Dutika ashí uwakagmatai chichajak: —Juka mina Apag, mina numpag ukaejamunum kuashat aents uwemkagtinun yamagman anagkagtuauwa nunú uminkatnun iwainawai. 	 A ne i se: «Woone wo ay kuro no, alkawli wano, kaŋ a si gay i g'a dooru boro boobo nangu ra.


Tsawan ayamtai tsawaju ai, Jisus ajak ajakbaunum nagkaebau. Nuniamunum ni jintintaiji aidau trigo nejeen kupik jukiag uwejen pakajag yuwidau. 	 A go no mo, asibti* zaari fo hane, Yesu goono ga gana farey ra. A talibey go mo ga jeeney ceeri ka musay ngey kambey ra ka kaama.


Jerusalegnumia fariseo aidau, chicham umiktinun jintinkagtin aidaujai kaunkaju Jisusan jegantajui, nunikag: 	 Kala Farisi* fonda borey da asariya* dondonandiko fooyaŋ fun Urusalima* ka kaa Yesu do ka ne:


Nuna tutai niina jintintaiji aidaushkam yumigmatnum ayaumas pujusag chichaak pujuinai, nuwa yaakat jegaa: “Wi nunikbaugnak ashí ujatkame”, tusa etsegbaun antukag, kuashat Samarianmaya aents nunú yaaktanum batsataidauk, dekas Kristuapita tiaju ainawai. 	 Kwaara din ra Samariyance boobo na Yesu cimandi waybora sanno sabbay se kaŋ seeda ka ne: «A ci ay se hay kulu kaŋ ay te.»


shiig aneasaja dakujuinaku nigki emematiagmi, wagki Uwig nuwenbau tsawan jegau asamtai, niina nuweg yamaik uminkae, 	 Iri ma farhã, iri bine ma kaan, iri m'a beerandi! Zama Feej'izo hiija kaa, a wayhiijo mo na nga boŋ soola.»


Nunik uva juut jegamtai, makichik inaken awemauwai, aents ajanum takaina nui jegamtai, uva neje susam, juki itagtuati tusa. 	 Waato kaŋ alwaato to a ma du kali albarka ra goy-teerey do, a na bannya fo donton i gaa.


Nuigtushkam ni jintintaiji jimag, ajanum wetainum jintá wetatman tikich niimtina nunin wajas wantintuku. 	 Woodin banda Yesu bangay alhaali fo ra i boro hinka se, waato kaŋ i goono ga dira fonda ra ka koy kawye fo do.


Dutikamu trigoshkam tsapakag nejenai, dupa pegkegchau ajaamushkam paan wantinkajui. 	 Saaya kaŋ dumaro tun ka koy hay, alwaato din no borbota mo bangay.


Kuashat aents Apajuí chichame etsegji tusa tsanumaidaush wantinjatnai, nuninak kuashat aentsun tsanuagtinai. 	 Tangari annabi boobo mo ga tun ka boro boobo darandi.


Jisus eemak wayauwa nunak, jutii wayatnun jintan ujatjamtatus nunikui. Nuniau asa niiyai sumo sacerdote tuke atin Melquisedecjai betekak. 	 Noodin no Yesu furo iri se jine ka fonda feeri iri se, zama a ciya alfaga beeri hal abada, Malcizadaka wano cine.


Nunik, Apajuí tuke puju nayaimpin, nugkan, nayantsan, ashí nui ayaa nunash najankauwa nuna adayas: “Yamaik tsawantak jegau asamtai, ni Apajuí dutikatjai tibauwa nu jegatí, tusa dakamuk atsuttawai, 	 A ze nda nga kaŋ goono ga funa hal abada abadin, kaŋ na beene da haŋ kaŋ go a ra, da ganda nda haŋ kaŋ go a ra, da teeku nda haŋ kaŋ go a ra din taka. A ne: «Murayyaŋ si no koyne,


“Witjai dekas uva numijiya numamtinnuk. Atumek mina kadaujua numamtin ainagme. Wijai shiig ijutkauwa nunú pegkeg aidaunak iwainamainai. Atumek wijai ijutkau achakjumek Apag wakegamua duka makichkish dutikmain ainatsjume. 	 Ay no ga ti reyzin nya tikse, araŋ no ga ti kambey. Boro kaŋ ga goro ay ra, ay mo ga goro a ra, bora din ga ize boobo hay, zama da manti ay, araŋ si hin ka hay kulu te.


Tusa: —Wika Jisusaitjai, mina uweg dawegjai achikjum diigtustajum, wakanik nejesh ukunchish atsugnai. 	 Araŋ ma guna ay kambey d'ay cey. Ay no, ay bumbo. W'ay ham ka maa, zama biya sinda basi nda biri mate kaŋ araŋ goono ga di ay gonda.»


Nu dutikakjum Jisus dekas pujutan sukagtina nunú mauwaitjume. Tujash Apajuí inankiuwai, duka jutiik ashí shiig dekainaji, wainkaju asaja. 	 Day araŋ na Fundikoyo wi, nga kaŋ Irikoy tunandi ka kaa buukoy game ra. Iri ya woodin seedayaŋ no.


¿Tuwaita imá yupichuch wekaechauwa ju tumainush, amina tudaujum aidauk tsagkugnaje taja dukaih, atsa nantakim tepetaijum jukim wetá tumainaitag dukaih? 	 Woofo no ga faala, ay ma ne yeenikoono se: ‹Ay na ni zunubey yaafa ni se?› wala ay ma ne: ‹Tun ka ni daarijo sambu ka ni diraw te?›


“Nuniau asamtai atum tikich ujaakjum wika Kristu nemagnaitjai tiu aidautigminak, wi Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmagan Akiidau asan, Apajuí aentsji nayaimpinum batsata nunú antuinai, ditak dekaskenum mina nemagtin ainawai titinaitjai. 	 Woodin banda ay ga ne araŋ se: boro kulu kaŋ g'ay seeda borey jine, ay, Boro Izo g'a koy seeda Irikoy malaykey jine.


Tama Jisusan pachis pegkegchaun chichajak, Apajuin adayas: —¡Wika au aentsnak wainchaujai! —tau. Taig atash shinukuí. 	 Kal a sintin ka nga boŋ laali nda zeyaŋ ka ne: «Ay si bora din bay!» Sahãadin binde gorongaari fo ca.


jukiaju, yaaktan ukumtikiag kayai tukuag maatatus, nuninak ditá jaanchjinak awimajag datsauch Saulon: —Ame kuitamkata, —tusa susajui. 	 I n'a jindaw birno banda, k'a catu ka wi da tondiyaŋ. Seedey mo na ngey bankaarayey jisi arwasu fo do kaŋ se i ga ne Sawulu.


Aents imaniagtai Jisusak mujanum waka, ni jintintaiji aidaujai ekeemsauwai, 	 Yesu mo kaaru tondi kuuko boŋ. A goono ga goro noodin, nga nda nga talibey.


Nunin asamtai tajime: Yamai nagkamsagmek ataktuk waitkashtatjume, nuniautijum wi minakui: ‘¡Apajuí awemam mina ju emematiagmi!’ tujuttinaitjum duwi waitkatin ainagme.” 	 Zama ay ga ne araŋ se: Araŋ si ye ka di ay koyne kal alwaati kaŋ araŋ ga ne: ‹Albarkante no nga kaŋ goono ga kaa Rabbi maa ra.› »


Nayaimpinmaya suntag aidauk jaanch dekas pegkeg puju tsuwatchau aidaun nugkuinasua, caballo puju aidaunum entsatkau midiagmayi. 	 Beene wongu jama kaŋ go beena ra n'a gana bari kwaarayyaŋ boŋ, i goono ga bankaaray da lin baano kwaaray wak! kaŋ ga hanan.


Tujash tikich jigkai nugka dekas pegkegnum kakekauwai, nunikajuk makí makichik ajak aidau cien, tikich sesenta, tikitchakam treinta aatus nejekajui”, tiuwai. 	 Afooyaŋ mo kaŋ laabu hanno ra. I te albarka mo, afo no zangu, afo waydu, afo mo waranza.


Tima Joseshkam nantakí nunú kashik uchin dukujijai juki Egipto weuwai. 	 A tun mo ka koociya da nga nyaŋo sambu cin ra ka koy Misira laabo ra.


Nui jegamtai fariseo aidau kautuawag, Jisusjai kuashat tudayinau. Nuninak dekas Apajuí uchijimpashit tusag dekapsatatus: —Nayaimpinmaya wainchatai iwainkagtukia, —tuidau. 	 Farisi* fonda boro fooyaŋ kaa, i sintin ka kakaw da Yesu. I goono ga beene alaama fo ceeci a do, k'a si.


Nunik sacerdote batsatun jegají, dutik achimainaitjume tuinam shiig aneenak kuichkin akiktajame tusag anagkuawajui. Tiagmatai Judaschakam, wajuk yupichu sujukajak tusa egatu. 	 Kaŋ i maa woodin, alfagey maa kaani gumo. I na alkawli sambu mo ka ne ngey g'a no nooru. Yahuta mo sintin ka daama ceeci mate kaŋ nga ga te ka Yesu nooyandi.


Imattai Jisuschakam nui wajan: —Untsuktajum juwi tantati, —tiu. Timatai wainmachun untsuinak: —Yamaik untsugmawai kajintsam tantata, —tuidau. 	 Yesu mo kay ka ne: «W'a ce.» I na danawo ce ka ne a se: «Ni bina ma kaan. Tun, a goono ga ni ce.»


Kristu iina uwemtikagtujua nunuwai, atsejutai suntajan buuken ejata numamtuk atumin ejapauk. Apajuin chichamen, Wakaní Pegkeji sujamsauwa nuuwai iina tuke nagkijig. 	 Wa sambu _araŋ__ faaba, a ma ciya araŋ se wongu fuula. Wa sambu mo Irikoy Sanno kaŋ ga ti takuba kaŋ Biya _Hanno__ n'araŋ no.


Tusa kampatuma juna iniak: —Simón, Jonasa uchijiyah, ¿minash anenmek? —tau. Tama Pedro wake besekú, kampatuma juwishkam: Minash anenmek, tabau asa, nunik Pedro ayaak: —Apuh, ame ashí dekagtame wi dekaskenum aneajam duka. Tutai: —Untsu ame mina nemagtuina nunú uwig kuitamtayama numamtuk kuitamjutkata. 	 Sorro hinzanta Yesu ne a se koyne: «Siman, Yonana ize, ni ga ba ay no?» Bitros bina sara kaŋ a ne a se sorro hinzanta: «Ni ga ba ay no?» Bitros ne a se: «Rabbi, ni ga hay kulu bay. Ni ga bay kaŋ ay ga ba nin.» Yesu ne a se: «M'ay feejey kuru.


Nunikmatai cuatrowa nu trompetan umpuagmayi, nunikmatai etsa, nantu, yaya aina duka jimaitukjin amaisagtatak besekagmayi, besekaja nunisag suwe wajasagmayi. Nunik kampatum hora kashi tsawaishkam etsanchagmayi. 	 Malayka taacanta mo kar. Kal i na wayna kanandi hinza ra afo kar, da hando da handariyayzey mo, i kanandi hinza ra afo. Hal i kanandi hinza ra afo ma ciya kubay, zaaro mo, a kanandi hinza ra afo ma si kaari, cino mo yaadin.


“¿Wajuk anentaimjume? aents cien uwig ajamu makichik megkaetukam, noventa y nueve uwija nunak batsaak ¿megkaekauwa nuna egaak muja aidaunum wemainchaukaih? 	 Ifo no araŋ ga tammahã? Da boro fo gonda feeji zangu, afolloŋ fun i ra ka daray, manti a ga wayga cindi yagga din naŋ tondi kuukey ra ka koy ka wo kaŋ daray din ceeci no?


Cinco nuwa aina nunú shiig anentaimsag umintsajui; nuninai tikich nuwa cinco aina duka anentaimtugchajui nunak, 	 I ra igu wo sinda laakal, amma igu fa din laakalkooniyaŋ no.


Chicham umiktina duka tudau takaamu idaitanmag yaimpamainchau aajakua duka dekainaji, wagki kakakchau asaja pegkegchau wakegamua duke takaaku pujuidau asaja. Nunin asamtai Apajuí nigki yaimpakui niina Uchijin jutii tudaujin mantamnati tusa awetugbauwa duwi. Apajuí Jisusnak aentstijai betek ema awemauwai, dutikamu asa jutii pegkegchau takastasa senchi wakegainag numamtinuk aajakuí. Apajuí Uchijiya nu pegkegchau takaschauwaitak, jutii tudau takaamunum suwimak juwaku waitmainun Jisus niina iyashiin waittsauwa duwi, nunú pegkegchau wakegamua nunak depetkauwai. Aatus Apajuik aentsnum tudau najaneauwa nunak, Kristun suwimkan suwak, ii tudaujin suwimak jumainaitag nunak inagnakui. 	 Zama haŋ kaŋ asariya* si hin ka te, zama a gonda londibuunay Adam-ize daa laalo do, Irikoy na woodin te. A na nga bumbo Izo donton gaaham fo ra kaŋ ga hima zunubikooni wane. A kaa mo _zama a ma ciya sargay__ zunubi sabbay se, ka zunubi kaŋ go Adam-ize daa laalo ra ciiti k'a zeeri.


Tama Jisus ayaak: —Makichik iwanchkesh minak atsugtawai. Wi takaag nunak Apajun ememattasan aikajai, dutikaig atumek minak emematjuinatsjume. 	 Yesu tu i se ka ne: «Ay sinda follay, amma ay go g'ay Baaba beerandi, araŋ mo go g'ay kaynandi.


Tujash Apajuí yaintsamtai ichichmamsan imanisnuk yamaish wekaesan, Apajuin pachisan, ashí aents imanchauch aidaunash, apu aidaujai ijumjan ujasnuké ajai. Wika uwaesanuk chichatsjai, Apajuin etsegtin aidau, Moiseschakam nuniktinai tusag juna againak: 	 Ay binde, zama ay du gaakasinay Irikoy do, ay neeya ga kay hala hunkuna. Ay goono ga seeda ikayney da ibeerey kulu se. Ay siino ga hay kulu ci kala day haŋ kaŋ annabey da Musa ci ka ne ga te:


Samarianum jimajá kanag Jisus jiinki Galilea weuwai. 	 Jirbi hinka din banda a dira noodin ka koy Galili.


Atum ju dutikakjumek, wi atumin jintintuamiajim duka umiatsjume. Nuniakjumin wi atumin jintintuamiajim nunak, wainkanuap jintiaja tusan uyumajai. 	 Ay goono ga humburu araŋ se a ma si koy te goyo kaŋ ay te araŋ game ra ma ciya yaamo!


Nu aatsa tima José shintaag, nayaimpinmaya aents tibaunak imatiksag umiak Maríanak niina jeen jukiuwai. 	 Yusufu tun nga jirbo gaa ka te sanda mate kaŋ cine Rabbi malayka na nga lordi* nd'a. A na nga wando sambu.


Tama Lazaroshkam ukuaku uwejé nawejai jaanchi shiig pempeaja, nuigtú yapiin jaanch aputusa ukusbauk imanisag jiinkiuwai. Nunikmatai Jisus chichaak: —Atiatajum wetí, —tiuwai. 	 Buukwa mo fatta, cey da kambey mo go didijante da kasance, i n'a moyduma mo haw da diko. Yesu ne i se: «W'a feeri ka taŋ.»


Dutikam jegamtai ajanum takaina nunú achikag suwi suwimainakua, wainak awagkiuwai. 	 I n'a di k'a kar ka tutubu k'a sallama kambe koonu.


Tusa tiagtai Jisus ayaak: —Aents aidauk shiig pekaajum batsagtajum, —tiuwai. Tiajam ditashkam dutiksag nui chijichi kuashat ayau asamtai, nuwig betek pekaa batsasajui cinco mil aishmag tumainun. 	 Yesu ne: «Wa naŋ borey ma goro.» Noodin mo gonda subu tayo boobo. Alborey goro mo, i to sanda zambar gu cine.


Jisukristuk Apajuí wakegamunak imatiksag umiju asa, jutii tudaujin makichkia mantamdauwai ajumaish jakashtinun. 	 Miila din boŋ no iri hanan Yesu Almasihu gaahamo salleyaŋo do, kaŋ a te sorro folloŋ lok! hal abada se.


Wi juna tajim nunak aentsun shiig awajkatasanuk tatsujai, wika Apajuí shiig awajkata tabaunum takaajai. Aents aidaujai shiig juwakta tusanush egatsjai, wi aentsun shiig awajkatasan nuniaknuk Kristu inakechu amainaitjai. 	 Yaadin gaa, sohõ ay goono ga borey yadda ceeci no, wala Irikoy wano? Wala, ay goono ga ceeci borey ma maa ay kaani no? D'ay goono ga ceeci hala hõ borey ma maa ay kaani no, doŋ ay si te Almasihu se bannya.


Nunik weenai Jisusak kanag egkemsau. Nunika ai nagkamnauwai dase dasentut, nunik dasentai botenum yumik senchi yajanu. Imaniak ishamain wajatai, 	 Kala hari haw bambata fo tun k'i gar teeko ra, k'i daabu nda hari bondayyaŋ, amma Yesu wo goono ga jirbi.


Nuniaig juka amina yatsum jakautskaitai tuwamag nunú iwaaku pujau asa, imapam tajutjama wantintugmaku asamtai, shiig aneenaku jutikaji, nuaduí jujú jistabauk pegkegchauwai tumaitsuji’, ” tiuwai. 	 Amma a ga hima iri ma farhã ka te bine kaani, zama ni nya izo bu, a ye ka funa. A daray, a ye ka margu.› »


Untsu tikich inak apuji wakegamun dekachu asa, pegkegchau takasuk ujumak suwimkak suwam amainai. Untsu ya imá senchi susamuita dushakam imatiksaik segam amainai, ni umiktá tibaujinash betekash umikaja tusa diigsatatus, numamut Apajuish aents aidau takatin diigsagtinai. 	 Amma boro kaŋ mana bay, a te mo haŋ kaŋ to barzuyaŋ, i g'a barzu kayna. Boro kulu mo kaŋ se i na iboobo no, a do no i ga iboobo ceeci. Nga mo kaŋ i na iboobo daŋ a kambe ra, a do no i ga ceeci ka bisa.


¡Apajuik jakau aidaun Apajuijinchui, iwaaku aina nuna Apajuijiyai! Nunin aig atumek shiig kuashat dewagme, —tiuwai. 	 Nga wo manti buukoy Irikoy no bo, amma fundikooney wane no. Araŋ binde harta gumo.»


Tutai Pedro: —Ikaya aina nuna akikmakta tuinawai, —tau. Tutai: —Dekaske ditá uchijig akikmainatsui; 	 Waato kaŋ Bitros tu ka ne: «Yawey gaa no,» kala Yesu ne a se: «Yaadin gaa, i izey wo, a si i boŋ.


Yaaktak Apajuí etsantajinig etsanmayi, nunú etsanbaujiya duka kaya dekas pegkeg jaspe, diamante, vidrio saawiya imanuyi. 	 A gonda Irikoy darza, a kaaro mo ga hima tondi darzante, sanda yaspidi*, a ga hanan mo tisiyu danga kristal* cine.


Tuja wakan pegkegchau aentsú egkemtuju aidauk Jisusan wainkag, nuna aentsun tikishmitkajag, senchi jiiká: —Amek Apajuí Uchijiyaitme, —tuidau. 	 Waati kulu kaŋ follay tamey ga di a, i ga sombu a jine ka kuuwa ka ne: «Nin no ga ti Irikoy Izo!»


Nuninak jintintuatnume nuwa muntsujut yama nemaku aidau aishi aneetan, uchijí aidau aneetan, 	 hal i ma saatarey cabe ka ne i ma ba ngey kurnyey da ngey izey.


Nuniak tau: “Makichik aents ashí aents aidau eme anentsá diitai aajakuí, nunú tikich nugkanum atushat weuwai, nuwi apu emam wakitki niina nugkeen taatatus. 	 Woodin sabbay se Yesu ne: «Bonkooni banda fo koy laabu fo ra kaŋ ga mooru, zama nga ma du koytaray ka ye ka kaa.


Ju aatsa tau asajum, Apajuí chicham umiktajum timawa duka imanchauch emajum idaikujum, atumi muunjum umiktajum tibauwa duke wejakjum tikich jumamtuk aina dushakam takaagme, —tiuwai. 	 Araŋ goono ga Irikoy sanno ciya sanni yaamo araŋ alaadey se, kaŋ araŋ wo daŋ. Hari boobo go no mo, woodin yaŋ dumi, kaŋ araŋ goono ga te.»


Mina uchig aidauh, wika nuwa uchin najaimak waitama imanikan ataktú atumiin waitiajai, atum Kristu umigkujum niijai ijutkau pujachu asagmin. 	 Ay ize kayney, ay goono ga ye ka maa hay-zaŋay araŋ sabbay se hal Almasihu ma te ka boori araŋ ra!


Wi ju nugka juwi ditajai pujaknuk, ame senchijum sujusbauwai ditanak kuitamnujai, makichkish emegkatkachjame, dutikamaitak makichik megkaekae, yaunchuk chicham agagbauwa nu uminu asamtai. 	 Waato kaŋ ay go i banda, ay n'i gaay ni maa kaŋ ni n'ay no din ra, ay n'i haggoy mo. I ra baa boro folloŋ mana halaci, kala day halaciyaŋ izo, zama Irikoy Tira Hanna sanney ma to.


¡Iwanchi uchijí aidauwah! ¿Itugsagmea pegkejash chichamainaitjume ibau pegkegchau aidautigmesh? Aentsuk ni wajukuna anentaimua, nunak chichaak iwainawai. 	 Araŋ wo, gazama izey, mate no araŋ ga te ka hari hanno ci, araŋ kaŋ ga ti boro laaley? Zama haŋ kaŋ na bine to, me ga ci.


Jutii Apajuí aneen aidautik, ii pujutjin ashí nagkaetama duka pegkegnum yaijata nunú dekainaji. Nunú aidautik Apajuí yaunchuk anentaimas midau atinme tusa ipaamu ainaji. 	 Iri ga bay mo kaŋ Irikoy goono ga hay kulu margu ka goy borey kaŋ yaŋ ga ba r'a albarka se, sanda ngey se kaŋ yaŋ Irikoy ce nga waado boŋ nooya.


Tusa tuinai, tikich nui ijuna nuwiya espadajin ukuini juwakug, dekas sumo sacerdote apuji inaken kuwishí untsujinian asankau. 	 I boro fo binde na alfaga* beero bannya fo zafa k'a kambe ŋwaaro hanga kaa.


Tiagtai ni ayaak: —Atum dita yuwatnuk susatajum, —tau. Tuinam dita aiinak: —Imaan aents ayugmainuk atsugtamji, ayatak cinco pag, nuigtú jimagchik namak awai, ashí ju aents ayugkata takuik jutii wemainchawa dita yuwatin sumagkatasa, —tuidau. 	 Amma Yesu ne i se: «Araŋ bumbey m'i no ŋwaari.» I ne: «Iri sinda haŋ kaŋ ga bisa buuru kunkuni gu nda hamisa hinka. Wala iri ma koy ka ŋwaari day borey din kulu se no?»


chichaak: ‘Wi Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmagan Akiinauwaitag junak, achijuk aents tudaugtin aidaunum sujutkagmatai mantuawagmataish, kampatumchik tsawantai nantaktinaitjai’, —tiuwa nunú. 	 kaŋ a ne: ‹Tilas kal i ma Boro Izo daŋ zunubikooney kambey ra, i m'a kanji*, jirbi hinzanta mo a ma tun.› »


Nunak Demetrio daagtin, jiju plata tutain takau asa, jega Diana ememattain dakumas najanu, dutika sujuk niijai takau aidaujai kuashat kuichkin juidau. 	 Zama boro fo go no kaŋ maa Dimitriyos, nzarfu zam no. A ga Artemis* fuwo alhaalo te da nzarfu, kaŋ kande zamey se daymi boobo.


Jisus burrunum ekeemi wetaish, ni jintintaiji aidauk nu agagbau tawa nunak anentaimtugchajui, nunikajuitak Jisus nayaimpinum wakitkimtai, Jisus nuniktinun pachis yaunchuk agajajua duka, dekas imanisagkeap uminkae tusag adeajajui. 	 A talibey mana faham da hayey din za sintina, amma waato kaŋ Irikoy na Yesu beerandi, waato gaa no i fongu kaŋ i na hayey din hantum a boŋ, i na hayey din te a se mo.


Duka tutsuk: ‘Agkú yujumak yuwatin inagtugkata, nunikam yapagmamam sujustá, wi shiig yuwan, umutnash uwajan uminkamtai, amesh duwi yuwata’, tumainaitjume. 	 Day manti a ga ne a se: ‹Ni ma hay fo soola kaŋ ay ga ŋwa, ma guddama k'ay saajaw hal ay ma ŋwa ka haŋ jina? Woodin banda ni mo ga ŋwa ka haŋ.›


Ashí aents aidauk niina pachisag pegkejan etsegtuidau, ni wají pegkeg pachisa chichamunashkam puyatjusag diidau, nuninak: —¿Jujú Josen uchijiya jama? —tuidau. 	 Boro kulu goono ga seeda te ka dambara nda gomni sanney kaŋ yaŋ goono ga fatta a meyo ra. I ne: «Manti woone wo Yusufu ize no?»


Apajuí niina senchijin, Estebagkan senchi yayau, dutikamu asa aents dutikmainchaun aents aidaun iwaintau. 	 Istifanos mo, kaŋ to nda gomni da dabari, na dambara hari da alaama bambata yaŋ te borey game ra.


Nuaduí atumek, Apajuí pegkegnum inapa nunuwá umigkatajum. Nuniakjumek ashí nunú aina dushakam aan kuashat jukitnaitjume. 	 Day wa Irikoy koytara ceeci, nga mo ga hayey din tonton araŋ se.


Imatjuinak usukidau, dutikainak numi atakuamujin jujukiag buuknum awatuidau. 	 I tufa a gaa, ka kwaaro ta k'a kar d'a boŋo ra.


Nunin asamtaish ¿wajintu anentaimtumainaitji? Ashí Israel aents aidauti Apajuí emtin pegkeg wantinkagtasa jutiik kakanmamajakú aidautik nuwig jeganchau ainaji; tujash wajumak Israel ainag nuwiyatin Apajuí etegjamu ainag nuutí Apajuí emtinig pegkeg wantinkaju ainaji. Tuja nuniai ashí tikich aidaunak ditá anentaimtaji yapajitnash wakegainachu asagmatai, Apajuishkam dutiksag wakegainakush makichkish yapajinmainchau agtinme tusa idaisauwai. 	 Ifo binde no? Haya kaŋ Israyla goono ga ceeci, a mana du a, amma suubanantey no du a. Cindey mo Irikoy n'i biney sandandi.


Aishmagkui nuwá apujiya duka, Kristuwai niina nemajuina nuna Apujiya duka. Tuja jutii ni nemajuidautik niina iyashiya numamtin asajin, niiyai iina buukega numamtinuk. Nunin asajin nigki uwemtijamui. 	 Zama kurnye ga wande may mate kaŋ cine Almasihu ga nga marga may. Nga bumbo mo no ga ti gaahamo faabakwa. Gaahamo din no ga ti Almasihu marga.


Tama ni iniak: —¿Tu ainawa dusha? Tutai Jisus ayaak: —Magkagtuawaipa, tsanijinawaipa, kasamkaipa, wainkamek tsanumkagtujaipa, 	 Bora ne a se: «Woofo yaŋ?» Yesu ne: «Ni ma si boro wi, ni ma si zina, ni ma si zay, ni ma si tangari seeda te,


Ditak, yutai sujutainum wejum taakjumesh ikigmatskek yuwawaigpajum tibau aajakajui. Nuigtushkam kuashtai dita umijakbau aidauk; shikiká umutai, yajaa ekentai, yujumak inagku takatai jiju aidaushkam, nuigtú pegakshakam tuke nijasjumké atajum tibau asamtai. 	 D'i fun habu mo, i si ŋwa kala nd'i hanan jina. Hari boobo mo go no koyne kaŋ i ta ka yaari, sanda taasey da kusey da gullayzey da taabley nyunyaŋ waney.


Tuja aents aidau awemauwai tita takuishkam, aents aina nu ishamaji, Juagkak Apajuí etsegtinai tuidau asagmatai.” 	 Amma d'iri ne: ‹Borey do no› -- to, iri ga humburu borey marga, zama i goono ga ne Yohanna ya annabi no.»


Eliuta uchijiyai Eleazar, Eleazara uchijiyai Matán, Matagka uchijiyai Jacob. 	 Aliyuda na Eliyezar hay, Eliyezar na Mattana hay, Mattana na Yakuba hay,


¿Nuninaitkujash utusaya imatiksash ii chichamenash chichainawa? 	 Day, mate no kaŋ iri boro kulu goono ga maa nga ciina kaŋ ra i n'iri hay?


Atumek nuninun takau pujaigkik ememasjumek anentaimtumamaitsugme. Atumek dekagme: “Pag najanatasa nanegbauwa duka, levadura piipich ajuntuamuitak ashí utujá wampushmitkama duka.” 	 Woodin banda a bangay nya-ize kaŋ bisa zangu gu se saaya folloŋ ra, kaŋ i baayaŋ kulu ga funa hala hõ, amma afooyaŋ jin ka kani.


Aents ijuakmesh mautak maawaigpa, ayatak ijuta, dutikam cinco nantui najaimá pujuagtinme, timayi. Tibau asag aentsun ijubi, dutikawajam titig ijujatbau najaimatia imanik najaimagmayi. 	 I n'i daŋ i ma si borey din wi mo, amma i m'i gurzugandi handu gu. I gurzuga mo go sanda daŋ wane cine, waati kaŋ a na boro ton.


Aents aidau pakamakchau akushkam, chicham umiktina nuwiyan umiidau asagmatai atumek bakumatnaitjume, atum pakamaku ainayatkujum, nuigtú chicham umiktinush dekayatkujum umikchau asajum. 	 Bora kaŋ ga asariya toonandi, kaŋ sinda gaaham ra dambanguyaŋ, manti a ga ciiti da nin, ni kaŋ ciya asariya taamuko, baa kaŋ ni gonda _asariya tira__ biir'izey _kaŋ go hantumante__, ni gonda dambanguyaŋ mo.


Wainkabiajai ekeemtai ejapena pujaunum eketa nunú, uwejé untsujin makichik papí mai yantamejai agagbau, sieteya imania achiamun takus ekeemtatman. 	 Nga kaŋ go ga goro karga boŋ, a kambe ŋwaaro ra ay di tira kunkunante fo. Hantumyaŋ go a gaa a ra haray da taray. I n'a kawaatimandi nda kawaatimi iyye.


Apu aina duka aents pegkejan takaidau ishamkati tusaik adaikashbau ainawai, untsu pegkegchau takaina nu apunak ishamainawai. Apu ishamkats pujustasam wakegakmek, shiig pujustá. Nuniamin apu aidaushkam eme anenjamas chichagtabiagtatui. 	 Zama koyey manti humburkumay hariyaŋ no goy hanno teeko se, kala day goy laalo teeko se. Ni ga ba ma si humburu hinkoy, wala? To, kala ni ma hari hanno te, a ga saabu ni se mo.


Tama Jisus ayaak: —Wi wakegaknuk nigka iwaakuk pujaig taatin atajai tumainaitjai. ¿Amesh dusha wagka uyumame? Duka tutsuk amek minak nemagtukta, —tiu. 	 Yesu ne a se: «D'ay ga ba a ma goro kal ay ma kaa, a si ni guna. Nin ya m'ay gana day!»


Kristu nemajin aidautik Kristujaig iina iyashí ashí shiig ijunag awa numamtin ainaji. Nunú iyash akanjamua nuanuiya makí makichik dita takamainjinak takainak jamamtuchu tsaká numamtuk jutiishkam, Kristui kajintsá anentaimaidautik kuashat ainaji. Tujash Kristuk inapau asamtai makichik iyashia nunin ainaji, nunidau asaja aneenisa pempeentunisaik tikich aidaujaish yaininaku, aan kuashat Apajuí wakegamua duke takasagmi. 	 A do no gaahamo kulu ga margu care gaa ka haw care gaa dabey kulu do, kaŋ yaŋ go soolante ngey goyo sabbay se. Yaadin no, hala dabey kulu ga ngey goyey te, gaahamo kulu ga beeri ka nga boŋ cina baakasinay ra.


Dekas tajame: Iik dekamu chichaaji, tuja wainkamu etsegji. Tujash atumek dekaskeapi tatsugme. 	 Haciika, haciika ay ga ci ni se: iri goono ga ci haŋ kaŋ iri ga bay, iri goono ga seeda mo da haŋ kaŋ iri di, amma araŋ mana iri seeda ta.


Nuna chichas umikag shiig aneenak: Kuichik akikmí, tusag ame dutikata akiktajame, tiajui. 	 I maa kaani gumo ka wafaku nd'a ka ne ngey g'a no nooru.


Apú kuichkiji atinun yajumin aidaushkam yamimagtasag kaunawag iniinak: —¿Jintinkagtinuh, jutiish wajukmainaitji? —tuidau. 	 Jangal taakoyaŋ kaa mo zama i ma te ngey se baptisma. I ne a se: «Alfa, ifo no iri ga te?»


Anentainkachu wajukmaina numamtuk wajatsuk, kakanmamsajum Apajuí wakejamua dusha tuwita nu dekaatajum. 	 Woodin sabbay se, wa si goro danga boroyaŋ kaŋ sinda carmay, amma wa faham da haŋ kaŋ Rabbi ga ba.


“¡Jerusalegnumia aidauwah, atumek Apajuí etsegtin aidaush main ainagme, nuigtushkam Apajuí chichagkagtukti tusa awetugmagmataish, kayai tukuí tukuinakuajum main ainagme! ¡Wika shiig kuashat wakeesan, atash uchuchiji aidaun nanapen awayag ijumag kuitamama numamtuk, atumnash ijumjan kuitamkata tamash atumek dakitjamugme! 	 Ya Urusalima*, Urusalima, kaŋ ga annabey wi! Borey kaŋ yaŋ i donton ni do mo, ni g'i catu-catu nda tondiyaŋ! Sorro marge no ay ga ba ya ni izey margu, sanda mate kaŋ cine goroŋo nya ga nga fambu taji margu nga fatey cire, amma araŋ mana ta!


Nuna timatai judío aidau duwik wainmachu aajakun ataktú untsuká itan chichajak: —Apajuiya nuna emtin dekaskenum waitjutsuk etsegkata. Jutiik dekainaji nu aentsua duka tudaugtinai. 	 Woodin banda i ye ka bora din kaŋ ga ti danaw doŋ ce ka ne a se: «Ma Irikoy beerandi, zama iri ga bay kaŋ bora din ya zunubikooni no.»


Jisus juna tiuwa nunak, niina jintintaiji aidaushkam ni mantamna nantakmatai, dekas niina iyashin takumpap tiuwaita tusag adeajajui. Nuninak Apajuí chichamen agagbauwa nuna, tuja Jisus tibauwa nunashkam dekaskeapi tiajui. 	 Woodin sabbay se, waato kaŋ a tun ka fun buukoy game ra, a talibey fongu kaŋ a na sanney din ci. I na Irikoy Tira Hanney cimandi da mo sanno kaŋ Yesu ci.


España wegakun atumin wainkatasan minittajai, nunikan atumin wainkan shiig aneasan nagkaemakui, atum yainkatajum wi wemaina duka. 	 Waati kaŋ ay ga koy Espanya, ay gonda beeje ay ma kabay ka di araŋ. Waato kaŋ araŋ n'ay bina farhandi kayna araŋ game ra banda, ay gonda beeje araŋ m'ay gaakasinay mo da hindoonay kaŋ ga kond'ay noodin.


Nuna dutikawagmatai, José yaakat Arimateanmaya, niishkam Jisusa jintintaiji asa, judío aidaun ishamau asa wakenmataik Pilatun jegají: Jisusa iyashin wi jukin ukustajai, tusa segauwai. Tama Pilatushkam: Jukita, tima José wejí Jisusa iyashin jukiuwai. 	 Woodin banda Yusufu, Arimatiya bora, (nga mo Yesu talibi no, amma tuguyaŋ ra Yahudancey humburkumay sabbay se), a ŋwaaray Bilatos gaa nga ma du ka Yesu gaahamo sambu. Bilatos yadd'a se. A kaa k'a gaahamo sambu.


Dutika yamijam jinkamá Jisus wainkauwai nayaim ujantatman, nuniamunum Wakaní Pegkeji pauma nunin niina mamikis akagunashkam. 	 Sahãadin-sahãadin, kaŋ a go ga fatta haro ra, a di beena feeri. _Irikoy__ Biya mo, sanda koloŋay cine, go ga zumbu a boŋ.


Nuna ti Jisus ni jintintaiji aidaun: —Mina nemagtuktasajum wakegautigmek atum wakegamuk idaikujum nemagtuktajum, nuniakjum senchi waitiakjumesh atsanjatajum. 	 Gaa no Yesu ne nga talibey se: «Da boro fo ga baa nga ma kaa ay banda, kal a ma nga boŋ ze jina ka nga kanjiyaŋ bundo sambu k'ay gana.


Nunisag Lot pujusmataish, yutan yuwinak, umuinak, sumainak, sujuinak, ajakmainak, nuigtú jegá jegam wajainak batsamajakú aina numamtuk wajagtinai, wi juwi minittaku wajataish. 	 Yaadin cine no a bara Lotu jirbey ra mo: i goono ga ŋwa, i goono ga haŋ, i goono ga day, i goono ga neera, i goono ga duma, i goono ga cina.


Nuna ti nagkama jintintak: “Wi Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmaga Akiinauwaitag nunak senchi waitkagsagtatui, apu aidau, sacerdote apuji aidaush, chicham umiktinun jintinkagtin aidaushkam dakitjuinak mantuawagtatui. Dutijuawagmataish kampatum tsawan asan nantaktatjai”, tusa etsegkauwai. 	 A sintin k'i dondonandi kaŋ tilas no kala nga, Boro Izo ma taabi boobo haŋ, arkusey* da alfaga beerey da asariya dondonandikoy ma wang'a, k'a wi. Jirbi hinzanta banda mo a ma tun koyne.


Nunú tusá tayatkugmeshkam nigka wainchauwaitjume, tujash wika wainnujai. Wainchaujai takunuk atum tikima wait ainajum, wisha ibauk wegakun tumainaitjai. Wika shiig wainu asan, ni tujutbaunashkam dutiksanuk umigjai. 	 Araŋ man'a bay mo, amma ay wo g'a bay. D'ay ne ay s'a bay, ay ciya sanda araŋ cine, tangarikom. Amma ay g'a bay, ay g'a sanno gana mo.


Ashí aentstik kuashat pegkegchau takau ainaji. Tuja makichik aentskesh ayatak pegkegnak chichau akug, nunú dekas aents pegkeg amainai, nunin asa ashí pegkegchau wakegamujinash depetmainai. 	 Zama hari boobo ra iri boro kulu goono ga harta. Da boro siino ga harta sanni ra, bora din ya toonante no. A ga hin ka alzam daŋ ka nga gaahamo kulu gaay mo.


Nunik augmatbaun pachis kuashat jintinkagtak: 	 A n'i dondonandi hari boobo nda misayaŋ. A dondonandiyaŋo ra a go ga ne i se:


Dutika chichajuinak: —Apajuí chichame agagbaunum: ‘Mina jegajuk Apajuí aujku ijuntaiyai’ tawa nuniaig, atum kasá aidau batsamtai awasaugme, —tiu. 	 A goono ga ne i se: «I hantum ka ne: ‹Ay windo ga ciya adduwa windi.› amma araŋ n'a bare ka ciya ‹zayyaŋ guusu›.»


Nunin asamtai Apajuí chichame agagbauwa nui: “¡Makichkish aents pegkejak atsawai, shiig makichkiuchikesh atsawai! 	 Mate kaŋ i n'a hantum ka ne: «Adilante si no, baa afo.


Tusá ujainamash, aents aidauk nunú toro maa apeaku dita ememattanak kakajus idaimainchau dekapedau. 	 Kala nda cat, da sanni woodin yaŋ no i du ka hin jama hal i ma si sargayey din te ngey se.


Tujash sacerdote apuji aidau, chicham umiktinun jintinkagtin aidaujai Jisus etsaegkagtamun wainkag, nuigtú uchi aidau jega Apajuí ememattainum batsamas untsumainak: “¡Apu David wegantunum akiinauwa nunú uwemtikagtugtatus yamai mina jujú emematiagmi!”, awajuinamun antukag kajekag, 	 Amma waato kaŋ alfaga beerey da asariya* dondonandikoy di dambara goyey kaŋ Yesu te, da zankey mo kaŋ yaŋ goono ga jinde sambu Irikoy windo ra ka ne: «Hosanna* Dawda Izo gaa!» kal i dukur.


Tikich atsumaushkam susatajum, atum tikich wajuk suwajume, dutiksag Apajuishkam atum atsumamunak amastatjume. 	 Araŋ ma no, i g'araŋ no mo. Neesiji hanno, kaŋ i kankam, kaŋ i zinji, kaŋ to hal a ga mun, yaadin no i g'a no araŋ ganda ra. Zama neesijo kaŋ araŋ ga neesi nd'a din, nga no i ga neesi nd'a araŋ se.»


Nunú kuchi jinae tusa etsegbaun antukag, ashí yaaktanmaya aidauk Jisusan wainkagtatus wejiajui. Nunik jegajiag: Wait aneasam ju ii nugkega juwig pujutsuk yajá weta, tiajui. 	 Kala kwaara kulu fun taray ka Yesu kubay. Waato kaŋ i di a mo, i n'a ŋwaaray ka ne a ma fun ngey laabo ra.


Nuniak: “Apajuí aentsnum inamjatta duka tsawantak namput wajaschae. Tudaujum idaisatajum nuniakjum yamajam chichama ju dekaskeapi titajum”, tiuwai. 	 ka ne: «Alwaato kubay. Irikoy* koytara mo maan. Araŋ ma tuubi ka baaru hanna cimandi.»


Nuna tusa idayak tikichin: ‘¿Amesh wajupa diwime?’ Tama ni ayaak: ‘Wika trigo cien sakunum aimjamu awaktumainun diwimjai’, tau. Tutai nunashkam: ‘Ameshkam ju papí jukim ekeemsam waamak agagta: Ayatak ochenta diwimjai, tusam’, tiu. 	 Waato din gaa a ne afo se: ‹Ni binde, marge no a ga ni gana?› Nga mo ne: ‹Alkama saaku zangu gu no.› A ne a se: ‹Ma ni tira sambu ka hantum: zangu taaci no.›


Nunitai Jisuschakam ayampá Pedron diisú, dutikam Pedroshkam Jisus chichajak: “Atash eke shinatsaig kampatumá ugtuktinaitme”, tibaun adeaju. 	 Rabbi mo bare ka Bitros guna. Kala Bitros fongu nda Rabbi sanno, mate kaŋ a ci nga se ka ne: «Za gorongaari mana ca hunkuna, ni ga ze ka ne ni s'ay bay sorro hinza.»


Tujash juwiya sacerdote aina duka, nayaimpinmaya wají aina nunú ayatak dakumká najanamunum wayaawag takainawai. Dakumkamu ainawai taji, wagki Apajuí Moisesan chichajak: “Ame mujanum pujamin jega Apajuí ememattain iwaintukbaijam nuna niimejai betekuch najanata”, tiuwai duwi. 	 Borey din goono ga saajaw te hayey se kaŋ yaŋ ga ti beena ra waney misa d'i biya, mate kaŋ Irikoy kaseeti Musa gaa, waato kaŋ a soola nga ma hukumo cina. Zama Irikoy ne: «Ma laakal ka hay kulu te deedando boŋ kaŋ i cabe ni se tondo ra.»


Abragkak cien mijan tumain ajamu asa uchinak akiimainchauwapitja tiuwai, nuigtush Sarashkam muuntuch wajasú asa uchinash ejapjumainchau asamtai, tujash dekaskeap duka uminkattawa tusa kajintsá anentaimtanmag mijakchauwai. 	 A cimbeero mana jaŋ gaabi, baa kaŋ a di nga bumbo gaahamo da buuko wane ga saba, (zama a ga ba ka to jiiri zangu). A mana guna mo kaŋ Saharatu gunda bu.


Juna ashí jintinkagtua ashimak: “Dita antutaiji ajamuk antuktinme”, tiuwai. 	 Boro kaŋ gonda hanga kaŋ ga maa, a ma maa.»


Tusag achiká jukiag ajá ukumtikiag maawajui. “¿Nunash ajagtina dusha itugmainaita? 	 Kala i n'a jindaw kalo banda k'a wi. Kali koyo binde, ifo no a ga te i se?


Tsawan jegagtamiagtinai, nunikmatai: ‘Uchigtin aidautigmek uchigtuchu wajasjum, tikich nuwa kaga uchigtuchu muntsujinash amuntsuachu aidauk, yajau aneas batsatainatsuapita’, wajatin ainagme. 	 Zama guna, jirbey ga kaa kaŋ i ra i ga ne: ‹Albarkanteyaŋ no wayguney: gundey kaŋ mana hay ce fo, da mo fafey kaŋ i mana naanu ce fo.›


“Nunikmataish ditak shiig aneetnume, wi shiig aneag imanisajag tusan, eke anuí minitsuk segajame. 	 Amma sohõ ay goono ga kaa ni do. Ay goono ga sanney din salaŋ ndunnya ra, zama i ma du ay farhã toonanta ngey ra.


Tikich nayaimpinmaya chichaak: “Mina aentsug aidautigmek, aanú yaaktanum pujutsuk jiinjatajum, anuí pujusjum anuiya pegkegchau takaakjum, dita suwimak juwamush jukijum, 	 Ay maa jinde fo mo kaŋ fun beena ra ka ne: «Ya ay borey, wa fatta a ra, zama araŋ ma si margu nd'a zunubey. Araŋ ma si du baa mo a balaawey ra.


Aikasnuk ame mina chicham etsegtugkata tusam tujutbaunak imatiksanuk ujakagmajai, dutikam ditashkam wakejus antukagmae nuninak: Dekas Apajuí awemamuap tauwaita, tusag dekaskeapi tujutuinawai. 	 Zama sanney kaŋ ni n'ay no, ay n'i no i se, i n'i ta mo. I bay kaŋ cimi no ay fun ni do, i cimandi mo kaŋ ni n'ay donton.


Dutika yaunchuk anentaimas midau atinme tibau aina nuna etegjauwai. Ni midau atajum tama ayú tiaju aina nuna atumek pegkeg ainagme tiuwai. Nunú pegkeg ainagme tibauwa nuna Apajuí pegkeg emakui, wijai pujuinak pegkegnak iwainmamtinme wi pegkejaitag imannak tusa. 	 Borey kaŋ yaŋ a waadu, ngey mo no a ce. Borey kaŋ yaŋ a ce din, ngey mo no a ciya adilante _nga jine__. Borey kaŋ yaŋ a ciya adilante din _nga jine__, ngey se mo no a na darza no.


Nuaduí apunu kuichik atin tibauwa dushakam dutiksagmek suwajume, apu aidauk Apajuí takat susamua nuna umiinak Apajuin takajuidau asagmatai. 	 Daliili woodin se no araŋ ga jangal bana mo, zama hinkoyey wo Irikoy goy-teeriyaŋ no a goyo se. I goono ga kookari woodin ra waati kulu mo.


Duka dekaske, wajumak aents niina nagkaesan takaakun aents aidaush shiig takainawai tama atajai tamaunum Kristu pachis etsejuinaush ainawai. Untsu tikich aidauk Kristun shiig anentus etsegtuinawai. 	 Daahir, afooyaŋ goono ga Almasihu baaro waazu nda canse nda kusuuma. I goono g'a te fay-ka-ye-waani-waaniyaŋ ra, manti nda bine hanno. I goono ga miila ngey ma bine saray tonton ay se kaŋ ay go hawante.


Witjai Pabloitjai, Jisukristu chichame etsegtukti tusa Apajuí wakegau asa awetiuwai. Yatsug Timoteojai pujusan, 	 Ay, Bulos, ay ya Almasihu* Yesu diya no Irikoy miila do. In da Timotiyos, iri nya-izo,


Tusá ujakajam judío aidaushkam: Jisus tsawan ayamtai aig etsaegkagtuje, tusag egaidau. 	 Woodin sabbay se no Yahudancey goono ga Yesu gurzugandi zama asibti zaari ra no a goono ga woodin yaŋ te.


Moisés chicham umiktajum tibauwa duka makichik aentsnakesh pegkejak emachui, nunin asamtai Apajuí dekas tikich imá pegkejan amastí tusa dakaidau asaja Apajuiyaig jegainaji. 	 Zama _Musa__ asariya mana hay kulu toonandi. Amma beeje kaŋ ga boori ka bisa furo, kaŋ a do no iri go ga maan Irikoy gaa.


Tusa Pedro tabaun antukag dekaskeap tawa tuidauk, kuashat aents yamimakajui. Nunú tsawantinig Jisusan dekaskeapi tuidauk tres mil aents kawegkajui. 	 Borey kaŋ yaŋ n'a sanno ta mo, i te i se baptisma. Zaaro din ra Irikoy na boro zambar hinza cine tonton i se.


Apajuí imá senchi aujtugsatajum mina pachittsajum, wishakam ataktú atumiin taan wainkatjime. 	 Ay g'araŋ ŋwaaray da himma araŋ ma adduwa te iri se, hal ay ma du ka ye araŋ do da waasi.


Tujash wajumak aents fariseo aidaun jegajuawag, Jisus dutikamun pachis ujakajui. 	 Amma i ra afooyaŋ koy Farisi fonda borey do ka ci i se hay kulu kaŋ Yesu te.


Apajuí chichamega duka senchigtina imau asa pujut tuke atina nuna sukagtawai, nuigtush espada mai yantamejai etsakamua nuna nagkaesauwai. Espada iyashnum shiig wayaa tikima initak tsupiyama imatiksag, Apajuí chichamega duka wakannumash, tuja iina anentaimtajin pegkeg aunash, pegkegchau aunashkam dekamtijamji. 	 Zama Irikoy Sanno ya fundikooni no, gaabikooni mo no. A ga kaan ka bisa takuba, a ga gooru mo ka fay fundi nda biya* game ra, wala dabey da londi game ra. A ga bine fonguyaŋey d'a miiley fayanka.


Dutikawagmatai cinco pagkan nuigtú jimagchik namaka nuna juki, nayaimpinum pagkai see tusa, pagkan puujá jintintaiji aidaun susaju, dita aentsun tinamkatnume tusa. Dutiksag namak jimaja nunashkam ashí tinamkau. 	 Yesu na buuru kunkuni guwa da hamisa hinka din sambu ka beena guna ka albarka daŋ i gaa. Waato gaa a na buuru ceeri-ceeri ka no talibey se, i m'a zaban borey se. A na hamisa hinka din zaban i se mo.


Ditá tudauji aidaunash ajumaish adeagchatnun kajimatkitnaitjai, tawai.” 	 «I zunubey d'i taaley mo, ay si ye ka fongu i gaa koyne baa kayna!»


Tutai Pedro ayaak: —Jutii aidautik ashí iina ajutjamaidauk ukuinaku nemagkamiajime. 	 Woodin banda Bitros sintin ka ne a se: «Guna me, iri na hay kulu naŋ ka ni gana.»


Apajuí senchijin pujuidau asá buchituinaji; nunisag atumin muunjum dita anentaibaujinian agau aidaushkam: ‘Jutiik Apajuin uchijí ainaji’, tiajui. 	 Zama a ra no iri goono ga funa, iri goono ga nyooti, iri goonoyaŋo bara mo, mate kaŋ araŋ doonkoy ra boro fooyaŋ mo ne: ‹Zama iri mo a izeyaŋ no.›


Dekas tudau takatan idaisaush wajuku amainaita nunú iwainmamkatajum. Atumkek: Jutiik Abraham wegantu asaja yupichuch uweemain ainaji, tumamigpa. Dekas tajime: Apajuik jujú kaya aina junakeshkam Abragka uchijí emamainai. 	 Araŋ ma te-goy cabe kaŋ ga saba nda tuubiyaŋ. Wa si sintin ka ne araŋ biney ra: ‹Ibrahim ga te iri se baaba.› Zama ay ga ci araŋ se: Irikoy gonda hina kaŋ ga izeyaŋ kaa Ibrahim se baa tondey wo gaa.


Kuashat aents Jisusan saetusag ashinaidau, imaniagtai Jisus ayampatua chichajak: 	 Borey marga bambata margu k'a dum. A bare ka ne i se:


Judá Jacopa uchijí, Jacob Isaaka uchijí, Isaac Abragka uchijí, Abraham Taré uchijí, Taré Nacora uchijí; 	 Yakuba wane, Isaka wane, Ibrahim wane, Tera wane, Nahor wane,


Tusá tiajam eke uminainai, chicham umiktinun jintinkagtin jegaantun Jisusan: —Jintinkagtinuh, wisha ame tuwig wekaetam nuniakminish tuke aminak nemagkiní wajatin atajai tusan wakegajai, —tau. 	 Kala asariya dondonandiko fo kaa ka ne a se: «Alfa, ay ga ni gana nangu kulu kaŋ ni ga koy.»


Nuna taig uchí apajishkam senchi untsumak: —¡Dekaskeapi tajai! ¡Wi dekaskeapi tumain dekapeachkuish yainkata! —tiu. 	 Sahãadin-sahãadin zanka baabo na nga jinda sambu ka ne: «Ya Rabbi! Ay ga cimandi! M'ay cimandiyaŋ-jaŋa gaakasinay!»


Nuigtushkam Apajuí shiig kuashat wait anenjamu asa, suwimkan sujamtsuk emamkes dakagma dushakam wainkaya nuninuk anentaimtumaitsugme. Atumek dekamainaitjume Apajuik imá pujutinak yapajiati tabaunmag wait anenjamaina duka. 	 Wala ni ga donda Irikoy gomno kaŋ ga yulwa gumo, d'a jalla, d'a suuru kuuko no? Ni mana bay kaŋ Irikoy booro goono ga ni daŋ fondo no hala ni ma to tuubiyaŋ do?


Amina pegkegchau takagtamsau akuish, nuniachkush diwimjamkuish mina idaitugsata. 	 D'a na ni zamba hay fo ra, wala nda ni g'a gana garaw, ma woodin lasaabu ay wane.


Nunin asag nuwenawajuk jimaja nuninchauwai, makichik iyashia nunin wegawai. Aatus Apajuí tibau asamtai, aents nuwenawaju aina nunak, makichik aentskesh idaimitkamainchau ainawai, —tiuwai. 	 A ga ciya mo ne ka koy jine i manti ihinka koyne, amma gaaham folloŋ no. Haŋ kaŋ Irikoy haw care gaa, boro ma s'a feeri.»


Dutikamu ajuma duwi Jisus, jega Apajuí ememattainum waikmá, ni aents etsagagbaujin wainkau, dutika chichajak: —Nijah, yamaik tsagajam pegkeg wajasume, ankauwaitkum awagkimek tudauk takasaipa, jamayum nuní nagkaemasam jata jujutmamkim, —tiuwai. 	 Woodin banda Yesu di a Irikoy windo ra ka ne a se: «Guna, ni du baani. Ma si ye ka zunubi te zama hari laalo kaŋ jaase woodin ma si ye ka du nin.»


Wi anuí atumjai ijunja pujachkunush, mina wakanjuig atumjaig ijutkau asan shiig aneajai, atum Kristui kajintsá anentaimkujum niinig emetmamjajum, ashí betek makichkinmag anentaimkujum, imagnisjum shiig batsatu asagmin. 	 Zama baa kaŋ ay si araŋ do noodin gaaham ra, ay go araŋ do Biya _Hanno__ ra. Ay goono ga farhã ka di mate kaŋ araŋ sasare ka kay care banda nda gaabi araŋ cimbeero do Almasihu ra.


Nunikag kuchishkam ikaa yuwak batsatu asamtai: 	 Gursuna* kuru bambata fo goono ga kuru i se nangu mooro.


Nunitai iwanch chichajak: —Ame dekas Apajuí Uchijiyaitkumek, ju kaya aina jujú pag emakam yuwakia, —tau. 	 Siikwa kaa a do mo ka ne a se: «Da ni ya Irikoy Izo no, ma ci tondey wo se i ma bare ka te buuru.»


Nunú jeganum pujau aents uwejen chuwijú. Nuniau asamtai fariseo aidaushkam Jisusan kajejuidau asag, wajintig timatai etsegtuka bakumí tusag: —¿Tsawan ayamtai tsawaja aish jaush etsagaumainkaih? —tusa iniasaju. 	 Boro fo binde go noodin kaŋ kamba suugu. I na Yesu hã mo ka ne: «A ga halal no asibti zaari ra i ma boro no baani?» (zama i ma du k'a kalima se).


Dutijuawagmatai dita jujukiag judiuchu aidaunum sujutkagtatui, pegkegchaun chichajuinak, dushí dushikinakua, asuttan asut awa awajtuinakua, achijag maatnume tusag, tujash dutijuawagmataish kampatum tsawanta juwi ataktú nantaktatjai, —tiu. 	 I g'a nooyandi dumi cindey se, i m'a hahaara, k'a barzu, k'a kanji mo. Jirbi hinzanta ra mo Irikoy g'a tunandi koyne.»


Junak idatsagtasankesh agattsujime, atumnak mina uchig aneetaig anentsan ichichjatasan agatjime. 	 Zama d'ay te adduwa ciine waani ra, ay biya go ga salaŋ amma ay fahama mana du albarka.


—Tikichnak yajau uwemtikchauwe nuninaitak nigka uwemtsui. Dekas Israel aidaun apujiyaitkug, akaiki wajanmatai dekaskeapi tumainajama. 	 «A na boro fooyaŋ faaba, amma a si hin ka nga boŋ faaba! Da nga wo Israyla izey bonkooni no, a ma zumbu me kanjiyaŋ bundo gaa sohõ, iri mo g'a cimandi.


Tujash atum aents anempaina nujaig aneniakjumesh ¿wají imana juwagme? Aents pegkegchau aidaushkam ni aneeniamujaig aneeninawai. Nunitsuk atumin kajegtamaidaushkam atumek aneemainaitjume. 	 Zama nd'araŋ ga ba araŋ baakoy, yaadin gaa man gaa araŋ alhakko? Manti baa jangal taakoy mo ga woodin te?


Yujumak ijagmaka kuashat tsawantai yujanu asamtai, Pablo ejapeen wajantá chichaak: —Muun aidauh, dekas wi timajim nunú antugtumainus ankamujumtaih, nunikuitkugminig Cretanmag dakasuitkuik, imanika waitiaku wají aidaush utsá yujamaitsuji. 	 Waato kaŋ i gay i mana ŋwa, kala Bulos kay i game ra ka ne: «To, ay borey, d'araŋ maa ay sanno, doŋ araŋ si tun Karita gungo do, hal araŋ ma furo hasaraw da mursay wo ra.


Nuna ti saduceo aidau, fariseo aidaushkam ijunjamunum pachitjaun wainak senchi jiiká chichaak: —Yatsug aidauh, wika fariseowaitjai, mina muuntug fariseo aajakú aina nu akiiamuitjai, nunin asan wika: ‘Aents aidauk jakag dekas nantakiagtin ainawai’ tau asamtai, nuna dekagtuawagtatus imatijuinawai, —tuuyi. 	 Amma kaŋ Bulos bay kaŋ i ra jare fa Sadusi* fonda boroyaŋ no, jare fa mo Farisi fonda boroyaŋ no, a kuuwa Yahudancey arkusey marga ra ka ne: «Ay nya-izey, ay wo Farisi fonda boro no, Farisi fonda borey ize mo no. Buukoy tunyaŋo beeje ciine boŋ no i goono ga ciiti ay se.»


Pascuatin yuwatnun uminainak batsatai, etsashkam tutupit wajasú asamtai, Pilato judío aidaun chichajak: —¡Pai, juwi atumí Apugminak itantajime! —tau. 	 Paska bato soolayaŋ zaaro hane no, sanda zaari bindi cine no. Bilatos ne Yahudancey se: «Wa guna araŋ bonkoono!»


Nunú tabaun tikich Jisusa jintintaiji aidau antukajui. “Dekas jakashtinai tawapita” tuidau. Tujash Jisusak: “Juka jakashtinai”, tusag tichauwai. “Wi wakegaknuk nigka iwaakuk pujaig taatin atajai tumainaitjai, ¿Amesh dusha wagka uyumame?” tiuwai. 	 Sanno din mo koy ka say nya-izey game ra, way, i ne talibo din si bu. Amma Yesu mana ne a si bu bo, amma «d'ay ga ba a ma goro kal ay ma kaa, a si ni guna.»


Dutika achikagmatai Herodes aents achiká chimpitainum Pedron egkeauwai, dutikak dieciséis suntajan: Atum cuatro cuatro kanagjum Pedro kuitamkatajum, tusa ishiakui. Nunak: Jista Pascua nagkaemakmatai aents aidau ijunjamunum jiikin, chichaman dekajuatjai, tusa anentaimu asa dutikauwai. 	 Waato kaŋ a n'a di, a n'a daŋ kasu. A n'a daŋ sooje sata taaci kaŋ ikulu gonda sooje taaci-taaci kambe ra, i m'a batu. Hirodus gonda anniya nga ma Bitros kaa taray jama se Paska* banda.


Numamtuk jutiinash nagkaetamui, yaunchkek jutiish dekachu asaja uchijai betek aajakuitag duwi, chicham umiktina duka jutii judío aidautinak inak itugmaina numamtuk achikam batsamajakuitji. Nuniajin atum judiuchu aidautigmek, ju nugka juwiyan pegkegchau pachis jintinamu umijujakuitjume. 	 Yaadin no iri mo. Waato kaŋ iri go zankayaŋ, iri go tamtaray ra ndunnya hayey se.


Atumnashkam ashí nugkanmaya aents aidau, dekaskeapi tiaja nuninuk asagmin, atumnak Apajuí Jisukristunu etamkaje. 	 Araŋ mo go i game ra, araŋ kaŋ yaŋ Yesu Almasihu ce.


Nunittaman Jisus wainak untsuká: —¡Nuwauchih, yamaik wi etsagajame! 	 Waato kaŋ Yesu di a, a n'a ce ka ne a se: «Waybora, i na ni feeri ni zaŋa gaa.»


“Duka ashí Israel aents aidautik shiig dekamain ainaji, nunú Jisus atum achigjum mauwaitjum nuna, Apajuí atumi Apujum ema ni Uwemtikagtin atí tusa etegkauwai.” 	 Wa naŋ Israyla dumo kulu ma bay kaŋ daahir Yesu wo kaŋ araŋ kanji din, nga no Irikoy ciya Koy da Almasihu.»


Apajuí Uchijiyaitak Aentsmaga Akiinauwa nunú, ni Apají imanjiya nujai imanisag ni aentsji nayaimpinmaya aidaujai nugkanum taak, makí makichik aentsnak dita takasbaujiya dutiksag akiktinai. 	 Zama Boro Izo ga kaa nga Baabo darza ra, nga nda nga malaykey. Alwaato din no a ga boro kulu bana nga goyo boŋ.


Nunú iwishnuk apu Sergio Paulo tutaijai pujau. Nunú apuk dekas yacha aajakuí. Nunú Bernaben Saulojai untsukuí, Apajuí chichamen antuktatus wakegau asa. 	 A go Sarjiyas Bulos banda kaŋ ga ti mayko, boro no kaŋ gonda fahamay. Bora din binde na Bulos da Barnaba ce ka ceeci nga ma maa Irikoy sanno i do.


Atum dutikmainaitjum duka, Apajuí chichame agagbaunum: “Amina shiwajum yapajakuish yutai ajamsata, kitamakuishkam umutaish ajamsata. Ame aajam dutikamin, amina pegkegchau awajtamin asa datsagtatui”, tawa juuwai. 	 Amma day: «Da ni ibara haray, m'a no ŋwaari. D'a jaw, m'a no hari. Zama woodin teeyaŋ gaa no ni ga danj'ize gusam a boŋo boŋ.»


Nunidau asag tikich aidaun: —Atum: ‘Moisesan pegkegchau chichajak, Apajuinashkam pegkegchau chichaju ii antugkabiaji’ titajum, —tusag wakenmag akikaju. 	 Gaa no i na boro fooyaŋ bana tuguyaŋ ra i ma ne: «Iri maa a na alaasiray sanniyaŋ ci Musa nda Irikoy boŋ.»


Jisus: “Witjai yutaiya numamtin pujut tuke atinun sukagtinun nayaimpinmayan taunuk”, tibaun pachis judío aidau pampantuinak: 	 Gaa no, Yahudancey goono ga guunu-guunu a boŋ, zama a ne nga no ga ti buuro kaŋ zumbu ka fun beena ra.


Nuna tiagmatai Apajuin aujuinak: “Apuh, amek ashí aentsú anentaimtajig dekauwaitam ibau asam, ju jimaja juiyash yaita ame etegkamush, nunú iwainakta juuwai tusam, 	 I te adduwa ka ne: «Ya Rabbi, nin kaŋ ga boro kulu biney bay, boro hinka din ra, ma cabe bora kaŋ ni suuban,


Tiagtai Jisus ditan diyaak: —¿Tujash wajina pachisaya Apajuí chichame agagbauwa nuwish: ‘Aents jegá jegamin aidau kayá ajapawajua nunú, kaya dekas jegá ichichkatin apututia iman wajasé’, tawa nunash tawa? 	 Amma Yesu na mo sinji i gaa ka ne: «Ifo no woone binde kaŋ i hantum ka ne: ‹Tondo kaŋ cinakoy wangu, nga no ciya cinaro boŋo›?


Nuaduí tikich Salmonmash: ‘Ame uchijum pegkegma nuna iyashí kaugtí tusamek idaisashtatme’, tibauwai. 	 A sabbay se a ne Zabura fo ra koyne: ‹Ni si naŋ ni wane Hanna ma fumbu.›


midau aidaun untsugnum ijumkun, aents pegkegchau aidaunak menanum ijumjatnaitjai. 	 A ga feejey ye nga kambe ŋwaaro gaa, hinciney mo nga kambe wow gaa.


Tama Jisus ayaak: —¿Wagka pegkejá tujutme? Makichkish pegkejak atsawai, imá Apajuiya duke pegkejak. 	 Yesu ne a se: «Ifo se no ni ga ne ay se ihanno? Ihanno kulu si no kal afolloŋ, Irikoy hinne.


Tuinam dita aiinak: —¿Tuwí umiktí tusamea wakegame? —tuidau. 	 I ne a se: «Man gaa no ni ga ba iri ma soola te?»


Tiagtai Jisus ayaak: —Tujash yamaik wají egkea jutaigmeshkam jukitajum, espadajum atsugtamkuig, awantak pataká nugkutaijum sujakum makichik sumaktajum. 	 A ne i se koyne: «Amma sohõ, boro kaŋ gonda nooru lonko, a ma kond'a, nga nda foolo. Boro kaŋ sinda takuba mo ma nga taafe neera k'afo day.


Nunik niina nugkeen jegakmá José dekau, Herodesa uchijí Arquelao, apají jakamtai ni apu wajas inamak pujau tabaun, nunik ajankauwai Judeanum wetan. Nunittaman kajanum ujakuí: “Judeanum wetsuk Galilea nugkanum wetá”, tusa. 	 Amma waato kaŋ a maa Arkalawus na nga baabo Hirodus tubu, a goono ga may Yahudiya laabo ra, a humburu noodin koyyaŋ. A binde du bayrandiyaŋ Irikoy do hindiri ra, kal a kamba ka koy Galili* ra.


“Yamai Jerusalén jegattag duwi, wi Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmagan Akiinauwaitag nunak achigkag sacerdote apuji, chicham umiktinun jintinkagtin aidaunum ejetuawagtatui. Dutijuawagmatai dita jujukiag judiuchu aidaunum dita maatnume tusag sujutkagtatui. 	 A ne i se: «Wa guna, iri goono ga koy Urusalima. I ga Boro Izo nooyandi alfaga beerey da asariya dondonandikoy se. I ga buuyaŋ ciiti te a se k'a nooyandi dumi cindey se.


Nunikmatai atumek tutupit mina pachittsajum Apag segatajum, wika atumi pachisnuk segatú pujugchattajime. 	 Zaaro din ra araŋ ga ŋwaaray ay maa ra. Ay si ne araŋ se ay ga Baaba ŋwaaray araŋ se,


Tusa, Apajuí chichamen agagbauwa nuna, Moisés agagbauwa nui nagkamas, ashí Apajuí etsegtin aidau agajajua nuna ujakaju. 	 Kal a sintin za Musa tira gaa ka koy hala Annabey kulu Tirey ra, ka nga boŋ waney fasar i se Tira Hanney kulu ra.


Tusá tima kashinia duwi jintá eke Jopenum jegattak weenai, Pedroshkam etsa tajiastatak wajasú ai, jega jegamká tuntupé paka inagnakbaunum wakauwai, nui pujus Apajuin ausatatus. 	 A wane suba, waato kaŋ i go ngey dirawo ra, kaŋ i maan kwaara gaa, kala Bitros tun ka kaaru fuwo boŋ danga zaari bindi cine, zama nga ma adduwa te.


Tiagtai Pilato iniak: —¿Amekaitam judío aidau apujim? Tama Jisus ayaak: —Ame tujutam duka dekaske, —tau. 	 Bilatos n'a hã ka ne: «Ni ya Yahudancey bonkoono no?» A tu a se ka ne: «Mate kaŋ ni ci no.»


Nuniagtai Jisus: —Tikichkesh ujakaigpajum —tusa idayak: —Yutái susatajum yuwati, —tiuwai. 	 Yesu n'i lordi nda gaabi ka ne i ma si ci boro kulu se. A ne mo i ma wandiya no ŋwaari.


Yamai atumesh dekaatajum, yamai nagkamsa Apajuí uwemtikagta nunú pachisa etsegbaunak, ashí aents judiuchu aina nu antukagtatui. 	 Araŋ ma bay kaŋ Irikoy faaba wo, a n'a donton hala ka koy dumi cindey se, ngey mo ga maa r'a.»


Junashkam: “Wika imá Apajuinak anentaimtittajai”, ataktushkam: “Wika juwig Apajuí uchijí aidaun sujusua nujai pujajai”, tiuwai. 	 A ne koyne: «Ay ga naanay a gaa.» Da mo koyne: «Guna, in da zankey kaŋ Irikoy n'ay no neeya.»


Tama dita aiinak: —Imaanik atsugtamui ayatak cinco pag, nuigtú jimagchik namak ajutjamui. 	 Amma i ne a se: «Buuru ize gu da hamisa ize hinka hinne no ka bara iri se neewo.»


Tutai nuwa ayaak: —Duka apu dekaske. Tujash yawashkam mesa wapken pujusá tsaisá akakeamun yuwamajama, —tau. 	 Amma waybora ne: «Oho Rabbi, amma baa hans'izey ga du zanjarmey ngey koyey waney do.»


Tuinaig nigka nuwan chichajak: —Ame kajintsá anentaibaunum uwemjaume, shiig aneasam wetá, —tiuwai. 	 Amma Yesu ne waybora se: «Ni cimbeero* na ni faaba. Ni ma koy da laakal kanay.»


“Nuna tujamainakuish, makichik aentskesh ishamkatin aigpajum, wagki ashí uukbau aidaush wantinkagtinai, aantsag ashí dekaachbau aidaushkam dekaamu agtinai. 	 Araŋ ma si humburu bo, zama hay kulu si no daabante kaŋ i s'a feeri. Hay kulu si no mo tugante kaŋ i si aniya ka bay a gaa.


Iina Apají Apajuiya nu, Apu Jisukristujai wait anenjamu asag, atumnash shiig agkan anentaimsa pujutan amastinme. 	 Gomni nda laakal kanay ma bara araŋ banda kaŋ yaŋ ga fun iri Baabo Irikoy da Rabbi Yesu Almasihu do.


Ni antutaiji ajamuk, Wakaní Pegkeji mina nemagtin aidaun: Apajuiyai kajintsá anentaibaunum pegkegchaun depetkau aidaunak, yujag pujutan sukagtin nayaimpinum Apajuí pujutain ejapeen waja nuna ayujatnaitjai tawa nuna antukti. 	 Boro kaŋ gonda hanga ma maa haŋ kaŋ Biya goono ga ci Almasihu margey se. Boro kaŋ te zaama, nga se no ay ga no a ma ŋwa fundi tuuro gaa, kaŋ go Irikoy Paradiso* ra.»


Nu wegajin Cesareanmaya wajumchik Jisusa nemajin aidau uyuntamsagmayi. Nunikag Chiprenmaya Mnasón daagtin nigka duwik nagkamas Jisusa nemajin pujaunum ejetamawagmayi, niina jeen ikapagti tusag. 	 Kaysariya talibi fooyaŋ mo koy iri banda. I kond'iri k'iri zumandi Manason kwaara, kaŋ ga ti Kubrus boro, talibi zeeno fo no.


Yatsug aidauh, David Wakaní Pegkeji dekamtikam agak: Judas Jisusan achiktinme tusa unupiagtinun pachis tibauwa duka uminkae. 	 «Ay nya-ize alborey, a ga tilas Irikoy Tira Hanna sanno ma to kaŋ Biya Hanna jin ka ci Dawda me ra Yahuta ciine ra, nga kaŋ ciya fondo cabeko Yesu diikoy se.


Atum juwi ijunjum juwiyatijum wajumak aidautijum eke jatsuk, Apajuí Uchijiyaitak Aentsmaga Akiinauwa nu inabauji wainkatnutigmesh ajume, —tiuwai. 	 Haciika, ay ga ne araŋ se, boro fooyaŋ goono ga kay ne kaŋ yaŋ si buuyaŋ taba baa kayna kala nd'i di Boro Izo goono ga kaa nga koytara ra.»


asututnash asutu awa awajtuinakua mantuawagtatui; tujash dutijuawagmataish kampatum tsawanta juwi ataktú nantaktatjai”, tau. 	 i g'a barzu k'a wi. Jirbi hinzanta hane mo a ga ye ka tun.»


Nuna ti nuigtú: —Dekas tajime: Apajuí etsegtinuk ni nugkenig wakejusa antugmak achauwai. 	 Amma Yesu ne: «Daahir ay ga ci araŋ se: i si annabi kulu ta nga laabo ra.


Nuna timatai kantamtain kantamawag Olivosan mujajin wegajui. 	 Kaŋ i na baytu fo te, i fatta ka koy Zeytun tondo do.


Tiagtai Jisus ditá jiin antintak: —Atum kajintsá anentaimjum nunisag uminkati, —tiuwai. 	 Gaa no a n'i moy ham ka ne: «A ma ciya araŋ se araŋ cimbeero* hino me.»


Yatsug aidauh, ubag aidauwah, wi atumin Apajuinun pachisan ujaktasan tauwaitag nunak, aents yacha shiig jintiag chichaman chichaaku aina imanun iwainmamkatasanuk taachbaijai. 	 Sohõ, nya-izey, Biya Hanno _nooyaŋey__ ciine ra, ngey neeya: Ay si ba araŋ ma jaŋ ka bay i gaa.


Ninivenmaya aents aina nunú atumnak bakugmagtinai, atak suwimak atina duwik. Ditak Jonás Apajuí chichame ujakam, dekaskeapi tusag tudaujin idayinak Apajuin nemagkajui. Tujash atumek, wi Apajuí Uchijin dekas Jonasa nagkaesaun juwi pujusá chichagmash antukjum, tudau takat idaikujum Apajuí nemajuinachu asagmin. 	 Ninawiya borey ga tun suba-aliciyoma ciito ra zamana wo borey game ra k'i ciiti k'i zeeri mo, zama ngey wo tuubi waato kaŋ Yonana waazu. Guna mo, boro kaŋ bisa Yonana beeray neeya.


Nunitai puyatjusag antujuidau ni jintiamunak, nigka aents chichame antugtai aidaun nagkaesau jintinkagtau asamtai. 	 I kulu dambara nd'a dondonandiyaŋo mo, zama a sanno gonda gaabi.


Tusa tama Pedro chichaak: —Apuh, amek mina dawejuk tuke nijatjugchattame, —tiuwai. Tutai Jisus ayaak: —Amina nawemin wi nijagchamtaig, amek wijaig ijunmaitsume, —tau. 	 Bitros ne a se: «Ni s'ay cey nyum, abada!» Yesu tu a se ka ne: «D'ay mana ni nyum, hay kulu si in da nin game ra.»


Uchi aidautigmeshkam, atumin apa dukujai inapainakuish betek umigkatajum, aatus wakegawai Apu Jisusak. 	 Zankey, araŋ m'araŋ hayrey gana hay kulu ra, zama woodin no ga kaan Rabbi se.


Tujash ashí aents ni uchijin jintinta dutika, atumnash Apajuí jintinjamchakuig, dekas niina uchijí ainatsjume. 	 Amma d'araŋ si du goojiyaŋ, kaŋ boro kulu ga du nga baa a ra, yaadin gaa araŋ ya zina izeyaŋ no, manti halal izeyaŋ.


Apajuishkam makichkiuchi, ashí aents aidaun Apajiya nunú, nunin asa ashí Apajuí nemajuina nui inamui. 	 Irikoy folloŋ no go no kaŋ ga ti ikulu Baabo, kaŋ go ikulu boŋ, a go ikulu game ra, a go ikulu ra mo.


“Apawah, amesh wakegakmek wi waitmainaitag nu agkanmitkajuata; tujash wi wakegamuk achati, ame wakegamu atí”, tiuwai. 	 ka ne: «Ya Baaba, da ni yadda, ma taabo wo sambu ay se. Day, manti ay miila ma te bo, amma ni wano.»


Imatjuinam Jisusan pachis pegkegchaun chichajak, Apajuí adayas: —¡Atum tajum nunak wika wainchaujai! —tau. 	 Amma a sintin ka nga boŋ laali nda zeyaŋ ka ne: «Bora din kaŋ araŋ go ga ci, ay s'a bay.»


Tutai ejentuntam diisá: —¿Yana niimé dakumkaya daajish agagbauwaita? —tau. Tama dita aiinak: —Anka Roma apuji dakumkamui, —tiaju. 	 I kande afo mo. A ne i se: «Foto da hantumo wo binde, may wane no?» I ne a se: «Kaysar wane no.»


mina kumpag imauya tajutua nunú ajaamain atsugtau asamtai tajame’ tamin. 	 zama ay coro fo go diraw ra, a kaa ka zumbu ay gaa. Ay mo sinda haŋ kaŋ ay ga jisi a jine.›


Tusá awemajam Jisusan kautuawag: —Juan Yamijatna nu amina iniasti tusa awetamaji, nuniak: ¿Amekaitam Apajuí uwemtikagtinun awematnaitjai tibauwa nunú, amechuitkuminig tikichik dakastatag? timae, —tuidau. 	 Waato kaŋ i to Yesu do, alborey ne: «Yohanna baptisma teekwa no k'iri donton ni do ka ne: ‹Hala nin no ga ti boro kaŋ ga kaa din, wala iri ma afo batu?› »


Nunik katig pujai, aents wekaechau ayatak tepenun pegaknum pataidiag ejetiaju. Dutika itantagmatai Jisus niiní kajinas anentaimaidaun wainu asa, wekaechaun chichajak: —Uchijuh, amina tudaujum aidauk tsagkugnaje, —tau. 	 Kal i kand'a se boro fo kaŋ yeeni na dabey wi, kaŋ go ga kani daari boŋ. Waato kaŋ Yesu di i cimbeero*, a ne yeenikoono se: «Ay izo, ni bina ma kaan. Ay na ni zunubey yaafa ni se.»


Jisukristu pachisa etsegkamua duka, jega jegamkatasa nagkamku ajitiama numamtuk awajkamu asamtai, patakaik tikichik ajimaitsu numamtinai. 	 Waato kaŋ ay go zanka, ay go ga salaŋ sanda zanka cine, ay go ga miila sanda zanka cine, ay go ga lasaabu sanda zanka cine. Amma sohõ kaŋ ay te albeeri, ay na zankataray harey jisi.


Atumek chicham umiktajum tibauwa nu umiktasajum waitú batsatutigmin, Kristu agkanmitkagmawajua nunisjumek agkan pujustajum. Ataktú chicham umiktin umiktasajum waitiujum duka waketjukigpajum. 	 Almasihu n'iri fansa burcinitaray se. Yaadin gaa araŋ ma kay ka tarsasa. Araŋ ma si ye ka didiji tamtaray ra, k'a calo* daŋ koyne.


Yatsug aidauh, ubag aidauh, amina nagkaetamsau adaisam: Wi dekas dutikattajai taja nunak, ni diigkau atí tajume. Nu iman adaisa tachakjumesh nayaimpinmayagkesh, nugká pujuidaukesh, ashí tikich aidaukesh pachisjumek tiigpajum. Dekas imá pegkejak chichaakjumesh waitjutsuk, ehé takugmek ehé titajum, atsá takugmeshkam nunisjumek atsá titajum Apajuí suwimkan sujamsainum. 	 Amma hay kulu jine, ay nya-izey, araŋ ma si ze. Wa si ze da beene, wala da ganda, wala da zeyaŋ kulu dumi. Amma araŋ «Oho» ma goro Oho, araŋ «Hã'a» ma goro Hã'a mo, zama araŋ ma si kaŋ ciiti ra.


Herodes Judea apuji wajas pujamunum, nu tsawantinig pujujakuí sacerdote Zacarías, Abías wegantu. Niina nuweg Elisabet aajakuí Aarón wegantu. 	 Waato kaŋ Hirodus* gonda Yahudiya koytaray, alfaga* fo go no kaŋ a maa ga ti Zakariya, Abiya kuray boro no. A wando maa Alizabata, Haruna* dumo gaa n'a fun.


Dutikamtai nayaimpinum batsamin aidaush, nugkanmaya aidaush, ashí Apajuí nemagchau jakau aidaushkam imá Jisukristunak tikishmatug ememattinme tusa. 	 Zama Yesu maa gaa no kange kulu ga gurfa, beena ra waney, da ndunnya boŋ waney, da ndunnya cire waney.


Nuniau asamtai atum Apajuí augkugmek aatsajum titajum: ‘Apawah, amek nayaimpinum pujuwaitme. Pegkegmaitam ibau asamin, ashí tikich aidaush imá aminak emematjabiagtinme. 	 Woodin se binde, d'araŋ ga te adduwa, araŋ ma ne: Ya iri Baabo kaŋ go beena ra, Ni maa ma ciya ihanna.


—Amina tajame, nantakim ainká tepetaijum jukim jeemin wakitkita, —tiuwai. 	 «Ay ga ne ni se: tun ka ni daarijo sambu ka koy fu.»


Aents ni wakegamua nunak wakegas takaa pujauk, nigki jatan egatmamui; tujash Wakaní Pegkeji wakega nunak umiak puja nunú Apajuijaig tuke pujustinai. Nuigtushkam Apajuijaish epegtumau asa, ashí aents aidaujaish nunisag shiig agkan pujawai. 	 Adam-ize daa laalo miila ganayaŋ ya buuyaŋ no, amma Biya _Hanno__ miila ganayaŋ ya fundi nda laakal kanay no.


Nunikagmatai Jisus ni jintintaiji aidaujai nui atsuagtai, nunú bote anumkauwa nuwig chimpimjag Capernaum wegajui, Jisusan egakagtatus. 	 Waato kaŋ jama di kaŋ Yesu si no, a talibey mo si no, ngey mo furo hiyey ra ka koy Kafarnahum ka Yesu ceeci.


Tujash atum tujutmainaitjume: “Apajuí ni aatus nuna dutikayatkush ¿wagka aents pegkegchaun takaagtaish anmainchau aniagme tusash tawa? ¿Ya Apajuí wakegak dutikaunash, aikawaipa tumainaita?” 	 Ni ga ne ay se binde: «Ifo se no a ga taali ceeci hala hõ? Zama may no ga hin ka kay ka gaaba nd'a miila?»


Tagku ayugtainum uchi pempeajam egketu wainkajum, juwapita titajum.” 	 Woone mo ga ciya araŋ se alaama: araŋ ga attaciriya fo gar didijante kaŋ go ga kani garba fo ra.»


Tutai apuji ayaak: ‘Amek inak pegkegchau, dakitme. Wi ajakmachiatkun juukan yajumin dekajiatkumesh, 	 Amma a koyo tu ka ne a se: ‹Ni ya tam laalo no, kaŋ ga hawfun mo! Ni bay kaŋ ay ga wi naŋ kaŋ manti ay k'a duma, ay ga margu mo naŋ kaŋ ay mana say.


Apajuí senchi kajeká suwimkan suwak, niina aentsji nayaimpinmaya aidaush ijunas dii ijunaig, Uwijash wajaig jii azufrejai pachimjamua nui utsaatnai. 	 bora din koy ga Irikoy futay duvaŋo haŋ, wo kaŋ i dooru a dukuri gaasiya ra, i man'a gaabo zabu mo. I ga bora din gurzugandi nda danji da sufar* malayka hanney nda Feej'izo jine.


Nuninai María kugkuin ayatak nardok najanamu, senchi akik trecientos gramos ajamun juki tajuntun, Jisusa nawen ukaatuk, niina intashinig ujujtujui. Nu dutikamu kugkuntig jeganak akijuauwai. 	 Maryama binde na kilo jare nardi* ji hanno sambu, kaŋ nooru ga baa. A na waddo soogu Yesu cey boŋ k'a cey tuusu nda nga boŋ hamno. Fuwo kulu to nda waddo hawo.


Untsu mina anenchau wi taja nunak umigtukchattawai. Atumin wi tajim duka mina chichamjuchui, Apag mina awetiuwa nuna chichamegai. 	 Boro kaŋ si ba ay s'ay sanney gana. Sanno wo mo kaŋ araŋ maa, manti ay wane no, amma Baaba kaŋ n'ay donton wane no.


Nunisag iina Apají nayaimpinum puja dushakam, wakejutpatsui jujú piipich aina juwiya makichkish megkaekatnume tusag. 	 Yaadin mo no, manti araŋ Baabo kaŋ go beena ra miila no ikayney wo ra baa afo ma halaci bo.


Tama Jisuschakam wait anentug uwejen antiak: —Wakegajai, yamaik tsagagta, —tiuwai. 	 A bakarawo na Yesu di gumo hal a na nga kamba salle k'a ham, ka ne a se: «Ay yadda. Ni ma hanan.»


Nuaduí iwaaku pujakuik Kristu shiig awajkata tabaunum pujuinaji, jaakuishkam Kristu shiig awagmainaji. Nunin asaja iwaaku pujakuish, jaakuishkam imá Kristunuk ainaji. 	 D'iri go fundi ra, Rabbi se no iri goono ga funa. D'iri bu mo, Rabbi se no iri ga bu. Yaadin gaa d'iri funa wala nd'iri bu, iri ya Rabbi wane yaŋ no.


Ju yatsut aina juka ditá eemag yaakat Troasnum jegawag dakagmagmayi. 	 Amma borey din n'iri jin hal i goono g'iri batu Tarawasa.


Nuigtush altar puja nuwiya: “Apu Apajuí ashí senchigtinuh, ame jutikam juka pegkejai, dekas jutikame”, tabaun antukbaijai. 	 Ay maa sargay feema mo ne: «Oho, ya Rabbi Irikoy, Hina-Kulu-Koyo, ni ciitey ya cimi-cimi wane yaŋ no, adilitaraykoyyaŋ mo no.»


nuniau wajemea ochenta y cuatro mijan wegau, nuigtushkam jega Apajuí ememattainmag tuke tsawai kashishkam, yujumkan ijagmá pujus Apajuin aujú pujú. 	 A ciya wayboro kaŋ kurnye bu mo hal a to jiiri wahakku cindi taaci. A si fay da Irikoy windo mo. A goono ga sududu nda mehaw da adduwa mo cin da zaari.


Atumi pujutjum pachisjumesh tiigpajum, atumek intashim puju atí takugmesh, tuja bukusea atí takugmeshkam dutikmainchau asajum. 	 Ni ma si ze mo da ni boŋ, zama ni si hin ka baa ni gaa-hamni ize fo ye ibi wala ikwaaray.


“Nunú uchi akiinkui adaikata Jisus, ni aentsú tudaujin tsagkujug uwemtikatin asamtai.” 	 A ga ize aru hay, ni g'a maa daŋ Yesu mo, zama nga no ga nga borey faaba i zunubey gaa.»


Nuniakjumesh: ‘Wajintu chichaknuk ayamjumkatja’, tusagmek anentaimigpajum. 	 Amma araŋ ma kay sanni folloŋ gaa: araŋ ma si lasaabu mate kaŋ araŋ ga tu i se d'a.


Atum aidautijum, untsu judío aents atak wainkampapi, pakamamush wainkampapi tujutmainaitjume. 	 Ifo binde ga ti Yahudance nafa? Wala ifo ga ti dambanguyaŋ nafa?


Nunikag Jisusan jukiag Nazaret waketjajui, Jisus nui pujusá ashí dita tabaunak betek umiau. Tujash niina dukujig ashí Jisus nunikbaunak tuke kajimattsuk anentaimtú pujau. 	 A koy i banda ka do Nazara kwaara, a soobay i ganayaŋo ra mo. Amma nyaŋo na hayey din kulu jisi nga bina ra.


Juwakiag suntag dekatkau kuitamak ijunun nagkaikiag, tikich ijununashkam dutiksag nagkaikiag, kampatuma juwi dekas waiti ayatak jijuk epenbaunum jegantajui. Nuniamunum nu waiti iman nigki ujaniuwai. Nunikmatai jiinkiaju, nunik jinta yaaktanum wegaunum kuwaká waketak, imá Pedronak ukukiuwai. 	 Waato kaŋ i bisa batuko sintina da ihinkanta gaa, i to guuru meyo do kaŋ ga guna kwaara gaa, nga mo feeri nga boŋ se. I fatta ka fondo fo gana. Sahãadin-sahãadin, malayka fay d'a.


Nunú tabaun aents aidauk, ashí apu aidaujai antukag, senchi pampaidau. 	 Waato kaŋ borey marga da kwaara alkaaley maa woodin, i laakaley tun.


Nuninai Apajuí aentsji nayaimpinmaya awemamu wantintuku. Nunikmatai jega aents achiká chimpitaig tsawan wajasuí. Nunik nayaimpinmaya aents wayaa Pedro kanag tepettaman bijagnum antig ishintaak: “Wamkesam nantaktá”, tiuwai. Nuna taig Pedro jiju ikagmauwai jigkagbauk tsujinag kakekauwai. 	 Guna mo, Rabbi malayka fo bangay a se, annura fo mo na fuwo kaarandi. Malayka na Bitros kar a carawo gaa k'a tunandi. A ne: «Tun ka kay da waasi.» A sisirey kulu mo fun kambey gaa ka kaŋ.


Nuniakui wi jimag aentsun awemattajai, jaanch wake besemag pujaku nugkutain nugkug yujasag, mil doscientos sesenta tsawantai mina pachitus etsegkatnume tusan.” 	 Koyne, ay g'ay seeda hinka no dabari i ma annabitaray te jirbi zambar fo da zangu hinka nda waydu. I sinda kala bufu zaara bankaarayyaŋ.»


Tutai Jisus ayaak: —¿Ame dekaskeapi takumek Apajuí senchijí iwainamu wainkattame timajam duka, dekaskeap dutikmainaita tatsumek? —tiuwai. 	 Yesu ne a se: «Manti ay ne ni se da ni cimandi, ni ga di Irikoy darza?»


Apajuik makichkish sujitjamtsuk ni Uchijin awetugmauwai ashí jutii tudaujin mantamnati tusa. Apajuí ni Uchijin awetugmauwa dutiksagkeap dekaskenum ashí pegkeg aidaun jutiin sujamsatatus wakekauwa nunash wakesampap sujamsatnaita tusaish dekainaji. 	 Nga kaŋ mana nga Izo gaay nga boŋ se, amma a n'a nooyandi iri kulu se, mate n'a ga te ka jaŋ k'iri no hay kulu a banda nga gomno do?


Nunik Pedro Jisusan chichajak: —Apujuh, jutiish maigkis juwig batsatagtai, amesh wakegakminig kampatum aak umikagmi, makichik aminu, tikich Moisesdau, nuigtú Eliasdau, —tau. 	 Bitros binde tu ka ne Yesu se: «Rabbi, iri ne goonoyaŋo ga boori. Day, da ni yadda, ay ga tanda hinza te neewo, afo ni se, afo Musa se, afo mo Iliya se.»


Yagkug ikamia aidau yamaikik pegkejan yagkujuk, ajuma duwi etsa sukuam kagagtin aidaunakesh, Apajuí imatikas iwaja ibaush, ¿wagka atumesh minash nigkiap imatikas iwagtumainaita tatsugme, Apajuiyai imatikas kajinas anentaimchau aidauwa? 	 Amma da Irikoy ga saajo ra subu bankaara yaadin cine, kaŋ hunkuna a go no, amma suba i g'a catu danji ra, sanku fa araŋ, cimbeeri* kayna koyey?


Moisés, uchi aishmagkuch akiinkuig tuke pakaji ajapjitajum tujabiajui, (nunak Moisesak ni nagkamachu aig, atumi muunjum nagkabau asamtai) atumshakam tsawan ayamtai tsawaju aigkish tuke dutikin ainagme. 	 Musa n'araŋ no dambanguyaŋ* (baa kaŋ manti Musa do no a fun, amma za doŋ kaayey wane no). Araŋ ga boro dambangu mo asibti zaari.


Nuigtush juna tusa idayak: —Ashí aents Apajuí chichamen antukag umijuidaushkam mina yatsug, mina ubag, mina dukug ainawai, —tau. 	 Zama borey kulu kaŋ g'ay Baabo kaŋ go beena ra miila te, ngey no ga ti ay kayne alborey, d'ay waymey, d'ay nya.»


—Jintinkagtinuh, Moisés papí agag ukugtamkiuwa nui: ‘Aents nuwan juki uchí akiitsuk jakamtaig, ni yachintin nuwan juki uchin akiimainai, dutika yachí uchijiya nunin emamainai’ tawai. 	 I ne: «Alfa, Musa hantum iri se ka ne, da boro fo nya ize bu ka nga wande naŋ, a mana ize naŋ mo, kal a nya ize fo m'a wando hiiji ka du ize nga nya izo se.


Depetmakaju aidaunak ashí wajiin susatnaitjai. Wi ditá Apajuiji atatjai, tuja dita mina uchig agtatui. 	 Boro kaŋ te zaama ga hayey din tubu. Ya ciya a Irikoyo, nga mo ma ciya ay izo.


Nunika pujuidau asaja, iina Apuji Jisukristu jutiin uwemtijamin, iina Apajuiji dakaku pujuinag nu wantintugmakui shiig aneastinaitji. 	 Gomno din g'iri dondonandi iri ma goro yaadin ka bangandiyaŋ darzakoyo batu kaŋ ga ti iri beeje albarkanta. Bangandiyaŋ darzakoyo din ga ti iri Irikoy Beeraykoyo kaŋ ga ti iri Faabakwa, Yesu Almasihu, wano.


Nunittaman Moisés wainak puyatkau, nunik shiig wainkatatus adijtatman Apajuí untsuká: 	 Waato kaŋ Musa di a kulu, a n'a dambarandi. A maan zama nga ma guna, kal a maa Irikoy jinde kaŋ ne:


“Apajuí nugkan najana, ashí nugkanum ayaa nunash najanauwa duke, nayaimpin nugkanashkam apujig. Nigka aents jega Apajuí ememattai atí tusa jegamkamunmag pujuchui. 	 Irikoy, nga kaŋ na ndunnya nda hay kulu kaŋ go a ra te, nga ga ti beene nda ganda Koyo. A si goro fu kaŋ i te da kambe ra.


Tama Juan ayaak: —Wika makichik aents eemak taa, uwegshunum wekagas senchi jiiká chichagkagtak: ‘Apu wekaesatnun jintan shiig iwajug esegak tutupit dakuegajama’ numamtuk, atumí anentaimish shiig iwajajum umiktajum ‘Apu minitin asamtai’, titinai tusa Apajuí etsegtin Isaías tiuwa nuuwaitjai, —tiuwai. 	 A ne: «Ay ya boro fo kaŋ goono ga kuuwa ganjo ra jinda kaŋ go ga ne: ‹Wa Rabbi fonda sasabandi.› » sanda mate kaŋ annabi Isaya ci.


Nuna dutika sacerdote apuji, jega Apajuí ememattain kuitamin aidaujai niina achiktatus kauntau aidaun chichajak: —¿Atumek kasa achiktasa utugmaina imatijuagmeap, espadak tinamdaekajum, numi aidauk takuinasuajum minitjuinagme? 	 Yesu ne alfaga beerey da Irikoy windo batukoy jine funey da arkusey kaŋ yaŋ kaa a do se: «Araŋ kande takuba nda goobu yaŋ danga kosarayko do no?


—¿Wagka amina jintintaijum aidaush iina muunji umiktajum tibauwa nuna umitskesh ikigmatskesh yuwinawa? —tuidau. 	 «Ifo se no ni talibey ga arkusey alaadey harta? Zama i si ngey kambey nyun hal i ga ŋwaari ŋwa.»


Atum chicham umiktajum tibauwa nuwiya umiayatkujum, makichik umiachkugmek ashí umikchauwa nunin wegagme. 	 Zama boro kaŋ ga asariya* kulu gana, day a ma harta lordi folloŋ gaa, to, a ciya ikulu hartako nooya.


Numamtuk Apajuí Abragkan anagkuak: “Wiki yaigtinaitjame, dutiksanuk amina tijajumnash yaigtinaitjai”, tiuwai. Tuja agagbauwa nui Apajuí Abragkan anagkuak: “Tijajumin kuitamkatnaitjai”, tibau awa duka: “Kuashat tijajum aidaun kuitamkatnaitjai”, tatsui, “makichik” tawai, nunak Kristun taku tiuwai. 	 Ibrahim da nga banda bora se no Irikoy na alkawlo no. A mana ne: «banda se», danga day boro boobo, amma «ni banda bora», danga banda gaa boro fo no, kaŋ ga ti Almasihu.


Apajuí wajuk judiuchu aidaunash yamaik wait anentug, mina aentsug agtinme tusag etegjae, nuna pachis Simón ujapakaje. 	 «Ay nya-izey, wa hangan ay se ka maa. Simeyon na baaro dede mate kaŋ cine Irikoy jin ka dumi cindey kunfa, zama a ma jama fooyaŋ kaa i ra nga maa se.


Makichkia duka león niimtin ai, tikichik toro niimtinuyi. Nuniai tikichik aents niimtin ai, tikichia duka ukukuí nanamujai betekayi. 	 Fundikooni sintina ga hima muusu beeri, fundikooni hinkanta ga hima handayze, fundikooni hinzanta gonda moyduma kaŋ ga hima boro wane, fundikooni taacanta mo ga hima zeeban kaŋ goono ga deesi.


Aents inashtai agkan aidaun, inaku waitkatai aidaunashkam, dita wají pegkeg takasbauwa dutiksag, pegkegnum Apu Kristu betek akiktina nunú adeagtajum. 	 Araŋ ga bay mo, hari hanno kulu kaŋ boro ga te, Rabbi ga woodin yeti bora se, da bannya no wala burcini no.


Tiagtai ni ayaak: —¿Tujash atumesh, minash yaayai tujutjume? —tau. Tutai Pedro ayaak: —Amek Kristuitme, —tiu. 	 A n'i hã ka ne: «Araŋ binde, araŋ ga ne ay ya may no?» Bitros tu ka ne a se: «Ni ya Almasihu no.»


Ju anentaimsa diismí: Atum ijunja batsatbaunum, aents tsajam uwejen patakumtai oro najanamun patakumau, jaanch dekas pegkejan nugkuaju wayawaintai, nuniai aents ujunauch jaanch mamusuchin nugkuaju wayamtaig, 	 Iri ma ne boro fo furo araŋ marga ra da wura korbayyaŋ da bankaaray hanno yaŋ, alfukaaru fo mo furo nda zaara-zaara.


Jujú takat ajantusa diimaina junak makichik aentskesh nigki nagkamig wi sumo sacerdote atajai tumamig takamaitsui. Junak Apajuí Aarogkan etegkauwa dutiksag etegkamu aina nu takamain ainawai. 	 Boro kulu si no mo kaŋ ga beera wo sambu nga boŋ se -- kala nda Irikoy n'a ce, danga mate kaŋ cine a na Haruna* ce d'a.


Nunik jiinkimtai wainkag, sacerdote apuji aidau, achijatin aidaujai ijunag senchi untsumkag: —¡Achigtá! ¡Achigtá! —awajuidau. Imatiagtai Pilato ditan chichajak: —Imatjakjumek atum jukijum achigtajum. Wika ni pegkegchau takasbaujin mantamnamainjinak dekajuachjai, —tiuwai. 	 Waato kaŋ alfaga beerey da doogarey di a, i kuuwa a gaa ka ne: «A kanji*! A kanji!» Bilatos ne i se: «Wa kond'a araŋ bumbey k'a kanji, zama ay mana di taali hari kulu a gaa.»


Dutijamatin asamtai yatsug aidauh, ubag aidauh, pegkeg aina duke takamain ajutjamji, iina iyashí tudau takatan wakega duke taká yujatsuk. 	 Yaadin gaa, nya-izey, garaw si no iri gaa Adam-ize daa laalo do, kaŋ ga naŋ iri m'a gana.


Atumek Apajuí uchijí aneetai asajum, niiya ibau atasajum kakanmamsatajum. 	 Wa Irikoy dondon danga a izeyaŋ kaŋ a ga ba.


Tuja atumin ejetamawagmataish, wajuk chichaktajaki tusagmek uyumaktin aigpajum. Nuna tujamainakui chichaktinnak Apajuí tujamtinai. 	 Amma waati kaŋ i g'araŋ nooyandi, araŋ laakal ma si tun da sanni kaŋ araŋ ga tu d'a, wala mo haŋ kaŋ araŋ ga ci. Zama saaya din ra no i g'araŋ no haŋ kaŋ araŋ ga ci.


Nunak dekas tiuwai. Nuaduí nunú aidauk amek najam chichagkata, ditashkam duikmuun augmattan idayinak, dekas Jisukristunak kajinas anentaimtustinme. 	 Seeda din kaŋ a te mo, cimi no. Woodin sabbay se binde, ni ma deeni i gaa da deeniyaŋ konno, hal i ma te gaabi cimbeeri fonda ra.


Dekas aikatsuk shiig akik sujuka ujunauch aidau sumainajama, —tuidau. 	 Zama waddo wo, d'i n'a neera no, doŋ a ga te nooru boobo, i m'a no talkey se.»


Nuniamunum Jisusa jintintaiji doce aina nuwiya Judas, Iscariote tuuta awagmatia nuna iwanch egkemtuau, 	 Saytan* binde furo Yahuta Kariyoti bora ra, kaŋ ga ti i way cindi hinka din ra afo.


Abragkak: Apajuí ashí senchigtina ibau asampap ashí ni anagkagtuamujinash imatiksag umiktatua, tiuwai. 	 A goono ga tabbatandi gumo mo kaŋ alkawlo kaŋ Irikoy sambu, a gonda hina mo k'a toonandi.


Aikasag Apajuí chichame agagbauwa nui: “Ashí aents niiní kajinas anentaimaidauk dita kajintsá anentaimtusbaujinak makichkish wainkag juwakchatnai” tawai. 	 Irikoy Tira Hanna ga ne: «Boro kulu kaŋ g'a cimandi si haaw.»


Tusá segainam Jisus senchi mayati wajan chichaak: —¿Wagka atum wegantutigmesh wainchatai iwainkagtukia tusagmesh tuké tajume? Dekas tajime: Atumnak makichik iwainamunakesh iwaintukchattajime. 	 A duray nga biya ra ka ne: «Ifo se no zamana wo izey goono ga alaama ceeci? Haciika ay ga ne araŋ se, i si alaama no zamana wo borey se.»


Nunikag nui jegantá Jisus chichaak: —Jujú kashia juwik, ashí atum aidautigmek mina anentaimjuttak kajimatkittagme, agagbauwa nui: ‘Uwijá kuitamnun mantuawagtinai, dutikawagmatai uwigji aidauk pampagkagtin ainawai’ tawa nunisag. 	 Gaa no Yesu ne i se: «Cin woone wo ra, araŋ kulu ga mulay ay sabbay se, zama i n'a hantum ka ne: ‹Ay ga kurukwa kar, kalo feejey mo ga say-say.›


Tima jegan diikmá wainak Jisus buutu. 	 Yesu hẽ.


Nuniai chicham umiktinun jintinkagtin aidau, fariseo aidaujai, nuwa tikich aentsjai takamun wainkag jukiag itajiajui. Dutika itaa aents tuwakag ijunbaunum ejapea awaantag, 	 Kala asariya dondonandikoy da Farisi fonda borey kande wayboro fo kaŋ i di zina ra k'a daŋ jama bindo ra.


Nuniaig nuwiya makichik tupikaki vino chujuau pujaunum esponja ajugká juki, tagkannum etea Jisus uwagti tusa sutai: —Idaisakia, Elías juna uwemtijatatus minishtimpash nuniau wainkagmi, —tuidau. 	 Boro fo mo zuru ka koy ka zaara-zaara fo toonandi nda hari mooro k'a dake kwaari boŋ k'a no Yesu se a ma haŋ. A ne: «Wa naŋ, iri ma di hal Iliya ga kaa k'a zumandi.»


Ameketme dekas ju shiig chicham dekamainaitam duka. Wika Jerusalén Apajuin ememattasan taanuk, ayatak doce tsawanchik pujusmajai. 	 Zama ni ga hin ka bay kaŋ hunkuna a mana bisa jirbi way cindi hinka kaŋ ay koy Urusalima sududuyaŋ se.


Ni mina dekas Apajuí Uchijimpapita tusa anentaimtujuidaunak, agagbau chichaa nunisag, niina anentainig yumi pujutan sukagtina nunú pukuni jiintitnai, —tiuwai. 	 Boro kaŋ g'ay cimandi, mate kaŋ Tira Hanney ga ci, bora din ra no hari fundikooni isayaŋ ga zuru ka fun.»


Nuniai etsashkam akagu asamtai, niina jintintaiji aidau: —Juwig jutiik aents atsamunum batsatji, etsash akaewai. 	 Waato kaŋ wayna ga ba ka kaŋ, Yesu talibey kaa a do ka ne: «Neewo ya saaji no, wayna mo ga ba ka kaŋ.


Moisés anentaimsag Apajuí mina yatsug Israel aents aina nunak, ni agkanmitkati tujuttata nunash dekagtuinawapi tau. Tujash ditak nunak duiyap aniawa tichajui. 	 A ho hala nga nya-izey ga faham kaŋ Irikoy g'i faaba Musa kamba do, amma i mana faham.


Cinco apua duka megkaejaje. Nunikmatai makichik apuk inamui tuja makichik eke inamtsui, tujash nu inamkug dukap pujus inamjashtatui. 	 bonkooni iyye mo no. I boro guwa kaŋ, i boro fo go no, a cindi mo i boro fo kaŋ mana kaa jina. Alwaati kaŋ a ga kaa, tilas alwaati kayna no a ga goro.


Nunikag ashí ashinkawag kashinia duwi, Cesareanum Cornelio ashí niina patayí aidaujai, dekas ni kumpají shiig tsanitaiji aidaun ipaa pujamunum jegawajui. 	 A suba koyne a furo Kaysariya kwaara ra, Korniliyos mo go g'i batu. A jin ka nga dumey da nga corey margu.


Makichik aents: Wi waitjamua nu, Apajuí tibaujin imatiksag betek umina nuna imá paan iwainaish ¿wagka wisha tudau tamash aja? tumainai. 	 Zama nd'ay tangaro ga naŋ Irikoy cimo ma baa ka tonton a darza se, ifo se no a ga ye k'ay ciiti zunubikooni ciitiyaŋ?


Nunú aidau, Felipe yaakat Betsaidanmaya Galilea nugkanum pujuwa nuna jegaantag: —Apu Jisus wainkatasa wakegaji, —tiajui. 	 I binde kaa Filibos do, kaŋ ga ti Baytsayda kwaara kaŋ go Galili laabo ra boro, k'a hã ka ne: «Iri jine bora, iri ga ba iri ma di Yesu.»


Tujash pegkegchau takaajum nu tumain ajutui: Balaam Balakan chichajak: Israel aents aidauk tunamamain ainawai, apajimtai anagkuamu aina nuna yuwinak, nuwanash tsanijimainak tusa tiuwa nuna, atum ainajum anuiya wajumak nuna idayinachush ainawai. 	 Amma ay gonda hay kayna yaŋ in da nin game ra: kaŋ ni gonda boro fooyaŋ noodin kaŋ yaŋ goono ga Balaam* dondonandiyaŋo gana, nga kaŋ na Balak* dondonandi a ma hartayaŋ hari daŋ Israyla izey jine, hal i ma haŋ kaŋ i sarga toorey se ŋwa ka zina te mo.


Nuna Juan Yamijatin takui antuka jimagti Jisus nemagkajuitag nuwiyag Andrés aajakuí, Simón Pedro tutaya nuna yachi. 	 I boro hinka kaŋ maa Yohanna sanno ka Yesu gana, boro fa i ga ne a se Andarawos, Siman Bitros nya ize no.


nunú yaaktanmaya apu chichatai agatin wajantá, imatuidaun itatmitkak chichaak: “Efesonmaya muun aidauh, ashí tikich nugkanmaya aidaush dekainawai, jujú yaakta juwiya aidau, apajuí Diana ememattaiya nuna jeenak kuitamkati tibauwai, ashí niina niimejai betekak nayaimpinmaya iyaajua nunashkam. 	 Waato kaŋ kwaara hantumkwa na jama laakal kanandi, gaa no a ne i se: «Ya Afasos borey, may no si bay kaŋ Afasos kwaara ga ti Artemis beero windo batukwa, d'a himando mo kaŋ fun beene ka kaŋ?


Tusa Jisus eke chichaak wajai, Judas doce aina nuwiya kuashat aentsun espada aidaun, numi aidaunaske takaku aidaujai saasá tajuntajui. Nunú aidauk sacerdote apuji aidau, chicham umiktinun jintinkagtin aidaushkam, nuigtú apu awemamu aidaujai minidau. 	 Sahãadin-sahãadin, za a go ga salaŋ, iway cindi hinka din ra afo kaŋ ti Yahuta kaa. A kande boro jama da takubayaŋ da goobuyaŋ. I fun alfaga beerey da asariya dondonandikoy da arkusey do.


Atumesh nujai betekak aigpajum, Apajuik dekawai atum atsumamunak eke segatsjuminig. 	 Araŋ ma si ciya sanda i cine bo. Zama araŋ Baabo ga bay hari kaŋ araŋ ga ba, za araŋ man'a ŋwaaray.


Nunik wainmawaik senchi jiiká untsuak: ‘¡Apawah Abragka, minash wait anenjugta!, nuniakum Lázaro awetugta ni tsajam uwejen yumin uchupig idaijun antinjuk machik bichatmitkajuati, jii imagniamunum pujusan senchi waitiag nuna’, tau. 	 A na nga jinde sambu ka ne: ‹Baaba Ibrahim, m'ay suuji! Ma Liyaziru donton, a ma nga kambayze deena sufu hari ra k'ay deena yeenandi, zama ay goono ga maa bone danjo wo ra.›


Aajan dekajai chicham umiktina duka Apajuiyap tibauwaita tusan. Tuja Apajuí ashí aents aidaun umiktajum tawa nunak, ayatak dita dutikmainjin diijus tiuwai. Ashí dutikatajum tibauwa duka pegkejai. 	 A go mo, asariya ya ihanno no, lordo mo ga hanan, adilitaraykoy no, a ga boori gumo.


Tuja jau aidaunashkam ainká tepetaijijai jiikiag jintanum batsaidau, Pedro nagkaematai makichkinakesh niina wakaní wakanman wajantati, dutikam tsagagtinme tusag. 	 Kala borey goono ga doorikomey sambu ka kand'ey fondey gaa, k'i jisi dimey da daarijey boŋ, zama waati kaŋ Bitros goono ga bisa, a biya ma kani i ra boro fooyaŋ gaa.


Intashishkam nuwan intashijai betekmamtinuyi, untsu nai leogka naiya iman agmayi. 	 I gonda boŋ hamni mo sanda wayboro boŋ hamni. I hinjey mo sanda muusu beeri wane yaŋ no.


Nunin asamtai atum judiuchu aidautigmeshkam, ashí niinig ijunainakjum, jega Apajuí ememattaiya numamtin ainajume, Apajuí sujamsamu Wakaní Pegkejiya nu pujugtamu asamtai. 	 A ra mo no i goono g'araŋ cina care banda hal araŋ ma ciya naŋ kaŋ Irikoy ga goro Biya _Hanno__ ra.


Nuna ti, tikichnashkam kuashat chichaman aents aidaun tiuwai: —Aents pegkegchau takaina duka atumek uwemtugtajum. 	 Da sanni boobo yaŋ gaa a n'i seeda k'i yaamar mo ka ne: «Wa araŋ boŋ faaba zamana siiro wo gaa.»


Tutai Jisus ayaak: “¿Yaita inak niina apuji tabaunak imatiksag umin, nuigtú shiig anentaimkau asamtai kajitus: ‘Ame juwi pujusam, jujú aents mina jegajuí batsamas takaina ju yutain atsumainakuish susata’, tusa inag ukuak, apujig tikich nugkanum wegak ukumaina numamtuk awajkamush? 	 Rabbi mo ne: «May no binde jine funo wo kaŋ gonda naanay da laakal, kaŋ a koyo n'a daŋ nga windo almayaaley boŋ, zama a m'i no ŋwaari alwaato kaŋ ga hagu ra?


Nu nunikaja nunak, Apajuí dita anentaimtuina nunak umiktinme tusa anentaimtanak susajui. Dutikamu asag ditá inamtaijiya nunak, kuntin muun kapantua nuna idaitusag pujuinai, Apajuí tibaujiya nunú uminkati tusa. 	 Zama Irikoy daŋ i biney ra i ma nga miila te ka te bine folloŋ. I ma ngey dabaro no alman laala se mo hala waati kaŋ Irikoy sanney ga kubay.


Nuna tutai wajumchik judío aidau Jisusan dekaskeapi tusag sujumankaju, nunik ditashkam Pablo Silasjai wekaebaunum ditajai ijunjajui. Tuja kuashat griego Apajuí emematin aidau, nuigtú kuashat nuwa puyatjusa diitai aidaushkam, Jisusan dekaskeapi tusag nemagkaju. 	 I ra boro fooyaŋ bare ka lamba Bulos da Sila gaa. Gareku borey kaŋ yaŋ ga sududu _Irikoy se__ jama boobo, da wayboro beerey mo, manti jama kayna no.


“Aents wi takaag nujai shiig aneas juwachuk mina shiwagmatui, nunisag Apajuí chichame etsegbaunash yainchagtaik, kuashat aents uweemainun megkagainawai. 	 Boro kaŋ si ay banda, a ga gaaba nd'ay nooya. Boro kaŋ si margu ay banda mo ga say-say.


Wagki atum ainajum anuiyatijum, tuwakbaunum pegkegchau chichagku waitkasbautigmesh ainagme, nuniagmin tikich aidauk aents dutika waitkamu aina, nujai ijuntsan waittsatjai tusa anentaimsaush ainawai. 	 Kambu fa araŋ ciya gomdo hari hawayaŋ do da kankami do. Kambu fa mo araŋ ciya hangasinyaŋ borey se kaŋ go yaadin.


Nunú mina nagkaetus takasta tuina duka, pegkeg anentaiyai tuinatsui, imá ditanunak anentaimtus dutikainawai. Nuna dutikainak, wi achinkan yamai egketag nuna aan nagkaemas utugchatan aputugsatasag wakegainawai. 	 Amma afooyaŋ goono ga Almasihu baaro waazu nda gomni miila. I goono g'a te da baakasinay. I ga bay kaŋ Irikoy n'ay daŋ ay ma ciya Baaru Hanna faasako.


Tujash atumek, atum pegkegchau wakegamua nu takaakjum pujatsjume, Wakaní Pegkeji wakega duke takaakjum pujagme, Wakaní Pegkeji atuminish pujugtamu asamtai. Untsu Wakaní Pegkejin Kristu sujama nu atsugbau aidauk Kristunuchu ainawai. 	 Amma araŋ wo, araŋ siino ga Adam-ize daa laalo gana, amma Biya _Hanno__ no araŋ goono ga gana, za kaŋ Irikoy Biya go araŋ ra da goray. Day boro kulu kaŋ sinda Almasihu Biya manti a wane no.


Aents dekas Apajuí wakegamun takastatus wakega nunú minak: Dekas Apajuin chichamen jintinjamji, nigka niinunak jintinjamtsuji, tusa dekamain ainawai. 	 Boro kulu kaŋ ga ba nga ma Irikoy miila te, bora ga bay hal ay dondonandiyaŋo ya Irikoy wane no wala ay bumbo wane no ay goono ga te.


Chicham umiktajum tibaun wi patasnuk tajim duka: Mina nemagtin aidautigmek pempentunisjumek aneenitajum, wi atumin aneajim antsagmek, tajim nuuwai. 	 Ay lordo neeya: araŋ ma ba care, danga mate kaŋ cine ay ga ba araŋ.


Ashí aents chicham umiktinun Moisés agajua nunú atsugsamu tudau takasú aidauk, Apajuiyaig tuke kanaak kanakú ainawai. Nunú aidaunak Apajuik chicham umiktina nuna diisá pegkeg takasume, pegkegchau takasume tichatnai. Untsu chicham umiktina nunú ajamaitak tudau takasú aidaunak, Apajuí chicham umiktina nuna diisá wají suwimkana jukittawa nunak titinai, 	 Zama borey kulu kaŋ yaŋ na zunubi te asariya-jaŋay ra, asariya-jaŋay ra mo no i ga halaci. Borey kulu mo kaŋ yaŋ na zunubi te asariya ra, asariya boŋ no i ga ciiti i se.


Dutikawajam Jisusa nemajin aidau nuna papí ausag dita tiagbaun antuinak, shiig senchi shiig aneasaju, anentai ichichtuinamu asag. 	 Waato kaŋ i n'a caw, i farhã bine-gaabandiyaŋo sabbay se.


Dutikak: —Apajuí aentsnum inama nu pachisjum etsegkatajum, nuniakjum jau aidaush etsagagtajum, —tusa ishimak 	 A n'i donton i ma Irikoy koytara waazu, i ma borey no baani.


Nuwenatna nu tachatai, dakai dakainakua kaji pujajuinam ashí kajigkajui. 	 Amma waato kaŋ arhiijo gay hal a ga kaa, jirbi n'i kulu di hal i kani.


—Papí agajam sujustá Damasco jegaan jega ijuntaiya nui wayaknush nuna inakmasan, Jisusa nemajuidaun aishmag, nuwa aidaujai achijan, Jerusalén ikaunmaktajai, —tusa segau. 	 ka tirayaŋ ŋwaaray a do kaŋ ga naŋ nga ma du ka koy Damaskos kwaara Yahudance diina marga* fuwey do, zama da nga du Fonda din ganakoy, alboro wala wayboro, nga ma kand'ey hawante Urusalima.


Juka mostazan jigkayí nugká ajatiama numamtinke. Ashí nugkanmaya jigkai aina nuwiya imá piipichik mostazan jigkayiya nuuwai. 	 A ga hima sanda mutard* ize cine no. Nga mo waato kaŋ i g'a duma laabo ra, baa kaŋ a ga kayna ka bisa gurayzey kulu kaŋ go ndunnya ra,


Nunikag ditak pempeentunikiag: “Yaki jutii ainag juwiyash imá wagakush atinaita” tusag tudayinau. 	 Kakaw mo tun i game ra, hala woofo no ga ti i ra ibeero.


Tiagtai Pedro ayaak: —Tudau takat idaikujum pujutjum yapajiatajum, nunikjum makí makichik Jisukristu daajin yamimagtajum. Nuniagmin Apajuí tudaugmin tsagkugtamjag, Wakaní Pegkejinash amastinme. 	 Bitros ne i se: «Wa tuubi. I ma te araŋ afo kulu se baptisma Yesu Almasihu maa ra araŋ zunubi yaafayaŋ sabbay se, araŋ ga du Biya Hanno nooyaŋ ra mo.


Tujash Apajuí wisha akiintsaig, wait anenjug minak etegtuauwai. Dutijuau asa, 	 Amma Irikoy n'ay fay waani za ay go ay nyaŋo gunda ra. A n'ay ce mo nga gomno do. Waato kaŋ a kaan a se


Dutikam machik tsawan apajijai pujus, uchi ekeuk ashí ni wajiijinak ijumag juki, apajinak ukuak tikich nugkanum atushat weuwai. Nunik nui pujus wainak pujut pegkegchaunum wekagak, kuichkijinak wajiijijaí ashimkauwai. 	 Jirbi kayna yaŋ banda, kala koda na nga jinayey margu k'i ciya nooru, ka koy laabu fo kaŋ ga mooru. Noodin a na nga arzaka darandi furkutaray goray ra.


Tujutkui jegantan diikman caballo kapantun wainkabiajai. Nui entsatka nuna espada esagman susabi, ashí aents aidaun maanimitkati, dutikainam pempé pempeentunikiag maanidau asagmatai nugkanum agkan batsatbauk atsutí tau asa. 	 Bari fo mo fatta, bari ciray no. Bora kaŋ goono ga goro a boŋ mo, i naŋ a ma laakal kanay ta ndunnya gaa, hala borey ma care wi. I n'a no takuba bambata mo.


Nunú nuwa nujai nugkanmaya apuk ijunjaje, apajimtai aina nuna emematiagtatus, aantsag ashí nugkanmaya aidaushkam nujai pegkegchaun takainak nampejaje”, tujutmayi. 	 Ndunnya bonkooney zina nd'a. Ndunnya boŋ gorokoy mo bugu nd'a zina teeyaŋo duvaŋo*.»


Juan chichajak: “Herodesah, amek yatsumi nuweg nuwatkamek pujumaitsume”, 	 Yohanna mo ne Hirodus se: «A si halal* ni se ni ma goro nda ni kayne wande.»


Juna tajime: Suwimak sukagtamu tsawan jegatna duwik, nunú yaaktanmaya aents nunina nunak, Apajuí duwik yaakat Sodomanmaya aidaun suwimkan susauwa nuní nagkaemas suwimkan jukiagtinai. 	 Ay ga ci araŋ se: Hano din hane, Saduma ga du rongome ka bisa kwaara din.


—¿Nunash wajutiya dutikawagtin ainawa? Ashí nunú aidau uminkatin tsawan jegattak wajataish, ¿wají wantidiagtinaita? nunú ujajatkata, —tuidau. 	 «Ma ci iri se, waatifo no hayey din ga te? Alaama woofo no ga te waati kaŋ hayey din ga ba ka to?»


Nuanuig etsaakesh, nantukesh etsantak yaaktan tsaaptin emati tusaik atsumnachmayi. Apajuí etsanbauwa nu Uwig etsanbauwa nujai yaaktanak tsaaptin ebau asamtai. 	 Birno mo si laami wayno wala handu, hal i ma kaari a ra, zama Irikoy darza g'a kaarandi, Feej'izo mo a fitilla no.


¿Atumesh wajupatigmea, tikich esajam aina ibau wisha atajai tusajum senchi anentaimtú pujakjumesh esaumainaitjume? 	 Woodin banda, may no araŋ ra kaŋ nga boŋ karhã do ga hin ka baa kambe kar folloŋ tonton nga kuuyaŋo gaa?


juna papiin agatug awetiuwai: 	 A na tira fo hantum yaa ka ne:


Aents ju nugka juwiya wají aidaun, ashí niinu emakush jaakug niina wakaninak tuké uwemtikmaitsui. Aentsuk ni wakaní uwemtijatasa akikmatmainjig atsawai. 	 Zama riiba woofo no boro ga du baa day a du ndunnya kulu, amma a fundo ma daray? Ifo no mo boro ga no kaŋ ga hin ka nga fundo fansa?


Dutika jukiag Jisusan itaantaju, dutikawag awantak nugkuagbaujin jukiag burro tuntupen aitkagmatai, Jisus ekeemiu. 	 I kand'a Yesu do ka ngey taafey daaru farkay binj'izo boŋ ka Yesu kaarandi a boŋ.


Nu atum: Ju yutai yuwakuish tudauk wemaitsuapi, tayatkugmesh yatsut Apajuin tupanmain wainkugmek idaisatajum, nuna diis tikich aidau pegkegchaun chichagtamkainum. 	 Wa si naŋ haŋ kaŋ ga boori araŋ se ma ciya laala ciinay hari.


Dutikamu asaja juka judiuwai, griegowai, inataiyai, inashtaiyai, aishmagkui, nuwai tabauk atsawai, wagki Kristu Jisusai ijutkau ainag nuwig ashí atum aidautigmek makichkia nunin ainagme. 	 Sohõ fayanka si no: da Yahudance no, wala dumi cindey boro no, da bannya no wala burcini no, da alboro no wala wayboro no, zama araŋ kulu afolloŋ no Almasihu Yesu ra.


Tujash Kristu nemajuina duka Kristu iwaintamu asag, dita pegkegchau takainamujinak shiig dekamain ainawai. Papí agagbaunum: “Ame kanam duka shintagta, aents jinau aidaunum pujaumesh nantaktá, nunikamin Kristu tsaapmitkagmati”, tawai. 	 Amma hay kulu kaŋ i ga kande annura do, annura g'a bangandi. Hay kulu kaŋ bangay mo annura no.


Nunin asamtai nunú apua nui sumimtan dakituidauk, Apajuí apu atinme tawa nuna shiwagmainak nuninawai. Nuna dakitauk suwimkan jukiagtin ainawai. 	 Woodin sabbay se, boro kaŋ goono ga wangu hini, Irikoy waado no a goono ga wangu. Borey kaŋ ga wangu mo ga kande ciiti ngey boŋ.


nunikam nawantug doce mijanji ajamu shiig makichkiuch pujugta nunú, jakattak tepaun ukukmag nu etsaentujata, —tau. Tama wetai shiig kuashat aents weedau asag Jisusan chanuidau. 	 zama nga gonda ize wandiyo folloŋ, nga hinne mo no ga ti a se ize. A gonda sanda jiiri way cindi hinka cine, a goono ga ba ka bu mo. Kaŋ Yesu go fonda ra ga koy binde, kala borey marga n'a kankam.


Nuna aatus Jisus jintinkagtua ashimkamtai, aents aidauk anentai jegagchaju. 	 Waato kaŋ borey maa woodin i te dambara nd'a dondonandiyaŋo.


Kristu chichame etsegna duka, aents diismak imanchauwa nuninai, tujash aentsun dekatjiya nuna nagkaesauwai. Imanchauchia nunin wantinkushkam, ashí aents senchigtin aidaun anentaimtajin nagkaesauwai. 	 Yaadin mo no a na gaasiya sambu hawra banda ka ne: «Gaasiyo wo ga ti alkawli tajo ay kuro ra. Alwaati kulu kaŋ araŋ goono g'a haŋ, araŋ ma woone te ka fongu nd'ay.»


Junak atumin ditash juna wainkaja jutiksag takastinme tusan iwaintakun aikajime. 	 Ay na fondo cabe araŋ se, zama araŋ ma te mate kaŋ ay te araŋ se.


Tujash dekas tajime: Atum juwi ijunjum juwiyatijum eke jatsuk, Apajuí inamaujiya nu wainkatnutigmesh ajume, —tiuwai. 	 Amma cimi no ay ga ci araŋ se: afooyaŋ goono ga kay ne kaŋ yaŋ si buuyaŋ taba baa kayna kala nd'i di Irikoy koytara jina.»


Nuniai dekas sumo sacerdote ejapeen eketu wajatki Jisusan iniak: —¿Wagka machikish aimtsume? ¿Nunash wajinbaugmina jusha imatjutpainawa? —tau. 	 Alfaga beero tun ka kay i bindo ra ka Yesu hã ka ne: «Seeda kaŋ borey wo go ga kande ni boŋ, ni si tu da hay kulu, wala?»


Tima Felipejai juwakiag Jisus pujamunum jegantagtatus wetatman, Jisus wainak: —Juuwai dekas Israel aents tsanumtanash tsanumainchauwa duka, —tau. 	 Yesu di Nataniyel goono ga kaa nga do. A salaŋ a boŋ ka ne: «Guna, Israyla boro no da cimi kaŋ sinda gulinci.»


Tujash Apajuik ni anenkajinak iwaintugmakui, ii tudau ainajinig Kristu jutiiní mantamdauwa duwi. 	 Amma Irikoy go ga nga baakasina cabe iri se, zama, za iri go zunubikooniyaŋ no, Almasihu bu iri se.


Tamashkam Pedro ayaak: —Amijai apaatuk mantuinakuish, wika nunak tichattajai, —tau. Nuna tutai ashí niina jintintaiji aidauk ditashkam dutiksag tiajui. 	 Bitros ne a se: «Baa a tilas no ay ma bu ni banda, ay day si ni ze.» Yaadin mo no talibi cindey kulu ci.


Nuaduí tajime: Wakaní Pegkeji wakega duke takaakjum, atum pegkegchau wakegamu takata duka idaisatajum. 	 Amma ay ga woone ci: araŋ ma dira Biya _Hanna__ ra, gaa no araŋ si bine ibaay laaley toonandi.


Aents aidauk tudaunak taká batsatai Apajuí chicham umiktinun susauwai. Tujash chicham umiktina nunak dekainayatak, aentsuk nuní nagkaemas tudaun takajakú ainawai. Imanik tudaun taká batsatai, nuna nagkaesau Apajuí wait anenkagtujui. 	 Asariya kaa zunubi furoyaŋ banda zama zunubi ma baa, amma nango kaŋ zunubi baa, noodin no gomni mo baa ka tonton gumo.


¡Aentsú tsanú aidauwah! Dekas dekatkauk ame imá pegkegchau takaam nunuwá idaisata, nunikam yatsum imanchau takaidaushkam, idaisata titajum. 	 Nin, munafico! ma bundo kaa ni bumbo mwa ra jina, gaa no ni ga di gumo ka sub'izo kaŋ go ni nya-izo mwa ra din kaa.


nunikan niijai ijutkau pujau asamtai, Apajuí pegkeg diigsauwai. Nunak chicham umiktina nuna umiakun pegkeg takasbaujui dutijuachui, ayatak Kristui kajintsá anentaibaunum Apajuí pegkeg diigsauwai. 	 hala mo ay ma bara a ra da adilitaray kaŋ fun Irikoy do cimbeero boŋ. Adilitaray wo, manti ay bumbo wano kaŋ fun asariya ganayaŋ do. Amma nga ga ti adilitaray kaŋ boro ga du Almasihu ra cimbeeri do.


Nuna dutika ukuak Jisusak yaakat Jericó wayaa nagkaebau. 	 Yesu furo Yeriko ka gana a ra.


Tama ni ayaak: —¿Atumesh tikich shiig antuinatsu antsagmekek antuinatsjum? Ashí agaaya wayaa duka aentsnak pegkegchauk emamaitsui, 	 A ne i se: «Araŋ mo, araŋ sinda fahamay no? Araŋ mana bay kaŋ hay kulu kaŋ boro ga daŋ nga gunda ra si hin ka boro ziibandi,


Dutika niina untsujin ekentsauwai Apu ema Uwemtikagtin atí tusa, nuigtú Israel aents aidaush tudaujin idayinak tsagkugnagtinme, tusa. 	 Yesu wo, Irikoy n'a beerandi nga kambe ŋwaaro gaa k'a ciya Jine Boro da Faabako, zama a ma tuubi nda zunubi yaafayaŋ no Israyla se.


Nuniai ni chichagtak: “Minak aikajuawaipa, wishakam Apajuí inake asan, ame amina yatsum Apajuí etsegtin aidau, nuigtú ashí tikich Apajuí chichame agagbauwa nuna umiina nujai betekaitjai. Dekas Apajuí emematta”, tujutmayi. 	 Amma a ne ay se: «Ma si ta ka woodin te! Ay wo ni tamtaray hangasin no, da ni nya-izey kaŋ ti annabey, da borey kaŋ yaŋ goono ga tira woone sanney gana mo. Ma sududu Irikoy se!»


Makí makichik mijantin José Maríajai, Jerusalén tuke wesagké aidau Pascua jegatai. 	 Jiiri kulu a hayrey ga koy Urusalima Paska bato* do.


nuigtushkam Jisusa buuké pempenjamuk dushá akanka shiig ninuja aipkimun wainkauwai. 	 da diko kaŋ go boŋo gaa. A di woodin si zaarey ra jisante, amma a go kunkunante nangu fo waani nga hinne.


Nunak ni tabaujinakesh dekachiatak senchi ishamkamunum, tiuwai. 	 Zama a mana du sanni kaŋ nga ga ci, zama ikulu humburu gumo.


Nunin aig atumin waitan jintinjamawaju aina duka, levadura piipich ajuntuamuitak, ashí nanegbauwa nuna wampushmitkama numamtuk awajtamkaje. 	 Dalbu kayna ga motta kulu fuurandi.


Dutikau asa uva tsamat uminkau asamtai niina inake aidaun ishiakui, aents nui takaak batsata nui jegawagmatai, uva neje susam jukiag itagtuatnume tusa. 	 Waato kaŋ reyzin izey ninyaŋ alwaato to, a na nga bannya fooyaŋ donton goy-teerey din gaa, i ma ta ka kande nga se kalo albarka gaa.


Nu jegan mamikis yaya eketun wainkag shiig aneasaju. 	 Waato kaŋ i di handariya, i te farhã da bine kaani gumo.


Dutiktatman nui tuke batsamin aidau wainkag pempentunisag chichainak: “Ju aentsua juka dekas magkagtintsukaitai, nunin asamtais nayantsanum jakegchamtai, juwi dapi esai maatatus aikataih”, tuyanume. 	 Waato kaŋ noodin borey di gondi laalo wo go ga sarku Bulos kamba gaa, i ne ngey nda care se: «Sikka si boro wo boro-wi no. Baa day kaŋ a du ka teeko hasarawo yana, asariya man'a taŋ. Alhakko go a banda, a ga bu mo.»


Nunú nuniakjum, ashí shiig anendaisajum pempeentunikjum aneeniakjum, makichik anentaimtamua duke ijuntusjum anentaimtakjum, minash shiig aneemtijustajum. 	 w'ay farhã toonandi hal araŋ ma bara nda laakal folloŋ, da baakasinay folloŋ mo. Araŋ biney d'araŋ miiley mo ma ciya afolloŋ.


Ashí tikich aidaujaish, Kristu jutiin anempajua nunisjumek, pempeentunikjum aneenitajum, nigka nigki niina iyashinak sujukui, jutii tudaujin mantuatnume tusa. Kristu mantamdauwa duka Apajuinu anentag kuntin itaamu maamua nu shiig awagmajakua imanuk aajakuí. 	 Wa dira baakasinay ra mo, mate kaŋ cine Almasihu ba iri, a na nga boŋ no mo ka bu iri se. A ciya salleyaŋ hari nda sargay* kaŋ gonda haw kaano Irikoy se.


Tuja Joseshkam Galileanum yaakat Nazaret awa nuwiya juwaki Judea nugkanum jegau, yaakat Belén apu David akiinamu aajakua nui, nigka David wegantu asa. 	 Yusufu mo ziji ka fun Nazara kwaara ra, Galili* laabo do, ka koy Yahudiya laabo ra, hala Dawda kwaara do, kaŋ se i ga ne Baytlahami, zama nga wo Dawda dumi no, d'a kuray boro mo.


Tiagtai Pilato ataktú chichajak: —¿Atum iina apuji tajum nunash utugkati tujutjume? —tau. 	 Bilatos ye ka tu ka ne i se koyne: «Day, ifo no ay ga te da boro kaŋ se araŋ ga ne Yahudancey bonkoono?»


Dutika ukukí, ni jintintaiji aidaujai botenum chimpimag Dalmanuta nugkanum weuwai. 	 Sahãadin-sahãadin a furo hi ra, nga nda nga talibey, ka kaa Dalmanuta laabu.


Tusag Bernaben chichajuinak: —Juka apajuí Jupiterai —tuidau. Tuja Pablon ni chichagkagtau asamtai: —Juka apajuí Mercuriowai —tuidau. 	 I na Barnaba ce Zufsa*, Bulos mo Harmisa*, zama nga no ga ti sanni kondako.


Ishiakui ni inake aidaun aents ipaamu aidau untsuktajum tusa, tujash ipak aidauk nuwenbaunum minitnak dakitjajui. 	 Day, a na nga tamyaŋ donton ka borey ce kaŋ yaŋ se i na hiijay bato ci ka ne i ma kaa. I binde wangu ka kaa.


Tsawan ayamtai nagkaemakmatai María Magdalanmaya, tikich María Jacobo dukují, nuigtú Salomé aatus, pegkeg kugkuinun sumakaju, Jisus ukusbaunum wegag Jisusa iyashin ukatkagtatus. 	 Waato kaŋ asibti* zaaro bisa, Maryama Magdaliya bora, da Maryama Yakuba nya, da Salome na yaazi jinayyaŋ day zama ngey ma kaa ka Yesu tuusu.


Nunisjumek atumshakam ashí wi tajim nunú imanisag uminag wegau wainkugmek, yamaik Apajuí Uchijí Aentsmaga Akiinauwa nu taatnuk ashí jegaegapi, titin atajum. 	 Yaadin no araŋ mo, waati kaŋ araŋ ga di hayey din go ga sintin, araŋ ma bay kaŋ Boro Izo maanu, hala a to fu meyo gaa zaati.


Dutikak kuashat aents wakan pegkegchau egkemtuamu aidaunashkam etsagau, dutikamu asa wakan pegkegchau aidauk senchi untsumak jiinaidau, nuigtushkam wekaechau aidau, shutú aidaunashkam etsagakui. 	 Zama i ra boro boobo kaŋ gonda follayyaŋ, i follayey goono ga fatta. I goono ga kaati nda jinde beeri. Yeenikooni nda laruko boobo mo du baani.


Dutikamu aidauk: Judá wegantunmaya doce mil, Rubén wegantunmaya doce mil, Gad wegantunmaya doce mil, 	 Yahuda kunda ra i na boro zambar way cindi hinka kawaatimandi. Ruben kunda ra, zambar way cindi hinka; Gad kunda ra, zambar way cindi hinka;


Nunin asamtai atumnak tsawan tikima ishamain ajutjamtinaitjume, shiwajum kautjamkag yaaktagminak peegmak apagtamak, ashí yantamnum dakagmajag jetepakagtinai. 	 Zama jirbiyaŋ ga kaa ni gaa kaŋ ni ibarey ga wongu bambu kuuku cina ka ni daŋ bindi, ka ni kankam kuray kulu haray.