Tyotseineiiⁿ chaˈcwijom nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ, tsoom: —Toom cweˈ xuee jeˈ cwilaˈno̱ⁿˈyoˈ ljoˈ na macaⁿnaˈ cha nnda̱a̱ ljoya tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom ñˈeⁿndyoˈ. Sa̱a̱ jeˈ cweˈ wantyˈiuuˈ mˈaaⁿnaˈ jo nda̱a̱ˈyoˈ. 	 گفت: «اگر تو نیز می‌دانستی هم در این زمان خود آنچه باعث سلامتی تومیشد، لاکن الحال از چشمان تو پنهان گشته است.


Quia joˈ toˈñom Simeón yuˈndaa, teiˈcaljoom juu lˈo̱o̱ⁿ. Tyolcweeⁿˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. Tsoom: 	 او رادر آغوش خود کشیده و خدا را متبارک خوانده، گفت:


Juu ljeii na tqueⁿ Moisés, teiljeiinaˈ cjooˈ lcaaˈ ljo̱ˈ. Ñeseixmaⁿnaˈ na caxueenaˈ hasta tyochˈeenaˈ na caxuee nnom Moisés, meiⁿ leicanda̱a̱ ntyˈiaa nnˈaⁿ Israel nnoom ndoˈ juu na caxuee nnoom cheⁿndyocheⁿ tjanduuˈnaˈ. Juu ljeiiˈñeeⁿ na seijndaaˈñenaˈ na cwiwje nnˈaⁿ, tyjeeˈnaˈ ñequio na caxuee na cwiluiiñe Tyˈo̱o̱tsˈom, 	 اما اگر خدمت موت که در حرف بود و برسنگها تراشیده شده با جلال می‌بود، بحدی که بنی‌اسرائیل نمی توانستند صورت موسی را نظاره کنند به‌سبب جلال چهره او که فانی بود،


Calˈaˈyoˈ tyˈoo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom na nchii xcwe ncuee na teiⁿ, meiⁿ nchii xuee na cwitaˈjndyee nnˈaⁿ na nlcaⁿnaˈ na caleiˈnomˈyoˈ nawiˈñeeⁿ. 	 پس دعاکنید تا فرار شما در زمستان یا در سبت نشود،


Quia na tjaqueⁿˈeⁿ quiiˈ wˈaa, tyˈentyjo̱ naⁿnchjaaⁿˈñeeⁿ naxeeⁿˈeⁿ. Tsoom nda̱a̱na: —¿Aa cwilayuˈyoˈ na nnda̱a̱ nntsˈaaya na nntyˈiaˈyoˈ? Tˈo̱o̱na nnoom jluena: —Ta, cwilayuuˈâ na nnda̱a̱ nntsaˈ. 	 و چون به خانه در‌آمد، آن دوکور نزد او آمدند. عیسی بدیشان گفت: «آیا ایمان دارید که این کار را می‌توانم کرد؟» گفتندش: «بلی خداوندا.»


Tˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ, tsoom: —Aa nchii mawaa ljeii ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na matsonaˈ: “Wˈaya tseixmaⁿnaˈ wˈaa yuu chaˈtso nnˈaⁿ tsjoomnancue cwilaˈneiⁿna nnom Tyˈo̱o̱tsˈom.” Sa̱a̱ ˈo cwilˈaˈyoˈ juunaˈ chaˈcwijom tsueˈtsjo̱ˈ yuu na cwicatooˈndye naⁿcantyˈue. 	 و تعلیم داده، گفت: «آیامکتوب نیست که خانه من خانه عبادت تمامی امتها نامیده خواهد شد؟ اما شما آن را مغاره دزدان ساخته‌اید.»


Ndoˈ na mantyjiiyaya na ljoˈ, matseiˈno̱ⁿˈa na nncˈo̱ⁿtya̱ cantyja ˈnaⁿˈyoˈ cha nnteijndeiinaˈ ˈo na nntsatsatiˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo ndoˈ na tˈmaⁿti nñequiaanaˈ na neiⁿˈyoˈ na cwilayuˈya nˈomˈyoˈ ñˈeⁿ jom. 	 و چون این اعتماد را دارم، می‌دانم که خواهم ماند و نزد همه شما توقف خواهم نمود بجهت ترقی و خوشی ایمان شما،


’Sa̱a̱ matsjo̱o̱ya nda̱a̱ˈ ˈo nnˈaⁿ na cwindyeˈyoˈ ñˈoom na mañequiaya: Cˈomˈyoˈ na wiˈ nˈomˈyoˈ nnˈaⁿ na jndoo ˈo. Ndoˈ calˈaˈyoˈ na ya nnˈaⁿndyoˈ ñˈeⁿ nnˈaⁿ na ticueeˈ nˈom ˈo. 	 «لیکن‌ای شنوندگان شما را می‌گویم دشمنان خود را دوست دارید و با کسانی که ازشما نفرت کنند، احسان کنید.


Quia joˈ Jesús seicoomˈm ndyueena na ticaluena nnom meiⁿcwii tsˈaⁿ ljoˈ tuii. Ndoˈ tsoom na quiana na nlcwaˈ yuscuchjooˈñeeⁿ. 	 پس ایشان را به تاکید بسیار فرمود: «کسی از این امر مطلع نشود.» و گفت تا خوراکی بدو دهند.


Ndoˈ jnda̱ na jluiˈna watsˈom, tyˈena waaˈ Simón ñˈeⁿ Andrés, ndi ñˈeⁿ Jacobo ñˈeⁿ Juan. 	 و از کنیسه بیرون آمده، فور با یعقوب ویوحنا به خانه شمعون و اندریاس درآمدند.


Ndoˈ ntyˈiaya yuscuˈñeeⁿ, chaˈcwijom na cañeⁿ na jeeⁿ neiiⁿˈeⁿ matseicwjeⁿ nnˈaⁿ na cwiluiindye cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, na tyotjeiˈyuuˈndye cantyja ˈnaaⁿˈ Jesús. Quia na ntyˈiaya jom jeeⁿ seitsaⁿˈnaˈ ja. 	 وآن زن را دیدم، مست از خون مقدسین و از خون شهدای عیسی و از دیدن او بی‌نهایت تعجب نمودم.


Jluiiˈâ joˈ joˈ ndoˈ cwiicheⁿ xuee teiˈno̱o̱ⁿyâ ndyuaaxeⁿncwe na jndyu Quío. Cwiicheⁿ xuee squia̱a̱yâ ndyuaaxeⁿncwe Samos. Jnda̱ chii saayâ taˈjndya̱a̱yâ ndyuaa Trogilio. Cwiicheⁿ xuee saatya̱a̱yâ squia̱a̱yâ tsjoom Mileto. 	 و از آنجا به دریاکوچ کرده، روز دیگر به مقابل خیوس رسیدیم وروز سوم به ساموس وارد شدیم و در تروجیلیون توقف نموده، روز دیگر وارد میلیتس شدیم.


jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom na ñˈeⁿ seiyoomˈm. Mañejuuti na mañequiaa na cwitandoˈxco lˈoo, ndoˈ machˈee na cuaa ˈnaⁿ na tijoom ñetuaa. Luaaˈ matseicanda̱a̱ˈñenaˈ chaˈxjeⁿ matso ñˈoomˈm na teiljeii na matsonaˈ: “Ja maquia̱ⁿya ˈu na cwiluiindyuˈ tsotye chaˈtsondye nnˈaⁿ.” 	 (چنانکه مکتوب است که تو را پدر امت های بسیار ساخته‌ام )، در حضورآن خدایی که به او ایمان آورد که مردگان را زنده می‌کند و ناموجودات را به وجود می‌خواند؛


Tileicatseiˈno̱ⁿˈa chiuu na matjo̱ⁿya na tileicatsˈaaya ljoˈ na ñeˈcatsˈaa, yacheⁿ matsˈaayo̱ya majoˈto ljoˈ na jeeⁿ jndo̱ya. 	 که آنچه می‌کنم نمی دانم زیرا آنچه می‌خواهم نمی کنم بلکه کاری را که از آن نفرت دارم بجامی آورم.


Meiⁿ ticaⁿnaˈ na cwjiˈyuuˈñe tsˈaⁿ nnoom cantyja ljoˈ laˈxmaⁿ nnˈaⁿ, ee maxjeⁿ mantyjeeⁿ chiuu nˈomna. 	 و از آنجا که احتیاج نداشت که کسی درباره انسان شهادت دهد، زیراخود آنچه در انسان بود می‌دانست.


Jndii tsaⁿˈñeeⁿ na seineiⁿ Pablo. Ndoˈ nquiee ntyˈiaaⁿˈaⁿ juu, ee seiˈno̱o̱ⁿˈo̱ⁿ na tseixmaⁿ tsaⁿˈñeeⁿ na matseiyuˈya tsˈom na nlcoˈyanaˈ juu. 	 چون او سخن پولس رامی شنید، او بر وی نیک نگریسته، دید که ایمان شفا یافتن را دارد.


Quia na jnda̱ tmaaⁿ, tueˈcañoom Jesús, tjacjom nacañoomˈ meiⁿsa ñequio canchooˈwe nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê. 	 و چون وقت رسید با دوازده رسول بنشست.


Quia joˈ ntˈom nnˈaⁿ tmaaⁿˈ fariseos jluena: —¿Chiuu na cwilˈaˈyoˈ cwii na ticatsa̱ˈntjomnaˈ xuee na cwitaˈjndyee nnˈaⁿ? 	 و بعضی از فریسیان بدیشان گفتند: «چرا کاری می‌کنید که کردن آن در سبت جایز نیست.»


Xjeⁿ na cwiˈoo naⁿˈñeeⁿ, luaa tuii, tquioñˈom nnˈaⁿ cwii tsˈaⁿ na mˈaaⁿ Jesús. Tileicatseineiⁿ na maleiñˈoom jndyetia juu. 	 و هنگامی که ایشان بیرون می‌رفتند، ناگاه دیوانه‌ای گنگ را نزد او آوردند.


Ndoˈ Saulo tjanaⁿjndeiityeeⁿ na tyoñequiaaⁿ ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Tyoˈmo̱o̱ⁿ na mayuuˈ na Jesús cwiluiiñê Cristo. Joˈ na tjatseiñˈeeⁿˈñenaˈ nnˈaⁿ judíos na mˈaⁿ Damasco. 	 اما سولس بیشتر تقویت یافته، یهودیان ساکن دمشق رامجاب می‌نمود و مبرهن می‌ساخت که همین است مسیح.


Xcwe xjeⁿ quia cwilue nnˈaⁿ: “Jeˈ tjaaˈnaⁿ tiaˈ, tjaaˈnaⁿ na teincuuˈ”, majuu xjeⁿˈñeeⁿ ñejomto nquioo nawiˈ tˈmaⁿ nacjoona chaˈxjeⁿ quia na manaⁿnaˈ na maquiinaˈ yuscu na manntseincuii, meiⁿ tjaaˈnaⁿ na cwii nnda̱a̱ nndyaandye nnˈaⁿ juu nawiˈñeeⁿ. 	 زیرا هنگامی که می‌گویندسلامتی و امان است، آنگاه هلاکت ایشان راناگهان فرو خواهد گرفت، چون درد زه زن حامله را و هرگز رستگار نخواهند شد.


Ee yocheⁿ na cwitando̱o̱ˈâ, ˈio ndi ˈio ñeˈcatseicwjeenaˈ jâ ncˈe na mˈaaⁿyâ cantyja ˈnaaⁿˈ Jesús, cha mati cantyja ˈnaaⁿyâ ñequio seiiˈâ nleitquiooˈ na laˈxmaaⁿyâ juu na wandoˈxcoom. 	 زیرا ما که زنده‌ایم، دائم بخاطر عیسی به موت سپرده می‌شویم تا حیات عیسی نیز درجسد فانی ما پدید آید.


Tso Jesús nda̱a̱na: —Mayuuˈcheⁿ matsjo̱o̱ nda̱a̱ˈyoˈ, meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na maˈndii waaˈ oo scuuˈ, ntyjee, tsotye, tsondyee, oo ntseinda ncˈe na matseijomñe cantyja ˈnaaⁿˈ na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom, 	 به ایشان گفت: «هرآینه به شما می‌گویم، کسی نیست که خانه یاوالدین یا زن یا برادران یا اولاد را بجهت ملکوت خدا ترک کند،


Tsoom: —ˈO nquiuˈyoˈ na we xuee cwii tjo̱o̱ ndoˈ nncueeˈ xuee pascua. Ndoˈ ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee maquialjoˈ nñeˈquia nnˈaⁿ cwenta ja luee nnˈaⁿ na nntyˈioomna ja tsˈoomˈnaaⁿ. 	 «می‌دانید که بعد از دو روز عید فصح است که پسر انسان تسلیم کرده می‌شود تا مصلوب گردد.»


Matsjo̱o̱ nda̱a̱ˈyoˈ chiuu waa na mˈaaⁿˈ tsˈo̱o̱ⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoomwaaˈ cha cateijndeiinaˈ ˈo. Ee ˈo machuˈcheⁿ jlaˈtiuuˈyoˈ na ñeˈcateijndeiˈyoˈ nnˈaⁿ Jerusalén ndoˈ xjeⁿˈñeeⁿ jlaˈcato̱ˈyoˈ na nlaˈtjomˈyoˈ sˈom. 	 و در این، رای می‌دهم زیرا که این شما را شایسته است، چونکه شما در سال گذشته، نه در عمل فقط بلکه در اراده نیز اول ازهمه شروع کردید.


ˈO nchii toˈñoomˈyoˈ cwii espíritu na nntsˈaayuunaˈ nquiuˈyoˈ na ndicwaⁿ laˈxmaⁿˈyoˈ moso nda̱a̱ joo na lˈue nˈom seiiˈyoˈ, na joˈ joˈ cwiicheⁿ cwiindiiˈ nncˈomˈyoˈ na nquiaˈyoˈ na nntˈuii Tyˈo̱o̱tsˈom ˈo. ˈO jnda̱ toˈñoomˈyoˈ Espíritu Santo na macjwaaˈñe ˈo na cwiluiindyoˈ ntseinaaⁿ. Jom machˈeeⁿ na cwilˈuuya: “Ta Tsotya̱a̱ya.” 	 از آنرو که روح بندگی را نیافته‌اید تا باز ترسان شوید بلکه روح پسر‌خواندگی را یافته‌اید که به آن ابا یعنی‌ای پدر ندا می‌کنیم.


Quia na jnda̱ tmaaⁿ ncˈa̱a̱ˈâ, ndoˈ tcweennaaⁿˈaⁿ liaatco ˈnaaⁿˈaⁿ, jnda̱ joˈ tjacjoonnaaⁿˈaⁿ nacañoomˈ meiⁿsa. Matsoom nda̱a̱yâ: —¿Aa cwilaˈno̱ⁿˈyoˈ cantyja na sˈaaya ˈo? 	 و چون پایهای ایشان را شست، رخت خودرا گرفته، باز بنشست و بدیشان گفت: «آیافهمیدید آنچه به شما کردم؟


Jnda̱ tquiena na mˈaaⁿ Jesús, ñequio ñˈoom tyˈoo tyoluena nnoom: —Tsˈaⁿ na jñom jâ, ya tsˈaⁿñe, joˈ chii matyˈiomnaˈ na catseiñˈoomˈndyuˈ jom. 	 ایشان نزدعیسی آمده به الحاح نزد او التماس کرده گفتند: «مستحق است که این احسان را برایش به‌جاآوری.


Ee xeⁿ mayuuˈ na ja macwjiiˈa naⁿjndii ñequio najndeii na matseixmaⁿ Beelzebú, quia joˈ mati ncˈiaaˈyoˈ, ñequio najndeii jom cwitjeiiˈna naⁿjndii naquiiˈ nˈom nnˈaⁿ. Sa̱a̱ ncˈe na tiyuuˈ na ljoˈ, joˈ chii cantyja na cwilˈa joona macwjiˈyuuˈñenaˈ na tixcwe cwitjeiˈyoˈ cwenta. 	 پس اگرمن دیوها را به وساطت بعلزبول بیرون می‌کنم، پسران شما به وساطت که آنها را بیرون می‌کنند؟ از اینجهت ایشان داوران بر شما خواهند بود.


Joˈ chii tyolˈana cwenta tsaⁿˈñeeⁿ naquiiˈ wˈaancjo, sa̱a̱ tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ ticˈoomeintyjeeˈna na tyolaˈneiⁿna nnom Tyˈo̱o̱tsˈom na cateijneiⁿ tsaⁿˈñeeⁿ. 	 پس پطرس را در زندان نگاه می‌داشتند.


Tˈo̱ Jesús, matsoom nda̱a̱yâ: —Ja tjeiiˈa ˈo na canchooˈwendyoˈ. Ndoˈ cwii ˈo mˈaaⁿñe cantyja ˈnaaⁿˈ tsaⁿjndii. 	 عیسی بدیشان جواب داد: «آیا من شما دوازده را برنگزیدم و حال آنکه یکی از شماابلیسی است.»و این را درباره یهودا پسرشمعون اسخریوطی گفت، زیرا او بود که می‌بایست تسلیم‌کننده وی بشود و یکی از آن دوازده بود.


Na nlˈaˈyoˈ na ljoˈ nñequiaaⁿ na tjaa ñomtiuu cˈomˈyoˈ jo nnoom na juu joˈ tˈmati tseixmaⁿnaˈ nchiiti na nnda̱a̱ nntseiˈño̱ⁿˈ tsˈaⁿ, ndoˈ juunaˈ nntsˈaanaˈ cwenta nˈomˈyoˈ ñequio joo ñomtiuu na mˈaⁿˈyoˈ ee na matseitjoomˈnaˈ ˈo ñˈeⁿ Cristo Jesús. 	 و سلامتی خدا که فوق از تمامی عقل است، دلها و ذهنهای شما را در مسیح عیسی نگاه خواهد داشت.


Ee jaa nnˈaⁿ na laˈxmaaⁿya na ljuˈ nˈo̱o̱ⁿya ñecwii Tsotya̱a̱ya ñequio nquii na maqueⁿ jaa na ljuˈ nˈo̱o̱ⁿya. Ncˈe na ljoˈ tijnaaⁿˈ Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom na nntseicajñoom jaa ntyjee nqueⁿ. 	 زانرو که چون مقدس کننده و مقدسان همه از یک می‌باشند، از این جهت عار ندارد که ایشان را برادر بخواند.


Ndoˈ tio̱o̱ ñˈoom wiˈ cjoona ncˈe na jeeⁿ seiwˈiiya joona na tijoom nncˈooquieeˈndyena yuu na seijndaaˈndyo̱ na nntaˈjndyeena. 	 تا درخشم خود قسم خوردم که به آرامی من داخل نخواهند شد.»


Quia joˈ nquii tyee na cwiluiitquieñe teintyjeeⁿˈeⁿ, tsoom nnom Jesús: —¿Aa maxjeⁿ meiⁿcwii ñˈoom ticˈo̱ˈ? ¿Chiuu waayuu na nmeiiⁿˈ ñˈoom cwitjeiˈyuuˈndye naⁿmˈaⁿˈ nacjoˈ? 	 پس رئیس کهنه برخاسته، بدو گفت: «هیچ جواب نمی دهی؟ چیست که اینها بر تو شهادت می‌دهند؟»


Ndicwaⁿ matseineiiⁿ ndoˈ tyjeeˈ tsˈaⁿ na jnaⁿ waaˈ Jairo, tsˈaⁿ na cwiluiitquieñe watsˈom. Matso tsaⁿˈñeeⁿ: —Tantseicachjuuˈtiˈ Tamˈaaⁿˈ ee jnda̱ tueˈ nomjndaˈ. 	 و این سخن هنوز بر زبان او بود که یکی ازخانه رئیس کنیسه آمده به وی گفت: «دخترت مرد. دیگر استاد را زحمت مده.»


Joˈ chii tacatsonaˈ na nntio̱ˈñˈo̱o̱ⁿya cwii ndoˈ cwii ncˈiaaya. ˈO calaˈjnda̱ˈyoˈ na tilˈaˈyoˈ cwii nnom na jnaaⁿˈ joˈ nntseicwachuuˈñenaˈ juu ndoˈ nntsˈaanaˈ na nntseitjo̱o̱ñe. 	 بنابراین بر یکدیگر حکم نکنیم بلکه حکم کنید به اینکه کسی سنگی مصادم یا لغزشی در راه برادر خود ننهد.


Nquii Tsotya̱a̱ya Tyˈo̱o̱tsˈom ñequio Ta Jesucristo quiana na nntoˈñoomˈyoˈ naya na laˈxmaⁿna ñequio na meiⁿcwii ñomtiuu ticˈomˈyoˈ joo nda̱a̱na. 	 فیض و سلامتی از جانب خدای پدر وخداوند ما عیسی مسیح با شما باد؛


Tueˈntyjo̱ xuee na tueˈ tsaⁿjñeeⁿˈ, ndoˈ tyˈeñˈom ángeles añmaaⁿˈaⁿ paraíso na mˈaaⁿ Abraham. Mati tueˈ tsaⁿtya ndoˈ tjacantyˈiuuˈñê. 	 باری آن فقیر بمرد و فرشتگان، او را به آغوش ابراهیم بردند و آن دولتمند نیز مرد و او را دفن کردند.


Taxˈee Jesús nda̱a̱yâ: —¿Cwanti tyooˈ cwileiˈñˈomˈyoˈ? Tˈo̱o̱yâ nnoom, lˈuuyâ: —Ntquieeˈ taⁿˈ tyooˈ ndoˈ ñˈeⁿ cwantindye calcaa nchˈu. 	 عیسی ایشان راگفت: «چند نان دارید؟» گفتند: «هفت نان و قدری از ماهیان کوچک.»


Tyoluena: —ˈU tsˈaⁿ na matsuˈ na nntseityuiˈ watsˈom tˈmaⁿ ndoˈ ñendyee xuee nntseiweˈnndaˈ juunaˈ, cwa jeˈ cwjiˈnˈmaaⁿndyuˈ cheⁿnncuˈ. Xeⁿ mayuuˈ na cwiluiindyuˈ Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom, cwa candyoˈcueˈ tsˈoomˈnaaⁿwaaˈ. 	 می‌گفتند: «ای کسی‌که هیکل را خراب می‌کنی و در سه روزآن را می‌سازی، خود را نجات ده. اگر پسر خداهستی، از صلیب فرود بیا!»


Luaaˈ sˈaaⁿ cha nnda̱a̱ nlaˈcanda̱a̱ya ljoˈ na matsa̱ˈntjom ljeiiˈñeeⁿ. Ee jaa tacˈo̱ⁿtya̱a̱ya cantyja ˈnaaⁿˈ natia na cwilaˈqueeⁿ nˈo̱o̱ⁿya. Jaa cwitsaamˈaaⁿya nacje ˈnaaⁿˈ na lˈue tsˈom Espíritu Santo. 	 تا عدالت شریعت کامل گردد در مایانی که نه بحسب جسم بلکه برحسب روح رفتار می‌کنیم.


Meiⁿ ticaⁿnaˈ nnˈaⁿ na nnteiˈxˈee jom ee tjaaˈnaⁿ ljoˈ na matseiˈtjo̱o̱naˈ jom. Ee nqueⁿ mañequiaaⁿ na chaˈtsondyo̱ cwitando̱o̱ˈa, cwitjaaya jndye ñequio chaˈtsoti ˈnaⁿ na macaⁿnaˈ jaa. 	 و از دست مردم خدمت کرده نمی شود که گویامحتاج چیزی باشد، بلکه خود به همگان حیات ونفس و جمیع چیزها می‌بخشد.


Mati tso Jesús nda̱a̱ nnˈaⁿ na jndyendye: —Quia na cwintyˈiaˈyoˈ na cwicaluiˈ nchquiu ntyja na majaacue ñeˈquioomˈ, mantyja quinduˈyoˈ na manncuaˈ, ndoˈ mayuuˈ na ljoˈ. 	 آنگاه باز به آن جماعت گفت: «هنگامی که ابری بینید که از مغرب پدید آید، بی‌تامل می‌گویید باران می‌آید و چنین می‌شود.


Seicandyaañe Cristo jaa juu ñˈoomwiˈ na seijndaaˈñe ljeii na tqueⁿ Moisés na nntˈuiiwiˈnaˈ nnˈaⁿ, ee tˈuiiwiˈnaˈ jom cwentaaya ncˈe ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na teiljeii na matsonaˈ: “Meiⁿquia tsˈaⁿ na cwilaˈntyja nnˈaⁿ cwii tsˈoom, mˈaaⁿ tsaⁿˈñeeⁿ nacje ˈnaaⁿˈ ñˈoomwiˈ.” 	 مسیح، ما را ازلعنت شریعت فدا کرد چونکه در راه ما لعنت شد، چنانکه مکتوب است «ملعون است هرکه بر دارآویخته شود.»


Jlunda̱a̱ndyena. Meiⁿcwii tsˈaⁿ tîcantyˈiaana macanda̱ ñenquii Jesús. 	 و چشمان خود را گشوده، هیچ‌کس راجز عیسی تنها ندیدند.


Jnda̱ tjeiˈnˈmaaⁿñê jaa ndoˈ maqueeⁿˈñê jaa na calaxmaaⁿya nnˈaⁿ na maqueⁿño̱o̱ⁿ cwentaaⁿˈaⁿ nchii cweˈ ncˈe cwii nnom na jnda̱ ñelˈaaya, sa̱a̱ ncˈe na luaaˈ jnda̱ seijndaaˈñê ndoˈ na mˈaaⁿ na wiˈ tsˈoom jaa ncˈe cwilajomndyo̱ ñˈeⁿ Cristo Jesús ee cwii tjo̱o̱cheⁿ na ncuaa tsjoomnancue, mˈaaⁿ na candyaˈ tsˈoom jaa. 	 که ما را نجات داد و به دعوت مقدس خواند نه به حسب اعمال ما بلکه برحسب اراده خود و آن فیضی که قبل ازقدیم الایام در مسیح عیسی به ما عطا شد.


Ñequio juunaˈ cwilaˈtˈmaaⁿˈndyo̱ Tsotya̱a̱ya Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ mañˈeⁿ juunaˈ cwitua̱a̱ˈa ñˈoomwiˈ nacjoo nnˈaⁿ na sˈaaⁿ na tuiindye chaˈxjeⁿ na waa nqueⁿ. 	 خدا و پدر را به آن متبارک می‌خوانیم و به همان مردمان را که به صورت خداآفریده شده‌اند، لعن می‌گوییم.


Xmaⁿñe Rufo. Jom jeeⁿ tˈmaⁿ matseixmaaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ Ta Jesucristo. Ndoˈ mati xmaⁿñe tsoñeeⁿ. Juu jnda ntyjiiya chaˈcwijom ntyjii na tsondyo̱ nnco̱. 	 و روفس برگزیده درخداوند و مادر او و مرا سلام بگویید.


Luaaˈ waa na sˈaaⁿ na tjacañjoomˈñe tsˈaⁿ cha ticatseitiuu tsˈaⁿ na ya nncˈoomñe meiiⁿ ticañˈeⁿ cwii joonaˈ. Ee tqueeⁿ nmeiⁿˈ cha cateiˈjndeiindyenaˈ cwii cwii nnom seiiˈa na tjachuiiˈnaˈ. 	 تا که جدایی در بدن نیفتد، بلکه اعضا به برابری در فکریکدیگر باشند.


Sa̱a̱ meiiⁿ na ljoˈ, xjeⁿ na tˈoomcheⁿ Adán hasta xjeⁿ na tˈoom Moisés, maxjeⁿ tyowje nnˈaⁿ na tyolaˈtjo̱o̱ndyena meiiⁿ na nchii tyolaˈtjo̱o̱ndyena nnom cwii ñˈoom na jnda̱ sa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom, chaˈxjeⁿ sˈaa Adán, juu na cwiluiiñe cwii na matseijomnaˈ nquii na quia nndyo. 	 بلکه از آدم تا موسی موت تسلط می‌داشت بر آنانی نیز که بر مثال تجاوز آدم که نمونه آن آینده است، گناه نکرده بودند.


Mˈaaⁿ tyjee tsaⁿˈñeeⁿ na jndyu María, juu tjacjoo cwii ntyjaaˈ Jesús na mandii ñˈoom na matseineiiⁿ. 	 و او را خواهری مریم نام بود که نزدپایهای عیسی نشسته کلام او را می‌شنید.


Ñˈoom na macwindyeˈyoˈ xjeⁿ na jnaⁿjndyeecheⁿnaˈ na cwilaˈyuˈyoˈ matsonaˈ na cˈo̱o̱ⁿya na wiˈ nˈo̱o̱ⁿya nnˈaaⁿya na cwilaˈyuˈ. 	 زیرا همین است آن پیغامی که از اول شنیدید که یکدیگر را محبت نماییم.


Sa̱a̱ cwantindye nnˈaⁿ jlaˈjomndyena ñequio Pablo ndoˈ jlaˈyuˈna, mandiñˈeⁿ Dionisio. Jom tsˈaⁿ na cwiluiitquieñe Areópago yuu cwiwijndaaˈ ñˈoom. Mati yuscu na jndyu Dámaris ñequio ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ jlaˈyuˈna. 	 لیکن چند نفر بدوپیوسته ایمان آوردند که از‌جمله ایشان دیونیسیوس آریوپاغی بود و زنی که دامرس نام داشت و بعضی دیگر با ایشان.


Ndyee ndiiˈ tyotjaaˈ nnˈaⁿ romanos ja ñˈeⁿ nˈoomlˈeii. Cwii ndiiˈ tyotmeiiⁿˈ nnˈaⁿ ljo̱ˈ ja. Ndoˈ ndyee ndiiˈ seijomnaˈ na tyuiiˈ wˈaandaa xjeⁿ na waˈñjo̱o̱ⁿya tsˈom ndaaluee. Cwii ndiiˈ tyowantyjo̱ nnom ndaaluee meiⁿchaaˈ xuee ndoˈ meiⁿchaaˈ tsjom. 	 سه مرتبه مرا چوب زدند؛ یک دفعه سنگسار شدم؛ سه کرت شکسته کشتی شدم؛ شبانه‌روزی در دریا بسر بردم؛


Nntseincueⁿ cwii yuˈndaa na tsaⁿsˈa. Ndoˈ ˈu nntseicajndyuˈ juu Jesús. Ee na tseixmaaⁿ na nncwjiˈnˈmaaⁿñê nnˈaⁿ na mˈaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ. Nntseicanoomˈm jnaⁿ na laˈxmaⁿ naⁿˈñeeⁿ. 	 و اوپسری خواهد زایید و نام او را عیسی خواهی نهاد، زیرا که او امت خویش را از گناهانشان خواهد رهانید.»


Quia joˈ mana jluiˈ Pedro quiiˈntaaⁿ naⁿˈñeeⁿ. Jeeⁿcheⁿ ndyaˈ tyotyˈioom na jnda ntyjeeⁿ. 	 پس پطرس بیرون رفته زارزار بگریست.


Ñˈoom na cwilaneiⁿˈyoˈ, ñequiiˈcheⁿ catsˈaanaˈ na cjaweeˈ nquiu nnˈaⁿ, cha ya nlaˈno̱ⁿˈyoˈ cwaaⁿ ñˈoom nntˈo̱ˈyoˈ nda̱a̱na. 	 گفتگوی شما همیشه با فیض باشد و اصلاح شده به نمک، تا بدانید هرکس را چگونه جواب باید داد.


Joˈ chii tyotseiˈnaⁿˈaⁿ chaˈtso na jndo̱ˈ nˈom nnˈaⁿ ndyuaa Egipto. Tˈoom na jndo̱ˈ tsˈoom na tyotseineiiⁿ ndoˈ na tyochˈeeⁿ. 	 وموسی در تمامی حکمت اهل مصر تربیت یافته، در قول و فعل قوی گشت.


¿Chiuu na tileicalaˈno̱ⁿˈyoˈ ñˈoom na matseina̱ⁿ? Maxjeⁿ cwitjomˈyoˈ na nmeiiⁿˈ ncˈe na tiñeˈcalañˈoomˈndyoˈ ja. 	 برای چه سخن مرانمی فهمید؟ از آنجهت که کلام مرا نمی توانیدبشنوید.


Ee xeⁿ matseicanda̱a̱ˈñe tsˈaⁿ chaˈtso ljeiiˈñeeⁿ, sa̱a̱ matseitjo̱o̱ñe cantyja ˈnaaⁿˈ cwii joonaˈ, matseijndaaˈñenaˈ na waa jnaaⁿˈaⁿ jo nda̱a̱ chaˈtso ljeiiˈñeeⁿ. 	 زیرا هرکه تمام شریعت را نگاه دارد و در یک جزو بلغزد، ملزم همه می‌باشد.


Matseina̱ⁿ ñˈoommeiⁿˈ nda̱a̱ˈyoˈ chaˈxjeⁿ ñˈoom na cwilaˈneiⁿ nnˈaⁿ ncˈe ˈo ticalaˈno̱ⁿˈyaˈyoˈ joonaˈ. Quia joˈ chaˈxjeⁿ na jnda̱ tquiaˈñˈeⁿˈyoˈ seiiˈyoˈ na ñejndyeˈntjomˈtyeⁿˈyoˈ nnom jnaⁿ ñequio nda̱a̱ chaˈtso nnom natia, ndoˈ na ñelˈaˈyoˈ yuu na matso ljeii na matsa̱ˈntjomnaˈ na talˈaˈyoˈ, maluaaˈ jeˈ quiandyoˈñˈeⁿˈyoˈ na nndyeˈntjomˈyoˈ chaˈxjeⁿ na matyˈiomyanaˈ na cantyja ˈnaaⁿˈ joˈ xcwe ncˈomˈyoˈ jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 بطور انسان، به‌سبب ضعف جسم شما سخن می‌گویم، زیرا همچنان‌که اعضای خود را بندگی نجاست و گناه برای گناه سپردید، همچنین الان نیز اعضای خود را به بندگی عدالت برای قدوسیت بسپارید.


Ndoˈ jnda̱ seityˈoondyo̱ nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿndyuˈ na catjeiiˈna jndyetia sa̱a̱ tîcanda̱a̱ lˈana. 	 و از شاگردانت درخواست کردم که او را بیرون کنند نتوانستند.»


Joo naⁿˈñeeⁿ taˈxˈee nnoom: —ˈU Maestro na maˈmo̱o̱ⁿˈ ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom nda̱a̱ nnˈaⁿ, nquiuuyâ na ndyeyu matseiˈneiⁿˈ ndoˈ ya maˈmo̱o̱ⁿˈ meiⁿ tyoocheˈ na cweˈ jndaaˈ ˈñeeⁿ neiⁿˈ. Ñeˈquiiˈcheⁿ ñˈoom na mayuuˈ maˈmo̱o̱ⁿˈ cantyja ˈnaaⁿˈ natooˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 پس از اوسوال نموده گفتند: «ای استاد می‌دانیم که تو به راستی سخن می‌رانی و تعلیم می‌دهی و از کسی روداری نمی کنی، بلکه طریق خدا را به صدق می‌آموزی،


Jndye ñˈoom niom na ñeˈcatseiljeiya cwentaˈ sa̱a̱ tiñeˈcatsˈaa naljoˈ ñequio tsom ñequio ndaantom, 	 لکن امیدوارم که به زودی تو را خواهم دید وزبانی گفتگو کنیم.


Matsjo̱o̱ calˈaˈyoˈ cwenta naⁿˈñeeⁿ ee nncˈoochona ˈo nda̱a̱ naⁿmaⁿnˈiaaⁿ ndoˈ nlaˈseiˈna ˈo meiiⁿ naquiiˈ lanˈom ˈnaaⁿna. 	 اما از مردم برحذر باشید، زیرا که شما را به مجلسها تسلیم خواهند کرد ودر کنایس خود شما را تازیانه خواهند زد،


Jnda̱ joˈ seintquieˈñennaaⁿˈaⁿ nomtyuaa, seiljeiityeeⁿ. 	 و باز سر به زیر افکنده، برزمین می‌نوشت.


Tyotaˈxˈee nnˈaⁿ fariseos nnom Jesús cwaaⁿ nncwjeeˈcañoom juu na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom. Tˈo̱o̱ⁿ nda̱a̱na, tsoom: —Xocalaˈno̱ⁿˈyoˈ aa jnda̱ tueˈntyjo̱ juunaˈ cweˈ cwii ˈnaaⁿ na nleitquiooˈ. 	 و چون فریسیان از او پرسیدند که ملکوت خدا کی می‌آید، او در جواب ایشان گفت: «ملکوت خدا با مراقبت نمی آید.


Nqueⁿ jnda̱ tyˈioom tsˈiaaⁿ jâ na cwicanda̱a̱ cwindya̱ˈntjo̱o̱ⁿyâ cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoom na tijoom cachuiiˈ na mañequiaanaˈ na nluiˈnˈmaaⁿndye nnˈaⁿ. Juu ñˈoomˈñeeⁿ waa najndeiinaˈ na matseijndaaˈñenaˈ na cwitaˈndoˈxco añmaaⁿ nnˈaⁿ ncˈe Espíritu Santo. Nchii maqueⁿnaˈ xjeⁿ nnˈaⁿ chaˈxjeⁿ machˈee ljeii naqui. Ee ljeiiˈñeeⁿ matseijndaaˈñenaˈ na cwje nnˈaⁿ. 	 که او ما را هم کفایت داد تا عهدجدید را خادم شویم، نه حرف را بلکه روح رازیرا که حرف می‌کشد لیکن روح زنده می‌کند.


ˈÑeeⁿ ˈo na ñeˈcandyeˈyoˈ, candyeˈyaˈyoˈ ñˈoom na matseineiⁿ Espíritu Santo nda̱a̱ ntmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ.” 	 آنکه گوش دارد بشنود که روح به کلیساها چه می‌گوید.


Cristo ñejom tjoom nawiˈ ncˈe jnaaⁿ jaa, tacaⁿnaˈ na cueˈnnaaⁿˈaⁿ. Jom na ticatseixmaaⁿ jnaⁿ tueeⁿˈeⁿ cwentaa jaa nnˈaⁿ jnaⁿ, cha nnda̱a̱ nncwjaaˈñê jaa cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Cantyja ˈnaaⁿˈ seiiⁿˈeⁿ tueeⁿˈeⁿ, sa̱a̱ ncˈe espíritu ˈnaaⁿˈaⁿ tandoˈxcoom. 	 زیرا که مسیح نیز برای گناهان یک بار زحمت کشید، یعنی عادلی برای ظالمان، تا ما را نزد خدا بیاورد؛ در حالیکه بحسب جسم مرد، لکن بحسب روح زنده گشت،


Ndoˈ naⁿmaⁿnˈiaaⁿ ñequio nnˈaⁿ tsjoomˈñeeⁿ, quia jndyena ñˈoommeiⁿˈ jlaˈjmeiⁿˈndyena. 	 پس خلق و حکام شهر را ازشنیدن این سخنان مضطرب ساختند


Lqueeⁿ na tquiaa naquiiˈ lˈo̱o̱ nioom, joˈ nnˈaⁿ na ya Cwindye ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و کاشته شده در خارها آنانی می‌باشند که چون کلام راشنوند،


’Queⁿˈyoˈ cwenta, majño̱o̱ⁿya ˈo quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ na wiˈndye. Cwiluiindyoˈ chaˈcwijom canmaⁿ na mˈaⁿ quiiˈntaaⁿ lobo. Cweˈ joˈ cˈomˈcˈeendyoˈ chaˈna catsuu cha tiquiuˈnnˈaⁿnaˈ ˈo. Ndoˈ cˈomˈyoˈ na tjaa mayaⁿˈyoˈ chaˈna catuˈ. 	 هان، من شما را مانند گوسفندان در میان گرگان می‌فرستم؛ پس مثل مارها هوشیار و چون کبوتران ساده باشید.


Jesús tjawijndo̱ˈti tsˈoom ndoˈ tjawijndeiityeeⁿ. Tjaweeˈ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom ñˈeⁿñê ndoˈ mati nnˈaⁿ. 	 و عیسی درحکمت و قامت و رضامندی نزد خدا و مردم ترقی می‌کرد.


Sa̱a̱ nawiˈñeeⁿ na jnda̱ tsjo̱o̱ na nntjomˈyoˈ, maxjeⁿ ticwinomˈnaˈ ee queⁿˈyoˈ cwenta, meiⁿyuucheⁿ na meindyuaa ˈnaⁿ to̱ˈ, joˈ joˈ nntjomndye cantˈeiⁿ. 	 و هرجا که مرداری باشد، کرکسان در آنجا جمع شوند.


Ee na nlˈana na ljoˈ, nlaˈwena cwii nnom na tyandyena, na juunaˈ matseijomnaˈ xˈee ñˈoom na nncˈo̱naˈ ñˈeⁿndyena ˈio cha, ndoˈ na nlaˈxmaⁿna na ticantycwii na cwitaˈndoˈna. 	 و برای خود اساس نیکو بجهت عالم آینده نهند تا حیات جاودانی را بدست آرند.ای تیموتاوس تو آن امانت را محفوظ دار واز بیهوده‌گویی های حرام و از مباحثات معرفت دروغ اعراض نما،


Sa̱a̱ matsoom nda̱a̱na: —ˈO quiaˈyoˈ na nlcwaˈna. Tˈo̱o̱ naⁿˈñeeⁿ nnoom, jluena: —Macanda̱ ñeˈom taⁿˈ tyooˈ ñequio we catscaa cwileiñˈo̱o̱ⁿyâ. ¿Ljoˈti nntso luaaˈ? Macanda̱to xeⁿ tsaalajndaayâ nantquie na nlcwaˈ chaˈtsondye naⁿmˈaⁿˈ. 	 او بدیشان گفت: «شماایشان را غذا دهید.» گفتند: «ما را جز پنج نان و دوماهی نیست مگر برویم و بجهت جمیع این گروه غدا بخریم.»


’Nda̱a̱ nnˈaⁿ na mˈaⁿ tsjoomnancue na tquiaaˈ joona lˈo̱o̱, jnda̱ tˈmo̱o̱ⁿya chiuu cwiluiindyuˈ. Tyomˈaⁿna cwentaˈ, ndoˈ tquiaaˈ na cwilaˈxmaⁿna cwentaya. Joona cwilaˈwena ñˈoom naya ˈnaⁿˈ ndoˈ cwilaˈcanda̱na juunaˈ. 	 «اسم تو را به آن مردمانی که از جهان به من عطا کردی ظاهر ساختم. از آن تو بودند و ایشان را به من دادی و کلام تو را نگاه داشتند.


Quia na jnda̱ tyjeeˈ Pablo, mamˈaⁿ nnˈaⁿ judíos na tquiona Cesarea na jnaⁿna Jerusalén. Tyˈelaˈcandyooˈndyena nacañomˈm. Ndoˈ tˈmaⁿ jnaaⁿˈaⁿ tyolˈana sa̱a̱ ticaluiˈyuuˈ ñˈoom na cwiluena nacjoomˈm. 	 چون او حاضر شد، یهودیانی که از اورشلیم آمده بودند، به گرد او ایستاده، شکایتهای بسیار وگران بر پولس آوردند ولی اثبات نتوانستند کرد.


Yocheⁿ na cwinquiocuena sjo̱ˈñeeⁿ, sa̱ˈntjom Jesús na meiⁿcwii ñˈoom ticaluena nda̱a̱ nnˈaⁿ chiuu waa na ntyˈiaana na seichuiiˈnaˈ jom. Ñequiiˈcheⁿ na nlaˈneiⁿna ñˈoomwaaˈ quia jnda̱ mawandoˈxcoom xeⁿ jnda̱ jlaˈcueeˈ nnˈaⁿ jom. 	 و چون از کوه به زیر می‌آمدند، ایشان راقدغن فرمود که تا پسر انسان از مردگان برنخیزد، از آنچه دیده‌اند کسی را خبر ندهند.


Ndoˈ tsoom nda̱a̱na: —Ndaa winomwaa cwiluiiñenaˈ nioomˈa na nnquioo na nncwjiˈnˈmaaⁿndyo̱ jndyendye nnˈaⁿ. Ñˈeⁿ juunaˈ maqua̱ⁿtya̱ⁿya ñˈoom xco. 	 و بدیشان گفت: «این است خون من از عهد جدید که در راه بسیاری ریخته می‌شود.


Juu Silvano ñˈeⁿ Timoteo ñˈeeⁿna ñˈeⁿndyo̱ na tyoñequiaayâ ñˈoom naya nda̱a̱ˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Jesucristo Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom. Ñˈoomˈñeeⁿ nchii we ndiiˈ tseixmaⁿnaˈ, na waa xjeⁿ na majoˈndyo ndoˈ waa xjeⁿ na nchii joˈndyo juunaˈ. Cantyja ˈnaaⁿˈ jom, ñequiiˈcheⁿ tseixmaⁿ ñˈoomˈñeeⁿ ñˈoom na mayuuˈ. 	 زیرا که پسرخدا عیسی مسیح که ما یعنی من و سلوانس وتیموتاوس در میان شما به وی موعظه کردیم، بلی و نی نشد بلکه در او بلی شده است.


Quia na jnda̱ teindyo̱o̱ˈâ Jerusalén, na nndyooˈ ta na jndyu Olivos, squia̱a̱yâ tsjoom Betfagé. Jñom Jesús we nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê. 	 و چون نزدیک به اورشلیم رسیده، واردبیت‌فاجی نزد کوه زیتون شدند. آنگاه عیسی دو نفر از شاگردان خود را فرستاده،


Mati joˈ joˈ meintyjeeˈtquia ntˈom yolcu na jeeⁿ cwintyˈiaa na ljoˈ tuii. Quiiˈntaaⁿ joona mˈaaⁿ María Magdalena ñequio Salomé ñequio cwiicheⁿ María, tsondyee José ñˈeⁿ Jacobo, tsaⁿ na titquieñeti. 	 و زنی چند از دور نظر می‌کردند که ازآنجمله مریم مجدلیه بود و مریم مادر یعقوب کوچک و مادر یوشا و سالومه،


Quia na ntyˈiaaˈ Jesús na jndye nnˈaⁿ, tjawaaⁿ cwii ta. Jnda̱ na tjacjom, tyˈentyjaˈ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê. 	 خوشابحالها و گروهی بسیار دیده، بر فراز کوه آمد و وقتی که او بنشست شاگردانش نزد اوحاضر شدند.


Ja Pablo, ee na lˈue tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom, cwiluiindyo̱ apóstol, ñˈoomwaaˈ maˈmo̱ⁿnaˈ tsˈaⁿ na majñom Cristo Jesús tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿˈaⁿ. Matseicwano̱ⁿya cartawaa na mˈaⁿˈyoˈ tsjoom Éfeso na laˈxmaⁿˈyoˈ cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ na cwilaˈyuˈyoˈ ñˈeⁿ Cristo Jesús. 	 پولس به اراده خدا رسول عیسی مسیح، به مقدسینی که در افسس می‌باشند وایمانداران در مسیح عیسی.


Jnda̱ tˈmo̱ⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom na nntsˈaaⁿ na nncwandoˈxco Jesús jnda̱ na tueeⁿˈeⁿ, meiⁿ xocato̱o̱ˈ seiˈtsˈo ˈnaaⁿˈaⁿ chaˈxjeⁿ matso salmo jnda̱ we. Matsonaˈ: “Nntioˈnaaⁿndyo̱ ˈo chaˈxjeⁿ ñˈom na tsjo̱o̱ nnom David na nntsˈaa.” 	 و در آنکه او را از مردگان برخیزانید تادیگر هرگز راجع به فساد نشود چنین گفت که "به برکات قدوس و امین داود برای شما وفا خواهم کرد."


Sa̱a̱ jeˈ candyeˈyoˈ ñˈoom na nntsjo̱o̱ nnco̱. Meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na matseityuiiˈ ljeii ˈnaaⁿˈ ñˈeⁿ scuuˈ, cwii na meiⁿnquia na sˈaa scoomˈm na nchii ñetˈoomya ñequio cwiicheⁿ tsˈaⁿ, chaˈcwijom nqueⁿ machˈeeⁿ na cˈoomya scoomˈm ñˈeⁿ cwiicheⁿ tsˈaⁿ. Ndoˈ meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na nncoco ñˈeⁿ yuscuˈñeeⁿ, matsonaˈ na cweˈ mˈaⁿyana. 	 لیکن من به شما می‌گویم، هر کس بغیر علت زنا، زن خود را از خود جدا کند باعث زنا کردن اومی باشد، و هر‌که زن مطلقه را نکاح کند، زنا کرده باشد.


Jom nluiitˈmaⁿñê. Nntseicajndyunaˈ jom Jnda nquii Tyˈo̱o̱tsˈom na mˈaaⁿ nandyeticheⁿ. Ndoˈ nñequiaaⁿ na nluiiñe rey chaˈxjeⁿ ñeseixmaⁿ David na tyotsa̱ˈntjom. 	 او بزرگ خواهد بود و به پسر حضرت اعلی، مسمی شود، و خداوند خداتخت پدرش داود را بدو عطا خواهد فرمود.


Tyjeeˈcañoom cwii tsˈaⁿ na chuu tycu lepra, tjatseicandyooˈñe, tcoˈ xtye jo nnoom, tso: —Ta, ntyjii na ˈu nnda̱a̱ nntseinˈmaⁿˈ ja, xeⁿ lˈue tsˈomˈ. 	 که ناگاه ابرصی آمد و او را پرستش نموده، گفت: «ای خداوند اگربخواهی، می‌توانی مرا طاهر سازی.»


Quia joˈ macanda̱ tsuu chaˈtso ndyuaaxeⁿncwe, ndoˈ meiⁿ cwii sjo̱ tatquiooˈ. 	 و هرجزیره گریخت و کوهها نایاب گشت،و تگرگ بزرگ که گویا به وزن یک من بود، از آسمان برمردم بارید و مردم به‌سبب صدمه تگرگ، خدا راکفر گفتند زیرا که صدمه‌اش بینهایت سخت بود.


Tjomndye cwii tmaaⁿˈ tˈmaⁿ nnˈaⁿ nacañoomˈ Jesús, na jnaⁿna cwii cwii njoom. Tyotseineiiⁿ ñˈoom na tjañoomˈ nda̱a̱na. 	 و چون گروهی بسیار فراهم می‌شدند و از هرشهر نزد او می‌آمدند مثلی آورده، گفت


Quia joˈ tsoom nda̱a̱na: —Cjaaya, nntsaaya cwii joo yuu na ñencjo̱o̱ jo jnda̱a̱ na nntaˈjndya̱a̱ya. Ee yuu na tyomˈaⁿna jndye tsˈaⁿ, nnˈaⁿ na cwiquie ndoˈ nnˈaⁿ na cwiˈoo, meiⁿ tileicjuˈnaaⁿñenaˈ na nlcwaˈna. 	 بدیشان گفت شما به خلوت، به‌جای ویران بیایید و اندکی استراحت نمایید زیرا آمد و رفت چنان بود که فرصت نان خوردن نیز نکردند.


Jnda̱ tquiaa Cristo na cwiluiindyo̱ nnˈaⁿ na mˈaⁿ candyaandye jo nnom ljeii na matsa̱ˈntjomnaˈ. Caljooˈndyoˈtyeⁿˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ na laxmaⁿˈyoˈ naljoˈ, tantueˈndyoˈcjeˈnndaˈyoˈ nacje ˈnaaⁿˈ ñˈoom na nleichuunaˈ ˈo na cwindyeˈntjomˈtyeⁿˈyoˈ nnomnaˈ. 	 پس به آن آزادی که مسیح ما را به آن آزادکرد استوار باشید و باز در یوغ بندگی گرفتار مشوید.


Jnda̱ tjaquieeˈ ángel yuu na mˈaaⁿ, tso nnoom: —Xmaⁿndyuˈ, ˈu na tˈmaⁿti naya na macandaˈ. Nquii Tyˈo̱o̱tsˈom mˈaaⁿñê ñˈeⁿndyuˈ. Quiiˈntaaⁿ chaˈtso ntyjelcuˈ, ˈu matioˈnaaⁿñetyeeⁿ. 	 پس فرشته نزد او داخل شده، گفت: «سلام برتو‌ای نعمت رسیده، خداوند با توست و تو درمیان زنان مبارک هستی.»


ncˈe na wiˈ na teinom Cristo na tueeⁿˈeⁿ cantyja na tsˈaⁿ jom. Sˈaaⁿ naljoˈ cha nnda̱a̱ mˈmo̱o̱ⁿ ˈo nnom Tsotyeeⁿ na cwiluiindyoˈ cwentaaⁿˈaⁿ na meiⁿcwii tacwajndiindyoˈ ndoˈ tatjaaˈnaⁿ jnaⁿˈyoˈ. 	 در بدن بشری خود بوسیله موت تا شما را در حضورخود مقدس و بی‌عیب و بی‌ملامت حاضر سازد،


Ee ˈu na nchii tsˈaⁿ judío cwiluiindyuˈ, xeⁿ na matseijomnaˈ ˈu chaˈna tsˈoom olivo jnda̱a̱, sa̱a̱ jnda̱ ñjoomˈndyuˈ tsˈoom olivo xiomˈ, meiiⁿ na tiquiluii na ljoˈ, majndeiiticheⁿ cantyja ˈnaaⁿ nnˈaⁿ judíos, tijndeiˈnaˈ na nñjoomˈndyenndaˈna manquiiti tsˈoom olivo xiomˈ na laˈxmaⁿna. 	 زیرا اگر تو از زیتون طبیعی بری بریده شده، برخلاف طبع به زیتون نیکو پیوندگشتی، به چند مرتبه زیادتر آنانی که طبیعی‌اند درزیتون خویش پیوند خواهند شد.


Tsaⁿcaluaˈñeeⁿ waa cwiicheⁿ xueⁿˈeⁿ na jñoom Elimas. Jom ñeˈcatseitsaaⁿˈñê naⁿˈñeeⁿ na tacalaˈneiⁿna nnom tsˈaⁿ na matsa̱ˈntjom ndoˈ seijneiⁿ na tintseiñˈoomˈñe tsaⁿˈñeeⁿ ñˈoom na cwitˈmo̱o̱ⁿ naⁿˈñeeⁿ, ee ticalˈue tsˈoom na nntseiyuˈ juu. 	 اما علیما یعنی آن جادوگر، زیرا ترجمه اسمش همچنین می‌باشد، ایشان رامخالفت نموده، خواست والی را از ایمان برگرداند.


Ncuee na tyomˈaaⁿ Herodes rey, tuiiñe Jesús tsjoom Belén tsˈo̱ndaa Judea. Luaa tuii, tquieˈcañom nnˈaⁿ na jndo̱ˈ nˈom Jerusalén, na jnaⁿ jo ndoˈ na macaluiˈ ñeˈquioomˈ. 	 و چون عیسی در ایام هیرودیس پادشاه دربیت لحم یهودیه تولد یافت، ناگاه مجوسی چند از مشرق به اورشلیم آمده، گفتند:


Quia joˈ tqueeⁿˈñê juu, tsoom nnom: “¿Chiuu waayuu ñˈoom na mandii cantyja ˈnaⁿˈ? Quiaaˈ cwenta tsˈiaaⁿ na macheˈ ee maˈndiinaˈ ˈu na mˈaaⁿˈ mosotquiee.” 	 پس او را طلب نموده، وی را گفت، این چیست که درباره تو شنیده‌ام؟ حساب نظارت خود را باز بده زیرا ممکن نیست که بعد از این نظارت کنی.


Meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na ñeˈcwjiˈnˈmaaⁿñe cheⁿnquii, majoˈto joˈ nntsuuñe. Sa̱a̱ meiⁿnquia tsˈaⁿ na mañequiaañe na catjom ljoˈ na nntjom, tsaⁿˈñeeⁿ nluiˈnˈmaaⁿñê. 	 هر‌که خواهد جان خود را برهاند آن را هلاک خواهد کرد و هر‌که آن را هلاک کند آن را زنده نگاه خواهد داشت.


Jñoom mosoomˈm na ˈoocaˈmaⁿna chaˈtso nnˈaⁿ na jnda̱ jndye na nnquiolaˈjomndye. Sa̱a̱ naⁿˈñeeⁿ tiñeˈquiontyjaaˈna. 	 و غلامان خود را فرستاد تا دعوت‌شدگان را به عروسی بخوانند و نخواستند بیایند.


Ndoˈ jndye nnˈaⁿ nluena na profeta joona sa̱a̱ tiyuuˈ ñˈoom cwiñequiana. Ndoˈ jndye nnˈaⁿ nñeˈquioˈnnˈaⁿna. 	 و بسا انبیای کذبه ظاهر شده، بسیاری را گمراه کنند.


ndoˈ ˈu chaˈtso cantyja ˈnaⁿˈ, catseixmaⁿˈ cwii na maˈmo̱ⁿnaˈ nda̱a̱na chiuu na cˈomna ee na xcwe na wjaˈmˈaaⁿˈ. Catsaˈ naljoˈ ñequio na xcweeˈ tsˈomˈ, 	 و خود را در همه‌چیز نمونه اعمال نیکو بسازو در تعلیم خود صفا و وقار و اخلاص را بکار بر،


Joˈ na cwiluiindyuˈ jnaaⁿ, nchii cweˈ tsˈaⁿ na mandiˈntjomtyeⁿ nnom patrom. Ndoˈ ncˈe na cwiluiindyuˈ jnaaⁿ, juu na nñequiaaⁿ na nndaaˈ Cristo, mati ˈu nndaˈ. 	 لهذا دیگر غلام نیستی بلکه پسر، و چون پسر هستی، وارث خدا نیز بوسیله مسیح.


Ndoˈ xeⁿ cweˈ nˈndya̱a̱to̱o̱ na ncjaachˈeetyeeⁿ na luaaˈ, quia joˈ chaˈtso nnˈaⁿ nlaˈyuˈ ñˈeⁿñê. Ndoˈ na ljoˈ nquiee naⁿmaⁿnˈiaaⁿ nnˈaⁿ romanos nlaˈtyuiiˈna watsˈom ˈnaaⁿ jaa nnˈaⁿ judíos ñequio ndaandyuaa ˈnaaⁿya. 	 اگر او را چنین واگذاریم، همه به اوایمان خواهند‌آورد و رومیان آمده، جا و قوم مارا خواهند گرفت.»


Ee manquieeti naⁿˈñeeⁿ cwilaˈneiⁿna chiuu waa na sacajndo̱o̱ˈâ ˈo ndoˈ na ya toˈñoomˈyoˈ jâ. Mati cwilaˈneiⁿna chiuu waa na jnda̱ ˈndyeˈyoˈ na tyolaˈtˈmaaⁿˈndyoˈ ˈnaⁿ na cweˈ nnˈaⁿ nlˈa, ndoˈ jeˈ naxeⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom macwitsantyjo̱ˈyoˈ. Jeˈ jnda̱ macwindyeˈntjomˈyoˈ nnom nqueⁿ na wanoomˈm, na macanda̱ jom cwiluiiñê Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 زیرا خود ایشان درباره ما خبر می‌دهند که چه قسم وارد به شما شدیم و به چه نوع شما از بتها به سوی خدا بازگشت کردید تا خدای حی حقیقی را بندگی نمایید،و تا پسر او را از آسمان انتظاربکشید که او را از مردگان برخیزانید، یعنی عیسی که ما را از غضب آینده می‌رهاند.


Ndoˈ yocheⁿ na cwiˈoona nato, tquiena cwii joo yuu waa ndaatioo. Quia joˈ matso tsˈaⁿ Etiopía nnoom: —Cantyˈiaˈ, ñjaaⁿ waa ndaatioo. ¿Aa waa na nntseicuˈnaˈ na nnleitsˈoomndyo̱? 	 و چون در عرض راه به آبی رسیدند، خواجه گفت: «اینک آب است! از تعمید یافتنم چه چیز مانع می‌باشد؟»


Macantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoomwaaˈ joˈ na sˈaa Tyˈo̱o̱tsˈom na jndaya na mañequiaya juunaˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ, ndoˈ tquiaaⁿ najndeii na matseixmaaⁿ na ñˈeⁿ matsˈaaya tsiaaⁿwaaˈ. 	 که خادم آن شدم بحسب عطای فیض خدا که برحسب عمل قوت او به من داده شده است.


’Mañequiaanaˈ na neiⁿˈyoˈ quia na cwilaˈjndoo nnˈaⁿ ˈo na cwileiˈntyjo̱na ˈo, na cwilaˈjnaaⁿˈna ˈo, ndoˈ na cwilˈana na ticueeˈ nˈomna ˈo ncˈe na mˈaⁿˈyoˈ cantyja ˈnaⁿ ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee. 	 خوشابحال شما وقتی که مردم بخاطرپسر انسان از شما نفرت گیرند و شما را از خودجدا سازند و دشنام دهند و نام شما را مثل شریربیرون کنند.


Tjeiˈndyo̱o̱ñe cheⁿnqueⁿ cantyja na matseixmaaⁿ, ndoˈ tˈoom chaˈna cwii moso, tuiiñê chaˈxjeⁿ jaa nnˈaⁿ. 	 لیکن خود راخالی کرده، صورت غلام را پذیرفت و درشباهت مردمان شد؛


Matseicwanom Aristarco na xmaⁿndyoˈ. Mˈaaⁿñê wˈaancjo ñˈeⁿndyo̱. Mati Marcos tyjee Bernabé matseicwanoom na xmaⁿndyoˈ. Jnda̱ jndyeˈyoˈ ñˈoom xeⁿ na aa nncueˈcañoom ˈo catoˈñoomˈyoˈ jom na xcweeˈ nˈomˈyoˈ. 	 ارسترخس همزندان من شما را سلام می‌رساند، و مرقس عموزاده برنابا که درباره او حکم یافته‌اید، هرگاه نزد شما آید او را بپذیرید،


Sa̱a̱ tixocanda̱a̱ nntsˈaa tsˈaⁿ tsˈiaaⁿ natsjom. Xeⁿ nntsˈaaⁿ na ljoˈ nncwityˈueeⁿ, ee tjaaˈnaⁿ naxuee cˈoom ñˈeⁿñê. 	 ولیکن اگر کسی در شب راه رود لغزش خورد زیراکه نور در او نیست.»


Mañoomˈ tcoˈyanaˈ tsaⁿˈñeeⁿ, nˈmaaⁿ. Jnda̱ joˈ seilcwiiñê tsuee ˈnaaⁿˈaⁿ, to̱o̱ⁿˈo̱ⁿ na tjacaⁿ. Ndoˈ xueeˈñeeⁿ xuee na jaa nnˈaⁿ judíos cwitaˈjndya̱a̱ya. 	 پس یهودیان به آن کسی‌که شفا یافته بود، گفتند: «روز سبت است و بر تو روا نیست که بسترخود را برداری.»


Sooxqueeⁿ canchiiˈnaˈ chaˈcwijom sooˈ catsmaⁿ canchiiˈ, ndoˈ chaˈna canchiiˈ tsaaⁿ. Nˈomnnoom xueenaˈ chaˈcwijom chom. 	 و سر و موی او سفید چون پشم، مثل برف سفید بود و چشمان او مثل شعله آتش،


Quia joˈ ¿chiuu waa na saacantyˈiaˈyoˈ na saˈyoˈ? ¿Aa ntyˈiaˈyoˈ na cwiluiiñê profeta? Mayuuˈ na joˈ jom. Ndoˈ tˈmaⁿti matseixmaaⁿ, nchiiti meiⁿnquia profeta. 	 پس برای دیدن چه رفته بودید، آیا نبی‌ای را؟ بلی به شما می‌گویم کسی را که از نبی هم بزرگتراست.


Ee meiiⁿ na ticˈo̱o̱ⁿya quiiˈntaaⁿˈyoˈ, sa̱a̱ naquiiˈ tsˈo̱o̱ⁿya chaˈcwijom na ñˈa̱ⁿya ñˈeⁿndyoˈ na jeeⁿ neiⁿya na maqua̱ⁿ cwenta na jeeⁿ xcwe cwilˈaˈyoˈ ndoˈ na cwilaˈyuˈya nˈomˈyoˈ ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 زیرا که هرچند در جسم غایبم لیکن در روح با شما بوده، شادی می‌کنم ونظم و استقامت ایمانتان را در مسیح نظاره می‌کنم.


Ee tquiaañê na tueeⁿˈeⁿ cha ntioom na choˈjnaⁿ chaˈtsondye nnˈaⁿ cha nnda̱a̱ nluiˈnˈmaaⁿndyena, teitquiooˈ na joˈ quia na tueˈntyjo̱ xjeⁿ. 	 که خود را در راه همه فدا داد، شهادتی درزمان معین.


’Nntyˈiaˈyoˈ na nndyocwjeˈcañoom ntiaˈ ndoˈ nleicˈuaa ñˈoom na cwiluii ntiaˈ cwiicheⁿ ntyja, sa̱a̱ tiñeˈquiandyoˈ na nlacatyuendyoˈ, ee maxjeⁿ jndeiˈnaˈ na nmeiⁿˈ nncwinomjndyee. Sa̱a̱ tyooweˈntyjo̱ xjeⁿ na nntycwiiñˈeⁿ. 	 اما چون جنگها و اخبار جنگها را بشنوید، مضطرب مشوید زیرا که وقوع این حوادث ضروری است لیکن انتها هنوز نیست.


Naxuee tyoˈmo̱ⁿ Jesús nda̱a̱ nnˈaⁿ naquiiˈ watsˈom tˈmaⁿ. Ndoˈ quia tmaaⁿ tyocalueeⁿˈeⁿ, tyocaⁿ ta na jndyu Olivos. 	 و روزها را در هیکل تعلیم می‌داد و شبها بیرون رفته، در کوه معروف به زیتون به‌سر می‌برد.و هر بامداد قوم نزد وی در هیکل می‌شتافتند تا کلام او را بشنوند.


Ee ncˈe tsˈiaaⁿ na jnda̱ tyˈiom Tyˈo̱o̱tsˈom ja, joˈ na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na mandiˈntjom nda̱a̱ nnˈaⁿ na macwjeeⁿˈeⁿ cwentaaⁿˈaⁿ. Cantyja ˈnaaⁿˈ tsˈiaaⁿˈñeeⁿ seijndaaˈñê na mañequiaya ñˈoom naya ˈnaaⁿˈaⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ meiⁿquiayuucheⁿ, ndoˈ mati mateijndeiinaˈ ˈo. 	 که من خادم آن گشته‌ام برحسب نظارت خداکه به من برای شما سپرده شد تا کلام خدا را به‌کمال رسانم؛


Ndoˈ na luaaˈ waa, quia na matseijomñe tsˈaⁿ ñequio Ta Jesús, ñeˈcwii cwiluiiñe tsaⁿˈñeeⁿ ñˈeⁿñê. 	 لکن کسی‌که با خداوندپیوندد یکروح است.


Cwitjo̱o̱cheⁿ na nlqueⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom tsjoomnancue, sa̱a̱ jnda̱ tqueeⁿ na nntjom Cristo na ljoˈ. Sa̱a̱ hasta ndyumeiiⁿ tquiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na teitquiooˈñê cha nnteijndeiinaˈ ˈo. 	 که پیش از بنیاد عالم معین شد، لکن درزمان آخر برای شما ظاهر گردید،


Jnda̱ joˈ tyja̱caño̱o̱ⁿ nnco̱ na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee. Ja matseijomndyo̱ ñˈeⁿ nnˈaⁿ, macwaˈa ñˈeⁿndyena. Sa̱a̱ ˈo cwinduˈyoˈ cantyja ˈnaⁿya: “Luaaˈ tsˈaⁿ jeeⁿ cwaˈ, jeeⁿ ˈuu. Juu jeeⁿ ya matseixˈiaaˈñe ñˈeⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈtjo̱o̱ndye nnom Tyˈo̱o̱tsˈom ñequio nnˈaⁿ na cwitoˈñoom tsˈiaaⁿnda̱a̱ nnˈaⁿ cwentaaˈ gobiernom.” Sa̱a̱ tintsˈaa, ee cwiwitquiooˈ na jndo̱ˈ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom ee chaˈtso na matseijndaaˈñê maˈmo̱ⁿnaˈ na ljoˈ. 	 پسر انسان آمد که می‌خورد و می‌نوشد، می‌گویند اینک مردی پرخور و میگسار و دوست باجگیران و گناهکاران است. لیکن حکمت ازفرزندان خود تصدیق کرده شده است."» وعده آرامش درون


Ndoˈ matso Jesús nda̱a̱ nnˈaⁿ judíos na jnda̱ macwilaˈyuˈ ñˈeⁿñê: —Xeⁿ cwiljooˈndyoˈtyeⁿˈyoˈ ñequio ñˈoom naya quia joˈ mayuuˈcheⁿ na cwiluiindyoˈ nnˈaⁿ na cwilajomndyoˈ ñˈoom na mañequiaya. 	 پس عیسی به یهودیانی که بدو ایمان آوردند گفت: «اگر شما در کلام من بمانیدفی الحقیقه شاگرد من خواهید شد،


’Mati jnda̱ jndyeˈyoˈ ñˈoom na tyolue nnˈaⁿ teiyo nda̱a̱ welooya na matsonaˈ: “Tilqueⁿˈtyeⁿˈ ñˈoom na ntyjiˈyaˈ na xonda̱a̱ nntseicanda̱a̱ˈndyuˈ, sa̱a̱ ñˈoom na jnda̱ tqueⁿˈtyeⁿˈ, catseicanda̱a̱ˈndyuˈ juunaˈ nnom Ta Tyˈo̱o̱tsˈom.” 	 «باز شنیده‌اید که به اولین گفته شده است که "قسم دروغ مخور، بلکه قسم های خود را به خداوند وفا کن."


Ndoˈ tyonquiocho ntˈom nnˈaⁿ yocanchˈu na mˈaaⁿ Jesús na catioom lˈo̱o̱ⁿ nacjoona. Sa̱a̱ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê jlaˈtiaˈna nnˈaⁿ na tquiocho yocanchˈuˈñeeⁿ. 	 و بچه های کوچک را نزد او آوردند تاایشان را لمس نماید؛ اما شاگردان آورندگان رامنع کردند.


Ndoˈ nnˈaⁿ na tyocañˈeeⁿ ñˈeⁿñê na jnaⁿna Galilea na tyˈewana Jerusalén jndye xuee tyontyˈiaatina jom jnda̱ na wandoˈxcoom. Jeˈ majoona cwitjeiˈyuuˈndyena cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ. 	 و او روزهای بسیار ظاهر شد بر آنانی که همراه او از جلیل به اورشلیم آمده بودند که الحال نزد قوم شهود او می‌باشند.


Meiiⁿ chaˈwaa tsjoomnancue cuaanaˈ cwentaaˈ tsˈaⁿ sa̱a̱ yuu waa na mateijndeiinaˈ tsaⁿˈñeeⁿ ee xocˈo̱naˈ ñˈeⁿñê na ticatsuu añmaaⁿˈaⁿ. Ndoˈ ¿aa nnda̱a̱ nntiomlˈua tsˈaⁿ na nluiˈnˈmaaⁿñe añmaaⁿˈaⁿ? ¿Cwaaⁿ nnda̱a̱? 	 زیرا شخص را چه سود دارد که تمام دنیا را ببرد و جان خود را ببازد؟ یا اینکه آدمی چه چیز را فدای جان خود خواهدساخت؟


Ndoˈ tsˈaⁿ na mˈaaⁿ jo jnda̱a̱ na machˈee tsˈiaaⁿ tyuaaˈ, ticjaalcweeⁿˈeⁿ na nncjaacachoom liaⁿˈaⁿ. 	 و آنکه در مزرعه است، برنگردد تا رخت خود را بردارد.


Sa̱a̱ yolcu na jndo̱ˈ nˈom tˈo̱o̱na nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ: “Xonda̱a̱, ee xeⁿ nntsˈaacheⁿnaˈ na xocwijndeii na nleilˈueeˈndyo̱ ncjo̱o̱yâ ndoˈ mati ˈo. Yati catsalajndaˈyoˈ na nleilˈueeˈndyoˈ.” 	 اما دانایان در جواب گفتند: "نمی شود، مبادا ما و شما را کفاف ندهد. بلکه نزدفروشندگان رفته، برای خود بخرید."


Jnaⁿnaˈ tuaˈ, tyjeeˈ jndaa, tioo jndye jndeii, teicaljoonaˈ wˈaaˈñeeⁿ, sa̱a̱ tiquioonaˈ ee na tˈuiityeⁿnaˈ nacjooˈ tsjo̱ˈñeeⁿ. 	 و باران باریده، سیلابهاروان گردید و بادها وزیده، بدان خانه زورآور شدو خراب نگردید زیرا که بر سنگ بنا شده بود.


Mayo tyolˈueeˈndyena chiuu nlˈayoona na nlajndaaˈndyena ñˈoomˈñeeⁿ. Jnda̱ chii teicantyja Pedro. Tsoom nda̱a̱na: —ˈO re nnˈaⁿya na cwilayuˈyoˈ manquiuˈyoˈ na jaachˈee xuee tjeiiˈñe Tyˈo̱o̱tsˈom ja quiiˈntaaⁿˈyoˈ na nñequiaya ñˈoom naya chiuu na nluiˈnˈmaaⁿndye nnˈaⁿ na nchii judíos cha nlayuˈna. 	 و چون مباحثه سخت شد، پطرس برخاسته، بدیشان گفت: «ای برادران عزیز، شما آگاهید که از ایام اول، خدا از میان شمااختیار کرد که امت‌ها از زبان من کلام بشارت رابشنوند و ایمان آورند.


Chaˈtso nmeiⁿˈ nlˈana ˈo cweˈ ncˈe na laˈxmaⁿˈyoˈ cwentaya ee ticataˈjnaaⁿˈna nqueⁿ na jñoom ja quiiˈntaaⁿna. 	 لکن بجهت اسم من جمیع این کارها را به شما خواهندکرد زیرا که فرستنده مرا نمی شناسند.


Tacatseixmaⁿya na nntsuˈ na jndaˈ ja. Catsaˈ cweˈ chaˈna cwii mosoˈ ja.” 	 و دیگر شایسته آن نیستم که پسر توخوانده شوم، مرا چون یکی از مزدوران خودبگیر.


Sa̱a̱ jluena nnoom: —Jeeⁿcheⁿ ntjeiⁿ xqueⁿˈ. Sa̱a̱ jom ñeˈcwii ñˈoom matsoom na mayuuˈcheⁿ na Pedro luaaˈ. Quia joˈ jluena: —Luaaˈ ángel na machˈee cwenta jom. Cweˈ na machˈeeyanaˈ ntyjiˈ na jom. 	 وی را گفتند: «دیوانه‌ای.» وچون تاکید کرد که چنین است، گفتند که فرشته اوباشد.»


Quiaaˈ nantquie ˈnaⁿˈ na macaⁿnaˈ jâ xuee jeˈ. 	 نان کفاف ما را امروز به ما بده.


Sa̱a̱ tyuaaˈ nncjo̱cando̱o̱ˈa ˈo xeⁿ lˈue tsˈom Ta Jesús, ndoˈ quia ljoˈcheⁿ nljeiya chiuu nˈom naⁿˈñeeⁿ na luaaˈ cwilˈana, nljeiya chiuu tseixmaⁿ ñˈoom na cwilaˈsˈandyena. 	 لکن به زودی نزد شما خواهم آمد، اگرخداوند بخواهد و خواهم دانست نه سخن متکبران را بلکه قوت ایشان را.


Ee tiquitjaaˈndyô̱ cwenta na wiˈ na tquiooˈ na cwitjo̱o̱ⁿyâ. Cwiqua̱a̱ⁿyâ cwenta joo ˈnaⁿ na tileicantyˈiaaya, ee joo na cwintyˈiaayâ, ticaljotyeⁿnaˈ, sa̱a̱ joo na titquiooˈ mˈaaⁿ ndoˈ mˈaaⁿ. 	 در حالی که ما نظر نمی کنیم به چیزهای دیدنی، بلکه به چیزهای نادیدنی، زیرا که آنچه دیدنی است، زمانی است و نادیدنی جاودانی.


meiⁿ tyoondyeˈyoˈ jndyeeˈ ntu na tyondye naⁿˈñeeⁿ meiⁿ jndyeeˈ nquii Tyˈo̱o̱tsˈom. Quia na jndye naⁿˈñeeⁿ jñeeⁿˈeⁿ, lˈana tyˈoo na tintseineiⁿtyeeⁿ nda̱a̱na. 	 و نه به آواز کرنا و صدای کلامی که شنوندگان، التماس کردند که آن کلام، دیگر بدیشان گفته نشود.


Matseiljeiya ñˈoomwaa cwentaaˈ ˈo ta na ncjoˈtquieˈyoˈ ncˈe jnda̱ macwilaˈjomndyoˈ ñequio Cristo na mˈaaⁿ xjeⁿ na jnaⁿjndyeecheⁿ chaˈtso. ˈO na titquiendyoˈ matseiljeiya ñˈoomwaa ncˈe jnda̱ macwinaⁿndyoˈ nacjooˈ tsaⁿjndii. ˈO ntseindaaya, matseiljeiya ñˈoomwaa ncˈe macwitaˈjnaⁿˈyoˈ nqueⁿ na cwiluiiñê Tsotya̱a̱ya. 	 ای پدران، به شما می‌نویسم زیرا او را که ازابتدا است می‌شناسید. ای جوانان، به شمامی نویسم از آنجا که بر شریر غالب شده‌اید. ای بچه‌ها به شما نوشتم زیرا که پدر را می‌شناسید.


Sa̱a̱ tjeiˈñe Pedro, tsoom: —Ja ticwajnaⁿˈa tsaⁿˈñeeⁿ. Meiⁿchjoo ticaljeiiya ñˈoom na matsuˈ luaaˈ. Jnda̱ joˈ teiño̱o̱ⁿ nacañoom nnˈaⁿ, tjaaⁿ yuu waa ˈndyootsˈatiom. Xjeⁿˈñeeⁿ mana seixuaa caxtijndyo. 	 اوانکار نموده، گفت: «نمی دانم و نمی فهمم که توچه می‌گویی!» و چون بیرون به دهلیز خانه رفت، ناگاه خروس بانگ زد.


Tyomˈaaⁿ cwii tsˈaⁿ na tyoluiitquieñe quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ judíos. Tsaⁿˈñeeⁿ tyotseijomñê ñˈoom na quitˈmaⁿ nˈom nnˈaⁿ tmaaⁿˈ fariseos. Jom jñoom Nicodemo. 	 و شخصی از فریسیان نیقودیموس نام ازروسای یهود بود.


Quia na wiˈ tsiaˈ, nchii ñequiiˈcheⁿ ndaatioo maˈuaˈ. Mati cˈuaˈ chjoowiˈ winom. 	 دیگر آشامنده آب فقط مباش، بلکه بجهت شکمت و ضعفهای بسیار خود شرابی کم میل فرما.


Sa̱a̱ quia na teitquiooˈ ljeii na tqueⁿ Moisés seicantoˈtinaˈ jnaaⁿ nnˈaⁿ, ndoˈ jnda̱ na tjawijndyeti jnaaⁿ nnˈaⁿ, Tyˈo̱o̱tsˈom seicwaljooˈtyeeⁿ na ya tsˈaⁿñê ñequio nnˈaⁿ. 	 اما شریعت در میان آمد تاخطا زیاده شود. لکن جایی که گناه زیاده گشت، فیض بینهایت افزون گردید.تا آنکه چنانکه گناه در موت سلطنت کرد، همچنین فیض نیزسلطنت نماید به عدالت برای حیات جاودانی بوساطت خداوند ما عیسی مسیح.


Quia joˈ taqueⁿ Ta Jesús ndyeyu jo ndoˈ na mˈaaⁿ Pedro ndoˈ ntyˈiaaˈ nnoom. Ndoˈ mañoomˈ tjañjoomˈ tsˈoom ñˈoom na jnda̱ tso nnoom: “Cwii tjo̱o̱cheⁿ na nntseixuaa caxtijndyo jeˈjeˈcheⁿ sa̱a̱ xjeⁿˈñeeⁿ ˈu jnda̱ ndyee ndiiˈ macwjiˈndyuˈ ñˈeⁿndyo̱.” 	 آنگاه خداوندروگردانیده به پطرس نظر افکند پس پطرس آن کلامی را که خداوند به وی گفته بود به‌خاطرآورد که قبل از بانگ زدن خروس سه مرتبه مراانکار خواهی کرد.


Maniom ñˈoom na cwiqua̱a̱ⁿ jaa nnˈaⁿ judíos na cwinndyuuˈa ñequio na cwitmaaⁿya ˈnaⁿ. Wˈaa yuu na toco tsaⁿˈñeeⁿ meintyjeeˈ yom ljoo tˈmaⁿ na tuiinaˈ ñˈeⁿ ljo̱ˈ, na quiwilˈueeˈndyena na cwilaˈcanda̱a̱ˈndyena costumbreˈñeeⁿ. Cwiwijndeii cwii cwii tsjooˈñeeⁿ chaˈna ñequiee hasta yom xjo lata ndaa. 	 و در آنجا شش قدح سنگی برحسب تطهیریهود نهاده بودند که هر یک گنجایش دو یا سه کیل داشت.


Joona jnda̱ tquiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na waa najnda̱na na nlˈana nata̱ˈ tsjoomnancue ñequio ndaaluee. Mati ntyˈiaya cwiicheⁿ ángel na jnaⁿ jo yuu na macaluiˈ ñeˈquioomˈ, juu maleiñˈoom sa̱yo ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na wandoˈ. Jndeii seixuaa nda̱a̱ ñequiee ángelesˈñeeⁿ. 	 و فرشته دیگری دیدم که از مطلع آفتاب بالا می‌آید و مهر خدای زنده را دارد. و به آن چهار فرشته‌ای که بدیشان داده شد که زمین ودریا را ضرر رسانند، به آواز بلند ندا کرده،


Ee manquiuyaaya quia na ntˈuiityeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom nnˈaⁿ na cwilˈa na nmeiiⁿˈ, nncuˈxeeⁿ joona cantyjati na mayuuˈ na lˈana. 	 و می‌دانیم که حکم خدا بر کنندگان چنین اعمال بر‌حق است.


José ñequio tsondyee Jesús jeeⁿ tjaweeˈ nˈomna chaˈtso ñˈoom na seineiⁿ Simeón cantyja ˈnaaⁿˈ Jesús. 	 و یوسف و مادرش ازآنچه درباره او گفته شد، تعجب نمودند.


Quia na tueⁿˈeⁿ na mˈaaⁿyâ ñˈeⁿ Jesús, tcoomˈm xtyeeⁿ jo ncˈee. Matsoom nnom: —Jeeⁿ ˈu Ta, toom cweˈ mˈaaⁿˈ ñjaaⁿñe, quia joˈ tîcueˈ ñetyjo̱. 	 و مریم چون به‌جایی که عیسی بودرسید، او را دیده، بر قدمهای او افتاد و بدو گفت: «ای آقا اگر در اینجا می‌بودی، برادر من نمی مرد.»


Ja Pablo matseiljeiya cartawaañe, ñequio Silvano ñˈeⁿ Timoteo, matseicwano̱ⁿya juunaˈ nda̱a̱ˈ ˈo tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ na mˈaⁿˈyoˈ tsjoom Tesalónica, ˈo na cwilaˈxmaⁿyoˈ cwentaaˈ Tsotya̱a̱ya Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ mati Ta Jesucristo. Quiana na nntoˈñoomˈyoˈ naya na cwilaˈxmaⁿna ndoˈ na nndaˈyoˈ na tjaa ñomtiuu cˈomˈyoˈ jo nda̱a̱na. 	 پولس و سلوانس و تیموتاوس، به کلیسای تسالونیکیان که در خدای پدر وعیسی مسیح خداوند می‌باشید.فیض و سلامتی از جانب پدر ما خدا و عیسی مسیح خداوند با شما باد.


Quia joˈ joo ntquieeˈ ángeles na cwileiˈcho ntquieeˈ ntu, jlaˈjndaaˈndyena na nntjo̱o̱ˈna. 	 و هفت فرشته‌ای که هفت کرنا را داشتندخود را مستعد نواختن نمودند


Sa̱a̱ sˈo̱o̱ lˈo̱o̱ⁿ na calacheⁿna. Tsoom nda̱a̱na chiuu sˈaa Ta Tyˈo̱o̱tsˈom na tjeiˈ jom naquiiˈ wˈaancjo. Ndoˈ matsoom: —Ñˈoomwaaˈ calacandiiˈyoˈ Jacobo ñequio ntˈomcheⁿ nnˈaaⁿya na cwilayuˈ. Jnda̱ joˈ jlueeⁿˈeⁿ, tjaaⁿ cwiicheⁿ joo. 	 اما او به‌دست خود به سوی ایشان اشاره کردکه خاموش باشند و بیان نمود که چگونه خدا او رااز زندان خلاصی داد و گفت: «یعقوب و سایربرادران را از این امور مطلع سازید.» پس بیرون شده، به‌جای دیگر رفت


Ee meiⁿnquia tsˈaⁿ na mañequiaañe na catjom ljoˈ na nntjom ncˈe na mˈaaⁿ cantyja ˈnaⁿya, tsaⁿˈñeeⁿ nluiˈnˈmaaⁿñê. Sa̱a̱ meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na malˈueeˈñe cheⁿnquii chiuu nluiˈnˈmaaⁿñê, majoˈto joˈ nntsuuñe. 	 زیرا هر‌که بخواهد جان خود را خلاصی دهدآن را هلاک سازد و هر کس جان خود را بجهت من تلف کرد، آن را نجات خواهد داد.


Ndoˈ Judas, tsˈaⁿ na tquiaa cwenta Jesús luee naⁿˈñeeⁿ, quia na ntyˈiaaⁿˈaⁿ na jnda̱ teijndaaˈ na nncueˈ Jesús, tioo na jeeⁿ tia ntyjeeⁿ cantyja na sˈaaⁿ. Tjatseilcweeⁿˈeⁿ ntquiuu nchooˈ nqui sˈom xuee nda̱a̱ ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye quiiˈ tsjoom. 	 در آن هنگام، چون یهودا تسلیم‌کننده او دید که بر او فتوا دادند، پشیمان شده، سی پاره نقره را به روسای کهنه و مشایخ رد کرده،


Ee nquii Tyˈo̱o̱tsˈom na tyotseitˈmaaⁿˈñe welooya Abraham na ñetˈoom teiyo, na tyotseitˈmaaⁿˈñe welooya Isaac, ndoˈ welooya Jacob, ndoˈ tyolaˈtˈmaaⁿˈndye ntˈomcheⁿ welooya na jndyowiˈcantyjooˈ, jom seitˈmaaⁿˈñê Jnaaⁿ Jesús, na jlaˈquiooˈyoˈ luee naⁿmaⁿnˈiaaⁿ cha cueˈ. Ndoˈ meiiⁿ Pilato ñeˈcatseicandyaañe jom, sa̱a̱ tîtancueˈyoˈ. Saˈyoˈ nacjoomˈm meiiⁿ juu ñeˈcatseicandyaañe jom. 	 خدای ابراهیم و اسحاق و یعقوب، خدای اجداد ما، بنده خود عیسی را جلال داد که شما تسلیم نموده، او را در حضور پیلاطس انکارکردید، هنگامی که او حکم به رهانیدنش داد.


Quia joˈ tsoom nda̱a̱na: —Majndye tsˈiaaⁿ na ya jnda̱ sˈaaya jo nda̱a̱ˈyoˈ ñequio najndeii na matseixmaⁿ Tsotya̱ya. ¿Cwaaⁿ cwii juunaˈ na machˈeenaˈ na ñeˈcajñomˈyoˈ ljo̱ˈ ja? 	 عیسی بدیشان جواب داد: «ازجانب پدر خود بسیار کارهای نیک به شما نمودم. به‌سبب کدام‌یک از آنها مرا سنگسار می‌کنید؟»


Ee tjaaweeˈ tsˈoom na matseicañeeⁿ nnˈaⁿ cwentaaⁿˈaⁿ na juu na jeeⁿ cajnda na tseixmaⁿ Cristo na matseitˈmaaⁿˈñenaˈ jom, mati mˈaaⁿ joˈ cwentaˈ ˈo. Juu ñˈoom wantyˈiuuˈñeeⁿ, luaa maˈmo̱ⁿnaˈ: Cristo mˈaaⁿñê naquii nˈomˈyoˈ, na juu joˈ mañequiaanaˈ na cwicantyjaaˈ nˈomˈyoˈ na nlaˈjomndyoˈ na nluiitˈmaⁿñê. 	 که خدا اراده نمودتا بشناساند که چیست دولت جلال این سر درمیان امت‌ها که آن مسیح در شما و امید جلال است.


Tsondyee Jesús ñequio ntyjeeⁿ tquieˈcañomna, sa̱a̱ tîcanda̱a̱ nncˈoontyjaaˈna jom ee jeeⁿ jndye nnˈaⁿ. 	 و مادر وبرادران او نزد وی آمده به‌سبب ازدحام خلق نتوانستند او را ملاقات کنند.


Sa̱a̱ ntˈomndye joona tyˈentyjaaˈna nnˈaⁿ fariseos. Tyoluena chiuu ntyˈiaana na sˈaa Jesús. 	 ولیکن بعضی از ایشان نزد فریسیان رفتند و ایشان را از کارهایی که عیسی کرده بودآگاه ساختند.


Yati na tinlquiˈ seiˈ, tincˈuaˈ winom ndoˈ tintsaˈ cwii nnom na cantyja ˈnaaⁿˈ joˈ nntseilcweˈtyaˈnaˈ cwii xˈiaˈ na matseiyuˈ, oo na nntseiquioonaˈ jom na nntsˈaaⁿ jnaⁿ oo na nntsˈaanaˈ na tityeⁿ matseiyuˈya tsˈoom ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 گوشت نخوردن و شراب ننوشیدن و کاری نکردن که باعث ایذا یا لغزش یا ضعف برادرت باشد نیکواست.


’Joˈ joˈ mˈaaⁿ cwii tsˈaⁿ na jndyu Ananías. Jom ñequio na xcweeˈ tsˈoom matseicana̱a̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés. Ndoˈ chaˈtso nnˈaⁿ judíos na mˈaⁿ tsjoomˈñeeⁿ tyotjeiiˈyana jom. 	 آنگاه شخصی متقی بحسب شریعت، حنانیا نام که نزد همه یهودیان ساکن آنجا نیکنام بود،


Ndoˈ chaˈtso nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ jlaˈjomndyena na ljoˈ. Joˈ tjeiiˈndyena Esteban, tsˈaⁿ na matseiyuˈya tsˈom ndoˈ tooˈ naquiiˈ tsˈoom mˈaaⁿ Espíritu Santo. Ndoˈ mati Felipe, Prócoro, Nicanor, Timón ñequio Parmenas. Mati tjeiiˈndyena Nicolás, tsˈaⁿ tsjoom Antioquía. Jom nchii tsˈaⁿ judío sa̱a̱ jaachˈee xuee matseijomñê ñˈoom na cwilaˈtˈmaaⁿˈndye nnˈaⁿ judíos. 	 پس تمام جماعت بدین سخن رضا دادند و استیفان مردی پر از ایمان و روح‌القدس و فیلپس و پروخرس و نیکانور وتیمون و پرمیناس و نیقولاوس جدید، از اهل انطاکیه را انتخاب کرده،


Profeta Elías tyotseixmaaⁿ chaˈxjeⁿ jaa nmeiiⁿ, sa̱a̱ quia na seineiiⁿ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom ñequio na seicantyjaaˈya tsˈoom na tcaaⁿ na ticuaˈ, ndyee chu waljooˈ xcwe taticuaˈ. 	 الیاس مردی بود صاحب حواس مثل ما و به تمامی دل دعا کرد که باران نبارد و تا مدت سه سال و شش ماه نبارید.


Quia na jnda̱ jaaweˈntyjo̱ xjeⁿ na nncoˈñom Tyˈo̱o̱tsˈom jom cañoomˈluee, quia joˈ ñeˈcwii seijndaaˈñê na wjaⁿ Jerusalén. 	 و چون روزهای صعود او نزدیک می‌شدروی خود را به عزم ثابت به سوی اورشلیم نهاد.


Cwantindyo xuee na mˈaaⁿyâ joˈ joˈ ndoˈ tyjeeˈ cwii tsˈaⁿ na jndyu Agabo na jnaⁿ tsˈo̱ndaa Judea. Jom profeta. 	 و چون روز چند در آنجا ماندیم، نبی‌ای آغابوس نام از یهودیه رسید،


Nacjooˈ castomˈñeeⁿ tyocantyjo we querubines na tuii ñequio sˈom cajaⁿ. Joonaˈ cwitˈmo̱o̱ⁿnaˈ na mˈaaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom ñequio nnˈaⁿ. Ndyeyu nacjooˈ tscaaˈ na ta̱ˈ ˈndyoo castomˈñeeⁿ, tjom lquii querubinesˈñeeⁿ yuu cwiñequia ntyee nioom quiooˈ na jnda̱ jlaˈcwjeena cha catseitˈmaⁿ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom jaa nnˈaⁿ Israel. Jndye ñˈoom maniom na cwitˈmo̱o̱ⁿ cwii cwii nmeiⁿˈ, sa̱a̱ ticaⁿnaˈ na nlana̱a̱ⁿyâ cantyja ˈnaaⁿ joonaˈ na majeˈndyo. 	 و بر زبر آن کروبیان جلال که بر تخت رحمت سایه‌گستر می‌بودند والان جای تفصیل آنها نیست.


¿Aa maxjeⁿ matyˈiomyanaˈ na cwiqueⁿˈyoˈ ñˈoom cjooˈ cwii nnˈaⁿˈyoˈ na mati matseiyuˈ? Joˈ chii cwitjomndyoˈ jo nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwituˈxeⁿ ñˈoom, meiiⁿ na joona nchii nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ. 	 بلکه برادر با برادر به محاکمه می‌رود و آن هم نزد بی‌ایمانان!


Xeⁿ cwitjeiˈyuuˈndyo̱ na laxmaaⁿya jnaⁿ, jom cwiluiiñê na mayoomˈm. Machˈeeⁿ na matyˈiomyanaˈ na matseitˈmaⁿ tsˈoom jnaaⁿya ndoˈ na matseiljoomˈm jaa chaˈtso na laxmaaⁿya na ticatyˈiomyanaˈ. 	 اگر به گناهان خود اعتراف کنیم، او امین و عادل است تا گناهان ما را بیامرزد و ما را از هر ناراستی پاک سازد.اگر گوییم که گناه نکرده‌ایم، او را دروغگو می شماریم و کلام او در ما نیست.


Ñeˈcaˈmo̱ⁿnaˈ cweˈ ncˈe na tîtseicanda̱ Adán jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom joˈ na sˈaanaˈ na chaˈtsondye nnˈaⁿ laˈxmaⁿna jnaⁿ, maluaaˈ matseijomnaˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo seicana̱a̱ⁿ jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, joˈ na jndyendye nnˈaⁿ maqueⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom na tjaa jnaⁿ cwicolaˈxmaⁿna jo nnoom. 	 زیرا به همین قسمی که ازنافرمانی یک شخص بسیاری گناهکار شدند، همچنین نیز به اطاعت یک شخص بسیاری عادل خواهند گردید.


Sa̱a̱ tso Herodes: —Nnco̱ sa̱ˈntjo̱ⁿ na catyjena xtyoˈ Juan. Quia joˈ ¿ˈñeeⁿ luaaˈ na teijndye ñˈoom mandii cantyja ˈnaaⁿˈ? Ndoˈ tyojooˈ tsˈoom na nntyˈiaaⁿˈaⁿ juu. 	 اما هیرودیس گفت «سریحیی را از تنش من جدا کردم ولی این کیست که درباره او چنین خبر می‌شنوم» و طالب ملاقات وی می‌بود.


Cweˈ joˈ tsˈaⁿ na majuˈñecje ndoˈ ticalˈueeˈñe na nluiitˈmaⁿñe, matseijomnaˈ tsaⁿˈñeeⁿ chaˈna tyochjoomˈaaⁿ. Ndoˈ na ljoˈ cwiluiitˈmaⁿñê cantyja na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 پس هر‌که مثل این بچه کوچک خود را فروتن سازد، همان در ملکوت آسمان بزرگتر است.


Jnda̱ tuii na luaaˈ jñom Jesús jâ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈeⁿñê na cuo̱nndaaˈâ tsˈom wˈaandaa, na cwityˈio̱o̱ˈjndya̱a̱yâ na nntsquia̱a̱yâ xndyaaˈ ndaaluee. Sa̱a̱ jom ljooˈñetyeeⁿ na njñoom nnˈaⁿ na jndyendye. 	 بی‌درنگ عیسی شاگردان خود را اصرارنمود تا به کشتی سوار شده، پیش از وی به کناره دیگر روانه شوند تا آن گروه را رخصت دهد.


Ndoˈ mati seijndaaˈñe Tyˈo̱o̱tsˈom na tyuiiˈ tsjoom Sodoma ñˈeⁿ Gomorra na tco ñˈeⁿnaˈ cweˈ tsjaaˈ ˈndiinaˈ. Sˈaaⁿ na ljoˈ cha na mˈmo̱ⁿnaˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na quia nncˈom na talˈana chaˈxjeⁿ tyolˈa naⁿˈñeeⁿ. 	 وشهرهای سدوم و عموره را خاکستر نموده، حکم به واژگون شدن آنها فرمود و آنها را برای آنانی که بعد از این بی‌دینی خواهند کرد، عبرتی ساخت؛


Ndoˈ tsoticheⁿ Jesús: —Mayuuˈcheⁿ nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, tijoom ñeteitquiooˈñe cwii tsˈaⁿ na tˈmaⁿti cwiluiiñe quiiˈntaaⁿ chaˈtsondye nnˈaⁿ chaˈna juu Juan, tsˈaⁿ na tyotseitsˈoomñe nnˈaⁿ. Sa̱a̱ meiiⁿ na ljoˈ, meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na jnda̱ tjaquieeˈñe cantyja na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom, meiiⁿ titˈmaⁿ cwiluiiñe, sa̱a̱ tˈmaⁿti cwiluiiñe, nchiiti Juan. 	 هرآینه به شما می‌گویم که از اولاد زنان، بزرگتری از یحیی تعمید‌دهنده برنخاست، لیکن کوچکتر در ملکوت آسمان از وی بزرگ تر است.


Ndoˈ wˈaandaa na ñjomndyô̱ jnda̱ tueeˈ xcwe na wjaanaˈ sa̱a̱ leicjaanaˈ ee na jndeii maquiˈljoo nmo̱ⁿ ndoˈ matseilcweˈtyaˈ jndye juunaˈ. 	 اما کشتی در آن وقت در میان دریا به‌سبب بادمخالف که می‌وزید، به امواج گرفتار بود.


Quia matseitjo̱o̱naˈ ˈnaⁿ nnˈaⁿ na maqueeⁿ cwentaaⁿˈaⁿ, quiaˈyoˈ cantyja na cwileiñˈomˈyoˈ na nnteijndeiinaˈ naⁿˈñeeⁿ. Cateiˈxˈeeˈyoˈ nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ na cweˈ cwiquieya na mˈaⁿˈyoˈ. 	 مشارکت در احتیاجات مقدسین کنید و در مهمانداری ساعی باشید.


Nnˈaⁿ na cwilayuˈ tsjoom Jerusalén quia na jndyena ñˈoommeiⁿˈ jlaˈcheⁿna. Tyolatˈmaaⁿˈndyena Tyˈo̱o̱tsˈom. Tyoluena: —Cwa mati nnˈaⁿ na nchii judíos mañequiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na ticantycwii na cwitandoˈ añmaaⁿna quia cwilcweˈ nˈomna. 	 چون این را شنیدند، ساکت شدند و خدا را تمجیدکنان گفتند: «فی الحقیقت، خدا به امت‌ها نیز توبه حیات‌بخش را عطا کرده است!»


Nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱ na taxocantyˈiaˈyoˈ ja hasta na nncueˈntyjo̱ xuee na nnduˈyoˈ: “Matioˈnaaⁿñenaˈ nquii na macwjeeˈcañoom ñequio najndeii na matseixmaⁿ Ta Tyˈo̱o̱tsˈom.” 	 زیرا به شما می‌گویم از این پس مرا نخواهید دید تا بگویید مبارک است او که به نام خداوند می‌آید.»


Ndoˈ na luaaˈ cwii ndoˈ cwii tsˈaⁿ nnda̱a̱ nntseineiⁿ ñˈoom na maˈmo̱ⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom naquiiˈ tsˈom cha nncˈooliu nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ ndoˈ nncˈoolaˈno̱ⁿˈtina. 	 زیرا که همه می‌توانید یک یک نبوت کنید تا همه تعلیم یابند و همه نصیحت‌پذیرند.


Quia joˈ na cwicwaˈyoˈ ñequio na cwiweˈyoˈ, ñequio meiⁿquia na cwilˈaˈyoˈ, na chaˈtso na chaˈtso ñequiiˈcheⁿ catsˈaanaˈ na caluiitˈmaⁿñeti Tyˈo̱o̱tsˈom cantyja ˈnaaⁿˈ joˈ. 	 پس خواه بخورید، خواه بنوشید، خواه هرچه کنید، همه را برای جلال خدا بکنید.


Jâ jnda̱ jndya̱a̱yâ na ljoo jnaⁿ ntˈom nnˈaⁿ na tyˈe na mˈaⁿˈyoˈ ndoˈ tyolañˈeeⁿˈndyena ˈo ñˈeⁿ ñˈoom na tyoluena. Tyolaˈndaaˈna nˈomˈyoˈ ñequio ñˈoomˈñeeⁿ. Sa̱a̱ nchii jâ lˈuuyâ na caluena na ljoˈ. 	 چون شنیده شدکه بعضی از میان ما بیرون رفته، شما را به سخنان خود مشوش ساخته، دلهای شما رامنقلب می‌نمایند و می‌گویند که می‌باید مختون شده، شریعت را نگاه بدارید و ما به ایشان هیچ امر نکردیم.


Tiempo jeˈ laxmaⁿ nnˈaⁿ na ticalaˈyuˈya nˈomna ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ laˈxmaⁿna jnaⁿ, xeⁿ jnaaⁿna ja ñequio ñˈoom naya na mañequia, mati ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee, quia na nndyo̱nndaˈa ñequio na matseitˈmaaⁿˈñenaˈ Tsotya̱ ñequio ángeles na ljuˈ nˈom, nncˈo̱o̱ⁿ na jnaaⁿˈa naⁿˈñeeⁿ. 	 زیرا هر‌که در این فرقه زناکار و خطاکار از من و سخنان من شرمنده شود، پسر انسان نیز وقتی که با فرشتگان مقدس درجلال پدر خویش آید، از او شرمنده خواهدگردید.»


ndoˈ teitquiooˈñê nnom Pedro nda̱ joˈ nda̱a̱ chaˈtso apóstoles. 	 و اینکه به کیفا ظاهر شد و بعد از آن به آن دوازده،


Saacuo̱o̱yâ wˈaandaa. Ndoˈ tjañˈeⁿ Aristarco ñˈeⁿndyô̱. Jom tsˈaⁿ tsjoom Tesalónica ndyuaa Macedonia. Ndoˈ wˈaandaaˈñeeⁿ jnaⁿnaˈ tsjoom Adramitio na wjaanaˈ njoom na mˈaⁿ ˈndyoo ndaaluee ndyuaa Asia. Jnda̱ tuo̱o̱yâ, mana saayâ. 	 و به کشتی ادرامیتینی که عازم بنادرآسیا بود، سوار شده، کوچ کردیم و ارسترخس ازاهل مکادونیه از تسالونیکی همراه ما بود.


Ndoˈ ncˈe na nncjaantyˈee nncjaantyˈee natia, juunaˈ nntsˈaanaˈ na tawiˈ nˈomndye ntyjeena. 	 و بجهت افزونی گناه محبت بسیاری سرد خواهد شد.


Tsjoomˈñeeⁿ tijoom nncjaaquieeˈ meiⁿnquia na tiljuˈ, meiⁿ nnˈaⁿ na cwajndii cwilˈa, meiⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈneiⁿ cantu. Macanda̱ nncˈooquieˈ nnˈaⁿ na teiljeii ncuee nacjooˈ libro cwentaaˈ juu Catsmaⁿ. Naⁿˈñeeⁿ ticantycwii na cwitaˈndoˈna. 	 و چیزی ناپاک یا کسی‌که مرتکب عمل زشت یا دروغ شود، هرگز داخل آن نخواهدشد، مگر آنانی که در دفتر حیات بره مکتوبند.


Tˈo̱ Jesús nda̱a̱na: —Cwaⁿti jnda̱ jlaˈnaⁿˈyoˈ ljeii ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na matseineiⁿnaˈ chiuu to̱ˈjñeeⁿ na tqueeⁿ chaˈtso. Matsonaˈ: “Sˈaaⁿ tsaⁿsˈa ñˈeⁿ tsaⁿscu.” 	 او در جواب ایشان گفت: «مگرنخوانده‌اید که خالق در ابتدا ایشان را مرد و زن آفرید،


Seinˈmeiiⁿˈ tsaⁿnchjaaⁿˈñeeⁿ luaˈnnoom, tsoom: —Mantyˈia nnˈaⁿ ndooˈ ntyjii chaˈcwijom nˈoom joona, sa̱a̱ cwiˈoocaˈna. 	 اوبالا نگریسته، گفت: «مردمان را خرامان، چون درختها می‌بینم.»


Ndoˈ majoˈti jeˈ, ncˈe naya na matseixmaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom, maˈndiinaˈ cwii tmaaⁿˈ chjoo na macwjiiˈñê cwentaaⁿˈaⁿ. 	 پس همچنین در زمان حاضر نیز بقیتی بحسب اختیار فیض مانده است.


Ee juu na cwitjeiiˈ nnˈaⁿ tsjoomnancue cwenta na jndo̱ˈ nˈomna, Tyˈo̱o̱tsˈom macwjeeⁿˈeⁿ cwenta na ntjeiⁿ joˈ. Ee waa ñˈoomˈm na teiljeiinaˈ na matsonaˈ: “Nntˈuii Tyˈo̱o̱tsˈom nnˈaⁿ ñequio mañejuu na jndo̱ˈ nˈomna”. 	 زیرا حکمت این جهان نزد خداجهالت است، چنانکه مکتوب است: «حکما را به مکر خودشان گرفتار می‌سازد.»


Sa̱a̱ joona nioom tyuena, ee jlaˈtiuuna na cweˈ ncwaaⁿˈaⁿ joˈ cwintyˈiaana. 	 اما ایشان لرزان وترسان شده گمان بردند که روحی می‌بینند.


Jnda̱ na jndye naⁿˈñeeⁿ na ljoˈ nntsˈaaⁿ tquiaanaˈ na jeeⁿ neiiⁿna. Tˈmaⁿna na nñeˈquiana sˈom nnoom. Quia joˈ Judas tyolˈueeˈñetyeeⁿ chiuu ya nntsˈaaⁿ na nñequiaaⁿ cwenta Jesús lueena. 	 ایشان سخن او را شنیده، شاد شدند و بدو وعده دادند که نقدی بدو بدهند. و او در صدد فرصت موافق برای گرفتاری وی برآمد.


Ee cantyja ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, nchii nnˈaⁿ na cweˈ cwindye chiuu matsa̱ˈntjom ljeiiˈñeeⁿ maqueeⁿ joona na tjaa jnaⁿ laˈxmaⁿna, macanda̱ nnˈaⁿ na cwilˈa chiuu na matsa̱ˈntjomnaˈ. 	 از آن جهت که شنوندگان شریعت در حضور خدا عادل نیستند بلکه کنندگان شریعت عادل شمرده خواهند شد.


Ndoˈ ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye naquiiˈ tsjoom ñequio chaˈtsondye ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ na mˈaⁿ nˈiaaⁿ, tyolˈueena nnˈaⁿ na calue ñˈoom cantu nacjooˈ Jesús cha nnda̱a̱ nleijndaaˈ jnaaⁿˈaⁿ na cueeⁿˈeⁿ. 	 پس روسای کهنه و مشایخ و تمامی اهل شورا طلب شهادت دروغ بر عیسی می‌کردند تا او را بقتل رسانند،


Joˈ chii ˈo nnˈaⁿya na cwilaˈyuˈyoˈ ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom ncˈe na tqueeⁿˈñê ˈo ndoˈ tjeiiˈñê ˈo cwentaaⁿˈaⁿ, cjooˈ nˈomˈyoˈ na calaxmaⁿˈyoˈ nmeiⁿˈ, ee xeⁿ na nmeiⁿˈ cwilˈaˈyoˈ quia joˈ tijoom nntseilcweˈtyaˈnaˈ ˈo cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ. 	 لهذا‌ای برادران بیشتر جد و جهد کنید تادعوت و برگزیدگی خود را ثابت نمایید زیرا اگرچنین کنید هرگز لغزش نخواهید خورد.


Ndoˈ cwiicheⁿ cwii ndiiˈ jluena: —Aleluya. Ticantycwii na cwiˈoowa ndioom na cwico tsjoomˈñeeⁿ. 	 و بار دیگر گفتند: «هللویاه، و دودش تاابدالاباد بالا می‌رود!»


Jnda̱ na jndye nnˈaaⁿˈ nqueⁿ na luaaˈ matjoom, tyˈecˈomna jom na jndeiˈnaˈ ee cwilue nnˈaⁿ na jnda̱ seintjeiⁿnaˈ jom. 	 و خویشان او چون شنیدند، بیرون آمدند تا او را بردارند زیرا گفتند بی‌خود شده است.


Ee ˈo cwiljoya nˈomˈyoˈ ñˈeⁿ nnˈaⁿ na cweˈ cwiquieya na mˈaⁿˈyoˈ na cwilaˈneiⁿna nda̱a̱ˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ cwiicheⁿ Jesús, tanchii nquii Jesús na tyoñequiaayâ ñˈoomˈ nda̱a̱ˈyoˈ. Ndoˈ wandyo̱ˈ espírtu na cwitoˈñoomˈyoˈ, tanchii nquii Espíritu Santo na toˈñoomˈyoˈ. Ñˈoom na cwiñequia naⁿˈñeeⁿ cantyja chiuu na nluiˈnˈmaaⁿñe añmaaⁿˈ tsˈaⁿ, wandyo̱ˈ juunaˈ ñequio ñˈoom na tyoñequiaayâ nda̱a̱ˈyoˈ. 	 زیرا هرگاه آنکه آمد، وعظ می‌کرد به عیسای دیگر، غیر از آنکه ما بدو موعظه کردیم، یا شما روحی دیگر را جز آنکه یافته بودید، یاانجیلی دیگر را سوای آنچه قبول کرده بودیدمی پذیرفتید، نیکو می‌کردید که متحمل می‌شدید.


Xeⁿ na mˈaaⁿ ˈñeeⁿ juu quiiˈ ntaaⁿˈyoˈ na machˈee na cwito̱ⁿˈndye nnˈaⁿ tmaaⁿˈ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ, cwaⁿˈ tsaⁿñeeⁿ cwii oo we ndiiˈ, sa̱a̱ xeⁿ titseiñˈoomˈñê ˈu, tañequiaaˈ na nntseijomñê quia cwitjomndyoˈ, 	 و از کسی‌که از اهل بدعت باشد، بعد از یک دو نصیحت اجتناب نما،


Ee naquiiˈ ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na teiljeii matsonaˈ: “Ñequio ñˈoom na cwichuiiˈ na cwilaˈneiⁿ nnˈaⁿ ntˈomcheⁿ ndyuaa nntseina̱ⁿya nda̱a̱ nnˈaⁿ tyuaawaa sa̱a̱ meiiⁿ na luaaˈ tixocalaˈñˈoomˈndyena chiuu matsjo̱o̱”, luaaˈ matso nqueⁿ na tseixmaaⁿ na catsa̱ˈntjoom. 	 درتورات مکتوب است که «خداوند می‌گوید به زبانهای بیگانه و لبهای غیر به این قوم سخن خواهم گفت و با این همه مرا نخواهند شنید.»


Ñˈoom na matsjo̱o̱, nchii ñˈoom na sa̱ˈntjom Ta Jesús na catsjo̱o̱ya. Cweˈ na matsjo̱o̱ nnco̱ ee matˈuiinaˈ cantyja na macwjiˈsˈandyo̱. 	 آنچه می‌گویم از جانب خداوندنمی گویم، بلکه از راه بی‌فهمی در این اعتمادی که فخر ما است.


Matso Jesús nnom: —Cwii tsˈaⁿ na jnda̱ jnda̱a̱ˈ, ticaⁿnaˈ na nntmaⁿñe na chaˈwaañe ee jnda̱ ljuˈñe, manda̱ ncˈee macaⁿnaˈ na nntmaⁿ. ˈO laxmaⁿˈyoˈ na ljuˈ nˈomˈyoˈ sa̱a̱ tichaˈtsondyoˈ. 	 عیسی بدو گفت: «کسی‌که غسل یافت محتاج نیست مگر به شستن پایها، بلکه تمام او پاک است. و شما پاک هستید لکن نه همه.»


Queⁿˈyoˈ cwenta, ja njño̱o̱ⁿya nquii Espíritu Santo na jnda̱ tso Tsotya̱ya na nñequiaaⁿ nda̱a̱ˈyoˈ. Joˈ chii, caljooˈndyoˈ tsjoom Jerusalén hasta na nntoˈñoomˈyoˈ juu na nnaⁿ nandye na nñequiaa najnda̱ˈyoˈ. 	 و اینک، من موعود پدر خود را برشما می‌فرستم. پس شما در شهر اورشلیم بمانیدتا وقتی که به قوت از اعلی آراسته شوید.»


ˈÑeeⁿ juu na ticajnda ntyjii ja, tsaⁿˈñeeⁿ tiñeˈcatseicana̱a̱ⁿ ñˈoom na mañequiaya. Ndoˈ ñˈoom na matseina̱ⁿ nda̱a̱ˈyoˈ nchii ñˈoom ˈndyo̱ nnco̱ya. Matseixmaⁿnaˈ ñˈoom ˈndyoo Tsotya̱ya ee jom jñoom ja quiiˈntaaⁿˈyoˈ. 	 و آنکه مرا محبت ننماید، کلام مرا حفظ نمی کند؛ و کلامی که می‌شنوید از من نیست بلکه از پدری است که مرافرستاد.


Ndoˈ quia na jnda̱ macwilaˈcanda̱a̱ˈndyoˈñˈeⁿˈyoˈ, mˈaⁿcˈa̱a̱yâ na nntaˈwiiˈa meiⁿquia nnˈaⁿ na cwilaˈwendye nacjooyâ. 	 ومستعد هستیم که از هر معصیت انتقام جوییم وقتی که اطاعت شما کامل شود.


Ñˈoom na mayuuˈcheⁿ matsjo̱o̱ya njomˈ. Matseina̱ⁿya cantyja na mantyjiiya, ndoˈ macwjiˈyuuˈndyo̱ ljoˈ na jnda̱ ntyˈiano̱o̱ⁿ, sa̱a̱ ˈo tiñeˈcalayuˈyoˈ ñˈoomˈñeeⁿ. 	 آمین، آمین به تو می‌گویم آنچه می‌دانیم، می‌گوییم و به آنچه دیده‌ایم، شهادت می‌دهیم و شهادت ما را قبول نمی کنید.


Jeeⁿ cwajndii nlcoˈwiˈnaˈ tsˈaⁿ na nncjuˈnaˈ juu lˈo̱ Tyˈo̱o̱tsˈom na wandoˈ. 	 افتادن به‌دستهای خدای زنده چیزی هولناک است.


Ncˈe ñˈoom naya na macwjiˈnˈmaaⁿñe Tyˈo̱o̱tsˈom nnˈaⁿ, joˈ na mˈaⁿntiaaˈndye nnˈaⁿ judíos ñˈeⁿñê, ndoˈ na luaaˈ sˈaanaˈ, tjuˈnaaⁿñenaˈ na cwitsaaquieeˈndyoˈ ˈo. Sa̱a̱ ndicwaⁿ mˈaaⁿ na wiˈ tsˈoom joona na tjeiiˈñê weloona na nluiindye cwentaaⁿˈaⁿ. 	 نظر به انجیل بجهت شما دشمنان‌اند، لکن نظر به اختیاربه‌خاطر اجداد محبوبند.


Ndoˈ mati ñˈoom na cwitˈmo̱o̱ⁿna wjaantyˈeenaˈ quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ chaˈcwijom cwii tycu. Maluaaˈ machˈeenaˈ ñequio ñˈoom na maˈmo̱ⁿ Himeneo ñequio Fileto, 	 و کلام ایشان، چون آکله می‌خورد و از آنجمله هیمیناوس و فلیطس می‌باشند


Ncueeˈñeeⁿ jeeⁿ tˈmaⁿ ñˈoom sˈaanaˈ tsjoom Éfeso na tyotseineiⁿ Pablo cantyja ˈnaaⁿˈ natooˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 در آن زمان هنگامه‌ای عظیم درباره طریقت بر پا شد.


Ee nchii naquiiˈ tsˈom tsˈaⁿ nncueeˈnaˈ. Maxjeⁿ tsˈom tsiaⁿˈaⁿ nncueeˈnaˈ, jnda̱ chii nnteiⁿˈeⁿ juunaˈ. Luaaˈ tsoom na maˈmo̱o̱ⁿ na ya nlcwaˈ tsˈaⁿ chaˈtso nnom nantquie. 	 زیرا که داخل دلش نمی شود بلکه به شکم می‌رود و خارج می‌شود به مزبله‌ای که این همه خوراک را پاک می‌کند.»


Quia joˈ tjatyeeⁿ, tjañˈoom Pedro ñequio we ntseinda Zebedeo. Jnaⁿnaˈ na tˈmaⁿ matseiˈndaaˈnaˈ ntyjeeⁿ, ndoˈ jeeⁿ matseichjooˈnaˈ tsˈoom. 	 و پطرس و دو پسر زبدی را برداشته، بی‌نهایت غمگین و دردناک شد.


Tsjoomˈñeeⁿ tyomˈaaⁿ cwii tsˈaⁿ na matseiyuˈ na jndyu Ananías. Tsaⁿˈñeeⁿ tcoˈnaˈ ntyˈiaaⁿˈaⁿ Ta Jesús. Seineiⁿ matso: —Ananías. Tˈo̱o̱ⁿ, matsoom: —Luaa ja Ta. 	 و در دمشق، شاگردی حنانیا نام بود که خداوند در رویا بدو گفت: «ای حنانیا!» عرض کرد: «خداوندا لبیک!»


Matyˈiomyanaˈ na luaaˈ calˈaaya. Ndoˈ nquii Tyˈo̱o̱tsˈom na macwjiˈnˈmaaⁿñê jaa cjaaweeˈ tsˈoom na ljoˈ, 	 زیرا که این نیکو و پسندیده است، در حضورنجات‌دهنده ما خدا


Ndoˈ ¿aa meiⁿ ticjaañjoomˈ nˈomˈyoˈ cwiicheⁿ ntquieeˈ taⁿˈ tyooˈ na tyja̱ya na tcwaˈ ñequiee meiⁿ nnˈaⁿ, ndoˈ mati lojoo tsquiee ntaⁿˈ tyooˈ jlaˈweˈyoˈ na seicwaljooˈnaˈ? Nnda̱a̱ nntsˈaa na nleijndaaˈ nantquie na nlcwaˈyoˈ. 	 و نه آن هفت نان و چهار هزار نفر و چند زنبیلی را که برداشتید؟»


Matso Marta nnom Jesús: —ˈU Ta, toom cweˈ mˈaaⁿˈ ñjaaⁿ, tîcueˈ ñetyjo̱. 	 پس مرتابه عیسی گفت: «ای آقا اگر در اینجا می‌بودی، برادر من نمی مرد.


Ee meiiⁿ na aa mˈaⁿ qui meiⁿ nnˈaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿna cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo nda̱a̱ˈyoˈ, sa̱a̱ tijndye lotyeˈyoˈ mˈaⁿ. Cantyja ˈnaaⁿˈ na cwilaˈyuˈya nˈomˈyoˈ ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom, ja cwiluiindyo̱ tsotyeˈyoˈ ncˈe ñˈoom naya na macwjiˈnˈmaaⁿñê nnˈaⁿ. 	 زیرا هرچند هزاران استاد در مسیح داشته باشید، لکن پدران بسیار ندارید، زیرا که من شما رادر مسیح عیسی به انجیل تولید نمودم،


Quia na jndii Pilato ñˈoomwaaˈ, seijneiⁿ na nntseicandyaañê Jesús. Sa̱a̱ nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye nda̱a̱ nnˈaⁿ judíos jlaˈxuaana: —Xeⁿ nntseicandyaandyuˈ tsaⁿmˈaaⁿˈ, tiñeˈcatseixˈiaaˈndyuˈ ñequio César, tsaⁿmaⁿtsˈiaaⁿ tˈmaⁿ, ee meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na ñeˈcaluiiñe rey chaˈna tsaⁿmˈaaⁿˈ, mawjaa nacjooˈ César. 	 و از آن وقت پیلاطس خواست او راآزاد نماید، لیکن یهودیان فریاد برآورده، می‌گفتند که «اگر این شخص را رها کنی، دوست قیصر نیستی. هر‌که خود را پادشاه سازد، برخلاف قیصر سخن گوید.»


Quia joˈ ntyˈiaya cwiicheⁿ ángel na waa najndeii na tseixmaⁿ. Jndyocueeⁿ na jnaaⁿ cañoomˈluee. Chaˈwaañê wandiˈ nchquiu ndoˈ ntyjatyˈio catsuu tsoomˈnaⁿˈ jo tsˈom xqueeⁿ. Caxuee nnoom chaˈcwijom ñeˈquioomˈ, ndoˈ ncˈeeⁿ chaˈcwijom ntsaachom na teincoo. 	 و دیدم فرشته زورآور دیگری را که ازآسمان نازل می‌شود که ابری دربر دارد، و قوس قزحی بر سرش و چهره‌اش مثل آفتاب وپایهایش مثل ستونهای آتش.


Tˈo̱ Jesús cwii ñˈoom na cweˈ tjañoomˈ cantyja ˈnaaⁿˈ nqueⁿ. Tsoom nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ: —Nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye na macoco tsˈaⁿ ¿aa matyˈiomnaˈ na nlaˈcwejndoˈndyena yocheⁿ na ndii ñˈeⁿ tsaⁿsˈaˈñeeⁿ ñˈeⁿndyena? Cantyjati xuee na mˈaaⁿ ñˈeⁿndye naⁿˈñeeⁿ na cwiwitˈmaaⁿˈ na tocoom, ticatsonaˈ na nlaˈcwejndoˈndyena. 	 عیسی بدیشان گفت: «آیا ممکن است پسران خانه عروسی مادامی که داماد با ایشان است روزه بدارند؟ زمانی که داماد را با خود دارند، نمی توانند روزه‌دارند.


Meiiⁿ jndye tsˈiaaⁿ na tyochˈeeⁿ jo nda̱a̱na na tixocaluii na cweˈ tsˈaⁿ nntsˈaa, sa̱a̱ tiñeˈcalaˈyuˈna ñˈeⁿñê. 	 و با اینکه پیش روی ایشان چنین معجزات بسیار نموده بود، بدو ایمان نیاوردند.


Calaˈyuˈyoˈ na ljoˈyu cwiluiindyo̱ ñequio Tsotya̱, ndoˈ Tsotya̱ya ljoˈyu cwiluiiñê ñˈeⁿndyo̱ ja. Xeⁿ tileicalaˈyuˈyoˈ na ljoˈ, sa̱a̱ quiandyoˈ na nlaˈyuˈyoˈ ñˈeⁿndyo̱ cantyja ˈnaaⁿ mañejoo tsˈiaaⁿmeiiⁿ na matsˈaa. 	 مرا تصدیق کنید که من در پدر هستم و پدر در من است، والا مرا به‌سبب آن اعمال تصدیق کنید.


Matso Pablo nnoom: —Jeˈ mameintyja̱a̱ˈa jo njomˈ ˈu ta yuu na matyˈiomnaˈ na nntuˈxeⁿndyo̱ ee ˈu waa na matseiˈxmaⁿˈ cantyja ˈnaaⁿˈ tsaⁿmaⁿtsˈiaaⁿ tˈmaⁿ tsjoom Roma. Ee nnˈaⁿ judíos tjaa na cotseitjo̱o̱ndyo̱ nda̱a̱na ndoˈ mantyjiˈyaˈ na ljoˈ. 	 پولس گفت: «در محکمه قیصر ایستاده‌ام که درآنجا می‌باید محاکمه من بشود. به یهود هیچ ظلمی نکرده‌ام، چنانکه تو نیز نیکو می‌دانی.


Mati seineiiⁿ nda̱a̱na ñˈoom na wjaañoomˈ cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoom xco na maˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱na. Tsoom: —Tjaaˈnaⁿ ˈñeeⁿ nntyjee cwii taⁿˈ liaaˈ, liaa xco na nntseiyo̱ liaa ntsaa ñˈeⁿ juunaˈ. Ee xeⁿ luaaˈ nntsˈaa tsˈaⁿ, nntseiˈnaaⁿˈaⁿ liaaⁿˈaⁿ liaa xcoˈñeeⁿ ndoˈ nchii macanda̱ joˈ, mati tixocatseixˈiaaˈñenaˈ ñequio liaa ntsaaˈñeeⁿ. 	 و مثلی برای ایشان آورد که «هیچ‌کس پارچه‌ای از جامه نو را بر جامه کهنه وصله نمی کند والا آن نو را پاره کند و وصله‌ای که از نوگرفته شد نیز در خور آن کهنه نبود.


Quia joˈ ángel na jnda̱ ntquieeˈ tjo̱o̱ⁿˈo̱ⁿ ntu ˈnaaⁿˈaⁿ. Ndoˈ teicˈuaa na jndeii cwilaˈneiⁿ nnˈaⁿ cañoomˈluee. Cwilue: Ticwii cwii ndyuaa na ñesa̱ˈntjomndye cheⁿnquieenaˈ, jeˈ mˈaⁿnaˈ nacje ˈnaaⁿˈ Ta Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaya ñequio Jnaaⁿ Cristo. Jom ticantycwii cantyja na matsa̱ˈntjoom. 	 و فرشته‌ای بنواخت که ناگاه صداهای بلنددر آسمان واقع شد که می‌گفتند: «سلطنت جهان از آن خداوند ما و مسیح او شد و تا ابدالابادحکمرانی خواهد کرد.»


Quia ñetˈom nnˈaⁿ judíos jo ndoˈ ndyuaa yuu na tjaa nnˈaⁿ cˈom, quia joˈ tyˈiom Moisés cwii xjo na tuiinaˈ chaˈna catsuu cjooˈ cwii tsˈoom. Maluaaˈ matseijomnaˈ na nntyˈioom nnˈaⁿ ja tsˈoomˈnaaⁿ na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaaⁿya cañoomˈluee. 	 وهمچنان‌که موسی مار را در بیابان بلند نمود، همچنین پسر انسان نیز باید بلند کرده شود،


Cwilue naⁿˈñeeⁿ na ticwanaaⁿ na ncoco tsˈaⁿ, ndoˈ na niom nantquie na cwitsa̱ˈntjomna na ticwanaaⁿ na nlcwaˈ tsˈaⁿ, meiiⁿ na mañequiaa Tyˈo̱o̱tsˈom joonaˈ na jaa nnˈaⁿ na cwilaˈyuuˈa cwiwilˈueeˈndyo̱ joonaˈ ndoˈ cwiñeˈquiaaya na quianlˈuaaⁿˈaⁿ, ndoˈ mati nnˈaⁿ na cwitaˈjnaaⁿˈ ñˈoom na mayuuˈ. 	 که از مزاوجت منع می‌کنند و حکم می‌نمایند به احتراز از خوراک هایی که خدا آفریدبرای مومنین و عارفین حق تا آنها را به شکرگزاری بخورند.


Tˈo̱ Jesús: —¿Aa cweˈ ncˈe na tsjo̱o̱ya na ntyˈiaya ˈu xˈee tsˈoom higuera ˈnaⁿˈ, aa cweˈ joˈ na matseiyuˈ ñˈeⁿndyo̱? Maxjeⁿ maniom na jndati laˈxmaⁿnaˈ cantyja ˈnaⁿya na quia wjaˈntyˈiaˈ. 	 عیسی در جواب اوگفت: «آیا از اینکه به تو گفتم که تو را زیر درخت انجیر دیدم، ایمان آوردی؟ بعد از این چیزهای بزرگتر از این خواهی دید.»پس بدو گفت: «آمین آمین به شما می‌گویم که از کنون آسمان را گشاده، و فرشتگان خدا را که بر پسر انسان صعودو نزول می‌کنند خواهید دید.»


Yolcu na tquio ñˈeⁿñê na jnaⁿna Galilea, tyˈentyˈiaana tseiˈtsuaa, tqueⁿna cwenta chiuu waa na tjacantyˈiuuˈñê. 	 و زنانی که در عقب او از جلیل آمده بودند از پی او رفتند و قبر و چگونگی گذاشته شدن بدن او را دیدند.پس برگشته، حنوط و عطریات مهیا ساختند و روز سبت را به حسب حکم آرام گرفتند.


Ndoˈ cwiicheⁿ tso: “Cweˈ xcondyo na tmaⁿˈco̱, joˈ na xocanda̱a̱ nncjo̱.” 	 سومی گفت: زنی گرفته‌ام و از این سبب نمی توانم بیایم.


Joˈ chii cwˈaaˈndyoˈ ja cantyja na matsˈaaya ee ja jo̱mˈaaⁿya chaˈxjeⁿ na tyochˈee Cristo. 	 پس اقتدا به من نمایید چنانکه من نیز به مسیح می‌کنم.


Tsoti Pablo: —Sa̱a̱ calaˈno̱ⁿˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoom naya ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na macwjiˈnˈmaaⁿñê nnˈaⁿ. Na jeˈ xuee na cwii wjaanaˈ, nncjaa ñˈoomwaa na mˈaⁿ nnˈaⁿ na nchii judíos. Joona nndyena juunaˈ. 	 پس بر شما معلوم باد که نجات خدا نزد امت‌ها فرستاده می‌شود و ایشان خواهندشنید.»


Oo xeⁿ tinquio naⁿˈñeeⁿ quia joˈ calue naⁿmˈaⁿˈ ljoˈ waa na tisˈa jliuna na sˈaaya quia na tyomˈaaⁿya jo nda̱a̱ naⁿmanˈiaaⁿ cwentaa jâ nnˈaⁿ judíos. 	 یا اینان خود بگویند اگر گناهی ازمن یافتند وقتی که در حضور اهل شورا ایستاده بودم،


Joo ncueeˈñeeⁿ tjawa Jesús cwii ta naquiiˈ jnda̱a̱ na nntseineiiⁿ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. Ndoˈ meiiⁿnchaaˈ tsjom tyotseineiiⁿ nnom. 	 و در آن روزها برفراز کوه برآمد تا عبادت کند وآن شب را در عبادت خدا به صبح آورد.


ˈO cwinduˈyoˈ na ja cweˈ cantyja najndeii Beelzebú joˈ na macwjiiˈa naⁿjndii naquiiˈ nˈom nnˈaⁿ. Xeⁿ na mayuuˈ na ljoˈ, quia joˈ mati ncˈiaaˈyoˈ, ñequio najndeii jom cwitjeiiˈna naⁿjndii naquiiˈ nˈom nnˈaⁿ. Sa̱a̱ ncˈe na tiyuuˈ na ljoˈ, cantyja na cwilˈa nquieena cwiluiˈyuuˈ na tixcwe cwitjeiˈyoˈ cwenta. 	 و اگر من به وساطت بعلزبول دیوها را بیرون می‌کنم، پسران شما آنها را به یاری که بیرون می‌کنند؟ از این جهت ایشان بر شما داوری خواهند کرد.


Joo na wanaaⁿ na lˈa apóstoles, mati ja tseixmaⁿ joˈ ndoˈ chiuu waa na laxmaⁿna, mati joˈ matseixmaⁿya. Jnda̱ ntyˈiano̱o̱ⁿya Jesús na cwiluiiñê na matsa̱ˈntjoom jaa, ndoˈ ˈo cwiluiindyoˈ cwentaaⁿˈaⁿ ncˈe tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿˈaⁿ na tyotsˈaaya quiiˈntaaⁿˈyoˈ. 	 آیا رسول نیستم؟ آیا آزاد نیستم؟ آیا عیسی مسیح خداوند ما را ندیدم؟ آیا شماعمل من در خداوند نیستید؟


Quia joˈ tsoom nda̱a̱na: —Cwii ˈo na canchooˈwendyoˈ, cwii tsˈaⁿ na cwinchjeendyô̱ tyooˈ ñˈeⁿñe tsˈom xio jom nñequiaaⁿ cwenta ja. 	 او در جواب ایشان گفت: «یکی از دوازده که با من دست در قاب فروبرد!


Sa̱a̱ matso ángelˈñeeⁿ no̱o̱ⁿ: —¿Chiuu na jeeⁿ mˈaaⁿˈ tsˈomˈ? Ja mˈmo̱o̱ⁿya njomˈ ñˈoom wantyˈiuuˈ cantyja ˈnaaⁿˈ yuscumˈaaⁿˈ, ndoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ quiooˈjndii tquiee na chuu jom luaaˈ, na niom ntquieeˈ xqueⁿ ndoˈ nqui ndeiˈjndyeeˈ. 	 و فرشته مرا گفت: «چرا متعجب شدی؟ من سر زن و آن وحش را که هفت سر و ده شاخ دارد که حامل اوست، به تو بیان می‌نمایم.


Sa̱a̱ nnˈaⁿ na cwilˈa tsˈiaaⁿ tyuaaⁿˈaⁿ, quia na ntyˈiaana na nquii jnaaⁿ joˈ, tyoluena nda̱a̱ ncˈiaana: “Luaaˈ tsˈaⁿ na cwiljo ntjom lˈo̱. Cwa nlaˈcua̱a̱ˈa jom cha jaa nljo ntjom lua̱a̱ya.” 	 اما چون باغبانان او رادیدند، با خود تفکرکنان گفتند، این وارث می‌باشد، بیایید او را بکشیم تا میراث از آن ماگردد.


Seitiaˈ Jesús juu, matsoom: —Catseicheⁿˈ ndoˈ caluiˈyoˈ naquiiˈ tsˈom tsaⁿmˈaaⁿ. Ndoˈ jnda̱ na seiquioo jndyetia juu quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ, mana jluiˈ jndyetia ñˈeⁿ naⁿjndii naquiiˈ tsˈom. Ndoˈ meiⁿcwii nata̱ˈ tîcalˈana ñˈeⁿñe. 	 پس عیسی او را نهیب داده، فرمود: «خاموش باش و ازوی بیرون آی.» در ساعت دیو او را در میان انداخته، از او بیرون شد و هیچ آسیبی بدونرسانید.


Ee cweˈ cantyja ˈnaaⁿˈ jom majndye nnˈaⁿ judíosˈñeeⁿ to̱ⁿˈndye cantyja ˈnaaⁿ ntyee, jlaˈyuˈna ñˈeⁿ Jesús. 	 زیرا که بسیاری از یهودبه‌سبب او می‌رفتند و به عیسی ایمان می‌آوردند.


ee xjeⁿˈñeeⁿ nquii Espíritu Santo mˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ˈyoˈ cwaaⁿ ñˈoom nnduˈyoˈ. 	 زیرا که در همان ساعت روح‌القدس شما را خواهد آموخت که چه باید گفت.»


Quia joˈ tjañˈoom Andrés xioom na mˈaaⁿ Jesús. Ntyˈiaaˈ Jesús juu, ndoˈ matsoom: —ˈU re, Simón, jnda Jonás ˈu. Jeˈ nntseicajndyuya ˈu Cefas. (Ñˈoomwaaˈ matsonaˈ Pedro.) 	 او اول برادر خود شمعون را یافته، به اوگفت: «مسیح را (که ترجمه آن کرستس است )یافتیم.» و چون او را نزد عیسی آورد، عیسی بدونگریسته، گفت: «تو شمعون پسر یونا هستی؛ واکنون کیفا خوانده خواهی شد (که ترجمه آن پطرس است ).»


Ee tijoom ñejndya̱a̱yâ ñˈoom na mañequiaaˈ, jeeⁿ xuiiˈ juunaˈ. Joˈ chii ñeˈcaliuuyâ chiuu cwitˈmo̱o̱ⁿ ñˈoommeiⁿˈ. 	 چونکه سخنان غریب به گوش مامی رسانی. پس می‌خواهیم بدانیم از اینها چه مقصود است.»


Sa̱a̱ jeeⁿ wandyo̱ˈ waa cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoomwaaˈ. Ee mañˈeeⁿˈ yuu na ñjoomˈñe tsˈaⁿ na cwitjeiiˈa cwenta na ndooˈ nquiuuya na meiⁿ ticaⁿnaˈ joonaˈ. Sa̱a̱ jeeⁿ lˈuenaˈ. 	 بلکه علاوه بر این، آن اعضای بدن که ضعیفتر می‌نمایند، لازم ترمی باشند.


Catsa̱ˈntjomˈ joona na calˈana naya nnˈaⁿ, joˈ na nncuaa na tyandyena na majndye nnom na ya cwilˈana, na ticˈomna na ntycwiina, ˈnaⁿ na niom lueena, cateiˈjndeiina nnˈaⁿ. 	 که نیکوکار بوده، در اعمال صالحه دولتمند و سخی و گشاده‌دست باشند؛


Mati joo ñˈoom na maˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ˈyoˈ maqueⁿljuˈnaˈ nˈomˈyoˈ cha ya nlˈaˈyoˈ tsˈiaaⁿ ˈnaⁿya. 	 الحال شما به‌سبب کلامی که به شما گفته‌ام پاک هستید.


Ee Tyˈo̱o̱tsˈom nchii na nncjaañˈoomˈñê ñˈeⁿ cwii tsˈaⁿ, sa̱a̱ cwiicheⁿ tineiiⁿˈeⁿ. 	 زیرا نزد خدا طرفداری نیست،


Ticatyˈiomnaˈ na nlaneiⁿˈyoˈ meiⁿquia nnom ñˈoom ntjeiⁿ oo ñˈoom wiˈ, oo ñˈomjnaaⁿˈ na cwilaˈneiⁿ nnˈaⁿ. Nchii joˈ na nlˈaˈyoˈ. ˈO cjaañjoomˈ nˈomˈyoˈ cwii cwii nnom na cantyja ˈnaaⁿ joo joˈ nñeˈquiaˈyoˈ na quianlˈuaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 ونه قباحت و بیهوده‌گویی و چرب زبانی که اینها شایسته نیست بلکه شکرگزاری.


Ndoˈ cwiicheⁿ xuee manjomndye naⁿˈñeeⁿ nato. Chaˈna manndyooˈ quiajmeiⁿˈ ˈoowindyoona tsjoom Jope. Majuu xjeⁿˈñeeⁿ tjawa Pedro xqueⁿ wˈaa yuu su na nntseineiiⁿ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 روز دیگر چون از سفر نزدیک به شهرمی رسیدند، قریب به ساعت ششم، پطرس به بام خانه برآمد تا دعا کند.


Ndoˈ ncˈe na tyotseiyuˈya tsˈoom, ñeseijomnaˈ jom na tyomˈaaⁿ tyuaaˈñeeⁿ chaˈna tsˈaⁿ na cweˈ tyjeeˈya, ndoˈ juunaˈ tyuaa na macanaaⁿˈaⁿ na tquiaa Tyˈo̱o̱tsˈom. Cweˈ lˈaaliaa tyomˈaaⁿ joˈ joˈ ndoˈ majoˈti Isaac ñˈeⁿ Jacob na mañejuu ñˈoom tsoom na nndaana na nntsˈaaⁿ. 	 و به ایمان در زمین وعده مثل زمین بیگانه غربت پذیرفت و درخیمه‌ها با اسحاق و یعقوب که در میراث همین وعده شریک بودند مسکن نمود.


Teincoo cwiicheⁿ xuee naquiiˈ Jerusalén tjomndye nnˈaⁿ na mˈaⁿ nˈiaaⁿ cwentaa nnˈaⁿ judíos ñequio nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye, ñequio nnˈaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés. 	 بامدادان روسا و مشایخ و کاتبان ایشان دراورشلیم فراهم آمدند،


Ee quia ljoˈcheⁿ nnquioo cwii nawiˈ na tˈmaⁿticheⁿ na meiⁿjom ndiiˈ tyootjoom nnˈaⁿ cantyjati xjeⁿ na tuii tsjoomnancue hasta jeˈ. Ndoˈ xuee na cwii wjaatinaˈ, meiⁿ tajom cwii nluiinndaˈ cwiicheⁿ nawiˈ chaˈna juunaˈ. 	 زیرا که در آن زمان چنان مصیبت عظیمی ظاهر می‌شود که از ابتدا عالم تا کنون نشده ونخواهد شد!


Ncˈe na luaaˈ waa, cˈoomˈya nˈomˈyoˈ cwanti na wiˈti nntjom cwii tsˈaⁿ na matseiyuˈ na machˈeeya jnaaⁿˈ. Chaˈcwijom macandyueeⁿ Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom. Machˈeeⁿ na ticueeˈ tsˈoom na juu nioomˈ Jesús na maqueⁿtyeⁿnaˈ ñˈoom xco na matseijndaaˈñê, sˈaaⁿ na cweˈ cwantindyo niomˈñeeⁿ ndoˈ juunaˈ maqueⁿnaˈ jom na tseixmaaⁿ cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Matseijnaaⁿˈ tsaⁿˈñeeⁿ nquii Espíritu na cwiluiiñe Tyˈo̱o̱tsˈom na jom jeeⁿ wiˈ tsˈoom juu. 	 پس به چه مقدارگمان می‌کنید که آن کس، مستحق عقوبت سخت‌تر شمرده خواهد شد که پسر خدا راپایمال کرد و خون عهدی را که به آن مقدس گردانیده شد، ناپاک شمرد و روح نعمت رابی حرمت کرد؟


Ndoˈ meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na nndyontyjo̱ cantyja na matsˈaa, xeⁿ ticˈoom na cwiljoya tsˈoom nawiˈ na matjoom cantyja ˈnaⁿya meiiⁿ cueeⁿˈeⁿ, tsaⁿˈñeeⁿ xocanda̱a̱ nntseijomñê ñˈeⁿndyo̱. 	 و هر‌که صلیب خود را برندارد و از عقب من نیاید، نمی تواندشاگرد من گردد.


Jnda̱ na tueⁿˈeⁿ ntyˈiaaⁿˈaⁿ na tˈmaⁿ matioˈnaaⁿñe Tyˈo̱o̱tsˈom nnˈaⁿ na jnda̱ jlayuˈ. Quia joˈ sˈaanaˈ na jeeⁿ neiiⁿˈeⁿ. Ndoˈ chaˈtsondyena tyotseijno̱o̱ⁿˈo̱ⁿ nˈomna na ñeˈcwii calaˈtiuuna na caljooˈndyetyeⁿna cantyja ˈnaaⁿˈ Ta Jesús. 	 و چون رسید و فیض خدا را دید، شادخاطر شده، همه را نصیحت نمود که ازتصمیم قلب به خداوند بپیوندند.


Jnda̱ joˈ matsoom nda̱a̱na: —Jeˈ catjeiˈyoˈ chjoowiˈ juunaˈ. Catsaañˈomˈyoˈ na mˈaaⁿ tsˈaⁿ na matsa̱ˈntjom nnˈaⁿ na cwilaˈñˈoomˈndye nantquie. Joˈ chii tyˈeñˈomna juunaˈ na mˈaaⁿ tsaⁿˈñeeⁿ. 	 پس بدیشان گفت: «الان بردارید و به نزد رئیس مجلس ببرید.» پس بردند؛


Mañejuu xjeⁿˈñeeⁿ tquieˈcañom ntˈom naⁿnom na chona tsuee na ndiiˈ tsˈaⁿ na jnda̱ teintjeiⁿ ncˈee na teiˈcaljoo tycutqueeⁿ. Tyolˈueeˈndyena chiuu ya na nncˈooñˈomna tsaⁿˈñeeⁿ naquiiˈ wˈaa na nlqueⁿna jom jo nnom Jesús. 	 که ناگاه چندنفر شخصی مفلوج را بر بستری آوردند ومی خواستند او را داخل کنند تا پیش روی وی بگذارند.


Matso Jesús nnom yuscuˈñeeⁿ: —ˈU yuscu, catseiyuˈ ñˈoom na matsjo̱o̱ njomˈ na manncueˈntyjo̱ xjeⁿ na nlaˈtˈmaaⁿˈndye nnˈaⁿ Tsotya̱ya meiⁿquiayuucheⁿ, nchii cweˈ sjo̱waa oo Jerusalén. 	 عیسی بدوگفت: «ای زن مرا تصدیق کن که ساعتی می‌آید که نه در این کوه و نه در اورشلیم پدر را پرستش خواهید کرد.


Ñequiiˈcheⁿ cˈomˈyoˈ na wiˈ nˈomˈyoˈ ncˈiaaˈyoˈ na cwilaˈyuˈ ncˈe cwiluiindyoˈ na nnˈaaⁿndyoˈ. 	 محبت برادرانه برقرار باشد؛


Quia joˈ ja ñequio Pedro saayâ, squia̱a̱yâ yuu waa tseiˈtsuaa. 	 آنگاه پطرس و آن شاگرد دیگربیرون شده، به‌جانب قبر رفتند.


Nchii joˈ lˈaˈyoˈ ee ñejleiñˈomˈyoˈ wˈaaliaa na ndiiˈ juu na tyolatˈmaaⁿˈndyoˈ na jndyu Moloc. Ndoˈ ñejleiñˈomˈyoˈ caxjuu cwentaaˈ juu na tyolatˈmaaⁿˈndyoˈ na jndyu Renfán. Ñequiiˈcheⁿ ˈnaⁿ na ñelˈaˈ ncjoˈyoˈ ñejlatˈmaaⁿˈndyoˈ. Joˈ chii jeˈ nncwjiiˈa ˈo ndyuaa tsjomˈyoˈ, nntsaˈyoˈ hasta cwiicheⁿ na ntyjaaˈ tsjoom Babilonia. 	 وخیمه ملوک و کوکب، خدای خود رمفان رابرداشتید یعنی اصنامی را که ساختید تا آنها راعبادت کنید. پس شما را بدان طرف بابل منتقل سازم."


Ja Juan ntyˈiaya chaˈtso nmeiⁿˈ ndoˈ jndiiya cantyja ˈnaaⁿnaˈ. Ndoˈ quia na jnda̱ ntyˈiaya ndoˈ jnda̱ jndiiya ñˈoommeiⁿˈ, quia joˈ tco̱o̱ˈa xtya̱ jo nnom ángelˈñeeⁿ na nntseitˈmaaⁿˈndyo̱ jom na tˈmo̱o̱ⁿ nmeiⁿˈ no̱o̱ⁿ. 	 و من، یوحنا، این امور را شنیدم و دیدم وچون شنیدم و دیدم، افتادم تا پیش پایهای آن فرشته‌ای که این امور را به من نشان داد سجده کنم.


Ndoˈ mati xeⁿ mˈaaⁿ cwii yuscu na nntseityuiiˈ ljeii na toco ñˈeⁿ saaˈ ndoˈ nncoco ñˈeⁿ cwiicheⁿ tsaⁿsˈa, majoˈti matseijndaaˈñenaˈ na waa jnaaⁿˈ na mˈaaⁿ ñˈeⁿ cwiicheⁿ tsaⁿsˈa. 	 و اگر زن از شوهر خود جداشود و منکوحه دیگری گردد، مرتکب زنا شود.»


Quia joˈ aa nchii tsˈaⁿ egipto ˈu na nmeiiⁿndyo ñeseiweñe nacjooˈ gobiernom na seitjoom cwii ñequiee meiⁿ nnˈaⁿ na tia nnˈaⁿndye na tjachom joona ndyuaa yuu tjaa nnˈaⁿ cˈoom. 	 مگر تو آن مصری نیستی که چندی پیش از این فتنه برانگیخته، چهار هزار مرد قتال رابه بیابان برد؟»


Candyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, mayuuˈcheⁿ na xocwjeñˈeⁿ nnˈaⁿ na mˈaⁿ jeˈ hasta xjeⁿ na jnda̱ seicanda̱a̱ˈñenaˈ chaˈtso ñˈoommeiⁿˈ. 	 هرآینه به شما می‌گویم تا این همه واقع نشود، این طایفه نخواهد گذشت.


Joona, ¿aa cwiluiindyena nnˈaⁿ na cwindyeˈntjom nnom Cristo? Ntyjii na matseina̱ⁿ chaˈna tsˈaⁿ na ntjeiⁿñe, sa̱a̱ ja tˈmaⁿti tsˈiaaⁿˈñeeⁿ matsˈaa, nchiiti joona. Majndyeti ndiiˈ jlaˈseiˈ nnˈaⁿ ja jnaaⁿˈ na mañequiaya ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Jndyeti ndiiˈ tueeˈ nnˈaⁿ ja wˈaancjo ncˈe na mandiˈntjo̱ⁿya nnom Cristo. Ndoˈ jndye ndiiˈ waa na teincuuˈ na nntseicueeˈnaˈ ja. 	 آیا خدام مسیح هستند؟ چون دیوانه حرف می‌زنم، من بیشتر هستم! در محنتهاافزونتر، در تازیانه‌ها زیادتر، در زندانها بیشتر، در مرگها مکرر.


Joˈ chii ˈo nnˈaⁿya na cwilaˈyuˈyoˈ na jeeⁿ wiˈ tsˈo̱o̱ⁿya, ndoˈ na jeeⁿ ñeˈcantyˈiaya, ˈo na jeeⁿ jnda ntyjiiya, jeeⁿ neiⁿya cantyja ˈnaⁿˈyoˈ, na cwiluiindyoˈ cwii na tantjo̱ⁿya, tyeⁿ caljooˈndyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Ta Jesús. 	 بنابراین، ای بردران عزیز و مورد اشتیاق من و شادی و تاج من، به همینطور در خداونداستوار باشید‌ای عزیزان.


Ndoˈ calaˈno̱ⁿˈyoˈ ñˈoomwaa, juu tsˈaⁿ na cwiluiitquieñe naquiiˈ wˈaa, xeⁿ ntyjeeⁿ ljoˈ xjeⁿ nncwjeeˈ tsaⁿcachˈue, quia joˈ nncˈoomcˈeeñê ndoˈ tixonquiaaⁿ na nncjaaquieeˈ tsaⁿˈñeeⁿ naquiiˈ wˈaa. 	 اما این را بدانید که اگر صاحب‌خانه می‌دانست که دزد در چه ساعت می‌آید، بیدارمی ماند و نمی گذاشت که به خانه‌اش نقب زنند.


Joˈ joˈ chjooti matquio̱o̱ˈti mˈaⁿ cwii tmaaⁿˈ tˈmaⁿ calcu na cwicwaˈ. 	 و گلۀگراز بسیاری دور از ایشان می‌چرید.


Jluena: —¿Aa ˈu cwiluiindyuˈ Cristo na nncwjeeˈcañoom tsjoomnancue, oo aa nncwindo̱o̱ˈâ cwiicheⁿ? 	 بدو گفت: «آیا آن آینده تویی یا منتظر دیگری باشیم؟»


Tˈo̱ Pilato nda̱a̱na, tsoom: —Nmeiiⁿ sondaro na mañequia lueeˈyoˈ. Cwa catsaˈyoˈ ñˈeⁿndyena. Ya ya cwenta calˈaˈyoˈ tseiˈtsuaaˈñeeⁿ. 	 پیلاطس بدیشان فرمود: «شما کشیکچیان دارید. بروید چنانکه دانید، محافظت کنید.»پس رفتند و سنگ را مختوم ساخته، قبر را باکشیکچیان محافظت نمودند.


Jndyonnaaⁿˈaⁿ na mˈaⁿ naⁿˈñeeⁿ. Ljeiiⁿ maxjeⁿ cwindana, ee jeeⁿ tyeⁿ maleichuu tsaⁿtsjom joona. 	 و آمده، باز ایشان را در خواب یافت زیرا که چشمان ایشان سنگین شده بود.


Ñequio joonaˈ jlaˈjndana cwii taⁿˈ tyuaaˈ tsˈaⁿ na machˈee ncuaa chaˈxjeⁿ na tˈmo̱ⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom no̱o̱ⁿ na maxjeⁿ nluii.” 	 و آنها را بجهت مزرعه کوزه‌گر دادند، چنانکه خداوند به من گفت.»


Ticalaˈjomndyoˈ ñequio ljoˈ na tjaa yuu lˈue na cwilˈa nnˈaⁿ na mˈaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ na jaaⁿñe. ˈO calaˈcano̱o̱ⁿˈyoˈ na tixcwe ljoˈ cwilˈana. 	 و در اعمال بی‌ثمرظلمت شریک مباشید بلکه آنها را مذمت کنید،


Ee cwii tjo̱o̱cheⁿ na nntsuu tsjoomnancue nñeˈquia nnˈaⁿ ñˈoom cantyja na macwjiˈnˈmaaⁿñe Tyˈo̱o̱tsˈom nnˈaⁿ na chaˈwaa tsjoomnancue. 	 و لازم است که انجیل اول بر تمامی امتها موعظه شود.


Quia joˈ meiiⁿ wiˈ cwitjo̱o̱ⁿyâ na ñeˈcatseicwjeenaˈ jâ sa̱a̱ cantyja ˈnaaⁿˈ joˈ, ˈo laˈxmaⁿˈyoˈ na cwitandoˈyoˈ ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 پس موت در ما کارمی کند ولی حیات در شما.


Na tyotseitsˈoomñe Juan nnˈaⁿ, ¿yuu jnaⁿ najneiⁿ? ¿Aa namˈaaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom oo aa cweˈ ñˈom ndyuee nnˈaⁿ? 	 تعمید یحیی ازآسمان بود یا از مردم؟»


tyolana̱a̱ⁿyâ ñˈoom nda̱a̱ˈyoˈ na tyoñequiaanaˈ na tˈmaⁿ nˈomˈyoˈ, tyolaˈjndo̱o̱ˈâ nˈomˈyoˈ na cˈomˈyoˈ chaˈxjeⁿ na matsonaˈ na cˈom nnˈaⁿ na maqueeⁿˈñe Tyˈo̱o̱tsˈom na calajomndyena cantyja na matsa̱ˈntjoom ndoˈ ñequio na matseitˈmaaⁿˈñenaˈ jom. 	 و وصیت می‌کردیم که رفتار بکنید بطور شایسته خدایی که شما را به ملکوت و جلال خود می‌خواند.


Quia joˈ jndeii tyolaxuaana na jmeiⁿˈndyena. Jlacuˈna luaˈquina ndoˈ ñejom tyˈenomna nacjoomˈm. 	 آنگاه به آواز بلند فریاد برکشیدند و گوشهای خود راگرفته، به یکدل بر او حمله کردند،


—Ñjaaⁿ mˈaaⁿ cwii tyochjoo na maleiñˈoom ˈom taⁿˈ tyooˈ na tuiinaˈ ñequio jnda̱a̱tyooˈ lqueeⁿ cebada ñˈeⁿ we catscaa chjoo na jnda̱ jneiiⁿ sa̱a̱ ¿cwaaⁿ nnda̱a̱ˈ nmeiⁿˈ na jndyendye nnˈaⁿ? 	 «دراینجا پسری است که پنج نان جو و دو ماهی دارد. و لیکن این از برای این گروه چه می‌شود؟»


’Candyeˈyoˈ ntsjo̱o̱, cwilˈueeˈndyoˈ ˈnaⁿˈyoˈ na niom tsjoomnancue na quio nlaˈjndyeendyoˈ nnˈaⁿ na nljoya ñˈoom ñˈendyoˈ. Quia joˈ quia na nntycwii ˈnaⁿˈyoˈ joˈ, mˈaⁿ ˈñeeⁿ nntoˈñoom ˈo jo nandye cañoomˈluee. 	 و من شمارا می‌گویم دوستان از مال بی‌انصافی برای خودپیدا کنید تا چون فانی گردید شما را به خیمه های جاودانی بپذیرند.


Ee juu ñˈoom na cwilue nnˈaⁿ na cwii tsˈaⁿ manomˈ sa̱a̱ cwiicheⁿ tsˈaⁿ matyjeeñe, ñˈoom na mayuuˈ joˈ. 	 زیرا این کلام در اینجا راست است که یکی می‌کارد و دیگری درو می‌کند.


Sa̱a̱ cwii tsˈaⁿ ndyuaa Samaria na wjaa natoˈñeeⁿ, quia na tjawiñoomˈm tsaⁿˈñeeⁿ ndoˈ na ntyˈiaaⁿˈaⁿ juu tioo na jeeⁿ wiˈ tsˈoom. 	 «لیکن شخصی سامری که مسافر بود نزدوی آمده چون او را بدید، دلش بر وی بسوخت.


Joˈ chii quicantyjaˈ, cjaˈcueˈ. Cjaˈ ñˈeⁿndyena. Tincˈoomˈ ñomtiuuˈ ee ja jño̱o̱ⁿya joona. 	 پس برخاسته، پایین شو و همراه ایشان برو و هیچ شک مبر زیرا که من ایشان را فرستادم.»


Meiiⁿ na ticˈo̱o̱ⁿndyo̱ ñˈeⁿndyoˈ, sa̱a̱ cantyja ˈnaaⁿˈ espíritu ˈnaⁿya mˈaaⁿya ñˈeⁿndyoˈ, ñequio xueeˈ Ta Jesucristo jnda̱ tuˈxa̱ⁿya tsˈaⁿ na luaaˈ machˈee. 	 زیرا که من هرچند درجسم غایبم، اما در روح حاضرم؛ و الان چون حاضر، حکم کردم در حق کسی‌که این را چنین کرده است.


Ndoˈ jndye nnˈaⁿ na tcwaˈ ntyooˈ na tyotˈoom naⁿˈñeeⁿ. Tueˈntyjo̱ chaˈna ˈom meiⁿ na cweˈ naⁿnom. 	 و خورندگان نان، قریب به پنج هزارمرد بودند.


Ndoˈ nntsˈaa na nncjaaljeiiⁿ na maxjeⁿ jndye nawiˈ macaⁿnaˈ na nncwinoom cantyja na matseiyoomˈm ñˈeⁿndyo̱. 	 زیرا که من او را نشان خواهم داد که چقدر زحمتها برای نام من بایدبکشد.»


Tˈo̱ Jesús nda̱a̱yâ, tsoom: —Mayuuˈcheⁿ nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, xeⁿ na cwilayuˈya nˈomˈyoˈ ndoˈ ticˈomˈyoˈ na we waa na cwilaˈtiuuˈyoˈ, nnda̱a̱ nlˈaˈyoˈ chaˈna sˈaaya ñˈeⁿ tsˈoom higuerawaaˈ. Ndoˈ nchii macanda̱ joˈ sa̱a̱ meiⁿnquia na nquiuˈyoˈ na jeeⁿ jndeiˈnaˈ nnda̱a̱ nlˈaˈyoˈ. Nntsˈaanaˈ chaˈcwijom na nnduˈyoˈ nnom sjo̱waaˈ: “Quindyo̱ˈ ñjaaⁿ. Cjuˈnaˈ ˈu tsˈom ndaaluee,” maxjeⁿ nnda̱a̱ nnaⁿndyoˈ. Meiiⁿ waa cwii na jeeⁿ jndeiˈnaˈ na cwiwinomˈyoˈ, hasta matseijomnaˈ chaˈna cwii sjo̱ tˈmaⁿ nquiuˈyoˈ sa̱a̱ nnda̱a̱ nnaⁿndyoˈ ñˈeⁿ juunaˈ. 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «هرآینه به شما می‌گویم اگر ایمان می‌داشتید و شک نمی نمودید، نه همین را که به درخت انجیر شدمی کردید، بلکه هر گاه بدین کوه می‌گفتید "منتقل شده به دریا افکنده شو" چنین می‌شد.


Quia joˈ ˈñeeⁿ joona, tjannaaⁿˈaⁿ na seineiiⁿ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom na jnda̱ ndyee ndiiˈ. Mañejooti ñˈoom tyotseityˈooñê. 	 پس ایشان را ترک کرده، رفت و دفعه سوم به همان کلام دعا کرد.


Na nncwjiiˈñê jaa luee nnˈaⁿ na jndoo jaa, ndoˈ ñequio luee nnˈaⁿ na ticueeˈ nˈom jaa. 	 رهایی از دشمنان ما و از دست آنانی که از ما نفرت دارند،


Quia na ntyˈiaaⁿˈaⁿ Jesús, jndeii seixuaⁿ sˈaa jndyetia. Tcoomˈm xtyeeⁿ jo ncˈee Jesús. Jndeii seineiiⁿ, tsoom: —¿Ljoˈ nntsaˈ ñˈeⁿndyo̱, ˈu Jesús, Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom na mˈaaⁿ nandyeticheⁿ? Matsˈaaya tyˈoo njomˈ, na tilcoˈwiˈ ja. 	 چون عیسی را دید، نعره زد و پیش او افتاده به آواز بلندگفت: «ای عیسی پسر خدای تعالی، مرا با تو چه‌کار است؟ از تو التماس دارم که مرا عذاب ندهی.»


Joˈ chii nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, meiiⁿ cweˈ na nntseiwˈii tsˈaⁿ xˈiaaˈ maxjeⁿ nntˈuiityeⁿnaˈ jom. Ndoˈ meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na matseineiⁿ ñˈomjnaaⁿˈ nnom xˈiaaˈ, maxjeⁿ nntuˈxeⁿ nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye watsˈom tˈmaⁿ juu. Ndoˈ meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na nntseijoomˈñe quiooˈ xˈiaaˈ, maxjeⁿ matsonaˈ na nntioomñê juunaˈ naquiiˈ chom bˈio. 	 لیکن من به شما می‌گویم، هر‌که به برادر خود بی‌سبب خشم گیرد، مستوجب حکم باشد و هر‌که برادرخود را راقا گوید، مستوجب قصاص باشد و هرکه احمق گوید، مستحق آتش جهنم بود.


Ndoˈ naquiiˈ watsˈomˈñeeⁿ tyjeˈcañoom cwii tsˈaⁿ na maleiñˈoom jndyetia juu. Jndeii tyotseixuaa tsaⁿˈñeeⁿ ñˈoom ndyuee jndyetiaˈñeeⁿ. 	 و در کنیسه ایشان شخصی بود که روح پلیدداشت. ناگاه صیحه زده،


Yocheⁿ na mawjaawinoom, tyotsa̱ˈ nnˈaⁿ liaateincoo ˈnaaⁿna tsˈom nato. 	 و هنگامی که او می‌رفت جامه های خود را در راه می‌گستردند.


Quia joˈ jlaˈwendye nnˈaⁿ tsjoomˈñeeⁿ nacjooˈ Pablo ñˈeⁿ Silas ndoˈ naⁿmaⁿnˈiaaⁿ sa̱ˈntjomna na caluiˈ liaa naⁿˈñeeⁿ ndoˈ cachoˈna nˈoomjneiⁿ. 	 پس خلق بر ایشان هجوم آوردند و والیان جامه های ایشان را کنده، فرمودند ایشان را چوب بزنند.


maˈmo̱ⁿnaˈ na ljoˈ ncˈe xcweeˈ nˈo̱o̱ⁿya na cwiñequiaayâ ñˈoom na mayuuˈ, cwiluii na ljoˈ ñequio najndeii na matseixmaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. Ntyjaya ndoˈ ntyjatymaⁿˈ cwiwilˈueeˈndyô̱ lˈo̱tsˈiaaⁿ na matyˈiomyanaˈ. 	 در کلام حق، در قوت خدا بااسلحه عدالت بر طرف راست و چپ،


Ndoˈ natia na cwilˈana nntseitˈmaⁿ tsˈo̱o̱ⁿ ndoˈ xocañjomti tsˈo̱o̱ⁿya jnaaⁿna. 	 زیرابر تقصیرهای ایشان ترحم خواهم فرمود وگناهانشان را دیگر به یاد نخواهم آورد.»پس چون «تازه» گفت، اول را کهنه ساخت؛ و آنچه کهنه و پیر شده است، مشرف بر زوال است.


Ndoˈ ntyee na cwiluiitquiendye nda̱a̱ ntyee ñequio nnˈaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés, cweˈ ntyˈiu tyolˈueendyena chiuu ya cha nnda̱a̱ nlaˈcueeˈna Jesús, ee nquiaana nnˈaⁿ na neiiⁿ jom. 	 روسای کهنه وکاتبان مترصد می‌بودند که چگونه او را به قتل رسانند، زیرا که از قوم ترسیدند.


quia na cwitjomndye nnˈaⁿ na nlaˈtˈmaaⁿˈndyena Tyˈo̱o̱tsˈom, matsonaˈ na joo yolcu ñemaˈcheeⁿndyo cˈomna ee ticwanaaⁿ na nlaˈneiⁿna xjeⁿˈñeeⁿ. Macaⁿnaˈ na cˈomna nacje ˈnaaⁿ sˈaana chaˈxjeⁿ na matsa̱ˈntjom ljeii ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و زنان شما در کلیساها خاموش باشند زیرا که ایشان را حرف زدن جایز نیست بلکه اطاعت نمودن، چنانکه تورات نیز می‌گوید.


Ndoˈ tilˈaˈyoˈ cwii nnom na nntseichjooˈnaˈ tsˈom Espíritu Santo na cwiluiiñe Tyˈo̱o̱tsˈom, nquii na ñequio juu tyˈioom sa̱yo ˈo, cha jndaaˈ ˈñeeⁿ ˈo xuee quia na nnluiˈnˈmaaⁿndyeñˈeⁿ nnˈaⁿ. 	 و روح قدوس خدا را که به او تا روز رستگاری مختوم شده‌اید، محزون مسازید.


Macweˈ joˈ tjaaˈnaⁿ tsˈiaaⁿ tˈmaⁿ na sˈaaⁿ quiiˈntaaⁿna. Macanda̱ tioom lˈo̱o̱ⁿ nacjoo cwantindye nnˈaⁿwii na seinˈmaaⁿ joona. 	 و در آنجاهیچ معجزه‌ای نتوانست نمود جز اینکه دستهای خود را بر چند مریض نهاده، ایشان را شفا داد.


Wandyo̱ˈ waa cantyja ˈnaaⁿyâ, ee tjaweeˈ ntyjii Tyˈo̱o̱tsˈom ñˈeⁿndyô̱ ndoˈ tyˈioom tsˈiaaⁿ jâ na nñequiaayâ ñˈoom na macwjiˈnˈmaaⁿñê añmaaⁿ nnˈaⁿ. Nchii cwilˈaayâ tsˈiaaⁿˈñeeⁿ cha na nncjaaweeˈ nˈom nnˈaⁿ ñˈeⁿndyô̱, sa̱a̱ cha nqueⁿ nncjaaweeˈ tsˈoom, ee jom nlqueeⁿ cwenta chiuu nˈo̱o̱ⁿyâ. 	 بلکه چنانکه مقبول خدا گشتیم که وکلای انجیل بشویم، همچنین سخن می‌گوییم و طالب رضامندی مردم نیستیم، بلکه رضامندی خدایی که دلهای ما رامی آزماید.


Luaaˈ sˈaaⁿ cha chaˈtsondyo̱ jaa calˈua̱a̱ya jom, calˈaancˈuaaˈndyo̱ na calacandyooˈndyo̱ na nntaˈjnaaⁿˈa jom, meiiⁿ na mayuuˈ titquia mˈaaⁿ ñequio cwii cwiindyo̱. 	 تا خدا را طلب کنند که شاید او را تفحص کرده، بیابند، با آنکه ازهیچ‌یکی از ما دور نیست.


joona jnda̱ to̱ⁿˈndyena ñequio ñˈoom na mayuuˈ, ee cwiluena na jnda̱ teinom na nlcwinndaˈ nnˈaⁿ na jnda̱ tja̱, ndoˈ na laaˈtiˈ ñˈoom na cwiñequiana, matseityuiiˈnaˈ na cwilaˈyuˈya nˈom ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ. 	 که ایشان از حق برگشته، می‌گویندکه قیامت الان شده است و بعضی را از ایمان منحرف می‌سازند.


Malaaˈtiˈ nntsˈaanaˈ xuee quia na cwintycwii tsjoomnancue. Nñequiocue ángeles na nntjeiiˈndyena nnˈaⁿ na wiˈndye quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ na mˈaⁿ cantyja na matyˈiomyanaˈ. 	 بدینطور در آخر این عالم خواهد شد. فرشتگان بیرون آمده، طالحین را از میان صالحین جدا کرده،


Sa̱a̱ jom tˈo̱o̱ⁿ nnom tsotyeeⁿ, tsoom: “Queⁿˈ cwenta, teijndye ndyu mandiˈntjo̱ⁿya njomˈ meiⁿ tyootseiquieˈ tsˈo̱o̱ⁿya yuu na matsa̱ˈntjomˈ ja. Sa̱a̱ meiⁿcwii ndiiˈ tyooñequiaaˈ meiiⁿ cweˈ canchˈioo ndyua na nntseicua̱ˈa na nncˈo̱o̱ⁿya na neiⁿya ñequio ncˈiaya. 	 اما او در جواب پدرخود گفت، اینک سالها است که من خدمت توکرده‌ام و هرگز از حکم تو تجاوز نورزیده و هرگزبزغاله‌ای به من ندادی تا با دوستان خود شادی کنم.


Joˈ chii calcweˈ nˈomˈyoˈ ndoˈ cataˈndyoˈxcweˈyoˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom cha nntseicanoomˈm jnaⁿˈyoˈ ndoˈ na nñequiaaⁿ na ntseixconaˈ cantyja na cwitsaamˈaⁿˈyoˈ joo nnoom. 	 پس توبه وبازگشت کنید تا گناهان شما محو گردد و تا اوقات استراحت از حضور خداوند برسد.


Ee luaa tso ljeii ˈnaaⁿˈaⁿ: “Ticwii cwii tyochjoo na nluiiñejndyee, queⁿ tsotyeeⁿ, tsoñeeⁿ jom cwentaaˈ Ta Tyˈo̱o̱tsˈom.” 	 چنانکه در شریعت خداوند مکتوب است که هر ذکوری که رحم را گشاید، مقدس خداوندخوانده شود.


Ndoˈ tsoom nda̱a̱ nnˈaⁿ na mˈaⁿ joˈ joˈ: —Ja mawaxˈa̱ya nda̱a̱ˈyoˈ, xuee na cwitaˈjndya̱a̱ya ¿aa wanaaⁿ na cateijndeii tsˈaⁿ xˈiaaⁿˈaⁿ na wiˈ matjom, oo aa ticateijneiⁿ juu? ¿Aa cwjiˈnˈmaaⁿñê xˈiaaⁿˈaⁿ na ticueˈ, oo aa caˈñeeⁿ na cueˈ? Sa̱a̱ joona yacheⁿ jlaˈcheⁿna. 	 و بدیشان گفت: «آیا در روز سبت کدام جایز است؟ نیکویی‌کردن یا بدی؟ جان رانجات دادن یا هلاک کردن؟» ایشان خاموش ماندند.


Ee nchii cweˈ tsjaaⁿ na tuiiñe tsˈaⁿ, joˈ na cwiluiiñe judío, meiiⁿ nchii cweˈ ˈnaaⁿ na cwilˈana ndana na naⁿnom. 	 زیرا آنکه در ظاهراست، یهودی نیست و آنچه در ظاهر در جسم است، ختنه نی.بلکه یهود آن است که در باطن باشد و ختنه آنکه قلبی باشد، در روح نه در حرف که مدح آن نه از انسان بلکه از خداست.


Matseijomnaˈ jom chaˈcwijom cwii tsˈaⁿ na jndo̱ˈ tsˈom na sˈaa waaˈ. Tyocaˈñeeⁿ njoom, tyeⁿ tqueeⁿ tsiaⁿtsjo̱ˈ cha jndeii wˈaa. Quia na tyjeeˈ jndaa, tco̱o̱naˈ tyuaatcwii, jndeii tyocjaacameiiⁿˈñenaˈ ndaa wˈaaˈñeeⁿ. Sa̱a̱ tîcatsˈeiinaˈ ee na tyeⁿ tjaluiinaˈ nacjooˈ tsiaⁿtsjo̱ˈñeeⁿ. 	 مثل شخصی است که خانه‌ای می‌ساخت و زمین را کنده گود نمود و بنیادش رابر سنگ نهاد. پس چون سیلاب آمده، سیل بر آن خانه زور آورد، نتوانست آن را جنبش دهد زیراکه بر سنگ بنا شده بود.لیکن هر‌که شنید وعمل نیاورد مانند شخصی است که خانه‌ای برروی زمین بی‌بنیاد بنا کرد که چون سیل بر آن صدمه زد، فور افتاد و خرابی آن خانه عظیم بود.»


Majoˈti tuii ñequio sculjaaˈ na jndyu Rahab, tqueⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom jom na tacatseixmaaⁿ jnaⁿ ncˈe ljoˈ na sˈaaⁿ, na tquiaaⁿ waⁿˈaⁿ na ljooˈndye nnˈaⁿ na tyˈequeⁿ cwenta chiuu mˈaⁿ nnˈaⁿ tsjomˈm, ndoˈ jñoom joona cwiicheⁿ nato. 	 و همچنین آیا راحاب فاحشه نیز ازاعمال عادل شمرده نشد وقتی که قاصدان راپذیرفته، به راهی دیگر روانه نمود؟زیراچنانکه بدن بدون روح مرده است، همچنین ایمان بدون اعمال نیز مرده است.


Mati tyotueeˈna ndaajnaⁿˈ cjoomˈm. Tjeiiˈndyena tsmaaⁿ na ndiiˈ tsˈo̱o̱ⁿ, tyotmeiiⁿˈna juunaˈ xqueeⁿ. 	 و آب دهان بر وی افکنده، نی را گرفته بر سرش می‌زدند.


Cantyja ˈnaaⁿˈ Juanˈñeeⁿ na tyotseineiⁿ profeta Isaías, tsoom: Mˈaaⁿ cwii tsˈaⁿ jo ndoˈ yuu tjaa nnˈaⁿ cˈoom na jndeii matseineiⁿ nda̱a̱na. Matso tsaⁿˈñeeⁿ: “Calajndaaˈndyoˈ naquiiˈ nˈomˈyoˈ chaˈcwijom cwii nato na juu joˈ nndyocwjeˈcañoom nquii na cwiluiiñe na nntsa̱ˈntjom ˈo. Cataˈndyoˈxcweˈyoˈ chaˈcwijom na cwilayo̱ˈyoˈ nato na nñoom.” 	 زیرا همین است آنکه اشعیای نبی از او خبرداده، می‌گوید: «صدای ندا کننده‌ای در بیابان که راه خداوند را مهیا سازید و طرق او را راست نمایید.»


ˈO nnˈaⁿya, xeⁿ maˈndii cwiindyoˈ ˈo ñˈoom na mayuuˈ, ndoˈ cwii xˈiaaⁿˈaⁿ machˈee na calcweˈnnaaⁿˈaⁿ, 	 ای برادران من، اگر کسی از شما از راستی منحرف شود و شخصی او را بازگرداند،


Felipe ñequio Bartolomé, Tomás ñequio ja Mateo na ñetoˈño̱ⁿ tsˈiaaⁿnda̱a̱ nnˈaⁿ, ndoˈ Jacobo jnda Alfeo ñequio Lebeo, tsaⁿ na cwiluena Tadeo, 	 فیلپس و برتولما؛ توماو متای باجگیر؛ یعقوب بن حلفی و لبی معروف به تدی؛


ˈU ta, waˈnjo̱o̱ⁿya nato, ndoˈ chaˈna quiajmeiⁿˈ ntyˈiaya chom na jnaⁿnaˈ cañoomˈluee na xueetinaˈ nchiiti ñeˈquioomˈ. Seixueenaˈ ndiocheⁿ yuu mˈaaⁿya ñequio nnˈaⁿ na ñˈeeⁿ ñˈeⁿndyo̱. 	 در راه، ای پادشاه، در وقت ظهر نوری را از آسمان دیدم، درخشنده تر از خورشید که در دور من و رفقایم تابید.


Ndoˈ tso Jesús nda̱a̱na: —Tilacatyuendyoˈ. Catsaˈyoˈ, tsalacandiiˈyoˈ nnˈaaⁿya na cˈoona tsˈo̱ndaa Galilea. Joˈ joˈ nntyˈiaana ja. 	 آنگاه عیسی بدیشان گفت: «مترسید! رفته، برادرانم رابگویید که به جلیل بروند که در آنجا مرا خواهنددید.»


Na majño̱o̱ⁿya ˈo naquiiˈ tsˈiaaⁿ ˈnaⁿya matseijomnaˈ chaˈcwijom na cwitsacatyjeendyoˈ yuu na nchii ncjoˈyoˈ jlaˈcato̱ˈyoˈ tsˈiaaⁿ. Ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ jnda̱ jlaˈnchuˈna na nncuaa tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom naquiiˈ nˈom nnˈaⁿ ndoˈ ˈo jnda̱ macwitsaquieˈyoˈ tsˈiaaⁿˈñeeⁿ. 	 من شما رافرستادم تا چیزی را که در آن رنج نبرده‌اید دروکنید. دیگران محنت کشیدند و شما در محنت ایشان داخل شده‌اید.»


Ndoˈ quia na jnda̱a̱ˈ canchooˈwe chuuˈ Jesús, tyˈewana ñˈeⁿñê Jerusalén chaˈxjeⁿ waa costumbre na quiˈoona xuee pascuaˈñeeⁿ. 	 و چون دوازده ساله شد، موافق رسم عید، به اورشلیم آمدند.


Ee ¿chiuu ntyjiˈyuˈ ˈu tsaⁿscu na matseiˈyuˈ na jnda̱ tmaˈcoˈ na xocatseiˈyuˈ saˈ ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom cantyja ˈnaⁿˈ? Ndoˈ mati ˈu tsaⁿsˈa na matseiˈyuˈ na jnda̱ tmaˈcoˈ, ¿chiuu ntyjiˈyuˈ na xocatseiyuˈ scuˈ cantyja ˈnaⁿˈ? 	 زیرا که تو چه دانی‌ای زن که شوهرت را نجات خواهی داد؟ یا چه دانی‌ای مرد که زن خود را نجات خواهی داد؟


Matsoom nda̱a̱yâ: —Catueˈyoˈ tsquiˈ ˈnaⁿˈyoˈ ntyjaaˈ wˈaandaa ntyjaya, quia ljoˈcheⁿ nliuˈyoˈ calcaa. Ndoˈ tua̱a̱ˈâ juunaˈ joˈ joˈ, jnda̱ joˈ tileicanda̱a̱ nntjeiiˈâ juunaˈ cweˈ ee jeeⁿcheⁿ ndyaˈ jndye calcaa chuunaˈ. 	 بدیشان گفت: «دام را به طرف راست کشتی بیندازید که خواهید یافت.» پس انداختند و ازکثرت ماهی نتوانستند آن را بکشند.


Joˈ chii caljooˈndyoˈtyeⁿˈyoˈ cantyja ˈnaⁿya, chaˈxjeⁿ macwiljooˈndyo̱tya̱ⁿya ñˈeⁿndyoˈ. Ee chaˈxjeⁿ tsˈo̱ tsˈo̱o̱ xonda̱a̱ nntsˈaa cheⁿnquiinaˈ ta̱ xeⁿ ticatˈuiinaˈ nquii tsˈo̱o̱, majoˈti cantyja ˈnaⁿˈyoˈ, meiⁿ xocatsˈaanaˈ na nncueˈ ta̱ nlˈaˈyoˈ xeⁿ ticaljooˈndyoˈ cantyja ˈnaⁿya. 	 در من بمانید و من در شما. همچنانکه شاخه از خودنمی تواند میوه آورد اگر در تاک نماند، همچنین شما نیز اگر در من نمانید.


Ndoˈ xeⁿ wˈaaˈñeeⁿ mˈaⁿ nnˈaⁿ na ya nnˈaⁿndye, quia joˈ nluii chaˈxjeⁿ na cwinduˈyoˈ na catioˈnaaⁿñe Tyˈo̱o̱tsˈom joona. Sa̱a̱ xeⁿ ticˈomna na ya nnˈaⁿndyena, quia joˈ tixocaluii chaˈxjeⁿ na cwinduˈyoˈ. 	 پس اگر خانه لایق باشد، سلام شما بر آن واقع خواهد شد و اگرنالایق بود، سلام شما به شما خواهد برگشت.


Quia joˈ tjacoˈñom José Jesús, seityjooñê liaa sábana na ljuˈ juu tsˈooˈñeeⁿ. 	 پس یوسف جسد را برداشته، آن را در کتان پاک پیچیده،


Nntsˈaacheⁿnaˈ na nntsuˈ: “Mayuuˈ na ljoˈ, sa̱a̱ ncˈe na jndiiˈ lˈo̱ tsˈoom olivoˈñeeⁿ, joˈ chii ñjoomˈndyo̱ ja.” 	 پس می‌گویی که «شاخه‌ها بریده شدند تا من پیوند شوم؟»


Tintsuuˈ nˈomˈyoˈ na nlˈaˈyoˈ naya ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ. Cateijndeiˈyoˈ ntˈom ncˈiaaˈyoˈ ˈnaⁿ na matseiˈtjo̱o̱naˈ joona. Ee na machˈee tsˈaⁿ nmeiⁿˈ jndati ntyjii Tyˈo̱o̱tsˈom, nchiiti quia matseicueeˈ tsˈaⁿ quiooˈ na matseitˈmaaⁿˈñe jom. 	 لکن از نیکوکاری و خیرات غافل مشوید، زیرا خدا به همین قربانی‌ها راضی است.


Chaˈtso na jnda̱ ñetˈmo̱o̱ⁿya nda̱a̱ˈyoˈ ñequio joo na jnda̱ ñentyˈiaˈyoˈ na ñesˈaa, na jnda̱ ñejndyeˈyoˈ na ñeseina̱ⁿ, ñequiiˈcheⁿ joˈ calˈaˈyoˈ, quia joˈ nquii Tyˈo̱o̱tsˈom na machˈeeⁿ na cwiljoya tsˈoom ñˈeⁿndyo̱ jaa, ncˈoomñê ñˈeⁿndyoˈ. 	 و آنچه در من آموخته و پذیرفته و شنیده و دیده‌اید، آنهارا بعمل آرید، و خدای سلامتی با شما خواهدبود.


Sa̱a̱ jnaaⁿ Salomón juu sˈaa wˈaaˈñeeⁿ cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 اما سلیمان برای او خانه‌ای بساخت.


Ndoˈ jnda̱ tquiaaⁿ najndeii na matseixmaaⁿ na ja nncuˈxa̱ⁿ nnˈaⁿ cantyja jnaaⁿna, ncˈe cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee. 	 و از این تعجب مکنید زیرا ساعتی می‌آید که در آن جمیع کسانی که در قبور می‌باشند، آواز او را خواهندشنید،


ndoˈ jnda̱ jliuna na jeeⁿ ya ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ najndeii na cwiluiiñê chaˈwaa ndyu ndoˈ ndyu na cwindyonaˈ, 	 و لذت کلام نیکوی خدا و قوات عالم آینده را چشیدند،


Quia joˈ tˈo̱ tsaⁿˈñeeⁿ na maˈmo̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés, tsoom: —Maxjeⁿ ya, ˈu Maestro. Luaaˈ ñˈoom na mayuuˈ matsuˈ na ñecwii Tyˈo̱o̱tsˈom. Tjaaˈnaⁿ cwiicheⁿ na matsa̱ˈntjom, macanda̱ jom. 	 کاتب وی راگفت: «آفرین‌ای استاد، نیکو گفتی، زیرا خداواحد است و سوای او دیگری نیست،


Ndoˈ tˈo̱o̱ nnˈaⁿ na nda jom. Jluena: —Manquiuuyâ na ndaayâ jom, ndoˈ manquiuuyâ na tuiiñê na nchjaaⁿˈaⁿ. 	 پدر و مادر او در جواب ایشان گفتند: «می‌دانیم که این پسر ما است و کور متولد شده.


Tyowaa na teiyo na meiⁿquia tsˈaⁿ na tiñeˈcatseicanda̱ ñˈoom na tqueⁿ Moisés, cweˈ ñequio ñˈoom ˈndyoo meiiⁿ ñeˈwe ndyee tsˈaⁿ na ntyjii na ljoˈ machˈee tsaⁿˈñeeⁿ, seijndaaˈñenaˈ na cueeⁿˈeⁿ. Maxjeⁿ tjaa ˈñeeⁿ nncˈoom na wiˈ tsˈom tsaⁿˈñeeⁿ. 	 هر‌که شریعت موسی را خوار شمرد، بدون رحم به دویا سه شاهد کشته می‌شود.


Tˈo̱ nnoom, matso: —Mayuuˈ Ta, meiⁿcwii tsˈaⁿ tjaljoˈ sˈaa. Matso Jesús nnom: —Meiⁿ ja ticatsˈaaya na catˈuiinaˈ ˈu. Cjaˈtoˈ, tantsaˈnndaˈ jnaⁿ. 	 گفت: «هیچ‌کس‌ای آقا.» عیسی گفت: «من هم بر تو فتوا نمی دهم. برو دیگر گناه مکن.»


Quia joˈ tsˈaⁿ na cwiluiitquieñe nda̱a̱ sondaro tˈmaaⁿ we capeitaⁿ. Sa̱ˈntjoom na calaˈjndaaˈndyena we siaⁿnto sondaro na cwiˈoocaˈ ncˈeeˈ ñequio ndyeenˈaaⁿ nchooˈ qui sondaro na ntyjondye catso ndoˈ we siaⁿnto sondaro na cwileicho ncjo lantsa. Sa̱ˈntjoom na ñjeeⁿ na teijaaⁿ nluiˈ naⁿˈñeeⁿ na nncˈoona tsjoom Cesarea. 	 پس دو نفر از یوزباشیان را طلبیده، فرمودکه «دویست سپاهی و هفتاد سوار و دویست نیزه‌دار در ساعت سوم از شب حاضر سازید تا به قیصریه بروند؛


Cantyja ˈnaaⁿˈ juu na jeeⁿ wiˈ tsˈoom jaa, joˈ na macwjiˈnˈmaaⁿñê jaa ee na tueˈ Jnaaⁿ, na matseitˈmaⁿ tsˈoom jnaaⁿya. 	 که در وی به‌سبب خون او فدیه یعنی آمرزش گناهان را به اندازه دولت فیض او یافته‌ایم.


Cwii ndoˈ cwiindyoˈ cateiˈjndeiˈyoˈ nnˈaⁿˈyoˈ na cwilaˈyuˈ meiⁿquia na cwitjoomna, ee na nlˈaˈyoˈ naljoˈ nlaˈcanda̱ˈyoˈ ljeii na matsa̱ˈntjomnaˈ. 	 بارهای سنگین یکدیگر را متحمل شوید و بدین نوع شریعت مسیح را به‌جا آرید.


Tyˈeñˈomna snom xcoo na mˈaaⁿ Jesús. Tioona liaana naxeⁿˈyoˈ, jnda̱ joˈ tjaljoom juuyoˈ. 	 آنگاه کره را به نزد عیسی آورده، رخت خود را بر آن افکندند تا بر آن سوار شد.


Sa̱a̱ najndyee quiandyoˈ na nntsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom ˈo. Ndoˈ calˈaˈyoˈ yuu na matyˈiomyanaˈ chaˈxjeⁿ na lˈue tsˈoom, quia joˈ nñequiaaⁿ chaˈtso nmeiⁿˈ na macaⁿnaˈ ˈo. 	 لیکن اول ملکوت خدا و عدالت او را بطلبید که این همه برای شما مزید خواهد شد.پس در اندیشه فردا مباشید زیرا فردا اندیشه خود را خواهد کرد. بدی امروز برای امروز کافی است.


Ndoˈ xeⁿ cweˈ cantyja na mantyˈiaˈ wjaañˈoomnaˈ ˈu na matseiˈtjo̱o̱ndyuˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, catsaˈ xjeⁿ chaˈcwijom na cwjiˈ tsˈomnjomˈ cha tintseiˈtjo̱o̱ndyuˈtiˈ. Ee yati na nncjaˈquieˈ cantyja na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom meiiⁿ chaˈcwijom na nchjaⁿˈ nchiiti na canda̱a̱ˈ we nˈomnjomˈ ndoˈ nncjuˈnaˈ ˈu quiiˈ bˈio 	 و هر گاه چشم تو تو را لغزش دهد، قلعش کن زیرا تو را بهتر است که با یک چشم داخل ملکوت خدا شوی، از آنکه با دو چشم درآتش جهنم انداخته شوی،


Xuee na jnda̱ ndyee, ndoˈ jliuna jom naquiiˈ watsˈom tˈmaⁿ. Wacatyeeⁿ quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ na jndo̱ˈ nˈom na cwitˈmo̱o̱ⁿ ñˈoom na tqueⁿ Moisés. Maqueeⁿ cwenta ñˈoom na cwilaˈneiⁿ naⁿˈñeeⁿ ndoˈ mawaxˈeeⁿ nda̱a̱na. 	 و بعد ازسه روز، او را در هیکل یافتند که در میان معلمان نشسته، سخنان ایشان را می‌شنود و ازایشان سوال همی کرد.


Ndoˈ tyjeˈcañoom yuscuˈñeeⁿ jom, tcoˈ xtye jo nnoom, tso: —Jeeⁿ ˈu Ta, cateijndeiˈ ja. 	 پس آن زن آمده، او را پرستش کرده، گفت: «خداوندا مرا یاری کن.»


Azor tsotye Sadoc, Sadoc tsotye Aquim, Aquim tsotye Eliud. 	 و عازور، صادوق را آورد و صادوق، یاکین را آورد و یاکین، ایلیهود را آورد.


Jnda̱ jaachˈee xuee mˈaaⁿ cwii tsˈaⁿ tsjoomˈñeeⁿ na caluaˈñe na jndyu Simón. Tyonquiuˈnnˈaaⁿ nnˈaⁿ tsˈo̱ndaa Samaria, na tyotsoom nda̱a̱na na jom jeeⁿ tˈmaⁿ tseixmaaⁿ. 	 اما مردی شمعون نام قبل از آن در آن قریه بود که جادوگری می‌نمود و اهل سامره را متحیرمی ساخت و خود را شخصی بزرگ می‌نمود،