Jutiik Kristu aneaku, ni pachisa etsegtamunum anentainkachua nunin diyaam ainaji, tujash atumek Kristu nemajuidau asajum, shiig anentaimkau ainagme. Jutii kakakchau ainajin, atumek chicham antugtai ainagme, jutiinak wainkauch diigmainak, atumin eme anenjamas diigmainawai. 	 Baa kaŋ jinde waani-waani boobo go ndunnya ra, i afo kulu si jaŋ haŋ kaŋ ga fahamandi.


Adeagtajum pegkeg jintinkagtamu antukuitjum nunú. Duke umiakjum pujutjum yapajiatajum. Nuniachkugminig wi kasajai betek minittatjime, nu tsawantiniap taattawa tusa anentaimtashbaunum. 	 Ma fongu mo haŋ kaŋ ni du nda haŋ kaŋ ni maa. Ni m'a gaay ka tuubi mo. Da ni mana batu binde, ay ga kaa sanda zay cine. Ni si bay mo saaya kaŋ cine ay ga ni jirsi.


Nunia nuniakua kuchá amain katigkag Genesaret nugkanum kaamatak anumkaju. 	 Waato kaŋ i daŋandi mo, i to Janisarata laabu, i na hiyo haw jabo gaa.


Tutai tikich chichaidau: “Auk Eliasai” tuinai, tikich chichaidau: “Apajuí etsegtinai nuniachkush Apajuí etsegtin aajakú aina dutsukaitai”, tuidau. 	 Amma boro fooyaŋ ne Iliya* no, afooyaŋ mo ne annabi fo no, sanda doŋ annabey ra afo no ka tun.


“Aajakuí aents wiyakuch jaanch dekas pegkejan iwagmamag pujus, kashí kashinig jistamu. 	 Arzakante fo go no, kaŋ ga nzarfu-boogu da kwaay kwaaray daŋ, a goono ga nga waate ŋwa han kulu, a goono ga fooma mo.


Junashkam Jisus tiuwai: “Apajuí aentsnum inama duka, aents ajaka jigkayin ajauwa nujai betekmamtinai. 	 A ne i se: «Yaadin no Irikoy koytara ga bara sanda boro kaŋ ga gurayzey say laabo ra.


Jushakam aatus agagbauwai: “¿Ju Aentsmaga Akiinauwa jusha ya asamtaiya imatikamesh emesh anentame? Apajuiyah ¿ya asamtaiya amesh jusha imá kuitamkatasamesh wakejame? 	 Amma boro fo seeda sanni fo ra ka ne: «Adam-ize ya ifo no binde kaŋ ni ga fongu a gaa, wala ifo no boro izo kaŋ ni g'a kunfa?


Jisusa nemajuidaun diin aidauk, nuna nunikchama tusaish augmatchatai amainai, makichik nuwentin, uchijí aidaushkam Apajuí nemajin, chichaman intimkichaju, pegkegchaunum augmatchatai amain ainawai. 	 Arkusu ma ciya boro kaŋ i si du ka jance, wayboro folloŋ kurnye. A izey mo ma ciya cimandikoyaŋ, kaŋ i mana i kalima furkutaray wala hanga sanday sabbay se.


Kampatuma imania iwaintujuk ataktú nayaimpinum awagkibi. 	 Woodin te hala sorro hinza, gaa no i n'a kulu candi ka ye d'a beene koyne.


Jisus dutikamua nunak ashí nugka tikiju aidaunum batsatuk antujajui. 	 A baaro mo goono ga koy nangu kulu laabo din ra.


Nunin asamtai aentsuk niina yachajin Apajuin dekatasag wakekachui, Apajuí niina yachajiya nuna iwainak, aentsuk chicham etsegbaun antukag dekaskeapi tuinak uwemjatnume tibau chicham etsegna nunak, ditak wainkaya nunin diinawai. 	 Zama ŋwaaro do boro kulu ga cahã ka nga wano ŋwa. Boro fo ga maa haray, afo mo ga haŋ ka bugu.


Nunik Zacarías incienso apetai, ashí aents aidauk agaa ijunas Apajuin aujú ijunaidau. 	 Jama kulu mo go taray ga adduwa te dugu tonyaŋo alwaato ra.


“Tuja nuniktin asamtai amina uwejum, nuniachkush dawemkesh tudaun takamtijamkuig, tsupika atushat ajapmaina numamtuk wajaktá, tudau takata nunú idaikum. Dekas pegkejai tudau takat idaisau asá, pujut tuke atina nui uwegtuchu, nuniachkuish shutusá waimaina numamtuk wajamuk, mai uwegtin mai nawentin asá, jii ajumaish kajinchauwa nui ajapeam amaina nu. 	 Da ni kambe wala ni ce no ga ni daŋ ni ma taali te, m'a dumbu ka furu. Zama ni ma furo fundi ra kambe-fo-koy wala ce-fo-koy ga bisa i ma ni catu danji kaŋ ga duumi ra, nin da ni ce hinka da ni kambe hinka.


Tiagtai ni chichajak: —Moisés chicham umiktajum tibauwa nuna jintinkagtin aidau, mina nemagtukag wi Apajuí aentsnum inamjatnun inabaujin etsejag juna shiig unuimaidauk, aents jeentin yaunchuk wají ukukbaujin, tikich yamá ikaunmakbaujai ijumjamun jiiyama numamtuk wajainawai, —tiu. 	 Kal a ne i se: «Woodin sabbay se: Tawretu* dondonandiko kulu kaŋ te beene koytara talibi ga hima windikoy kaŋ ga jinay taji da izeeno yaŋ kaa taray nga jisiro ra.»


Simeón wegantunmaya doce mil, Leví wegantunmaya doce mil, Isacar wegantunmaya doce mil, 	 Simeyon kunda ra, zambar way cindi hinka; Lawi kunda ra, zambar way cindi hinka; Isakar kunda ra, zambar way cindi hinka;


Tusa tibauwaitak, wegak ni tsagagbaujin pachis ashí aents aidaun ujá ujakua weuwai. Nuna imatika etsejau asamtai, Jisusak wantinak yaaktanmash waimainchau wajasú asa, uwegshunum wekagu. Nuniaig kuashat aents aidau niina wainkagtatus minituidau. 	 Amma bora din dira ka sintin ka Yesu baaro say-say nangu kulu. Hala Yesu si hin ka furo kwaara kulu ra taray kwaaray, day a go kwaarey banda saajo ra. Amma kuray kulu haray borey go ga fatta ka kaa a do.


Nudiagtai Jisusa nemajin aidau Pablon: Amek nayants anunjukam wekaesam wetá tusag awemaju, nuniai Silas Timoteojai juwakajui. 	 Gaa no, sahãadin-sahãadin nya-izey na Bulos donton hala teeko me, amma Sila da Timotiyos mo goro noodin.


Jista pag levadurajai pachimtsuk inajua yutai Pascua tutai jegattak wajai, 	 Sohõ day, buuru kaŋ sinda dalbu bato* maan, wo kaŋ se i ga ne Paska*.


wají egkesá jutaigkesh, ushujutaigkesh, sapatkesh, nugkutaish yachiagmek jukigpajum. Wagki aents taká duka yuwatnujig suwam auwai. 	 Araŋ ma si hindoonay foolo jare mo araŋ diraw se, wala kwaay hinka, wala taamu, wala goobu, zama goy-teeri ga hima ka du nga alhakko.


Nunik chichagkagtak: “Tudau takatak idaikujum Apajuí nemagkatajum, ni aentsnum inamjatnuk tsawantak ashí jegae”, tau. 	 ka ne: «Araŋ ma tuubi, zama beene* koytara maan.


Nuna tusa Festok Jerusalén ocho tsawan pujus Cesarea jegaa, kashinia duwi dekas apú ekeemtaijin ekeemas, Pablon itaatajum, tusa aentsun ishitkauwai. 	 Waato kaŋ a goro noodin, a mana bisa jirbi ahakku wala iway, kal a koy Kaysariya. A suba mo a goro ciiti karga boŋ. A lordi ka ne i ma kande Bulos.


Nuna Apajuí tujamiuwa nuna anentaimtusan tajime: ¿Apajuish niina aentsji Israel aidautinash idaitamsau asamtaig, tikich aents aidaush, Apajuik idaisauwai tujamain aina? ¡Duka nuninchauwai! Wagki witjai Abraham wegantu, Israela uchijí Benjamín aajakua nu wegantu asan, Israel aents aina nuwiyanuk. 	 Ay ne hã: Irikoy na nga jama furu no? Abada! Zama baa ay bumbo Israyla* boro no, Ibrahim dumi, Benyamin kunda no.


Jutiik Apajuí yachají yaunchuk dekachbau uukbau aajakua nu chichaji, nunak Apajuí nugkanash najantsuk ii shiig aneastinjin dutikauwai. 	 Amma boro fo kulu se Biya _Hanno__ na nooyaŋ kaŋ ga nga bangandi no boro kulu nafa se.


Ayaacham Pilato chichaak: —¿Wagka minash aigtsume? ¿Dekatsmek wiitagjama achigtajum takunush, akupkatajum tusanush tumainaitag duka? —tiuwai. 	 Bilatos binde ne a se: «Ni si salaŋ ay se no? Ni si bay kaŋ ay gonda dabari ka ni taŋ, ay gonda dabari mo ka ni kanji?»


Tama Jisuschakam uwejen antiak: —Wakegajai, yamaik tsagagta, —tiuwai. Tusa tamawaik leprak megkaekauwai. 	 Yesu na nga kamba salle k'a ham ka ne: «Ay yadda. Ni ma hanan.» Sahãadin-sahãadin jiraytara ban a gaa.


Nunitai Pilato chichajak: —¿Amina kuashat imatjutpaina duka antatsmek? 	 Gaa no Bilatos ne a se: «Ni si maa sanni boobo wo kaŋ i goono ga seeda ni boŋ no?»


Witjai Santiagoitjai, Apajuí nuigtú Apu Jisukristunashkam inakegaitjai. Israela uchijí doce aajakua nunú wegantutijum pampagjum, ashí tikich nugkanmash batsatutigmin agatkun kumpamjime. 	 Ay, Yakuba, ay ya Irikoy da Rabbi Yesu Almasihu bannya no. Ay go ga tira wo hantum dumi way cindi hinka se kaŋ yaŋ go say-sayante ndunnya ra. Ay go g'araŋ fo.


Tutai uchí apajin iwiyas iniidau, ya atí tawaki tusag. 	 Kal i te dedandiyaŋ baabo se, k'a hã maa kaŋ no a ga ba i m'a ce d'a.


Imatiagtai Herodeschakam ni suntaji aidaujai, Jisusan aentschau chichajus dushikinak, jaanch pegkeg apu nugkutai aina ibaun anugkug, ataktú Pilato pujamunum awebau. 	 Hirodus da nga soojey mo na Yesu kayna k'a hahaara. I na bankaaray kaŋ ga nyaale daŋ a gaa ka ye k'a samba Bilatos do.


tujash wika yamaikish ame Apajuí segamunak imatiksagkeap amamainaita tajai, —tiuwai. 	 Amma baa sohõ ay ga bay kaŋ hay kulu kaŋ ni ga ŋwaaray Irikoy gaa, Irikoy g'a no ni se.»


Tama Saulo iniak: “¿Apu amesh yaitpa?” tau. Tutai ni ayaak: “Wika Jisusaitjai, ame ya waitkame nuuwaitjai. Amek baka kajeká jagkin dajag beseakush dekaptsama numamtuk, amek pegkegchau wegakum imaniame”, tau. 	 Sawulu mo ne: «Nin no may, ya Rabbi?» Nga mo ne: «Ay no Yesu, kaŋ ni goono ga gurzugandi.


Nuna tutai cuatro jigkajam ijuntatman atiabi, ditanu hora, tsawan, nantu, mijan umintai nunikti tibau jegau asamtai, duka jimaituk ejesattak aents nugká batsata nuna ijinati tibauwayi. 	 Kal a na malayka taaca din feeri, kaŋ yaŋ i soola saaya nda zaaro nda hando nda jiiro sabbay se, zama ndunnya borey kanandi hinza ra i ma kanandi fo wi.


nuniai tikich aidauk, apú inake aidaun achikag suwi suwimainakua maawajui. 	 Cindey mo n'a tamey di k'i gurzugandi k'i wi.


Nu nunikagbaun Jisusa nemagkaju aidauk tikich aents aidaushkam antukag senchi ishamkajui. 	 Humburkumay bambata na Almasihu marga kulu di, da borey kulu kaŋ maa hayey din.


Pedro waitin ijuau ujatjitnume tusa, nunitai nuwauch Rode daagtin yakita tus diistatus jegantú. 	 Waato kaŋ Bitros na windo me kar, wandiyo goy-ize fo kaŋ maa Roda koy ka di boro kaŋ no.


Tiagtai Jisus ayaak: —Wijai nu platunmag uchutua yuwa nu minak sujutkattawai. 	 Amma a tu ka ne: «Bora kaŋ na nga kambe daŋ tuwo ra ay banda, nga no g'ay nooyandi.


Aents aidau ataktú ijunjamtai, Jisus jintinkagtak: —Witjai ju nugka juwi tsaaptinjai betek tauwaitag nunak. Nunin asamtai aents mina nemagtuidauk tsaaptin pujutan sukagtin tuke ashimnachua nuna jukiagtatui, nuna jukiajuk suwenmak wekaesachagtinai. 	 Yesu binde ye ka salaŋ i se ka ne: «Ay no ga ti ndunnya annura. Boro kaŋ g'ay gana si dira kubay ra hal abada, amma a ga du fundi kaari.»


Apajuí aents uwemjatnume tusa wait anenkagtak dutikamujiya nunak wika dakitatsjai, tuja chicham umiktina nu umiamunum Apajuí pegkeg ainagme tujamainaitkuig, Kristuk wainak mantamdau amainai. 	 Ay si ga Irikoy gomno ye yaamo, zama nda boro ga du adilitaray _Irikoy jine__ asariya ganayaŋ do, yaadin gaa Almasihu bu yaamo nooya.»


Tima capitanchakam uchin juki, comandante ejeti: —Pablo achikam puja nunú untsujuk, jujú uchi jukim comandante ejetita, ni ujamain chicham awai tawa nuna ujaktí tujutmatai, juna uchin jukin itaajai, —tiuwai. 	 Nga mo kond'a wongu nyaŋo do. A ne: «Bulos, kas'izo din no, n'ay ce ka ne ya kaa nga do. A n'ay ŋwaaray ka ne ya kande arwaso wo ni do. A gonda sanni kaŋ a ga ba nga ma ci ni se.»


Nunikagmatai, Apajuí ataktú makichik tsawantan mamikiae, yamagman “Yamai” tsawanta juna, yaunchuk David papiinum agak tibauwa nunak awaksag chichaak: “Yamai Apajuí tabau antakjumek, intimjukigpajum”, tawa nuna. 	 kala a ye ka zaari fo daŋ, kaŋ se a ne «Hunkuna.» Alwaati boobo banda a ne Dawda do (mate kaŋ iri jin ka ci ka ne:) «Hunkuna, d'araŋ maa a jinde, wa s'araŋ biney sandandi.»


Apu inamin aidaunashkam jiikí ajapeak, aents imanchau aidaun apu emakui. 	 A na gaabikooney zeeri ka kaa ngey koytaray kargey ra, Ka talkey beerandi.


¿Atumesh wajuk anentaimjume, mesanum eketa dukaih eme anentsá diitaish, atsa ajaama dukaih? Mesanum eketa nunuwai. Tujash wika yujumkan ajamauwa numamtin wajasan, wi atumin ajampeajime. 	 Zama may no ga bisa beeray, nga kaŋ go ga goro ka ŋwa, wala nga kaŋ go ga saajaw? Manti nga kaŋ goono ga goro ka ŋwa no? Amma ay wo go araŋ game ra danga saajawko cine.


Nuna tusa idayak nigka Galileanum juwakui. 	 Waato kaŋ a na sanney din ci i se, a goro Galili ra.


Apajuí jutiin inajata nunak, ayatak chichamaikik inajattsui, niina Wakaní wakega dutiksag takastinme tusa senchijijai inajatui. 	 Nya-izey, fahamay ra araŋ ma si ciya zankayaŋ. Amma laala do haray araŋ ma ciya zanka kaynayaŋ, fahamay do haray mo araŋ ma te albeeriyaŋ.


Nui wekagas ashí Jisusa nemajuidaunash ijajus anentain ichichtug ukuak Grecia jegauwai. 	 Waato kaŋ a na laabey din gana ka borey yaamar da sanni dumi kulu, gaa no a kaa Gares laabu.


untsu wi yumi midauwa nu susam uwaju aidauk atakea duwish kitaagchatin ainawai, ayatak ni anentain tuke yumi pukuni jiinama imaní ajamu asa. Nu aentsnumag yumi pujutan sukagtina duka tuke atinai, —tiuwai. 	 Amma boro kulu kaŋ na haro kaŋ ay ga no a se haŋ si maa jaw hal abada, amma haro kaŋ ay g'a no ga ciya hari-mo a ra ka boosu ka to fundi hal abada gaa.»


dekatkauk amijai kajegdaikamua nunuwá wejim: Yamaik tsagkugdaijami, tusam epegtuniata. Nunikam agkan wajasam Apajuí ememattasam wegakmesh ni anentag susata tibaush jukim wetá. 	 kala ni ma ni sarga naŋ noodin sargay teeyaŋo do. Ni ma koy, nin da ni nya-izo ma saba jina, waato gaa ni ma kaa ka ni sarga salle.


Atum uchigtin aidautigmeshkam uchijum takaamujinkish, jintinkumkesh kajemainuk chichagkaigpa, junik anentaimá pujuinum. 	 Baabey, araŋ ma si araŋ izey kurtunandi, zama i biney ma si sara.


Atum ainajum anuiya eme anentai atatus wakegauk, ashí tikich aidaun inake amainai. 	 Boro kulu kaŋ ga ba nga ma ciya jine boro araŋ game ra, a ga ciya araŋ kulu se bannya.


Nunin asa dekas Sumo Sacerdote ii atsumajakuitag duka Jisusai. Nigka pegkegmai, pegkegchaunash antiakchau, tudaugtin aidaujaish ijutkachu, iman asamtai Apajuí niinak dekas nayaimpia nuna yakiin iwakuí. 	 Alfaga beero wo dumi no iri hima nd'a: ihanno, baanikom, kaŋ sinda ziibi, kaŋ go fayante da zunubikooney, kaŋ beera beeri ka bisa beena.


Jisukristu jutiin uwemtijamak mantamdau asamtai, Wakaní Pegkejinashkam sujamsauwai, 	 Irikoy na Biya Hanno zumandi iri boŋ da yulwa iri Faabakwa Yesu Almasihu do.


Tikichin yapajia jintinjamaidauk antugkaipajum. Apajuí jutiin anempau asa, wakeetan sujamas yaimpa nuuwai, yutai pachisa tibauwa nuna nagkaesauk. Nunú tibau aina duka makichkish yaimpakchauwai. 	 Wa si naŋ i m'araŋ biney candi nda dondonandiyaŋ taji waani-waani yaŋ, zama a ga boori bine ma sinji gomni ra, manti ŋwaari ciine ra. Woodin mana hay kulu hanse borey kaŋ na ngey laakaley ye a gaa se.


Ju anentaimtusjum diistajum, aents jeentin kasa kasagkatasa utuam atinjin dekau asa, kanutsuk iwaa pujauk jeenig utuam amaitsui. 	 Amma ma woone bay: da windikoyo ga bay saaya kaŋ no zay ga kaa, a si naŋ i ma nga fuwo fun.


Ditak nayants senchi tsukatak ayatak saunak jiiyama numamtuk wajainawai, dita wají datsanmain takainamunum. Ditak yaya keeká wegau megkagama numamtuk wajakagtinai, suwenum batsamas ayamjashtinun tuke waitú batsamtina nuwi. 	 I ga hima teeku bonday futoyaŋ kaŋ goono ga ngey boŋ haawi kufo bangandi. Handariyayzeyaŋ no kaŋ go boŋdaray ra. Irikoy na kubay bi tik kaŋ ga duumi soola ka jisi i se.


Nuniagtai Jisus chichajak: “¿Wajina pachisan takunua antumtikmainaitjime? 	 Kala Yesu tonton ka ne: «Ifo no ay ga zamana wo borey himandi nd'a, wala i go danga ifo cine no?


Nunikmatai kuashat aents aidau pataetukaju, dutikam jau aidaunashkam nui kuashat etsagakui. 	 Borey marga bambata mo n'a gana, a n'i kulu no baani mo noodin.


Ju papiin awemag ju ausagmek, Jisusa nemajin Laodicea batsata dushakam awetitajum ditash ausatnume, tuja dita awetimun atumin awetugmainakuish aikasjumek ausatajum. 	 Waati kaŋ i na tira wo caw araŋ do, i m'a caw mo Lawodisiya Almasihu marga ra. Araŋ mo, araŋ ma Lawodisiya tira caw.


Nuní ijunai tikich aents aidau Jisusan: —Amina duku, yatsum aidaujai aujsatjai tusa kaunawag agaa ijunui, —tusag ujaidau. 	 Kala boro fo ne a se: «Guna, ni nya da ni nya izey neeya taray, i ga ba ngey ma salaŋ da nin.»


Jutii aidautik aents aidaujaig maaniatsji. Jutiik dekas wakan pegkegchau aidau agkajunum batsamin, nu wakan aina nuna apuji senchigtin aidau, ju nugka suwea juwi pegkegchaun inamin aina nujai maaniaji. 	 Zama iri siino ga gurjay da Adam-izey bo, amma iri goono ga gurjay da koyey, da hinkoyey, da zamana wo kubay ra maykoy, da beena ra ganji laaley margey.


“Wi Claudio Lisias, amina apu Félix chichame antugtaiyah, juna papiin agajan awetakun kumpamjame. 	 «Ay, Kuludiyos Lisiyas, go ga laabukoyo Filikos, ihanno kaŋ bisa ikulu koy, fo.


Nunú tsawan ayamtai jegau asamtai, kuashat aents yaaktanum batsamin aidau ijunjajui Apajuí chichame etsegbaun antukagtatus. 	 Waato kaŋ asibto din kaa ka to binde, a cindi kayna boro ma ne hala kwaara kulu no ka margu noodin zama ngey ma maa Irikoy sanno.


Jisus Jerusalén tikiju wesa yaaktan wainak, aents nui batsamin aidaun anentaimtus buutu. 	 Kaŋ Yesu kaa ka maan hal a di kwaara, kal a hẽ a boŋ


Ashí aents aidautik kuntin kajen aidau, nanamtin aidau, dapi aidaush, namak nayantsanum batsamin aidaushkam, ashí unuidau ainaji. 	 Woodin banda, boro ga hin ka ganji hamey kulu gooji, da curey da gande fanakey da hamey kaŋ go teeko ra, i goro mo Adam-izey goojiyaŋ cire.


Nuna tutai Jisus antuk ayaak: —Nuigtú makichik umimain ajutjamui: Ashí amina ajutjamaina duka sujukam ujunauch aina nu susata. Nu dutikawamin nayaimpinum wajigmik ajutjamtinai. Nu dutika ukuakum mina nemagtukta, —tiuwai. 	 Amma kaŋ Yesu maa woodin, a ne a se: «Hari folloŋ no ni jaŋ jina. Ma koy ka hay kulu neera kaŋ go ni se ka fay-fay talkey se -- ni mo ga du arzaka beena ra. Ma kaa mo k'ay gana.»


Tiajam ditashkam kuichkin jukiag, dita titajum tusa akatjamunak imatiksag tuidau. Jujú tibauwa nunak yamaikishkam judío aidauk dutiksag tinu ainawai. 	 Ngey mo na nooro ta. I koy ka te mate kaŋ cine i n'i dondonandi nd'a din. Sanno wo koy mo nangu kulu Yahudancey game ra hala hõ.


Tibau aig atum chichaakjum: ‘Aentsuk ni apajinak, ni dukujinakesh: Mina wají ajutaina juka corbagkai, nuniau asamtai yaimaitsujame tumainai’ tajume. (Corbán tawa duka: “Apajuí anentag anagkuamu”, taku tawai) 	 Amma araŋ ga ne: ‹Da boro fo ne nga baaba wala nga nya se: Haŋ kaŋ ga hima doŋ ni ma du ay do, woodin ga ti Korban› (sanda, ay n'a sarga* Irikoy se nooya),


Jisus Betanianum Simón lepra achimaku etsagagbau aajakua nuna jeen pujai, 	 A go mo, waato kaŋ Yesu go Baytaniya, Siman jiraykoono kwaara,


Ashí aents mina nemagtuinak jee aidaun, yachi aidaun, umayí aidaun, apajin, dukujin, nuwen, uchijí aidaun, nugke aidaun ukukiaju aidauk, dita ukukbaujin nagkaesau ciegka imaania jukiagtin ainawai, nuigtushkam pujut tuke atina nui pujusagtin ainawai. 	 Boro kulu mo kaŋ na fuyaŋ naŋ, wala nya-ize alboro wala wayboro, wala baaba, wala nya, wala izeyaŋ, wala fariyaŋ, ay maa sabbay se, a ga du riiba boobo, woodin banda a ga fundi hal abada tubu mo.


Nu imatikainamunum nuwa doce mijadai numpan puwak waitú pujú, 	 Wayboro fo mo go no kaŋ a jiiri way cindi hinka a goono ga kuri dooru.


Nuniayatkun junak ujajime, nu tsawan jegakui dekas Apajuí Uchijimpapita tujutminjum tau asan. 	 Za sohõ ay goono ga woodin ci araŋ se za a mana te, hala waati kaŋ a te, araŋ ma cimandi kaŋ ay no ga ti AY* GO NO.


Nuaduí atumi shiwajum iwanchia nuna senchijí ashí depetkatnun, mina senchijun amasmajime. Dutikamu asagmin, dapi esapainakuish, titigkesh ijupakuish wajukashtatjume. 	 Guna, ay n'araŋ no dabari araŋ ma gondiyaŋ da daŋyaŋ taamu, araŋ ma ibare dabaro kulu may mo. Hay kulu si no kaŋ g'araŋ maray.


anentainum waitsuk, ampugnumag egkemag letrinanum ajapnau asa. Junak ashí yutaig pegkeg ainawai tusa tiuwai. Nuigtushkam: 	 zama a si furo a bina ra, amma a ga goro teeley ra ka ye ka fatta taray.» (Yesu na sanney din ci zama nga ma ŋwaari kulu ciya halal* no.)


ujuken nayaimpinmaya yaya aidaun jimaitukjin amaisattak amainun tajak juki nugká akakekmayi. Nunik nuwa uchigmaktatus puja nuna emtin wajanmayi, uchi yamá akiinunak yuwatatus. 	 A dibba mo goono ga beene handariyayzey kanandi hinza ra afo candi k'i catu ndunnya ra. Dodo-beero mo goono ga kay waybora kaŋ ga ba ka hay din jine, zama waati kaŋ a hay nga m'a izo ŋwa.


“Apag mina anenta aikasnuk atumnashkam aneajime. Wi aneajim antsagmek atumshakam aneenitajum. 	 Danga mate kaŋ cine ay Baaba ba ay, yaadin no ay mo ba araŋ. Araŋ ma goro ay baakasina ra.


Tuja nuniamunum, iina patayí siete yachigbau aayi. Nuanuiya nagkamchak iwai nuwenauwai, nunik dukap pujutsuk uchinash akiitsuk jaak nuwanak yachin ukugkiuwai. 	 Waato mo nya-ize iyye go ne iri do. Ijina hiiji ka bu, a mana hay. A banda-ka-zumba mo n'a wando hiiji.


Tiagtai Jisus chichaak: —Witjai yutaiya numamtin pujut tuke atinun sukagtinnuk. Aents minai minidauk tuke yapajuashtin ainawai. Nunisag aents mina dekas Apajuiyap awemauwaita tujutushkam tuke kitaagchagtinai. 	 Yesu ne i se: «Ay no ga ti buuru fundikoono. Boro kaŋ ga kaa ay do si maa haray, boro kaŋ g'ay cimandi mo si maa jaw hal abada.


Atumek Apajuiyai idaimamsatajum, yamajam aents etamtinme. Dutijamawagmatai atumesh yamajam anentaimat jukimnujum. 	 Araŋ bine miiley ma ciya itajiyaŋ.


Tiagtai Jisus ayaak: —Yamaikik atumjai ijunjan pujajai, tujash dukap tsawantak pujushtatjai, wajumchik tsawanchik pujuttajai. Witjai tsaaptinjai betekmamtinnuk, eke atumjai pujag juwik wi jintinkagtamuk unuimagtajum. Suwenum wekaguk dekatsui ni wegamujinak shiig wainak wegachu asa. 	 Yesu binde ne i se: «A cindi kayna fo annura go araŋ game ra. Araŋ ma dira za araŋ gonda annura, zama kuba ma si araŋ di. Zama boro kaŋ ga dira kubay ra si bay naŋ kaŋ nga goono ga koy.


Tujash atum tikich eme anentakjum, tikichia duka junik diiyakjumek tudau takaakjum nuniagme. Nuniau asajum Apajuí chichame umiktajum tibauwa nu umiachbaunum bakumattagme. 	 Amma d'araŋ goono ga baar'a-baar'a te, araŋ goono ga zunubi te. Asariya n'araŋ zeeri k'araŋ ciya asariya taamukoyaŋ.


“Wi atumnak uwig ikamyawa batsatbaunum ishimaina numamtuk aents pegkegchau batsatbaunum ishimjime. Nuaduí atumek shiig kuitamamkajum shiig anentaimsajum yujastajum. Nuniau asajum tikichish pegkegchau awajkaigpajum. 	 Wa guna, ay g'araŋ donton sanda feejiyaŋ sakaliyaŋ* game ra. Araŋ ma ciya carmaykomyaŋ sanda gondi, baanikomyaŋ mo sanda koloŋay.


Ju nuwa mina iyashjuí kugkuinun ukatjuka junak, mina ukugsagmatai jutijuawagtinun jutijawai. 	 Day waddo sooguyaŋo wo kaŋ a te ay gaahamo gaa, a n'a te no ay gaahamo fijiyaŋ se.


Tutai Jisus iniak: —¿Amesh yaitpa? Tama ni aimak: —Wika Untsujiyaitjai, —tau. Nunak kuashat wakan pegkegchau aidau aentsun chimpimtua batsamtau asag tiuwai. 	 Yesu n'a hã ka ne: «Mate ni maa?» A tu ka ne: «Iri ya jama no.» (Zama follay boobo no a banda.)


“Tujash ju ashí wi tajim nu eke jegatsaig, atumnak achigmakag waitkagmasagtinai. Dutijamainak jega ijuntai aidaunum awaintamawag, nui jujamkiag aents achiká chimpitainum egkepawag, nui jujamkiag tikich apu aidaunum ejetamawag, nui inagkeapakiag apu dekas nugkanum inamin aidaunmash ejetamawagtinai, mina nemagtuidau asagmin, mina pachitus titinme tusag. 	 Amma za hayey din kulu mana kaa jina, i g'araŋ di k'araŋ gurzugandi, k'araŋ no Yahudance diina marga borey se, k'araŋ daŋ kasey ra mo. I ga kond'araŋ bonkooney da dabarikooney jine ay maa sabbay se.


Atum anentaimsagmek: “Tujash Apajuí judío aidaunak ajaka kanawe nejeashkui, tsupika ajaptayama numamtuk ditanak utsagkuajama, jutiin ajaknum ikamaina numamtuk awajtamak”, tumainaitjume. 	 Ni ga ne binde: «I na kambeyaŋ ceeri k'i kaa zama i m'ay dabu.»


Nugkanmaya apu aidau nunú nuwajai wakeesag pegkegchaun takasú aidauk, nuwa kegak bukuitamun wainkag buutiagtinai, 	 Ndunnya bonkooney mo kaŋ yaŋ na zina nda goray kaano te d'a, i ga hẽ, i ga baray a sabbay se, waati kaŋ i g'a tonyaŋ dullo fonnay.


Nuna nunik Jisus yaakat Naín tutainum wegau. Nunitai ni jintintai aidau nuigtú kuashat aents aidau saetukaju. 	 Woodin banda, Yesu koy ka furo kwaara fo ra kaŋ se i ga ne Nayin. A talibey koy a banda, ngey nda borey marga bambata mo.


Nunak Apajuik jutii pegkegchau wakegainag nunak takatsuk pujuinak, Wakaní Pegkeji wakega dutiksag takaak batsataidauk, ashí chicham umiktina nunak dutiksag umiktinme tujamu asa dutikauwai. Nunú umiktá tujamauwa duka pegkeg asamtai dutiksaik umimainaitji. 	 A na woodin te zama nga ma haŋ kaŋ asariya g'iri tilasandi nd'a toonandi iri ra, iri kaŋ siino ga goro Adam-ize daa laalo boŋ, amma day Biya _Hanno__ ra.


Ditak chichaman yujajin, tsanumin aidau, dita wakejuinamunak takasag shiig aneastatus wakejin, niinunak pachimasag: Jutiiyaitji dekas iman aidautik, tumamin aidau. Tikich aentsnash igkuawag, imanchau aigkish, nunú aentsnumian jujukiagtatus: Amek dekas pegkejaitme, tusag wainak tu yujajin ainawai. 	 Borey din ga ti jancekoyaŋ da guutukoyaŋ. I goono ga ngey ibaay laaley gana, i meyey mo goono ga fooma sanniyaŋ ci. I goono ga me kaanay te zama ngey ma du riiba.


Tuja aents takagtusmatai pujustajai tusag atsumchauwai. Niiyai pujutnash, mayainash ashí wají aina nuna sukagtinuk. 	 Manti mo kambe no boro ga may d'a a se, sanda hal a ga laami hay fo, zama nga bumbo no goono ga hay kulu no: fundi da fulanzamay da hay kulu.


Nunikag tsaaptin winchamtin tenteamunum pujusag, Jisus Jerusalén waitkasa maam atinun pachis aujuidau. 	 I bangay darza ra ka Yesu dirawo misa ciine te, kaŋ a ga ba k'a toonandi Urusalima kwaara ra.


Atum chichaakjum: Ajak juutak eke ipaksumat nantu awai, tinu ainagme. Tujash wi tajime: Pagkai diistajum, ajak ajakbauk uminag saigká, juumain wajas awai. 	 Manti araŋ ga ne a cindi handu taaci, gaa heemaro ma to? Wa guna, ay ga ne araŋ se: w'araŋ boŋ sambu ka farey guna zama i kwaaray ka to wiyaŋ.


Nunuwai dekatkau nantamu atina nunú, tujash tikich aidauk mil mijan jegamtai nantajagtinuyi. 	 Buuko cindey mana ye ka funa kala nda jiiri zambaro din ma kubay. Tunandiyaŋ fa din ga ti tunandiyaŋ sintina.


Apajuí ausatajum, atum pisamua nu tsetsek tepeamunum, nuniachkush tsawan ayamtai aigkish ajutjaminum. 	 Araŋ ma te adduwa araŋ zura ma si ciya jaw waate, wala asibti* hane.


Tutai Sauloshkam tikich daaji Pablo tutaya nu; Wakaní Pegkeji ajamu asa shiig emetug diis iwishnun chichajak: 	 Amma Sawulu, kaŋ se i ga ne Bulos, to da Biya Hanno. A n'a guna


Nu tabaun antukag kashinia duwi, jega Apajuí ememattainum wayawag jintinkagtuidau. Nuninai sumo sacerdote ditajai ijunja chichataiji aidaujai, nuigtú ashí judío apuji aidaun untsukag, chicham epegkatasa ijuntainum ijunjag, Jisus chicham etsegkata tusa etegjamu aidau achiká egkeamun: Jiikjum itatajum, tusag suntajan awemaju. 	 Waato kaŋ i maa woodin, i furo Irikoy windo ra za mo bo ka sintin ka dondonandi. Waato kaŋ alfaga beero kaa, nga nda borey kaŋ yaŋ go a banda na Yahudancey arkusey marga ce, danga Israyla izey arkusey marga kulu nooya. I donton kaso do ka ne i ma kand'ey.


Chichaakmesh pegkeg aina duke ame bakumamainchau chichatá, nuniamin kajegkagtuidaush datsajag jutiinash pegkegchaunak tujamchagtatui. 	 Ma sanni hanno yaŋ te kaŋ yaŋ i si hin ka zeeri, hala borey kaŋ ga gaaba nda nin, haawi m'i di, zama i sinda hari laalo kulu kaŋ i ga ci iri boŋ.


Dutikamtai suntag aidau apú pujusá inamtaijinian jukiag agaa jiikiagmatai, ashí suntag aidau ijuntujaju. 	 Romey soojey jama konda Yesu faada ra, nango kaŋ se i ga ne Preytoriyum, _sanda dabarikoono windi nooya_. I na soojey jama ce ka margu.


Yatsug aidauh, ubag aidauh, wait aneasjum wi wajumak chichamai atumin ichichjatasan ju papiinum agatjajim jujú emamkesjum antuktajum tusan segajime. 	 Amma ay g'araŋ ŋwaaray, nya-izey, araŋ ma suuru nda yaamaryaŋ sanno, zama sanni kayna fo no ay hantum araŋ se.


Tujash nuniatsui. Atumshakam tudau takat idaikujum, pujutjum yapajiachkugmek antsagmek jakatnaitjume. 	 Ay ga ne araŋ se: abada! Amma d'araŋ mana tuubi, araŋ kulu ga halaci yaadin cine.


Yaunchkek jutiishkam anentainkachu intimkiu asaja, megkaeja batsamsá, ayatak pegkegchau anentaimta nuna waitkatai, nuigtú ashí ii wakegamuk takainaku, pegkegchauk batsamtaku tikichdau pegkeg diigsá kajejuinaku, wainka kajegdayinaku pempé pempentunisaik kajegdayá batsamin aajakuitji. 	 Zama iri mo, waato iri jaŋ laakal, iri goro murtanteyaŋ, i n'iri halli mo. Iri goro ka bannyataray te bine ibaay laaley da watay kulu dumi se. Iri goro k'iri baafuna te zamba nda canse ra. Iri goro konnaari hari, iri konna care mo.


Tima Pedro ayampá niimkamá Jisusa dekas aneetaiji, duwik tikich tsawantai yujumak yuwamunum niiní ayaumas wajas: Apuh, yaita amina sujupaktinush, tusa iniasua nu minittaman wainak: 	 Bitros zagu, kal a di talibi fa din kaŋ Yesu ga ba goono g'i gana. Talibo din ga ti bora kaŋ jeeri Yesu ganda gaa ŋwaaro do ka ne: «Rabbi, may no ga ni nooyandi?»


waitiak, utugchatan igkuak pachitsuk idayidauk, ajakan kagkapé initak akaejachu asa, etsa sukuam waamak jinuwama numamtuk wajaina nuna takun timajai. 	 Amma a sinda kaaji nga ra, a si gay mo. Zama waati kaŋ taabi nda gurzugay tun sanno sabbay se, sahãadin-sahãadin no a ga mulay.


Bernabek aents pegkeg, Wakaní Pegkejish ajamu, kajintsá anentaimtanmash imanuk asa, kuashat aentsun Jisusdau atinun ijumjauwai. 	 Zama Barnaba wo boro hanno no, a to da Biya Hanno da cimbeeri*. Jama boobo mo tonton Rabbi gaa.


nunikmá higuera shiig dukejuk wajattaman ikaag wainak wejiu neje atsuash tusa diistatus. Nunikmá nejetí jegachu asamtai neje atsutai, 	 Za a go nangu mooro, a di jeejay* nya fo kaŋ gonda kobtey. A gana ka kaa ka di hal nga ga du ize a gaa. Waato kaŋ a to a do, a mana di hay kulu kala kobtey, zama manti jeejay hayyaŋ alwaati no.


Nui weenak pagkan kajimatkiag jukichaju asag yumainjig atsujuidau, nuninayatak makichik pagkan takus weedau. 	 Talibey dinya ka kande buuru, i sinda haŋ kaŋ ga bisa kunkuni folloŋ ngey banda hiyo ra.


David Isaí uchijí, Isaí Obeta uchijí, Obed Booza uchijí, Booz Salmogka uchijí, Salmón Naasogka uchijí, 	 Yasse wane, Obida wane, Buwaza wane, Salmon wane, Nason wane,


Wika nunak dekas wainkau asan etsegjai, wainkachbaugnak etsegtsujai. Wi wainai dutikawaju asagmatai, atumshakam shiig dekaatajum, nunikjum dekaskeap nunikuita timinjum tusan ujajime. 	 Bora kaŋ di woodin na seeda no, a seeda mo cimi no. A ga bay kaŋ a goono ga cimi ci, zama araŋ mo ma cimandi.


—Wika yaakat Jopenum pujusan Apajuí aujú pujukman, nayaimpinmaya sábana muun wegkagma iman makí makichik nagkatjamujin jigkatkamu nugkanum akaetatman wainkamjai, 	 «Ay go Yaffa kwaara ra ka te adduwa. Jirbi ra mo Irikoy n'ay laakal sambu hal ay di bangayyaŋ. Hay fo sanda zaara bambata cine go ga zumbu kaŋ i go g'a deene taaca gaay. A go ga kaa ka fun beene ka kaa kal ay do.


Wi dekas tajime: Aishmag nuwe ekagmachunak idayas, tikich nuwajai nuwenkug ekagmawai, nunisag nuwa idaisamujai nuwenushkam ekagmawai, —tiuwai. 	 Ay ga ne araŋ se koyne: boro kulu kaŋ ga nga wando fay, da manti zina taali sabbay se no, hal a ma afo hiiji koyne -- to, zina no a goono ga te. Wala mo, d'a na fayante fo hiiji, nga mo a na zina te nooya.»


“Agatjata Efesonum Jisusa nemajuidaun diin puja nunú, dutikakum: Uwejé untsujin siete yayan takaku, candelero ayatak orok najanamunum ejapena wekaga nunú chichaak aatus tawai: 	 Ma hantum Almasihu marga diya se kaŋ go Afasos ka ne: «Nga kaŋ goono ga handariyayze iyya din gaay nga kambe ŋwaaro ra, nga kaŋ goono ga dira wura fitilla suntulu iyya din game ra, sanno kaŋ a ci neeya:


Apu Felisak, Pablonak kuichkin sujusmatai akupkatjai tau asa, tuke untsusagké au, niijai chichastatus. 	 A goono ga laakal dake hala Bulos ga nga no nooru. Woodin se no a n'a ce sorro boobo, a ma kaa ka salaŋ d'a.


Tiagtai Jisus kakaakan aiká: —Atumek dekatsjume wajuk anentaimkugmea tajume duka. 	 Amma a bare ka deeni i gaa. A ne: «Araŋ si bay biya kaŋ dumi do araŋ bara.


Wi atum chichaktinnak dekamtikatnaitjime, dutikamu asagmin atum chichataik, makichkish aigmamainchau dekapiagtinai. 	 Zama ay g'araŋ no me sanni da laakal mo kaŋ borey kaŋ yaŋ ga gaaba nd'araŋ kulu si du ka kay i jine k'i kakaw.


¿Atumek dekatsjumek aents nuna aatus takauk nayaimpinmag wayashtinai tawa duka? Shiig anentaimsajum diistajum pegkegchau takasaijum. Aents tsanijimtanak yujajin aidau, ekagbau aidau, mai aishmagkuk dutikdainushkam, apajimatasa dakumkamun emematin aidaush, kasamin aidaush, suji aidau, nampenchakam, chicham dekaskechunak tsanumnushkam, tsanumag kasamin aidaushkam Apajuí inamtaijinig wayachagtinai. 	 zama me beeri fo feeri ay se, goy wane kaŋ gonda nafa boobo, yanjekaarey ga baa mo.


Nuna dutika suwaig wamkes Judasan iwanch egkemtujui. Dutikamtai Jisus chichajak: —Ame dutikata tame duka wamkesam dutikata, —tiuwai. 	 Kaŋ Yahuta na looma ta, Saytan* furo a bina ra. Yesu binde ne a se: «Haŋ kaŋ ni ga te, m'a te da waasi.»


Nuniau asa ayatak yunumkabi, nunitaish makichkish ayamjauk atsusuí, niina uchijigkesh atsugsauwai maamu asa.” 	 A kaynandiyaŋo ra i n'a cimi ciito ta a gaa. May no g'a banda baaro dede? Zama i n'a fundo kaa ndunnya ra.»


Tiagtai inakeshkam ukuak taa apujin ujakú. Tusá ujaam apushkam kajekú, nunik ni inaken chichajak: ‘Waamak weme yaaktanum jinta aidaunum, ujunauch aidau, uwejen nawenkesh tsujinkau, shutú aidau, wainmachu aidaushkam ipaajum ikaunmakta’, tusa awemauwai. 	 Bannya kaa ka sanney din ci nga koyo se. Kala windikoyo dukur ka ci nga bannya se: ‹Ma waasu ka koy kwaara fondo beerey da fondo kayney ra ka kande talkey da larantey da danawey da simbarkoy.›


Ashí atum dutikajum duka chicham patatdaitsuk, jiyanitash jiyanitsuk shiig takastajum, 	 Araŋ ma si hay kulu te da jance nda kakaw,


Tiagtai Jisus chichaak: —Wi tsawan ayamtai aig, aentsun etsagagmag nuaduí anentai jegatsjume. 	 Yesu tu i se ka ne: «Goy folloŋ n'ay te, araŋ kulu mo dambara goyo din sabbay se.


Nunik wegamunum entsa aunum jegaak: —¿Ju entsa awa juwi wi yamimagta tamash wají utugchata amainaita? —tusa iniau. 	 I dirawo gaa, kal i to hari fo do. Mantawo ne: «Guna hari neeya. Ifo no g'ay ganji ni ma te ay se baptisma?»


Tiagtai Jisus niina jintintaiji aidaun: —¿Wajupa pagka ajutjamainawa? —tusa iniau. Tama dita ujainak: —Siete pag, nuigtú wajumchik namak ajutjamui, —tiaju. 	 Yesu ne i se: «Buuru kunkuni marge no ka bara araŋ do?» I ne a se: «Iyye no, da hamisa kayna fooyaŋ.»


Tujutkugmin wi ayaakun: ‘Dekas tajime: Ju mina yatsug imanchauch ainaigkish wait anenjauwaitjum duka, mina dutijuau ainagme.’ 	 Koyo mo ga tu ka ne i se: ‹Haciika, ay ga ne araŋ se: za kaŋ araŋ na woodin te ay nya-izey wo se, baa bora kaŋ ga kayna ka bisa ikulu, ay se no araŋ n'a te.›


Kristu chichame atumin jintinjamuk, atum jintinbautijum ashí ni atsumamujig yaigtajum. 	 Amma boro kaŋ i ga dondonandi nda Irikoy Sanno, a ma nga dondonandikwa nafa nga hari hanno kulu ra.


Nu yakiya tauwa duke ashí nayaim aidaunak nagkagag wakauwai, nunik ashí najankamu aina nuanuí inamui. 	 Nga kaŋ zumbu mo ga ti nga kaŋ ziji ka koy hala ya-haray beeney kulu boŋ, zama nga ma hay kulu toonandi.


“Mina dekaskeapi tusag nemagtuidau ju uchi piipichia jumamtin aidaun makichkikesh pegkegchaun takamtikaidauk, dekas kaya muun dekeetai aina iman jukí kuntugnum jigká detuais nayants ajugká ajapmain ainatai. 	 «Zanka kayney wo kaŋ yaŋ g'ay cimandi, boro kulu kaŋ ga baa afolloŋ i ra daŋ a ma taali te, a ga bisa bora se i ma fufuyaŋ* tondi sarku a jinde gaa k'a catu teeko ra.


Nuaduí Apajuí suwimak sukagtamu tsawan jegatna duwik, yaakat Tironmaya aents aidau, Sidognumia aidaujai suwimkan jukiagtin aina nuní nagkaemasjum atumek suwimkak jukiagtin ainagme. 	 Kulu nda yaadin, Tir da Zidon ga du rongome ciito hane ka bisa araŋ.


jeenchau wekaekuishkam pujumainuk sujuschabiugme; nugkutai atsumakuish sujuschabiugme, jaaknush tepebiajai, achinkanush pujubiajai, nuniakuish tajutuagmek ijagtuschabiugme’, titinai. 	 Ay go yawtaray ra, araŋ man'ay zumandi, da banji ra mo, araŋ man'ay bankaaray. Ay jante, ay furo kasu mo, araŋ day man'ay kunfa.›


Nunú aaja tuinam Jisus chichaak: —Wika midaunak jintinkagtatsjai, wika mina awetiuwa nudaun jintinkagtajai. 	 Yesu tu i se ka ne: «Ay dondonandiyaŋo manti ay wane no, amma ay dontonkwa wane no.


Nunikmatai Jisus iniak: —¿Minash utugtukti tusamea wakegame? —tau. Tama wainmachu ayaak: —Jintinkagtinuh wika wainmaktasan wakegajai, —tiu. 	 Yesu ne a se: «Ifo no ni ga ba ay ma te ni se?» Danawo ne a se: «Alfa, ay ma du ka di koyne.»


Duka aents jegá jegamkatatus initak tai, kaya muunnum dekanmitkak ajia shiig jegamkamun, namak piyujak senchi tukuakush, makichkish umuchkachua numamtinai. 	 A ga hima boro fo kaŋ na fu cina, kaŋ fansi ka koy hala ganda ka sinji tondi gaa. Waato kaŋ hari kaŋ, hari zuray mo kar fuwo din gaa, a mana du k'a zinji, zama i n'a cina ka boori.


Nuna tajim nunak dekas tajime: Nugka, nayaim aina nunú megkagainatsaigkik chicham umiktinun Moisés agajua duka, makichkish yapajinashtinai, ashí betek imanisag uminkatnai. 	 Cimi no ay go ga ci araŋ se: hala day beena nda ganda mana bisa, hay kulu no si daray Tawretu* ra, biir'ize folloŋ wala tomb'ize folloŋ, kala waati kaŋ hay kulu kubay.


Nunikaju ai, Apajuí aentsji nayaimpinmaya nuwa aidaun chichajak: —Ishamkaigpajum, wika dekajai atum Jisusan achijag maawagma nunú egajum nunak. 	 Amma malayka ne wayborey se: «Araŋ wo, ma si humburu, zama ay bay kaŋ Yesu no araŋ goono ga ceeci, nga kaŋ i kanji.


Nunú nuniaig antuekau nayaimpinmaya chicham: “Juuwai dekas mina Uchig anetaijuk, niiní shiig aneajai”, tabau. 	 Jinde fo mo fun beena ra ka ne: «Boro woone ga ti ay Izo kaŋ ay ga ba, nga kaŋ ay ga maa a kaani gumo.»


Jisusak Martan niina kaijai, nuigtushkam umayí Lazaronashkam senchi aneejakuí. 	 Yesu mo ga ba Marta nd'a kayno da Liyaziru.


Wagki Juan chichajak: “Herodesah, amek amina yatsumi nuweg nuwatkamek pujumaitsume”, tibau asa, 	 Zama Yohanna ci a se ka ne: «A si halal* ni ma goro nd'a.»


Aatus imatjiagtai cuatro iwaaku niimtin aina nu aiinak: “Aatus atí”, tiagmayi. Tiagtai veinticuatro apu aina nu tikishmag batsamsag, emematiagmayi ajumaish tuke pujutna nuna. 	 Fundikooni taaca din mo goono ga ne: «Amin!» Arkusey mo ye ganda ka sududu.


Tutai Jisus ayaak: —Yamaik ashí amina pataimijai uwemkaugme, Abraham dekaskeapi tiuwa nunisjumek dekaskeapi tujutium nuaduí, dekas Abraham wegantu wajasugme. 	 Yesu ne a se: «Hunkuna faaba kaa windo wo ra, za kaŋ nga din ya Ibrahim ize no.


Tsawan eke awa juwik ashí aentsuk tutit awajtsuk pegkegnum yaigtajum, tujash Kristu nemajuina nujai imá senchi yainiktasajum wakeetajum. 	 Yaadin gaa, waati kulu kaŋ cine iri gonda daama, iri ma ihanno te boro kulu se, sanku fa ngey kaŋ ga ti cimi fonda almayaaley.


Tutai Jisuschakam augmatbaun nagkama ujaak: —Jerusalegnumia aents imá nigki, yaakat Jericonum wekamá kasanum egkemkauwai. Nunikmatai kasa aidau achikag, senchi suwi suwimainakua, ipu ipujú ashí maawag, ni takakbaujinak ashí yajutuk wegak ukukiajui. 	 Yesu tu ka ne: «Boro fo go no kaŋ fun Urusalima ka do Yeriko kwaara. Kal a kaa ka kaŋ kosaraykoyaŋ game ra. Ngey mo n'a jinayey kulu ta a gaa, k'a kar ka gaahamo bagu-bagu. I dira k'a naŋ buuyaŋ da fundi game ra.


Apuh, ameshkam dekame amina inakem aidaun awantuina duka. Dutikau asam senchijum susata, ditash ishamkagtutsuk chichamjumin etsegkatnume, 	 Sohõ mo, ya Rabbi, guna i kaseetiyaŋo. Ma naŋ ni bannyey ma ni sanno salaŋ da bine-gaabi kulu.


Wi tuke tsaaptinjai betekmamtinun atumjai pujag juwik dekaskeapi tujuttajum, atumesh wi tsaaptinaitag nuna uchijí aminjum. Juna Jisus tusa idayak, aentsun ejamki jiinki weuwai. 	 Za araŋ gonda annura, wa annura cimandi, zama araŋ ma ciya annura izeyaŋ.» Waato kaŋ Yesu na sanney din ci, a koy ka tugu i se.


Jonás namaknumia iwaaku jiinki, yaakat Nínive batsamin aidaunum Apajuí chichamen etsegtai, dekas Apajuí awemamuapita tiu aina numamtuk, wi Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmagan Akiinauwaitag nunashkam, mantuawagmataish ataktú nantakmatai waitkag, dekas Apajuí awemamuapita tujutiagtatui. 	 Zama mate kaŋ Yonana ciya alaama Ninawiya* borey se, yaadin cine no Boro* Izo mo ga ciya zamana wo izey se.


Nuna dutika ai, Nicodemo Jisusan kashi ausatatus jegajiuwa dushakam, treinta kilos kugkuin mirra, áloe tutaijai pachimjamun takus tauwai. 	 Nikodimu mo kaa (nga no ga ti bora din kaŋ a sintina kaayaŋo Yesu do, cin ra no a kaa.) A kande zawul* nda alowes* kaasumante (yaazi jinayyaŋ no kaŋ i tiŋa ga to danga kilo waytaaci cindi gu cine.)


Tusá tama Jisus ayaak: —Amina umaimik aneantatui, —tau. 	 Yesu ne a se: «Ni armo ga tun.»


Nuigtú Josué Justo tuuta awagmataiya dushakam kumpamjamainawai. Imá juke ainawai mina pataag judío aina nuwiya wi Apajuí inama nunú pachisa etsegbaunum yaintuina duka, ditak mina anentaignash shiig ichichtujagmayi. 	 Yasuwa mo, kaŋ se i ga ne Yustos, goono g'araŋ fo. Ikulu Yahudance yaŋ no. Ngey hinne no ga ti ay goy hangasiney Irikoy koytara se kaŋ n'ay saajaw.


Jisus kuichik Apajuinu atin egketainum adijis ekeemas, kuashat aents aidau kuichkin chimpiinai, wiyakuch aidaushkam kuichkin kuashat chimpiagtai diyak eketu. 	 Yesu goro ga tanji nda nooru jisiro. A go ga di mo mate kaŋ borey marga goono ga ngey noorey daŋ nooru jisiro ra. Arzakante boobo mo na iboobo daŋ a ra.


Apajuí nemajin aidau kantamatasag ijunainamunmag, wajumak Apajuí nemajin aidau kaunchaush ainawai. Nuna nuní unuimatjau aidaush yaigtajum dekas Kristui kajintsá anentaimtanum, wagki Kristu minitnujiya duka tikiju wajasú asamtai. 	 Iri ma si fay d'iri margey, danga mate kaŋ cine a te boro fooyaŋ se doonay. Amma iri ma care yaamar, sanku fa sohõ kaŋ araŋ go ga di zaaro din go ga maan.


Dutijabau asa jutiinak shiig kuashat dekatan amasuí. 	 A n'iri no gomni nda yulwa, laakal da fahamay kulu ra.


tsanijinbau, kasabau aidau, sujimamu, pegkegchau ata, tsanubau, nuwajai shiig senchi takanistasa wakegat, tikichdau diigsá kajejut, yumigmamu, ememamushkam, anentainkas takamat aina dushakam. 	 da biniyay, da izefututaray, da zamba, da furkutaray, da mo futo, da Irikoy kaynayaŋ, da boŋbeeray, da saamotaray.


Nunak Pedro wajuk maam atinaita nuna ujaak tiuwai. Nuna ti: —¡Nemagtukta! —tiuwai. 	 (A na woodin ci zama a goono ga deedandi buuyaŋ kaŋ dumi no Bitros ga Irikoy beerandi nd'a.) Kaŋ a na woodin ci, Yesu ne a se: «M'ay gana.»


Jisus nu augmatbaun ashimak aents aidaunak ukuak, 	 Waato kaŋ Yesu na misey din ban, a tun noodin.


Nu dutikamtai cuatro nayaimpinmaya aentsua nu, copanum aimkamua nuna etsan ukatjabi. Dutikam senchi etsantak, jii kegama imaniak aents aidaun apeati tusa. 	 Itaacanta mo na nga sintilo dooru wayna boŋ. I yadda wayna se a ma borey kukure da danji.


Nuninai Jisus taattak minawai tabaun Marta antuk, Jisusan igkugtatus jintai, Maríak jegag juwakui. 	 Waato kaŋ Marta maa baaru kaŋ Yesu go kaa, a koy k'a kubay, amma Maryama goro fu jina.


Tu anentaimaidaun Jisus dekau asa: —¿Wagka annush anentaimjume? 	 Amma Yesu, za kaŋ a g'i biney miiley bay, tu i se ka ne: «Ifo se no araŋ goono ga miila woone te araŋ biney ra?


Nunik chichagtak: ‘Cornelio, ame Apajuí aujam nunak antugtamkae, ame aents atsumaidau yayam nunash waitjamkae. 	 A ne: ‹Korniliyos, Irikoy maa ni adduwa. A fongu nda ni sargayey mo nga jine.


Untsu ajan pachisan timag nunak, ashí nugkanmaya aents aidaun takun timajai. Ajakan jigkayí pegkeg timag nunashkam Apajuí uchijí aidaun takun timajai; untsu dupa pegkegchau timag nunak iwanchdau aina nuna takun timajai. 	 faro mo ndunnya no. Dum'ize hanna mo, koytara izey no, amma borbota Boro Laalo izey no.


Wi duwik papiin agajan awetibiajim duwishkam, tsanijimtan idayinatsu nujaig ijunjaigpajum tibaijime. 	 Zama ay ya diyey koda no, kaŋ a mana hima baa i ma ne ay se diya, za kaŋ ay na Irikoy marga gurzugandi.


Atumek Apajuí aentsji asajum, tsanijinmain ainatsjume, nuigtú tikich ashí pegkegchau aina dushakam, tuja wají aidaushkam imá midauk atí tusagmek anentaimainchau ainagme. 	 Amma zina, wala ziibi kulu, wala biniyay, i ma si baa i ciine te araŋ game ra, zama yaadin no a ga hagu nd'a hanantey se.


Adán uchi akiiamu aina nuna uchijí aidau, akii akiimainakua sieteya imania yujaká wegamunum, Enoc pujujakua nu juna pachis chichaak: “Apu, niina aentsji nayaimpinmaya aidaujai dekapamainchau wajas minaun wainjai, 	 Annuhu mo kaŋ ga ti Adamu haama iyyanta na annabitaray te borey din boŋ ka ne: «Wa guna, Rabbi kaa da nga hanante zambar-zambarey,


Imá dukechui jutii Apajuiyai shiig aneenag duka, iina Apuji Jisukristu Apajuijai epegtugma kumpamtijamauwa duwish shiig aneenaji. 	 Manti woodin hinne mo no, amma iri goono ga farhã mo Irikoy ra iri Rabbi Yesu Almasihu do, nga kaŋ do sohõ iri du sasabandiyaŋ.


Zabulón wegantunmaya doce mil, José wegantunmaya doce mil, Benjamín wegantunmaya doce mil aina nunú agmayi. 	 Zabluna kunda ra, zambar way cindi hinka; Yusufu kunda ra, zambar way cindi hinka; Benyamin kunda ra, i na boro zambar way cindi hinka kawaatimandi.


Tujash atumek Apajuí aents suwimak suwamu jegatna nunú tsawantinig, Sodomanmaya aents aidau nagkaesajum suwimkak jukiagtinaitjume”, tiuwai. 	 Amma ay ga ci ni se: Saduma laabo ga du rongome ciiti zaaro ra ka bisa nin.»


Atum mina: Jintinkagtinú, Apú, tujutjum duka dekas iman asamtai tujutjume. 	 Araŋ ga ne ay se ‹Alfa› da ‹Rabbi›. Woodin mo ga boori, zama yaadin no ay go.


Nuna tiagtai nuwiya Caifás daagtin nunú mijantin sumo sacerdote atí tusa adaikam pujau asa chichaak: —Atumek duka machikish dekatsjume, 	 Amma i ra boro fo kaŋ maa Kayafa kaŋ ti alfaga* beero jiiro din ra ne i se: «Araŋ si hay fo bay, baa kayna.


Nuna timatai kuashat aents niina ijuntú yujajuidauk tuke tupantuinak ukukiajui. 	 Waato kaŋ i maa woodin, a talibey ra iboobo fun a banda, i mana ye k'a gana koyne.


aaja emamkesa utugchat nagkaebaunum Apajuí pegkeg aniagme tujamji, nuna aatus tujamatai atakeap niijai pujustinaitji tusa dekaidau asa shiig aneasa pujuinaji. 	 Kookari mo ga kande zaama gosiyaŋ ra, gosiyaŋ ra zaama mo ga kande beeje.


Ditak Apajuí uchijí wajasajua nunak, Apajuiya nu niina uchijí emakbau asag, ashí akiinaidautik, aentstí wakegamunum akiinainag nunin ainatsui. 	 I hay manti hayrey kuri do, wala Adam-ize bine ibaay miila do, wala alboro miila boŋ, amma Irikoy do.


Nuna ashí jintinkagtua ashimak, ni jintintaiji aidaujai nainnumia akaiki wetai, kuashat aents saetus ashinaidau. 	 Kaŋ Yesu zumbu ka fun tondo boŋ, borey marga bambata n'a gana.


Ashí Jisusa nemajin aidau diin, nuigtú ashí Apajuí nemajin aidaushkam kumpamjutuatajum. Yatsug Italianmaya aidau atumnash kumpamjamainawai. 	 Wa araŋ jine borey da hanantey kulu fo. Italiya hanantey mo go g'araŋ fo.


Wakaní Pegkejiya nu pegkegchau takaakjum wake besemag anentaimtikigpajum. Apajuí niina aentsji etamkamua nuna iwaintugmakta tau asa Wakaní Pegkejin amasajui. Dutikamu asa nigka jutijaig pujutnai, uwemkau aidautin Apajuí nayaimpinum iwagmak, ashí pegkegchau aidaunum agkanmitkagmatna nuwishkam. 	 Wa si Irikoy Biya* Hanna bine sara, nga kaŋ ra Irikoy n'araŋ kawaatimandi ka koy hala fansayaŋ zaaro gaa.


Mina yatsug aidauh, ubag aidauh, kuashat utugchatnum waitiakjumesh shiig aneasjum pujustajum. 	 Ay nya-izey, waati kaŋ taabi waani-waani du araŋ, araŋ m'a lasaabu farhã toonante,


Ashí Atenas batsamin aidauk, nuigtú tikich ikaya kaunkau nui batsamin aidaushkam, yamajam chicham etsegbaun antuinakjag tikichnak uyumatsuk, nuna shiig dekawagtatus wakeyin asag tuidau. 	 Zama Atina borey kulu da yawey kaŋ goono ga goro i do sinda hay kulu joogole, kala day ngey ma ci wala mo ngey ma maa hari taji fo.


Jistatin yuwinamunmash, dekas apú ekeemtai shiig iwajamu aina imanun etegkawag ekeemsagtatus wakegainawai. Jega ijuntainum wainakush ekeemtai pegkegnum ekeemsagtatus wakegainawai. 	 I ga ba mo jine goray bucey do, da boro beerey nangorayey diina marga* fuwey ra,


Nunik tsawaag ni jintintaiji aina nuwiyan doce etegkeg ijumjauwai, nunú aina nunak: “Mina chichameg etsegtujin atajum”, tiuwai. 	 Waato kaŋ mo bo, a na nga talibey ce nga do ka iway cindi hinka suuban i game ra, kaŋ yaŋ mo a ne i se diyayaŋ*.


Atum Jisukristui kajintsá anentaimauwa nunú, aentsú yachajiya duwi dekamtikamu aijum, dekas Apajuí senchijiya nujai dekamtikamu atinme tau asan. 	 Saajawyaŋ waani-waani yaŋ mo go no, amma Rabbi follonka no.


Nuna taig, Wakaní Pegkeji mina egkemtujuamtai diikman, wainkabiajai nayaimpinum Apú ekeemtaiji umikbaunum makichik ekeemtatman. 	 Sahãadin ay bara Biya ra. Guna mo, karga fo go beena ra, boro fo mo goono ga goro karga din boŋ.


Ditak Apajuí chichame agagbaunum: Jisusak maamash ataktú nantaktinai tibauwa nunak aneenachu, nunidau nuna wainkag shiig dekaawajui. 	 Zama hala hõ i mana faham da Irikoy Tira Hanna kaŋ ne tilas a ga tun ka fun buukoy game ra.


Nuaduí Apajuí emtinish mina anentaimtajuish pegkeg, antsanuk aents aidaunmash pegkeg atasan kakanmamjai. 	 A sabbay se ay goono ga kookari waati kulu ya goro nda bine lasaabu hanno kaŋ sinda taali Irikoy jine, hala nda borey mo do.


Nu apu aina nuwiya makichik fariseo Gamaliel chicham umiktinun jintinkagtin asamtai, chichamesh dekas umigtai wajakí: —Atumek agaa jiinkijum machik wajastajum, —tusa jiikí ni wajantá. 	 Amma Farisi* fonda boro fo kaŋ maa Gamaliyel go no, Tawretu* dondonandiko no, kaŋ gonda beeray borey kulu do. A tun ka kay Yahudancey arkusey marga ra, ka lordi ka ne i ma diyey kaa taray kayna.


Eke tsawaiya juwik, mina awetau dutikata tujutmawa nunak takastajai, kiyagtatui, nunikmataig makichkish takamainchau agtatui. 	 Tilas kal iri ma nga kaŋ n'ay donton goyey te za zaaro ga cindi. Cin ga kaa kaŋ boro kulu si hin ka goy.


Pascua jegatin tikiju wajasú ai, Jisus ni Apajin wegaku ju nugka ukuktinjin dekau asa, ni jintintaiji aidaun nagkamsa aneejakbaujin iwaintukui, wetatak pujusash imatiksaik aneamujin. 	 A go, Paska bato* ga ba ka to. Yesu bay kaŋ nga saaya to kaŋ nga ga fun ndunnya wo ra ka koy Baabo do. Za kaŋ a ga ba nga borey kaŋ yaŋ ga ti a waney kaŋ yaŋ go ndunnya ra, a _cabe i se mate kaŋ nga__ ga ba r'ey hala bananta.


Wi dekas Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmagan Akiinauwaitag nunak, atum aidautijum mina takagtustinme tusanuk taachuitjai. Wi dekas atumin takagkun mantamnan kuashat aents aidau pujutin uwemtijata tusan taamjai. 	 Sanda mate kaŋ cine Boro Izo kaa, manti zama i ma nga saajaw bo, amma zama nga din ma borey saajaw, a ma nga fundo no mo fansa hari boro boobo nangu ra.»


Nunú tsawan jegatsaig, dekatkauk senchi waittsattajai, aantsag aents aidaush dakitjiagtatui. 	 Amma a ga tilas a ma maa hari boobo gurzugay jina, zamana wo izey ma wang'a mo.


Nunitai uchin iwaakun jukiag shiig aneasag juwakajui. 	 I kande arwaso fundikooni. I du bine-gaabi gumo.


Tusa ti junashkam tiuwai: “Makichik aentskesh jaanch yamagman tsupikag jaanch mamujunmag adujtuchu ainawai, yamajam asa jaanch mamujun nuní nagkaemas ichiimain asamtai. 	 Boro kulu si zu taji ta kwaay zeeno gaa, zama itajo ga izeena tooru hala kortimo ma ye ka jaase ijina.


aents aidaushkam kaunkag Felipe etsegbaunash puyatjus antujuinak, aents dutikmainchau iwainamunash wainaidau. 	 Jama mo na Filibos sanno kaŋ a ci ngey se din hangan da bina folloŋ, waato kaŋ i maa, i di mo alaamey kaŋ a goono ga te.


Uwig tikich wenuknumiaya numamtin, tikich mina nemagtuidaush ajutui, nunashkam yajuakan makichik wenuknumak chimpiaku utugmaina numamtuk ijumjattajai, dutika ai ijunjag batsamsag, mina chichamjun antugtuinakui wiki ditanak kuitamkattajai. 	 Ay gonda feeji fooyaŋ mo kaŋ manti kalo wo wane. Woodin yaŋ mo tilas kal ay ma kand'ey. I ga maa ay jinde ka ciya kuru folloŋ kaŋ gonda kuruko folloŋ.


Tikich tsawantai Jisus kucha Genesaretnum uwet wekagai, kuashat aents Apajuí chichamen antukagtatus tuwakag chanuidau. 	 A go no, waato kaŋ borey marga goono ga kankam Yesu gaa, zama ngey ma maa Irikoy Sanno, kal a koy ka kay Janisarata teeko me gaa.


Jisus tutai Nicodemo iniak: —¿Wajukaya aents muuntash ataktú wakitkish akiinmainaita? ¿Ataktú dukujin egkemkag nuaduí akiinmainait? 	 Nikodimu ci a se ka ne: «Mate no i ga te ka boro kaŋ zeen hay? A ga hin ka ye nga nya gunda ra, i m'a hay koyne?»


Nunidau, ashí pampaajag senchi untsumkag: “¡Jutii Apajuiji ni ekeemtaijin eketa au, Uwigjai jutiinak uwemtijamjaje!”, wajagmayi. 	 I kuuwa nda jinde beeri ka ne: «Faaba ya iri Irikoyo wane no, nga kaŋ goono ga goro karga boŋ, Feej'izo wane mo no.»


Wika junak: Anuí aents Kristun nemagchau aidau tsanijimtan batsamtin, ekagbau, suji, kasa, apajimatasa dakumkamun emematin batsataina nujai tupandaikatajum, tusanuk tichabiajime. ¡Wajuk tupandaijatagmeki ju nugka juwi batsamsagmesh! 	 Amma Irikoy gomno do no ay go mate kaŋ ay bara. A gomno mo, kaŋ a n'ay no mana goro yaamo, amma ay goy ka bisa i kulu. Day manti ay no, amma Irikoy gomno kaŋ go ay banda no.


Tujash Apajuí Abragkan niiní kajinas anentaimu asamtai pegkeg diisua duka, imá Abragdauk pachisa agagchamui. 	 Guna mo, manti Ibrahim hinne se no i na woodin hantum ka ne Irikoy n'a lasaabu a se.


Jujú pachisa tumainuk kuashat ajutjamji, tujash juní tawai tusaik shiig tumaitsui, atumek waamak antumainchau asagmin. 	 Iri gonda hari boobo mo kaŋ iri ga ci a boŋ, kaŋ i feeriyaŋ ga sandi no, zama araŋ ciya boroyaŋ kaŋ si tara ka maa.


Nunik weenak pempentunisag: —¿Yaki eketjamkati waitainum kaya aputuamuwe nunash? —tudayinau. 	 I goono ga salaŋ care se ka ne: «May no ga tondo gunguray ka kaa iri se saara meyo gaa?»


Makí makichkiti pegkegchau takastasa wakegamu ajutjamaina duka, imá duke anentaimtaku senchi wakegamunum pegkegchauk takau ainaji. 	 Amma boro ga du siyaŋ waati kaŋ ni ibaay laaley ga ni candi ka te ni se kumsay.


Tiagtai Jisus ayaak: —Wika timajime, tujash atum minak nuna etsegkuish dekaskeapi tujuttsugme. Mina Apag dutikata tusa inatjamunak wika paan iwainakan atumnash iwaintajime. 	 Yesu tu i se ka ne: «Ay ci araŋ se, amma araŋ mana cimandi. Goyey kaŋ yaŋ ay ga te ay Baaba maa ra, ngey no ga seeda ay boŋ.


Nuniai etsashkam akagu asamtai, niina jintintaiji doce aina nunú jegaantag: —Juwig jutiik aents atsamunum batsatji aentsuk ishiakta, yaaktanum jegattak aents batsata nui wegag, aja tikiju aina nui yumainjin sumak yuwinak kajigtinme, —tuidau. 	 Amma wayna sintin ka ye ganda. Kal iway cindi hinka din maan Yesu do ka ne a se: «Ma borey marga sallama, i ma koy kawyey da windey do ne windanta, i ma du ka zumbu, i ma du ŋwaari mo, zama neewo saaji ra no iri go.»


Nunittaman wainak Zacariasak puyatuk senchi ishamak dii wajau. 	 Zakariya laakalo tun waato kaŋ a di a, a humburu mo.


Aikatsuk trescientos tsawan inagkeasa takasá kuichik jumaina imaan akik sujuka, nunú kuichkik ujunauch aidau yaimainajama, —tusag nuwan ashishmatuidau. 	 Zama i ga hin ka waddo wo neera haŋ kaŋ ga bisa jiiri fo banandi cine, i m'a no talkey se.» Kala i na waybora jance.


Nunik nunú tsawantaik Jisusan eme anentus ajamsatatus niina jeen yutain shiig umikú, dutikamunum Leví kumpají, apú kuichkiji atinun yajumin aidaushkam, nuigtú tikich aidaujai mesanum pekajaidau. 	 Kala Lawi na yaaray bambata te a se nga kwaara. Jangal taakoy marga bambata, da mo boro fooyaŋ koyne goro i banda ka ŋwa.


Ju ainawai Jisukristu muunji aajakajua nuna daaji agatkamua duka. Nigka David, Abraham aina nu wegantu aajakuí. 	 Yesu Almasihu kaajo tira neeya, Dawda izo, Ibrahim ize.


Nuna tusa ukuak nui jiinki, Jisus Capernaum jegattaman capitán tajuntun: 	 Waato kaŋ Yesu furo Kafarnahum, kala sooje jine funa fo kaa a do. A goono g'a ŋwaaray


Nuna niina iyashin anentag Apajuin susauwa duwi, tuke atinun pegkemtijabiuwai, Apajuinu atinme tusa. 	 Zama sargay folloŋ do no a na borey ciya toonanteyaŋ hal abada, ngey kaŋ yaŋ _Biya Hanno__ goono ga hanandi.


Nunú pipichikesh dutikmainchauwaitkugmesh, ¿wagka tikich wají aidaush imatikagmesh anentaimtagme? 	 D'araŋ si hin ka te haŋ kaŋ ga kayna ka bisa, ifo se no araŋ ga karhã cindey sabbay se?


Juna Jisus tutai iniinak: —Jintinkagtinuh, ¿nunash wajutik dutikawagtin ainawa? ¿Nunú aidau uminkatin tsawan jegattak wajataish, wají wantintinaita? nunú ujajatkata, —tuidau. 	 I n'a hã ka ne: «Alfa, alwaati fo cine no hayey din ga te? Alaama woofo no ga te waati kaŋ hayey din ga ba ka to?»


Atumin apa duka iwanchia nuuwai. Atumek niinu asajum, ni takaamua dutiksagmek takastasajum wakegajume. Yama nagkamchakug iwanchia nu nagkamauwai magkagtutan, dekaskea nunak dakitak waitjutan imá waitjin weuwai. Nigka waita nuna apají asa, waitjutan pujugnai, nu imá shiig awagmamu asa. 	 Araŋ ya araŋ baabo Iblisi* wane yaŋ no, araŋ baabo ibaayo teeyaŋ mo no araŋ ga ba. Nga wo boro-wi no za sintina. A si kay cimi gaa, zama a sinda cimi nga ra. Waati kaŋ a ga tangari te, nga boŋ do no a g'a te, zama nga wo tangarikom no, tangari baaba mo no.


Imanikmatai Judas Iscariote, Jisusa jintintaijitak pempeentuki sujuktina nu chichaak: 	 Amma Yahuta, Kariyoti bora, kaŋ ga ti Yesu talibey ra afo, nga kaŋ ga ba k'a amaana ŋwa, ne:


Nunin aish ¿wagka atumesh dusha Apajuí ekajmainush, iina muunji aidaukesh umikchaju, yamaikish jutiish umimainchauwa dusha, Jisusa nemajin aidau umiktinme tusagmesh wakegagme? 	 Sohõ binde, ifo se no araŋ goono ga Irikoy si, ka calu* daŋ talibey jindey gaa kaŋ iri kaayey wala iri bumbey si hin ka jare?


Dutikam nantakí niina Apají inamtaijin untsujin ekeemsauwai. Nunik Apajuí Wakaní Pegkejin amastinaitjime tusa anagkagtuauwa nuna awetugmamu minamu antukugme, waintash yamai wainjum nuuwai. 	 Irikoy n'a beerandi nga kambe ŋwaaro gaa beene. A na alkawlo ta Baaba do kaŋ ga ti Biya Hanno. A n'a zumandi da mate kaŋ araŋ goono ga di, araŋ goono ga maa mo.


Tujash wi diismak ju aentsua juka, ni pegkegchau takasbaunum mantamnamainjig atsujui. Dutikau asan niishkam Roma apujiya nu chichaman dekagtuati tujutu asamtai, niiní untsu awematjame, timajai. 	 Amma ay wo di a mana hay fo te kaŋ to buuyaŋ. Amma za kaŋ nga bumbo konda nga ŋwaarayyaŋo koyo do, ay mo na sanka sambu ay m'a donton.


Chicham umiktina dusha, nuwenbaujaish wajukuita nu apatka dekawagmi: Nuwa nemakua duka aishi pujaigkik tikichnumag nemamaitsui tawai chicham umiktina duka. Untsu aishi jakamtaig chicham umiktin tawa nunak, nuwak agkan juwawai tawai. 	 Sanda wayboro kurnyekoy cine, asariya g'a haw kurnyo gaa waati kulu kaŋ kurnyo go baafuney ra. Amma d'a bu, waybora ga feeri asariya kaŋ n'a haw kurnyo gaa do.


Nagkamchak makichik trompetan umpuagmayi, dutikamtai bichan, jii numpajai pachimjamun nugká nagkimá ajuabi. Dutikamtai nugkanak jimaituk amaisattak ashí numi aidaun, dupa samekbau aidaujai apekmayi. 	 Sintina wano kar. Kala gari, da danji da kuri go margante care banda, i n'i catu mo ndunnya boŋ. Ndunnya kanandi hinza ra afo ton. Tuuri nya kanandi hinza ra afo ton, subu tayo kulu mo ton.


“Shiig agkan anentaimsa pujutan ukugjime. Wi shiig agkan anentaimsan pujutaijua nuna amajime, wika ju nugkanmaya shiig aneetan sukagtina nujai beteknak amatsjime. Nu uyumakjum anentaimkujum ishamá pujuigpajum. 	 Laakal kanay no ay ga naŋ araŋ se, ay laakal kana no ay g'araŋ no. Manti danga wo kaŋ ndunnya ga no cine no ay g'araŋ no bo. Araŋ biney ma si sara, i ma si humburu mo.


Aneaku atajum, makichik aentskesh dita unuimagbaujin dekaskea imanun jintinjamainak tsanugmajainum, ditak Kristui kajinas anentaimainak uwemjatnume tusag jintiinatsui, ditak yaunchuk ditá muunji takaajakbauwa nunak jintiinawai. 	 Araŋ ma te laakal hala boro kulu ma si du araŋ da nga bayray da halliyaŋ yaamey, borey alaadey boŋ da ndunnya hayey boŋ, kaŋ manti Almasihu boŋ.


Nuniau asa dekamtikau aajakuí: Apajuí awemamu waintsukek jakashtinaitme, tusa. 	 Biya Hanno go a gaa mo. Biya Hanna jin k'a bayrandi kaŋ a si di buuyaŋ kala nd'a di Rabbi Almasihu jina.


“¡Chicham umiktinun jintinkagtin aidautigminak, fariseo aidautigmijai wait anentajime, waitjuidau asagmin! Atumek ajak menta, anís, comino aatsajum puyatjusjum diezmó wajagme. Ju dutikayatkujum chicham umiktina nuwiya pegkeg takata nuna, wait anenkagtutan, Apajuí umigtan jintinkagta duka umiatsjume. Tujash ju aina jujú umiakjumesh, nuigtú tikich umiktin aina dushakam umitskek idaimain ainatsjume. 	 Kaari araŋ, asariya dondonandikoy da Farisi fonda borey, araŋ munaficey! Zama araŋ ga kori gabu da maari da yaazi zakka kaa, amma araŋ na Tawretu* ra hayey kaŋ yaŋ ga beeri ka bis'ey naŋ, ngey neeya: cimi ciiti nda bakaraw da cimbeeri*. Woone yaŋ no ga hima araŋ m'i te, ya-haray waney mo ma si gaze.


Nugkanmaya apu aidau nuigtú yaakta apuji aidaushkam ijunjag, Apun kajejuinak ni etegka Apu ema Uwemtikagtin emauwa nunash kajejiagtinai.’ 	 Ndunnya bonkooney tun ka kay, mayraykoyey mo na me haw ka gaaba nda Rabbi nda nga Almasihu.›


Tujash Jisusak nu tamashkam aimchau, nunitai Pilato anentai jegagchau. 	 Amma Yesu mana tonton ka tu da hay kulu, kala Bilatos dambara.


Tujash yamaik mina awetiuwa nujai pujustasan wegajai, makichkitigmekesh tuwí wegame tusagmekesh inintsachugme, 	 Amma sohõ ay goono ga ye _Irikoy__ kaŋ n'ay donton do koyne. Araŋ boro kulu s'ay hã nango kaŋ ay go ga koy mo.


Dutijau asamtai pegkeja nuna takastasan wakegayatkun, pegkegchau minai awa nunú tuké takamtija nuna dekagmamjai. 	 Ay binde bay asariya wo gaa: waati kaŋ ay ga ba ay ma ihanno te, ilaalo go noodin ay ra.


¿Atumesh wajupatigmea, tikich esajam aina ibau wisha atajai tusajum anentaimtú pujakjumesh esaumainaitjume? 	 Woodin banda, may no araŋ ra kaŋ nga boŋ karhã do ga hin ka baa kambe kar folloŋ tonton nga kuuyaŋo gaa?


Asianmaya apu aidau, wajumak Pablo kumpají aidaushkam nigka auna aanina awig pachinkaigka, tusag chichaman akupjukajui. 	 Kwaara jine boro fooyaŋ mo, kaŋ yaŋ ti a corey, donton a gaa k'a ŋwaaray ka ne a ma si koy marga batama do.


Juan Yamijatna nunú yutai aidaunash yuwachu, vinunash umachu asamtai chichagkujum: Wakan pegkegchau egkemtuamu asa aniawai, tajume. 	 Zama Yohanna kaa, a siino ga ŋwa, a siino ga haŋ, kal i ne, ‹A gonda follay.›


Apajuí mina ju nugka juwi awetimtai tau asan, wika Apajuin Uchijiyaitjai takuish, ¿wajuk anentaimsagmea, Apajuí pegkegchau chichagkaume tusagmesh tujutjume? 	 araŋ ga ne bora kaŋ Baaba fay waani ka donton ndunnya ra se: ni goono ga Irikoy kayna, zama ay ne ay ya Irikoy Izo no?


Nunikmatai Jisus chichajak: —Wetá, tujash makichik aentskesh ujakaipa, tutupit sacerdote pujamunum jegaata, nuniakum Apajuinu atin jukim, Moisés tibauwa dutiksamek ejegata, ditashkam waipakag dekaskeap tsagaje tujamtinme, —tiu. 	 Gaa no Yesu ne a se: «Ma haggoy ni ma si ci boro kulu se. Amma ma koy ka ni boŋ cabe alfaga* se. Ma sarga kaŋ Musa lordi no mo, zama a ma te i se seeda.»


Ataktú takushkam: “Wi ame wakegam nuna umiktasan minajai” tiuwai. Nunak yaunchuk kuntin maajakbauwa duka emegkakum, yamagmauchia nu apusata taku tiuwai. 	 Waato din gaa a ne koyne: «Ay neeya, ay kaa zama ay ma ni miila te.» A binde na sintina kaa zama a ma ihinkanta daŋ.


Tiagtai Jisusak dita pegkegchau anentaibaujinak shiig dekaju asa: —¿Tsanujatin aidauwah, wagka tsanujá dekapjustasagmesh wakejutagme? 	 Amma za kaŋ Yesu faham d'i laalayaŋo, a ne i se: «Ifo se no araŋ g'ay si, araŋ munaficey?


Awai aents: Yutái aidaunak ashí yumainaitjai tuidaush, nuniai tikich imatikas Kristui kajinas anentaimainachu asag nejenak yuwinatsui, nuninak ayatak ajakmamunmayanak yuwinawai. 	 Boro fo gonda cimbeeri kaŋ ga naŋ a ma hay kulu ŋwa. Afo mo, kaŋ sinda gaabi, a si ŋwa kala kassi nda tuuri izey baano-baaney.


Ashí suwe aidaunak Jisus tsaaptina nunú tsawan emauwai, imatikamu asa suwea dushakam tsaaptina nunak depetmainchau dekapjauwai. 	 Annura din goono ga kaari mo kuba ra, kuba mo mana hin a.


Tiagtai Pilatushkam: —Achigtajum, —tusag ditai sujua idaisauwai, dutikamtai dita Jisusan jukiajui. 	 Woodin banda a na Yesu sallama i se, i m'a kanji. I na Yesu boy ka kond'a.


“Moisés chicham umiktinun agajua nuanuig: ‘Tsanijinawaigpa’ tawai. 	 Araŋ maa i ne: ‹Ni ma si zina.›


Nuna pachis Apajuí etsegtin Jeremías agak: “Jukiaje treinta kuichkin Israel aents aidau imaan akik atí tibaun, 	 Yaadin mo no i na sanno toonandi nd'a kaŋ i ci annabi Irimiya me ra kaŋ ne: «I na nzarfu noor'ize waranza sambu, wo kaŋ i na nooro daŋ a boŋ din nooro, kaŋ Israyla ize fooyaŋ n'a nooro daŋ.


Tutaishkam apu aidauk: —Jutii chicham umiktin agagbauwa nu umiaku maumainaitji, wagki nigka, Apajuí Uchijiyaitjai tumamu asamtai, —wajaidau. 	 Yahudancey tu a se ka ne: «Iri gonda lordi fo, lordo wo boŋ mo a ga hima a ma bu, zama a na nga boŋ himandi Irikoy Ize.»


Nunik wainak shiig aneas juwakug, ni pujamunum aents tikiju batsataidaun, ashí ni kumpají aidaunashkam untsuká ijumag: ‘Atumjai ijuntsa shiig aneasagmi, kuichkin makichik tsawantai takasá jumainun emegkakmayag nunak jukijai’, tumainai. 	 Waato kaŋ a di a mo, kal a ma nga corey da nga gorokasiney margu ka ne: ‹Araŋ ma farhã ay banda zama ay di ay nzarfu tamma kaŋ daray ay se.›


Tiajam Jisusa jintintaiji aidaushkam wegag, jegakmá ni tibaunak imatiksag betek wainkaju. 	 Ngey mo kaŋ a donton, waato kaŋ i koy, i gar mate kaŋ a ci ngey se din.


Kristui kajintsá anentaimjum nunú megkaekaigpa, wagki atum jukitna duka shiig pegkeg ajutjamu asamtai. 	 Woodin sabbay se, wa si araŋ naanayo furu, zama araŋ ga bay kaŋ a gonda alhakku bambata.


Tiagtai ashí aents Gadaranmaya aidauk Jisusan: —Juwig pujutsuk yajá weta, —tiaju senchi ishamaidau asag. Tama Jisuschakam ayú tusa botenum egkemtai, 	 Kala no-haray borey kulu, Gadarancey, na Yesu ŋwaaray a ma dira ngey do, zama humburkumay bambata n'i di. Woodin banda Yesu furo hi ra zama nga ma ye.


Nuniku asamtai, Apajuí jutiinak wait anenjamag Jisusan pachis etsegtukti tusa etegtamjauwai, ashí nugkanmaya aents aina nunú niiní kajinas anentaimaidau asag, imá niinak umijuinak shiig anemtiksatnume tau asa. 	 A do d'a maa darza sabbay se mo no iri du gomni nda diyataray, hala ndunnya dumey kulu game ra iri ma borey candi ka kande ganayaŋ do kaŋ ga ti cimbeeri wane.


Israelan Apajuijiya nu, iina muunji aajakajua nuna etegjauwai, dutikamu asa kuashat aents wajasajui eke Egiptunum pachiinas batsatiatak, imanikagmatai Egipto batsatun Apajuí niina senchijiin jiijuí. 	 Israyla jama wo Irikoyo n'iri kaayey suuban ka jama beerandi waato kaŋ i koy yawtaray ka goro Misira laabo ra. Kambe gaabikooni no a n'i kaa d'a laabo din ra.


Aatus uminkauwai agagbaunum chichaak: “Pegkegchau takau aidaujai betek dutikam atinai”, tawa nunú. 	 Yaadin no i na annabitaray toonandi nd'a kaŋ ne: «I n'a lasaabu taali-teerey banda.»


Ni antutaiji ajamuk antuktinme, —tiuwai. 	 Boro kulu kaŋ gonda hanga kaŋ ga maa, a ma maa!


Tutai: —Atumek kakanmamsajum dekas waiti menakua nui wayatajum. Kuashat wayatatus wakeyagtin ainawai, tujash ashí betekak wayachagtinai. 	 «Araŋ ma gurjay ka furo me kankamanta ra. Zama ay ga ne araŋ se: boro boobo ga ceeci ngey ma furo, amma i si du.


Nunú inak pegkegchau imatika emtika anentaimag umikmatai, apuji wainak anentai jegagchauwai. Nuna tusa Jisus, Apajuí nemagchau aina duka pegkegchau takatnumag, Apajuí nemajin aidaun nagkagas imatika anentaimainawai. 	 Kala koyo na jine funa kaŋ sinda naanay kuuku, zama a te dabari nda laakal. Zama ngey alwaato ra, zamana wo izey ga bisa annura izey laakal.


Nuniai apu aidau pekaja nuwiya makichik chichagtak: “Buutipa, David apu we inamajakua imana nu, Judanmaya León tutaya nunú depetmake. Nuniku asa niiyai ju papí sieteya imania achigbauwa juna ukuitug ujamainuk”, tujutmayi. 	 Kal arkusey ra boro fo ne ay se: «Ma si hẽ! Guna, muusu beero kaŋ fun Yahuda kunda ra, Dawda kaajo, nga no ka te zaama kaŋ a ga tira feeri, nga nd'a kawaatimi iyya.»


Pablo nuna dutika ukuak, Atenas jiinki yaakat Corintonum weuwai. 	 Hayey din banda, Bulos tun Atina ka kaa Korint kwaara.


Atumi apajuijum emematku ijuntaigmin diyakun wekaesan, altarnum ‘¡Apajuí wainchatai!’ tusa agaja adujkamun wainkamjai. Nunú ‘Apajuí wainchatai’ atumesh waintsuk emematin ainajum nuna wishakam pachisan etsegjai. 	 Zama waato kaŋ ay goono ga bisa, ay go ga di mo hayey kaŋ se araŋ goono ga sombu, kal ay di sargay feema fo kaŋ hantumo wo go a gaa kaŋ ga ne: IRIKOY KA} I SI BAY SE. To! Woodin kaŋ se araŋ goono ga sombu jaŋ-ka-bayyaŋ ra, nga no ay ga ba ay m'a baaro ci araŋ se.


Nuna tusa ukuak waitinum wetatman, tikich nuwa wainak aents nui ijunun ujaak: —Jushakam Jisus Nazaretnumiaya nujai wekaenuwejama, —tusa etsegtau. 	 Gaa no a koy taray tanda ra. Kala koŋŋo fo mo di a ka ne borey kaŋ go noodin yaŋ se: «Boro wo mo go Nazara bora Yesu banda.»


Nunik Jisus ditajai ijunag machik kuwaesag wekamá, Zebedeo ni uchijí Jacobo, Juan aatus botenum chimpimas retjin apijuinak chimpimtatman wainak, nunashkam: —Wegajai mina jintintaig atajum, —tiuwai. 	 A to ka bisa noodin mo, kal a di nya ize hinka koyne, Yakuba Zabadi izo, da nga kayno Yohanna. I go hi ra ngey baabo Zabadi banda ka ngey taarey hanse. Yesu n'i ce.


Nunik Saulok Jerusalén juwak pujusá, ditajai ijunag wekagas ajankas Jisusan pachis chichagkagtau. 	 Sawulu goro i banda. A goono ga furo ka fatta Urusalima ra. A goono ga waazu da bine-gaabi Rabbi maa ra.


idaisabiaji, dutika ajin lancha muunta nuna shiig jigkajagmayi wewe ema idaisatatus dase ebesjai tuidau asag. Nuna dutikawag Sirtenum pajagkim awa nui patamig tuidau asag, jaanch ejaamunash kuwajag idaisagmayi, ayatak daseg umpug emati tusa. 	 Waato kaŋ i n'a candi ka dake hi beero boŋ, i na dabariyaŋ te ka hi beero windi da korfoyaŋ kaŋ ga naŋ hiyo ma gaabu. I goono ga humburu i ma si koy kaaru Sirtis taaso boŋ. A sabbay se i na hiyo zaarey zumandi, ka hiyo taŋ yaadin.


Jutiik aents suwimka jukiagtin aidau Kristu nemagtan idayina nuninuk ainatsji, ayatak kajinas anentaibaunum uwemtan jukiaju aina nuninuk jutiishkam ainaji. 	 Amma iri wo manti borey kaŋ dumi ga ye da banda ka to halaciyaŋ gaa no. Day iri ya boroyaŋ no kaŋ gonda cimbeeri kaŋ ga fundi faaba.


Dutiksag Apajuí chichamen agagbauwa nui jutiin pachipas: “Apajuiyah, jutiik aminu asaja, tuké puyatjumainnum pujuinaji mantamata tuidau asagmatai; uwig mautainum jukí ematiama numamtuk awajtamainawai”, tawai. 	 Mate kaŋ i n'a hantum ka ne: «Ni sabbay se no i go g'iri wi zaari me-a-me. I n'iri himandi feejiyaŋ kaŋ i ga koy wi.»


“Atum tikich waitiaush wait anentin aidautigmek, shiig aneasjum pujustajum, nunú dutikautigminak Apajuí atumnashkam wait anenjamjattagme. 	 Albarkanteyaŋ no ngey kaŋ yaŋ ga suuji cabe, Zama i ga du suuji.


Jigkai jagki ayaunum iyaaju timag nunashkam: Aents Apajuí chichamen antuinayatak, 	 Cindey kaŋ i say karjey ra, ngey ga ti borey kaŋ ga maa sanno,


Atumek aents jau pegkegnum yaigkag nu pachisjum iniimjume, junash utugkag etsagaje tusajum shiig dekaata tusajum. 	 hunkuna araŋ goono g'iri guna nda goy hanno kaŋ iri te boro zaŋaykom fo se, da haŋ kaŋ do mo no bora din du baani.


Nunik wainkag uchin pachis nayaimpinmaya aents tibaun etsejuidau. 	 Waato kaŋ i di a, i na sanno dede kaŋ malaykey ci ngey se zanka din boŋ.


nayaim ujanmatai, sábana muun wegkagma iman makí makichik nagkatjamujin jigkatkamu nugkanum akaetatman, 	 A di beena feerante, hay fo mo go ga zumbu sanda zaara bambata cine, kaŋ i go g'a deene taaca gaay k'a zumandi ganda.


Tujash fariseo aidauk, chicham umiktinun jintinkagtin aidaujai dakitjaju Apajuí umiktajum tibauwa nu umitnak, nunidau asag Juan yamijatbaunash pachikchajui.” 	 Amma Farisi fonda borey da asariya dondonandikoy na Irikoy saawara furu ngey boŋ se, zama i man'a baptisma ta.


Tama Jisus ayaak: —Dita itatiagtaik kaya aina ju pampaumain ainawai, —tiu. 	 A tu ka ne: «Ay ga ne araŋ se: da woone yaŋ dangay, tondey ga kuuwa.»


Aents judiuchu aidaushkam nuna wainainak dekas niimpap iinash uwemtijamjattawa tiagtinai.” 	 A maa ra mo no dumi cindey ga beeje.»


Tikich pujamujinak diigtsuk, makí makichik ditá pujutjinak diimainai, nuniau asag pegkejan takainakjag shiig aneemain ainawai. 	 Amma boro kulu ma nga boŋ goyo deedandi, waato gaa no a ga du farhã nga boŋ hinne se, amma manti nda boro fo gaa deedandiyaŋ.


Imatjuinamun Sauloshkam antugmamkau, tujash ditak tsawai kashishkam yaakat pegmagbau waitijin dakak batsamtuidau Saulo jiinkui maami tusag. 	 Amma Sawulu du ka bay i me-hawyaŋo gaa. I goono ga birno meyey batu cin da zaari zama ngey m'a wi se.


Timatai Jisuschakam: —Dekas tame, ame tame nunú imatiksamek umiktá, nunú nuniamunum pujut nagkanchauk ajutjamtatui —tau. 	 Yesu binde ne a se: «Ni tuyaŋo saba. Ni ma te yaadin, ni ga funa.»


Atumí shiwajum aidaush aneetajum, nuniakjum pegkegnum yaimkatajum, tuja tsagkatkagtukmesh betekash awagtugkit tusagmek anentaimtú pujuigpa. Atum jukitnuk nayaimpinum kuashat wají shiig pegkeg aidau ajutjamiagtinai, aaja dutikakjum Apajuí uchijí atinaitjume. Nigka aents pegkegchau, niina see tuchau aidaunash wait anentin asamtai, 	 Amma araŋ ma ba araŋ ibarey. Wa ihanno te. Wa garaw no amma wa si bine daŋ. Yaadin gaa no araŋ alhakko ga baa. Araŋ ga ciya Koyo kaŋ ga bisa ikulu se izeyaŋ, zama nga wo gomnikoy no gutulantey se da boro laaley mo se.


¡Aentsú tsanú aidauwah! Apajuí etsegtin Isaías atumin pachipasag shiig tiuwai: 	 Araŋ wo munaficey, Isaya na annabitaray te araŋ boŋ ihanna dumi ka ne:


Tujash aents ni pegkegchau wakegamua nunak takastatus anentaimtú pujuidauk, Apajuí shiwaji ainawai, wagki Apajuí wakegamua nu takatnak dakituidau asag, Apajuí wakegamua nuna dutikatatus wakegainakush dutikmainchau dekapenawai. 	 Zama Adam-ize daa laalo miila ya ibaretaray no Irikoy se, zama a siino ga Irikoy asariya gana, a si baa hin k'a te mo.


Apajuiyai kajintsá anentaibauwai Abelak Apajuí wakegamua dutiksag takaak, kuntin dekas pegkejan maa apeak anentag Apajuin susauwai Caigdau nagkaesau. Dutikau asamtai Apajuik Abelnak ni dutikamujiya nujaí pegkeg diisuí. Nunin asamtai Abel jakau aigkish, ni Apajuiyai kajintsá anentaimajakua nunisaik jutiishkam nunimaina nuna iwaintugmawai. 	 Cimbeeri ra no Habila na sargay salle Irikoy se kaŋ bisa Kaynu wano booriyaŋ. A boŋ mo no a du seeda kaŋ nga ciya adilante _Irikoy jine__, zama Irikoy yadda nd'a nooyaŋey. Woodin boŋ mo no, baa kaŋ a bu, a go ga salaŋ hala hõ.


Ni antutaiji ajamuk, Wakaní Pegkeji Jisusa nemajin aidaun tawa nuna antukti. 	 Boro kaŋ gonda hanga ma maa haŋ kaŋ Biya goono ga ci Almasihu margey se.»


Nunú tsawantinig Galión Acayanmaya apuji we pujai judío aidau ijunjag, Pablon shimutuk achiká jukiag, apu pujamunum ejegawag, 	 Amma waato kaŋ Galliyo gonda Akaya koytara, Yahudancey tun ka gaaba nda Bulos me folloŋ. I kond'a ciiti karga do


imaninakush pegkegchau takainamujin idayas pujutjin yapajitsuk, ayatak pegkegchaunak Apajuinak chichajiagmayi, kuchapjin najaimainak, nuigtú etsa apeam esamujinash senchi najaimaidau asag. 	 I na beene Irikoyo kayna ngey gurzuga da ngey jombey se, i mana tuubi mo ka ngey goyey naŋ.


“Mina jintintaig uwig wajumchik kakakchauchia numamtin ajuminig, atumin Apa Apajuiya nu wakejutpagme, mina inamtaijui pujusagti tusa, nuaduí ishamkaigpajum. 	 Ya araŋ kuru kayna, wa si humburu! Zama a ga kaan araŋ Baabo se a m'araŋ no koytara.


Nuna aatus ujaam dekau asa, Kristu maawagmatai, Apajuí ukusbaunmag idaitsuk, inankimu asa kaugchatnunashkam nuniktinai tusa etsejujakuí. 	 Kaŋ Dawda di haŋ kaŋ ga haw ka kaa, a salaŋ Almasihu* tunyaŋo boŋ ka ne Irikoy mana Yesu naŋ Alaahara, a gaahamo mo mana fumbu.


Nunik nunú yaaktanum aents Eneas daagtin wekaechau asa, ocho mijadai imá pegajinig tepenun wainkauwai. 	 Noodin no a na boro fo gar kaŋ maa ga ti Inyasu, kaŋ jiiri ahakku no a goono ga kani nga daaro boŋ, zama yeeni bari no.


Aents jaakug niina wajiijinak, nu aents jukiti tusa papiinum agag shiig umiká ukú ainawai. Tujash aents nuna agajua nu eke iwaaku pujaigkik juchau ainawai. 	 Zama naŋ kaŋ tubuyaŋ tira go, tilas kala boro kaŋ n'a te ma bu jina.


Juna augmattsan ujaktajime: Aents makichik uchigtin asa, ni jaak nuna uchin: Ashí midau wají aina duka aminu atí, tinu ainawai. Uchijin tayatak, duka tikima uchuch asamtai, tikich aentsun: Ame kuitamsam muumpagmatai sujuttsatin atá, tinai. Apají aaja tibau akush uchik, wajiik dekas niinu aigkishkam, nunú aentsun inakega nunin we pujus, tsakaak niinu emawai. 	 Amma ay ga ne araŋ se: alwaati kulu kaŋ tubukwa go zanka, hay kulu man'a fay da bannya, baa kaŋ nga no ga ti hay kulu koyo.


“Juan Yamijatin Apajuí chichamen eke etsegtsaigkik, aents aidauk Moisés chicham umiktajum tibauwa nuna, nuigtú Apajuí etsegtin agagbauwa nunash antujakajui. Tuja Juan Yamijatin yamajam chicham, Apajuí inamjatnun etsegbaun nagkabauwa nuwi nagkamas, ashí aents aidauk Apajuí inatjati tusag senchi kakanmamainawai. 	 I ga goy da Tawretu* nda Annabey Tirey hala Yohanna kaayaŋo. Za alwaato din mo i goono ga Irikoy koytara waazu, boro kulu mo goono ga tangam ka furo a ra.


Tsawan ayamtai tsawaju ai, Jisus ni jintintaiji aidaujai trigo ajakbaunum nagkaebau. Nuniamunum niina jintintaiji aidau trigon kupig juidau. 	 A goono ga dira farey ra asibti* zaari fo hane. Kal a talibey soobay ka jeeney ceeri.


Tuja Apajuí pujusá inamjatnujiya duka makichkish umuchiam achatin asamtai, see tiagmi Apajuí ju pachisa. Nuniaku shiig puyatjusa, aneasa emematiagmi, niinak ju shiig awagbau asamtai. 	 Woodin sabbay se binde, iri kaŋ yaŋ ga du koytaray kaŋ si zinji, iri ma iri saabuyaŋ cabe, kaŋ ra iri ga goy te kaŋ ga kaan Irikoy se. Iri m'a te da gaakuri nda humburkumay mo.


Nu pujut nagkanchauwa nunak, amina dekagmawag: Imá jukeapita dekas Apajuik, tujamainak, ame mina awetiuwaitam nunashkam: Dekas juwap uwemtikagtumainaita, tuidau jukiagtinai. 	 Fundi hal abada ga ti woone: i ma ni bay, ni hinne kaŋ ti Irikoy cimi-cimo, i ma Yesu Almasihu mo bay kaŋ ni donton.


Dutikam kampatum tsawan, machikish niimtsuk, yujumkanash yutsuk, umutnashkam umutsuk pujau. 	 A te jirbi hinza kaŋ a siino ga di, a mana ŋwa, a mana haŋ mo.


Tuja wi ataktú atumiin wakettsanuk tattag duwi, aan nagkaemas Kristu Jisusai dakujamu ajutjabiagtinme tusan tajime. 	 hal araŋ farhã ma baa Almasihu Yesu ra ay sabbay se, waati kaŋ ay ga kaa araŋ do koyne.


Dutijuawagmatai pegkegchaun chichagtuinak dushí dushiktuinakuag, asututan asutu, usuktutnash usuktu awa awajtuinakua mantuawagtatui, tujash dutijuawagmataish kampatum tsawanta juwi ataktú nantaktatjai”, tau. 	 Ngey mo g'a hahaara ka tufa a gaa k'a barzu k'a wi mo. Jirbi hinza banda mo a ga ye ka tun.»


Kashinia duwi jiinkiaja Cesarea jegawabiaji. Nunika Jisus chicham etsegtugkatajum tusa etegjamu aina nuna yain siete aajakajua nuwiya, Felipe wekagas chichagkagtina nuna jeen jegaa kanajabiaji. 	 A wane suba, iri tun ka kaa Kaysariya kwaara. Kaŋ iri furo Filibos kwaara, waazuko no kaŋ ga ti ngey boro iyya din ra afo, iri zumbu a gaa.


Tumig tsawagmatai kashikmas suwe aig, María Magdalanmaya Jisus ukusbaunum weuwai, nunik jegakmá Jisus ukusá kaya aputuka ukukbau ekekam atatman wainak, 	 Za da hinay jirbi iyya zaari sintina, za kubay-kubay go no, Maryama, Magdaliya bora kaa saara do. A di kaŋ i na tondo kaa saara gaa.


Tutai papiin agatug susau. Dutikam yaakat Damasconum jegaattak tikiju anem wajas wegai, pachiachmau nayaimpinmaya etsantug Saulon tenteauwai. 	 A go mo, waato kaŋ a go nga dirawo ra, kaŋ a maan Damaskos, kala sahãadin kaari fo fun beene ka nyaale a windanta.


Nunikan pegkeenu asan, jega Apajuí ememattainum pujumjai, tujash nuwig kuashat aentsuk atsuagmae, nuigtú pampandayamukesh atsume, nuniamunum wajumak mina pataag judío Asianmaya aidau tajutuawag waitkagmae. 	 Ay goono ga woodin yaŋ te no, kaŋ i di ay Irikoy windo ra, hanante mo, kaŋ manti nda jama da kosongu mo.


Nuna ti Jisusan segainak: “Wait aneasam yajá tikich nugkanmag awekagtipa, jutii pujag juwig idaikagtusta”, tiajui. 	 A soobay ka Yesu ŋwaaray gumo ka ne a ma si ngey gaaray ka kaa laabo ra.


Kuashat augmatbaun pachis jumamtin aidaun jintinkagtujakuí dita yupichu antumainun. 	 Woodin dumi boobo boŋ no Yesu salaŋ i se da misayaŋ, i maayaŋey hina me boŋ.


Nu tama Jisus ayaak: —Ame tujutam duka dekaske, nuigtushkam tajime: Wi Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmagan Akiinauwaitag nunak, Apajuí ashí senchigtina nuna untsujin eketun tsawan uminkamtai, yujagminum pachitkau minamu waitkatnaitjume, —tiuwai. 	 Kala Yesu ne a se: «Mate kaŋ ni ci din. Day, ay ga ne araŋ se: ne ka koy jina araŋ ga di Boro Izo goono ga goro Hina-Kulu-Koyo kambe ŋwaaro gaa, a go ga kaa mo beene burey boŋ.»


Nuna nunikua nunak, yaunchuk David Salmosnum agak: “Niina jeeg ukumkimu atatui, makichik aentskesh nuwig pujuschatnai niina takatjinak tikich takastinai”, tiuwa nunú uminkae. 	 Zama i hantum Zabura* tira ra ka ne: ‹A nangora ma ciya kurmu, boro kulu ma si goro a ra mo. Boro fo mo m'a goyo sambu.›


Nunika jinutsuk jiinjaja ijuntsaja, juka ajuntai Maltayapi tusaja dekaawabiaji. 	 Saaya kaŋ cine iri du ka fatta, gaa no iri du ka bay kaŋ gungo maa ga ti Malita.


Nuna tai awentsag chichagtak: ‘Amek Apajuí pegkeg emakbauwa duka pegkegchau ainawai tumaitsume’, tujutmayi. 	 Amma jinda ye ka fun beene ka tu ay se sorro hinkanta ka ne: ‹Haŋ kaŋ Irikoy hanandi, ni ma s'a harramandi.›


Apajuí aentsji nayaimpinmaya aidau tusa ditan ujak, nayaim waketjamtai, uwijan kuitamin aidau pempentunisajag: —Belén uchi akiinae tusa Apajuí tujama nunú wegaja wainkagmita, —tuidau. 	 Waato kaŋ malaykey fay d'ey ka ye beena ra, kala kurukoy ne ngey nda cara se: «Wa naŋ iri ma koy hala Baytlahami ka di hayo kaŋ te, kaŋ Rabbi n'iri bayrandi nd'a.»


Nuna tiajua nunak judío aidau: Jisusak dekas Apajuí awematnaitjai tibauwa nuwapita tuidauk jega ijuntainmak jiikí ajapami, waichu atí tusa chicham umikbau asamtai, nuna dutijamawainum tusa ishamainak tu chichakajui. 	 Yaadin no a hayrey ci, zama i ga humburu Yahudancey. Zama Yahudancey te me folloŋ ka ne boro kulu kaŋ seeda ka ne Yesu ya Almasihu no, i ga bora din gaaray ngey diina marga ra.


Timoteo, mina takatnum yainta nunú atumnash kumpamjamainawai. Tuja mina pataag Lucio, Jasón, Sosípater aina dushakam aikasag kumpamjamainawai. 	 Ay goykasino Timotiyos g'araŋ fo, nga nda Lusiyas, da Yason, da Sosipater, ay nya-ka-fo-siney.


Judeanum yaakat Arimatea tutai awa nuwiya José daagtin, niishkam apu chichaman inagdau aina nuwiya pegkeg aidaunak takaak pujau. 	 Guna mo, boro fo go no kaŋ maa Yusufu, i diina marga arkusu fo no, boro hanno no, adilante mo.


Tama Jisus: —Apajuik minak Israel aents megkaejau aina nuwig awetiuwai. 	 Amma Yesu tu ka ne: «I man'ay donton kala Israyla dumo feeji darantey hinne do.»


Tutai Jisus ayaak: —Aents kuichkin tsagkatkagtinun jimag aents diwimaidau, nuniamunum makichkia nu quinientos tsawantai takasá akikmamainun kuichkin diwimai, tikichia nu cincuenta tsawan takasá akikmamainun diwimu. 	 «To. Boro fo kaŋ ga garaw no gonda garawkooni hinka. Afo gonda garaw kaŋ ga bisa jiiri fo da jare banandi a boŋ, afa mo wo kaŋ ga bisa handu fo da jare wane.


Wainkabiajai nayaimpinum tikich wainchatai anentai jegagchamnun: Siete nayaimpinmaya aents aidau, Apajuí suwimak ishamain sukagtustin aimjamun makí makichik takuinakun. Nunú suwimak aina nujai, Apajuik ni kajekbaujinak inagnaktinuyi. 	 Ay di alaama fo mo beena ra kaŋ ga beeri, dambara hari mo no: malayka iyye no kaŋ yaŋ gonda balaaw iyye, kaŋ yaŋ ga ti kokorantey, zama i ra no Irikoy futa kubay.


iwanch yunumtugmak pegkegchaun takamtijamsainum. 	 Araŋ ma si daama no Iblisi se mo.


Tutai Jisus wainmachu jiin ataktú uwejen patatiu, dutikam shiig esetug niimi pegkeg wajasú, nunik atushtanmayanash shiig paan wainkau. 	 Yesu ye ka nga kambey dake a moy gaa; nga mo guna, a di ka boori. A du baani ka di hay kulu far-da-far.


Nunú yama nagkamchaku antukmayag duwi nagkamsaik, atumnak idaitsuk Apajuí tuke aujtajime. Nuniakun aujtajime: Apajuí wakejamu takatan dekamtijamatnume, nuigtush Wakaní Pegkeji jintinjabauwa nunash shiig dekainak, 	 Woodin sabbay se no iri mo, za hano kaŋ hane iri maa woodin, iri mana fay da adduwa nda ŋwaaray teeyaŋ araŋ sabbay se. Iri go ga ŋwaaray araŋ ma to da Irikoy miila bayyaŋ, laakal da fahamay ra kaŋ Biya _Hanno__ ga no.


Nuna ejapeen Apajuí Uchijiyaitak Aentsmaga Akiinau aajakua numamtin, esagman nugkuaju dawea aatus nuntumag, akachumtai oro najanamun detsepega aatus akachumau wajattaman wainkabiajai. 	 Fitilla suntuley game ra mo, boro fo go no kaŋ ga hima Boro* Izo. A gonda kwaay kaŋ ga to a se kala ce taamey gaa, wura guddama mo go ga haw a ganda gaa.


Tutai Pablo chichajak: —Wi tikima kuashat etsegtsuk, machik etsegtaish Apajuik, aminak mina nemagtukti tujamui. Tujash imá aminakek tujamtsui, ashí aents juwi wi chichaamun antuina jujai nemagtukti tau asamtai, wi wajukeag junimain ainagme, tujash mina jiju ikagmauwai jigkatjagmatai wajag junitsuk. 	 Bulos ne: «Ay goono ga adduwa Irikoy gaa, hala alwaati kayna wala alwaati boobo ra, manti ni hinne bo, amma borey kulu kaŋ yaŋ goono ga hangan ay se hunkuna ma ciya sanda ay cine, kaŋ manti nda sisirey wo.»


“Ashí nunú aidauk weegai kachikbau kakajus kautsama numamtuk, dita takasbaujijai jiinum batsatkush tuke jakachagtin ainawai. 	 Zama i ga boro kulu hanse nda danji, mate kaŋ i ga sargay te nda ciiri.


Tiagtai Jisuschakam wait anentug ditá jiin antinkaju, dutikamuik wainmakag, ditashkam Jisusan nemagkaju. 	 Yesu mo, za kaŋ a ga bakar i se, a n'i moy ham. Sahãadin-sahãadin i ye ka di, i n'a gana mo.


Dutikamtai apushkam, Apajuí chichame etsegbaunash puyatjus antuku asa, nuna wainak wajak dekaskeapi tiuwai. 	 Gaa no maykwa, waato kaŋ a di haŋ kaŋ te, cimandi. A goono ga takooko nda Rabbi dondonandiyaŋo.


Tikichnashkam titajime: Aents tsawantan mamikis puyatjus diyau awai, nuniai tikich aidauk: Tsawantak ashí betekajama tuidaush ainawai. Makí makichik aents aidauk dita tsawantan wajuk anentaimtuinawa nunak dita anentaimtusbaujiya nunisag emetmamjati. 	 Boro fo ga zaari fo lasaabu kaŋ a bisa zaari fo beeray. Afo mo koyne ga lasaabu kaŋ zaari kulu ga saba. Boro kulu ma woodin tabbatandi nga bina ra.


Nunik Jisus jiinkimtai nunú yaaktanmaya aents, kuashat mijadai wakan pegkegchau egkemtujam pujú tajuauwai, duka shiig wisú jegaash pujuchu, ayatak aents ukutainum wekayin. 	 Waato kaŋ a fatta ka laabo taamu, kala boro fo fatta kwaara ra k'a kubay, kaŋ follokom no. A gay ka fay a ma bankaaray daŋ, a si goro fu ra mo, kala saarayey game ra.


Nunú tsawantak, tsawan ayamtai atin asamtai, ashí umintai aajakuí. 	 Bato soolayaŋ zaaro hane no, asibti zaaro mo ga ba ka furo.


Jista tsawagmatai Apajuin emematiagtatus Jerusalén wegamunum, wajumak griego aents aidaush pachiinkajui. 	 Gareku fooyaŋ mo go borey game ra kaŋ yaŋ goono ga koy ka sududu bato do.


Tujash Apajuí etegja uwemtikamu judío, griego aina nuwig: Kristuk Apajuí senchijí, nuigtú Apajuí yachajiya nuuwai. 	 Waato kaŋ a saabu, a banda a n'a ceeri-ceeri ka ne: «Woone ga ti ay gaahamo kaŋ i go ga pati araŋ sabbay se. Araŋ ma woone te ka fongu nd'ay.»


Tutai: —Apuh, nunú pag dekas tuke pujutan sukagtin tame duke sukagtita, —tuidau. 	 I ne a se: «Rabbi, m'iri no buuro wo alwaati kulu.»


Dutika wantintukam ditashkam tikich batsatun jegajiag ujakaju. Tuinamash ditanash dekaskeapi tichaju. 	 Ngey din koy ka ci boro cindey se, amma ngey wo man'i cimandi.


kashinia duwi wegak, jeennun jimag tsawantai takasá kuichik jumainun akik ukuak: ‘Ame kuitamjutkata, wi waketkun wajupa tujuttatme nunash akiktajame’, tusa nui aepeak weuwai. 	 A suba mo a na jirbi hinka sufuray kaa ka no yaw fu koyo se ka ne: ‹Ni m'a saajaw. Hay kulu kaŋ ni ga wi ka bisa yaadin, d'ay ye ka kaa, kulu ay ga ni bana.›


Nu tabaun nui aents ijunu antukag: —Ipamtai, —tiajui. Tuinai tikich chichaidau: —Nayaimpinmaya aents chichaké, —tuidau. 	 Jama binde kaŋ go ga kay noodin, kaŋ maa r'a, goono ga ne: «Beena dundu.» Boro fooyaŋ mo goono ga ne: «Malayka no ka salaŋ a se.»


“Wi Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmagan Akiinauwaitag nunú nemagtuidau asagmin, aents aidau kajegtamainak yajá pujusta tusa jiipainak, pegkegchau chichagtamainak, daagmin adaisajash pegkegchau tujamainakuish shiig aneastin atajum. 	 Albarkantey no araŋ waati kaŋ borey ga konna araŋ, waati kaŋ i g'araŋ fay waani, K'araŋ wow, k'araŋ maa furu danga boro laaloyaŋ no, Ay wo, Boro Izo sabbay se.


Duwik chicham tibau awai: Makichik aents ajaawai, dutikamun tikich juwaawai, tibauwa duka waitchauwai. 	 Zama yaadin gaa sanno wo cimi no kaŋ ne: ‹Boro fo go ga duma, boro fo mo go ga wi.›


Nuna dutika iwaintuk Jisus ataktú chichajuinak: —Apajuí atumnash shiig agkan anentaimsa pujutan amastinme. Mina Apag juwi awetiuwa dutiksanuk atumnashkam uwemat pachisjum etsegkatajum tusan awemajime, —tiuwai. 	 Yesu binde ne i se koyne: «Laakal kanay ma bara araŋ banda. Mate kaŋ cine Baaba n'ay donton, yaadin cine no ay mo g'araŋ donton.»


Apajuí nu waitut imadiaun imijtsuk idaitaik, makichik aentskesh uwemainchau ainawai. Tujash Apajuí niinu agtinun etegjauwa nuna wait anentau asa, waitut ayatak wegaunak imijkatnai. 	 Da manti kaŋ Irikoy na jirbey din dunguriyandi, doŋ fundikooni kulu si no kaŋ ga du faaba. Amma suubanantey kaŋ a suuban sabbay se, a ga jirbey din gazandi.


Nunin asamtai yamaik inaku waitkataiya nuninuk ainatsjume, Apajuí uchijí ainagme, nunin asajum atum Kristu nemagbaunum Apajuí sujamsatna dushakam jukitnaitjume. 	 Yaadin gaa ni ya manti bannya no koyne, amma ni ya ize no. Za kaŋ ni ya ize no, ni ya tubuko mo no Irikoy do.


Wagki pakamaku akush, pakamakchau akushkam Kristu Jisusaig wainkayai, dekas Kristu Jisusai kajintsá anentaimku Apajuí aneamunum, tikich aidaujaish aneniamua nuna Apajuik wakegawai. 	 Zama Almasihu Yesu ra dambanguyaŋ wala dambanguyaŋ-jaŋay si hay kulu hanse, kala cimbeeri kaŋ ga goy baakasinay do.


Makichik yatsut: Juna yuwaknuk tudauwap wemainaitja tusa anentaimtamu ame yuwamin waipak, anentaimak waitmaina duka dekas yuwawaipa, nuniachkumek anejatkum nuniatsme. Yatsum nuna waipak, niishkam dutiksag takakmá tunamag Apajuiyai tuke kanaak kanamaina nuninuk dutikawaipa, Kristu niinishkam mantamdau asamtai. 	 Amma nda ŋwaari fo sabbay se ni nya-izo bina sara, manti baakasinay goy no ni goono ga te koyne. Ni ŋwaaro sabbay se ni ma si boro kaŋ se Almasihu bu halaci.


Nunikmatai tseke wajakí wekagu, nunik ditajai ijunag jega Apajuí ememattainum nigki wekagas tsekeas dekapki, Apajuí emematki wayau. 	 A sar ka zimbi ka kay nga boŋ gaa. A dira ka furo Irikoy windo ra i banda. A ga dira, a ga sar ka zimbi, a go ga Irikoy kuuku mo.


Imaan aina nu sacerdote apuji aidaun, nuigtú tikich apu aidaun jegajiag chichajuinak: —Jutii aidauti Apajuí adaisaja, Pablo mautskek yujumkak makichkish yuwachagmi tusaja chicham umikji. 	 I kaa alfaga beerey da arkusey do ka ne: «Iri na laaliyaŋ haw iri boŋ gaa kaŋ iri si ŋwaari kulu taba kala day d'iri na Bulos wi jina.


Wagki wika Apajuí tawa nunak makichkish uugká idaitsuk, ashí iwaintusan ujakjim nuaduí. 	 Zama ay mana wangu ka Irikoy saawara kulu ci araŋ se.


—Makichik aentskesh ujakaipa, tutupit sacerdote pujamunum jegaata, nuniakum ame tsagaja pegkeg webaujum iwainmamkum, Moisés tibauwa dutiksamek jukim ejegata, ditash waipakag dekaskeap tsagaje tujabiagtinme, —tiuwai. 	 ka ne a se: «Ma haggoy ni ma si ci boro kulu se. Amma ni ma koy ka ni boŋ cabe alfaga* se. Ma sargay no ni hanandiyaŋo sabbay se mate kaŋ cine Musa ci, zama a ma te i se seeda.»


“Moisés chicham umiktin agagbauwa nuanuig: ‘Magkagtuawaipa, ame tikich maakmek suwimak suwam atatme’ tawai. 	 Araŋ maa i ne doŋ borey se: ‹Ni ma si boro wi. Boro kulu mo kaŋ na boro wi ga furo ciiti kataru ra.›


Nuna tusa Tomasan chichajak: —Tsajam uwegmin mina uweg inuata dutikakum shiig diistá, juwi tantam bijajushkam inuata. ¡Utujimá pujutsuk, dekaskeapi tujutta! —tiuwai. 	 Waato gaa a ne Toma se: «Kande ni kambayze neewo, m'ay kambey guna mo. Ma kande ni kambe ka daŋ ay carawo ra mo. Ma si goro nda cimandiyaŋ-jaŋay, amma ma cimandi.»


Tujash wi tajime: Eliasak taabi, nunikmataish dita pegkegchau takaamujinak dutiksag inagkeatkiagmayi. Agagbaunum niina pachis tawa dutiksajag, —tiu. 	 Amma ay ga ne araŋ se: Iliya jin ka kaa, i te a se mo haŋ kaŋ kaan ngey se, mate kaŋ i hantum a boŋ.»


Nacor Serugka uchijí, Serug Ragau uchijí, Ragau Pelegka uchijí, Peleg Hebera uchijí, Heber Sala uchijí, 	 Serug wane, Rehu wane, Peleg wane, Heber wane, Sela wane,


Nuniau asag Jisus anumak minittaman wainak, senchi untsumkag: —¡Jisusah, Apajuí Uchijiyah! ¿tsawan jegatsaigkik suwimak sukagtustasam juwish minam? —tuidau. 	 Kal i na ngey jindey sambu ka ne: «Ya nin Irikoy Izo! ifo k'iri zaa da nin! Ni kaa ne nooya k'iri gurzugandi za alwaato mana to, wala?»


Jisus niina jintintaiji doce aina nuna ishimak tiuwai: “Judiuchu aidau batsatbaunmag wepajum, Samarianmaya aents aidau yaaktajinish wayawaigpajum. 	 Boro way cindi hinka wo binde, Yesu n'i donton k'i lordi ka ne: «Araŋ ma si dumi cindey fondey gana. Araŋ ma si furo mo Samariyancey* kwaarey ra.


Nui jegawag kuashat tsawan batsataidau asag, Festo nunú apun Pablo pachis ujaak: —Juwi makichik aents Pablo daagtin Félix achiká ukukbau pujawai. 	 I te jirbi boobo noodin. Kala Fastos kande Bulos sanni i do ka ne: «Boro fo go no ne kaŋ Filikos naŋ kaso ra.


Tuinam Jisus ayaak: —Wishakam iniastajime, atum nu aigkagmin ujaktajime ya jutikata tujutmataiya jutikaja junash. 	 Yesu mo ne i se: «Ay g'araŋ hã sanni fo. Araŋ ma tu ay se, ay mo ga ci araŋ se dabari kaŋ dumi no ay goono ga hayey din te d'a.»


nui batsamas mina egatkatnume nuninak dekajuatnume tusa. Tujash dekaskenmag jutiijaig atushtak atsui. 	 zama i ma Irikoy ceeci hal i ma dadab ka du a, baa day kaŋ a si mooru iri boro kulu gaa.


Nugka yamajam atak atin pachisa chichainag nunak, Apajuik nayaimpinmaya aents aina nunú diistí tusag idaituschauwai. 	 Zama ndunnya kaŋ ga kaa, kaŋ ciine iri goono ga te, Irikoy man'a daŋ malaykey mayra ra.


Makichik aentskesh nugkutaigmin atanjamkitatus utugchatan aputugmakuig, awantak pataká nugkutaigmesh susata. 	 Boro kaŋ ga ba nga ma konda nin ciiti do ka ni kwaay ta ni gaa, ma ni taafa mo taŋ a se.


Ni aatus nuniak, agagbaunum tawa nunak umikuí: “Abragkak Apajuinak dekaskeapi tiuwai. Nunikbaunum pegkeg aentsua iman diyaam asauwai, nuigtush Apajuí kumpají” tutai aajakuí. 	 Yaadin mo no Irikoy Tira Hanna kubay d'a kaŋ ne: «Ibrahim na Irikoy cimandi, Irikoy mo na woodin lasaabu a se adilitaray.» I ne a se mo Irikoy cora.


“Ame wegantu aidauk, Isaac akiiamua nuwiya agtinai”, tibau ayatak. 	 kaŋ ciine ra Irikoy ne: «Isaka gaa no ni banda ga fun.»


Apajuí tujinmainuk makichkish atsawai, —tau. 	 Zama sanni si Irikoy do kaŋ ga jaŋ dabari.»


Eke chichaak wajai, apu Jairo jeen batsatu kaunawag jegantun ujainak: —Nawanjumek jakame ¿itugkatasamea jintinkagtinush waitkame? —tuidau. 	 Za Yesu go sanno din ciyaŋo gaa, kal i kande baaru Yahudance diina marga jine bora se ka ne: «Ni izo wayo bu. Ifo se ni ga Alfa taabandi koyne?»


wagki Apajuik, dekaskenum pegkeja nunak dutikin asa, nuwa akiká takataiya nunú ashí aents aidaun, apajimtai ememattajum tusa jintintuau asamtai suwimkan susae. Nigka Apajuí inake aidaun kajegkú asamtai, Apajuí iikmak niinak suwimkan suwak aikae”, wajaidaun antukbaijai. 	 Zama a ciitey ya cimi-cimi wane yaŋ no, adilitaraykoyyaŋ mo no. Zama a na ciiti te kaaruwa beero se, nga kaŋ na ndunnya sara nda nga zina. Irikoy na nga tamey fundey alhakko bana a gaa mo.»


Eke chichaak wajai, Jairo jega ijuntaiya nuna apuji jeenia aents tanta: —Nawanjumek jakame, nuigtuk jintinkagtinuk waitkasaipa, —tau. 	 Za Yesu go sanno din ciyaŋ gaa, kala boro fo kaa ka fun diina marga jine bora kwaara ka ne: «Ni ize wayo bu. Ma si Alfa taabandi koyne.»


Timatai iwanchik pegkegchau takamtiksatatus anentaimtusbaunak ashí dekapes ukukiuwai, tikich tsawantinish dekapsatjai tusa. 	 Iblisi mo, kaŋ a na siyaŋey kulu ban, a fay da Yesu jina.


“Nuaduí Apajuí ni yachajin atumin pachipas: ‘Wi chichamjun etsejin aidaun ishitkattajai, chicham yamagman etsegkatin aidaunashkam, dutikamtaish dita maamunak mainak, tikich aidaunak yaaktanum yujajus waitká yujajiagtin ainawai’, tiuwai. 	 Woodin sabbay se mo, Irikoy laakalo ga ne: ‹Ay ga annabiyaŋ da diyayaŋ donton i do. Afooyaŋ, i g'i wi k'i gurzugandi,›


Jisus juna chichá chichaakua ashimak ni jintintaiji aidaun chichajak: 	 Kaŋ Yesu na sanney din kulu ban, a ne nga talibey se:


“Apajuí aentsnum inama duka, aents wají sujin nayantsanmaya tsuntsu kayají perla tutai, dekas pegkeg iwajamu akiktanash akikan wainkatatus egá wekaetukmá, 	 Hala hõ, beene koytara ga hima sanda hab'ize kaŋ goono ga lulu* hanno yaŋ ceeci.


Dekas Apajuí umigku, pegkegchau aidaush takatsuk pujusá, Apajuí iina Apajiya nuna emtinish dutikmaina duka: Bitaik aidau, waje aidau waituinakui yayamu, nuigtú ju nugkanmaya pegkegchau aina dushakam takatsuk pujamu aina nuuwai. 	 Diina hanno kaŋ sinda ziibi Baaba Irikoy jine no ga ti: boro ma alatuumey da wayborey kaŋ kurnyey bu kunfa ngey kankamey ra, a ma nga boŋ gaay mo hal a ma si furo ndunnya ziibi ra.


Dutikamtai sacerdote apuji aidau kuichkin jukiag: —Ju kuichkia juka anentag Apajuinu atí tusa chimpitia nuwig egkemaitsui, aents mantamnati tusa akikmatkamu asamtai, —tuidau. 	 Amma alfaga beerey na nooro kumna. I ne: «A si halal* i m'a daŋ ka margu Irikoy fuwo nooru jisiri nango ra, zama kuri alhakku no.»


‘Belén, Judea nugkanum awa juuwai yaakat imá piipichik, tujash nui akiinatnai makichik Apu, tikich apu aidaun nagkaesau Israel aentsu Apuji atina nu’ tawai, —tuidau. 	 ‹Ni mo, Baytlahami, Yahudiya laabu, ni manti koda bo baa kayna Yahudiya laabu koyey ra. Zama ni ra no mayraykoyo ga fatta kaŋ ga ciya ay jama Israyla* kuruko.› »


Dutika aipkiagmatai, Jisusa nemajin aidau tentea apakag batsamtuinai, Pabloshkam anean nantakí, ataktú yaaktanum wayaa, kashinia duwi Bernabejai Derbenum wegajui. 	 Amma waato kaŋ talibey kay a windanta, a tun. A furo kwaara ra _i banda__. A wane suba, nga nda Barnaba fatta ka koy Darba kwaara.


Nuna ti idayak: —Nijah, atumek kuitamamkatajum, itugsag wají shiig kuashat ajutia tusagmek anentaimtú pujuigpajum. Aentsuk wají imá kuashat ajamu asa imá shiig dakunkut pujumaitsui, —tiuwai. 	 A ne i se mo: «Araŋ ma haggoy k'araŋ boŋ gaay biniyaŋ laalo kulu gaa, zama manti arzaka boobo kaŋ go boro se no ga naŋ a fundo ma yulwa nda albarka.»


—¡Apajuí awemamu iina Apuji mina juuwai iina agkanmitkagmatna duka, nayaimpinum agkan batsata dushakam aantsag agkan batsamiagtatui! —wajaidau. 	 I goono ga ne: «Albarkante no Bonkoono kaŋ goono ga kaa Rabbi maa ra!» «Laakal kanay go beena ra, darza mo beene hala beene!»


Aantsag iwanchakam niina senchijin mina sujus, aentsun wakan pegkegchau egkemtuau aidaun jiijati tujutkug, ditak pempeentunikiag shiwagmaemainai, nuniak ditá senchijinash megkaemain ainawai. Nunin aig minak, Beelzebú senchijin wakan pegkegchaunak jiyaawai tujutjume. 	 Yaadin gaa, da Saytan* tun ka gaaba nda nga boŋ, mate no a koytara ga te ka kay? Zama araŋ goono ga ne Baalzabula dabari no ay goono ga follayey gaaray d'a.


Atumek wi yapajakuish ajamjuschabiugme, kitamakuish umutaig sujuschabiugme; 	 Zama ay maa haray, araŋ man'ay no ŋwaari. Ay maa jaw, araŋ man'ay no haŋyaŋ hari.


Nuna imatijuinakuish, wika chicham pegkeg atumin yaimpamaina nunak tuke ujabiajime. Jintinbaijime iwainajan aents tuwakbaunmashkam, tuja atumin jeeminchakam dutiksanuk jintinbaijime. 	 Araŋ ga bay mo, yana wangu hari albarkante kulu ciyaŋ araŋ se k'araŋ dondonandi kwaara batamey ra da windi ka kaa windi mo.


Tusá tima Jisuschakam botenum egkemag ataktú niina yaaktajin katigkuí. 	 Kaŋ Yesu ye ka furo hiyo ra, a daŋandi ka kaa nga kwaara ra.


kashinia duwi Sidognum anumkabiaji. Nunika ajin Julio, Pablon wait anentau asa, ni kumpají aidaush kautua wainainak kuitamkatnume, tiabi. 	 A wane suba iri kaa ka to Zidon. Yuliyos mo rongome Bulos se. A yadda Bulos ma koy nga corey do, zama a ma du gaakasinay.


Nuigtushkam bicha muun cuarenta kilo tumainun nagkaesau aentsnak kaketiagmayi. Nu suwimak imá ishamain asamtai, Apajuin pegkegchaun chichajiagmayi. 	 Gari beeri yaŋ mo fun beene ka kaŋ borey boŋ, i afo kulu tiŋa ga to sanda kilo waranza cindi gu cine. Borey mo na Irikoy kayna gari balaawo sabbay se, zama a balaawo ga beeri gumo.


Minak Kristuk yamijatjata tusag awetichui, minak yamajam chicham etsegkata tusa awetiu asamtai, aents yachameagbaujin etsejin aina nuniatsjai, Kristu numinum achijam jakauwa nuna wainkaya nunin diisainum tau asan. 	 Amma lordo wo kaŋ ay g'araŋ no ra, ay s'araŋ saabu. Zama manti araŋ ma hanse se, amma hasaraw se no araŋ go ga margu.


Nigki ashí aents aina nuwiyan akanjattawai, aents trigon ajakbau aidau juuká ijumag, awagti wampujin utsaak nejeen trigo ijumtainum yajumama numamtuk, Apajuí umigkau aidaunak jii ajumaish kajinkashtina nui suwimkan suwak, niina umigkau aidaunak ni pujutaijin yajuaktinai”, tiuwai. 	 A fando go a kambe ra. A ga nga karayaŋ nango hanandi hal a ma boori, ka nga alkama margu ka daŋ barma ra, amma a ga duwo ton da danji kaŋ i si hin ka wi.»


Tusa idayak ni jintintaiji aidaun pempeentuki chichajak: —Tsawan jegatnai, wi Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmagan Akiinauwaitag nuna wakitkimtai, atum utusaik makichik tsawantaikish wainkag tusajum wakeyagtinaitjum nunú, tujash takugmeshkam minak waitkashtin ainagme. 	 Yesu ne nga talibey se mo: «Jirbiyaŋ go kaa kaŋ yaŋ ra araŋ ga beeje araŋ ma di zaari folloŋ Boro Izo zaarey ra, amma araŋ si di a.


Tiagtai Judas kuichkin nagkimá, jega Apajuí ememattainum ukuak, we kajemjauwai. 	 Yahuta na nzarfey catu Irikoy fuwo ra ka fatta ka koy ka nga boŋ sarku ka bu.


“Shiig aneasan amesh antugtamin, mina apug Agripah chichaajai, mina pataag judío aidau mina pachittsag etsegtujuina nuna pachisan wishakam etsegtumaktasan. 	 «A ga kaan ay se, ya Bonkoono Agariba, ay ma du k'ay boŋ fansa sambu ni jine hunkuna, hay kulu boŋ kaŋ yaŋ Yahudancey goono g'ay kalima nd'a.


Nunikagmatai ashí nunú nugkanmag, Apajuí chichamenak dekawajui. 	 Rabbi sanno mo goono ga say-say laabo din kulu ra.