Xuee na jnda̱ we na tuii na luaaˈ, ntyˈiaaˈ Juan na ndyowindyooˈ Jesús na mˈaaⁿ. Matsoom nda̱a̱ jâ na mˈaaⁿyâ ñˈeⁿñê joˈ joˈ: —Queⁿˈyoˈ cwenta, luaaˈ tsˈaⁿ na cwiluiiñe catsmaⁿ tsmeiⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na juu matseicanduuˈ jnaaⁿ nnˈaⁿ. 	 و در فردای آن روز یحیی عیسی را دید که به‌جانب او می‌آید. پس گفت: «اینک بره خدا که گناه جهان را برمی دارد!


Tso Simón Pedro nda̱a̱yâ: Jo̱cwjiiˈa catscaa. Lˈuuyâ nnoom: —Cwitsaayâ ñˈeⁿndyuˈ. Quia joˈ saayâ, tuo̱o̱yâ tsˈom wˈaandaa. Sa̱a̱ juu tsjomˈñeeⁿ meiⁿcwii catscaa tîcatjeiiˈâ. 	 شمعون پطرس به ایشان گفت: «می‌روم تا صید ماهی کنم.» به او گفتند: «مانیز باتو می‌آییم.» پس بیرون آمده، به کشتی سوارشدند و در آن شب چیزی نگرفتند.


Ndoˈ tsˈaⁿ na mˈaaⁿ jo jnda̱a̱, na machˈee tsˈiaaⁿ, ticjaalcweeⁿˈeⁿ na nncjaacachoom liaⁿˈaⁿ. 	 و هر‌که در مزرعه است، بجهت برداشتن رخت خود برنگردد.


Sa̱a̱ calaˈno̱ⁿˈyoˈ ñˈoom na nntsjo̱o̱. Tso Moisés na calˈaˈyoˈ costumbre yonom ndaˈyoˈ na ˈndaandye. Ndoˈ cwilaˈcanda̱a̱ˈndyoˈ ñˈoomˈñeeⁿ meiiⁿ xuee na cwitaˈjndya̱a̱ya. Sa̱a̱ nchii jom seicato̱o̱ⁿˈo̱ⁿ costumbreˈñeeⁿ. Nquiee weloo welooya jlaˈcato̱o̱ˈna juunaˈ. 	 موسی ختنه را به شما داد نه آنکه از موسی باشد بلکه از اجداد و در روز سبت مردم را ختنه می‌کنید.


Jnda̱ joˈ juu ángel na jnda̱ ndyee tjacuˈnquioom nawiˈ na ñjom waso ˈnaaⁿˈaⁿ nˈom candaa ñequio chaˈtso joo yuu na cwinaaⁿˈ ndaa. Ndoˈ seicwaqueⁿnaˈ joonaˈ niomˈ. 	 و سومین پیاله خود را در نهرها و چشمه های آب ریخت و خون شد.


Ndoˈ seiljeiⁿ cwii carta na ˈooñˈomna na mˈaaⁿ tsaⁿˈñeeⁿ. 	 و نامه‌ای بدین مضمون نوشت:


Ndoˈ na luaaˈ matsjo̱o̱, ¿aa nlaˈtiuutoˈyoˈ na tiwiˈ tsˈo̱o̱ⁿya ˈo? Mantyjiicheⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom na wiˈ tsˈo̱o̱ⁿya ˈo. 	 از چه سبب؟ آیا ازاینکه شما را دوست نمی دارم؟ خدا می‌داند!


Tso Jesús nnoom: —Aa ndiˈ, Pedro, njomˈ matsjo̱o̱, cwii tjo̱o̱cheⁿ na nntseixuaa caxtijndyo jeˈjeˈcheⁿ, sa̱a̱ ˈu xjeⁿˈñeeⁿ jnda̱ ndyee ndiiˈ macwjiˈndyuˈ na ticwajnaⁿˈ ja. 	 گفت: «تو را می‌گویم‌ای پطرس امروزخروس بانگ نزده باشد که سه مرتبه انکار خواهی کرد که مرا نمی شناسی.»


ndoˈ ncˈe na matseixmaaⁿ na ljoˈ, joˈ chii matseicueⁿˈeⁿ quiooˈ na mañequiaaⁿ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaa jnaaⁿˈaⁿ chaˈxjeⁿ mati cwentaa nnˈaⁿ tmaaⁿˈ na matseixmaaⁿ. 	 و به‌سبب این کمزوری، او را لازم است چنانکه برای قوم، همچنین برای خویشتن نیز قربانی برای گناهان بگذراند.


Sa̱a̱ jnda̱ na jndye nnˈaⁿ na cwilayuˈ na ljoˈ, tyˈeñˈomna jom Cesarea, ndoˈ joˈ joˈ jlaˈcwanomtina jom tsjoom Tarso. 	 چون برادران مطلع شدند، او را به قیصریه بردند و از آنجا به طرسوس روانه نمودند.


’Tjaaˈnaⁿ tsˈaⁿ na nnda̱a̱ na cweˈ nncjaaquieeˈto waaˈ tsˈaⁿ na jeeⁿ jndeii na nncwjiˈ ˈnaaⁿˈ tsaⁿˈñeeⁿ. Sa̱a̱ xeⁿ nntseityeⁿjñeeⁿ tsaⁿˈñeeⁿ quia ljoˈcheⁿ nnda̱a̱ nncwjiˈñˈeeⁿ ˈnaaⁿˈ. Maluaaˈ matseijomnaˈ ñˈeⁿndyo̱ ja quia macwjiiˈa naⁿjndii ñˈeⁿ jndyetia naquiiˈ nˈom nnˈaⁿ. 	 و هیچ‌کس نمی تواند به خانه مردزورآور درآمده، اسباب او را غارت نماید، جزآنکه اول آن زورآور را ببندد و بعد از آن خانه اورا تاراج می‌کند.


Sa̱a̱ tichaˈtsondye nnˈaⁿ cwilaˈno̱ⁿˈna na ljoˈ ee jnda̱ ljeiiˈnaˈ na cwilaˈtˈmaaⁿˈndyena cwii na cweˈ nnˈaⁿ lˈa, ndoˈ quia cwicwaˈna nantquieˈñeeⁿ, cwitjeiiˈna cwenta na cwilaˈtˈmaaⁿˈndyena juunaˈ. Ndoˈ ncˈe na tyoowijndo̱ˈ nˈomna cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoommeiⁿˈ, joˈ chii juu na mˈaaⁿˈ nˈomna tseixmaⁿnaˈ cwii na jnda̱ tˈaaˈnaˈ na cwajndii. 	 ولی همه را این معرفت نیست، زیرا بعضی تابه حال به اعتقاد اینکه بت هست، آن را چون قربانی بت می‌خورند و ضمیر ایشان چون ضعیف است نجس می‌شود.


Yocheⁿ na matseineiiⁿ na ljoˈ, jndyocue cwii nchquiu na seicata̱ˈnaˈ joona. Ndoˈ jeeⁿ nioom tyuena na tjaaˈñenaˈ joona naquiiˈ nchquiuˈñeeⁿ. 	 و این سخن هنوز بر زبانش می‌بود که ناگاه ابری پدیدار شده بر ایشان سایه افکند وچون داخل ابر می‌شدند، ترسان گردیدند.


Cwitsquia̱a̱ya joˈ joˈ cantyja ˈnaaⁿˈ nato xco. Juunaˈ mañequiaanaˈ na ticantycwii na wandoˈ tsˈaⁿ. Cristo seijndaaˈñê natowaaˈ quia na tjaaˈñe tsˈaⁿ lantsa tseiˈntsqueeⁿˈeⁿ. Na luaaˈ tjoom matseijomnaˈ chaˈcwijom quia na tˈiooˈ liaa tco na ñentyja yuu na tyowjaaquieeˈ tyee cuarto na macanda̱ na ljuˈticheⁿ. 	 ازطریق تازه و زنده که آن را بجهت ما از میان پرده یعنی جسم خود مهیا نموده است،


Luaa waa na maˈmo̱ⁿnaˈ nda̱a̱ya chiuu tseixmaⁿnaˈ na mˈaaⁿ tsˈaⁿ na wiˈ tsˈom xˈiaaˈ. Nquii Jesús tquiaañe cheⁿnqueⁿ na tueeⁿˈeⁿ cwentaaya. Ndoˈ na ljoˈ, juu na cwitando̱o̱ˈa laxmaaⁿya na nndya̱ˈntjo̱o̱ⁿya nda̱a̱ nnˈaaⁿya na cwilayuˈ. 	 از این امر محبت را دانسته‌ایم که او جان خود را در راه ما نهاد و ما باید جان خود را در راه برادران بنهیم.


Joˈ chii seintyjo̱ndyo̱ jo ndoˈ jndya Jesús, taxˈa̱ya nnoom, tsjo̱o̱: —Aa ndiˈ Ta, ¿ˈñeeⁿ cwii jâ na nntsˈaa na ljoˈ? 	 پس او در آغوش عیسی افتاده، بدوگفت: «خداوندا کدام است؟»


Ndoˈ ncˈe na tyotseiyuˈya tsˈom Moisés, jlueeⁿˈeⁿ ndyuaa Egipto, meiⁿ tinquiaⁿˈaⁿ na matseiwˈii tyo na matsa̱ˈntjom ndyuaaˈñeeⁿ jom, tîˈndiincˈuaaˈñê ee ntyˈiaaⁿˈaⁿ nquii na nñequiaa naya na nnaaⁿˈaⁿ. 	 به ایمان، مصررا ترک کرد و از غضب پادشاه نترسید زیرا که چون آن نادیده را بدید، استوار ماند.


Cwindoˈntyˈiaandyoˈ na nncueˈntyjo̱ xuee quia na nncwjeeˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Calˈaˈyoˈ chaˈtso na nnda̱a̱ nlˈaˈyoˈ cha nntseityuaaˈnaˈ na nncueeˈ xueeˈñeeⁿ. Quia joˈ nntyuiiˈ ljo̱ˈluee ñequio chom ndoˈ ˈnaⁿ na ñequio tuii tsjoomnancue nndiˈ joonaˈ ñequio ntsaachom. 	 و آمدن روز خدارا انتظار بکشید و آن را بشتابانید که در آن آسمانها سوخته شده، از هم متفرق خواهند شد وعناصر از حرارت گداخته خواهد گردید.


Sa̱a̱ xeⁿ ñequiiˈcheⁿ ncˈe na matseicanda̱a̱ˈñe tsˈaⁿ chiuu matsa̱ˈntjom ljeii na tqueⁿ Moisés cha nloñom na jnda̱ tso Tyˈo̱o̱tsˈom na nñequiaaⁿ quia joˈ tixocatsonaˈ na toˈñom tsˈaⁿ juunaˈ ncˈe ñˈoom na tsoom na nñequiaaⁿ sa̱a̱ ñˈoom na mayuuˈ cweˈ yu tquiaaⁿ ñˈoomˈñeeⁿ nnom Abraham. 	 زیرا اگر میراث از شریعت بودی، دیگر از وعده نبودی. لیکن خدا آن را به ابراهیم از وعده داد.


Ndoˈ chaˈxjeⁿ ntseinda we tsˈaⁿ laxmaⁿna mañecwii seiˈ ñequio niomˈ mati tyotseixmaⁿ Jesús seiˈ ñequio niomˈ chaˈxjeⁿ laxmaⁿ nnˈaⁿ cha cantyja na nncueeⁿˈeⁿ nnda̱a̱ nntseityueeⁿˈeⁿ najndeii na machˈee na cwiwje nnˈaⁿ, manquii tsaⁿjndii joˈ. 	 پس چون فرزندان در خون و جسم شراکت دارند، او نیز همچنان در این هر دو شریک شد تابوساطت موت، صاحب قدرت موت یعنی ابلیس را تباه سازد،


’Jndye nnˈaⁿ hasta ndiocheⁿ tsjoomnancue nncˈomna na jndoona ˈo ncˈe na mˈaⁿˈyoˈ cantyja ˈnaⁿya. Joˈ na nlaˈquioo nnˈaⁿ ˈo luee nnˈaⁿ na nntaˈwiˈna ˈo, ndoˈ nlaˈcwjeena ˈo. 	 آنگاه شما را به مصیبت سپرده، خواهند کشت و جمیع امت‌ها بجهت اسم من از شما نفرت کنند.


Jeˈ nncˈo̱ya ñˈoom na cwitaˈxeˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿ seii quiooˈ na cwilaˈcwjee nnˈaⁿ na cwilaˈtˈmaaⁿˈndyena ˈnaⁿ na cweˈ nnˈaⁿ lˈa. Ñˈoom na mayuuˈ na chaˈtsondyo̱ cwiluiindyo̱ nnˈaⁿ na jndo̱ˈ nˈo̱o̱ⁿya cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoomwaaˈ, ndoˈ juu joˈ wjanˈoomnaˈ jaa na cˈo̱o̱ⁿya na sˈandyo̱, lcundyo̱. Sa̱a̱ juu na mˈaaⁿya na jnda nquiuuya nnˈaⁿ, mateijndeiinaˈ na tsaanajnda̱a̱ya na cwilaˈyuuˈa. 	 اما درباره قربانی های بتها: می‌دانیم که همه علم داریم. علم باعث تکبر است، لکن محبت بنا می‌کند.


Ee waa ljeii na matseineiⁿnaˈ cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ. Matsonaˈ: Ja majño̱o̱ⁿñetya̱ya cwii moso ˈnaⁿya na wjaajndyee cantyja na nncjaˈ na wjaañˈoom ñˈoomya. Jom nncwjiˈyuuˈñê cantyja ˈnaⁿˈ cha nncˈomcˈeendye nnˈaⁿ quia na nncueˈcañoomˈ. 	 زیرا این است آنکه درباره وی مکتوب است، اینک من رسول خود را پیش روی تومی فرستم تا راه تو را پیش تو مهیا سازد.


Nmeiiⁿˈ jluena nnoom ee meiⁿ joona tîcalaˈyuˈna ñˈeⁿñê. 	 زیرا که برادرانش نیز به او ایمان نیاورده بودند.


Ndoˈ juu xjeⁿˈñeeⁿ mˈaaⁿya nacje ˈnaaⁿˈ Espíritu Santo. Quia joˈ ntyˈiaya na meintyjeeˈ cwii tio cañoomˈluee, wacatyeeⁿ cwii tsˈaⁿ nacjooˈ juunaˈ. 	 فی الفور در روح شدم و دیدم که تختی درآسمان قائم است و بر آن تخت‌نشیننده‌ای.


Sa̱a̱ tjaa na cochˈeenaˈ ja na ljoˈ catjo̱ⁿ meiⁿ ticajnda ntyjii meiiⁿ xeⁿ na nlacueeˈ nnˈaⁿ ja. Ñeˈcwii ntyjaaˈ tsˈo̱o̱ⁿya na ñequio na neiⁿya nntseicanda̱a̱ˈndyo̱ tsˈiaaⁿ na tquiaa Ta Jesús no̱o̱ⁿ na nncwjiˈyuuˈndyo̱ ñˈoom naya cantyja na wiˈ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom nnˈaⁿ. Ee joˈ na macwjiˈnˈmaaⁿñê nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ. 	 لیکن این چیزها را به هیچ می‌شمارم، بلکه جان خود را عزیز نمی دارم تادور خود را به خوشی به انجام رسانم و آن خدمتی را که از خداوند عیسی یافته‌ام که به بشارت فیض خدا شهادت دهم.


Ee na jnda̱ seitioom naquiiˈ tsˈoom: “Xeⁿ cweˈ na nnda̱a̱ nñequiuuˈa liaⁿˈaⁿ, quia joˈ nnˈmaⁿya.” 	 زیرا گفته بود: «اگرلباس وی را هم لمس کنم، هرآینه شفا یابم.»


Quia joˈ tso Jesús nda̱a̱na: —Tsjom jeˈ chaˈtsondyoˈ ˈo nntjeiˈndyoˈ ñˈeⁿndyo̱. Ee ljeii ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom matsonaˈ: “Nntseicua̱ˈa tsˈaⁿ na machˈee cwenta canmaⁿ, ndoˈ canmaⁿ ntsmeiiⁿˈeⁿ nntˈoomˈndyeyoˈ.” 	 عیسی ایشان را گفت: «همانا همه شما امشب در من لغزش خورید، زیرامکتوب است شبان را می‌زنم و گوسفندان پراکنده خواهند شد.


Joˈ na taxˈeeñê nda̱a̱ jâ nnˈaⁿ na canchooˈwe na tˈmaaⁿ na calaˈjomndyô̱ ñˈeⁿñê, matsoom: —Ndoˈ ˈo jeˈ ¿aa mati nnto̱ⁿˈndyoˈ ñˈeⁿndyo̱? 	 آنگاه عیسی به آن دوازده گفت: «آیا شمانیز می‌خواهید بروید؟»


Cantyja ˈnaaⁿˈnaˈ, ja cwiluiindyo̱ chaˈcwijom luañetquiee na seijndaaˈñe Tyˈo̱o̱tsˈom na maqua̱ⁿ tsiaⁿtsjo̱ˈ ndoˈ cwiicheⁿ tsˈaⁿ matseicanda̱a̱ˈñe wˈaa nacjooˈ juunaˈ. Sa̱a̱ cwii cwii tsˈaⁿ queⁿñe cwenta cantyja ˈnaaⁿˈ tsˈiaaⁿ na machˈee. 	 بحسب فیض خدا که به من عطا شد، چون معمار دانا بنیاد نهادم و دیگری بر آن عمارت می‌سازد؛ لکن هرکس با‌خبر باشد که چگونه عمارت می‌کند.


Joˈ chii Pablo ñˈeⁿ Bernabé jlaˈteincwiiˈna ncˈeeˈna chii tquiaa tsˈojnda̱a̱ na chuuˈ na tˈmo̱ⁿnaˈ na tisˈa lˈa nnˈaⁿ tsjoomˈñeeⁿ. Jnda̱ chii tyˈena tsjoom Iconio. 	 و ایشان خاک پایهای خود را بر ایشان افشانده، به ایقونیه آمدند.و شاگردان پر از خوشی و روح‌القدس گردیدند.


Ndoˈ mati ncˈe ñˈoom ˈndyoo Tyˈo̱o̱tsˈom, joo ljo̱ˈluee ñequio tyuaa na waa jeˈ, cwileiwenaˈ na lconaˈ juu xuee quia na nncuˈxeeⁿ nnˈaⁿ. Xjeⁿˈñeeⁿ nnˈaⁿ natia nnˈaⁿndye nntsuundye. 	 لکن آسمان و زمین الان به همان کلام برای آتش ذخیره شده و تا روز داوری و هلاکت، مردم بی‌دین نگاه داشته شده‌اند.


Joˈ chii Pablo ñˈeⁿ Bernabé majndye xuee ljooˈndyena tsjoomˈñeeⁿ. Ndoˈ ñequio na tˈmaⁿya nˈomna tyoñequiana ñˈoom cantyja ˈnaaⁿˈ naya na matseixmaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom ee nquiuna na ñˈeⁿñˈeeⁿ ñˈeⁿndyena. Ndoˈ jom tˈmo̱o̱ⁿ na mayuuˈ ñˈoom na tyoñequiana ee sˈaaⁿ na tyolˈana ˈnaaⁿ tˈmaⁿ na xocanda̱a̱ nntsˈaa na cweˈ najndeii nquii tsˈaⁿ meiⁿ xocatseiˈno̱ⁿˈ tsˈaⁿ chiuu tuiiyuu. 	 پس مدت مدیدی توقف نموده، به نام خداوندی که به کلام فیض خود شهادت می‌داد، به دلیری سخن می‌گفتند و او آیات و معجزات عطا می‌کرد که ازدست ایشان ظاهر شود.


Ndoˈ ntyˈiaaˈ Pedro ñequio Juan jom. Tso Pedro nnoom: —Aa re sa, cantyˈiaˈ nda̱a̱yâ. 	 اما پطرس با یوحنا بر وی نیک نگریسته، گفت: «به ما بنگر.»


Tˈo̱o̱ⁿ no̱o̱ⁿ, tsoom: —Majuu tsˈaⁿ na nnom nñequiaya cwii taⁿˈ tyooˈ xjeⁿ na jnda̱ seicandaˈa juunaˈ. Ndoˈ quia na jnda̱ seicanaⁿˈaⁿ tyooˈñeeⁿ tquiaaⁿ juunaˈ nnom Judas Iscariote, jnda Simón. 	 عیسی جواب داد: «آن است که من لقمه را فرو برده، بدومی دهم.» پس لقمه را فرو برده، به یهودای اسخریوطی پسر شمعون داد.


¿ˈÑeeⁿ teijndeiijndyee jom cha jeˈ macaⁿnaˈ na catseilcweeⁿˈeⁿ joˈ nnom juu?” 	 یا که سبقت جسته چیزی بدو داده تا به او باز داده شود؟زیرا که از او و به او و تا او همه‌چیز است؛ و او را تا ابدالاباد جلال باد، آمین.


Ncuee na ñejndyowaanaˈ ñeˈndiitoom na calˈa chaˈtso nnˈaⁿ meiⁿljoˈcheⁿ na lˈue nˈomna. 	 که در طبقات سلف همه امت‌ها را واگذاشت که در طرق خود رفتارکنند،


Candyeˈyoˈ nntsjo̱o̱ na mayuuˈcheⁿ taxocˈuanndaˈa winom hasta juu xuee na nncˈuaxco̱ juunaˈ quia na nntsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 هرآینه به شما می‌گویم بعد از این ازعصیر انگور نخورم تا آن روزی که در ملکوت خدا آن را تازه بنوشم.


Joˈ chii tintseityuiˈ tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na cweˈ jndaaˈ cwii nnom nantquie na macwaˈ. Mayuuˈ chaˈtso nnom nantquie ljuˈ laˈxmaⁿnaˈ, sa̱a̱ tia matseixmaⁿˈ xeⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ cwii nnom na macwaˈ matseiˈndaaˈnaˈ ntyjii cwii xˈiaˈ na matseiyuˈya tsˈoom ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 بجهت خوراک کار خدا را خراب مساز. البته همه‌چیز پاک است، لیکن بد است برای آن شخص که برای لغزش می‌خورد.


Quialˈuaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ee jnda̱ tquiaaⁿ cwii na jeeⁿ cajnda na cwicandaaya na tjaaˈnaⁿ ñˈoom na nnda̱a̱ nlana̱a̱ⁿya na nleixcwe na mˈmo̱ⁿnaˈ na ljoˈ. 	 خدا را برای عطای ما لاکلام او شکر باد.


Quia joˈ ljoˈyu matioˈnaaⁿñê nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈya nˈom ñˈeⁿñê chaˈxjeⁿ seiyuˈ Abraham ñˈeⁿñê. 	 بنابراین اهل ایمان با ابراهیم ایمان دار برکت می‌یابند.


Ndoˈ na luaaˈ, juu na matseiˈno̱ⁿˈ na wanaaⁿ na ljoˈ macheˈ, nntseiˈndaaˈnaˈ juu nnˈaⁿˈ na tityeⁿ matseiyuˈ, na mati tueˈ Cristo cwentaaⁿˈaⁿˈ. 	 و از علم تو آن برادر ضعیف که مسیح برای او مرد هلاک خواهد شد.


’Calˈandyoˈ cwenta na tincjaachunaˈ ˈo na ñoomñoom na nlˈaˈyoˈ, oo na nncˈomˈyoˈ na candyeˈyoˈ, oo na nncuaa ñˈomtiuu ˈnaⁿˈyoˈ ˈnaⁿ na macaⁿnaˈ ˈo. Cha tintsˈaanaˈ na ticˈomcˈeendyoˈ ndoˈ majndeiito nncwjeeˈcañoom xueeˈñeeⁿ ˈo. 	 پس خود را حفظ کنید مبادا دلهای شما ازپرخوری و مستی و اندیشه های دنیوی، سنگین گردد و آن روز ناگهان بر شما آید.


Naⁿnomˈñeeⁿ chaˈna canchooˈwendyena. 	 و جمله آن مردمان تخمین دوازده نفربودند.


Cˈomˈyoˈ na jnda nquiuˈyoˈ meiⁿquia nnˈaⁿ chaˈxjeⁿ Cristo tyˈoom na candyaˈ tsˈoom jaa, ndoˈ tquiaañê na tueeⁿˈeⁿ cwentaaya. Ndoˈ na ljoˈ sˈaaⁿ sˈaanaˈ ntyjii Tyˈo̱o̱tsˈom ñˈeⁿñê chaˈcwijom catsmaⁿ na cwilaˈcueeˈ nnˈaⁿ judíos cha nntseitˈmaⁿ tsˈoom joona jnaaⁿna. Mancˈe joˈ chii tioo na jeeⁿ tjaweeˈ ntyjii Tyˈo̱o̱tsˈom ñˈeⁿñê chaˈcwijom cwii jndye cachi. 	 و در محبت رفتار نمایید، چنانکه مسیح هم ما را محبت نمود و خویشتن را برای ما به خداهدیه و قربانی برای عطر خوشبوی گذرانید.


Quia jnda̱ teinom na tuii na luaaˈ, ntyˈiaya cwiicheⁿ ángel na jnaⁿ cañoomˈluee na jndyocue. Jeeⁿ tˈmaⁿ najndeii tseixmaaⁿ ndoˈ juu na caxueeñê seixueeñenaˈ chaˈwaa tsjoomnancue. 	 بعد از آن دیدم فرشته‌ای دیگر ازآسمان نازل شد که قدرت عظیم داشت و زمین به جلال او منور شد.


Joˈ joˈ jlaˈntjoomndye nnˈaⁿ chom tachˈeⁿ, tyomeindyuaandyena ndiocheⁿ nacañoomˈ chom. Ndoˈ mati Pedro tjacjom quiiˈntaaⁿna. 	 و چون در میان ایوان آتش افروخته گردش نشسته بودند، پطرس در میان ایشان بنشست.


Tjaqueⁿˈeⁿ watsˈom cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, tcaaⁿ ntyooˈ na jnda̱ tqueⁿ nnˈaⁿ jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. Ndoˈ ntyooˈñeeⁿ macanda̱ ntyee wanaaⁿ na nlcwaˈna joonaˈ. Sa̱a̱ tcwaˈ David joonaˈ ndoˈ mati tquiaaⁿ na tcwaˈ nnˈaⁿ na ñˈeeⁿ ñˈeñê. 	 که چگونه به خانه خدا درآمده نان تقدمه را گرفته بخورد و به رفقای خود نیز داد که خوردن آن جز به کهنه روا نیست.»


Ntˈom naⁿˈñeeⁿ jlaˈyuˈna ñˈoom na seineiiⁿ, ndoˈ ntˈom naⁿˈñeeⁿ tîcalaˈyuˈna. 	 پس بعضی به سخنان اوایمان آوردند و بعضی ایمان نیاوردند.


’Cweˈ joˈ calaˈno̱ⁿˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ nqueⁿ na matsa̱ˈntjoom cañoomˈluee. Matseijomnaˈ jom chaˈna cwii patrom na seitioom na nntyjo̱o̱ⁿ mosoomˈm na choˈjnaⁿ nnoom. 	 از آنجهت ملکوت آسمان پادشاهی راماند که با غلامان خود اراده محاسبه داشت.


Ndoˈ tso Pilato nda̱a̱ ntyee na cwiluiitquiendye nda̱a̱ ntyee ñequio nnˈaⁿ na jndyendye: —Ja meiⁿcwii jnaaⁿˈ tsaⁿsˈamˈaaⁿˈ ticaljeiya. 	 آنگاه پیلاطس به روسای کهنه وجمیع قوم گفت که «در این شخص هیچ عیبی نمی یابم.»


Ndoˈ joo na cwiluiindye sondaro cañoomˈluee, tyˈentyjo̱na naxeeⁿˈeⁿ na ntyjondyena catso canchiiˈ. Cweeˈna liaa canchiiˈ na ljuˈnaˈ na tuiinaˈ ñˈeⁿ lino na jeeⁿ ya. 	 و لشکرهایی که درآسمانند، بر اسبهای سفید و به کتان سفید و پاک ملبس از عقب او می‌آمدند.


Ndoˈ mañequiaanaˈ na neiiⁿˈ meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na ticwjiˈñe cantyja ˈnaⁿya. 	 و خوشابحال کسی‌که در من لغزش نخورد.»


Jnda̱ teinom cwantindyo xuee ndoˈ tueeˈ Agripa tsjoom Cesarea ñequio tyjeeⁿ Berenice. Tyˈenquiana na xmaⁿñe Festo. Agripaˈñeeⁿ cwiluiiñê tsaⁿ na matsa̱ˈntjom nnˈaⁿ judíos. 	 و بعد از مرور ایام چند، اغریپاس پادشاه وبرنیکی برای تحیت فستوس به قیصریه آمدند.


Nnˈaⁿ na mˈaⁿ Jerusalén ñequio nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye jo nda̱a̱na ticalaˈno̱ⁿˈna ˈñeeⁿ cwiluiiñe Jesús. Ee meiiⁿ ticwii cwii xuee na cwitaˈjndyeena cwilaˈnaaⁿna ñˈoom na tyolaˈljeii profetas sa̱a̱ ticalaˈno̱ⁿˈna na matseineiⁿ ñˈoomˈñeeⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ Jesús. Joˈ na manquieetona tquiana jnaaⁿˈaⁿ chaˈxjeⁿ tso ñˈoomˈñeeⁿ na nntjoom. 	 زیرا سکنه اورشلیم وروسای ایشان، چونکه نه او را شناختند و نه آوازهای انبیا را که هر سبت خوانده می‌شود، بروی فتوی دادند و آنها را به اتمام رسانیدند.


Ee meiⁿcwii tîcatseitjo̱o̱ñê meiⁿ tîquinquiuˈnnˈaaⁿ. 	 «که هیچ گناه نکرد و مکر درزبانش یافت نشد.»


Joˈ chii taˈxˈeenndaˈna nnom tsˈaⁿ na ñetˈoom na nchjaaⁿˈ. Jluena nnoom: —Ndoˈ ˈu jeˈ, ¿ljoˈ matsuˈ cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ na sˈaaⁿ na ya mantyˈiaˈ? Tˈo̱o̱ⁿ, matsoom: —Tsaⁿˈñeeⁿ cwiluiiñê profeta. 	 باز بدان کور گفتند: «تو درباره او چه می‌گویی که چشمان تو را بینا ساخت؟» گفت: «نبی است.»


Quia joˈ Pablo ñˈeⁿ Silas tquiena tsjoom Derbe. Jnda̱ chii tyˈena tsjoom Listra. Joˈ joˈ tajnaaⁿˈna cwii tsˈaⁿ na matseiyuˈ na jndyu Timoteo. Jom jnda yuscu tsˈaⁿ judía na matseiyuˈ sa̱a̱ tsotyeeⁿ nchii tsˈaⁿ judío juu. 	 و به دربه و لستره آمد که اینک شاگردی تیموتاوس نام آنجا بود، پسر زن یهودیه مومنه لیکن پدرش یونانی بود.


Tyoluena: Amén. Matyˈiomnaˈ na ticantycwii na cwilaˈtˈmaaⁿˈndyo̱ Tyˈo̱o̱tsˈoomya ndoˈ na cwilawa̱a̱ndya̱a̱ya jom. Macanda̱ jom tseixmaaⁿ chaˈtso na jndo̱ˈ tsˈoom. Cwilˈuuya na quianlˈuaaⁿˈaⁿ ndoˈ cwilˈuuya ñˈoom ya cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ, ee jom tˈmaⁿ cwiluiiñê cantyja najneiⁿ ndoˈ chaˈtso nnda̱a̱ nntsˈaaⁿ. Tijoom cwintycwii cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ. Amén. 	 و گفتند: «آمین! برکت و جلال وحکمت و سپاس و اکرام و قوت و توانایی، خدای ما را باد تا ابدالاباد. آمین.»


Quia joˈ tqueⁿ Herodes cwii xuee ndoˈ quia na tueˈntyjo̱ xueeˈñeeⁿ tcweeⁿ liaa na ya cantyja na matsa̱ˈntjoom ndoˈ tjawacatyeeⁿ sula̱ yuu na maxjeⁿ mawacatyeeⁿ quia na matseijndaaˈñê ñˈoom. Jnda̱ joˈ tyoñequiaaⁿ ñˈoom nda̱a̱ nnˈaⁿ. 	 و درروزی معین، هیرودیس لباس ملوکانه در بر کرد وبر مسند حکومت نشسته، ایشان را خطاب می‌کرد.


Quia joˈ to̱ˈ Jesús na tyotseineiiⁿ ñˈoom tjañoomˈ nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ. Tsoom: —Tyomˈaaⁿ cwii tsˈaⁿ. Jnoomˈm lˈo̱o̱ ta̱uva nnom tyuaaⁿˈaⁿ. Sˈaaⁿ tiom ndiocheⁿ nnom ntjoomˈm. Mati sˈaaⁿ cwii peila na nncˈoocue ndaa na jnda̱ ˈndiindyena ta̱ˈñeeⁿ. Na macanda̱ sˈaaⁿ cwii tatsiaⁿndye yuu na nntsˈaa tsˈaⁿ cwenta ntjoomˈm. ’Ndoˈ teijneiⁿ tyuaaⁿˈaⁿ ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ na nlˈa tsˈiaaⁿ, jnda̱ joˈ tjayaaⁿ cwiicheⁿ ndyuaa. 	 پس به مثل‌ها به ایشان آغاز سخن نمودکه «شخصی تاکستانی غرس نموده، حصاری گردش کشید و چرخشتی بساخت وبرجی بنا کرده، آن را به دهقانان سپرد و سفر کرد.


Quia na jnda̱ jnaⁿnaˈ na cwiluii chaˈtso nmeiⁿˈ, cˈomtˈmaaⁿˈndyoˈ nˈomˈyoˈ, cˈomˈcˈeendyoˈ ee jnda̱ teindyooˈ na nluinˈmaaⁿndyoˈ. 	 «و چون ابتدای این چیزها بشود راست شده، سرهای خود را بلند کنید از آن جهت که خلاصی شما نزدیک است.»


Ndoˈ jnda̱ tˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ya juu na lˈue tsˈoom na wantyˈiuuˈ tyomˈaaⁿnaˈ, majuu cantyjati na jnaⁿ chaˈtso na seijndaaˈñê na nncjaacanda̱a̱ˈnaˈ. 	 چونکه سر اراده خود را به ما شناسانید، برحسب خشنودی خود که در خود عزم نموده بود،


Sa̱a̱ cantyja ˈnaaⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ na nchii nnˈaⁿ judíos, jnda̱ jlaˈcwano̱o̱ⁿyâ ljeii na mˈaⁿna na tancˈoomˈ nˈomna cantyja ˈnaaⁿ costumbre ˈnaaⁿ jâ nnˈaⁿ judíos. Macanda̱ tˈmaaⁿyâ na tacwaˈna nantquie na jnda̱ tsa̱ˈ nnˈaⁿ nda̱a̱ ˈnaⁿ na cweˈ nnˈaⁿ nlˈa. Tantquiina niomˈ meiⁿ seii quiooˈ na cweˈ cwiˈuo̱o̱ cantyoˈ. Ndoˈ tancˈomna na cweˈ nncˈomyana ñˈeⁿ ncˈiaana. 	 لیکن درباره آنانی که از امت‌ها ایمان آورده‌اند، مافرستادیم و حکم کردیم که از قربانی های بت وخون و حیوانات خفه شده و زنا پرهیز نمایند.


Jnda̱ teinom we xueeˈñeeⁿ, jâ nnˈaⁿ na tˈmaaⁿ na calajomndyô̱ ñˈeⁿñê tsˈiaaⁿ na machˈeeⁿ, matsoom nda̱a̱yâ: —Tsaanndaaˈa Judea. 	 و بعد از آن به شاگردان خود گفت: «باز به یهودیه برویم.»


Jnda̱ joˈ tjañˈoom Pablo ñequio Silas waⁿˈaⁿ, tquiaaⁿ na tcwaˈna. Jom ndoˈ ñequio chaˈtso nnˈaⁿ waⁿˈaⁿ neiiⁿna na jnda̱ macwilayuˈna ñequio Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و ایشان را به خانه خود درآورده، خوانی پیش ایشان نهاد و باتمامی عیال خود به خدا ایمان آورده، شادگردیدند.


Juan tˈo̱o̱ⁿ nda̱a̱na, matsoom: —Tjaa na nnda̱a̱ nntsˈaa tsˈaⁿ xeⁿ nchii Tyˈo̱o̱tsˈom matseijndaaˈñê ljoˈ nntseixmaⁿ tsˈaⁿ. 	 یحیی در جواب گفت: «هیچ‌کس چیزی نمی تواند یافت، مگر آنکه از آسمان بدو داده شود.


Quia joˈ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈoom na mañequiaa Juan tyˈentyjaaˈna jom. Jluena nnoom: —ˈU ta na maˈmo̱o̱ⁿˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom nda̱a̱yâ, juu tsˈaⁿ na tyocañˈeⁿ ñˈeⁿndyuˈ xndyaaˈ jndaa Jordán, nquii na tjeiˈyuuˈndyuˈ cantyja ˈnaaⁿˈ nda̱a̱yâ, cantyˈiaˈ, cwiwitsˈoomndye nnˈaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ, ndoˈ chaˈtsondye nnˈaⁿ cwiˈoontyjo̱ naxeeⁿˈeⁿ. 	 پس به نزد یحیی آمده، به او گفتند: «ای استاد، آن شخصی که با تو درآنطرف اردن بود و تو برای او شهادت دادی، اکنون او تعمید می‌دهد و همه نزد اومی آیند.»


Jluena nnoom: —Xocˈoom na wiˈ tsˈoom naⁿˈñeeⁿ, maxjeⁿ nntseicwjeⁿ naⁿˈñeeⁿ na jeeⁿ tia nnˈaⁿndyena. Ndoˈ nñequiaaⁿ ntjoomˈm luee ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ na joo nñeˈquia na tantjom tyuaaⁿˈaⁿ quia na nncueˈ ntjom. 	 گفتند: «البته آن بدکاران را به سختی هلاک خواهد کرد و باغ را به باغبانان دیگرخواهد سپرد که میوه هایش را در موسم بدودهند.»


Sa̱a̱ joona tîcalaˈno̱ⁿˈna ñˈoommeiⁿˈ ee seicuˈna na nliuna joonaˈ. Ndoˈ nquiaana na nntaˈxˈeena ˈñom chiuu maˈmo̱ⁿnaˈ. 	 ولی این سخن را درک نکردند و از ایشان مخفی داشته شد که آن را نفهمند و ترسیدند که آن را از وی بپرسند.


Sa̱a̱ xeⁿ aa mmaˈcoˈ, tjaaˈnaⁿ jnaⁿˈ naljoˈ. Ndoˈ mati cwii yuscundyua, tjaa jnaaⁿˈ xeⁿ ncoco. Ee jndye nnom nawiˈ quichˈeenaˈ na nntjoom nnˈaⁿ na nncˈunco ndoˈ ñeˈcateijndeiya ˈo na tincwinomˈyoˈ joonaˈ. 	 لکن هرگاه نکاح کردی، گناه نورزیدی و هرگاه باکره منکوحه گردید، گناه نکرد. ولی چنین در جسم زحمت خواهند کشید، لیکن من بر شما شفقت دارم.


Quia joˈ taxˈeeⁿ nda̱a̱na, tsoom: —Na tyotseitsˈoomñe Juan nnˈaⁿ, ¿yuu jnaⁿ najndeii na tyotseixmaaⁿ? ¿Aa na mˈaaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom jnaⁿnaˈ oo aa nnˈaⁿ jlue na ljoˈ catsˈaaⁿ? Quia joˈ to̱ˈna, tyoˈmaⁿ cheⁿnquieena ñˈeⁿ ncˈiaana, tyoluena: —Jeeⁿ sa ¿chiuu nntˈo̱o̱yo̱o̱ na luaaˈ mawaxˈeeⁿ? Ee xeⁿ nlˈuuya na jnaⁿnaˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, quia joˈ majoˈto nntsoom nda̱a̱ya: “¿Chiuu na tîcalayuˈyoˈ ñˈoom na tso Juan?” 	 تعمید یحیی از کجا بود؟ از آسمان یا از انسان؟» ایشان با خودتفکر کرده، گفتند که «اگر گوییم از آسمان بود، هرآینه گوید پس چرا به وی ایمان نیاوردید.


Tañeˈcandyena ñˈoom na mayuuˈ, cweˈ ñˈoom na cwilaˈjndaaˈndye cheⁿnquieena joˈ ñeˈcandyena. 	 و گوشهای خود رااز راستی برگردانیده، به سوی افسانه‌ها خواهندگرایید.


Ndoˈ Judas, jnda̱ na toˈñoom taⁿˈ tyooˈñeeⁿ, mana tuo̱ Satanás quiiˈ tsˈoom. Ndoˈ tso Jesús nnoom: —Queⁿndyuˈ tsˈiaaⁿ na nntsaˈ. 	 بعد از لقمه، شیطان در او داخل گشت. آنگاه عیسی وی راگفت، «آنچه می‌کنی، به زودی بکن.»


Sa̱a̱ ntˈom nnˈaⁿ na cwilayuˈ na cwilaxmaⁿ tmaaⁿˈ nnˈaⁿ judíos na jndyu fariseos teicantyjana. Tyoluena: —Jndeiˈnaˈ na calˈa naⁿˈñeeⁿ costumbre na cwilˈaa jaa nnˈaⁿ judíos ñequio yoˈndaa na naⁿnom ndoˈ calˈuuya nda̱a̱na na calacanda̱a̱ˈndyena chaˈtso ljeii na tqueⁿ Moisés. 	 آنگاه بعضی از فرقه فریسیان که ایمان آورده بودند، برخاسته، گفتند: «اینها را باید ختنه نمایند و امر کنند که سنن موسی را نگاه دارند.»


meiⁿ nnˈaⁿ na cwintyˈuee, meiⁿ nnˈaⁿ na queeⁿ nˈom ˈnaaⁿˈ cwiicheⁿ tsˈaⁿ, meiⁿ naⁿcandyee, meiⁿ nnˈaⁿ na cwitioñˈoom nnˈaⁿ, meiⁿ nnˈaⁿ na cwinquioˈnnˈaⁿ tsˈaⁿ cha nnda̱a̱ ntjeiiˈna ˈnaaⁿˈaⁿ. 	 و دزدان و طمعکاران و میگساران و فحاشان وستمگران وارث ملکوت خدا نخواهند شد.


na mˈaaⁿ cwii yuscundyua na jndyu María, tsaⁿˈñeeⁿ mawaa ñomcaaⁿˈaⁿ ñequio cwii tsaⁿsˈa na jndyu José tsjaaⁿ David. 	 نزد باکره‌ای نامزد مردی مسمی به یوسف از خاندان داود و نام آن باکره مریم بود.


Quia joˈ jndeii seineiⁿ tsotye tyochjoo, tso: —Ja matseiyuˈa. Cateijndeiˈ ja na nntseiyuˈyatya̱. 	 در ساعت پدر طفل فریادبرآورده، گریه‌کنان گفت: «ایمان می‌آورم‌ای خداوند، بی‌ایمانی مرا امداد فرما.»


’Ñecwii tsˈaⁿ cwii mˈaaⁿ na matseitioom na njñoom, nquii jnaaⁿ joˈ, na jeeⁿ candyaˈ tsˈoom. Tsaⁿˈñeeⁿ jñoom na macanda̱, ee luaa seitioom: “Matsonaˈ na nlaˈtˈmaaⁿˈndyena tiˈjndaaya.” 	 و بالاخره یک پسر حبیب خود راباقی داشت. او را نزد ایشان فرستاده، گفت: پسرمرا حرمت خواهند داشت.


ˈo ñjomlˈuandyoˈ ñequio nioomˈ Cristo na jeeⁿ ndyaˈ jnda, na tquiaañe cheⁿnqueⁿ na jlaˈcueeˈna jom chaˈcwijom cwii catsmaⁿ na cwiñeˈquia nnˈaⁿ na cwilaˈtˈmaaⁿˈndyena Tyˈo̱o̱tsˈom, na meiⁿcwii ticatseixmaaⁿ na ticanda̱a̱ˈñê, chaˈcwijom catsmaⁿ na canchiiˈñeñˈeⁿ. 	 بلکه به خون گرانبها چون خون بره بی‌عیب و بی‌داغ یعنی خون مسیح،


Ncˈeeⁿ caxueenaˈ chaˈna colo na matseixmaⁿ sˈom wee quia na jeˈndyo jluiˈnaˈ naquiiˈ chom, ndoˈ seiljuˈya tsˈaⁿ juunaˈ. Ndoˈ cˈuaa na matseineiiⁿ chaˈcwijom cˈuaa quia na cwicwjeeˈ jndaa. 	 و پایهایش مانند برنج صیقلی که در کوره تابیده شود، و آواز او مثل صدای آبهای بسیار؛


Sa̱a̱ ja jnda̱ ljeiya na tjaa ljoˈ machˈeeⁿ na tseixmaaⁿ na cueeⁿˈeⁿ. Ndoˈ jnda̱ tcaaⁿ na nquii Augusto, tsaⁿmaⁿtsˈiaaⁿ tˈmaⁿ tsjoom Roma, nncuˈxeⁿ tsaⁿˈñeeⁿ jom. Joˈ chii jnda̱ seitiuuya na nntseicwano̱ⁿya jom na mˈaaⁿ tsaⁿˈñeeⁿ. 	 ولیکن چون من دریافتم که او هیچ عملی مستوجب قتل نکرده است و خود به اوغسطس رفع دعوی کرد، اراده کردم که او را بفرستم.


Quia joˈ joona tyolaˈneiⁿna chiuu waa na tuii quia na mˈaⁿna nato ndoˈ chiuu waa na taˈjnaaⁿˈna jom quia na tyjeeⁿ tyooˈ. 	 و آن دو نفر نیز ازسرگذشت راه و کیفیت شناختن او هنگام پاره کردن نان خبر دادند.


Maxjeⁿ teiyo ntyjii Tyˈo̱o̱tsˈom na nncˈoom Jesús lueeˈyoˈ ee seijndaaˈñê na tuii na ljoˈ. Joˈ na tioˈyoˈ Jesús luee nnˈaⁿ romanos. ˈO lˈaˈyoˈ na tyˈioomna jom tsˈoomˈnaaⁿ na jlacueeˈna jom. 	 این شخص چون برحسب اراده مستحکم و پیشدانی خدا تسلیم شد، شما به‌دست گناهکاران بر صلیب کشیده، کشتید،


Ncˈe na cwiluiindyoˈ ntseinda Tyˈo̱o̱tsˈom na mˈaaⁿ na jeeⁿ candyaˈ tsˈoom ˈo, joˈ na macaⁿˈa na caluiiˈndyoˈ chaˈxjeⁿ nqueⁿ. 	 پس چون فرزندان عزیز به خدا اقتدا کنید.


Maluaaˈ waa na maˈmo̱ⁿ ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na teiljeii, matsonaˈ: “Adán tsˈaⁿ najndyee, tuiiñe ñˈeⁿ tsˈo ndoˈ sˈaaⁿ na tandoˈ”, sa̱a̱ nquii Adán na macanda̱ cwiluiiñe Espíritu, jom mañequiaaⁿ na cwitaˈndoˈ nnˈaⁿ. 	 و همچنین نیز مکتوب است که انسان اول یعنی آدم نفس زنده گشت، اماآدم آخر روح حیات‌بخش شد.


Nqueⁿ tquiaañe cheⁿnqueⁿ na tueeⁿˈeⁿ cwentaaya cha na nncwjiˈnˈmaaⁿñê jaa quiiˈ chaˈtso nnom natia, ndoˈ cha na canda̱a̱ˈñˈeⁿ nntseiljoomˈm naquiiˈ nˈo̱o̱ⁿya, na nlqueeⁿ jaa na cwilaxmaaⁿya cwentaaⁿˈaⁿ, na queeⁿ nˈo̱o̱ⁿya na nlˈaaya yuu na ya. 	 که خود را در راه ما فدا ساخت تا ما را از هر ناراستی برهاند و امتی برای خودطاهر سازد که ملک خاص او و غیور در اعمال نیکو باشند.این را بگو و نصیحت فرما و درکمال اقتدار توبیخ نما و هیچ‌کس تو را حقیرنشمارد.


Ñˈoom na mayuuˈ na cwantindye joona cwilaneiⁿna ñˈoomˈñeeⁿ na ta̱a̱ˈ nˈomna ja ndoˈ ñequio na ñeˈcwinomˈna ja, sa̱a̱ ntˈomcheⁿ ñequio na xcweeˈ nˈom cwilˈana tsˈiaaⁿˈñeeⁿ. 	 اما بعضی ازحسد و نزاع به مسیح موعظه می‌کنند، ولی بعضی هم از خشنودی.


Ñˈoom na mayuuˈ na tyˈioom nnˈaⁿ jom tsˈoomˈnaaⁿ chaˈcwijom tsˈaⁿ na tijndeii matseixmaⁿ, sa̱a̱ wanoomˈm ncˈe najndeii na cwiluiiñe Tyˈo̱o̱tsˈom, ndoˈ mati jâ na cwilajomndyô̱ cantyja na tijndeii ñeseixmaaⁿ, cha ncˈe joˈ, mati nntando̱o̱ˈâ ñˈeⁿñê ncˈe najndeii na matseixmaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom cha nnteijndeiinaˈ ˈo. 	 زیرا هرگاه از ضعف مصلوب گشت، لیکن از قوت خدا زیست می‌کند. چونکه ما نیز در وی ضعیف هستیم، لیکن با او از قوت خدا که به سوی شما است، زیست خواهیم کرد.


Tsˈaⁿ na ticˈoom na jnda ntyjii xˈiaaˈ na matseiyuˈ ticˈoom tsaⁿˈñeeⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ee jom cwiluiiñê na candyaˈ tsˈoom nnˈaⁿ. 	 وکسی‌که محبت نمی نماید، خدا را نمی شناسدزیرا خدا محبت است.


Ndoˈ nnˈaⁿ Israel jeˈ, na tyoqueⁿndyena na nlaˈcanda̱a̱ˈndyena chiuu tˈmaⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés cha queⁿnaˈ joona na tjaa jnaⁿ laˈxmaⁿna, tîcanda̱a̱ nlaˈcanda̱na juunaˈ. 	 لکن اسرائیل که در‌پی شریعت عدالت می‌رفتند، به شریعت عدالت نرسیدند.


Cwiwitquiooˈya ljoˈ na cwilˈa nnˈaⁿ na teincoondye: mˈaⁿna na cweˈ luaaˈndyo ñequio nnˈaⁿ, tiljuˈ ljoˈ mˈaaⁿˈ nˈomna, wiˈndyena ñequio nnˈaⁿ, 	 و اعمال جسم آشکار است، یعنی زنا وفسق و ناپاکی و فجور،


’Luaa maˈmo̱ⁿ ñˈoom tjañoomˈwaaˈ. Lqueeⁿ trigo na tjacjuˈ tsˈaⁿ, ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom joˈ. 	 اما مثل این است که تخم کلام خداست.


Chaˈtso nmeiⁿˈ cwilˈanaˈ na tiljuˈ naquiiˈ tsˈom tsˈaⁿ jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. Sa̱a̱ na nlcwaˈ tsˈaⁿ na cweˈ na ticañoomˈm chaˈxjeⁿ ñˈoom na cwiqueⁿ nnˈaⁿ fariseos, xocatseiˈndaaˈnaˈ jom jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 اینها است که انسان را نجس می‌سازد، لیکن خوردن به‌دستهای ناشسته، انسان را نجس نمی گرداند.»


Sa̱a̱ lˈue tsˈo̱o̱ⁿ na nlaˈno̱ⁿˈyoˈ na tseixmaⁿ Cristo xqueⁿ cwii cwii tsaⁿsˈa ndoˈ juu tsaⁿsˈa tseixmaaⁿ xqueⁿ scoomˈm chaˈxjeⁿ nquii Tyˈo̱o̱tsˈom tseixmaaⁿ xqueⁿ Cristo. 	 اما می‌خواهم شما بدانید که سر هر مرد، مسیح است و سر زن، مرد و سر مسیح، خدا.


Tîcanda̱a̱ nncˈomna jom ñˈeⁿ ñˈoom na matseineiiⁿ. Yacheⁿ jlaˈcheⁿna na tjaweeˈ nˈomna ñˈoom na tˈo̱o̱ⁿ. 	 پس چون نتوانستند او را به سخنی در نظر مردم ملزم سازند، از جواب او در عجب شده ساکت ماندند.


Ndoˈ tˈo̱ patrom ˈnaaⁿˈaⁿ nnoom: “ˈU re moso na tia tsˈaⁿndyuˈ ndoˈ na nchqueⁿˈ, cwa maxjeⁿ ntyjiˈ na matseiwa̱ya ntjom meiiⁿ nchii nnco̱ jno̱o̱ⁿˈa, ndoˈ mawantjo̱ⁿya meiiⁿ nchii nnco̱ matseicatsuundyo̱. 	 آقایش در جواب وی گفت: ای غلام شریر بیکاره! دانسته‌ای که از جایی که نکاشته‌ام میدروم و از مکانی که نپاشیده‌ام، جمع می‌کنم.


Ndoˈ ñˈeⁿ Judas Iscariote, tsˈaⁿ na tquiaa cwenta Jesús. 	 و یهودای اسخریوطی که او راتسلیم کرد.


Quia joˈ taxˈeenndaˈ Pilato nnoom, tso: —¿Aa maxjeⁿ meiⁿcwii ñˈoom xocˈo̱ˈ? Queⁿˈ cwenta na jndye jnaⁿˈ cwiluena nacjoˈ. 	 پیلاطس باز از او سوال کرده، گفت: «هیچ جواب نمی دهی؟ ببین که چقدر بر توشهادت می‌دهند!»


Tincˈomˈyoˈ na nquiaˈyoˈ joo nnˈaⁿ na cwilaˈcwjee ncˈiaa ee tixonda̱a̱ nlaˈcatsuuna añmaaⁿ nnˈaⁿ. ˈO jeˈ cˈomˈyoˈ na nquiaˈyoˈ nquii Tyˈo̱o̱tsˈom ee jom waa najneiⁿ na nncjoomˈm tsˈaⁿ quiiˈ bˈio, na nntsuuñe añmaaⁿˈ tsˈaⁿ na macanda̱. 	 واز قاتلان جسم که قادر بر کشتن روح نی‌اند، بیم مکنید بلکه از او بترسید که قادر است بر هلاک کردن روح و جسم را نیز در جهنم.


Joˈ chii meiiⁿ na jndye nnom na ñeˈcatseicˈo̱o̱ˈnaˈ jâ, sa̱a̱ cwinaⁿndyô̱, meiiⁿ niom na ñeˈcanchjenaˈ jâ, sa̱a̱ ndicwaⁿ mˈaaⁿyâ na quitˈmaⁿ nˈo̱o̱ⁿyâ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 درهرچیز زحمت کشیده، ولی در شکنجه نیستیم؛ متحیر ولی مایوس نی؛


Xcwe na cwiˈoocaluiˈna naquiiˈ tsjoom ndoˈ tjomndyena tsˈaⁿ tsjoom Cirene na jndyu Simón na jnaⁿ jnda̱a̱. Jom tsotye Alejandro ñequio Rufo. Lˈa sondaro na jndeiˈnaˈ cjaañˈoom tsˈoom na nñoom Jesús. 	 و راهگذری را شمعون نام، از اهل قیروان که از بلوکات می‌آمد، و پدر اسکندر و رفس بود، مجبور ساختند که صلیب او را بردارد.


Ndoˈ cantyja ˈnaaⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈneiⁿ ñˈoom na maˈmo̱ⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom naquiiˈ nˈom, calaˈneiⁿ meiiⁿ we oo ndyeendye joona ndoˈ ntˈom ncˈiaana queⁿ cwenta aa xcwe nˈoomˈñeeⁿ. 	 و از انبیا دو یا سه سخن بگویند و دیگران تمیز دهند.


Ndoˈ cwii nquiee naⁿˈñeeⁿ na cwiluiitquiendye tso no̱o̱ⁿ: —Tantˈiooˈ ee mˈaaⁿ nqueⁿ na jnda̱ seityueeⁿˈeⁿ juu natia. Jom tseixmaaⁿ na nntseicanaaⁿñê cwii ndoˈ cwii ntquieeˈ joo na tjata̱ˈtyeⁿ tsomˈñeeⁿ ndoˈ nntseicano̱o̱ⁿˈo̱ⁿ juunaˈ. Jom matseicajndyunaˈ Liom cwentaaˈ tmaaⁿˈ nnˈaⁿ Judá na cwiluiiñê tsjaaⁿ David na jndyowicantyjooˈ. 	 و یکی از آن پیران به من می‌گوید: «گریان مباش! اینک آن شیری که ازسبط یهودا و ریشه داود است، غالب آمده است تاکتاب و هفت مهرش را بگشاید.»


¿ˈÑeeⁿ juu nnda̱a̱ nncjuˈ jnaⁿ cjoo nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ? Tjaa ˈñeeⁿ juu ee manquiityeeⁿ jnda̱ tqueeⁿ jaa na tjaa jnaⁿ cwicolaˈxmaaⁿya jo nnoom. 	 کیست که بر برگزیدگان خدا مدعی شود؟ آیا خدا که عادل کننده است؟


Cwii tjo̱o̱cheⁿ na nnto̱ˈ Jesús tsˈiaaⁿ na tyˈiom Tyˈo̱o̱tsˈom jom tyomˈaaⁿ Juan, tyoñequiaaⁿ ñˈoom nda̱a̱ chaˈtso nnˈaⁿ Israel. Tyotsoom nda̱a̱na na calcweˈ nˈomna ndoˈ cwitsˈoomndyena. 	 چون یحیی پیش ازآمدن او تمام قوم اسرائیل را به تعمید توبه موعظه نموده بود.


Hasta quiiˈntaaⁿ ntmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ cwilana̱a̱ⁿyâ cantyja ˈnaⁿˈyoˈ. Cwitjeiˈsˈaayâ ˈo na mˈaⁿˈ nioomˈcheⁿ nˈomˈyoˈ meiiⁿ na jndye nnom nawiˈ na cwiwinomˈyoˈ ndoˈ na cwintyjo̱ nnˈaⁿ ˈo sa̱a̱ cwitˈmo̱ⁿˈyoˈ na cwilaˈyuˈya nˈomˈyoˈ ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 بحدی که خود ما در خصوص شما در کلیساهای خدا فخرمی کنیم به‌سبب صبر و ایمانتان در همه مصایب شما و عذابهایی که متحمل آنها می‌شوید،


Tˈo̱ Jesús, matsoom: —ˈO nnˈaⁿ na tiñeˈcalaˈyuˈyoˈ ndoˈ quieˈ nˈomˈyoˈ, hasta cwanti yo na macaⁿnaˈ na cˈo̱o̱ⁿya ñˈeⁿndyoˈ ndoˈ na matseiquii tsˈo̱o̱ⁿya quiondyoˈ. Jnda̱ joˈ tsoom nnom tsotye tyochjooˈñeeⁿ: —Candyoˈñˈoomˈ tiˈjndaˈ ñjaaⁿ. 	 عیسی در جواب گفت: «ای فرقه بی‌ایمان کج روش، تا کی با شما باشم و متحمل شما گردم. پسر خود را اینجا بیاور.»


Majuu xjeⁿˈñeeⁿ tquieˈcañom nnˈaⁿ fariseos na mˈaaⁿ na ñeˈcalˈana xjeⁿ jom. Taˈxˈeena nnoom: —¿Aa matsa̱ˈntjomnaˈ na tsaⁿsˈa nntseityueeⁿˈeⁿ ljeii na tocoom ñˈeⁿ scoomˈm? 	 آنگاه فریسیان پیش آمده، از روی امتحان ازاو سوال نمودند که «آیا مرد را طلاق دادن زن خویش جایز است.»


Tsotya̱ya meiⁿcwii tsˈaⁿ ticuˈxeeⁿ. Sa̱a̱ lˈo̱o̱ ja na cwiluiindyo̱ Jnaaⁿ jnda̱ tquiaaⁿ chaˈwaati na nntuˈxeⁿndye nnˈaⁿ. 	 تا آنکه همه پسر را حرمت بدارند، همچنان‌که پدر را حرمت می‌دارند؛ وکسی‌که به پسر حرمت نکند، به پدری که او رافرستاد احترام نکرده است.


Na ñejndyowanaˈ, meiⁿto̱ⁿˈ ñetˈomˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, ndoˈ wjeeˈyoˈ jom xjeⁿ naquiiˈ nˈomˈyoˈcheⁿ ncˈe natia na ñelˈaˈyoˈ, sa̱a̱ jeˈ jnda̱ tqueeⁿ ˈo na cwiljoya tsˈoom ñˈeⁿndyoˈ, 	 و شما را که سابق از نیت دل در اعمال بد خویش اجنبی و دشمن بودید، بالفعل مصالحه داده است،


Tsoom: Teicˈuaa naquiiˈ tsjoom Ramá na cwityuee londyee yocanchˈu. Jndeii cwilaˈxuaana, cwityueena cantyja ˈnaaⁿ ndana meiⁿ taleiquiaanaˈ na nnjoomna, ee tja̱ ndana. 	 اما چون هیرودیس وفات یافت، ناگاه فرشته خداوند در مصر به یوسف در خواب ظاهرشده، گفت:


Quia laaˈtiˈ cwilˈaˈyoˈ ñequio joo nnˈaⁿˈyoˈ na titˈmaⁿ cwilayuˈya nˈom, cwilaˈtjo̱o̱ndyoˈ nda̱a̱na na cwilaˈñˈeeⁿˈndyoˈ nˈomna. Ndoˈ mati cwilaxmaⁿˈyoˈ jnaⁿ jo nnom Cristo. 	 و همچنین چون به برادران گناه ورزیدید و ضمایر ضعیفشان را صدمه رسانیدید، همانا به مسیح خطا نمودید.بنابراین، اگرخوراک باعث لغزش برادر من باشد، تا به ابدگوشت نخواهم خورد تا برادر خود را لغزش ندهم.


Ncˈe cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo joˈ na meiiⁿ we ntmaaⁿˈ jaa, wanaaⁿ na nntsaquia̱a̱ˈa na mˈaaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom, cwiluii na ljoˈ ncˈe Espíritu Santo. 	 زیرا که بوسیله او هر دو نزد پدر در یک روح دخول داریم.


Sa̱a̱ moso na seitjo̱o̱ñe cweˈ ticatseiˈno̱ⁿˈ ljoˈ nntsˈaa, meiiⁿ na nnchuuˈ sa̱a̱ tijndye. Meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na tˈmaⁿ tsˈiaaⁿ macoˈñom, jndye nlcaⁿnaˈ na catsˈaaⁿ. Ndoˈ tsˈaⁿ na tˈmaⁿ xuu jnda̱ tyˈiom tsˈaⁿ juu, majndyeti nnom nñequiaaⁿ cwenta. 	 اما آنکه نادانسته کارهای شایسته ضرب کند، تازیانه کم خواهد خورد. و به هر کسی‌که عطا زیاده شود ازوی مطالبه زیادتر گردد و نزد هر‌که امانت بیشترنهند از او بازخواست زیادتر خواهند کرد.


Tso Jesús nnom tsaⁿˈñeeⁿ: —Mayuuˈcheⁿ matsjo̱o̱ njomˈ, xuee jeˈ nncˈoomˈ ñˈeⁿndyo̱ jo paraíso yuu na mˈaaⁿ nquii Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 عیسی به وی گفت: «هرآینه به تو می‌گویم امروز با من در فردوس خواهی بود.»


Tintseiñˈoomˈndyuˈ ñˈoom na tiyuuˈnaˈ na cweˈ tsˈiaaⁿˈndyo na ticjaaweeˈ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom. Queⁿya tsˈomˈ na matseitˈmaaⁿˈndyuˈ jom. 	 لیکن از افسانه های حرام عجوزهااحتراز نما و در دینداری ریاضت بکش.


Tˈo̱ tsaⁿˈñeeⁿ, matso: —Juu tsˈaⁿ na tyˈoom na wiˈ tsˈom ñˈeⁿñê cwiluiiñe xˈiaaⁿˈaⁿ. Ndoˈ tso Jesús nnom: —Cjaˈ, ndoˈ majoˈti catsaˈ. 	 گفت: «آنکه بر او رحمت کرد.» عیسی وی را گفت: «برو و تو نیز همچنان کن.»


Tˈmo̱ⁿ Isaías chiuu waa na tileicanda̱a̱ nlaˈyuˈ nnˈaⁿ judíos, ee waa cwiicheⁿ ñˈoom na matsoom: 	 و از آنجهت نتوانستندایمان آورد، زیرا که اشعیا نیز گفت:


¿Aa maxjeⁿ ntjeiⁿ nqueⁿˈyoˈ? ¿Aa nnda̱a̱ ntsˈaanaˈ na cwilaˈtiuuˈyoˈ na cweˈ najnda̱ˈ ncjoˈyoˈ na nnda̱a̱ nlaˈcanda̱a̱ˈndyoˈ jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom yuu na jlaˈcato̱ˈjndyeeˈyoˈ ñˈeⁿ Espíritu? 	 آیا اینقدر بی‌فهم هستید که به روح شروع کرده، الان به جسم کامل می‌شوید؟


Ndoˈ joˈ joˈ tyˈioomna jom tsˈoomˈnaaⁿ. Ndoˈ mati tyˈioomna cwiicheⁿ we tsˈaⁿ noomˈnaaⁿ. Cwii cwii tsˈaⁿ ñoom tsˈoomˈnaaⁿ na cwii ntyjaaⁿˈaⁿ, ndoˈ mˈaaⁿñê xcwe. 	 او را در آنجا صلیب نمودند و دو نفر دیگررا از این طرف و آن طرف و عیسی را در میان.


Tiñeˈquiandyoˈ na nnquiuˈnnˈaⁿnaˈ ˈo, tjaa ˈñeeⁿ juu na nda̱a̱ ntioñˈoom Tyˈo̱o̱tsˈom, ee meiⁿljoˈcheⁿ na nnomˈ tsˈaⁿ, majoˈ joˈ nncueˈ. 	 خود را فریب مدهید، خدا رااستهزاء نمی توان کرد. زیرا که آنچه آدمی بکارد، همان را درو خواهد کرد.


Cwii tsˈaⁿ na nchii tsˈaⁿ na matseiyuˈ, xeⁿ maqueeⁿˈñê cwii ˈo waⁿˈaⁿ na nlcwaˈ ñˈeⁿñê, wanaaⁿ na nncjaˈ xeⁿ aa lˈue tsˈomˈ. Cwaˈ meiⁿquia na mañequiaa tsaⁿˈñeeⁿ. Sa̱a̱ cha tintseiˈndaaˈnaˈ ntyjiˈ tincwaxeˈ aa tsˈiaaⁿˈ seiˈñeeⁿ na cwilaˈtˈmaaⁿˈndye nnˈaⁿ cwii na cweˈ nnˈaⁿ lˈa. 	 هرگاه کسی ازبی ایمانان از شما وعده خواهد و می‌خواهیدبروید، آنچه نزد شما گذارند بخورید و هیچ مپرسید بجهت ضمیر.


Ee jeeⁿ jnda nquiuna na tsoom nda̱a̱na na taxocantyˈiaanndaˈna jom. Jnda̱ chii tyˈecaˈndyena jom yuu waa wˈaandaa. 	 و بسیار متالم شدندخصوص بجهت آن سخنی که گفت: «بعد از این‌روی مرا نخواهید دید.» پس او را تا به کشتی مشایعت نمودند.


ˈO nnˈaⁿya na cwilaˈyuˈyoˈ ñˈeⁿ Cristo, calaˈno̱ⁿˈyoˈ na juu ñˈoom na mañequia cantyja na nluiˈnˈmaaⁿñe tsˈaⁿ, nchii nnˈaⁿ jlaˈjndaaˈndye juunaˈ. 	 اما‌ای برادران شما را اعلام می‌کنم ازانجیلی که من بدان بشارت دادم که به طریق انسان نیست.


Jnda̱ na tjacjoo Jesús, tqueeⁿˈñê canchooˈwendye joona na cˈoontyjaaˈtina. Tsoom nda̱a̱na: —ˈÑeeⁿ juu tsˈaⁿ na maqueⁿ tsˈom na nlcoˈnnomnaˈ juu jo nda̱a̱ˈyoˈ, tsaⁿˈñeeⁿ matsonaˈ na cjuˈñecjeeⁿ ndoˈ candiˈntjoom nda̱a̱ chaˈtso ncˈiaaⁿˈaⁿ. 	 پس نشسته، آن دوازده را طلبیده، بدیشان گفت: «هر‌که می‌خواهد مقدم باشد موخر و غلام همه بود.


Ee xeⁿ na mayuuˈ chaˈna cwinduˈyoˈ na nquii tsaⁿjndiitquiee macwjeeⁿˈeⁿ ntyje naⁿjndiiñê naquiiˈ nˈom nnˈaⁿ, quia joˈ maˈmo̱ⁿnaˈ na matseityuiiˈñe cheⁿnqueⁿ. ¿Chiuu nntsˈaayom na nljotyeⁿ cantyja najneiⁿ na matsa̱ˈntjoom? 	 لهذا اگرشیطان، شیطان را بیرون کند، هرآینه بخلاف خودمنقسم گردد. پس چگونه سلطنتش پایدار ماند؟


Calaneiⁿˈyoˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom cantyja ˈnaaⁿyâ. Mˈaaⁿyâ na titia nquiuuyâ jo nnoom ndoˈ lˈue nˈo̱o̱ⁿyâ na ñequiiˈcheⁿ calˈaayâ chaˈtso chaˈxjeⁿ na matyˈiomyanaˈ. 	 برای ما دعا کنید زیرا ما را یقین است که ضمیر خالص داریم و می‌خواهیم در هر امر رفتارنیکو نماییم.


Quia jlueeⁿˈeⁿ tsˈom wˈaandaa ntyˈiaaⁿˈaⁿ na jeeⁿ jndye nnˈaⁿ jnda̱ tjomndye joˈ joˈ. Tyˈoom na jeeⁿ wiˈ tsˈoom naⁿˈñeeⁿ ee cweˈ mˈaⁿtona chaˈcwijom cwii tmaaⁿˈ canmaⁿ na tjaa ˈñeeⁿ juu na ya nnteixˈee. Quia joˈ to̱o̱ⁿˈo̱ⁿ na jndye ñˈoom tyoˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱na. 	 عیسی بیرون آمده، گروهی بسیار دیده، بر ایشان ترحم فرمود زیرا که چون گوسفندان بی‌شبان بودند و بسیار به ایشان تعلیم دادن گرفت.


Ncˈe na nnˈaⁿ jaa, joˈ chii mati ndaaya mannˈaⁿ joona. Maluaaˈ matseijomnaˈ tsˈaⁿ na tuiiñe cantyja ˈnaaⁿˈ Espíritu Santo. Tseixmaⁿ tsaⁿˈñeeⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 آنچه از جسم مولود شد، جسم است و آنچه از روح مولود گشت روح است.


Quia joˈ tjaquieeˈ yuscundyua jnda Herodías yuu cwicwaˈ naⁿˈñeeⁿ, seijnom jo nda̱a̱na. Jeeⁿ tjaweeˈ tsˈom Herodes ndoˈ mati nnˈaⁿ na jlaˈjomndye ñˈeⁿñê. Tsoom nnom yuscundyuaˈñeeⁿ: —Caⁿˈ cantyjati na lˈue tsˈomˈ no̱o̱ⁿ, ndoˈ ja nñequia. 	 و دختر هیرودیا به مجلس درآمده، رقص کرد و هیرودیس و اهل مجلس را شادنمود. پادشاه بدان دختر گفت: «آنچه خواهی ازمن بطلب تا به تو دهم.»


’Ja tjaaˈnaⁿ ñomtiuu tseixmaⁿya. Mañequiaya na calaˈxmaⁿˈyoˈ juunaˈ naquiiˈ nˈomˈyoˈ. Juu na mañequia na cwicandaˈyoˈ tˈmaⁿti tseixmaⁿnaˈ, nchiiti juu na tjaa ñomtiuu cˈom nnˈaⁿ na mañequiaa tsjoomnancue. Tiñeˈquiandyoˈ na nntseiñˈeeⁿˈñenaˈ nˈomˈyoˈ ljoˈ cwii nntjomˈyoˈ meiⁿ tilaˈcatyuendyoˈ. 	 سلامتی برای شما می‌گذارم، سلامتی خود را به شمامی دهم. نه‌چنانکه جهان می‌دهد، من به شمامی دهم. دل شما مضطرب و هراسان نباشد.


Ee ˈo jnda̱ ñetˈomˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ na jaaⁿñe sa̱a̱ jeˈ na jnda̱ seitjoomˈnaˈ ˈo ñequio Ta Jesucristo, cˈomˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ naxueeñe, 	 زیرا که پیشتر ظلمت بودید، لیکن الحال درخداوند نور می‌باشید. پس چون فرزندان نوررفتار کنید.


’Calˈaˈyoˈ cwenta ñequio joo nnˈaⁿ na tiyuuˈ ñˈoom cwiñeˈquia. Cwiquieˈcañomna ˈo na ndooˈ jeeⁿ nioomˈ nˈomna chaˈna nioomˈ tsˈom catsmaⁿ sa̱a̱ naquiiˈ nˈomna laxmaⁿna na wiˈndyena chaˈcwijom lobo. 	 «اما از انبیای کذبه احتراز کنید، که به لباس میشها نزد شما می‌آیند ولی در باطن، گرگان درنده می‌باشند.


Tso Jesús nnoom: —ˈU yuscu, ¿chiuu na jeeⁿ matyˈiooˈ? ¿ˈÑeeⁿ juu malˈueˈ? Ndooˈ ntyjeeⁿ tsˈaⁿ na machˈee cwenta ntjomˈñeeⁿ juu Jesús. Joˈ chii matsoom nnom: —Aa ndiˈ ta, xeⁿ ˈu tjañˈoomˈ jom, catsuˈ no̱o̱ⁿ yuu tjaˈqueⁿˈ jom, quia joˈ nncjo̱cˈo̱ⁿya jom. 	 عیسی بدو گفت: «ای زن برای چه گریانی؟ که را می‌طلبی؟» چون او گمان کردکه باغبان است، بدو گفت: «ای آقا اگر تو او رابرداشته‌ای، به من بگو او را کجا گذارده‌ای تا من اورا بردارم.»


Jnda̱ chii saacuo̱o̱nndaaˈâ wˈaandaa. Jnaaⁿyâ tsjoom Sidón. Saanquiandyô̱ nandyeeˈ ndyuaaxeⁿncwe Chipre ee joˈ joˈ tijndeiiti maquiˈcaljoo jndye sta wˈaandaa cantyja na tsaayâ. 	 و از آنجا روانه شده، زیر قپرس گذشتیم زیرا که باد مخالف بود.


sa̱a̱ ntˈomndyena cwiñeˈquiana ñˈoomˈm ee na jnda nquiuna ja. Ee cwilaˈno̱ⁿˈyana na tyˈiom Tyˈo̱o̱tsˈom tisˈaaⁿ ja na nncwintyja̱a̱ˈa jo nda̱a̱ naⁿmaⁿnˈiaaⁿ tsjoomwaañe. Sˈaaⁿ na ljoˈ ee lˈue tsˈoom na nncwjiˈyuuˈndyo̱ ñˈoom naya ˈnaaⁿˈaⁿ nda̱a̱na. 	 ولی اینان از راه محبت، چونکه می‌دانند که من بجهت حمایت انجیل معین شده‌ام.


Ndoˈ María Magdalena ñequio María, tsondyee José, ntyˈiaana na tjacantˈiuuˈñe Jesús. 	 و مریم مجدلیه و مریم مادر یوشادیدند که کجا گذاشته شد.


Cwii ñˈoom xco na matsa̱ˈntjomnaˈ mañequiaya nda̱a̱ˈyoˈ, na cˈomˈyoˈ na wiˈ nˈomˈyoˈ ncˈiaaˈyoˈ. Chaˈxjeⁿ na mˈaaⁿya na candyaˈ tsˈo̱o̱ⁿya ˈo, malaaˈtiˈ cˈomˈ ˈo na wiˈ nˈomˈ ncˈiaaˈyoˈ. 	 به شما حکمی تازه می‌دهم که یکدیگر را محبت نمایید، چنانکه من شما را محبت نمودم تا شمانیز یکدیگر را محبت نمایید.


Nquii Ta Tyˈo̱o̱tsˈom seijndaaˈñê na ljoˈ ndoˈ jeeⁿ cwijaaweeˈ nˈo̱o̱ⁿya na cwintyˈiaaya na luaaˈ tuii. 	 این از جانب خداوند شد و در نظر ما عجیب است.


Cantyja na tyojooˈ tsˈo̱o̱ⁿ naquiiˈ ñˈoom cwileinˈom nnˈaⁿ judíos, tyontyjo̱ya tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ. Cantyja ˈnaaⁿˈ na matseicanda̱a̱ˈñe tsˈaⁿ jo nnom ljeii na tqueⁿ Moisés, tjaa ˈñeeⁿ juu na nnda̱a̱ mˈmo̱ⁿ na tyootseicanda̱a̱ˈndyo̱ jo nnom juunaˈ. 	 از جهت غیرت جفا کننده برکلیسا، از جهت عدالت شریعتی، بی‌عیب.


Sa̱a̱ quia na jlueeⁿˈeⁿ taleicatseineiiⁿ, joˈ na jlaˈno̱ⁿˈna na waa na tcoˈnaˈ ntyˈiaaⁿˈaⁿ naquiiˈ watsˈom. Cweˈ tyotsˈo̱o̱ lˈo̱o̱ⁿ nda̱a̱na. Ee jnda̱ ta̱ˈ na matseineiiⁿ. 	 اما چون بیرون آمده نتوانست با ایشان حرف زند، پس فهمیدند که در قدس رویایی دیده است، پس به سوی ایشان اشاره می‌کرد و ساکت ماند.


Sa̱a̱ xeⁿ nntsquieˈyoˈ cwii tsjoom na tiñeˈcatoˈñoom nnˈaⁿ ˈo, meiⁿ tiñeˈcandyena ñˈoom ndyueˈyoˈ, quia na nluiˈyoˈ tsjoomˈñeeⁿ, calaquiaˈyoˈ tsˈojnda̱a̱ na chuuˈ ncˈeeˈyoˈ cha na nncwjiˈyuuˈñenaˈ nacjoo naⁿˈñeeⁿ na tîcatoˈñoomna ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Mayuuˈcheⁿ nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, xuee na nncuˈxeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom nnˈaⁿ, tˈmaⁿti nawiˈ nntjoom nnˈaⁿ tsjoomˈñeeⁿ, nchiiti na nntjoom nnˈaⁿ tsjoom Sodoma ñˈeⁿ Gomorra. 	 و هرجا که شما را قبول نکنند و به سخن شما گوش نگیرند، از آن مکان بیرون رفته، خاک پایهای خود را بیفشانید تا بر آنها شهادتی گردد. هرآینه به شما می‌گویم حالت سدوم و غموره درروز جزا از آن شهر سهل تر خواهد بود.»


Ee cantyja ˈnaaⁿˈ ljeiiˈñeeⁿ, xeⁿ waa na nnda̱a̱ nlqueⁿnaˈ tsˈaⁿ na tjaa jnaⁿ tseixmaaⁿ, quia joˈ jnda̱ ˈndye nnˈaⁿ Israel na cwilaˈcwjeena quiooˈ cha nntseitˈmaⁿ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom joona. 	 والا آیا گذرانیدن آنها موقوف نمی شدچونکه عبادت‌کنندگان، بعد از آنکه یک بار پاک شدند، دیگر حس گناهان را در ضمیر نمی داشتند؟


Ncˈe na tueˈ Cristo nacjooˈ tsˈoomˈnaaⁿ joˈ na seintycwiiñˈeeⁿ na mˈaⁿntiaaˈndye we ntmaaⁿˈ nnˈaⁿ, sˈaaⁿ na ñecwii tmaaⁿˈ joona, ljoyaandyena ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و تا هر دو را در یک جسد با خدا مصالحه دهد، بوساطت صلیب خود که بر آن عداوت را کشت،


Tsoom nda̱a̱na: —Meiⁿnquia tsˈaⁿ na macoˈñom yucachjoomˈaaⁿ ncˈe xueya, ja macoˈñom tsaⁿˈñeeⁿ, ndoˈ meiⁿnquia tsˈaⁿ na macoˈñom ja, mati macoˈñom tsaⁿˈñeeⁿ nquii na jñom ja. Ncˈe na luaaˈ, tsˈaⁿ na cjeti cwiluiiñe quiiˈntaaⁿˈyoˈ, tsaⁿˈñeeⁿ cwiluiitˈmaⁿñetyeeⁿ. 	 و به ایشان گفت: «هر‌که این طفل را به نام من قبول کند، مرا قبول کرده باشد و هر‌که مراپذیرد، فرستنده مرا پذیرفته باشد. زیرا هر‌که ازجمیع شما کوچکتر باشد، همان بزرگ خواهدبود.»


Tˈo̱o̱ⁿ nda̱a̱na, tsoom: —Candyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, xeⁿ naⁿmˈaⁿ nlaˈcheⁿna, quia joˈ joo ljo̱ˈ nlaˈtˈmaaⁿˈndyenaˈ ja. 	 او درجواب ایشان گفت: «به شما می‌گویم اگراینها ساکت شوند، هرآینه سنگها به صداآیند.»


Nñoom ndoˈ nntseicwjeⁿ joona. Ndoˈ nñeˈquiaaⁿ ntjom ˈnaaⁿˈaⁿ nda̱a̱ ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ. Jnda̱ na jndyena na seineiⁿ Jesús ñˈoommeiⁿˈ, jluena: —Tijoom cwancueeˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na caluii na luaaˈ. 	 اوخواهد آمد و باغبانان را هلاک کرده باغ را به دیگران خواهد سپرد.» پس چون شنیدند گفتندحاشا.


Jndye tjaaˈna naⁿˈñeeⁿ. Jnda̱ chii tioomna joo wˈaancjo. Jluena nnom tsˈaⁿ na machˈee cwenta wˈaancjo na ya ya catsˈaaⁿ cwenta joona. 	 و چون ایشان را چوب بسیار زدند، به زندان افکندند و داروغه زندان را تاکید فرمودند که ایشان را محکم نگاه دارد.


¿Aa ticjaañjoomˈ nˈomˈyoˈ na jnda̱ tsjo̱o̱ya ñˈoommeiⁿˈ nda̱a̱ˈyoˈ quia na ñetˈo̱o̱ⁿya ñˈeⁿndyoˈ? 	 آیا یاد نمی کنید که هنگامی که هنوز نزد شمامی بودم، این را به شما می‌گفتم؟


Ndoˈ mati jndiiya na teicˈuaa ndyuee ticwii cwii nnom na sˈaa Tyˈo̱o̱tsˈom jo cañoomˈluee, ñequio nnom tsjoomnancue, ñequio tsjoom lˈoo, ñequio naquiiˈ ndaaluee. Chaˈtso na mˈaⁿ joˈ joˈ luaa tyolue: Cantyjati na tjaa yuu cwintycwii xuee, calaˈtˈmaaⁿˈndyo̱ nqueⁿ na wacatyeeⁿ tio ñequio juu Catsmaⁿ. Matyˈiomyanaˈ na calˈuuya ñˈoom ya cantyja ˈnaaⁿna, ndoˈ calawa̱a̱ndya̱a̱ya joona, ee tˈmaⁿ waa najndeii na laˈxmaⁿna. 	 و هر مخلوقی که در آسمان و بر زمین وزیرزمین و در دریاست و آنچه در آنها می‌باشد، شنیدم که می‌گویند: «تخت‌نشین و بره را برکت وتکریم و جلال و توانایی باد تا ابدالاباد.»وچهار حیوان گفتند: «آمین!» و آن پیران به روی درافتادند و سجده نمودند.


Ee cha nnda̱a̱ nlaxmaaⁿya cwentaaˈ Cristo, macaⁿnaˈ na caljooˈndyo̱tya̱a̱ⁿya cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ chaˈxjeⁿ quia na to̱o̱ˈa na cwicantyjaaˈ nˈo̱o̱ⁿya jom hasta na macanda̱. 	 از آنرو که در مسیح شریک گشته‌ایم اگر به ابتدای اعتماد خود تا به انتهاسخت متمسک شویم.


Joˈ chii tjeiiˈna jom. Jlaˈcwatyuˈna jom cañoomˈluee, tiooñê tsjoomnancuecheⁿ. Mati jlaˈquiaana ángeles tia ñˈeⁿñê. Ee cantyjati na jnaⁿjndyeenaˈ matseicajndyunaˈ jom catsuu tquiee, tsaⁿjndii ndoˈ Satanás. Majom na manquiuˈnnˈaaⁿ chaˈtso nnˈaⁿ tsjoomnancue. 	 واژدهای بزرگ انداخته شد، یعنی آن مار قدیمی که به ابلیس و شیطان مسمی است که تمام ربع مسکون را می‌فریبد. او بر زمین انداخته شد وفرشتگانش با وی انداخته شدند.


Jnda̱ joˈ juu ángel na jnda̱ yom tjacuˈnquioom nawiˈ na ñjom waso ˈnaaⁿˈaⁿ tsˈom jndaa tˈmaⁿ Eufrates. Mana seicaaⁿnaˈ jndaaˈñeeⁿ, cha nntseicanaaⁿñenaˈ cwii nato ndyuaaˈñeeⁿ na nncwinom ntˈom nnˈaⁿ. Naⁿˈñeeⁿ cwiluiindye nnˈaⁿ na cwitsa̱ˈntjom ndyuaa jo ndoˈ na mandyowa ñeˈquioomˈ. 	 و ششمین، پیاله خود را بر نهر عظیم فرات ریخت و آبش خشکید تا راه پادشاهانی که ازمشرق آفتاب می‌آیند، مهیا شود.


Joˈ chii nda̱a̱ lˈoo jnda̱ teineiⁿ ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cha chaˈxjeⁿ jom wanoomˈm, mati nnda̱a̱ nntaˈndoˈna meiiⁿ jnda̱ tuˈxeⁿndyena chaˈxjeⁿ cwituˈxeⁿndye chaˈtso nnˈaⁿ. 	 زیرا که از اینجهت نیز به مردگان بشارت داده شد تا بر ایشان موافق مردم بحسب جسم حکم شود و موافق خدا بحسب روح زیست نمایند.


Mati majndye jndyetia tyotjeiiˈna naquiiˈ nˈom nnˈaⁿ. Tyotyˈoomndyena seitye nacjoo nnˈaⁿ wii na tyolaˈnˈmaⁿna naⁿˈñeeⁿ. 	 وبسیار دیوها را بیرون کردند و مریضان کثیر راروغن مالیده، شفا دادند.


Quia na jnda̱ tuii nmeiⁿˈ, chaˈtsondye nnˈaⁿ judíos nluiˈnˈmaaⁿndyena chaˈxjeⁿ na matso ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na seiljeii Isaías: Naquiiˈ tsjoom Sión nnaⁿ tsaⁿ na nntseicandyaañe nnˈaⁿ ndoˈ nnˈaⁿ na jndyowicantyjooˈ tsjaaⁿ ˈnaaⁿˈ Jacob nnquindyo̱ natia na laˈxmaⁿna. 	 وهمچنین همگی اسرائیل نجات خواهند یافت، چنانکه مکتوب است که «از صهیون نجات‌دهنده‌ای ظاهر خواهد شد و بی‌دینی را ازیعقوب خواهد برداشت؛


Jeˈ matsjo̱o̱ya ñˈoomwaaˈ nda̱a̱ˈyoˈ cwii tjo̱o̱cheⁿ na nluii na ljoˈ, cha quia na nntseicanda̱a̱ˈñenaˈ nlayuˈyoˈ na ja cwiluiindyo̱ manquiiti na jnda̱ tsjo̱o̱ nda̱a̱ˈyoˈ. 	 الان قبل از وقوع به شما می‌گویم تا زمانی که واقع شود باور کنید که من هستم.


Jeeⁿ cwajndii tyolantjaˈndyena hasta tyˈue tsˈaⁿ na cwiluiitquieñe nda̱a̱ sondaro. Ntyˈiaaⁿˈaⁿ maxjeⁿ nlaˈcueeˈna Pablo. Joˈ chii sa̱ˈntjoom na cˈoocatjeiiˈndye sondaro tsaⁿˈñeeⁿ naquiiˈ luee nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye, cˈooñˈomnndaˈna jom naquiiˈ wˈaa yuu cwicˈeeⁿna. 	 و چون منازعه زیادتر می‌شد، مین باشی ترسید که مبادا پولس را بدرند. پس فرمود تاسپاهیان پایین آمده، او را از میانشان برداشته، به قلعه درآوردند.


tsˈaⁿ na maxjeⁿ ñˈeeⁿ ñˈeⁿndyô̱ cantyjati xuee na teitsˈoomñe Jesús sˈaa Juan hasta xuee quia na tjawaaⁿ. Macaⁿnaˈ na nntseijomñê tsaⁿˈñeeⁿ ñˈeⁿndyô̱ na nntjeiˈyuuˈndyô̱ na jnda̱ tandoˈxco Jesús. 	 از زمان تعمید یحیی، تا روزی که ازنزد ما بالا برده شد، یکی از ایشان با ما شاهدبرخاستن او بشود.»


Jaa na tyeⁿ laˈxmaaⁿya na cwilaˈyuˈya nˈo̱o̱ⁿya ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoommeiⁿˈ, joo nnˈaⁿ na tityeⁿ cwilaˈyuˈna cantyja ˈnaaⁿˈ joˈ, laxmaaⁿya na cacho̱o̱ya na cateijndeii joona, nchii macanda̱ cwijndo̱o̱ˈa cantyja ˈnaaⁿ ncjo̱o̱ya. 	 و ما که توانا هستیم، ضعفهای ناتوانان رامتحمل بشویم و خوشی خود را طالب نباشیم.


Yocheⁿ na matseineiiⁿ ñˈoommeiⁿˈ, tioo na jeeⁿ jnaaⁿ chaˈtso nnˈaⁿ na jndoo jom. Sa̱a̱ nnˈaⁿ na jndyendye, sˈaanaˈ na jeeⁿ neiiⁿna ncˈe chaˈtso tsˈiaaⁿ na cajnda na tyochˈeeⁿ. 	 وچون این را بگفت همه مخالفان او خجل گردیدندو جمیع آن گروه شاد شدند، بسبب همه کارهای بزرگ که از وی صادر می‌گشت.


Sa̱a̱ jaa nmeiiⁿ laˈxmaaⁿya cantyja ˈnaaⁿˈ cañoomˈluee, juu joˈ tseixmaⁿnaˈ tsjoomya, ndoˈ cwimeiⁿndo̱ˈntyˈiaandyo̱ na joˈ joˈ nnaⁿ nquii na macwjiˈnˈmaaⁿñe jaa, juu Jesucristo. 	 اما وطن ما در آسمان است که از آنجا نیزنجات‌دهنده یعنی عیسی مسیح خداوند را انتظارمی کشیم،که شکل جسد ذلیل ما را تبدیل خواهد نمود تا به صورت جسد مجید او مصورشود، برحسب عمل قوت خود که همه‌چیز رامطیع خود بگرداند.


Ndoˈ juu na mˈaaⁿya na tˈmaⁿ nˈo̱o̱ⁿya machˈeenaˈ na cwinaⁿndyo̱ quia cwiwino̱o̱ⁿya nawiˈ, ndoˈ juu na cwinaⁿndyo̱ mañequiaanaˈ na tyeⁿ cwicantyjaaˈ nˈo̱o̱ⁿya Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و صبر امتحان را و امتحان امید را.


Quia joˈ teicantyja Saulo nomtyuaa. Seinˈmeiiⁿˈeⁿ luaˈnnoom sa̱a̱ tileicantyˈiaaⁿˈaⁿ. Joˈ chii tˈuena tsˈo̱o̱ⁿ tyˈeñˈomna jom tsjoom Damasco. 	 پس سولس از زمین برخاسته، چون چشمان خود را گشود، هیچ‌کس را ندید و دستش را گرفته، او را به دمشق بردند،


Macaⁿˈa nnom Tyˈo̱o̱tsˈom na chaˈxjeⁿ matseijomndyuˈ na cwilaˈyuˈya cwii nˈo̱o̱ⁿya, na nncueˈntyjo̱ xjeⁿ na canda̱a̱ˈ nntseino̱ⁿˈ chaˈtso na matioˈnaaⁿñe Tyˈo̱o̱tsˈom jaa ncˈe Cristo Jesús. 	 تا شراکت ایمانت موثرشود در معرفت کامل هر نیکویی که در ما است برای مسیح عیسی.


Jnda̱ joˈ tjañˈoom Espíritu Santo Jesús jo ndoˈ yuu tjaa nnˈaⁿ cˈom. Joˈ joˈ tyoqueⁿñe tsaⁿjndii na nntsˈaa xjeⁿ jom. 	 آنگاه عیسی به‌دست روح به بیابان برده شدتا ابلیس او را تجربه نماید.


Tˈo̱ Jesús, matsoom nnom: —Ja cwiluiindyo̱ nato, ndoˈ ñˈoom na mayuuˈ, ndoˈ na tijoom cwintycwii na wandoˈ tsˈaⁿ. Ñequiiˈcheⁿ cantyja ˈnaⁿ ja joˈ na nnda̱a̱ nncueeˈ tsˈaⁿ na mˈaaⁿ Tsotya̱ya. 	 عیسی بدو گفت: «من راه و راستی و حیات هستم. هیچ‌کس نزد پدر جز به وسیله من نمی آید.


Ñˈoom na macaⁿˈtya̱ya nda̱a̱ˈyoˈ ˈo nnˈaⁿya, na tilcwiˈyoˈ meiⁿ cañoomˈluee, meiⁿ tyuaa ndoˈ meiⁿcwii nnom ˈnaⁿ, macanda̱ canduˈyoˈ na mayuuˈ ñˈoom na nquiuˈyoˈ na mayuuˈ ndoˈ ñˈoom na nquiuˈyoˈ na tiyuuˈ, canduˈyoˈ na tiyuuˈ joˈ cha na tintˈuii Tyˈo̱o̱tsˈom ˈo cantyja ˈnaaⁿˈ jnaⁿˈyoˈ. 	 لکن اول همه‌ای برادران من، قسم مخورید نه به آسمان و نه به زمین و نه به هیچ سوگند دیگر، بلکه بلی شما بلی باشد و نی شما نی، مبادا درتحکم بیفتید.


Teiqueⁿ Jesús, ntyˈiaaⁿˈaⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê. Seitiaaⁿˈaⁿ Pedro, tsoom: —Quindyo̱o̱ˈ nacañomya ˈu na matseijomndyuˈ ñˈeⁿ Satanás. Ee ñˈoom na matseiˈtiuuˈ jnaⁿnaˈ cweˈ cantyja na cwilaˈtiuu nnˈaⁿ, nchii cantyja na lˈue tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 اما او برگشته، به شاگردان خودنگریسته، پطرس را نهیب داد و گفت: «ای شیطان از من دور شو، زیرا امور الهی را اندیشه نمی کنی بلکه چیزهای انسانی را.»


Tsoom nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ: —Tˈmaⁿ jnaⁿya waa na seiquio̱o̱ya cwii tsˈaⁿ lueeˈyoˈ na tjaaˈnaⁿ jnaⁿ tseixmaⁿ. Tˈo̱o̱ naⁿˈñeeⁿ nnoom, jluena: —¿Ljoˈ machˈeenaˈ jâ na ljoˈ? Candoˈ nncuˈ. 	 گفت: «گناه کردم که خون بیگناهی را تسلیم نمودم.» گفتند: «ما را چه، خود دانی!»


Ee jeeⁿ ndyaˈ seicatyˈuenaˈ jom ñequio ntˈomcheⁿ ncˈiaaⁿˈaⁿ na ñˈeeⁿ ñˈeⁿñê cantyja ˈnaaⁿ calcaa na tjeiiˈna. 	 چونکه به‌سبب صیدماهی که کرده بودند، دهشت بر او و همه رفقای وی مستولی شده بود.


Meiiⁿ na matyˈiomnaˈ na cataaⁿyâ nda̱a̱ˈyoˈ ljoˈ na ñetcaⁿnaˈ jâ sa̱a̱ tîcalˈaayâ na ljoˈ. Ee ntyjaaˈ nˈo̱o̱ⁿyâ na calˈo̱o̱ndyoˈ chaˈxjeⁿ na cwilˈaayâ. 	 نه آنکه اختیار نداریم بلکه تا خود را نمونه برای شما سازیم تا به ما اقتدانمایید.


Mati tso Jesús: —Ticalaˈtiuuˈyoˈ na jndyo̱o̱ na nntseityuiiˈa chiuu waa na tˈmaⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés, meiⁿ ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na tyoñeˈquia profetas. Jndyo̱o̱ na nntseicanda̱ya joonaˈ cha nleiˈtquiooˈ chiuu waa na mayuuˈcheⁿ ñeˈcatˈmo̱o̱ⁿnaˈ. 	 «گمان مبرید که آمده‌ام تا تورات یا صحف انبیا را باطل سازم. نیامده‌ام تا باطل نمایم بلکه تاتمام کنم.


Ndoˈ tsoticheⁿ no̱o̱ⁿ: —Jnda̱ jnda̱a̱ˈ chaˈtso. Ja mˈaaⁿya cwii tjo̱o̱cheⁿ na nluii chaˈtso, ndoˈ maxjeⁿ nncˈo̱o̱ⁿya quia na jnda̱ ntyue chaˈtso. Cwiluiindyo̱ xˈe chaˈtso ndoˈ mati ntyjii chiuu cwintycwiinaˈ. Juu tsˈaⁿ na ñeˈcˈuu ndaa, ja cweˈ yuu nñequia ndaa xo̱ˈ ncˈuu, ndaa na mañequiaanaˈ na wandoˈ tsˈaⁿ. 	 باز مرا گفت: «تمام شد! من الف و یا و ابتدا وانتها هستم. من به هر‌که تشنه باشد، از چشمه آب حیات، مفت خواهم داد.


Jeeⁿ wiˈ tsˈom Jesús Marta ñequio tyjee tsaⁿˈñeeⁿ ñequio nquii Lázaro. 	 و عیسی مرتا و خواهرش و ایلعازررا محبت می‌نمود.


Ee maxjeⁿ nleitquiooˈyuu na titjoomˈ mˈaⁿˈyoˈ cha mˈmo̱ⁿnaˈ ˈñeeⁿ joo quiiˈntaaⁿˈyoˈ mˈaⁿna na xcweeˈ nˈomna jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 از آن جهت که لازم است در میان شما بدعتها نیز باشد تا که مقبولان از شما ظاهر گردند.


Joˈ chii tsˈaⁿ na matseixmaⁿ cwentaaˈ nquii na cwiluiiñe Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom matseixmaⁿ tsaⁿˈñeeⁿ na ticantycwii na wandoˈ añmaaⁿˈ, sa̱a̱ tsˈaⁿ na ticatseixmaⁿ cwentaaˈ Jnaaⁿ, ticatseixmaⁿ na wandoˈ añmaaⁿˈ. 	 آنکه پسر را داردحیات را دارد و آنکه پسر خدا را ندارد، حیات رانیافته است.


Ndoˈ mati quia mˈaaⁿ cwii tsˈaⁿ na matseiyuˈ ndoˈ maya ˈnaⁿ na maljeii, ndoˈ meiiⁿ na maqueⁿ tsaⁿˈñeeⁿ cwenta na matseitjo̱o̱naˈ cwii xˈiaaⁿˈaⁿ na matseiyuˈ, sa̱a̱ tiquioo na wiˈ tsˈoom juu, ¿yuu waa na maˈmo̱o̱ⁿ na jnda ntyjeeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom? 	 لکن کسی‌که معیشت دنیوی دارد و برادر خود را محتاج بیند و رحمت خود رااز او باز‌دارد، چگونه محبت خدا در او ساکن است؟


Jnda̱ joˈ tja Jesús chaˈtso njoom ntˈmaⁿ ñequio njoom nchˈu na tyoñequiaaⁿ ñˈoom. Tyotseicañeeⁿ nnˈaⁿ ñˈoom naya cantyja na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom. Ndoˈ ñˈeeⁿ nnˈaⁿ na canchooˈwe ñˈeⁿñê. 	 و بعد از آن واقع شد که او در هر شهری ودهی گشته، موعظه می‌نمود و به ملکوت خدا بشارت می‌داد و آن دوازده با وی می‌بودند.


Cwii xueeˈñeeⁿ teicantyja Pedro quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ. Joo naⁿˈñeeⁿ chaˈna cwii siaⁿnto waljooˈ ntquiuundyena. 	 و در آن ایام، پطرس در میان برادران که عدد اسامی ایشان جمله قریب به صد و بیست بود برخاسته، گفت:


Chaˈcwijom na jndeii maleinom tsˈaⁿ cha na ticatˈuii cwii na teincuuˈ jom, maluaaˈ calˈaˈyoˈ na ticˈomˈyaˈyoˈ ñˈeⁿ tsˈaⁿ na cweˈ luaaˈ. Ee ntˈomcheⁿ jnaⁿ na machˈee tsˈaⁿ ticatˈuiinaˈ seiiⁿˈeⁿ, sa̱a̱ tsˈaⁿ na matseitjoomˈñe ñˈeⁿ cwiicheⁿ tsˈaⁿ na cweˈ luaaˈ, matseicwˈaaˈñê jnaⁿ seiiⁿˈeⁿ. 	 از زنا بگریزید. هر گناهی که آدمی می‌کند بیرون از بدن است، لکن زانی بربدن خود گناه می‌ورزد.


¿Aa cwiluiindyuˈ tsˈaⁿ na mandiˈntjomtyeⁿ quia na tˈmaaⁿ ˈu? Tincˈoomˈ tsˈomˈ na ljoˈ, sa̱a̱ xeⁿ nncjuˈnaaⁿñenaˈ na nndyaandyuˈ, cwa catsaˈ na ljoˈ. 	 اگر در غلامی خوانده شدی تو را باکی نباشد، بلکه اگر هم می‌توانی آزاد شوی، آن را اولی تر استعمال کن.


’Calaˈno̱ⁿˈyoˈ ˈnaaⁿ na maˈmo̱ⁿnaˈ nda̱a̱ˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ tsˈoom higuera. Quia na cwintyˈiaˈyoˈ na cwinteiˈ lˈo̱naˈ ndoˈ cwicandeiˈ tscoˈndaa juunaˈ, quia joˈ cwilaˈno̱ⁿˈyoˈ na jaawindyooˈ ncueesuaˈ. 	 «الحال از درخت انجیر مثلش را فراگیریدکه چون شاخه‌اش نازک شده، برگ می‌آوردمی دانید که تابستان نزدیک است.


Cjaañjoomˈ nˈomˈyoˈ nquiee nnˈaⁿ na ñetuiitquiendye na tyotˈmo̱o̱ⁿna ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom nda̱a̱ˈyoˈ. Cˈoomˈ nˈomˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ na tyolaˈcanda̱a̱ˈndyena ndoˈ calaˈyuˈya nˈomˈyoˈ ñˈeⁿñê chaˈxjeⁿ tyolˈa joona. 	 مرشدان خود را که کلام خدا را به شما بیان کردند بخاطر دارید و انجام سیرت ایشان راملاحظه کرده، به ایمان ایشان اقتدا نمایید.


Juu tsˈaⁿ na matso na cwiluiiñe cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, matsonaˈ na cˈoom chaˈxjeⁿ ñetˈoom Jesucristo. 	 هرکه گوید که در وی می‌مانم، به همین طریقی که او سلوک می‌نمود، اونیز باید سلوک کند.


Tˈo̱ tsaⁿˈñeeⁿ nnoom, tso: “Ja cho̱jnaⁿ cwii siaⁿnto ncjo seitye.” Ndoˈ tsoom nnom: “Luaa coˈñomˈ tsom na teiljeii cwanti chujnaⁿˈ. Queⁿndyuˈ, cajmaⁿˈ, catseiljeiˈxcoˈ na ñeˈwenˈaaⁿ nchooˈ qui ncjo chujnaⁿˈ.” 	 گفت صدرطل روغن. بدو گفت سیاهه خود را بگیر ونشسته پنجاه رطل بزودی بنویس.


’Ndoˈ niom jndye ntˈomcheⁿ ñˈoom na macaⁿnaˈ na catsjo̱o̱ya nda̱a̱ˈyoˈ, sa̱a̱ tileicalaˈno̱ⁿˈyoˈ joo ñˈoomˈñeeⁿ jeˈ. 	 «و بسیار چیزهای دیگر نیز دارم به شمابگویم، لکن الان طاقت تحمل آنها را ندارید.


Ndoˈ tsotyeeⁿ nda̱a̱yâ: —Ja quia na jnda̱ mawando̱ˈxco̱ na jnda̱ tyˈio̱, nncjo̱jndya̱a̱ tsˈo̱ndaa Galilea, xeⁿ jnda̱ nntsantyjo̱ˈyoˈ. 	 لیکن بعد از برخاستنم، پیش از شما به جلیل خواهم رفت.»


Chaˈxjeⁿ yoˈndaa na ˈndaandye cwilˈueena ndaatsuuˈ tsondyeena, cjooˈ nˈomˈyoˈ na calˈueˈyoˈ ndaatsuu ñequiiˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Espíritu, cha cantyja ˈnaaⁿˈ joˈ nntsanajnda̱ˈyoˈ na laxmaⁿˈyoˈ nnˈaⁿ na macwjiˈnˈmaaⁿñe Tyˈo̱o̱tsˈom, 	 چون اطفال نوزاده، مشتاق شیر روحانی و بی‌غش باشید تا از آن برای نجات نمو کنید،


Ndoˈ quia na tueeˈ na jnda̱ tmaaⁿ, jâ nnˈaⁿ na tˈmaⁿ Jesús na calaˈjomndyô̱ ñˈeⁿñê, saacua̱a̱yâ, squia̱a̱yâ ˈndyoo ndaaluee. 	 و چون شام شد، شاگردانش به‌جانب دریاپایین رفتند،


Jeeⁿ cjee na nluii na ljoˈ chaˈna cwii ndiiˈ na nntseitsja̱ tsˈaⁿ luaˈnnom, xjeⁿ na nleicˈuaa ndu na macanda̱. Ee maxjeⁿ nleicˈuaa ndu ndoˈ nntaˈndoˈxco nnˈaⁿ na jnda̱ tja̱ na tajom cwjenndaˈna. Ndoˈ nntseichuiiˈnaˈ jaa. 	 در لحظه‌ای، درطرفه العینی، به مجرد نواختن صور اخیر، زیراکرنا صدا خواهد داد، و مردگان، بی‌فساد خواهندبرخاست و ما متبدل خواهیم شد.


Ee ñˈoomtyeⁿwaaˈ tseixmaⁿnaˈ cwentaˈ ˈo ñˈeⁿ ndaˈyoˈ, ndoˈ cwentaa chaˈtso nnˈaⁿ na mˈaⁿ na tquia, ndoˈ mati ticwii cwii tsˈaⁿ na maˈmaⁿ Ta Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaya. 	 زیرا که این وعده است برای شما وفرزندان شما و همه آنانی که دورند یعنی هرکه خداوند خدای ما او را بخواند.»


Ndoˈ mañejuu xjeⁿˈñeeⁿ teicantyjana, tyˈelcweeˈna Jerusalén. Jliuna nnˈaⁿ na canchooˈcwii ñeˈnaaⁿˈ mˈaⁿ naⁿˈñeeⁿ ñequio ntˈomcheⁿ ncˈiaana. 	 و در آن ساعت برخاسته به اورشلیم مراجعت کردند و آن یازده را یافتند که با رفقای خود جمع شده


Joˈ chii seijmeiⁿˈnaˈ joona na ñeˈcatˈuena jom. Sa̱a̱ nquiaana nnˈaⁿ na jndyendye. Ee naⁿˈñeeⁿ cwitjeiiˈna cwenta na jom cwiluiiñê profeta. 	 وچون خواستند او را گرفتار کنند، از مردم ترسیدند زیرا که او را نبی می‌دانستند.


Nluena: “¿Yuu waa na maˈmo̱ⁿnaˈ na matseicanda̱a̱ˈñenaˈ ñˈoom na seineiⁿ Ta Jesús na nncwjeeˈnnaaⁿˈaⁿ? Ee cantyjati xjeⁿ na tja̱ nnˈaaⁿya na tyolayuˈjndyee, ñecwiixjeⁿ mˈaⁿ chaˈtsoñˈeⁿ chaˈxjeⁿ quia na tqueⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom joo joˈ.” 	 خواهند گفت: «کجاست وعده آمدن او؟ زیرا از زمانی که پدران به خواب رفتند، هرچیز به همینطوری که ازابتدای آفرینش بود، باقی است.»


Jndye nnˈaⁿ jlaˈtiaˈna jom na catseicheeⁿ, sa̱a̱ jom yacheⁿ tyotseixuaatyeeⁿ, tsoom: —ˈU, na cwiluiindyuˈ tsjaaⁿ David na jndyowicantyjooˈ, cˈoomˈ na wiˈ tsˈomˈ ñˈeⁿndyo̱. 	 و چندان‌که بسیاری او را نهیب می‌دادند که خاموش شود، زیادتر فریاد برمی آورد که پسر داودا بر من ترحم فرما.


Quia na jndye nnˈaⁿ na nchii judíos ñˈoomwaaˈ tquiaanaˈ na jeeⁿ neiiⁿˈ nˈomna. Tyolatˈmaaⁿˈndyena ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Ndoˈ jlayuˈ chaˈtsondye nnˈaⁿ na maxjeⁿ ntyjii Tyˈo̱o̱tsˈom na nntoˈñoomna na ticantycwii na nntandoˈna. 	 چون امت‌ها این راشنیدند، شادخاطر شده، کلام خداوند را تمجیدنمودند و آنانی که برای حیات جاودانی مقرربودند، ایمان آوردند.


Jnda̱ na jluiˈ Judas quiiˈntaaⁿyâ, matso Jesús nda̱a̱yâ: —Jeˈ ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee, manntseitˈmaaⁿˈñenaˈ ja. Ndoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ ljoˈ na manntjo̱ⁿya nntseitˈmaaⁿˈñenaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 چون بیرون رفت عیسی گفت: «الان پسر انسان جلال یافت و خدا در او جلال یافت.


Matseiljeiya cartawaañe na matseicwano̱ⁿya na mˈaaⁿˈ ˈu Timoteo, na cwiluiindyuˈ jndaaya ncˈe na matseiyuˈya tsˈomˈ ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. Ntyjaaˈ tsˈo̱o̱ⁿ nquii Tsotya̱a̱ya Tyˈo̱o̱tsˈom ñequio Cristo Jesús na cwiluiiñê na matsa̱ˈntjoom jaa na ñequiana na nncoˈñomˈ naya na laˈxmaⁿna ñequio na mˈaⁿna nawiˈ nˈomna nnˈaⁿ ndoˈ na meiⁿcwii ñomtiuu tincˈoomˈ jo nda̱a̱na. 	 به فرزند حقیقی خود در ایمان، تیموتاوس.فیض و رحم و سلامتی از جانب خدای پدر وخداوند ما مسیح عیسی بر تو باد.


Cwjiˈñê cantyja ˈnaaⁿˈ natia, catsˈaaⁿ yuu na ya, calˈueeⁿ na caljoyaandye nnˈaⁿ ñˈeⁿ ncˈiaana. Queⁿñê na catsˈaaⁿ naljoˈ. 	 از بدی اعراض نماید و نیکویی رابه‌جا آورد؛ سلامتی را بطلبد و آن را تعاقب نماید.


Luaa mˈaaⁿ Agripa, tsˈaⁿ na matsa̱ˈntjom. Jom tcuu ntyjeeⁿ ñˈoommeiⁿˈ. Joˈ chii ja ñequio na tˈmaⁿ tsˈo̱o̱ⁿ matseina̱ⁿya jo nnoom ee ntyjiiya na jom chaˈtso ñˈoommeiⁿˈ mantyjeeⁿ cantyja na jnda̱ tuii, ee nchii na tuii joˈ na cweˈ wantyˈiuuˈ. 	 زیراپادشاهی که در حضور او به دلیری سخن می‌گویم، از این امور مطلع است، چونکه مرا یقین است که هیچ‌یک از این مقدمات بر او مخفی نیست، زیرا که این امور در خلوت واقع نشد.


Quia joˈ tso Jesús nnoom: —ˈU jndaaya, ncˈe na matseiˈyuˈyaˈ tsˈomˈ ñˈeⁿndyo̱ joˈ na jnda̱ nˈmaⁿˈ. Cjaˈ na meiⁿncwii ñomtiuu tancˈoomˈ. 	 وی را گفت: «ای دختر خاطرجمع دار، ایمانت تو را شفا داده است، به سلامتی برو.»


Ndoˈ Pablo ñˈeⁿ Bernabé majoˈti lˈana tsjoom Iconio. Tyˈequieˈna naquiiˈ watsˈom ˈnaaⁿ nnˈaⁿ judíos. Tyoñequiana ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Jeeⁿ ya tyolaˈneiⁿna. Joˈ chii jndyendye nnˈaⁿ judíos jlayuˈ ndoˈ mati ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ na nchii judíos. 	 اما در ایقونیه، ایشان با هم به کنیسه یهود در‌آمده، به نوعی سخن‌گفتند که جمعی کثیر از یهود و یونانیان ایمان آوردند.


Ndoˈ tsaⁿsˈaˈñeeⁿ tjacatsoom nda̱a̱ nnˈaⁿ judíos na nquii Jesús seinˈmaⁿ jom. 	 و از این سبب یهودیان بر عیسی تعدی می‌کردند، زیرا که این کار را در روز سبت کرده بود.


Meiⁿ chetsjaˈ tintsachoˈyoˈ na tsaˈyoˈ nato, ñecwii ljo liaa, meiⁿ lcoom, meiⁿ tsˈoomlˈeii. Ee tsˈaⁿ na mandiˈntjom nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, tseixmaaⁿ na coˈñoom na nleilˈueeˈñê na macaⁿnaˈ jom. 	 و برای سفر، توشه‌دان یا دو پیراهن یا کفشها یا عصابرندارید، زیرا که مزدور مستحق خوراک خوداست.


sa̱a̱ ncˈe na cwilaxmaaⁿya cantyja ˈnaaⁿˈ naxuee, cwa queⁿndyo̱cheⁿncjo̱o̱ xjeⁿ, chaˈwaati xuee cˈo̱o̱ⁿya chaˈna tsˈaⁿ na canda̱a̱ˈ xqueⁿ. Matsonaˈ na cataˈñoomˈndyo̱ cheⁿncjo̱o̱ya ñequio na cwilayuˈya nˈo̱o̱ⁿya ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ ñequio juu na mˈaaⁿya na wiˈ nˈo̱o̱ⁿya nnˈaⁿ ñequio juu na ntyjaaˈ nˈo̱o̱ⁿ na nncwjiˈnˈmaaⁿñe Tyˈo̱o̱tsˈom añmaaⁿya chaˈxjeⁿ mawañoomˈ tjaⁿxqueⁿxjo xqueⁿ sondaro. 	 لیکن ما که ازروز هستیم، هشیار بوده، جوشن ایمان و محبت وخود امید نجات را بپوشیم.


Ndoˈ xeⁿ na cwitaⁿˈyoˈ sa̱a̱ tileicatoˈñoomˈyoˈ, machˈeenaˈ na ljoˈ ee tixcwe cwitaⁿˈyoˈ, ee ˈo ñeˈquiom ˈnaⁿ lueeˈyoˈ cha na nlaˈcatsuuˈyoˈ joonaˈ yuu na queeⁿ nˈom seiiˈyoˈ. 	 و سوال می‌کنیدو نمی یابید، از اینرو که به نیت بد سوال می‌کنید تادر لذات خود صرف نمایید.


Nnˈaⁿ na cwiluiindyena apóstoles jndye nnom ˈnaaⁿ lˈana ñequio tsˈiaaⁿ tˈmaⁿ na xonda̱a̱ nluii na cweˈ najndeii nquii tsˈaⁿ. Ndoˈ chaˈtsondye nnˈaⁿ na jnda̱ cwilaˈyuˈ tjoomˈ tˈmaⁿna na tyotjomndyena watsˈom tˈmaⁿ na jndyu leirooˈnaˈ Salomón. 	 و آیات و معجزات عظیمه از دستهای رسولان در میان قوم به ظهور می‌رسید و همه به یکدل در رواق سلیمان می‌بودند.


Ee nntjeiiˈ nnˈaⁿ judíos ˈo naquiiˈ lanˈom ˈnaaⁿna. Ndoˈ manncueˈntyjo̱ xjeⁿ na meiⁿquiandyo tsˈaⁿ na nntseicueeˈ cwii ˈo nntseitiuutoom na mandiˈntjoom nnom Tyˈo̱o̱tsˈom na ljoˈ nntsˈaaⁿ. 	 شما را از کنایس بیرون خواهندنمود؛ بلکه ساعتی می‌آید که هر‌که شما را بکشد، گمان برد که خدا را خدمت می‌کند.


Jnda̱ chii ntyˈiaaⁿˈaⁿ nda̱a̱ chaˈtsondye nnˈaⁿ, tsoom nnom tsˈaⁿwiiˈ: —Catseiliuuˈ tsˈo̱ˈ. Sˈaa tsaⁿˈñeeⁿ na ljoˈ ndoˈ tcoˈyaˈñˈeⁿnaˈ tsˈo̱o̱ⁿ. 	 پس چشم خود را بر جمیع ایشان گردانیده، بدو گفت: «دست خود را دراز کن.» او چنان کرد و فور دستش مثل دست دیگر صحیح گشت.


Quia joˈ tsoom nda̱a̱na: —Juan tyotseitsˈoomñê nnˈaⁿ quia na tyolcweˈ nˈomna. Ndoˈ tyotsoom nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ na calaˈyuˈna ñequio Jesús tsaⁿ na nndyontyjo̱ naxeeⁿˈeⁿ. Juu tseixmaⁿ Cristo. 	 پولس گفت: «یحیی البته تعمید توبه می‌داد و به قوم می‌گفت به آن کسی‌که بعد از من می‌آید ایمان بیاورید یعنی به مسیح عیسی.»


Ndoˈ naⁿˈñeeⁿ jeeⁿ jlaˈneiiⁿˈndyena, tjoomˈ tˈmaⁿna na nñeˈquiana sˈom nnoom. 	 ایشان شادشده با او عهد بستند که نقدی به وی دهند.


Joˈ chii jluiˈna na ñenquieena ñˈeⁿ wˈaandaa na ˈoona cwii joo yuu na tjaaˈnaⁿ nnˈaⁿ. 	 پس به تنهایی در کشتی به موضعی ویران رفتند.


Tˈo̱ Jesús nda̱a̱yâ, matsoom: —Ndicwaⁿ waa xjeⁿ na nntsˈaatya̱ tsˈiaaⁿ cwii tjo̱o̱cheⁿ na nntˈue nnˈaⁿ judíos ja. Ndoˈ na luaaˈ waa matseijomnaˈ chaˈcwijom na cwii xuee na canda̱a̱ˈya canchooˈwe horas na nntsˈaa tsˈaⁿ tsˈiaaⁿ. Quia naxuee manom tsˈaⁿ, xocwityˈueeⁿ, ee ya tquioomˈm ncˈe na mantyˈiaaˈ ñeˈquioomˈ tsjoomnancuewaañe. 	 عیسی جواب داد: «آیا ساعتهای روزدوازده نیست؟ اگر کسی در روز راه رود لغزش نمی خورد زیرا که نور این جهان را می‌بیند.


Ee xeⁿ ja ñequio najndeii na matseixmaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom macwjiiˈa naⁿjndii naquiiˈ nˈom nnˈaⁿ, maˈmo̱ⁿnaˈ na juu na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom nnˈaⁿ, jnda̱ tyjeeˈcañoomnaˈ ˈo. 	 لیکن هرگاه به انگشت خدا دیوها را بیرون می‌کنم، هرآینه ملکوت خدا ناگهان بر شما آمده است.


Matseitˈmaaⁿˈndyo̱ ˈo na ñequiiˈcheⁿ cwijaañjoomˈ nˈomˈyoˈ ja ndoˈ cwilaweˈyoˈ ñˈoom na jnda̱ tqua̱a̱ⁿya nda̱a̱ˈyoˈ 	 اما‌ای برادران شما را تحسین می‌نمایم ازاین جهت که در هرچیز مرا یاد می‌دارید و اخبار رابطوری که به شما سپردم، حفظ می‌نمایید.


Mati mañˈoomnaˈ ˈo, ee maqueeⁿˈñê ˈo na calaˈxmaⁿˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Jesucristo. 	 که درمیان ایشان شما نیز خوانده شده عیسی مسیح هستید


Toˈñoom nnˈaⁿ Israel ljeii na matsa̱ˈntjomnaˈ cantyja ˈnaaⁿˈ ntyee tsjaaⁿ Leví na joona tsjaaⁿ Aarón na jndyowicantyjooˈ. Quia joˈ tsˈiaaⁿ na ñelˈa ntyeeˈñeeⁿ, xeⁿ nnda̱a̱ nlqueⁿnaˈ tsˈaⁿ na canda̱a̱ˈñe jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, maxjeⁿ taxocaⁿnaˈ na nncˈoom cwiicheⁿ tyee na nchii chaˈna tsˈiaaⁿ na ñeseixmaⁿ Aarón sa̱a̱ nlcaⁿnaˈ cwii tyee na nntseixmaⁿ tsˈiaaⁿ chaˈna juu na ñeseixmaⁿ Melquisedec. 	 و دیگر اگر از کهانت لاوی، کمال حاصل می‌شد (زیرا قوم شریعت را بر آن یافتند)، باز چه احتیاج می‌بود که کاهنی دیگر بر رتبه ملکیصدق مبعوث شود و مذکور شود که بر رتبه هارون نیست؟


Ndicwaⁿ matseineiⁿ Jesús ndoˈ tyjeeˈcañoom Judas, cwii jâ nnˈaⁿ na canchooˈwendyô̱. Jndyochom jndye nnˈaⁿ na mˈaⁿ cantyja ˈnaaⁿ ntyee na cwiluiitquiendye ndoˈ cantyja ˈnaaⁿ nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye naquiiˈ tsjoom. Cwileiˈcho naⁿˈñeeⁿ ncjo espadas ñequio nˈoom nchˈio. 	 و هنوز سخن می‌گفت که ناگاه یهودا که یکی از آن دوازده بود با جمعی کثیر با شمشیرهاو چوبها از جانب روساء کهنه و مشایخ قوم آمدند.


Ndoˈ jlaˈjnaaⁿˈ naⁿˈñeeⁿ tsˈaⁿ na ñetˈoom na nchjaaⁿˈ. Jluena: —ˈU cwiluiindyuˈ tsˈaⁿ na matseijomñe ñˈoomˈm, sa̱a̱ jâ cwilajomndyô̱ ñˈoom na tyoñequiaa Moisés. 	 پس اورا دشنام داده، گفتند: «تو شاگرد او هستی. ماشاگرد موسی می‌باشیم.


Joˈ chii tjantyjaaⁿˈaⁿ tsaⁿˈñeeⁿ, sa̱ˈntjoom na caˈndii tycuˈñeeⁿ juu. Ndoˈ mañoomˈ tcoˈyanaˈ tsaⁿˈñeeⁿ. Mana teicantyja, seiñˈoomˈñe na tcwaˈna. 	 پس برسر وی آمده، تب را نهیب داده، تب از او زایل شد. در ساعت برخاسته، به خدمتگذاری ایشان مشغول شد.


Ñˈoommeiⁿˈ cwiñeˈquianaˈ na caliuuya na nchii cweˈ cantyja ˈnaaⁿˈ tsjaaⁿ na cwiluiindye nnˈaⁿ, joˈ na macwjaaˈñenaˈ na cwiluiindyena ntseinda Tyˈo̱o̱tsˈom. Tomti cwiluiindyena ntseinaaⁿ ncˈe ñˈoom na tsoom nda̱a̱ nnˈaⁿ Israel na nntsˈaaⁿ. 	 یعنی فرزندان جسم، فرزندان خدا نیستند، بلکه فرزندان وعده از نسل محسوب می‌شوند.


Ndoˈ Jasónmˈaaⁿ jnda̱ seiljoom joona waⁿˈaⁿ. Ndoˈ chaˈtso naⁿmˈaⁿˈ cwilˈana na tjaa yuu lˈue ñˈoom na maqueⁿ tsaⁿmaⁿtsˈiaaⁿ tˈmaⁿ tsjoom Roma, ee cwiluena cwiicheⁿ tsˈaⁿ mˈaaⁿ na matsa̱ˈntjom na jndyu Jesús. 	 و یاسون ایشان را پذیرفته است وهمه اینها برخلاف احکام قیصر عمل می‌کنند وقایل بر این هستند که پادشاهی دیگر هست یعنی عیسی.»


Quia na jndya̱a̱yâ ñˈoommeiⁿˈ, jâ ndoˈ mati nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ tsjoom Cesareaˈñeeⁿ tyolaˈtyˈoondyô̱ nnom Pablo na ticjaⁿ Jerusalén. 	 پس چون این را شنیدیم، ما و اهل آنجا التماس نمودیم که به اورشلیم نرود.


Tˈo̱ Jesús nnom, matsoom: —ˈU re, ja nchii cwiluiindyo̱ na cuˈxa̱ⁿya ñˈoom ˈnaⁿˈyoˈ oo na cato̱o̱ⁿˈa ˈnaⁿˈyoˈ. 	 به وی گفت: «ای مرد که مرا بر شما داوریا مقسم قرار داده است؟»


’ˈO nnˈaⁿ fariseos ñˈeⁿ ˈo nnˈaⁿ na cwitˈmo̱ⁿˈyoˈ ljeii na tqueⁿ Moisés nntˈuiiwiˈnaˈ ˈo ee cweˈ cwilˈaˈyaˈyoˈ na jeeⁿ ya nnˈaⁿndyoˈ ee yaya cwilaljuˈyoˈ naxeⁿˈ waso ñequio xio na cwiwilˈueeˈndyoˈ sa̱a̱ tsˈomnaˈ cwajndii. Ee nantquie na cwicwaˈyoˈ cwicañjom joˈ, laˈxmaⁿnaˈ ˈnaaⁿ ncˈiaaˈyoˈ na cwintyˈueeˈyoˈ ee na tiñeˈqueⁿˈ cheⁿncjoˈyoˈ xjeⁿ na cwilaqueeⁿ nˈomˈyoˈ. 	 وای بر شما‌ای کاتبان و فریسیان ریاکار، از آن رو که بیرون پیاله و بشقاب را پاک می‌نمایید ودرون آنها مملو از جبر و ظلم است.


Talaneiⁿˈyoˈ cantu nda̱a̱ ncˈiaaˈyoˈ ee jnda̱ tyuiiˈ juu na tyolaxmaⁿˈyoˈ na cjeeˈ xuee na cwilaˈyuˈyoˈ ñˈeⁿ Jesucristo ñequio cwii cwii nnom na ñelˈajndyeeˈyoˈ. 	 به یکدیگردروغ مگویید، چونکه انسانیت کهنه را با اعمالش از خود بیرون کرده‌اید،


Meiⁿcwii tsˈaⁿ tinquioˈnnˈaⁿˈyoˈ na nnduˈyoˈ ñˈoom ntjeiⁿ nnom, ee macweˈ jnaaⁿˈ joˈ juu na tˈmaⁿ nntseiwˈii Tyˈo̱o̱tsˈom nntˈuiinaˈ nnˈaⁿ na tilañˈoomˈndyena chiuu na matseicañeeⁿ joona. 	 هیچ‌کس شما را به سخنان باطل فریب ندهد، زیرا که به‌سبب اینها غضب خدا بر ابنای معصیت نازل می‌شود.


Pedro ñˈeⁿ Juan xcwe na cwilaˈneiⁿna nda̱a̱ nnˈaⁿ, ndoˈ tquie ntyee na mˈaⁿna ñequio tsˈaⁿ na matsa̱ˈntjom nnˈaⁿ na cwilˈa cwenta watsˈom tˈmaⁿ. Mati ntˈom nnˈaⁿ judíos na laxmaⁿna tmaaⁿˈ saduceos tquiena. 	 و چون ایشان با قوم سخن می‌گفتند، کهنه وسردار سپاه هیکل و صدوقیان بر سر ایشان تاختند،


Sa̱a̱ jom tsoom nnom Abraham: “Tiyuuˈ ta, xeⁿ cwii joo nnˈaⁿ na jnda̱ tja̱ wjaa na mˈaⁿna, maxjeⁿ nlcweˈ nˈomna.” 	 گفت نه‌ای پدرما ابراهیم، لیکن اگر کسی از مردگان نزد ایشان رود، توبه خواهند کرد.وی را گفت هرگاه موسی و انبیا را نشنوند اگر کسی از مردگان نیزبرخیزد، هدایت نخواهند پذیرفت.»


Ndoˈ mati naⁿcantyˈue na ñom nˈoomˈnaaⁿ ñˈeⁿ Jesús, tyotueeˈna ñˈomwiˈ nacjoomˈm. 	 وهمچنین آن دو دزد نیز که با وی مصلوب بودند، او را دشنام می‌دادند.


Ee jndyendye joona jluena: —Tsaⁿjndii matseixmaaⁿ, ndoˈ jnda̱ teintjeiⁿñê. ¿Chiuu na cwindyeˈyoˈ ñˈoom na matseineiiⁿ? 	 بسیاری از ایشان گفتند که «دیودارد و دیوانه است. برای چه بدو گوش می‌دهید؟»


Luaaˈ nluii cha meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na matseiyuˈ ñˈeⁿndyo̱ nntseixmaⁿ na ticantycwii na nncwandoˈ. 	 تاهر‌که به او ایمان آرد هلاک نگردد، بلکه حیات جاودانی یابد.


Ndoˈ xeⁿ nntyˈiaaⁿˈaⁿ na tixocanda̱a̱ nntsˈaaⁿ, quia joˈ nntseicwanoom ñˈoom ñequio tsˈaⁿ ˈnaaⁿˈaⁿ na nntseityˈooñê na cwitsaaⁿˈ tiaˈ, cwii na ndicwaⁿ tquia ndyo tsaⁿˈñeeⁿ. 	 والا چون او هنوز دور است ایلچی‌ای فرستاده شروط صلح را ازاو درخواست کند.


Mayuuˈcheⁿ nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, juu xuee na nncuˈxeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom nnˈaⁿ, matˈmaⁿti nlcoˈwiˈnaˈ nnˈaⁿ tsjoomˈñeeⁿ yuu na tîcatoˈñoom nnˈaⁿ ñˈoom naya, nchiiti na nlcoˈwiˈnaˈ nnˈaⁿ ndyuaa Sodoma ñequio Gomorra na teiyo seityuiiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwii cwii tsjoomna ncˈe na wiˈndye naⁿˈñeeⁿ. 	 هرآینه به شمامی گویم که در روز جزا حالت زمین سدوم وغموره از آن شهر سهل تر خواهد بود.


Sa̱a̱ nnˈaⁿ na cwilayuˈ teijndeiina jom natsjom. Tuo̱o̱ⁿ tsˈom cwii tsquiee lˈo̱o̱. Jlacˈo̱ⁿna jom mantana na waa na ndye ˈndyoo tatiom nnom tsjoom. Chii tjacueeⁿ cwiicheⁿ na ntyja, mana tjaaⁿ. 	 پس شاگردان او را در شب در زنبیلی گذارده، از دیوارشهر پایین کردند.


Jnda̱ joˈ saanndaaˈâ ñˈeⁿñê Caná tsˈo̱ndaa Galilea, yuu na seicwaqueeⁿ ndaa na sˈaanaˈ winom. Ndoˈ tsjoom Capernaum tyomˈaaⁿ cwii tsˈaⁿ na cwiluiitˈmaⁿñe cantyja ˈnaaⁿˈ gobiernom. Tyochjoo, jnda tsaⁿˈñeeⁿ, mˈaaⁿ na wiiˈ. 	 پس عیسی به قانای جلیل آنجایی که آب را شراب ساخته بود، بازآمد. و یکی از سرهنگان ملک بود که پسر او در کفرناحوم مریض بود.


Cweˈ ncˈe ñˈoomwaaˈ joˈ na tsjo̱o̱ya nda̱a̱ˈyoˈ na ndicwaⁿ choˈnqueⁿˈyoˈ jnaⁿˈyoˈ ndoˈ nncwjeˈyoˈ. Ee xeⁿ ticalayuˈyoˈ na ja cwiluiindyo̱ nquii na jñom Tyˈo̱o̱tsˈom, quia joˈ meiⁿchiuucheⁿ ndicwaⁿ choˈnqueⁿˈyoˈ jnaⁿˈyoˈ quia na nncwjeˈyoˈ. 	 از این جهت به شما گفتم که در گناهان خود خواهید مرد، زیرا اگر باور نکنیدکه من هستم در گناهان خود خواهید مرد.»


Tyˈena tquiena tsjoom Capernaum. Quia na tueˈntyjo̱ xuee na cwitaˈjndyee nnˈaⁿ judíos quia joˈ tjaquieeˈ Jesús naquiiˈ watsˈom. To̱o̱ⁿˈo̱ⁿ na tyoˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ. 	 و چون وارد کفرناحوم شدند، بی‌تامل درروز سبت به کنیسه درآمده، به تعلیم دادن شروع کرد،


Quia joˈ tso Pedro nnoom: —Meiiⁿ chaˈtsondye naⁿmˈaⁿˈ nntjeiiˈndyena ñˈeⁿndyuˈ, sa̱a̱ ja tijoom cwjiˈndyo̱ ñˈeⁿndyuˈ. 	 پطرس به وی گفت: «هرگاه همه لغزش خورند، من هرگز نخورم.»


Tˈo̱ Jesús nda̱a̱na, matsoom: —Nchii nnco̱ matseijndaaˈndyo̱ ñˈoom na maˈmo̱o̱ⁿya. Nqueⁿ na jñoom ja seijndaaˈñê chiuu catsjo̱o̱ya. 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «تعلیم من از من نیست، بلکه ازفرستنده من.


Ee macatyˈua̱ xeⁿ na nncua̱caño̱o̱ⁿnndaˈa ˈo nnda̱a̱ nntsˈaanaˈ na xocaljeiya ˈo chaˈxjeⁿ na ntyjaaˈ tsˈo̱o̱ⁿ, meiⁿ ˈo xocaliuˈyoˈ ja chaˈxjeⁿ na ntyjaaˈ nˈomˈyoˈ. Nquiaya na nljeiya na cwilaˈntjaˈndyoˈ, na cwilaˈta̱a̱ˈ nˈomˈyoˈ ncˈiaaˈyoˈ, cwilawjeeˈyoˈ joona, cwitjeiˈyaˈndyoˈ cheⁿncjoˈyoˈ, ndoˈ cwilaneiⁿˈyoˈ cantu nacjoona, na cwitioˈñˈoomˈyoˈ joona, na cwitjeiˈsˈandyoˈ, cwitjeiˈlcundyoˈ cheⁿncjoˈyoˈ ndoˈ na tixcwe mˈaⁿˈyoˈ chaˈxjeⁿ matsonaˈ na cˈomˈyoˈ. 	 زیرا می‌ترسم که چون آیم شما را نه‌چنانکه می‌خواهم بیابم و شما مرا بیابیدچنانکه نمی خواهید که مبادا نزاع و حسد وخشمها و تعصب و بهتان و نمامی و غرور وفتنه‌ها باشد.و چون بازآیم، خدای من مرا نزدشما فروتن سازد و ماتم کنم برای بسیاری از آنانی که پیشتر گناه کردند و از ناپاکی و زنا و فجوری که کرده بودند، توبه ننمودند.


Ndoˈ chaˈxjeⁿ na majndaaˈ na ñejom ndiiˈ nncwja̱a̱ya na chaˈtsondyo̱, ndoˈ jnda̱ joˈ nncuˈxeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom jaa, 	 و چنانکه مردم را یک بار مردن و بعد از آن جزا یافتن مقرر است،همچنین مسیح نیز چون یک بار قربانی شد تاگناهان بسیاری را رفع نماید، بار دیگر بدون گناه، برای کسانی که منتظر او می‌باشند، ظاهر خواهدشد بجهت نجات.


quia joˈ cantyja ˈnaaⁿˈ chiuu waa na ñetˈomˈjndyeeˈyoˈ, catjeiˈndyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ natia na ñeseiqueeⁿ tsˈom seiiˈyoˈ ee juu joˈ tseixmaⁿnaˈ cwii na jnda̱ teiˈndaaˈñˈeⁿ na joo natiaˈñeeⁿ cwinquioˈnnˈaⁿnaˈ tsˈaⁿ. 	 تا آنکه شمااز جهت رفتار گذشته خود، انسانیت کهنه را که ازشهوات فریبنده فاسد می‌گردد، از خود بیرون کنید.


Ticalatiuuˈyoˈ na cweˈ na jndeiiˈ ˈndyo̱ nnco̱ ñˈoommeiⁿˈ na matseina̱ⁿ. Nquii Tsotya̱ na jñom ja, nqueⁿ sa̱ˈntjoom na nmeiiⁿˈ catseina̱ⁿya ndoˈ na caˈmo̱o̱ⁿya joonaˈ nda̱a̱ˈyoˈ. 	 زآنرو که من از خود نگفتم، لکن پدری که مرافرستاد، به من فرمان داد که چه بگویم و به چه چیزتکلم کنم.و می‌دانم که فرمان او حیات جاودانی است. پس آنچه من می‌گویم چنانکه پدربمن گفته است، تکلم می‌کنم.»


Watsˈomˈñeeⁿ waa cwii leirooˈnaˈ na jndyunaˈ Salomón. Joˈ joˈ tquiontyjaaˈ chaˈtsondye nnˈaⁿ na cwityueneiiⁿna. Ee tsˈaⁿ na tcoˈyanaˈ ncˈee joˈ joˈ tiñeˈcaˈñeeⁿ Pedro ñequio Juan. 	 و چون آن لنگ شفایافته به پطرس و یوحنا متمسک بود، تمامی قوم در رواقی که به سلیمانی مسمی است، حیرت زده بشتاب گرد ایشان جمع شدند.


Quia joˈ nqueⁿ na wacatyeeⁿ tio, tsoom: —Queⁿˈ cwenta, matsˈaa na caluiixco chaˈtso. Mati tsoom no̱o̱ⁿ: —Luaa catseiljeiˈ ee ñˈoommeiiⁿ, ñˈoom na mayuuˈ joonaˈ. Nnda̱a̱ ntyjaaˈtyeⁿ tsˈom tsˈaⁿ joonaˈ. 	 و آن تخت‌نشین گفت: «الحال همه‌چیز را نومی سازم.» و گفت: «بنویس، زیرا که این کلام امین و راست است.»


Quia joˈ cwii naⁿˈñeeⁿ na cwiluiitquiendye, tso no̱o̱ⁿ: —Joo naⁿmˈaⁿˈ na cweeˈ liaa canchiiˈ teincoo, ¿aa matseiˈno̱ⁿˈ ljoˈ cwiluiindyena, ndoˈ yuu jnaⁿna? 	 و یکی از پیران متوجه شده، به من گفت: «این سفیدپوشان کیانند و از کجا آمده‌اند؟»


Sa̱a̱ nnˈaⁿ na cwiñequiandye cantyja ˈnaaⁿˈ jnaⁿ, mˈaⁿwjeena nacjooˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, ee tiñeˈcatueeˈndyecjena jo nnom ljeii na matsa̱ˈntjomnaˈ, meiⁿ xonda̱a̱ nlˈana. 	 زانرو که تفکر جسم دشمنی خدا است، چونکه شریعت خدا رااطاعت نمی کند، زیرا نمی تواند هم بکند.


Ee tso Tyˈo̱o̱tsˈom nnom Abraham chiuu na nntsˈaaⁿ, luaa matsonaˈ: “Tiempomeiiⁿ nndyo̱o̱nndaˈa na mˈaⁿˈyoˈ, ndoˈ nquii scuˈ Sara nnleiñˈoom cwii tyochjoo ndaˈyoˈ.” 	 زیراکلام وعده این است که موافق چنین وقت خواهم آمد و ساره را پسری خواهد بود.


Cweˈ joˈ na seiljeiya ñˈoomˈñeeⁿ na seicwano̱ⁿya na mˈaⁿˈyoˈ ee tiñeˈcjo̱ntyˈia ˈo na nlˈaˈyoˈ na chjooˈ tsˈo̱o̱ⁿ ee matsonaˈ na ˈo nñequiaˈyoˈ na neiⁿya. 	 و همین را نوشتم که مباداوقتی که بیایم محزون شوم از آنانی که می‌بایست سبب خوشی من بشوند، چونکه بر همه شمااعتماد می‌دارم که شادی من، شادی جمیع شمااست.


Joˈ chii ˈu re nnˈaⁿya na matseiyuˈ, tintsaˈ na tiñeˈquiaaˈ naya na macaⁿˈa. Ncˈe na cwiluiindyo̱ tjom na cwilayuˈa ñequio Cristo, quiaaˈ na tˈmaⁿ tsˈo̱o̱ⁿ. 	 بلی‌ای برادر، تا من از تو در خداوندبرخوردار شوم. پس جان مرا در مسیح تازگی بده.


Xeⁿ na ndi mˈaaⁿ tsjoomnancue, meiⁿ xocˈoomnaˈ jom na nntseixmaaⁿ tyee, ee mˈaⁿ ntyee ljooñe na cwinequia quiooˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom chaˈxjeⁿ matseijndaaˈñe ljeii na tqueⁿ Moisés. 	 پس اگر بر زمین می بود، کاهن نمی بود چون کسانی هستند که به قانون شریعت هدایا را می‌گذرانند.


Ndoˈ taˈxˈeena nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ, jluena: —Tsaⁿmˈaaⁿˈ, ¿aa ndaˈyoˈ jom? Chiuu cwinduˈyoˈ, ¿aa mayuuˈ na tuiiñê na nchjaaⁿˈaⁿ? 	 و از ایشان سوال کرده، گفتند: «آیا این است پسر شما که می‌گویید کورمتولد شده؟ پس چگونه الحال بینا گشته است؟»


Ee ntyjiiyaya na nawiˈ na tsatjo̱o̱ⁿya jeˈ, meiⁿchjoo xocatseijomnaˈ ñequio na nntseitˈmaaⁿˈñenaˈ jaa xuee na macanda̱. 	 زیرا یقین می‌دانم که دردهای زمان حاضرنسبت به آن جلالی که در ما ظاهر خواهد شد هیچ است.


Ja mayuuˈ matseitsˈo̱o̱ⁿndyo̱ ˈo ñequio ndaatioo ee na cwilcweˈ nˈomˈyoˈ. Sa̱a̱ mandyontyjo̱ nqueⁿ na nntseitsˈoomñê ˈo ñequio Espíritu Santo naquiiˈ nˈomˈyoˈ ndoˈ ñequio chom. Nqueⁿ tˈmaⁿti tseixmaaⁿ, nchiiti ja. Meiⁿ ticatseixmaⁿya na cweˈ ja nntˈuiya lcoomˈm na nñequiaya joonaˈ na nñjoom. 	 من شمارا به آب به جهت توبه تعمید می‌دهم. لکن او که بعد از من می‌آید از من تواناتر است که لایق برداشتن نعلین او نیستم؛ او شما را به روح‌القدس و آتش تعمید خواهد داد.


Chaˈxjeⁿ na matso ñˈoom naquiiˈ libro na seiljeii Oseas: Nnˈaⁿ na nchii laxmaⁿ nnˈaⁿya, jeˈ nntsjo̱o̱ nda̱a̱na na mannˈaⁿya joona. Ndoˈ nnˈaⁿ na ñetˈom na tjaa ˈñeeⁿ wiˈ tsˈom joo, jeˈ laˈxmaⁿna nnˈaⁿ na wiˈ tsˈo̱o̱ⁿya joona. 	 چنانکه در هوشع هم می‌گوید: «آنانی را که قوم من نبودند، قوم خود خواهم خواند و او را که دوست نداشتم محبوبه خود.


Tˈo̱ Jesús nnom, tsoom: —Joo canndye maniom lueˈwˈaayoˈ ndoˈ cantsaa na cwimaˈntyja mati maniom cantquiaayoˈ, sa̱a̱ ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee meiⁿ yuu na nncwajndya̱, tjaaˈnaⁿ. 	 عیسی بدو گفت: «روباهان راسوراخها و مرغان هوا را آشیانه‌ها است. لیکن پسر انسان را جای سر نهادن نیست.»


Tyˈo̱o̱tsˈom lˈueya tsˈoom na catseixmaⁿ Cristo chaˈtsoti na matseixmaaⁿ. 	 زیرا خدارضا بدین داد که تمامی پری در او ساکن شود،


Ndoˈ joˈ sa̱ˈntjom Félix capeitaⁿ na calˈana cwenta Pablo na cweˈ nncˈoomjnaⁿyaaⁿ ndoˈ nchii na nlaˈcuˈna na nnquiocajndooˈ ncˈiaaⁿˈaⁿ jom. 	 پس یوزباشی را فرمان داد تا پولس را نگاه دارد و او را آزادی دهد واحدی از خویشانش را از خدمت و ملاقات اومنع نکند.


Tso patrom nnoom: “ˈU moso ˈnaⁿya, ya saˈ. Tquiooˈ na tjooˈ tsˈomˈ ndoˈ na seicanda̱ˈ. Meiiⁿ cweˈ cwii tsˈiaaⁿ na cachjoo sa̱a̱ ˈu seicanda̱ˈ. Jeˈ nlqua̱a̱ⁿya ˈu na tˈmaⁿti tsˈiaaⁿ nntseixmaⁿˈ. Ndoˈ na luaaˈ wendyo̱ nncˈo̱o̱ⁿya na neiiⁿya.” 	 آقایش وی را گفت: آفرین‌ای غلام نیک متدین! بر چیزهای کم امین بودی، تو را بر چیزهای بسیار می‌گمارم. در خوشی خداوندخود داخل شو!


Chaˈxjeⁿ na jnda̱ jndiˈ chaˈtsondye nnˈaⁿ ndyuaa Asia jnda̱ ˈndyena ja. Quiiˈntaaⁿ joona ñˈeⁿ Figelo ñequio Hermógenes. 	 از این آگاه هستی که همه آنانی که در آسیا هستند، از من رخ تافته‌اند که از آنجمله فیجلس و هرموجنس می‌باشند.


Tyˈo̱o̱tsˈom tyˈioom tsˈiaaⁿ ja na nñequiaya ñˈoom naya ˈnaaⁿˈaⁿ ndoˈ na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na majñoom tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿˈaⁿ na caˈmo̱o̱ⁿya juunaˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na nchii judíos. 	 که برای آن من واعظ و رسول و معلم امت‌ها مقررشده‌ام.


Chaˈtso nmeiⁿˈ nntsuunaˈ, sa̱a̱ ˈu mˈaaⁿˈ ndoˈ mˈaaⁿndyuˈ. Nleindyo joonaˈ chaˈna liaa. 	 آنها فانی، لکن تو باقی هستی و جمیع آنها چون جامه، مندرس خواهد شد،


Tyˈentyjaaˈ cwii tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na mˈaaⁿ Pilato. To̱ˈna na tyotaⁿna na catsˈaaⁿ chaˈxjeⁿ quichˈeeⁿ na nntseicandyaañê cwii tsˈaⁿ. 	 آنگاه مردم صدازده، شروع کردند به‌خواستن که برحسب عادت با ایشان عمل نماید.


Tso nda̱a̱na: —Nntio̱o̱jndya̱a̱ sa̱yo cantaa nnˈaⁿ na cwindyeˈntjom nnom Tyˈo̱o̱tsˈoomya, nda̱ joˈ wanaaⁿ na nlaˈndaˈyoˈ tsjoomnancue ñequio ndaaluee ndoˈ nˈoom. 	 می گوید: «هیچ ضرری به زمین و دریا و درختان مرسانید تا بندگان خدای خود را بر پیشانی‌ایشان مهر زنیم.


Ee ljeii na tqueⁿ Moisés ñequio ñˈoomwaa matseicanda̱a̱ˈñenaˈ: “Cˈoomˈ na wiˈ tsˈomˈ tyje tsˈaⁿndyuˈ chaˈxjeⁿ na jnda ntyjiˈ nncuˈ.” 	 زیرا که تمامی شریعت در یک کلمه کامل می‌شود یعنی در اینکه همسایه خود راچون خویشتن محبت نما.


Ndoˈ tijoom cwje canti meiⁿ na nnduuˈ chom. 	 آنجایی که کرم ایشان نمیرد و آتش، خاموش نشود.


Joˈ chii jâ tjomndyô̱ ndoˈ ñeˈcwii jnda̱ tˈmaaⁿyâ na ya na nntjeiiˈndyô̱ ntˈom nnˈaⁿ quiiˈntaaⁿyâ na nncˈoona na mˈaⁿˈyoˈ ñequio Bernabé ñˈeⁿ Pablo, nquiee nnˈaaⁿya na jeeⁿ jnda nquiuuya. 	 لهذا ما به یک دل مصلحت دیدیم که چند نفر را اختیار نموده، همراه عزیزان خود برنابا و پولس به نزد شمابفرستیم،


Tsˈo̱o̱ⁿ ntyjaya tooˈndye ntquieeˈ cancjuu ndoˈ quiiˈ ˈñom macaluiˈnom cwii xjo na we ntyja ta̱a̱. Ndoˈ jeeⁿ caxuee nnoom chaˈna xueeñe ñeˈquioomˈ na quiajmeiⁿˈ. 	 و در دست راست خود هفت ستاره داشت و از دهانش شمشیری دودمه تیز بیرون می‌آمد و چهره‌اش چون آفتاب بود که در قوتش می‌تابد.


Ntyˈiaaˈ Jesús nda̱a̱yâ, tsoom: —Tijoom canda̱a̱ nncwjiˈnˈmaaⁿñe cheⁿnquii tsˈaⁿ. Sa̱a̱ Tyˈo̱o̱tsˈom chaˈtso nnda̱a̱ nntsˈaaⁿ. 	 عیسی متوجه ایشان شده، گفت: «نزدانسان این محال است لیکن نزد خدا همه‌چیزممکن است.»


Ndoˈ tso Jesús nda̱a̱yâ: —Calaˈno̱ⁿˈyoˈ na ñˈoommeiⁿˈ cwitˈmo̱o̱ⁿnaˈ na cˈomˈcˈeendyoˈ, ee ticaliuˈyoˈ cwaaⁿ xuee ndoˈ cwaaⁿ hora na ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee nncwja̱caño̱o̱ⁿya ˈo. 	 پس بیدار باشیدزیرا که آن روز و ساعت را نمی دانید.


Nntaˈjnaⁿˈyoˈ ˈñeeⁿ joona quia cwiqueⁿˈyoˈ cwenta chiuu cwilˈana. ¿Aa nntsˈaacheⁿnaˈ na nntseicjoo tsˈaⁿ ta̱uva lˈo̱o̱nioom? Oo ¿aa nntseicjoo tsˈaⁿ ta̱higos tsˈoom nioom? Xocatsˈaanaˈ na ljoˈ. 	 ایشان را از میوه های ایشان خواهید شناخت. آیا انگور را از خار و انجیر را ازخس می‌چینند؟


Ndoˈ nnom Abraham tso Tyˈo̱o̱tsˈom chiuu ntsˈaaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ jnda tsaⁿˈñeeⁿ. Ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na teiljeii ticˈoomnaˈ ntseinaaⁿ, na chaˈcwijom jndye nnˈaⁿ ee matsonaˈ: “Cantyja ˈnaaⁿˈ jndaˈ nncuˈ”, ndoˈ naljoˈ, maˈmo̱ⁿnaˈ ñecwii tsˈaⁿ, manquii Cristo. 	 اماوعده‌ها به ابراهیم و به نسل او گفته شد ونمی گوید «به نسلها» که گویا درباره بسیاری باشد، بلکه درباره یکی و «به نسل تو» که مسیح است.


Ndoˈ nnˈaⁿ na tqueeⁿ na cwiluiindye cwentaaⁿˈaⁿ, maqueeⁿˈñê joona. Ndoˈ joo nnˈaⁿ na maqueeⁿˈñê, maqueeⁿ joona na tjaa jnaⁿ cwicolaˈxmaⁿna, ndoˈ na tjaa jnaⁿ cwicolaˈxmaⁿna, nñequiaaⁿ na nluiitˈmaⁿndyena ñˈeⁿñê. 	 و آنانی را که از قبل معین فرمود، ایشان را هم خواند و آنانی را که خواندایشان را نیز عادل گردانید و آنانی را که عادل گردانید، ایشان را نیز جلال داد.


Luaa waa na nntsˈaaya. Mˈaⁿ nnˈaⁿ tsjomˈyoˈ na cwiluena na joona na mayuuˈcheⁿ judíos na wiˈ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom. Sa̱a̱ cantyja na cwilˈana machˈeenaˈ na tiyuuˈ na ljoˈ. Ñenquiiˈcheⁿ cantu cwilaˈneiⁿna, ee laˈxmaⁿna tmaaⁿˈ cwentaaˈ Satanás. Joˈ chii queⁿˈyoˈ cwenta, nntsˈaaya na nncˈoontyjaaˈna ˈo na nntaˈna cantyena jo nda̱a̱ˈyoˈ. Ndoˈ na nncˈoolaˈno̱ⁿˈna na ja mˈaaⁿya na candyaˈ tsˈo̱o̱ⁿya ˈo. 	 اینک می‌دهم آنانی را از کنیسه شیطان که خودرا یهود می‌نامند و نیستند بلکه دروغ می‌گویند. اینک ایشان را مجبور خواهم نمود که بیایند وپیش پایهای تو سجده کنند و بدانند که من تو رامحبت نموده‌ام.


Quia matseita̱a̱ˈ tsˈom tsˈaⁿ ˈo, nchii mati nlcweˈ ˈo ñˈoom wiˈ cjooˈ tsaⁿˈñeeⁿ. ˈO cataⁿˈyoˈ na Tyˈo̱o̱tsˈom catioˈnaaⁿñê juu. 	 برکت بطلبید بر آنانی که بر شما جفا کنند؛ برکت بطلبید و لعن مکنید.


Xmaⁿñe Herodión tsaⁿ na mañeˈcwii tsjaaⁿ jâ ñˈeⁿñe. Ndoˈ xmaⁿndye nnˈaaⁿˈ Narciso na mˈaⁿna cantyja ˈnaaⁿˈ Jesucristo. 	 و خویش من هیردیون را سلام دهیدو آنانی را از اهل خانه نرگسوس که در خداوندهستند سلام رسانید.


Tintsawiˈntyjeˈyoˈ na cwilaneiⁿˈyoˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 همیشه دعا کنید.


Quia joˈ seitiaˈ Jesús jndyetiaˈñeeⁿ. Tsoom: —Catseicheⁿˈ. Caluiˈ naquiiˈ tsˈom tsaⁿmˈaaⁿˈ. 	 عیسی به وی نهیب داده، گفت: «خاموش شو و از او درآی!»


yuu na tijoom cwje canti ndoˈ meiⁿ na nnduuˈ chom. 	 جایی که کرم ایشان نمیرد و آتش خاموشی نیابد.


Ndoˈ nchii macanda̱ joo na tqueeⁿ cwitjoomnaˈ na wiˈ, mati jaa na jnda̱ toˈño̱o̱ⁿya Espíritu Santo, cwii na cweˈ tyuaaˈya na xeⁿ jnda̱ nntoˈño̱o̱ⁿñˈa̱a̱ⁿ na jnda̱ seijndaaˈñê na nndaaya, jaa tˈmaⁿ wiˈ cwitjo̱o̱ⁿya yocheⁿ na cwimeiⁿndo̱o̱ˈa na nncwjaaˈñe Tyˈo̱o̱tsˈom jaa na cwiluiindyo̱ ntseinaaⁿ, cha na nnda̱a̱ nndyaandye seiiˈa. 	 و نه این فقط، بلکه ما نیز که نوبر روح را یافته‌ایم، در خود آه می‌کشیم در انتظارپسرخواندگی یعنی خلاصی جسم خود.


Tsoom nnom: —Cjaˈlcweˈ na waa waˈ, catseineiⁿˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ cwanti tˈmaⁿ naya jnda̱ sˈaa Tyˈo̱o̱tsˈom ñˈeⁿndyuˈ. Ndoˈ tja tsaⁿˈñeeⁿ, tyotseineiiⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ chaˈwaa quiiˈ tsjoom na tˈmaⁿ naya sˈaa Jesús ñˈeⁿñê. 	 «به خانه خود برگرد و آنچه خدا با تو کرده است حکایت کن.» پس رفته درتمام شهر از آنچه عیسی بدو نموده بود موعظه کرد.


Tyˈeñˈomna Jesús, tyomeintyjeeⁿˈeⁿ jo nnom gobiernom Pilato. Taxˈee tsaⁿˈñeeⁿ nnoom: —¿Aa ˈu cwiluiindyuˈ Rey cwentaa nnˈaⁿ judíos? Tˈo̱ Jesús, tsoom: —Maxjeⁿ joˈ ja, chaˈna matsuˈ. 	 اما عیسی در حضور والی ایستاده بود. پس والی از او پرسیده، گفت: «آیا تو پادشاه یهودهستی؟» عیسی بدو گفت: «تو می‌گویی!»


Meiⁿquia tsˈaⁿ na nncwinomˈ ñˈoom na waa cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo, ticaljooˈñe ñequio ñˈoom na tˈmo̱o̱ⁿ, ticˈoom tsaⁿˈñeeⁿ ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. Sa̱a̱ tsˈaⁿ na cwiljooˈñe ñequio ñˈoom na maˈmo̱ⁿnaˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo, tseixmaⁿ tsaⁿˈñeeⁿ cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ ñequio Cristo. 	 هرکه پیشوایی می‌کند و در تعلیم مسیح ثابت نیست، خدا رانیافته است. اما آنکه در تعلیم مسیح ثابت ماند، اوهم پدر و پسر را دارد.


Luaa waa na tuiiñe Jesucristo. Quia waacheⁿ ñomcaaˈ tsoñeeⁿ María ñequio José, ndoˈ cwii tjo̱o̱cheⁿ na nntjomndyena, teitquiooˈ na majndeiiñe María cantyja najndeii Espíritu Santo. 	 اما ولادت عیسی مسیح چنین بود که چون مادرش مریم به یوسف نامزد شده بود، قبل ازآنکه با هم آیند، او را از روح‌القدس حامله یافتند.


Joˈ chii ñequio ñˈoommeiⁿˈ quiaˈyoˈ na tˈmaⁿ nˈom nnˈaⁿˈyoˈ na cwilaˈyuˈ. 	 پس بدین سخنان همدیگر را تسلی دهید.


Joˈ chii nnda̱a̱ nntso tsˈaⁿ na joo ntyee na laˈxmaⁿna tsjaaⁿ Leví na jeˈ cwitoˈñoomna diezmo, mati tquiana diezmo cantyja ˈnaaⁿna nnom Melquisedec ncˈe nquii Abraham. 	 حتی آنکه گویا می توان گفت که بوساطت ابراهیم از همان لاوی که ده‌یک می‌گیرد، ده‌یک گرفته شد،


Ee mantyˈiaya juu jnaⁿˈ matseijomnaˈ chaˈcwijom ˈnaⁿ ja na nncˈuu tsˈaⁿ ndoˈ chaˈcwijom lˈuaancjo na chuˈtyeⁿndyuˈ. 	 زیرا که تو رامی بینم در زهره تلخ و قید شرارت گرفتاری.»


Ndoˈ Juan tjeiˈyuuˈñetyeeⁿ nda̱a̱yâ. Matsoom: —Ntyˈiano̱o̱ⁿ na jnaⁿ Espíritu Santo cañoomˈluee. Jndyocue chaˈcwijom catuˈ, ljooˈñe ñˈeⁿñê. 	 پس یحیی شهادت داده، گفت: «روح را دیدم که مثل کبوتری از آسمان نازل شده، بر او قرارگرفت.


Ncˈe na jeeⁿ tˈmaⁿ cwiluiiñe Cristo, joˈ chii macaⁿnaˈ na jaa nnˈaⁿ na cwilaˈyuuˈa ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom qua̱ⁿtya̱a̱cheⁿ cwenta ñˈoom na cwindya̱a̱ya, tintsˈaanaˈ na nˈndya̱a̱ya joonaˈ. 	 لهذا لازم است که به دقت بلیغ تر آنچه راشنیدیم گوش دهیم، مبادا که از آن ربوده شویم.


Ndoˈ tsoom nda̱a̱na: —Ndoˈ ˈo jeˈ, ¿ˈñeeⁿ juu cwinduˈyoˈ na cwiluiindyo̱? Tˈo̱ Pedro, tsoom: —ˈU cwiluiindyuˈ nquii Cristo na jnaⁿˈ na mˈaaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 بدیشان گفت: «شما مرا که می‌دانید؟» پطرس در جواب گفت: «مسیح خدا.»


Calˈuu, mˈaⁿ nnˈaⁿ nquiu na wanaaⁿ na nlcwaˈ tsˈaⁿ chaˈtso nnom ˈnaⁿ, sa̱a̱ mˈaⁿ ntˈomcheⁿ na ticueeˈ na cwilayuˈya nˈom ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom, joona cweˈ tsco cwicwaˈna. 	 یکی ایمان دارد که همه‌چیز را بایدخورد اما آنکه ضعیف است بقول می‌خورد.


Ndoˈ xjeⁿˈñeeⁿ jâ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈeⁿ Jesús squia̱a̱caño̱o̱ⁿyâ jom. Taˈxˈa̱a̱yâ nnoom, lˈuuyâ: —¿ˈÑeeⁿ juu nncˈoom na tˈmaⁿñeti yuu na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom? 	 در همان ساعت، شاگردان نزد عیسی آمده، گفتند: «چه کس در ملکوت آسمان بزرگتر است؟»


Ee quia na jnda̱ teicantyja nquii tsˈaⁿ na waaˈ wˈaaˈñeeⁿ na nntseicuˈtyeeⁿ ˈndyootsˈa, quia joˈ ˈo na mˈaⁿˈyoˈ chˈeⁿ nnto̱ˈyoˈ na ncwaⁿˈyoˈ. Nnduˈyoˈ: “Ta, catseicanaaⁿndyuˈ na ntsaquia̱a̱ˈâ.” Sa̱a̱ jom nncˈo̱o̱ⁿ nndyueˈyoˈ, nntsoom: “Ticaljeii yuu nnˈaⁿ ˈo.” 	 بعد از آنکه صاحب‌خانه برخیزد ودر را ببندد و شما بیرون ایستاده در را کوبیدن آغاز کنید و گویید خداوندا خداوندا برای ما بازکن. آنگاه وی در جواب خواهد گفت شما رانمی شناسم که از کجا هستید.


’ˈO nnˈaⁿ tmaaⁿˈ chjoo cwentaya, tilaˈcatyuendyoˈ, ee cjaaweeˈ ntyjii Tsotyeˈyoˈ na nlaxmaⁿˈyoˈ cantyja na matsa̱ˈntjoom. 	 ترسان مباشید‌ای گله کوچک، زیرا که مرضی پدر شما است که ملکوت را به شما عطافرماید.


Xuee na cwilaˈtyeⁿ nnˈaⁿ judíos xuee pascua quia tyˈioomna Jesús tsˈoomˈnaaⁿ. Nnˈaⁿ na mˈaⁿ nˈiaaⁿ quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ judíos, ticalˈue nˈomna na nñom ndyee naⁿˈñeeⁿ noomˈnaaⁿ xuee na cwitaˈjndyeena. Ee juu xueeˈñeeⁿ jeeⁿ tˈmaⁿ xuee tseixmaⁿnaˈ quia cwilaˈcueeˈna catsmaⁿ chjoo. Joˈ chii tyˈecataⁿna nnom Pilato na catsa̱ˈntjoom na catom ndeiˈncˈeeˈ naⁿˈñeeⁿ cha catseityuaaˈnaˈ na nncwjena, ndoˈ cha tyuaaˈ nntaaˈndyena naⁿˈñeeⁿ noomˈnaaⁿ. 	 پس یهودیان تا بدنها در روز سبت برصلیب نماند، چونکه روز تهیه بود و آن سبت، روز بزرگ بود، از پیلاطس درخواست کردند که ساق پایهای ایشان را بشکنند و پایین بیاورند.


Ee nquii Espíritu Santo jnda̱ tˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱yâ na tilacachuutya̱a̱yâ xuu ˈo, macanda̱ nmeiiⁿ laxmaⁿˈyoˈ na calacanda̱ˈyoˈ: 	 زیراکه روح‌القدس و ما صواب دیدیم که باری بر شماننهیم جز این ضروریات


Natán jnda David, David jnda Isaí, Isaí jnda Obed, Obed jnda Booz, Booz jnda Salmón, Salmón jnda Naasón, 	 ابن یسی، بن عوبید، بن بوعز، بن شلمون، بن نحشون،


Jnda̱ na teicheⁿ tiaˈ tˈmaⁿˈñeeⁿ, Pablo tqueeⁿˈeⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ. Tyotseineiiⁿ nda̱a̱na ñˈoom na nñequiaanaˈ na tˈmaⁿ nˈomna. Ndoˈ tˈmaⁿndye ntyjeena. Jnda̱ chii jlueeⁿˈeⁿ tjaaⁿ ndyuaa Macedonia. 	 و بعد از تمام شدن این هنگامه، پولس شاگردان را طلبیده، ایشان را وداع نمودو به سمت مکادونیه روانه شد.


Joˈ chii tuo̱o̱yâ tsˈom wˈaandaa tsjoom Troas. Saandyeyuuyâ squia̱a̱yâ ndyuaaxeⁿncwe Samotracia. Teincoo cwiicheⁿ xuee saayâ squia̱a̱yâ tsjoom Neápolis. 	 پس از ترواس به کشتی نشسته، به راه مستقیم به ساموتراکی رفتیم و روز دیگر به نیاپولیس.


Sa̱a̱ nluiˈnˈmaaⁿndye yolcu xeⁿ cwilaˈcanda̱a̱ˈndye na mañequiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na cˈom ndana ndoˈ mˈaⁿna na cwilaˈyuˈya nˈomna ñˈeⁿñê, ñequio na mˈaⁿna na jnda nquiuna ntˈomcheⁿ ndoˈ na ˈoomˈaⁿna na ljuˈ nˈomna. 	 اما به زاییدن رستگارخواهد شد، اگر در ایمان و محبت و قدوسیت وتقوا ثابت بمانند.


Ndoˈ na luaaˈ, jeeⁿ xcwe ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na teiljeii na matsonaˈ: “Nnˈaⁿ na nchii judíos cwiluiindyena cwitioˈñˈoomna Tyˈo̱o̱tsˈom ncˈe natia na cwilˈaˈ ˈo nnˈaⁿ judíos.” 	 زیرا که به‌سبب شمادر میان امت‌ها اسم خدا را کفر می‌گویند، چنانکه مکتوب است.


Sa̱a̱ juu tsˈaⁿ na macwjiˈñe cantyja ˈnaⁿya jo nda̱a̱ nnˈaⁿ, mati ja nntsjo̱o̱ na ticwajnaⁿˈaⁿ tsaⁿˈñeeⁿ jo nda̱a̱ ángeles cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 اما هر‌که مرا پیش مردم انکارکند، نزد فرشتگان خدا انکار کرده خواهد شد.


Wendye joona nñequiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na nlaˈxmaⁿna najnda̱na na nlaˈcata̱ˈna tsjo̱ˈluee cha tincuaˈ chaˈtsoti xuee na cwiñequiana ñˈoom ˈnaaⁿˈaⁿ. Ndoˈ mati nñequiaaⁿ najndeii na nlaˈxmaⁿna na nlaˈcwaqueⁿna ndaatioo na nntsˈaanaˈ niomˈ. Ndoˈ cwanti ndiiˈ na lˈue nˈomna nnda̱a̱ nlaˈquioona meiⁿnquia nnom nawiˈ nacjoo nnˈaⁿ tsjoomnancue. 	 اینها قدرت به بستن آسمان دارند تا در ایام نبوت ایشان باران نبارد و قدرت بر آبها دارند که آنها را به خون تبدیل نمایند و جهان را هر گاه بخواهند، به انواع بلایا مبتلا سازند.


Meiⁿcwiindyoˈ ˈo tincˈoomˈ tsˈom na ñeˈtomti chiuu waa na wjaawinom nquii. Mati cˈoomˈ nˈomˈyoˈ chiuu nnteijndeiinaˈ ncˈiaaˈyoˈ. 	 و هریک از شما ملاحظه کارهای خود را نکند، بلکه هرکدام کارهای دیگران را نیز.


Ndoˈ tyˈentyjaaˈ ntˈom sondaroˈñeeⁿ jom. Cweˈ tyoncona, jluena: —Caluitˈmaⁿndyuˈ ˈu Rey na cwiluiindyuˈ na catsa̱ˈntjomˈ nnˈaⁿ judíos. Ndoˈ tyotmeiiⁿˈna ndaˈ watmeiⁿ nnoom. 	 ومی گفتند: «سلام‌ای پادشاه یهود!» و طپانچه بدومی زدند.


Ndoˈ tˈo̱ya: “¿ˈÑeeⁿ ˈu Ta?” Quia joˈ tso no̱o̱ⁿ: “Ja Jesús tsˈaⁿ Nazaret na macoˈwiˈ.” 	 من جواب دادم: "خداوندا تو کیستی؟" او مرا گفت: "من آن عیسی ناصری هستم که تو بر وی جفامی کنی."


Jndeiˈtinaˈ na nncjuˈñecje cwii tsaⁿtya na nntsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom jom, nchiiti na nncwicandiiˈñe quiooˈ camello tsueˈ xˈe tseiˈnchquia. 	 سهل تر است که شتر به سوراخ سوزن درآید از اینکه شخص دولتمند به ملکوت خدا داخل شود!»


Ee manquiuˈyaˈyoˈ na nñequiaa Ta Jesús na nntoˈñoomˈyoˈ cwii na jeeⁿ jnda na nndaˈyoˈ. Ee ˈo nnom Cristo cwindyeˈntjomˈyoˈ, jom cwiluiiñê patrom na tjacantyja na matsa̱ˈntjoom ˈo. 	 چون می‌دانید که از خداوندمکافات میراث را خواهید یافت، چونکه مسیح خداوند را بندگی می‌کنید.زیرا هرکه ظلم کند، آن ظلمی را که کرد، خواهد یافت وظاهربینی نیست.


ˈO manquiuˈyoˈ naquiiˈ watsˈom ˈnaaⁿ nnˈaⁿ judíos waa tio yuu na cwindyeˈntjom ntyee. Cwicwaˈna cantyja ˈnaaⁿˈ joˈ, sa̱a̱ jaa xuiiˈ, cwilaˈtˈmaaⁿˈndyo̱ cantyja na jñoom Cristo tsˈoomˈnaaⁿ, juunaˈ tseixmaⁿnaˈ tio cwentaaya, ndoˈ nquiee ntyeeˈñeeⁿ, tilaˈxmaⁿna na nlcwaˈna cantyja ˈnaaⁿˈnaˈ. 	 مذبحی داریم که خدمت گذاران آن خیمه، اجازت ندارند که از آن بخورند.


Majuu xjeⁿˈñeeⁿ na matseineiⁿ Simeón, seicandyooˈñe Ana nacañoomna. Tquiaaⁿ na quianlˈuaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cantyja ˈnaaⁿˈ yuˈndaa Jesús. Jnda̱ chii tyotseineiiⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ juu nda̱a̱ chaˈtsondye nnˈaⁿ Jerusalén ñequio nnˈaⁿ ntˈomcheⁿ njoom na cwimeindooˈ na nndyaandye na cwilaxmaⁿ jnaⁿ. 	 او درهمان ساعت در‌آمده، خدا را شکر نمود ودرباره او به همه منتظرین نجات در اورشلیم، تکلم نمود.


Nntsˈaacheⁿnaˈ mˈaaⁿ cwii tsˈaⁿ na nncwaxˈeeⁿ: “¿Chiuu nluiiyuu na nntaˈndoˈxco nnˈaⁿ na jnda̱ tja̱? ¿Chiuu mmaⁿˈ seiˈ na nlaˈxmaⁿna?” 	 اما اگر کسی گوید: «مردگان چگونه برمی خیزند و به کدام بدن می‌آیند؟»،


Luaaˈ tuii cwii joo na jndyu Betábara, jo ntyja na macaluiˈ ñeˈquioomˈ xndyaaˈ jndaa Jordán yuu na tyotseitsˈoomñe Juan nnˈaⁿ. 	 و این دربیت عبره که آن طرف اردن است، در جایی که یحیی تعمید می‌داد واقع گشت.


Quia joˈ tso tsˈaⁿ na cwiluiitquieñe nda̱a̱ sondaro: —Ja tˈmaaⁿˈ sˈom tquiaya chii tseixmaⁿya tsˈaⁿ tsjoom Roma. Matso Pablo nnom: —Sa̱a̱ ja cantyja na tuiindyo̱ tseixmaⁿya joˈ. 	 مین باشی جواب داد: «من این حقوق رابه مبلغی خطیر تحصیل کردم!» پولس گفت: «امامن در آن مولود شدم.»


Sa̱a̱ ñˈoom na matseiljeiya cwentaˈyoˈ tseixmaⁿnaˈ ñˈoom xco ndoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo cwiwitquiooˈ na mayuuˈ juunaˈ ndoˈ mati cantyja ˈnaⁿˈyoˈ ee jnda̱ wjaawinom na juu najaaⁿ maqueⁿnaˈ xjeⁿ ndoˈ juu naxuee mamatseixueeñenaˈ. 	 و نیزحکمی تازه به شما می‌نویسم که آن در وی و درشما حق است، زیرا که تاریکی درگذر است و نورحقیقی الان می‌درخشد.


Jom canda̱a̱ˈñˈeⁿ naya matseixmaaⁿ. Cantyja ˈnaaⁿˈ joˈ matioˈnaaⁿñe Tyˈo̱o̱tsˈom chaˈtsondyo̱. Cwii nnom na jnda̱ toˈño̱o̱ⁿya na matioˈnaaⁿñê jaa, jnda̱ mañoomcheⁿ na cwitoˈño̱o̱ⁿya. 	 و از پری او جمیع ما بهره یافتیم و فیض به عوض فیض،


Tyˈo̱o̱tsˈom sˈaaⁿ chaˈtso nmeiⁿˈ chaˈxjeⁿ nqueⁿ jnda̱ seijndaaˈñê na ticantycwii na lˈue tsˈoom na nncuaa, ndoˈ seicanda̱a̱ˈñenaˈ naljoˈ ee Taya Jesucristo. 	 برحسب تقدیر ازلی که در خداوند ما مسیح عیسی نمود،


ˈO nnˈaⁿya na cwilaˈyuˈyoˈ na jnda ntyjiiya, matsonaˈ na cˈo̱o̱ⁿya na jnda nquiuuya ncˈiaaya na cwilaˈyuˈ. Juu joˈ cwinaⁿnaˈ na mˈaaⁿ nquii Tyˈo̱o̱tsˈom. Joˈ chii cwii cwii tsˈaⁿ na mˈaaⁿ na jnda ntyjii ncˈiaaˈ na cwilayuˈ, cwiluiiñe jnaaⁿ ndoˈ mawajnaaⁿˈ jom. 	 ای حبیبان، یکدیگر را محبت بنماییم زیراکه محبت از خداست و هرکه محبت می‌نماید ازخدا مولود شده است و خدا را می‌شناسد،


Nchii cweˈ matseiljeiya ñˈoommeiⁿˈ cha catseijnaaⁿˈna ˈo sa̱a̱ cha na nntseijndo̱ˈnaˈ nˈomˈyoˈ ncˈe na cwiluiindyoˈ ntseindaaya na jeeⁿ wiˈ tsˈo̱o̱ⁿya ˈo. 	 و این را نمی نویسم تا شما را شرمنده سازم بلکه چون فرزندان محبوب خود تنبیه می‌کنم.


—Ndoˈ cwiicheⁿ cwii ndiiˈ quia na tyja̱ya ntquieeˈ taⁿˈ tyooˈ na tcwaˈ ñequiee meiⁿ nnˈaⁿ, ¿cwanti lquiee na ˈndiinaˈ? Joona tˈo̱o̱na nnoom, jluena: —Ntquieeˈ ˈndiinaˈ. 	 «و وقتی که هفت نان را بجهت چهار هزار کس؛ پس زنبیل پر از ریزه‌ها برداشتید؟» گفتندش: «هفت.»


Xocoˈweeⁿˈeⁿ tsˈaⁿ na tityeⁿ matseiyuˈ na juu matseijomnaˈ chaˈna tsmaaⁿ na jnda̱ tomndyaa. Ee jom jaateijndeiityeeⁿ tsaⁿˈñeeⁿ. Meiⁿ xotseicanduuˈñˈeeⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ tsˈaⁿ na tixuee naquiiˈ tsˈom na juu matseijomnaˈ chaˈna chom canti na ncuencue canduuˈ. Ee jom nñequiaatyeeⁿ naxuee naquiiˈ tsˈom tsaⁿˈñeeⁿ. Joˈ chii nntsˈaaⁿ na nnaⁿjndeii cantyja na matyˈiomyanaˈ naquiiˈ nˈom nnˈaⁿ. 	 نی خرد شده را نخواهد شکست و فتیله نیم‌سوخته را خاموش نخواهدکرد تا آنکه انصاف را به نصرت برآورد.


Quiaˈyoˈ na xmaⁿndye chaˈtso nnˈaaⁿya na mˈaⁿ ñˈeⁿndyoˈ na cwitaⁿˈyoˈ lueena. 	 جمیع برادران را به بوسه مقدسانه تحیت نمایید.شمارا به خداوند قسم می‌دهم که این رساله برای جمیع برادران مقدس خوانده شود.


Joˈ chii chaˈtsondye nnˈaⁿ tyoˈoona tsjoomna na nleiljeii ncueena. 	 پس همه مردم هر یک به شهر خود برای اسم نویسی می‌رفتند.


Ndaatiooˈñeeⁿ matseijomnaˈ juu ndaa na cwiwitsˈoomndyo̱, na cantyja ˈnaaⁿˈ joˈ laxmaaⁿya nnˈaⁿ na cwiluiˈnˈmaaⁿndyo̱ jeˈ. Na cwiwitsˈoomñe tsˈaⁿ ticaˈmo̱ⁿnaˈ cantyja ˈnaaⁿˈ na nljuˈñê, cantyja ˈnaaⁿˈ juunaˈ maˈmo̱ⁿnaˈ na macaⁿ tsˈaⁿ na ticˈoom na mˈaaⁿˈ mˈaaⁿˈ tsˈoom jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ na tseixmaⁿ tsˈaⁿ na cwiluiˈnˈmaaⁿñe ncˈe na tandoˈxco Jesucristo. 	 که نمونه آن یعنی تعمید اکنون ما را نجات می‌بخشد (نه دور کردن کثافت جسم بلکه امتحان ضمیر صالح به سوی خدا) بواسطه برخاستن عیسی مسیح،که به آسمان رفت و بدست راست خدا است وفرشتگان و قدرتها و قوات مطیع او شده‌اند.


Nndyooˈ yuu tyolawindyô̱ waa tyuaa cwentaaˈ tsˈaⁿ na cwiluiitquieeñeti tyuaaxeⁿncweˈñeeⁿ. Publio jndyu tsaⁿˈñeeⁿ. Tsoom na caljooˈndyo̱yaayâ waⁿˈaⁿ. Quia joˈ ljooˈndyô̱ joˈ joˈ cwii ndyee xuee. Seiñˈoomˈñê jâ tquiaaⁿ na tcwaaˈâ. 	 و در آن نواحی، املاک رئیس جزیره که پوبلیوس نام داشت بود که او ما را به خانه خودطلبیده، سه روز به مهربانی مهمانی نمود.


Nnˈaⁿ na cwilaˈwendye nacjoomˈm macaⁿnaˈ na mˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱na ñequio na nioomˈ tsˈoom na ntyjaaˈ tsˈoom na nntsˈaa Tyˈo̱o̱tsˈom na nlcweˈ nˈomna ndoˈ na nlaˈno̱ⁿˈna ñˈoom na mayuuˈ, 	 و با حلم مخالفین را تادیب نماید که شاید خدا ایشان راتوبه بخشد تا راستی را بشناسند.تا از دام ابلیس باز به هوش آیند که به حسب اراده او صیداو شده‌اند.


Ndoˈ jlue nnˈaⁿ judíos nnoom: —Nchaa lˈuu mayuuˈ na jnda̱ ntyˈiaˈ Abraham ee ˈu meiⁿ cweˈ wenˈaaⁿ nchooˈ nqui chuˈ tyooweeˈ. 	 یهودیان بدو گفتند: «هنوز پنجاه سال نداری وابراهیم را دیده‌ای؟»


Ñequio chaˈtso carta na matseiljeiⁿ, matseineiiⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoommeiⁿˈ. Nacjooˈ cartaˈñeeⁿ ñˈeeⁿ ñˈoom na jndeiˈnaˈ na nntseiˈno̱ⁿˈ tsˈaⁿ, na joo nnˈaⁿ na tyoolaˈyuˈya nˈom ndoˈ na tijndo̱ˈ nˈom, tixcwe cwilaˈteincooˈna joonaˈ chaˈxjeⁿ mati cwilˈana ñequio ntˈomcheⁿ ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na jnda̱ teiljeii, ndoˈ wiˈ ntjoomna na cwilˈana na ljoˈ. 	 و همچنین در سایر رساله های خود این چیزها را بیان می‌نماید که در آنها بعضی چیزهاست که فهمیدن آنها مشکل است و مردمان بی‌علم و ناپایدار آنها را مثل سایر کتب تحریف می کنند تا به هلاکت خود برسند.پس شما‌ای حبیبان، چون این امور را ازپیش می‌دانید، باحذر باشید که مبادا به گمراهی بی‌دینان ربوده شده، از پایداری خود بیفتید.


Na mawaxeˈ no̱o̱ⁿ, ¿chiuu na ticwaxeˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na jnda̱ ñejndyena ñˈoom na mañequiaya ljoˈ ñetsjo̱o̱? Naⁿˈñeeⁿ nquiujndaaˈndyena ñˈoom na ñetˈmo̱o̱ⁿ. 	 چرا از من سوال می‌کنی؟ از کسانی که شنیده‌اند بپرس که چه چیز بدیشان گفتم. اینک ایشان می‌دانند آنچه من گفتم.»


catˈmo̱o̱ⁿna nda̱a̱ ntyjelcuna na titquiendye na cˈom na wiˈ nˈom sˈaa ñˈeⁿ nda, 	 تا زنان جوان را خرد بیاموزند که شوهردوست و فرزنددوست باشند،


Sa̱a̱ Festo tinquiaaⁿ ñˈoomˈm. Tsoom nda̱a̱na: —Pablo maxjeⁿ mˈaaⁿ pra̱so Cesarea ndoˈ ja tajndye cwii tjo̱o̱ na nncjo̱lcwa̱ˈa joˈ joˈ. 	 اما فستوس جواب داد که «پولس را باید در قیصریه نگاه داشت»، زیرا خود اراده داشت به زودی آنجابرود.


Calˈaˈyoˈ na chaˈtsondye nnˈaⁿ nntaˈjnaaⁿˈna na ˈo laˈxmaⁿˈyoˈ nnˈaⁿ na yannˈaⁿndyoˈ. Jnda̱ teindyooˈ na nncwjeeˈnndaˈ Ta Jesús. 	 اعتدال شما بر جمیع مردم معروف بشود. خداوند نزدیک است.


Ee ntyjiiya tjaa meiⁿcwii na nnda̱a̱ nnto̱ⁿˈnaˈ jaa na mˈaaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom na candyaˈ tsˈoom jaa. Cantyja na cwiwja̱a̱, cantyja na cwitando̱o̱ˈa, meiⁿ ángeles, meiⁿ ljoˈ na tˈmaⁿ waa najnda̱, meiⁿ nnˈaⁿ na tˈmaⁿ nˈiaaⁿ laˈxmaⁿ, meiⁿ ljoˈcheⁿ na matseicatyˈuenaˈ jaa na majeˈ, ndoˈ meiⁿ ljoˈ na wjaachˈeenaˈ jaa ˈio cha, 	 زیرایقین می‌دانم که نه موت و نه حیات و نه فرشتگان و نه روسا و نه قدرتها و نه چیزهای حال و نه چیزهای آیندهو نه بلندی و نه پستی و نه هیچ مخلوق دیگر قدرت خواهد داشت که ما را ازمحبت خدا که در خداوند ما مسیح عیسی است جدا سازد.


Sa̱a̱ tixocwino̱o̱ⁿˈâ na nlaˈtˈmaaⁿˈndyo̱ cheⁿncjo̱o̱yâ cantyja ˈnaaⁿˈ tsˈiaaⁿ na laxmaaⁿyâ. Jâ ñequiiˈcheⁿ nlana̱a̱ⁿyâ cantyjati na matseijndaaˈñe Tyˈo̱o̱tsˈom ee jom tquiaaⁿ na squia̱ˈcaño̱o̱ⁿyâ ˈo na mˈaⁿˈyoˈ tsjoom Corinto. 	 اما ما زیاده از اندازه فخر نمی کنیم، بلکه بحسب اندازه آن قانونی که خدا برای ما پیمود، و آن اندازه‌ای است که به شمانیز می‌رسد.


Ndicwaⁿ matseineiⁿ Jesús ndoˈ tquieˈcañom nnˈaⁿ na jndyendye. Jo nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ wjaajndyee Judas, cwii joo nnˈaⁿ na canchooˈwe. Seicandyooˈñê nacañoomˈ Jesús na nncˈom ntsmaⁿˈ. 	 و سخن هنوز بر زبانش بود که ناگاه جمعی آمدند و یکی از آن دوازده که یهودا نام داشت بردیگران سبقت جسته نزد عیسی آمد تا او راببوسد.


Luaa waa ñˈoom na wantyˈiuuˈ ñetuaanaˈ: Nnˈaⁿ na nchii judíos joona, juu na nntsˈaa Tyˈo̱o̱tsˈom na nndaa nnˈaⁿ judíos, mati nntoˈñoomna. Matseitjoomˈnaˈ joona ñequio seiiˈ Cristo, mati mañˈoomnaˈ joona naquiiˈ ñˈoom na tso Tyˈo̱o̱tsˈom na nntsˈaaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo Jesús. 	 که امت‌ها در میراث و در بدن و در بهره وعده او در مسیح بوساطت انجیل شریک هستند.


Ndoˈ matso Jesús nnom: —Quicantyjaˈ, catseilcwiindyuˈ tsueˈ ndoˈ cjaˈcaˈ. 	 که در حال آن، مرد شفایافت و بستر خود را برداشته، روانه گردید. و آن روز سبت بود.


Sa̱a̱ jnda̱ seijndaaˈndyo̱ na nljooˈndyo̱tya̱ ñjaaⁿ tsjoom Éfeso hasta na jnda̱ teinom xuee Pentecostés. 	 لیکن من تاپنطیکاست در افسس خواهم ماند،


Cwilaˈno̱o̱ⁿˈa na cwilaˈxmaaⁿya cwentaaⁿˈaⁿ quia cwilaˈcanda̱a̱ˈndyo̱ ñˈoom na matsa̱ˈntjoom jaa. 	 و از این می‌دانیم که او را می‌شناسیم، اگر احکام او را نگاه داریم.


Tyoqueⁿñê na nncwajnaⁿˈaⁿ ˈñeeⁿ joˈ na Jesús, sa̱a̱ tileicanda̱a̱ ee jeeⁿ jndye nnˈaⁿ ndoˈ na catˈa̱a̱ˈñê. 	 خواست عیسی را ببیند که کیست و از کثرت خلق نتوانست، زیرا کوتاه قد بود.


Cwilˈueena yuu na nlcoˈwiˈnaˈ ncˈiaana ncˈe cweˈ ljoljo na ya mˈaⁿna ñˈeⁿ naⁿˈñeeⁿ. Mˈaⁿna na tiˈmaaⁿˈ nˈomna. Cwitjeiiˈyandye cheⁿnquieena. Cwilˈueena yuu na tomti na nñequiaanaˈ na neiiⁿ nquieena nchii yuu na lˈue tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و خیانت کار وتندمزاج و مغرور که عشرت را بیشتر از خدادوست می‌دارند؛


Mati matsjo̱o̱tya̱ nda̱a̱ˈyoˈ, jndeiˈtinaˈ na nncjuˈcjeñe cwii tsaⁿtya na nntsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom jom, nchiiti na nncwicandiiˈñe quiooˈ camello tsueˈ xˈee tseiˈnchquia. 	 و باز شمارا می‌گویم که گذشتن شتر از سوراخ سوزن، آسانتر است از دخول شخص دولتمند درملکوت خدا.»


Jnda̱ tuii na luaaˈ, ntˈomcheⁿ nnˈaⁿwii ndyuaaxeⁿncweˈñeeⁿ tyˈentyjaaˈna Pablo, ndoˈ nˈmaaⁿna. 	 و چون این امر واقع شد، سایر مریضانی که در جزیره بودند آمده، شفا یافتند.


Sa̱a̱ juu tsaⁿntjom na nchii cwiluiiñê tyˈoyoˈ ee cweˈ machˈeeⁿ cwenta jooyoˈ, noomˈm na ndyocwjeeˈcañoom lobo. Quia joˈ maˈñeeⁿ canmaⁿˈñeeⁿ, maleinoom. Ndoˈ juu loboˈñeeⁿ mantyjo̱ ndoˈ matˈuii jooyoˈ. 	 اما مزدوری که شبان نیست و گوسفندان از آن او نمی باشند، چون بیند که گرگ می‌آید، گوسفندان را گذاشته، فرار می‌کند و گرگ گوسفندان را می‌گیرد وپراکنده می‌سازد.


Ndoˈ tso Jesús nda̱a̱ chaˈtso nnˈaⁿ: —Jndaˈjom ñˈeⁿ ncjo espadas ñˈeⁿ nˈoom nchˈio tquiocatˈueˈyoˈ ja chaˈcwijom tquioˈyoˈ nacjooˈ cwii tsaⁿcanchˈue. ˈIo ndii ˈio ñetaˈcatya̱ⁿ naquiiˈ watsˈom tˈmaⁿ na ñetˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ˈyoˈ, sa̱a̱ tîcatˈueˈyoˈ ja. 	 در آن ساعت، به آن گروه گفت: گویا بر دزد بجهت گرفتن من با تیغها وچوبها بیرون آمدید! هر روز با شما در هیکل نشسته، تعلیم می‌دادم و مرا نگرفتید.


Quia joˈ seixuaⁿ, tsoom: —Jesús, ˈu na cwiluiindyuˈ tsjaaⁿ ˈnaaⁿˈ David na jndyowicantyjooˈ, cˈoomˈ na wiˈ tsˈomˈ ja. 	 در حال فریاد برآورده گفت: «ای عیسی، ای پسر داود، بر من ترحم فرما.»