Ndoˈ cwii tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na jndyendye tyˈentyjo̱na naxeeⁿˈeⁿ ee jnda̱ ntyˈiaanda̱a̱na tsˈiaaⁿ tˈmaⁿ na tyochˈeeⁿ na tyotseinˈmaaⁿ nnˈaⁿwii. 	 و جمعی کثیر از عقب او آمدند زیرا آن معجزاتی را که به مریضان می‌نمود، می‌دیدند.


Juu na tyotseitsˈoomñe Juan nnˈaⁿ, ¿yuu jnaⁿ najndeii na tyotseixmaaⁿ? ¿Aa na mˈaaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom? oo ¿aa nnˈaⁿ jlue na ljoˈ catsˈaaⁿ? Catˈo̱ˈyoˈ. 	 تعمید یحیی ازآسمان بود یا از انسان؟ مرا جواب دهید.»


ee na cwiqueⁿna cwenta na xcwe tsamˈaⁿˈyoˈ jo nda̱a̱na ñequio na cwilaˈtˈmaaⁿˈndyoˈ. 	 چونکه سیرت طاهر و خداترس شما را بینند.


ˈÑeeⁿ ˈo na ñeˈcandyeˈyoˈ, candyeˈyaˈyoˈ ñˈoom na matseineiⁿ Espíritu Santo nda̱a̱ ntmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ: ˈÑeeⁿ juu na jnda̱a̱ jnaⁿñe ñequio natia, juu na jnda̱ we ndiiˈ na nncueˈ tsˈaⁿ, xocatˈuiinaˈ jom.” 	 آنکه گوش دارد بشنود که روح به کلیساها چه می‌گوید: هر‌که غالب آید ازموت ثانی ضرر نخواهد یافت.


Cwiicheⁿ cwii ndiiˈ tionndaˈ Jesús lˈo̱o̱ⁿ cjooˈ luaˈnnom tsaⁿˈñeeⁿ. Quia joˈ nquiee ntyˈiaaˈ tsaⁿnchjaaⁿˈ ndoˈ mana nˈmaaⁿ, xueeya ntyˈiaaⁿˈaⁿ. 	 پس بار دیگر دستهای خودرا بر چشمان او گذارده، او را فرمود تا بالانگریست و صحیح گشته، همه‌چیز را به خوبی دید.


Mˈaⁿ nnˈaⁿ na cwitjeiiˈna cwenta na waa cwii xuee na tˈmaⁿti tseixmaⁿnaˈ ndoˈ mˈaⁿ ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈtiuu na meiⁿnquia xuee ñecwii xjeⁿ. Sa̱a̱ cwii cwii tsˈaⁿ cˈoomˈtyeⁿ tsˈom cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoomˈwaaˈ. 	 یکی یک روز را از دیگری بهتر می‌داند ودیگری هر روز را برابر می‌شمارد. پس هر کس درذهن خود متیقن بشود.


Ndoˈ quia cwitaⁿˈyoˈ nnoom, calˈaˈyoˈ naljoˈ na cwilaˈyuˈya cwii nˈomˈyoˈ ñˈeⁿñê tincˈomˈyoˈ na we waa mˈaaⁿˈ nˈomˈyoˈ, ee tsˈaⁿ na luaaˈ mˈaaⁿˈ tsˈom, matseijomnaˈ juu chaˈcwijom nmo̱ⁿ ndaaluee, na lomañjaaⁿ maleiñˈoomñe jndye juunaˈ. 	 لکن به ایمان سوال بکند و هرگز شک نکندزیرا هرکه شک کند، مانند موج دریاست که از بادرانده و متلاطم می‌شود.


Ndoˈ jluena nnom Jesús: —ˈU na maˈmo̱o̱ⁿˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, jliuuyâ yuscumˈaaⁿˈ xcwe na matseitjo̱o̱ñê ñˈeⁿ cwii tsaⁿsˈa. 	 بدوگفتند: «ای استاد، این زن در عین عمل زنا گرفته شد؛


Quia joˈ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈoom na mañequiaa Juan, tyquieˈcañomna Jesús. Tyolaˈncjooˈndyena, jluena: —¿Chiuu na jâ ñequio nnˈaⁿ fariseos jndye ndiiˈ cwilaˈcwejndoˈndyô̱, sa̱a̱ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿndyuˈ tiquilaˈcwejndoˈndyena? 	 آنگاه شاگردان یحیی نزد وی آمده، گفتند: «چون است که ما و فریسیان روزه بسیارمی داریم، لکن شاگردان تو روزه نمی دارند؟»


’Macaⁿˈa naya njomˈ cantyja ˈnaaⁿna, nchii cantyja ˈnaaⁿ nnˈaⁿ tsjoomnancue. Ja macaⁿˈa na cateijndeiˈ joo na jnda̱ tquiaaˈ lˈo̱o̱ya, ee cwilaˈxmaⁿna cwentaˈ. 	 من بجهت اینها سوال می‌کنم و برای جهان سوال نمی کنم، بلکه از برای کسانی که به من داده‌ای، زیرا که از آن تو می‌باشند.


Sa̱a̱ meiⁿchjoo nchii ljoˈ, ee xeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom tixcwe ljoˈ machˈeeⁿ quia joˈ ¿chiuu nntsˈaayom na nncuˈxeeⁿ nnˈaⁿ tsjoomnancue? 	 حاشا! در این صورت خدا چگونه عالم راداوری خواهد کرد؟


Ndoˈ matsˈia joˈ teitquiooˈ cwii tmaaⁿˈ ángeles ñequio ángelˈñeeⁿ. Cwilcwiiˈna Tyˈo̱o̱tsˈom. Cwiluena: 	 در همان حال فوجی از لشکر آسمانی با فرشته حاضر شده، خدا راتسبیح‌کنان می‌گفتند:


Ee nchii nquii David tja cañoomˈluee. Joˈ chii maˈmo̱ⁿnaˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Jesús seneiiⁿ. Ee tso David: Seineiⁿ Ta Tyˈo̱o̱tsˈom nnom Ta na matsa̱ˈntjom ja. Matsoom nnom: “Cajmaⁿˈ jo ntyjaaˈ tsˈo̱o̱ya ntyjaya 	 زیرا که داود به آسمان صعود نکرد لیکن خودمی گوید "خداوند به خداوند من گفت بر دست راست من بنشین


Mati nnˈaⁿ na cwitoˈñoom sˈom cwentaaˈ gobiernom tquiona namˈaaⁿ na nleitsˈoomndyena. Jluena nnoom: —Ta, ¿chiuu macaⁿnaˈ na calˈaayâ? 	 و باجگیران نیز برای تعمید آمده، بدو گفتند: «ای استاد چه کنیم؟»


Tsoti Pablo: —Quia na jnda̱ jndyo̱o̱lcwa̱ˈa ñjaaⁿñe Jerusalén waa na tcoˈnaˈ no̱o̱ⁿ naquiiˈ watsˈom tˈmaⁿ xcwe na matseina̱ⁿya nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و چون به اورشلیم برگشته، در هیکل دعا می‌کردم، بیخودشدم.


Cˈomˈyoˈ na wiˈ nˈomˈyoˈ chaˈtsondye nnˈaⁿ chaˈxjeⁿ nquii Tsotyeˈyoˈ mˈaaⁿ na wiˈ tsˈoom chaˈtsondye nnˈaⁿ. 	 پس رحیم باشید چنانکه پدر شما نیز رحیم است.


Ja cantyja ˈnaaⁿˈ ljeii na matsa̱ˈntjomnaˈ, matseijomnaˈ cantyja ˈnaⁿya chaˈcwijom tsˈoo, mañejuu ljeiiˈñeeⁿ na tqueⁿnaˈ tsˈoo ja cha nnda̱a̱ nncwando̱ˈa jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 زانرو که من بواسطه شریعت نسبت به شریعت مردم تا نسبت به خدا زیست کنم.


Ee mañejuuti ñˈoom na cwilˈueˈyoˈ nacjoo ncˈiaaˈyoˈ, majuunaˈ nleilˈueeˈñe Tyˈo̱o̱tsˈom na nncuˈxeⁿnaˈ ˈo. Ndoˈ chaˈxjeⁿ na cwitjeiˈyoˈ cwenta na catˈuiinaˈ ncˈiaaˈyoˈ, malaaˈtiˈ nntsˈaaⁿ ñˈeⁿndyoˈ. 	 زیرابدان طریقی که حکم کنید بر شما نیز حکم خواهد شد و بدان پیمانه‌ای که پیمایید برای شماخواهند پیمود.


Ndyee xuee waljooˈ xcwe nncwindyuaa seiˈtsˈo ˈnaaⁿna joˈ joˈ. Ndoˈ nnˈaⁿ na ticwii cwii nnom na tjachuiiˈndye, ñequio nnˈaⁿ na laˈxmaⁿ cwii cwii tmaaⁿˈndye, ñequio nnˈaⁿ na cwichuiiˈ ñˈoom na cwilaˈneiⁿ, ñequio nnˈaⁿ na nnaⁿ ticwii cwii tsjoomnancue, nntyˈiaana seiˈtsˈo ˈnaaⁿ naⁿˈñeeⁿ, sa̱a̱ tixonquiana na nncjaacantˈiuuˈndye naⁿˈñeeⁿ. 	 و گروهی از اقوام و قبایل و زبانها و امت‌ها، بدنهای ایشان را سه روز و نیم نظاره می‌کنند واجازت نمی دهند که بدنهای ایشان را به قبرسپارند.


Joˈ chii joo nnˈaⁿ na maqueⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom na ljuˈ nˈom macaⁿnaˈ na tyeⁿ cwintyjeeˈna cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ. Calaˈcanda̱na ñˈoom na matsa̱ˈntjoom, ndoˈ tyeⁿ calaˈyuˈya nˈomna ñˈeⁿ Jesús. 	 در اینجاست صبر مقدسین که احکام خدا و ایمان عیسی را حفظ می‌نمایند.


Ee jnda̱ jndiiya na jeeⁿ jnda ntyjiˈ Ta Jesús ndoˈ matseiyuˈya tsˈomˈ ñˈeⁿñê ndoˈ na wiˈ tsˈomˈ chaˈtsondye nnˈaⁿ na jnda̱ tqueⁿljuˈ Tyˈo̱o̱tsˈom nˈom. 	 چونکه ذکرمحبت و ایمان تو را شنیده‌ام که به عیسی خداوندو به همه مقدسین داری،


Ndoˈ Simón ñequio ncˈiaaⁿˈaⁿ tyˈentyjo̱na naxeⁿˈ Jesús na cwilˈueena jom. 	 و شمعون و رفقایش در‌پی او شتافتند.


Joˈ chii ˈo nnˈaaⁿya, catjeiiˈndyoˈ ntquieeˈ tsaⁿsˈa quiiˈntaaⁿˈyoˈ na waa ñˈoom ya cantyja ˈnaaⁿna, na tooˈ mˈaaⁿ Espíritu Santo naquiiˈ nˈomna, ndoˈ na jndo̱ˈ nˈomna. Joona nntˈio̱o̱ⁿya tsˈiaaⁿ na njndooˈna cantyja ˈnaaⁿˈ nantquie na nntoˈñoom yolcu na jnda̱ tja̱ noom. 	 لهذا‌ای برادران هفت نفر نیک نام و پر از روح‌القدس وحکمت را از میان خود انتخاب کنید تا ایشان را براین مهم بگماریم.


Oo xeⁿ nlcaaⁿ tseiˈcaxti njomˈ, ¿aa nñequiaaˈyuˈ catsjo̱ nnoom? 	 یا اگرتخم‌مرغی بخواهد، عقربی بدو عطا کند.


Jesús tˈo̱o̱ⁿ, matsoom nnom: —Ñˈoom na mayuuˈcheⁿ matsjo̱o̱ njomˈ, xeⁿ ticaluiixcoñe tsˈaⁿ tixocanda̱a̱ nntseijomñe cantyja na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 عیسی در جواب اوگفت: «آمین آمین به تو می‌گویم اگر کسی از سر نومولود نشود، ملکوت خدا را نمی تواند دید.»


Tso Jesús nda̱a̱na: —Quindyo̱ˈyoˈ tsjo̱ˈwaa. Juu Marta, xjo tsˈoo, matsoom: —Jeeⁿ ˈu Ta, jeˈ jnda̱ teicˈeeñê ee jnda̱ jnda̱a̱ˈ ñequiee xuee na tueeⁿˈeⁿ. 	 عیسی گفت: «سنگ را بردارید.» مرتاخواهر میت بدو گفت: «ای آقا الان متعفن شده، زیرا که چهار روز گذشته است.»


Jndye nnˈaⁿ na ñetˈom na caluaˈndye, tquiochona nom ˈnaaⁿna na quio cwilˈana tsˈiaaⁿˈñeeⁿ. Jlaˈcona joonaˈ jo nda̱a̱ chaˈtso nnˈaⁿ. Ndoˈ quia na tjeiiˈna cwenta cwanti na jnda nomˈñeeⁿ jliuna na jndanaˈ wenˈaaⁿ nchooˈ qui meiⁿ sˈom xuee. 	 و جمعی از شعبده بازان کتب خویش را آورده، در حضور خلق سوزانیدند وچون قیمت آنها را حساب کردند، پنجاه هزاردرهم بود


Ndoˈ naⁿnchjaaⁿ ñˈeeⁿ nnˈaⁿ na tileicˈoocaˈ, tquieˈcañomna watsˈom tˈmaⁿ na mˈaaⁿ Jesús. Seinˈmaaⁿ joona. 	 و کوران و شلان در هیکل، نزد او آمدند وایشان را شفا بخشید.


ˈÑeeⁿ juu na machˈee na jndeiˈnaˈ cjaˈ ñˈeⁿñê na ncjaˈchuˈ xuu ˈnaaⁿˈaⁿ cwii kilómetro, cjaˈ meiiⁿ we. 	 و هرگاه کسی تو را برای یک میل مجبور سازد، دو میل همراه او برو.


Sa̱a̱ ntˈomcheⁿ cweˈ tyonco, tyolue: —Naⁿmˈaⁿˈ jnda̱ jndyeena. 	 اما بعضی استهزاکنان گفتند که «ازخمر تازه مست شده‌اند!»


Sa̱a̱ ˈo manquiuˈyoˈ na matsonaˈ na calˈaˈyoˈ chaˈna ñelˈaayâ. Ee quia na ñetˈo̱o̱ⁿyâ quiiˈntaaⁿˈyoˈ, meiⁿjom ndiiˈ tîcantyˈiaˈyoˈ na tîcalˈaayâ tsˈiaaⁿ. 	 زیرا خود آگاه هستید که به چه قسم به ما اقتدا می‌باید نمود، چونکه در میان شما بی‌نظم رفتار نکردیم،


Quia joˈ tuo̱o̱ⁿ tsˈom wˈaandaa, mandi ñˈeeⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê. 	 چون به کشتی سوار شد، شاگردانش ازعقب او آمدند.


Cwilaˈxuaana nda̱a̱ ncˈiaana, cwiluena: “Ñetjo̱o̱ˈâ tsmaaⁿ juu som na cwitjo̱ˈ na toco tsˈaⁿ sa̱a̱ ˈo tîcalaˈjnomˈyoˈ. Jnda̱ chii ñetjo̱o̱ˈâ som tsˈoo, sa̱a̱ ˈo tîcatyueeˈyoˈ.” 	 می‌گویند: "برای شما نی نواختیم، رقص نکردید؛ نوحه گری کردیم، سینه نزدید."


Tyoowijndye xuee na tuii na ljoˈ, seitjoom chaˈtso ˈnaaⁿˈaⁿ, tjaaⁿ tquia cwiicheⁿ ndyuaa. Joˈ joˈ seico̱o̱ⁿ chaˈtso ˈnaaⁿˈaⁿ cweˈ luaaˈ. 	 و چندی نگذشت که آن پسر کهتر، آنچه داشت جمع کرده، به ملکی بعید کوچ کرد و به عیاشی ناهنجار، سرمایه خود را تلف نمود.


Cwiicheⁿ xuee quia na mawjaⁿ, tjeiiⁿˈeⁿ we tsjo̱ˈñjeeⁿ sˈom denarios, tquiaaⁿ joonaˈ nnom tsˈaⁿ na waaˈ wˈaaˈñeeⁿ. Tsoom nnom: “Cateixˈeeˈ jom ndoˈ xeⁿ nlcaⁿtinaˈ sˈom, quia nndyo̱lcwa̱ˈa, ntseicanda̱a̱ˈndyo̱.” 	 بامدادان چون روانه می‌شد، دو دینار درآورده به‌سرایدار داد و بدو گفت این شخص را متوجه باش و آنچه بیش از این خرج کنی، در حین مراجعت به تو دهم.


Calcweˈ tsˈomˈ jnaⁿˈ luaaˈ, ndoˈ catseityˈoondyuˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom ntsˈaacheⁿndyo ndyaˈ nntseitˈmaⁿ tsˈoom ˈu na luaaˈ mˈaaⁿˈ tsˈomˈ. 	 پس از این شرارت خود توبه کن و از خدا درخواست کن تاشاید این فکر دلت آمرزیده شود،


Ndoˈ teitquiooˈndye we naⁿnom na cwilaˈneiⁿ ñˈeⁿñê, Moisés ñˈeⁿ Elías joˈ. 	 که ناگاه دو مرد یعنی موسی و الیاس با وی ملاقات کردند.


Ndoˈ ndiocheⁿ tioˈñeeⁿ meintyjeeˈ ntˈomcheⁿ ntquiuu nchooˈ ñequiee ntio. Joˈ joˈ meindyuaandye ntquiuu nchooˈ ñequiee nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye. Cweeˈna liaa canchiiˈ ndoˈ ñjom corona sˈom cajaⁿ nqueⁿna. 	 و گرداگرد تخت، بیست وچهار تخت است؛ و بر آن تختها بیست و چهارپیر که جامه‌ای سفید در بر دارند نشسته دیدم و برسر ایشان تاجهای زرین.


Cˈoomˈya nˈomˈyoˈ, ¿aa ndyaˈ matyˈiomyanaˈ na ticañjom ˈnaⁿ xqueⁿ yuscu na nntseineiⁿ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom? 	 در دل خود انصاف دهید: آیا شایسته است که زن ناپوشیده نزد خدا دعا کند؟


Wanaaⁿ na nntquieˈyoˈ chaˈtso nnom seiˈ na cwileilˈua. Meiⁿ tintaˈxeˈyoˈ ¿aa cwiwilˈueeˈndye nnˈaⁿ seiˈñeeⁿ xjeⁿ na cwilaˈtˈmaaⁿˈndyena cwii na cweˈ nnˈaⁿ cwilˈa? Ee na nliuˈyoˈ na ljoˈ nnda̱a̱ nntsˈaanaˈ na nntseiˈndaaˈnaˈ nquiuˈyoˈ. 	 هرآنچه را در قصابخانه می‌فروشند، بخوریدو هیچ مپرسید به‌خاطر ضمیر.


Quia joˈ teitquiooˈ cwii ˈnaaⁿ tˈmaⁿ tsjo̱ˈluee na maˈmo̱ⁿnaˈ chiuu cwinluii. Ntyˈiaya cwii yuscu cweⁿ ñeˈquioomˈ chaˈcwijom liaⁿˈaⁿ. Meintyjeeⁿˈeⁿ nacjooˈ chiˈ ndoˈ ñjom cwii corona xqueeⁿ na chuuˈ canchooˈwe cancjuu. 	 و علامتی عظیم در آسمان ظاهر شد: زنی که آفتاب را دربر دارد و ماه زیرپایهایش و بر سرش تاجی از دوازده ستاره است،


Sa̱a̱ jom teiño̱o̱ⁿ, tjaaⁿ jo yuu na ñenqueⁿ. Joˈ joˈ tyotseineiiⁿ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و او به ویرانه‌ها عزلت جسته، به عبادت مشغول شد.


Ndoˈ na luaaˈ sˈaaⁿ, mati ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ judíos na cwilaˈyuˈ, jlaˈjomndyena ñˈeⁿ Pedro na tisˈa na we waa na sˈaaⁿ, hasta mati Bernabé seijomñe na tuii na luaaˈ. 	 و سایر یهودیان هم با وی نفاق کردند، بحدی که برنابا نیز در نفاق ایشان گرفتارشد.


’Meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na matseijndo̱ˈ tsˈom cwii yucachjoo na catsˈaa natia, tsaⁿˈñeeⁿ yati xeⁿ cjuˈnaˈ jom tsˈom ndaaluee na chuˈtyeⁿ xtyoomˈm cwii tsjo̱ˈsuu tˈmaⁿ. 	 و هر‌که یکی ازاین صغار را که به من ایمان دارند، لغزش دهد او رابهتر می‌بود که سنگ آسیایی بر گردنش آویخته، در قعر دریا غرق می‌شد!


Mati sculjaaˈ Rahab tyotseiyuˈya tsˈoom ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. Ncˈe na teijneiⁿ nnˈaⁿ Israel na tyˈequeⁿ cwenta chiuu waa tsjoomˈñeeⁿ, joˈ chii ticueeⁿˈeⁿ quia tja̱ nnˈaⁿ tsjoomˈm na tyoolaˈyuˈ. 	 به ایمان، راحاب فاحشه با عاصیان هلاک نشد زیرا که جاسوسان را به سلامتی پذیرفته بود.


sa̱a̱ candyeˈyoˈ nntsjo̱o̱ na jnda̱ tyjeeˈ Elías sa̱a̱ tîcalaˈno̱ⁿˈ nnˈaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ. Lˈana chaˈxjeⁿ na lˈue nˈomna ñˈeⁿñê. Ndoˈ malaaˈtiˈ nlˈana ñˈeⁿndyo̱ ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee. 	 لیکن به شما می‌گویم که الحال الیاس آمده است و او را نشناختند بلکه آنچه خواستندبا وی کردند؛ به همانطور پسر انسان نیز از ایشان زحمت خواهد دید.


Nnˈaⁿ ndyuaaˈñeeⁿ lˈana na ya nnˈaⁿndyena ñˈeⁿndyô̱. Jlaˈcanaaⁿndyena chom. Jluena na calawiindyô̱, ee jeeⁿ teiⁿ ndoˈ jnda̱ macwiwaˈ. 	 و آن مردمان بربری باما کمال ملاطفت نمودند، زیرا به‌سبب باران که می‌بارید و سرما آتش افروخته، همه ما راپذیرفتند.


Ndoˈ María jeeⁿ tyoqueeⁿ cwenta chaˈtso na tuii. Wjaawa, wjaacue na tyotseitioom. 	 امامریم در دل خود متفکر شده، این همه سخنان رانگاه می‌داشت.


Ja mantyjiiya chiuu waa na laˈxmaⁿˈyoˈ. Ticatseijomnaˈ ˈo meiⁿ chaˈna ndaatioo teiⁿ, oo meiⁿ chaˈna ndaatioo jmeiⁿˈ. Toom cweˈ mˈaⁿˈyoˈ na queeⁿya nˈomˈyoˈ cantyja ˈnaⁿya quia joˈ nntseijomnaˈ ˈo chaˈna ndaatioo jmeiⁿˈ. Oo toom cweˈ canda̱ˈñˈeⁿ na lˈo̱ˈyoˈ ja quia joˈ nntseijomnaˈ ˈo chaˈna ndaatioo teiⁿ. 	 اعمال تو را می‌دانم که نه سرد و نه گرم هستی. کاشکه سرد بودی یاگرم.


Ee waa ñˈoomˈm na teiljeii cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo na matsonaˈ: Nqueⁿ na waa ñˈoom na nncwjeeⁿˈeⁿ, mawaa mawaa xjeⁿ na nncwjeeˈcañoom. Tayo mancwjeeⁿˈeⁿ. 	 زیرا که «بعد از اندک زمانی، آن آینده خواهد آمد وتاخیر نخواهد نمود.


Quia joˈ ntyˈiaya nquiee nnˈaⁿ na cwitsa̱ˈntjom nda̱a̱ nnˈaⁿ tsjoomnancue, tyˈeleiˈnomna ñequio nnˈaⁿ na tˈmaⁿ cwiluiindye tsjoomnancue, ñequio nnˈaⁿ na cwitsa̱ˈntjom sondaro. Ndoˈ ñequio nnˈaⁿ na tyandye, ñequio nnˈaⁿ na waa najndeii na cwilaˈxmaⁿ, ñequio nnˈaⁿ na cwindyeˈntjomtyeⁿ, ñequio nnˈaⁿ na mˈaⁿ xjeⁿ ˈnaaⁿ. Chaˈtso naⁿˈñeeⁿ tyˈetaˈntyˈiuuna naquiiˈ ntsjo̱, quiiˈntaaⁿ ljo̱ˈntyˈa ndoˈ naquiiˈ lueˈljo̱ˈ. 	 وپادشاهان زمین و بزرگان و سپه سالاران ودولتمندان و جباران و هر غلام و آزاد خود را درمغاره‌ها و صخره های کوهها پنهان کردند.


Jom tˈo̱o̱ⁿ, tsoom nda̱a̱na: —Juu ñˈoom na tqueⁿ Moisés, ¿ljoˈ matsonaˈ na calˈaˈyoˈ? 	 در جواب ایشان گفت: «موسی شما را چه فرموده است؟»


Xeⁿ cwilaˈno̱ⁿˈyoˈ ñˈoommeiⁿˈ ndoˈ cwilˈaˈyoˈ na ljoˈ, nntioˈnaaⁿñe Tyˈo̱o̱tsˈom ˈo. 	 هرگاه این را دانستید، خوشابحال شما اگر آن را به عمل آرید.


Nquii tsˈaⁿ na jnda̱ tquii seiiˈa ndoˈ jnda̱ tˈuu nioomˈa tseixmaⁿ na ticantycwii na wandoˈ. Ndoˈ xuee na macanda̱ nntsˈaaya na nncwandoˈxcoom. 	 و هر‌که جسد مرا خورد و خون مرا نوشید، حیات جاودانی دارد و من در روزآخر او را خواهم برخیزانید.


Ndoˈ xeⁿ nñequiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na nntˈmo̱o̱ⁿyâ nda̱a̱ˈyoˈ ñˈoom na nnteijndeiinaˈ na nntseiquieeñenaˈ nˈomˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ, maxjeⁿ nlˈaayâ. 	 و این را به‌جا خواهیم آوردهر گاه خدا اجازت دهد.


¿Aa ticaliuˈyoˈ na nntuˈxa̱a̱ⁿya ángeles? Ndoˈ ncˈe na ljoˈ, majndeiiticheⁿ nnda̱a̱ nlaˈjndaaˈndyoˈ ñˈoom na matˈuiinaˈ jaa yuu na ticjaañjoomˈ na cwilˈaaya jeˈ. 	 آیانمی دانید که فرشتگان را داوری خواهیم کرد تاچه رسد به امور روزگار؟


Tˈo̱ Jesús nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ, tsoom: —Mati ja nncwaxˈa̱ya cwii ñˈoom nda̱a̱ˈyoˈ. Xeⁿ nntˈo̱ˈyoˈ juunaˈ quia joˈ mati ja nntsjo̱o̱ nda̱a̱ˈyoˈ ˈñeeⁿ juu tquiaa najndo̱ na nmeiiⁿˈ matsˈaa. 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «من نیز از شما سخنی می‌پرسم. اگرآن را به من گویید، من هم به شما گویم که این اعمال را به چه قدرت می‌نمایم:


Ndoˈ quia na ljeii catsoomjndiiˈñeeⁿ na jnda̱ tueeˈna jom nnom tsjoomnancue quia joˈ tyontyjo̱o̱ⁿ yuscu na seincuii tyochjoo na tsaⁿsˈa. 	 و چون اژدها دید که بر زمین افکنده شد، برآن زن که فرزند نرینه را زاییده بود، جفا کرد.


Joˈ chii yati calˈuuya nda̱a̱ naⁿmˈaⁿˈ ñequio na jndeiˈnaˈ meiⁿcwii nnom tsˈaⁿ talaˈneiⁿtina ñˈoom cantyja ˈnaaⁿˈ Jesús, cha tantˈomti ñˈoommeiⁿˈ quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ. 	 لیکن تا بیشتر در میان قوم شیوع نیابد، ایشان را سخت تهدید کنیم که دیگر با هیچ‌کس این اسم را به زبان نیاورند.»


Cwilaljeiiyâ ñˈoom na cwilacwano̱o̱ⁿyâ nda̱a̱ˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ nqueⁿ na maxjeⁿ mˈaaⁿ cwitjo̱o̱cheⁿ na jnaⁿ chaˈtso. Jnda̱ jndya̱a̱yâ na seineiiⁿ ndoˈ jnda̱ ntyˈiaa nda̱a̱yâ jom. Ntyˈiaayaayâ jom ndoˈ jnda̱ tˈua̱a̱ ntyja̱a̱yâ lua̱a̱yâ ñˈeⁿñê, nqueⁿ na cwiluiiñê Ñˈoom na mañequiaa na cwitando̱o̱ˈa. 	 آنچه از ابتدا بود و آنچه شنیده‌ایم و به چشم خود دیده، آنچه بر آن نگریستیم ودستهای ما لمس کرد، درباره کلمه حیات.


Macweˈ joˈ majño̱o̱ⁿya jom na mˈaⁿˈyoˈ na nntsoom nda̱a̱ˈyoˈ chiuu waa na jo̱mˈaaⁿya ndoˈ na nñequiaaⁿ na jnda̱ˈyoˈ naquiiˈ na cwilayuˈyoˈ. 	 که او را به همین جهت نزدشما فرستادم تا از حالات شما آگاه شود و دلهای شما را تسلی دهد،


Jndeii seixuaⁿ chaˈna matseixuaa liom. Quia na jnda̱ seixuaⁿ, quia joˈ teicˈuaa ndyuee ntquieeˈ ntsuee. 	 و به آوازبلند، چون غرش شیر صدا کرد؛ و چون صدا کرد، هفت رعد به صداهای خود سخن‌گفتند.


Sa̱a̱ ˈu jeˈ quia matseiˈcwejndoˈndyuˈ, cwjaaˈndyuˈ ncheⁿˈ xqueⁿˈ, camaⁿˈ njomˈ, 	 لیکن توچون روزه‌داری، سر خود را تدهین کن و روی خود را بشوی


Sa̱a̱ jñeeⁿ na ljoˈ. Ndoˈ naⁿˈñeeⁿ naxuee ndoˈ natsjom tyondo̱o̱na jom ndyueelˈa tatiom nnom tsjoomna na nlacueeˈna jom. 	 ولی سولس ازشورای ایشان مطلع شد و شبانه‌روز به دروازه هاپاسبانی می‌نمودند تا او را بکشند.


Ndoˈ Judas, tsˈaⁿ na tquiaa cwenta jom luee naⁿˈñeeⁿ, jnda̱ tˈmo̱o̱ⁿ ˈnaaⁿ nda̱a̱na chiuu nntsˈaaⁿ. Tsoom: —Juu tsˈaⁿ na nncˈua ntsmaⁿˈ, majom joˈ. Tyeⁿ catˈueˈyoˈ jom ndoˈ tsaañˈomˈyoˈ jom. Calˈaˈyoˈ cwenta na ticalacanomˈyoˈ jom. 	 و تسلیم‌کننده او بدیشان نشانی داده، گفته بود: «هر‌که را ببوسم، همان است. او را بگیرید و با حفظ تمام ببرید.»


Majuuti xueeˈñeeⁿ we nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿ Jesús cwiˈoona cwii tsjoom chjoo na jndyu Emaús na mˈaaⁿ naˈ canchooˈcwii kilómetros na tquianaˈ ñˈeⁿ Jerusalén. 	 و اینک در همان روز دو نفر از ایشان می‌رفتند به سوی قریه‌ای که از اورشلیم به مسافت، شصت تیر پرتاب دور بود و عمواس نام داشت.


Luaa tuii. Quia na tyˈewindyoona tsjoom Jericó, joˈ wacatyeeⁿ cwii tsaⁿnchjaaⁿˈ ˈndyoo nato, macaaⁿ ljoˈ tjo̱o̱ñê nda̱a̱ nnˈaⁿ. 	 و چون نزدیک اریحا رسید، کوری بجهت گدایی بر سر راه نشسته بود.


Sa̱a̱ ñeˈcandya̱a̱yaayâ chiuu waa na matseiˈno̱ⁿˈ cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoom xco na cwilayuˈyoˈ ee manquiuuyâ na chaˈtso nnˈaⁿ cwiluena na tisˈa ñˈoomˈñeeⁿ. 	 لیکن مصلحت دانستیم از تو مقصود تو را بشنویم زیراما را معلوم است که این فرقه را در هر جا بدمی گویند.»


Sa̱a̱ cwantindye joona jluena: —Tsaⁿsˈamˈaaⁿˈ sˈaaⁿ na ya ntyˈiaaˈ tsaⁿnchjaaⁿˈ. ¿Aa nchii mati nnda̱a̱ nntsˈaaⁿ na tîcueˈ Lázaro? 	 بعضی از ایشان گفتند: «آیا این شخص که چشمان کور را باز کرد، نتوانست امر کند که این مرد نیز نمیرد؟»


Manquiuuya na jeeⁿ lˈue ljeii na tqueⁿ Moisés xeⁿ mawilˈueeˈñe tsˈaⁿ juunaˈ chaˈxjeⁿ na seijndaaˈñe Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 لیکن می‌دانیم که شریعت نیکو است اگرکسی آن را برحسب شریعت بکار برد.


Taxˈeeⁿ nda̱a̱na, matsoom: —¿Yuu cwijom tyˈiuˈyoˈ jom? Jluena nnoom: —Ta, candyoˈ cantyˈiaˈ. 	 و گفت: «او را کجا گذارده‌اید؟» به او گفتند: «ای آقا بیا وببین.»


Cwii xuee Pedro ñˈeⁿ Juan ljoˈyu tyˈena watsˈom tˈmaⁿ na ndyee na matmaaⁿ xjeⁿ na cwiˈoolaˈneiⁿ nnˈaⁿ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و در ساعت نهم، وقت نماز، پطرس و یوحنا با هم به هیکل می‌رفتند.


¿Cwaaⁿ ntyˈiaayâ ˈu na tyomaˈnoomˈ yuu na ticataˈjnaaⁿˈ nnˈaⁿ ˈu ndoˈ toˈño̱o̱ⁿyâ ˈu quiiˈntaaⁿyâ, oo na ntyˈiaayâ ˈu na ntsaandyuˈ ndoˈ jlaˈtsaaⁿˈndyô̱ ˈu? 	 یا کی تو را غریب یافتیم تا تو را جادهیم یا عریان تا بپوشانیم،


Sa̱a̱ quia cwilcweˈ tsˈom tsˈaⁿ jnaaⁿˈ na nntioñe lˈo̱ nquii na cwiluiiñe na matsa̱ˈntjom, matseicanaaⁿñenaˈ na nntseiˈno̱ⁿˈ ñˈoomˈñeeⁿ. 	 لیکن هرگاه به سوی خداوند رجوع کند، نقاب برداشته می‌شود.


Sa̱a̱ Pablo seiteiˈncweeⁿˈeⁿ tsˈo̱o̱ⁿ. Mana tiooñeyoˈ naquiiˈ chom. Tjaa na teinioomˈm. 	 اما آن جانور را در آتش افکنده، هیچ ضرر نیافت.


Ñeˈcwii waa na taⁿna na calˈaayâ, na cjañjoomˈ nˈo̱o̱ⁿyâ nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ tsjoom Jerusalén na ntyˈiaandye, ndoˈ joˈ maqueⁿ tsˈo̱o̱ⁿ na matsˈaa na ljoˈ. 	 جز آنکه فقرا را یادبداریم و خود نیز غیور به کردن این کار بودم.


Chaˈtso nnˈaⁿ na ntyˈiaa na luaaˈ, jeeⁿ tjaweeˈ nˈomna cantyja na tˈmaⁿ najndeii na matseixmaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. Ndoˈ ncueeˈñeeⁿ jndyendye nnˈaⁿ jeeⁿ tyojaaweeˈ nˈomna chaˈtso na tyochˈee Jesús. Ndoˈ seineiiⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈoom na mañequiaaⁿ. 	 و همه از بزرگی خدامتحیر شدند و وقتی که همه از تمام اعمال عیسی متعجب شدند به شاگردان خودگفت:


Jlue ntˈom nnˈaⁿ na meintyjeeˈ joˈ joˈ: —¿Ljoˈ cwilˈaˈyoˈ? ¿Chiuu na cwilacanaⁿˈyoˈ snom xcoomˈaaⁿˈ? 	 که بعضی از حاضرین بدیشان گفتند: «چه‌کار داریدکه کره را باز می‌کنید؟»


ee xjeⁿ na ñetˈo̱o̱ⁿya na lˈoo ncˈe jnaaⁿya, xjeⁿˈñeeⁿ tquiaaⁿ na tando̱o̱ˈxco̱o̱ya quia na tquiaaⁿ na tandoˈxco Cristo. Ndoˈ na ljoˈ, ncˈe naya na matseixmaaⁿ, joˈ na cwiluiiˈnˈmaaⁿndyoˈ. 	 ما را نیز که در خطایا مرده بودیم بامسیح زنده گردانید، زیرا که محض فیض نجات یافته‌اید.


Jeeⁿ jndye ncjocandi na niom chom cuarto nandye yuu tyomˈaⁿna. 	 و در بالاخانه‌ای که جمع بودیم چراغ بسیار بود.


Quia tueeˈ Pablo ñˈeⁿ Bernabé Jerusalén, chaˈwaa tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na cwilayuˈ joˈ joˈ ñequio nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye quiiˈntaaⁿna ñequio apóstoles toˈñoomna naⁿˈñeeⁿ ñequio na neiiⁿna. Quia joˈ naⁿˈñeeⁿ tyoluena chaˈtso na jnda̱ sˈaa Tyˈo̱o̱tsˈom ñˈeⁿndyena. 	 و چون وارد اورشلیم شدند، کلیسا ورسولان و کشیشان ایشان را پذیرفتند و آنها را ازآنچه خدا با ایشان کرده بود، خبر دادند.


Xeⁿ nncwjeeˈcañoom tsˈaⁿ ˈo ndoˈ nchii mañequiaaⁿ ñˈoom na mayuuˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo, meiⁿ tilaljoˈyoˈ jom lˈaˈyoˈ meiⁿ na nñequiaˈyoˈ na xmaⁿñê. 	 اگر کسی به نزد شما آیدو این تعلیم را نیاورد، او را به خانه خود مپذیرید واو را تحیت مگویید.


Cwiwitquiooˈya na tjaa ˈñeeⁿ maqueⁿnaˈ juu na tjaa jnaⁿ cwicotseixmaⁿ ncˈe machˈee chiuu macaⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés, ee ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na teiljeii matsonaˈ: “Tsˈaⁿ na tjaa jnaⁿ cwicotseixmaⁿ jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, macaⁿnaˈ na catseiyuˈya tsˈom ñˈeⁿñê.” 	 اما واضح است که هیچ‌کس در حضور خدا ازشریعت عادل شمرده نمی شود، زیرا که «عادل به ایمان زیست خواهد نمود.»


quia joˈ jom na tqueeⁿˈñê ˈo, nncjaantyjaaⁿˈaⁿ ˈu, nntsoom njomˈ: “ˈU quiaaˈ na tsaⁿmˈaaⁿ nncjom yuu na wacatyeⁿˈ.” Quia joˈ nluiˈjnaaⁿˈndyuˈ na nncjaˈcajmaⁿˈ sula̱ na macanda̱. 	 پس آن کسی‌که تو و او را وعده خواسته بودبیاید و تو را گوید این کس را جای بده و تو باخجالت روی به صف نعال خواهی نهاد.


Sa̱a̱ xeⁿ ljoˈ na meiⁿndo̱o̱ˈa na nntyˈiaaya ndicwaⁿ tyoontyˈiaaya joˈ, macaⁿnaˈ na cˈo̱ⁿtˈmaaⁿˈndyo̱ nˈo̱o̱ⁿya yocheⁿ na meiⁿndo̱o̱ˈa juunaˈ. 	 اما اگر امید چیزی را داریم که نمی بینیم، با صبر انتظار آن می‌کشیم.


Ee quia na jnda̱ seiˈnaaⁿˈ Moisés chaˈtso ljeii na matsa̱ˈntjomnaˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ Israel, quia joˈ seityeeⁿ soo wee cwii tsˈoom hisopo, seicanaⁿˈaⁿ sooˈñeeⁿ quiiˈ nioom catsondyenchˈu ñequio nioom canchˈioo na tjoomˈnaˈ ñˈeⁿ ndaatioo, jnda̱ joˈ seicanda̱a̱ñê niomˈñeeⁿ tsom na chuu ljeiiˈñeeⁿ ndoˈ mati nnˈaⁿ Israel. 	 زیرا که چون موسی تمامی احکام رابحسب شریعت، به سمع قوم رسانید، خون گوساله‌ها و بزها را با آب و پشم قرمز و زوفاگرفته، آن را بر خود کتاب و تمامی قوم پاشید؛


Seinchjaaⁿˈnaˈ ja na jeeⁿ ndyaˈ xuee chomˈñeeⁿ. Joˈ chii nnˈaⁿ na ñˈeeⁿ ñˈeⁿndyo̱ cweˈ tsˈo̱o̱ tyˈetˈuena chii tua̱ya Damasco. 	 پس چون از سطوت آن نور نابیناگشتم، رفقایم دست مرا گرفته، به دمشق رسانیدند.


Ncˈe na luaaˈ, juu na cwilayuˈya nˈomˈyoˈ, macaⁿnaˈ na cˈomˈyoˈ na xcwe cantyja ˈnaⁿˈyoˈ ñequio nnˈaⁿ, ndoˈ ñequio juu joˈ cˈomˈyoˈ na xcwe calaˈno̱ⁿˈyoˈ, 	 و به همین جهت، کمال سعی نموده، درایمان خود فضیلت پیدا نمایید


Quia joˈ jâ nnˈaⁿ na tˈmaaⁿ na calaˈjomndyô̱ tsˈiaaⁿ na machˈeeⁿ, saawaayâ cwii sjo̱ ñˈeⁿñê. Joˈ joˈ saawindyuaandyô̱. 	 آنگاه عیسی به کوهی برآمده، با شاگردان خود در آنجا بنشست.


Quia na jnda̱ tandoˈnndaˈ Jesús, mati naⁿˈñeeⁿ jluiˈna naquiiˈ ndeiˈluaana, tyˈequieˈna quiiˈ tsjoom Jerusalén. Joˈ joˈ teitquiooˈndyena nda̱a̱ jndye nnˈaⁿ. 	 و بعد از برخاستن وی، از قبوربرآمده، به شهر مقدس رفتند و بر بسیاری ظاهرشدند.


Pablo ntyˈiaaⁿˈaⁿ nda̱a̱ naⁿmaⁿnˈiaaⁿ ˈnaaⁿ nnˈaⁿ judíos. Matsoom nda̱a̱na: —Ja ntyjii, ˈo re nnˈaⁿya, chaˈtso xuee na jnda̱ jndyowanaˈ ñequiiˈcheⁿ matsˈaaya cantyja na matseiˈno̱ⁿˈa na matyˈiomnaˈ jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 پس پولس به اهل شورا نیک نگریسته، گفت: «ای برادران، من تا امروز با کمال ضمیر صالح در خدمت خدا رفتار کرده‌ام.»


’Sa̱a̱ ˈo cˈomˈcˈeendyoˈ, ee mˈaⁿ nnˈaⁿ na nñeˈquia cwenta ˈo luee nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye naquiiˈ lanˈom ndoˈ joona nntsa̱ˈntjomna na catjaaˈ nnˈaⁿ ˈo naquiiˈ lanˈom. Mati nlˈa nnˈaⁿ na jndeiˈnaˈ nncwintyjeˈjnaⁿˈyoˈ jo nda̱a̱ gobiernom ñequio jo nda̱a̱ ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ na cwitsa̱ˈntjom ncˈe na laxmaⁿˈyoˈ cantyja ˈnaⁿya. Ndoˈ na luaaˈ nntjomˈyoˈ, nñequiaanaˈ na ˈo nntjeiˈyuuˈndyoˈ ñˈoom naya ˈnaⁿya nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ. 	 «لیکن شما از برای خود احتیاط کنید زیرا که شما را به شوراها خواهند سپرد و در کنایس تازیانه‌ها خواهند زد و شما را پیش حکام وپادشاهان بخاطر من حاضر خواهند کرد تا برایشان شهادتی شود.


Seineiⁿticheⁿ Jesús cwiicheⁿ ñˈoom tjañoomˈ na maˈmo̱ⁿnaˈ na maxjeⁿ nleijndyendyeti nnˈaⁿ na nntsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom naquiiˈ nˈom. Tsoom nda̱a̱na: —Juu na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom matseijomnaˈ chaˈna cwii lqueeⁿˈ mostaza. Tjatseicˈoom tsˈaⁿ juunaˈ naquiiˈ ntjoomˈm. 	 بار دیگر مثلی برای ایشان زده، گفت: «ملکوت آسمان مثل دانه خردلی است که شخصی گرفته، در مزرعه خویش کاشت.


Ndoˈ seicandyaañê jaa na ñetˈo̱o̱ⁿya nacje ˈnaaⁿˈ najaaⁿñe. Ndoˈ jnda̱ tjaaˈñê jaa nacje ˈnaaⁿˈ na matsa̱ˈntjom Jnaaⁿ, nquii na jeeⁿ candyaˈ tsˈoom, 	 و ما را از قدرت ظلمت رهانیده، به ملکوت پسر محبت خود منتقل ساخت،


Ee ja na jnaaⁿya caáoomˈluee nchii na jndyo̱o̱ na catsˈaa ljoˈ na lˈue tsˈo̱o̱ⁿ. Sa̱a̱ jndyo̱o̱ na catsˈaaya yuu na lˈue tsˈom nqueⁿ na jñoom ja. 	 زیرا از آسمان نزول کردم نه تا به اراده خودعمل کنم، بلکه به اراده فرستنده خود.


Tˈo̱ Jesús nnoom: —Majoˈndyo ñˈoom na matsuˈ. Ndoˈ mati matseicandiiya ˈo na ˈio cha xuee na cwii wjaatinaˈ nntyˈiaˈnda̱a̱ˈyoˈ ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee na mˈaaⁿndyo̱ yuu na matseitˈmaaⁿˈñenaˈ ja ntyjaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ntyjaya. Jom tseixmaaⁿ chaˈtso najnda̱. Ndoˈ nntyˈiaˈyoˈ ja na nnaaⁿ cañoomˈluee na nndyo̱cua̱nndaˈa ñequio nchquiu. 	 عیسی به وی گفت: «تو گفتی! و نیز شما رامی گویم بعد از این پسر انسان را خواهید دید که بر دست راست قوت نشسته، بر ابرهای آسمان می‌آید!»


Jnda̱ na seixuaa Jesús jndeii mana tueeⁿˈeⁿ. 	 پس عیسی آوازی بلند برآورده، جان بداد.


Calˈaˈyoˈ na ya nnˈaⁿndyoˈ ñˈeⁿ ncˈiaaˈyoˈ, cˈoom na wiˈ nˈomˈyoˈ joona, calaˈtˈmaⁿ nˈomˈyoˈ ncˈiaaˈyoˈ chaˈxjeⁿ mati matseitˈmaⁿ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom ˈo ncˈe Cristo. 	 و با یگدیگر مهربان باشید ورحیم و همدیگر را عفو نمایید چنانکه خدا درمسیح شما را هم آمرزیده است.


Quia joˈ jluiˈ Pablo quiiˈntaaⁿna. 	 و همچنین پولس ازمیان ایشان بیرون رفت.لیکن چند نفر بدوپیوسته ایمان آوردند که از‌جمله ایشان دیونیسیوس آریوپاغی بود و زنی که دامرس نام داشت و بعضی دیگر با ایشان.


ˈO na laxmaⁿˈyoˈ ntseindaaya, matseiljeiya ñˈoommeiiⁿ chaˈ talˈaˈyoˈ jnaⁿ, sa̱a̱ xeⁿ mˈaaⁿ ˈneeⁿ juu na machˈee jnaⁿ, mˈaaⁿ cwii na matioomˈñe ñˈoom ˈnaaⁿya jo nnom Tsotye, nquii Jesucristo na cwiluiiñe na matyˈiomyanaˈ. 	 ای فرزندان من، این را به شما می‌نویسم تاگناه نکنید؛ و اگر کسی گناهی کند، شفیعی داریم نزد پدر یعنی عیسی مسیح عادل.


Xocjaaweeˈ ntyjii Tyˈo̱o̱tsˈom ñˈeⁿ tsˈaⁿ xeⁿ ticatseiyuˈya tsˈom ñˈeⁿñê, ee cha na nntseicandyooˈñenaˈ tsˈaⁿ ñˈeⁿñê, macaⁿnaˈ na catseiyuˈ na mˈaaⁿ ndoˈ na tˈmaⁿ naya nntsˈaaⁿ juu na xcweti malˈue jom. 	 لیکن بدون ایمان تحصیل رضامندی او محال است، زیرا هر‌که تقرب به خدا جوید، لازم است که ایمان آورد بر اینکه اوهست و جویندگان خود را جزا می‌دهد.


Jnda̱ na jndii Elisabet jndyeeˈ María na tquiaa na xmaⁿñê, quia joˈ seijndeii yuˈndaa tsˈom tsiaⁿˈaⁿ. Ndoˈ xjeⁿˈñeeⁿ tjaquieeˈ Espíritu Santo chaˈwaa naquiiˈ tsˈoom. 	 و چون الیصابات سلام مریم را شنید، بچه در رحم او به حرکت آمد و الیصابات به روح‌القدس پر شده،


Sa̱a̱ quia jnda̱ jnda̱a̱ˈ ndyee xuee waljooˈ xcwe na nncwindyuaa seiˈtsˈo ˈnaaⁿ naⁿˈñeeⁿ, quia joˈ nñequiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na nnquioonndaˈ jndyeena, nntaˈndoˈnndaˈna. Mantyja nncwintyjeeˈyuna ndoˈ jeeⁿ ndyaˈ nntyue nnˈaⁿ na nntyˈiaa na ljoˈ nluii. 	 و بعد از سه روز و نیم، روح حیات از خدابدیشان درآمد که بر پایهای خود ایستادند وبینندگان ایشان را خوفی عظیم فرو گرفت.


Queⁿˈ queⁿˈyoˈ cwenta chiuu cwii tsamˈaⁿˈtiˈyoˈ. Cˈomˈtyeⁿˈyoˈ na cwilaˈyuˈya nˈomˈyoˈ ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. Catsanajnda̱ˈyoˈ cantyja na cwilaˈyuˈyoˈ ñˈeⁿñê chaˈna nnˈaⁿ na ˈooquiendye na ñeˈcwii waa na cwilˈa. 	 بیدار شوید، در ایمان استوار باشید و مردان باشید و زورآور شوید.


Joˈ chii tsjo̱o̱: “Luaa ja Ta, waa ñˈoom na teiljeii cantyja ˈnaⁿya na matsonaˈ: ˈU Tyˈo̱o̱tsˈom, jnda̱ jndyo̱o̱ na nntsˈaaya yuu na lˈueˈ tsˈomˈ, chaˈxjeⁿ ñˈoom na teiljeii cantyja ˈnaⁿya nacjooˈ libro.” 	 آنگاه گفتم، اینک می‌آیم (در طومار کتاب درحق من مکتوب است ) تا اراده تو را‌ای خدا بجاآورم.»


Tˈo̱ Pedro nnom: —Ja re, meiⁿchjoo ticaljeii ñˈoom na matsuˈ. Ndicwaⁿ matseineiiⁿ ñˈeⁿ tsaⁿˈñeeⁿ ndoˈ seixuaa caxtijndyo. 	 پطرس گفت: «ای مردنمی دانم چه می‌گویی؟» در همان ساعت که این رامی گفت خروس بانگ زد.


ˈO nnˈaaⁿya, cantyja ˈnaaⁿˈ na nncwjeeˈnndaˈ Ta Jesucristo cwentaaya ndoˈ na nntjomndyo̱ yuu na mˈaaⁿ, cwitaaⁿyâ nda̱a̱ˈyoˈ 	 اما‌ای برادران، از شما استدعا می‌کنیم درباره آمدن خداوند ما عیسی مسیح وجمع شدن ما به نزد او،


Ndoˈ nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ tsjoom Roma, quia na jndyena na mañjomndyô̱ nato, quia joˈ ntˈomndye joona tquiocatjomndyena jâ xjeⁿ tsjoom Foro de Apio ndoˈ ntˈomndye joona tquiocatjomndye jâ cwii joo na jndyu Tres Tabernas. Jnda̱ na ntyˈiaaˈ Pablo naⁿˈñeeⁿ tquiaaⁿ na quianlˈuaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ tyˈoomtˈmaaⁿˈñê tsˈoom. 	 وبرادران آنجا چون از احوال ما مطلع شدند، به استقبال ما بیرون آمدند تا فورن اپیوس و سه دکان. و پولس چون ایشان را دید، خدا را شکر نموده، قوی‌دل گشت.


Macaⁿˈa nnom Evodia ndoˈ mati nnom Síntique, ncˈe na cwiluiindyena ntyjelcuna na cwilaˈyuˈ ñˈeⁿ Ta Jesús, caljoyaandyena ñˈeⁿ ntyjeena. 	 از افودیه استدعا دارم و به سنتیخی التماس دارم که در خداوند یک رای باشند.


Sa̱a̱ ñˈoom na mayuuˈcheⁿ, macaⁿnaˈ na tjoomˈ cˈo̱o̱ⁿya cantyja ˈnaaⁿ ñˈoom na jnda̱ toˈño̱o̱ⁿya. 	 اما به هر مقامی که رسیده‌ایم، به همان قانون رفتار باید کرد.


Quia joˈ teiˈcantyja yolcuˈñeeⁿ. Jlaˈyo̱na nmaⁿ na ntyjo chom xjocanti ˈnaaⁿna. 	 پس تمامی آن باکره‌ها برخاسته، مشعلهای خود را اصلاح نمودند.


Ndoˈ na luaaˈ cwinduˈyoˈ cwitjeiˈyuuˈndyoˈ cheⁿncjoˈyoˈ ñˈoom nacjoˈyoˈ na ˈo cwiluiindyoˈ tsjaaⁿ ˈnaaⁿ nquiee nnˈaⁿ na tyolaˈcwjee profetas. 	 پس بر خود شهادت می‌دهید که فرزندان قاتلان انبیا هستید.


Calaˈcandyooˈndyoˈ na mˈaaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom quia joˈ nntseicandyooˈñê na mˈaⁿˈyoˈ. ˈO na laxmaⁿˈyoˈ jnaⁿ, calaljuˈyoˈ lueeˈyoˈ ndoˈ ˈo na ñeˈcˈomˈyoˈ na wiˈ nˈomˈyoˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ mañejuu xjeⁿ mati cwilaˈcandyaˈ nˈomˈyoˈ tsjoomnancue, na luaaˈ laxmaⁿˈyoˈ, calaljuˈyoˈ nˈomˈyoˈ. 	 و به خدا تقرب جویید تا به شما نزدیکی نماید. دستهای خود راطاهر سازید، ای گناهکاران و دلهای خود را پاک کنید، ای دودلان.


Ndoˈ Félix mantyjiitcuuñê chiuu waa ñˈoom cantyja ˈnaaⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndyena cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo. Joˈ chii tîcatseinˈoomˈñê nnˈaⁿ na tquionquia jnaaⁿˈ Pablo. Matsoom: —Quia na nncwjeeˈ nquii Lisias, tsaⁿ na cwiluiitquieñe nda̱a̱ sondaro, nncwaxˈa̱tya̱ ˈñom cha nljeijndaaˈndyo̱ ñˈoom na cwinduˈyoˈ. 	 آنگاه فیلکس چون از طریقت نیکوترآگاهی داشت، امر ایشان را تاخیر انداخته، گفت: «چون لیسیاس مین باشی آید، حقیقت امر شما را دریافت خواهم کرد.»


Luaaˈ tuii cha catseicanda̱a̱ˈñenaˈ ñˈoom na tsoom quia seineiiⁿ nnom Tsotyeeⁿ. Tsoom: “Nnˈaⁿ na jnda̱ tquiaaˈ lˈo̱o̱ya, meiⁿcwiindye joona tîtseicatsuuya.” 	 تا آن سخنی که گفته بود تمام گردد که «از آنانی که به من داده‌ای یکی را گم نکرده‌ام.»


ee nchii macanda̱ cweˈ na tyjeˈcañoom jâ, sa̱a̱ mati ncˈe na tquiaˈyoˈ na neiiⁿˈeⁿ na tyomˈaaⁿ ñˈeⁿndyoˈ. Ee seicañeeⁿ na jeeⁿ ñeˈcantyˈiaˈyoˈ ja, ndoˈ na tia nquiuˈyoˈ ljoˈ na tuii quiiˈ ntaaⁿˈyoˈ. Mati tsoom na tyojooˈ nˈomˈyoˈ na nlaˈcanda̱ˈyoˈ ñˈoom na seijndo̱ˈa nˈomˈyoˈ. Ndoˈ quia na jndiiya na ljoˈ, tˈmaⁿti tioo na neiⁿya. 	 و نه از آمدن او تنهابلکه به آن تسلی نیز که او در شما یافته بود، چون ما را مطلع ساخت از شوق شما و نوحه گری شماو غیرتی که درباره من داشتید، به نوعی که بیشترشادمان گردیدم.


Seicandyaañe jom naquiiˈ chaˈtso nawiˈ na tyotjoom. Tquiaa na jndo̱ˈ tsˈoom ndoˈ sˈaa na neiiⁿˈ tsˈom Faraón jom. Faraónˈñeeⁿ cwiluiiñê tsaⁿmaⁿtsˈiaaⁿ tˈmaⁿ ndyuaa Egipto, ndoˈ jom tyˈioom tsˈiaaⁿ José na catsa̱ˈntjom tsaⁿˈñeeⁿ chaˈwaa ndyuaa Egipto hasta mati catsa̱ˈntjom naquiiˈ watsˈiaaⁿ ˈnaaⁿˈaⁿ. 	 و او را ازتمامی زحمت او رستگار نموده، در حضورفرعون، پادشاه مصر توفیق و حکمت عطا فرمودتا او را بر مصر و تمام خاندان خود فرمان فرما قرارداد.


Ee ntyjiiyaya quia na nncua̱ya na mˈaⁿˈyoˈ, jeeⁿ ya nntioˈnaaⁿñe Cristo ˈo na nñequiaya ñˈoomˈm nda̱a̱ˈyoˈ. 	 و می‌دانم وقتی که به نزدشما آیم، در کمال برکت انجیل مسیح خواهم آمد.


Mati jnaaⁿ ndeiˈluaa ndoˈ jndye nnˈaⁿ na jnda̱ tja̱ na tyolaˈyuˈ ñequio Tyˈo̱o̱tsˈom tandoˈnndaˈna xjeⁿˈñeeⁿ. 	 و قبرها گشاده شد وبسیاری از بدنهای مقدسین که آرامیده بودندبرخاستند،


Ee tsoom na tijoom cantycwii na wiˈ tsˈoom chaˈtsondye nnˈaⁿ tsjaaⁿ Israel, majuu Abraham ñequio nnˈaⁿ na tuiindye tsjaaⁿ tsaⁿˈñeeⁿ. 	 چنانکه به اجداد ما گفته بود، به ابراهیم و به ذریت او تاابدالاباد.»


Sa̱a̱ ˈu nchii joˈ ñeˈcatsaˈ, ˈu maxjeⁿ quieˈ tsˈomˈ, tiñeˈcalcweˈ tsˈomˈ. Matyˈiomnaˈ cantyja ˈnaⁿˈ na matseitˈueˈyaˈ na catˈuiinaˈ ˈu. Ee nncueˈntyjo̱ xuee na nncuˈxeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom chaˈtso nnˈaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ na matyˈiomyanaˈ. 	 و به‌سبب قساوت و دل ناتوبه‌کار خود، غضب را ذخیره می‌کنی برای خود در روز غضب و ظهور داوری عادله خدا


Ee ticateijndeiinaˈ tsˈaⁿ xeⁿ na tuii ˈnaaⁿˈñeeⁿ tjaaⁿˈaⁿ meiiⁿ xeⁿ ticaluiinaˈ. Ñˈoom na jndati na catseicanda̱ tsˈaⁿ ñˈoom na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 ختنه چیزی نیست و نامختونی هیچ، بلکه نگاه داشتن امرهای خدا.


Ee Tyˈo̱o̱tsˈom cwiluiiñê na matyˈiomyanaˈ, meiⁿ xocatsuuˈ tsˈoom na jnda nquiuˈyoˈ jom na ñeteijndeiˈyoˈ nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ ñˈeⁿñê ndoˈ ndicwaⁿ cwilˈaˈyoˈ na ljoˈ. 	 زیرا خدا بی‌انصاف نیست که عمل شما و آن محبت را که به اسم او از خدمت مقدسین که در آن مشغول بوده و هستید ظاهرکرده‌اید، فراموش کند.


Quia joˈ tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ tsjoom Antioquía tyˈioomna tsˈiaaⁿ naⁿˈñeeⁿ. Joˈ chii tyˈena. Teinomna ndyuaa Fenicia ñequio Samaria. Tyolacandiina nnˈaⁿ na cwilayuˈ joˈ joˈ na mati nnˈaⁿ na nchii judíos macwilcweˈ nˈom, macwilayuˈna. Ndoˈ quia na jndye naⁿˈñeeⁿ na ljoˈ, chaˈtsondyena tquiaanaˈ na jeeⁿ neiiⁿna. 	 پس کلیسا ایشان را مشایعت نموده از فینیقیه و سامره عبور کرده، ایمان آوردن امت‌ها را بیان کردند وهمه برادران را شادی عظیم دادند.


Ee sˈaa Tyˈo̱o̱tsˈom naquiiˈ nˈomna na calˈana cantyja na seijndaaˈñê hasta nntseicanda̱a̱ˈñeñˈeⁿnaˈ ñˈoom na tqueⁿtyeeⁿ. Joˈ chii nncˈomna na ñecwii ñˈoom joona ndoˈ nñeˈquiana najndeii na laˈxmaⁿna nnom quiooˈjndii. 	 زیرا خدا در دل ایشان نهاده است که اراده او رابه‌جا آرند و یک رای شده، سلطنت خود را به وحش بدهند تا کلام خدا تمام شود.و زنی که دیدی، آن شهر عظیم است که بر پادشاهان جهان سلطنت می‌کند.»


Sa̱a̱ quia cwiñeˈquiandyoˈ na wjaaˈmo̱ⁿ Espíritu nda̱a̱ˈyoˈ chiuu waa na calˈaˈyoˈ, quia joˈ cwindyaandyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ ljeii na tqueⁿ Moisés. 	 اما اگراز روح هدایت شدید، زیر شریعت نیستید.


Quia joˈ matsoom nda̱a̱na: —¿Cwaaⁿ ñˈoom tˈmo̱o̱ⁿ nnˈaⁿ nda̱a̱ˈyoˈ na teitsˈoomndyoˈ? Jluena nnoom: —Aa jâ cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoom na tyoˈmo̱ⁿ Juan, joˈ na teitsˈoomndyô̱. 	 بدیشان گفت: «پس به چه چیز تعمید یافتید؟» گفتند: «به تعمید یحیی.»


Ndoˈ xeⁿ nnda̱a̱ nntseina̱ⁿ ñˈoom na maˈmo̱ⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom no̱o̱ⁿ ndoˈ matseiˈno̱ⁿˈa chaˈtso na wantyˈiuuˈ na matseijndaaˈñê na mandiñˈeeⁿ chaˈtso na matseiˈno̱ⁿˈa, hasta nnda̱a̱ nquindyo̱o̱ ntsjo̱ ncˈe na matseiyuˈya tsˈo̱o̱ⁿ, sa̱a̱ xeⁿ ticˈo̱o̱ⁿya nawiˈ tsˈo̱o̱ⁿya nnˈaⁿ, meiⁿchjoo tjayuu lˈuendyo̱. 	 و اگرنبوت داشته باشم و جمیع اسرار و همه علم رابدانم و ایمان کامل داشته باشم بحدی که کوهها رانقل کنم و محبت نداشته باشم، هیچ هستم.


Sa̱a̱ quia tja Pedro tsjoom Antioquía, nnoom tsjo̱o̱ na tixcwe machˈeeⁿ, ee ˈnaⁿ na sˈaaⁿ tcaⁿnaˈ na candiˈtiaaⁿˈaⁿ. 	 اما چون پطرس به انطاکیه آمد، او را روبرومخالفت نمودم زیرا که مستوجب ملامت بود،


’Ticwii cwii tsˈaⁿ na mandii ñˈoom na matsjo̱o̱ nmeiiⁿ ndoˈ matseicanda̱ joonaˈ, matseijomnaˈ tsaⁿˈñeeⁿ chaˈna cwii tsˈaⁿ na jndo̱ˈ tsˈom na sˈaa waaˈ nacjooˈ tsjo̱ˈtˈmaⁿ na tyeⁿ wacatyeeⁿ. 	 «پس هر‌که این سخنان مرا بشنود و آنها رابه‌جا آرد، او را به مردی دانا تشبیه می‌کنم که خانه خود را بر سنگ بنا کرد.


Ndoˈ tsoom nda̱a̱ ntˈom mosoomˈm: “Jnda̱ teijndaaˈya chaˈtso cantyja na nleitˈmaaⁿˈ na nncoco tiˈjndaaya sa̱a̱ nnˈaⁿ na jnda̱ tqua̱a̱ⁿˈa na nlaˈjomndye ñˈeⁿndyo̱, tacatsonaˈ na cwii nntseitˈmaaⁿˈndyo̱ joona. 	 آنگاه غلامان خود را فرمود: "عروسی حاضر است؛ لیکن دعوت‌شدگان لیاقت نداشتند.


¿Cwaaⁿ ntyˈiaayâ ˈu na wiˈ oo na mˈaaⁿˈ pra̱so ndoˈ sacajndo̱o̱ˈâ ˈu?” 	 و کی تو را مریض یامحبوس یافتیم تا عیادتت کنیم؟


Tyoowiquiuuˈ ndoˈ ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ na meintyjeeˈ joˈ joˈ tyˈentyjaaˈna jom. Jluena nnoom: —Mayuuˈcheⁿ na ˈu cwii joo nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿ tsaⁿmˈaaⁿˈ. Ee ñˈoom na matseiˈneiⁿˈ maˈmo̱ⁿnaˈ na Galilea jnaⁿˈ. 	 بعد از چندی، آنانی که ایستاده بودند پیش آمده، پطرس را گفتند: «البته تو هم از اینها هستی زیرا که لهجه تو بر تودلالت می‌نماید!»


Ndoˈ maxjeⁿ nlcoˈwiˈnaˈ ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee chaˈxjeⁿ na matso ljeii ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Sa̱a̱ jeeⁿ ntyˈiaaˈñe juu tsˈaⁿ na nñequiaa cwenta ja luee nnˈaⁿ. Yati xeⁿ tîcaluiiñe tsaⁿˈñeeⁿ. 	 هرآینه پسر انسان به همانطور که درباره او مکتوب است رحلت می‌کند. لیکن وای بر آنکسی‌که پسر انسان بدست او تسلیم شود! آن شخص را بهتر بودی که تولد نیافتی!»


Jnda̱ joˈ ntyˈiaaⁿˈaⁿ cañoomˈluee, ndoˈ tcom tsˈoom na jnda ntyjeeⁿ, tsoom: —Efata. (Ñˈoomwaaˈ matsonaˈ: Catseicanaaⁿñenaˈ.) 	 و به سوی آسمان نگریسته، آهی کشید و بدو گفت: «افتح!» یعنی باز شو


Ndoˈ chaˈtso na canchooˈwe ntmaaⁿˈ ncˈiaayâ nnˈaⁿ Israel majoˈti ntyjaaˈya nˈomna na nntaˈndoˈnndaˈ nnˈaⁿ na jnda̱ tja̱. Joˈ na ticˈoomeintyjeeˈna na cwilaˈtˈmaaⁿˈndyena Tyˈo̱o̱tsˈom ñequio na xcweeˈ nˈomna. Ndoˈ ja, ncˈe na maluaaˈ ntyjaaˈya tsˈo̱o̱ⁿya, ˈu ta Agripa, joˈ na jnda̱ tqueⁿ ntˈom ncˈiaya nnˈaⁿ judíos ñˈoom nacjoya. 	 و حال آنکه دوازده سبط ماشبانه‌روز بجد و جهد عبادت می‌کنند محض امید تحصیل همین وعده که بجهت همین امید، ای اغریپاس پادشاه، یهود بر من ادعا می‌کنند.


Ndoˈ nntyjeeˈ lueena ˈu cha tincjaañjom ljo̱ˈ ncˈeˈ. 	 و تو را به‌دستهای خود بردارند، مبادا پایت به سنگی خورد.»


Luaaˈ matsoom cha nleitquiooˈ chiuu mˈaaⁿˈ tsˈom Felipe. Ee nqueⁿ mantyjiicheeⁿ ljoˈ nntsˈaaⁿ. 	 و این را از روی امتحان به او گفت، زیرا خود می‌دانست چه باید کرد.


Ee ñˈoom na mayuuˈ tachii cweˈ ángeles na jndyoteijneiⁿ, sa̱a̱ jndyoteijneiⁿ nnˈaⁿ tsjaaⁿ Abraham na jndyoteincooˈ. 	 زیرا که در حقیقت فرشتگان را دستگیری نمی نماید بلکه نسل ابراهیم را دستگیری می‌نماید.


Cantyja ˈnaⁿˈyoˈ ñequio ntˈomche ntmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ, ñecwii xjeⁿ matsˈaaya ñˈeⁿndyoˈ chaˈxjeⁿ ñequio joona. Macanda̱ tîcaⁿˈaⁿ na cateiˈxeˈyoˈ ja. Calatˈmaⁿ nˈomˈyoˈ ja na machˈeenaˈ nquiuˈyoˈ na cantyja ˈnaaⁿˈ joˈ seitjo̱o̱ndyo̱ nda̱a̱ˈyoˈ. 	 زیرا کدام چیزاست که در آن از سایر کلیساها قاصر بودید؟ مگراینکه من بر شما بار ننهادم. این بی‌انصافی را از من ببخشید!


Sa̱a̱ xeⁿ ˈo ticalacanda̱ˈyoˈ ñequio ˈnaⁿˈyoˈ na waa tsjoomnancuejnaⁿwaa, tjaa ˈñeeⁿ juu nñequiaa na nntoˈñoomˈyo ˈnaⁿ na mayuuˈcheⁿ na jnda matseixmaⁿ. 	 و هرگاه در مال بی‌انصافی امین نبودید، کیست که مال حقیقی را به شمابسپارد؟


Matsoom: —Mandyeˈyoˈ na tyolˈuuyâ nda̱a̱ˈyoˈ ñequio ñˈoom na jndeiˈnaˈ na tantˈmo̱ⁿˈyoˈ ñˈoom cantyja ˈnaaⁿˈ Jesús. Sa̱a̱ ˈo jeˈ chaˈwaa naquiiˈ Jerusalén jnda̱ manquiu nnˈaⁿ ñˈoom na cwitˈmo̱ⁿˈyoˈ nda̱a̱na. Mati cwinduˈyoˈ na jâ cho̱o̱yâ jnaⁿ na tueˈ Jesús. 	 «مگر شما را قدغن بلیغ نفرمودیم که بدین اسم تعلیم مدهید؟ همانا اورشلیم را به تعلیم خود پرساخته‌اید و می‌خواهید خون این مرد را به گردن ما فرود آرید.»


Quia joˈ seityuaaⁿˈaⁿ jndyocueeⁿ. Ñequio na neiiⁿˈeⁿ seiljoom Jesús waⁿˈaⁿ. 	 پس به زودی پایین شده او را به خرمی پذیرفت.


Xeⁿ na cwitioˈñˈoom nnˈaⁿ ˈo ee na cwiluiindyoˈ cwentaaˈ Cristo matioˈnaaⁿñe Tyˈo̱o̱tsˈom ˈo. Machˈeeⁿ na ljoˈ ee nquii Espíritu na cwiluiiñê mˈaaⁿ naquiiˈ nˈomˈyoˈ. Mayuuˈ na cwilaneiⁿna ñˈoom ntjeiⁿ nacjooˈ Cristo sa̱a̱ cwiluiitˈmaⁿñê cantyja ˈnaⁿˈyoˈ. 	 اگر بخاطر نام مسیح رسوایی می‌کشید، خوشابحال شما زیرا که روح جلال وروح خدا بر شما آرام می‌گیرد.


Ndoˈ ˈo cwitjeiˈ cheⁿncjoˈyoˈ cwenta na jeeⁿ cwilaˈcanda̱a̱ˈndyoˈ meiⁿ tatiato nquiuˈyoˈ na luaaˈ waa. Matsonaˈ na catjeiˈyoˈ tsaⁿˈñeeⁿ quiiˈntaaⁿˈyoˈ na luaaˈ machˈeeⁿ. 	 و شما فخر می‌کنید بلکه ماتم هم ندارید، چنانکه باید تا آن کسی‌که این عمل را کرداز میان شما بیرون شود.


Joˈ chii catˈmo̱ⁿˈndyeyuˈyoˈ na mayuuˈcheⁿ jnda nquiuˈyoˈ naⁿmˈaⁿˈ cha caliu ticwii cwii tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ. Ee na nlˈaˈyoˈ na ljoˈ, chaˈtsondye nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ nliuna na ticantundyô̱ na cwitjeiiˈâ ñˈoom na jeeⁿ ya cwilaˈcanda̱a̱ˈndyoˈ. 	 پس دلیل محبت خود و فخر ما را درباره شما در حضور کلیساها به ایشان ظاهرنمایید.


Ndoˈ quiandyoˈ na juu na mˈaaⁿ niomcheⁿ nˈomˈyoˈ, catsˈaanaˈ na canda̱a̱ˈndyoˈ jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom cha nlaˈxmaⁿˈyoˈ nnˈaⁿ na wjaaquieendye cantyja na cwilaˈyuˈ na meiⁿncwii titseitjo̱o̱naˈ ˈo. 	 لکن صبر را عمل تام خود باشد تاکامل و تمام شوید و محتاج هیچ‌چیز نباشید.


Nmeiiⁿ ncuee nchooˈwe nnˈaⁿ na tjeiiˈñe Jesús cwentaaⁿˈaⁿ: Simón, tsaⁿ na seicajñoom Pedro, 	 و شمعون را پطرس نام نهاد.


Jnda̱ tuii na luaaˈ, ntyjii Jesús na jnda̱ jnda̱a̱ˈ chaˈtso cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ. Joˈ chii cha na nntseicanda̱a̱ˈñenaˈ chaˈtso ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na teiljeii, matsoom: —Ñeˈcˈua ndaa. 	 و بعد چون عیسی دید که همه‌چیز به انجام رسیده است تا کتاب تمام شود، گفت: «تشنه‌ام.»


’Sa̱a̱ jnaaⁿ tsaⁿtquiee, ticˈoomñe, jnda̱a̱ tja. Quia na jnda̱ tyjeeˈ ndyowindyooˈ na waa wˈaana, jndii na cwitjo̱ˈ ndoˈ camˈaaⁿ jnoom. 	 اما پسر بزرگ او در مزرعه بود. چون آمده نزدیک به خانه رسید، صدای ساز و رقص راشنید.


Ndoˈ xeⁿ mañequiaaⁿ na macandaaˈ tsˈaⁿ na candiˈntjom quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ, catsˈaa tsˈiaaⁿˈñeeⁿ ñequio na xcweeˈ tsˈom. Ndoˈ juu tsˈaⁿ na macandaaˈ na maˈmo̱ⁿ nda̱a̱ ncˈiaaˈ, queⁿñe tsˈiaaⁿˈñeeⁿ. 	 یا خدمت در خدمت گذاری، یا معلم در تعلیم،


Ndoˈ ntyˈiaya cwii tsom na chuˈlcwiinaˈ na maleiñˈoom nqueⁿ na wacatyeeⁿ nacjooˈ tio. Ndiiˈnaˈ tsˈo̱o̱ⁿ ntyjaya ndoˈ we ntyja teiljeiinaˈ. Ndoˈ ntquieeˈ joo na tjata̱ˈtyeⁿnaˈ. 	 و دیدم بر دست راست تخت‌نشین، کتابی را که مکتوب است از درون و بیرون، ومختوم به هفت مهر.


Sa̱a̱ Pablo ñˈeⁿ Bernabé jndyena na ljoˈ. Joˈ chii jleinomna. Tyˈena tsjoom Listra ñequio tsjoom Derbe, joˈ joˈ ndyuaa Licaonia. Ndoˈ tyˈena ndyuaa na matˈuiinaˈ ñˈeⁿ ndyuaaˈñeeⁿ. 	 آگاهی یافته، به سوی لستره ودربه شهرهای لیکاونیه و دیار آن نواحی فرارکردند.


Cwiicheⁿ cwii ndiiˈ jnaⁿ Jesús Capernaum, tjaaⁿ, tueⁿˈeⁿ tsˈo̱ndaa Judea. Teinoom cwiicheⁿ nantyjaaˈ jndaa Jordán. Tjomndyenndaˈ cwii tmaaⁿˈ nnˈaⁿ yuu na mˈaaⁿ. Quia joˈ tˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱na chaˈxjeⁿ na quichˈeeⁿ. 	 و از آنجا برخاسته، از آن طرف اردن به نواحی یهودیه آمد. و گروهی باز نزدوی جمع شدند و او برحسب عادت خود، بازبدیشان تعلیم می‌داد.


Manoomˈm na mayuˈa na ticjo̱meintyja̱a̱ˈa na macaⁿˈa nnoom na cateijneiⁿ ˈo. Mˈaaⁿya na xcweeˈ tsˈo̱o̱ⁿya na mandiˈntjo̱ⁿya nnoom. Ndoˈ ñequiiˈcheⁿ matseina̱ⁿya nda̱a̱ nnˈaⁿ ñˈoom naya cantyja ˈnaaⁿˈ Jnaaⁿ Jesucristo. 	 زیرا خدایی که اورا به روح خود در انجیل پسرش خدمت می‌کنم، مرا شاهد است که چگونه پیوسته شما را یادمی کنم،


Quia joˈ jlaˈxcwiina ljo̱ˈ na njñomna jom. Meiⁿ tiqueⁿna cwenta teiño̱o̱ⁿ xcwe quiiˈntaaⁿna. Mana jlueeⁿˈeⁿ watsˈom tˈmaⁿ ˈnaaⁿna. 	 آنگاه سنگهابرداشتند تا او را سنگسار کنند. اما عیسی خود رامخفی ساخت و از میان گذشته، از هیکل بیرون شد و همچنین برفت.


Joˈ chii meiⁿquia tsˈaⁿ na macwaaⁿˈaⁿ tyooˈwaa oo maˈom na ñjom wasowaa na ticˈoomˈya tsˈoom na jnda tseixmaⁿnaˈ, waa jnaaⁿˈaⁿ nacjooˈ seiiˈ ndoˈ nioomˈ Ta Jesús. 	 پس هرکه بطور ناشایسته نان را بخورد وپیاله خداوند را بنوشد، مجرم بدن و خون خداوند خواهد بود.


Ee nquii jnaⁿ matiomlˈuanaˈ jaa na cwiwja̱a̱ya, sa̱a̱ naya na cwicandaaya nnom Tyˈo̱o̱tsˈom mañequiaanaˈ na ticantycwii na cwitaˈndo̱ˈa ncˈe Jesucristo na cwiluiiñê na matsa̱ˈntjoom jaa. 	 زیرا که مزد گناه موت است، اما نعمت خدا حیات جاودانی در خداوند ماعیسی مسیح.


Sa̱a̱ nquii Tyˈo̱o̱tsˈom na mañequiaaⁿ na tˈmaⁿ nˈom nnˈaⁿ na mˈaⁿ na chjooˈ nˈom, manquiityeeⁿ tquiaaⁿ na tˈmaⁿ nˈo̱o̱ⁿyâ na tyjeeˈcañoom Tito jâ, 	 لیکن خدایی که تسلی دهنده افتادگان است، ما را به آمدن تیطس تسلی بخشید.


Naⁿnom na tquiendye, caˈmo̱ⁿˈ nda̱a̱na na cˈomna na xcwe cwilˈana, cˈomna na macanda̱ ñˈoom ya nquiu nnˈaⁿ cantyja ˈnaaⁿna, nnˈaⁿ na xcwe mˈaⁿ na cwilaˈyuˈya nˈom, mˈaⁿna na jnda nquiuna ncˈiaana na cwilaˈyuˈ, ndoˈ na cwilaˈquii nˈomna nawiˈ na cwiwinomna. 	 که مردان پیر، هشیار و باوقار وخرداندیش و در ایمان و محبت و صبر، صحیح باشند.


Ncˈe na luaaˈ, cwitjo̱o̱cheⁿ na nncwjeeˈnndaˈ Ta Jesús, tintjeiˈyoˈ cwenta cantyja ˈnaaⁿ nnˈaⁿ na cwindyeˈntjom nda̱a̱ˈyoˈ. Ee xjeⁿˈñeeⁿ nntsˈaaⁿ na nleitquiooˈya ˈnaⁿ na cweˈ wantyˈiuuˈ cwilˈa nnˈaⁿ ñequio joo ˈnaⁿ na cwilaˈjndaaˈndyena naquiiˈ nˈomna. Quia joˈ nñequiaa Tyˈo̱o̱tsˈom nnom cwii cwii tsˈaⁿ chaˈxjeⁿ na matsonaˈ. 	 لهذا پیش از وقت به چیزی حکم مکنید تا خداوند بیاید که خفایای ظلمت راروشن خواهد کرد و نیتهای دلها را به ظهورخواهد آورد؛ آنگاه هرکس را مدح از خدا خواهدبود.


Nquii Tyˈo̱o̱tsˈom na mañequiaaⁿ na meiⁿcwii ñomtiuu ticˈo̱o̱ⁿya jo nnoom, mawaa xjeⁿ na nntsˈaaⁿ na nntseicachquiaañenaˈ Satanás nacjeeˈ ncˈeeˈyoˈ. Juu naya na tseixmaⁿ Jesucristo, cˈomnaˈ ñˈeⁿndyoˈ. 	 و خدای سلامتی بزودی شیطان را زیرپایهای شما خواهد سایید.فیض خداوند ما عیسی مسیح با شما باد.


Ndoˈ ntˈom naⁿˈñeeⁿ tˈuena mosoomˈm, cwajndii tjaaˈna joo hasta jlaˈcwjeena mosoˈñeeⁿ. 	 و دیگران غلامان او را گرفته، دشنام داده، کشتند.


ndoˈ na tyˈiuu nnˈaⁿ jom, sa̱a̱ xuee na jnda̱ ndyee tquiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na tandoˈxcoom chaˈxjeⁿ na matso ñˈoomˈm na teiljeii, 	 و اینکه مدفون شد ودر روز سوم برحسب کتب برخاست؛


Ee tsˈaⁿ na machˈee tsˈiaaⁿ ñˈeⁿ tsˈocachu, nqueⁿ ntyjeeⁿ ljoˈ tsˈiaaⁿ na ñeˈcatsˈaaⁿ ñˈeⁿ joonaˈ. Mañˈeⁿ tsˈoˈñeeⁿ nntsˈaaⁿ cwii xuaa na yaticheⁿ oo cwii na cweˈ cwantindyo. 	 یا کوزه‌گر اختیار بر گل نداردکه از یک خمیره ظرفی عزیز و ظرفی ذلیل بسازد؟


Tîcatio̱o̱ xuu ˈo na cateiˈxeˈyoˈ ja, sa̱a̱ ntˈomndyoˈ ˈo cwitjeiˈyoˈ cwenta na taˈntjo̱ⁿya ˈo ñequio cwii na tquiuˈnnˈaⁿnaˈ ˈo chaˈcwijom tyuuˈndyoˈ ñˈeⁿ cwii teiⁿcoˈ. 	 اما باشد، من بر شما بار ننهادم بلکه چون حیله گر بودم، شما را به مکر به چنگ آوردم.


Xeⁿ mˈaaⁿ ˈñeeⁿ juu na nntso nda̱a̱ˈyoˈ chiuu na luaaˈ cwilˈaˈyoˈ, canduˈyoˈ nnom na nquii tsaⁿ na matsa̱ˈntjom ˈo tjo̱o̱ñê snomˈñeeⁿ ndoˈ mantyja nntseicwanomnnaaⁿˈaⁿ juuyoˈ. 	 و هرگاه کسی به شما گوید چرا چنین می‌کنید، گویید خداوندبدین احتیاج دارد؛ بی‌تامل آن را به اینجا خواهدفرستاد.»


Tjaa ˈñeeⁿ nnda̱a̱ nntso: “Luaaˈ mˈaaⁿ”, oo “Laˈñeeⁿ mˈaaⁿ na matsa̱ˈntjoom”, ee jnda̱ mamatsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom naquiiˈ nˈomˈyoˈ. 	 و نخواهندگفت که در فلان یا فلان جاست. زیرا اینک ملکوت خدا در میان شما است.»


Seineiⁿ Isaías ñˈoommeiⁿˈ quia na tcoˈnaˈ nnoom na seitˈmaaⁿˈñe Tyˈo̱o̱tsˈom Jesús, ndoˈ seineiiⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ juu. 	 این کلام رااشعیا گفت وقتی که جلال او را دید و درباره اوتکلم کرد.


Ndoˈ mati quiaa Jesucristo na nlaˈxmaⁿˈyoˈ joo nayaˈñeeⁿ. Jom cwiluiiñê na macwjiˈyuuˈñê ñˈoom na mayuuˈ nda̱a̱ya, ndoˈ jom tsˈaⁿ najndyee na tandoˈxco na tueˈ. Cwiluiiñê na matsa̱ˈntjoom chaˈtsondye nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye nda̱a̱ nnˈaⁿ tsjoomnancue. Nqueⁿ na jeeⁿ candyaˈ tsˈoom jaa ndoˈ ñequio nioomˈm na tcweˈ tmaaⁿ jaa jnaaⁿya na waa. 	 و از عیسی مسیح که شاهد امین ونخست زاده از مردگان و رئیس پادشاهان جهان است. مر او را که ما را محبت می‌نماید و ما را ازگناهان ما به خون خود شست،


Na chaˈtso na jnda̱ tqueⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom, tjaa meiⁿcwii na nnda̱a̱ nncwantyˈiu jo nnoom, ee chaˈtsoñˈeⁿ mˈaⁿ xueenaˈ jo nnom nqueⁿ na nñequiandyo̱ cwenta. 	 و هیچ خلقت از نظر او مخفی نیست بلکه همه‌چیز در چشمان او که کار ما باوی است، برهنه و منکشف می‌باشد.


¡Candyeˈyoˈ ñˈoommeiiⁿ ˈo naⁿtya! ¡Catyueeˈyoˈ ndoˈ calaˈxuaˈyoˈ cantyja na cwajndii nntjomˈyoˈ na nlcoˈwiˈnaˈ ˈo! 	 هان‌ای دولتمندان، بجهت مصیبتهایی که بر شما وارد می‌آید، گریه و ولوله نمایید.


Juu cwiluiiñe naxuee na mˈmo̱ⁿ ñˈoom na mayuuˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na nchii judíos. Ndoˈ chaˈtsondye nnˈaⁿ ˈnaⁿˈ, nnˈaⁿ Israel, nntsˈaaⁿ na nluiitˈmaⁿndyena cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ. 	 نوری که کشف حجاب برای امت‌ها کند و قوم تواسرائیل را جلال بود.»


Na nmeiiⁿˈ macheˈ mˈaaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom nacjoˈ. Joˈ chii nncˈoomˈ na nchjaⁿˈ. Ndoˈ cwantindyo xuee taxocantyˈiaˈ naxueeñe ñeˈquioomˈ. Ndoˈ mañoomˈ sˈaanaˈ chaˈcwijom tioo nchquiutsˈo nacjoomˈm ndoˈ sˈaanaˈ ntyjeeⁿ najaaⁿñe. Tyolˈueeⁿ tsˈaⁿ na nntˈuii tsˈo̱o̱ⁿ na wjaañˈoom jom ee na titquioomˈm. 	 الحال دست خداوند بر توست و کور شده، آفتاب را تا مدتی نخواهی دید.» که در همان ساعت، غشاوه وتاریکی او را فرو گرفت و دور زده، راهنمایی طلب می‌کرد.


Tsoticheⁿ Jesús no̱o̱ⁿ: —Catseiljeiˈtiˈ ñˈoommeiiⁿ, catseicwanomˈ joonaˈ na mˈaaⁿ ángel na machˈee cwenta tmaaⁿˈ nnˈaⁿ cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na mˈaⁿ tsjoom Tiatira. Catsuˈ: “Luaa ñˈoom na matseina̱ⁿ nnco̱ na cwiluiindyo̱ Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom. Nˈomno̱o̱ⁿ jeeⁿ xueenaˈ chaˈcwijom chom, ndoˈ ncˈa̱ caxueenaˈ chaˈcwijom sˈom wee na jnda̱ seiljuˈya tsˈaⁿ. 	 «و به فرشته کلیسای در طیاتیرا بنویس این را می‌گوید پسر خدا که چشمان او چون شعله آتش و پایهای او چون برنج صیقلی است.


Jnda̱ na tsoom na luaaˈ jndooˈcheⁿna tjawaaⁿ. Ndoˈ jndyo cwii nchquiu, mana seicuˈnaˈ na cwintyˈiaana jom. 	 و چون این را گفت، وقتی که ایشان همی نگریستند، بالا برده شد و ابری او را از چشمان ایشان در ربود.


Sa̱a̱ cwindyeˈyoˈ ndoˈ cwintyˈiaˈyoˈ na manom Pablo. Matsoom tsˈiaaⁿ na cwilˈa nnˈaⁿ ñequio lueena, tiyuuˈ na Tyˈo̱o̱tsˈom joonaˈ. Ndoˈ nchii macanda̱ nnˈaⁿ tsjoom ñjaaⁿ Éfeso sa̱a̱ manntycwii ndyuaa Asia jnda̱ sˈaaⁿ na cwiñequiandye nnˈaⁿ ñequio ñˈoomwaaˈ na matseineiiⁿ. 	 ودیده و شنیده‌اید که نه‌تنها در افسس، بلکه تقریب در تمام آسیا این پولس خلق بسیاری را اغوانموده، منحرف ساخته است و می‌گوید اینهایی که به‌دستها ساخته می‌شوند، خدایان نیستند.


Tîcanda̱a̱ nlˈaayâ nlalcwa̱a̱ˈâ jom na wjaⁿ Jerusalén. Joˈ chii ˈndya̱a̱to̱o̱yâ, ndoˈ lˈuuyâ: —Catsˈaa Ta Tyˈo̱o̱tsˈom yuu na lˈue tsˈoom ñˈeⁿ Pablo. 	 چون او نشنید خاموش شده، گفتیم: «آنچه اراده خداوند است بشود.»


Ee na mˈaⁿˈ ˈo jnaⁿnaˈ na tjantyˈee ñˈoom naya ˈnaaⁿˈ Ta Jesucristo. Ndoˈ jeˈ tachii macanda̱ ndyuaaˈyoˈ Macedonia ñequio Acaya sa̱a̱ mati jndye joo jnda̱ manquiu nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈya nˈomˈyoˈ ñequio Tyˈo̱o̱tsˈom. Joˈ chii meiⁿ tacaⁿtinaˈ na nlˈuuyâ ñˈoom cantyja ˈnaⁿˈyoˈ nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ. 	 بنوعی که از شما کلام خداوند نه فقط در مکادونیه و اخائیه نواخته شد، بلکه در هرجا ایمان شما به خدا شیوع یافت، بقسمی که احتیاج نیست که ما چیزی بگوییم،


Ndoˈ ntˈom nnˈaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés na teindyuaandye joˈ joˈ, jndye ñˈoom tyolaˈtiuuna naquiiˈ nˈomna na ticueeˈ nˈomna Jesús. 	 لیکن بعضی از کاتبان که در آنجا نشسته بودند، در دل خود تفکر نمودند


Quia joˈ Pablo tyotseineiiⁿ na catsˈaa tsˈaⁿ cantyja na matyˈiomyanaˈ ndoˈ na tiñequiaañe tsˈaⁿ na nntsˈaaⁿ yuu na tisˈa. Mati tyotseineiiⁿ na maxjeⁿ nncueeˈ xuee na nncuˈxeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom nnˈaⁿ. Quia na jndii Félix ñˈoommeiⁿˈ, tyˈueeⁿ. Mana tsoom nnom Pablo: —Cjaˈnndaˈ jeˈ. Nntyˈiaa cwaaⁿ na nncjuˈnaaⁿñenaˈ ja, nlqueeⁿˈndyo̱nndaˈa ˈu. 	 وچون او درباره عدالت و پرهیزکاری وداوری آینده خطاب می‌کرد، فیلکس ترسان گشته، جواب داد که «الحال برو چون فرصت کنم تو راباز خواهم خواند.»


Ee ja na cwiluiindyo̱ tsaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee quia na nndyo̱o̱nndaˈa nleitquiooˈndyo̱ nda̱a̱ nnˈaⁿ na chaˈwaa tsjoomnancue, chaˈxjeⁿ na cwiwixuee chomtsuee yuu na macaluiˈ ñeˈquioomˈ hasta wjaantycwiinaˈ ntyja na majaacue ñeˈquioomˈ. 	 زیرا همچنان‌که برق ازمشرق ساطع شده، تا به مغرب ظاهر می‌شود، ظهور پسر انسان نیز چنین خواهد شد.


ˈU na macheˈ na cwiwje nnˈaⁿ, ¿jeˈ jeˈ yuu waa na cwii nnda̱a̱ ntsaˈ ñˈeⁿndyo̱? Meiⁿchjoo tjaa yuu cwii cuaa na ncwantjomˈ.” 	 ای موت نیش تو کجا است و‌ای گور ظفر تو کجا؟»


ndoˈ chaˈtsondyena catjeiˈyuuˈndyena na cwiluiiñe Jesucristo na catsa̱ˈntjoom na cantyja ˈnaaⁿˈ joˈ nntseitˈmaaⁿˈñenaˈ Tsotya̱a̱ya Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و هر زبانی اقرار کندکه عیسی مسیح، خداوند است برای تمجیدخدای پدر.


Jnda̱ na seineiⁿ Jesús ñˈoommeiⁿˈ nda̱a̱na, quia joˈ nnˈaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés ñequio nnˈaⁿ fariseos, to̱ˈna na tˈmaⁿ tyolaˈncjooˈndyena ñˈeⁿñê. To̱ˈna na tyolaˈliooˈna jom na jndye ñˈoom tyotaˈxˈeena nnoom. 	 و چون او این سخنان را بدیشان می‌گفت، کاتبان و فریسیان با او بشدت درآویختند و درمطالب بسیار سوالها از او می‌کردند.و در کمین او می‌بودند تا نکته‌ای از زبان او گرفته مدعی اوبشوند.


ee cwiljoya tsˈo̱o̱ⁿ meiiⁿ na cato̱ⁿˈnaˈ ja ñˈeⁿ Cristo, ndoˈ meiiⁿ nncjuˈwiˈnaˈ añmaaⁿya xeⁿ na cantyja ˈnaaⁿˈ joˈ nnteijndeiinaˈ nnˈaⁿya na mañeˈcwii tsjaaⁿ cwiluiindyo̱ ñˈeⁿndyena. 	 زیرا راضی هم می‌بودم که خود از مسیح محروم شوم در راه برادرانم که بحسب جسم خویشان منند،


Jnda̱ na teitsˈoomñe Jesús, jlueeⁿˈeⁿ quiiˈ ndaa. Ndoˈ seicanaaⁿñenaˈ tsjo̱ˈluee. Ntyˈiaaⁿˈaⁿ Espíritu na cwiluiiñe Tyˈo̱o̱tsˈom ndyocue chaˈcwijom catuˈ. Jndyocaljo nacjoomˈm. 	 اما عیسی چون تعمیدیافت، فور از آب برآمد که در ساعت آسمان بروی گشاده شد و روح خدا را دید که مثل کبوتری نزول کرده، بر وی می‌آید.آنگاه خطابی ازآسمان در‌رسید که «این است پسر حبیب من که ازاو خشنودم.»


Chaˈtsondye nnˈaⁿ na cwindyeˈntjomtyeⁿ nda̱a̱ patrom, matsonaˈ na calaˈtˈmaaⁿˈndyena patrom ˈnaaⁿna ñequio na xcweeˈ nˈomna cha tincjuˈnaaⁿñenaˈ na ñoomñoom ñˈoom nlaneiⁿ nnˈaⁿ nacjooˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ mati nacjooˈ ñˈoom na cwitˈmo̱o̱ⁿya. 	 آنانی که غلامان زیر یوغ می‌باشند، آقایان خویش را لایق کمال احترام بدانند که مبادانام و تعلیم خدا بد گفته شود.


Cwii cwii xˈiaaˈyoˈ na matseiyuˈ cataⁿˈyoˈ tsˈo̱o̱ⁿ na cwiñequiaˈyoˈ na xmaⁿñê ncˈe na jnda nquiuˈyoˈ jom. 	 یکدیگر را به بوسه مقدسانه تحیت نمایید.جمیع مقدسان به شما سلام می‌رسانند.


Quia joˈ jnda̱ we ndiiˈ tqueeⁿˈ nnˈaⁿ judíos juu tsaⁿ na ñetˈoom na nchjaaⁿˈ. Tyoluena nnoom: —Ñequio na ndoˈ Tyˈo̱o̱tsˈom catseineiⁿˈ ñˈoom na mayuuˈcheⁿ. Jâ cwilaˈno̱o̱ⁿˈâ na juu tsaⁿsˈamˈaaⁿˈ matseixmaaⁿ jnaⁿ. 	 پس آن شخص را که کور بود، باز خوانده، بدو گفتند: «خدا را تمجید کن. ما می‌دانیم که این شخص گناهکار است.»


Tsoticheⁿ Jesús no̱o̱ⁿ: —Catseiljeiˈtiˈ ñˈoommeiiⁿ, catseicwanomˈ joonaˈ namˈaaⁿ ángel na machˈee cwenta tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ na mˈaⁿ tsjoom Sardis. Catsuˈ: “Luaa matsjo̱o̱ nnco̱ na matseixmaⁿya ntquieeˈ Espíritu cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ ntquieeˈ cancjuu: Tcuu mantyjiiya chiuu waa tsˈiaaⁿ ˈnaⁿya na cwilˈaˈyoˈ na mˈaⁿˈyoˈ ndoˈ na waa ñˈoom cantyja ˈnaⁿˈyoˈ na jeeⁿ tandoˈ nˈomˈyoˈ, sa̱a̱ tiyuuˈ. ˈO cwilaxmaⁿˈyoˈ chaˈcwijom lˈoo. 	 «و به فرشته کلیسای در ساردس بنویس این را می‌گوید او که هفت روح خدا و هفت ستاره را دارد. اعمال تو را می‌دانم که نام داری که زنده‌ای ولی مرده هستی.


Ndoˈ quia na cwinquiolcweeˈna na tyˈena tsˈua ticwaˈna xeⁿ nchii na cwiqueⁿljuˈndyejndyeena. Mati jndye ntˈomcheⁿ costumbre cwilaˈwena na matseijndaaˈñenaˈ chiuu waa na nntmaaⁿ waso, ñequio caseito, ñequio xjo casuela, ñequio jnduu. 	 و چون از بازارها آیند تا نشویند چیزی نمی خورند و بسیار رسوم دیگر هست که نگاه می‌دارند چون شستن پیاله‌ها و آفتابه‌ها و ظروف مس و کرسیها.


Ndoˈ na luaaˈ tuii seicanda̱a̱ˈñenaˈ ñˈoom ˈndyoo profeta Jeremías, tsoom: “Nnˈaⁿ Israel jlaˈjndaaˈndyena na njomlˈuañe tsˈaⁿ ntquiuu nchooˈ nqui sˈom xuee. Jnda̱ chii toˈñoomlcweˈna sˈomˈñeeⁿ. 	 آنگاه سخنی که به زبان ارمیای نبی گفته شده بود تمام گشت که «سی پاره نقره را برداشتند، بهای آن قیمت کرده شده‌ای که بعضی از بنی‌اسرائیل بر او قیمت گذاردند.


Tˈo̱ Jesús matsoom: —Ñequiiˈcheⁿ ñequio na jndooˈ nnˈaⁿ tyotseina̱ⁿya. Ndoˈ na tyoˈmo̱o̱ⁿya nda̱a̱ nnˈaⁿ judíos naquiiˈ lanˈom ˈnaaⁿna ñequio watsˈom tˈmaⁿ yuu na cwitjomndyena. Meiⁿcwii ñˈoom tyootseina̱ⁿ na cweˈ ñeˈwe ndyee tsˈaⁿ ndii. 	 عیسی به او جواب داد که «من به جهان آشکارا سخن گفته‌ام. من هر وقت درکنیسه و در هیکل، جایی که همه یهودیان پیوسته جمع می‌شدند، تعلیم می‌دادم و در خفا چیزی نگفته‌ام.


Jaa na cwilayuuˈa ñetˈo̱o̱ⁿya nacje ˈnaaⁿˈ na cwitsuundye nnˈaⁿ sa̱a̱ jeˈ laxmaaⁿya na ticantycwii na cwitando̱o̱ˈa. Cwilaˈno̱o̱ⁿˈa na ljoˈ ncˈe na jnda nquiuuya nnˈaaⁿya na cwilayuˈ. Tsˈaⁿ na ticajnda ntyjii xˈiaaˈ na matseiyuˈ, ndicwaⁿ mˈaaⁿ nacje ˈnaaⁿˈ na cwitsuundye añmaaⁿ nnˈaⁿ. 	 ما می‌دانیم که از موت گذشته، داخل حیات گشته‌ایم از اینکه برادران را محبت می نماییم. هرکه برادر خود را محبت نمی نمایددر موت ساکن است.


Ndoˈ majoˈti tuii quia na tyomˈaaⁿ Lot, tyocwaˈna, tyowena. Tyolaˈjndana, tyonda̱a̱na. Tyonomna ntjom, tyolˈana lˈaa. 	 وهمچنان‌که در ایام لوط شد که به خوردن وآشامیدن و خرید و فروش و زراعت و عمارت مشغول می‌بودند،


Matseilcwa̱ˈa jom na mˈaaⁿˈ. Jeˈ coñomˈnndaˈ jom chaˈcwijom ntyjiˈ na nncoˈñomˈ nnco̱. 	 که او را نزد تو پس می‌فرستم. پس تو او را بپذیر که جان من است.


Ntjeiⁿndyoˈ ˈo. Manquiuˈyoˈ na Tyˈo̱o̱tsˈom seijndaaˈñê nacjooˈ tsˈaⁿ, mati seijndaaˈñê naquiiˈ tsˈom tsˈaⁿ. 	 ای احمقان آیا او که بیرون راآفرید، اندرون را نیز نیافرید؟


Ndoˈ quia tyondyena ñˈoom na tyoñequiaaⁿ, jndyendyetina tyolaˈyuˈna. 	 و بسیاری دیگر بواسطه کلام او ایمان آوردند.


Ndoˈ nnˈaⁿ na nda jom quia na ntyˈiaana, jeeⁿ seiñˈeeⁿˈnaˈ joona. Tso tsoñeeⁿ nnoom: —ˈU jndaaya, ¿chiuu na luaaˈ saˈ? Ja ñˈeⁿ tsotyeˈ ñequio na chjooˈ nˈo̱o̱ⁿyâ cwilˈua̱a̱yâ ˈu. 	 چون ایشان او را دیدند، مضطرب شدند. پس مادرش به وی گفت: «ای فرزند چرا با ماچنین کردی؟ اینک پدرت و من غمناک گشته تو را جستجو می‌کردیم.»


Chaˈtsondyena na tyondyena ñˈoom na tyotseineiiⁿ, jeeⁿ tyojaaweeˈ nˈomna na cjee matseiˈno̱o̱ⁿˈo̱ⁿ ndoˈ majoˈndyo ñˈoom matseilcweeⁿˈeⁿ nda̱a̱na. 	 و هر‌که سخن او رامی شنید، از فهم و جوابهای او متحیرمی گشت.


ˈU Ta Tyˈo̱o̱tsˈoomyâ na tˈmaⁿ cwiluiindyuˈ, jeeⁿ matsonaˈ na cwitˈmaaⁿˈndyuˈ. ˈU tijoom cantycwii cantyja najnduˈ. ˈU saˈ chaˈtso na niom. Tuiinaˈ ncˈe na lˈue tsˈomˈ ndoˈ ndimˈaⁿnaˈ ncˈe ˈu. 	 «ای خداوند، مستحقی که جلال و اکرام و قوت رابیابی، زیرا که تو همه موجودات را آفریده‌ای ومحض اراده تو بودند و آفریده شدند.»


Tyondiˈntjo̱ⁿya nnom Ta Tyˈo̱o̱tsˈom ñequio na tyojuˈndyo̱cja̱ya. Ndoˈ tyotˈio̱o̱ya na jnda ntyjiiya ndoˈ wiˈ tyotjo̱ⁿya na tyondo̱o̱ nnˈaⁿ judíos ja. 	 که با کمال فروتنی و اشکهای بسیار وامتحانهایی که از مکاید یهود بر من عارض می‌شد، به خدمت خداوند مشغول می‌بودم.


Ñequiondye joona cwilaˈcwano̱o̱ⁿyâ cwiicheⁿ nnˈaaⁿya na jndye nnom na machˈeeⁿ maˈmo̱ⁿnaˈ nda̱a̱yâ na jeeⁿ queeⁿ tsˈoom tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ jeˈ majndeiiticheⁿ na luaaˈ ee cantyja ˈnaⁿˈyoˈ mañˈoom tˈmaaⁿˈñê tsˈoom. 	 و با ایشان برادر خود را نیز فرستادیم که مکرر در اموربسیار او را با اجتهاد یافتیم و الحال به‌سبب اعتماد کلی که بر شما می‌دارد، بیشتر با اجتهاداست.


Cjooˈ nˈomˈyoˈ na tincˈomˈndiaaˈndyoˈ ñequio meiⁿcwii tsˈaⁿ. Mati cˈomˈyoˈ na ljuˈ nˈomˈyoˈ jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, ee tsˈaⁿ na ticatseixmaⁿ na ljuˈ tsˈom, tixocueeˈ na mˈaaⁿ. 	 و در‌پی سلامتی با همه بکوشید و تقدسی که بغیر از آن هیچ‌کس خداوند را نخواهد دید.


Ndoˈ tˈo̱ tsotyeeⁿ nnoom, tso: “ˈU jndaaya, maxjeⁿ mˈaaⁿˈ ñˈeⁿndyo̱ ndoˈ chaˈtso ˈnaⁿya ˈu ˈnaⁿˈ. 	 او وی را گفت، ای فرزند تو همیشه با من هستی و آنچه از آن من است، مال تو است.ولی می‌بایست شادمانی کرد و مسرور شد زیرا که این برادر تو مرده بود، زنده گشت و گم شده بود، یافت گردید.»


Tsoti Pablo: —Chaˈtsondye ncˈiaya nnˈaⁿ judíos manquiuyana chiuu na ñetˈo̱o̱ⁿya quiiˈntaaⁿna xjeⁿ na cachjoondyo̱ ndyuaa tsjomya ndoˈ mati na ñetˈo̱o̱ⁿya tsjoom Jerusalén. 	 رفتار مرا از جوانی چونکه از ابتدا در میان قوم خود در اورشلیم بسر می‌بردم، تمامی یهودمی دانند


Ndoˈ jndyetia na mˈaⁿ naquiiˈ nˈom nnˈaⁿ, meiⁿyuucheⁿ na ntyˈiaana jom, lˈana naquiiˈ nˈom naⁿˈñeeⁿ na cataˈna cantyena jo nnoom. Tyolaˈxuaana, tyoluena: —ˈU cwiluiindyuˈ Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و ارواح پلید چون او رادیدند، پیش او به روی در‌افتادند و فریادکنان می‌گفتند که «تو پسر خدا هستی.»


Sa̱a̱ quia nncwjeeˈcañoom cwiicheⁿ tsˈaⁿ na jndeiiti, nchiiti jom, quia joˈ taxocanaⁿjneiⁿ ñˈeⁿ tsaⁿˈñeeⁿ. Chaˈtso lˈo̱ tsˈiaaⁿ na quitˈmaⁿ tsˈoom, nncwjiˈ tsaⁿˈñeeⁿ ndoˈ nleilˈueeˈñe ˈnaaⁿˈaⁿ na niom. 	 اما چون شخصی زورآورتر از او آید بر او غلبه یافته همه اسلحه او را که بدان اعتماد می‌داشت، از او می‌گیرد و اموال او را تقسیم می‌کند.


quiiˈntaaⁿna ñˈeeⁿˈndye ntˈom nnˈaⁿ na jnaⁿ ndyuaaxeⁿncwe Chipre ñequio nnˈaⁿ na jnaⁿ tsjoom Cirene. Naⁿˈñeeⁿ jnda̱ na tquiena tsjoom Antioquía, mati tyolaˈneiⁿna ñˈoom naya cantyja ˈnaaⁿˈ Ta Jesús nda̱a̱ nnˈaⁿ na nchii judíos. 	 لیکن بعضی از ایشان که از اهل قپرس و قیروان بودند، چون به انطاکیه رسیدند با یونانیان نیز تکلم کردند و به خداوندعیسی بشارت می‌دادند،


Manquiuuya na tsˈaⁿ na matseixmaⁿ cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom tiquichˈeeya jnaⁿ ee Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom machˈee cwenta, meiⁿ ticwanaaⁿ na ntseiˈndaaˈ tsaⁿjndii juu. 	 و می‌دانیم که هرکه از خدا مولود شده است، گناه نمی کند بلکه کسی‌که از خدا تولد یافت خودرا نگاه می‌دارد و آن شریر او را لمس نمی کند.


Joˈ chii matseiquii tsˈo̱o̱ⁿ chaˈtso na matjo̱ⁿ cha nnteijndeiinaˈ nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ cha mati nntoˈñoomna na macwjiˈnˈmaaⁿñê joona ncˈe Cristo Jesús, juu joˈ na jeeⁿ jndanaˈ ndoˈ na ticantycwii na matseixmaⁿ tsˈaⁿ juunaˈ. 	 و ازاین جهت همه زحمات را بخاطر برگزیدگان متحمل می‌شوم تا ایشان نیز نجاتی را که درمسیح عیسی است با جلال جاودانی تحصیل کنند.


Xjeⁿ na ntyˈiaayâ jom tyolatˈmaaⁿˈndyô̱ jom. Sa̱a̱ ñˈeeⁿ cwantindyô̱ na tijndaaˈ nquiuuyâ aa mayuuˈ na jom. 	 و چون او را دیدند، پرستش نمودند. لیکن بعضی شک کردند.


ˈOmndye joona tijndo̱ˈ nˈomna ndoˈ ˈomndye naⁿˈñeeⁿ majndo̱ˈ nˈomna. 	 و ازایشان پنج دانا و پنج نادان بودند.


Sa̱a̱ mˈaaⁿya na quitˈmaⁿ nˈo̱o̱ⁿya Ta Jesús ndoˈ nlˈueyaya nˈo̱o̱ⁿya na tacatando̱o̱ˈtya̱a̱ya ñequio seiiˈa nmeiiⁿ cha nnda̱a̱ nntando̱o̱ˈa yuu na mˈaaⁿ. 	 پس خاطرجمع هستیم و این را بیشترمی پسندیم که از بدن غربت کنیم و به نزد خداوندمتوطن شویم.


Tsjoomˈñeeⁿ mˈaaⁿ cwii capeitaⁿ na matsa̱ˈntjom cwii siaⁿnto sondaro. Ndoˈ mˈaaⁿ cwii mosoomˈm na jeeⁿ wiˈ tsˈoom, mañeˈcueˈ na nioom wiiˈ. 	 ویوزباشی را غلامی که عزیز او بود مریض ومشرف بر موت بود.


Ndoˈ tyˈentyjaaˈ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê jlaˈnlcwina jom, jluena: —Jeeⁿ ˈu Ta, cwjiˈnˈmaaⁿndyuˈ jaa, manncwja̱a̱ya. 	 پس شاگردان پیش آمده، او را بیدار کرده، گفتند: «خداوندا، مارا دریاب که هلاک می‌شویم!»


Quia joˈ tso Jesús nda̱a̱na: —Maya, caˈndyeˈyoˈ. Ndoˈ tyenquioomˈm tsuaˈqui tsaⁿˈñeeⁿ, seinˈmaaⁿ juu. 	 عیسی متوجه شده گفت: «تا به این بگذارید.» وگوش او را لمس نموده، شفا داد.


Naⁿˈñeeⁿ tixocantycwii na nntˈuiityeⁿnaˈ joona. Ndoˈ tquia nncwjiˈndyo̱naˈ joona ñequio yuu na nncˈoom Jesucristo na nluiitˈmaⁿñê ndoˈ ñequio najndeii na matseixmaaⁿ. 	 که ایشان به قصاص هلاکت جاودانی خواهند رسید از حضور خداوند و جلال قوت او


Manncˈooñˈom sondaro Pablo naquiiˈ wˈaa ndoˈ tsoom nnom tsˈaⁿ na cwiluiitquieñe nda̱a̱ sondaro: —¿Aa wanaaⁿ na nntsjo̱o̱ cwii ñˈoom njomˈ? Matso tsaⁿˈñeeⁿ: —¿Aa ˈnaⁿˈ ñˈoom griego? 	 چون نزدیک شد که پولس را به قلعه درآورند، او به مین باشی گفت: آیا اجازت است که به تو چیزی گویم؟ گفت: «آیا زبان یونانی رامی دانی؟


Joˈ chii tyˈechona njom, tyˈecatjomndyena jâ ñˈeⁿñê. Tyolaˈxuaana tyoluena: —Caluiitˈmaⁿñe Tyˈo̱o̱tsˈom. Catioˈnaaⁿñê nquii tsˈaⁿ na mandyo ñequio xueeˈ nquii na cwiluiiñe Rey cwentaa jaa nnˈaⁿ Israel. 	 شاخه های نخل را گرفته به استقبال اوبیرون آمدند و ندا می‌کردند هوشیعانا مبارک بادپادشاه اسرائیل که به اسم خداوند می‌آید.


Ndoˈ jâ jeeⁿ ñentyjaaˈ nˈo̱o̱ⁿyâ na jom nluiiñê nquii na nntseicandyaañe nnˈaⁿ Israel. Ndoˈ waa cwiicheⁿ, jeˈ jnda̱ ndyee xuee na tuii na nmeiiⁿˈ. 	 اما ما امیدوار بودیم که همین است آنکه می‌باید اسرائیل را نجات دهد وعلاوه بر این همه، امروز از وقوع این امور روزسوم است،


Ñˈoom na xcweti na jnda̱ jndiˈ na tyoñequiaya njomˈ, queⁿˈ juunaˈ jo njomˈ cwii na maˈmo̱ⁿnaˈ chiuu na ncjaamˈaaⁿˈ na matseiˈyuˈyaˈ tsˈomˈ ndoˈ na cˈoomˈ na wiˈ tsˈomˈ nnˈaⁿ ncˈe na cwilajomndyo̱ ñˈeⁿ Cristo Jesús. 	 نمونه‌ای بگیر از سخنان صحیح که از من شنیدی در ایمان و محبتی که در مسیح عیسی است.


Majuu xjeⁿˈñeeⁿ jâ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈeⁿñê squieˈcaño̱o̱ⁿyâ joona. Ticjaweeˈ nˈo̱o̱ⁿyâ na matseineiiⁿ ñˈeⁿ cwii yuscu, sa̱a̱ meiiⁿ na ljoˈ tjaaˈnaⁿ na taˈxˈa̱a̱yâ ˈndyoo yuscuˈñeeⁿ: “¿Ljoˈ lˈue tsˈomˈ?” oo na lˈuuyâ nnom Ta Jesús: “¿Cwaaⁿ ñˈoom matseineiⁿˈ ñequio yuscumˈaaⁿˈ?” 	 و در همان وقت شاگردانش آمده، تعجب کردند که با زنی سخن می‌گوید و لکن هیچ‌کس نگفت که چه می‌طلبی یا برای چه با او حرف می‌زنی.


Ndoˈ nnˈaⁿ fariseos, quia jndyena ñˈoomwaaˈ, tyoluena: —Tsaⁿsˈamˈaaⁿˈ matseixmaaⁿ najndeii Beelzebú nquii tsaⁿjndiitquiee. Joˈ chii cwicanda̱a̱ macwjeeⁿˈeⁿ naⁿjndii naquiiˈ nˈom nnˈaⁿ. 	 لیکن فریسیان شنیده، گفتند: «این شخص دیوها رابیرون نمی کند مگر به یاری بعلزبول، رئیس دیوها!»


Ndoˈ majuu xjeⁿˈñeeⁿ to̱ˈ Jesús na matseineiiⁿ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, tsoom: —Matseitˈmaaⁿˈndyo̱ ˈu Tsotya̱ya na cwiluiindyuˈ na matsa̱ˈntjomˈ cañoomˈluee ñequio nnom tsjoomnancue. Ee ˈu jnda̱ tantyˈiuuˈndyuˈ ñˈoommeiⁿˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na jndo̱ˈ nˈom ñequio nnˈaⁿ na jeeⁿ tˈmaⁿ cwilaˈno̱ⁿˈ, sa̱a̱ jnda̱ seicano̱o̱ⁿˈ joonaˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na cje cwilˈa. 	 در آن وقت، عیسی توجه نموده، گفت: «ای پدر، مالک آسمان و زمین، تو را ستایش می‌کنم که این امور را از دانایان و خردمندان پنهان داشتی و به کودکان مکشوف فرمودی!


Meiⁿquia tsˈaⁿ na jndooˈ xˈiaaˈ na matseiyuˈ cwiluiiñe tsˈaⁿ na matseicwjee nnˈaⁿ ndoˈ manquiuˈyoˈ tsˈaⁿ na matseicwjee nnˈaⁿ ticatseixmaⁿ na tintycwii na wandoˈ. 	 هر‌که از برادر خود نفرت نماید، قاتل است و می‌دانید که هیچ قاتل حیات جاودانی در خود ثابت ندارد.


Sa̱a̱ nchii nnco̱ tseixmaⁿya na nntseijndaaˈndyo̱ ˈñeeⁿ juu nncwacatyeeⁿ ntyjaaˈa ntyjaya oo ntyjatymaaⁿˈ. Nquii Tyˈo̱o̱tsˈom nñequiaaⁿ nayaˈñeeⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ na jnda̱ seijndaaˈñê na nntoˈñoom juunaˈ. 	 لیکن نشستن به‌دست راست و چپ من از آن من نیست که بدهم جز آنانی را که از بهر ایشان مهیا شده است.»


Tˈo̱ Jesús nnoom: —Ticatsjo̱o̱ na ñeˈntquieeˈ ndiiˈ. Matsjo̱o̱ na catseitˈmaⁿ tsˈomˈ jom ndyeenˈaaⁿ nchooˈ qui ndiiˈ na ntquieeˈ ntquieeˈ. Maxjeⁿ ñequiiˈcheⁿ catseitˈmaⁿ tsˈomˈ jom. 	 عیسی بدو گفت: «تو را نمی گویم تا هفت مرتبه، بلکه تا هفتاد هفت مرتبه!


Ee jnda̱ jndya̱a̱yâ na tyotsoom na Jesús na jnaⁿ Nazaret nntseityuiiˈ watsˈomwaañe ndoˈ nntseichuiiˈ costumbre na tquiaa Moisés nda̱a̱ya. 	 زیرا او را شنیدیم که می‌گفت این عیسی ناصری این مکان را تباه سازد و رسومی راکه موسی به ما سپرد، تغییر خواهد داد.»و همه کسانی که در مجلس حاضر بودند، بر او چشم دوخته، صورت وی را مثل صورت فرشته دیدند.


Ndoˈ juu yuscuˈñeeⁿ tjaleinoom cwii joo yuu na nncwañoomˈnaˈ juu yuu na jnda̱ seijndaaˈñe Tyˈo̱o̱tsˈom na nljooˈñê. Joˈ joˈ mˈaⁿ nnˈaⁿ na nnteixˈeena jom cwii meiⁿ waljooˈ we siaⁿnto waljooˈ ndyeenˈaaⁿ xuee. 	 و زن به بیابان فرار کرد که درآنجا مکانی برای وی از خدا مهیا شده است تا اورا مدت هزار و دویست و شصت روز بپرورند.


Ee xeⁿ na ljoˈ tcaⁿnaˈ, quia joˈ jndye ndiiˈ xjeⁿ na tqueⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom tsjoomnancue, nlcaⁿnaˈ na cueˈ Cristo. Sa̱a̱ ncueemeiiⁿ na mawjaantycwii cantyja ˈnaaⁿˈ tsjoomnancue, ñejomndiiˈ teitquiooˈñe Cristo, na tquiaañê na tueeⁿˈeⁿ na nntseicanoomˈm jnaaⁿ nnˈaⁿ. 	 زیرا در این صورت می‌بایست که او از بنیاد عالم بارها زحمت کشیده باشد. لکن الان یک مرتبه در اواخر عالم ظاهر شد تا به قربانی خود، گناه را محو سازد.


Coˈñomˈ sˈom ˈnaⁿˈ, cjaˈtoˈ waˈ. Nnco̱ ntyjii xeⁿ ljoˈyu nntiomlˈuaya ˈu ñequio cwiicheⁿ tsaⁿmˈaaⁿˈ na teinioomˈ tjaquieeˈ tsˈiaaⁿ. 	 حق خود را گرفته برو. می‌خواهم بدین آخری مثل تو دهم.


Quia joˈ ¿ljoˈ cwii ya nlˈuuya cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoommeiⁿˈ? Xeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom mˈaaⁿ cantyja ˈnaaⁿya, ¿ˈñeeⁿ nleichuu xjeⁿ ˈnaaⁿˈ jaa? 	 پس به این چیزها چه گوییم؟ هرگاه خدا باما است کیست به ضد ما؟


Tsjoomˈñeeⁿ tuo̱na wˈaandaa. Tyˈelcweeˈnndaˈna tsjoom Antioquía yuu na jnaⁿna jnda̱ na tioo nnˈaⁿ joona lˈo̱ Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ jeˈ jnda̱ jlacanda̱na tsˈiaaⁿˈñeeⁿ. 	 و از آنجا به کشتی سوار شده، به انطاکیه آمدند که از همان جا ایشان را به فیض خدا سپرده بودند برای آن کاری که به انجام رسانیده بودند.


Quia joˈ tyˈeñˈomna jom cwii joo na jndyu Areópago yuu cwitjomndye nnˈaⁿ na cwiˈoocandye ñˈoom. Jluena nnoom: —Cwa catsuˈ nda̱a̱yâ chiuu waa ñˈoom xco na maˈmo̱o̱ⁿˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ. 	 پس او راگرفته، به کوه مریخ بردند و گفتند: «آیا می‌توانیم یافت که این تعلیم تازه‌ای که تو می‌گویی چیست؟


Ee xocanda̱a̱ nntsaayâ nacjooˈ ñˈoom na cwiluiiñenaˈ na mayuuˈ. Ñequiiˈcheⁿ cwilajomndyô̱ cantyja ˈnaaⁿˈ juunaˈ. 	 زیرا که هیچ نمی توانیم به خلاف راستی عمل نماییم بلکه برای راستی.


Tîcalaˈyuˈna ñˈoom na mayuuˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Yacheⁿ jlaˈyuˈna ñˈoom na cweˈ cantu. Ee tyolaˈtˈmaaⁿˈndyena ˈnaⁿ na sˈaaⁿ nchii nqueⁿ na sˈaaⁿ chaˈtso nnom. Ndoˈ matsonaˈ na ñequiiˈcheⁿ calaˈtˈmaaⁿˈndye nnˈaⁿ jom chaˈwaati xuee. Calˈa chaˈtsondye nnˈaⁿ naljoˈ. 	 که ایشان حق خدا را به دروغ مبدل کردند وعبادت و خدمت نمودند مخلوق را به عوض خالقی که تا ابدالاباد متبارک است. آمین.


ˈO manquiuˈyaˈyoˈ na jeeⁿ tˈmaⁿ jlaˈjnaaⁿˈ nnˈaⁿ tsjoom Filipos jâ ndoˈ jlaˈseiˈna jâ, sa̱a̱ meiiⁿ na luaaˈ, xcwe xjeⁿ na tjo̱o̱ⁿyâ nawiˈwaaˈ, tquiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na tˈmaⁿ nˈo̱o̱ⁿyâ na tquiaayâ ñˈoom nda̱a̱ˈyoˈ cantyja na macwjiˈnˈmaaⁿñê añmaaⁿ nnˈaⁿ. 	 بلکه هرچند قبل از آن در فیلپی زحمت کشیده و بی‌احترامی دیده بودیم، چنانکه اطلاع دارید، لیکن در خدای خوددلیری کردیم تا انجیل خدا را با جد و جهد شدیدبه شما اعلام نماییم.


Ee xjeⁿ cañoomˈlueecheⁿ matseicano̱o̱ⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom na matseiwˈeeⁿ nacjoo nnˈaⁿ na cwilˈa chaˈtso nnom na cwajndii ñequio natia. Na nmeiiⁿˈ cwilˈana, cwilaˈlcweˈna ntˈom nnˈaⁿ na ñeˈcaliu ñˈoom na mayuuˈ cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ. 	 زیرا غضب خدا از آسمان مکشوف می‌شود بر هر بی‌دینی و ناراستی مردمانی که راستی را در ناراستی باز می‌دارند.


Cantyja na cwilaˈneiⁿna ñˈoom cwajndii, matseijomnaˈ joona chaˈcwijom cwii tseiˈtsuaa na ticata̱ˈ na majuˈnaˈ jndye cˈee. Jeeⁿ yo̱o̱ˈ ndyueena ñˈeⁿ cantu. Ñˈoom wiˈ na cwilaˈneiⁿna matseijomnaˈ chaˈcwijom ndaa ndyuee canduu na wjeenaˈ. 	 گلوی ایشان گور گشاده است و به زبانهای خود فریب می‌دهند. زهر مار در زیر لب ایشان است،


Sa̱a̱ jeeⁿcheⁿ ndyaˈ wiˈ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom jaa. Tˈmaⁿ waa na candyaˈ tsˈoom ñˈeⁿndyo̱, 	 لیکن خدا که در رحمانیت، دولتمند است، از حیثیت محبت عظیم خود که باما نمود،


Quia joˈ to̱ˈna na tyolaˈneiⁿ cheⁿnquieena, tyolaˈñˈeeⁿˈ ndyueena. Jluena: —¿Chiuu lˈuuyo̱o̱? Xeⁿ nlˈuuya juu najndeii na tyotseixmaaⁿ jnaⁿnaˈ na mˈaaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom, quia joˈ majoˈto nntso Jesús nda̱a̱ya: “¿Chiuu na ticalayuˈyoˈ ñˈoom na tyoñequiaaⁿ?” 	 ایشان در دلهای خود تفکر نموده، گفتند: «اگرگوییم از آسمان بود، هرآینه گوید پس چرا بدوایمان نیاوردید.


Ntyˈiaandyoˈ ˈo nnˈaⁿ na tixcwe cwilˈaˈyoˈ. ¿Aa ticaliuˈyoˈ na tsˈaⁿ na mˈaaⁿ na ya ñˈoom juu ñequio tsjoomnancue machˈeenaˈ na jnoomˈm Tyˈo̱o̱tsˈom? 	 ای زانیات، آیا نمی دانید که دوستی دنیا، دشمنی خداست؟ پس هرکه می‌خواهد دوست دنیا باشد، دشمن خدا گردد.


Nquii Tyˈo̱o̱tsˈom jndati ntyjeeⁿ cwii tsˈaⁿ nchiiti cweˈ catsmaⁿ. Joˈ chii matyˈiomnaˈ na cateijndeii tsˈaⁿ xˈiaaⁿˈaⁿ nawiˈ na matjom, meiiⁿ juu xuee na cwitaˈjndyee nnˈaⁿ. 	 پس چقدر انسان از گوسفند افضل است. بنابراین در سبت‌ها نیکویی‌کردن روا است.»


Quia joˈ jluena: —Moisés tquiaaⁿ na wanaaⁿ na nntyuiiˈ ljeii na toco tsaⁿsˈa ñequio scoomˈm. Ndoˈ tsaⁿscu nncoˈñoom cwiicheⁿ ljeii na matsonaˈ na macanda̱ cwito̱ⁿˈndyena ñˈeⁿ saaⁿˈaⁿ. 	 گفتند: «موسی اجازت داد که طلاق نامه بنویسند و رهاکنند.»


Queⁿˈyoˈ cwenta, mˈaⁿ nnˈaⁿ jeˈ na cwilatiuuˈyoˈ na majuˈcjenaˈ joona. Sa̱a̱ nda̱nquia nntseiwendyenaˈ joona. Ndoˈ mˈaⁿ nnˈaⁿ jeˈ na cwilaˈtiuu nquiee na tˈmaⁿ cwiluiindye, sa̱a̱ nncueˈntyjo̱ na nncjuˈcjenaˈ joona. 	 و اینک آخرین هستند که اولین خواهند بود و اولین که آخرین خواهند بود.»


Juu Andrésˈñeeⁿ tjacalˈueeⁿ xioom Simón. Matsoom nnom: —Jnda̱ jliuuyâ juu na cwiluiiñe Mesías. (Ñˈoomwaaˈ matsonaˈ Cristo, nquii na tqueⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom na cwjiˈnˈmaaⁿñe nnˈaⁿ.) 	 و یکی از آن دو که سخن یحیی را شنیده، پیروی او نمودند، اندریاس برادر شمعون پطرس بود.


Tsoti Pablo: —Xcwe na waˈnjo̱o̱ⁿ nato na jo̱ Damasco na manndyooˈ nncua̱ya, ndoˈ chaˈna quiajmeiⁿˈ ñejomto tioo chom ndiocheⁿ nacañomya. Jnaⁿnaˈ cañoomˈluee ndoˈ jeeⁿ ndyaˈ xueenaˈ. 	 و در اثنای راه، چون نزدیک به دمشق رسیدم، قریب به ظهر ناگاه نوری عظیم از آسمان گرد من درخشید.


Seitjoom naⁿˈñeeⁿ ñequio ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ na majoˈ tsˈiaaⁿ cwilˈa. Matsoom nda̱a̱na: —ˈO re nnˈaⁿya manquiuˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ tsˈiaaⁿwaa jeeⁿ ya cwitantjo̱o̱ⁿya. 	 فراهم آورده، گفت: «ای مردمان شما آگاه هستید که از این شغل، فراخی رزق ما است.


Sa̱a̱ Cristo ñejom ndiiˈ tquiaañê nnom Tyˈo̱o̱tsˈom na cueeⁿˈeⁿ cha nnda̱a̱ nljuˈndyo̱ cantyja ˈnaaⁿˈ jnaaⁿya. Jnda̱ joˈ tjawacatyeeⁿ ntyjaaˈ tsˈo̱ Tyˈo̱o̱tsˈom ntyjaya yuu na matseitˈmaaⁿˈñenaˈ jom. 	 لکن او چون یک قربانی برای گناهان گذرانید، به‌دست راست خدابنشست تا ابدالاباد.


Ndoˈ seiˈtsˈo ˈnaaⁿ nnˈaⁿ na tja̱ naquiiˈ ndaaluee, jndyaandyena joˈ joˈ. Ndoˈ añmaaⁿ nnˈaⁿ na jnda̱ tja̱ na mˈaⁿ yuu na meindooˈ lˈoo, jndyaandyena joˈ joˈ. Quia joˈ chaˈtsondye naⁿˈñeeⁿ tuˈxeeⁿ joona cantyjati na jnda̱ ñelˈana. 	 و دریا مردگانی را که در آن بودند باز داد؛ و موت و عالم اموات مردگانی را که در آنها بودندباز دادند؛ و هر یکی بحسب اعمالش حکم یافت.


Jnda̱ tquiena na waa wˈaa, tso tsotyeeⁿ nda̱a̱ mosooˈ: “Cwa queⁿndyoˈ quiaˈyoˈ liaa na yati, ndoˈ calaˈcweˈyoˈ joonaˈ jom. Ndoˈ catjaaˈndyoˈ tseiˈxˈii tsˈo̱o̱ⁿ calaˈñjomˈyoˈ lcoom jom. 	 لیکن پدر به غلامان خود گفت، جامه بهترین را از خانه آورده بدو بپوشانید و انگشتری بر دستش کنید ونعلین بر پایهایش،


Ndoˈ majoˈti cantyja ˈnaaⁿˈ Satanás, xeⁿ na matseiweñê nacjooˈ ntyjenaⁿjndiiñê quia joˈ xocaljotyeⁿ cantyja najneiⁿ na matsa̱ˈntjoom joona. Ee xeⁿ na luaaˈ machˈeeⁿ, quia joˈ matseintycwiiñe cheⁿnqueⁿ. 	 و اگر شیطان با نفس خود مقاومت نمایدو منقسم شود، او نمی تواند قائم ماند بلکه هلاک می‌گردد.


Quia jndyena ñˈoommeiⁿˈ jeeⁿcheⁿ ndyaˈ jlaˈwjeena. Jndeii tyolaˈxuaana, tyoluena: —Nquii Diana cwentaa jaa nnˈaⁿ Éfeso, jeeⁿ tˈmaⁿ ñˈoom. 	 چون این را شنیدند، از خشم پر گشته، فریاد کرده، می‌گفتند که «بزرگ است ارطامیس افسسیان.»


ˈO nnˈaⁿya na cwilaˈyuˈyoˈ ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom, lˈue tsˈo̱o̱ⁿ na caliuˈyoˈ na jndye ndiiˈ tyotseijndaaˈndyo̱ na nncua̱ˈcaño̱o̱ⁿya ˈo, sa̱a̱ ñeseicuˈnaˈ ja. Luaaˈ waa na ñetqueⁿ tsˈo̱o̱ⁿ, cha cantyja ˈnaaⁿˈ tsˈiaaⁿ na nntsˈaaya majndyeti nnˈaⁿ nntioondye lˈo̱o̱ⁿ, ndoˈ mati ˈo nntsaalaˈno̱ⁿˈtiˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ chaˈxjeⁿ quiluii quiiˈntaaⁿ ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ na nchii judíos. 	 لکن‌ای برادران، نمی خواهم که شمابی خبر باشید از اینکه مکرر اراده آمدن نزد شماکردم و تا به حال ممنوع شدم تا ثمری حاصل کنم در میان شما نیز چنانکه در سایر امت‌ها.


Matso Agripa nnoom: —ˈU cwaaⁿti matseiˈtiuuˈ na cweˈ chjoowiˈ ñˈoom na jnda̱ tsuˈ luaaˈ, manntseiyuˈya ja ñequio Cristo. 	 اغریپاس به پولس گفت: «به قلیل ترغیب می‌کنی که من مسیحی بگردم؟»


ˈO naⁿnom na mˈaⁿ ndaˈyoˈ, talˈaˈyoˈ ljoˈ na nlawjeena ñˈeⁿndyoˈ ee xeⁿ naljoˈ nˈndyena na ñeˈcalˈana yuu na ncjaaweeˈ nquiuˈyoˈ ñˈeⁿndyena. 	 ای پدران، فرزندان خود را خشمگین مسازید، مبادا شکسته دل شوند.


Tiempoˈñeeⁿ nchii cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo ñetˈomˈyoˈ, ñetˈomˈndyo̱ˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿ nnˈaⁿ Israel, ee wato̱ⁿˈ tyomˈaⁿˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoomtyeⁿ na seijndaaˈñe Tyˈo̱o̱tsˈom ñequiondye joona, ndoˈ mati ñˈoom na tsoom nda̱a̱na na nntsˈaaⁿ. Xjeⁿˈñeeⁿcheⁿ meiⁿ ticantyjaaˈ nˈomˈyoˈ jom, meiⁿ na nncˈomˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ. 	 که شما در آن زمان از مسیح جدا و از وطنیت خاندان اسرائیل، اجنبی و از عهدهای وعده بیگانه و بی‌امید و بی‌خدا در دنیا بودید.


Tintseijomndyuˈ ñequio ñˈoom na cweˈ cwilaˈñˈeeⁿˈto ndyuee nnˈaⁿ na tjaa ljoˈ mateijndeiinaˈ ee ntyjiˈyaˈ na cweˈ jnaaⁿˈ joˈ na cwilaˈntjaˈndye nnˈaⁿ. 	 لیکن ازمسائل بیهوده و بی‌تادیب اعراض نما چون می‌دانی که نزاعها پدید می‌آورد.


Ndoˈ jñom Jesús Pedro ñequio Juan, tsoom nda̱a̱na: —Catsaˈyoˈ, nlajndaaˈndyoˈ yuu na nlcwaaˈa cantyja ˈnaaⁿˈ ncuee pascua. 	 پطرس و یوحنا را فرستاده، گفت: «بروید و فصح را بجهت ما آماده کنید تابخوریم.»


Ee cwii yuscu na jnda̱ ljoñe xeⁿ mˈaⁿ ntseinaaⁿ oo ntseindacantyjoom macaⁿnaˈ najndyee calaˈno̱ⁿˈ naⁿˈñeeⁿ na jndeiˈnaˈ na joona cateiˈxˈeena jom ee chaˈcwijom chojnaⁿna nnoom na seiqueeⁿ joona. Jeeⁿ xcwe na nlˈana na ljoˈ ndoˈ cjaaweeˈ ntyjii Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 اما اگربیوه‌زنی فرزندان یا نواده‌ها دارد، آموخته بشوندکه خانه خود را با دینداری نگاه دارند و حقوق اجداد خود را ادا کنند که این در حضور خدا نیکوو پسندیده است.


Canduˈyoˈ na xmaⁿndye nnˈaⁿ na ñecwii tsjaaⁿ ñˈeⁿndyo̱ juu Andrónico ñˈeⁿ Junias. Maljoyu ñetˈo̱o̱ⁿya wˈaancjo ñˈeⁿndyena. Jnda nquiu apóstoles joona. Joona tyuaaˈti jlaˈyuˈna ñˈeⁿ Cristo, nchiiti ja. 	 و اندرونیکوس و یونیاس خویشان مرا که با من اسیر می‌بودند سلام نمایید که مشهور در میان رسولان هستند و قبل از من در مسیح شدند.


Juu Herodes, jnda̱ na ljeiiⁿ na joo nnˈaⁿ na jndo̱ˈ nˈom ticalaˈñˈoomˈndyena jom, seiwˈiiyayaaⁿ. Jñoom sondaro tsjoom Belén ndoˈ chaˈwaa ndiocheⁿ yuu na mˈaⁿ nnˈaⁿ. Sa̱ˈntjoom na calaˈcwjee naⁿˈñeeⁿ chaˈtso tyonchˈu na we ndyuu ndoˈ na cjeti mˈaⁿ. Ee laaˈtiˈ tjeiiⁿˈeⁿ cwenta cwanti xuee na teitquiooˈñe jndyee caxjuuˈñeeⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoom ndyuee nnˈaⁿ na jndo̱ˈ nˈom. 	 چون هیرودیس دید که مجوسیان او را سخریه نموده‌اند، بسیارغضبناک شده، فرستاد و جمیع اطفالی را که دربیت لحم و تمام نواحی آن بودند، از دو ساله وکمتر موافق وقتی که از مجوسیان تحقیق نموده بود، به قتل رسانید.


na catseicanda̱ˈ ñˈoom na maqua̱ⁿya njomˈ, tintseichuiˈ joonaˈ cha ticaⁿnaˈ na ndiˈtiaˈ. Catseicanda̱ˈ joonaˈ hasta xjeⁿ na nncwjeeˈnndaˈ Jesucristo. 	 که تو وصیت را بی‌داغ و ملامت حفظکن تا به ظهور خداوند ما عیسی مسیح.


Matseisˈandyuˈ na maleiñˈoomˈ ljeii na tquiaa Tyˈo̱o̱tsˈom nnom Moisés, sa̱a̱ quia matseiˈtjo̱o̱ndyuˈ jo nnom juunaˈ, ¿aa nchii majuˈcjeˈ Tyˈo̱o̱tsˈom? 	 و به شریعت فخر می‌کنی، آیا به تجاوز از شریعت خدا را اهانت نمی کنی؟


Jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom ñequio Ta Jesucristo, ndoˈ jo nda̱a̱ ángeles na cwiluiindye cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, catseicanda̱a̱ˈndyuˈ ñˈoommeiⁿˈ, meiⁿ tintsaˈ na wjaˈñˈoomndyuˈ ñˈeⁿ cwii tsˈaⁿ sa̱a̱ cwiicheⁿ tineiⁿˈ. 	 در حضور خدا و مسیح عیسی و فرشتگان برگزیده تو را قسم می‌دهم که این امور را بدون غرض نگاه داری و هیچ کاری از روی طرفداری مکن.


Luaa tuii cwii xuee na cwitaˈjndyee nnˈaⁿ judíos. Mawinom Jesús yuu na niom ntjom lqueeⁿ trigo. Ndoˈ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê, tyˈiooˈndyena xuˈlqueeⁿ. Tyˈueeˈndyena joonaˈ nˈom lueena jnda̱ chii tquiina. 	 و واقع شد در سبت دوم اولین که او از میان کشت زارها می‌گذشت و شاگردانش خوشه‌ها می‌چیدند و به کف مالیده می‌خوردند.


Ndoˈ nnˈaⁿ na nndyooˈ mˈaⁿ yuu na macˈeeⁿ ñequio nnˈaⁿ na ñentyˈiaana jom na ñetcaaⁿ ljoˈ tjo̱o̱ñê, taˈxˈeena nda̱a̱ ntyjeena: —¿Aa nchii luaaˈ tsaⁿnchjaaⁿˈ na tacatyeeⁿ na tcaⁿ ljoˈ tjo̱o̱ñe? 	 پس همسایگان و کسانی که او را پیش از آن در حالت کوری دیده بودند، گفتند: «آیا این آن نیست که می‌نشست و گدایی می‌کرد؟»


Jeeⁿ tˈmaⁿ nawiˈ nntseiquioom nacjoo chaˈtsondye nnˈaⁿ na cwilˈa natia ndoˈ tˈmaⁿ nntseiˈndaaˈnaˈ nquiuna. Najndyee nntjoom nnˈaⁿ judíos na ljoˈ, ndoˈ majoˈti nntjoom nnˈaⁿ na nchii judíos. 	 وعذاب و ضیق بر هر نفس بشری که مرتکب بدی می‌شود، اول بر یهود و پس بر یونانی؛


Sa̱a̱ ˈo nchaa lˈuu ljoˈ cwinduˈyoˈ, ˈo ndicwaⁿ cwilaneiⁿˈyoˈ ñˈoomsˈa, ñˈoomscu, ndoˈ chaˈtso ñˈoom na macwjiˈsˈañe oo na macwjiˈscuñe tsˈaⁿ tia laxmaⁿnaˈ. 	 اما الحال به عجب خود فخرمی کنید و هر چنین فخر بد است.پس هرکه نیکویی‌کردن بداند و بعمل نیاورد، او را گناه است.


Ee ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee jndyo̱calˈua̱ ndoˈ jndyo̱cwjiˈnˈmaaⁿndyo̱ nnˈaⁿ na cwitsuundye añmaaⁿ. 	 زیرا که پسرانسان آمده است تا گمشده را بجوید و نجات‌بخشد.»


Ndoˈ joˈ joˈ jluiˈ ntquieeˈ ángeles. Cwileiˈchona ntquieeˈ nnom nawiˈ na nntjoom nnˈaⁿ. Cweeˈna liaa lino na canchiiˈ, na jeeⁿ caxueenaˈ. Ndoˈ cwii cwiindyena chuˈtyeⁿ tseiˈjndya cwii ˈnaⁿ na tuii ñˈeⁿ sˈomcajaⁿ. 	 و هفت فرشته‌ای که هفت بلا داشتند، کتانی پاک و روشن دربر کرده و کمرایشان به کمربند زرین بسته، بیرون آمدند.


Quia na jnda̱ teiˈxndyaandyena ndaaluee, tquiena ndyuaa Genesaret. Joˈ joˈ teicjoomna wˈaandaa ˈndyoo ndaaluee. 	 پس از دریا گذشته، به‌سرزمین جنیسارت آمده، لنگر انداختند.


Cˈomˈyoˈ na ndyaandyoˈ cha mˈmo̱ⁿnaˈ na mayuuˈcheⁿ cwilcweˈ nˈomˈyoˈ. Ndoˈ ticalaˈsˈandyoˈ cheⁿncjoˈyoˈ naquiiˈ nˈomˈyoˈ na nnduˈyoˈ: “Jaa cwiluiindyo̱ tsjaaⁿ Abraham.” Nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, meiiⁿ cweˈ ljo̱ˈmeiiⁿ nnda̱a̱ nntseicwaqueⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom na nluiindyenaˈ tsjaaⁿ Abraham, quia joˈ nˈndiinaˈ ˈo. 	 پس ثمرات مناسب توبه بیاورید و در خاطر خود این سخن را راه مدهید که ابراهیم پدر ماست، زیرا به شما می‌گویم خدا قادر است که از این سنگها، فرزندان برای ابراهیم برانگیزاند.


Joˈ chii meiⁿcwiindyoˈ ˈo tincˈomˈyoˈ na tilaˈñˈoomˈndyoˈ jom. Ñequio na xcweeˈ nˈomˈyoˈ cateijndeiˈyoˈ jom cha quia nlueeⁿˈeⁿ quiiˈntaaⁿˈyoˈ quia joˈ nndyolcweeⁿˈeⁿ ñequio na neiiⁿˈeⁿ. Meiⁿndo̱ˈa jom ñequio ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ. 	 لهذاهیچ‌کس او را حقیر نشمارد، بلکه او را به سلامتی مشایعت کنید تا نزد من آید زیرا که او را با برادران انتظار می‌کشم.


Ndoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ espíritu na tseixmaaⁿ, tjanquiaaⁿ ñˈoom nda̱a̱ espíritu ˈnaaⁿ lˈoo na mˈaⁿ jnaⁿ, 	 و به آن روح نیز رفت و موعظه نمود به ارواحی که درزندان بودند،


Juu ñequio na seijnda Tyˈo̱o̱tsˈom ˈo, jeeⁿ ndyaˈ jnda joˈ. Joˈ chii tiñequiandyoˈ na laxmaⁿˈyoˈ nnˈaⁿ na cwindyeˈntjomtyeⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ. 	 به قیمتی خریده شدید، غلام انسان نشوید.


Cˈomˈyoˈ na tˈmaⁿ nˈomˈyoˈ ndoˈ catseicwaljooˈtinaˈ na neiⁿˈyoˈ ee tˈmaⁿ naya cwentaˈyoˈ cwiwiwe cañoomˈluee. Ee malaaˈtiˈ tyoleiˈntyjo̱ nnˈaⁿ profetas na tyoñeˈquia ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom tandyo xuee, cwii tjo̱o̱cheⁿ na nntjomˈ ˈo nawiˈñeeⁿ. 	 خوش باشید و شادی عظیم نمایید، زیرا اجر شما در آسمان عظیم است زیرا که به همینطور بر انبیای قبل از شما جفامی رسانیدند.


Sa̱a̱ tiñeˈnquiaañe Juan na caluii na ljoˈ. Tsoom: —Cwa jnda̱ tyjeˈcañoomˈ ja na catseitsˈoomndyo̱ ˈu meiiⁿ na matsonaˈ na ˈu catseitsˈoomndyuˈ ja. 	 اما یحیی او را منع نموده، گفت: «من احتیاج دارم که از تو تعمید یابم و تونزد من می‌آیی؟»


Ñˈeⁿ Tito cwijño̱o̱ⁿyâ cwiicheⁿ nnˈaaⁿya na matseiyuˈ. Quiiˈntaaⁿ ntmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ waa ñˈoom na jeeⁿ ya mañequiaa tsaⁿˈñeeⁿ ñˈoom naya ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و باوی آن برادری را فرستادیم که مدح او در انجیل در تمامی کلیساها است.


Sa̱a̱ nnˈaⁿ judíos tyolajndo̱ˈna nˈom naⁿlcu na tˈmaⁿ cwilaxmaⁿ ndoˈ na cwilacanda̱ cantyja na cwiˈoo watsˈom ˈnaaⁿna. Mati tyolajndo̱ˈna nˈom naⁿnom na cwiluiitquiendye tsjoom Antioquíaˈñeeⁿ. Joˈ na jlaˈjomndye nnˈaⁿ na tyotaˈwiˈna Pablo ñˈeⁿ Bernabé hasta tjeiiˈna naⁿˈñeeⁿ ndyuaana. 	 اما یهودیان چند زن دیندار و متشخص و اکابر شهر را بشورانیدند و ایشان را به زحمت رسانیدن بر پولس و برنابا تحریض نموده، ایشان را از حدود خود بیرون کردند.


Matso Jesús nnom: —Mannco̱ na matseina̱ⁿya ñˈeⁿndyuˈ cwiluiindyo̱ nqueⁿ. 	 عیسی بدو گفت: «من که با تو سخن می‌گویم همانم.»


Quia joˈ tyoluena nnoom: —Jeeⁿ ˈu Ta, ñenquiiˈcheⁿ quiaaˈ tyooˈmeiⁿˈ nda̱a̱yâ. 	 آنگاه بدو گفتند: «ای خداوند این نان را پیوسته به ما بده.»


Pedro ñˈeⁿ Juan, jnda̱ na jndyaandyena, tyˈena na mˈaⁿ ncˈiaana. Jlaˈcandiina naⁿˈñeeⁿ chaˈtso ñˈoom na tyolue ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye quiiˈ tsjoom. 	 و چون رهایی یافتند، نزد رفقای خودرفتند و ایشان را از آنچه روسای کهنه و مشایخ بدیشان گفته بودند، مطلع ساختند.


Sa̱a̱ ticatˈo̱o̱na ˈñom. 	 پس در این امور از جواب وی عاجزماندند.


ˈO manquiuˈyaˈyoˈ na tijoom ñejlaˈcaˈnaaⁿˈndyô̱ nda̱a̱ˈyoˈ, meiⁿ nchii tquio̱ˈnnˈaaⁿyâ ˈo na nntjeiiˈâ tsjo̱ˈñjeeⁿ lueeˈyoˈ. Tyˈo̱o̱tsˈom noomˈm na ljoˈ. 	 زیرا هرگز سخن تملق‌آمیز نگفتیم، چنانکه می‌دانید، و نه بهانه طمع کردیم، خداشاهد است؛


Nnom tsjoom Jerusalén tyowaa cwii ˈndyootsˈa tˈmaⁿ na jlaˈcajndyuna ˈNdyootsˈa Canmaⁿ. Manndyooˈ juunaˈ tyowaa cwii peila tˈmaⁿ na ñequio ñˈoom hebreo jndyunaˈ Betesda. Ndiocheⁿ peilaˈñeeⁿ niom ˈom lˈaa na cweˈ wanaaⁿto. 	 و در اورشلیم نزدباب الضان حوضی است که آن را به عبرانی بیت حسدا می‌گویند که پنج رواق دارد.


Jnda̱ teinom we chu na mˈaaⁿ Pablo joˈ joˈ teijndyooñe gobiernom Félix, toˈñom Porcio Festo. Ndoˈ cweˈ na jeeⁿ lˈue tsˈom Félix na calaˈtiuu nnˈaⁿ judíos na jom ya tsˈaⁿñê, ˈñeeⁿ Pablo na ndicwaⁿ mˈaaⁿ tsaⁿˈñeeⁿ na pra̱so. 	 اما بعد از انقضای دو سال، پورکیوس فستوس، خلیفه ولایت فیلکس شد و فیلکس چون خواست بر یهود منت نهد، پولس را در زندان گذاشت.


Ee cantyja ˈnaaⁿˈ jom cwitando̱o̱ˈa, cwimaˈno̱o̱ⁿya ndoˈ cwicˈa̱a̱ⁿya chaˈxjeⁿ tyolue ntˈom nnˈaⁿˈyoˈ na jndo̱ˈ nˈom. Tyoluena: “Jaa laxmaaⁿya ntseinda Tyˈo̱o̱tsˈom.” 	 زیرا که در او زندگی و حرکت و وجود داریم چنانکه بعضی از شعرای شما نیز گفته‌اند که از نسل او می‌باشیم.


Mati nnˈaⁿ judíos na tiñeˈcalaˈyuˈ ñˈeⁿ Jesucristo, xeⁿ nncueˈntyjo̱ na nlaˈyuˈna ñˈeⁿñê, nnda̱a̱ nntsˈaa Tyˈo̱o̱tsˈom na nntseicañjoomˈnnaaⁿˈaⁿ joona, ee waa na jneiⁿ na nnda̱a̱ nntseicañjoomˈnnaaⁿˈaⁿ joona. 	 و اگر ایشان نیز در بی‌ایمانی نمانند باز پیوندخواهند شد، زیرا خدا قادر است که ایشان را باردیگر بپیوندد.


Tsoom: —¿Chiuu cwilaˈno̱ⁿˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ nquii na cwiluiiñe Cristo? ¿ˈÑeeⁿ jnda jom? Tˈo̱o̱na nnoom, jluena: —Nluiiñê tsjaaⁿ David na jndyowicantyjooˈ. 	 گفت: «درباره مسیح چه گمان می‌برید؟ او پسر کیست؟» بدو گفتند: «پسر داود.»


Yuu tijoom cwje canti meiⁿ na nnduuˈ chom. 	 جایی که کرم ایشان نمیرد وآتش، خاموشی نپذیرد.


Mana ˈndii Jesús joona, jlueeⁿˈeⁿ tsjoom Jerusalén, tjaaⁿ tsjoom chjoo Betania. Joˈ joˈ ljooˈñê natsjom. 	 پس ایشان را واگذارده، از شهر بسوی بیت عنیارفته، در آنجا شب را بسر برد.


Seineiⁿ Jesús chiuu nntsˈaanaˈ quia na nncwjeeˈnnaaⁿˈaⁿ. Tsoom: —Cˈomˈcˈeendyoˈ na cwimeiˈndoˈyoˈ ja. Cˈomˈyoˈ chaˈna nnˈaⁿ na mˈaⁿ moso na ñequiiˈcheⁿ xuee chom lámpara ˈnaaⁿna. 	 کمرهای خود را بسته چراغهای خود راافروخته بدارید.


Ndoˈ María quia na jñeeⁿ ñˈoommeiⁿˈ, jeeⁿ seiñˈeeⁿˈñenaˈ jom ndoˈ jeeⁿ tyomˈaaⁿˈ tsˈoom ljoˈ maˈmo̱ⁿ ñˈoommeiⁿˈ. 	 چون او را دید، ازسخن او مضطرب شده، متفکر شد که این چه نوع تحیت است.


Quia joˈ seineiⁿti Jesús nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ cwii ñˈoom na seijoomˈñe cheⁿnqueⁿ na tsjo̱ˈ na ya jom. Tsoom: —¿Aa tijoom ñejlaˈnaⁿˈyoˈ ljeii ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na matsonaˈ?: Majuuto tsjo̱ˈ na tixocwilˈue nquiu luañe na cwilˈa tsiaⁿtsjo̱ˈ, jnda̱ mawacatyeeⁿnaˈ nqui tsiaⁿtsjo̱ˈ. Nquii Ta Tyˈo̱o̱tsˈom seijndaaˈñê na ljoˈ. Ndoˈ jeeⁿ cwijaaweeˈ nˈo̱o̱ⁿya na cwintyˈiaaya na luaaˈ tuii. 	 عیسی بدیشان گفت: «مگر در کتب هرگزنخوانده‌اید این که سنگی را که معمارانش ردنمودند، همان سر زاویه شده است. این از جانب خداوند آمد و در نظر ما عجیب است.


Jnda̱ sˈaanaˈ na tajnaaⁿtona natia na cwilˈana, cwiñequiandyena nnom ljoˈ na queeⁿ tsˈom seiina cha ñequio na neiiⁿna nnda̱a̱ nlˈañˈeⁿna chaˈtso nnom ljoˈ na ticatyˈiomyanaˈ. 	 که بی‌فکر شده، خود رابه فجور تسلیم کرده‌اند تا هرقسم ناپاکی را به حرص به عمل آورند.


na joona xueeˈñeeⁿcheⁿ ñejlaˈtjo̱o̱ndyena yocheⁿ na tyomˈaaⁿ Noé. Xjeⁿˈñeeⁿ tyomeiⁿndooˈntyˈiaañe Tyˈo̱o̱tsˈom na calcweˈ nˈomnaˈ yocheⁿ na tjaluii wˈaandaa, na cantyja ˈnaaⁿˈ juunaˈ ñeˈñeeⁿ tsˈaⁿ jluiˈnˈmaaⁿñe naquiiˈ ndaatiooˈñeeⁿ. 	 که سابق نافرمانبردار بودندهنگامی که حلم خدا در ایام نوح انتظار می‌کشید، وقتی که کشتی بنا می‌شد، که در آن جماعتی قلیل یعنی هشت نفر به آب نجات یافتند،


Tsˈiaaⁿ na mañequiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na calˈaaya, tiñecwii xjeⁿ joonaˈ. Nqueⁿ matseijndaaˈñê cwaaⁿ tsˈiaaⁿ nntseixmaⁿ cwii cwiindyo̱. Sa̱a̱ macaⁿnaˈ na calacanda̱a̱ˈndyo̱ cwii cwii nnom tsˈiaaⁿ na mañequiaaⁿ. Xeⁿ na jnda̱ tquiaaⁿ na ˈnaaⁿˈ tsˈaⁿ na nnda̱a̱ nntseiteincooˈ ñˈoomˈm nda̱a̱ nnˈaⁿ, cwa catseicanda̱a̱ˈñe tsaⁿˈñeeⁿ juunaˈ. 	 پس چون نعمتهای مختلف داریم بحسب فیضی که به ما داده شد، خواه نبوت برحسب موافقت ایمان،


Ndoˈ chaˈtso nnˈaⁿ na ntyˈiaa na luaaˈ tuii jeeⁿ tyuena. Tyotaˈxˈeena nda̱a̱ ncˈiaana, tyoluena: —¿Ljoˈ maˈmo̱ⁿnaˈ na luaaˈ tuii? Cwa cwii ñˈoom xco cwindya̱a̱ya jeˈ. Ee tsaⁿmˈaaⁿˈ waa najneiⁿ na matsa̱ˈntjoom meiⁿ jndyetia ndoˈ cwilaˈcanda̱na ñˈoom na matsoom. 	 و همه متعجب شدند، بحدی که از همدیگر سوال کرده، گفتند: «این چیست و این چه تعلیم تازه است که ارواح پلید رانیز با قدرت امر می‌کند و اطاعتش می‌نمایند؟»


sa̱a̱ xcweti ntyjii na nlcaaⁿˈa cwii ñˈomwiˈ tsˈom ncˈe na wiˈ nˈo̱o̱ⁿ ntyja̱a̱. Ee mannco̱tquia̱ Pablo jeˈ mˈaaⁿya pra̱so ncˈe na tseixmaⁿya cwentaaˈ Cristo Jesús, 	 لیکن برای محبت، سزاوارتر آن است که التماس نمایم، هرچند مردی چون پولس پیر والان اسیر مسیح عیسی نیز می‌باشم.


Ee ángeles na lˈa jnaⁿ tîcatseitˈmaⁿ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom. Tioom joona naquiiˈ bˈio yuu na jaaⁿñe, na chuˈtyeⁿndyena lˈuaancjo na caljooˈndyetyeⁿna joˈ joˈ na nncwindooˈna hasta quia na nncuˈxeeⁿ chaˈtso. 	 زیرا هرگاه خدا بر فرشتگانی که گناه کردند، شفقت ننمود بلکه ایشان را به جهنم انداخته، به زنجیرهای ظلمت سپرد تا برای داوری نگاه داشته شوند؛


—Maestro, waa ljeii na ˈndii Moisés lua̱a̱ya na matsonaˈ xeⁿ tueˈ cwii tsaⁿsˈa ndoˈ ˈndiinaˈ scuuˈ na ñenquii, tjaaˈnaⁿ ndana, quia joˈ tyjee tsˈooˈñeeⁿ cocoom ñˈeⁿ scuuˈ xioom. Nncˈom ntseinaaⁿ ñˈeⁿ yuscuˈñeeⁿ cha nntseinoomñê na tjaa ntseinda xioom tˈom. 	 «ای استاد، موسی به ما نوشت که هرگاه برادر کسی بمیرد و زنی بازگذاشته، اولادی نداشته باشد، برادرش زن او رابگیرد تا از بهر برادر خود نسلی پیدا نماید.


Cwii yuscu na mandiˈntjom ljeii jom na wacatyeeⁿ ˈndyoo chom, jeeⁿ nquiee ntyˈiaaˈ nnoom ndoˈ tso: —Mati tsaⁿmˈaaⁿ ñeñˈeeⁿ ñˈeⁿ tsaⁿmˈaaⁿˈ. 	 آنگاه کنیزکی چون او را در روشنی آتش نشسته دید بر او چشم دوخته گفت: «این شخص هم با او می‌بود.»


Jnda̱ jndii Jesús na jluena ñˈoomwaaˈ, seiweeⁿ jñeeⁿˈeⁿ. Matsoom: —Machˈeenaˈ na cwitaˈjnaⁿˈyoˈ ja ndoˈ manquiuˈyaˈyoˈ yuu tsˈaⁿ ja. Sa̱a̱ nchii na jndyo̱o̱ cantyja ˈnaⁿ nnco̱. Nqueⁿ na jñoom ja quiiˈntaaⁿˈyoˈ cwiluiiñê na mayomˈm, sa̱a̱ jom ticataˈnaⁿˈyoˈ. 	 و عیسی چون در هیکل تعلیم می‌داد، ندا کرده، گفت: «مرا می‌شناسید و نیز می‌دانید ازکجا هستم و از خود نیامده‌ام بلکه فرستنده من حق است که شما او را نمی شناسید.


Ñˈoom na mayuuˈ matsjo̱o̱ nda̱a̱ˈyoˈ, jndye yolcu na jnda̱ ljondye tyomˈaⁿ ndyuaa Israel joo ncuee na ñetˈoom Elías. Ncueeˈñeeⁿ ndyee chu waljooˈ xcwe tîcuaˈ, ndoˈ teijndoˈ chaˈwaa ndyuaaˈñeeⁿ. 	 و به تحقیق شما را می‌گویم که بسا بیوه‌زنان در اسرائیل بودند، در ایام الیاس، وقتی که آسمان مدت سه سال و شش ماه بسته ماند، چنانکه قحطی عظیم در تمامی زمین پدید آمد،


Luaaˈ matsoom na maˈmo̱o̱ⁿ Judas Iscariote, jnda Simón. Ee tsaⁿˈñeeⁿ nñequiaa cwenta jom. Mati juu cwii jâ na canchooˈwendyô̱. 	 و این را درباره یهودا پسرشمعون اسخریوطی گفت، زیرا او بود که می‌بایست تسلیم‌کننده وی بشود و یکی از آن دوازده بود.


Quia joˈ juu ángel najndyee tjaaⁿ, tjacuˈnquioom nawiˈ na ñjom waso ˈnaaⁿˈaⁿ nnom tsjoomnancue. Ndoˈ jnaⁿˈ ntyjeˈ nnˈaⁿ na cho ljeii cwentaaˈ quiooˈjndii tquiee, ñequio nnˈaⁿ na cwilaˈtˈmaaⁿˈndye na jluiˈtsjaaⁿˈñeyoˈ. Cwajndii ntyjeˈñeeⁿ ndoˈ tileicatsuunaˈ. 	 و اولی رفته، پیاله خود را بر زمین ریخت ودمل زشت و بد بر مردمانی که نشان وحش دارندو صورت او را می‌پرستند، بیرون آمد.


Ndoˈ mati ˈñeeⁿ juu na nncwjiˈ ntˈom ñˈoom na teiljeii librowaa cantyja chiuu cwindyonaˈ, Tyˈo̱o̱tsˈom nncwjiˈ na wanaaⁿ na nlquii tsaⁿˈñeeⁿ ta̱a̱ˈ tsˈoom na mañequiaa na cwitaˈndoˈ nnˈaⁿ. Ndoˈ nntsˈaaⁿ na ticwanaaⁿ na nncjaaquieeˈ tsaⁿˈñeeⁿ naquiiˈ tsjoom na ljuˈ cwiluiiñenaˈ. We ñˈoommeiⁿˈ matseineiⁿ librowaa chiuu laˈxmaⁿnaˈ. 	 و هر گاه کسی از کلام این نبوت چیزی کم کند، خدا نصیب او را از درخت حیات و از شهر مقدس و از چیزهایی که در این کتاب نوشته است، منقطع خواهد کرد.او که بر این امور شاهد است، می‌گوید: «بلی، به زودی می‌آیم!»آمین. بیا، ای خداوند عیسی!


Naⁿˈñeeⁿ tˈmo̱ⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom nda̱a̱na na tixocaluiiñe Cristo xjeⁿ na cwitaˈndoˈ nquieena. Tˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱na na nncˈoom juu xjeⁿ na mˈaaⁿ jaa. Joˈ chii ndyumeiiⁿñe, ñequio na mateijndeii Espíritu Santo na jñom Tyˈo̱o̱tsˈom, cwiñeˈquia nnˈaⁿ ñˈoom naya nda̱a̱ˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Jesucristo. Jeeⁿ cajnda ñˈoom nayawaañe hasta matseiqueeⁿnaˈ nˈom ángeles na ñecalaˈno̱ⁿˈna juunaˈ. 	 و بدیشان مکشوف شد که نه به خود بلکه به ما خدمت می‌کردند، در آن اموری که شما اکنون از آنها خبریافته‌اید از کسانی که به روح‌القدس که از آسمان فرستاده شده است، بشارت داده‌اند و فرشتگان نیز مشتاق هستند که در آنها نظر کنند.


Quia na jnda̱ tueˈntyjo̱ xjeⁿˈñeeⁿ nlaˈno̱ⁿˈyoˈ na mˈaaⁿya ñˈeⁿ Tsotya̱, ndoˈ ˈo mˈaⁿˈyoˈ ñˈeⁿndyo̱, ndoˈ ja mˈaaⁿya ñˈeⁿndyoˈ. 	 و در آن روز شماخواهید دانست که من در پدر هستم و شما در من و من در شما.


Luaaˈ tsˈiaaⁿ na jnda̱ we na sˈaa Jesús na tueⁿˈeⁿ Galilea na jnaaⁿ Judea, na juu tsˈiaaⁿˈñeeⁿ tixocaluii na cweˈ meiⁿnquia tsˈaⁿ nntsˈaa. 	 و این نیز معجزه دوم بود که از عیسی در وقتی که از یهودیه به جلیل آمد، به ظهور رسید.


Jnda̱ chii seicandii mosoˈñeeⁿ, tsoom: “Ta, jnda̱ tuii chaˈxjeⁿ na sa̱ˈntjomˈ sa̱a̱ ndicwaⁿ wanaaⁿti.” 	 پس غلام گفت: ای آقا آنچه فرمودی شد و هنوز جای باقی است.


Sa̱a̱ catsaˈyoˈ na mˈaⁿ nnˈaaⁿya, nnˈaⁿ Israel na cwiluiindyena chaˈcwijom canmaⁿ na jnda̱ tsuundye. 	 بلکه نزدگوسفندان گم شده اسرائیل بروید.


Tjaaˈnaⁿ cwii na cweˈ wantyˈiuuˈ waa na xocano̱o̱ⁿ ndoˈ tjaaˈnaⁿ meiⁿcwii na cweˈ ntyˈiu na xocaliu nnˈaⁿ. 	 زیرا چیزی نهفته نیست که آشکار نشود و نه مستوری که معلوم نگردد.


Jacob tsotye José, José saaˈ María. Ndoˈ Maríaˈñeeⁿ na seincueⁿ Jesús na cwiluiiñe Cristo. 	 و یعقوب، یوسف شوهر مریم راآورد که عیسی مسمی به مسیح از او متولدشد.


Quia joˈ ntyˈiaya, mantyja cwiicheⁿ ángel nandye. Ndoˈ jndiiya na jndeii matseixuaa, tso: —Jeeⁿ wiˈ nntjoom nnˈaⁿ na mˈaⁿ tsjoomnancue, quia na nleicˈuaa ntu na cwinntjo̱o̱ˈ ndyee ángelesˈñeeⁿ. 	 و عقابی را دیدم و شنیدم که دروسط آسمان می‌پرد و به آواز بلند می‌گوید: «وای وای وای بر ساکنان زمین، بسبب صداهای دیگرکرنای آن سه فرشته‌ای که می‌باید بنوازند.»


Yocheⁿ na luaaˈ, tîcjaameiⁿntyjeeˈ Pedro na macjo̱o̱ⁿˈo̱ⁿ ˈndyootsˈa hasta quia na jlacanaaⁿndyena. Ndoˈ quia ntyˈiaana jom jeeⁿ seicatyˈueneiiⁿˈnaˈ joona. 	 اما پطرس پیوسته در را می‌کوبید. پس در را گشوده، او را دیدند و در حیرت افتادند.


Jo nnom tsjoom tuii tsˈiaaⁿˈñeeⁿ na tyonchjeena uvaˈñeeⁿ. Joˈ joˈ jluiiˈ nioom nnˈaⁿ hasta seijomnaˈ chaˈcwijom cwii jndaa niomˈ. Njoom mˈaaⁿ niomˈ hasta tueˈcañoomnaˈ frenom ndyuee catso. Ndoˈ tquia tjanoomnaˈ, tueeˈnaˈ chaˈna ndyee siaⁿnto kilómetros. 	 وچرخشت را بیرون شهر به پا بیفشردند و خون ازچرخشت تا به دهن اسبان به مسافت هزار وششصد تیر پرتاب جاری شد.


Tîcatsˈaanaˈ na we waa nncˈoomˈ tsˈom Abraham meiⁿ na nˈñeeⁿ na ntyjaaˈ tsˈoom ñˈoom na tso Tyˈo̱o̱tsˈom na nntsˈaa. Yacheⁿ tyotseiyuˈya tsˈoom ndoˈ tyocantyjaaˈ tsˈoom juu ndoˈ tyotseitˈmaaⁿˈñê juu, 	 و در وعده خدا از بی‌ایمانی شک ننمود، بلکه قوی الایمان گشته، خدا را تمجیدنمود،


Xeⁿ na wjaañˈoomnaˈ ˈu na matseiˈtjo̱o̱ndyuˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom jnaaⁿˈ cwii tsˈo̱ˈ, catsaˈ xjeⁿ juunaˈ chaˈcwijom na catyjeeˈ juunaˈ cha tintseiˈtjo̱o̱ndyuˈtiˈ. Ee yati nntseixmaⁿˈ na ticantycwii na nncwandoˈ meiiⁿ chaˈcwijom na ticanda̱a̱ˈ we tsˈo̱ˈ nchiiti na canda̱a̱ˈndyuˈ ndoˈ nncjuˈnaˈ ˈu quiiˈ bˈio yuu na tijoom canduuˈ chom. 	 پس هرگاه دستت تو را بلغزاند، آن را ببرزیرا تو را بهتر است که شل داخل حیات شوی، ازاینکه با دو دست وارد جهنم گردی، در آتشی که خاموشی نپذیرد؛


Sa̱a̱ juu tsaⁿquiñom sˈom, tquia tjameintyjeeⁿˈeⁿ, meiⁿ na nluˈnda̱a̱ñê tsjo̱ˈluee. Macanda̱ tyomeiiⁿˈeⁿ ndaˈ tseiˈjñaaⁿ na tyotseintyˈiaaˈñê, tsoom: “ˈU Tyˈo̱o̱tsˈom, cˈoomˈ na wiˈ tsˈomˈ ja tsˈaⁿjnaⁿ.” 	 اما آن باجگیر دور ایستاده نخواست چشمان خود را به سوی آسمان بلند کند بلکه به سینه خود زده گفت، خدایا بر من گناهکار ترحم فرما.


Jeˈ mˈaaⁿ ntyjaaˈ tsˈo̱ Tyˈo̱o̱tsˈom ntyjaya yuu na matseitˈmaaⁿˈñenaˈ jom. Joˈ na jnda̱ jñom Tsotyeeⁿ Espíritu Santo naquiiˈ nˈom nnˈaⁿ chaˈxjeⁿ ñˈoomtyeⁿ na tqueⁿ ndoˈ na cwiluii chaˈtso na cwintyˈiaˈyoˈ jeˈ ndoˈ na cwindyeˈyoˈ. 	 پس چون به‌دست راست خدا بالابرده شد، روح‌القدس موعود را از پدر یافته، این را که شما حال می‌بینید و می‌شنوید ریخته است.


Joˈ chii, chaˈxjeⁿ na tcoˈwiˈnaˈ Cristo ñequio seiiⁿˈeⁿ, mati ˈo laˈxmaⁿˈyoˈ na nñequiandyoˈ na coˈwiˈnaˈ ˈo, ee tsˈaⁿ na macoˈwiˈnaˈ juu ñequio seiiˈ, jnda̱ tyˈiooˈñê na ñeˈqueⁿ jnaⁿ xjeⁿ jom, 	 لهذا چون مسیح بحسب جسم برای مازحمت کشید، شما نیز به همان نیت مسلح شوید زیرا آنکه بحسب جسم زحمت کشید، ازگناه بازداشته شده است.


Ndoˈ meiⁿ cweˈ ticaliuˈtoˈyoˈ aa cwintandoˈyoˈ ˈiochati. ˈO matseijomnaˈ chaˈna nchquiutsˈo na chjoowiˈtaⁿˈndyo na cwiwitquiooˈnaˈ xeⁿ jnda̱ mana cwitsunaˈ. 	 و حال آنکه نمی دانید که فردا چه می‌شود؛ از آنرو که حیات شما چیست؟ مگربخاری نیستید که اندک زمانی ظاهر است و بعدناپدید می‌شود؟


Mati ticwii cwii soonqueⁿˈyoˈ majndaaˈ ntyjeeⁿ ljoˈ joonaˈ. 	 لیکن همه مویهای سر شما نیزشمرده شده است.


Tsoom nda̱a̱na: —Mayuuˈ. Ndoˈ nquii David, ncˈe na tˈmo̱ⁿ Espíritu Santo naquiiˈ tsˈoom seiljeiⁿ cwii ñˈoom cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo. Tsoom na juu cwiluiiñe na matsa̱ˈntjom jom. ¿Ljoˈ maˈmo̱ⁿnaˈ na luaaˈ tsoom? ee seiljeiⁿ: 	 ایشان را گفت: «پس چطور داود در روح، او راخداوند می‌خواند؟ چنانکه می‌گوید:


Cantyja ˈnaaⁿˈ ljeii na matsa̱ˈntjomnaˈ, mandyo na chaˈtsoti ˈnaⁿ maqueⁿljuˈnaˈ ñequio niomˈ, ndoˈ xeⁿ ticweˈ niomˈ, ticatseitˈmaⁿ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom jnaaⁿ nnˈaⁿ. 	 و بحسب شریعت، تقریب همه‌چیز به خون طاهر می‌شود وبدون ریختن خون، آمرزش نیست.


Aa ndyaˈ mˈaaⁿ cwiindyoˈ ˈo xeⁿ nlcaⁿ jndaˈ tyooˈ njomˈ, ¿aa cweˈ tsjo̱ˈ nñequiaaˈyuˈ nnoom? Oo xeⁿ nlcaaⁿ catscaa njomˈ, ¿aa catsuu nñequiaaˈ nnoom? 	 وکیست از شما که پدر باشد و پسرش از او نان خواهد، سنگی بدو دهد یا اگر ماهی خواهد، به عوض ماهی ماری بدو بخشد،


Ndoˈ jeˈ Ta, ñeˈcandya̱a̱yâ, ¿aa matsonaˈ na nñeˈquiaayâ tsˈiaaⁿnda̱a̱yâ nnom César, oo aa ticatsa̱ˈntjomnaˈ? 	 آیا بر ما جایز هست که جزیه به قیصر بدهیم یا نه؟»


Calaˈcanda̱a̱ˈndyoˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye jo nda̱a̱ˈyoˈ. Calaˈñˈoomˈndyoˈ na cwitsa̱ˈntjomna ee cwiqueⁿna cwenta cantyja ˈnaaⁿˈyoˈ ndoˈ nñequiana cwenta nnom Tyˈo̱o̱tsˈom cantyja ˈnaaⁿˈ tsˈiaaⁿ na cwilˈana. Na nlaˈcanda̱a̱ˈndyoˈ jo nda̱a̱na nquioo na neiiⁿna tsˈiaaⁿ na cwilˈana, nchii na nncˈomna na chjooˈ nˈomna. 	 مرشدان خود را اطاعت و انقیاد نمایید زیراکه ایشان پاسبانی جانهای شما را می‌کنند، چونکه حساب خواهند داد تا آن را به خوشی نه به ناله به‌جا آورند، زیرا که این شما را مفید نیست.


Ndoˈ mati ˈo naⁿnom na mˈaⁿ lcuuˈyoˈ, cˈoomˈya nˈomˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿna, calaˈtˈmaaⁿˈndyoˈ joona na ticweˈntyjo̱ na jnda̱na chaˈna ˈo, sa̱a̱ mati ncˈe juu naya na matseixmaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom na ñecwii xjeⁿ mañequiaaⁿ na laxmaⁿna na ticantycwii na cwitaˈndoˈna chaˈxjeⁿ ˈo. Luaaˈ calˈaˈyoˈ cha tintseicuˈnaˈ na nñeeⁿ ñˈoom na cwitaⁿˈyoˈ nnoom. 	 و همچنین‌ای شوهران، با فطانت با ایشان زیست کنید، چون با ظروف ضعیف تر زنانه، وایشان را محترم دارید چون با شما وارث فیض حیات نیز هستند تا دعاهای شما بازداشته نشود.


Ee chaˈxjeⁿ na tjoom nawiˈ ndoˈ tyocantyjaaˈñenaˈ na catseitjo̱o̱ñê, joˈ chii jeˈ nnda̱a̱ nnteijneiⁿ nnˈaⁿ na maqueⁿnaˈ xjeⁿ joona na nlaˈtjo̱o̱ndyena. 	 زیرا که چون خود عذاب کشیده، تجربه دید استطاعت دارد که تجربه شدگان را اعانت فرماید.


Quia joˈ tsaⁿ na jnda̱ ndyee tocoom ñˈeⁿ yuscuˈñeeⁿ. Ndoˈ majoˈti chaˈtso ntquieeˈndyena cwii ndoˈ cwiindyena toˈñoomna jom na scuuna ndoˈ tja̱na. Meiⁿcwii ndana tjaaˈnaⁿ ñˈeⁿñê. 	 پس سومین او را گرفت و همچنین تا هفتمین وهمه فرزند ناآورده، مردند.


Tuii na ljoˈ chaˈ cantyja ˈnaaⁿˈ joˈ nntseitˈmaaⁿˈñenaˈ juu naya na matseixmaaⁿ, na cweˈ yu tquiaaⁿ na laˈxmaaⁿya ncˈe nquii Jnaaⁿ na jeeⁿ candyaˈ tsˈoom. 	 برای ستایش جلال فیض خود که ما را به آن مستفیض گردانید در آن حبیب.


Ee ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na seiljeii Isaías, matsonaˈ: Chaˈtsondye nnˈaⁿ matseijomnaˈ joona chaˈcwijom tsco jnda̱a̱. Ndoˈ juu na tˈmaⁿ na cwiluiindyena matseijomnaˈ juunaˈ chaˈcwijom ljaaˈ tsco jnda̱a̱. Sa̱a̱ quia na cwicaaⁿ tsco jnda̱a̱, cwiquiaa ljaaˈnaˈ, 	 زیرا که «هر بشری مانندگیاه است و تمام جلال او چون گل گیاه. گیاه پژمرده شد و گلش ریخت.لکن کلمه خدا تاابدالاباد باقی است.» و این است آن کلامی که به شما بشارت داده شده است.


Jnda̱ chii tyˈecwindyuaandye sondaroˈñeeⁿ na cwilˈana cwenta Jesús. 	 و در آنجا به نگاهبانی او نشستند.


Joˈ chii, quia na maqueeⁿˈñe tsˈaⁿ ˈu, cjaˈcajmaⁿˈ sula̱ na weˈyandyo, cha quia na nncjaantyjaaˈ tsˈaⁿ na tqueeⁿˈñe ˈu, nntsoom njomˈ: “ˈU xˈiaya, cwinoomˈ nacañoomcheⁿ.” Quia joˈ nntseitˈmaaⁿˈñenaˈ ˈu jo nda̱a̱ chaˈtso nnˈaⁿ na meindyuaandye nacañoomˈ meiⁿsa ñˈeⁿndyuˈ. 	 بلکه چون مهمان کسی باشی، رفته در پایین بنشین تاوقتی که میزبانت آید به تو گوید، ای دوست برترنشین آنگاه تو را در حضور مجلسیان عزت خواهد بود.


Joˈ chii, ˈo nnˈaⁿya na jnda̱ tjeiˈndyo̱ Tyˈo̱o̱tsˈom ˈo, na jnda̱ tqueeⁿˈñê ˈo na laˈxmaⁿˈyoˈ nnˈaaⁿˈaⁿ, cˈoomˈya nˈomˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo Jesús, na cwiluiiñê apóstol ndoˈ mati tyee na tjacantyja cantyja ˈnaaⁿˈyoˈ na cwilaˈyuˈyoˈ ñˈeⁿñê. 	 بنابراین، ای برادران مقدس که در دعوت سماوی شریک هستید، در رسول و رئیس کهنه اعتراف ما یعنی عیسی تامل کنید،


Quia joˈ tsoom nnom: “ˈU moso ˈnaⁿya na tia matseitiuuˈ, majuuti ñˈoom ˈndyoˈ nntsˈaaya na nncuˈxeⁿnaˈ ˈu. Xeⁿ ntyjiˈ na ja tsˈaⁿ na jeeⁿ jnda̱ ñˈoom tseineiⁿ ndoˈ na macoˈño̱ⁿ yuu na nchii cwentaya ndoˈ na quitseiwa̱ya yuu na nchii nnco̱ jno̱o̱ⁿˈa, 	 به وی گفت، از زبان خودت بر توفتوی می‌دهم، ای غلام شریر. دانسته‌ای که من مرد تندخویی هستم که برمیدارم آنچه رانگذاشته‌ام و درو می‌کنم آنچه را نپاشیده‌ام.


Ndoˈ ncˈe na luaaˈ, seijndaaˈñe nquii Tyˈo̱o̱tsˈom na ñecwii tsˈaⁿ cwiluiindyena, joˈ chii ticatsonaˈ na cweˈ tsˈaⁿ nntseityuiiˈ na luaaˈ cwiluiindyena. 	 پس آنچه خدا پیوست، انسان آن راجدا نکند.»


Yocheⁿ na cwicwaˈna, toˈñom Jesús tyooˈ, tquiaaⁿ na quianlˈuaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Jnda̱ joˈ tyjeeⁿ juunaˈ, tquiaaⁿ nda̱a̱na. Tsoom: —Catoˈñoomˈyoˈ, cwaˈyoˈ tyooˈwaa, ee cwiluiiñenaˈ seiiˈa. 	 و چون غذا می‌خوردند، عیسی نان راگرفته، برکت داد و پاره کرده، بدیشان داد و گفت: «بگیرید و بخورید که این جسد من است.»


Jnda̱ na tjuˈnaˈ na ñenquii Jesús ñequio nnˈaⁿ canchooˈwendye ndoˈ ñequio ntˈom nnˈaⁿ na mati cwicañˈeeⁿtyeⁿ ñˈeⁿñê, taˈxˈeena ljoˈ ñeˈcaˈmo̱ⁿ ñˈoom tjañoomˈñeeⁿ. 	 و چون به خلوت شد، رفقای او با آن دوازده شرح این مثل را از او پرسیدند.


Ndoˈ nñequiaya caxjuuncoo nnom tsaⁿˈñeeⁿ. 	 و به او ستاره صبح را خواهم بخشید.آنکه گوش دارد بشنود که روح به کلیساها چه می‌گوید.


Ndoˈ ntyjii Jesús na luaaˈ mˈaaⁿˈ nˈomna. Tsoom nda̱a̱na: —¿Chiuu na ticuaaya nquiuˈyoˈ ñˈeⁿndyo̱? 	 در ساعت عیسی در روح خود ادراک نموده که با خود چنین فکر می‌کنند، بدیشان گفت: «از بهر‌چه این خیالات را به‌خاطر خود راه می‌دهید؟


Joˈ chii ncˈe na nmeiⁿˈ jnda̱ teinomˈyoˈ, ticaˈndyencˈuaaˈndyoˈ na cwicantyjaaˈ nˈomˈyoˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, ee juunaˈ matseijndaaˈñenaˈ na nntoˈñoomˈyoˈ cwii na jeeⁿ jnda tseixmaⁿ. 	 پس ترک مکنید دلیری خود را که مقرون به مجازات عظیم می‌باشد.


Quia joˈ tyee na cwiluiitquieñe taxˈeeⁿ nnom Esteban, matsoom: —¿Aa mayuuˈ na ljoˈ tsuˈ? 	 آنگاه رئیس کهنه گفت: «آیا این امور چنین است؟»


Ndoˈ xeⁿ cweˈ ncjoondyoˈ cwiñeˈquiaˈyoˈ na xmaⁿndyoˈ, ¿yuuwaa na jeeⁿ ya cwilˈaˈyoˈ? Ee malaaˈtiˈ mˈaⁿ nnˈaⁿ na tyoolaˈtˈmaaⁿˈndye Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و هرگاه برادران خود را فقطسلام گویید چه فضیلت دارید؟ آیا باجگیران چنین نمی کنند؟پس شما کامل باشید چنانکه پدر شما که در آسمان است کامل است.


Maja Pedro na cwiluiindyo̱ apóstol, tsˈaⁿ na majñom Jesucristo tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿˈaⁿ matseiljeiya ñˈoomwaa na matseicwano̱ⁿya juunaˈ nda̱a̱ˈ ˈo na jnda̱ tˈoomˈndyoˈ, na mˈaⁿˈyoˈ lˈo̱ndaa Ponto, Galacia, Capadocia, Asia ñˈeⁿ Bitinia, 	 به غریبانی که پراکنده‌اند در پنطس وغلاطیه و قپدوقیه و آسیا و بطانیه؛


Luaa ñˈoom na tsoom nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê, ñequio na ndye chaˈtsondye nnˈaⁿ: 	 و چون تمامی قوم می‌شنیدند، به شاگردان خود گفت:


Sa̱a̱ matseitiuu yati machˈeeⁿ xeⁿ na nljooˈñê na ñenqueⁿ. Luaaˈ mˈaaⁿˈ tsˈo̱o̱ⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoomwaaˈ ndoˈ mantyjii na matseixmaⁿya Espíritu na cwiluiiñe Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 اما بحسب رای من خوشحال تر است، اگر چنین بماند و من نیز گمان می‌برم که روح خدارا دارم.


Ljooˈñe Erasto Corinto, ndoˈ ˈndiya Trófimo tsjoom Mileto na weeⁿˈeⁿ. 	 ارستس در قرنتس ماند؛ اماترفیمس را در میلیتس بیمار واگذاردم.سعی کن که قبل از زمستان بیایی. افبولس و پودیس ولینس و کلادیه و همه برادران تو را سلام می‌رسانند.


’ Ee ticwii cwii tsˈaⁿ nleichjeⁿˈñê ñequio chom. Cwilaˈchjeⁿˈ nnˈaⁿ seii quiooˈ na cwiñeˈquiana na cwilaˈtˈmaaⁿˈndyena Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 زیرا هرکس به آتش، نمکین خواهد شد و هر قربانی به نمک، نمکین می‌گردد.نمک نیکو است، لیکن هر گاه نمک فاسد گردد به چه چیز آن را اصلاح می‌کنید؟ پس در خود نمک بدارید و با یکدیگرصلح نمایید.»


Ndoˈ ˈo laˈxmaⁿˈyoˈ na catjeiˈyuuˈndyoˈ ñˈoommeiiⁿ. 	 و شما شاهد بر این امور هستید.


Maja Pablo ñequio Timoteo cwiluiindyô̱ nnˈaⁿ na cwindyeˈntjomtyeⁿ nnom Jesucristo, cwilaljeiiyâ cartawaañe, cwilacwano̱o̱ⁿyâ juunaˈ na mˈaⁿˈ ˈo na cwilaˈyuˈyoˈ tsjoom Filipos na cwilaˈjomndyoˈ ñˈeⁿ Cristo Jesús, ñequiondyoˈ ˈo na cwijndoˈyoˈ tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ñequio ˈo na cwindyeˈntjomˈyoˈ nda̱a̱ tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ. 	 پولس و تیموتاوس، غلامان عیسی مسیح، به همه مقدسین در مسیح عیسی که درفیلپی می‌باشند با اسقفان و شماسان.


Tyowaa cwii watsˈom cwentaa nnˈaⁿ judíos na jndyu tmaaⁿˈ nnˈaⁿ mˈaⁿcandyaaˈndye. Naⁿˈñeeⁿ jnaⁿna tsjoom Cirene ñequio tsjoom Alejandría ndoˈ ndyuaa Cilicia ñequio ndyuaa Asia. Ntˈomndye naⁿˈñeeⁿ to̱ˈna tjawa ñˈoom na tyolaˈneiⁿna ñˈeⁿ Esteban. 	 و تنی چند از کنیسه‌ای که مشهور است به کنیسه لیبرتینیان و قیروانیان و اسکندریان و ازاهل قلیقیا و آسیا برخاسته، با استیفان مباحثه می‌کردند،