये पुन्हा बसले होते व थोमा त्यांच्याबरोबर होता. जरी दार बंद होते तरी येशू आत आला व त्यांच्यामध्ये उभा राहिला. आणि म्हणाला, “तुम्हांबरोबर शांति असो.”


De ma sonongali itura o tona qatototopoku. La o gisisi magena ioho imatekekangaho de o totopo so o totopo magena yalalo so isoneka. 	 काही बी काटेरी झुडुपात पडले. काटेरी झुडुपे त्याच्याबरोबर वाढली व त्याची वाढ खुंटविली.


Done woleleleani magena awi tuangi asa wingangapo wisangisara de wiumo ma duduka, wiaka maro wokokulai moi. Kagena una asa woari de lo wosangisara." 	 मग मालक त्या सेवकाचे तुकडे करील. त्या सेवकाला मालक ढोंगी लोकांबरोबर राहायला पाठवील. आणि त्या ठिकाणी रडणे व दात खाणे चालेल.


Magena imatero de iqomaka o kia o Daud walefoka gena, ma ngale nyawa ngaroko kanaga o bobita o Gikimoino yaakawa, duma o Gikimoi gena waaka ona manga sininga itiai so asa yosanangika. O Daud wotemo, 	 ज्याला देव कर्मावाचून नीतिमान ठरवितो, त्याच्याविषयीही दाविद म्हणतो;


So ngohi de ai nalika asa o kia de maena ngohika sidago lo ai rohe qangodu, magena ngohi masirete lo aku ngini tinihike. Dede! Kanaga ai dodara nginika ngaroko komagena, duma ngini gena nia dodara ngohika gena ka qacekesi. 	 म्हणून मी फार आनंदाने माइयाकडे जे काही आहे, ते तुमच्यासाठी खर्च करीन आणि स्वत:देखील खर्ची पडेन. जर मी तुमच्यावर अधिक प्रेम करतो तर तुम्ही माझ्यावर कमी प्रेम कराल?


Una de awi ili ilamo-lamo wotemo, "He! O Gikimoi gena wolamo so ngini o nyawa ningodu bilasu ka Una magenaka niwihoromati de niwisigiliri. Sababu o Gikimoi o nyawa yangodu gena asa wafanggali manga loha eko manga dorou gena ma orasi he yaadoka. So ngini lo bilasu ka o Gikimoi niwisuba, sababu Una magegena o soroga, o dunia, o teo de lo o bi ake ma jobubu qangodu gena wosidadika." 	 देवदूत मोठ्या आवाजात म्हणाला, “ज्याने आकाश, पृथ्वी, समुद्र, व पाण्याचे झरे निर्माण केले, त्या देवाचे भय धरा आणि त्याची स्तुति करा. देवाने न्याय करावा अशी वेळ आली आहे. देवाची उपासना करा.”


O nyawa nagoona nakoso ona o Gikimoi Awi Gurumi wasibuo kali ma ngale wahike onaka o oho qamomuane gena, imatero maro de ka o paro iwuwu. Sababu ngona gena akuwa de ani lako o paro nakelelo, de lo ngaroko o paro ma kuguru gena aku noise, duma naakuwa nanako magena kiano ikahino de kiaka ikahika." 	 वाऱ्याला वहायला पाहिजे तिकडे तो वाहतो, वारा वाहताना तुम्हांला त्याचा आवाज ऐकू येतो. पहंतु वारा कोठून येतो व कोठे जातो हे तुम्हांला कळत नाही. आत्म्यापासून जन्म पावलेल्या प्रत्थेक माणसाचे असेच असते.”


O orasi magena o nyawa yasinoto o doro ma rabaka imatekemanara moi, de wimoi asa iwingaho de moili asa iwiqohaka. 	 दोघे जण शेतात एकत्र काम करत असतील तर त्यातला एक जण वर घेतला जाईल आणि दुसरा तेथेच राहील.


De upa ka ma ngale o Yahudika, duma Una asa wosone ma ngale o Gikimoi Awi ngopa-ngopa yangodu, ngaroko ona yodobiau o bi tona ma somoaka, la ma ngale ona moi-moi aku Una watolomu de waaka so ona imatekerimoi kali. 	 केवळ त्या राष्ट्रासाठी असे नाही, तर यासाठी की, त्याने देवाच्या पांगलेल्यांना एकत्र करावे, म्हणून तो मरणार आहे.


Ma sababu komagena to ngohi ai sininga ma rabaka o orasi isigeto-geto de tosidailako ai oho de ai manara ma rabaka ai sala ihiwa o nyawaka komagena lo o Gikimoika. 	 यासाठी देवापुढे आणि मनुष्यांपुढे आपला विवेक शुद्ध असावा याचा मी नेहमी आटोकाट प्रयत्न करीत असतो.


So nakoso ngone manena, upa he o dunia ma nyawa manga cawaro pamake, duma to Una Awi Gurumi magena ngone asa pamakeka, la Awi Gurumi gena ngoneka wonasimane ma ngale ngone aku panako igogou o kia naga o Gikimoi wonasitodihike qabolo ngoneka. 	 परंतु आम्हांला जगाचा आत्मा मिळाला नाही, तर देवापासूनचा आत्मा मिळाला आहे. यासाठी की, देवाने ज्या गोष्टी फुकट दिल्या आहेत त्यांचे आम्हांला ज्ञान व्हावे.


De kagena ma deka o ngoosa saange una wogoge, qabolo so womasidailako la tanu o deruku wopane de woside o Siriaka, de wanako o Yahudika ma nyawa manga edekati asa witooma so una he idadi kawa woside. So wositatapuka asa woliho kali o Makedoniano, so wotagi kagena o Filipi ma kotaka. 	 त्या ठिकाणी तो तीन माहिने राहिला. पौल सूरियाला समुद्रमार्गे निघाला असता, यहूदी लोकांनी त्याच्याविरुद्ध कट रचला, हे पाहून त्याने मासेदोनियातून परत फिरण्याचे ठरविले.


Kagena de o Yesus o deruku wopaneka, de wokahino kali o talaga ma sonongano Awi doku o Kapernaumka. 	 येशू नावेत चढला व परत आपल्या नगरात गेला.


Duma nakoso kanaga o nyawa moili wobobaika de una wotemo, "Upa he ngohi tomasipeqeka," gena upa lo o nyawa ma somoa manga demo duma ka to una awi demo masirete de lo ka waaku awi nyafusu wapareta qaloha, de ka qaloha la una asa upa wokawi. 	 तो पाप करीत नाही. त्याने लग्न करुन घ्यावे. परंतु जो स्वत: मनाचा खंबीर आहे व जो कोणत्याही दडपणाखाली नाही पण ज्याचा स्वत:च्या इच्छेवर ताबा आहे. व ज्याने आपल्या मनात विचार केला आहे की आपल्या कुमारिकेला ती जशी आहे तशीच ठेवावी म्हणजे तिच्याशी विवाह करु नये, तर तो चांगले करतो.


Magena de o jojaga moi Awi dateka gena Una Awi bioko wosidopoka de wotemo, "Ce! Nobarani sidago lo nosango komagena ma Imam Wilalamoka." 	 येशूने असे म्हटले तेव्हा तेथे उभे असलेल्या रक्षकाने येशूला चपराक मारली. रक्षक म्हणाला, “तू प्रमुख याजकाला असे उत्तर देतोस काय?”


So asa yahika o talaga ma dongirabaka, de o paro de o rato qasosihilo de o moku-moku imasidiado so manga deruku o ake yobane sidago manga deru he ikiloro. 	 जोराच्या वाऱ्याचे वादळ आले आणि लाटा नावेवर आदळू लागल्या व ती पाण्याने भरू लागली.


Qabolo de o Jou Yesus wimomote manga sidongirabano wahiri yamoritumudingi, de wasulo la ona yasosinoto asa itagi yoqoqoma o doku yageto, kiaka done Una lo wototuuru de asa watulu. 	 या घटनांनंतर प्रभुने इतर बहात्तर जणांची नेमणूक केली. आणि येशूने त्यांना जोडीजोडीने पाठविले. त्याला ज्या ठिकाणी जायचे होते त्या प्रत्येक गावात व ठिकाणी त्याने त्यांना पाठविले.


Ngini nitemo, Ngohi o bi toka todusu de o Beelzebul ma kuasa. Duma kanaga lo nia dodiao masirete ona lo o bi toka yadusu. So idodooha, ona gena de o kuasa kiano so asa aku o bi toka yodusu. Igogou, de o kuasa o Gikimoino. So de nia dodiao manga manara gena isinako itiai to ngini nia galaki ikokulai magena de ma sala. 	 पण जर मी बालजबूलच्या साहाय्याने भुते काढतो, तर तुमचे अनुयायी (तुमची मुले) कोणाच्या साहाय्याने भुते काढतात? म्हणून तेच तुमचा न्याय करतील.


Ma orasi itagi imaija ma sinotoka, de o Yusuf womasinako awi ria-ria de awi nongoruka, de kagena asa wangaho ona o Mesir manga kolanoka, la una wanako itiai ona magena o Yusuf awi gianongoru. 	 ते दुसऱ्या वेळी आले तेव्हा योसेफाने आपली ओळख त्यांना करुन दिली. आणि फारो राजाला योसेफाच्या कुटुंबाची माहिती झाली.


Magena de o Yesus wakeri-keri onaka de wotemo, "Nako komagena, de niawosaka o gimina manena o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka, 'O teto o tukang yahoholu de yapapakewa magena done asa isiaka de idadi o tahu ma sosoqe ma teto ma nonoma.' 	 येशूने त्यांच्याकडे पाहिले व म्हटले, ““तर मग जो दगड बांधणाऱ्यांनी नकारला तोच कोनशिला झाला’ स्तोत्र.118:22 असे जे लिहिले आहे त्याचा अर्थ काय?”


Ngaroko imaaka komagena, duma o hakim manga simaka o Jou kanaga dede ngohi. So Una aku ai sininga wosiputuru sidago lo o dodoto itotiai qangodu tosihabari so o bi hakim ma nyawa o bangsa idadalano lo yoise. So komagena o Jou woisisalamati o bodito ma rabano, imatero maro ngohi o singa ma uru ma rabaka de ipalakoka. 	 प्रभु माझ्या बाजूने उभा राहिला आणि मला सामर्थ्य दिले यासाठी की, माझ्याकडून संदेशाची पूर्ण घोषणा व्हावी व सर्व विदेश्यांनी ती ऐकावी. सिंहाच्या मुखातून त्याने मला सोडविले.


Ona itemo komagena, sababu manga ngale manga sininga ma rabaka gena ona iholu yosininga qadoohaso iqoqomaka o Gikimoi wosulo so o bi moi-moi o dipaka imaaka, de lo o ake de o tona asa imaritinga so o tona idadi de ibao. 	 पण जेव्हा ते असे म्हणतात, तेव्हा ते मुद्दामच विसरतात की, फार पूर्विपासून आकाश व पृथ्वी अस्तित्वात होती, जी देवाच्या शब्दाने पाण्यामधून आकारास आली.


Kagenadahu lo o bi ngopeqeka yadadala yakelelo ma soa sutu ikuruka. Ona magena iqomaka ma orasi o Yesus o Galilea ma bi dokuka so Una wimomote de wiriwoka. 	 तेथे बऱ्याच स्त्रिया वधस्तंपासून काही अंतरावर उभ्या राहून हे पाहत होत्या. येशूची सेवा करण्यासाठी या स्त्रिया गालीलाहून त्याच्यामागून आल्या होत्या.


Ma ngale Una magena so o Yohanes igogou wasingangasu o bi nyawaka, de wotemo womaili-ilika, "Ma ngale Una magena ngohi totemo iqomaka, 'Done wimoi asa wahino wotuuruno, gena Awi manara foloi ilamo, sababu ngohi isibuo waasi de Una he kanaga woohoka.' " 	 योहानाने त्याच्याविषयी लोकांना सांगितले. योहान म्हणाला, “ज्याच्याविषयी मी सांगत आहे तो हाच. मी म्हणालो, माझ्यानंतर येणारा माझ्याहून थोर आहे, तो मोझ्या अगोदरपासुन आहे.”


De kanagali nakoso o Iblis ma pareta ma rabaka la imakitinga de imatekekokudoti, o pareta magena bilasu isisa de qalutu. 	 तर मग सैतान स्वत:लाच विरोध करू लागला आणि त्याच्यातच फूट पडली तर तो टिकू शकणार नाही. परंतु त्याचा शेवट होईल.


De ma ngale lo to ngini nia gogoho so o nyawa aku yakelelo igogou ngini nipiricayaka. De nia piricaya gena maro to ngomi mia manara, ena gena ma Kristus Awi demo miaaaho nginika so magena ma sopo. So ngini gena aku positero maro to ngomi mia giliri ma surati ma Kristus masirete walelefoka. O surati magena walefo de o tinta qasowo, duma de o Gikimoi woooho to Una Awi Gurumi. De lo o surati magena wagarade o teto ma qokuka qasowo, duma to ngini nia sininga ma rabaka. 	 तुम्ही दाखवून देता की, तुम्ही ख्रिस्ताकडून आलेले पत्र आहात, आणि ते आमच्या सेवेचा परिणाम शाईने लिहिलेले पत्र नव्हे, तर जिवंत देवाच्या आत्म्याने लिहिलेले, दगडी पाट्यावर नव्हे तर मानवी हृदयाच्या पाट्यांवर लिहिलेले आहात.


O orasi magena o nyawa yahino o Yesuska, yosano itemo, "Baba, o Yohanes Wooosi awi nyawa wimomote de o Farisika ma nyawa masoa-masoa gena ioqowa de iudowa, duma qadoohaso to Ngona Ani muri-muri gena ka ioqo de lo iudosi." 	 ते त्याला म्हणाले, योहानाचे शिष्य नेहमी उपास करतात आणि प्रार्थना करतात. आणि परुश्यांचे शिष्यसुद्धा तसेच करतात, पण तुझे शिष्य नेहमीच खातपीत असतात.”


So kagena de Una o roti ngai motoha de o nao ngai sinoto waqehe de womamataga o dipaye de Awi sukuru watide o Gikimoiye. Qabolo de Una o roti magena watepi-tepi de Awi muri-murika wahike la ona yasitoku o nyawa yadadala ona magenaka. 	 नंतर त्याने पाच भाकरी व दोन मासे घेतले, मग स्वर्गाकडे बघून त्याने भाकरी व मासे याबद्दल देवाचे उपकार मानले. त्याचे तुकडे केले. नंतर लोकांना वाढण्यासाठी शिष्यांना दिले.


Magena de o habari ma ngale Una yogiise sidago o bi doku magena ma sigilolika. 	 अशा प्रकारे त्या भागात त्याच्याविषयी सगळीकडे ही बातमी पसरली.


Duma nakoso o Jou ngone nanga dorou wafanggali de o dorou komagena, gena de ma ngale la Una kanaga ngone wonadoto. Upa sidago ngone inasisa so pamote o dunia ma nyawa o Jou Yesus wipipiricayawa. 	 प्रभूकडून आमचा न्याय केला जातो तेव्हा आम्हांला शिस्त लावण्यात येते, यासाठी की, जगातील इतर लोकांबरोबर आम्हांलाही शिक्षा होऊ नये.


Duma nakoso o nyawa moi la ka wisewa so o bi duba wojaga, ma orasi o kaso labara yahino, una magena done asa ka woloqa so o bi duba lo wadongosaka. Sababu una gena o bi duba ma duhutu wisowo, una ka wisesewa moi. So o kaso labara yahino de o bi duba ma binuka yagoli de o duba ma binukali iloqa de ipiringaka. 	 ज्याला मजुरी देऊन मेंढरे राखायला ठेवलेले असते तो मेंढपाळापेक्षा निराळा असतो. मजुरीवर मेंढरे राखणारा कळपाचा मालक नसतो. मेंढपाळ हाच कळपाचा मालक असतो. म्हणून मजुरीवर काम करणार माणूस लांडगा येताना पाहून मेंढरे सोडतो आणि पळून जातो. मग लांडगा मेंढरांवर हल्ला करुन त्यांची दाणादाण करतो.


Ma orasi o Pentakosta ma Wange ilalamo imasidiadoka, de o bi nyawa ipipiricaya ona magena yangodu imatolomu o tahu moika. 	 पन्रासावाचा दिवस आला, तेव्हा सर्व प्रेषित एका ठिकाणी एकत्र होते.


So o orasi manena Ngohi tahinoka de Ai Baba Awi kuasa, duma ngini gena Ngohi niholu. De o nyawa ma somoa nakoso ona yahino, ngaroko de ka manga kuasa masirete, duma ngini gena niaqehe qaloha. 	 मी माझ्या पित्यापासून आलो आहे- मी त्याच्यावतीने बोलतो. परंतु तरीही तम्ही मला स्वीकारीत नाही. पण जर दुसरा कोणी मनुष्य फत्त स्वत:विषयी सांगत आला, तर मात्र तुम्ही त्याचे मानाल.


Ma orasi o imamka ma bi sahe de lo o Farisika ma nyawa to Una Awi ade-ade gena yoise, de ona yanako Una wasimeta onaka. 	 येशूने सांगितलेल्या या बोधकथा मुख्य याजकांनी आणि परूश्यांनी ऐकल्या. येशू त्यांच्याविषयी बोलत आहे हे त्यांनी ओळखले.


Ona magena yangodu manga piricaya qaputuru sidago ma orasi ona done isone. Ngaroko ona masirete o kia naga o Gikimoi wajojajajika gena yamakewa, duma ona isanangi de yanako itekaka o orasi ma simaka Awi jaji gena done asa wosiganapu. Ona imangaku itemo o dunia manena gena manga riho ma duhutu qasowo de ona o dunia manena ma rabaka maro ka o nyawa so ka itatagino. 	 हे सर्व लोक विश्वासात मरण पावले. देण्यात आलेल्या वचनांचे प्रतिफळ त्यांना प्राप्त झाले नव्हते. परंतु त्यांनी विश्वासाने ते दुरूनच पाहिले व त्याचे स्वागत केले आणि त्यांनी उघडपणे कबूल केले की ते परके आणि प्रवासी आहेत.


Una wotemo onaka, "Nimasitiari, ma ngale o Farisika manga ragi de o Herodes awi ragi bai!" 	 येशूने त्यांना निक्षून सांगितले, “सांभाळा, परूश्यांचे खमीर व हेरोदाचे खमीर यापासून सावध राहा.”


Magena Una Awi ngale, kiaka ma nonomaka de wosikokelelo waasi, gena Una masirete kanaga ngohi woisingangasuka, de kanaga lo ngohi iqomaka kanaga ma cunu talefoka. 	 आणि जशी मी अगोदर तुम्हांला थोडक्यात लिहिली होती ती देवाची गूढ योजना मला प्रकटीकरणाच्या द्वारे कळविण्यात आली.


Totemo komagena sababu ma orasi iqoqomaka ngone o dorou nanga sininga ma rabano podupa paaka de o bobita o Gikimoino panakoka, so nanga dupa o dorou paaaka gena idadi foloisi qaputuru sidago lo o moi-moi paaaka magena ma sopo qatotorou so ngone dede o Gikimoi pomakitingaka. 	 कारण जेव्हा आम्ही आमच्या पापी मानवी स्वभावाप्रमाणे जगत होतो तेव्हा पापी वासना नियमशास्त्राच्या द्वारे मरणाला फळ देण्यासाठी आपल्या अवयवामध्ये कार्य करीत होत्या.


So o bodito ma nonoma gena ipasaka, de kanagali done o bodito sinotoli gena asa ituuru. 	 पहिले मोठे संकट आता येऊन गेले होते. आणखी दोन मोठी संकटे येणार आहेत.


Upa de ngone powigiliri nanga gilaloka, sababu una wamoteka to ngone nanga pareta. 	 ज्या गोष्टी करण्याबद्दल तुम्ही नोकराला आज्ञा करता ते केल्याबद्दल त्याचे आभार तुम्ही मानता काय?


Kanaga lo ma nongoru moi ami ronga ongo Maria. Ongo Maria muna magena mowidateku, de Una Awi qohuku mogoge ma ngale Awi dodoto mosigise. 	 तिला मरीया नावाची एक बहीण होती, ती प्रभूच्या पायाजवळ बसली व तो काय बोलतो हे ऐकत राहिली.


So o Filipus womasidailako de womajoboka. Kanaga o Etiopiaka ma nyawa moi, una magena awi manara o Kandake o Etiopia ma kolanoka gena o Etiopiaka ma nyawa manga balastengi qangodu wacocoho. De ma dongoho magena una o Yerusalemka wosuba de wosumbayang o Gikimoika asa qaboloku, 	 मग फिलिप्प तयार झाला व गेला. रस्त्यात त्याला एक इथिओपियाचा मनुष्य भेटला, तो मनुष्य षंढ होता. तो इथिओपियाच्या कांदके राणीकडे उच्च पदावर अधिकारी म्हणून कामाला होता. तो राणीच्या खजिन्याचा मुख्य होता. तो यरुशलेमला उपासना करण्यासाठी गेला होता.


De ma ngale lo igogou o nyawa isosoneka yasioho kali, ce, nagala magena ngini niawosaka o buku ma rabaka o Musa wosilelefoka o kia ngini niabaca de nimadotoka. Ena gena, o jarita ma ngale o ngangaru de o uku ma sora duma o ngangaru magena qaukuwa. Ma orasi magegena o Gikimoi wotemo o Musaka, 'Ngohi manena qabolo o Abraham awi Gikimoi, o Ishak awi Gikimoi, de o Yakub awi Gikimoi.' So bilasu o demo magena niasahe o Abraham, o Ishak, de lo o Yakub ngaroko iqoqomaka yosoneka, duma ona ka yooho. 	 परंतू मेलेल्यांच्या पुन्हा उठण्याविषयी तुम्ही मोशाच्या पुस्तकातील जळत्या झुडपाविषयी वाचले नाही काय? तेथे देव मोशाला म्हणाला, “मी अब्राहामाचा, इसहाकाचा आणि याकोबाचा देव आहे.


So bilasu nimasitiari qaloha! Sababu o moi-moi qangodu manena Ngohi tinisingangasu iqomaka la ngini nianakoka, ngaroko idadi waasi. 	 या गोष्टी होण्या अगोदरच मी तुम्हांला सावध केले आहे.


So o ngopa magena wotemo, 'Baba, ngohi kanaga de ai sala o Gikimoika de lo ngonaka. Idadi kawa ngohi manena noieto ani ngopa.' 	 ʇमुलगा त्यांना म्हणाला, “बाबा, मी स्वार्गाविरुद्ध व तुमच्याविरुद्ध पाप केले आहे. तुमचा मुलगा म्हणवून घेण्यास मी योग्य नाही.’


Qabolo de Una Awi muri-muri wasibicaraka wotemo, "O nyawa nagoona la imote Ngohi, bilasu imahadoku so manga dupa moi-moi manga sininga ma rabaka yapalako la imote-mote Ngohi, de qadoohawa nakoso o sangisara yamoku ma bati yosone. 	 तेव्हा येशूने आपल्या शिष्यांस म्हटले, “जर कोणी माझ्या मागे येऊ इच्छित असेल तर त्याने स्वत:ला नाकारावे आणि आपला वधस्तंभ उचलून घ्यावा व माझ्यामागे यावे.


Woleleleani moi kanaga o pipi o guraci o cala motoha wamake, una magena wahino de o cala mogiowo wosigiliho ma tuangika wotemo, 'Tuangi, iqomaka o cala motoha noisidodogu ngohika. Nanano, maena ma dogo ena gena o cala motohali.' 	 ज्याला पाच थैल्या रुपये मिळाले होते, त्याने मालकाकडे रुपयाच्या आणखी पाच थैल्या आणून दिल्या, तो म्हणाला, मालक, तुम्ही दिलेल्या रुपयांवर मी आणखी पाच थैल्या रुपये मिळविले.’


De upa sidago ma ngale komagena so ka ngohi masirete lo ai giliri tosimane. Hiwa! Duma ngohi ai giliri gena, tobaranika tosihabari qaputuru o Jou Yesus Kristus gena wisimaqe de witooma o sangahadika ma ngale o Gikimoi aku ngohi manena woisisalamati. So nako to ngohi ai sininga ma dupa gena, imaterowa de o nyawa o Gikimoi wihoholu to ona manga dupa, de komagena lo to ona manga sininga ma dupa imaterowa de to ngohi. 	 आपल्या प्रभु येशू ख्रिस्ताच्या वधस्तंभाशिवाय मी कशाचाही अभिमान बाळगू नये. त्याच्या द्वारे मला जग वधस्तंभावर खिळलेले, व मी जगाला वधस्तंभावर खिळलेला आहे.


Komagena lo o balastengi ibitotolomu yahino o Yohaneska, la igolo ona waosi. De ona iwisano unaka, "Baba Guru, o kia bilasu miaaka." 	 काही जकातदारही बाप्तिस्मा करुन घ्यावयास आले होते. ते म्हणाले, “गुरुजी, आम्ही काय करावे?”


Komagena ona yosumbayangka de o Gikimoi lo wotemo qaboloka, so o bi ino qangodu gena qaloha so aku yaoqo. 	 कारण प्रत्येक वेळी ती देवाच्या शब्दाने आणि प्रार्थनेने पवित्र केली जाते.


Duma ngini nia manara gena ma sopo qaloloha niamakewa, de o orasi manena ma ngale magegena ngini ka nimaqe. Nia manara ma sopo ma ngale gena ka cawali o oho ka sidutu ikakali gena niamake waasi so ngini de o Gikimoi nimakitingasi. 	 आणि त्यावेळेला तुम्हांला काय फळ मिळाले, त्या गोष्टीची तुम्हांला आता लाज वाटते, ज्याचा शेवट मरण आहे.


So kagena de o Yesus wosano onaka, "Duma nako ngini masirete, Ngohi manena naguuna." O Petrus wotemo, "Baba, Ngona manena o Salamati ma Kolano." 	 मग येशूने त्यांना विचारले, “तुम्हांला मी कोण आहे असे वाटते?” पेत्राने उत्तर दिले, “तू रिव्रस्त आहेस.”


Ma langino o prajurit manga kapita gena wodupa wanako ma diai ma sababu o kia, so o Yahudika ma nyawa o Paulus wisisala de wingangapo. So kagena de wosulo o Paulus awi rate yapalako de wapareta so o imamka ma bi sahe de o Mahkamah Agama ma nyawa yangodu imatolomuno, qabolo de o Paulus iwingaho ona yangodu manga simaka, la asa iwitailako. 	 दुसऱ्या दिवशी यहूदी लोक पौलावर नेमके कशामुळे दोष ठेवीत होते हे समजून घेण्यासाठी सरदाराने त्याला मोकळे सोडले. मग त्याने मुख्य याजक व धर्मसभेचे सभासद यांना एकत्र जमण्याची आज्ञा केली, मग त्याने पौलाला आणून त्यांच्यापुढे उभे केले.


So he o taungu saange ipasaka, de ngohi totagi takahie o Yerusalemye ma ngale de o Petrus gena mimarinako, de kagena unaka asa ngohi togoge sidago o wange mogiowo de motoha. 	 मग तीन वर्षांनंतर पेत्राबरोबर ओळख करुन घेण्यासाठी यरुशेलमला गेलो. आणि त्याच्याबरोबर मी पंधरा दिवस राहिलो.


O bi nyawa ngo kagena yogiise o gore magena, de itemo, "Niisesi! Una ma nabi Elia wiaso." 	 जवळ उभे असलेल्या काही जणांनी हे ऐकले तेव्हा ते म्हणाले, ‘ऐका, तो एलीयाला बोलवीत आहे.’


Duma o balastengi wototolomu una magena ka ikuruka womaokoye, de una woholu o dipaye womamataga de lo ma ngale awi beleso so awi mamata masirete wangangapoka, de wotemo, 'Ya Gikimoi, tanu ngohi noigalusiri, ngohi manena o nyawa ma dorou.' " 	 “परंतु जकातदार दूर अंतरावर उभा राहिला व आपले डोळे स्वर्गाकडे वर न उचलता आपली छाती बडवीत म्हणाला, “हे देवा, मज पापी माणसावर दया कर!’


O nyawa itotosi bilasu upa itosi kali. Duma ona bilasu de manga gia masirete imanara ikaeli manga oho isisari, la aku o nyawa isususa lo yahike. 	 जो कोणी चोरी करीन असेल तर त्याने यापुढे चोरी करु नये. उलट, त्याने आपल्या हातांनी काम करावे यासाठी की जो कोणी गरजू असेल त्याला त्यातून वाटा देण्यासाठी त्याच्याकडे काहीतरी असावे.


Ngaroko komagena, o nyawa moi lo waasi Ai Baba iwikelelo. Cawali ka Una womatetengo asa wikeleloka de Una magena ka Ngohi masirete, ena gena iqoqomasi Ngohi dede Ai Baba masirete so tahino kanena. 	 देवाने ज्याला पाठिले त्याच्याशिवाय दुसऱ्या कोणीही देवाला पाहिले नाही. फक्त त्यानेच देवाला पाहिले आहे.


Igogou, maro Ngohi o Nyawa ma Duhutu taaka, komagena ngini lo bilasu niaaka. Ngohi tahino la ma ngale Ngohi ileleani gena hiwa, duma Ngohi tahino ma ngale o nyawa taleleani. Komagena lo Ai oho tahike ma ngale o nyawa yadadala manga dorou ma ija, so manga dorou aku tatupu." 	 कारण मनुष्याचा पुत्रही सेवा करून घ्यावयास नाही तर तो सेवा करावयास आला आहे. व अनेकांसाठी आपले जीवन खंडणी म्हणून देण्यासाठी आला आहे.”


Ngomi mia giliri misimane, sababu mia sininga masireteno kanaga ibao de itemo igogou to ngomi mia gogoho gena ka qaloha. Upa de o dunia ma nyawa manga cawaro, duma de ka o Gikimoi Awi laha so ngomi aku miaaka de mia sininga igogou de ibolowo o nyawa yangoduka, de ma boboloi miaaka nginika. 	 कारण आम्हाला अभिमान बाळगण्याचे कारण, म्हणजे आमच्या सद्सद्विवेकबुद्धीची साक्ष होय. ती अशी की आम्ही मानवी ज्ञानाने नव्हे तर देवाच्या कृपेने, देवाच्या पवित्रतेने व प्रामणिकपणे जगात व विशेषकरुन तुमच्याजवळ वागलो.


De komagena lo o bi gohiduuru nadoto bilasu ona manga sininga yatuga itotiai. 	 त्याचप्रमाणे, तरुण मनुष्यांनी शहाणे व्हावे यासाठी त्यांना उत्तेजन देत राहा.


Duma ma orasi magena yaadoka, Ngohi o Nyawa ma Duhutu asa tomatamiye o Gikimoi Wokokuasa Awi girinaka." 	 पण आतापासून मनुष्याचा पुत्र सर्वसमर्थ देवाच्या उजवीकडे बसलेला असेल.”


Ngini magegena o Gikimoi winihihirika so nidadi to Una Awi nyawa masirete wadododara, so de nia sininga qamomuane gena tanu ngini nimatekegalusiri moi de moika, de niadupa o loha nimatekekagaka, de nia sininga qamuuqu moi de moika de nia sabari lo ilamo. 	 म्हणून, जसे देवाचे निवडलेले लोक जे पवित्र आहेत, तसे करुण, दयाळूपणा, नम्रता, सौम्यता, आणि धीर हे परिधान करावे.


Imaaka komagena sidago ona o goginita nosa de yowosa yomomanara gena, ona yahino. Ona gena manga sininga ma rabaka itemo, 'Igogou, ngone manena asa pamake ifoloi.' Ena momongo, ona yangodu o nyawa moi ka o pipi o salaka moi yamake. 	 मग ज्यांना सुरूवातीला कामावर घेण्यात आले होते, ते आपली मजुरी घेण्यासाठी आले. त्यांना वाटत होते की, इतरांपेक्षा त्यांना जास्त पैसे मिळतील, पण त्यां सर्वांना एकच चांदीचे नाणे मजुरी मिळाली.


O nyawa moi lo yaakuwa ma ngale o Gikimoi wisihoda itiai. O nyawa moi lo yadupawa igogou iwinako Una. 	 समंजस असा कोणी नाही. कोणीही देवाचा शोध करीत नाही.


Niosininga o demo manena: O nyawa la kanaga yodato ma cunu, done ma sopo lo asa ka ma cunu. De o nyawa la kanaga yodato ilamo, done asa ma sopo lo ka ilamo. 	 हे लक्षात ठेवा: जो हात राखून पेरतो तो त्याच मापाने कापणी करील, आणि जो उदार हाताने पेरील तो त्याच मापाने कापणी करील.


Komagena ona magegena asa manga sopo ma dagali itotiai yamake so yasangisara ma bati lo ihiwa. Ena gena, o Jou Awi simaka ona magena asa watinga de to Una Awi kuasa isisiru-siru ma leto gena yakelelo kawa. 	 ते अनंतकाळचा नाश असलेला असा शिक्षेचा दंड भरतील. ते प्रभु येशूच्या समक्षतेतून आणि वैभवी सामर्थ्यातून वगळले जातील.


De lo kanaga Una wotemo ma Firaunka, de kanaga lo isilelefoka Una Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "Ngohi tonitide ngonaka so nodadi o kolano moi, la ma ngale ma dongoho ngona tonisitura de Ai kuasa masirete tasikelelo o dunia ma bi dokuka, sidago lo ma ngale Ngohi manena yangodu to Ngohi Ai ronga gena aku yanako." 	 कारण पवित्र शास्त्रात देव फारोला म्हणाला, “याच हेतूसाठी मी तुला उच्च केले यासाठी की मी तुझ्यामध्ये आपले सामर्थ्य दाखवावे आणि माझे नाव सर्व पृथ्वीवर गाजविले जावे.”


Nako ngini o tahu moika niwosa, de gila-gila nitemo, 'Tanu o Jou Awi laha kanaga ngini o tahu manena ma rabaka.' 	 कोणत्याही घरात तुम्ही प्रवेश कराल तेव्हा पहिल्यांदा असे म्हणा, “या घरास शांति असो!’


Tanu o demo magena aku nisigise ifoloi, sababu ma lamo gena bilasu ngini niosininga o demo kiaka o bi nabi isilelefo magena upa lo patagapi magena ma sihino to ona manga sininga masirete. 	 प्रथम तुम्ही हे समजले पाहिजे की, पवित्र शास्त्रातील कोणतेही भविष्यवचन कोणाही मनुष्याच्या बुद्धीने उकलत नाही.


Duma womatodoka o Yesus womakiliho de wakeri-keri Awi muri-murika de o Petruska wisidapano wotemo, "He! Iblis, noloqa! Ani sininga magena imaterowa de o Gikimoi Awi sininga, duma ani sininga gena ka o nyawa ma sininga." 	 परंतु येशूने वळून आपल्या शिष्यांकडे पाहिले व पेत्राला धमकावून म्हटले, अरे सैताना माझ्यापुढून निघून जा. देवाच्या गोष्टीविषयी तुला काही वाटत नाही. तुझे लक्ष देवाच्या गोष्टीकडे लागलेले नाही, तर फक्त मानवाच्या दृष्टिकोणातून महत्त्वाच्या असणाऱ्या गोष्टीकडे आहे.”


Magena de o malaikat de lo awi dodiao magena itagi o Gikimoi Awi sosulo-sosuloka ona yangodu yabicap kasi. Yacapka, de ngohi toise kanaga yaeto manga dala gena yacala 144, gena manga sihino o Israelka manga ngopa de manga danoku yamote manga soa de manga doku qangodu. 	 मग मी ज्यांना शिक्का मारला होता त्यांची संख्या ऐकली. इस्राएल लोकांच्या प्रत्येक वंशावर शिक्का मारला, ते एकशे चळेचाळीस हजार होते.


So de ma orasi ona yoise o Paulus wobicara onaka de o bahasa Ibrani, ona foloi imapopongoka. 	 जेव्हा लोकांनी पौलाला हिब्रू भोषत बोलताना ऐकले तेव्हा ते अधिकच शांत झाले. पौल म्हणाला,


De kagena de o Yesus wosibicara onaka wotemo, "Awalele! O roti magena o sorogano so upa nitemo o Musano, duma magena igogou o Gikimoi iqoqomaka o Musaka wihike o roti itotiai o sorogano, Una magena wotemo asa winihike nginika. 	 येशू म्हणाला, “मी तुम्हांला खरे सांगतो. मोशेने तुमच्या लोकांना स्वर्गातील भाकर दिली नाही. माझा पिता तुम्हांला खरी स्वर्गीय भाकर देतो.


De Una wotemo onaka, "O susa de o sangisara tamake waasi de Ngohi foloi todupa tooqo o Paskah ma ino manena dede ngini. 	 तो त्यांना म्हणाला, “मी दु:ख भोगण्यापूर्वी तुमच्याबरोबर वल्हांडण सणाचे भोजन घ्यावे अशी माझी फार इच्छा होती.


Komagena so ngohi tosiade-ade maro o gilalo, sababu kanaga isusa nisihoda. Iqomaka ngini o moi-moi nia sininga ma rabaka sidago lo o moi-moi qangodu niaaaka gena nimasimaha la o nyafusu ma dorou niaaka, sidago lo niaaka de ma boloika. Komagena lo o orasi manena tanu ngini lo nimasimaha la o moi-moi itotiai gena niaaka, la ma ngale nia manara ma rabaka o kia niaaka maro o Gikimoi Awi nyawa masirete. 	 तुमच्या शरीराच्या दुर्बलतेमुळे व लोकांना समजावे म्हणून मी उदाहरणाचा उपयोग करीत आहे. कारण जसे तुम्ही आपले अवयव अशुद्धतेच्या आणि परिणाम म्हणून गुलाम होण्यासाठी स्वैरतेच्या अधीन केले त्याच रीतीने आता आपल्या शरीराचे अवयव देवाच्या सेवेला नीतिमत्वाचे गुलाम व्हावे म्हणून अर्पण करा.


Ona imibaja de yogolo ngomika, la ngomi miasimaha ma ngale ona magena lo o roriwo o pipi gena yahike o Gikimoi Awi nyawa o Yerusalemka. 	 संतांच्या सेवेमुळे मिळणाऱ्या आशीर्वादामध्ये सहभागी होण्याचा बहुमान मिळावा म्हणून त्यांनी आस्थेवाईकपणे आम्हांला विनंति केली.


De lo nakoso o nyawa la ma ngale Awi habari Una wasulo waasi isihabari, de idodooha o nyawa itagi isihabari. Kanaga Una Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, 'Igogou, o nyawa la kanaga yahino o habari qaloloha yosihabari gena, o manara moi magena qaloha icarawa.' Ngaroko o Gikimoi wojaji komagena, duma Awi jaji magena wosiganapu waasi." 	 त्यांना पाठविले नाही तर उपदेश करणे त्यांना कसे शक्य होईल? असे लिहिले आहे की, “शुभवार्ता आणणाऱ्याचे पाय किती सुंदर आहेत!


Kagena de o Yesus o ngopa-ngopa magena waaso de wotemo Awi muri-murika, "Niaqohaka, la o bi ngopa ona magena yahino Ngohino. Upa lo niafati de lo niasimahawa. Sababu o bi nyawa imatero maro o ngopa ona manena asa yaaku iwosa o Gikimoi Awi paretaka. 	 पण येशूने बाळकांना त्याच्याकडे बोलाविले आणि म्हणाला, “बालकांना मजकडे येऊ द्या. त्यांना अडवू नका. कारण देवाचे राज्य त्यांच्यासरख्यांचेच आहे.


Sababu o habari ma ngale ma Kristus Awi sone gena, ngaroko o dunia ma bi nyawa itemo o habari ma demo gena ka cawali o nyawa ifufuma manga demo, duma magena igogou isikelelo o Gikimoi Awi cawaro. Igogou, o Gikimoi Awi cawaro gena foloisi ilamo de o dunia ma bi nyawa manga cawaro. Komagena lo ona itemo ma Kristus Awi sone gena ka isikelelo o Gikimoi Awi kuasa gena ihiwa, ena momongo o habari magegena isikelelo igogou o Gikimoi Awi kuasa gena foloisi ilamo de o dunia ma bi nyawa manga kuasa. 	 तथापि ज्यांस तुम्ही देवाचा ‘मूर्खपणा’ म्हणता ते मानवप्राण्याच्या शहाणपणापेक्षा अधिक शहाणपणाचे आहे. आणि ज्यांस तुम्ही देवाचा ‘दुर्बळपणा’ समजता ते मानवप्राण्याच्या सशक्तपणाहून अधिक शक्तितशाली आहे.


Komagena lo yanakoka ma orasi o Stefanus wosihabari ma ngale Ngona de ona iwitooma gena, ngohi lo tomote so manga dooma ma manara magena ai sininga yadahe, sababu ngohi masirete lo kagena o bi nyawa itotooma manga juba tojajaga. So nakoso ngohi kanena togoge gena, ona asa isigise qaloha.' 	 आणि जेव्हा तुझा साक्षीदार स्तेफन याचे रक्त सांडले तेव्हा तेथे उभा राहून मी त्याला संमति दर्शवीत होतो. आणि ज्या लोकांनी स्तेफनाला मारले त्यांचे कपडे मी राखीत होतो.’


De o malaikat ma tumudingi awi trompet asa wawuwu kali, de kanaga o sorogaka o bi ili ilalamo, de itemo, "Wokokuasa o dunia ma bi doku qangodu gena, wakuasa de wapareta maro o kolano, gena o orasi manena kanaga to ngone nanga Gikimoi Awi gia ma sohaka de lo o Salamati ma Kolano wonasijajajika. Una magena asa wopareta ka sidutu ikakali." 	 सातव्या देवदूताने त्याचा कर्णा वाजविला. तेव्हा स्वर्गात मोठ्याने आवाज झाले. ते आवाज म्हणाले: “जगाचे राज्य आता आमच्या प्रभुचे व त्याच्या ख्रिस्ताचे झाले आहे. आणि तो अनंतकाळपर्यंत राज्य करील.”


Sababu o kia waooqo magena to una awi siningaku iwosawa, duma iwosa awi pokoku, so ma duuru de wosihoho so isupu kali." (De o Yesus Awi demo manena Una wasingangasu, so o ino qangodu gena aku ngone paoqo.) 	 कारण ते त्याच्या अंत:करणात जात नाही तर त्याच्या पोटात जाते. नंतर ते शरीराबाहेर जाते. असे सांगून सर्व अन्न त्याने शुद्ध घोषित केले.


De lo o Gikimoi gena upa ka cawali o Yahudika ma nyawa manga Gikimoi. Hiwa! Una gena igogou o Yahudika ma nyawa yasowo lo to ona magena manga Gikimoi. 	 किंवा देव फक्त यहूद्यांचाच आहे काय? तो विदेशी लोकांचा नाही काय? होय, तो विदेशी लोकांचादेखील आहे.


Orasi magena lo ongo Maria Magdalena de ongo Maria ma somoali yogogeku kagena yojaga yorisima Awi boosuka. 	 मरीया मग्दालिया, आणि मरीया नावाची दुसरी स्त्री कबरेभोवती बसल्या होत्या.


So o bi Yahudika ma nyawa ona magena o Paulus awi bicara isigise, sidago wotemo asa una wotagi o bi nyawa o Yahudika yasowo. Qabolo de ona imatoore itemo, "O nyawa maro una manena gena bilasu upa wooho, so powitoomaka bato!" 	 येथपर्यंत यहूदी लोकांनी पौलाचे बोलणे ऐकले मग ते मोठमोठ्याने ओरडून म्हणू लागले, “अशा मनुष्याल पृथ्वीवरुन नाहीसे केले पाहिजे! तो जिवंत राहण्याच्या लायकीचा नाही!’


O bi kolano de o Babel ma kota ma nyawa, ena gena o nyafusu ma dorou ilalamo yaaaka de lo manga sininga ma nyafusu ilamo so o kaya yododesere, ona magena asa manga kota yogari de yododora. Yoari sababu yakelelo manga kota yatupu de iqopo de qasisaka. 	 पृथ्वीवरील ज्या राजांनी त्या स्त्रीशी व्यभिचार केला, आणि जे तिच्या विलासाच्या दिवसाचे भागीदार झाले, ते ती जळत असताना निघणारा धूर पाहून रडतील आणि तिच्याबद्दल शोक करतील.


De maro o prajurit moi una upa womote o manara ma somoa la waaka to una awi oho de awi dupa masirete, duma bilasu una awi sininga ma edekati gena waaka maro o kia wopopareta wodudupa. So komagena ngona ani sininga ma rabaka cawali nodupa o Yesus Kristuska nowisigise. 	 सैनिकाचे काम करणारा कोणीही जीवनातील संसाराच्या कामकाजात अडकत नाही. यासाठी की त्याला आपल्या वरिष्ठ अधिकाऱ्याला संतुष्ट करता यावे.


Upa sidago Una Awi laha ilamo de Awi sabari foloisi ikuru so ngini winisisangisara waasi, so magena nisidoohawa. Nagala niawosaka Una Awi laha gena ma ngale o ngeko winihike, tanu ngini gena asa nimatoba de nimatoduba. 	 देव तुमच्याशी अत्यंत दयाळूपणे वागतो. तो तुमच्याशी सहनशीलतेने वागतो, तुमच्यामध्ये बदल व्हावा म्हणून देव वाट पाहतो, पण त्याच्या दयाळूपणाबद्दल तुम्ही काहीच विचार करीत नाही. कदाचित तुम्ही तुमचे मन व जीवन बदलावे म्हणून देव तुमच्याशी दयाळूपणे वागतो हे तुम्हांला समजत नसेल.


Duma una wotemo onaka, "Ngaroko komagena, duma kanaga o nyawa moi woisulo ngohika, so ai jongutu talolo la tatoti de totagi sidago tahino kanena. Una magena ngohi woisilohaka de woisulo, 'Hika nomaokoye! De ngona ani jongutu nalolo la natoti de notagi.' " 	 परंतु तो मनुष्य म्हणाला, “ज्याने मला बरे केले, त्यानेच मला सांगितले की, तू आपली खाट उचल आणि चालू लाग.”


Duma ma ngale o Yahudika ma nyawa ona magena ma nabi Yesaya walelefo gena itemo kali, "Ngaroko iteka taaso Ai gia masirete tatoa onaka, duma o nyawa ona magena manga sininga qatogoi de Ai demo ka yoholu." 	 परंतु देव इस्राएल लोकांविषयी म्हणतो, “ज्या लोकानी माझी आज्ञा मोडली, आणि मला विरोध केला त्यांच्याकडे सर्व दिवसभर मी आपले हात पसरले आहेत.”


Komagena lo bai o Yahudika ma nyawa bai lo o bi nyawa o Yahudika yasowo igogou ngohi tagegego bilasu ona manga dorou moi-moi yodongosa de o Jou Yesus Kristus iwipiricaya la wimote o Gikimoika. 	 पश्चाताप करुन देवाकडे वळण्याविषयी आणि आपल्या प्रभु येशूवरील विश्वासाविषयी यहूदी व ग्रीक लोकांना सारखीच साक्ष दिली.


Bilasu ngona nosininga o Yesus Kristus, Una magena ma Kolano Daud awi ngopa de awi danoku, wosoneka de o Gikimoi wisioho kali. De o habari magegena tosingongangasu qabolo o nyawaka. Nakoso ani sininga komagena done ngona aku niputuru de nosabari o sangisara namoku. 	 येशू ख्रिस्त जो मेलेल्यांतून उठला व दाविदाचा वंशज आहे त्याची आठवण करीत राहा. जी सुवार्ता मी सांगतो तिचा हा गाभा आहे.


de wotemo, "Nihike ngohika o buturu magena, la ngohi lo aku ai gia tahado nagoonaka bato, so o nyawa ona magenaku o Gurumi Qatetebi wowosa." 	 शिमोन म्हणाला, “मी ज्याच्यावर हात ठेवीन त्याला पवित्र आत्मा मिळेल, अशी शक्ति मला सुध्दा द्या.”


So ma ngale ngini nidadi o Gikimoi Awi ngopa winidododaraka, so hika ngini niamote imatero maro to Una Awi gogoho masirete, maro o ngopa la kanaga imadoto manga dodihimo manga gogoho itotiai. 	 प्रिय मुलांप्रमाणे देवाचे अनुकरण करणारे व्हा,


Igogou, ngohi ai ngale gena, o kia bato la kanaga o bi serika isusuba, magena isisuba o Gikimoi kawa, duma igogou isisuba ka o bi tokaka. So nakoso ngini gena niamote o nyawa o bi toka yasusuba gena, ngohi tadupawa. 	 नाही, परंतु उलट माझ्या म्हणण्याचा अर्थ असा आहे की, जे अर्पण ते लोक करतात ते अर्पण भुतांना करतात, देवाला करीत नाहीत आणि तुम्ही भूताचे भागीदार व्हावे असे मला वाटत नाही!


O ngihi magena ma rabaka kanaga o manyanyi yatutupu ma riho o guracino de lo o Gikimoi Awi jaji ma borua isilape de o guraci. De o borua magena ma rabaka kanaga o momolo moi o guracino ma ngale o ino manna kagena yadiahi, de o Harum awi didiki iqoqoma itotoorika, de lo o teto o leta sinoto ma qokuku yalefo o sulo ngai mogiowo o Gikimoino. 	 त्यामध्ये ऊद जाळण्यासाठी सोन्याची वेदी होती. आणि कराराची पेटी (कोष). ही पेटी (कोष) संपूर्ण सोन्याने मढवलेली होती त्या पेटीत (कोषात) एका सोन्याच्या भांड्यात मान्रा होता, तसेच अहरोनाची काठी जिला पाने फुटलेली होती व कराराच्या दगडी पाट्या होत्या.


De ani ngopa gena de o ngopeqeka isusundali so ani kaya wamataka, duma awadede, ma orasi woliho de ngona asa o sapi ma ngopa qasasaki moi natola unaka.' 	 ज्याने तुमची सर्व संपत्ती वेश्यांसाठी उधळली तो तुमचा मुलगा परत आला तेव्हा तुम्ही त्याच्यासाठी पुष्ट वासरु कापले!


Qabolo de wotemo kali, "O Gikimoi wopareta gena, posiade-ade, 	 तो पुन्हा म्हणाला, “मी देवाच्या राज्याची तुलना कोणाबरोबर करु


Ngini nimarimoi dede Una, so Una magegena asa to ngini nia dupa qatotorou nia sininga ma rabaka gena qangodu wapikika, maro ngone nakoso pomasuna de nanga kahi pahoi. So to ngini nia dupa qatotorou gena aku niaholu de nisigise kawa. 	 मानवी हातांनी न केलेल्या सुंतेने तुम्हीसुद्धा त्याच्यामध्ये सुंता झालेले आहात. ख्रिस्ताने केलेल्या सुंतेद्वारे तुम्ही तुमच्या पापाच्या सामर्थ्यापासून मुक्त झाला होता,


Salanta o Daud masirete lo de o Gurumi Qatetebi ma kuasa sidago wiaso Una ma Jou, wotemo komanena, 'O Jou Gikimoi wotemo ai Jouka: Nomatamiye to Ngohi Ai girinaka la Ai horomati namake sidago Ani saturu taaka la yahino inisuba Ngonaka.' So nakoso igogou o Daud wiaso Una awi Jou, done imaaka idodooha so ona itemo, o Salamati ma Kolano Awi aheli ma sihino o Daudno." O nyawa yadala kagena de ona magena yodupa yoise o Yesus wodoto. 	 दावीद स्वत: रिव्रस्ताला ‘प्रभु’ म्हणतो तर मग रिव्रास्त दाविदाचा पुत्र कसा?” आणि मोठा लोकासमुदाय त्याचे आनंदाने ऐकत होता.


Ngini moi-moi bilasu ka nimatailako to ngini nia manara masirete gena qaloha, eko qatorou. Nako qaloha, de ma ngale nia manara masirete magegena aku niamalo nia sininga ma rabaka maro nilamoka. Upa sidago nia manara gena he nisitero de nia dodiao manga manara. 	 प्रत्येकाने आपल्या कामाची परीक्षा करावी आणि मगच स्वत:ची इतरांबरोबर तुलना न करता स्वत:विषयी अभिमान बाळगणे त्याला शक्य होईल.


Komagena so ngini bilasu nimasigaso o doro ma duhutuka, de nigolo la ma ngale yobiuutu una wasulo la ona itagi awi doroka youtu." 	 म्हणून तुम्ही पिकाच्या प्रभूची प्रार्थना करा यासाठी की, त्याने आपल्या पिकाची कापणी करायला कामकरी पाठवावेत.’


Hika tosiade-ade, ma orasi ngini o gogobu nimatolomu, de nakoso ningodu kanaga nisibicara o bi bahasa irupa-rupa o Gurumi Qatetebino, de kanaga lo o nyawa ma somoa o Gikimoi Awi demo yananakowa eko o nyawa ipipiricaya waasi iwosa, igogou ona magena asa itemo ngini ningodu nitogosa bai! 	 म्हणून जर संपूर्ण मंडळी एकत्र येते व प्रत्येकजण दुसऱ्या भाषेत बोलत असेल (आणि) जर एखादा बाहेरचा किंवा अविश्वासणारा आत आला, तर तुम्ही वेडे आहात असे ते तुम्हाला म्हणणार नाही का?


O Yahudika ma nyawa manga bobareta, ona magena itagi itooma bai o Jou Yesus bai lo o bi nabi iqoqomaka. De ona lo imisangisara ngomi so misisupu de miloqa. Komagena ona o Gikimoi iwilawangi de lo o nyawa ma somoa yangodu yaholu. 	 त्यांनी प्रभु येशूला आणि संदेष्ट्यांना मारले, त्यांनी आम्हांला बाहेर हाकलून लावले, ते देवाला संतोष देत नाहीत आणि ते सर्व लोकांच्या विरुद्ध आहेत.


Duma ona magena itemo, "Upa lo paaka ma orasi o rarame ma rabaka, sababu done o gangamo posigoko." 	 तरीही ते म्हणत होते, “वल्हांडण सणाच्या दिवसात आपण येशूला धरू शकणार नाही, कारण लोकांमध्ये दंगा होईल.”


Sababu nako ngini gena Una Awi Gurumi niwimamake gena, ma edekati upa o modo ma rabaka nigoge kali, maro nigilalo so nia tuangi niwimodo. Komagenawa! Duma Awi Gurumi magena niwimake de ma edekati, la waaka so ngini asa nidadi maro Awi ngopa masirete sidago lo niaaku nisitoore nitemo Unaka, "Awalele! Ngona gena to ngohi ai Baba masirete." 	 पुन्हा भीति वाटू नये म्हणून तुम्हांला गुलामगिरीचा आत्मा मिळाला नाही, तर तुम्हांला दतकपणाचा आत्मा मिळाला आहे. त्याच्यायोगे आम्ही “अब्बा, बापा” अशी हाक मारतो.


So mimatekesikomore qaboloka, de o Paulus wosingangasu o manara moi-moi o Gikimoi wiriwo la una waaka o Yahudika ma nyawa yasowo manga sidongirabaka. 	 पौल त्यांना भेटला. नंतर त्याच्या हातून देवाने यहूदीतर लोकांत कशीकशी सेवा करुन घेतली, याविषयी क्रमवार सविस्तर माहिती सांगितली.


La o Yesus womaginano Awi muri-murika, de wotemo onaka, "Igogou! Isusa icarawa o nyawa ikakaya o Gikimoi iwisigise la iwosa Awi pareta ma rabaka." 	 येशूने सभोवताली पाहिले व तो आपल्या शिष्यांना म्हणाला, “ज्याच्याजवळ संपत्ति आहे त्याचा देवाच्या राज्यात (श्रीमंतांचा) प्रवेश होणे किती कठीण आहे.”


La ona yasinoto o deruku yopane de o paro magena lo itogu de iogoka. 	 मग ते नावेत बसल्यावर वारा थाबला.


So de witola qabolo de o sahe magena o pigaku wongado de wotagi wahike o jojaru magenaka. De o jojaru magena mahike kali ma awaka. 	 मग त्यांनी त्याचे शीर तबकात घालून त्या मुलाला आणून दिले. तिने ते आपल्या आईकडे आणले.


Mutuwade hika nisihodaka la upa sababu o Yahudika manga bobita o Gikimoino niamote, duma ngini o Gikimoi Awi habari qaloloha gena niiseka de lo ma Kristus niwipiricayaka, so o Gikimoi Awi Gurumi asa wodupa winihike nginika de lo nia sidongirabaka o Gikimoi Awi nonako ihahairani waakaka. 	 देव जो तुम्हांला आत्मा पुरवितो आणि तुम्हामध्ये चमत्कार करतो, तो तुम्ही नियमशास्त्राचे पालन करता म्हणून का सुवार्ता ऐकून तीवर विश्वास ठेवला म्हणून तो हे करतो.


So ngohi todupa tinisingangasu nginika la to ngini nia pipi niatotolomu gena, qangodu ngohi tamakeka de kanaga de ma boloika. Ngohi kanena ai oho ma kurangi moi lo ihiwa, sababu to ngini nia ngongike moi-moi nisididingo gena o Epafroditus una watota qabolo ngohika. Nia ngongike ngohika niaaka gena, aku o Gikimoi iwisisanangi, maro o suba qaloloha moi niatide o Unaka de Una waqehe qaloha. 	 माझ्या गरजेपुरते माझ्याजवळ सर्व काही आहे आणि ते विपुल आहे. एपफ्रदीताच्या करवी ज्या गोष्टी तुम्ही पाठविल्या त्या मिळाल्यामुळे गरजेपेक्षा अधिक माझ्याजवळ आहे. ते मधुर सुगंधी अर्पण स्वीकारण्यास योग्य असा यज्ञ जो देवाला संतोष देणार असा आहे.


Duma ngone manena gena inasowo o nyawa la kanaga imakokiliho de ipiricaya kawa, gena done ona yasangisara. Duma ngone o nyawa la kanaga o Gikimoi powipiricaya, gena asa pooho ka sidutu ikakali. 	 पंरतु पाठ फिरवून नष्ट झालेल्यांपैकी आपण नाही, तर आपल्या जिवाचे तारण साधून विश्वास बागळणाऱ्यांपैकी आहोत.


De Una watemo onaka, "Icala! Ngini ningodu lo niabaca qabolo de niawosaka o gimina manena o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka, 'O teto o tukang yahoholu de yapapakewa magena done asa isiaka de idadi o tahu ma sosoqe ma teto ma nonoma. Magena o Jou Gikimoi Awi manara igogou de ka qaloha poli.' " 	 येशू त्यांना म्हणाला, तुम्ही पवित्र शास्त्रात वाचले असलेच की. ‘बांधणाऱ्यांनी नापसंत केलेला दगड कोनशिला झाला आहे हे प्रभूने केले आणि आमच्यासाठी हे अदभुत आहे.’ स्तोत्र 118:22-23


Duma o Simon de awi dodiao itagi so Una wisari. 	 शिमोन व त्याच्यासोबत असलेले येशूचा शोध करीत होते,


Nakoso igogou Una o Israel ma Kolano de lo o Salamati ma Kolano, qaloha ilaku de o orasi manena Una o sangahadiku wouti la ngomi miwingaku de miwipiricaya ka cawali Una!" De o nyawa yasinoto yasisasangahadi ona lo imasimote Una wisimaqe. 	 या मशीहाला, इस्त्राएलाचा राजा रिव्रस्त याला वधस्तंभावरुन खाली येऊ द्या मग आम्ही ते पाहू आणि त्याच्यावर विशवास ठेवू’ आणि जे त्याच्याबरोबर वधस्तंभावर खिळले होते त्यांनी देखील त्याचा अपमान केला.


Qabolo de Una Awi gia de Awi qohu ma bi nabo wosikelelo onaka. 	 असे बोलून त्याने त्यांस आपले हातपाय दाखवले. तरीही त्यांच्या आनंदामुळे त्यांना ते खरे वाटेना.


De wosano, "Ani ronga naguuna." Wikokitoka una magena wosango, "Ai ronga Dala, sababu ngomi manena o toka midadalaka." 	 मग येशूने त्याला विचारले, “तुझे नाव काय?” तो मनुष्य येशूला म्हणाला, “माझे नाव सैन्य आहे, कारण आम्ही पुष्कळ आहोत.”


Ngohi ai edekati gena ngaroko ma ngale o hali magegena ngini nianakoka de lo o dodoto itotiai inidodoto gena nimasigocoho qaputuruka, duma tinidedemoli bilasu o hali magena niososininga. 	 या कारणासाठी, या गोष्टींची मी तुम्हांला सतत आठवण करुन देत राहीन. जरी तुम्हांला त्या माहीत असल्या आणि तुमच्याप्रत आलेल्या सत्यात तुम्ही चांगले स्थिरावलेले असला,


Duma Ngohi asa tafanggali qasiri o bangsa nagoona yasidodipito ona magenaka, qabolo de ona asa o doku magena yodongosa so yakahino o riho manenano de isuba Ngohika.' 	 परंतु जो देश त्यांना गुलाम बनवील त्यांना मी शिक्षा देईन.’ देव असे सुद्धा म्हणाला, ‘त्या गोष्टी घडल्यानंतर, तुझे लोक त्या देशातून बाहेर येतील. मग तुझे लोक या ठिकाणी माझी उपासना करतील.’


De komagena lo o Gikimoi asa o malaikat moi waasi onaka wotemo komanena, "Nomatamiye to Ngohi Ai girinaka la Ai horomati namake sidago Ani lawangi taaka la yahino de nisigise ka ka Ngonaka." Duma Awi demo magena wotemo cawali ka ma Ngopaka. 	 तो कोणत्याही दूताला असे म्हणाला नाही, “तुझ्या वैऱ्याला तुझ्या पायाखाली घालेपर्यंत तू माझ्या उजवीकडे बैस.” स्तोत्र. 110:1


O manara ilalamo moi o ngopeqeka muna magena aku maaka, o gososo qabobou magena mosiqahu Ai saheku, so muna asa Ai rohe mosidailako qabolo ma ngale Ngohi done bilasu tosone de ipoosu. 	 तिला शक्य झाले ते तिने केले. तिने दफनविधीच्या तयारीच्या काळाअगोदरच माझ्या शरीरावर सुगांधी तेल ओतले आहे.


Kagena de ngohi takelelo o malaikat ma somoa moili una magena wososo o ngawa-ngawaku wouti, de waaho o Gikimoi Awi habari qaloloha gena isihabari ka sidutu ikakali. Waaho la ma ngale wasihabari o bi nyawa igogoge o duniaka, ona magena o bi bangsa moi-moi, o bi soa moi-moi, de lo o bi bahasa moi-moika. 	 मग मी आणखी एक देवदूत हवेत उंच उडताना पाहिला. पृथ्वीवरील लोकांना सांगण्यासाठी म्हणजे प्रत्येक राष्ट्राच्या, वंशाच्या, भाषेच्या आणि जमातीच्या लोकांना सांगण्यासाठी त्या देवदूताकडे अनंतकाळचे शुभवर्तमान होते.


Sababu ma ngale iqomaka ngohi o Gikimoi Awi gogobu tasangisaraka, so nakoso ngohi de ai dodiao o bi rasul ona magena, ngohi manena bilasu ihoromati ikurangi de lo itiaiwa ngohi manena isironga o rasul moi. 	 कारण प्रेषितांमध्ये मी कनिष्ठ आहे, मी प्रेषित म्हणून घेण्याच्यासुद्धा योग्यतेचा नाही, कारण देवाच्या मंडळीचा मी छळ केला.


De lo ngaroko o nyawa ngomi mia ronga ma dorou yogaka, duma ngomi gena de mia demo qaloha la miagolo de miabaja. Komagena o dunia manenaka ngomi midadi imatero de o remo, sidago lo o orasi manena ngomi iminano koloko o sapi ma iho. 	 जेव्हा आमची निंदा होते, तेव्हा आम्ही आशीर्वाद दतो. जेव्हा आमचा छळ होतो तेव्हा आम्ही सहन करतो. जेव्हा आमची निंदा होते, आम्ही दयाळूपणे त्यांच्याशी बोलतो, या क्षणापर्यंत आम्ही जगासाठी गाळ आणि कचरा असे झालो आहोत.


De o Etiopia ma nyawa magena wosango, "Hiwa! Nakoso o nyawa moi lo isidotowa ngohika o demo ma ngale magena, idodooha ngohi aku tasahe." So kagena de una o Filipus iwiaso awi padatiku wopane so wisitami awi dateku. 	 तो अधिकारी म्हणाला, “मला हे कसे समजेल? कोणीतरी याचा उलगडा करुन मला सांगायला हवे.” आणि त्याने फिलिप्पाला रथात चढून आपल्यापाशी बसण्यास बोलाविले.


Duma ma ngale o Gikimoi Awi laha so ngohi kanaga aku todadi maro o Jou Yesus Awi rasul moika. De lo to Una Awi laha gena, to ngohi ai oho ma rabaka kanaga de ma sopo. Ngohi gena tomanara foloisi qatubuso de o bi rasul ma binuka. Ngaroko igogou ngohi tomanara qatubuso, magena to ngohi ai buturu qasowo, duma o Gikimoi Awi laha kanaga ngohi isiputuru. 	 पण देवाच्या दयेने मी जो आहे तो मी (प्रेषित) आहे. आणि त्याची माझ्यावरची कृपा व्यर्थ गेली नाही, उलट त्या सर्वांपेक्षा अधिक काम मी केले आहे, करणारा मी नव्हतो, तर देवाची दया जी माझ्याबरोबर होती, ती करीत होती.


Una Awi siningaka wamalo qatubuso de isangisara sidago lo Una bilasu wosumbayang. Una Awi galasahu imatero maro o au itutu-tutu o tonaku.)) 	 दु;खाने ग्रासलेला असतानासुद्धा त्याने अधिक काकुळतीने प्रार्थना केली. आणि त्याचा घाम रक्ताच्या थेंबासारखा जमिनीवर पडत होता.


Ngaroko komagena, nanga ete de nanga topora yoholu wisigise o Musaka, so ona lo una wiholu de yosininga o Mesirka, la tanu iliho kali. 	 “परंतु आपले वाडवडील त्याचे ऐकायला तयार नव्हते. त्यांनी त्याचे ऐकले नाही. आणि त्यांनी त्याला नाकारले. त्यांची मने इजिप्त देशाकडे परत ओढ घेऊ लागली.


de o Azor ma ngopa yanau o Zadok, de o Zadok ma ngopa yanau o Akhim, de o Akhim ma ngopa yanau o Eliud, 	 अज्जुर सादोकचा पिता होता. सादोक याखीमचा पिता होता. याखीम एलीहूदचा पिता होता.


O Yesus watemoli Awi muri-murika, "Kanaga o nyawa wokakaya moi de lo awi nyawa moi awi arata ma jojaga. Awi arata ma jojaga una magena wikalaki, wokakaya awi arata ma pipi gena una wosigoguule. 	 येशू त्याच्या शिष्यांना म्हणाला, “एक श्रीमंत मनुष्य होता. त्याचा एक कारभारी होता. “हा कारभारी तुमचे पैसे उधळतो.’ असे त्या श्रीमंत माणसाला सांगण्यात आले.


De lo watuga kali, ma boberesu waeto so ma gakuye o meter moributangaka, o malaikat ma doduga gena kanaga lo o nyawa ma biasa yapapake. 	 नंतर देवदूताने नगराच्या भिंतीचे माप घेतले. ते मनुष्याच्या हाताने 72 मीटर (216 फूट) भरले. देवदूताच्या हाताने देखील माप तेवढेच भरले.


Ai dodiao nipipiricaya, manena ngohi, Paulus, o kia naga moi tinibaja de togolo nginika. Kanaga o nyawa ma binuka kagena itemo, ngohi ai surati ma rabaka tolelefo gena tobarani, duma nakoso ngohi de ngini pomakisimaka de ngohi ka tomahadoku, maro imodo de ai barani ihiwa ma ngale tobicara nginika. So maro ma Kristus Awi sininga qamuuqu, komagena ngohi lo ai sininga qamuuqu, 	 ख्रिस्ताच्या नम्रतेने व सौम्यतेने मी तुम्हांला उत्तेजन देतो. मी, पौल, जेव्हा तुमच्या समोर येतो तेव्हा ‘भित्रा’ असतो पण जव्हा तुमच्यापासून दूर असतो तेव्हा “धीट” असतो!


So, baba, ma orasi ngona noigolo ngohi la ma ngale tahino gena, bilasu ka tahino. So o orasi manena, baba, bilasu tanako qadoohaso ngohi noigolo tahino." 	 याच कारणासाठी जेव्हा हे लोक मला बोलावण्यास आले, तेव्हा मी त्यांच्याशी वाद घातला नाही. आता, कृपा करुन मला सांगा, तुम्ही मला येथे का बोलाविले?”


O nyawa ma ngale o Yesus wipiricayaka so yabubui, ona magena lo ngini niasayangi de niariwo. De lo ma orasi nia arata o nyawa yakoora, de ngini ka ninali, sababu nianako ngini de nia arata kadaku o sorogaka ifoloi qaloloha de ka sidutu ikakali. 	 एवढेच नाही, तर त्यांच्यासाठी तुम्ही झीजदेखील सोसली. जे तुरूंगात होते त्यांना तुम्ही मदत केली. त्यांच्या दु:खात सहभागी झाला आणि जे तुमच्याकडे होते ते तुमच्याकडून घेण्यात आले तरी तुम्ही आनंदी होता. कारण तुमच्याजवळ अधिक चांगली व सर्वकाळ टिकणारी संपत्ती आहे, हे तुम्ही जाणून होता.


Ma para ma dala ngohi ai dodagi ma rabaka tobodito. Kanaga o bi nguuhi. Kanaga o nyawa ikokoora. Kanaga o Yahudika ma nyawa de lo o Yahudika ma nyawa yasowo gena ngohi isangisara. Kanaga ngohi tobodito o bi dokuka, de o doku ma soaka, de lo o teoka. Kanaga lo ngohi tobodito o bi nyawa manga sidongirabaka kiaka isihaga itemo ona o nyawa ipipiricaya. 	 मी सातत्याने फिरत होतो, नदीच्या प्रवासात धोका होता. लुटारुंकडून धोका होता. माझ्या स्वत:च्या देशबांधवांकडून धोका होता. विदेशी लोकांकडून, शहरांमध्ये धोका होता. डोंगराळ प्रदेशात धोका होता. समुद्रात धोका होता, खोठ्या बंधूंकडून धोका होता.


O moi-moi gena niaaka de magena ma rabaka ngini de Awi Gurumi ma buturu bilasu nia sumbayang o Gikimoika gena upa itogu, la salalu nimajaga de nimasidailako ma ngale Awi nyawa yangodu so aku nigolo Unaka. 	 प्रत्येक प्रंसांगी सर्व प्रकारे प्रार्थनापूर्वक विनंति करुन आत्म्यात प्रार्थना करा. चिकाटी व प्रार्थनेसह सर्व संतांसाठी प्रार्थना करीत जागृत राहा.


So magena ipasaka, de o Yahudika manga rarame moi ma orasi yaadoka, de o Yesus wotagi kali o Yerusalemka o rarame magena wamote. 	 नंतर एका यहुदी सणासाठी येशू यरुशलेमला गेला.


Kagena de o Farisika ma nyawa o demo magena yoise, de ona itemo, "Igogou, Una magena waakuwa o toka wodusu, ka cawali o Beelzebul, gena o Iblis o bi toka wakokolano, gena wihike o buturu." 	 परूश्यांनी लोकांना हे बोलताना ऐकले. परूशी म्हणाले, ‘भुते काढण्यासाठी येशू बालजबूल सैतानाचे सामार्थ्य वापरतो आणि बालजबूल हा तर भुतांचा प्रमुख आहे.’


Sababu o bi tahu moi-moi yosigogoko gena kanaga ka o nyawa yagaka, duma naguuna o bi moi-moi o kia naga gena qangodu wosidadadika, Una magena o Gikimoi masirete. 	 कारण प्रत्येक घर बांधणारा कोणीतरी असतो, पण देवाने सर्व काही बांधलेले आहे.


Komagena ngini manena akuwa niwosa o Gikimoi Awi pareta ma rabaka, ka cawali o moi-moi o kia itotiai gena niaaka ifoloisi nikaeli de o bi guru agama de lo o Farisika ma nyawa ona magena." 	 कारण मी तुम्हांस सांगतो की परूशी आणि नियमशास्त्राचे शिक्षक यांच्या नीतिमत्त्वापेक्षा तुमचे नीतिमत्त्व अधिक चांगले असल्याशिवाय तुम्ही स्वर्गाच्या राज्यात जाणारच नाही.


O dodadi iooho ma nonoma gena maro o haiwani moi o singa, ma sinotoka maro o sapi ma nau, ma saangeka ma bio gena maro o nyawa ma bio, ma ihaka maro o namo muludu isoso-soso. 	 पहिला जिवंत प्राणी सिंहासारखा होता. दुसरा बैलासारखा होता. तिसऱ्याचा चेहरा मनुष्यासारखा होता. आणि चवथा उडत्या गरुडासारखा होता.


So komagena o bi nyawa foloisi yadala yodupa isigise o Gikimoi Awi habari qaloloha so yopiricayaka. 	 देवाचा संदेश जास्तीत जास्त लोकांपर्येत पसरत होता. व लोकांना प्रेरित करीत होता. विश्वासणाऱ्यांचा गट दिवसेंदिवस मोठा होत होता.


La ma ngale o nyawa, nakoso Ngohi manena ipiricaya, de ona magena asa yamake o oho ka sidutu ikakali. 	 अशासाठी की जो कोणी मनुष्याच्या पुत्रावर विश्वास ठेवतो त्याला अनंतकाळचे जीवन मिळू शकते.”


So de Awi demo magena iqomaka o Gikimoi wodedemo kanaga o jaji moi qamomuane, de lo o jaji iqoqoma gena bilasu itagali sababu maena kanaga itetekaka. So o jaji itetekaka magena asa ma faida ihiwaka, de igogou he dangade yaumo so isitagali de o jaji moili qamomuane. 	 या कराराला नवीन करार म्हटले म्हणून त्याने पहिला करार जुना ठरविला. जे जुने ते निकामी ठरते व नाहीसे होऊन जाते.


Ngini ningodu o Gikimoi ma Ngopa niwipipiricaya. Ngohi o surati moi manena tolefo nginika, ma ngale o Yesus Una ma orasi o bi moi-moi qangodu manena ioho waasi, de Una magena he kanaga wooho woqomaka. De Una magena wooho ka sidutu ikakali de Una magena lo o habari qaloloha. Una magena ngomi masirete miwigiiseka de miwikokeleloka de mia gia lo miwisipaqaka. 	 जगाच्या सुरुवातीपासून हे होत. हे आम्ही ऐकले आहे. आम्ही आमच्या डोळ्यांनी ते पाहिले आहे. आम्ही ते निरखून पाहिले आहे. आम्ही ते आमच्या हातांनी चाचपले आहे. जो शब्द जीवन देतो त्याविषयी आम्ही बोलत आहोत.


Nakoso de ani gia eko ani qohu la ngona o dorouku notura, hika la nabitoguka! Lebelaha ngona nooho dede o Gikimoi de ani gia eko ani qohu ka ma sononga, upa sidago de ani gia eko ani qohu ngai sinoto de ngona o narakaku asa niumo, ena gena o uku ma sora ikokakalika. 	 जर तुमचा उजवा हात किंवा पाय तुम्हांला पापात पाडीत असेल तर तो कापून टाका व फेकून द्या. तुम्ही एखादा अवयव गमावला, परंतु अनंतकाळचे जीवन मिळविले तर त्यात तुमचे जास्त हित आहे. दोन हात व दोन पाय यांच्यासह कधीही न विझणाऱ्या अग्नीत (नरकात) तुम्ही टाकले जाण्यापेक्षा ते जास्त बरे होईल.


Nako komagena, de ngini gena niaaka imatero de nia Baba o sorogaka Awi ngopa-ngopa. Sababu Una o wange wosidadi gena ma meta o nyawa ma loha de ma meta lo o bi nyawa ma dorou. Komagena lo o muura wosiguti ma ngale o nyawa o moi-moi o kia itotiai yaaaka de ma ngale lo o nyawa o dorou yaaaka. 	 जर तुम्ही असे कराल, तर तुम्ही तुमच्या स्वर्गातील पित्याचे खरे पुत्र व्हाल. तुमचा पिता चांगल्यावर आणि वाईटावर अशा दोघांवरही सूर्य उगवितो. चांगल्यावरही आणि वाईटावरही पाऊस पाडतो.


So kagena de o rasul yasinoto magena o nonako yahike so manga gaapo manga qohu ma sohaka yapari gena ma ngale yasisitiari manga manara yaaka qabolo onaka, sababu o Yahudika ma nyawa kagena ipiricaya iholu. Qabolo de ona itagi o Ikonium ma kotaka. 	 मग पौल व बर्णबा यांनी आपल्या पायाची धूळ झटकली. व ते इकुन्या शहराला गेले.


De lo to ngohi ai dodiao ipipiricaya kanena ma binukasi lo manga salam yosidingo tanu asa nimakamake kali de ngini, ma boboloi ona kanaga ma Kaisar awi kadatoka yomomanara. 	 येथील सर्व संत विशेषेकरुन कैसराच्या घरातील संत तुम्हांला सलाम सांगतात.


Kagena de ona Awi juba yahoi de o juba qauungu maro o bi kolano manga juba wisitibaku, 	 त्यांनी येशूचे कपडे काढले व त्याला लाल किरमिजी झगा घातला.


Kagena de o Yesus ma kapita awi demo gena woise, de Una wohairani icarawa. Komagena so watemo o bi nyawa iwimomoteka, "Awalele! Nginika tinisingangasu igogou, o bi Yahudika ma nyawa kagena o Israel awi ngopa de awi dano manga sidongirabaka, maro o nyawa una manena awi piricaya ma lamo komanena, gena o nyawa moi lo tamake waasi. 	 येशूने जेव्हा हे ऐकले तेव्हा त्याला आश्चर्य वाटले आणि जे त्याच्यामागुन चालत होते. त्यांना तो म्हणाला, “मी तुम्हांला खरे सांगतो, इस्राएलात इतका मोठा विश्वास असलेला एकही मनुष्य मला आढळला नाही.


O wange butanga ipasaka, de o Yesus wangaho Awi muri yaruwange, ena gena o Petrus, de o Yakobus, de o Yohanes itagi imatinga o tala ikukuruye moika. To ona manga goginano ma rabaka Una Awi jamani ingali. 	 सहा दिवसांनंतर येशूने पेत्र, याकोब आणि योहान यांना आपल्याबरोबर एका उंच डोंगरावर नेले आणि तेथे त्यांच्यासमोर त्याचे रूपांतर झाले.


So Ngohi tinisulo nginika, ena gena maro Ngohi tinidodara nginika, de komagena ngini lo bilasu nimatekedodara moi de moika. 	 जशी मी तुम्हांवर प्रीति केली तशीच तुम्ही एकमेकांवर प्रीति करा. ही माझी आज्ञा आहे.


De lo nako o trompet gena yawuwu ma ngale o bi prajurit yaaso la itagi ikudoti, duma yawuwu gena kanaga itiaiwa, de igogou o prajurit moi lo yahiwa la imasidailako manga lawangi yakudoti. 	 आणि जर कर्णा अस्पष्ट आवाज काढील तर लढाईसाठी कोण तयार होईल?


Ma sonongali itura o tona qatetetoku de ma tona ka ma cunu. So o gisisi magena ma goho isupu qatai, sababu ma tona ilamowa so imasingutu qatai. 	 दुसरे काही बी खडकाळ जमिनीवर पडले. तेथे फार माती नव्हाती. माती खोल नसल्यामुळे ते लवकर उगवले पण


Sababu o Jou Una masirete asa o sorogaka, de wouti so wosulo womaili-ili, de o malaikat ilalamo moi waaso, de lo o Gikimoi Awi trompet moi yawuwu. Qabolo de ma Kristus Awi nyawa nagoona isosone asa yasioho iqoma kasi. 	 कारण, जेव्हा मोठ्याने मुख्य देवदूताच्या आवाजात आणि देवाच्या कर्ण्याच्या आवाजात आज्ञा दिली जाईल, तेव्हा, प्रभु स्वत: स्वर्गातून खाली उतरेल आणि जे ख्रिस्तात मेले होते ते प्रथम उठतील.


Kagena de ona itagi so yahika o ngeko ma soaka, de o Kirene ma nyawa moi, awi ronga o Simon, wimake de wigegego o Yesus Awi sangahadi wamoku. 	 शिपाई येशूला शहराबाहेर घेऊन चालले होते. तेव्हा त्यांनी एका मनुष्याला वेठीला धरून येशूचा वधस्तंभ वाहायला लावले. तो कुरेने या गावचा असून त्याचे नाव शिमोन होते.


O Roti ma Ragi Ihihiwa ma Rarame he idumu, gena isironga lo o Paskah ma Wange ma Rarame. 	 नंतर बेखमीर भाकरीचा सण ज्याला वल्हांडण म्हणतात, तो समय जवळ येत होता.


Ma orasika de o Yesus Kristus done asa wahino kali, la o nyawa iooho bai o nyawa isosone manga loha de manga dorou ma sopo wafanggali de o loha eko o dorou, de lo o bi nyawa yangodu wapareta maro o kolano moi. So o Gikimoi de o Yesus Kristus Manga simaka ngohi totemo tagogou ngonaka, 	 देवासमोर आणि ख्रिस्त येशूसमोर मी तुला गांभीर्याने आज्ञा करतो, जे जिवंत आहेत व जे मेलेले आहेत त्यांचा येशू ख्रिस्त हाच न्याय करणार आहे. येशू ख्रिस्ताचे राज्य व त्याचे परत येणे याविषयी घोषणा कर. मी तुला देवासमोर व ख्रिस्तसमोर ही आज्ञा करतो.


De komagena lo nakoso ngini o bi gilalo, bilasu de nia horomati ilamo de niasigise qaloha nia tuangi. De upa ka to ngini nia tuangi manga sininga qamomuuqu de qaloloha gena niasigise, duma ngini lo bilasu niasigise qaloha nia tuangi, qadoohawa nakoso ona manga sininga qatorou so nisidipito. 	 घरातील गुलामांनो, संपूर्ण आदराने तुमच्या मालकाच्या अधीन असा, जे चांगले आणि दयाळू आहेत त्यांच्याशीच नव्हे तर जे कठोरतेने वागतात त्यांच्यासुद्धा अधीन असा.


Nakoso o nyawa kanaga ngini inikalekono sababu ma Kristus niwipipiricayaka, de ngini magena igogou ka nisosanangi. Sababu magena ma ngale igogou o Gikimoi Awi Gurumi ma kuasa ilalamo kanaga igoge nginika. 	 जर तुम्ही ख्रिस्ताचे अनुयायी आहात म्हणून कोणी तुमचा अपमान केला तर तुम्ही धन्य आहात. कारण देवाचा गौरवी आत्मा तुयच्यावर विसावतो.


Duma ngini bilasu nimasitiari ifoloi, sababu ngini done nitago de ningaho o bi agama ma bobita yacocohoka. De ngini asa ningapo o puji ma bi tahu ma rabaka. De lo ngini asa ningaho o bobaretaka eko o kolanoka ma sababu ngini to Ngohi Ai nyawa nimomote. So magena to ngini nia orasi qaloloha moi la ma ngale Ngohi de o habari qaloloha gena niasingangasu onaka. 	 “तुम्ही सावध असा. ते तुम्हांला न्याय सभांच्या स्वाधीन करतील आणि सभास्थानात तुम्हांला मार देतील. त्यांना साक्ष व्हावी म्हणून तुम्हांला राज्यकर्ते व राजे यांच्यासमोर उभे राहावे लागेल.


De lo o nyawa nakoso ona o dodoto ikokulai yaholu de Ngohi ipiricaya qaputuru maro o prajurit moi imakudubu sidago lo watura, de ona magena asa Ngohi o bi moi-moi qangodu tahike onaka. De lo Ngohi asa todadi to ona manga Gikimoi, de ona asa yodadi to Ngohi Ai ngopaka. 	 जो विजय मिळवितो, त्याला या सर्व गोष्टी मिळतील, मी त्याचा देव होईन, व तो माझा पुत्र होईल.


O nyawa nagoona de manga ngauka tanu iise la yanako." 	 ज्याला कान आहेत ते ऐको!


Ma boberesu magena isiaka de o teto paramata qabobole ma soka, o yaspis ma pudaki, o kota magena isiaka de o guraci ma duhutu, so isiru de idodo imatero de o kaca. 	 नगराच्या भिंती यास्फे रत्नाच्या होत्या. आणि नगर शुद्ध सोन्याचे, चमकाणाऱ्या कोचेसारखे होते.


Nakoso tosiade-ade, la ngohi o habari qaloloha tosihohabari gena ma sihino to ngohi ai dupa masirete, de itiaika la ngohi tongongano ai manara ma fanggali aku tamake. Duma ngohi o habari qaloloha tosihohabari magena ma sihino to ngohi ai dupa masirete qasowo, sababu ai manara magena o Gikimoi ngohi woihike la taaka. 	 कारण जर मी हे स्वेच्छेने करतो तर मी बक्षिसास पात्र आहे, पण जर एखादे कार्य माइयावर सोपविले आहे जे माइया आवडीने नव्हे


Ma orasi Una wakelelo, de Una wotemo onaka, "Nitagi nigila-gila o bi imamka, la nia rohe nisitailako kasi." So ona imajoboka. So o ngeko ma soaka de o orasi magena bato de ona he yalohaka. 	 जेव्हा त्याने त्यांना पाहिले, तेव्हा तो म्हणाला, “जा, आणि स्वत:ला याजकांना दाखवा.” ते जात असतानाच बरे झाले,


Komagena ngini aku niaaka sababu ngini niopipiricaya to Ngohi Ai kuasa ma rabaka, so komagena de to Ngohi Ai ronga o kia naga ngini nigolo de magena tinijaji asa Ngohi taaka. La ma ngale Ngohi, Ai Baba Awi Ngopa gena, Ai kuasa ilalamo tasikelelo o nyawaka, so asa Una magegena lo wisimulia. 	 आणि तुम्ही जे काही माझ्या नावाने माझ्याजवळ मागाल ते मी करीन यासाठी की, पुत्रामध्ये पित्याचे गौरव व्हावे.


La komagena o Mahkamah Agama o Stefanus awi bicara magena yoise, de ona foloi yatoosa. 	 यहूदी लोकांनी स्तेफनाला हे बोलताला ऐकले व त्यांना फार राग आला, ते त्याच्याविरुद्ध दातओठ खाऊ लागले.


O Melkisedek manena o Salem ma kolano moi de lo o Gikimoi Wikukuruye ma imam moi. Ma orasi o Abraham awi lawangi o bi kolano wasitura qaboloku de womabulutu so woliho kali, o Melkisedek una magena kanaga o Abraham wisibubusu de wogolo o Gikimoi Awi laha wisidumu o Abrahamka. 	 हा मलकीसदेक शालेमाचा राजा होता. आणि तो सर्वोच्च देवाचा याजक होता. राजांचा पराभव करून अब्राहाम परतत असताना मलकीसदेक त्याला भेटला. मलकीसदेकाने त्याला आशीर्वाद दिला.


O bi moi-moi qangodu magena bilasu idadi de imaaka la isiganapuka, imatero maro o kia iqomaka o Gikimoi Awi demo ma nabi Yesaya wosilefo qaboloka, ena gena, 	 हे यासाठी घडले की संदष्ट्यांपैकी एक जण जे बोलला होता ते पूर्ण व्हावे:


Manena gena o habari qaloloha o Yesus Kristus, o Gikimoi Awi Ngopa. 	 देवाचा पुत्र येशू ख्रिस्त याच्या शुभवर्तमानाची सुरूवात.


Ai salam tosidingo ongo Mariaka, ma ngale ngini muna momanara qaputuru poli. 	 मरीया जिने तुमच्यासाठी फार काम केले तिला सलाम सांगा.


Koloko ngohi masirete o moi-moi taaaka gena, qangodu ma rabaka maro o kia naga o nyawa yananano qaloha. O loha taaaka gena cawali ma ngale ngohi masirete gena hiwa, duma ai edekati ma ngale gena o nyawa yadadala ona lo o Gikimoi aku wasisalamati. 	 जसा मी प्रत्येक बाबतीत सर्वांना संतुष्ट करण्याचा प्रयत्न करतो आणि माझ्यासाठी काय हितकारक आहे हे न पाहता इतर प्रत्येकासाठी काय हितकारक आहे ते पाहतो यासाठी की त्यांचे तारण व्हावे.


Ngone aku posango upa komagena bai! Sababu itiaiwa, nakoso o Gikimoi ngomi o Yahudika ma nyawa womisangisarawa de kanaga o dunia ma nyawa moi wasangisarali. 	 खात्रीने नाही! कारण मग देव जगाचा न्याय कसा करील?


Ngini gena niodupa nimatekesigiliri moi de moika, so niodupa niasari lo o nyawa inisigiliri nginika. Duma ngini niodupawa niasari la niamake o giliri Una womatetengo gena o Gikimoino. So done idodooha la sidago ngini aku Ngohi nipiricaya, igogou Ngohi Ai sihino gena o Gikimoino. 	 तुम्हांला एकमेकांकडून स्तुति करवून घ्यायला आवडते. परंतु एकाच देवाकडून होणारी स्तुति मिळविण्याचा प्रयत्न तुम्ही कधी करीत नाही, मग तुम्ही माझ्यावर कसा काय विश्वास ठेवाल?


Duma igogou ngomi mianakowa o kia idadi unaka sidago aku womasigeleloka, de ma nyawa kekiaka una awi lako wosilohaka, magena ngomi lo miwinakowa. Duma una wilamoka, so ngini gena bilasu una ka niwisano so una masirete asa winisingangasu nginika de ma dodagi gena idodooha sidago lo awi lako ipelenga de womasigeleloka." 	 परंतु त्याला आता कसे दिसायला लागले आणि त्याचे डोळे कोणी बरे केले हे आम्हांला माहीत नाही. त्यालाच विचारा. तो स्वत: बद्दल सांगण्याइतका सुज्ञ झाला आहे.


De komagena lo yooqo qabolo, de Una magena kanaga o anggur ma udo-udo waqehe de wotemo, "O udo-udo manena ma ngale to Ngohi Ai au ikokopola gena ma meta nginika, inisinako igogou o Gikimoi Awi jaji qamomuane.)) 	 त्याचप्रमाणे त्यांचे भोजन झाल्यावर त्याने प्याला घेतला आणि म्हणाला, “हा प्याला माझ्या रक्तात नवा करार आहे, जो तुमच्यासाठी ओतला जात आहे.”


Nakoso ma ngale Ngohi manena, Ngohi asa togolo Ai Babaka, la ma ngale ngini Una asa winihike o Dagali moili, la wogoge dede ngini so winisiputuru ka sidutu ikakali. 	 आणि मी पित्याला सांगेन आणि तो तुम्हांला दुसरा साहाय्यकर्ता देईल, यासाठी की त्याने तुम्हांबरोबर सर्वकाळ राहावे.


O surati manena tolefo ngonaka imatero ai ngopa masirete tonisiboboso. Ngohi togolo o Gikimoi nanga Baba de o Yesus Kristus to ngone nanga Jou tanu inidogo ngonaka o laha de o galusiri ifoloi, la ani sininga yaaka so foloisi isanangi. 	 प्रिय मुलगा तीमथ्य याला, देवपिता आणि आमचा प्रभु येशू ख्रिस्त याच्यापासून कृपा दया व शांति असो.


Ngona bilasu kanaga ani sininga ma rabaka de nicawaro la nosidodogu o haiwani ma sahe tumudingi magena koloko o tala tumudingi so kagena ma qokuka o ngopeqeka muna magena mogogeku. De lo ma sahe tumudingi magena koloko o kolano yatumudingi. 	 “यासाठी शाहणपण असलेल्या बुद्धीची आवश्यकता आहे. सात डोकी या सात टेकड्या आहेत, ज्यावर ती स्त्री बसते.


Ona o bi moi-moi qangodu la yaaaka o nyawa yakelelo bai! We! Ona yodupa manga sumbayang ma kukudu, kiaka manga saheka imasilalono gena, ikaku de ingoha de lo manga juba ma rerede yaaka lo ikukuruku la isikelelo o nyawaka, o bobita o Musa walelefoka gena yamote. 	 ते त्यांचे सर्व चांगले काम लोकांनी पाहावे म्हणून करतात. ते पवित्र शास्त्र लिहिलेल्या लहान पेट्या मोठमोठ्या बनवितात आणि लोकांनी पाहावे म्हणून लांब झगे घालतात.


Qabolo de o Paulus idaku wodola kali, so una de ngomi o Jou Yesus miwipipiricaya mimatolomuno, o oqo qatetebi gena miaaka so mioqoka, de una dede ngomi mimatekesibobicara sidago misidoginitaku qabolo de asa una womajobo. 	 मग पौल वर गेला. त्यांने भाकर मोडली व ती खाल्ली. पहाट होईपर्यंत तो त्यांच्याशी बोलला, मग तो गेला.


Hika ngini nimasininga, ma orasi ngone de o Yesus Kristus Awi ronga inasiosi gena, ma ngale o nonako moi o nyawaka ma orasi Una ngo wosone gena ngone dede Una pomarimoika. 	 तुम्हांला माहीत नाही का की ज्या आपण प्रभु येशू ख्रिस्तामध्ये बाप्तिस्मा घेतला होता त्या आपला त्याच्या मरणातही बाप्तिस्मा झाला.


Yahika o daera magenaka, de o habari qaloloha magena ona isihabari kali. 	 त्या ठिकाणीसुद्धा त्यांनी सुवार्ता सांगितली.


Sababu ngaroko o puputu kanaga iqomaka so kota ma ngora-ngora ma boberesu asa iperesuka, duma o riho magenaka asa he qapuputu kawa so o ngora magena he yaperesu kawa. 	 त्या नगराच्या वेशी दिवसा कधीही बंद केल्या जाणार नाहीत आणि तेथे कधीही रात्र असणार नाही.


De lo ngini gena nako o gilalo, hika nia tuangi ona gena salalu niasigise. Upa ka cawali ma orasi kanaga ona ininanano, maro nia edekati gena nia giliri nisimane, duma bilasu ngini ona niasigise gena de nia sininga igogou. Sababu ngini gena kanaga o Jou niwihoromati. 	 गुलामांनो, तुमच्या जगिक मालकाच्या सर्व आज्ञा पाळा आणि मनुष्याला संतोषविणाऱ्या, डोळ्यांनी देखरेख करण्यासाठी नव्हे तर त्याऐवजी पूर्ण मनाने प्रभूला भिऊन आज्ञा पाळा. कारण तुम्ही प्रभूचा आदर करता.


So nako komagena, de ngini bilasu upa nimajai-jai o nyawa manga manara ma sopo niatailako. Bilasu niwidamaha o Jou Yesus wahino kali. Sababu Una magena done asa o nyawa manga sininga ma raba de lo ma edekati gena moi-moi wasikelelo. De o orasi magenaka o Gikimoi masirete asa wosimane o nyawamoi-nyawamoi manga giliri itotiai. 	 म्हणून योग्य समय येईपर्यंत म्हणजे प्रभु येईपर्यंत न्यायनिवाडा करु नका. तो अंधारामध्ये दडलेल्या गोष्टींवर प्रकाश टाकील व अंत: करणातील हेतू उघडकीस आणील, त्यावेळी देवाकडून प्रत्येकाची प्रशंसा होईल.


De lo iqomaka o Gikimoi Awi Bukuka isilefo done o nyawa o Yahudika yasowo, nako Una wipiricayaka, done Una asa to ona manga sininga waaka itiai. De iqoqoma Una o habari qaloloha asa o Abraham wisingangasuka wotemo, "Sababu ma ngale ngona done Ngohi asa o bangsa yangodu o duniaka Ai laha gena tasidumu." 	 पवित्र शास्त्राने आधीच सांगितले आहे की, देव विदेशी लोकांना त्यांच्या विश्वासाने नीतिमान ठरवील. त्याने अब्राहामाला पूर्वीच सुवार्ता सांगितली की, “तुझ्याद्वारे सर्व राष्ट्रे आशीर्वादित होतील.”


De o nyawa nagoona la kanaga Ngohi ipiricaya de o oho ka sidutu ikakali yamake, de ona magegena asa upa dede o Gikimoi imakitinga. So ngona o orasi manena, idodooha Ai demo gena ngona nopiricaya." 	 आणि जो कोणी जगतो आणि माझ्यावर विश्वास ठेवतो. तो कधीच मरणार नाही. तू यावर विश्वास ठेवतेस काय?”


Sababu nakoso o nyawa la ona masirete o nyafusu ma dorou yaaka manga dodiao ma peqekaka, de ona masirete o sala yagaka de lo yakulai manga dodiaoka. Upa lo sidago o nyawa o sala moi-moi magena yaaka, sababu o nyawa manga dorou maro komagena done asa o Jou wafanggali de o dorou. O moi-moi maro komagena iqomaka ngomi minisingangasu de minisisitiari qabolo nginika. 	 त्याची हीसुद्धा इच्छा आहे की, तुम्ही प्रत्येकाने आपआपल्या बंधूचा याबाबतीत गैरफायदा घेऊ नये. कारण जसा आम्ही पूर्वी इशारा देऊन सांगितले होते की, प्रभु या सर्व गोष्टींचा सूड घेणारा आहे.


Kagena de o Petrus wotemo, "Baba, tanu Ngona o ade-ade ma ngale magena nomisingangasu nositotiai ngomika." 	 पेत्र म्हणाला, “आमच्यासाठी या बोधकथचे स्पष्टीकरण करा.”


O demo magena yoise, so Awi muri-muri imakokasano manga sidongirabano naguuna sidago asa waaka komagena. 	 आणि ते आपापसात एकमेकाला प्रश्न विचारु लागले, “हे करणारा आपणापैकी कोण असावा?”


"Nakoso o nyawa moi nia sidongirabaka wodupa o tahu moi o falagaku ikukuruye wosigoko, una magena bilasu wogogeku la iqoma waeto kasi o tahu maro komagena ma ija o kiamoi, la aku wanako awi pipi gena igogou yaado eko hiwa. 	 जर तुम्हांपैकी कोणाला बुरुज बांधायचा असेल तर तो अगोदर बसून खर्चाचा अंदाज करुन तो पूर्ण करावयास त्याच्याजवळ पुरेसे आहे की नाही हे पाहणार नाही काय?


Sababu ma orasi o Petrus kagena o Antiokhiaka, de iqomaka una wodupa wooqo de ona o nyawa ma Kristus wipipiricaya o Yahudika ma nyawa yasowo. Duma ma duuruka, o Yakobus o nyawa yamuruo naga o Yerusalemka wasulo la itagi o Antiokhiaka, de ma orasi ona imasidiado, de o Petrus una magena asa he wodupa kawa wooqo de o nyawa ipipiricaya o Yahudika yasowo. Una wimodo, sababu o nyawa o Yakobus wasusulo gena yodupawa nakoso pooqo dede o nyawa ma Kristus wipipiricaya o Yahudika yasowo so imasuna waasi, gena yamotewa o Yahudika manga bobita o Gikimoino. 	 कारण याकोबाने पाठविलेली काही माणसे येण्यापूर्वी पेत्र विदेशी लोकांबरोबर जेवत असे. पण जेव्हा ते (याकोबाने पाठविलेले यहूदी) आले तेव्हा त्याने अंग काढून घेतले आणि तो विदेशी लोकांपासून वेगळा झाला, कारण या यहूदी लोकांचा विश्वास होता की, विदेशी माणसांची सुंता झालीच पाहिजे, म्हणून त्यांची त्याला भीती वाटत होती.


Bolo, de ona imasidiado o Yerusalemka, so o Yesus wotagili o Gikimoi Awi Tahu ma lolohaka, de wasitodadaheno o nyawa yadala kagenadahu imasiiija de imatekekokiija. Ona ma binuka o nyawa o doku ma somoano manga pipi imatekesitagali de ma binukali o namo dara imasiiija yaaka manga gaso. So o Yesus witoosa, de gila-gila Una wadusu, de manga meja waeha, de lo manga bako wosipapaka. Qabolo de wosibobita wotemo, 	 नंतर ते येरूशलेमेत गेले आणि येशू मंदिरात गेला तेव्हा मंदिरात जे खरेदी विक्रीचा व्यवहार करीत होते त्यांना येशू बाहेर घालवू लागला. त्याने सराफांचे चौरंग व जे कबुतरे विकत होते त्यांची बाके उलथून टाकली.


De o saksi yamuruo naga imaoko de isibicara to ona manga damato ma ngale Unaka, 	 नंतर काही जण उभे राहीले आणि त्याच्या विरूद्ध साक्ष देऊन म्हणाले, “आम्ही त्याला असे म्हणताना ऐकले की,