Quia joˈ jñomnnaaⁿˈaⁿ cwiicheⁿ mosoomˈm. Juu tsaⁿˈñeeⁿ jñomna ljo̱ˈ. Jlaˈquieeˈndyena xqueⁿ ndoˈ tyolaˈjnaaⁿˈna juu. 	 باز نوکری دیگرنزد ایشان روانه نمود. او را نیز سنگسار کرده، سراو را شکستند و بی‌حرمت کرده، برگردانیدندش.


Tcoomˈm xtyeeⁿ jo nnom Jesús, tquiaaⁿ na quianlˈuaaˈ. Tsˈaⁿ samaritano tsaⁿˈñeeⁿ. 	 وپیش قدم او به روی در‌افتاده وی را شکر کرد. و اواز اهل سامره بود.


Joˈ chii jlaˈjndaaˈndyena cwaaⁿ cwii xuee na nntjomndyenndaˈna. Quia na tueˈntyjo̱ xueeˈñeeⁿ jndyendye nnˈaⁿ tjomndye yuu macˈeⁿ Pablo. Cwitsjoom to̱o̱ⁿˈo̱ⁿ tyotseineiiⁿ nda̱a̱na hasta xjeⁿ na tmaaⁿcheⁿ. Tyotseineiiⁿ cantyja na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom. Lˈue tsˈoom na nlaˈno̱ⁿˈna cantyja ˈnaaⁿˈ Jesús. Joˈ chii tjacˈoomnaˈ na seineiiⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ ljeii na tqueⁿ Moisés ndoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoom na tyolaˈljeii profetas. 	 پس چون روزی برای وی معین کردند، بسیاری نزد او به منزلش آمدند که برای ایشان به ملکوت خدا شهادت داده، شرح می‌نمود و ازتورات موسی و انبیا از صبح تا شام درباره عیسی اقامه حجت می‌کرد.


Ee naquiiˈ Salmos matsonaˈ: “Tsjoomnancue ñequio ˈnaⁿ na matseixmaⁿnaˈ, chaˈtso joˈ ˈnaaⁿˈ nquii Ta Tyˈo̱o̱tsˈom.” 	 زیرا که جهان و پری آن از آن خداوند است.


Joˈ chii quia na sˈaa Tyˈo̱o̱tsˈom na taˈndoˈxco Jnaaⁿ na tueˈ, najndyee tioˈnaaⁿñê ˈo na jñoom juu na mˈaⁿˈyoˈ cha tincwiindyoˈ ˈo nlcweˈ nˈomˈyoˈ natia na cwilˈaˈyoˈ. 	 برای شما اولا خدا بنده خودعیسی را برخیزانیده، فرستاد تا شما را برکت دهدبه برگردانیدن هر یکی از شما از گناهانش.»


Luaaˈ tuii cha juu na cwilaˈyuˈya nˈomˈyoˈ cˈoomnaˈ cantyja ˈnaaⁿˈ najndeii na matseixmaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom, nchii cweˈ ncˈe juu na jndo̱ˈ nˈom nnˈaⁿ. 	 تا ایمان شما در حکمت انسان نباشد بلکه در قوت خدا.


Quia na ntyˈiaaˈ patromˈñeeⁿ na meiⁿcwii tsjo̱ˈñjeeⁿ tîcanda̱a̱ nntiom mosoomˈm, quia joˈ sa̱ˈntjoom na nleilˈuañe tsaⁿˈñeeⁿ na nncjaaquieeˈñe na nndiˈntjomtyeⁿ, ndoˈ mati scuuˈ tsaⁿˈñeeⁿ ñequio ndana ñequio chaˈtso ˈnaaⁿna, cha nncˈiooˈñe na chujnaⁿ. 	 وچون چیزی نداشت که ادا نماید، آقایش امر کردکه او را با زن و فرزندان و تمام مایملک اوفروخته، طلب را وصول کنند.


Mancˈe na luaaˈ waa ndoˈ ncˈe na cwiqueⁿ ángeles cwenta, joˈ chii matsonaˈ na cañjom ˈnaⁿ xqueⁿ yuscu cha mˈmo̱ⁿnaˈ na majuˈñecjeeⁿ nnom saaⁿˈaⁿ. 	 از این جهت زن می‌باید عزتی بر سر داشته باشد به‌سبب فرشتگان.


Ndoˈ ndiocheⁿ yuu na mˈaaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom seintyjanaˈ ndioom ncˈe na jeeⁿ neiⁿncooˈ caxueeñê ndoˈ tjacantyja najneiⁿ. Meiⁿ tjaa ˈñeeⁿ juu nnda̱a̱ nncjaaquieeˈ joˈ joˈ hasta na jnda̱ teinom ntquieeˈ nawiˈ na nntjoom nnˈaⁿ na cwileiˈcho ntquieeˈ ángelesˈñeeⁿ. 	 و قدس از جلال خدا و قوت او پر دودگردید. و تا هفت بلای آن هفت فرشته به انجام نرسید، هیچ‌کس نتوانست به قدس درآید.


Catsˈaanaˈ na ñenncuˈ ntyjiˈ naya na macheˈ. Ndoˈ nquii Tsotyeˈ na mantyˈiaaⁿˈaⁿ ljoˈ macheˈ na cweˈ ntyˈiu, jom nntseinoomñê ljoˈ na matseitjo̱o̱naˈ ˈu. 	 تاصدقه تو در نهان باشد و پدر نهان بین تو، تو راآشکارا اجر خواهد داد.


Jnda̱ joˈ tjannaaⁿˈaⁿ na jnda̱ we ndiiˈ na nntseineiiⁿ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. Tsoom: —Tsotya̱ya, xeⁿ xocanda̱a̱ na nncwinomˈnaˈ nawiˈ na nntjo̱ⁿya, ñecuaa, caluii chaˈxjeⁿ na lˈue tsˈomˈ nncuˈ. 	 و بار دیگر رفته، بازدعا نموده، گفت: «ای پدر من، اگر ممکن نباشد که این پیاله بدون نوشیدن از من بگذرد، آنچه اراده تواست بشود.»


Nntyˈiaanda̱a̱na jom ndoˈ nñoom xueⁿˈeⁿ cantaana. 	 و چهره او را خواهنددید و اسم وی بر پیشانی‌ایشان خواهد بود.


Quia na tjaquieeˈ Jesús Jerusalén jeeⁿ tˈmaⁿ seitsˈeiinaˈ naquiiˈ nˈom chaˈtsondye nnˈaⁿ tsjoomˈñeeⁿ. Tyoluena nda̱a̱ ncˈiaana: —¿ˈÑeeⁿ tsˈaⁿ tsaⁿmˈaaⁿˈ? 	 وچون وارد اورشلیم شد، تمام شهر به آشوب آمده، می‌گفتند: «این کیست؟»


Sa̱a̱ nntsˈaa chaˈtso na nnda̱a̱ nntsˈaa cha meiiⁿ na jnda̱ tyˈio̱ nncjaañjoomˈ nˈomˈyoˈ ñˈoommeiⁿˈ. 	 و برای این نیز کوشش می‌کنم تاشما در هروقت بعد از رحلت من، بتوانید این اموررا یاد آورید.


Nda̱a̱ ntˈomndyoˈ ˈo na jnda̱ tˈuncoˈyoˈ, luaa matsjo̱o̱ nnco̱, nchii matsa̱ˈntjom Ta Jesús na caluii na ljoˈ, xeⁿ na mˈaaⁿ tsˈaⁿ na matseiyuˈ sa̱a̱ scoomˈm tyootseiyuˈ ndoˈ tsaⁿˈñeeⁿ cwiljoya tsˈom na mˈaaⁿ ñˈeⁿñê, tinto̱ⁿˈñê ñequio scoomˈm. 	 و دیگران را من می‌گویم نه خداوند که اگرکسی از برادران زنی بی‌ایمان داشته باشد و آن زن راضی باشد که با وی بماند، او را جدا نسازد.


Tsoom nda̱a̱na: —Jeeⁿ ntyjaaˈ tsˈo̱o̱ⁿya na nlcwaaˈa nantquie pascuawaa ñˈeⁿndyoˈ cwii tjo̱o̱cheⁿ na nncˈio̱. 	 و به ایشان گفت: «اشتیاق بی‌نهایت داشتم که پیش از زحمت دیدنم، این فصح را باشما بخورم.


Macantyja ˈnaaⁿˈ na tyolaˈyuˈya nˈom nnˈaⁿ Israel, joˈ chii taniaⁿljo̱ˈ tsjoom Jericó tquiaanaˈ jo nda̱a̱na jnda̱ na tyowintcoomndyena ndiocheⁿ tsjoomˈñeeⁿ ntquieeˈ xuee. 	 به ایمان حصار اریحا چون هفت روز آن راطواف کرده بودند، به زیر افتاد.


Mˈaaⁿya quiiˈntaaⁿˈyoˈ ñequio xueeˈ Tsotya̱ya, sa̱a̱ ˈo ticalaˈljoˈyoˈ ja. Sa̱a̱ xeⁿ cwiicheⁿ tsˈaⁿ nncwjeeˈ ñequio xueeˈ nquii, maxjeⁿ nlaˈljoˈyoˈ juu. 	 شما چگونه می‌توانید ایمان آرید و حال آنکه جلال از یکدیگر می‌طلبید و جلالی را که ازخدای واحد است طالب نیستید؟


Sa̱a̱ ljeii Tyˈo̱o̱tsˈom na juu ñˈoomˈñeeⁿ tîqueⁿnaˈ nnˈaⁿ na canda̱a̱ˈndye jo nnoom, joˈ chii tsoom: Matso nquii Ta: Mancueˈntyjo̱ xjeⁿ na nlqua̱a̱ⁿxco̱ ñˈoomtyeⁿ ñequio nnˈaⁿ Israel ndoˈ ñequio nnˈaⁿ Judá. 	 چنانکه ایشان را ملامت کرده، می‌گوید: «خداوند می‌گوید اینک ایامی می‌آید که با خاندان اسرائیل و خاندان یهوداعهدی تازه استوار خواهم نمود.


Ee seiiˈa matseixmaⁿnaˈ nantquie na tjacantyja naya ndoˈ nioomˈa matseixmaⁿnaˈ juu na nncˈuu tsˈaⁿ na tjacantyja naya. 	 زیرا که جسد من، خوردنی حقیقی و خون من، آشامیدنی حقیقی است.


Seineiⁿ Jesús nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwindyeˈntjom joˈ joˈ. Matsoom: —Calacatoˈyoˈ ljoomeiⁿˈ ñequio ndaatioo. Ndoˈ jlaˈcatooˈ naⁿˈñeeⁿ joonaˈ hasta tooˈ cwijomnaˈ. 	 عیسی بدیشان گفت: «قدحها را ازآب پر کنید.» و آنها را لبریز کردند.


Tˈo̱ Pedro nnoom, tso: —Ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ cwitioom tsˈiaaⁿnda̱a̱, sa̱a̱ nnˈaⁿ wˈaana tiquitioom. Tso Jesús nnom Pedro: —Quia joˈ naⁿˈñeeⁿ maˈndiinaˈ nnˈaⁿ wˈaana. 	 پطرس به وی گفت: «از بیگانگان.» عیسی بدوگفت: «پس یقین پسران آزادند!لیکن مبادا که ایشان را برنجانیم، به کناره دریا رفته، قلابی بینداز و اول ماهی که بیرون می‌آید، گرفته و دهانش راباز کرده، مبلغ چهار درهم خواهی یافت. آن رابرداشته، برای من و خود بدیشان بده!»


Quia joˈcheⁿ tquiaa Jesús na nlaˈno̱ⁿˈna ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na teiljeiinaˈ. 	 و در آن وقت ذهن ایشان را روشن کرد تا کتب را بفهمند.


Maluaaˈ machˈee Espíritu, mateijneiⁿ jaa yuu na tixcwe cwilˈuuya. Ee jaa tiˈnaaⁿya nlana̱a̱ⁿya nnom Tyˈo̱o̱tsˈom chaˈxjeⁿ na macaⁿnaˈ, joˈ chii manquiiti Espíritu Santo matseityˈooñê nnom Tyˈo̱o̱tsˈom ñequio na cwicom tsˈoom cwentaaya ñequio ñˈoom na tileicatso tsˈaⁿ. 	 و همچنین روح نیز ضعف ما را مددمی کند، زیرا که آنچه دعا کنیم بطوری که می‌بایدنمی دانیم، لکن خود روح برای ما شفاعت می‌کند به ناله هایی که نمی شود بیان کرد.


Cwilˈana na ndooˈ jeeⁿ cwilaˈtˈmaaⁿˈndyena sa̱a̱ cantyja na cwilˈana macwjiˈnaˈ na waa najndeii ñˈoom na cwilaˈjomndyena. Tintseiquiiˈndyuˈ ñequio nnˈaⁿ na nmeiiⁿˈ cwilˈa. 	 که صورت دینداری دارند، لیکن قوت آن را انکار می‌کنند. از ایشان اعراض نما.


Sa̱a̱ tjaa na tˈo̱ti Jesús hasta tquiaanaˈ na jeeⁿ tyomˈaaⁿˈ tsˈom Pilato. 	 اما عیسی باز هیچ جواب نداد، چنانکه پیلاطس متعجب شد.


Nntseineiiⁿ chaˈtso nnom ñˈoom na wiˈ na nñequiuˈnnˈaaⁿ nnˈaⁿ na jnda̱ teijndaaˈ na nntsuundye. Ee joona tînquiandyena na nnquioo na jnda nquiuna ñˈoom na mayuuˈ na nncwjiˈnˈmaaⁿñenaˈ joona. 	 و به هرقسم فریب ناراستی برای هالکین، از آنجا که محبت راستی را نپذیرفتند تا نجات یابند.


Tintjomˈyoˈ chaˈcwijom na nnquioo cwii teincoˈ ee nntˈuiinaˈ nnˈaⁿ na mˈaⁿ chaˈwaa nnom tsjoomnancue. 	 زیرا که مثل دامی بر جمیع سکنه تمام روی زمین خواهد آمد.


Ndoˈ xeⁿ nmeiiⁿˈ nlˈaˈyoˈ, jeeⁿ tincˈuaaˈ nñequiaaⁿ na nntsaquieeˈndyoˈ yuu na ticantycwii na matsa̱ˈntjom nquii na tjacantyja na tˈmaⁿ cwiluiiñe ndoˈ na macwjiˈnˈmaaⁿñe jaa, juu Ta Jesucristo. 	 وهمچنین دخول در ملکوت جاودانی خداوند ونجات‌دهنده ما عیسی مسیح به شما به دولتمندی داده خواهد شد.


Ndoˈ tˈo̱ Cornelio matsoom: —Xuee jeˈ jnda̱ ñequiee xuee maxjeⁿmeiiⁿ tyomˈaaⁿya naquiiˈ wˈaya. Matseicwejndoˈndyo̱ ndoˈ matseina̱ⁿya nnom Tyˈo̱o̱tsˈom chaˈna quilˈaˈ ˈo nnˈaⁿ judíos na ticwii xuee na ndyee na matmaaⁿ. Juu xjeⁿˈñeeⁿ teitquiooˈñe cwii tsˈaⁿ no̱o̱ⁿ na jeeⁿ caxuee liaaˈ. 	 کرنیلیوس گفت: «چهار روز قبل از این، تااین ساعت روزه‌دار می‌بودم؛ و در ساعت نهم درخانه خود دعا می‌کردم که ناگاه شخصی با لباس نورانی پیش من بایستاد


cha nntseijndo̱ˈnaˈ nˈomna ndoˈ na nndyaandyena cantyja ˈnaaⁿˈ juu teincoˈ na seijndaaˈñe tsaⁿjndii na maleichom joona pra̱so na cwilˈana yuu na lˈue tsˈoom. 	 تا از دام ابلیس باز به هوش آیند که به حسب اراده او صیداو شده‌اند.


Ee meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na matseiwendyeñe cheⁿnquii, maxjeⁿ nntseiquioo Tyˈo̱o̱tsˈom juu. Ndoˈ meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na majuˈñecje, maxjeⁿ nntseiwendye Tyˈo̱o̱tsˈom tsaⁿˈñeeⁿ. 	 زیرا هر‌که خود را بزرگ سازدذلیل گردد و هر‌که خویشتن را فرود آرد، سرافرازگردد.»


Nntsˈaacheⁿnaˈ na ˈu xcwe mañequiaaˈ na quianlˈuaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom sa̱a̱ ticateijndeiinaˈ tsaⁿˈñeeⁿ na nncjaanajneiⁿ na matseiyoomˈm. 	 زیرا تو البته خوب شکر می‌کنی، لکن آن دیگربنا نمی شود.


Na ntyˈiaana cwii yuscu, queeⁿ nˈomna jom, tyoojaacjoona na cwilaˈtjo̱o̱ndyena. Nnˈaⁿ na tityeⁿ cwilaˈyuˈ, cwiˈoochoondyena naⁿˈñeeⁿ na nˈndye ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Laxmaⁿna nnˈaⁿ na queeⁿ nˈom ˈnaaⁿˈ cwiicheⁿ tsˈaⁿ na ñeˈcuaanaˈ lueena. Laxmaⁿna nnˈaⁿ na nlcoˈwiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 چشمهای پر از زنا دارند که از گناه بازداشته نمی شود، و کسان ناپایدار را به دام می‌کشند؛ ابنای لعنت که قلب خود را برای طمع ریاضت داده‌اند،


Jnda̱ joˈ jñom Jesús tsaⁿˈñeeⁿ, tyeⁿ ñˈoom tsoom nnom: 	 و اورا قدغن کرد و فور مرخص فرموده،


’Majndye xuee tjacaanaˈ ndoˈ tyjeeˈnndaˈ patrom ˈnaaⁿna. Seijndaaˈñê na nncwjeeⁿˈeⁿ cwenta ñˈeⁿndyena cwanti tueˈntyjo̱ taˈntjomna ñˈeⁿ sˈom ˈnaaⁿˈaⁿ. 	 «و بعد از مدت مدیدی، آقای آن غلامان آمده، از ایشان حساب خواست.


Luaa waa na maˈmo̱ⁿnaˈ na juu na mˈaaⁿ na candyaˈ tsˈoom jaa matseicanda̱a̱ˈñenaˈ na tixolaˈcatyuendyo̱ juu xuee quia na nncuˈxeeⁿ nnˈaⁿ, ncˈe na mˈaaⁿya tsjoomnancue chaˈna Jesucristo. 	 محبت در همین با ما کامل شده است تا درروز جزا ما را دلاوری باشد، زیرا چنانکه اوهست، ما نیز در این جهان همچنین هستیم.


Ee jnda̱ ljeiiˈnaˈ chiuu waa na mˈaaⁿya ee quitjo̱ⁿya na matseitjo̱o̱naˈ ja, ndoˈ quia waa maya na maleiñˈo̱ⁿ. Jnda̱ seiˈno̱ⁿˈyaya na cˈo̱o̱ⁿya na neiⁿya meiⁿquia na matjo̱ⁿ, meiiⁿ na aa tcwaaˈa, meiiⁿ ticwaˈa, meiiⁿ na maˈndiinaˈ lˈo̱o̱, oo meiiⁿ na matseitjo̱o̱naˈ. 	 و ذلت رامی دانم و دولتمندی را هم می‌دانم، در هرصورت و در همه‌چیز، سیری و گرسنگی ودولتنمدی و افلاس را یاد گرفته‌ام.


Joˈ chii ntˈomndyô̱ jâ lˈuuyâ nnom Tomás: —Jnda̱ ntyˈiaayâ nquii Jesús. Sa̱a̱ tˈo̱o̱ⁿ nda̱a̱yâ: —Ja xeⁿ ticantyˈiano̱o̱ⁿ ˈnaaⁿ yuu na tjaa clavos nˈomlˈo̱o̱ⁿ, ndoˈ na nncwjaaˈndyo̱ nnomtsˈo̱o̱ yuu na jlaˈcjoondye clavos, ndoˈ xeⁿ ticantquieendyo̱ jndaˈtsˈo̱o̱ tseiˈntsqueeⁿˈeⁿ maxjeⁿ xocatseiyuˈa na wandoˈxcoom. 	 پس شاگردان دیگر بدو گفتند: «خداوند رادیده‌ایم.» بدیشان گفت: «تا در دو دستش جای میخها را نبینم و انگشت خود را در جای میخهانگذارم و دست خود را بر پهلویش ننهم، ایمان نخواهم آورد.»


Nquii Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom tˈmaⁿti ñˈoom tseixmaaⁿ nchiiti ángeles, ee jnda̱ tqueⁿnaˈ jom na tˈmaⁿti tsˈiaaⁿ tseixmaaⁿ, nchiiti joona. 	 و از فرشتگان افضال گردید، بمقدارآنکه اسمی بزرگتر از ایشان به میراث یافته بود.


sˈaaⁿ na tandoˈxco Cristo na tueˈ, ndoˈ sˈaaⁿ na tjacjoo ntyjaaˈ tsˈo̱o̱ⁿ ntyjaya laˈñeⁿ cañoomˈluee, 	 که درمسیح عمل کرد چون او را از مردگان برخیزانید وبه‌دست راست خود در جایهای آسمانی نشانید،


Ee jnda̱ teicantoˈ jnaaⁿna hasta cañoomˈlueecheⁿ ndoˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ñjom tsˈoom natia na laˈxmaⁿna. 	 زیرا گناهانش تا به فلک رسیده و خدا ظلمهایش را به یاد آورده است.


Quia joˈ to̱o̱ⁿˈo̱ⁿ na tyoˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱na cantyja ˈnaaⁿˈ nqueⁿ na cwiluiiñê tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee. Tsoom jndye nawiˈ tseixmaaⁿ na catjoom. Ndoˈ tyoˈmo̱o̱ⁿ na xocatoˈñoom nnˈaⁿ judíos na cwiluiitquiendye jom, meiⁿ ntyee na cwiluiitquiendye, meiⁿ nnˈaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés. Maxjeⁿ nlaˈcueeˈna jom sa̱a̱ xuee jnda̱ ndyee, nncwandoˈnnaaⁿˈaⁿ na nncueeⁿˈeⁿ. 	 آنگاه ایشان را تعلیم دادن آغاز کرد که «لازم است پسر انسان بسیار زحمت کشد و ازمشایخ و روسای کهنه و کاتبان رد شود و کشته شده، بعد از سه روز برخیزد.»


Cwitjo̱o̱cheⁿ na tqueⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom tsjoomnancue, jnda̱ tjeiiˈñê jaa na nntseitjoomˈnaˈ jaa ñequio Cristo. Luaaˈ sˈaaⁿ cha nlqueⁿnaˈ jaa na ljuˈndyo̱ jo nnoom, ndoˈ na tjaa jnaⁿ cwicolaxmaaⁿya jo nnoom. 	 چنانکه ما راپیش از بنیاد عالم در او برگزید تا در حضور او درمحبت مقدس و بی‌عیب باشیم.


Matso yuscuˈñeeⁿ nnoom: —Ta, tjaaˈnaⁿ ˈnaⁿ cˈoomˈ na nncwjiˈ ndaatioo, ndoˈ tsuiˈwaa, jeeⁿ njoomnaˈ. Quia joˈ ¿yuu nncˈoomˈyuˈ ndaatiooˈñeeⁿ na nntseixmaⁿya na ticantycwii na wando̱ˈa? 	 زن بدو گفت: «ای آقادلو نداری و چاه عمیق است. پس از کجا آب زنده داری؟


ee lˈue tsˈoom na chaˈtsondye nnˈaⁿ nluiˈnˈmaaⁿndye ndoˈ na nntaˈjnaaⁿˈna ñˈoom na mayuuˈ. 	 که می‌خواهد جمیع مردم نجات یابند و به معرفت راستی گرایند.


Quia joˈ to̱ˈna na tyotaˈxˈeendyena nda̱a̱na, ˈñeeⁿ cwiindye joona na nntsˈaa na ljoˈ. 	 آنگاه از یکدیگر شروع کردند به پرسیدن که کدام‌یک از ایشان باشد که این کار بکند؟


Cha na nnda̱a̱ nleilˈueeˈñe Tyˈo̱o̱tsˈom jaa cwii tsˈiaaⁿ na jnda, macaⁿnaˈ na calaˈxmaaⁿya na ljuˈ nˈo̱o̱ⁿya, na cwitjeiˈndyo̱ cantyja ˈnaaⁿˈ natia, quia joˈ nnda̱a̱ nleilˈueeˈñê jaa cwii tsˈiaaⁿ na ya juunaˈ. 	 پس اگرکسی خویشتن را از اینها طاهر سازد، ظرف عزت خواهد بود مقدس و نافع برای مالک خود ومستعد برای هر عمل نیکو.


Tˈo̱ Jesús nnoom: —Juu na cwiluiindyo̱ na catsa̱ˈntjo̱ⁿya, nchii cantyja ˈnaaⁿˈ tsjoomnancuewaañe na matseixmaⁿnaˈ. Ee xeⁿ cwiluiiñenaˈ na ljoˈ, quia joˈ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿndyo̱ nlˈana tiaˈ cha na tiñequiaa tsˈaⁿ cwenta ja luee nnˈaⁿya nnˈaⁿ judíos, sa̱a̱ nchii cantyja ˈnaaⁿˈ tsjoomnancue tseixmaⁿya na catsa̱ˈntjo̱ⁿ. 	 عیسی جواب داد که «پادشاهی من از این جهان نیست. اگر پادشاهی من از این جهان می‌بود، خدام من جنگ می‌کردند تا به یهود تسلیم نشوم. لیکن اکنون پادشاهی من از این جهان نیست.»


na tyoluena nda̱a̱ˈyoˈ: “Joo ncuee na macanda̱ nncˈom nnˈaⁿ na nlaˈneiⁿ ñˈoom ticueeˈ tsˈom nacjooˈ ñˈoom naya ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Ndoˈ nlˈana chaˈtso nnom na tiljuˈ na cwilaˈqueeⁿ nˈomna.” 	 چون به شما خبر دادند که در زمان آخر مستهزئین خواهند آمد که برحسب شهوات بی‌دینی خود رفتار خواهند کرد.


Nchii matsjo̱o̱ ñˈoommeiⁿˈ nda̱a̱ˈyoˈ ee ticalˈue tsˈo̱o̱ⁿ na nncˈuncoˈyoˈ sa̱a̱ cha na nnteijndeiinaˈ ˈo ndoˈ cha na xcweeˈ nˈomˈyoˈ na nndyeˈntjomˈyoˈ nnom Ta Jesús. 	 اما این را برای نفع شمامی گویم نه آنکه دامی بر شما بنهم بلکه نظر به شایستگی و ملازمت خداوند، بی‌تشویش.


Joˈ chii candyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, xeⁿ tilacanda̱a̱ˈndyoˈtiˈyoˈ jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, nchiiti na cwilˈa nnˈaⁿ fariseos ñequio nnˈaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés, quia joˈ xonnda̱a̱ ntsaquieeˈndyoˈ cantyja na matsa̱ˈntjoom. Macaⁿnaˈ na ˈo nncwinomˈtiˈyoˈ na ya nlˈaˈyoˈ nchiiti chaˈna cwilˈa naⁿˈñeeⁿ. 	 زیرا به شما می‌گویم، تاعدالت شما بر عدالت کاتبان و فریسیان افزون نشود، به ملکوت آسمان هرگز داخل نخواهیدشد.


Jnda̱ joˈ tjaquieeˈ Jesús watsˈom tˈmaⁿ, to̱o̱ⁿˈo̱ⁿ tjeiiⁿˈeⁿ nnˈaⁿ chˈeⁿ, joo nnˈaⁿ na cwinda̱a̱ ndoˈ nnˈaⁿ na cwilaˈjnda joˈ joˈ. 	 و چون داخل هیکل شد، کسانی را که درآنجا خرید و فروش می‌کردند، به بیرون نمودن آغاز کرد.


Quia na jnda̱ tquienndaˈna yuu na mˈaⁿ nnˈaⁿ na jndyendye, jndyotseicandyooˈñe cwii tsaⁿsˈa na mˈaaⁿ Jesús. Tcoomˈm xtyeeⁿ jo nnom, tsoom: 	 و چون به نزد جماعت رسیدند، شخصی پیش آمده، نزد وی زانو زده، عرض کرد:


Ndoˈ teicantyja Jesús, tjantyjo̱o̱ⁿ naxeⁿˈ tsaⁿˈñeeⁿ ñequio jâ nnˈaⁿ na cwilajomndyô̱ ñˈeⁿñê. 	 پس عیسی به اتفاق شاگردان خود برخاسته، از عقب او روان شد.


Mati cwileiˈchona canchuu tscwaa canela, ñˈeⁿ jndye nnom ˈnaⁿ na cachi, ñˈeⁿ suu, ñˈeⁿ ntsueeˈ tsˈoom mirra na cwiluii ndaaljaaˈ, ñˈeⁿ cwiicheⁿ ntsueeˈ tsˈoom na cwiluii nasei. Ndoˈ ñˈeⁿ canchuu winom, seitye, jnda̱a̱ tyooˈ ya, ñˈeⁿ lqueeⁿ jnda̱a̱ tyooˈ. Mati ntmaaⁿˈ catsondye, ñˈeⁿ canmaⁿ, ntmaaⁿˈ catso, ñˈeⁿ tornom na cwicantyjandyeyoˈ, ndoˈ ñˈeeⁿ jndye nnˈaⁿ na cwiwilˈuandye na candyeˈntjomtyeⁿ, na juu tsˈiaaⁿˈñeeⁿ matseijomnaˈ chaˈcwijom cwiwilˈua añmaaⁿ nnˈaⁿ. 	 و دارچینی وحماما و خوشبوی‌ها و مر و کندر و شراب وروغن و آرد میده و گندم و رمه‌ها و گله‌ها و اسبان و ارابه‌ها و اجساد و نفوس مردم.


Joˈ chii ñˈoom na teijndaaˈjndyee na tyotsa̱ˈntjomnaˈ, ˈndiinaˈ, ncˈe na tijndeiinaˈ na nluiˈnˈmaaⁿñe tsˈaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈnaˈ, ticwilˈuenaˈ. 	 زیرا که حاصل می‌شود هم نسخ حکم سابق بعلت ضعف و عدم فایده آن


Ndoˈ mati cantyja ˈnaaⁿˈ tsjo̱ˈwaaˈ na seina̱ⁿya nda̱a̱ˈyoˈ, meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na tileicatseiˈno̱ⁿˈ cantyja ˈnaⁿya, nlcoˈwiˈnaˈ tsaⁿˈñeeⁿ chaˈcwijom tsˈaⁿ na toomñe na tiooñe nacjooˈ tsjo̱ˈ. Sa̱a̱ tsˈaⁿ na tiñeˈcatseiyuˈ ñˈeⁿndyo̱ maxjeⁿ nlcoˈwiˈnaˈ jom quia na nncueˈntyjo̱ xjeⁿ na nncuˈxeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom nnˈaⁿ. Quia joˈ nntseijomnaˈ tsaⁿˈñeeⁿ chaˈcwijom tsˈaⁿ na tioo cwii tsjo̱ˈ tˈmaⁿ nacjooˈ na seitiuujnda̱a̱naˈ juu. 	 و هر‌که بر آن سنگ افتد، منکسرشود و اگر آن بر کسی افتد، نرمش سازد.»


Ncˈe na jeeⁿ queeⁿ nˈomna sˈom, joˈ na nlˈana nawiˈ ˈo ñequio ñˈoom na cwitˈmo̱o̱ⁿna nda̱a̱ˈyoˈ na tiyuuˈ sa̱a̱ Tyˈo̱o̱tsˈom teiyo seijndaaˈñê na nntˈuiityeⁿnaˈ joona, ndoˈ maxjeⁿ nluii chaˈxjeⁿ na jnda̱ seijndaaˈñê. 	 و از راه طمع به سخنان جعلی شما را خرید و فروش خواهند کرد که عقوبت ایشان از مدت مدید تاخیر نمی کند وهلاکت ایشان خوابیده نیست.


Jnda̱ti ndyee xuee na mamˈaaⁿ Festo tsˈiaaⁿ quia joˈ jlueeⁿˈeⁿ Cesarea tjaaⁿ Jerusalén. 	 پس چون فستوس به ولایت خودرسید، بعد از سه روز از قیصریه به اورشلیم رفت.


sa̱a̱ joo na tjacañjoomˈndyo̱ yuu na titia nquiuuya na nntyˈiaa nnˈaⁿ joonaˈ meiⁿ ticaⁿnaˈ na nlaˈcuuˈndyo̱. Joˈ chii cwiwitquiooˈ na Tyˈo̱o̱tsˈom seicañjoomˈm chaˈwaandyo̱ñˈa̱a̱ⁿ, ndoˈ joo na cwilaˈcuuˈndyo̱, joonaˈ tˈmaⁿti mañequiaaⁿ na cwilaˈxmaⁿnaˈ. 	 لکن اعضای جمیله ما رااحتیاجی نیست، بلکه خدا بدن را مرتب ساخت بقسمی که ناقص را بیشتر حرمت داد،


Ndoˈ tquioñˈom nnˈaⁿ cwii tsˈaⁿ na cantaaˈ ndoˈ cancheeˈñe. Lˈana tyˈoo nnom Jesús na catioom tsˈo̱o̱ⁿ nacjooˈ tsaⁿˈñeeⁿ. 	 آنگاه کری را که لکنت زبان داشت نزد وی آورده، التماس کردند که دست بر او گذارد.


ˈO nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈyoˈ na mˈaⁿˈyoˈ ndyuaa Galacia, jeeⁿ ndyaˈ ntjeiⁿ ljoˈ cwilˈaˈyoˈ. ¿ˈÑeeⁿ tjuˈ tycu caluaˈ cjoˈyoˈ na tilacanda̱a̱ˈndyoˈ ñˈoom na tseixmaⁿnaˈ na mayuuˈ? Ee ñˈoom na tyoñequiaayâ nda̱a̱ˈyoˈ sˈaanaˈ ndooˈ nquiuˈyoˈ na ntyˈiaˈnda̱a̱ˈyoˈ na jñoom Jesucristo tsˈoomˈnaaⁿ. 	 ای غلاطیان بی‌فهم، کیست که شما راافسون کرد تا راستی را اطاعت نکنید که پیش چشمان شما عیسی مسیح مصلوب شده مبین گردید؟


Ndoˈ xeⁿ nlˈuuya na jnaⁿnaˈ cweˈ ee na nnˈaⁿ jlue na ljoˈ catsˈaaⁿ, ¿chiuu nntjo̱o̱ⁿyo̱o̱? Luaaˈ jlaˈtiuuna na nquiaana nnˈaⁿ na jndyendye. Ee chaˈtsondye nnˈaⁿ cwilaˈyuˈ na mayuuˈcheⁿ Juan cwiluiiñê profeta. 	 و اگر گوییم از انسان بود، » ازخلق بیم داشتند از آنجا که همه یحیی را نبی‌ای برحق می‌دانستند.پس در جواب عیسی گفتند: «نمی دانیم.» عیسی بدیشان جواب داد: «من هم شما را نمی گویم که به کدام قدرت این کارها را به‌جا می‌آورم.»


’Sa̱a̱ welooya tiñeˈcalacanda̱na ñˈoom na tsoom nda̱a̱na. Tiñeˈcalañˈoomˈndyena jom ndoˈ lˈana na ñeˈcˈoolcweeˈna ndyuaa Egipto. 	 که پدران ما نخواستند او را مطیع شوندبلکه او را رد کرده، دلهای خود را به سوی مصرگردانیدند،


Meiⁿquia tsˈaⁿ na matseiljo cwii profeta na mañequiaa ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, juu naya na macandaaˈ cwii profeta, majoˈti nndaaˈ tsaⁿˈñeeⁿ. Ndoˈ meiⁿquia tsˈaⁿ na matseiljo cwii tsˈaⁿ na mˈaaⁿ cantyja na matyˈiomyanaˈ, ncˈe na mantyˈiaaⁿˈaⁿ na ya machˈee tsaⁿˈñeeⁿ, mañejuu naya na macandaaˈ tsˈaⁿ na ya machˈee, majoˈti nndaˈ tsaⁿˈñeeⁿ. 	 و آنکه نبی‌ای رابه اسم نبی پذیرد، اجرت نبی یابد و هر‌که عادلی را به اسم عادلی پذیرفت، مزد عادل را خواهدیافت.و هر‌که یکی از این صغار را کاسه‌ای ازآب سرد محض نام شاگرد نوشاند، هرآینه به شمامی گویم اجر خودرا ضایع نخواهد ساخت.»


Ndoˈ tsˈaⁿ na quichˈee chaˈxjeⁿ matsa̱ˈntjom ljeiiˈñeeⁿ meiiⁿ tyooluii ˈnaaⁿˈñeeⁿ juu, naljoˈ machˈee tsaⁿˈñeeⁿ matseijndaaˈñenaˈ cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ na chaˈcwijom jnda̱ tuii ˈnaaⁿˈñeeⁿ juu meiiⁿ tîcaluii. 	 پس اگرنامختونی، احکام شریعت را نگاه دارد، آیانامختونی او ختنه شمرده نمی شود؟


Ndoˈ yocheⁿ na cwicwaaˈâ to̱o̱ⁿˈo̱ⁿ, seineiiⁿ nda̱a̱yâ, tsoom: —Mayuuˈcheⁿ nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, cwiindyoˈ ˈo nñequiaa cwenta ja luee nnˈaⁿ. 	 و وقتی که ایشان غذا می‌خوردند، اوگفت: «هرآینه به شما می‌گویم که یکی از شما مراتسلیم می‌کند!»


Ndoˈ nandye cañoomˈluee teicˈuaa na seineiⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. Tsoom: —Luaañe Jndaaya na jeeⁿ candyaˈ tsˈo̱o̱ⁿ. Cantyja ˈnaaⁿˈ jom mañequiaanaˈ na neiⁿya. 	 آنگاه خطابی ازآسمان در‌رسید که «این است پسر حبیب من که ازاو خشنودم.»


Ee cantyjati ñˈoom na cwilaneiⁿˈyoˈ, Tyˈo̱o̱tsˈom nncuˈxeeⁿ ˈo. Ñˈoom na ya na cwinduˈyoˈ nncwañoomˈnaˈ ˈo. Ndoˈ ñˈoom tia na cwinduˈyoˈ nntˈuiityeⁿnaˈ ˈo. 	 زیرا که از سخنان خودعادل شمرده خواهی شد و از سخنهای تو بر توحکم خواهد شد.»


Sa̱a̱ Jesús tˈueeⁿ tsˈo̱ tyochjooˈñeeⁿ, seiweeⁿ juu. Mañoomˈ teintyjeeˈ. 	 اما عیسی دستش را گرفته، برخیزانیدش که برپاایستاد.


Nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, meiⁿchjoo nchii joˈ, ee mati meiiⁿ ˈo xeⁿ ticalcweˈ nˈomˈyoˈ, chaˈtsondyoˈ maluaaˈ nntsuundyoˈ chaˈxjeⁿ na tsuundye joona. 	 حاشا، بلکه شما رامی گویم که اگر توبه نکنید همگی شما همچنین هلاک خواهید شد.»


Tixcwe na cwitjeiˈyoˈ cwenta na jeeⁿ cwilaˈcanda̱a̱ˈndyoˈ jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ na cwiljoya nˈomˈyoˈ na luaaˈ waa quiiˈntaaⁿˈyoˈ. ¿Aa ticaliuˈyoˈ na meiiⁿ ñechjoowiˈ ndaaljoˈ matseicandeiiˈnaˈ chaˈwaa tsqueeⁿtyooˈ? 	 فخر شما نیکو نیست. آیا آگاه نیستید که اندک خمیرمایه، تمام خمیر را مخمر می‌سازد؟


Ja Pablo, ncˈe na matseiyuˈa ñˈeⁿ Jesucristo, matseina̱ⁿya ñˈoom na mayuuˈ, nchii cweˈ cantu. Juu na mˈaaⁿˈ tsˈo̱o̱ⁿ, maˈmo̱ⁿ Espíritu Santo na mayuuˈ joˈ. 	 در مسیح راست می‌گویم و دروغ نی و ضمیر من در روح‌القدس مرا شاهد است،


Ndoˈ nchii macanda̱ cweˈ cantyja ˈnaaⁿ nnˈaⁿ judíos, mati nntjoom na ljoˈ cha chaˈtsondye nnˈaⁿ na meiⁿquiayuucheⁿ na mˈaⁿ na quitˈmaⁿ nˈom jom nntseitjom Tyˈo̱o̱tsˈom joona cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ. 	 و نه در راه آن طایفه تنها بلکه تا فرزندان خدا را که متفرقند در یکی جمع کند.


Luaaˈ waa na tyotseijndo̱ na tyoñequiaya ñˈoom nda̱a̱ nnˈaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ na cwiluiˈnˈmaaⁿndyena, tyotsˈaa tsˈiaaⁿ yuu na tijoom ñejndye nnˈaⁿ ñˈoom cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo, cha nchii tsˈiaaⁿ na jnda̱ to̱ˈ ntˈomcheⁿ nntseicañjo̱o̱ⁿˈa. 	 اما حریص بودم که بشارت چنان بدهم، نه در جایی که اسم مسیح شهرت یافته بود، مبادا بر بنیاد غیری بنا نمایم.


Jnda̱ chii tsoom nnom: —Tintseineiⁿˈ nnom meiⁿcwii tsˈaⁿ na luaaˈ tuii. Sa̱a̱ cjaˈ, catseicaˈmo̱ⁿndyuˈ nnom tyee ndoˈ quiaaˈ quiooˈ na nncueˈ cantyja na jnda̱ nˈmaⁿˈ chaˈxjeⁿ na sa̱ˈntjom Moisés. Na nntsaˈ na luaaˈ nluiˈyuuˈnaˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na jnda̱ nˈmaⁿˈ. 	 و او را قدغن کرد که «هیچ‌کس را خبر مده، بلکه رفته خود را به کاهن بنما و هدیه‌ای بجهت طهارت خود، بطوری که موسی فرموده است، بگذران تا بجهت ایشان شهادتی شود.»


ndoˈ chaˈtsondyena tyowena ndaatioo na tyocaluiˈnaˈ quiiˈ tsjo̱ˈ na ñˈeⁿ ñˈeⁿnaˈ ñˈeⁿndyena. Nquii Cristo cwiluiiñe tsjo̱ˈñeeⁿ. 	 و همه همان شرب روحانی را نوشیدند، زیرا که می‌آشامیدنداز صخره روحانی که از عقب ایشان می‌آمد و آن صخره مسیح بود.


Jndye tyˈoo tyolˈana nda̱a̱yâ na nntaˈncueeyâ na nlaˈjomndyena na nnteijndeiina nnˈaaⁿya na cwilaˈyuˈ Jerusalén. 	 التماس بسیار نموده، این نعمت و شراکت در خدمت مقدسین را از ما طلبیدند.


Tjaquieeˈnndaˈ Jesús watsˈom tˈmaⁿ. Yocheⁿ na maˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ joˈ joˈ, ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye jo nda̱a̱ nnˈaⁿ judíos tquiontyjaaˈna jom. Taˈxˈeena nnoom, jluena: —¿ˈÑeeⁿ najndeii ñˈeⁿ na macheˈ na nmeiiⁿˈ? Ndoˈ ¿ˈñeeⁿ juu tquiaa na matseiˈxmaⁿˈ najnduˈ? 	 و چون به هیکل درآمده، تعلیم می‌داد، روسای کهنه و مشایخ قوم نزد او آمده، گفتند: «به چه قدرت این اعمال را می‌نمایی و کیست که این قدرت را به تو داده است؟»


Sa̱a̱ ángel na cwiluiitquieñe na jndyu Miguel quia na seijmeiⁿˈñê nnom tsaⁿjndii cantyja ˈnaaⁿˈ seiˈtsˈo ˈnaaⁿˈ Moisés, tîcatseijnaaⁿˈaⁿ cweˈ tsoom nnom juu: “Nquii Ta Tyˈo̱o̱tsˈom catseitiaaⁿˈaⁿ ˈu.” 	 امامیکائیل، رئیس ملائکه، چون درباره جسدموسی با ابلیس منازعه می‌کرد، جرات ننمود که حکم افترا بر او بزند بلکه گفت: «خداوند تو راتوبیخ فرماید.»


Cwii xueeˈñeeⁿ saayâ yuu cwilaˈneiⁿ nnˈaⁿ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ tjomndyô̱ cwii yuscuchjoo na macjaweeˈ ˈndyoo ncˈe na mˈaaⁿ jndyetia naquiiˈ tsˈom. Tsaⁿˈñeeⁿ mˈaaⁿtyeeⁿ luee nnˈaⁿ na cwitaˈntjom cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ. Tˈmaaⁿˈ sˈom cwiquioo luee naⁿˈñeeⁿ ncˈe na macjaweeˈ ˈñom. 	 و واقع شد که چون ما به محل نمازمی رفتیم، کنیزی که روح تفال داشت و ازغیب گویی منافع بسیار برای آقایان خود پیدامی نمود، به ما برخورد.


Joˈ chii meiⁿquia cwii nnom na matseixmaⁿ tsˈaⁿ quia na tˈmaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom jom, joˈ joˈ caljoya tsˈoom. 	 هرکس در هر حالتی که خوانده شده باشد، در همان بماند.


ˈO ndyu na teinom tyolaxmaⁿˈyoˈ natiameiⁿˈ, 	 که شما نیز سابق در اینها رفتار می‌کردید، هنگامی که در آنها زیست می‌نمودید.


Candyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, jndye profetas ñequio reyes na tyotsa̱ˈntjom, jeeⁿ tyocantyjaaˈ nˈomna na nntyˈiaanda̱a̱na tsˈiaaⁿmeiⁿˈ na cwintyˈiaˈ ˈo na matsˈaa ndoˈ na nndyena ñˈoom na cwindyeˈ ˈo na mañenquia, sa̱a̱ tîcantyˈiaana meiⁿ tîcandyena. 	 زیرابه شما می‌گویم بسا انبیا و پادشاهان می‌خواستندآنچه شما می‌بینید، بنگرند و ندیدند و آنچه شمامی شنوید، بشنوند و نشنیدند.»


Joˈ chii lˈue tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom na nleitquiooˈya nda̱a̱ nnˈaⁿ na mantoˈñoomna juu na nndaana na jnda̱ tsoom na nntoˈñoomna, ee na nntseicanda̱a̱ˈñê ñˈoom na jnda̱ tqueⁿtyeeⁿ, meiⁿ xocatseichueeⁿˈeⁿ ñˈoom na jnda̱ tsoom. Joˈ chii cha na mˈmo̱ⁿnaˈ na mayuuˈ juu ñˈoomˈñeeⁿ, seityeⁿñê cheⁿnqueⁿ ñˈoomtyeⁿ nacjoomˈm. 	 از اینرو، چون خدا خواست که عدم تغییر اراده خود را به وارثان وعده به تاکید بی‌شمار ظاهر سازد، قسم در میان آورد.


Jnda̱ joˈ tja Jesús yuu na macˈeeⁿ, ndi ñˈeeⁿ naⁿˈñeeⁿ. Ndoˈ tjomndyenndaˈ cwii tmaaⁿˈ nnˈaⁿ yuu na mˈaaⁿ hasta tileinquiaanaˈ na nlcwaaⁿˈaⁿ ñˈeⁿ nnˈaⁿ na ñˈeeⁿ ñˈeⁿñê. 	 و چون به خانه درآمدند، باز جمعی فراهم آمدند بطوری که ایشان فرصت نان خوردن هم نکردند.


Chaˈtsondye nnˈaⁿ jeeⁿ tyocantyjaaˈ nˈomna na nncwjeeˈ juu Cristo. Joˈ chii tyomˈaaⁿˈ nˈomna cantyja ˈnaaⁿˈ Juan, ¿aa nntsˈaacheⁿnaˈ na jom cwiluiiñê Cristo? 	 و هنگامی که قوم مترصد می‌بودند و همه در خاطر خود درباره یحیی تفکر می‌نمودندکه این مسیح است یا نه،


Chaˈtso natiameiⁿˈ cwinaaⁿˈnaˈ naquiiˈ tsˈom tsˈaⁿ ndoˈ joonaˈ cwilˈanaˈ na tjaa yuu lˈueñe jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 تمامی این چیزهای بد از درون صادر می‌گردد و آدم را ناپاک می‌گرداند.»


Maluaaˈ cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoom na matseiyuˈya tsˈomˈ ñˈeⁿñê xeⁿ tjaaˈnaⁿ tsˈiaaⁿ cochˈeenaˈ ñˈeⁿndyuˈ quia joˈ maˈmo̱ⁿnaˈ na ticwandoˈnaˈ naquiiˈ tsˈomˈ. 	 همچنین ایمان نیز اگر اعمال ندارد، در خودمرده است.


Jnda̱ na jluiˈnˈmaaⁿndyô̱ nawiˈñeeⁿ chii jliuuyâ na Malta jndyu ndyuaaxeⁿncwe yuu squia̱a̱yâ. 	 و چون رستگار شدند، یافتند که جزیره ملیطه نام دارد.


ˈO nquiuˈyoˈ nnco̱ tyotsˈaa tsˈiaaⁿ ñequio lˈo̱o̱ na tyowantyjo̱ⁿ ˈnaⁿ na tyocaⁿnaˈ ja ñequio nnˈaⁿ na ñeñˈeeⁿ ñˈeⁿndyo̱. 	 بلکه خودمی دانید که همین دستها در رفع احتیاج خود ورفقایم خدمت می‌کرد.


Tyomˈaaⁿ Jesús tsjoom Betania waaˈ Simón, tsaⁿ na ñechuu tycu lepra. 	 و هنگامی که عیسی در بیت عنیا در خانه شمعون ابرص شد،


Tsoom nnom: “Na mayuuˈcheⁿ tˈmaⁿ nntio̱ˈnaaⁿndyo̱ ˈu ndoˈ nntsˈaa na nleijndyendye nnˈaⁿ tsjaaⁿ ˈnaⁿˈ na nncjawintyjooˈ.” 	 «هرآینه من تو رابرکت عظیمی خواهم داد و تو را بی‌نهایت کثیرخواهم گردانید.»


Quia na jnda̱ tjaquieeˈ Jesús tsjoom Jericó, tjawinoom quiiˈ tsjoom. 	 پس وارد اریحا شده، از آنجا می گذشت.


Ee tsˈaⁿ na maqueⁿtyeⁿ cwii ñˈoom nacjooˈ nquii na macwjiˈ xueeˈ tio naquiiˈ watsˈom tˈmaⁿ, nchii macanda̱ cantyja ˈnaaⁿˈ tioˈñeeⁿ maqueⁿtyeⁿ ñˈoom, maxjeⁿ mawˈatˈmaⁿtonaˈ chaˈtso ˈnaⁿ na cwicantyjo nacjooˈnaˈ. 	 پس هر‌که به مذبح قسم خورد، به آن و به هرچه بر آن است قسم خورده است؛


Sa̱a̱ nncjaajuˈyuunaˈ jaa cwii ndyuaaxeⁿncwe. 	 لیکن باید در جزیره‌ای بیفتیم.»


Nda̱a̱ joo nnˈaⁿ na cwijooˈ nˈom na cwilˈa yuu na matyˈiomyanaˈ na cantyja ˈnaaⁿˈ joˈ cwilˈuee na nlˈa yuu na matseitˈmaaˈñenaˈ jom, nñequiaaⁿ na nlaˈxmaⁿna na ticantycwii na cwitaˈndoˈ añmaaⁿna. 	 اما به آنانی که با صبر در اعمال نیکوطالب جلال و اکرام و بقایند، حیات جاودانی را؛


Jluiˈ Jesús tsjoomˈñeeⁿ, tjalcweeⁿˈeⁿ ndyuaa tsjomˈm. Ndoˈ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê tyˈena ñˈeⁿñê. 	 پس از آنجا روانه شده، به وطن خویش آمد و شاگردانش از عقب او آمدند.


Ncˈe ˈo, joˈ matseitˈmaaⁿˈñenaˈ jâ ndoˈ mañequiaanaˈ na neiiⁿyâ. 	 زیرا که شما جلال و خوشی ما هستید.


Joˈ chii jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom queⁿndyoˈ na nlaˈxmaⁿˈyoˈ ntˈom tsˈiaaⁿmeiⁿˈ na tˈmaⁿticheⁿ laˈxmaⁿnaˈ. Ndoˈ jeˈ ñecaˈmo̱o̱ⁿya nda̱a̱ˈyoˈ cwii nnom na mañequiaaⁿ quiiˈ nˈo̱o̱ⁿya na cwiluiitˈmaⁿñeti juunaˈ, nchiiti chaˈtso nmeiⁿˈ. 	 لکن نعمتهای بهتر را به غیرت بطلبید و طریق افضلتر نیز به شمانشان می‌دهم.


Joˈ chii ˈo nnˈaⁿya na cwilaˈyuˈyoˈ cˈomˈtˈmaaⁿˈndyoˈ nˈomˈyoˈ hasta na nncwjeeˈnndaˈ Ta Jesucristo. Chaˈxjeⁿ na tˈmaⁿ tsˈom cwii tsˈaⁿ na machˈee tsˈiaaⁿ jnda̱a̱, na xjeⁿ na tyjeeˈcheⁿ ndaaluaˈ hasta xjeⁿ na nnmaⁿcheⁿ na meiⁿnomˈm na nlquie ntjoomˈm. 	 پس‌ای برادران، تا هنگام آمدن خداوند صبرکنید. اینک دهقان انتظار می‌کشد برای محصول گرانبهای زمین و برایش صبر می‌کند تا باران اولین و آخرین را بیابد.


Jeeⁿ neiⁿya na jnda̱ tyjeeˈcañoom Estéfanas ja, ñequio Fortunato ñequio Acaico. Chaˈcwijom mantyˈiaya ncjoˈyoˈ na mantyˈiaya joona, ee jnda̱ jlaˈnoomndyena cantyja ˈnaⁿya cwii na leicanda̱a̱ nlˈaˈyoˈ na ticˈoomndyoˈ. 	 و از آمدن استفان و فرتوناتس واخائیکوس مرا شادی رخ نمود زیرا که آنچه ازجانب شما ناتمام بود، ایشان تمام کردند.


Manmeiiⁿˈ tyotaˈwiˈ weloo naⁿˈñeeⁿ profetas na tyoñequia ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom tandyo xuee. Joˈ chii cˈomˈyoˈ na tˈmaⁿ nˈomˈyoˈ xuee na cwitjomˈyoˈ nawiˈmeiⁿˈ. Ee tˈmaⁿ naya ˈnaⁿˈyoˈ cwiwiwe cañoomˈluee. 	 در آن روز شاد باشید و وجدنمایید زیرا اینک اجر شما در آسمان عظیم می‌باشد، زیرا که به همینطور پدران ایشان با انبیاسلوک نمودند.


Calˈandyoˈ cwenta na tiñequiandyoˈ na nlaˈjomndyoˈ ñequio nnˈaⁿ na cwinquioˈnnˈaⁿ ntˈomcheⁿ ñequio ñˈoom na mˈaaⁿˈ nˈomna, ñˈoom na matseiñˈeeⁿˈñenaˈ nnˈaⁿ ee nchii cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo cwilaˈjomndyena, macanda̱ cwiˈoolaˈjomndye chiuu na nquiu nquiee ndoˈ ñequio natia najnda̱ na cwitsa̱ˈntjom tsjoomnancuewaañe. 	 باخبر باشید که کسی شما را نرباید به فلسفه و مکر باطل، برحسب تقلید مردم وبرحسب اصول دنیوی نه برحسب مسیح،


Ee nnˈaaⁿya na mˈaⁿ ndyuaa Macedonia ñequio Acaya jnda̱ jlaˈtjomna tsjo̱ˈñjeeⁿ na nlaˈcwanomna na mateiˈjndeiinaˈ nnˈaaⁿya na cwilaˈyuˈ na jeeⁿ jñeeⁿˈndye na mˈaⁿ Jerusalén. 	 زیرا که اهل مکادونیه و اخائیه مصلحت دیدند که زکاتی برای مفلسین مقدسین اورشلیم بفرستند،


Mati tyolaˈtyeⁿna liaa nnoom, tyotmeiiⁿˈna ndaˈ nnoom ndoˈ tyoluena: —Cjaaweeˈ ˈndyoˈ ˈñeeⁿ juu macwjaˈ ˈu. 	 و چشم او را بسته طپانچه بر رویش زدند و از وی سوال کرده، گفتند: «نبوت کن که تو را زده است؟»


Ndoˈ taxˈee yuscuˈñeeⁿ nnom Pedro: —¿Aa nchii ˈu cwii joona na matseijomñe ñˈoom na mañequiaa tsaⁿmˈaaⁿˈ? Tˈo̱ Pedro matsoom: —Nchii joˈ ja. 	 آنگاه آن کنیزی که دربان بود، به پطرس گفت: «آیا تو نیز از شاگردان این شخص نیستی؟» گفت: «نیستم.»


Sa̱a̱ quiiˈntaaⁿˈ ˈo na cwiluiindyoˈ nnˈaⁿ cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ticatsonaˈ meiⁿ cweˈ na nlaneiⁿˈyoˈ ñˈoom cantyja ˈnaaⁿˈ na cweˈ nncˈoomya tsˈaⁿ ñˈeⁿ xˈiaaˈ ndoˈ chaˈtso nnom ñˈoomtia, oo aa queeⁿ tsˈom tsˈaⁿ na ñeˈcwityañê. 	 اما زنا و هر ناپاکی و طمع در میان شما هرگزمذکور هم نشود، چنانکه مقدسین را می‌شاید.


Yocheⁿ na cwiluii na nmeiiⁿˈ, Pedro wacatyeeⁿ tachˈeⁿ ndoˈ tyjeeˈcañoom cwii yuscu na mandiˈntjom joˈ joˈ. Tso tsaⁿˈñeeⁿ nnoom: —ˈU maxjeⁿ ñeñˈeⁿˈ ñˈeⁿ Jesús, tsaⁿ na jnaⁿ Galilea. 	 اما پطرس در ایوان بیرون نشسته بود که ناگاه کنیزکی نزد وی آمده، گفت: «تو هم با عیسی جلیلی بودی!»


Jnda̱ joˈ jluiˈnndaˈ Pilato jo nda̱a̱na. Matsoom: —Cantyˈiaˈyoˈ, macwjiiˈa jom jo nda̱a̱ˈyoˈ cha queⁿˈyoˈ cwenta meiⁿcwii jnaⁿ ticatseixmaaⁿ. 	 باز پیلاطس بیرون آمده، به ایشان گفت: «اینک او را نزد شما بیرون آوردم تا بدانیدکه در او هیچ عیبی نیافتم.»


To̱o̱ⁿˈo̱ⁿ na tyotseineiiⁿ naquiiˈ watsˈom ˈnaaⁿ nnˈaⁿ judíos. Meiⁿchjoo tîˈmaaⁿˈ tsˈoom. Ndoˈ Priscila ñˈeⁿ Aquila, quia na jndyena ñˈoom na seineiiⁿ, quia joˈ tyˈeñˈomna jom wˈaana. Tˈmo̱o̱ⁿtina nnoom cantyja ˈnaaⁿˈ natooˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 همان شخص در کنیسه به دلیری سخن آغاز کرد اما چون پرسکله و اکیلا او راشنیدند، نزد خود آوردند و به دقت تمام طریق خدا را بدو آموختند.


Ee quia joˈ ncuee na cwitioomndye nnˈaⁿ cantyja na wiˈndyena cha nntseicanda̱a̱ˈñenaˈ chaˈtso ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na jnda̱ teiljeii. 	 زیرا که همان است ایام انتقام، تا آنچه مکتوب است تمام شود.


Ndoˈ juu na cwicantyjaaˈya nˈo̱o̱ⁿya Tyˈo̱o̱tsˈom, tacatsˈaanaˈ nquiuuya na cweˈ tsˈiaaⁿˈndyo joˈ, ee jnda̱ seicatooˈ Tyˈo̱o̱tsˈom naquiiˈ nˈo̱o̱ⁿya ñequio juu na candyaˈ tsˈoom jaa ee jnda̱ tquiaaⁿ Espíritu Santo naquiiˈ nˈo̱o̱ⁿya. 	 و امید باعث شرمساری نمی شود زیرا که محبت خدا دردلهای ما به روح‌القدس که به ما عطا شد ریخته شده است.


Tsoom: —Tsotya̱ya, catseitˈmaⁿ tsˈomˈ joona, ee ticalaˈno̱ⁿˈna ljoˈ cwilˈana ñˈeⁿndyo̱. Ndoˈ tyoˈoo sondaro xˈiaa na nntyˈiaana ˈñeeⁿ nleijnoomˈ cwii cwii liaⁿˈaⁿ. 	 عیسی گفت: «ای پدر اینها را بیامرز، زیراکه نمی دانند چه می‌کنند.» پس جامه های او راتقسیم کردند و قرعه افکندند.


Xeⁿ nchii nquii Ta Tyˈo̱o̱tsˈom tqueeⁿ na tijndyeti xuee nncˈoom nawiˈñeeⁿ, meiⁿcwii tsˈaⁿ xocaluiˈnˈmaaⁿñe cantyja ˈnaaⁿˈnaˈ. Sa̱a̱ ncˈe na wiˈ tsˈoom joo nnˈaⁿ na jnda̱ tjeiiˈñê cwentaaⁿˈaⁿ, joˈ chii nntsˈaaⁿ na tijndyeti xuee nncˈoom nawiˈñeeⁿ. 	 و اگر خداوند آن روزها را کوتاه نکردی، هیچ بشری نجات نیافتی. لیکن بجهت برگزیدگانی که انتخاب نموده است، آن ایام را کوتاه ساخت.


Tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ na mˈaⁿna Babilonia, na ljoˈyu macwjeeⁿˈeⁿ joona cwentaaⁿˈaⁿ chaˈxjeⁿ macwjeeⁿˈeⁿ ˈo, cwilaˈcwanomna na xmaⁿndyoˈ. Ndoˈ mati maljoˈ machˈee jndaaya tiˈMarcos. 	 خواهر برگزیده با شما که در بابل است و پسر من مرقس به شما سلام می‌رسانند.


Yocheⁿ na tyooquiena, jâ nnˈaⁿ na tˈmaaⁿ na calaˈjomndyô̱ ñˈeⁿñê lˈuuyâ nnoom: —ˈU Maestro, cwa sa, cwaˈ. 	 و در اثنا آن شاگردان او خواهش نموده، گفتند: «ای استاد بخور.»


Cweˈ joˈ ticalañˈoomˈndyena Jesús. Joˈ chii tsoom nda̱a̱na: —Meiⁿquiayuucheⁿ na wjaa cwii profeta, nlaˈtˈmaaⁿˈndye nnˈaⁿ jom. Sa̱a̱ joo nnˈaⁿ ndyuaaⁿˈaⁿ ñequio nnˈaⁿ waⁿˈaⁿ, xocalaˈtˈmaaⁿˈndyena jom. 	 و درباره او لغزش خوردند. لیکن عیسی بدیشان گفت: «نبی بی‌حرمت نباشد مگر در وطن و خانه خویش.»و به‌سبب بی‌ایمانی‌ایشان معجزه بسیار در آنجا ظاهر نساخت.


Luaa matsonaˈ: Cwiljoya tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom ñˈeⁿ nnˈaⁿ ncˈe Cristo, meiⁿ ticwjaaˈñê cwenta na laˈxmaⁿna jnaⁿ, ndoˈ tyˈioom tsˈiaaⁿ nda̱a̱yâ na nñequiaayâ ñˈoom nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwiljoya tsˈoom ñˈeⁿndyena. 	 یعنی‌اینکه خدا در مسیح بود و جهان را باخود مصالحه می‌داد و خطایای ایشان را بدیشان محسوب نداشت و کلام مصالحه را به ما سپرد.


Tyotseicana̱a̱ⁿ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom na tyˈiom tsˈiaaⁿ jom chaˈxjeⁿ tyotseicanda̱ Moisés quiiˈ waaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 که نزداو که وی را معین فرمود امین بود، چنانکه موسی نیز در تمام خانه او بود.


Tˈo̱ Jesús nda̱a̱yâ, matsoom: —Jeˈ cwilaˈtiuuˈyoˈ na cwilayuˈyoˈ. 	 عیسی به ایشان جواب داد: «آیا الان باورمی کنید؟


Joo jndyetiaˈñeeⁿ tyolˈana tyˈoo nnom Jesús, jluena: —Cweˈ na cajñomˈ jâ yuu na mˈaⁿ calcu. Quiaaˈ ñˈomˈ na nncuo̱o̱yâ naquiiˈ nˈom jooyoˈ. 	 و همه دیوها از وی خواهش نموده، گفتند: «ما را به گرازها بفرست تادر آنها داخل شویم.»


Quia joˈ we ndiiˈ macaⁿnaˈ na calaˈcanda̱ˈyoˈ jo nda̱a̱ naⁿmaⁿnˈiaaⁿ. Najndyee ncˈe na ticalˈue nˈomˈyoˈ na catˈuii ljeii na cwileiñˈomna ˈo. Ndoˈ na jnda̱ we ncˈe na nquiuˈyoˈ naquiiˈ nˈomˈyoˈ na matsonaˈ na calˈaˈyoˈ na ljoˈ. 	 لهذا لازم است که مطیع او شوی نه به‌سبب غضب فقط بلکه به‌سبب ضمیر خود نیز.


Joˈ chii calˈaˈyoˈ cwenta na juu tsˈiaaⁿ na jnda̱ ñelˈaˈyoˈ titseicwaqueⁿnaˈ na cweˈ tsˈiaaⁿˈndyo cha canda̱a̱ˈ nntoˈñoomˈyoˈ na nntantjomˈyoˈ. 	 خود رانگاه بدارید مبادا آنچه را که عمل کردیم برباددهید بلکه تا اجرت کامل بیابید.


Mati Jacob tyotseiyuˈya tsˈoom ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom ee quia na mawaa xjeⁿ na nncueeⁿˈeⁿ, seitˈmaaⁿˈñê Tyˈo̱o̱tsˈom xjeⁿ na tioˈnaaⁿñê we ntseinda José cweˈ tsˈoomlˈeii cwintyjeeˈñê. 	 به ایمان یعقوب در وقت مردن خود، هریکی از پسران یوسف را برکت داد و بر سر عصای خود سجده کرد.


Ndoˈ jnda̱ ntyˈiano̱o̱ⁿya na tuii na ljoˈ ñˈeⁿñê. Joˈ chii macwjiˈyuuˈndyo̱ na jom cwiluiiñê Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و من دیده شهادت می‌دهم که این است پسرخدا.»


Tsoom: —Tyomˈaaⁿ cwii tsˈaⁿ na tˈmaⁿ cwiluiiñe. Tjaaⁿ tquia cwiicheⁿ ndyuaa na nncoˈñoom tsˈiaaⁿ na nntseixmaaⁿ rey, ndoˈ xeⁿ jnda̱ nndyolcweeⁿˈeⁿ. 	 پس گفت: «شخصی شریف به دیار بعید سفر کرد تا ملکی برای خود گرفته مراجعت کند.


Sa̱a̱ tyoocwjiˈsˈandyo̱ na mañequiaya ñˈoom naya ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom nda̱a̱ˈyoˈ ee tsˈiaaⁿˈñeeⁿ matseixmaⁿya. Ndoˈ jeeⁿ ntyˈiaaˈndyo̱ xeeⁿ ticatseicanda̱ya juunaˈ. 	 زیرا هرگاه بشارت دهم، مرا فخر نیست چونکه مرا ضرورت افتاده است، بلکه وای بر من اگر بشارت ندهم.


Meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na macoˈñom ñˈoom na maˈmo̱o̱ⁿya, nñequiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na nntseiˈno̱ⁿˈtyeeⁿ. Sa̱a̱ meiⁿquia tsˈaⁿ na tîcoˈñom ñˈoom na maˈmo̱o̱ⁿya, nntsˈaanaˈ na cweˈ tsˈiaaⁿˈndyo cantyjati chjoowiˈ na matseiˈno̱o̱ⁿˈo̱ⁿ. 	 زیرا هر‌که دارد بدو داده شود و افزونی یابد. اما کسی‌که ندارد آنچه دارد هم از او گرفته خواهد شد.


Joˈ chii canda̱a̱ˈya nnda̱a̱ nncwjiˈnˈmaaⁿñê chaˈtsondye nnˈaⁿ na cwilaˈcandyooˈndyena na mˈaaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ, ee ticantycwii na wanoomˈm ndoˈ na macaaⁿ nnom cantyja ˈnaaⁿna. 	 از این جهت نیز قادر است که آنانی را که بوسیله وی نزد خدا آیند، نجات بی‌نهایت بخشد، چونکه دائم زنده است تاشفاعت ایشان را بکند.


Matsjo̱o̱ na ljoˈ nda̱a̱ˈyoˈ ee ntyjiiya na ˈo cwilaˈno̱ⁿˈyoˈ. Joˈ chii queⁿyaˈyoˈ cwenta ñˈoom na matsjo̱o̱. 	 به خردمندان سخن می‌گویم: خود حکم کنیدبرآنچه می‌گویم.


Jeˈ nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, ljoo jnda̱ tyja̱caño̱o̱ⁿya naquiiˈ ntaaⁿˈyoˈ na tˈmaⁿti cwiluiindyo̱ nchiiti juu watsˈom tˈmaⁿ na jeeⁿ cwilaˈtˈmaaⁿˈndyoˈ. 	 لیکن به شما می‌گویم که در اینجاشخصی بزرگتر از هیکل است!


Tsaˈyoˈ na ñencjoˈyoˈ xueewaaˈ, ja tjo̱o̱cheⁿ na nncjo̱ xuee. Ee tjo̱o̱cheⁿ na nntseicaˈmo̱ⁿndyo̱ na cwiluiindyo̱ nquii na macwjiˈnˈmaaⁿñe nnˈaⁿ. 	 شما برای این عیدبروید. من حال به این عید نمی آیم زیرا که وقت من هنوز تمام نشده است.»


Quia joˈ nncˈo̱ya ndyuee naⁿˈñeeⁿ, nntsjo̱o̱: “Meiⁿchjoo ticwajnaⁿˈa ˈñeeⁿ ˈo. Quindyo̱ˈyoˈ nacañomya, ˈo nnˈaⁿ na tia nnˈaⁿndyoˈ.” 	 آنگاه به ایشان صریح خواهم گفت که "هرگز شما را نشناختم! ای بدکاران از من دور شوید!"


Meiⁿncwii tsˈaⁿ tinchoˈjnaⁿˈyoˈ nnom. Cˈomˈyoˈ na wiˈ nˈomˈyoˈ ncˈiaaˈyoˈ ee juunaˈ matseijomnaˈ chaˈcwijom na choˈjnaⁿˈyoˈ. Juu tsˈaⁿ na mˈaaⁿ na wiˈ tsˈom xˈiaaˈ, matseicaña̱a̱ⁿ chiuu tˈmaⁿ ljeii na matsa̱ˈntjomnaˈ na tqueⁿ Moisés, 	 مدیون احدی به چیزی مشوید جز به محبت نمودن با یکدیگر، زیرا کسی‌که دیگری رامحبت نماید شریعت را به‌جا آورده باشد.


Calaˈno̱ⁿˈyoˈ na nquii Tsotyeˈyoˈ na mˈaaⁿ cañoomˈluee malaaˈtiˈ jeeⁿ xueeⁿ ˈo. Tilˈue tsˈoom na nntsuundye meiⁿcwiindye joo nnˈaⁿ na titˈmaⁿti cwiluiindye. 	 همچنین اراده پدر شما که در آسمان است این نیست که یکی از این کوچکان هلاک گردد.


Tincˈomˈyoˈ na candyeˈyoˈ, ee na luaaˈ nlˈaˈyoˈ wjaachunaˈ ˈo na nntsuundyoˈ, ˈo cˈomˈyoˈ na tooˈndyoˈ ñˈeⁿ Espíritu Santo. 	 و مست شراب مشوید که درآن فجور است، بلکه از روح پر شوید.


Meiⁿˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na macaⁿ cwii ˈnaⁿ njomˈ, quiaaˈ. Ndoˈ xeⁿ tjañˈoom tsˈaⁿ ˈnaⁿˈ ndoˈ tiñeˈcatseilcweeⁿˈeⁿ juunaˈ, tintseincjooˈndyuˈ na calcweˈnaˈ. 	 هرکه از تو سوال کند بدو بده و هر‌که مال تو راگیرد از وی باز مخواه.


Sa̱a̱ ˈu jeˈ, ñˈoom na mañequiaaˈ, ñequiiˈcheⁿ catseijomnaˈ ñequio ñˈoom na jeeⁿ xcwe na cwitˈmo̱o̱ⁿyâ cantyja ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 اما تو سخنان شایسته تعلیم صحیح را بگو:


Tijoom ñesˈaa cwiicheⁿ tsˈaⁿ tsˈiaaⁿ quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ chaˈxjeⁿ tsˈiaaⁿ na matsˈaa. Xeⁿ na nchii tsˈiaaⁿmeiⁿˈ matsˈaa, quia joˈ tixocwijndaaˈ na cwilaˈtjo̱o̱ndyena nnoom, sa̱a̱ jeˈ meiiⁿ na jnda̱ ñentyˈiaana tsˈiaaⁿ na matsˈaa cantyjati xjeⁿ na to̱ˈa, mˈaⁿna na jndoona ja ndoˈ mati nqueⁿ na cwiluiiñê Tsotya̱. 	 و اگر در میان ایشان کارهایی نکرده بودم که غیر از من کسی هرگز نکرده بود، گناه نمی داشتند. ولیکن اکنون دیدند و دشمن داشتند مرا و پدر مرا نیز.


Ja Pablo ¿ˈñeeⁿ cwiluiindyo̱? Ndoˈ ¿ˈñeeⁿ cwiluiiñe Apolos? Ñequiiˈcheⁿ cwiluiindyô̱ nnˈaⁿ na cwindya̱ˈntjo̱o̱ⁿyâ nnom Jesucristo na cantyja ˈnaaⁿyâ jlaˈyuˈyoˈ ñˈeⁿñê. Cwii cwiindyô̱ ñelˈaayâ tsˈiaaⁿ na tquiaaⁿ nda̱a̱yâ. 	 پس کیست پولس و کیست اپلس؟ جزخادمانی که بواسطه ایشان ایمان آوردید و به اندازه‌ای که خداوند به هرکس داد.


Calaˈcanda̱ˈyoˈ cantyja na tmaˈcoˈyoˈ. Nquii tsaⁿsˈa cˈoom na macanda̱ ñequio scoomˈm. Nquii yuscu macanda̱ cˈoom ñequio saaⁿˈaⁿ. Quia joˈ mˈaⁿ ljuˈna jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom cantyja na mˈaⁿna na we caˈna. Ee nncuˈxeeⁿ joo nnˈaⁿ na cweˈ cwimˈaⁿya ñequio ncˈiaa. 	 نکاح به هر وجه محترم باشد و بسترش غیرنجس زیرا که فاسقان و زانیان را خدا داوری خواهد فرمود.


Manndyo ndyuendye nnˈaⁿ tsjoomˈñeeⁿ na tquiena na cweˈ ˈndyootsˈa wˈaaˈñeeⁿ. 	 و تمام شهر بر در خانه ازدحام نمودند.


Ñequiiˈcheⁿ mañequia na quianlˈuaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cantyja ˈnaⁿˈyoˈ ee naya na matseixmaaⁿ na mañequiaaⁿ na cwitoˈñoomˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Jesucristo. 	 خدای خود را پیوسته شکر می‌کنم درباره شما برای آن فیض خدا که در مسیح عیسی به شما عطا شده است،


Joona tˈo̱o̱na nnoom: —Ntˈom nnˈaⁿ cwilue ˈu Juan, tsˈaⁿ na tyotseitsˈoomñe nnˈaⁿ. Ndoˈ ntˈomcheⁿ cwilue ˈu Elías. Ndoˈ ntˈomcheⁿ cwilue na ˈu cwii profeta na tyoñequia ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom tandyo xuee na jnda̱ wandoˈnndaˈ. 	 در جواب گفتند: «یحیی تعمید‌دهنده و بعضی الیاس ودیگران می‌گویند که یکی از انبیای پیشین برخاسته است.»


Jnda̱ chii mati tquieˈcañom ntˈomcheⁿ yolcundyuaˈñeeⁿ. Jluena: “Aa ndiˈ ta, catseicanaaⁿndyuˈ ˈndyootsˈa. Aa ndiˈ ta.” 	 بعد از آن، باکره های دیگر نیز آمده، گفتند: "خداوندا برای ماباز کن."


Nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, juu xuee na nncuˈxeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom nnˈaⁿ, quia joˈ nñequiana cwenta nnoom cantyja ˈnaaⁿˈ cwii cwii ˈndyo ñˈoom na cweˈ tsˈiaaⁿˈndyo na ñejlaˈneiⁿna. 	 لیکن به شما می‌گویم که هرسخن باطل که مردم گویند، حساب آن را در روزداوری خواهند داد.


Sa̱a̱ joo nnˈaⁿ na tiyuuˈ ñˈoom na cwiñequia matseijomnaˈ joona chaˈcwijom quiooˈ na tijndo̱ˈ nˈom. Ee quiooˈ cweˈ cwilˈatoyoˈ. Tuiindyeyoˈ na nda̱a̱ nntˈue nnˈaⁿ na nlaˈcwjeena jooyoˈ. Naⁿˈñeeⁿ meiiⁿ ñˈoom na ticalaˈno̱ⁿˈna sa̱a̱ cwilaneiⁿna ñˈoom ntjeiⁿ cantyja ˈnaaⁿnaˈ, ndoˈ nncwjena chaˈxjeⁿ cwiwje quiooˈ, 	 لکن اینها چون حیوانات غیرناطق که برای صید و هلاکت طبع متولد شده‌اند، ملامت می‌کنند بر آنچه نمی دانندو در فساد خود هلاک خواهند شد.


Ndoˈ cwantindye nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ tsjoom Cesarea tyˈeñˈeeⁿna ñˈeⁿndyô̱. Squia̱a̱yâ na mˈaaⁿ Mnasón. Jom tsˈaⁿ na jnaⁿ ndyuaaxeⁿncwe Chipre ndoˈ jaachˈee xuee na matseiyoomˈm. Waaˈ jom ljooˈndyô̱. 	 و تنی چند از شاگردان قیصریه همراه آمده، ما را نزد شخصی مناسون نام که از اهل قپرس و شاگرد قدیمی بود، آوردند تانزد او منزل نماییم.


Ndoˈ tjaweeˈ tsˈom tsaⁿtya na luaaˈ sˈaa moso tiaaˈñeeⁿ, ee na jndo̱ˈ tsˈoom tsˈiaaⁿ na sˈaaⁿ. Ee nnˈaⁿ na mˈaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ tsjoomnancuewaa, jndo̱ˈti nˈomna quiiˈntaaⁿ ncˈiaana, nchiiti nnˈaⁿ na laˈxmaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ naxuee. 	 «پس آقایش، ناظر خائن را آفرین گفت، زیراعاقلانه کار کرد. زیرا ابنای این جهان در طبقه خویش از ابنای نور عاقل تر هستند.


Ñˈoom na mayuuˈ matsjo̱o̱ nda̱a̱ˈyoˈ, meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na ntyjaañe Tyˈo̱o̱tsˈom chaˈna ntyjaandye yocanchˈu ja, ndoˈ mañequiaañe na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom juu, tsaⁿˈñeeⁿ nnda̱a̱ nncjaaquieeˈñê cantyja na maTsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 هرآینه به شما می‌گویم هر‌که ملکوت خدا را مثل بچه کوچک قبول نکند، داخل آن نشود.»


Cweˈ joˈ mawaxˈa̱a̱ya nda̱a̱ˈyoˈ ¿chiuu waayuu na cwiluiiñe Cristo tsjaaⁿ David na jndyowicantyjooˈ ee manquiiti David tsoom na juu cwiluiiñe Ta na matsa̱ˈntjom jom? Ndoˈ jndyendye nnˈaⁿ ñequio na neiiⁿna tyondyena ñˈoom na seineiiⁿ. 	 خودداود او را خداوند می‌خواند؛ پس چگونه او راپسر می‌باشد؟» و عوام الناس کلام او را به خشنودی می‌شنیدند.


Tyolaˈneiⁿ ntˈom nnˈaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ watsˈom tˈmaⁿ na jeeⁿ chjoomnaˈ ñequio ljo̱ˈ na neiⁿncooˈ ndoˈ ñequio ˈnaⁿ na ya na cwiñeˈquia nnˈaⁿ. 	 و چون بعضی ذکر هیکل می‌کردند که به سنگهای خوب و هدایا آراسته شده است گفت:


Jnda̱ na seineiⁿ Jesús ñˈoommeiⁿˈ, jlunda̱a̱ñê cañoomˈluee. Matsoom: —Tsotya̱ya, jnda̱ tueˈntyjo̱ na nluii chaˈtso na teijndaaˈ cantyja ˈnaⁿya. Jeˈ catseitˈmaaⁿˈndyuˈ ja na cwiluiindyo̱ Jndaˈ, cha mati ja nntseitˈmaaⁿˈndyo̱ ˈu. 	 عیسی چون این را گفت، چشمان خودرا به طرف آسمان بلند کرده، گفت: «ای پدر ساعت رسیده است. پسر خود را جلال بده تاپسرت نیز تو را جلال دهد.


Joˈ chii tˈmaⁿ ntmaaⁿˈ nnˈaⁿ tyˈentyjo̱ naxeeⁿˈeⁿ. Jnaⁿ naⁿˈñeeⁿ tsˈo̱ndaa Galilea, ñˈeⁿ nnˈaⁿ ndyuaa njoom Decápolis, ñˈeⁿ tsjoom Jerusalén, ñˈeⁿ tsˈo̱ndaa Judea, ndoˈ xndyaaˈ jndaa Jordán. 	 و گروهی بسیار از جلیل و دیکاپولس واورشلیم و یهودیه و آن طرف اردن در عقب اوروانه شدند.


Cantyja ˈnaaⁿˈ jom maqueⁿnaˈ ˈo na canda̱a̱ˈndyoˈ jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom ee cwilaˈjomndyoˈ ñˈeⁿ Cristo na cwiluiiñê na catsa̱ˈntjoom chaˈtsondyeñˈeⁿ na nchii nnˈaⁿ cwiluiindye na waa najnda̱ na cwitsa̱ˈntjom. 	 و شما در وی تکمیل شده‌اید که سرتمامی ریاست و قدرت است.


na nchii ñeseixmaaⁿ tyee ncˈe na mawaa ljeii na matseijndaaˈñenaˈ cwaaⁿ tsjaaⁿ nnˈaⁿ nlaˈxmaⁿna ntyee, sa̱a̱ ncˈe na waa najndeii na wandoˈ na tijoom catyuiiˈ. 	 که به شریعت و احکام جسمی مبعوث نشودبلکه به قوت حیات غیرفانی.


Naⁿˈñeeⁿ tyomeindooˈna, jlaˈtiuuna na nncwjaaˈñenaˈ tcooˈ Pablo oo na matsˈia joˈ cweˈ nnquiooñetoom mana nncueeⁿˈeⁿ. Sa̱a̱ jnda̱ tjawiquiuuˈ na meindooˈna, cwintyˈiaana na tjaa na teinioomˈm, joˈ chii cwiicheⁿ ljo jlaˈtiuuna. Jluena na jom cwii tyˈo̱o̱tsˈom. 	 پس منتظر بودند که او آماس کند یابغته افتاده، بمیرد. ولی چون انتظار بسیار کشیدندو دیدند که هیچ ضرری بدو نرسید، برگشته گفتندکه خدایی است.


Ee tseixmaaⁿ na nntsa̱ˈntjoom hasta xjeⁿ na jnda̱ tjuˈcje Tsotyeeⁿ nacjeeˈ ncˈeeⁿ chaˈtso na cwiˈoo nacjoomˈm. 	 زیرا مادامی که همه دشمنان را زیر پایهای خود ننهد، می‌باید اوسلطنت بنماید.


Ee tyuaa ticaⁿnaˈ tsˈaⁿ na nnteijndeii na nncˈoom ntjom. Najndyee cwiˈoom jnda̱, ndoˈ ˈoowindyenaˈ. Ndoˈ cwiwaaˈ xuˈlqueeⁿ. Jnda̱ joˈ macwjaaˈñenaˈ nˈom lqueeⁿ. 	 زیرا که زمین به ذات خودثمر می‌آورد، اول علف، بعد خوشه، پس از آن دانه کامل در خوشه.


Teincoo cwiicheⁿ xuee jluiiˈâ tsjoomˈñeeⁿ, saayâ squia̱a̱yâ tsjoom Cesarea. Squia̱a̱yâ waaˈ Felipe tsˈaⁿ na quijaanquiaa ñˈoom naya cantyja ˈnaaⁿˈ Jesucristo. Jom cwii joo nnˈaⁿ na ntquieeˈndye na tyotyˈioom nnˈaⁿ tsˈiaaⁿ joona na nndyeˈntjomna naquiiˈ tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ Jerusalén. Joˈ ljooˈndyô̱ na mˈaaⁿ jom. 	 در فردای آن روز، ازآنجا روانه شده، به قیصریه آمدیم و به خانه فیلپس مبشر که یکی از آن هفت بود درآمده، نزداو ماندیم.


Quia joˈ tsoom nda̱a̱na: —Chaˈna jndyetiamˈaⁿˈ, tjaaˈnaⁿ ˈneeⁿ nnda̱a̱ nncwjiˈ joona xeⁿ nchii na nntseineiⁿ tsˈaⁿ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ na nntseicwejndoˈñe. 	 ایشان را گفت: «این جنس به هیچ وجه بیرون نمی رود جز به دعا.»


Ndoˈ Bernabé lˈue tsˈoom na nncjaañˈeⁿ Juan ñˈeⁿndyena, tsˈaⁿ na nda̱ we xueeˈ Marcos. 	 اما برنابا چنان مصلحت دید که یوحنای ملقب به مرقس را همراه نیز بردارد.


Ee meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na machˈee ljoˈ na lˈue tsˈom Tsotya̱ya na mˈaaⁿ cañoomˈluee, tsaⁿˈñeeⁿ cwiluiiñe tiˈtyjo̱ ndoˈ nomtyjo̱, ndoˈ tsondyo̱. 	 زیرا هر‌که اراده پدر مرا که در آسمان است به‌جا آورد، همان برادر و خواهر و مادر من است.»


Ndoˈ tqueeⁿˈndyena ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ na calue cantu nacjoomˈm. Tyolue naⁿˈñeeⁿ: —Tsaⁿsˈamˈaaⁿˈ ñequiiˈcheⁿ matseineiiⁿ ñˈoom tia nacjooˈ watsˈom tˈmaⁿ na matseixmaⁿnaˈ cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ nacjooˈ ljeii na tqueⁿ Moisés. 	 و شهود کذبه برپاداشته، گفتند که «این شخص از گفتن سخن کفرآمیز بر این مکان مقدس و تورات دست برنمی دارد.


Ndyeyu seineiiⁿ ñˈoommeiⁿˈ nda̱a̱na. Ndoˈ Pedro tjañˈoom Jesús cwii ntyja. To̱o̱ⁿˈo̱ⁿ na matseitiaaⁿˈaⁿ juu na nmeiⁿˈ matso na nluii. 	 و چون این کلام را علانیه فرمود، پطرس او را گرفته، به منع کردن شروع نمود.


Ndoˈ teijndye ndiiˈ matseiquioonaˈ jom quiiˈ chom ndoˈ quiiˈ ndaa, cha cueeⁿˈeⁿ. Joˈ chii cˈoomˈ na wiˈ tsˈomˈ ñˈeⁿndyô̱ xeⁿ waa na nnda̱a̱ nntsaˈ, cateijndeiˈ jâ. 	 و بارها او را در آتش و در آب انداخت تا او را هلاک کند. حال اگر می‌توانی بر ماترحم کرده، ما را مدد فرما.»


Cweˈ joˈ lˈue nˈo̱o̱ⁿyâ na catsa̱ˈntjomˈ sondaro ˈnaⁿˈ, na cˈoocalˈana cwenta tseiˈtsuaⁿˈaⁿ hasta xeⁿjnda̱ teinom ndyee xuee cha nntseicuˈnaˈ na joo nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê nlquieˈcañomna ndoˈ nntyˈueena seiˈtsˈo ˈnaaⁿˈaⁿ, jnda̱ joˈ nluena nda̱a̱ nnˈaⁿ na jom jnda̱ mawandoˈxcoom na tueeⁿˈeⁿ. Ndoˈ juu cantuwaaˈ tˈmaⁿti nñequiuˈnnˈaⁿnaˈ nnˈaⁿ nchiiti ñˈoom na ñeseineiiⁿ xjeⁿ na ñetanoomˈm. 	 پس بفرما قبر را تا سه روزنگاهبانی کنند مبادا شاگردانش در شب آمده، اورا بدزدند و به مردم گویند که از مردگان برخاسته است و گمراهی آخر، از اول بدتر شود.»


Quia joˈ nncˈoomˈ na neiⁿˈ na luaaˈ nntsaˈ. Ee joona xocanda̱a̱ nlˈana na nnjoom ljoˈ na saˈ, sa̱a̱ ˈu nncoˈñomˈ na nnjoom quia na nntaˈndoˈnndaˈ nnˈaⁿ na ñelˈa yuu na matyˈiomyanaˈ. 	 که خجسته خواهی بود زیرا ندارندکه تو را عوض دهند و در قیامت عادلان، به توجزا عطا خواهد شد.»


Joˈ chii queⁿˈ queⁿˈyoˈ cwenta cha tintjomˈyoˈ chaˈxjeⁿ matso ñˈoom na tyolaˈljeii profetas. 	 پس احتیاط کنید، مبادا آنچه در صحف انبیامکتوب است، بر شما واقع شود،


Ndoˈ nntsjo̱o̱cheⁿnco̱ no̱o̱ⁿ: Jeˈ jeˈ yuuˈa, jndye ˈnaⁿya jnda̱ seiwa̱ na nleijndeiinaˈ jndye ndyu. Jeˈ nncwajndya̱, nlcwaaˈa ndoˈ nncˈua. Nncˈo̱o̱ⁿ na neiⁿnco tsˈo̱o̱ⁿ.” 	 و نفس خود راخواهم گفت که‌ای جان اموال فراوان اندوخته شده بجهت چندین سال داری. الحال بیارام و به اکل و شرب و شادی بپرداز.


Juu tsˈaⁿ na nnda̱a̱ nntseineiⁿ cwiicheⁿ nnom ñˈoom na tjachuiiˈ, jaawijndeii cheⁿnqueⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ Espíritu Santo sa̱a̱ juu tsˈaⁿ na matseineiⁿ ñˈoom na maˈmo̱ⁿ nquii Tyˈo̱o̱tsˈom nnom, tsˈiaaⁿˈñeeⁿ machˈeenaˈ na ˈoonajnda̱ nnˈaⁿ tmaaⁿˈ cwentaaⁿˈaⁿ. 	 هرکه به زبانی می‌گوید، خود را بنا می‌کند، اما آنکه نبوت می‌نماید، کلیسا را بنا می‌کند.


Joˈ chii nnˈaⁿ cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ndicwaⁿ waa na nntaˈjndyeena cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ, 	 پس برای قوم خدا آرامی سبت باقی می‌ماند.


Sa̱a̱ jndiiya na cwindo̱o̱ nnˈaⁿ jom. Joˈ chii matseicwano̱ⁿya jom na mˈaaⁿˈ. Ndoˈ mati matsjo̱o̱ nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwiqueⁿ ñˈoom nacjoomˈm na cˈoona na mˈaaⁿˈ na calaˈjndaaˈndyeyana ñˈoomˈñeeⁿ. Cweˈ laˈtiˈ waa na matsjo̱o̱.” 	 و چون خبریافتم که یهودیان قصد کمین سازی برای او دارند، بی‌درنگ او را نزد تو فرستادم و مدعیان او را نیزفرمودم تا در حضور تو بر او ادعا نمایندوالسلام.»


Luaaˈ tyolˈana. Ndoˈ tsjo̱ˈñjeeⁿ na tyolaˈtjomna tquiana joonaˈ lˈo̱ Bernabé ñˈeⁿ Saulo. Tyˈecho naⁿˈñeeⁿ sˈomˈñeeⁿ na mˈaⁿ nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ na cwilayuˈ tsˈo̱ndaa Judea. 	 پس چنین کردند و آن را به‌دست برنابا و سولس نزد کشیشان روانه نمودند.


macaⁿˈa cwii nayaˈñeeⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ juu tiˈjndaaya Onésimo, na tuiiñexcoom ñjaaⁿñe yuu na mˈaaⁿya wˈaancjo. 	 پس تو را التماس می‌کنم درباره فرزند خود انیسیمس که در زنجیرهای خود او را تولید نمودم،


Ee juu na maˈmo̱ⁿnaˈ na matseixmaⁿ tsˈaⁿ na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom jom, xocwitquiooˈ joˈ cweˈ ncˈe ñˈoom na matseineiⁿ tsˈaⁿ, nleitquiooˈ joˈ cantyja ˈnaaⁿˈ na aa matseixmaaⁿ najndeii na cwiluiiñe Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 زیرا ملکوت خدا به زبان نیست بلکه در قوت است.چه خواهش دارید آیا با چوب نزد شما بیایم یا بامحبت و روح حلم؟


Nnˈaⁿ na cwilayuˈ na mˈaⁿ tsjoom Listra ñˈeⁿ tsjoom Iconio tyotjeiiˈyana Timoteo. 	 که برادران در لستره و ایقونیه بر او شهادت می‌دادند.


Tintyueˈyoˈ cwii nawiˈ na manntjomˈyoˈ. Ee queⁿˈyoˈ cwenta, mawaa xjeⁿ na cwantindyoˈ ˈo nntsaˈyoˈ wˈaancjo ncˈe na ta̱a̱ˈ tsˈom tsaⁿjndii. Ee ñeˈcaljeiiⁿ chiuu nˈomˈyoˈ. Nntjomˈyoˈ nawiˈñeeⁿ cwii qui xuee sa̱a̱ caljooˈndyoˈtyeⁿˈyoˈ na ñeˈcwii calaˈtiuuˈyoˈ meiiⁿ ñequio joˈ cwjeˈyoˈ, quia joˈ ja nñequiaya na nntoˈñoomˈyoˈ na ticantycwii na cwitandoˈyoˈ. 	 از آن زحماتی که خواهی کشید مترس. اینک ابلیس بعضی از شما را در زندان خواهد انداخت تا تجربه کرده شوید و مدت ده روز زحمت خواهید کشید. لکن تا به مرگ امین باش تا تاج حیات را به تو دهم.


Meiⁿ nchii lˈana chaˈxjeⁿ na jlaˈtiuuyâ, ee tquiandyejndyeena naquiiˈ lˈo̱ Ta Jesús na caluii ñˈeⁿndyena yuu na macaⁿnaˈ, nda̱ joˈ jluena nda̱a̱yâ na calˈuuyâ chiuu lˈue tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom na calˈana. 	 و نه‌چنانکه امیدداشتیم، بلکه اول خویشتن را به خداوند و به مابرحسب اراده خدا دادند.


Ndoˈ ljooˈñe Saulo Jerusalén na ñˈeeⁿ ñˈeⁿ naⁿˈñeeⁿ. 	 و در اورشلیم با ایشان آمد و رفت می‌کرد و به نام خداوند عیسی به دلیری موعظه می‌نمود.


Jnda̱ joˈ ntyˈiaya cwii tio canchiiˈ na jeeⁿ tˈmaⁿnaˈ ndoˈ ntyˈiaya nquii Tyˈo̱o̱tsˈom na wacatyeeⁿ nacjooˈ juunaˈ. Tsjoomnancue ñˈeⁿ tsjo̱ˈluee jnda̱ tsuuñˈeⁿnaˈ jo nnoom. 	 و دیدم تختی بزرگ سفید و کسی را بر آن نشسته که از روی وی آسمان و زمین گریخت وبرای آنها جایی یافت نشد.


Quia joˈ ¿chiuu waa na saacantyˈiaˈyoˈ na saˈyoˈ? ¿Aa ntyˈiaˈyoˈ cwii tsˈaⁿ na cwee liaa na jnda? Ntyjii nchii joˈ. Ee ˈo nquiuˈyoˈ na macanda̱ nnˈaⁿ na tjacantyja na tˈmaⁿ nˈiaaⁿ, joona cwicweeˈna liaa jnda ñequio nnˈaⁿ wˈaana. 	 بلکه بجهت دیدن چه چیز بیرون شدید؟ آیا مردی را که لباس فاخر در بر دارد؟ اینک آنانی که رخت فاخر می‌پوشند در خانه های پادشاهان می‌باشند.


Nchii cweˈ quia na jndooˈna joˈ na cwiqueⁿndyoˈ tsˈiaaⁿ na cwilˈaˈyoˈ. ˈO calˈaˈyoˈ na ljoˈ ee na manquiuˈyoˈ na nnom nquii Cristo mˈaⁿˈtyeⁿˈyoˈ moso, ndoˈ ñequio na xcweeˈ nˈomˈyoˈ cwilˈaˈyoˈ yuu na lˈue tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 نه به خدمت حضور مثل طالبان رضامندی انسان، بلکه چون غلامان مسیح که اراده خدا را از دل به عمل می‌آورند،


Ñequiiˈcheⁿ catseitˈmaaⁿˈñenaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Amén. 	 که او را تا ابدالاباد جلال باد. آمین.


Matso nquii Jesucristo: “Queⁿˈyoˈ cwenta, majndeiito manncua̱caño̱o̱ⁿya ˈo chaˈna quichˈee tsaⁿcanchˈue. Jeeⁿ neiiⁿˈ juu tsˈaⁿ na mˈaaⁿcˈeeñe xjeⁿˈñeeⁿ na cwee liaaˈ, ee xocaluiˈjnaaⁿˈñê na ñecaseiˈñê.” 	 «اینک چون دزد می‌آیم! خوشابحال کسی‌که بیدار شده، رخت خود را نگاه دارد، مباداعریان راه رود و رسوایی او را ببینند.»


na nncuˈxeeⁿ chaˈtso nnˈaⁿ ndoˈ na nntˈuiiweeⁿˈeⁿ chaˈtsondye joona cantyja natia na jnda̱ ñelˈana ndoˈ na nntsˈaaⁿ na nntˈuiityeⁿnaˈ nnˈaⁿ na jeeⁿ tia ñejlaˈxmaⁿ cantyja ˈnaaⁿ chaˈtso nnom natia na jnda̱ ñelˈa, ndoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ chaˈtso ñˈoom wiˈ na jnda̱ ñejlaˈneiⁿna nacjoomˈm.” 	 تا برهمه داوری نماید و جمیع بی‌دینان راملزم سازد، بر همه کارهای بی‌دینی که ایشان کردند و برتمامی سخنان زشت که گناهکاران بی‌دین به خلاف او گفتند.»


Tsoom: —Tsotya̱ya, ˈu chaˈtso nnda̱a̱ nntsaˈ. Catseicandyaandyuˈ ja na ticwino̱o̱ⁿya nawiˈwaa. Sa̱a̱ catsaˈ chaˈxjeⁿ na lˈue tsˈomˈ nncuˈ nchii chaˈxjeⁿ na lˈue tsˈo̱o̱ⁿ ja. 	 پس گفت: «یا ابا پدر، همه‌چیز نزد تو ممکن است. این پیاله را از من بگذران، لیکن نه به خواهش من بلکه به اراده تو.»


ˈO nnˈaⁿya na cwilaˈyuˈyoˈ na jeeⁿ jnda ntyjiiya, ncˈe na luaaˈ waa na candyaˈ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom jaa, mati matsonaˈ na cˈo̱o̱ⁿya na jnda nquiuuya nnˈaaⁿya na cwilayuˈ. 	 ای حبیبان، اگر خدا با ما چنین محبت نمود، ما نیزمی باید یکدیگر را محبت نماییم.


Tˈo̱ Jesús nnom: —¿Chiuu na matsuˈ na ya tsˈaⁿndyo̱ ja? Tjaa ˈñeeⁿ cˈoom na jeeⁿ ya tsˈaⁿñe macanda̱ nquii Tyˈo̱o̱tsˈom. Sa̱a̱ ˈu jeˈ, xeⁿ ñeˈcjaˈquieeˈndyuˈ cantyja na ticantycwii na wandoˈ macaⁿnaˈ na catseicanda̱ˈ chiuu tˈmaⁿ ljeii na matsa̱ˈntjomnaˈ na tqueⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 وی را گفت: «از چه سبب مرا نیکو گفتی و حال آنکه کسی نیکو نیست، جز خدا فقط. لیکن اگربخواهی داخل حیات شوی، احکام را نگاه دار.»


Ndoˈ mati ntyˈiaya cwii na matseijomnaˈ ndaaluee na jeeⁿ caxuee chaˈna tsioo jndaˈjom chaˈcwijom tooˈ chom. Jndye nnˈaⁿ meintyjeeˈ ˈndyoo ndaalueeˈñeeⁿ, joˈ joˈ nquiee nnˈaⁿ na jnda̱ jnaⁿndye ñequio quiooˈjndii, ñequio juu na jluiˈtsjaaⁿˈñeyoˈ, ñequio númeroˈ na maˈmo̱ⁿnaˈ xueeˈyoˈ. Tooˈ arpa lueena na jnda̱ tquiaa Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و دیدم مثال دریایی از شیشه مخلوط به آتش و کسانی راکه بر وحش و صورت او و عدد اسم او غلبه می یابند، بر دریای شیشه ایستاده و بربطهای خدارا بدست گرفته،


Ndoˈ ja nlcaaⁿˈa nnom Tsotya̱ya na nñequiaaⁿ cwiicheⁿ na nnteijndeii ˈo, nquii Espíritu na cwiluiiñe na mayuuˈ na ñequiiˈcheⁿ nncˈoomñe ñˈeⁿndyoˈ. 	 و من از پدر سوال می‌کنم و تسلی دهنده‌ای دیگر به شما عطا خواهد کرد تا همیشه باشما بماند،


Ee ljoˈ na titquiooˈ na matseixmaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom nnda̱a̱ nncwajnaaⁿˈ tsˈaⁿ joˈ quia na mantyˈiaaˈ chaˈtso na sˈaaⁿ. Ee xjeⁿ na tuiicheⁿ tsjoomnancue cwiwitquiooˈya na jom cwiluiiñê Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ chaˈwaa xuee waa na jneiⁿ. Joˈ chii nnˈaⁿ natia ljoˈ cwilˈa xocanda̱a̱ nluena na tjaaˈnaⁿ jnaⁿ cachona, meiⁿ xocanda̱a̱ ntaˈñoomˈndyena. 	 زیرا که چیزهای نادیده او یعنی قوت سرمدی و الوهیتش از حین آفرینش عالم بوسیله کارهای او فهمیده و دیده می‌شود تا ایشان را عذری نباشد.


Cˈomˈyoˈ na jnda nquiuˈyoˈ ncˈiaaˈyoˈ chaˈxjeⁿ ñeⁿnquii tsˈaⁿ ntseinda ˈo, ñequiiˈcheⁿ calˈaˈyoˈ na joona tˈmaⁿti caluiindye, ñecuaa meiiⁿ ˈo tjaa ˈñeeⁿ catseitˈmaaⁿˈñe. 	 با محبت برادرانه یکدیگر رادوست دارید و هر یک دیگری را بیشتر از خوداکرام بنماید.


Matsjo̱o̱ na luaaˈ cha catseijnaaⁿˈnaˈ oˈ. ¿Aa nntsˈaacheⁿnaˈ na tjaaˈnaⁿ meiⁿñecwii tsˈaⁿ quiiˈntaaⁿˈyoˈ na jndo̱ˈ tsˈom na nntseijndaaˈñê ñˈoom na maleichuunaˈ ˈo? 	 بجهت انفعال شما می‌گویم، آیا در میان شما یک نفر دانانیست که بتواند در میان برادران خود حکم کند؟


Cweˈ joˈ matsjo̱o̱ nda̱a̱ˈyoˈ, chaˈtso na cwitaⁿˈyoˈ quia na cwilaneiⁿˈyoˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, calayuˈyoˈ na cwitoˈñoomˈyoˈ joonaˈ, quia joˈ nntoˈñoomˈyoˈ na cwitaⁿˈyoˈ. 	 بنابراین به شما می‌گویم آنچه در عبادت سوال می‌کنید، یقین بدانید که آن را یافته‌اید و به شماعطا خواهد شد.


Quia na jndii María na ljoˈ, seityuaaⁿˈaⁿ, jndyocatjomñê Jesús yuu na mˈaaⁿyâ. 	 او چون این را بشنید، بزودی برخاسته، نزد او آمد.


Tjaaˈnaⁿ cwii tsˈaⁿ na matseixmaⁿ nˈiaaⁿ oo cwii fariseo na matseiyuˈ ñˈeⁿñê. 	 مگر کسی از سرداران یا از فریسیان به او ایمان آورده است؟


Tyˈo̱o̱tsˈom tqueeⁿˈñê jaa na laˈxmaaⁿ cwentaaⁿˈaⁿ. Ntˈomndyo̱ jaa tjeiiˈñê quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ judíos ndoˈ ntˈom tjeiiˈñê quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ gentiles. 	 و آنها را نیزدعوت فرمود یعنی ما نه از یهود فقط بلکه ازامت‌ها نیز.


cwilaˈta̱a̱ˈ nˈomna ncˈiaana, cwilaˈcwjeena nnˈaⁿ, cwicandyeena, cwicwaˈcaxiiˈndyena, ndoˈ niom ntˈomcheⁿ na matseijomnaˈ nmeiⁿˈ na cwilˈana. Matseijndo̱ˈa nˈomˈyoˈ chaˈxjeⁿ jnda̱ ñetsjo̱o̱ nda̱a̱ˈyoˈ, nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye naquiiˈ natiameiⁿˈ, tixocalaˈjomndyena cantyja na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و حسد و قتل ومستی و لهو و لعب و امثال اینها که شما را خبرمی دهم چنانکه قبل از این دادم، که کنندگان چنین کارها وارث ملکوت خدا نمی شوند.


Xjeⁿ na maˈoocaluiˈna quiiˈ tsjoom, tjomndyena cwii tsˈaⁿ tsjoom Cirene na jndyu Simón. Lˈana na jndeiˈnaˈ na cjaañˈoom tsˈoomˈnaaⁿ na nñoom Jesús. 	 و چون بیرون می‌رفتند، شخصی قیروانی شمعون نام را یافته، او را بجهت بردن صلیب مجبور کردند.


Luaaˈ tseixmaⁿ Himeneo ñequio Alejandro. Joˈ chii jnda̱ tio̱o̱ya joona lˈo̱ Satanás, cha calaˈno̱ⁿˈna na tantjeiiˈna ñˈoom ntjeiⁿ nacjooˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 که از آن جمله هیمیناوس و اسکندر می‌باشند که ایشان را به شیطان سپردم تا تادیب شده، دیگرکفر نگویند.


Tˈo̱ Nicodemo, tsaⁿ na tyjeˈcañoom na mˈaaⁿ Jesús cwii teijaaⁿ. Jom macañˈeeⁿ ñˈeⁿ naⁿmaⁿnˈiaaⁿˈñeeⁿ. 	 نیقودیموس، آنکه در شب نزد اوآمده و یکی از ایشان بود بدیشان گفت:


Maluaaˈ matseijomnaˈ cantyja ˈnaaⁿna. Jeˈ cwilaˈquieˈ nˈomna cha nda̱nquia nncˈoom Tyˈo̱o̱tsˈom na wiˈ tsˈoom joona, chaˈxjeⁿ jeˈ mˈaaⁿ na wiˈ tsˈoom ˈo. 	 همچنین ایشان نیز الان نافرمان شدند تا بجهت رحمتی که بر شما است بر ایشان نیز رحم شود


Nda̱a̱ naⁿnom na titquiendye catsuˈ na calˈa cheⁿnquieena xjeⁿ cantyja ˈnaaⁿna, 	 و به همین نسق جوانان را نصیحت فرما تا خرداندیش باشند.


Ndoˈ teiño̱o̱ⁿ nacañoomna, tjaaⁿ chaˈna tquia na nncjuˈ tsˈaⁿ cwii tsjo̱ˈ. Tcoomˈm xtyeeⁿ ndoˈ seineiiⁿ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و او از ایشان به مسافت پرتاپ سنگی دور شده، به زانو درآمد و دعا کرده، گفت:


Ee quia na nntandoˈxco nnˈaⁿ na jnda̱ tja̱, taxocunconndaˈna, meiⁿ naⁿnom, meiⁿ naⁿlcu. Ee quia joˈ nlaˈxmaⁿna chaˈna ángeles na mˈaⁿ cañoomˈluee. 	 زیرا که در قیامت، نه نکاح می‌کنند و نه نکاح کرده می‌شوند بلکه مثل ملائکه خدا در آسمان می‌باشند.


Ndoˈ joo nnˈaⁿ na tcwaˈ joˈ tueeˈ chaˈna ñequiee meiⁿ joona. Quia joˈ tˈmaⁿ Jesús naⁿˈñeeⁿ na cˈootona. 	 و عددخورندگان قریب به چهار هزار بود. پس ایشان رامرخص فرمود.


Nntseilcwiindyuˈ joonaˈ chaˈxjeⁿ machˈee tsˈaⁿ ñˈeⁿ cwii liaa, nntseijndyoondyuˈ joonaˈ chaˈxjeⁿ tsˈaⁿ nntseijndyooñê liaⁿˈaⁿ. Sa̱a̱ ˈu ñecwiixjeⁿ: ticantycwii xuee chuˈ. 	 و مثل ردا آنها را خواهی پیچید و تغییر خواهند یافت. لکن تو همان هستی و سالهای تو تمام نخواهدشد.»


Ndoˈ tˈo̱o̱ⁿ nda̱a̱na, matsoom: —Ticaljeiiya, aa jom tsˈaⁿ na matseixmaⁿ jnaⁿ. Ñeˈcwii waa na matseiˈno̱ⁿˈa, meiiⁿ na ñetˈo̱o̱ⁿ na nchjaⁿya, sa̱a̱ jeˈ ya mantyˈiaya. 	 او جواب داد اگرگناهکار است نمی دانم. یک چیز می‌دانم که کوربودم و الان بینا شده‌ام.»


Quia joˈ taxˈeeñê nda̱a̱yâ: —ˈO tyja̱no̱ⁿ, ¿aa jnda̱ tjeiˈyoˈ calcaa? Tˈo̱o̱yâ nnoom: —Tjaaˈnaⁿ. 	 عیسی بدیشان گفت: «ای بچه‌ها نزد شماخوراکی هست؟» به او جواب دادند که «نی.»


Macantyja ˈnaaⁿˈ jom, joˈ na macwjaaˈñenaˈ jaa naquiiˈ nayawaañe na matseixmaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom na cwicaluiˈnˈmaaⁿndye nnˈaⁿ, na cwilaˈyuˈya nˈom ñˈeⁿñê. Ndoˈ tyeⁿ mˈaaⁿya naquiiˈ ñˈoomwaaˈ ndoˈ mañequiaanaˈ na jeeⁿ neiiⁿya, ee ntyjaaˈya nˈo̱o̱ⁿya na nlaˈjomndyo̱ na matseitˈmaaⁿˈñenaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 که به وساطت او دخول نیزیافته‌ایم بوسیله ایمان در آن فیضی که در آن پایداریم و به امید جلال خدا فخر می‌نماییم.


ndoˈ mati nda̱a̱ nnˈaⁿ na matsa̱a̱ⁿˈa̱ⁿ nacje ˈnaaⁿˈaⁿ na cwicˈeeⁿ nˈiaaⁿ. Ee joona cwitoˈñoomna ñˈoom na catuˈxeⁿna nnˈaⁿ na cwilˈa natia. Ndoˈ mati cwilaˈtˈmaaⁿˈndyena nnˈaⁿ na cwilˈa yuu na matyˈiomyanaˈ. 	 و خواه حکام را که رسولان وی هستند، بجهت انتقام کشیدن از بدکاران و تحسین نیکوکاران.


Ndoˈ Judas, juu xˈiaayâ na tquiaa cwenta jom, mati mantyjii joˈ joˈ, ee majndye ndiiˈ ñesaayâ joˈ joˈ ñˈeⁿ Jesús. 	 و یهودا که تسلیم‌کننده وی بود، آن موضع را می‌دانست، چونکه عیسی در آنجا با شاگردان خود بارها انجمن می‌نمود.


ˈO nnˈaⁿya, manquiuˈyoˈ na chaˈwaa tsˈo̱o̱ndaa Acaya, juu Estéfanas ñequio nnˈaⁿ waⁿˈaⁿ jlaˈyuˈjndyeena ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. Joona cwijooˈ nˈomna na cwindyeˈntjomna nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ ñˈeⁿñê joˈ joˈ. 	 و‌ای برادران به شماالتماس دارم (شما خانواده استیفان را می‌شناسیدکه نوبر اخائیه هستند و خویشتن را به خدمت مقدسین سپرده اند)،


Jnaaⁿˈ ñˈoommeiⁿˈ, joˈ na ja Pablo mˈaaⁿya pra̱so cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo Jesús cha cateijndeiinaˈ ˈo nnˈaⁿ gentiles, 	 از این سبب من که پولس هستم و اسیر مسیح عیسی برای شما‌ای امت ها-


Sa̱a̱ jom tcaaⁿ na nquii Augusto, tsaⁿmaⁿtsˈiaaⁿ tˈmaⁿ tsjoom Roma, nncuˈxeⁿ jom. Joˈ chii sa̱ˈntjo̱ⁿya na caljooˈñê na pra̱so jom hasta xjeⁿ na nnda̱a̱ njño̱o̱ⁿya jom na mˈaaⁿ tsaⁿmaⁿtsˈiaaⁿ tˈmaⁿˈñeeⁿ. 	 ولی چون پولس رفع دعوی کرد که برای محاکمه اوغسطس محفوظ ماند، فرمان دادم که او را نگاه بدارند تا او را به حضورقیصر روانه نمایم.»


Jnda̱ tˈmo̱o̱ⁿya cantyja ˈnaⁿˈ nda̱a̱na, ndoˈ mˈmo̱o̱ⁿtya̱ya joˈ nda̱a̱na. Luaaˈ nntsˈaa cha juu na mˈaaⁿˈ na candyaˈ tsˈomˈ ja, mati nlaxmaⁿna juunaˈ. Ndoˈ mati nncˈo̱o̱ⁿya ñˈeⁿndye joona. 	 و اسم تو را به ایشان شناسانیدم و خواهم شناسانید تا آن محبتی که به من نموده‌ای در ایشان باشد و من نیز در ایشان باشم.»


Mañejuuti cwitsjoom xuee najndyee smanaⁿ quia na jnda̱ tandoˈxco Jesús, najndyee teitquiooˈñê nnom María Magdalena, tsaⁿ na tjeiiⁿˈeⁿ ntquieeˈ jndyetia naquiiˈ tsˈom. 	 و صبحگاهان، روز اول هفته چون برخاسته بود، نخستین به مریم مجدلیه که از او هفت دیوبیرون کرده بود ظاهر شد.


Tso Natanael: —Ndooˈ ntyjii na cweˈ Nazaret xocwitquiooˈñe cwii tsˈaⁿ na tˈmaⁿ nnteijneiⁿ nnˈaⁿ. Tˈo̱ Felipe nnoom, matso: —Candyoˈ sa. Nntyˈiaˈnjomˈ jom. 	 نتنائیل بدو گفت: «مگرمی شود که از ناصره چیزی خوب پیدا شود؟» فیلپس بدو گفت: «بیا و ببین.»


¿Aa nntsˈaacheⁿnaˈ na macheˈ na ˈu cwiluiitˈmaⁿndyuˈtiˈ nchiiti weloo welooya Jacob? Ee jom tyoˈom ndaa tsuiˈwaa, mati ntseinaaⁿ ñequio quiooˈ ntsmeiiⁿˈeⁿ, ndoˈ tquiaaⁿ juunaˈ nda̱a̱ jâ. 	 آیا تو از پدر ما یعقوب بزرگترهستی که چاه را به ما داد و خود و پسران و مواشی او از آن می‌آشامیدند؟»


Cañoomˈluee mˈaⁿ ndyee na cwitjeiˈyuuˈndye cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoomwaaˈ: Nquii Tsotya̱a̱ya, ndoˈ Nquii na cwiluiiñe ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ Espíritu Santo. Ndoˈ ndyeendye joona ñecwii cwiluiindyena. 	 زیرا سه هستند که شهادت می‌دهند،


Quia seiˈno̱ⁿˈ Jesús na luaaˈ cwilˈuuyâ, tsoom nda̱a̱yâ: —¿Chiuu na cwilaˈliooˈndyoˈ ñˈeⁿ yuscumˈaaⁿˈ? ee jeeⁿ tjacanjoomˈ nayawaaˈ na sˈaaⁿ ñˈeⁿndyo̱. 	 عیسی این را درک کرده، بدیشان گفت: «چرا بدین زن زحمت می‌دهید؟ زیرا کار نیکو به من کرده است.


Tˈo̱o̱ⁿ nda̱a̱na, matsoom: —Ñˈoom na mayuuˈcheⁿ na matsjo̱o̱ nda̱a̱ˈyoˈ. ˈO cwilˈueˈyaˈyoˈ ja nchii ncˈe na ntyˈiaˈyoˈ tsˈiaaⁿ na sˈaa na tixocanda̱a̱ ntsˈaa cweˈ meiⁿquia tsˈaⁿ sa̱a̱ cweˈ ncˈe na tcwaˈyoˈ tyooˈ na tquiaanaˈ na tjacjoˈyoˈ. 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «آمین آمین به شمامی گویم که مرا می‌طلبید نه بسبب معجزاتی که دیدید، بلکه بسبب آن نان که خوردید و سیرشدید.


Sˈom cajaⁿ ndoˈ sˈom xuee ˈnaⁿˈyoˈ jnda̱ tˈoom ntsa̱a̱naˈ, ndoˈ joo tsa̱a̱ˈñeeⁿ nntjeiˈyuuˈndyenaˈ na tia na cwilˈaˈyoˈ, ndoˈ nlaˈtyuiiˈñˈeⁿnaˈ ˈo chaˈxjeⁿ machˈee chom. Ñejlaˈtˈueˈyoˈ ˈnaⁿˈyoˈ na ñˈeⁿ cwileityandyoˈ cwentaaˈ ndyumeiiⁿñe. 	 طلا و نقره شما را زنگ می‌خورد وزنگ آنها بر شما شهادت خواهد داد و مثل آتش، گوشت شما را خواهد خورد. شما در زمان آخرخزانه اندوخته‌اید.


Ncˈe na tyotseiyuˈya tsˈoom ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom, tqueeⁿ xuee Pascua ndoˈ sa̱ntjoom na calaˈcanda̱a̱ndye nnˈaⁿ Israel niomˈ we ntyja ndyueelˈa lˈaana cha tintseicueeˈ ángel meiⁿcwii tsaⁿsˈa na tuiiñejndyee wˈaaˈñeeⁿ nda nnˈaⁿ Israel. 	 به ایمان، عید فصح و پاشیدن خون را بعمل آورد تاهلاک کننده نخستزادگان، بر ایشان دست نگذارد.


Ntˈom lqueeⁿ tquiaanaˈ yuu na meintyjeeˈ ndaˈ lˈo̱o̱ nioom. Tyuaaˈti tjawindye lˈo̱o̱ nioomˈñeeⁿ, tco̱ˈnaˈ ntjom, ncˈe naljoˈ tjaaˈnaⁿ ljoˈ tueˈ lˈa lqueeⁿˈñeeⁿ. 	 و قدری در میان خارها ریخته شد و خارها نمو کرده، آن را خفه نمود که ثمری نیاورد.


jom matseisˈaañê sa̱a̱ meiⁿchjoo ticatseiˈno̱o̱ⁿˈo̱ⁿ, cweˈ jndyeto matseineiiⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoom na nquiu nnˈaⁿ judíos ndoˈ matseintjaˈñê ñˈeⁿ nnˈaⁿ cantyja ˈnaaⁿ nˈoomˈñeeⁿ. Joˈ na cwinaⁿnaˈ na cwilaˈta̱a̱ˈ nˈom nnˈaⁿ ncˈiaana, ndoˈ mˈaⁿna na jndoondye ntyjeena, cwilaˈjnaaⁿˈndyena, ndoˈ tiya mˈaaⁿˈ nˈomna cantyja ˈnaaⁿ ncˈiaana, 	 از غرورمست شده، هیچ نمی داند بلکه در مباحثات ومجادلات دیوانه گشته است که از آنها پدیدمی آید حسد و نزاع و کفر و ظنون شر


Mancˈe joˈ chii quia wiˈ machˈeenaˈ cwii joo na tjacañjoomˈñe tsˈaⁿ, wiˈ machˈeenaˈ chaˈwaañê. Ndoˈ quia ya cwii joonaˈ, chaˈwaañê yaaⁿˈaⁿ. 	 و اگر یک عضو دردمند گردد، سایر اعضا با آن همدرد باشند و اگر عضوی عزت یابد، باقی اعضا با او به خوشی آیند.


’Na cwii macanda̱ jñoom jnda nqueⁿ ee seitioom naquiiˈ tsˈoom: “Tiˈjndaaya luaa, nlaˈtˈmaaⁿˈndyena juu.” 	 بالاخره پسر خود را نزد ایشان فرستاده، گفت: "پسر مرا حرمت خواهند داشت."


Quia na jnda̱ tyˈelcweeˈ naⁿˈñeeⁿ, to̱ˈ Jesús na matseineiiⁿ nda̱a̱ tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na mˈaⁿ nacañomˈm cantyja ˈnaaⁿˈ Juan. Tsoom: —¿Chiuu waa na saacantyˈiaˈyoˈ na saˈyoˈ na mˈaaⁿ Juan jo ndoˈ yuu tjaa nnˈaⁿ cˈom? ¿Aa ntyˈiaˈyoˈ na jom tsˈaⁿ na we waa na matseineiⁿ chaˈcwijom cwii tsmaaⁿ na maleiñˈoomñe jndye? Ntyjii nchii joˈ. 	 و چون ایشان می‌رفتند، عیسی با آن جماعت درباره یحیی آغاز سخن کرد که «بجهت دیدن چه چیز بیرون شدید؟ آیا نی را که از باد درجنبش است؟


Ee teincuuˈ na luaaˈ cwilˈaˈyoˈ xuee jeˈ ee nnda̱a̱ nntso gobiernom na cwilawendyo̱ nacjoomˈm ee xeⁿ nncwaxˈeeⁿ nda̱a̱ya tjaaˈnaⁿ ljoˈ ñˈoom ya nntˈo̱o̱ya nnoom. 	 زیرادر خطریم که در خصوص فتنه امروز از مابازخواست شود چونکه هیچ علتی نیست که درباره آن عذری برای این ازدحام توانیم آورد.»این را گفته، جماعت را متفرق ساخت.


macweˈ joˈ seiwˈiiya naⁿˈñeeⁿ. Ndoˈ tsjo̱o̱ya: “Naⁿmˈaⁿˈ ñenquiiˈcheⁿ cwilaˈtjo̱o̱ndyena no̱o̱ⁿ. Tîcantyjaaˈ nˈomna ja. Meiⁿ tiñeˈcalaˈno̱ⁿnaˈ chiuu waa na lˈue tsˈo̱o̱ⁿ na cˈomna.” 	 از این جهت به آن گروه خشم گرفته، گفتم ایشان پیوسته در دلهای خودگمراه هستند و راههای مرا نشناختند.


Ee xeⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ na ljoˈ, nntsˈaa na nntseichjooˈnaˈ nˈomˈyoˈ ndoˈ na ljoˈ ntjomˈyoˈ, ¿ˈñeeⁿ nñequiaa na neiⁿya? Macanda̱ ˈo ee xeⁿ na maxjeⁿ tjo̱ jeˈ jnda̱ sˈaa cwii nnom na seichjooˈnaˈ nˈomˈyoˈ. 	 زیرا اگر من شما رامحزون سازم، کیست که مرا شادی دهد جز او که از من محزون گشت؟


Ndoˈ tyolaˈtˈmaaⁿˈndyena Tyˈo̱o̱tsˈom cantyja ˈnaⁿya. 	 و خدا را در من تمجید نمودند.


Joˈ chii luaa waa na maljeiya cantyja ˈnaⁿya. Quia na matseijndo̱ na nntsˈaa yuu na ya na lˈue tsˈo̱o̱ⁿ, yacheⁿ maljeiya na mˈaaⁿ natia naquiiˈ tsˈo̱o̱ⁿ. 	 لهذا این شریعت را می‌یابم که وقتی که می‌خواهم نیکویی کنم بدی نزد من حاضر است.


Ee nnˈaⁿ na ñeˈcwityandye, matˈuiinaˈ joona chaˈcwijom cwii teincoˈ, na jndye nnom na ntjeiⁿ na matseiˈndaaˈnaˈ joona na matiomnaˈ joona na nntˈuiiwiˈnaˈ na nntsuundyena. 	 اماآنانی که می‌خواهند دولتمند شوند، گرفتارمی شوند در تجربه و دام و انواع شهوات بی‌فهم ومضر که مردم را به تباهی و هلاکت غرق می‌سازند.


Quia joˈ tso Jesús nda̱a̱na: —ˈO nnˈaⁿ na tileicalaˈno̱ⁿˈyoˈ maxjeⁿ tiqueⁿˈyoˈ cwenta ndoˈ ticjooˈ nˈomˈyoˈ na nlayuˈyoˈ chaˈtso ñˈoom na tyolue profetas. 	 او به ایشان گفت: «ای بی‌فهمان وسست دلان از ایمان آوردن به انچه انبیا گفته‌اند.


Quia joˈ apóstoles ñequio nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye ñequio chaˈwaa tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ tsjoom Jerusalén tˈmaⁿna na ya na nntjeiiˈndyena nnˈaⁿ quiiˈntaaⁿna na nncˈoo tsjoom Antioquía ñequio Pablo ñˈeⁿ Bernabé. Tyˈioomna tsˈiaaⁿˈñeeⁿ Judas tsˈaⁿ na jnda̱ we xueeˈ Barsabás, ñequio Silas. Naⁿnommˈaⁿˈ cwiluiitquiendye quiiˈntaaⁿna. 	 آنگاه رسولان و کشیشان با تمامی کلیسابدین رضا دادند که چند نفر از میان خود انتخاب نموده، همراه پولس و برنابا به انطاکیه بفرستند، یعنی یهودای ملقب به برسابا و سیلاس که ازپیشوایان برادران بودند.


sa̱a̱ wandyo̱ˈ waa cantyja ˈnaaⁿ ángeles ee meiiⁿ na jnda̱tina ndoˈ tˈmaⁿti laxmaⁿna, sa̱a̱ tiquilaˈjnaaⁿˈna joo na jeeⁿ tˈmaⁿ cwiluiindye jo nnom nquii na matsa̱ˈntjom. 	 و حال آنکه فرشتگانی که در قدرت و قوت افضل هستند، پیش خداوند برایشان حکم افترا نمی زنند.


Ndoˈ na luaaˈ sˈaaⁿ seicanda̱a̱ˈñenaˈ ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na teiljeii na matsonaˈ: “Tyotseiyuˈya tsˈom Abraham ñequio Tyˈo̱o̱tsˈom, joˈ na tqueⁿnaˈ jom na tjaa jnaⁿ cwicotseixmaaⁿ, ndoˈ seicajndyunaˈ jom tsˈaⁿ na jeeⁿ ya ñˈoom juu ñequio Tyˈo̱o̱tsˈom.” 	 و آن نوشته تمام گشت که می‌گوید: «ابراهیم به خداایمان آورد و برای او به عدالت محسوب گردید»، و دوست خدا نامیده شد.


Joo nnˈaⁿ na cwindye ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na cwitˈmo̱o̱ⁿ nnˈaⁿ nda̱a̱na, matsonaˈ nñequiana ˈnaⁿ na macaⁿnaˈ naⁿˈñeeⁿ. 	 اما هرکه در کلام تعلیم یافته باشد، معلم خود را در همه‌چیزهای خوب مشارک بسازد.


Ndoˈ jeeⁿ tjaweeˈ nˈomna ñˈoom na tyotseineiiⁿ, ee tyoˈmo̱ⁿnaˈ na waa najndeii na matseixmaaⁿ. 	 و ازتعلیم او در حیرت افتادند، زیرا که کلام او باقدرت می‌بود.


Ndoˈ Judas, tsaⁿ na tquiaa cwenta Jesús, jnda̱ tˈmo̱o̱ⁿ ˈnaaⁿ chiuu waa na nntsˈaaⁿ. Tsoom: —Tsˈaⁿ na nncˈua ntsmaⁿˈ maxjeⁿ juu na cwilˈueˈyoˈ. Mana catˈueˈyoˈ jom. 	 و تسلیم‌کننده او بدیشان نشانی داده، گفته بود: «هر‌که را بوسه زنم، همان است. او رامحکم بگیرید.»


chaˈtsoti na tqueⁿˈ, tjuˈcjeˈ joonaˈ nacje ˈnaaⁿˈ tsˈaⁿ. Ndoˈ na tjuˈcjeeⁿ chaˈtsoti tjaaˈnaⁿ na ˈñeeⁿ na quia nncˈomnaˈ nacje ˈnaaⁿˈ tsˈaⁿ. Sa̱a̱ meiⁿ na luaaˈ tsoom, tyoontyˈiaaya chaˈtsoti na mˈaⁿnaˈ nacjee ˈnaaⁿˈ tsˈaⁿ. 	 همه‌چیز را زیر پایهای اونهادی.» پس چون همه‌چیز را مطیع او گردانید، هیچ‌چیز را نگذاشت که مطیع او نباشد. لکن الان هنوز نمی بینیم که همه‌چیز مطیع وی شده باشد.


’Wiˈ nntjomˈyoˈ ˈo nnˈaⁿ tsjoom Corazín. Mati ˈo nnˈaⁿ tsjoom Betsaida, ee xeⁿ jo nda̱a̱ nnˈaⁿ tsjoom Sidón ñˈeⁿ Tiro tˈmo̱o̱ⁿya juu najndeii na matseixmaⁿya chaˈxjeⁿ tˈmo̱o̱ⁿya nda̱a̱ˈ ˈo, tyuaaˈ jlaˈcanda̱a̱ˈndye naⁿˈñeeⁿ na teindyuaandyena na tcweeˈna liaa na ta̱a̱ ndoˈ tioona tsjaaˈ nqueⁿna na cwitˈmo̱o̱ⁿna na cwilcweˈ nˈomna. 	 وای بر تو‌ای خورزین؛ وای بر تو‌ای بیت صیدا، زیرا اگر معجزاتی که در شما ظاهر شددر صور و صیدون ظاهر می‌شد، هرآینه مدتی درپلاس و خاکستر نشسته، توبه می‌کردند.


Ndoˈ mati tjeiˈyuuˈñe Tyˈo̱o̱tsˈom cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoomˈñeeⁿ na sˈaaⁿ ˈnaaⁿ quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ, ñequio ntˈomcheⁿ nnom na jeeⁿ tyojaaweeˈ nˈomna, ñequio tsˈiaaⁿ na tixocaluiinaˈ cantyja ˈnaaⁿˈ najndeii nquii tsˈaⁿ, ñequio cwii nnom tsˈiaaⁿ na cwicandaana na machˈee Espíritu Santo chaˈxjeⁿ na lˈue tsˈoom. 	 درحالتی که خدا نیز با ایشان شهادت می‌داد به آیات و معجزات و انواع قوات و عطایای روح‌القدس برحسب اراده خود.


Ee nqueⁿ mantyjeeⁿ chiuu cwilaˈxmaⁿ nnˈaⁿ naquiiˈ nˈom. Ndoˈ jnda̱ tˈmo̱o̱ⁿ na mati macoˈñoom nnˈaⁿ na nchii judíos laxmaⁿ ee tquiaaⁿ Espíritu Santo na nncˈoomñe naquiiˈ nˈomna chaˈxjeⁿ tquiaaⁿ juu na nncˈoomñe naquiiˈ nˈo̱o̱ⁿ jaa. 	 و خدای عارف‌القلوب بر ایشان شهادت داد بدین که روح‌القدس رابدیشان داد، چنانکه به ما نیز.


Joˈ chii Pilato tquiaañetoom ñˈoom na caluii chaˈxjeⁿ na cwitaⁿna. 	 پس پیلاطس فرمود که برحسب خواهش ایشان بشود.


Tjeiˈ Jesús tsaⁿjndii naquiiˈ tsˈom tsˈaⁿ na tileicatseineiⁿ. Jnda̱ na jluiˈ tsaⁿjndii, quia joˈ tcoˈyanaˈ tsaⁿˈñeeⁿ, ya seineiiⁿ. Ndoˈ jeeⁿ tjaweeˈ nˈom nnˈaⁿ. 	 و دیوی را که گنگ بود بیرون می‌کرد وچون دیو بیرون شد، گنگ گویا گردید و مردم تعجب نمودند.


Taxˈeeⁿ nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ ljoˈ xjeⁿ jnaⁿnaˈ na tjacoˈyanaˈ jnaaⁿ. Ndoˈ tˈo̱o̱ naⁿˈñeeⁿ nnoom: —Wjacheⁿ chjooti na teinom na quiajmeiⁿˈ ˈndii tycu na matseiconaˈ jom. 	 پس از ایشان پرسید که در چه ساعت عافیت یافت. گفتند: «دیروز، در ساعت هفتم تب از او زایل گشت.»


Quia na jnda̱ teijndaaˈ chaˈtso nmeiⁿˈ, nquiee ntyee ˈio ndi ˈio tyoˈooquieˈna cuarto na weˈyandyo na tyolˈana tsˈiaaⁿ na laˈxmaⁿna. 	 پس چون این چیزها بدینطور آراسته شد، کهنه بجهت ادای لوازم خدمت، پیوسته به خیمه اول درمی آیند.


Cweˈ ncˈe ñˈoomwaaˈ, jlue nnˈaⁿ judíos: —¿Aa nntsˈaacheⁿnaˈ na nntseicueeˈñe cheⁿnqueⁿ, na matsoom yuu na mawjaⁿ jaa xocanda̱a̱ nntsquieˈcaño̱o̱ⁿya? 	 یهودیان گفتند: «آیا اراده قتل خود دارد که می‌گوید به‌جایی خواهم رفت که شما نمی توانیدآمد؟»


Tsoti Jesús no̱o̱ⁿ: —Catseiljeiˈ ñˈoommeiiⁿ, catseicwanomˈ joonaˈ na mˈaaⁿ ángel na machˈee cwenta tmaaⁿˈ nnˈaⁿ macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ na mˈaⁿna tsjoom Esmirna. Catsuˈ: “Ñˈoommeiiⁿ matseina̱ⁿ ja, na mˈaaⁿya najndyee ndoˈ mˈaaⁿya na macanda̱. Ja meiiⁿ na jnda̱ tˈio̱ sa̱a̱ jeˈ jnda̱ mawando̱ˈxco̱. 	 «و به فرشته کلیسای در اسمیرنا بنویس که این را می‌گوید آن اول و آخر که مرده شد و زنده گشت.


Quia joˈ tso Simón nda̱a̱na: —Cataⁿˈyoˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom na meiⁿcwii ticatjo̱ⁿya chaˈna cwinduˈyoˈ. 	 شمعون در جواب گفت: «شما برای من به خداوند دعا کنید تا چیزی از آنچه گفتید بر من عارض نشود.»


Cweˈ joˈ, xuee na nntuˈxeⁿndye nnˈaⁿ, tˈmaⁿti nlcoˈwiˈnaˈ ˈo nchiiti nnˈaⁿ tsjoom Tiro ñˈeⁿ Sidón. 	 لیکن حالت صور و صیدون در روز جزا، از حال شماآسانتر خواهد بود.


Juu capeitaⁿ na meintyjeeˈ ndyeyu jo nnom Jesús, quia jñeeⁿ na seixuaa ndoˈ ntyˈiaaⁿˈaⁿ na luaaˈ tuii na tueˈ tsaⁿˈñeeⁿ, quia joˈ tsoom: —Mayuuˈcheⁿ tsaⁿmˈaaⁿˈ cwiluiiñê Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و چون یوزباشی که مقابل وی ایستاده بود، دید که بدینطور صدا زده، روح را سپرد، گفت؛ «فی الواقع این مرد، پسر خدا بود.»


Quia joˈ tyˈelcweeˈna Jerusalén na ñetˈomna ta na jndyu Olivos. Juu taˈñeeⁿ tquia mˈaaⁿnaˈ ñequio tsjoom Jerusalén chaˈna tquia na wanaaⁿ na nntseicaañe tsˈaⁿ judío xuee na cwitaˈjndyeena. 	 آنگاه به اورشلیم مراجعت کردند، از کوه مسمی به زیتون که نزدیک به اورشلیم به مسافت سفر یک روز سبت است.


Ndoˈ tyojaanquiaaⁿ ñˈoomˈñeeⁿ naquiiˈ lanˈom tsˈo̱ndaa Galilea. 	 پس در کنایس جلیل موعظه می‌نمود.


Joˈ chii xeⁿ mañequiaya ñˈoom ncˈe na lˈue tsˈo̱o̱ⁿ nnco̱, matsonaˈ na nncwantjo̱ⁿ, sa̱a̱ xeⁿ matsˈaa na ljoˈ ncˈe na matyˈioom tsˈiaaⁿˈñeeⁿ ja, quia joˈ cweˈ matseicanda̱a̱ˈndyo̱ tsˈiaaⁿ na tyˈioom ja. 	 زیراهرگاه این را طوع کنم اجرت دارم، لکن اگر کره باشد وکالتی به من سپرده شد.


Quicantyjaˈyoˈ. Cjaaya. Luaaˈ mandyocwjeeˈcañoom juu tsˈaⁿ na tjacatio cwenta ja luee nnˈaⁿ. 	 برخیزید برویم که اکنون تسلیم‌کننده من نزدیک شد.»


Mantyjiiya chiuu waa na mˈaⁿˈyoˈ ndoˈ nawiˈ tˈmaⁿ na cwiwinomˈyoˈ. Ndoˈ ntyjiiya cantyja na wantyˈiaandyo mˈaⁿˈyoˈ sa̱a̱ jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom laxmaⁿˈyoˈ na tyandyoˈ. Ntyjiiya ñˈoom wiˈ na cwilue nnˈaⁿ nacjoˈyoˈ. Naⁿˈñeeⁿ tuiindyena na judíos sa̱a̱ cantyja na cwilˈana machˈeenaˈ na meiⁿchjoo nchii joˈ joona. Joona laˈxmaⁿna tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na matseitjom Satanás cwentaaⁿˈaⁿ. 	 اعمال و تنگی و مفلسی تو را می‌دانم، لکن دولتمند هستی و کفر آنانی را که خود رایهود می‌گویند و نیستند بلکه از کنیسه شیطانند.


Sa̱a̱ tiñeˈcwii nnom ˈnaⁿ na cwileilˈueeˈndye nnˈaⁿ na cwilˈa tsˈiaaⁿ nacjooˈ tsiaⁿtsjo̱ˈñeeⁿ. Ee tsˈaⁿ na xcweeˈya tsˈom na mandiˈntjom nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, matseijomnaˈ tsˈiaaⁿ na machˈeeⁿ chaˈcwijom cwii wˈaa na cwiluiinaˈ ñˈeⁿ sˈom cajaⁿ, oo ñˈeⁿ sˈom xuee, oo ñˈeⁿ ljo̱ˈ na jeeⁿ jnda. Sa̱a̱ tsˈaⁿ na tixcweeˈ tsˈom na mandiˈntjom nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, matseijomnaˈ tsˈiaaⁿ na machˈeeⁿ chaˈcwijom cwii wˈaa na cwiluiinaˈ ñˈeⁿ nˈoom, oo ñˈeⁿ neiiⁿˈjnda̱, oo ñˈeⁿ nˈoomljootoˈ. 	 لکن اگر کسی بر آن بنیاد، عمارتی از طلا یا نقره یا جواهر یا چوب یا گیاه یاکاه بنا کند،


Mantyjiiya chiuu waa tsˈiaaⁿ ˈnaⁿya na cwilˈaˈyoˈ, ndoˈ cantyja na cwilaˈjnda̱ˈyoˈ na ticaˈndyencˈuaaˈndyoˈ. Mantyjiiya na ticuaaya nquiuˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿ nnˈaⁿ na tia nnˈaⁿndye. Ndoˈ jnda̱ jliuˈyoˈ chiuu laxmaⁿ nnˈaⁿ na cweˈ cwilˈaya na cwiluiindye apóstoles, jnda̱ jliuˈyoˈ na cantundye naⁿˈñeeⁿ. 	 می‌دانم اعمال تو را و مشقت و صبرتو را و اینکه متحمل اشرار نمی توانی شد و آنانی را که خود را رسولان می‌خوانند و نیستندآزمودی و ایشان را دروغگو یافتی؛


Ndoˈ nnˈaⁿ na cweˈ ndaatsuu macaⁿnaˈ joo, matseijomnaˈ joona chaˈcwijom yoˈndaa na ndicwaⁿ cwinteiˈ, tiˈnaaⁿ naⁿˈñeeⁿ na ntjeiiˈna cwenta cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoom na jndeiˈtinaˈ. 	 زیرا هر‌که شیرخواره باشد، در کلام عدالت ناآزموده است، چونکه طفل است.اما غذای قوی از آن بالغان است که حواس خود را به موجب عادت، ریاضت داده‌اند تا تمییز نیک و بدرا بکنند.


ˈO jnda̱ jlaˈljoˈyoˈ Cristo Jesús naquiiˈ nˈomˈyoˈ na cwiluiiñê na matsa̱ˈntjoom ˈo. Joˈ chii ñequiiˈcheⁿ cˈomˈyoˈ na cwilaˈjomndyoˈ ñˈeⁿñê. 	 پس چنانکه مسیح عیسی خداوند راپذیرفتید، در وی رفتار نمایید،


Ndoˈ tjantyjo̱ cwiicheⁿ ángel na jnda̱ ndyee. Jndeii matseineiⁿ, matso: —Ntyˈiaaˈndye joo nnˈaⁿ na cwilaˈtˈmaaⁿˈndye quiooˈjndii tquiee ñequio juu na jluiˈtsjaaⁿˈñeyoˈ. Ndoˈ ntyˈiaaˈndye joo nnˈaⁿ na tquiandye na tjacañoom ljeii cwentaaˈ quiooˈjndiiˈñeeⁿ cantaa oo luee. 	 و فرشته سوم از عقب این دو آمده، به آوازبلند می‌گوید: «اگر کسی وحش و صورت او راپرستش کند و نشان او را بر پیشانی یا دست خودپذیرد،


Tsaⁿˈñeeⁿ nntsoom ljoˈ catsaˈ. Jom cweˈ macˈeⁿyaaⁿ waaˈ tcayoomˈm Simón tsˈaⁿ na matseicato̱o̱ˈ ntjaⁿ. Nndyooˈ ˈndyoo ndaaluee waa waaˈ tsaⁿˈñeeⁿ. 	 که نزد دباغی شمعون نام که خانه‌اش به کناره دریا است، مهمان است. او به تو خواهد گفت که تو را چه باید کرد.


ndoˈ na luaaˈ, nleilˈueeˈñe Jesucristo joo na jnda̱ jlaˈjomndyoˈ ñˈeⁿñê na nntseijomnaˈ joonaˈ chaˈcwijom cwii ntjom na cwiweˈ na cantyja ˈnaaⁿ joonaˈ nntseitˈmaaⁿˈñenaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و پر شوید از میوه عدالت که بوسیله عیسی مسیح برای تمجید و حمدخداست.


Quia ljoˈcheⁿ jlaˈno̱o̱ⁿˈâ na nchii cantyja ˈnaaⁿˈ ndaaljoˈ na cwiluii tyooˈ na calˈaayâ cwenta, sa̱a̱ tañeˈquiandyô̱ cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoom na cwitˈmo̱o̱ⁿ nnˈaⁿ fariseos ñequio nnˈaⁿ saduceos. 	 آنگاه دریافتند که نه از خمیرمایه نان بلکه از تعلیم فریسیان وصدوقیان حکم به احتیاط فرموده است.


Jnda̱ na tso Jesús ñˈoomwaaˈ, tyolaˈncjooˈndye nnˈaⁿ judíosˈñeeⁿ ñˈoom na tsoom: “Ja cwiluiindyo̱ tyooˈ na jnaaⁿya cañoomˈluee.” 	 پس یهودیان درباره او همهمه کردند زیراگفته بود: «من هستم آن نانی که از آسمان نازل شد.»


Quia joˈ mantyja jñom Jesús nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê na cuo̱na tsˈom wˈaandaa, cˈooñetina, nncwitˈiooˈna xndyaaˈ ndaaluee na nlquiena tsjoom Betsaida. Jom nljooˈñetyeeⁿ yocheⁿ na majñoom nnˈaⁿ na jndyendye. 	 فی الفور شاگردان خود را الحاح فرمود که به کشتی سوار شده، پیش از او به بیت صیدا عبورکنند تا خود آن جماعت را مرخص فرماید.


Nqueⁿ na matsa̱ˈntjoom tsoom: “Luaa ñˈoom na nlqua̱a̱ⁿxco̱ ñˈeⁿ nnˈaⁿ Israel jnda̱ na tjacaa jndye ntyu. Nlqua̱a̱ⁿya ñˈoom na matsa̱ˈntjomnaˈ quiiˈ nˈomna, ndoˈ nntseiljeiya joonaˈ naquiiˈ nqueⁿna.” 	 «این است آن عهدی که بعد از آن ایام باایشان خواهم بست، خداوند می‌گوید احکام خود را در دلهای ایشان خواهم نهاد و بر ذهن ایشان مرقوم خواهم داشت،


Tso no̱o̱ⁿ: —Ja maxjeⁿ mˈaaⁿya najndyee cwii tjo̱o̱cheⁿ na nncuaa tsjoomnancue ndoˈ jo̱mˈaaⁿtya̱ya meiiⁿ na tacuaanaˈ. Cwa, catseiljeiˈtcuundyuˈ cantyja na mantyˈiaˈ njomˈ. Catsaˈ libro, ndoˈ catseicwanomˈ juunaˈ ndyuaa Asia ntquieeˈ tsjoom na mˈaⁿ ntmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ. Cjaanaˈ tsjoom Éfeso, Esmirna, Pérgamo, Tiatira, Sardis, Filadelfia, ñequio Laodicea. 	 که می‌گفت: «من الف و یاو اول و آخر هستم. آنچه می‌بینی در کتابی بنویس و آن را به هفت کلیسایی که در آسیاهستند، یعنی به افسس و اسمیرنا و پرغامس وطیاتیرا و ساردس و فیلادلفیه و لائودکیه بفرست.»


Tyˈo̱o̱tsˈom cwiluiiñê Espíritu. Joˈ chii joo nnˈaⁿ na ñeˈcalaˈtˈmaaⁿˈndye jom, macaⁿnaˈ na cˈomna nacje ˈnaaⁿˈ Espíritu Santo, ndoˈ ñequio na mayoona. 	 خدا روح است و هر‌که او را پرستش کند می‌باید به روح و راستی بپرستد.»


Ñˈoom na mayuuˈcheⁿ matsjo̱o̱ nda̱a̱ˈyoˈ, ˈñeeⁿ juu tsˈaⁿ na matseiyuˈ ñˈeⁿndyo̱, mañejoo tsˈiaaⁿ na matsˈaa nntsˈaaⁿ. Hasta jndaticheⁿ tsˈiaaⁿ nntsˈaaⁿ, ncˈe na majo̱ na mˈaaⁿ Tsotya̱ya. 	 آمین آمین به شمامی گویم هر‌که به من ایمان آرد، کارهایی را که من می‌کنم او نیز خواهد کرد و بزرگتر از اینها نیزخواهد کرد، زیرا که من نزد پدر می‌روم.


ˈO manquiujndaaˈndyoˈ quia mañequiaañe tsˈaⁿ na nndiˈntjomtyeeⁿ nnom cwiicheⁿ na nntseicana̱a̱ⁿ ljoˈ na matsa̱ˈntjom, cwiluiiñe tsaⁿˈñeeⁿ tsˈaⁿ na tyeⁿ mandiˈntjom nnom patrom ˈnaaⁿˈ ndoˈ jndeiˈnaˈ na catseicana̱a̱ⁿ ljoˈ na matsa̱ˈntjom tsaⁿˈñeeⁿ. Joˈ chii xeⁿ mandiˈntjom tsˈaⁿ nnom jnaⁿ, wjaanˈomnaˈ juu na nntsuuñe, oo aa nntseicana̱a̱ⁿ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, na cantyja ˈnaaⁿˈ joˈ nncˈoom chaˈxjeⁿ na maˈmo̱ⁿnaˈ. 	 آیانمی دانید که اگر خویشتن را به بندگی کسی تسلیم کرده، او را اطاعت نمایید، شما آنکس را که او رااطاعت می‌کنید بنده هستید، خواه گناه را برای مرگ، خواه اطاعت را برای عدالت.


Ncˈe na nntuˈxeⁿndye nnˈaⁿ, joˈ chii cwijooˈ nˈo̱o̱ⁿyâ na quiandye nnˈaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ. Nquii Tyˈo̱o̱tsˈom ntyjiijndaaˈñê chiuu nˈo̱o̱ⁿyâ ndoˈ ntyjaaˈ nˈo̱o̱ⁿyâ na mati ˈo. 	 پس چون ترس خدا را دانسته‌ایم، مردم رادعوت می‌کنیم. اما به خدا ظاهر شده‌ایم و امیدوارم به ضمایر شما هم ظاهر خواهیم شد.


Pablo tquiaaⁿ na xmaⁿndye naⁿˈñeeⁿ. Jnda̱ chii tcuu tcuu tyotseineiiⁿ chaˈtso na tyoteijndeii Tyˈo̱o̱tsˈom jom tsˈiaaⁿ na tyochˈeeⁿ quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ na nchii judíos. 	 پس ایشان را سلام کرده، آنچه خدا بوسیله خدمت او در میان امت‌ها به عمل آورده بود، مفصلا گفت.


Jnda̱ na tjacjoona na tcwaˈna, quia joˈ tyotioomna canchuu lqueeⁿ trigo tsˈom ndaaluee cha nntseixjeeⁿˈñenaˈ na jaaˈ wˈaandaa. 	 چون از غذاسیر شدند، گندم را به دریا ریخته، کشتی را سبک کردند.


Ee meiⁿquia tsˈaⁿ na macwjiˈyuuˈñe na Jesús cwiluiiñê Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom, mˈaaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom quiiˈ tsˈom ndoˈ tseixmaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ. 	 هرکه اقرار می‌کندکه عیسی پسر خداست، خدا در وی ساکن است واو در خدا.


Ndoˈ cweˈ ncˈe na ticˈoowintyjeeˈna na cwitaˈxˈeena ñˈoomwaaˈ nnoom, teintyjeeˈyuñê. Matsoom nda̱a̱na: —ˈÑeeⁿ cwiindyoˈ ˈo na tjaa jnaⁿ tseixmaⁿ, juu cjuˈjndyee tsjo̱ˈ nacjooˈ yuscumˈaaⁿˈ. 	 و چون در سوال کردن الحاح می‌نمودند، راست شده، بدیشان گفت: «هر‌که از شما گناه ندارد اول بر او سنگ اندازد.»


Cwii ndyee ndiiˈ seineiⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. Jnda̱ chii chaˈwaa juunaˈ tjalcweˈnndaˈnaˈ cañoomˈluee. 	 این سه کرت واقع شد که همه باز به سوی آسمان بالا برده شد.


Matsoom: —Luaa matseiˈno̱ⁿˈa ˈo re, xeⁿ nntsaatya̱a̱ya nntjo̱o̱ⁿya nata̱ˈ, ndoˈ tˈmaⁿ nntsuundyo̱. Nchii macanda̱ canchuu ñequio wˈaandaa, sa̱a̱ mati ncjo̱o̱ya nncwja̱a̱ya. 	 پولس ایشان را نصیحت کرده، گفت: «ای مردمان، می‌بینم که در این سفر ضرر و خسران بسیار پیدا خواهد شد، نه فقط بار و کشتی را بلکه جانهای ما را نیز.»


Tintsuuˈ nˈomˈyoˈ na juu na meiⁿndooˈntyˈiaañe Ta Jesús, luaaˈ tseixmaaⁿ cha wanaaⁿ na nluiˈnˈmaaⁿndye nnˈaⁿ. Mati tiˈnnˈaaⁿya Pablo na jeeⁿ jnda nquiuuya, luaaˈ waa ñˈoom na seiljeiⁿ na seicwanoom nda̱a̱ˈyoˈ chaˈxjeⁿ na matseijndo̱ˈ Tyˈo̱o̱tsˈom tsˈoom. 	 و تحمل خداوند ما را نجات بدانید، چنانکه برادر حبیب ماپولس نیز برحسب حکمتی که به وی داده شد، به شما نوشت.


ˈO nnˈaⁿya na cwilaˈyuˈyoˈ na jeeⁿ wiˈ tsˈo̱o̱ⁿya, jeˈ cwiluiindyo̱ ntseinda Tyˈo̱o̱tsˈom. Ndoˈ meiiⁿ na ticalaˈno̱o̱ⁿˈa jeˈ chiuu mmaaⁿˈa nnda̱nquia sa̱a̱ cwilaˈno̱o̱ⁿˈa quia na nleitquiooˈñenndaˈ Jesucristo, nlaxmaaⁿya chaˈxjeⁿ nqueⁿ, ee nntyˈiaa nda̱a̱ya jom chaˈxjeⁿ waaⁿ. 	 ای حبیبان، الان فرزندان خدا هستیم و هنوز ظاهر نشده است آنچه خواهیم بود؛ لکن می‌دانیم که چون او ظاهر شود، مانند او خواهیم بود زیرا او را چنانکه هست خواهیم دید.


Jeeⁿ lˈue tsjaaⁿˈ sa̱a̱ xeⁿ jnda̱ jluiˈ na chjeⁿˈnaˈ, tjaa yuu cwii nlˈue juunaˈ. Joˈ chii ˈo cˈomˈyoˈ chaˈna tsjaaⁿˈ na xocaluiˈ na chjeⁿˈnaˈ quia joˈ ñenquiiˈcheⁿ nleilˈuendyoˈ quiiˈntaaⁿ ncˈiaˈyoˈ ndoˈ tjoomˈ ñˈoom nncˈomˈyoˈ ñˈeⁿndyena. 	 نمک نیکو است، لیکن هر گاه نمک فاسد گردد به چه چیز آن را اصلاح می‌کنید؟ پس در خود نمک بدارید و با یکدیگرصلح نمایید.»


Meiⁿyuucheⁿ na cwiquiena, cwilaˈndaaˈna nˈom nnˈaⁿ, ndoˈ cweˈ ncˈe jnaaⁿ joona macoˈwiˈnaˈ naⁿˈñeeⁿ. 	 هلاکت و پریشانی در طریقهای ایشان است،


Sa̱a̱ tˈo̱ Jesús nnom, tsoom: —Ja tijoom catsˈaa chaˈna matsuˈ luaaˈ ee mati waa cwiicheⁿ ljeii ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na matsonaˈ: “Tintsaˈ xjeⁿ Ta Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaˈ.” 	 عیسی در جواب وی گفت که «گفته شده است، خداوند خدای خود را تجربه مکن.»


Ndoˈ Pedro, majuu tsjomˈñeeⁿ na nneiⁿncoo nncwjiˈ Herodes jom jo nda̱a̱ nnˈaⁿ, watsom quiiˈntaaⁿ we sondaro na chuˈtyeⁿñê we lˈuaancjo. Ndoˈ ntˈom sondaro mˈaⁿ ˈndyootsˈa na cwilˈa cwenta. 	 و در شبی که هیرودیس قصد بیرون آوردن وی داشت، پطرس به دو زنجیر بسته، درمیان دو سپاهی خفته بود و کشیکچیان نزد درزندان را نگاهبانی می‌کردند.


Quia joˈ tjameintyjeeˈ Pablo quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ yuu cwiwijndaaˈ ñˈoom. Tsoom: —ˈO re nnˈaⁿ tsjoom Atenas, ndiocheⁿ na mantyˈiaya, jnda̱ ljeiya na ˈo jeeⁿ cwilaˈtˈmaaⁿˈndyoˈ. 	 پس پولس در وسط کوه مریخ ایستاده، گفت: «ای مردان اطینا، شما را از هر جهت بسیاردیندار یافته‌ام،


Ndoˈ queⁿˈ cwenta, mati nomnnˈaⁿˈ Elisabet meiiⁿ na jnda̱ tquieñê majndeiiñê cwii tyochjoo. Jeˈ chiˈ na jnda̱ yom na jndeiiñê. Ndoˈ jom tsˈaⁿ na cwilue nnˈaⁿ na tileicˈoom jnda. 	 و اینک الیصابات از خویشان تونیز در‌پیری به پسری حامله شده و این ماه ششم است، مر او را که نازاد می‌خواندند.


Quia joˈ tuo̱nndaˈ Jesús tsˈom wˈaandaa ñequio nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê. Teiˈtyˈiooˈna ndaaluee. Mana tquiena tsjoom yuu na macˈeⁿ Jesús. 	 پس به کشتی سوار شده، عبور کرد و به شهر خویش آمد.


Lˈuutya̱a̱yâ: —Juu ñˈoomwaaˈ na chjootindyo na tsoom, ¿ljoˈ ñeˈcaˈmo̱ⁿnaˈ? Ticalaˈno̱o̱ⁿˈâ ñˈoom na matseineiiⁿ. 	 پس گفتند: «چه چیز است این اندکی که می‌گوید؟ نمی دانیم چه می‌گوید.»


Tjawijndeii tyochjoo Juan. Tjawijndo̱ˈ tsˈoom cantyja najndeii na matseixmaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. Ndoˈ quia na tueˈntyjo̱ na tsaⁿsˈa jom, tyomˈaaⁿ jo ndoˈ yuu tjaa nnˈaⁿ cˈoom hasta xjeⁿ na seicaˈmo̱ⁿñê nda̱a̱ nnˈaⁿ Israel. 	 پس طفل نمو کرده، در روح قوی می‌گشت. و تا روز ظهور خود برای اسرائیل، دربیابان بسر می‌برد.


Joˈ chii xeⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ na macwaˈa cwii nnom nantquie na cwiwilˈueeˈndye nnˈaⁿ na cwilaˈtˈmaaⁿˈndye cwii na cweˈ nnˈaⁿ lˈa, xeⁿ jnaaⁿˈ joˈ matseitjo̱o̱ñe cwii nnˈaⁿya na matseiyuˈ, quia joˈ tajom cwinlcwaaˈnndaˈa juunaˈ cha tintseilcweˈtyaˈna juu nnˈaⁿya. 	 بنابراین، اگرخوراک باعث لغزش برادر من باشد، تا به ابدگوشت نخواهم خورد تا برادر خود را لغزش ندهم.


Quia joˈ ntyˈiaaⁿˈaⁿ nda̱a̱na ee seitioom waa na nñequiana na nncoˈñoom. 	 پس بر ایشان نظرافکنده، منتظر بود که از ایشان چیزی بگیرد.


Quia joˈ tso Zacarías nnom ángel: —¿Chiuu nntsˈaayuunaˈ na luaaˈ nluii? Ee ja luaa jnda̱ tquiendyo̱ ndoˈ mati scuya jnda̱ tquieñê. 	 زکریا به فرشته گفت: «این را چگونه بدانم وحال آنکه من پیر هستم و زوجه‌ام دیرینه سال است؟»


Ndoˈ xeⁿ wjaañˈoomnaˈ ˈu na matseiˈtjo̱o̱ndyuˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom jnaaⁿˈ cwii xˈeˈ, catsaˈ xjeⁿ chaˈcwijom na catyjeeˈ juunaˈ cha tintseiˈtjo̱o̱ndyuˈtiˈ. Ee yati nntseixmaⁿˈ na ticantycwii na nncwandoˈ meiiⁿ chaˈcwijom ticanda̱a̱ˈ we ncˈeˈ nchiiti na canda̱a̱ˈndyuˈ ndoˈ nncjuˈnaˈ ˈu quiiˈ bˈio yuu na tijoom canduuˈ chom. 	 و هرگاه پایت تو رابلغزاند، قطعش کن زیرا تو را مفیدتر است که لنگ داخل حیات شوی از آنکه با دو پا به جهنم افکنده شوی، در آتشی که خاموشی نپذیرد؛


Ncuee na ñejndyowa jndye ndiiˈ ndoˈ jndye nnom ñˈoom teilˈueeˈñe Tyˈo̱o̱tsˈom na tyotseineiiⁿ nda̱a̱ weloo welooya ñequio ñˈoom ndyuee profetas na tyolaˈneiⁿna chiuu na quia nluii. 	 خدا که در زمان سلف به اقسام متعدد و طریق های مختلف بوساطت انبیا به پدران ما تکلم نمود،


Ndyee ndyueelˈa niom jo ndoˈ na macaluiˈ ñeˈquioomˈ, ndyee ndyuelˈa niom jo ndoˈ na mˈaⁿ cancjuu ntquieeˈ, ndoˈ jo ndoˈ na mˈaaⁿ caxjuu tsoomˈnaaⁿ, ndoˈ cantyja na majaacue ñeˈquioomˈ. 	 از مشرق سه دروازه و از شمال سه دروازه و از جنوب سه دروازه و از مغرب سه دروازه.


Seitsˈoomñê joona tsˈom jndaa Jordán jnda̱ na lcweˈ nˈomna jnaaⁿna. 	 و به گناهان خود اعتراف کرده، در اردن از وی تعمیدمی یافتند.


Mati jndyendye nnˈaⁿ sa̱ˈntjoom na caluiˈ jndyetia naquiiˈ nˈom. Tyolaˈxuaa jndyetiaˈñeeⁿ, tyolue: —ˈU cwiluiindyuˈ Jnda nquii Ta Tyˈo̱o̱tsˈom. Sa̱a̱ jom seitiaaⁿˈaⁿ jndyetia, tinquiaaⁿ na nlaˈneiⁿ, ee manquiuna na jom cwiluiiñê Cristo. 	 و دیوها نیز از بسیاری بیرون می‌رفتند و صیحه زنان می‌گفتند که «تو مسیح پسرخدا هستی.» ولی ایشان را قدغن کرده، نگذاشت که حرف زنند، زیرا که دانستند او مسیح است.


Nntsˈaanaˈ na wjaaquieeˈ cwii tsˈaⁿ yuu na cwitjomndyoˈ na ndiiˈ tseixˈii sˈom cajaⁿ tsˈo̱ ndoˈ cwee liaa na ya. Ndoˈ mati wjaaquieeˈ cwii tsˈaⁿ na cwee liaa na cwantindyo, 	 زیرا اگر به کنیسه شما شخصی با انگشتری زرین و لباس نفیس داخل شود و فقیری نیز باپوشاک ناپاک درآید،


Nnˈaⁿ na cwiluiindye tmaaⁿˈ nnˈaⁿ fariseos tyondyena na majndyendyeti nnˈaⁿ teitsˈoomndye cantyja ˈnaaⁿˈ Jesús, nchiiti cantyja ˈnaaⁿˈ Juan. 	 و چون خداوند دانست که فریسیان مطلع شده‌اند که عیسی بیشتر از یحیی شاگردپیدا کرده، تعمید می‌دهد،


Ndoˈ squia̱a̱yâ cwii joo na jndyunaˈ Getsemaní. Tsoom nda̱a̱yâ: —Cwindyuaandyoˈ ñjaaⁿñe yocheⁿ na jo̱ luaaˈ na nntseina̱ⁿya nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 آنگاه عیسی با ایشان به موضعی که مسمی به جتسیمانی بود رسیده، به شاگردان خود گفت: «در اینجا بنشینید تا من رفته، در آنجا دعا کنم.»


Tueeˈna ˈnaⁿ na nntyˈiaana cwanti njoom naquiiˈ ndaatioo ndoˈ jliuna njoom chaˈna ntquiuu ncˈaa. Tyˈetyˈetina chii jliuna njoom chaˈna quinˈoom ncˈaa. 	 پس پیمایش کرده، بیست قامت یافتند. وقدری پیشتر رفته، باز پیمایش کرده، پانزده قامت یافتند.


Ndoˈ quiiˈntaaⁿ chaˈtso nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ tjaaˈnaⁿ ˈñeeⁿ cˈoom na matseitjo̱o̱naˈ juu ee nnˈaⁿ na niom ndyuaa ndoˈ niom lˈaa tyonda̱a̱na joonaˈ ndoˈ cantyjati sˈom na toˈñoomna na nda̱a̱na joonaˈ tquioñˈomna. 	 زیرا هیچ‌کس از آن گروه محتاج نبود زیرا هر‌که صاحب زمین یا خانه بود، آنها را فروختند و قیمت مبیعات را آورده،


Toˈñoom ntyooˈñeeⁿ ñequio calcaa ndoˈ tquiaaⁿ na quianlˈuaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cantyja ˈnaaⁿnaˈ. Jnda̱ joˈ tyjeeⁿ ndoˈ tquiaaⁿ joonaˈ nda̱a̱yâ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈeⁿñê. Ndoˈ jâ tˈo̱o̱ⁿyâ joonaˈ nda̱a̱ chaˈtsondye nnˈaⁿ. 	 و آن هفت نان و ماهیان را گرفته، شکر نمود و پاره کرده، به شاگردان خود داد وشاگردان به آن جماعت.


Jnda̱ na ntyˈiaaˈ Ta Jesús yuscuˈñeeⁿ tioo na jeeⁿ wiˈ tsˈoom juu. Tsoom nnom: —Tantyˈiooˈ. 	 چون خداوند او را دید، دلش بر اوبسوخت و به وی گفت: «گریان مباش.»


Tso Jesús nnoom: —ˈU Judas, ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee, ¿aa maˈtiooˈ cwenta ja luee nnˈaⁿ ñequio na maˈuaˈ ntsmaaⁿˈa? 	 و عیسی بدو گفت: «ای یهودا آیا به بوسه پسر انسان را تسلیم می‌کنی؟»


Ndoˈ cweˈ ncˈe na cwiluiindyoˈ cwentaaˈ nquii Ta Jesús, joˈ chii catueˈndyoˈcjeˈyoˈ nda̱a̱ chaˈtso nnˈaⁿ na mˈaⁿ nˈiaaⁿ. Najndyee nnom nquii tsaⁿmaⁿtsˈiaaⁿtˈmaⁿ, 	 لهذا هر منصب بشری را بخاطر خداونداطاعت کنید، خواه پادشاه را که فوق همه است،


Cjooˈ liaⁿˈaⁿ ndoˈ cjooˈ tcweeⁿˈeⁿ jnda̱ teiljeii xueⁿˈeⁿ na matsonaˈ: “Ja cwiluiindyo̱ na matsa̱ˈntjo̱ⁿya chaˈtsondye nnˈaⁿ na cwitsa̱ˈntjom. Ja tˈmaⁿ cwiluiindyo̱ jo nda̱a̱ chaˈtso nnˈaⁿ na cwiluiitˈmaⁿndye.” 	 و بر لباس وران او نامی مرقوم است یعنی «پادشاه پادشاهان ورب‌الارباب».


Joˈ chii matseijndo̱ˈa nˈomˈyoˈ na calˈueeˈndyoˈ naya na mˈaaⁿya na matseijomnaˈ juunaˈ chaˈna sˈom cajaⁿ na cajndati, quia joˈ nncˈomˈyoˈ na mayuuˈcheⁿ na tyandyoˈ jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. Ndoˈ calˈueendyoˈ liaa canchiiˈ na mˈaaⁿya na nlcweeˈyoˈ, quia joˈ nntseicuˈnaˈ na jnaaⁿˈyoˈ na mˈaⁿˈyoˈ na ñecantseiˈndyoˈ. Ndoˈ calˈueeˈndyoˈ ncheⁿˈ nasei na nncˈoocue nˈomnda̱a̱ˈyoˈ quia joˈ nleitquiooˈyoˈ na nlaˈno̱ⁿˈyoˈ chiuu waa cantyja na mˈaⁿˈyoˈ. 	 تو رانصیحت می‌کنم که زر مصفای به آتش را از من بخری تا دولتمند شوی، و رخت سفید را تاپوشانیده شوی و ننگ عریانی تو ظاهر نشود وسرمه را تا به چشمان خود کشیده بینایی یابی.


Quia joˈ tcoˈnaˈ no̱o̱ⁿ na ntyˈiaya cantyja na tˈmo̱ⁿ Espíritu Santo. Tjañˈoom ángelˈñeeⁿ ja yuu waa cwii sjo̱ tˈmaⁿ na ndye. Joˈ joˈ tˈmo̱ⁿ no̱o̱ⁿ tsjoom tˈmaⁿ Jerusalén, tsjoom na ljuˈ cwiluiiñenaˈ. Jnaⁿnaˈ cañoomˈluee na mˈaaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom, jndyocuenaˈ. 	 آنگاه مرا در روح، به کوهی بزرگ بلند برد و شهر مقدس اورشلیم را به من نمود که از آسمان از جانب خدا نازل می‌شود،


Quia joˈ teiˈtyˈio̱o̱nndaaˈâ jndaa Jordán ñˈeⁿ Jesús yuu ñetˈoomjndyee Juan na tyotseitsˈoomñê nnˈaⁿ. Ndoˈ majndye xuee ñetˈo̱o̱ⁿyâ joˈ joˈ ñˈeⁿ Jesús. 	 و باز به آن طرف اردن، جایی که اول یحیی تعمید می‌داد، رفت و در آنجا توقف نمود.


Ndoˈ joo nnˈaⁿ na tyomeindooˈ Zacarías, jeeⁿ tyomˈaaⁿˈ nˈomna chiuu waa na jeeⁿ yo tjaqueⁿˈeⁿ naquiiˈ watsˈom tˈmaⁿ. 	 و جماعت منتظر زکریامی بودند و از طول توقف او در قدس متعجب شدند.


Tjaaⁿ ñequio María, tsaⁿ na waa ñomca ñˈeⁿñê na nleiljeii ncueena. Ndoˈ juu majndeiiñe, jnda̱ teinndyooˈ na nntseincuii. 	 تا نام او بامریم که نامزد او بود و نزدیک به زاییدن بود، ثبت گردد.


Ndoˈ wˈaa yuu na nntsquieˈyoˈ, joˈ caljooˈndyoˈ. Nchii cweˈ cwii ndoˈ cwii wˈaa nncˈomˈyoˈ. Cwaˈyoˈ ndoˈ cweˈyoˈ nantquie na nñeˈquiana nda̱a̱ˈyoˈ. Ee tsaⁿntjom maxjeⁿ tseixmaaⁿ na coˈñoom na mawantjoom. 	 و در آن خانه توقف نمایید و از آنچه دارند بخورید و بیاشامید، زیرا که مزدور مستحق اجرت خود است و از خانه به خانه نقل مکنید.


Jndye xuee nioom tyotsaayâ. Ncˈuaaˈ chii saacatsquia̱a̱yâ ndyeyu yuu na waa tsjoom Gnido. Ndoˈ na taleicanda̱a̱ nntsaandyeyuuyâ na ndicwaⁿ maquiˈcaljoo jndye sta wˈaandaa, joˈ chii saanquiandyô̱ teiˈno̱o̱ⁿyâ ndyuaa Salmón, saawiˈno̱o̱ⁿyâ nacjeeˈ ndyuaaxeⁿncwe Creta. 	 و چند روز به آهستگی رفته، به قنیدس به مشقت رسیدیم و چون باد مخالف مامی بود، در زیر کریت نزدیک سلمونی راندیم،


Majuu Caifásˈñeeⁿ jnda̱ seijno̱o̱ⁿˈo̱ⁿ nˈom ncˈiaaⁿˈaⁿ nnˈaⁿ judíosˈñeeⁿ na yaticheⁿ na cwii tsˈaⁿ cueˈ cwentaa chaˈtsondye joona. 	 و قیافا همان بود که به یهود اشاره کرده بود که «بهتر است یک شخص در راه قوم بمیرد.»


ñequio lcoom na ñjoomna. Ndoˈ manda̱ liaa na cweeˈna na cwiˈoona. 	 بلکه موزه‌ای در پا کنید ودو قبا در بر نکنید.»


Sala jnda Cainán, Cainán jnda Arfaxad, Arfaxad jnda Sem, Sem jnda Noé, Noé jnda Lamec, 	 ابن قینان، بن ارفکشاد، بن سام، بن نوح، بن لامک،


Cantyja ˈnaaⁿˈ ljeii na tqueⁿ Moisés xocaluiˈnˈmaaⁿñe tsˈaⁿ. Sa̱a̱ cantyja ˈnaaⁿˈ Jesús meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na nntseiyuˈ ñˈeⁿñê nluiˈnˈmaaⁿñe. 	 و به وسیله او هر‌که ایمان آورد، عادل شمرده می‌شود، از هر چیزی که به شریعت موسی نتوانستید عادل شمرده شوید.


Ee xeⁿ waa cwii na matsetyuiiˈa ndoˈ nda̱nquia matsˈaa xco̱ juunaˈ, mati matseijndaaˈñenaˈ na mayuuˈ waa jnaⁿya. 	 زیرا اگر باز بنا کنم آنچه راکه خراب ساختم، هرآینه ثابت می‌کنم که خود متعدی هستم.


Jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, ñˈoom na xcweti ndoˈ ljuˈ tseixmaⁿ na cwilaˈyuuˈa, luaa matsonaˈ: Cateijndeii tsˈaⁿ ndyeñeeⁿˈ na jnda̱ tja̱ tyendyee, ndoˈ yolcu na jnda̱ ljondye na tja̱ sˈaa, cateijndeii tsˈaⁿ joona nawiˈ na cwitjoomna ndoˈ tintseiquiiˈñe ñequio natia na matseixmaⁿ tsjoomnancue. 	 پرستش صاف وبی عیب نزد خدا و پدر این است که یتیمان وبیوه‌زنان را در مصیبت ایشان تفقد کنند و خود رااز آلایش دنیا نگاه دارند.


Ndoˈ tsoom nda̱a̱na: —Mañequiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na ˈo calaˈno̱ⁿˈyoˈ ñˈoom na tyooliu nnˈaⁿ cantyja na matsa̱ˈntjoom. Sa̱a̱ nnˈaⁿ na tyoolaˈjomndye ñˈeⁿndyo̱, ñenquiiˈ ñˈoom tjañoomˈ matseina̱ⁿya nda̱a̱na. 	 به ایشان گفت: «به شما دانستن سر ملکوت خدا عطاشده، اما به آنانی که بیرونند، همه‌چیز به مثلهامی شود،


Ee xeⁿ ˈu na ntyjiˈ chiuu wanaaⁿ na nntsaˈ, mawacatyeⁿˈ cwii joo yuu na cwilaˈtˈmaaⁿˈndye nnˈaⁿ cwii na cweˈ nnˈaⁿ lˈa, ndoˈ cwii tsˈaⁿ na tityeⁿ na matseiyuˈ ntyˈiaaⁿˈaⁿ ˈu joˈ, nnda̱a̱ nntsˈaanaˈ na macheˈ na luaaˈ, nncˈomtˈmaaⁿˈñe tsˈoom na mati lcwaaⁿˈaⁿ ˈnaⁿ na cwilaˈtˈmaaⁿˈndye nnˈaⁿ tyˈo̱o̱ˈñeeⁿ. 	 زیرا اگرکسی تو را که صاحب علم هستی بیند که در بتکده نشسته‌ای، آیا ضمیر آن کس که ضعیف است به خوردن قربانی های بتها بنا نمی شود؟


Joˈ chii ˈo nnˈaⁿya, tilaˈxmaaⁿya ntseinda yuscu na ñejndiˈntjomtyeⁿ. Laxmaaⁿya ntseinda yuscu na mˈaaⁿ candyaañe. 	 خلاصه‌ای برادران، فرزندان کنیز نیستیم بلکه از زن آزادیم.


Waa ñˈoom na cwilue nnˈaⁿ: “Wanaaⁿ na nntsˈaa meiⁿljoˈcheⁿ na lˈue tsˈo̱o̱ⁿ”. Mayuuˈ na ljoˈ, sa̱a̱ tichaˈtso mateijndeiinaˈ tsˈaⁿ. Ñˈoom na mayuuˈ wanaaⁿ na nntsˈaa yuu na lˈue tsˈo̱o̱ⁿ sa̱a̱ ticatsonaˈ na cwii na matsˈaa nlqueⁿnaˈ xjeⁿ ˈnaaⁿˈnaˈ ja. 	 همه‌چیز برای من جایز است لکن هرچیزمفید نیست. همه‌چیز برای من رواست، لیکن نمی گذارم که چیزی بر من تسلط یابد.


Ee quia na jnda̱ tyjeeˈcañoom, nntsˈaaⁿ na nlcoˈtianaˈ nquiu nnˈaⁿ na laˈxmaⁿna jnaⁿ ndoˈ na calaˈno̱ⁿˈna na cˈomna cantyja na matyˈiomyanaˈ ndoˈ na nncuˈxeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom joona. 	 و چون او آید، جهان را بر گناه وعدالت و داوری ملزم خواهد نمود.


Teiqueⁿ Pedro ndoˈ ntyˈiaaⁿˈaⁿ na jo̱ntyjo̱ ja na candyaˈ tsˈom Jesús ja, ndoˈ maja na seintyjo̱ndyo̱ jo ndoˈ jñaaⁿ quia na tcwaaˈâ teijaaⁿˈñeeⁿ ñˈeⁿñê juu xjeⁿ na taxˈa̱ya ˈñom: “Ta, ¿ˈñeeⁿ juu tsˈaⁿ na nñequiaa cwenta ˈu?” 	 پطرس ملتفت شده، آن شاگردی که عیسی او را محبت می‌نمود دید که از عقب می‌آید؛ وهمان بود که بر سینه وی، وقت عشا تکیه می‌زد وگفت: «خداوندا کیست آن که تو را تسلیم می‌کند.»


Mantyjiiya chiuu waa na mˈaⁿˈyoˈ ndoˈ na majoˈto cwicˈeⁿˈyoˈ quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ na matsa̱ˈntjom tsaⁿjndii. Ntyjiiya na tyeⁿ cwileiˈñˈomˈyoˈ xueya ndoˈ tyootjeiˈndyoˈ cantyja na cwilaˈyuˈyoˈ ñˈeⁿndyo̱ meiiⁿ na xcwe quiiˈ tsjomˈyoˈ jlaˈcueeˈ nnˈaⁿ tiˈxˈiaaˈyoˈ Antipas. Jom ñequio na xcweeˈ tsˈoom tyocwjiˈyuuˈñê cantyja ˈnaⁿya nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwindyeˈntjom nnom tsaⁿjndii na maxjeⁿ macˈeⁿ joˈ joˈ. 	 اعمال و مسکن تو را می‌دانم که تخت شیطان در آنجاست و اسم مرا محکم داری و ایمان مراانکار ننمودی، نه هم در ایامی که انطیپاس شهیدامین من در میان شما در جایی که شیطان ساکن است کشته شد.


Ndoˈ ˈu jndaaya, nluiindyuˈ profeta cwentaaˈ nquii Tyˈo̱o̱tsˈom na mˈaaⁿ nandyeticheⁿ. Ee ˈu nncjaˈjndyeeˈ jo nnom Ta na nncwjiˈyuuˈndyuˈ cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ chaˈcwijom tsˈaⁿ na matseijndaaˈñe nato, cha mamˈaⁿcˈeendye nnˈaⁿ quia nncueeˈcañoom. 	 و تو‌ای طفل نبی حضرت اعلی خوانده خواهی شد، زیرا پیش روی خداوند خواهی خرامید، تا طرق او را مهیاسازی،


Ndoˈ tjatseilcwiiñenaˈ tsjo̱ˈluee chaˈna matseilcwiiñe cheⁿnquii tsuee mana teindyo̱o̱naˈ. Ndoˈ chaˈtso ntsjo̱ ñequio ndyuaaxeⁿncwe, teiˈndyo̱o̱naˈ. 	 و آسمان چون طوماری پیچیده شده، از جا برده شد و هرکوه و جزیره از مکان خود منتقل گشت.


Ñequio Cristo sˈaa Tyˈo̱o̱tsˈom chaˈtsoti na mˈaⁿ cañoomˈluee ñequio tsjoomnancue. Ntˈom ya cwintyˈiaanda̱a̱ya ndoˈ ñˈeeⁿˈ ntˈom na tileicantyˈiaaya, chaˈna cantyja na cwitsa̱ˈntjom ángeles, ndoˈ chaˈna joo na cwiluiitquiendye na nchii nnˈaⁿ joo. Ñˈeⁿ Cristo sˈaaⁿ chaˈtsoñˈeⁿ, cha catseitˈmaaⁿˈñenaˈ juu cantyja ˈnaaⁿ chaˈtso nmeiⁿˈ. 	 زیرا که در اوهمه‌چیز آفریده شد، آنچه در آسمان و آنچه برزمین است از چیزهای دیدنی و نادیدنی و تختهاو سلطنتها و ریاسات و قوات؛ همه بوسیله او وبرای او آفریده شد.


Naasón jnda Aminadab, Aminadab jnda Aram, Aram jnda Esrom, Esrom jnda Fares, Fares jnda Judá, 	 ابن عمیناداب، بن ارام، بن حصرون، بن فارص، بن یهودا،


Tso Jesús nda̱a̱na: —Quia na jño̱o̱ⁿya ˈo na saanquiaˈyoˈ ñˈoom ˈnaⁿya, tsjo̱o̱ na tîcatsañˈomˈyoˈ tsjo̱ˈñjeeⁿ, meiⁿ chetsjaˈ, meiⁿ lcoom, ¿aa waa na seitjo̱o̱naˈ ˈo? Jluena nnoom: —Meiⁿcwii tjaaˈnaⁿ. 	 و به ایشان گفت: «هنگامی که شما را بی‌کیسه و توشه‌دان و کفش فرستادم به هیچ‌چیز محتاج شدید؟» گفتند هیچ.


Ee macwjiiˈñe Tyˈo̱o̱tsˈom nnˈaⁿ cwentaaⁿˈaⁿ na tijndo̱ˈ nˈom cha catseijnaaⁿˈnaˈ nnˈaⁿ na ndooˈ nquiuna na jndo̱ˈ nˈom nquieena. Ndoˈ macwjiiˈñê cwentaaⁿˈaⁿ nnˈaⁿ na titˈmaⁿ cwiluiindye cha cantseijnaaⁿˈnaˈ nnˈaⁿ na waa na jnda̱ laˈxmaⁿ. 	 بلکه خدا جهال جهان را برگزید تا حکما را رسوا سازدو خدا ناتوانان عالم را برگزید تا توانایان را رسواسازد،


Nnˈaⁿ na tcwaˈ quia joˈ tueeˈ chaˈna ñequiee meiⁿ naⁿnom. Meiⁿ tîcatuˈnchondye naⁿlcu ñequio yocanchˈu. 	 و خورندگان، سوای زنان و اطفال چهار هزار مرد بودند.پس آن گروه را رخصت داد و به کشتی سوار شده، به حدود مجدل آمد.


Tjaaˈnaⁿ ˈñeeⁿ juu na nnda̱a̱ nntseicueeˈ ja na nchii ñˈoomya. Mannco̱tya̱ mañequiaandyo̱ na ljoˈ catjo̱ⁿ. Waa najndo̱ na cwiluiindyo̱ na catsˈaa na ljoˈ, ndoˈ mati waa na jndo̱ na nncwando̱ˈxco̱. Luaaˈ ñˈoom na sa̱ˈntjom Tsotya̱ya na catseixmaⁿya. 	 کسی آن را از من نمی گیرد، بلکه من خود آن را می‌نهم. قدرت دارم که آن را بنهم وقدرت دارم آن را باز گیرم. این حکم را از پدرخود یافتم.»


Ndoˈ nchii macanda̱ cweˈ joˈ. Quiiˈntaaⁿ jâ ñˈeⁿndyoˈ ˈo waa cwii tsueˈtsjoom na tjaa yuu cwintycwii na njoom, cha ˈñeeⁿ jâ na ñeˈcˈoo na mˈaⁿˈ ˈo, xocanda̱a̱ nncwinom. Ndoˈ meiⁿ nnˈaⁿ namˈaⁿ yuu joˈ xocanda̱a̱ nncwinom ntyjawaa.” 	 و علاوه بر این در میان ما و شماورطه عظیمی است، چنانچه آنانی که می‌خواهنداز اینجا به نزد شما عبور کنند، نمی توانند و نه نشینندگان آنجا نزد ما توانند گذشت.


Ndoˈ nlaˈcueeˈ nnˈaⁿ jom, sa̱a̱ xuee jnda̱ ndyee nñequiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na nncwandoˈxcoom na tueeⁿˈeⁿ. Quia na jndya̱a̱yâ na luaaˈ, sˈaanaˈ na jeeⁿ tia nquiuuyâ. 	 و او را خواهند کشت و درروز سوم خواهد برخاست.» پس بسیار محزون شدند.


Chaˈxjeⁿ na tsjo̱o̱ya njomˈ quia na jluiiˈa Macedonia na caljooˈndyuˈ Éfeso na catsa̱ˈntjomˈ ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ na ticatˈmo̱o̱ⁿna ñˈoom na tiyuuˈ, 	 چنانکه هنگامی که عازم مکادونیه بودم، به شما التماس نمودم که در افسس بمانی تا بعضی را امر کنی که تعلیمی دیگر ندهند،


Ee quia na jndiiya na matsuˈ na xmaⁿndyo̱, quia joˈ mantyjacheⁿ seijndeii yuˈndaa tsˈom tsiaya na neiiⁿˈeⁿ. 	 زیرا اینک چون آواز سلام تو گوش زدمن شد، بچه از خوشی در رحم من به حرکت آمد.


Ndoˈ Pedro tquiacheⁿ tquia tjantyjo̱o̱ⁿ. Macanda̱ tueeˈtyeeⁿ tachˈeeⁿˈ waaˈ tyee na cwiluiitquieñe. Joˈ joˈ tjacjom nacañoom nnˈaⁿ na cwindyeˈntjom watsˈom tˈmaⁿ. Tyotseiwiñê ˈndyoo chom. 	 و پطرس از دور در عقب او می‌آمد تا به خانه رئیس کهنه درآمده، با ملازمان بنشست ونزدیک آتش خود را گرم می‌نمود.


Joˈ chii catueˈndyoˈcjeˈyoˈ jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom cha nnaⁿndyoˈ ñequio tsaⁿjndii ndoˈ nleinoom ˈo. 	 پس خدا را اطاعت نمایید و با ابلیس مقاومت کنید تا از شما بگریزد.


Ee ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na teiljeii matsonaˈ na juu Cristo cwiluiiñê tsjaaⁿ David na jndyowicantyjooˈ. Ndoˈ mati jom tsˈaⁿ tsjoom chjoo Belén yuu na jnaⁿ David. 	 آیا کتاب نگفته است که از نسل داود و ازبیت لحم، دهی که داود در آن بود، مسیح ظاهر خواهد شد؟»


Ndoˈ nnˈaⁿ na jndye ñˈoomwaaˈ, tyolue: —¿Quia joˈ ˈñeeⁿ juu nnda̱a̱ nluiˈnˈmaaⁿñe? 	 اما شنوندگان گفتند: «پس که می‌تواندنجات یابد؟»


Tyootsuuˈ nˈo̱o̱ⁿyâ ˈo jo nnom nquii Tsotya̱a̱ya na jeeⁿ xcweeˈ nˈomˈyoˈ na cwilaˈyuˈya nˈomˈyoˈ. Joˈ chii jndye tsˈiaaⁿ na ya cwileitquiooˈ na cwilˈaˈyoˈ. Ndoˈ jeeⁿ cwiqueⁿya nˈomˈyoˈ na cwiteiˈjndeiˈyoˈ ncˈiaaˈyoˈ ncˈe na wiˈ nˈomˈyoˈ joona. Ndoˈ tîcaˈndyeˈncˈuaaˈndyoˈ na wiˈ na cwitjomˈyoˈ ncˈe na ntyjaaˈ nˈomˈyoˈ Ta Jesucristo. 	 چون اعمال ایمان شما و محنت محبت و صبر امید شما را در خداوند ما عیسی مسیح در حضور خدا و پدر خود یاد می‌کنیم.


Sa̱a̱ teicantyja cwiindye joona, tsˈaⁿ na jndyu Gamaliel. Jom tsˈaⁿ tmaaⁿˈ fariseos ndoˈ maˈmo̱o̱ⁿ chiuu matsa̱ˈntjom ljeii na tqueⁿ Moisés, chaˈtsondye nnˈaⁿ ya ñˈoom nquiuna cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ. Teintyjeeⁿˈeⁿ ndoˈ sa̱ˈntjoom na caluiˈya apóstoles chˈeⁿ chjoowiˈ taⁿˈndyo. 	 اما شخصی فریسی، غمالائیل نام که مفتی و نزد تمامی خلق محترم بود، در مجلس برخاسته، فرمود تارسولان را ساعتی بیرون برند.


’Sa̱a̱ joo ntseinda Jacob, joˈ welooya na ñetˈom teiyo, jeeⁿ ta̱a̱ˈ nˈomna tyjeena José. Nda̱a̱na jom nda̱a̱ nnˈaⁿ na tyˈeñˈom jom ndyuaa Egipto. Sa̱a̱ Tyˈo̱o̱tsˈom tyomˈaaⁿ ñˈeⁿñê ndyuaaˈñeeⁿ. 	 «و پطریارخان به یوسف حسد برده، او را به مصر فروختند. اما خدا با وی می‌بود


Ndoˈ nchii macanda̱ luaaˈ waa na maˈmo̱ⁿnaˈ chiuu na maqueⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom nnˈaⁿ na ntseinaaⁿ. Ee we ntseinda Rebeca ñecwii tsotyena majuu Isaac na cwiluiiñe welooya. 	 و نه این فقط، بلکه رفقه �یز چون از یک شخص یعنی از پدر مااسحاق حامله شد،