Nunú cuatro iwaaku aina duka, makí makichik seis nanape ajiagmayi. Jiishakam ashí iyashin ajiagmayi. Nunú iman aidau tuke itattsuk tsawaish, kashishkam: “¡Apajuí ashí senchigtina duka, pegkegmai, pegkegmai, pegkegmai, Apajuí tuke pujú, ajumaish tuke pujutin minitna nunú!”, awajiagmayi. 	 Fundikooni taaca din, i afo kulu gonda fata iddu-iddu. I to da moy, taray da a ra. I sinda fulanzamyaŋ mo. Cin da zaari i goono ga ne: «Ihanna, Ihanna, Ihanna no Rabbi Irikoyo, Hina-Kulu-Koy, nga kaŋ go no za doŋ, kaŋ go no sohõ, kaŋ ga kaa mo.»


“Nuaduí tajime: Apajuí atumin inapa nunak idayak tikich aentsun inagtinai, midau atin aidaunak dutiksag itagtuatnume tau asa. 	 Woodin se no ay ga ne araŋ se: i ga Irikoy koytara ta araŋ gaa, k'a no dumi fo se kaŋ g'a goyo te mate kaŋ a ga hima nd'a.


Nuna tusa idayak, Juan tikich daaji Marcos tutaya nuna dukují María pujamunum, kuashat aents ijunag niina pachisag Apajuin aujtuinak batsatbaunum jegantá, 	 Waato kaŋ a na hayey din lasaabu binde, a koy Maryama kwaara, Yohanna kaŋ se i ga ne Markos nya no. Noodin no boro boobo margu zama ngey ma te adduwa.


Tutai chicham umiktajum tibauwa nuna jintinkagtin wajakí, Jisusan dekapsatatus: —Jintinkagtinuh, ¿wisha wajina dutikmainaitja pujut nagkanchaun jukitasanush? —tau. 	 A go no mo kala Tawretu* bayko fo tun ka Yesu si. A ne: «Alfa, ifo no ay ga te hal ay ma fundi hal abada tubu?»


Jisus Judea nugkanum, yaakat Jerusalegshakam, ashí ni takasbauji wainkau aidautik jutiiyaitji. Nunittaman numinum achijag maawaju ainawai. 	 Iri mo seedayaŋ no hay kulu boŋ kaŋ a te Yahudiya laabo ra da Urusalima ra. I n'a wi mo kanjiyaŋ bundo gaa.


Aents achikam egketaidaush, atumin achigmakagmatai egkeemainaitam nu anentaimsam yaigtajum. Aents waitkam batsataidaushkam, atumshakam dutiksaik waitkam amainaitjum nu anentaimsajum yaigtajum. 	 Wa fongu nda borey kaŋ go kasu, danga araŋ go hawante i banda. Wa fongu mo da borey kaŋ yaŋ i go ga gurzugandi, za kaŋ araŋ bumbey, araŋ go gaaham ra.


Tujash wi tajime: Atumi shiwajum aidaush aneetajum, nuniakjum atumin pegkegchaun chichagtamaidaush pegkegnum chichagkatajum. Dutiksagmek kajegtamaidaush pegkegnum yaigtajum, waitkagmainakuish, dita pachisjum Apajuí aujtustajum, ni esegati tusajum. 	 Amma ay ga ne araŋ se: araŋ ma ba araŋ ibarey. Araŋ ma gaara hanno te araŋ wowkoy se. Ngey kaŋ yaŋ ga wangu araŋ, araŋ ma te i se ihanno. Araŋ ma te adduwa araŋ taabandikoy se, kaŋ yaŋ goono g'araŋ gurzugandi,


Tama Herodes shiig senchi wake besekú, nuniayatak ditajai pekajaidaush antuinamunum, dekas amastatjame tiu asa yapajimainchau dekapjau. 	 Bonkoono bina sara gumo, amma za-jinda kaŋ a te sabbay se, da yawey mo sabbay se koyne, a si ba nga ma wangu a se, zama a ze i jine no.


Aaja segatajum tusa jintintua idayak: —Atum ainajum anuiyatigmesh kumpajum dekas shiig anendaitaijum ajutjamu asamtai, niina jeen aehaet jegantam: ‘Kumpajuh, minash kampatum pag tsagkatjukta, 	 Koyne a ne i se: «May no araŋ ra, d'a gonda coro, day a ma koy a do cin bindi ra ka ne a se: ‹Ay cora, m'ay garaw buuru kunkuni hinza,


Apajuí chicham umiktajum tiuwa duka: “Tsanijinawaigpa, magkagtuawaigpa, kasamkaigpa, tikichdauk wakejukaigpa”, tawai. Nuigtushkam kuashat tikich aidau umimain awai. “Amek anenmamsam tikich aidaushkam aneeta”, tawa nunú imatiksaik umiamunum, ashí chicham umiktinum tawa duka uminui. 	 Zama lordey* kaŋ ne: «Ni ma si zina, ni ma si boro wi, ni ma si zay, ni ma si bini -- » woodin yaŋ da wo kulu kaŋ cindi mo margu sanno wo ra kaŋ ne: «Ni ma ba ni gorokasin danga ni boŋ cine.»


Atum Apajuinu aidautijum, jujú tawa jutiksagmek batsatutigminak, nuigtú Kristu nemajin mina pataag Israel aidautigminash, Apajuí wait anenjamag shiig agkan anentaimsa pujutan amastinme. 	 Boro kulu mo kaŋ ga dira lordo wo boŋ, laakal kanay da suuji ma bara a banda, da Israyla kaŋ ga ti Irikoy wano banda mo.


“Junashkam tajime: Jimag aents kashi makichik pegaknumag tsanias tepaushkam, makichik juwaku, tikichik ukuam atinai. 	 Ay ga ne araŋ se: cino din ra boro hinka ga bara daari fo boŋ, i g'afo sambu k'afa naŋ.


Wakaní Pegkeji ajamua duke ashí jintinkagtamunak dekaskeapi tusag dekamainai; tujash nunú aentsnak makichkish nuninchauwai tumain ainatsui. 	 Da ce ne: «Za kaŋ ay wo manti kambe, yaadin gaa ay manti gaahamo wane» -- woodin si naŋ a ma si ciya gaahamo wane.


Tusa junashkam augmatus: —Makichkish nugkutai yamagman tsupikag nugkutai mamujunmag adujtuchu ainawai, dutikamak nugkutai yamagmaitak besemain asamtai, tuja yamajam tsupikbau mamujunum adujtamashkam shiig juwamaitsui. 	 Gaa no Yesu na misa fo ci i se ka ne: «Boro kulu si kwaay taji kottu k'a laafi kwaay zeeno gaa. Zama yaadin gaa, itajo ga kottu, itajo dumbaro mo si saba nda izeena.


Tujash aents pisajú aidauk, dita tuwí jegainawa nuanuí yamajam chichaman pachis etsejuidau. 	 Borey kaŋ yaŋ say-say din mo koy nangu kulu ka Sanno waazu.


Tujash atumek tudaunum agkanmitkam Apajuí takajin wajasujum nuaduí, yamai dekas pegkeja duka ajutjamjume, nunú pegkeja duka Apajuí uchijí asajum, Apajuí pegkejan wakega duke takaajum nuuwai niijai tuke pujutnum ejetamjum nunú. 	 Amma sohõ kaŋ Irikoy n'araŋ fansa zunubi gaa, hal araŋ ciya a se bannyayaŋ, araŋ gonda araŋ albarka ka koy to hananyaŋ gaa. A kokora mo fundi hal abada no.


Tiagtai ni chichaak: —Dekaskenum jujú chicham: ‘Ampijatnuh, amek ampimata’ tibauwa ju tujuttatjume. ‘Nuigtushkam kuashat wají Capernaum ame dutikamu antinuweg nu, yamai amina nugkemia juwish dutikata’ tujuttatjume, —tau. 	 Kala Yesu ne i se: «Sikka si araŋ ga yaasay wo ci ay se ka ne: ‹Safarikoy, ma ni boŋ safar.› Hayey kaŋ yaŋ iri maa te Kafarnahum, kala ni m'i te ne mo, ni laabo ra.»


Nuninai wajumak judío, Antioquianum batsamin aidau, tikich Iconionum batsamin aidaujai kautuawag, aents tuwakú aidaunak anentaimtan yapagtuawaju, dutikawajam Pablonak kayai tukuí tukuinakua: Maajistai, tusag japikí jukiag, yaaktan ukumtiksag aipkiajui. 	 Amma Yahudancey kaa noodin kaŋ yaŋ fun Antiyos da Ikoniya. Waato kaŋ i hin jama, i na Bulos catu da tondiyaŋ, k'a kurru ka kond'a kwaara banda. I ho hal a bu no.


Dutikam waa muun ishamain akagu epenbaun ujaimtai, aja tsajutkau apeam bukuituwama imanik bukuiti jiinmayi, imaniak etsanak suwe awajsabi, daseshkam nunú bukuita ibauk wajasmayi. 	 A na guuso din meyo feeri. Dullu mo ciciri ka fun guuso ra, sanda dudal bambata dullu cine, hala beene batama nda wayna te kubay guuso kaŋ sinda me dullo sabbay se.


Tuja Jisuschakam nuní senchi tsakau, dekatjinishkam nunisag, tuja Apajuishkam, aents aidaushkam shiig anentuidau. 	 Yesu goono ga beeri laakal da gaaham da gaakuri ra, Irikoy do da borey mo do.


Jisus ni jintintaiji aidaun diisá chichajak: “Atum iik nagkamik iina senchijinig pegkeg pujuta duka jumaitsuapi tautigmek shiig aneasjum pujustajum, Apajuí atumiin inamjatin asamtai”, tau. 	 Yesu mo, waato kaŋ a na nga talibey guna, a ne: «Albarkantey no araŋ wo talkey, Zama Irikoy koytara ya araŋ wane no.


Imanidau asamtai Jisus ni jintintaiji aidaun: —Bote shiig umisjum inanastajum, aents kuashat kaunainak chanuntuawainum, —tiuwai. 	 A ne nga talibey se i ma hi kayna fo gaay nga se, zama jama ma s'a kankam.


Nuniamunum kuashat aents saetukajui, nigka aents dutikmainchaun takaak, jau aidaun etsagamun wainkaju asag. 	 Jama bambata goono g'a gana zama i go ga di alaamey kaŋ a goono ga te jantekomey boŋ.


Juna tajim junak imá atumnakek tatsujime ashí aentsun tajai: ¡Niimkau aneaku batsamsatajum!” 	 Hari kaŋ ay goono ga ci araŋ se, ay goono g'a ci boro kulu se: araŋ ma batu!»


Nuanuig altar ayatak orok najanamu kugkuin incienso patai apetai aajakuí, nuigtú kajun arca tutai ayatak orok epekbau aajakuí. Nunú arcaya nuna initken egkemajakuí Aarogka ushujutaiji jeekú aajakua nu, chicham umiktin kayanum agagbauwa dushakam, nuigtú makichik ichinka nunin ayatak orok najanamunum maná chimpiamu aajakua dushakam. 	 A ra gonda wura feema, dugu tonyaŋ wano, da sappa daŋyaŋ sundurko kaŋ i daabu nangu kulu nda wura. Woodin ra wura kusu go no kaŋ ra gonda Manna*, Haruna* goobo go no kaŋ zay ka zaada, sappa walhẽy mo go no.


Jisus botenmaya jinkamá shiig kuashat aents tuwaká ijunun wainkau, dutika wait anenjajui, nunik jau ikaunmamunash etsagaaku. 	 Yesu fun hiyo ra ka di borey marga bambata. A bakar i se, a n'i jantekomey mo no baani.


Tusag achiká maawag ajá ukumtikiag ajapawajui. 	 I n'a di k'a wi k'a catu kalo banda.


nugkanmaya apu aidau neje, suntajá apuji neje, aents kakagman neje, caballo neje, nui entsamin aidaun neje, ashí aents inascham agkan batsamin, inaku waitkatai, eme anenchatai, eme anentai aina juna neje aidau amuktajum”, timayi. 	 Zama araŋ ma bonkooney ham ŋwa, da wongu nyaŋey, da gaabikooney, da bariyey, d'i kaarukoy, da borey kulu ham, burciney da tamey, ibeerey da ikayney.»


Tujash dekas nunimainaitag duka, jutii dekauwaitag dutiksaik umiaku pujumainaitag nuuwai. 	 Kala day nango kaŋ iri jin ka to din, iri ma soobay k'iri diraw te yaadin.


Jisus wantintuk kumpamak: “¡Atumkaitjum!” tau. Tama nuwa aidaushkam, Jisusan jegantag dawenum pagkukag emematuidau. 	 Yesu bumbo kuband'ey ka ne: «Wa fofo!» Ngey mo kaa k'a cey di ka sududu a se.


Wika ashí aents aidau papí unuimajush, unuimagchaush, yachash, yachachu aidaush jintintuata tusa awemamu asan, diwimkagtau anentaimaina imaniajai jintinkagtuata tusan. 	 Ay ya garawkooni no Garekey da arney mo se, laakalkooney da borey kaŋ yaŋ sinda laakal mo se.


Ayatak jintintuabiajime shiig yupichuchin, uchi kuwijuch katsugman yumainchau asamtai muntsu amutiama numamtuk. Wagki atumek yutai katsugmak yumainchauwa nunin asagmin, yamaikishkam nuninuk ainagme. 	 Baa d'ay du annabitaray nooyaŋ, hal ay ga gundu kulu nda bayray kulu bay mo, d'ay gonda cimbeeri kulu hal ay ga tondi kuukuyaŋ ganandi, nga no ay sinda baakasinay, ay ya yaamo no.


Pedro Juagjai buuknum achikag Apajuí aujtuinam, Wakaní Pegkeji egkemtujajui. 	 Gaa no Bitrosyaŋ na ngey kambey dake i boŋ, Biya Hanno mo zumbu i boŋ.


Apajuí wajukuita duka wainmaitsuji, tujash ni takasbauji wainainag nu anentaimtusa diyaku, nuigtú ni nugka yama nagkamchaku najanamu ashí wainainag jujú dekamtijamui, ni dekas Apajuiya nuna, nuigtú ni senchijí tuke atina nunashkam. Nuaduí aents pegkegchau aidauk, wika Apajuinak dekatsamjai tusa ayamjumamainjig atsawai. 	 Zama za ndunnya takayaŋ, Irikoy hayey kaŋ boro si di, sanda a dabari duumikoyo d'a Irikoytara, taray kwaaray no i go. Borey goono ga di ey takaharey ra, hal i sinda kobay.


Tujash Timoteo wajuk pujusuita duka atumek shiig wainjume, nigka yamajam chicham etsegbaunmash, uchi apají inam yaiyama imatijusag yaintui. 	 Amma araŋ ga Timotiyos seeda bay: danga mate kaŋ cine ize ga may baaba se, yaadin mo no a goy ay banda Baaru Hanna goyo ra.


Nunik Pedro agaa jiinki senchi wake besemag dekapeg kajegmamak buutiuwai. 	 Kala Bitros fatta taray ka baray da hẽeni konno.


Tusá imatjuawagmashkam yamajam chichama nuna, Jisusnak Apajuí etegkauwai Uwemtikagtin atí, tusa etsegtanak idaitsuk, kashí kashinig aents aidaun jega Apajuí ememattainum, makí makichik jeganmashkam jintinkagtuidau. 	 Zaari kulu mo Irikoy windo ra da ngey fuwey ra, i mana jaŋ ka dondonandi ka baaro hanno waazu ka ne Yesu ya Almasihu no.


Wika Apajuinak segajai, atumesh shiig aneasjum iina Apají see titajum tusan, ni nayaimpinum inama nui, niina umijuidau aidaun umigkamua nuanuí, jutiinashkam pujustinme tusa umigtamkau asamtai. 	 Araŋ ma Baaba saabu kaŋ n'iri to iri ma du baa hanantey tubo gaa kaŋ go annura ra.


Tusa tama ashí aents antuinamunum: —Wika dekatsjai ame tame nunak, —tiuwai. 	 Amma a ze borey kulu jine ka ne: «Ay si bay haŋ kaŋ no ni goono ga ci.»


Duwik nagkamas Apajuí nigki anentaimas mina Uchig Kristun awematin atajai tibaun dekamtijamachua nunash yamai shiig iwaintugmak dekamtijamaji. 	 Irikoy n'iri bayrandi nda nga miila kaŋ gundu* no, zama woodin kaan a se no. A miila nooya kaŋ a waadu Almasihu ra.


Nuwa tusa etsejiagtaish, wainak tu yujatsuash tusag, ditak dekaskeapi tichajui. 	 Sanney din binde mana hima i se kala sanni yaamo cine. I wangu k'i cimandi.


Iyash wakan atsugbauk, jakau asa nuniawai. Nunisag Apajuiyai kajintsá anentaimjai tuina nunú pegkejan takamtikainachkug, aents jakau takatan takamaitsu numamtinai. 	 Zama mate kaŋ cine gaahamo kaŋ sinda biya* wo buuko no, yaadin cine no cimbeeri kaŋ sinda goyey mo buuko no.


Nuaduí jutiik imá Jisusak nemagkagmi. Nuniaku Jisus aents aidau dakitjam waittsauwa nunisaik iishkam waittsagmi. 	 Iri mo, iri ma fatta ka koy a do noodin gata banda, k'a janca sambu.


Pedro tusa chichaa wajai, Wakaní Pegkeji ashí aents nunú chichaman antuidaunak egkemtujajui. 	 Za Bitros goono ga sanney din salaŋ, kala Biya Hanna zumbu borey kulu kaŋ yaŋ goono ga maa sanno din boŋ.


Apajuiyai kajintsá anentaibaunum Moisés akiinamtai, apají dukujijai kampatum nantu uukajui uchi pegkejuch asamtai, nuninak apu uchi kajegtajum tibaunash ishamkachaju ainawai. 	 Waato kaŋ i na Musa hay, cimbeeri ra no a hayrey n'a tugu handu hinza, zama i di kaŋ zanka no kaŋ ga sogo. I mana humburu bonkoono lordo mo.


Apajuin see tajai yaunchkek tudau achikbauwa nunin batsatutijum, Jisukristui kajintsá anentaimat pachisa jintiamu antukjum wakesajum umijin waigkujum nuaduí. 	 Amma iri ma Irikoy saabu! Baa kaŋ waato araŋ te zunubi se bannyayaŋ, sohõ araŋ na dondonandiyaŋo dumi gana nda bine folloŋ kaŋ gaa i n'araŋ talfi.


Tiajam ditashkam apu batsatun ukukiag weenakush, shiig aneasag dakunkut weedau, wagki ditanash Apajuí eme anentus, Jisus pachisa etsegbaunum waittsatnume tabau asa. 	 Diyey binde fun Yahudancey arkusey marga jine. I goono ga farhã, za kaŋ Irikoy n'i lasaabu i to ngey ma di kayna Yesu maa sabbay se.


Jisus chicham etsegtugkatajum tusa etegjamu aidau, aents dutikmainchaun kuashat iwainaja takaamun wainkag puyatjusag diidau. 	 Humburkumay goono ga zumbu borey kulu boŋ. Irikoy goono ga dambara hariyaŋ da alaama boobo yaŋ te diyey do.


Nui Publio apají numpa shiip achikam tsuweak pegaknum tepeeyi. Nunittaman Pablo wejí Apajuin aujus, uwejen antig etsagajabi. 	 Wiiza, Bubliyos baaba goono ga kani, konni da gunde kar goono g'a taabandi. Kaŋ Bulos kaa a do ka te adduwa, a na nga kambe dake jantekomo boŋ k'a no baani.


Tutai Jisus wait anenmain diis chichajak: —Makichik umimain ajutjame: Wetá nunikam ashí amina ajutjamaina duka sujukam ujunauch aina nu susata. Nu dutikawamin nayaimpinum wajigmik ajutjamtinai. Nu dutika ukuakum waitiakmesh atsanjam nemagtukta, —tiuwai. 	 Yesu n'a guna nda baakasinay ka ne a se: «Hari folloŋ no ni jaŋ. Ma koy ka hay kulu kaŋ go ni se neera k'a zaban talkey se -- ni mo ga du arzaka beena ra. Ma kaa mo k'ay gana.»


Tutai iniinak: —¿Tujash dekas amesh yaitpa? —tusa tuidau. Tama Jisus ayaak: —Wika nunak atumnak yaunchuk nagkamsan tuké ujajime. 	 I ne a se: «Ni ga ti may?» Yesu ne i se: «Bora kaŋ ay ci araŋ se za sintina no.


Nunikag Jisusa jintintaiji aidau ikigmatsuk yutatman wainak, anmainchaun aaninawai tusag chichaman patatuidau. 	 Kal i di a talibi fooyaŋ goono ga ŋwa da kambey kaŋ i mana nyun.


Nuniai nayaimpinmaya aents chichagtak: “¿Wagka imanikmesh puyatame?” tujutmayi. “Ju nuwash wajukatnuna aniawa, nunak wi shiig ujaktajame, kuntin siete buuktin, siete kachují ajamunum nuwa entsatka nuna pachisan. 	 Kala malayka ne ay se: «Ifo se no ni dambara? Ay ga ci ni se waybora din gundo da alman laala kaŋ goono g'a jare kaŋ gonda boŋ iyye nda hilli way wano.


Tiagtatman Jisus antuk, uchin untsuká: —Tutsuk idaisatajum, ashí uchi aidauk minai kauntatnume, utugkajum awagkigpajum. Jujú uchi anentaimaina jumamtin aidaunum Apajuik inamjata tawai. 	 Amma Yesu na talibey ce nga do ka ne: «Wa naŋ zanka kayney ma kaa ay do. Wa s'i ganji, zama woone yaŋ dumi no Irikoy koytara ga bara nd'a.


nunik Pablo akachumtaijin juki, uwejen nawenishkam jigkamag chichaak: —Wakaní Pegkeji chichaak, Jerusalén jegamtai judío aidau juna akachumna nuna achikag jigkajag, judiuchu aents aidaunum sujukagtatui tawai, —tiabi. 	 Waato kaŋ a kaa iri do, a na Bulos guddama sambu ka nga cey da nga kambey haw. Gaa no a ne: «Yaadin no Biya Hanna ne: Ya-cine no Yahudancey kaŋ go Urusalima ra ga guddama wo koyo haw. I g'a daŋ mo dumi cindey kambe ra.»


Ame mina tikishmajam emematjakminig, ashí aminuk atí tusan idaitustajame, —tau. 	 Da day ni ga sombu ay jine, a kulu ga ciya ni wane.»


Tiagtai Jisus ayaak: —Eliasak niiyá eemak taatnai nunik tikich takastinun umiktinai tibauwa duka dekaske. Tujash ¿wajintu agagbauwaita Apajuí Uchijiyaitak Aentsmaga Akiinatnun pachisash, senchi waittsatnai nuigtush dakitjamu atinai tatsuak? 	 A tu ka ne i se: «Daahir Iliya ga jin ka kaa ka hay kulu ye. Amma mate no i hantum Boro Izo boŋ ka ne a ga maa taabi boobo, i g'a ye yaamo mo?


Tuja atum yana jeenia wayattajume, nuniakjumek dekatkauk: ‘Apajuí atumnash shiig agkan anentaimsa pujutan amastinme’ titajum. 	 Windi kulu mo kaŋ ra araŋ ga furo, wa jin ka ne: ‹Baani ma bara windo wo gaa.›


Betaniak Jerusalén jegattak kampatum kilómetro jegaantu. 	 Baytaniya ga maan Urusalima, sanda kilometar hinza cine no go i game ra.


Nuninak yamajam kantamtain kantamainak: “Ameketme aanú papí jukim, achigbau aina nu ukuitmainmek. Wagki amek maamu aajakú asam, amina numpem ukajuitam duwi, ashí aents nugkanmaya shuwin, puju, yagkú, jegkemtin aidauti, tikich chicham chichaaku aidauti ayamkagtukuitme Apajuinu atinme tusam, 	 I go ga baytu taji te ka ne: «Nin no to ni ma tira sambu k'a kawaatimey feeri. Zama i na ni wi, koyne, ni na borey day Irikoy se da ni kuro, kundey kulu, da deene kulu, da jama kulu, da dumey kulu ra.


Dutiktai Apajuí nuna nuwan, jimag ukukuí nanape dekas muunta imanun susabi, dutikam nanaak uwegshunum wegak kuntin muun kajena nuna ukuktí tusa, nui kampatum mijan nuigtú jimaituk pujusmatai kuitamnaktinjin. 	 Amma i na waybora no zeeban bambata fata hinka, zama a ma tun ka deesi ka koy ganjo ra hala nga nango do, naŋ kaŋ i g'a jare, alwaati folloŋ da alwaati hinka da alwaati jare, k'a tugu gondo se.


Nuaduí pujutjum yapajiatajum, nu nuniachkugminig, wi mina wenujuiya espada mai yantamejai etsakamu jiina duwi ditajai maaniattajai. 	 Ma tuubi fa! Da manti yaadin, ay ga kaa ni do da waasi, ya wongu nd'ey d'ay meyo takuba.


Tusa tutai comandanteshkam ayú tima suntajan batsamtaijin wayatasa watai papajá iwakbaunum wajas, uwejen takuiniabi, aents pampaun itatmitkak ausatatus. Dutikam aents itatjagmatai hebreo chichamai ditan aujak: 	 Waato kaŋ a yadda a se, Bulos na nga kamba sambu jama se. Nga mo go ga kay fu kaarimi jabey boŋ. Waato kaŋ i dangay sulum, a salaŋ i se da Yahudancey sanni ka ne:


Nuaduí jutii Apajuiyai ayamjatasa waidautik, ii takatjinish ayamjatnaitji, Apajuí ni takas ayamjauwa nunisajaik. 	 Zama boro kaŋ furo Irikoy fulanzamyaŋo ra, bora din fulanzam nga bumbo goyey gaa, danga mate kaŋ cine Irikoy te nga waney gaa.


Nuniau asamin wi amina chichagkun: ‘Apajuiyah, mina pachitus papiinum agajajua nuna, ame wakegam dutiksanuk umiktasan juwi pujajai’, tibaijame.” 	 Gaa no ay ne: ‹Ay neeya, ay kaa. (I hantum ay boŋ tira kunkunante ra.) Ya Irikoy, ay kaa zama ay ma ni miila te.› »


Atum pegkeg ata takugmek atumin ajutjamaina duka ujunauch aina nu susatajum, nuuwai dekas pegkeja duka. 	 Amma hayey kaŋ go a ra haray, araŋ m'i no sargay. Yaadin gaa hay kulu ga hanan araŋ se.


Nuninak Jisusan chichajuinak: —Dekatsji, —tuidau. Tiagtai Jisus ayaak: —Ayú, wisha tichattajime yana chichamenia jutikaja nunak, —tiu. 	 I binde tu Yesu se ka ne: «Iri si bay.» Yesu mo tu ka ne i se: «Ay mo si ci araŋ se dabari kaŋ dumi no ay goono ga hayey din te d'a.»


Jujú aatsa agatja susam sujuktatus Antioquianum wegajui. Nunikag jegawag ashí aentsun ijumjag, nunú papí agagbaun susajui. 	 A binde, kaŋ i n'i sallama, i zulli ka koy Antiyos. Kaŋ i na marga margu, i na tira no i se.


Juna imatikainai Pedro agaa ekeemtatman, apú inake nuwa jegantun chichajak: —Amesh Jisus Galileanmayaya nujaimpap wekaemume, —tau. 	 Amma Bitros go windo batama ra ga goro taray. Koŋŋo fo binde kaa a do ka ne: «Ni mo go Galili bora Yesu banda waato.»


“Jisus Nazaretnumia nagkaemawai”, tabaun antuk, untsumtan nagkamau. Nuniak: —¡Jisusah David wegantu uchijiyah minash wait anenjugta! —wajau. 	 Waato kaŋ a maa i ne Yesu, Nazara bora no go ga bisa, kal a soobay ka nga jinda sambu ka ne: «Ya Yesu, Dawda Izo, ma bakar ay se!»


Nui jegaa, jega ijuntainum wayaa jintinkagtutai ashí aents aidauk emematuidau. 	 A na dondonandiyaŋ te i diina marga* fuwey ra, a gonda darza boro kulu do.


Wika atumnak yamigchauwaitjim duwi Apajuin see tajai, imá Crisponak, Gayojaig yamigmaijai. 	 Manti Adam-ize alhaalo bumbo g'araŋ dondonandi kaŋ, da alboro boŋ hamno ga ku, woodin haawi hari no a se?


“Aantsag Apajuí aentsnum inama duka, aents retan ajuntin aidau nayants ajuntuk, ashí tikich namak wainchatai aidaujai ijumag yajuma nujai betekmamtinai. 	 Koyne, beene koytara ga hima sanda taaru kaŋ i daŋ hari ra, ka hamisa dumi-dumi di.


Nunik yaakta waitijin tikiju wajas wegai, nuwa wajé uchijí makichkiuch ajamu jakamtai ukustatus emaidau, nunitai nuwan uyunainak kuashat aents weedau. 	 Waato kaŋ a maanu kwaara birno meyo gaa, guna i goono ga fatta nda buuko fo, kaŋ nga hinne no nyaŋo se, nyaŋo mo kurnyo bu no. Kwaara boro boobo goono g'a dum.


Juan Yamijatna nunú yutai aidaunash yuwachu, vinunash umachu asamtai chichagkujum: Wakan pegkegchau egkemtuamu asa aniawai, tajume. 	 Zama Yohanna baptisma teekwa kaa, a siino ga buuru ŋwa, a siino ga duvan haŋ. Kal araŋ ga ne: ‹A gonda follay.›


Nunikmá wainkauwai Egiptunmaya aents, ni patayí Israel aentsun suwimun. Dutiktai niishkam nuna ayamjak Egiptunmayan mauwai. 	 Waato kaŋ a di nga nya-izey ra i goono ga boro fo toonye, a furo ka faasa bora kaŋ i goono ga toonye din se ka Misiranca wi.


Tuja tikich jigkai kakekajui jagki ayaunum, nunik tsapaittaman jagki yutuauwai, dutikamu asa ajakak nejeachui. 	 Afooyaŋ kaŋ karjey ra. Karjey mo fun ka beeri k'i koote hal i mana hay.


Nuaduí tajime: Atum Apajuí segattajum duka dekas sujustatuapi tusajum segatajum, nuniakjumek jukittagme. 	 Woodin sabbay se no ay ga ne araŋ se: hay kulu kaŋ me araŋ ga ŋwaaray adduwa ra, wa cimandi kaŋ araŋ du a, a ga ciya araŋ wane mo.


Dutika jata nunak, jakau wakaní batsamtaijiya nujai kucha jii kegak wajukea imania nui ajugmayi. Nuuwai Apajuijai tuke kanaaku kanaamu atina nu. 	 I na buuyaŋ da Alaahara jindaw mo danji bango ra. Buuyaŋ hinkanta nooya, kaŋ ga ti danji bango.


senchi jiikag kantamainak: “¡Uwig maamu aajakua, nuuwai dekas wagaaku senchigtinuk, wiyakuch, yacha, eme anentsá diitai, ememattai, tuke kantamjutai atinuk!” wajagmayi. 	 Da jinde beeri no i goono ga ne: «Feej'izo kaŋ i wi din, nga no to a ma du dabari, da arzaka, da laakal, da gaabi, nda beeray, da darza, da albarka!»


Nui ejentag, Jisusan vino chujuau dupa yapaujai pachimjamun uwagti tusag susajui. Nu susam apas dekapes idaisauwai. 	 i na Yesu no duvan* kaŋ i margu nda tay a ma haŋ. Waato kaŋ a n'a taba, a wangu k'a haŋ.


Dutikam Jisuschakam: —¿Ya antinkae? —tau. Tutai aents nui ijunuk: —Achah yatsukait, —tuidau. Tiagtai Pedro chichajak: —Jintinkagtinuh, kuashat aents tuwakaju asag chanumpaina nuniaigkik, ¿ya antinkae tame? —tiu. 	 Kala Yesu ne: «May no k'ay ham?» Kaŋ boro kulu ze, Bitros ne: «Ay jine bora, borey marga goono ga ni kankam ka ni tuti-tuti.»


Tiajam nuna dakumak najanawagmatai, tikich kuntin nugkanmaya jiinkiuwa nunú, niina senchijin susa mayain egketuk chichamtikabi. Dutikam nu chichaak: “Ashí aents mina emematjuinachuk kajeam agtatui, 	 I n'a no dabari mo a ma fundi daŋ alman himando gaa zama alman himando ma salaŋ, hala mo a ma naŋ i ma borey kulu wi kaŋ si sududu alman himando se.


Wika aents tudaugtuchu aidaunak minitchauwaitjai, wika aents tudaugtin aidau tudaujin idayinak mina nemagtuktinme tusan tauwaitjai, tiuwai. 	 Manti adilantey ceeyaŋ se no ay kaa bo, amma zunubikooney se, i ma kaa tuubiyaŋ do.»


Wi amijai ijutkau asamtai, ameshkam minai ijutkam nunisag, ditashkam pempentunisag ijutkau atinme, nuninak jutiijaish ijutkau asag makichik agtinme. Nuniagtai aents amina dekaskeapi tujamchau aidaush, ame mina awetiuwaitam nunash dekajuatnume, tusan segajame. 	 Zama ikulu ma goro afolloŋ, danga mate kaŋ cine nin, Baaba, ni go ay ra, ay mo go ni ra. Ngey mo ma goro iri ra, zama ndunnya ma cimandi kaŋ nin no k'ay donton.


Dutika chichajak: —Atum jujú aentsun dapampawai tusajum itagtuawagmin atumesh antagmin, atum pegkegchau tajum nuna iniasan dekajuatakamanush dekajuachmajai. 	 A ne i se: «Araŋ kand'ay se boro wo sanda boro kaŋ ga jama darandi. Guna mo, araŋ jine ay n'a hã ka gosi. Ay mana di taali hari kulu bora din gaa, hayey din ra kaŋ yaŋ araŋ goono g'a kalima nd'a.


Tujash wi mina Apajun segattajai Wakaní Pegkeji atumi ichichtamjatnun awetugmati tusan, nunú wi wemataish yaimpaktatjume nuniak jintinjamattajume, nuigtushkam ashí wi jintintuajim nunashkam anemtijamjattagme. 	 Amma Gaakwa kaŋ ga ti Biya Hanno, kaŋ Baaba ga donton ay maa ra g'araŋ dondonandi hay kulu k'araŋ fongandi nda hay kulu kaŋ ay ci araŋ se.


“Atum Apajuí aujkugmeshkam, aentsú tsanú aidau, aents waitkatnume tusag jega ijuntainum tuwakbaunum wajaidiag, nuninachkush jintá ashí aents wainainamunum wajantag, senchi chichaká Apajuin aujú yujau aina nunikaigpajum. Dekas tajime, nuna nunidauk aents eme anentam aidau asag, Apajuí akiamak achagtinai. 	 Waati kaŋ araŋ ga adduwa te mo, araŋ ma si te sanda mate kaŋ cine munaficey ga te, zama i ga ba ngey ma kay ka adduwa te i diina marga fuwey ra da fondey boŋ, zama borey ma di ngey. Cimi no ay ga ci araŋ se, i alhakko mo nooya.


Nuniau asamtai atumin Apajuí Uchijí agkanmitkagmakuig, dekas shiig agkanbaekagtin ainagme. 	 Da Izo g'araŋ fansa, araŋ ga ciya fansanteyaŋ da cimi.


nunik: ‘Kumpajuh, ¿wajuk amesh juwish wayaume jaanch nuwenbaunum nugkutai nugkutskesh?’ Tama duka aentsuk aimtsuk eketu. 	 A ne a se: ‹Ay bora, mate no ni te ka furo ne, ni sinda kwaay?› Bora dangay.


Juna pachis Jisus eke chichaa wajai, aents tuwakbaunmaya nuwa senchi jiiká chichaak: —¡Nuwa amina jujepag, muntsujin amuntstamauwa duka, shiig aneastinai! —tiuwai. 	 A go no mo, waato kaŋ Yesu goono ga hayey din salaŋ, kala wayboro fo kaŋ go jama game ra na nga jinde sambu ka ne a se: «Albarkante no gunde kaŋ na ni hay da fafa kaŋ ni naanu mo.»


Nui ukuamun María Magdalanmaya, nuigtú María Josen dukujiya nujai wainkajui. 	 Maryama Magdaliya bora, da Maryama Yosi nya di nango kaŋ i n'a Yesu gaahamo jisi.


Nu tima María Magdalanmaya dushakam, Jisusa jintintaiji aidau batsatbaunum jegaa: Wi dekas Apunak wainkamjai, nuniai juna akatugmae, tusa ujakajui. 	 Maryama, Magdaliya bora, kaa ka ci talibey se ka ne: «Ay di Rabbi!» A ci i se mo kaŋ a na hayey din ci nga se.


wagki aents chichame antugtai aidaun, chicham umiktinun jintinkagtin aidaunash nagkaesau nigka jintinkagtuau asamtai. 	 zama a n'i dondonandi sanda hinkoy, manti sanda i asariya* dondonandikoy cine.


Aatus aish, ¿wajinma atsumnawa chicham umiktina dusha? Chicham umiktina duka ayatak aents aidau tudaujin dekaatnume tabaunum dutikamui, nunú nuniai Apajuí Abragkan: “Tijajumin yaigtinaitjai”, tusa anagkuauwa dushakam akiinauwai. Chicham umiktin aajakua nunak, Apajuí nayaimpinmaya aentsun aweti Moisesnak ujakam, niishkam aents aidaun ujakuí. 	 Yaadin gaa, ifo no asariya ga hanse binde? To. Irikoy n'a tonton no hala borey ma faham da haŋ kaŋ ga ti nga miila daaruyaŋ. Asariya wo ma goro mo hala banda bora ma kaa kaŋ se i na alkawlo no. I na asariya samba mo malaykayaŋ banda, sasabandiko fo kambe ra.


Tiagtai Pilato ayaak: —¿Tujash jusha wají pegkegchauna takase? Tutaishkam nuní senchi untsumkag: —¡Achigtá! —awajuidau. 	 Bilatos ne i se: «Ifo se? Hari laalo woofo no a te?» Amma i kaati ka tonton ka ne: «A kanji!»


¡Wajiu wajastajum! Atum mina nemagtukbautak pujautigmek, pujut nagkanchau jukiagtin ainagme. 	 Araŋ biney ra kayyaŋo do no araŋ ga du araŋ fundey.


“Nunú Moisesak Israel aents aidaun chichajak: ‘Wiiya jumamtinun tikichin Apajuí atum wegantunmayan makichik aentsun, mina etsegtujin atí tusa etegjatnai’, tiuwai. 	 Nga ga ti Musa din kaŋ ne Israyla izey se: ‹Irikoy ga annabi fo tunandi araŋ se araŋ nya-izey game ra, danga ay cine.›


Imaan dekaidau asag, junak wainkayai tumain ainatsui. Dekas bitat asatajum, wainkajum shiig anentaimtsuk pegkegchauk dutikawaigpajum. 	 Za kaŋ i si du ka woodin yaŋ ze, a ga hima woodin se araŋ laakaley ma kani, araŋ ma si hay fo te da cahãyaŋ.


Duka nunitsuk kashí kashinig makí makichik pempeentunikjum anentai ichichtunigtajum, “Yamai”, tibauwa nu tsawan eke au asamtai. Atum ainajum anuiya: Jutiik Apajuí intimjuinakuish shiig batsamtatji tusa anentaimaidaush ainawai. Tujash duka dekaskechui. Nu aaja nuninakuik Apajuí tupanku nunimainai. 	 Amma araŋ ma care yaamar han kulu, za i ga hin ka ne Hunkuna. A ma si te araŋ boro fo bine ma sandi zunubi fafaguyaŋ do.


Apajuí Pedron judío aidau ujaktá tusa awebauwa nunisag, minashkam yamajam chichama ju judiuchu aidau ujaktá tujutbauwa nunak dekagtuawajui. 	 Amma jine borey din di kaŋ Irikoy na Baaru Hanna talfi ay gaa ay ma kond'a dumi cindey se, mate kaŋ cine a n'a talfi Bitros gaa a ma kond'a Yahudancey se.


Niina uwejé untsujin siete yayan takakuyi, weninia makichik espada mai yantamejai etsakamua iman jiinmayi. Yapig etsa shiig senchi etsantak etsantama imanik etsanmayi. 	 Kambe ŋwaaro ra mo a gonda handariyayze iyye. A meyo ra mo takuba kaano goono ga fatta. A moyduma mo ga hima wayna alwaati kaŋ a goono ga kaari da nga gaabo.


Nuaduí Jisukristu yaijattsamtai Apajuiya duka tuke emematmainaitji. Apajuí iina wenin emematkuik, iina Apajuiji wají anentag sumaina numamtuk awagmaji. 	 Yaadin gaa, iri ma saabuyaŋ sargay salle Irikoy se Yesu do waati kulu, sanda iri me sanney nooya kaŋ yaŋ g'a maa seeda.


Dekaskenmag jamayi, jatanak namput wajaschami, tujash Apajuí niina wait anenja nunak, imá niinakek dutikache, minashkam wait anenjuje, wake besemag pujag nuna, nuní nagkaemas wake besemag pujusai tujutu asa. 	 Da cimi mo a jante, hal a ba ka bu. Amma Irikoy n'a suuji, day manti nga hinne bo, hala nda baa ay mo, zama ay ma si du bine saray bine saray ra.


jakau aidau atak nantainakui, wisha nantakmig tau asan. 	 Zama mate kaŋ no kulu ay ma to bu-ka-tun gaa ka fun buukoy game ra.


Apajuik makichkish nayaimpinmaya aents aina nunak: “Ekeemsata mina untsujuí, nunikamin wi amina shiwajum aidaunak ashí depetuktajame, dutikan ikaunmamtai duwi ame diisminum”, tichauwai. 	 Amma malayka woofo se no a ci ce fo ka ne: «Ma goro ay kambe ŋwaaro gaa, hal ay ma ni ibarey te ni ce taamey se furkange?»


ju nugkaya wajiin imá senchi puyatjuinak, wiakchameatasag imá senchi anentaimtuina nuna takun timajai. Ashí ju nugkanmaya wají wakegamua nunú chicham pegkeg antukbaunak imanchau emawai. 	 amma zamana wo karhã, da arzaka halliyaŋ, da canse waani-waani kaŋ ga furo ga sanno koote, hal a ma jaŋ ka te albarka.


Tusag imatjutuinakuish wi chichagkun: ‘¡Tuwiyants ainajum! wainchauwaitjime. ¡Pegkegchau takau aidauwah, wetajum!’ titinaitjai. 	 Saaya din ra ay mo ga ne i se: ‹Ay s'araŋ bay kulu-kulu! Araŋ ma fay d'ay, araŋ goy laalo teekoy.›


Leví Simeogka uchijí, Simeón Judá uchijí, Judá José uchijí, José Jonagka uchijí, Jonán Eliaquima uchijí, 	 Simeyon wane, Yahuda wane, Yusufu wane, Yonana wane, Eliyacim wane,


Juna ashí tusa inagnai, uchi aidaun Jisus uwejen antinjukti tusag ikautkajui. Imatikiagtai ni jintintaiji aidau, uchin ikaunmaina nuna jiyaidau. 	 I kand'a se zanka kayna yaŋ koyne zama a m'i ham, amma talibey deeni i gaa.


Ame inaktugsauwaitme jinta pujutnum ekagta nunú. Dutijuam amek minai pujau asam, minashkam shiig aneemtijusuitme.’ 	 Ni naŋ ay ma fundi fondey bay, ni g'ay toonandi nda bine kaani ni goonoyaŋo ra.›


Imaniak Jisus: —Senchi wake besemag dekapeakun, ane anentaimkawan jamain dekapeajai, atumek juwi batsamsajum wijai betekak iwá batsamtajum, —tiu. 	 A ne i se: «Ay fundo go ga taabi gumo hal a to buuyaŋ gaa. Araŋ ma goro ne ka batu ay banda.»


Nunú jegamkatasa ajiagbauwa nui ekenag aents jegá jegamak, ayatak oroik, dutikashkush kaya pegkeg aidauwai, numiikish, tagkanaikish, dukaikish jegamkamua numamtin aidauk, 	 Sohõ iri go ga di da kubay-kubay sanda diji ra cine, amma alwaati din iri ga di mo-da-mo. Sohõ ay ga bay kayna, amma alwaati din ay ga bay gumo mate kaŋ cine Irikoy n'ay bay gumo.


wait anenkagtin atajum, atumin Apa nayaimpinum pujuwa nu wait anenkagtina ibau asamtai. 	 Araŋ ma ciya bakarawkoyyaŋ, mate kaŋ araŋ Baabo ya Bakarawkoy no.


Nuaduí muun aidauh shiig aneastajum, wika dekas Apajuí tibaun nayaimpinmaya aents tujutma duka imanisagkeap uminkattawa, tajai. 	 Ya alborey, woodin sabbay se, araŋ ma te bine-gaabi, zama ay ga Irikoy cimandi: mate kaŋ a ci ay se din boŋ, yaadin no a ga bara.


Tutai Felipe ayaak: —Ame dekas anentaiminish dekaskeapi takumek yamimamainaitme, —tiuwai. Tama ni ayaak: —Wika Jisusak dekas Apajuí Uchijimpapita tajai, —tiuwai. 	 Filibos ne: «Da ni ga cimandi da ni bina kulu, a ga hin ka te.» A tu ka ne: «Ay ga cimandi kaŋ Yesu Almasihu ya Irikoy Izo no.»


Tusa idayak tikich nui ijunun chichajak: ‘Aanú kuichkin takaka nu jujukjum, cien tsawantai takasá jumainun ikaugka nu susatajum.’ 	 A ne ngey kaŋ yaŋ ga kay noodin se: ‹Wa mina kaŋ go a se din ta k'a no bora kaŋ gonda iway se.›


“Aantsag mina anenmaina nuní nagkaemas apajin, nuniachkush dukujin imá senchi aneauk, midau amain ainatsui, nunisag mina anenmaina nuní nagkaemas uchijin, nuniachkush nawanjin imá senchi aneaushkam midauk amaitsui. 	 Boro kaŋ ga ba baaba wala nya ka bisa ay mana to a ma ciya ay wane. Wala mo, boro kaŋ ga ba ize aru wala ize way ka bisa ay mana to a ma ciya ay wane.


Nuna tutai Pilato Jisusan, utusanuk jiikiag tusa kakantu, nunitaishkam judío aidauk senchi untsumkag: —Ame aanú akupeakmek Roma apujiya nuna kumpajig achattame. Aanka Jisusak nigki apuitjai tumamá wekaenuwe, nunin asa Roma apujiya nunak shiwajiyai, —awajuidau. 	 Woodin boŋ Bilatos ceeci nga m'a taŋ, amma Yahudancey goono ga kuuwa ka ne: «Da ni na bora din taŋ, kulu ni manti Kaysar* coro. Boro kulu kaŋ ga nga boŋ himandi bonkooni, a _goono ga cabe kaŋ nga__ goono ga gaaba nda Kaysar.»


Aristarco, wijai achikam puja dushakam kumpamjamainawai, Bernabé iká yachi Marcosa dushakam aikasag kumpamjamainawai, wi niina pachisan tibaijim dutiksagmek atumiin minakuish jukitajum. 	 Aristarkos, ay kasu hangasino g'araŋ fo. Markos, Barnaba waymayzo mo goono g'araŋ fo. Araŋ jin ka du lordi a boŋ, d'a kaa araŋ do araŋ m'a zumandi.


Melquisedecak yaakat Salemnumia apu, Apajuí nayaimpinmayaya nuna sacerdoteji aajakuí. Nuniau asa Abraham apu aidaujai maania depetmak wakettatman, Melquisedec jiintuki igkug pegkegnum yumigsauwai. 	 Malcizadaka wo, Salim kwaara bonkoono no, alfaga no Irikoy Beeray-Beeri-Koyo se. A koy ka Ibrahim kubay waato kaŋ a ye ka kaa ka fun bonkooney boŋ zaamayaŋo do. A na Ibrahim albarkandi mo.


Tusa Jisusan jagki atsejutai najana atsemitkakbaun, nuigtushkam jaanch yamakaitkau anugjamunak imatiksag jiikiuwai, dutika Pilato chichaak: —¡Juwi itanjai diistajum! —tiuwai. 	 Yesu binde fatta taray, karji boŋtobay go a boŋo gaa, a goono ga faka da kwaay ciray. Bilatos ne jama se: «Wa guna _araŋ__ bora!»


Imatiagtai Pilatushkam: —Dita tuina dutiksag uminkati, —tiuwai. 	 Bilatos binde na ciiti dumbu ka ne i ma te haŋ kaŋ jama ŋwaaray.


¿Jujú carpintero uchijiya duchaukaih, dukujish Maríayajama? ¿Yachi aidaushkam Jacobo, José, Simón, Judas ainajama? 	 Woone, manti saca din izo no? Manti Maryama no ga ti nyaŋo mo? A nya izey mo, manti Yakuba da Yosi da Siman da Yahuda no?


Nuna tusa etsegtai, ashí aents nuna antuidauk puyatjukag: —¿Juchaukaih Jerusalén wekagas, awiya aents Jisusan pachis chichaidaun achig yajuaktatus aintú wekaetinuwe nu? ¿Aukechukait juwiyanash achijá sacerdote apujin sujukagtatus taa wekaemaya nunú? —tuidau. 	 Boro kulu kaŋ maa a sanney mo goono ga dambara ka ne: «Wala manti nga no kaŋ na maa wo ceekoy halaci Urusalima ra? Miila woodin boŋ mo no a kaa neewo, zama nga ma kond'ey hawante alfaga beerey do.»


Duka agagbau: “Ashí aents Apu Jisukristun uwemtijugta tusa segauk, uwemjagtin ainawai”, tawai. 	 Zama: «Boro kulu kaŋ ga ce Rabbi maa gaa ga du faaba.»


Yatsug aidauh, ubag aidauh, tikichnashkam titajime. Tikich aidaujaish kajegdayakjum augmatjunigpajum, Apajuí suwimkan sujamsainum. Wagki Apajuí aents takasbaujin diijus titina duka namputchí wajaschau asamtai. 	 Ay nya-izey, araŋ ma si care jance zama i ma si araŋ ciiti. Guna, Ciitikwa goono ga kay fu meyo gaa.


Junak wika atumek wijai ijutkau batsatkujum, shiig agkan anentaimsajum pujusminjum tusan tajime. Ju nugka juwi pujusjumek kuashat waitiamu igkugtinaitjume, tujash nuniakjumesh minai kajintsá anentaimsatajum, ju nugka juwi iwanch pegkegchaun takamtikagtina nunak wi depetkajai. 	 Ay na sanney din ci araŋ se, zama ay ra araŋ ma du laakal kanay. Ndunnya ra araŋ gonda taabi, amma wa te bine-gaabi, ay te zaama ndunnya boŋ.»


Nuniak ni jintintaiji aidaun emtikak awemauwai. Dutikam ditashkam nugka Samarianum wegajui, nui aents batsatbaunum jegawag kanumainun egakagtatus. 	 ka diyayaŋ donton nga jine. Ngey mo koy ka furo Samariya kawye fo ra, zama ngey ma soola a se.


Tsetsek tepeau ai, Jerusalén jistamaidau jega Apajuí ememattai jegamkamua nunú tsawan jegau asamtai. 	 Alwaato din i goono ga Hanandiyaŋ Bato* te Urusalima, hargu alwaato ra mo no.


Tusa tiagtai ni ayaak: —Junak ashí aentsuk betekak nunin amain ainatsui, Apajuí nunikti tibau nunimain ainawai. 	 Amma a ne i se: «Manti boro kulu no ga hin ka sanno wo ta, kala day borey kaŋ yaŋ se i n'a no.


Nayaimpinum wakauwa duka Davidchauwai, nigki juna agak: ‘Apu mina Apujun chichajak, ekeemsata mina untsujuí, 	 Zama Dawda mana ziji ka koy beena ra bo, amma nga bumbo ne: ‹Rabbi ne ay Koyo se: Ma goro ay kambe ŋwaaro gaa,


Nuigtú Rufo, Apu Jisus etegkamua nu, tuja niina dukují minashkam tikima dukujua imana dushakam kumpamjutuatajum. 	 Wa Rufus fo, kaŋ ti Rabbi wane suubananta, nga nda nga nya, kaŋ te ay mo se nya.


“Dutikawagmatai dekas ajagtina nunú chichaak: ‘¿Yamaish utugkatjaki? dekas mina uchig anetaijua juna awetitjai, dutika ai nuna wainkag ajantus diischajaintash’ tiuwai. 	 Kali koyo ne: ‹Ifo no ay ga te? To. Ay g'ay izo donton, nga kaŋ ay ga ba gumo. Hambara i g'a beerandi.›


Tama ni ayaak: —Mina yutaijuk atum wainchamu ajutui, —tau. 	 Amma a ne i se: «Ay gonda ŋwaari kaŋ ay ga ŋwa kaŋ araŋ si bay.»


Tujash Jisusak Olivosan mujajin weu, 	 amma Yesu kaaru Zeytun tondo boŋ.


Jisusan chichajuinak: —¿Antamek jujú imataina dusha? Tama Jisus ayaak: —Ehé, antajai. ¿Atumek ausachukaitjum: ‘Uchi tsakat aidau, muntsuaku aidaujai emematjutpainak kantamjutpawagtatui’ tawa duka? 	 I ne a se: «Ni goono ga maa haŋ kaŋ no borey wo goono ga ci, wala?» Yesu mo ne i se: «Oho. Araŋ mana caw ce fo kaŋ ‹Attaciriyey da naanandey me ra no ni na kukuyaŋey toonandi?› »


Ashí pegkeg aina duka Apajuinumia minawai, nigki nayaimpinmaya etsantin aina nunash najankauwai. Nigka yapajinbaujig atsuuwai, tuke imanisag auwai. 	 Nooyaŋ hanno nda nooyaŋ toonante kulu, beene no i ga fun, Irikoy kaŋ ti kaari kulu Baabo do, kaŋ do bareyaŋ si no wala bareyaŋ biya.


Nuanuí kuashat kuchi mujanum yuwinak yujaidau asamtai, nuwi wayatjai tusag segajui. Tiagtai Jisuschakam: Nuniktajum, tiuwai. 	 Gursuna* kuru bambata fo go noodin, kaŋ yaŋ goono ga kuru fando boŋ. Follayey binde na Yesu ŋwaaray a ma yadda ngey ma furo gursuney ra. Kal a yadda i se.


¡Tikima ishamainai, Apajuí tuke pujuwa nunú suwimak sukagtamuk! 	 Humburkumay hari no boro ma kaŋ Irikoy Fundikoono kambe ra.


Jiju ikagmauwai uwejen jigkajá, dawenum jigkajá awajkamash tsujiag utsau, imaniau asa emetmainchau wajá wekagu. 	 Zama sorro boobo i n'a haw da baka* da sisiri. A ma sisirey feeri, bakey mo a m'i ceeri. Boro kulu sinda dabari kaŋ g'a gooji.


Tujash nigka dita anentaibaujinak dekau asa, aents uwejé chuwijun chichajak: —Wajakim ejapeen wajantá. Tama niishkam wajakí ejapeen wajantú. 	 Amma a g'i miiley bay. A ne albora kaŋ gonda kambe kaŋ suugu din se: «Tun ka kay bindo ra.» Kal a tun ka kay.


Shiig aneastatme amek, dekaskeap Apu tawa duka uminkattawa tiu asam. 	 Albarkante no ni kaŋ cimandi kaŋ Irikoy ga haya kaŋ nga ci ni se toonandi.»


Yapinum awatamkujaish, juinia yapijuish awatita tusajum ayampatuatajum; pataká awantak nugkuagbaugmin jujutjamkujaish, tikitchakam susata. 	 Bora kaŋ na ni saŋ garbe fo gaa, m'afa mo bare a se. Bora kaŋ ga ni taafe sambu, ma si wang'a se ni kwaayo mo.


wi atumin iniamash aigmaitsugme, nuigtush akupjumaitsugme. 	 Da mo ay n'araŋ hã, araŋ si tu baa kayna.


Nunú imanik shiig kuashat aents tuwainak najanidau, imaniagtai Jisus dekatkauk ni jintintaiji aidaun: “Fariseo aidau levaduraji aina nujai kuitamamkatajum, ditak dekaskea imanun tuinak aents aidaunak tsanuinawai. 	 Alwaato din ra, kaŋ borey margu zambar-zambarey, hal i goono ga care taamu, kala Yesu sintin ka ne nga talibey se jina: «Araŋ ma haggoy da Farisi* fonda borey dalbuwo*, kaŋ ga ti munaficitaray.


Nunik tsawau tsawaig yaaktanmaya jiinki, nugka agkantu aents atsamunum weuwai. Nunikmatai aents aidauk egai egainakua ni pujamunum jegawag: —¡Ukujatkipa! —tusag segaidau. 	 Kaŋ mo bo, a fatta ka koy naŋ kaŋ boro kulu si no. Borey marga n'a ceeci ka kaa a do. I n'a gaay hal a ma si fay da ngey.


Wika Apu Jisukristu chichamen etseju asan achigkagmatai juwi pujujai, nunin asan atumnashkam Apajuí pegkejan takastinme tusa etegtamjaju asagmatai, ni etejamu aidaush wajuk pujumain ainawa nunisjumek shiig pujustajum tusan segajime. 	 Ay mo, kaŋ ga ti kas'ize Rabbi se, ay g'araŋ yaamar araŋ ma diraw te kaŋ ga saba nda ceeyaŋo kaŋ i n'araŋ ce d'a.


Jisus niina jintintaiji doce aina nuna untsuká ijumag, aents wakan pegkegchau egkemtuamu aidau, jau aidau, najaibau aidaushkam etsagagtajum tusa senchimtika ishiakui. 	 Yesu na nga talibi* way cindi hinka ce nga do k'i no hina kaŋ ga follayyaŋ gaaray ka dirandi, i ma jante da gaaham baani-jaŋay kulu dumi no baani.


Dekainaji Kristu jakaunak Apajuí inankimu asa ataktuk jakashtina duka. Kristuk jatanak depetkau asa ataktuk jamaitsui. 	 Iri bay mo kaŋ Almasihu kaŋ Irikoy tunandi a ma fun buukoy game ra, a si ye ka bu koyne, buuyaŋ sinda dabari kulu a boŋ.


Aents anentaimtaji pegkeg aina duka, ashí ni takaamujishkam pegkejak ainawai. Untsu aents pegkegchau Apajuiyaish kajinas anentaimchau aina duka, pegkeg anentaimtak atsujuinawai. Nunin asag anentaimtajinish pegkegchauk ainawai. 	 Hay kulu ga hanan fundi hannokoyey se, amma borey kaŋ ga ziibi, kaŋ si cimandi mo, hay kulu si hanan i se. Amma i laakaley d'i bine lasaabey kulu ga ziibi no.


Apajuik atumi intashim wajupa awa nunash shiig dekawai, nunin asamtai atumek ishamkaigpajum. Atumek pishak aina nuna nagkaesau ainagme. 	 Amma, i n'araŋ boŋ hamney kulu kabu. Araŋ ma si humburu, zama araŋ bisa sasa boobo darza!


Kukag jiinkamag jii ikapagbaunum makichik namak, pagjai jiyamun wainkajui. 	 Waato kaŋ i fatta taray ka laabo taamu, i di danj'izeyaŋ noodin. Hamisa da buuru go i boŋ.


Ditak senchijí ajiagmayi nayaim epenmainnum, Apajuí chichame chichagkagtuinak yujasag yumi yutujai tusag kampatum mijan jimaituk epenmainnumash, yumi numpa emamainnumshakam, nuigtú aents aidaun wajupa imania jatan susa waitkastasaya wakegawa, nu dutikmainnumash senchijig ajiagmayi. 	 Borey din gonda dabari ka beene daabu hala hari ma si kaŋ ngey annabitaray jirbey ra. I gonda dabari haro boŋ mo k'a bare ka ciya kuri, ka ndunnya kar da balaaw dumi kulu, mate kaŋ i ga ba kulu.


Tutai nuwa chichaak: —Apuh, ame yumi shikitai takaktsum aniaumesh, yumishkam initak awa aniaish, ¿wajiyai shikikam sujustasamea tame? 	 Waybora ne a se: «Albora, ni sinda logayze, dayo mo ga guusu. Man gaa no ni du hari fundikoono wo?


Ajakan jigkayí kayagnunum kakekaju timag nunak: Aents Apajuí chichame etsegbaun yamaikik shiig aneas antukuitak 	 Yaadin mo no wo kaŋ yaŋ i say tondi batama ra neeya: ngey kaŋ yaŋ d'i maa sanno, sahãadin-sahãadin i g'a ta da farhã,


Makichkish Apajuí pegkejan wakeja nuna takaukesh atsawai, aantsag Apajuiyai anentaimush atsawai. 	 Boro kulu si no kaŋ ga faham, boro kaŋ ga Irikoy ceeci si no.


Nuniau asamtai: ‘Apajuik juwi inamui, awi inamae’, tabauk achatnai. Apajuik yamaiya juwik atumnak inapajume, —tiuwai. 	 I si ne mo: ‹Guna ne!› wala: ‹Guna yongo!› Zama guna, Irikoy koytara go araŋ game ra.»


Apajuí etsegtin niina pachis agajua duka juuwai: ‘Wi mina chichamjun etsegnun amina emtimin awemajai, ni jintanak umigtamkattawai’, tawai. 	 Nga no ga ti boro kaŋ i hantum a boŋ ka ne: ‹Guna, ay g'ay diya donton ni jine, kaŋ ga ni fonda soola ni jine.›


Jisus tabaun tikich aidaushkam antukag: —¿Yaki tujash uwemjaush amainaita? —tuidau. 	 Ngey kaŋ yaŋ maa ne: «Yaadin gaa binde, may no ga hin ka du faaba?»


Juna Pablo timatai, nuaduí Apu Agripa, tikich apu Festo, Berenice, ashí nui aents ijunujai agaa jiinkiagmayi, kanakiag nuna pachisag chichasagtatus. 	 Bonkoono tun, nga nda dabarikoono da Barnisi, da borey kaŋ yaŋ goono ga goro i banda.


Tuja agagbaunum iina Apuji Jisukristun pachis tawa duka, tikich Israela uchijí aajakajua nuwiya aajakuí. Tuja nuwiya sacerdote atí tusaik makichkish tichamui. 	 Zama bora kaŋ ciine i te hayey din ra, a kunda go waani. Kunda din ra boro kulu mana saajaw te sargay* feema se.


Nunik Antioquía jegawag, ashí Jisusa nemajin aidaun ijumag, Apajuí dita takainamunum shiig kuashat yaigkagbaun pachis ujakaju, judiuchu aidaush wajuk Apajuin dekaskeapi tiaje nunashkam. 	 Waato kaŋ i kaa, i na Almasihu marga margu. Gaa no i na hay kulu kaŋ Irikoy te ngey do dede, da mate kaŋ a na cimbeeri* meyo fiti dumi cindey se.


Nu tusá segam nuwa Jisusan ayaak: —¿Wagka minash ame judiuwaitkumesh, yumi ajamjusta tusamesh segatme, wi Samarianmaya aish? Judío aidauk Samarianmaya aidaujaig makichkish augdaichau ainawai, —tau. 	 Samariya waybora ne a se: «Mate no nin kaŋ ga ti Yahudance ga haŋyaŋ hari ŋwaaray ay gaa, ay kaŋ ga ti Samariya wayboro?» (Zama yadda kulu si Yahudancey da Samariya borey game ra.)


Jii senchi kegamunum egkeamush ainawai, tujash esachajui. Espadayai maata tamash pisajakajui. Kakakchau aidaunashkam senchi emakajui, dutikamu asag ditá shiwajijai maaniakush depetmajakajui. 	 I na danji dabaro wi, i na takuba me yana. Gaabi-jaŋay ra i du gaabi, i te wongaariyaŋ wongu ra, i na yawey wongu margayaŋ gaaray hal i zuru mo.


“Nuna dutika sujusagmatai, nuna jukin Damasco jegattakun jintá wegai, etsa tajiastatak wajasú ai, nayaimpinmaya senchi etsantug egketkamtai, 	 A go no binde, ay goono ga dira, hal ay maan Damaskos, sanda zaari sance cine. Kala sahãadin, kaari bambata fo fun beene ka nyaale ay windanta.


Dutiksamek Amplias, mina aneetaig iina Apuji Jisukristun nemaja dushakam kumpamjutuatajum. 	 Wa Ampliyatos fo, kaŋ ay ga ba Rabbi ra.


Dutikam aehaet aig, achikbaun kuitamnushkam Pablon Silasjai suwimku tsupigbau numpa waigkun nijatkau. Dutikam nuaduí ditashkam ashí nuna patayijai yamikuí. 	 Cino saaya din ra, a n'i sambu k'i biyey nyum. Sahãadin-sahãadin, i te nga nda nga almayaaley kulu se baptisma.


Tujash atumek muja Sión Apajuí tuke pujuwa nuna yaaktaji nayaimpinmaya Jerusalegka nu adijkaugme, nuwig nayaimpinmaya aents aidau shiig kuashat Apajuin emematuinak ijunag ainawai. 	 Amma araŋ kaa Sihiyona* tondo do, da Irikoy Fundikoono birno do kaŋ ga ti Urusalima*, beena wano, da malayka zambar-zambarey farhã marga do mo.


Yatsug aidauh, ubag aidauh, atumek Apajuí Isaac akiinatnai tima akiinauwa numamtuk akiinau asajum, Apajuí uchijí ainagme. 	 Amma araŋ wo, ay nya-izey, araŋ ya alkawli izeyaŋ no danga Isaka cine.


Nuniau asag, mina pachittsag auna emematjai tujutuinawai; jintinkagtuinakush, aents umiktajum tibauwa nuna jintinkagtuinak Apajuinu jintinkagtaji’, tuinawai. 	 Day yaamo no i go ga sududu ay se. Dondonandiyaŋey kaŋ i ga te mo, borey alaadayaŋ no.›


Tusa ukuinak makí makichik ditá jeen shiyakajui. 	 Boro kulu mo koy nga kwaara,


“Nunin asamtai wi awetittajime Apajuí etsegtuktin aidaun, aents yacha aidaunash, jintinkagtuatin aidaunashkam. Tujash atum nunú aina nuwiya achigjum maattagme, dutikakjum tikich aina duka jega atumi ijuntaijum aina nui awayajum asutiattagme, dutikakjum yaaktanum wekaetusjum waitká yujagtin ainagme. 	 Woodin se, wa guna. Ay goono ga annabiyaŋ da laakalkooniyaŋ da dondonandikoyaŋ donton araŋ gaa. Afooyaŋ araŋ g'i wi, afooyaŋ mo araŋ g'i kanji. Afooyaŋ mo araŋ g'i barzu no araŋ diina marga fuwey ra, k'i gurzugandi kwaara fo ka koy kwaara fo do.


Nunik: —Dekas tajime: Jujú nuwa waje shiig ujunauchitak tikich egkeawaja nuna nagkaesau kuichkin egkeae. 	 Kal a ne: «Haciika ay ga ne araŋ se: hari kaŋ wayboro talka wo kaŋ kurnye bu daŋ, a bisa i kulu wane.


Apajuí najanamu aina nuwiyag niina uumjumainuk makichkish atsawai. Apajuí emtinig ashí wají aina duka shiig paan ainawai, nunin asamtai Apajuik ii takasbaujin diisá tujamtinai. 	 Takahari kulu si no mo kaŋ siino ga bangay taray kwaaray Irikoy jine. Hay kulu go koonu, i go feerante yaŋ mo a moy jine, nga kaŋ se iri ga kande iri te-goyey.


Tu anentaimaidaun Jisus dekau asa: —¿Wagka pegkegchaush anentaimjume? 	 Yesu kaŋ g'i miiley bay, ne: «Ifo se no araŋ goono ga hari laaley wo miila araŋ biney ra?


Atumek minak: Beelzebú senchijin wakan pegkegchau aentsun egkemtuaunak jiyaawai, tujutjume. Mina iwanch ni senchijin sujaish atumi jintintaijum aidaunash, ¿ya senchinash suwawa wakan pegkegchau aidaun jiiktinme tusash? Ditak Apajuí senchijin jiyaawai tujutkugmek, atum wainka dewakjum tu yujagme. 	 D'ay goono ga follayey gaaray da Baalzabula dabaro, araŋ izey binde, may dabari no i goono ga follayey gaaray d'a? Woodin sabbay se, ngey wo ga bara araŋ se ciitikoyaŋ.


Dutiktai achikag shiig emetjaju. 	 I na kambe dak'a gaa k'a di.


Tujash inaku waitkataig achattawai, dekas inataiya nuna nagkaesau iina yachi aneemaina iman ajutjamtatui. Nunin asamtai amek Apu Jisus nemagbaunum yatsut anentsam aan nagkaemasam wakejusam diitá, wainak aents aina nunin diitsuk. 	 manti danga bannya koyne, amma boro kaŋ bisa bannya, danga nya-ize cine. Nya-ize no kaŋ ay ga ba gumo, kaŋ a ga hima mo ni ma ba r'a ka bisa ay a borotara ra da Rabbi ra mo.


Tujash Zaqueok niina jeen ejega wajakí, Jisusan: —Apuh, yamai nagkamsanuk aents ujunauch aina auna jimaituk wajiijun akantukan tinamtajai, dutikakun wi kasagkamug aidaunash ipaksumta imajin susatjai, —tau. 	 Amma Zaaku kay ka ne Rabbi se: «Rabbi, guna, ay arzaka farso, ay g'a no talkey se. D'ay na hay fo kom boro kulu gaa mo, ay g'a yeti a se sorro taaci.»


Nuniau asamtai niina pegajinig jatan susan aepsattajai, dutikakun niina tsanijimau aidaunash dita shiig senchi waittsagtinun awetittajai. 	 Guna, ay g'a catu dima fo boŋ, nga nda borey kaŋ yaŋ goono ga zina nd'a care banda, _k'i daŋ mo__ kankami beeri ra, d'i mana tuubi ka fay d'a goy yaamo.


Nuna taig yujagkim ijikuí. Nuniaig yujagminmaya chichaak: “Juuwai dekas mina uchig anetaijuk, nigki antugkujum umigkatajum”, tabaun antukajui. 	 Kala buru fo kaa ka te i se yuumay. Jinde fo mo fun buro ra ka ne: «Boro woone ga ti ay Izo kaŋ ay ga ba gumo. Wa maa a se.»


Tiagtai Jisus chichajak: —Mina awetiu wakejamu umiamua nu, nuigtú ni takatji ashimjamua nuuwai mina yutaijuk. 	 Yesu ne i se: «Ay ŋwaaro neeya: ay ma nga kaŋ n'ay donton miila te, ay m'a goyo toonandi mo.


Yaunchuk aajakuitag duka Kristu achijá maamua nujai betekak maamua duka dekainaji. Apajuí wakejukui yaunchuk pegkegchau takastasa katsunmainchau senchi wakejujakbauwa nunú wainak juwakti tusa, nunikmatai tudau takata nunak idaimainchau batsamtishtinme tujamu asa. 	 Iri ga bay kaŋ Irikoy n'iri boro zeena kanji Almasihu banda, zama a ma zunubi gaahamo dabaro halaci, hal iri ma si ye ka bara zunubi tamtaray ra koyne.


Er Josué uchijí, Josué Eliezera uchijí, Eliezer Jorima uchijí, Jorim Matata uchijí, Matat Leví uchijí, 	 Yasuwa wane, Eliyezar wane, Yorima wane, Matata wane, Lawi wane,


Nuniai Pablok Silasan juki, Jisusa nemajin aidau: —Apu Jisus yaimpamunum wekaesatajum, —tusa shiig akatjajam, nuwiya jiinkiag, 	 Amma Bulos na Sila suuban, nga nd'a koy. Nya-izey mo n'i talfi Rabbi gomno gaa.


Aantsag anentai ichichkagtin atí tusa Apajuí yupichu dutikatin susamuk, nunisag ichichkagtugti. Aents atsubaun yaigtí tusa Apajuí wakegat susamushkam, wakegas dutikati. Kristu nemagnun apuji aidaushkam shiig puyatjus takastinme, aents waitiaun wait anentauskam aneas dutikati. 	 Boro kaŋ ga yaamar ma nga boŋ no yaamaryaŋo se. Boro kaŋ ga no m'a te da bine folloŋ. Boro kaŋ gonda jineborotaray m'a te da anniya. Boro kaŋ ga suuji cabe m'a te da farhã.


Jisusan iniinak: —Jintinkagtinuh, ju nuwa ekagmaku jukí itanji. 	 I ne Yesu se: «Alfa, wayboro wo, zina ra no i n'a di waato kaŋ a goono g'a te.


Nuniamunum nuwa jutiijai yujau aidau kashikmas Jisus ukusbaunum wegaju, anentai jegagmainchaun 	 Koyne, iri jama ra wayboro fooyaŋ, kaŋ i koy saara do za susubo, i n'iri dambarandi.


Anuí Filadelfianum judío ijuntaijin: Wishakam judío aentsuitjai, tusag ijunaina duka iwanchdau ainawai, duka midau ainatsui. Nunú aina nuna atumi emtimin tikishmitkaktatjai, wi atumin aneajim nuna iwaintukan ditan idatsaktasan. 	 Guna, Saytan* jama ra boro fooyaŋ go no, kaŋ yaŋ ga ne ngey ya Yahudanceyaŋ no, manti yaadin no i go mo, amma i ga tangari no. Guna, ay g'i daŋ i ma kaa ka sombu ni jine, i ma bay kaŋ ay ba nin.


Tusa jintinkagtú wekagu asa Herodes Galileanmaya apua nuna igkua: “Yatsum Felipe nuwe Herodías jujukium auk pegkegchauwai, tikitchakam pegkegchau takame”, tusa jiyakú. 	 Amma waato kaŋ a deeni bonkoono Hirodus gaa, a kayno wando sanni ra (wando maa Hirodiya), a deen'a gaa mo goy meerey kaŋ a te sabbay se,


Nuna tusa ataktú tanta diikmá, ditak kaji senchi mainam kajigkag batsatun wainkauwai. 	 A ye ka kaa, a n'i gar i go ga jirbi, zama i moy tin.


Tikichnumshakam jutiksag, niina Uchijí makichkiuchia nuna pachis nugkanum awemak: “Apajuí aentsji nayaimpinmaya aina duka ashí niinak ememattinme, tiuwai” tawai. 	 Woodin banda, waato kaŋ a kande nga hay-jina ndunnya ra a ne: «Irikoy malaykey kulu mo ma sududu a se.»


Wika waamak minittajai, nuniktin asamtai atum minai kajintsá anentaimainajum nunisjumek anentaimsatajum, nuniagminig Apajuí amasagtina nunak, tikichik makichkish atanjamainchau ainawai. 	 Ay go kaa da waasi. Ma haŋ kaŋ go ni se gaay hal a ma boori, zama boro kulu ma si ni boŋtoba ta.


Chicham inagnatainum aents ijunag batsatuk ashí wajajag, Jisusan jukiag Romanmaya apu Pilato pujamunum ejegawaju. 	 Kala i jama kulu tun ka kond'a Bilatos* jine.


Dutika umigtakjuminig Apajun segattajai, atumiin pujus tuke ichichtamtina nuna Wakaní Pegkejin awetugmati tusan. 	 Ay g'ay Baaba ŋwaaray, nga mo g'araŋ no Gaako fo, zama a ma goro araŋ banda hal abada.


Nu chichainak Apajuinak nemagjai tuinawai, tujash dita takaamujin wainak tuina duka wainnawai. Ditak kajegkagtin, chichaman intimkiu yujasag, pegkeg aina nunash takamainchau ainayatak tu yujainawai. 	 I goono ga ne ngey ga Irikoy bay, amma i goyey do no i goono g'a ze. Fanta hariyaŋ no, murtanteyaŋ, kaŋ yaŋ si hin ka goy hanno kulu te.


Yamimat pachisa jintinkagtamu, Jisusa nemajuidau buuknum achiká Apajuí segatut, jakau aidau nantajagtin, nuigtú Apajuí ii takasbaujin diisá tujamtina nu pachisa dekaatasaishkam batsamtumaitsuji. 	 da dondonandiyaŋ baptismey boŋ, da kambe dakeyaŋey boŋ, da buukoy tunyaŋo boŋ, da hal abada ciito boŋ.


Apajuí chichame agagbauwa nuwig: “Abragkak Apajuiyai kajinas anentaimajakuí, nuniau asamtai Apajuí Abragkan pegkeg diisuí”, tawai. 	 Zama ifo no Irikoy Tira Hanna ci? A ne: «Ibrahim na Irikoy cimandi, Irikoy mo na woodin lasaabu a se adilitaray.»


Apajuiyai kajintsá anentaibauwai Abragkak, Apajuí nugkan amastajame tima, tuwí jegattawa nunak dekatsuk, Apajuin umijak tikich nugkanum weuwai. 	 Cimbeeri ra no Ibrahim na Irikoy lordo gana, waato kaŋ a n'a ce. A koy hala nango kaŋ a ga aniya ka du tubu hari. Kaŋ a fatta mo, a mana bay naŋ kaŋ nga go ga koy.


Nui yuwamunum Jisus chichaak: —Dekas tajime: Atum ainajum juwiyag makichik minak sujutkattawai, —tau. 	 I go ŋwaayaŋo gaa, kala Yesu ne: «Haciika ay ga ci araŋ se: araŋ ra boro fo g'ay nooyandi.»


Shiig agkan machikish waitkascham pujus Apajuí inabaujinak etsejak, Apu Jisukristu pachisashkam aents aidaunak jintinmayi. 	 A goono ga Irikoy koytara baaro waazu ka Rabbi Yesu Almasihu hayey dondonandi nda bine-gaabi kulu, boro kulu siino g'a ganji mo.


Junak Apajuí adaijamua nunú aidau, tikich aents aidaun yaigtinme, dutikam Apajuí wakegamun takajuinak, aan nagkaemas Apajuin dekaskeapi tusag Kristu nemajuidaush kawegtinme tusa dutikauwai. 	 A na woodin te hanantey toonandiyaŋ sabbay se, hal i ma saajaw goy te, hal Almasihu gaahamo ma du ka koy da jina.


Tama Jisus niijai wegau, nunitai kuashat aents saetuidau asag Jisusan chanuidau. 	 Yesu mo koy a banda. Jama boobo n'a gana k'a kankam.


Tutai Pedro ayaak: —Apuh, dekas ametkumek, minash yumí awanken wekaesá juwi tantata tujutia, —tau. 	 Bitros tu ka ne a se: «Rabbi, hala day nin no, ma naŋ ay ma kaa ni do haro boŋ.»


Tusa tama, Juan aiimak: —Wika yumí yamijatjai, tujash tikich atum ainajum anuí makichik pujawai, yamaikik duka Apajuí awemamuapita tusagmek dekatsjume. 	 Yohanna tu i se ka ne: «Ay wo, ay goono ga baptisma te hari ra, amma araŋ bindo ra boro fo goono ga kay kaŋ araŋ si bay, kaŋ ga kaa ay banda.


Jimagchikish nuniachkush kampatumchikish mina pachitus ijunainakuig, wishakam nuwig ditajaig ijutkau pujuttajai.” 	 Zama nangu kaŋ boro hinka wala ihinza goono ga margu ay maa ra, ay mo go no noodin i bindo ra.»


—Nu tajumin ni inaktugmastatui yakí tesamu muun shiig umikbaun, nuanuí ashí jutii yuwatnuk umiktajum, —tiu. 	 Nga mo g'araŋ cabe jidan bisa fu-ize bambata fo kaŋ fu jinay go soolante a ra. Araŋ ma soola iri se noodin.»


Tutai Jisus ayaak: —Simón, Jonasa uchijiyah amek shiig aneasta, aents tibaukesh tatsume, aminak mina Apag nayaimpinum puja nunú dekamtijamae. 	 Yesu tu ka ne a se: «Ni ya albarkante no, Siman Yonana ize, zama Adam-ize mana woone bangandi ni se, amma ay Baabo kaŋ go beena ra no.


Apajuí dutijamawaju asagmatai atum judiuchu aidautigmek, mina pataag judío aidau nagkaesau pegkeja iman anentaimtumasjum ememaigpajum. Atum imá pegkeg anenmamkugmek adeagtajum, ikamia numi kanawe jukí ajaknum ikakmauwa nuwiyanak ajaka nuna kagkapeg puwajinak jumaitsui. Ajaka nuna kagkapenian puwajinak ikamia numi kanawe ikakmauwa nunú juwawai. 	 To, yaadin gaa, ni ma si fooma kambe fey din gaa, zama nda ni ga fooma, ma bay kaŋ manti nin no goono ga kaajo jare bo, amma day kaajo no goono ga ni jare.


Tujash atumek aneetaig aidauwah, iina Apuji Jisukristu chicham etsegtugkatajum tusa ishiakbau aidau, 	 Amma araŋ, ay baakoy, wa fongu nda sanney kaŋ iri Rabbi Yesu Almasihu diyey jin ka ci.


Kampatum kanag tsawaag, Pablo Romanum batsamin judío aidaun apujin untsuká ijumag ditajai chichaak: —Yatsug aidauh, wika mina pataag judío aidaunakesh pegkegchaunak takagsachu aig, iina muunji umitaiji aina nunakesh pegkegchau chichagtsaig, achigkag Jerusalén dekas Romanmaya aents aidaunum sujutkagmae. 	 A jirbi hinzanta banda, Bulos na Yahudancey jine borey ce. Waato kaŋ i margu mo, a ne i se: «Nya-izey, baa day kaŋ ay mana hay fo te iri dumo wala iri alaadey gaa, kulu nda yaadin i n'ay daŋ hawante Urusalima kwaara Romancey kambe ra.


Ashí nunak nunimainaitjai, Kristu ni senchijin sujau asamtai. 	 Ay ga hin ka hay kulu te ay Gaabandikwa do.


Aiksamek Asíncrito, Flegonte, Hermes, Patrobas, Hermas, nuigtushkam ashí yatsug ditajai ijutkau batsataina dushakam kumpamjutuatajum. 	 Wa Asinkiritos fo, da Filigon, da Harmasa, da Batarubas, da Harmisa, da nya-izey kaŋ yaŋ go i banda.


Apolos Corinto pujai, Pablok mujanmanini tsupina Efesonum jegakmá, kuashat aents Jisusa nemajuidaun wainkauwai. 	 A go mo, waato kaŋ Abolos go Korint, Bulos bisa beene haray laabo ra ka kaa Afasos kwaara. A di talibi fooyaŋ noodin.


Tusag achiká jukiag ajá ukumtikiag maawajui. 	 I n'a di k'a catu kalo banda k'a wi.


Nunikagmatai Jisus ni jintintaijin doce aina nuna: —¿Atumesh anka wetasajum wakegatsjumek? —tau. 	 Gaa no, Yesu ne iway cindi hinka se: «Araŋ wo, araŋ si ba araŋ ma koy no?»


“Apajuí aentsnum inama duka, diez nuwa muntsujut lámpara jukiag nuweenun uyuntsagtatus wejiajua nujai betekmamtin atinai. 	 Gaa no i ga beene koytara himandi sanda wandiyo way kaŋ yaŋ na ngey fitillayaŋ sambu ka koy ka arhiiji kubay.


Atum chicham umiktin papiinum agagbauwa nuwig: Jimag atuegak mai nunak pachis etsegtuinakui nuaduí dekaskeapi takugmesh titajum, tibauwai. 	 Baa araŋ asariya ra a go hantumante kaŋ boro hinka seeda ya cimi no.


Jintintaijin tusa idayak aents tuwaká ijunun pempeentuki: “Atum etsá akaetaiya atú ikiyamkuig, yumi yutugtatui tibauk imanisag yutawai. 	 A ne borey marga se: «D'araŋ di beena hirri wayna funay haray, sahãadin no araŋ ga ne: ‹Hari go kaa,› yaadin mo no ga te.


Nuna Jisus dutikauwa duka yaunchuk Apajuin etsegtin Isaías juna agajua nunú uminkauwai: “Ni emegkaktinai ashí ii najaimatai aidaunak, dutikak ashí jau aidaunashkam etsagagtinai”, tawai. 	 Zama i ma sanno toonandi kaŋ i ci annabi Isaya me ra, kaŋ ne: «Nga bumbo n'iri londibuunay ta, a n'iri doorey sambu mo.»


Amina uwejum tudaun takamtijamkuig, tsupika ajapmaina numamtuk wajaktá tudau takat idaikum. Dekas pegkejai tudau idaisau asá, pujut tuke atina nui makichik uwegtin waimaina numamtuk wajamuk, jimá uwegtin asá suwimak juwaku jii ajumaish kajinchau, 	 Da ni kambe na ni daŋ ni ma taali te, m'a dumbu! Ni ma furo fundi ra kambe-fo-koy, a ga bisa ni ma koy danji* bango ra nda ni kambe hinka, danjo kaŋ si ban din ra.


Nunú tsawantaik eke nujag ashí nugkan amuatsaig batsamsag, yutai yuwinak, umutnash umuinak, nuwenainak, nawanjin suju wajá batsatai, Noé niina arcajin egkemauwai. 	 Zama mate kaŋ cine a go jirbey din ra, za tunfaana* haro mana kaa, i goono ga ŋwa, i goono ga haŋ, i goono ga hiiji, i ga hiijandi, kala hano kaŋ hane Nuhu furo hiyo ra,


Apajuik ni anagkagtuamujinak betek umina ibau asa, niina Uchijí Jisukristu iina Apujiya nujai ijutkau pujustinme tusa untsugmakajui. 	 Woodin banda, i mana alboro taka wayboro sabbay se, amma day wayboro no i taka alboro sabbay se.


ujunauch aidauk tuke atumjai batsamiagtatui, tujash wika atumjaig pujushtatjai. 	 Araŋ gonda talkey waati kulu araŋ banda, amma ay si goro araŋ do waati kulu.


Tikitchakam aikasag: ‘Wisha yamá nuwenajai, nuniku asan minishtatjai’, tau. 	 Afo mo ne: ‹Ay na wande fo hiiji, woodin sabbay se ay si du ka kaa.›


Tikich Apajuí etsegtin agagbauwa nuwishkam: “Ijumu wainkagtinaitjume”, tawai. 	 Koyne, Irikoy Tira Hanna sanno fo ne: «I ga bora kaŋ i gooru guna.»


Ame nunú dutikakmek atak shiig aneasam pujuttame, ditak akigmakchagtin asamtai. Untsu Apajuí atumin akigmakagtinai, ashí aents ni pegkeemtikbau aidaun inanjatin tsawan jegatna duwi, —tiuwai. 	 I ga albarka gaara ni se, zama i sinda hari kaŋ i ga ye ni se. Zama Irikoy g'a ye ni se adilantey tunandiyaŋo waate.»


Atumek Juan dekaskea nuna jintinjamainaigkish dekaskeapi tichaugme; tujash apú kuichkiji atinun yajumin aidau, nuwa akiká takatai aina dushakam dekaskeapi tusag tudaujinak idaisaje. Atumek nunidau wainiatkugmesh, pujutjum yapajiajum dekaskeapi tichaugme. 	 Zama Yohanna go, a kaa araŋ do, a go ga cimi goy te, amma araŋ man'a cimandi. Amma jangal taakoy da kaaruwey n'a cimandi. Araŋ mo, waato kaŋ araŋ di woodin, araŋ mana baa kokor ka tuubi k'a cimandi.


¿Wagka atumesh, Apajuí jakau aidaunash inanjatna dusha dekaskeapi tatsugme? 	 Araŋ diyaŋo gaa, ifo se no woone si daahirandi, da Irikoy ga buukoy tunandi?


Imanikaju ai, yamajam apu Egiptunum ekeemiuwai Josen wainchau. 	 hala: ‹bonkooni fo furo Misira laabo koytara ra kaŋ si Yusufu bay.›


Nunisag jega ijuntainum utsanainakush, dekas apú ekeemtai shiig iwajamu aina imannum ekeemsatatus wakegainawai. Aantsag jistatin yuwamunmash dekas ekeemtai shiig iwajamunum ekeemsatatus wakegainawai. 	 I ga ba boro beerey nangorayey diina marga fuwey ra, da jine goray bucey do.


Juna jutika juka shiig puyatjumainai, jutii sujuinag juna sujumainchau etamkamtaig megkaemainaitji, tujash imá duke nunimaitsui, jega iina apajuiji Diana daagtina nuna jeeshkam pachikchamu atatui, nunitai Asia nugka juwiya, ashí tikich nugkanmaya aidaush emematin agma nunak dakitug idaisagtatui.” 	 Manti mo zama iri ceeco go kataru ra a ma ciya dondayaŋ hari hinne bo, amma hala baa Artemis fuwo, tooru wayboro beero, i g'a ye yaamo mo. I g'a beera zeeri mo, nga kaŋ Aziya nda ndunnya kulu goono ga sududu a se.»


Pablo Mileto pujus, Efesonmaya Jisusa nemajuidaun diin aidaun untsukabi kautjuktinme tusa. 	 Za Militos a donton ka Afasos Almasihu marga arkusey* ce.


Amina chichamjumnashkam jintintuawagmajai, dutikai aents aidau ditanak kajejuinawai. Wi ju nugka juwiyachuitag ditash nuninuk asagmatai. 	 Ay na ni sanno no i se, ndunnya mo konn'ey, zama ngey wo manti ndunnya wane yaŋ no, danga mate kaŋ cine ay wo manti ndunnya wane.


“Apajuí duwik Abragkan anagkuauwa nu uminkattak wajau asamtai, Jacopa uchijí wegantu aidauk shiig kuashat wajasaju. 	 Alkawlo kaŋ Irikoy te Ibrahim se alwaato maan. Alwaato din jama soobay ka tonton ka baa gumo Misira ra,


Dutikawajam Pablonak jigkagbautak awasag asutiata tama, nui capitán wajau asamtai chichajak: —¿Atumesh Romanmaya aentsush shiig chichame dekagtsuk asuttanmash inagbaukaitjum? timayi. 	 Waato kaŋ i goono ga Bulos haw da kuuru korfoyaŋ, Bulos ne sooje jine funa se kaŋ goono ga kay noodin: «I ga yadda araŋ se araŋ ma boro kaŋ Romance no barzu, kaŋ ciiti man'a zeeri mo?»


tikich chichainak: “Elías wantinkae” tuinai, tikich tuidau: “Yaunchuk Apajuí etsegtin aajakajua nuwiya nantakne”, tuidau asagmatai. 	 Afooyaŋ mo goono ga ne Iliya no bangay. Cindey mo ne doŋ annabi fo no ka tun.


“Apajuí Uchijiya nuna dekaskeapi tuinak, niinak umijuidauk waittanmag wechagtin ainawai, untsu niina dekaskeapi tuinachu, chichamenash umijuinatsu nunú waittanmag wegagtin ainawai. 	 Boro kaŋ g'a cimandi, Irikoy s'a ciiti, amma boro kaŋ man'a cimandi, Irikoy ban k'a ciiti, zama a mana Irikoy Ize follonka cimandi.


Nunú tsawantinig ni jintintaiji aidau Jisusa jegaantag: —¿Yaki Apajuí inamtainish imá wagaakush atinaita? —tusag iniidau. 	 Saaya din ra no Yesu talibey kaa a do ka ne: «May no ga beeri ka bisa ikulu beene koytara ra?»


Nunú dakamua nuuwai ii Apajuiyai kajinmasa anentaibaunum iina wakanin ichichtamuk, jiju ancla tutai lanchan buchitmainchau ema ebetama numamtuk. Nu kajinmasa anentaibauwa nunak Jisukristu sujamui, nigki Apajuí pujamunum wayauwa dushakam. 	 Beeja wo no ga ti iri fundey se gaayyaŋ hari, sinjante no, gaabikooni mo no. Nga ga ti beeja kaŋ ga furo nango ra kaŋ go kosaray* taafa se jine.


Judas kuichkin kuitamin asa, kuichik chimpitain takaku asamtai, tikich anentaimsajag jista atinnum atsumna nu sumakta tusampash tawa, nuniachkush ujunauch aidau susata tusampash tawa, tiaju. 	 Zama boro fooyaŋ tammahã, za kaŋ Yahuta gonda nooru foola, hala Yesu ne a se: «Ma day haŋ kaŋ yaŋ iri ga laami nd'a bato se,» wala a ma hay fo no alfukaarey se.


Tujash dutika jukish Josek Maríajaig tsanigchauwai, eke uchi iwaiya nu akiintsaigkik, nuní pujai uchi akiinamtai adaikauwai Jisus. 	 Amma a man'a bay wayboro, kal a na izo hay. A n'a maa daŋ Yesu.


Tuinam Pedro niina kumpají aidaujai chichainak: —Dekas dekatkauk, aentsuk umigtsuk Apajuí umigkata tabauwa nuuwai jutiinuk. 	 Amma Bitros da diyey tu ka ne: «Tilas no iri ma Irikoy gana ka bisa iri ma borey gana.


Tama Juan chichaak: —Apajuí dutikata tichamuk aunak aikmaitsui. 	 Yohanna tu ka ne: «Boro kulu si hin ka du hay kulu, kala nd'i n'a no nd'a a ma fun a se beena ra.


¿Eke dekamainchauk dekapeajum aneetash aneaktsugmek, wi cinco pagkai cinco mil aents ayugkam nuigtú ampinkamtaish, wajupa chagkina aimjabiugme duka? 	 Day, hala hõ araŋ mana faham jina, wala? Araŋ si fongu buuru kunkuni guwa din boro zambar gu wano? Cilla kayna marge no araŋ du ka sambu?


Jisus takasbauwa duka shiig kuashtai, nunú makí makichik pachisa agamak, ju nugka juwig ayatak papikes piyakaintai. Aatus atí. 	 Hayey din dumi boobo go no kaŋ Yesu te, kaŋ d'i na ikulu hantum afo-fo, doŋ ay ga tammahã baa ndunnya bumbo si hin ka tirey kulu kaŋ i ga hantum gaay.


ditak ashinainai, dase senchi dasentak, kuchanak senchi tsukatmitkau. 	 Teeko haro mo sintin ka te bondayyaŋ haw beero kaŋ goono ga te sabbay se.


Tima inakshakam we, aents nunin aidaunak yajuak ikaunma apujin wejí: ‘Apuh, ame tujutmaum nunak imatiksanuk ikaunmakjai, tujash nuigtú ekeemainush awai’, tau. 	 Kala bannya ne a se: ‹Ay jine bora, wo kaŋ ni ne, a te. Hala hõ mo nangu cindi.›


Tiagtai Jisus ayaak: —Ayú, wisha tichattajime yana chichamenia jutikaja nunak, —tiu. 	 Yesu mo ne i se; «Ay mo si ci araŋ se dabari kaŋ dumi no ay goono ga hayey din te d'a.»


wika amek senchi takamtikagtakum waitkagkagtinaitam nuna dekagjame, nuigtush ame susachu ayatkum atantin, aikasmek ame ajak ajakmachbau aig, juukam yajumin asamin, ishamakun kuichkigminak takamtiksachmajai’, tau. 	 Zama ay humburu nin, zama ni ya boro no kaŋ cine ga gaabu. Ni ga sambu hari kaŋ ni mana jisi, ni ga wi mo hari kaŋ ni mana duma.›


“Yatsug aidauh Abraham wegantu aidauwah, nuigtú tikich nugkanmaya aidautijum Apajuí puyatjusjum umijin aidautigminash, Apajuí ju chicham etsegbaun antukag uwemjatnume tusa awetugmaje. 	 Ay nya-izey, Ibrahim asulo izey, da _dumi cindey__ kaŋ go araŋ ra kaŋ yaŋ ga humburu Irikoy, iri se no i na faaba sanno wo samba.


“Witjai dekas aents uwijan shiig kuitamna numamtinnuk. Wika mina aentsug aidaunak shiig dekainajai, nunisag ditashkam minak shiig dekajuinawai. 	 Ay no ga ti kuruko hanna. Ay g'ay waney bay, ay waney mo g'ay bay


“Wakaní Pegkejig minai awai nuniau asamtai mina etegtuae, ujunauch aidaun pegkeg chicham aidaun ujaktí tusa. Apajuí minak awetine, achikbau aidaush agkanmagawagtatui tusam ujaktá tusa. Wainmachu aidaushkam wainmitkakta dutikakum waitkatai aidaush ayamjukta, 	 «Rabbi Biya go ay boŋ. Woodin sabbay se no Irikoy n'ay daŋ zama ay ma baaru hanna waazu talkey se, ay n'ay donton ay ma taŋyaŋ fe tamey se, da mo-diyaŋ danawey se. Borey kaŋ yaŋ i kankam mo, ay m'i feeri k'i taŋ,


Imatikainak aents eemak weedau, ukunum minidaushkam senchi untsumkag: —¡Apu David wegantunum akiinau, Apajuí awemam mina jujú emematiagmi, jujuwai iina agkanmitkagmatnuk! ¡Nayaimpinmayanash nigki agkanmitkattawai! —wajaidau. 	 Jama kaŋ go a jine ga dira, da borey kaŋ yaŋ go a banda ga kaa, i soobay ka kuuwa ka ne: «Hosanna* Dawda Izo gaa!» «Albarkante no nga kaŋ goono ga kaa Rabbi maa ra!» «Hosanna beene kaŋ bisa ikulu ra!»


Aents aidau atumin chichagtamainak: Pakamakjum uwemainaitjume, tusa jintinjamá yujaina duka, dekas ditak juú tamawaik ashí tsupik ajapmain ainajama tajai. 	 Ay ga ba borey kaŋ yaŋ goono g'araŋ laakal tunandi ma koy ka ngey boŋ manta.


Atum anentaimsagmek, aents wainmachu uwegnum egkesá emamaina numamtuk awajkagtin ainaji, tajume. Nuigtushkam suwenum yujaidau jii ekeemattayama numamtuk awagbau ainaji, tumamjume. Atum anentaimsagmek aents Apajuí dekachu aidau, Apajuin dekaatnume tusa yain ainaji, tajume. 	 A go mo, ni ga tabbat ni bina ra kaŋ ni ga hin ka danaw daŋ fondo, ni ciya mo annura borey kaŋ yaŋ go kubay ra se.


Tiagtaishkam Pilatok Jisusan akupkata tau asa, ataktú awentsag ditan chichajak: —Dekas Jisusan akupkatjai, —tau. 	 Za kaŋ a ga ba nga ma Yesu taŋ, Bilatos ye ka salaŋ i se.


Juwi dekainaji, Abraham wegantu asaikish Apajuí aentsji ainatsug duka, ayatak Apajuí ni Uchijin anagtabauwa nuanuí kajinas anentaimaina nunú dekas Apajuí aentsjig ainawai. Apajuí diismak nunú ainawai dekaskenum niina aentsji aidauk, nuigtú Abraham wegantu aidaushkam. 	 Sanda, manti izey kaŋ i hay gaaham do no ga ti Irikoy izeyaŋ, amma day alkawlo izey no i ga lasaabu haamayaŋ.


Nuniakjum nui jau akuish etsagaitajum, dutikakjum: ‘Apajuí aentsnum inamjatnuk tsawan namput wajaschae’, tusajum ujaktajum. 	 Araŋ ma doorikomey kaŋ go a ra no baani. Wa ci i se: ‹Irikoy koytara kaa ka maan araŋ gaa.›


Tama senchi untsumkag: —¡Mantamnati! ¡Mantamnati! ¡Achigtá! —wajagtai, Pilato chichajak: —¿Atumí Apugminash wagkanuk achigtaja? —tiuwai. Nu tamashkam sacerdote apuji aiinak: —¡Aanka iina apujinchui, iina apujig Roma puja duke! —tuidau. 	 I binde kuuwa ka ne: «Kond'a! Kond'a! M'a kanji!» Bilatos ne i se: «Ay m'araŋ bonkoono kanji, wala?» Alfaga beerey tu ka ne: «Iri wo sinda bonkooni, kala Kaysar.»


Imatiagtai Jisus nuwa aidaun ayampatua: —Jerusalegnumia nuwa aidauh, minak eganjaigpajum, atumek egaamakjum uchijum anentaimtusjumesh buuttajum. 	 Amma Yesu bare i gaa ka ne: «Urusalima wayborey, araŋ ma si hẽ ay sabbay se, amma araŋ ma hẽ araŋ bumbey sabbay se, d'araŋ izey mo se.


Fariseo aidau aents ishiakbau Juagkan ausatatus jegajiag batsamtuidau nuna timatai: 	 Borey kaŋ i donton ra, afooyaŋ Farisi* fonda boroyaŋ no.


Tujash nunú ayamnagtina nui eke wayachush ainawai, yama nagkamchak chicham uwemta nu etsegbaun antuku aidauk, intimaidau asag wayachajui. 	 To. Za kaŋ boro fooyaŋ cindi kaŋ yaŋ ga furo a ra, ngey mo kaŋ se i na Baaru Hanna waazu waato mana du ka furo i ganayaŋ-jaŋa sabbay se,


Nuanuí Juagká jintintaiji aidau, judío apuji aidaujai, aentsush wajuk tudaujinash pegkemainaita tusag tudayinau, 	 Kakaw mo tun Yohanna talibey da Yahudance fo game ra, diina ra hananyaŋ boŋ.


Tujash Apajuí dutikamua nuwi kajinas anentaimaidaun, Apajuí pegkeg diiyá nuna pachis agakug tawai: “Makichkitigmekesh wainkajum: ‘Yanak aents nayaimpinum wamainun wakata’, tiag tusagmek tiigpajum” tawai. Nunú aaja anentaimainakuik, “Iina uwemtijamjatin Kristu yakí pujau wajuká nugká itawagmi”, tumaina nunin asamtai. Tujash Kristuk nugká tauwai. 	 Amma adilitaray kaŋ ga fun cimbeeri* do, ya-cine no a ga ne: «Ma si miila ni bina ra: ‹May no ga ziji ka koy hala beena ra,› (sanda hal a ma Almasihu zumandi nooya)!


Tusa iniinam dita aiinak: —Apu Jisukristuig dekaskeapi tita, nu nuniakum amek ashí amina pataim aidaujai uwemjattame. 	 I ne a se: «Ma Rabbi Yesu cimandi, ni ga du faaba, nin da ni windo almayaaley.»


Anuí apu Agripa eketa dushakam junak shiig dekawai, nuniau asamtai ni antaish shiig kajintsan wishakam chichaajai, niish junak ashí dekawapita tusan, juka uuká takatsuk ashí iwainaja takasbau asamtai. 	 Za kaŋ nin, Bonkoono, ni ga hayey din bay, ay mo ga salaŋ ni se da bine-gaabi. Zama ay ga tabbatandi kaŋ hayey din kulu no sinda wo kaŋ koma ni laakalo se, zama hayo wo manti tuguyaŋ ra no i n'a te.


Tusá tama Zacarías ayaak: —Wi, mina nuwajaí muumpakig juninnush ¿itugsanuk dekaskeap tawa duka uminkattawa titaja? —tau. 	 Zakariya ne malayka se: «Ifo gaa no ay ga woodin bay? Zama ay ya dottijo no, ay wande mo jiirey baa.»


Atumek dekaskenum Kristu pachisa etsegbau antukuitjume, nunikjum ni wajuk pujusti tusaya wakejutpawa nunisjumek pujakjum, niiniya unuimajuitjume dekaskea dushakam. 	 Daahir no araŋ maa a se, borey mo n'araŋ dondonandi, mate kaŋ cimi go Yesu ra.


Nuaduí dekatkauk Apajuí pegkegnum inapa nunuwá umigkatajum. Nuniakjumek ashí nunú aina dushakam aan kuashat jukitnaitjume. 	 Day wa jin ka Irikoy* koytara d'a adilitara ceeci jina, nga mo ga hayey din kulu tonton araŋ se.


Juna Jisus tutai: —Apuh, ¿dusha tuwig dekaskesh nuniktinaita? —tusag iniidau. Tuinam Jisus: —Duka tuwí jakau tepettawa, nuanuí chuwagkak tuwakagtinai, —tiuwai. 	 I tu a se ka ne: «Man gaa, Rabbi?» A ne i se: «Nangu kaŋ jifa go, noodin no gaadagey mo ga margu.»


Ditak suwe ejatkamua nuninun anentaimaidau asag, yamajam pujut Apajuí sukagtusbauwa nunú anentaimtutnash dakituinawai. Ditak Apajuí umigtan dakituidau asag, dekachu weenawai. 	 I laakaley go kubay ra. I sinda baa mo fundo kaŋ Irikoy ga no ra, saamotara kaŋ go i ra din sabbay se, d'i bine sandandiyaŋo mo sabbay se.


Jisus Pedrojai botenum egkemjagmatai daseg mijakui. 	 Waato kaŋ i furo hiyo ra, hawo kani.


Mina nemagtuk waittan dakitaushkam, mina jitintaijuk amaitsui. 	 Boro kulu kaŋ si nga kanjiyaŋ bundo sambu k'ay gana si hin ka ciya ay talibi.


Tuja yatsug aidau, ubag aidau Laodicea batsata nunú, nuigtú Ninfas niina jeen Apajuin emematuinak ijunaina dushakam, Pablo kumpamjamjume tusajum ujatjuktajum. 	 Araŋ ma nya-izey fo kaŋ yaŋ go Lawodisiya. Araŋ ma Nimfas da nga windo ra Almasihu marga fo.


Nuna nunik dukap tsawan pujatsaig nuwe Elisabet ejapjuku, nunik wantintsuk jeenig pujus cinco nantun inagkeakiu. 	 Jirbey din banda Alizabata, Zakariya wando te gunde. A na nga boŋ tugu handu gu ka ne:


Nunik jegaamtai sacerdote apuji aidau, judío apuji aidaushkam, dekas chichame antugtai aidaujai ijunag, Pablon pachisag apun ujaidau. 	 Yahudancey alfaga beerey da koyey kande Bulos kalima a do. I n'a ŋwaaray


Tutai Apu Jisus chichajak: “Jinta Untsug tutaya nui wetá. Nunikam Judasa jeen jegaam iniimsata Saulo daagtin Tarsonmaya pachisam, nui Apajuí aujak pujau wainkattame. 	 Rabbi mo ne a se: «Tun ka koy fonda kaŋ se i ga ne Kayante din boŋ ka Yahuta kwaara hã. Zama boro fo go noodin kaŋ se i ga ne Sawulu, Tarsus boro no.


Nunú aents aidau niiní kajinas anentaimaidaun wainu asa: —Aishmagkuh, amina tudaujum aidauk tsagkugnaje, —tau. 	 Waato kaŋ a di i cimbeero, Yesu ne: «Ay bora, ay na ni zunubey yaafa ni se.»


Andrés, Felipe, Bartolomé, Mateo, Tomás, Jacobo Alfeo uchijí, tikich Simón niina nugken agkanmitkatatus kuashat aents aidaujai chichajakua nu. 	 Andarawos mo go no, da Filibos, da Bartalami, da Matta, da Toma, da Yakuba Halfa ize, da Taddawus, da Siman Kanaana bora,


Jisus Galilea nagkama jintinkagtinuwe tabaun Pilato antuk: —¿Dekas jujú Galileanmayachukaih? —tusa iniimu. 	 Kaŋ Bilatos maa woodin, a hã hala bora din ya Galili boro no.


Nuna tusa paan etsegtai, Pedro akanak juki kakaakan chichajak: —¿Wagka amesh annush anentaime? —tiuwai. 	 A na hayey din ci i se taray kwaaray. Bitros mo n'a kaa waani ka sintin ka deen'a gaa.


Dutikawagmataishkam Apajuí jakaunak inankiuwai. 	 Amma Irikoy n'a tunandi ka kaa buukoy game ra.


Tutai carrujum awantata tima awantamtai, mai akaikiag entsanum jegaa Felipeshkam nunú aentsun yamijuí. 	 A lordi ka ne i ma torka kayandi. I boro hinka zumbu ka furo haro ra, nga, Filibos da mantawo. A te a se baptisma.


Aantsag Apajuí nemajuidaujaish maaniati nuniak depetkati tibauyi. Nuniak ashí aents nugkanmaya ditash chichaaku, jegkemtin, shuwin, puju, yagkú aina nuwish inamjati tusa idaitusbauyi. 	 I yadda a se mo a ma wongu nda hanantey, a ma te zaama nd'ey mo. I n'a no hin mo a ma kunda kulu, da jama kulu, da deene kulu da dumi kulu may.


Tujash atumek ujunauch aidauk inatsainagme. Wiyakuch aina nuuwai atumin pegkegchau awajtamainak, achigmak jujamkiag apu basatbaunum ejetamaina nunú. 	 Amma araŋ na alfukaaru kaynandi. Manti arzakantey no goono g'araŋ kankam? Manti ngey bumbey mo no goono g'araŋ candi ciiti karga jine?


Wika Apajuinak segatjime, ni ashí pegkeg aidau ajá nuna amastinme, dutijamawagmatai Wakaní Pegkejiya nunú yaimpasagmatai, atumesh ichichmamjatajum tusan. 	 Ay ga ŋwaaray a ma yadda araŋ se, nga darza arzakanta boŋ, a m'araŋ no hina nda dabari nga Biya do araŋ bina ra.


Tikich agagbaunum tawai: “Judiuchu aidautigmesh, judío Apajuí etegjamu asag Apajuí uchijí aina nujai dakujustajum.” 	 A ne koyne: «Ya dumi cindey, wa farhã Rabbi jama banda.»


Nuna taig atash awentsag shinukuí, nunitai Pedroshkam Jisus chichajak: “Atash jimajá shinatsaig, kampatumá waintsamjai tusam uugtuktinaitme” tibauwa nuna anentaimtus, buutiuwai. 	 Sahãadin-sahãadin gorongaari fo ca sorro hinkanta. Bitros mo fongu mate kaŋ Yesu ci nga se ka ne: «Za gorongaari mana ca sorro hinka, ni g'ay bayray ze sorro hinza.» Waato kaŋ a fongu woodin gaa, kal a baray.


Kampatuma juwi untsu ashí jutii aidautik lanchanum wají chimpiamuk juki utsaibiaji nayantsanum. 	 Zaari hinzanta ra iri nd'iri kambey na hiyo goy jinayey sambu ka catu haro ra.


Tujash nayaimpinmaya aents kashi tajua waiti ujati jiyaak: 	 Amma cino ra Rabbi malayka* na kasu fu meyo fiti k'i kaa taray. A ne:


Atum aaja nuniajum duwi yaunchuk agagbau aajakua nui: “Judiuchu aidauk, atum pegkegchau takatigmin Apajuin pegkegchaun chichajuinawai” tawa nu uminui. 	 Mate kaŋ i n'a hantum ka ne: «Zama i goono ga Irikoy maa kayna dumi* cindey game ra araŋ sabbay se.»


Wishakam dita aidau, Apajuik aents pegkeg aidau, pegkegchau aidau jinawajunash inanjatnapita tuina dutiksanuk tajai. 	 Ay gonda Irikoy beeje, kaŋ borey wo bumbey goono ga batu: kaŋ Irikoy ga adilantey kaŋ bu tunandi, da borey kaŋ yaŋ sinda adilitaray mo.


Nuigtushkam kuashat aents jata lepra tutain achimaku Israel aijakuí, Apajuí etsegtin Eliseo pujujakua nunú tsawantin, tujash makichkish nunú aidaunak etsagautsuk, judiuchu Naamán Siria nugkanmayaya nuna etsagajui, —tiuwai. 	 Annabi Iliyasu* jirbey ra mo, jiraykooni boobo go no Israyla laabo ra, amma i mana baa afo hanandi i ra, kala day Naaman, Suriya laabu boro fo.»


Jutiishkam duwikik antsaik, ashí ii pegkegchau takastasa wakejamuk, ii pegkegchau anentaimtamujig wakejusa takainaku batsamajakuitji. Nunijakú asajin, Apajuik tikich aents pegkegchau takaidaun suwimkan suwakug jutiijai suwimkanak sujamain aajakuí. 	 I game ra mo iri kulu n'iri gora te doŋ, iri bine* ibaay laaley ra. Iri goono ga bine ibaay d'iri fonguyaŋey gana. Iri zunubi daa kaŋ iri hay d'a sabbay se mo iri ciya boroyaŋ kaŋ se Irikoy bine ga tun, danga boro cindey cine.


Ditak makichkia nunak dutikawagtatus anentaimtuidau asag, ashí ditá inamtaijiya nunak, nunú kuntin muun kapantua nu inamjati tusag idaitusagtinuyi. 	 Iwaya din mo, ikulu miila folloŋ no: i ga ngey dabaro da ngey hino no alman laala se.


Wi, ‘inakak apujin nagkaesauchui’ timajim duka aneaku atajum. Mina waitkagsaju aina dutiksajag atumnashkam waitkagmasagtinai. Mina chichamjun antugtukag umiidauk atum etsegbaun antuinakush, dutiksag umikagtatui. 	 Araŋ ma fongu nda sanno kaŋ ay ci araŋ se: ‹bannya si bisa nga koyo›. D'i n'ay gurzugandi, i g'araŋ mo gurzugandi. D'i n'ay sanno gana, i g'araŋ wano mo gana.


Nuniau asamtai tajime, juajuí pujawai makichik aents atum umigmain jega Apajuí ememattaya nuna nagkaesau. 	 Amma ay ga ne araŋ se, wo kaŋ ga bisa Irikoy windo beeray go ne.


Tujash Apajuik niina Uchijin pachisag: “Apajuiyah, amek ajumaish pegkeg aina duke takaakum tuke inamtinaitme. 	 Amma nga Izo boŋ a ne: «Ya Irikoy, ni koytaray karga ya hal abada abadin wane no. Ni koytaray sarjilla ya sarjilla kayante no.


Imaninaig Jisusak ni dutikam atinjinak shiig dekagmamu asa, paan ditá emtin wajantá: —¿Ya egagme? —tiuwai. 	 Yesu binde ga bay hay kulu kaŋ goono ga kaa nga gaa. A fatta ka ne i se: «May no araŋ goono ga ceeci?»


Wi yamai junak mina uwejuí letra muuntai agatjim ju diistajum. 	 Wa guna biir'ize bambatey wo kaŋ ay goono ga hantum araŋ se d'ay kamba.


Yamaik shiig dekainaji, ditak Apajuin dekaskeapi tuinachu asag, Apajuí ditan nugká anagkuauwa nuwig wayachajui. 	 Iri di mo kaŋ i mana du ka furo, zama i man'a cimandi.


Tikich tsawantai Jisus Apajuin aujak pujuttaman wainkaju. Nunik ashimkamtai makichik ni jintintaiji jegantun: —Apuh, Apajuish wajuk aujmainaita nunú jutiish jintinkagtuata, Juan ni jintintaijin jintintujakua dutiksamek, —tau. 	 Han fo, kaŋ Yesu go nangu fo ga te adduwa, kaŋ a te ka ban, kal a talibey ra afo ne a se: «Rabbi, m'iri dondonandi adduwa, mate kaŋ cine Yohanna na nga talibey dondonandi nd'a.»


Imatiagtai wajumak fariseo nui pachitkau aidau: —Jintinkagtinuh, amina nemagtamin aidau imataina nu imattsuk itatjata tusa itatmitkajia, —tuidau. 	 Farisi fonda boro fooyaŋ mo kaŋ go borey marga game ra ne Yesu se: «Alfa, ma deeni ni talibey gaa.»


Nuna tujuti, makichik tagkan dekapatia nuninun sujusá: “Wetá, nunikam jega Apajuí emematku ijuntaiya nu, altar puja nujai dekapata. Dutikakum dekapagta wajupa aentsua nui utsanawajash Apajuinash emematuinawa nu. 	 I n'ay no kwaari sanda goobu cine ka ne: «Tun ka fuwo kaŋ ra i ga sududu Irikoy se nda sargay feema neesi, ka borey kaŋ yaŋ ga sududu a ra mo kabu.


Nayaimpinmag mina Apag pujamunmag kuashat agkan awai atum pujumainuk. Nu achakuig ujamaitsujime. Nu iman au asamtai, wi atum pujustinnak umigkatjime tusan wegajai. 	 Ay Baaba windo ra goray nangu boobo go no. Da manti yaadin no, doŋ ay ga ci araŋ se, zama ay goono ga koy ka nangu soola araŋ se.


Aikasmek Trifena, Trifosajai Jisukristu takatjin takainak batsata nu, tuja iina aneetai ubag Pérsida Apu Jisusdaun shiig senchi takasua dushakam kumpamjutuatajum. 	 Wa Tarifana da Tarifosa fo, kaŋ yaŋ goono ga goy Rabbi ra. Wa Barsida kaŋ borey ga ba gumo fo, kaŋ na goy boobo te Rabbi se.


tujash atum mina atsumjuinajum nuna dekau asan, 	 Amma a ga bisa araŋ se d'ay ga goro gaahamo ra.


Jisus chicham etsegtugkatajum tusa etegkamu aidau, aents dutikmainchau aidaun ashí aents wainainamunum kuashat iwainaidau; tuja Jisusa nemajin aidaushkam jega Apajuí ememattai Salomón waiti ujagbaunum ashí ijunaidau. 	 Alaama nda dambara hari boobo goono ga te diyey kambey do jama ra. I kulu mo goono ga margu Suleymanu tanda ra da bine folloŋ.


Nudiagtai sacerdoten apuji aidaushkam: Lázaro maami, tusag chichaman umigkajui, 	 Amma alfaga beerey te saaware ngey ma Liyaziru mo wi,


Tujash tibau aig, makichik tumig nagkaemakmatai jiinjabiaji. Nunika wegajin ashí Jisusa nemajin aidauk, ditá nuwe uchijí aidaujai uyuntamas miniyanume yaaktan ukukiag, nunikagmatai nui kaamatkanum utsanawaja ashí tikishmakaja Apajuí ausabiaji. 	 Waato kaŋ iri na jirbey din toonandi, iri fatta k'iri diraw te. Ikulu mo, d'i wandey d'i izey, n'iri dum kala kwaara banda. Iri gurfa noodin teeko me gaa ka adduwa te.


duka yamaik jutii ni wegantu ainag nui uminkae, Jisusan inankiuwa nuaduí. David Salmo2.7num agak tiuwai: ‘Ametme mina uchigmek, wi akiinati tima akiinau asam, nuaduí pujutnash wiki amasjai’, tibauwa nunisag. 	 a n'a toonandi iri, kaŋ ga ti i izey se, za kaŋ a na Yesu tunandi, mate kaŋ i hantum Zabura hinkanta ra ka ne: ‹Ni ya ay izo no. Hunkuna no ay na ni hay.›


Nuna imatjutpainakuish shiig aneasjum dakujustajum, atum nayaimpinum jukitna duka wají shiig pegkeg kuashat ajutjamaidau asamtai. Atumi muunjum aajakajua dushakam, yaunchuk Apajuí etsegtin batsamajakajua nunashkam aatus waitkasaju ainawai. 	 Wa farhã han din hane ka sar bine kaani sabbay se, zama wa guna, araŋ alhakku beero go no beena ra. Zama yaadin cine no i kaayey te annabey se.


Nuna timatai Pablon asutiatatus ijunjaushkam ukukiagmayi. Comandanteshkam “Romanmaya aentsuitjai” tutai antuk, ni jigkagtajum tusa inamjau asa senchi sapigmakmayi. 	 Borey binde, kaŋ yaŋ goono ga soola ngey m'a barzu ka du ka cimo bay, fay d'a sahãadin. Wongu nyaŋo mo humburu, waato kaŋ a du ka bay kaŋ Bulos ya Romance no, zama a jin ka Bulos haw.


nigka Aentsmaga Akiinauwaitak Apajuí pegkegma imanuk aajakuí, iman asa maamu anean nantaak Apajuí Uchijí senchigtina nunak iwainmamkauwai. 	 I n'a daahirandi mo nda gaabi kaŋ Irikoy Izo no, hananyaŋ Biya do a tun ka fun buukoy game ra yaŋo do.


Nunik ashimak, Simogkan chichajak: —Wiyankam ejapeen emam redjum ajugkam namak maata, —tiuwai. 	 Waato kaŋ a salaŋ ka ban, a ne Siman se: «Ma tuti ka koy naŋ kaŋ ga guusu, k'araŋ taarey zumandi zama araŋ ma du.»


Apajuiyai kajintsá anentaibauwai Israel aents aidaush, nayants kapantu tutainum bukunum katimaina nunikag katiajajui. Tuja Egiptunmaya aidaush ditash nunisag katiagtakamag jakekajui. 	 Cimbeeri ra no Israyla izey na Teeku Cira dumbandi, danga laabu kogo boŋ. Amma Misirancey, waato kaŋ i ne ngey ga te yaadin, haro n'i gon.


Nu dutikawajam ditá jeen jukiag yujumkan ajamsajui. Nu aentsuk ashí ni patayijai shiig aneasaju, Apajuiyai dekaskeapi tusag sujumankaju asag. 	 A kond'ey nga windo ra k'i no ŋwaari. A farhã gumo, nga nda nga windo kulu, zama i na Irikoy cimandi.


Buukeajuish asaitaikish nijatkashmaume; tujash jujú kugkuinui dawejun nijatjuje. 	 Ni mana ji soogu ay boŋo boŋ, amma wayboro wo, a na waddi soogu ay cey boŋ.


Aents tsagajush nuwig wajaun wainaidau asag, aikag nuní atsu jama tusag tumain dekapenachu. 	 I go ga di mo bora kaŋ du baani go ga kay i banda, i sinda mo hay kulu kaŋ i ga ci.


Nunittaman iwishin griego chichamaik Elimas tutaya nu, Apu Sergion utugchatan aputau: Chichaman antuk dekaskeapi ti tau asa. 	 Amma Alima, kaŋ ga moodabal te (woodin no ga ti a maa feerijo), goono ga gaaba nd'ey. A ceeci nga ma maykwa bare k'a kaa cimi fonda gaa.


Tujash Jisusak senchi jiyau, dekajuawainum tau asa. 	 Amma a deeni i gaa gumo ka ne i ma s'a bangandi.


“Tujash atum fariseo aidau, chicham umiktinun jintinkagtin aidaujai Apajuin umijuina nuna nagkaesau umigchakjumek, Apajuí inamak achatin ainagme. 	 Zama ay ga ne araŋ se: d'araŋ adilitara mana bisa asariya* dondonandikoy da Farisi fonda borey wano, yaadin gaa araŋ si furo beene koytara ra, baa kayna.


Nuna tutai niina jintintaiji aidauk ditak pempeentunikiag iniininak: —¿Wajuk nunash takua, wajumak tsawantai minak waitkashtatjume, nunikjum dukapech tsawan asajum ataktú waitkattagme, eke mina Apajuí wegatsaig tujamji? 	 A talibey ra afooyaŋ binde ne care se: «Ifo no a goono ga ne iri se wo: ‹A cindi kayna fo araŋ si ye ka di ay, a cindi kayna koyne araŋ ga ye ka di ay›, da mo: ‹Zama ay goono ga koy Baaba do›?»


Dutiktatman wainkag nui ijunu kajekag: —¿Wagka ibau kugkuinnash aikash ajapeawa? 	 Amma boro fooyaŋ go noodin kaŋ te bine. I ne ngey nda care se: «Ifo se no i na waddo wo halaci?


Takug niina uwejen, dawenmashkam achiamu aajakua nuna ditan inaktusajui. 	 Kaŋ a na woodin ci, a na nga kambey da nga cey cab'i se.


Atumek utugchat ajutjamainakuish pempeentunikjum yainiktajum, aaja dutikdayakjum Kristu timawa nu umiktatjume. 	 Araŋ ma care tiŋay sambu. Woodin gaa no araŋ ga asariya kaŋ Almasihu no toonandi.


Tima Jisusan jegajiag ujakaju, nuninak: —Au capitanik dekas wait aneasam yaimainaitme. 	 Ngey mo, waato kaŋ i to Yesu do, i n'a ŋwaaray da himma ka ne: «Bora kaŋ se ni ga woodin te, a to r'a,


Tujash yamaya juwi nagkamsanuk wi Apajuí Uchijiyaitkun Aentsmagan Akiinauwaitag nunak, Apajuí ashí senchigtina nuna untsujin ekeemsattajai, —tiuwai. 	 Amma ne ka koy jine Boro Izo ga goro Irikoy dabari kambe ŋwaaro gaa.»


Untsu tikich pegkegchaun takagtamsau tsagkugchataik, Apajuishkam atumi tudaugminash tsagkugtamjashtatui. 	 Amma d'araŋ si borey taaley yaafa i se, araŋ Baabo kaŋ go beena ra mo si araŋ yaafa nd'araŋ taaley.


Nuna tusa machik eketaig, tikitchakam aikasag: —Amesh Jisusa jintintaijitamjama, —tau. Tama Pedro ayaak: —Atsa, wichauwaitjai, —tau. 	 A gay kayna, kala boro fo di a ka ne: «Ni mo i boro fo no.» Amma Bitros ne: «Albora, manti ay.»


Tutai Jisus ayaak: —Wi ju nugka juwi tauwaitag nunak, aents aidau: Wika pegkegchau asan wainmachua nuninaitjai, nunin asan Apajuinak dekatsjai tumamainak, Apajuin tsagkugtugta tama, ditá pegkegchauji tsagkujam, wainbaujai betek wetinme; nuniai tikich aidau: Wika pegkegchaunak takachujai, nunin asan wainmaujai betekaitjai tumamaidau asamtai, Apajuí ditá pegkegchauji tsagkujacham, Apajuinak dekatsuk wainmachujai betek juwakagtin asamtai, tauwaitjai, —tiuwai. 	 Yesu ne: «Ciiti sabbay se no ay kaa ndunnya wo ra hala borey kaŋ yaŋ si di ma du ka di, borey kaŋ yaŋ go ga di mo ma ciya danawyaŋ.»


Tujash juwig atsawai, nigka nantakne ni timaya nunisag. Juwi tantajum Apú ukusagma nunú diistajum. 	 Amma a si neewo, zama a tun, sanda mate kaŋ cine a ci din. Wa kaa day ka di. Nango kaŋ Rabbi kani neeya.


Nuna takui antukaja jutii, Cesareanmaya aidaujai ijuntuja, Pablo chichagku: —Dekas Jerusalegkak weepa, —tibaiji. 	 Waato kaŋ iri maa woodin, iri nda kwaara borey kulu na Bulos ŋwaaray ka ne a ma si koy Urusalima.


Nunisag Jisukristu dekaskea nuna betek etsegna nudaushkam ajutjamtinme. Nigka aents jaká nantashtain nagkamak ni nantakiu asa, ashí ju nugka juwiya apu aidaun nagkaesau senchigtinai. Kristuk jutii anempau asa ni numpe ukaejauwa nuaduí ii tudaujin suwimak jumaina nuna agkanmitkagmauwai. 	 I ga fun Yesu Almasihu do mo, nga kaŋ ga ti seeda naanaykoy, boro jina kaŋ tun ka fun buukoy game ra, ndunnya koyey maykwa mo no. Nga kaŋ ga ba iri, kaŋ n'iri feeri iri zunubey gaa nga kuro ra,


Tutai Jisus chichajak: —Auk idaisata, aents wakanin jakaujai betekak batsata nu, apa jakamtaish ukustin atinme, amek yamai nagkamsamek mina chichameg yamagma nu etsegkum, Apajuí aentsnum inama nu pachismesh etsejata, —tiu. 	 Amma Yesu ne a se: «Ma fay da buukoy i ma ngey buukoy fiji. Amma nin wo, ni ma koy ka Irikoy koytara baaru fe.»


nu imanik suwimkan juwak waittai, wainkag ikaag ijunas: “¡Wait anentajame ame dekas Babilonia yaakat muun senchigtin aajakuitkum, pachiachmau suwimak juwakum waitiam duwi!”, awajiagmayi. 	 I goono ga kay nangu mooro a gurzuga humburkumay sabbay se ka ne: «Kaari! Kaari! Babila* birni beero, birni gaabikoono. Zama guuru folloŋ ra no ni ciito kaa.»


Atumshakam numamtuk, ashí pegkeg aidauk takaakjum iwainaktajum, tikich aents aidaush wainainak ditashkam Apajuí nayaimpinum pujuuwa nuna ememattinme tusajum. 	 Yaadin no araŋ mo. Wa naŋ araŋ annura ma kaari borey jine, zama i ma di araŋ goy hanney, hal i m'araŋ Baabo kaŋ go beena ra beerandi.


Uwemtikagtina nunak yamaik mina jiijuí wainkajai, 	 Zama ay moy di ni faaba


Nuaduí atumek kuitamamkatajum, ashí juna pachisnuk yaunchuk emtikan tibaijime. 	 Amma araŋ ma haggoy. Wa guna, ay jin ka hay kulu ci araŋ se.


Tutai Jisus chichajak: —¡Dekas Apajuí chichamen antukag umiidau, nuní nagkaemas shiig aneasagtinai! —tiuwai. 	 Amma Yesu ne: «Sanku fa borey kaŋ yaŋ ga maa Irikoy Sanno k'a gana ya albarkante yaŋ no.»


Apajuin aujkunush ashí atum aidautigmin pachisan shiig aneasan tuke segattsanké ajime. 	 Alwaati kulu ay adduwey kulu ra ay goono ga ŋwaarayyaŋ te araŋ kulu se da farhã.


Apajuí ashí dutika nu anentaimtustajum. Nunú ni dutikamua nu dekamtijamui nigka shiig wait anenkagtina nuna, nuigtú pegkegchau takaakjuminig suwimkan amastatjime tibaujinash betek umina nunashkam. Apajuik mina pataag judío aidau tupanjamu asa ditan idaisauwa duwi iwainmamkauwai ni pegkegchau takaakjuminig, suwimkan amastatjime tibaujinak betek umina nuna. Atum judiuchu aidautigminak Apajuí ni wait anenkagtamujin iwaintugmainawai. Nunak atumek Apajuiyai kajintsá anentaimkujum pegkeja duke takaakjum pujuagtai, Apajuí tuke wait anenjabiagti tusan tajime, nuniachkugmek numí kanawe tsupika ajaptaya numamtuk awajam aijum tusan. 	 Wa guna Irikoy booriyaŋo d'a sandiyaŋo mo. Borey kaŋ yaŋ kaŋ din se, a sandiyaŋo no, amma ni wo se Irikoy booriyaŋo no, da day ni munye a booriyaŋo ra. Amma da ni mana munye, kulu a ga ni dumbu ka ni kaa.


Duwikik toro aidau, chivo aidau numpen jukiag, nuigtú baka tsakat apeamu yukujinashkam jukiag, aents pegkegchau waigkú aidaun yukujakú ainawai, Apajuí ememattasa uminbaunmag pegkeg atinme tusag. 	 Zama hincin da yeeji kuri, da handayze boosu kaŋ i ga say-say borey kaŋ ziibi boŋ g'i fay waani k'i hanandi gaaham do.


Elisabet tsawanji uminkamtai aishmagkun uchigmakui. 	 A go no mo, Alizabata jirbey to kaŋ a ga hay, hala mo a na ize alboro hay.


¡Duka makichkish nuninuk anentaimaitsugme! Apajuik pegkegchaunak takachui. ¿Apajuish wajuk ashí aents aidaunash suwimkanash sumainaita, niish pegkegchaun takauwaitkush? Nunak dutikmaitsui. 	 Da yaadin no, doŋ mate no Irikoy ga te ka ndunnya ciiti?


Tusá ujakajam: Wagkag ankae diisagmi, tusag wejiajui. Nunik Jisus pujamunum jegakmag, aents wakan pegkegchau egkemtuamu aajakua duka pegkeg wajas, shiig anentaimas Jisusai ayaumas nugkutai nugkujá ekeemtatman wainkaju. Nunittaman wainkag senchi ishamkaju. 	 Borey fatta mo ka kaa ka di haŋ kaŋ te. I kaa Yesu do ka bora gar kaŋ banda follayey fun. A gonda bankaaray, a gonda nga laakalo, ga goro ganda Yesu jarga. Hal i humburu.


Nunikmatai iwaijin aishmagkun uchigmaku, dutika uchi pempetaiyai pempeag tagku ayugtainum egkeauwai, ijagka kajiitainig dita ayamainuk agkantak atsusú asamtai. 	 A na nga hay-jina hay, alboro. A n'a didiji nda zaara-zaarayaŋ k'a jisi garba fo ra, zama nangu si no i se yaw fuwo ra.


—Tujash mina pachittsagmek makichik aentskesh ujakaigpajum, —tiuwai. 	 A n'i gongormandi i ma si nga baaru ci boro kulu se.


Nunika ashí ashinkawa Siracusa anumtainum anumkabiaji, nunika nui kampatum tsawan pujusabiaji. 	 Iri zumbu Sirakusa ka te jirbi hinza noodin.


Wika duwikik yamajam chichama juna umiktatus wakegaidaunak egakan maatasan, ashí nuwaí nuwaima yajuakan aents achiká chimpitainum chimpiyajai. 	 Ay na fondo wo borey gurzugandi mo, hal a to fundi ciine gaa. Ay na alborey da wayborey haw ka kond'ey ka daŋ kasu.


Wakaní Pegkejiya nu mina imanjua nunak iwaintugmak, imá midaunmayanak atumnak dekamtijamattagme. 	 A g'ay beerandi, zama a ga sambu ay waney ra k'araŋ kabarandi nd'ey.


Wika ejapeen wajantan atumi emtin chichaktakaman, sapigmakun chichamainchau dekapeakun puyatkan kujaibiajai. 	 Woodin sabbay se no ay g'araŋ fahamandi nda woone: boro kulu si no kaŋ ga salaŋ Irikoy Biya do ka ne: «Yesu ya laalante no!» Boro kulu si no mo kaŋ ga hin ka ne: «Yesu ya Rabbi no!» kala day Biya Hanno do.


Apu Davitak Apajuí wait anenjamu asa, Jacob wegantu Apajuijiya nudaun jegan jegamkatatus wakejukui. 	 Dawda wo du gaakuri Irikoy jine. A na Irikoy ŋwaaray mo nga ma du ka nangoray cina Yakuba Irikoyo se.


Aatus nuniau asamtai judío aidaushkam, Jisusak Apajuí awemachbauwai tumainchau dekapedau. Wagki duwik Apajuin etsegtin aidau Jisus pachisa agagbaun iwaintug: “Ju Jisus taji duke Kristuk”, tau asamtai. 	 Zama taray kwaaray no a na Yahudancey zeeri nda gaabi ka cabe i se Irikoy Tira Hanney ra kaŋ Yesu no ga ti Almasihu.


(Jisusak yamijatjachui niina jintintaiji aidau yamijatjaju ainawai.) 	 (Amma Yesu bumbo siino ga baptisma te, kal a talibey.)


sacerdote apuji aidau, chicham umiktinun jintinkagtin aidaujai, aentsun ishamaidau asag, Jisus wajuk maawajik tusag chichaidau. 	 Alfaga beerey da asariya dondonandikoy goono ga ceeci mate kaŋ ngey ga te ka Yesu wi, zama i goono ga humburu borey.


Ashí aents ju nugka juwi pujutan imá senchi wakegak, mina nemagtuk waittan dakitauk uwemjashtin ainawai. Untsu ashí aents mina nemagtuk pujus, nuigtú yamajam chichaman etsejak pujus jaina nu uwemjagtin ainawai. 	 Zama boro kulu kaŋ ga miila nga ma nga fundo faaba, a fundo ga daray. Amma boro kulu kaŋ ga nga fundo nooyandi in da Baaru Hanna sabbay se, a g'a faaba.


Tama Agripa ayaak: —Machikiuch nu pachisam tame duwikik, minash Jisusan nemagkati tusam wakejutam, —timayi. 	 Agariba ne Bulos se: «Alwaati kayna wo ra no ni ga ba ni m'ay ciya Almasihu ganako?»


Tama dita aiinak: —Jutiik ame pegkeg iwainajam takaamunmag kayaik tukumaitsujime, amek dekas shiig aentsuitkum Apajuí pegkegchau chichagkum, Apajuiya imanuk jumamam duwi kayaik tukunjattame. 	 Yahudancey tu a se ka ne: «Goy hanno sabbay se iri si ga ni catu bo, amma Irikoy alaasiray sabbay se no, zama nin kaŋ ga ti boro, ni ga ni boŋ himandi Irikoy.»


Imatikan kuashat mijanai yumainun, wají aidaunash ijumjan, nuaduí jegá ayamkun pujusan shiig yuwakun, umutainash umakun shiig aneasan pujustajai’, tiuwai. 	 Ay ga ne ay fundo se mo: Ay wo, ay gonda arzaka boobo ga jisi kaŋ ga te ay se jiiri boobo. Ay ma fulanzam, ya ŋwa, ya haŋ, ay m'ay waate ŋwa.›


Nuna aatus tuinakushkam makichkish bakumainchaun tuidau. 	 Amma baa woodin yaŋ ra, i seedey mana saba.


Nunikag Jisusan: —Wait aneasam ju ii nugkega juwig pujutsuk yajá weta, —tusag segajui. 	 Amma ngey wo soobay ka Yesu ŋwaaray ka ne a ma fun ngey laabo ra.


Nunik achiká jukiag aents achiká egketainum egkeawag ukukiaju etsa akagu asamtai, kashin dekajuami tusag. 	 I na diyey di ka daŋ kasu kala suba, zama wiciri kambo ban ka to.


Tuja makichik aentskesh: “Wisha uwemjatnashitag” tinujai, tusa utujimas anentaimaidau ainakuish, anenkai shiig ujaktajum. 	 Wa suuji cabe boro fooyaŋ kaŋ gonda sikkayaŋ se.


Tama ni ayaak: —‘Amina Apujum Apajuiya nu imá senchi aneeta, nuniakum imá niinig anentaimsam pujustá, Apajuinu pegkeg aina duke dekaata, ashí Apajuí wakega duke takastá, nuniakum amijai ijutkamushkam amek anenmamsam aneeta’ tawai, —tiu. 	 Bora tu ka ne «Kala ‹ni ma ba Rabbi ni Irikoyo da ni bina kulu, da ni fundo kulu, da ni gaabo kulu, da ni laakalo kulu mo.› Woodin banda, ‹ni ma ba ni gorokasin danga ni boŋ cine.› »


Aents mina umigtuktatus wakegauk nemagtuktinme, mina umigtin aidauk wijai pujusagtinai, tuja mina umigtin aina nunak mina Apagshakam eme anentinai. 	 Boro kulu kaŋ ga may ay se, kal a m'ay gana. Naŋ kaŋ ay go mo, noodin no ay tamo ga bara. Boro kulu kaŋ ga may ay se, ay Baabo ga bora din beerandi.


Nuna tusa Pablo ataktú yakí waka, Jisus mantamnamujin anentaimtusag pagkan puug yuwa chichá chichagkagtakua, tuke tsawampag weuwai. 	 Waato kaŋ a ye ka kaaru koyne, ka buuru ceeri ka ŋwa, gaa no a soobay ka salaŋ i se kala mo bo. Waato gaa no a dira noodin.