Duma o gilalo una magena wisidoohawa. Sidago una awi dodiao asa wisingosa o buika, sidago done to una awi nagi qangodu lo wofangu. 	 पण पहिल्या नोकराने दुसऱ्या नोकराला सांभाळून घेण्यास साफ नकार दिला. उलट तो गेला आणि त्याने त्याला तुरूंगात टाकले. तेथे त्याला त्याचे कर्ज फिटेपर्यंत राहावे लागणार होते.


O gisisi ma sonongali asa itura o tona qalolohaku. So ioho ma goho ifero qaloha de ma hutu ilamo so isopo. Ma sopo kanaga qaloha sidago ma para ratu moi, de ma binuka qaloha sidago ma para moributanga, de ma binukali qaloha sidago lo ma para moruwange. 	 काही बी चांगल्या जमिनीवर पडले, ते रोप वाढले व त्याला धान्य आले. आणि कोठे शंभरपट, कोठे साठपट. कोठे तीसपट असे त्याने पीक दिले.


De lo Ai Baba Awi kuasa woihike Ngohika, la Ngohi Una Awi Ngopa gena aku o nyawa tasisala so bilasu ona dede o Gikimoi imakitinga. O manara komagena Una upa he waaka, 	 याशिवाय, पिता कोणाचाही न्याय करीत नाही. परंतु न्याय करण्याचा सर्व अधिकार पित्याने पुत्राला दिलेला आहे.


So o Sadukika ma nyawa yamuruo naga yahino o Yesuska, ma ngale manga edekati Una wisabatolo. Ona magena yopiricayawa o dodoto maro o nyawa isoneka de asa ioho kali, de manga edekati o dodoto magena isiceke so wisano Unaka, de itemo komanena, 	 नंतर काही सदूकी त्याच्याकडे आले, (सदूकी पुनरूत्थान नाही असे समजतात) त्यांनी त्याला विचारले,


Ngaroko komagena, upa sidago ma ngale o bi toka inisigise nginika gena ngini ninali. Duma ifoloi qaloha ngini ninali ma ngale nia ronga kanaga yalefo o sorogaka." 	 तथापि तुम्हांला भुते वश होतात याचा आनंद मानू नका तर तुमची नावे स्वार्गात लिहिली आहेत याचा आनंद माना.”


O orasi manena naga o Gikimoi wosidailako qaboloka, la o nyawa nagoona imatoba de imatodubawa, ona magena asa wasisangisara de o narakaku waumo. Gena maro o bi basu kanaga isidailako de ihadoku o gota ma hutu ma golaka eko ma ngutuka, so o bi gota la ma sopo qatotorou gena igogou done asa yatoqa de yaumo o uku isosora-sora ma rabaku." 	 आणि झाडांच्या मुळांशी कुऱ्हाड अगोदरच ठेवलेली आहे. आणि प्रत्येक झाड जे चांगले फळ देत नाही ते तोडून आगीत टाकले जाईल.”


Kagena de o Yesus waaso de wotemo onaka, "He! Hino la nimote Ngohi. Nako ngini gena Ngohi aku tinidoto ma ngale ngini o bi nyawa asa niadoto la imote Ngohika, imatero maro o nao niasoma la niatolomu." 	 तो त्यांना म्हणाला, “तुम्ही माझ्यामागे या म्हणजे मी तुम्हांला माणसे धरणारे करीन.”


Kagena o Derbe ma kotaka de o Paulus de o Barnabas o habari qaloloha isihabari sidago o nyawa yadala o Yesus wipiricayaka. Qabolo de ona imabulutu so yakahino kali o Listraka de lo o Ikoniumka, de asa itagi gila-gila o Antiokhia o Pisidia ma daeraka. 	 आणि त्या नगरात त्यांनी सुवार्ता सांगून अनेक लोकांना शिष्य केले. त्यानंतर ते लुस्त्र, इकुन्या आणि अंत्युखिया नगरांना परत आले.


Ngini tinisingangasu igogou, to ngone nanga dorou paaaka qangodu de nanga demo qatotorou nagoonaka bato gena, o Gikimoi aku wonasiapongu. 	 मी तुम्हांस खरे सांगतो की, लोकांच्या पापांची व त्यांनी केलेल्या देवाच्या निंदेची त्यांना क्षमा होईल.


Duma ngona gena, ngaroko o sangisara ma rabaka eko lo o loha ma rabaka, bilasu ani sininga de ani rohe ma nyafusu gena napareta qaloha. Bilasu ngona o sangisara namoku, de o habari ma ngale Yesus Kristus gena notagi nosihabari. So ani manara ma rabaka o kia o Gikimoi wonisitatapuka qangodu magena bilasu namanara. 	 पण तुझ्याबाबतीत स्वत: सावधानतेने वाग, दु:ख सहन कर; सुवार्तेची घोषणा करण्याचे काम कर; देवाने दिलेली सेवा पूर्ण कर.


So ma ngale magegena o orasi manena ngomi minisingangasu o habari qaloloha nginika: Kiaka o Yesus wisiohoka o sone ma rabano gena, o Gikimoi waaka qabolo maro o kia wojajika to ngone nanga ete de nanga topora o Israel ma nyawaka. Komagena lo o Mazmur ma fasali sinotoka isilefo gena o Gikimoi wotemo, 'Ngona gena Ai Ngopa. O wange manena Ngohi tadedemo yangoduka, igogou Ngohi gena to Ngona Ani Baba.' 	 आम्ही त्यांची लेकरे (वंशज) आहोत आणि देवाने हे अभिवचन आमच्या बाबतीत खरे करुन दाखविले. देवाने हे येशूला मरणातून पुन्हा उठविण्याद्वारे केले. आम्ही याविषयी स्तोत्रसंहितातेमध्येसुद्धा वाचतो: ‘तू माझा पुत्र आहेस. आज मी तुझा पिता झालो आहे.’ स्तोत्र. 2:7


O Yesus wotagi kali o Betania ma dokuka, gena o Lazarus awi doku kiaka iqomaka una o Yesus wisiohoka. De kagena womasidiadoka gena o Paskah ma Wange ma Rarame he idumuka, so asa o wange butangasi de yaado. 	 मग येशू वल्हांडण सणाच्या अगोदर सहा दिवस असताना बेथानीस आला. येशूने ज्याला मेलेल्यातून उठविले होते तो लाजर तेथे होता.


Nako komagena o Gikimoi waaka nanga sininga itiai, de ngone o nyawa paakuwa nanga giliri masirete posimane eko pomasihie, de potemo, "Ngohi manena o Gikimoi Awi bobita taaka itiai, so Una aku wotemo ai sininga itiai qabolo Unaka." Komagenawa! Sababu o Jou wositatapuka, nakoso o nyawa la kanaga o Jou Yesus wipiricayaka, de ona magena Una asa manga sininga waaka itotiai. 	 मग आमच्या बढाई मारण्याचे प्रयोजन काय? ती वगळ्ण्यात आली. कोणत्या प्रकारच्या नियमाने? कर्माच्या काय? नाही, तर ज्यामध्ये विश्वास आहे, त्याच्या आधारे.


De lo upa o pipi foloi niodesere, duma o kia de maena bilasu nisanangi. Sababu kanaga o Gikimoi wotemoka, "Ngohi asa ma moiwa tonidongosa ngona." 	 आपले जीवन पैशाच्या लोभापासून दूर ठेवा व तुमच्याकडे जे आहे त्यातच समाधान माना. कारण देवाने असे म्हटले आहे. “मी कधीही तुला सोडणार नाही, मी कधीही तुला त्यागणार नाही” अनुवाद 31:6


Kanaga o piricaya ma jarita de maenasi so ngohi aku tinidedemo nginika, duma ai orasi gena asa ipasaka. Duma ngohi tosingangasu waasi o Gideon, o Barak, o Simson, o Yefta, o Daud, o Samuel de lo o bi nabi ma binuka ona magena yangodu manga jarita. 	 मी आणखी काय सांगू? गिदोन, बाराक, शमशोन, इफ्ताह, दावीद, शमुवेल आदि संदेष्टे यांच्याबाबत सांगू लागलो तर वेळ पुरणार नाही.


Kagena de Una watemo, "Igogou, ngini manena nikokulai! So itero maro ma nabi Yesaya wotemo iqomaka de wosilefoka ma ngale ngini manena o Gikimoi wotemo komanena, 'O bi nyawa ona magena ihoromati Ngohi, duma cawali manga uru ma kahika, duma manga siningaka gena ihiwa. 	 येशू त्यांना म्हणाला, “यशयाने जेव्हा तुम्हा ढोंगी लोकांविषयी भविष्य केले तेव्हा त्याचे बरोबरच होते. यशया लिहितो, ‘हे लोक ओठांनी माझा सन्मान करतात परंतु त्याची अंत:करणे माझ्यापासून दूर आहेत,


So Una wosulo, "Nitagi kadoka o dokuka done o nyawa moi niwimake de nitemo unaka, 'Baba Guru wotemo: Ai orasi yaadoka. Ngohi todupa tosilamo o Paskah ma Wange to ngona ani tahuka dede Ai muri-muri mingodu bai!' " 	 येशू म्हणाला, “ज्याला मी ओळखतो अशा त्या माणसाकडे खेड्यात जा आणि त्याला म्हणा, ‘गुरूजी म्हणतात: माझी वेळ जवळ आली आहे. तुझ्या घरी मी माझ्या शिष्यांसह वल्हांडण सण साजरा करणार आहे.”‘


Ona magena o nyawa yasimoku o adati de o galepu ma bio idala de qatotubuso, duma ona masirete lo o nyawa yariwowa la o adati de o galepu magena yamote. 	 वाहावयास अवघड असे ओझे ते बांधतात व ते ओझे लोकांच्या खांद्यांवर देतात व ते स्वत: ते ओझे उचलायला एक बोटदेखील लावत नाहीत.


Duma ngini ningodu manena asa niboditowa de nia kia naga moi lo waali asa isisa, so ma ngale nia rohe ma buturu iliho ngohi togolo de tinigegego nginika la, ngaroko ka ma cunu lo, hitilahi nioqo kasi." 	 तुम्ही थोडे तरी खा. कारण तुमचा टिकाव लागण्यासाठी तुम्ही खाणे जरुरीचे आहे. तुम्ही खावे अशी मी तुम्हांला विनंति करतो. तुमच्यापैकी कोणाच्या केसालाही धक्का लागणार नाही.”


Qaboloku de o Gikimoi Awi Gurumi magena o Yesus wingaho o tona ibobeleuka la o Iblis iwibaja la ma ngale o dorouku wisitura. 	 मग पवित्र आत्म्याने येशूला रानात नेले. मोहात पाडून सैतानाने त्याची परीक्षा घ्यावी म्हणून त्याला तेथे नेण्यात आले.


Kagena de o Sabat ma wange ma simaka o kota ma nyawa magena he yangodu yahino imatolomu o puji ma tahuka la isigise o Jou Awi demo. 	 पुढील शब्बाथवारी शहरातील जवळ जवळ सर्व लोक देवाचे वचन ऐकण्यासाठी एकत्र आले.


So kagena de Una wotemo onaka, "O dodoto kekiaka Ngohi tinidodoto nginika, manena upa nitemo Ngohi masirete tositatapu so tinidoto, duma Una Ngohi woisusuloka la Ngohi tahino gena Ai dodoto qangodu manena ma sihino gena Una woidoto. 	 येशूने उत्तर दिले, “मी ज्या गोष्टी शिकवितो त्या माझ्या स्वत:च्या नाहीत. माझी शिकवण मला पाठविणाऱ्या पित्याकडून आलेली आहे.


O bi nyawa isususa, o wange isigeto-geto nako niadupa de ngini aku niariwo isususa ona magena, sababu ona salalu kanaga igoge to ngini nia sidongirabaka. Duma Ngohi de ngini asa pomakangaho iteka kawa. 	 गरीब तर नेहमी तुमच्याजवळ असतील आणि पाहिजे त्या वेळेला त्यांना मदत करणे तुम्हांला शक्य आहे. परंतु मी नेहमीच तुमच्याबरोबर असेन असे नाही.


Nako komagena, de kanaga Ai Baba lo wisimulia, sababu ngini nia sopo idala de komagena lo o nyawaka niasikelelo igogou ngini gena to Ngohi Ai nyawa nimomote. 	 तुम्ही पुष्कळ फळ दिल्यानेच माझ्या पित्याचे गौरव होते, आणि तुम्ही माझे शिष्य व्हाल.


Qabolo de ona magena moi-moika yahike de yasitoku o juba qaaare. Qabolo de ibeseso onaka o orasi ma cunu itamahasi, sidago ona manga dodiao o Gikimoi Awi sosulo-sosulo gena yatooma kali la manga dala gena itiai yamote maro o Gikimoi wositatapuka. 	 त्या प्रत्येक आत्म्याला मग एक एक पांढरा शुभ्र झगा देण्यात आला. आणि त्यांना सांगण्यात आले की, त्यांचे काही बांधव ख्रिस्ताच्या सेवेत आहेत व यांना जसे मारण्यात आले, तसे त्यांनाही मारण्यात येईल व ते पूर्ण होइपर्यंत त्यांनी थोडा वेळ थांबावे.


So de Ai jarita magena nako o ngopa yasinoto gena, naguuna ma baba awi dupa igogou waakaka." De o Yahudika manga roriri ona magena yotemo, "Woriria." So Una wotemo onaka, "Ngini tinisingangasu igogou, o balastengi itotolomu de lo o ngopeqeka isusundali de manga rohe imasiiija, ona magena o Gikimoi asa waqehe qaloha la Awi pareta ma rabaka yowosa, upa ngini. 	 त्या दोघांपैकी कोणत्या मुलाने वडीलांची आज्ञा पाळली?” ते म्हणाले, पहिल्या मुलाने.” येशू त्यांना म्हणाला, मी खरे सांगतो, जकातदार व वेश्या हे वाईट लोक आहेत असे तुम्हांला वाटते, पण ते तुमच्या अगोदर स्वर्गाच्या राज्यात जातील.


Nakoso ngone lo o orasi manena o dunia ma bi dokuka asa nanga dodara o nyawaka maro ma Kristus lo wonadodaraka, de done ma orasi o Gikimoi o nyawa yangodu manga dorou de manga loha ma sopo asa wafanggali itotiai, de o orasi magenaka ngone asa de nanga baranika de upa lo inamodo. 	 अशा प्रकारे आमच्याबाबतीत प्रीति पूर्ण होते यासाठी की न्यायाच्या दिवशी आम्हाला दृढविश्वास प्राप्त व्हावा. अशा प्रकारचा आत्मविश्वास आमचा आहे कारण या जगामध्ये जे जीवन आम्ही जगत आहोत ते ख्रिस्ताच्या जीवनासारखे आहे.


De ngini gena bilasu niaaka maro isilelefo o Buku ma rabaka itemo, "So nakoso nia lawangi kanaga yasapi eko manga kiri qadudu, bilasu ona niariwo niahike o ino la ioqo, de o ake la iudo. De nia manara magena ona niasimaqe so manga dorou nginika imatoba de imatoduba." 	 “तुमचा शत्रू भुकेला असल्यास त्यास खावयास द्या, तहानेला असेल तर प्यावयास द्या. कारण असे केल्याने तुम्ही त्याच्या डोक्यावर निखाऱ्यांची रास कराल.” वाइटाने जिंकले जाऊ नका तर चांगल्याने वाइटास जिंका.


Sababu nako ngohi de lo ngini manena, ma ngale nanga sininga itotiai gena ngone pongongano done asa o Gikimoi waaka. O wange moiku done o Gikimoi asa waaka wosibolo, de ma ngale magegena ngomi miodamahasi. Sababu o Gurumi Qatetebi asa waakaka, so done o Gikimoi waaka gena igogou ngomi aku miopiricaya. 	 आम्ही तर आत्म्याने विश्वासाकडून न्यायीपणाच्या आशेची वाट पाहात आहोत.


Sababu de o Gikimoi Awi kuasa ma roriwo so o Paulus aku waaka o nonako ilalamo de ifoloi iqoku so yohairani. 	 देवाने पौलाच्या हातून असामान्य चमत्कार घडविले.


So nakoso o bi moi-moi isilelefoka gena niopiricayawa, de idodooha sidago ngini aku niopiricaya to Ngohi Ai demo." Ma ngeko komagena ma ngale o Yahudika manga roriri manga sininga ma dupa gena Una wasikeleloka. 	 परंतु मोशूने जे लिहिले आहे त्याच्यावर तुम्ही विश्वास ठेवीत नाही, तर मी सांगतो त्या गोष्टींवर तुम्ही विश्वास ठेवू शकणारच नाही.”


So upa he ngone pohairani, nakoso o Iblis awi nyawa wileleleani ona magena inasihaga so idadi maro o nyawa o Gikimoi wileleleani itotiai. Ma dodoguka, done asa ona yafanggali de o sangisara kiaka isitetero de to ona manga manara ma sopo. 	 म्हणून त्याचे सेवकही जर न्यायीपणाच्या सेवकाचे रुप धारण करतात, त्यामुळे त्यात आश्चर्य वाटण्यासारखे काही नाही, त्यांचा शेवट त्यांच्या कार्याप्रमाणे होईल.


Kagena de o nyawa wikokitoka magena womasitudu onaka, de wangangapo sidago manga baju lo waraca-racaka de manga rohe lo waqabo-qaboka, qabolo de ona yatumudingi iloqaka o tahu magena ma rabano. 	 मग ज्याला दुष्ट आत्मा लागला होता त्या मनुष्याने त्यांच्यावर उडी मारली. त्याने त्यांच्यावर सरशी केली व त्यांना पराभूत केले. तेव्हा ते दोघे उघडे व जखमी होऊन घरातून पळाले.


O Jou Yesus asa o nyawa ma dorou magena wosulo witooma, sababu o nyawa una magena wahino de o Iblis ma kuasa ilalamo wisiputuru. De una aku waaka o nonako ihahairani la awi kuasa o bi nyawaka wasikelelo, de lo wokulai de wotemo magena o Gikimoi iwisulo so una aku waaka. 	 दुष्टाचे येणे सैतानाच्या सामर्थ्याने होईल आणि त्याच्या येण्याबरोबर खोटे चमत्कार, चिन्हे आणि अद्भुत गोष्टी घडतील.


De Una wotemo ona yangoduka, "Iteka kawa, Ngohi kanena dede nginika de Ngohi asa toliho, kekiaka Una woisusuloka so Ngohi tahino. 	 मग येशू म्हणाला, “मी तुम्हा लोकांबरोबर आणखी थोडा काळ राहीन. नंतर ज्याने मला पाठविले, त्याच्याकडे मी परत जाईन.


"Kanaga o nyawa moi lo yahiwa la o poci watupuka, de lo o poci magena o kula wositalakeka, eko o dangi ma litimika wahadoku. Duma bilasu o poci magena wahado ma dadamika, ma ngale o nyawa lo yowosa de aku ma siwa gena yangodu yakelelo. 	 “कोणीही दिवा लावून तो भांड्याने झाकून ठेवीत नाही, किंवा खाटेखाली ठेवीत नाहीत, तर तो दिवठणीवर ठेवतात, यासाठी की जे आत येतात त्यांना प्रकाश दिसावा.


So bai o Yerusalem ma kota ma rabaka, eko o Yerusalem ma bi puji ma tahuka, eko lo o Gikimoi Awi Tahuka gena ma moi waasi o Yahudika ikelelo ngohi de o nyawa moi mimatekekangamo eko ngohi o gangamo tosigoko. 	 मी मंदिरात कोणाशी वाद घालताना, सभास्थातात किंवा बाहेर कोठे कोणाला चिथावून देताना या लोकांना आढळलो नाही.


De lo sababu ona gena ngaroko imasunawa duma o bobita gena yaaka qaputuru, so Una bilasu ngini magegena winisisala de winisifanggali de o dorou. Sababu ngaroko ngini de o bobita yalelefo de lo nimasunaka, duma o bobita magegena niaakawa bai! 	 ज्या मनुष्याची शारीरिक रीतीने सुंता झाली नाही आणि जो नियमशास्त्र पूर्ण करतो, तो ज्या तुम्हांला लिखित नियम व सुंता आहे, तरी नियमशास्त्र मोडता त्या तुमचा न्याय करील.


De o Gikimoi Awi dodoto ifoloi ilamo gena maro Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "Maro ngini nia rohe masirete niadodara, komagena nia dodiaoka lo bilasu niadodara." De nakoso igogou ngini o demo ilamo magegena la niaaka, de ngini asa niaaka o moi-moi qaloloha de itotiai. 	 जर तुम्ही पवित्र शास्त्रातील महान आज्ञा “आपल्या शेजाऱ्ावर आपल्यासारखीच प्रीति करा” पाळता तर तुम्ही योग्य करता.


De ngomi o habari miise gena ngini nimuruo naga nibusengi so nimanarawa so o manara moi lo niaakawa, de ka cawali o nyawa manga aturu moi-moika kanaga ngini lo nicapu. 	 आम्ही हे सांगतो कारण आम्ही ऐकतो की तुमच्यापैकी काही जण आळशीपणाचे जीवन जगत आहेत. ते काहीच काम करीत नाहीत. उलट कोणत्याही दिशाहीन असल्यासारखे इकडे तिकडे फिरत असतात. (इतरांच्या कामात दखल देतात)


So o bi prajurit yasulo la itagi so yahino de ma nonoma gena yasisasangahadi yasinoto o Yesus Awi dateka, ona magena manga qohu yatepi. 	 म्हणून शिपायांनी येऊन येशूबरोबर वधस्तंभी खिळलेल्या पहिल्याचे व नंतर दुसऱ्याचे पाय मोडून टाकले.


Kagena de ngohi o gogelelo moili takelelo kali, kanaga o Duba ma Goho gena womaokoye o Sion ma talaka, komagena lo o nyawa yacala 144. De o nyawa ona magena moi-moi manga bioka Awi ronga de lo ma Baba Awi ronga isilefoka. 	 मग मी पाहिले, आणि तेथे माइयासमोर कोकरा होता. तो सियोन पर्वतावर उभा होता. त्याच्याबरोबर 1,44,000 लोक होते. त्यांच्या कपाळांवर त्याचे आणि त्याच्या पित्याचे नाव लिहिलेले होते.


O Petrus ka wobicarasi, de o lobi-lobi o bolu moi iuti so yasaoka, sidago una de awi dodiao kagena lo yamodo. 	 पण तो या गोष्टी सांगत असता एक मेघ खाली आला आणि त्याने छायेने झाकून टाकले. त्यांनी मेघामध्ये प्रवेश केल्यानंतर ते घाबरले.


So wotagi de o didiki o kota magena watugaka. O kota magena ipasagi iha so ma doduga gena ma gaku imatero lo de ma ngoha. Watugaka, de waeto ma gaku o stadia 12,000 (eko o kilo 2,400), de komagena lo ma ngoha bai lo ma gaku gena ka imaketero. 	 नगर चौरस आकाराचे होते. त्याची लांबी व रुंदी सारखीच होती. देवदूताने सोन्याच्या मोजपट्टीने नगराचे माप मोजून पाहिले. ते पंधरा हजार मैल भरले. नगराची लांबी, रुंदी व उंची समसमान होत्या.


Ma langika, de una o pipi o salaka ngai sinoto waqehe de wihike o tahu ma duhutuka, de wotemo, 'Una manena nowipalihara. Done ngohi nonena asa tahinoli, de nakoso o sou de o ino ma ija la ma pipi ifoloi gena, qangodu asa ngohi tofangu eko ani pipi tatagali.' " 	 दुसऱ्या दिवशी त्याने दोन दीनार। (सुमारे वीस रुपये) काढले आणि उतारशाळेच्या मालकाला दिले व म्हणाला, “याची चांगली देखभाल कर म्हणजे यापेक्षा जे तू अधिक खर्च करशील ते मी परत आल्यावर तुला देईन.”‘


de lo wotemo, "Ya Jou, kodo! Nowigalusiri ai ngopa. Una manena wimusu. Ma para idala o toka iwingosa de awi rohe wosipapaka foloi qaputuru, sidago o uku ma rabaku wiuumo komagena lo o ake ma rabaku. 	 “प्रभु, माझ्या मुलावर दया करा. त्याला फेफरे येतात व त्याचे फार हाल होतात कारण तो सारखा विस्तवात आणि पाण्यात पडतो.


So idadiwa o gota qaloloha gena ma sopo qatorou, de lo o gota qatotorou gena ma sopo qaloha. 	 चांगल्या झाडाला वाईट फळे येणार नाहीत, आणि वाईट झाडाला चांगली फळे येणार नाहीत.


Ma orasi magena ipasaka, o Lewi o rarame waaka awi tahuka, de o Yesus womatamiye wooqo. De o balastengi itotolomu yadala de o bi nyawa yadala manga sininga qatotorou o bi kawasa yahoholu, ona magena lo imatamiye yooqo de o Yesus. 	 नंतर लेवीने त्याच्या घरी येशूसाठी मोठी मेजवानी दिली. जकातदारांचा आणि इतर लोकांचा मोठा जमाव त्याच्याबरोबर जेवत होता.


Magena de o roriri yamonahalo de yaruha ona magena o Gikimoi Awi simaka imatatami, to ona manga pareta ma kursika ona ibukuku de manga suba yatide Unaka. 	 मग जे चोवीस वडील सिंहासनावर बसले होते, ते आपल्या चेहऱ्यावर पडले त्यांनी आणि देवाची भक्ति केली. हे वडील देवासमोर त्यांच्या सिंहासनावर बसले.


So kagena de ona isupu o boosuno, gila-gila iloqa imagogora sababu imasidotirineku de yosawangi icarawa. Sababu yamodo poli so o nyawa moika lo ona isingangasuwa. 	 मग त्या बाहेर गेल्या आणि भीतीमुळे कबरेपासून पळाल्या. त्यांना आश्चर्य वाटले. त्यांनी कोणाला काहीही सांगितले नाही. कारण त्या भयभीत झाल्या होत्या.


So ma ngale to ona manga galaki moi-moi ngohika magena iterowa, so patotiai ona yaakuwa isidiado ngonaka. 	 हे लोक माझ्याावर जो आरोप ठेवीत आहेत, तो त्यांना तुमच्यासमोर सिद्ध करता येणार नाही.


Ma Kristus Una masirete gena ngone wonasirimoi de wonasikomote. Ma orasi Una o sangahadika wosone, de Una o Yahudika manga adati de manga galepu, ena gena manga bobita de manga sulo, magena qangodu watupuka. Waaka komagena so o Yahudika ma nyawa de o Yahudika ma nyawa yasowo asa imarimoika. Ngaroko iqomaka ona imatekekalawangi, maro o boberesu moi kanaga inasikitingaka, duma magena Una wasisaka. Komagena ma ngale ngone inangodu aku wonasirimoi la podadi maro o nyawa qamomuane o bolu moi, so ngone de Una pomarimoika. So komagena Una ngone wonasirimoi de wonasikomote. 	 त्याने नियमशास्त्र त्याच्या नीतिनियमांसहित रद्द केले. यासाठी की स्वत:मध्ये दोघांचा एक मानव निर्माण करुन शांति करणे त्याला शक्य व्हावे.


Duma o Yesus wosango wotemo, "O boulamo o pongaka de ma aru de lo o namo de ma igu, duma Ngohi o Nyawa ma Duhutu Ai ngihi ihiwa la ma ngale tomasidodogu." 	 येशू त्याला म्हणाला, “कोल्ह्यांना राहायला बिळे आणि आकाशातील पाखरांना घरटी आहेत. परंतु मनुष्याच्या पुत्राला डोके सुद्धा टेकावयास जागा नाही.”


O orasi magenaka ngini o wange isigeto-geto niamote o ngeko qatotorou gena maro de o nyawa o Gikimoi wihoholu so o dorou yodupa yaaka, ena gena kanaga ngini lo niaaka o Iblis awi dupa. O Iblis gena o kuasa qatotorou o ngawa-ngawaka wapopareta, de lo sidago o orasi manena nagasi o nyawa o Gikimoi wisigogiisewa to ona manga siningaka womanara. 	 ज्यामध्ये तुम्ही पूर्वी जगत होता, जगातील दुष्ट मार्गाचे अनुकरण करीत होता, आणि आपल्याला न दिसणारे आध्यात्मिक सामर्थ्य ज्याच्याकडे आहे त्या सताधीशाचे अनुकरण करीत होता. जे देवाच्या आज्ञा पाळीत नाहीत त्यांच्या जीवनामध्ये हाच आत्मा कार्य करीत आहे.


So qabolo de o Yesus o dokuka womahoika, de maro Awi biasa moi so wotagi kali o Zaitun ma Talaka, de lo Awi muri-muri wimote. 	 तो निघाला आणि नेहमीप्रमाणे जैतूनाच्या डोंगराकडे गेला व शिष्यही त्याच्या मागोमाग गेले.


Komagena so ona yasigaro o bi Yahudika ma nyawa, de manga roriri, de lo o bi guru agama la yahika o Stefanus iwitago de wingaho o Mahkamah Agamaka. 	 त्यामुळे लोकसमुदाय, यहूदी वडीलजन आणि परुशी लोक भडकले. ते इतके चिडले की, त्यांनी येऊन स्तेफनाला धरले. आणि त्याला यहूदी लोकांच्या (पुढाऱ्यांच्या) सभेत नेले.


o Zebulon, o Yusuf de lo o Benyamin. 	 जबुलून वंशातील 12,000 लोकांना योसेफ वंशातील 12,000 लोकांना बन्यामिन वंशातील 12,000 लोकांना


So kagena de o bobareta isulo o Yason de awi dodiao ipipiricaya ona bilasu manga sala magena ifangu kasi de o pipi, qabolo de asa ona yapalako. 	 त्यांनी यासोनला व इतर विश्वासणाऱ्यांना दंड भरण्यास सांगितले. मग त्यांनी विश्वासणाऱ्यांना जाऊ दिले.


Komagena so ona kanaga o Gikimoi Awi pareta ma kursi ma simaka imaokoye, de kagena Awi Tahuka o wange de o putu ona iwisuba Unaka. So kagena Una o pareta ma kursika womatatami gena, Una dede ona yangodu igoge ma ngale Una asa ona wajaga. 	 म्हणून आता हे लोक देवाच्या सिंहासनासमोर आहेत. हे लोक देवाची त्याच्या मांदिरात रात्रंदिवस सेवा करतात आणि जो सिंहासनावर बसलेला आहे, तो त्यांचे रक्षण करील.


Ngohi tinidedemo komagena nginika, upa de ma sababu ngohi ai oho ma kurangi ilamo, duma ma sababu ngohi tomadoto qaboloka la o kia de maena, magena ngohi tosanangika. 	 मी हे गरजेपोटी बोलतो असे नाही कारण आहे त्या स्थितीत मी समाधानी राहण्याचे शिकलो आहे.


De komagena hika ngohi lo nisisumbayang Unaka, la tanu Una asa o demo woihike, ma ngale ngohi aku tobarani tasingangasu o nyawaka o habari qaloloha, kiaka ma orasi iqoqomaka o Gikimoi wosimane waasi. 	 आणि माझ्यासाठी प्रार्थना करीत राहा. कारण जेव्हा मी तोंड उघडेन तेव्हा मला संदेश प्राप्त व्हावा. यासाठी की धैर्याने मला सुवार्तेचे रहस्य माहीत करुन देणे शक्य व्हावे.


De nia hawateri qangodu niahike Unaka, sababu igogou Una masirete ngini winisosininga de to ngini nia oho wapaliharaka. 	 तुमच्या सर्व चिंता देवावर टाका, कारण तो तुमची काळजी घेतो,


So ngini tinisingangasu igogou, nakoso ngini niholu o Gikimoi ngini winipareta maro ka o ngopa, ngini magena akuwa niamake o Gikimoi Awi pareta." 	 मी तुम्हांस खरे सांगतो, जो कोणी बालकासारखा देवाच्या राज्याच्या स्वीकार करणार नाही त्याचा तेथे कधीही प्रवेश होणार नाही.”


Nakoso niadodara la ka cawali o nyawa nidododara nginika, de nia manara magena nakoso o Gikimoi wafanggali gena ma loha lo ihiwa. Ngini lo nianako masirete o bi nyawa manga sininga foloisi qatotorou lo ona gena o balastengi itotolomu aku yaaka komagena. 	 कारण जे तुमच्यावर प्रीति करतात त्यांच्यावर तुम्ही प्रीति करीत असाल तर तुम्हांला प्रतिफळ मिळणार नाही. जकातदारही असेच करतात.


De lo ngone ma binuka gena o Yahudika ma nyawa, de ma binukali yasowo. Ngone ma binuka gena pogogilalo, de ma binukali yasowo. Duma ngone moi-moi gena inangodu o Gikimoi Awi Gurumi magena wonasirimoika, la ma ngale ngone podadi maro ka o rohe moi. Ngone inangoduka gena o Gikimoi Awi Gurumi ka ka moi magena wonahikeka, la ma ngale ngone o Gurumi Una magena wonangaho. 	 जर आपण यहूदी किंवा ग्रीक, गुलाम किंवा स्वतंत्र असून आपणांला एकच आत्मा देह म्हणून दिला आहे. कारण एका आत्म्याने आपणाला एक शरीर होण्यासाठी बाप्तिस्मा दिलेला आहे.


Ona ngohi igolowa, duma o Yakobus, o Petrus, de lo o Yohanes ona magena asa igogou inako ka o Gikimoi ngohi woipiricaya so o habari qaloloha gena woihike ngohika, ma ngale totagi tosihabari o bi nyawa o Yahudika yasowo. Gena ka imatero wisipiricaya o Petruska so o habari qaloloha gena wihikeli unaka, ma ngale wotagi wosihabari o Yahudi ma nyawaka. 	 उलट, जेव्हा ते म्हणतात की, विदेशी लोकांना सुवार्ता सांगण्याचे कार्य माझ्यावर सोपविण्यात आले आहे, ज्याप्रमाणे पेत्राला यहूदी लोकांना सुवार्ता सांगण्याचे कार्य सोपविलेले आहे.


Ngomi lo de mia gia masirete miamanara, la ma ngale mia oho ma kurangi aku miamake. De ngaroko o nyawa ngomi imisibicara qatorou, duma ngomi gena ka migolo o Gikimoi asa Awi laha wasidumu onaka. De ngaroko lo o nyawa ngomi imisisangisara, duma ngomi gena ka miamoku. 	 आणि आम्ही श्रम करतो, आम्ही स्वत:च्या हातांनी काम करतो,


De Awi demo magena Una Awi saturu wasimaqe. Duma o nyawa yadadala ona gena yangodu asa de manga nalika ma ngale o nonako ihahairani magena, qangodu kiaka waaaka so magena ona yakelelo. 	 तो असे म्हणाल्यावर जे त्याचा विरोध करीत होते त्यांना लाज वाटली व त्याने ज्या अद्भुत गोष्टी केल्या होत्या त्यामुळे सगळा समुदाय आनंद करु लागला.


Una wotemo onaka, "Nimasitiari, ma ngale o Farisika de o Sadukika manga ragi bai!" 	 तेव्हा येशू त्यांना म्हणाला, “परूशी व सदूकी यांच्या खमिराविषयी सावध असा.”


O nyawa moi kanaga o bi moi-moi magegena igogou wakeleloka, so una wosingangasu qaboloka, de ma ngale o Yesus Kristus gena winisingangasu nginika, la ngini lo aku niwipiricaya o Yesuska. O kia naga wosingongangasu magena ka itero, de una masirete ka wanako awi demo magena itotiai de itetero. 	 ज्या मनुष्याने हे पाहिले, त्याने साक्ष दिली आहे आणि त्याची साक्ष खरी आहे. त्याला माहीत आहे की, तो खरे बोलतो व तो साक्ष देतो यासाठी की, तुम्ही विश्वास धरावा.


So nakoso iqomaka o nyawa moi o beleso waaakaka, una magena wosipeleso to ngohi ai siningawa, duma igogou to ngini nia sininga gena wosipelesoka. Ngaroko, upa sidago ai demo gena foloisi qatubuso, so qalohaka la totemo ngini nia sininga wosipopeleso gena ningoduwa. 	 जर कोणी कोणाला दु:ख दिले असेल तर त्याने फक्त मलाच ते दिले असे नाही, तर काही प्रमाणात तुम्हा सर्वांना दिले आहे. त्यासंबंधी मी फार कठीण होऊ इच्छित नाही.


Kagena de o malaikat wipoputuru moi asa o teto qatotubuso moi waqehe de wosipaka womapela-pelaka o ngoloto ma rabaku qalutu, de wotemo, "Maro o teto qalutu komagena lo o Babel o kota ilalamo manena qangodu asa yaturaba so ihiwaka, sidago lo o kota magenaka yamake kawa. 	 मग एका बलवान देवदूताने जात्याच्या मोठ्या तळीसारखा धोंडा उचलून तो समुद्रात टाकून दिला. आणि म्हणाला: “अगदी अशीच महान बाबेल नगरी जोराने खाली फेकण्यात येईल आणि परत ती कधीही कोणाला सापडणार नाही.


Una Awi manara magegena aku naaka nokaeli. Sababu o Gikimoi wodupawa ngone inamodo, duma Awi Gurumi Qatetebi ma buturu wonahike la ngone de o Gurumi ma kuasa Awi manara magena aku paaka, de powidodara Unaka de o bi nyawaka, de lo nanga siningaka patailako itiai so o moi-moi qaloloha gena aku ka paaka. 	 कारण देवाने आम्हांला भित्रेपणाचा आत्मा दिला नाही. तर तो सावधानतेचा व सामर्थ्याची स्फूर्ति देणारा आतमा दिला आहे.


De lo o kota magena ma rabaka kanaga o bi nabi-nabi de o Gikimoi Awi nyawa de lo o dunia ma bi nyawa yatotooma gena yangodu kagena yatoomaka sidago manga au lo yauhika." 	 त्या नगरीमध्ये संदेष्ट्यांचे देवाच्या पवित्र लोकांचे आणि जगात ज्यांची हत्या करण्यात आली अशांचे रक्त सांडल्याचे दिसून आले.”


O demo magena woise, de o Musa woloqa o Mesirno, so o Midian ma dokuka wogoge maro o nyawa itatagino. De kagena asa wokawi so wamake o ngopa yanau yasinoto. 	 ‘जेव्हा मोशेने त्याला हे बोलताना ऐकले, तेव्हा तो इजिप्त सोडून पळून गेला. आणि मिद्यान्यांच्या देशात उपरी म्हणून राहू लागला आणि तेथेच त्याला दोन मुलगे झाले,


Qabolo de o Jou Yesus wotemo, "Niise o kia ma hakim magena wotetemo. Ngaroko awi sininga gena itiaiwa, duma wodupa womiriwo mobabalo muna magena, sababu mogolo mosidadu-dadu. 	 मग प्रभु म्हणाला, “अनीतिमान न्यायाधीश काय म्हणाला त्याकडे लक्ष द्या.


So kagena o Yahudika ma nyawa de lo o Yunanika ma nyawa yahohoromati, bai yanau de lo o ngopeqeka, yadadala o Yesus iwipiricayaka. 	 यातील पुष्कळ यहूदी लोकांनी विश्वास ठेवला. पुष्कळशा ग्रीक पुरुषांनी व स्त्रियांनी (ज्यांना समाजात महत्व होते.) त्यांनीसुद्धा विश्वास ठेवला.


Nagala ngini kanaga nitemo ngohi ngini tinigolowa, sababu ngini gena ngohi tinidodarawa. Komagenawa! O Gikimoi masirete wanako igogou ngohi ngini tinidodara bai! 	 का? कारण मी तुम्हांवर प्रेम करीत नाही काय? देव जाणतो की, मी तुमच्यावर प्रेम करतो!


Ma moiku, de o imam o bolu moi manga topora o Abia gena manga orasi imanara so kagena o Gikimoi Awi Tahuka o Zakharia o imam manga manara waaka, 	 जेव्हा जख जखऱ्याच्या गटाची मंदिरात सेवा करण्याची वेळ आली आणि त्यावेळी तो तेथे देवाचा याजक म्हणून सेवा करीत होता,


Duma o Yesus womabulutu de ona wangamoka. 	 तेव्हा त्याने वळून त्यांना धमकावले.


Duma manga sininga ma takasiri o Yesus wanako, so wotemo o nyawa awi gia isosoneka gena, "Nahino kanena manga simaka nomaokoye." So igogou una magena wahino kagena womaokoye. 	 त्याला त्यांचे विचार माहीत होते, पण वाळलेल्या हाताच्या मनुष्याला तो म्हणाला, “ऊठ आणि सर्वांसमोर उभा राहा!” आणि तो मनुष्य उठला आणि तेथे उभा राहिला.


Komagena so ngini nimasidodiahi. Upa niaaka maro o nyawa ifufuma, duma maro ka o nyawa icocawaro la magena bilasu niaaka. 	 म्हणून, तुम्ही कसे जगता, याविषयी सावध असा. मूर्ख लोकांसारखे होऊ नका, तर शहाण्या लोकांसारखे व्हा.


O nyawa la kanaga o nyawa ma somoa yagalusiri, ona igogou yosanangi, sababu ona magena lo asa o Gikimoi wagalusiri. 	 जे दयाळू ते धन्य, कारण त्यांचावर दया करण्यत येईल.


sababu ona asa ka yasiosi de o Yesus Awi ronga la asa o Yesus wimote, duma o Gurumi Qatetebi ona ka o nyawa moiku lo wowosa waasi. 	 या लोकांचा प्रभु येशूच्या नावात बाप्तिस्मा झाला होता, परंतु पवित्र आत्मा अजून त्यांच्यावर आला नव्हता.


De ona imajobo waasi, de wotemo onaka, "Nia dodagi ma rabaka upa lo o kia naga nimagaho. Upa nimagaho o didiki, o karong, o maru eko lo o pipi, de nia baju gena ka nia roheka. 	 तो त्यांना म्हणाल, “तुमच्या प्रवासासाठी बरोबर काठी, पिशवी, भाकरी, चांदीची नाणी, दोन-दोन अंगरखे असे काहीही घेऊ नका.


Ma cunusi de Ngohi manena asa ngini nikelelo kawa, qabolo de iteka lo waali de ngini asa Ngohi nikelelo kali." 	 ‘थोड्या वेळाने तुम्ही मला पाहणार नाही, नंतर थोड्या वेळने तुम्ही मला पाहाल.’


"O Rama ma dokuka gena bai kanaga o gari isitoore qaili poli, manga sininga ipeleso de lo qasiri. Kanaga ongo Rahel mododora de moari de lo misiduduga lo moholu bai, sababu ami ngopa yatoomaka." 	 रामा येथे आकांत ऐकू आला. दु:खदायक रडण्याचा हा आकांत होता. राहेल आपल्या मुलांसाठी रडत आहे, पण तिचे सांत्वन करणे अशक्य झाले कारण तिची मुले मरण पावली आहेत.” यिर्मया 31:15


O Yahudika ma nyawa yadala kanaga manga roriri yadongosaka, ma ngale manga piricaya itagali de ikahika o Yesuska, sababu o Lazarus wisioho kali. So o roriri o imamka ma bi sahe magena isitatapuka itemo, "O Lazarus una lo bilasu powitooma." Mutuwade ona imatekefakati gena maro o Yesus, komagena lo o Lazarus, una lo bilasu iwitooma. 	 कारण त्याच्यामुळे पुष्कळ लोक येशूकडे जात होते व त्याच्यावर विश्वास ठेवीत होते.


De wototoro moi nakoso una womanara wokaeli, una magena asa ma noma-noma ma sopo wautu. So nakoso ngona lo o Yesus Kristus Awi manara naaka nokaeli, ma duuruka asa ngona ani manara ma sopo namake. 	 अति श्रम करणारा शेतकरी हा पहिल्या फळाचा वाटा घेणारा असावा.


Nakoso de ani qohu la ngona o dorouku notura, hika la nabitoguka! Lebelaha ngona nooho dede o Gikimoi de ani qohu ka ma sononga, upa sidago de ani qohu ngai sinoto de ngona o narakaku asa niumo.(( 	 आणि जर तुझा पाय तुला पाप करावयास लावतो तर तो काढून टाक. दोन पाय असून नरकात फेकले जावे यापेक्षा लंगडे होऊन जीवनात गेलेले बरे.


Ma orasi ngone kanaga pogoge o dunia qatotorou manena ma rabaka gena he ipasaka, de ma orasi o nyawa o Gikimoi wasisalamati gena he foloisi idumuka. Nakoso komagena, o dorou o moi-moi maro o nyawa manga manara o bubutu ma rabaka, magena ngone bilasu paaka kawa de pomasidailako ma ngale pomanara de nanga sininga ibolowo, la upa sidago o dorou inasitura. 	 रात्र जवळ जवळ संपत आली आहे आणि ‘दिवस’ जवळ आला आहे. म्हणून आपण अंधाराची कामे बाजूला टाकूया आणि प्रकाशाची शस्त्रसामुग्री धारण करु.


Sababu nako o Gikimoi ngone wonapopareta gena, o bobita o kia naga paoqo de paudo gena posigise ma ngale magena qasowo. Duma ma ngale gena igogou o moi-moi o kia itotiai gena paaka, de nanga oho ma rabaka gena ka cawali o rimoi de o sohi, de lo o Gurumi Qatetebi ma buturu so pomore de nanga nalika. 	 खाणे पिणे यात देवाचे राज्या नाही. परंतु नीतिमत्व, शांति आणि आनंद, जो पवित्र आत्म्यात आहे त्यामध्ये आहे.


Kagena de Una wosango wotemo, "He! Ngini manena ningodu niabacaka duma niawosaka, ma ngale o kia ma Kolano Daud asa waaka qaboloka. So ma orasi o Daud de awi nyawa imomote manga ino ihiwa so yasapika, 	 येशूने त्यांना म्हटले, “जेव्हा दावीद व त्याच्याबरोबर असलेल्यांना भूक लागली तेव्हा त्यांनी काय केले हे तुम्ही वाचले नाही काय?


Komagena so ma deka o taungu moruha gena Una asa ona wangamo. Ma ngale ona yangodu manga dorou, so kagena o tona ibobeleuka de yosoneka. 	 आणि तो (देव) कोणावर चाळीस वर्षे रागावला होता? ते सर्व तेच नव्हते काय, ज्यांनी पाप केले आणि ज्यांची प्रेते अरण्यात पडली होती.


Ngaroko o nyawa moi o dunia de ma raba manena he qangodu ka to una, duma qangodu magena ma faida ihiwa, nakoso ma duuru una wisisa sababu wamakewa o oho ka sidutu ikakali. 	 कोणी सर्व जग मिळविले परंतु स्वत:चा नाश करुन घेतला किंवा स्वत:ला गमाविले तर त्याला काय लाभ?


Komagena lo manga peqeka bilasu o moi-moi yaaka maro o nyawa aku yahoromati. So upa o nyawa ma somoa yasibicara qatorou, duma ona bilasu manga sininga de manga rohe ma nyafusu yapareta qaloha, la o nyawa lo aku ona yapiricaya. 	 त्याचमप्रमाणे, (विशेष मदतनीस) स्रियांनीही आदरणीय असावे. त्या चुगलखोर नसाव्यात. तर सभ्य व प्रत्येक बाबतीत विश्वसनीय असाव्यात.


Ngaroko komagena, duma kanaga o nyawa ma somoa ona magena asa Una iwiqehe qaloha sidago lo iwipiricaya Unaka. De ona magena lo asa Una waaka so aku ona imadadi o Gikimoi Awi ngopa-ngopa masirete. 	 काही लोकांनी त्याला आपले मानले. त्यांनी त्याच्यावर विश्वास ठेवला. विश्वास ठेवणाऱ्या सर्वांना त्याने देवाची मुले होण्याचा हक्क दिला.


duma ma ngale o Jou Una magegena so asa pooho eko posone lo ka podupa powisisanangi. Sababu, bai pooho bai lo posone, ngone gena to Una Awi nyawa masireteka. 	 म्हणून जर आपण जगतो किंवा मरतो तर आपण प्रभूचे आहोत.


Kagena de ona itagi isihabari, ena gena o nyawa yangodu bilasu itoba de imatoduba to ona manga dorouno. 	 मग शिष्य गेले आणि लोकांनी पश्चात्ताप करावा म्हणून त्यांनी उपदेश केला.


O Demo magena womadadi de womasitero maro ka o nyawa moi, so Una wooho de wogoge to ngone nanga sidongirabaka. De Awi kuasa gena ma sihino ka ma Baba Gikimoino, sababu ma ngale ma Ngopa womatetengo, so igogou ma Baba Awi kuasa ilalamo gena ngomi lo miakeleloka. De ngomi miwimomote gena igogou to Una Awi laha womisidumuka de o dodoto itotiai gena womidotoka. 	 शब्द मनुष्य झाला आणि आमच्यामध्ये राहिला. आम्ही त्याचे गौरव पाहिले. ते देवपित्याच्या एकमेव अशा पुत्राचे गौरव ख्रिस्ताशिवाय दुसरे असू शकत नाही. तो शब्द कृपा (दयाळूपणा) आणि सत्य यांनी पूर्णपणे भरला होता.


Upa sidago ngini nitemo nako o Barnabas de ngohi la ma ngale o ino de o nao o gogobuno miamake gena, idadiwa, so cawali ngomi misinoto magena bilasu mia oho miasisari. 	 का फक्त बर्णबा व मलाच आमच्या उपजीविकेकरिता काम न करण्याचा हक्क आहे?


Sababu ngini gena ngaroko kanaga nia guru de ma cala-cala la inidoto ma Kristus niwimote, duma ka cawali ngohi tomatengo todadi maro to ngini nia baba. Gena ma orasi ngohi toqomaka, o habari qaloloha tinisihabari so ngini o Yesus Kristus niwipiricayaka. Komagena so ngohi tinidododara ngini maro ai ngopa-ngopa masirete. 	 कारण जरी तुम्हांला खिस्तामध्ये दहा हजार पालक असले तरी पुष्कळ वडील नाहीत. कारण ख्रिस्त येशूमध्ये सुवार्तेच्या योगे मी तुम्हांला जन्म दिला आहे,


La ma ngale ngona asa aku nanako itiai o bi moi-moi qangodu, inidodoto ngonaka gena, igogou de itero. 	 हे मी यासाठी लिहित आहे की, जे काही तुम्हांला शिकविण्यात आले ते खरे आहे, हे तुम्हांला समजावे.


Wotemo kali, "Qadoohaso ngohi noisango noholu. Nagala Ngona noinakowa ngohi de ai kuasa, so aku tosulo Ngona nipalako eko lo nisidasangahadi." 	 पिलात म्हणाला, “तू माझ्याशी बोलण्यास नकार देतोस काय? तुला वधस्तंभावर खिळण्याची किंवा मुक्त करण्याची ताकद मला आहे, हे तुला समजत नाही का?”


De kagena o kota ma boberesu isigogilolino kanaga ma ngora moi isironga o Duba ma Ngora kagena yowosa de ma rabaka kanaga o ake ma lepa moi, magena isironga de o Ibrani ma bahasa itemo o Betesda. O Betesda ma lepa magena isigilolino de o kia naga maro o bi dadaru ngai motoha, duma ma golingasu yagogarade de ma katu qaloloha gena o tetono. 	 यरुशलेमात एक तळे आहेत. त्या तव्व्याला लागून पाच पडव्या आहेत. (होत्या) यहूदिभाषेत। त्या तव्वयाला बेथेझाथा म्हणत. हे तळे मेंढरे नावाच्या वेशीजवळ आहे.


Kagena de Una wosingangasu wotemo, "O bangsa moi yasaturu o bangsa ma somoa, o kolano moi asa yakudoti o kolano ma somoa. 	 मग तो त्यांना म्हणाला, “एक राष्ट्र दुसऱ्या राष्ट्रावर उठेल, एक राज्य दुसऱ्या राज्यावर उठेल.


La upa sidago Ngohi tahino tinisitodokano de tinisitodadaheno ngini o gogiolo ma rabaka. 	 जर तो अचानक आला तर तुम्ही त्याला झोपलेले सापडू नका.


Ngini gena o Gikimoi Awi Jaji ma Buku magena nimadoto nikaeli, sababu nitemo Awi demo ma rabano asa o oho ka sidutu ikakali niamake. Ngaroko, Awi demo magegena igogou ma ngale Ngohi manena so asa inisingangasu nginika, 	 तुम्ही शास्त्राचा काळजीपूर्वक अभ्यास करता. त्या शास्त्राच्या द्वारे आपल्याला अनंतकाळचे जीवन मिळते, असे तुम्हांला वाटते, तेच शास्त्र माझ्याविषयी सांगते!


Nako ngini ai dodiao nipipiricaya gena, o Gikimoi ngini winiasoka la ngini Awi nyawa masirete, ma ngale aku ngini winipalako la o bobita o Gikimoino gena upa he niamote. So ngaroko winipalakoka, duma kanaga de ma batika. Upa sidago lo winipalako ma ngale o dorou nia sininga ma rabaka gena niaaka. Duma ngini winipalakoka ma ngale niadodara o nyawaka, de komagena bilasu nimatekeleleani moi de moika. 	 परंतु स्वतंत्रतेमध्ये राहावे म्हणून तुम्हा बंधूना देवाने बोलावले आहे. फक्त तुमच्या देहाला जे आवडते ते करण्याची एक सबब म्हणून तुमच्या स्वातंत्र्याचा उपयोग करु नका. त्याऐवजी प्रीतिमध्ये एकमेकांची सेवा करा (दास व्हा).


De komagena lo yanau gena o Gikimoi wasidadi ma ngale o ngopeqeka ami dodiao mimomoteka magena lo ihiwa, duma o ngopeqeka muna magena womisidadi ka ma ngale yanau awi dodiao mowimomoteka. 	 आणि मनुष्य स्त्रीकरिता निर्माण केला गेला नाही, तर स्त्री पुरुषासाठी निर्माण केली गेली.


To ona manga sidongirabano o nyawa moi awi ronga o Agabus womaokoye, dede o Gurumi Qatetebi Awi kuasa una wosingangasu wotemo, ma orasi he idumuka done o dunia ma qokuka o bare asa imasidiado so o ino ihiwa. (O bare magena lo idadi ma orasi o Kladius wokolano.) 	 यांच्यापैकी एकाचे नाव अगाब होते. अत्युखियात तो उभा राहिला आणि बोलू लागला. पवित्र आत्म्याच्या साहाय्याने तो म्हणाला, “फार वाईट काळ सर्व पृथ्वीवर येत आहे. लोकांना खायला अन्न मिळणार नाही.” (क्लौदिया राजा राज्य करीत होता तेव्हा त्याच्या काळात हे घडले.)


De ngini lo niarisima o dolomu moi kali o bi nyawa o Gikimoi wipipiricaya ona gena maro Awi ngopa ma domo de manga ronga kanaga isilefo o sorogaka to Una Awi buku ma rabaka. Ngini lo niwirisima o Gikimoika, Una o nyawa yangodu manga manara ma sopo wahihiri. Ngini niarisima lo o bi nyawa de manga sininga itotiai to ona manga gurumi, ona gena kanaga isone iqomaka de manga siningaka o dorou yasisa. 	 आणि तुम्ही प्रथम जन्मलेल्या मुलांच्या मंडळीकडे, ज्यांची नावे स्वर्गात लिहिली आहेत अशांकडे आला आहात, आणि तुम्ही देव जो सर्वांचा न्यायाधीश आहे त्याच्याकडे आला आहात, आणि तुम्ही नीतिमान लोकांच्या आत्म्यांकडे जे पूर्ण आहेत त्यांच्याकडे आला आहात.


So yadadala iwisano unaka, "Nako komagena, de o kia bilasu miaaka." 	 जमावाने त्याला विचारले, “मग आता आम्ही काय करावे?”


Ma ngale magegena o Yahudika ma nyawa de lo o Yahudika ma nyawa yasowo yangodu o Efesuska igogoge lo yogiise, so ona yangodu yohairani icarawa so o Jou Yesus gena foloi iwisihoromati, sababu Una Awi kuasa foloisi qaputuru. 	 इफिस येथे राहणाऱ्या सर्व यहूदी व यहूदीतर लोकांना हे समजले. तेव्हा सर्वांना भीति वाटली, आणि लोक प्रभु येशूच्या नावाचा अधिकच आदर करु लागले.


De ngini manena dede ma Kristus gena nimarimoika so o bi kuasa ma buturu ma sihino o duniano gena niaholuka. Mutuwade bilasu nisigise kawa o bobita moi-moi ifufuma, maro kanaga o dunia ma bi nyawa ma binuka yosigise, ena gena, 	 जर तुम्ही ख्रिस्ताबरोबर मेला आहात व या जगाच्या प्राथमिक शिक्षणापासून मुक्त झाला आहात, तर मग का तुम्ही या जगाचे असल्यासारखे त्यांच्या नियमांच्या अधीन राहाता.


De kagena ma Kristus gena foloi wolamoli de o bi kolano, eko o bi gurumi, eko lo yangodu nagoona bato ikokuasa de ipopareta, so bai o orasi manenaka de lo o orasi ma simaka, to Una Awi kuasa gena ifoloi ilamo de o bi kuasa ma somoano. 	 देवाने ख्रिस्ताला प्रत्येक अधिपती, अधिकारी, सामर्थ्य, प्रभूत्व आणि प्रत्येक सामर्थ्याचे नाव जे या युगातच नव्हे तर येणाऱ्या युगातही दिले जाईल त्या सर्वांपेक्षा उंच ठिकाणी ठेवले.


Ato o malaikat magena wakelelo, de una wosawangi de foloi wimodo. 	 जेव्हा जखऱ्याने त्याला पाहिले तेव्हा तो अस्वस्थ झाला, आणि त्याला भीति वाटली.


Qabolo de o Yohanes Wooosi awi nyawa wimomote yahino o Yesuska, yosano itemo, "Baba, ngomi de o Farisika ma nyawa mioqowa de miudowa, duma qadoohaso to Ngona Ani muri-muri gena ka ioqo de lo iudosi." 	 मग योहानाचे शिष्य त्याच्याकडे आले आणि त्यांनी त्याला विचारले, “आम्ही व परुशी पुष्कळ वेळा उपास करतो. पण तुझे शिष्य उपास करीत नाहीत. ते का?”


"He! Ngini ningodu niise! Kanaga wototoro moi wotagi awi gisisi wosihaja. 	 “ऐका! एक शेतकरी आपले बी पेरावयास गेला.


Kagena de ona imajoboka, itagi o bi dokuka yageto de isihabari o habari qaloloha de lo ibipopanyake yasiloha. 	 ते निघाल्यानंतर सर्व गावातून सुवार्ता सांगत व लोकांचे रोग बरे करीत गेले.


O orasi magena muna mopanyake qatubuso so mosoneka. So miosi qaboloka, de imisidola so mihado kadaku o ngihi iqoqokuka. 	 जेव्हा पेत्र लोदमध्ये होता. तेव्हा तबिथा आजारी पडली व मेली. त्यांनी (लोकांनी) तिचे शरीर धुतले व ते माडीवरच्या एका खोलीत ठेवले.


Ngohi ai gaeli gena ifoloi qaputuru sidago lo o bi nyawa ma Kristus wipipiricaya tasangisaraka. Nako o bobita pamote so nanga sininga itiai o Gikimoika, o bobita magena qangodu ngohi taakaka de ma moi waasi ikalaki. 	 माझ्या आस्थेविषयी म्हणाला तर मी मंडळीचा छळ केला. नियमशास्त्राने ठरवून दिल ल्या नीतिमत्वाविषयी मी निर्दोष आहे.


Nakoso ngone nanga sidongirabaka la kanaga o nyawa nagoona yokakaya so manga oho ma rabaka manga kia naga moi lo ma kurangi ihiwa, de ngaroko yanako manga dodiao ma Kristus wipipiricayaka kanaga moi de manga kurangi ilamo, duma ona yoholu yagalusiri de yariwo, gena igogou ona magena manga sininga ma rabaka manga dodara o Gikimoika gena ihiwa. 	 जर कोणाजवळ जगिक संपत्ती आहे आणि त्याचा भाऊ गरजेत आहे हे तो पाहतो पण तरीही त्याच्यावर दया करीत नाही तर त्याच्यामध्ये देवाची प्रीती राहते असे आपण कसे म्हणू शकतो?


Kagena manga sidongirabano, o ngopeqeka moi mopanyake o au mosidagi de itekaka, duma itogu waasi ma deka o taungu mogiowo de sinoto qabolo. 	 त्या लोकांमध्ये एक स्त्री होती. ती बारा वर्षांपासून रक्तस्रावाने पीडलेले होती.


O nyawa yadadala imatolomuno de imagolo o Pilatuska, wamote awi biasa ma ngale o nyawa moi wipalako o bui ma tahuno. 	 लोक आले आणि पिलाताला तो नेहमी त्यांच्यासाठी करीत असे तसे करायला लावले.


De ona o Yesus Awi manara yakokelelo gena yacarita idodooha so o nyawa wikokitoka magena wisilohaka, de lo ma ngale o bi titi magegena. 	 काही लोक तेथे होते व त्यांनी येशूने काय केले हे पाहिले होते, त्यांनी ज्या मनुष्यात दुष्ट आत्मा होता त्याच्या बाबतीत काय घडले हे इतरांना सांगितले.


So ngomi migolo tanu nanga Jou Yesus Kristus Una masirete de o Gikimoi nanga Baba asa nia sininga isiputuruli de lo iniriwoli, la ngini o moi-moi qaloloha qangodu aku niaaka de nisibicara. Sababu o Jou Yesus asa ngone wonadodara, de nanga sininga wosiputuru, de lo Awi laha ngone wonahikeka la aku nanga ngongano foloi qaputuru. 	 ते तुमच्या अंत:करणाला समाधान देवोत व तुम्ही ज्या प्रत्येक चांगल्या गोष्टी करता अथवा सांगता त्यामध्ये तुम्हाला बळकट करो.


So ma orasi awi pareta o Gikimoi wahoika. de o Daud witide kali la una wodadi to ona manga kolano. De ma ngale una magena o Gikimoi wotemo komanena, 'Ngohi towinakoka o Daud o Isai ma ngopa una igogou Ngohi towidupa, una magena Ai sininga ma dupa gena qangodu asa waaka.' 	 नंतर देवाने शौलाला काढून टाकले. देवाने दावीदाला त्यांचा राजा केले. दावीदाविषयी देव असे बोलला: दावीद, इशायाचा पुत्र, हा मला आवडला, मला ज्या गोष्टी पाहिजेत त्या सर्व तो करील.


Ma orasi o Gikimoi Awi bobita wahike o Yahudi ma nyawaka, de o Lewi awi ngopa de awi danoku ona magena watide la yodadi o bi imam, ma ngale ona gena yamote o bi bobita magena asa aku o nyawa yapareta. Duma o bi imam manga manara magena yaakuwa o Gikimoi Awi simaka o nyawa yatebi. Komagena so o imam moili bilasu witide. O imam wititide magena imatero maro o Melkisedek, de imatero kawa de o Lewi awi ngopa de awi danoku maro o Harun. 	 लेवीय वंशजांच्या याजकीय पद्धतीने लोकांना नियमशास्त्र दिले गेले पण तशा प्रकारच्या याजकीय पद्धतीने लोक धार्मिकदृष्ट्या परिपूर्ण बनू शकले नसते. म्हणून आणखी एका याजकाच्या येण्याची आवश्यकता होती. तो अहरोनासारखा नसून मलकीसदेकासारखा हवा होता.


Sababu o bobita magena ma ngale o ino paooqo eko o moi-moi o duniaka papapake gena igogou isisa gila-gilaka, de ma sihino ka cawali o nyawa manga sulo de manga dodoto. 	 या सर्व गोष्टी त्यांच्या वापराबरोबर नाहीशा होणार आहेत. अशा नियमांच्या अधीन होताना, तुम्ही मानवी नियम व शिकवणूक यांचे पालन करता.


Komagena so, ai dodiao nipipiricaya, ma orasi ngini nimatolomu o roti nioqo de o anggur niudo la niososininga o Jou Awi sone, de ngini magena bilasu nimatekedamaha la ningodu nioqo nirimoi. 	 म्हणून माइया बंधूनो, जेव्हा तुम्ही भोजनास एकत्र येता, तेव्हा एकमेकांसाठी थांबा.


De lo o dunia manena nanga baba ngone inadoto, de ngone ona gena pahoromati de pasigise. Nako komagena, igogou ngone bilasu powisigise o Gikimoi de ma boloika, Una gena nanga Baba o sorogaka, la ngone aku pooho ka sidutu ikakali. 	 याशिवाय आम्हा सर्वांना जगिक पिता असताना त्यांनी आम्हाला शिस्त लावली आणि त्याबद्दल आम्ही त्यांचा आदर राखला. तर मग आम्ही आमच्या आध्यात्मिक पित्याच्या किती तरी अधिक प्रमाणात अधीन होऊन जगले पाहिजे बरे?


So bilasu ngini niosininga kali o bi moi-moi o kia inidodotoka de lo nioiiseka. De tanu kagena ngini nimasigocoho qaputuru de lo nia dorouno nimatoba de nimatoduba. Nakoso ngini gena nidamahawa, de done asa Ngohi tahino nginika, maro o nyawa wototosi moi, de ma orasi gena ngini asa nianakowa muruoka de Ngohi tahino nginika. 	 म्हणून लक्षात ठेवा, जे तुम्हाला प्राप्त झालेले आहे आणि जे तुम्ही ऐकले आहे त्याप्रमाणे वागा. आणि पश्चात्ताप करा. पण जर तुम्ही जागे होत नाही, तर मी एखाद्या चोरासारख येईन आणि तुम्हाला हे कळणार नाही की मी नेमक्या कोणत्या वेळेला तुमच्याकडे येईन.


Sababu kanaga isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, "Ma orasi moi, kiaka Ngohi tositatapuka, gena imasidiadoka, de asa ngona nomatotoore gena toiseka, so tonisisalamati." So ngini gena nimasidodiahi. De o orasi manena qabolo, kiaka o Gikimoi wositatapu qaboloka. O orasi manena qabolo, Una wodupa ngini winisalamati bai! 	 कारण तो म्हणतो, “माझ्या सोयीच्या वेळी मी तुझे ऐकले आणि तारणाच्या दिवसात मी तुला मदत केली.” यशया 49:8 मी तुम्हांला सांगतो, देवाच्या “सोयीची वेळ” आताच आहे. आताच “तारणाचा दिवस” आहे.


Qabolo de o imamka ma bi sahe de lo o Gikimoi Awi Tahu yojajagaka nonena yahino la o Yesus iwitago, de Una wotemo onaka, "Qadoohaso ngini niaka maro Ngohi o nyawa ma dorou, sidago niahino o gogipongo de o sumarangi nigaho la Ngohi nitago. 	 नंतर येशू मुख्य याजक, मंदिराचे मुख्य अधिकारी आणि वडील जे त्याच्यावर चालून आले होते, त्यांना म्हणाला, “तुम्ही तलवारी आणि सोटे घेऊन माझ्यावर चालून आलात, जसा काय मी लुटारु आहे.


So o Pilatus wisano kali Unaka, "Qadoohaso nosango noholu. Hika nakelelo o galaki ma dala magena inisitemo Ngonaka." 	 मग पिलाताने त्याला पुन्हा प्रश्न विचारला, ‘तू उत्तर देणार नाहीस काय? पाहा, ते किती तरी गोष्टीविषयी तुझ्यावर आरोप ठेवीत आहेत!’


Qabolo de o Yesus o tahu moika womatingaka, de Awi muri-muri yahika so imasano, "Kiaso ngomi manena o toka gena miodusu miaakuwa." 	 नंतर येशू घरात गेल्यावर त्याच्या शिष्यांनी त्याला एकांतात विचारले, “आम्ही तो अशुद्ध आत्मा का काढू शकलो नाही?”


O guru agama yamuruo naga yahino o Yerusalemno, de itemo, "Igogou, Una magena o Beelzebul imasiuhoka! Ka cawali o Iblis magena, o bi toka wakokolano gena, wihike o buturu la ma ngale o toka wodusu." 	 यरूशलेमेहून आलेले नियमशास्त्राचे शिक्षक म्हणत होते की, “याच्यामध्ये बालजबूल आहे.” आणि त्या भुतांच्या अधिपतीच्या सामर्थ्याने हा भुतांना घालवून देतो.”


So orasi magena qabolo ma kapita magena wotagi o bi prajurit de manga bi sahe wangoso de ona itagi imagogora yakahino o nyawa yadadala imatotolomuno. De ma orasi o nyawa yadadala wikelelo una dede to una awi prajurit, de ona imatoguka so o Paulus he wingapo kawa. 	 ताबडतोब त्याने काही शिपाई व काही शताधिपती घेतले. व तो यहूदी जेथे पौलाला मारीत होते, तेथे धावत गेला. जेव्हा यहूदी लोकांनी रोमी सरदाराला व सैन्याला पाहिले तेव्हा त्यांनी पौलाला मारण्याचे थांबविले.


So upa sidago ngona gena nohairani nakoso Ngohi totemo bilasu ngona nisibuo kali. 	 तुमचा नवीन जन्म झाला पाहिजे म्हणून मी तुम्हांला सांगितल्याबहल आश्चर्यचकित होऊ नका.


O lobi-lobi ona yataru de ona o Laut Merah yatola, gena ma rabaka ona yangodu o Musa wimote-mote. Magena imatero maro ngone lo nakoso inaosika gena, isinonako igogou ngone o Jou Yesus Awi nyawa wimomote. 	 मोशेचे अनुयायी म्हणून त्या सर्वांचा मेघात व समुद्रात बाप्तिस्मा झाला.


De ma ngeko ma duuruka manena gena aku patailako de panako igogou o nyawa moi awi dodoto ma sihino o Gikimoi Awi Gurumino eko qasowo: Nakoso o nyawa la kanaga yotemo o Yesus Kristus wahino de womasitero maro o nyawa moi gena, igogou ona magena manga dodoto ma sihino o Gikimoino. 	 अशा प्रकारे तुम्ही देवाचा आत्मा ओळखू शकता: प्रत्येक संदेष्ट्याचा आत्मा जो कबूल करतो की, “येशू ख्रिस्त या जगात मानवी रुपात आला.” तो देवापासून आहे.


Qabolo de ngohi toise kali o ili moi koloko o nyawa yadadala manga ili, eko o selera ma ake de ma deneta ma kuguru, eko lo o diwotu ilalamo ma dupuru, gena itemo, "Hika! O Jou Gikimoi Awi ronga posilamo, sababu Una Wokokuasa de lo o nyawa yangodu wakolano. 	 नंतर मोठ्या लोकसमुदायाच्या गर्जनेसारखा आवाज मी ऐकला, तो आवाज महापूराच्या आणि मेघांच्या मोठया गडगडाटासारखा होता. तो लोकसमुदास असे मोठ्याने म्हणत होता की: “हालेलुया! कारण आमच्या सर्वसमर्थ देवाने सत्ता गाजविण्यास सुरुवात केली आहे.


De ma bi toka imagolo Unaka, "Nako Ngona nodupa nomisisupu, de o titika nomidusulo la asa miwosa o titika." 	 ती भुते त्याला विनंती करून लागली, ती म्हणाली, “जर तू आम्हाला ह्यांच्यामधून काढून टाकणार असशील तर आम्हांला त्या डुकरांच्या कळपात जाऊ दे,


Kagena de manga soma yaumoka, de ato yanano, pei, o nao gena ka idala poli iwosa sidago manga soma yaliaye gena he iracaka. 	 जेव्हा त्यांनी तसे केले तेव्हा त्यांच्या जाळ्यात भरपूर मासे लागले. पण त्यांचे जाळे तुटू लागल्याने


De upa nidalu, sababu o nyafusu ma dorou done isibao. Ka qaloha nakoso nginiku la o Gurumi Qatetebi ma kuasa qaasu-asu gena iwosa de nipareta, 	 द्राक्षारस पिऊन झिंगल्यासारखे राहू नका. त्यामुळे मनुष्य सर्वच बाबतीत बेताल होतो. उलट आत्म्याने पूर्ण भरले जा,


Komagena lo o bi dodihimo o ngopeqeka nadoto bilasu manga sininga de o bi moi-moi yaaka itiai de qaloha maro o Gikimoi wodudupa, so upa o nyawa ma somoa manga ronga ma dorou yogaka de upa yatobadalu. De bilasu ona yodupa yadoto o bi moi-moi qaloloha o ngopeqeka ma somoaka. 	 त्याचप्रमाणे वृद्ध स्त्रिना आपल्या वागण्यात आदरणीय असण्याबाबत शिकीव. त्यां चहाडखोर नसाव्यात, तसेच त्यांना मद्यपानाची सवयनसावी व त्यांना जे चांगले तेच शिकवावे.


Duma kanaga lo ma binuka ona itagi o Farisi ma nyawaka, de o kia Una waaakaka magena isingangasu onaka. 	 पण त्यांच्यातील काहींनी परुश्यांकडे जाऊन येशूने जे केले होते ते त्यांना सांगितल.


Ma ngale o habari magegena so ngohi isitatapu todadi o sosulo moi la totagi tosihabari, la o kia ngohi totetemo gena itero de tinikulaiwa. Komagena ngohi bilasu tasihabari o habari itotiai o Yahudika ma nyawa yasowo, la ona magena lo bilasu yopiricaya. 	 आणि या साक्षीचा प्रसार करण्यासाठी मला घोषणा करणारा आणि प्रेषित (मी खरे सांगतो, खोटे सांगत नाही!) असा विदेशी लोकांमध्ये विश्वास आणि सत्याचा शिक्षक म्हणून नेमण्यात आले.


de ngaroko o kia naga moi manga sininga ma rabaka yafikiri qatorou, duma ka yaaka sidago yodupa o nyawa ma somoa yaaniaya de qangodu itemo ka yanako. So o bi nyawa maro komagena manga dupa o Gikimoika gena ihiwa, duma ka yodupa yamote to ona manga nyafusu masirete. 	 विश्वासघातकी, उतावीळ, गर्वाने फुगले, देवावर प्रेम करण्यापेक्षा चैनीची अधिक आवड धरणारे असे होतील;


Ma goginitano eko he qaginita, de Una asa wotagi kali o Gikimoi Awi Tahu ma lolohaka, de kagena o nyawa yadadala kanaga Una widolomuno. So Una womatamiye de ona iwisidodolomuno gena asa wadoto. 	 दुसऱ्या दिवशी सकाळीच येशू परत मंदिरात गेला. सर्व लोक येशूकडे आले. येशू बसला आणि त्याने लोकांना शिक्षण दिले.


Sababu o nyawa la inalalawangiwa, ona magena to ngone nanga dodiao. 	 जो आपल्याविरुद्ध नाही तो आपल्याला अनुकूल आहे.


O nyawa una magena ka woloqa de o bi duba wadongosa sababu una asa ka wisewa, mutuwade una o bi duba gena he wosidooha kawa. 	 मजूर पळून जातो कारण तो रोजंदारीवरचा कामगार असतो, तो मेंढरांची खरी काळजी करीत नाही.


Mutuwade ma orasi o Yahudika ma bi roriri magena imasidiado o Kaisareaka la o Paulus iwikalaki, de ma langino gila-gila ngohi o sidang hakim taaka de tapareta so o Paulus wingoso. 	 म्हणून ते जेव्हा माझ्याबरोबर येथे आले, तेव्हा मी उशीर न करता दुसऱ्याच दिवशी न्यायासनावर बसलो, आणि त्या मनुष्याला समोर आणण्याची आज्ञा केली.


sababu kagena o nyawa ngini niduhuduwa. Duma Ngohi gena igogou iduhudu, sababu Ngohi manena Ai ngale gena igogou o nyawa manga manara qatotorou gena tasitobio. 	 जग तुमचा द्वेष करु शकत नाही. परंतु जग माझा द्वेष करते. कारण जगातील लोक वाईट कामे करतात हे मी त्यांना सांगातो.


Ngini tinisingangasu igogou, ma tuangi gena asa una witide la wodadi to una awi arata qangodu ma jojaga. 	 मी तुम्हांला सांगतो: मालक आपल्या सर्व मालमत्तेवर त्या सेवकाची नेमणूक करील.


So kagena de o Herodes wasulo una wisari, duma ona wimakewa. De o Herodes awi prajurit magena wasasano qaboloka, de wasulo la o prajurit ona magena yatoomaka. Qabolo de o Herodes o Yudea ma kota wodongosa de wotagi wakahika o Kaisarea ma kotaka la kagena wogoge o wange muruo naga. 	 हेरोदाने पेत्राला सगळीकडे शोधले पण तो त्याला शोधू शकला नाही. मग हेरोदाने पहारेकऱ्यांना प्रश्न विचारले व त्यांना मरणाची शिक्षा ठोठावली. नंतर हेरोद यहूदातून निघून गेला. तो कैसरीया शहरात गेला व तेथे काही काळ राहिला.


So ma orasi o Saulus iwimakeka, de una o Saulus iwingaho o Antiokhiaka. So kagena ma deka o taungu moi yogoge de o gogobu imatolomuno so o nyawa yadadala yadotoka. De o orasi magena kagena o Antiokhia ma kotaka ma nonomaka o bi nyawa ipipiricaya yasironga o Kristenka ma nyawa. 	 जेव्हा बर्णबाने त्याला शोधले तेव्हा त्याने शौलाला आपल्यासह अंत्युखियाला आणले. शौलाने व बर्णबाने वर्षभर तेथे राहून पुष्कळ लोकांना शिकवले. अंत्युखियामध्ये येशूच्या अनुयायांना ‘ख्रिस्ती’ हे नाव पहिल्यांदा मिळाले.


La magena qabolo de o Yesus wotemo Awi muri-murika, "Nitagi o deruku nipane la niside kadoka o doku Betsaida o talaga ma sonongaka. Ngohi asa o nyawa yadadala ona magena tasulo iliho kasi." 	 नंतर येशूने लगेच शिष्यांना नावेत बसविले आणि पलीकडे असलेल्या बेथसैदा येथे त्याच्यापुढे जाण्यास सांगतिले. तोपर्यंत त्याने लोकांना निरोप देऊन घरी पाठवले.


Nakoso ngone o nyawa kanaga posasi, de ngone gena posasi de o ronga moi kiaka ifoloi ikukuruye de ngone masirete, ma ngale nanga demo gena isiputuru de o nyawa yoholu kawa. 	 लोक, नेहमी शपथ वाहताना आपल्यापेक्षा जो मोठा असतो त्याच्या नावाचा उपयोग करतात. कारण शपथ ही विदित केलेल्या सत्याची खात्री पटविणे व सर्व वादाचा शेवट करणे यासाठी असते.


So ma kolano awi galusiri asa ibaoka, wamalo o gilalo una magena wigalusiri sidago lo wipalako, de wotemo unaka, 'Ani nagi gena qangodu ngohi tapikika.' 	 त्या मालकाला आपल्या नोकराबद्दल वाईट वाटले, म्हणून त्याने त्या नोकराचे सर्व कर्ज माफ केले आणि त्याला सोडले.


So ngohi asa toliho ai babaka, de totemo unaka: Baba, ngohi kanaga de ai sala o Gikimoika de lo ngonaka. 	 मी उठून आपल्या वडिलांकडे जाईन आणि त्यांना म्हणेन, बाबा, मी स्वार्गाविरुद्ध (देवाविरुद्ध) आणि तुमच्याविरुद्ध पाप केले आहे.


Done ma wangeka o nyawa yangodu manga loha de manga dorou ma sopo o Gikimoi wafanggali itotiai, de muna o Koresarano ma kolano done misioho kali dede ngini o bi nyawa o orasi manena, de muna magena lo asa ngini minisisala. Sababu iqomaka muna gena modupa ma Kolano Salomo wococawaro awi dodoto moise, so muna ami dokuka de asa motagi momakuru-kuruka. Duma kanena naga nia sidongirabaka o orasi manena, ngaroko kanaga wimoi foloi wolamo de o Salomo. 	 दक्षिणेकडची राणी न्यायाच्या दिवशी या पिढीविरुद्ध उठेल आणि ती त्यांचा धिक्कार करील. कारण ती पृथ्वीच्या दक्षिण टोकाकडून शलमोनाचे शहाणपण ऐकण्यासाठी आली, आणि आता तर शलमोनापेक्षाही थोर असा कोणी एक थेथे आहे.


Duma ona magena yopiricaya ma orasi o Filipus wasihabari o habari qaloloha ma ngale o Gikimoi asa wopareta maro o kolano moi de lo o Yesus Kristus Una magena to ona manga Salamati ma Kolano, so yanau de lo o ngopeqeka ona yangodu yaosika. 	 परंतु जेव्हा देवाच्या राज्याविषयीची सुवार्ता आणि येशू ख्रिस्ताचे नाव फिलिप्पाने त्या लोकांना सांगितले तेव्हा त्यांनी त्याच्यावर विश्वास ठेवला. तेव्हा लोकांना बाप्तिस्मा देण्यात आला. त्यांच्यात जसे पुरुष होते. तशा स्त्रियाही होत्या.


De lo ona yodupa itagi yakahika o pasarka, la o nyawa yahoromati de yaaso 'Baba Guru'. 	 बाजारातील मुख्य रस्त्याने जाता येता लोकांनी आपल्याला मान द्यावा याची त्यांना फार आवड असते आणि लोकांनी त्यांना गुरुजी म्हणावे असे त्यांना वाटते.


Komagena so o Yesus iwisimahawa kagena wogogoge so iwisulo Una wosupu manga daerano. 	 मग लोक त्याला आमचा प्रांत सोडून जा असे विनवू लागले.


De ma sababu nanga Jou Yesus Kristus Awi manara nginika, so o kia bato nia oho ma rabaka hika ngini salalu nia sukuru niatide o Baba Gikimoika. 	 आपल्या प्रभु येशू ख्रिस्ताच्या नावात देव जो आपला पिता आहे त्याचे प्रत्येक गोष्टीबद्दल नेहमी उपकार माना.


Ona isingangasuka, duma manga demo gena Awi muri-muri ona magena asa yopiricayawa, itemo manga demo gena cawali manga ade-ade masirete so itiaiwa. 	 पण प्रेषितांना त्यांचे सांगणे मूर्खपणाचे वाटले. आणि त्यांनी त्यांच्यावर विश्वास ठेवला नाही.


Sababu yahiwa o nyawa la aku yanako o bi moi-moi manga sininga ma rabaka, ka cawali o nyawa manga gurumi masirete yanako. Komagena lo o bi moi-moi o Gikimoi Awi siningaka gena, ka cawali Awi Gurumi masirete asa aku wanako. 	 कारण मनुष्याच्या आत्म्याशिवाय त्या मनुष्याच्या गोष्टी ओळखणारा दुसरा कोण मनुष्य आहे? याप्रमाणेच देवाच्या आत्म्याशिवाय देवाचे विचार कोणीच ओळखू शकत नाही.


Kagena de ngohi asa toise o ili moili o sorogano ibicara kugena o Gikimoi Awi nyawa o Babel ma rabaka, gena itemo, "He! Hika ngini Ai nyawa taika nisupu. Upa sidago o Babel ma dorou niamote so ngini lo niaaka komagena, de niamake o dorou ma fanggali gena o bodito qatotorou. 	 मग मी दुसरा एक आवाज आकाशातून ऐकला. तो म्हणाला: “माइया लोकांनो, तिच्यातून बाहेर या यासाठी की तिच्या पापात तुमचा वाटा असू नये यासाठी की तुमच्यावर तिच्या कोणत्याही पीडा येऊ नयेत.


Una wopiricaya o Gikimoika de womaeto Una o Gikimoi ma Ngopa, so hino la pakelelo idodooha o orasi manena o Gikimoi gena wodupa Una wisisalamati." 	 याचा देवावर विश्वास आहे, जर देवाला तो खरोखर पाहिजे असेल तर त्याने त्याला वाचवावे. तो स्वत: असे म्हणत असे, ‘मी देवाचा पुत्र आहे.”‘


Ma orasi ma gubernur o surati magena wabacaka, de o Paulus iwisano wotemo unaka, "Ngona manena o daera kiano ma nyawa." De o Paulus wosango wotemo, "Ngohi manena o Kilikiano ma nyawa." Magena asa ma gubernur winako una o Kilikia ma nyawa, 	 राज्यपालाने ने पत्र वाचले, व पौल कोणत्या प्रांताचा आहे हे विचारले. जेव्हा त्याला समजले की, तो किलिकीयाचा आहे, तेव्हा तो म्हणाला,


Qadoohaso ngini ka baju de nia sininga ihawateri. Niakelelo o dumule de ma leruka. Maena imanarawa de lo o baju iakawa. 	 “आणि तुम्ही वस्त्राविषयी का काळजी करता? रानातील फुले पाहा, ती कशी वाढतात? ती कष्ट करीत नाहीत, आणि ती कातीतही नाहीत,


So, idodooha nianakowa eko niasahe waasi." 	 मग येशू त्यांना म्हणाला, “अजूनही तुम्हांला समजत नाही काय?” येशू बेथसैदा येथील आंधळ्याला बरे करतो


Duma o rohe ma nonomaka, o Gikimoi wosidadadi gena, upa o rohe itotiai o sorogaka. Una wosidadi iqomaka o rohe itotiai o duniaka. Qabolo de Una done asa o rohe itotiai o sorogaka magena wosidadi. 	 परंतु जे आध्यात्मिक ते प्रथम नाही, जे जगिक ते प्रथम, मग जे आध्यात्मिक आहे ते.


Ngohi gena o Gikimoi woisitatapuka ma ngale to Una Awi gogobu ma leleleani moi, la ngaroko ngini o Yahudika ma nyawa nisowo lo o Gikimoi Awi dodoto ma ngale ma Kristus gena qaasu-asu tinisingangasu nginika. 	 देवाच्या आज्ञेप्रमाणे मी एक त्यांच्यापैकी सेवक झालो. ती आज्ञा तुमचा फायदा व्हावा म्हणून दिली होती. ती म्हणजे देवाचा संदेश पूर्णपणे गाजवावा.


Duma o nyawa moi kagena manga sidongirabano awi sumarangi walia de wisioto ma Imam Wilalamo awi gilalo moika, so awi ngau lo waturaka. 	 तेथे जवळ उभे असलेल्यांपैकी एकाने आपली तलवार काढली आणि मुख्य याजाकाच्या नोकरावर वार करून त्याचा कान कापून टाकला.


O malaikat moi kali o Gikimoi Awi Tahuno wosupuli de una o rarari qadodoto moili wacohono. 	 मग दुसरा देवदूत स्वर्गातील मंदिरातून बाहेर आला. या देवदूताकडेसुद्धा धारदार विळा होता.


De kagena o kota magenaka una wamake o Yahudika ma nyawa moi o Pontusno, awi ronga o Akwila. Sababu ma Kaisar Klaudius wosulo qaboloka o Yahudika ma nyawa bilasu o Roma yodongosa, so una de ma peqeka ongo Priskila o Italiano yakahino so asa imasidiado o Korintuska. De o Paulus wotagi ona yasinoto walega. 	 करिथमध्ये पौल एका यहूदी मनुष्याला भेटला ज्याचे नाव अक्विल्ला असे होते. तो पंत येथील रहिवासी होता. आपली पत्नी प्रिस्किल्ला हिच्यासह नुकताच तो इटलीहून आला होता. कारण सर्व यहूदी लोकांनी रोम शहर सोडून गेले पाहिजे असा हुकूम क्लौद्य याने काढला होता. पौल त्यांना (अक्विल्ला व प्रिस्किल्ला) भेटावयास गेला.


O Gikimoi wositatapuka bilasu o nyawa yosone ka ma moi, qabolo de ona manga loha de manga dorou ma sopo wahiri. 	 आणि जसे लोकांना एकदाच मरण व नंतर न्यासानासमोर येणे नेमून ठेवलेले असते,


Itemo, "Nakoso to ngomi mia dodoto gena ngini niamote, de igogou ngini asa o Gikimoi Awi bobitano nipalakoka sidago lo o bi kia naga niodudupa gena he qangodu aku niaaka." Ngaroko manga demo komagena, duma ona masirete maro o gilalo, sababu o nyafusu ma dorou gena kanaga o nyawa ma Kristus wihoholu yodupa yaaka so yaparetaka. Gena maro o nyawa moi la kanaga awi lawangi iwisituraka, so wodadi manga gilalo moi bilasu o manara qatotubuso waaka, sababu una magena ona iwiparetaka. 	 हे जे खोटे शिक्षक आहेत ते लोकांना मोकळीक देण्याचे वचन देतात परंतु ते स्वत:च नाशवंत जीवनाचे दास आहेत. कारण एखाद्या मनुष्यावर ज्या गोष्टीचा पगडा बसलेला असतो त्याचा तो गुलाम बनतो.


O orasi magena o nyawa ipipiricaya yangodu imatekerimoi so to ona manga sininga ka ka moi. So o nyawa moi lo yahiwa to una awi arata masirete de womadengoka, duma o nyawa moi la kanaga awi arata moi-moi qangodu de maena unaka, magena imatero ka to ona yangodu. 	 विश्वासणाऱ्यांचा हा परिवार एक मनाने व ऐक्याने राहत असे. ते एकचित्त होते. परिवारामधील कोणीही आपल्या मालमत्तेवर स्वतंत्र अधिकार सांगत नसे. उलट प्रत्येक गोष्ट ते वाटून घेत.


Kagena de ma doro ma duhutu magena wotemo, 'Dede! Ngohi tinisalawa ngini ai dodiaoka. Igogou, ngini nisimote qabolo nia sewa o wange moi ma manara gena tofangu o pipi o salaka moi. 	 परंतु मळ्याचा मालक त्यांच्यातील एकाला म्हाणाला, मित्रा मी तुझ्याबाबतीत अन्याय करीत नाही. आपण यावर सहमत झालो नाही का की, मी तुला एक चांदीचे नाणे मजुरी देईन?


Ngaroko igogou ngohi gena o nyawa manga simaka tobicara tocawarowa, duma ngohi lo tofumawa. Ce! Ngohi igogou o dodoto itotiai tanakoka. De komagena iqomaka to ngomi mia manara moi-moi gena qangodu ma rabaka ngini masirete niise de lo niakeleloka. 	 मी प्रशिक्षित वक्ता नसेन. परंतु मला ज्ञान आहे. आम्ही हे तुम्हांला प्रत्येक प्रकारे पूर्णपणे स्पष्ट केले आहे.


Komagena imaaka la ma ngale maro o kia naga iqomaka ma nabi Yesaya wosilelefoka gena isiganapuka, de kanaga wotemo, "Jou, nagoona asa yopiricayaka o bi moi-moi o kia naga miasihohabari onaka, de lo nagoonaka asa Ani kuasa nasikelelo." 	 यासाठी की, यशया संदेष्टेयाचे वचन पूर्ण व्हावे: “प्रभु, आमच्या संदेशावर कोणी विश्वास ठेवला आहे. आणि प्रभूचा हस्तप्रताप कोणास प्रगट झाला आहे?” यशया 53:1


Ma duuruka, de o Yesus womasimane kali Awi muri-murika kagena o Tiberias ma Talaga ma dateka. Ma jarita gena komanena. 	 नंतर येशू त्याच्या शिष्यांना पुन्हा दिसला. तो तिबीर्या सरोवराजवळ (जे गालीलात होते) त्या ठिकाणी दिसला. हे अशा प्रकारे घडले:


De o nyawa o Yesus Awi simaka itagi ona magena iwingamo unaka itemo, "He! Nomapopongo!" Duma una gena ka foloisi womatotoore, "O Daud awi ngopa de awi dano moiku, kodo! Noigalusiri ngohi!" 	 जे पुढे चालले होते त्यांनी त्याला गप्प राहण्यास सांगितले. परंतु तो आणखी मोठ्याने ओरडून म्हणाला, “दाविदाचे पुत्र माझ्यावर दया करा!”


Sababu de o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilelefo gena aku una wosinako itiai o Yesus Una magena o Salamati ma Kolano, so de awi kuasa foloi ilamo una imatekeributu dede o Yahudika ma roriri kagena o kawasa manga simaka. 	 जाहीर वादविवादात त्याने यहूदी लोकांना फार जोरदारपणे पराभूत केले. आणि पवित्र शास्त्राच्या आधारे येशू हाच ख्रिस्त आहे हे सिद्ध केले.


O orasi magenaka o nyawa asa o tala de o tetoka igolo de itemo, 'Hika nitura la nimitalake ngomiku!' 	 तेव्हा ते पर्वतास म्हणतील, “आम्हांवर पडा!” आणि ते टेकड्यांस म्हणतील. “आम्हांला झाका!”


Duma o orasi manena kanaga maro iqoqoma gena komagena kawa, sababu ngini de o Yesus Kristus gena nimarimoika. Iqoqoma ngini de o Gikimoi gena ma soa ikuruka, duma o orasi manena naga de ma ngale ma Kristus Awi au ikopola de wosone so ngini asa inisikadate qabolo de o Gikimoika. 	 पण आता, ख्रिस्तामध्ये जे तुम्ही एके काळी देवापासून दूर होता, ते तुम्ही ख्रिस्ताच्या रक्ताने त्याच्याजवळ आणलेले आहात.


So komagena idadika, de o Yesus o tala moiye wodola la waaso o bi nyawa nagoona Una Awi sininga yadahe. So kagena de o bi nyawa ona magena yahino Unaka, 	 नंतर येशू डोंगरावर गेला आणि जे त्याला पाहिजे होते त्यांना त्याने स्वत:कडे बोलाविल. व ते त्याच्याकडे आले.


So o uku ma qopo magena yasisangisara gena, ma dodogu lo ihiwa, komagena o qopo idola o wange de o putu so manga sangisara ifoloi de itogu-toguwa. Komagena ma ngale o nyawa nagoona, nakoso o haiwani ilalago de o giki yatotulada magena yasuba de lo isimaha la manga bioka eko manga giaka o nonako yagakaka." 	 आणि त्यांच्या जळत्या वेदनांतून अनंतकाळसाठी धूर निघेल, जे लोक प्राण्याची उपासना करतात आणि त्याच्या मूर्तीची उपासना करतात किंवा ज्यांना त्याच्या नावाचे चिन्ह आहे. त्यांना रात्र असो किंवा दिवस असो, विश्रांति मिळणार नाही.”


He! Ngini nakoso de nia ngauka tanu, niise o kia Ngohi de o Gurumi Qatetebi so mitemo o bi gogobu-gogobuka. O nyawa nagoona nakoso o dodoto ikokulai yaholu de Ngohi ipiricaya qaputuru maro o prajurit moi imakudubu sidago lo watura, so ona magena ngaroko manga rohe isoneka, duma upa sidago ona asa isone ma sinoto kali. Gena upa sidago o narakaka yaumo." 	 “आत्मा मंडळ्यांना काय म्हणतो हे ज्याला कान आहेत तो ऐको, जो विजय मिळवितो त्याला दुसऱ्या मरणाची इजा होणारच नाही.


O nyawa moi kali kanaga o Gurumi gena wasicatu o piricaya, la una eko muna magena aku o Jou Yesus wipiricaya qaputuru. De o nyawa moi kali kanaga o Gurumi gena wasicatu o kuasa, la una eko muna magena aku o nyawa manga panyake yasiloha. O bi moi-moi wosicocatuka qangodu gena ma sihino Una o Gurumino. 	 कोणाला त्याच आत्म्याने विश्वास व दुसऱ्याला फक्त त्याचा एका आत्म्याद्वारे बरे करण्याचे दान दिले आहे.


Kagena de Una wotagi so o habari qaloloha wosihabari o bi puji ma tahu ma rabaka o Yudea ma daera ma sigilolika. 	 आणि तो यहूदियाच्या वेगवेगळ्या सभास्थानात उपदेश करीत होता.


So ngini o rarame magenaka nitagi niqoma. Ngohi totagi waasi, sababu ma ngale Ngohi tomasikelelo gena ma orasi yaado waasi." 	 तेव्ह तुम्ही सणासाठी जा. मी आत्ताच सणाला येणार नाही. माझी योग्य वेळ अजून आली नाही.”


Duma done ma bati Ngohi tahino kali, de bilasu ngini gena nipiricaya qaputuru Ngohika de lo niodupa Ai manara niaaka. 	 मी येईपर्यंत जे तुमच्याकडे आहे त्याला धरुन राहा.


Igogou, o Jou Yesus o soneno o Gikimoi iwisioho kali. Komagena so ngomi mianako igogou maro ka o Yesus, so done ngomi lo asa o soneno womisioho kali, de ngomi dede ngini lo asa wonangoso to Una Awi simaka. 	 कारण आम्हांला माहीत आहे ज्याने प्रभु येशूला उठविले, तो त्याच्याबरोबर आम्हांला उठवील व आम्हांला तुमच्याबरोबरच त्याच्यासमोर सादर करील.


Ma orasi Una o Yesus o sone ma rabano wisioho kali, de magena he ma para ma saange qabolo Una womasimane Awi muri-murika. 	 येशू मेलेल्यांतून उठल्यावर तो आपल्या शिष्यांस प्रगट होण्याची ही तिसरी वेळ.


Una wahika manga puji ma bi tahuka wodoto, de o nyawa yangodu iwigiliri Unaka. 	 त्याने त्यांच्या सभास्थानात शिकविले, आणि सर्वांनी त्याची स्तुति केली.


Kagena imasidiadoka, de ona iwikalaki Unaka yotemo, "O nyawa Una manena ngomi miwimake o kawasa wasigaro la o ngeko qasosowo yamote. Wotemo upa o balastengi pofangu ma Kolano Wilalamo ma Kaisarka, de lo wotemo Una masirete gena ma Kristus, ena gena o kolano moi." 	 व ते त्याच्यावर आरोप करु लागले. ते म्हणाले, “आम्ही या माणसाला लोकांची दिशाभूल करताना पकडले. तो कैसराला कर देण्यासाठी विरोध करतो आणि म्हणतो की, तो स्वत: ख्रिस्त, एक राजा आहे.”


Kagena de manga sininga ma takasiri Una wanako, so o ngopa wiceceke moi wingahono de wisigokono to Una Awi dateka, 	 पण येशूला त्यांच्या मनातले विचार समजले, तेव्हा त्याने एका लहान बालकाला घेतले व त्याच्याजवळ त्याला उभे केले.


De upa ka o bi moi-moi magegena ngohi he tacoho kawa, duma o orasi manena o bi moi-moi ma somoasi la nakoso isimahawa ngohi ma Kristus towipiricaya, qangodu magena tamalo maro o rugi ilalamo moi ngohika. Ka ma ngale Yesus Kristus to ngohi ai Jou igogou ngohi towinakoka, de komagena la ngohi asa o kia naga moi tamake foloisi ilamo Unaka. Ma ngale Una magegena so o bi moi-moi qangodu magena ai rugi moi de imatero maro ka o remo moi ai simaka, la ma ngale ngohi aku Una magena igogou towimake 	 शिवाय माझ्या प्रभु येशू ख्रिस्ताच्या विषयीच्या सर्वश्रेष्ठ ज्ञानामुळे मी इतर सर्व काही हानि समजतो. त्याच्यासाठी सर्व काही मी गमावलेले आहे. ख्रिस्ताला मिळविण्यासाठी मी सर्व काही कचरा समजतो.


Ona magena Ngohi tasulo la asa itagi o bi nyawa o dunia ma rabaka, imatero maro Ngona noisulo Ngohi so tahino o dunia ma rabaka. 	 जसे तू मला या जगात पाठविले तसे मी त्यांना या जगात पाठवितो.


Kagena de o Yesus o kia bilasu idadi Unaka gena qangodu he wanakoka, so Una asa wotagi wasibubusu ona magena de wotemo, "He! So ngini manena niahino kanena gena naguuna niwisari." 	 मग येशू आपल्या बाबतीत जे काही होणार हे सर्व जाणून पुढे जाऊन त्यांना म्हणाला, “तुम्हांला कोण पाहिजे?”


De ipasaka, Una womasimane Awi nyawa wimomote o bolu moi gena yaratu motoha ifoloika. Ona gena ngaroko yamuruo naga isoneka, duma o orasi manena naga ona ma binuka ka iohosi. 	 नंतर तो एकाच वेळी पाचशे हून अधिक बांधवांना दिसला. त्यांच्यापैकी बहुसंख्य अजूनही जिवंत आहेत, तर काही मेले आहेत.


Duma o Paulus womatoore womaili-ilika, "Upa nomatola! Ngomi mingodu kanena nagasi!" 	 इतक्यात पौल ओरडला, “स्वत:ला इजा करुन घेऊ नकोस आम्ही सर्व येथेच आहोत!”


Ngini nitemo, Ngohi o bi toka todusu de o Beelzebul ma kuasa. Duma kanaga lo nia dodiao masirete ona lo o bi toka yadusu. So idodooha, ona gena de o kuasa kiano so asa aku o bi toka yodusu. Igogou, de o kuasa o Gikimoino. So de nia dodiao manga manara gena isinako itiai to ngini nia galaki ikokulai magena de ma sala. 	 आणि मी जर बालजबुलाच्या सहाय्याने भुते काढतो तर तुमची मुले कोणाच्या सामर्थ्याने भुते काढतात. म्हणून तुमचे स्वत:चे लोक तुम्हांला चूक ठरवितील.


So bilasu ngini o bi dorou moi-moi upa niaaka, maro o nyawa kanaga wosoneka. Ena gena, niholu niaaka o dupa qatotorou de o nyafusu ma dorou qangodu, de lo niholu o arata niodesere. Nakoso magena niodesere gena, imatero de o Gikimoika nisubawa so ka o serika niasuba. 	 म्हणून तुमच्यामध्ये पृथ्वीतलावरील जे काही आहे ते सर्व जिवे मारा. जारकर्म, अशुद्धता, लोभ, दुष्ट इच्छा, अधाशीपणा, जी एक प्रकारची मूर्तिपूजा आहे.


O Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilelefo itemo, "Komagena so, ipasaka, de o nyawa yanau bilasu ma baba de ma awa wadongosa, la una de awi peqeka gena ona asa idadi ka ka moi." 	 शास्त्र सांगते त्याप्रमाणे, “म्हणून मनुष्य त्याचे वडील व आई यांना सोडील व त्याच्या पत्नीशी जडून राहील. आणि ते दोघे एकदेह होतील.”


Kagena de Una wosango wotemo, "Igogou, ngini ka nisosomoa! Ma sababu gena ngini niasahewa o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka ma demo de lo niasahewa Awi kuasa. 	 उत्तर देताना येशू त्यांना म्हणाला, तुम्ही चुकीची समजूत करून घेत आहात, कारण तुम्हांला देवाचे वचन किंवा सामर्थ्य माहीत नाही.


Komagena o ngoma ngai tumudingi Ai gia ma girinaka de lo o silo ngai tumudingi ma dadami o guracino magena, ngaroko nakeleloka, duma ma ngale gena nanakowa. So hika Ngohi tonisingangasu ngonaka: O silo ngai tumudingi ma ngale gena o gogobu tumudingi, de lo o ngoma ngai tumudingi ma ngale gena o bi malaikat, ena gena o bi gogobu tumudingi manga bobareta yajajaga." 	 जे सात तारे तू माइया हातात पाहिलेस आणि ज्यात सात सोन्याच्या दीपसमया तू पाहिल्यास त्यांचा गुपित अर्थ हा आहे: सात दीपसमया या सात मंडळ्या आहेत. आणि सात तारे हे सात मंडळ्यांचे देवदूत आहेत.


O bodito! Kodo! O bodito asa inidahe ngini o bi guru agama de lo o bi Farisi ma nyawaka. Ngini nikokulai! Ngini gena o bi nabi de lo o bi nyawa de manga sininga itotiai to ona manga boosu gena niaaka qaloloha-loha. 	 अहो, परूश्यांनो, नियमशास्त्राच्या शिक्षकांनो, तुम्ही दु:खी व्हाल. तुम्ही ढोंगी आहात! तुम्ही संदेष्ट्यांसाठी कबरा बांधता. आणि जे लोक धार्मिक जीवन जगले त्यांची थडगी सजवता.


Igogou, ngohi tokaeli tinidedemo nginika. Upa sidago ma orasi ngohi tosoneka, de o hali magegena niawosaka de niosininga kawa. 	 म्हणून या जीवनातून गेल्यानंतर या गोष्टींची आठवण करुन देण्यासाठी मी सर्व प्रंसगी प्रयत्नांची पराकाष्ठा करीन.


Imatodoka de Awi muri yaruwange iwimomote gena yakelelo kanaga o nabi yasinoto imatekebobicara de Una. O nabi yasinoto gena o Musa de o Elia. 	 तेव्हा मोशे व एलीया हे त्याच्याशी संभाषण करीत असलेले त्यांना दिसले.


So ngohi togolo Ani muri-murika la yodusu o toka magena, duma ona yaakuwa." 	 मी तुमच्या शिष्यांना तो अशुद्ध आत्मा काढण्याची विनंति केली, पण त्यांना ते शक्य झाले नाही.”


So kagena ngohi itailako qabolo, de ai sala moi lo yamakewa ma ngale ngohi bilasu itooma, de mote ona manga dupa asa ngohi ipalako. 	 त्यांनी माझी चौकशी केली. तेव्हा त्यांची मला सोडून देण्याची इच्छा होती. कारण मरणदंडाला योग्य असा कोणताही गुन्हा मी केला नव्हता.


Ilangi-langi qaginitano, de o Yesus womomika, so wosupu o doku ma duduka so wahika o riho moi imatitingano, la kagena asa Una wosumbayang. 	 अगदी पहाटेच अंधार असतानाच त्याने घर सोडले आणि तो एकांत स्थळी गेला. तेथे त्याने प्रार्थना केली.


Kagena de una gila-gila wosasi wotemo, "Ngaroko tosone, duma igogou ngohi towinakowa o nyawa Una magena maro o kia ngini nitetemo gena!" O orasi magena qabolo o toko isore. 	 मग तो स्वत:ला शाप देऊ लागला. तो जोराने म्हणाला, “मी देवाशपथ सांगतो, येशू हा मनुष्य कोण आहे हे मला माहीत नाही!” पेत्र असे म्हणाला तोच कोंबडा आरवाला.


De upa posidadu-dadu o dodoto kiaka ma ngale pomaosi de o Jou Yesus Awi ronga, eko o dodoto kiaka ma ngale nanga gia pahado o nyawaka. De lo upa posidadu-dadu o dodoto kiaka ma ngale posoneka de aku pooho kali, eko lo o dodoto kiaka ma ngale o fanggali o bi nyawa ma dorouka gena o sangisara ka sidutu ikokakali. Upa o dodoto ma nonoma maro komagena ka posidadu-dadu, duma magena de bilasu podogo kali bai! 	 पुन्हा एकदा देवावरचा विश्वास, बाप्तिस्म्याविषयीची शिकवण, डोक्यावर हात ठेवणे, मृतांचे पुुनरुत्थान आणि अनंतकाळचा न्यायनिवाडा, देवावरील विश्र्वास, आपल्या निर्जीव गतजीवनाचा पश्र्च्त्ताप या मूलभूत गोष्टींचा पाया आपण पुन्हा घालू नये.


Duma bilasu Ngohi Ai sone ma ngeko gena tamote la o bi nyawa o duniaka, ona asa yanako igogou Ngohi Ai Baba towidodara so taaka imatero maro o kia bato Una woisulo Ngohika. Komagena so hino la potagi." 	 परंतु जगाने हे शिकले पाहिजे की, मी पित्यावर प्रीति करतो आणि माझ्या पित्याने जी आज्ञा मला केलेली आहे, नेमके तसेच मी करतो. “चला आता, आपण निघू या.”


O nyawa moi lo asa pamakewa, nakoso o anggur iqoqoma yaudo kasi de yodupa o anggur qamomuane yaudo. Komagenawa, sababu itemo, 'O anggur iqoqoma gena ifoloi qamonge.' " 	 कोणालाही जुना द्राक्षारस प्याल्यानंतर नवा नको असतो कारण तो म्हणतो, “जुना द्राक्षारसच चांगला आहे.”‘


Kagena yahika de o Yesus wotemo Awi muri-murika, "Ngini ningodu manena done niloqa so Ngohi nidongosaka, sababu kanaga o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka asa isilefoka wotemo, 'Ngohi asa ma sowohi towitooma so ma duba iloqa imakokitingaka.' 	 येशू शिष्यांना म्हणाला, “तुम्ही सर्व विशवास गमावून बसाल. कारण असे लिहिले आहे की, ‘मी मेंढपाळास मारीन आणि मेंढरे विखुरली जातील.’ जखऱ्या 13:7


Sababu ngohi toninako ani sininga ma rabaka iwedo de o doosa ngomika, so naakuwa o dorou magena naqoha, koloko o gumi nipilikuka so nomasose lo naakuwa." 	 कारण तुइया मनात कटू मत्सर भरलेला आहे. व तू पापाचा दास झालेला आहेस, हे मला दिसून आले आहे!”


Ona yasinoto lo manga jamani isiru. De yobicara gena ma ngale o Yesus Awi sone kiaka itekawa asa wosiganapu o Yerusalem ma kotaka. 	 आणि ते येशूच्या मरणाविषयी, जे तो यरुशलेमामध्ये पूर्ण करणार होता, त्याविषयी बोलत होते.


De kagena asa ngohi tanako una iwikalaki gena sababu yodupa iwisano ma ngale o Yahudika manga bobita, duma ona iwikalakiwa ma ngale o dorou moi waaka so bilasu o buika wisingosa eko witooma. 	 यहूदी लोकांच्या नियमशास्त्राच्या प्रश्नावरुन त्यांनी त्याला दोषी ठरविले हे मला दिसून आले. पण त्याच्यावर असा कोणताही आरोप नव्हता, ज्याची शिक्षा मरणदंड किंवा तुरुंगवास होईल.


Komagena waaka sidago idadi de isiganapu o kia maro iqomaka o Gikimoi Awi demo ma nabi Yesaya wosilefo qaboloka, ena gena, "Una magena bato nanga sangisara wamoku de lo nanga panyake wosiloha." 	 यशया संदेष्ट्यांच्या द्वारे जे सांगितले होते ते पूर्ण व्हावे म्हणून असे झाले. यशयाने असे म्हटले होते: “त्याने आमच्या व्याधी स्वत:वर घेतल्या, त्याने आमचे रोग वाहिले.” यशया 53:4


Sababu ngohi gena iqomaka ai umuru asa o minggu moi de isunaka. De ngohi lo ai sihino o Israelka ma nyawa moi, ai suku o Benyaminno, de lo ai jojoho o Ibrani ma bahasa de ma adati. De ngohi asa maro Farisika moi o Yahudika manga adati de manga galepu gena tacoho tokaeli de qaputuru. 	 तर मला अधिक वाटते. मी जेव्हा आठ वर्षांचा होतो, तेव्हा माझी सुंता झाली. मी इस्राएल देशाचा आहे. बन्यामिन वंशाचा आहे. इब्री आईवडिलांपासून झालेला मी इब्री आहे. नियमशास्त्राच्या माझ्या दष्टिकोनाबद्दल म्हणाला तर मी परुशी आहे.


Kagena de o Yesus Awi gia watoa so wicoho o Petrus, de wotemo unaka, "Ngona ani piricaya ikurangi. Qadoohaso ani sininga qaceke." 	 आणि लगेंच येशूने आपला हात पुढे करून त्याला धरले व म्हटले, अरे अल्पविश्वासू माणसा, तू संशय का धरलास?


Kanaga Awi muri yamuruo naga imatolomuno, ona magena o Simon Petrus, o Tomas wisironga lo Wosasago, o Natanael o Kana ma dokuno o Galilea ma tonaka, o Zebedeus awi ngopa yasinoto de lo Awi muri yasinotoli. 	 काही शिष्य एकत्र होते. ते म्हणजे शिमोन पेत्र, थोमा (दिदुम म्हणत तो), गालीलातील काना येथील नथनीएल, जब्दीचे मुलगे, व त्याच्या शिष्यांतील दुसरे दोघे दोघे असे ते होते.


Wonihirika, ma ngale Una ngona nowikeleloka de ma ngale Awi ili ngona noiiseka magena bilasu nodadi Awi saksi, de nosihabari o bi nyawa yangoduka. 	 कारण तू जे काही पाहिलेस आणि ऐकलेस, याविषयी तू त्याचा सर्वांसमोर साक्षीदार होशील.


So ona itagi ikahika o Yerusalemka. Una asa wogila-gila, de kogena o ngekoko o nyawa yadadala manga juba isinaho de ma binukali o gota ma daara de ma sosokaka, kiaka manga doroka yaqeheka, so isihaja ma ngale Una iwisihoromati. 	 पुष्कळ लोकांनी आपले अंगरखे येशूसाठी वाटेवर अंथरले. दुसऱ्या काही लोकांनी झाडांच्या फांद्या तोडल्या आणि त्या रस्त्यावर पसरल्या.


Duma una womanosu de wotemo moleleleanika, "Ngohi tanakowa o kia ngona notetemo gena!" 	 पण पेत्राने सर्वांसमोर ते नाकारले. तो म्हणाला, “तू काय म्हणतेस ते मला माहीत नाही!”


Ngona noisidumu qaboloka, igogou asa Ngona noisioho kali, de ngohi inali icarawa, sababu Ngona asa kanaga dede ngohi.' 	 तू मला कसे जगायचे ते शिकविलेस. तू माइयाजवळ येशील. आणि मला मोठा आनंद देशील.’ स्तोत्र.16:8-11


Kagena de o Gikimoi Awi Gurumi idahe de ai sininga wapareta kali, de o malaikat una magena woingaho o tona ibobeleu moika. De kagena ngohi takelelo o haiwani ilalago qasosawala de o ngopeqeka moi mopaneku. O haiwani magena ma sahe ngai tumudingi de ma tadu lo ngai tumudingi, de lo ma rohe ma sigilolino isilefo o ronga-ronga ma dorou idadala isimeta o Gikimoika. 	 मग देवदूताने मला आत्म्याद्वारे वाळवंटात नेले. तेथे मी एका स्त्रीला किरमिजी रंगाच्या श्र्वापदावर बसलेले पाहिले. त्या श्र्वापदाच्या अंगावर वाईट नावे लिहिली होती. त्या श्र्वापदाला सात डोकी आणि दहा शिंगे होती,


Sababu he ma dekaka ma ngale ngohi gena ona inakoka, de ma ngale ngohi ona lo aku isingangasu gena, igogou ngohi o Farisika ma nyawa moi, so mia agama ma bi bobita lo tamote de tacoho qaputuru. 	 ते मला बऱ्याच काळापासून ओळखतात. आणि त्यांची इच्छा असेल तर मी एक परुशी म्हणजे आमच्या यहूदी धर्माच्या एका कट्टर गटाचा सभासद या नात्याने कसा जगत आलो याविषयी ते साक्ष देऊ शकतील.


Ngohi ai edekati qalohawa nako ka jai-jai bato totulu nginika. Nako o Jou woisimaha, de ngohi todupa dede ngini togoge ma orasi gena sutu iteka. 	 जाता जाता तुम्हांला भेटण्याची माझी इच्छा नाही. कारण जर देवाची इच्छा असेल तर तुमच्यासमवेत काही काळ घालवावा अशी इच्छा मी धरतो.


De nioiseka maro o gohiduuru yadala o Yahudika ma nyawa manga bobita o Gikimoino gena yaaka, komagena lo ngohi ifoloi taaka la nagala ai sininga itiai. Komagena maro ai ete de topora manga adati de manga galepu gena tacoho qaputuru de magena tadoto tokaeli. 	 माझ्या यहूदी धर्माच्या पालनाबाबत मी माझ्या वयाच्या लोकांपेक्षा कितीतरी पुढे होतो. माझ्या पूर्वजांनी दिलेल्या शिकवणीविषयी मी त्याला पूर्ण वाहिलेला होतो.


De nagala kanaga o nyawa lo itemo kali, "Idodooha, o Yahudika ma nyawa ona magena o habari ma ngale ma Kristus gena yosihodaka, eko hiwa." De ngohi asa tosango igogou yosihodaka, duma ona lo yoholu isigise. Sababu ma ngale o Yahudika ma nyawa yasowo ona lo o habari qaloloha gena yosihodaka, magena o Musa woqoma wosingangasu, ma orasi o Gikimoi Awi demo o Israelka ma nyawa gena walefo kanaga itemo, "Ngohi asa taaka niasihomu de niadoosa o Yahudika yasowo, ona magenaka lo nitemo o nyawa yofufuma o bangsa lo yasowo." 	 परंतु मी म्हणातो, “इस्राएल लोकांना कळले नव्हते काय?” होय, त्यांना कळले, प्रथम मोशे म्हणतो, “खरे तर ज्या लोकांचे राष्ट्र नाही त्यांचा उपयोग करुन मी तुम्हांला मत्सरी करीन. विश्वासहीन राष्ट्राचा उपयोग करुन मी तुम्हांला राग आणीन.” अनुवाद 32:21


O ngopeqeka nomikokelelo muna magena maro o kota ilalamo moi so yapareta o bi kolano yangodu o duniaka." 	 जी स्त्री तू पाहिलीस ती मोठी नगरी आहे, जी पृथ्वीवरच्या राजांवर सत्ता गाजवील.”


De upa nimaridemo, duma bilasu niadupa o nyawa ma somoa niasigaro la imasidodogu nia tahuka. 	 कुरकुर न करता एकमेकांचा पाहूणचार करा.


O bodito! Kodo! O bodito asa inidahe nginika. Ngini gena niaaka so o bi nabi iqoqoma to ona manga boosu gena qaloloha-loha, ena momongo ona gena kiaka nia ete de nia topora masirete yatoomaka. 	 तुमचा धिक्कार असो, कारण तुमच्या पूर्वजांनी ठार केलेल्या भविष्यवाद्यांसाठी तुम्ही कबरा बांधता.


Ma orasi magena una wakelelo awi nyawa moi o Mesirka ma nyawa wingangapo, so o Musa wahika o Israelka ma nyawa una magena iwiriwo, de wafanggali sidago o Mesirka ma nyawa una magena o Musa witooma. 	 आणि जेव्हा त्याने आपल्या इस्राएली बांधवांपैकी एकाला वाईट वागविले जाताना पाहिले, तेव्हा त्याने त्या इजिप्तच्या रहिवाश्याला मारले, व आपल्या बांधवाची सुटका केली; छळ केला जाणाऱ्या यहूदी मनुष्याच्या वतीने त्याने बदला घेतला.


So o Filipus wotagi de wimote-mote awi padati magena, de woise o Yesaya awi buku ma demo wabaca. So o Filipus wisano, "Baba, o kia ngona nababaca gena, ma ngale ka nasahe, eko hiwa." 	 मग फिलिप्प त्या रथाजवळ धावत धावत गेला, तेव्हा तो मनुष्य वाचत असताना त्याने ऐकले, फिलिप्प त्याला म्हणाला, “तुम्ही जे वाचत आहात, त्याचा अर्थ तुम्हांना कळतो का?”


De lo ngaroko ngone powipiricayawa, duma Una Awi sininga igogou qaloha ma ngale Awi jaji dede ngone Awi nyawaka, sababu Una wokokulaiwa so Awi jaji ma ngale Awi nyawa wasisalamati gena bilasu wosiganapu." 	 जरी आम्ही अविश्वासू आहोत तरी तो अजूनही विश्वासू आहे कारण तो स्वत:ला नाकारु शकत नाही.


Bilasu niosininga kasi nakoso kanaga ngini masirete nimahike o nyawa moika ma ngale ka una niwisigise, maro o gilalo moi bilasu ma tuangi wisigise, de ngini gena igogou nidadi o nyawa una magena awi gilalo niwisigogigise. Komagena ngini lo aku nimasimaha la maro o dorou ma gilalo de nisigise, so done ngini de o Gikimoi nimakitinga ikakali, eko maro o gilalo ma loha la o Gikimoi niwisigise so waaka nia sininga itiai Unaka. 	 खात्रीने नाही. तुम्हांला माहीत नाही काय की जेव्हा तुम्ही स्वत:ला आज्ञापालना करता एखाद्याच्या स्वाधीन करता तर ज्याची आज्ञा तुम्ही पाळता त्याचे गुलाम आहात. तुम्ही पापांत चालू शकता किंवा देवाची आज्ञा पाळू शकता. पापांमुळे आध्यात्मिक मरण येते. पण देवाची आज्ञा पाळल्याने तुम्हांला नीतिमत्व मिळते.


Komagena so o kia bato ngohi taaka, magena de ma meta. Maro womagogogora moi awi meta gena o hadiah wamake, sababu una womagogora ipelu-peluwa, duma ka o ngeko ibobolowo wamote de womaputuru. Komagena lo maro o nyawa moi la kanaga wodubu, de awi dubu gena ka yabolo qangodu. 	 यास्तव मी अनिश्चितपणे नाही तर ज्याला ध्येय आहे अशासारखा धावतो, तसेच जो कोणी नुसताच वाऱ्यावर प्रहार करीत नाही, तसे मी मुष्टीयुद्ध करतो.


So ngohi jai-jai o nyawa tasulo itagi la niaso ngona, de igogou ngona ani sininga qaloha sidago ngona nonena nahinoka. O orasi manena ngomi mingodu mimatolomuka o Gikimoi Awi simaka, la miise o kia o Jou wonisulo ngona nodedemo ngomika." 	 तेव्हा मी लागलीच तुम्हांला निरोप पाठविला, तुम्ही येथे आलात ही तुमची मोठी कृपा आहे. तेव्हा आम्हांला जे काही सांगण्याची आज्ञा प्रभूने तुम्हांला दिली आहे, ते ऐकण्यासाठी आम्ही सर्व आता येथे देवासमोर जमलेले आहोत.”


De nanga ngongano inariwo magena lo maro kanaga o Gurumi Qatetebi masirete lo ma ngale ngone gena wodupa wonariwo. Sababu ngone nanga sininga ma rabaka igamamu de ngone panakowa o kia bilasu pogolo o Gikimoika, la komagena Awi Gurumi aku Unaka womagolo, duma de o demo o nyawa yananakowa, sababu o demo magena ka Awi Gurumi ma demo masirete. 	 जेव्हा आपण कण्हतो तेव्हा आत्माही आपल्या अशक्तपणात आपणांस मदत करतो. कारण कशासाठी आपण प्रार्थना करावी, हे आपणांस माहीतसुद्धा नसते. परंतु आत्मा स्वत: आपणांसाठी शब्दांनी जे व्यक्त करता येत नाही, अशा कण्हण्याने मध्यस्थी करतो.


Hiwaka! Ngini masirete gena aku Unaka nimagolo, sababu Una magegena ngini he winisibosoka. Ngini gena Ngohi nisibosoka, de Ngohi lo igogou nipiricayaka Ngohi o Gikimoino tahino, so Una asa ngini winisiboso. 	 कारण पिता स्वत: तुमच्यावर प्रीति करतो कारण तुम्ही माझ्यावर प्रीति केली व माझ्यावर विश्वास ठेवला की, मी देवापासून आलो.


Upa bai! Idadiwa, nakoso ngini nimatekekitinga komagena, maro ma Kristus gena niwitepi-tepika. Asitagala! Bilasu nimasininga kasi. Nakoso nitemo komagena, de ma ngale ngohi, Paulus gena, maro nia dagali moi so isidasangahadika eko lo de o ake nisiosi la nidadi to ngohi masirete ai nyawa imomote. Komagena upa bai! 	 ख्रिस्त विभागला गेला आहे का? पौल वधस्तंभावर तुमच्यासाठी खिळला गेला होता का? पौलाच्या नावाने तुमचा बाप्तिस्मा, झालाय का?


De ma sababu to ona manga manara ma pipi wisicoho unaka, so yamuruo naga imafikiri manga siningaka itemo, "Nagala una wotagi la ma ngale ngone nanga rarame ma ino woija," de ma binuka manga siningaka itemo, "Igogou, wisulo la wotagi ma ngale o pipi o nyawa isususaka wahike." 	 कारण यहूदाजवळ पैशाचा व्यवहार होता. काहींना वाटले येशू त्याला भोजनास जे पाहिजे ते आणण्यासाठी सांगत आहे किंवा गरिबाला काही देण्याविषयी सांगत आहे.


Sababu ngone nanga baba o duniaka ona magena inadoto ka o orasi ma cunu, mote ka o ngeko o kia naga ona yamalo qaloha. Duma o Gikimoi Una magena ngone wonadoto, sababu magena o ngeko foloisi qaloha ngoneka, ma ngale ngone nanga sininga idadi qatebi imatero maro to Una Awi sininga. 	 आमच्या मानवी वडिलांनी त्यांच्या दृष्टीने अती उत्तम अशी शिस्त थोड्या काळासाठी लावली. पण देव आम्हाला आमच्या चांगल्यासाठी शिस्त लावतो, यासाठी की, त्याच्या पवित्रपणात आपणही वाटेकरी व्हावे.


O ngoma ma ronga gena o Apsintus (eko o Mali). So ma ake magena lo imadadi qamali, de o ake qamamali la o nyawa yadadala yaudo gena ka isone. 	 त्या ताऱ्याचे नाव कडूदवणा आणि एक तृतीयांश पाणी कडू झाले. ते कडू असलेले पाणी पिऊन पुष्कळ लोक मेले.


O Gikimoi winiaso la ngini nidadi to Una Awi nyawa masirete, Una gena aku niwipiricaya igogou, sababu Una aku winijaga qaloha. 	 देव जो तुम्हाला बोलावितो तो विश्वासू आहे आणि खरोखरच तो तसे करील.


O doro gena positero de o dunia manena. O gisisi qaloloha gena, positero de o bi nyawa la idadi o Gikimoi Awi pareta ma rabaka. De o nguusu gena positero de o bi nyawa la kanaga o Iblis wimomote. 	 आणि शेत हे जग आहे. चांगले बी हे देवाच्या राज्यातील मुले आहेत आणि निदण हे दुष्टाचे (सैतानाचे) मुलगे आहेत.


Ma moili Una wotemo onaka, "Ngohi done totagi de ngini tinidongosa so topasaka, de ngini asa Ngohi nisari nikaeli, duma ngini de nia dorou kasi so Ngohi nimakewa de asa nisone. Sababu o riho kekiaka Ngohi kagena naga gena ngini akuwa niahika." 	 येशू पुन्हा लोकांना म्हणाला, “मी लवकरच तुम्हांला सोडून जाईन. तुम्ही माझा शोध कराल, परंतु तुम्ही आपल्या पापात मराल. मी जातो तेथे तुम्ही येऊ शकत नाही.”


so ona yongongano asa yamake o oho ka sidutu ikakali. Komagena ma orasi ka o dunia lo wosidadi waasi, de o Gikimoi wojaji qaboloka asa Awi nyawa gena ioho ka sidutu ikakali. Una ma moi waasi wokulai. 	 तो विश्वास आणि ते ज्ञान अनंतकाळच्या जीवनाच्या आमच्या आशेमुळे येते. काळाची सुरुवात होण्यापूर्वी देवाने त्या जीवनाचे अभिवचन आम्हांला दिले. आणि देव खोटे बोलत नाही.


Nakoso kanaga ngini inikoro nioqo o nyawa yopipiricayawa manga tahuka, de ngini nimode nioqo dede ona, de o kia bato ona isiaaka nginika magena hika niaoqo. Upa he ngini niqoma nisano de niahiri nagala o serika isisubaka, eko hiwa. 	 विश्वास न ठेवणाऱ्यांपैकी जर कोणी तुम्हांला जेवावयास बोलाविले आणि तुम्हांस जावेसे वाटले तर सद्सद्वविवेकबुद्धिने कोणतेही प्रश्न न विचारता तुमच्यापुढे वाढलेले सर्व खा.


Ngone moi-moi inangodu gena o Gikimoi Awi Gurumi wodupa wonasicocatu la aku ngone inangoduka o loha pamake. 	 कारण प्रत्येकाच्या फायद्यासाठी एकेकाला आत्म्याचे प्रकटीकरण दिले आहे.


Ngaroko, o nyawa o sangisara yamake ma sababu manga sininga de manga gogoho magena itotiai, ona igogou yosanangi. Ona magena igogou o Gikimoi Awi nyawa-nyawa Awi pareta ma rabaka. 	 नीतिमत्त्वासाठी ज्यांचा छळ झाला आहे ते धन्य कारण स्वर्गाचे राज्य त्यांचे आहे.


Upa sidago ngone podupa kawa pomatolomuno la posumbayang, maro o nyawa yamuruo naga yaakasi. Ngone bilasu igogou pomatolomuno so moi de moika aku pomatekesiputuru de ma boloika, sababu panako ma orasi he idumuka o Yesus Kristus Awi wange imasidiado. 	 आणि काही जणांना जी वाईट सवय असते तसे आपण एकत्र येण्याचे बंद करू नये, परंतु एकमेकांना उत्तजेन देऊ या, आणि तो दिवस जवळ येत असताना तसे उत्तेजन देण्याची अधिकच गरज आहे.


Kagena de o Yesus Awi muri-muri yamuruo naga imatekebobicara itemo, "Awalele! Una Awi demo ma ngale gena o kiaso wotemo, 'Ma cunusi de Ngohi manena ngini asa nikelelo kawa, qabolo de iteka lo waali de ngini asa Ngohi nikelelo kali,' de lo wotemo, 'Ngohi manena asa ngini nikelelo kawa, sababu Ngohi totagi tokahika Ai Babaka.' " 	 त्याच्या शिष्यांतील काही जण एकमेकांस म्हणाले, “तो असे म्हणतो याचा अर्थ काय? थोड्या वेळाने तुम्ही मला पाहणार नाही. मग थोड्या वेळाने तुम्ही मला पाहाल. कारण मी पित्याकडे जात आहे!”


O dodara gena ma bati lo ihiwa de lo magena idadiwa isisa. Ngaroko kanaga o cocatu o Gikimoi Awi demo yosingongangasu, duma magena o orasi ma simaka done asa isisa, sababu Awi demo qangodu gena done wosiganapu. De ngaroko kanaga o cocatu o bi bahasa irupa-rupa yosibobicara, duma magena o orasi ma simaka done asa isisa, sababu done upa he yosibicara. De lo ngaroko kanaga o cocatu sininga ma kanako o Gikimoino, duma magena o orasi ma simaka done asa isisa, sababu o bi moi-moi qangodu done ka panako so upa he o nyawa yadoto. 	 ती नेहमी विश्वास ठेवते. आशा धरते. नेहमी सहन करते. प्रीति कधी संपत नाही. पण भविष्य सांगण्याची दाने ती बाजूला केली जातील. इतर भाषा बोलण्याचे दान असेल तर ते थांबेल. ज्ञानाचे दान असेल तर ते बाजूला केले जाईल.


De lo upa nimatekedoosa, duma nakoso o nyawa moi nia sidongirabaka kanaga de manga galaki moi manga dodiaoka, hika ngini nimatekesikaapongu moi de moika gena ka qaloha ma rehe-rehe, imatero maro ma Kristus winisiapongu qabolo nginika. 	 एकमेकांचे सहन करा. जशी प्रभुने तुम्हांला क्षमा केली तशी एखाद्याविरुद्ध तक्रार असेल तर एकमेकांना क्षमा करा.


Qabolo de Una wasulo so o nyawa yadadala magena moi-moi iliho manga dokuka. So Una de Awi muri-muri gila-gila o deruku ipane so imajobo itagi o Magadan ma tonaka. 	 मग समुदायास निरोप दिल्यावर तो नावेत बसून मगदानाच्या हद्दीत गेला.


Ngini, Euodia de lo Sintikhe o ngopeqeka nisinoto gena, ngohi tinibaja de togolo tanu ngini nia sininga idadi ka moi, sababu ngini nisinoto gena nidadi qabolo o Jou Awi nyawa. 	 मी युवदीया आणि संतुखेला सुद्धा प्रभूमध्ये बहिणी या नात्याने एकच विचार करण्यासाठी उत्तेजन देत आहे.


So Una wotemo o ngopeqeka muna magenaka, "Ngohi isisulo ma ngale ka o Israel awi ngopa de awi danoka, igogou ona magena o Gikimoi Awi dupa yamote kawa, maro o bi duba isisisa." 	 पण येशूने उत्तर दिले, “मला देवाने फक्त इस्राएलाच्या हरवलेल्या मेढरांकडे पाठविले आहे.”


De nakoso o tahu ma nyawa gena iniqehe qaloha, de igogou o Jou Gikimoi asa Awi laha wasidumu onaka. Duma nakoso ona ngini iniholu, de qohaka, done asa o Jou Awi laha gena ona he yamakewa. 	 जर तेथे शांतिप्रिय मनुष्य असेल तर तुमची शांति त्याच्यावर राहील, परंतु तो मनुष्य शांतिप्रिय नसेल तर तुमची शांति तुमच्याकडे परत येईल.


Ma dodoguka o Yesus womatoore de wosoneka. 	 पुन्हा एकदा येशूने मोठ्याने आरोळी मारली आणि तो मरण पावला.


O Filipus una wotagi kagena o Samaria ma doku ilalamoka de wosihabari ma ngale o Salamati ma Kolano. 	 फिलिप्प शोमरोनातील एका शहरात गेला. त्याने ख्रिस्ताचा संदेश दिला. तेथील लोकांनी फिलिप्पाचे बोलणे ऐकले व त्याने केलेले चमत्कार पाहिले.


Qabolo de una gila-gila womomi, so o ngopa Una magena de ma awa wasigiliho o Israel ma nyawa manga dokuka, maro o kia o malaikat magena widedemo unaka. 	 मग योसेफ बाळाला आणि त्याच्या आईला घेऊन इस्राएल देशास गेला.


De ona yadadala magena iwisango itemo Unaka, "We! Ngona notemo done asa nosone? Duma ngomi miise kanaga isilelefo o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka itemo, nako o Salamati ma Kolano asa upa wosone, duma Una kanena wooho ka sidutu ikakali. So o kiaso notemo, o Nyawa ma Duhutu magena o duniaka de witide o sangahadiye. Mutuwade Ngona bilasu nomidoto kali ma ngale o Nyawa ma Duhutu Una magena naguuna." 	 जमाव म्हणाला, “ख्रिस्त सर्वकाळ राहतो असे आम्ही नियमशास्त्रातून ऐकले आहे, तर मनुष्याच्या पुत्राला उंच केले पाहिजे असे तुम्ही का म्हणता? मनुष्याचा पुत्र कोण आहे?”


So ngini nipipiricaya o Yahudika ma nyawa nisowo, ngaroko iqomaka ngini inisieto maro o nyawa ma duduno, duma o orasi manena naga de ngini lo inisieto maro o Gikimoi Awi nyawa manga dodiao. Ngini nigoge ka o tahu moi dede to Una Awi ngopa-ngopa yangodu. 	 यामुळे, तुम्ही आता परके आणि यहूदीतर नाहीत. तर तुम्ही देवाच्या लोकांबरोबरचे सहनागरिक आणि देवाचे कुटुंबीय आहात.


Duma orasi manena Ngohi totemo nginika, upa la o nyawa o dorou yaaka nginika de niafanggali de o dorou niaka onaka. Duma nakoso o nyawa la nia ngingiti ma girinaka yangapo, de hika nia ngingiti ma gubalika niahike la yangapo kali. 	 पण मी तुम्हांला सांगतो, जो दुष्ट आहे त्याला अडवू नका, जर कोणी तुमच्या उजव्या गालावर तुम्हांला मारील त्याच्यासमोर दुसराही गाल पुढे करा.


De kanaga lo o Farisika ma nyawa de lo o imamka ma bi sahe asa isibeseso itemo, "Nakoso ngini o Yesus niwikelelo, de bilasu ngini jai-jai nimidedemo ngomika, la Una aku ngomi miwitago." 	 पण मुख्य याजक व परुश्यांनी अशी आज्ञा केली होती की, येशू कोठे आहे हे ज्याला कळेल त्याने त्यांना कळवावे, म्हणजे ते त्याला पकडू शकतील.


Eh! Ngohi ai akali kanaga ibaoka! Ngohi he dangade idusu so bilasu tasari kasi ai dodiao yadala-dala tamake, la tomanara kawa de ona ngohi iqehe qaloha manga tahuka.' 	 मी काय करावे हे मला माहीत आहे. यासाठी की जेव्हा मला कारभाऱ्यायाच्या कामावरुन काढून टाकतील, लोक मला त्यांच्या घरांमध्ये घेतील.’


So ngone, o Jou powipipiricaya, nanga sininga gena o baro isitalakewa. Ngone gena o Jou Awi kuasa magena panakoka, ena gena to Una Awi Gurumi. De lo o orasi manena de isikahika, kanaga Awi kuasa gena idogo-dogo, so nanga sininga asa yatagali sidago ngone aku podadi ka pomaketero maro de Unali. 	 तर आपण सर्वजण आवरण नसलेल्या चेहऱ्याने प्रभुचे गौरव आरशात पाहिल्याप्रमाणे पाहत असता, प्रभु जो आत्मा याच्यापासून गौरवातून गौरवात असे त्याच्या प्रतिरुपात रुपांतरीत होत जातो.


Sababu o nyawa yangodu gena manga Gikimoi ka womatengo, de ka cawali o nyawa womatengo wodadi Awi dagali ma ngale o nyawa yangodu, Una magena o Yesus Kristus de Una masirete lo o nyawa moi. 	 कारण फक्त एकच देव आहे. आणि देव व मनुष्य यांच्यामध्ये एकच मध्यस्थ आहे: तो म्हणजे ख्रिस्त येशू जो स्वत:मनुष्य होता.


So o ngopa magena mooho kali, de gila-gila muna momomika. So de magena qabolo de Una wosulo onaka, "Hika o ino nimihike la muna mooqo." 	 मग, तेव्हा तिचा आत्मा पुन्हा आला आणि ती लगेच उभी राहिली. नंतर त्याने तिला खाण्यास देण्याची आज्ञा केली.


Mutuwade ma orasi o Daud ka woohosi, una magena o nabi moi de wanako o Gikimoi wojaji sidago lo wosasi o Daudka gena, igogou una awi ngopa de awi dano moiku asa o Gikimoi witide la Una wokolano maro ka o Daud wokolano. 	 दावीद हा संदेष्टा होता. आणि देव जे काही बोलला ते त्याला माहीत होते. दावीदाला देवाने अभिवचन दिले की, तो त्याच्याच घराण्यातून एका व्यक्तीला त्याच्या राजासनावर बसवील.


Ato imatodoka o baro isifafati o Gikimoi Awi Tahu ma rabaka iraca de ileta sinotoka kadaku ma bati kudahu. 	 तेव्हा मंदिरातील पडदा वरपासून खालपर्यंत फाटला व त्याचे दोन भाग झाले.


Awadede! O kiaso o orasi manena naga de ngohi o bi moi-moi itotiai tinisingangasuka, de ngini o orasi manena nitemo ngohi gena maro to ngini nia lawangi moi. 	 तुम्हांला खरे सांगितले म्हणून मी तुमचा वैरी झालो काय?


Igogou, ngini niise qaboloka ma ngale nginika gena idodooha o Gikimoi o manara moi woihike ngohika, so kanaga o habari qaloloha ma ngale Awi laha gena bilasu tinisihabari nginika. 	 देवाची कृपा तुमच्यापर्यंत पोचविण्याची व्यास्था करण्याचे काम माइयावर सोपवल्याचे तुम्ही जाणता


Nakoso o nyawa nisano nginika, 'Qadoohaso o keledai magena niaqehe,' de nitemo onaka, 'O Jou wodupa wapake, so qabolo de asa wosikahino kali.' " 	 आणि जर कोणी तुम्हांला विचारले, ‘तुम्ही हे का नेत आहात?’ तर तुम्ही असे म्हणा, ‘प्रभूला याची गरज आहे.’ आहे.’ व तो ते लगेच परत तेथे पाठवील.”


So kagena de ona yotemo Unaka, "Ngona noise o kia naga yapeto gena." Una wotemo, "Iya, toise. Icala! Ngini ningodu lo niabaca qabolo de niawosaka, o kia naga o Gikimoi Awi Jaji ma Buku ma rabaka isilelefo itemo, 'Ngona nadoto o ngopa-ngopaka de lo o ngopa yosusususi, la imasagaga inigiliri Ngonaka.' " 	 त्यांनी त्याला विचारले, ही मुले काय म्हणत आहे हे तुम्ही ऐकता ना?” येशूने त्यांना उत्तर दिले, होय, पवित्र शास्त्रात काय लिहिले आहे ते तुम्ही ऐकले नाही का? तू बालके व तान्हुली यांना स्तुती करायला शिकविले आहेस.’


(Manga demo komagena, sababu iqoqoma o kota magenaka de o nyawa moi o Yahudika wisowo, awi ronga o Trofimus o Efesusno, ona wikelelo una de o Paulus imakokangaho, so itemo nagala o Paulus iwisingosa o Gikimoi Awi Tahu ma lolohano.) 	 ते असे म्हणाले, कारण इफिसच्या त्रफिमला त्यांनी पौलाबरोबर यरुशलेम येथे पाहिले होते. त्रफिम यहूदी नव्हता, तो ग्रीक होता. लोकांना वाटले, पौलानेच त्याला मंदिरात नेले आहे.


De ma orasi ona yoise komagena, de ona yatoosa poli so imanere ka ma moiye de imatoore isidadu-dadu itemo, "Ce! Artemis foloisi milamo, o Efesuska nanga giki!" 	 जेव्हा त्यांनी हे ऐकले तेव्हा ते फार रागावले, आणि मोठ्याने ओरडून म्हणू लागले, “इफिसकरांची अर्तमी थोर आहे!”


De maro ai surati moi-moi qangodu gena ngohi, Paulus, de ai gia masirete tosilefo: ai salam tosidingo nginika. La komagena ngini aku nianako o surati ma demo manena igogou ngohi masirete, ngaroko de ai gia masirete tosilefowa, duma ngohi asa tosidingoka. 	 मी पौल माझ्या स्वत:च्या हातांनी हा सलाम लिहितो. माझ्या प्रत्येक पत्राची ही खूण आहे. ह्या प्रकारे मी प्रत्येक पत्र लिहितो व अशा प्रकारे लिहितो.


de iqomaka o Yahudika manga roriri wasisitiari gena, lebelaha o nyawa moi wosone la tanu o Yahudika ma nyawa yangodu gena upa he yasisa. 	 आणि कयफा हाच असे म्हणणारा होता की सर्व माणसांसाठी एका माणसाने मरणे बरे.


Sababu o nyawa la kanaga o wange yahihiri, ona magena yahiri la ma ngale o Jou iwihoromati. De o nyawa la kanagali o kia bato yaooqo, ona magena lo yaoqo la ma ngale o Jou iwihoromati, sababu ma ngale manga ino gena ona yodupa manga sukuru Unaka yatide. De lo o nyawa la kanaga ka o gaahu yaooqo, ona magena lo yaaka la ma ngale Una iwihoromati, de ona lo ma ngale manga ino gena yodupa manga sukuru yatide Unaka. So o moi-moi yaaaka gena upa potemo isala. 	 जो विशेष दिवस पाळतो तो प्रभूचा मान राखण्यासाठी पाळतो आणि जो कोणत्याही प्रकारचे अन्र खातो तो प्रभूचा मान राखण्यासाठी खातो. विशिष्ट प्रकारचे अन्र खात नाही तो प्रभूचा मान ठेवण्यासाठी खात नाही. तो सुद्धा देवाचे आभार मानतो.


O Yesus wotemo o Yahudi manga roririka, "Ngini nia dakolo idodooha. Tosiade-ade, kanaga o baba moi de awi ngopa yanau yasinoto. O baba gena wotagi awi ngopa woririaka, de witemo, 'Ai ngopa, o wange manena notagi o anggur ma doroka nomanara.' 	 याविषयी तुम्हांला काय वाटते ते मला सांगा. एका मनुष्याला दोन मुलगे होते. तो मनुष्य आपल्या पहिल्या मुलाकडे गेला आणि म्हणाला, ‘माझ्या मुला, आज तू माझ्या द्राक्षाच्या मळ्यात जा आणि काम कर.’


De o Pilatus wotemo o nyawa yadadalaka magena, "Nako komagena, de ngini niodupa ngohi o kia taaka kiaka ngini niwiaaso Una manena o Yahudika manga kolano." 	 परंतु पिलात त्यांना पुन्हा म्हणाला, ‘तर मग तुम्ही ज्याला यहूद्यांचा राजा म्हणता त्याचे मी काय करावे अशी तुमची इच्छा आहे?’