Ñˈoom na mayuuˈ, juu ñˈoom wantyˈiuuˈ mˈaaⁿnaˈ cantyja ˈnaaⁿˈ na cwilaˈtˈmaaⁿˈndyo̱, jeeⁿ tˈmaⁿ tseixmaⁿnaˈ, matsonaˈ: Teitquiooˈñe Cristo tsjoomnancue na tsˈaⁿ jom, cantyja ˈnaaⁿˈ Espíritu teijndaaˈ na tjaa jnaⁿ tseixmaaⁿ, ntyˈiaa ángeles jom. Nda̱a̱ nnˈaⁿ jndye njoomnancue tyoñequia nnˈaⁿ ñˈoom cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ, nnˈaⁿ chaˈwaa tsjoomnancue tyolaˈyuˈna ñˈeⁿñê, cañoomˈluee toˈñom Tyˈo̱o̱tsˈom jom. 	 وبالاجماع سر دینداری عظیم است که خدا درجسم ظاهر شد و در روح، تصدیق کرده شد و به فرشتگان، مشهود گردید و به امتها موعظه کرده ودر دنیا ایمان آورده و به جلال بالا برده شد.


Waaˈ cwii tsaⁿtya, jndye nnom ˈnaⁿ niom na cwiwilˈue. Ntˈom joonaˈ tuii ñequio sˈom cajaⁿ ndoˈ sˈom xuee, sa̱a̱ ntˈom tuiinaˈ ñˈeⁿ nˈoom oo tsˈocachu. Ntˈom joonaˈ cwiwilˈuenaˈ tsˈiaaⁿ na ya sa̱a̱ ntˈom joonaˈ cwiwilˈuenaˈ tsˈiaaⁿ na cweˈ cwantindyo. 	 اما در خانه بزرگ نه فقطظروف طلا و نقره می‌باشد، بلکه چوبی و گلی نیز؛ اما آنها برای عزت و اینها برای ذلت.


Ja matseicanda̱a̱ˈndyo̱ ñˈoom na matsa̱ˈntjom Tsotya̱, ndoˈ cwiljooˈndyo̱ cantyja na candyaˈ tsˈoom ja. Ñequiiˈcheⁿ calaˈcanda̱ˈyoˈ ñˈoom na matsa̱ˈntjo̱ⁿya ˈo, ee na nlˈaˈyoˈ na ljoˈ, nljooˈndyoˈtyeⁿˈyoˈ cantyja na candyaˈ tsˈo̱o̱ⁿya ˈo. 	 اگر احکام مرا نگاه دارید، در محبت من خواهید ماند، چنانکه من احکام پدر خود را نگاه داشته‌ام و در محبت او می‌مانم.


Sa̱a̱ ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ nquiaana na nlaˈjomndyena, meiiⁿ na ljoˈ tyotjeiiˈyana nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ. 	 اما احدی ازدیگران جرات نمی کرد که بدیشان ملحق شود، لیکن خلق، ایشان را محترم می‌داشتند.


Sa̱a̱ Jesús tˈmaⁿti tseixmaaⁿ na nluiitˈmaⁿñê nchiiti Moisés chaˈxjeⁿ tsˈaⁿ na machˈee wˈaa cwiluiitˈmaⁿñetyeⁿ nchiiti wˈaa na sˈaaⁿ. 	 زیرا که این شخص لایق اکرامی بیشتر از موسی شمرده شد به آن اندازه‌ای که سازنده خانه را حرمت بیشتر از خانه است.


Ndoˈ joo ncueeˈñeeⁿ jeeⁿ wiˈ nntjoom yolcu na ndeiindye ñequio yolcu na ˈndaandye ndana. 	 لیکن وای برآبستنان و شیر دهندگان در آن ایام!


Jom tueeⁿˈeⁿ cwentaaya cha tjoomˈ na nntando̱o̱ˈa ñˈeⁿñê quia na nndyonnaaⁿˈaⁿ, meiiⁿ na ndicwaⁿ tando̱o̱ˈa ndoˈ meiiⁿ na aa jnda̱ tja̱a̱ya. 	 که برای مامرد تا خواه بیدار باشیم و خواه خوابیده، همراه وی زیست کنیم.


Cantyja ˈnaⁿya canduˈyoˈ na xmaⁿndye chaˈtso nnˈaⁿ na cwilaˈxmaⁿna tmaaⁿˈ cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ncˈe mˈaⁿna cantyja ˈnaaⁿˈ Jesucristo. Joo nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ na mˈaⁿ ljooñe ñˈeⁿndyo̱ cwilaˈcwanomna na xmaⁿndyoˈ. 	 هر مقدس را در مسیح عیسی سلام برسانید. و برادرانی که با من می‌باشند به شماسلام می‌فرستند.جمیع مقدسان به شما سلام می‌رسانند، علی الخصوص آنانی که از اهل خانه قیصر هستند.


Mati nnˈaⁿ na mˈaⁿ njoom na nndyooˈ Jerusalén tquiochona nnˈaⁿwii ñˈeⁿ nnˈaⁿ na tyoleichuu jndyetia. Ndoˈ chaˈtsondye naⁿˈñeeⁿ nˈmaaⁿna. 	 و گروهی از بلدان اطراف اورشلیم، بیماران و رنج دیدگان ارواح پلیده را آورده، جمع شدند و جمیع ایشان شفایافتند.


Tyoˈmaⁿna ñˈeⁿ ncˈiaana chiuu nlˈayoona na nñequioˈnnˈaⁿna Jesús cha ntˈuena jom, ndoˈ na nlaˈcueeˈna jom. 	 شورا نمودند تا عیسی را به حیله گرفتارساخته، به قتل رسانند.


ˈO ntseindaaya cwiicheⁿ cwiindiiˈ na maquiinaˈ ja cantyja ˈnaⁿˈyoˈ chaˈxjeⁿ na maquiinaˈ cwii yuscu na matseincuii, maljoˈ na nntjo̱ⁿ hasta xjeⁿ na nntseiluiiˈnaˈ Cristo naquiiˈ nˈomˈyoˈ. 	 ای فرزندان من که برای شما باز درد زه دارم تاصورت مسیح در شما بسته شود.


Ee ja jeeⁿ nquiaya ˈu na jeeⁿ jnda̱ ñˈoom tseineiⁿˈ. Ee ˈu macoˈñomˈ yuu na nchii cwentaˈ, ndoˈ quitseiˈweˈ yuu na nchii ˈu jnomˈ.” 	 زیرا که از توترسیدم چونکه مرد تندخویی هستی. آنچه نگذارده‌ای، برمی داری و از آنچه نکاشته‌ای درومی کنی.


ˈO nnˈaⁿ na teijndandyoˈ, cˈomˈyoˈ na ndyaandyoˈ nda̱a̱ patrom ˈnaⁿˈyoˈ, catueˈndyoˈcjeˈyoˈ nda̱a̱na ndoˈ ñequio na nquiaˈyo calaˈtˈmaaⁿˈndyoˈ joona ñequio na xcweeˈ nˈomˈyoˈ chaˈxjeⁿ nquiuˈyoˈ na cwindyeˈntjomˈyoˈ nnom nquii Cristo. 	 ای غلامان، آقایان بشری خود را چون مسیح با ترس و لرز با ساده دلی اطاعت کنید.


Tsoom nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ: —Caluiˈyoˈ, ee nchii na jnda̱ tueˈ yuscuchjoomˈaaⁿˈ. Cweˈ watsoo. Sa̱a̱ cweˈ teincona jom. 	 بدیشان گفت: «راه دهید، زیرا دختر نمرده بلکه در خواب است.» ایشان بر وی سخریه کردند.


Joˈ chii tilaˈtˈmaaⁿˈndyoˈ cwii na cweˈ nnˈaⁿ lˈa chaˈxjeⁿ ñelˈa ntˈomndye joona ee tso ñˈoom na teiljeii: “Tyˈewindyuaandye nnˈaⁿ na nlcwaˈ ndoˈ na nncwe, jnda̱ joˈ teicantyjana na lˈana chaˈxjeⁿ nnˈaⁿ na ticˈom nacje ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom.” 	 ونه بت‌پرست شوید، مثل بعضی از ایشان، چنانکه مکتوب است: «قوم به اکل و شرب نشستند وبرای لهو و لعب برپا شدند.»


Ndoˈ maljoyu cantyja ˈnaaⁿˈ cwii tsˈaⁿ na maleinom na ñecwantjom, tixocwantjoom xeⁿ ticatseicaña̱a̱ⁿ ñˈoom na cwiqueⁿna nnoom. 	 و اگر کسی نیز پهلوانی کند، تاج را بدونمی دهند اگر به قانون پهلوانی نکرده باشد.


Mantyja jnaaⁿ nˈom luaˈqui tsaⁿˈñeeⁿ ndoˈ mati xˈee tsaa. Ndoˈ mana jnaⁿnaˈ na ya matseineiiⁿ. 	 در ساعت گوشهای او گشاده وعقده زبانش حل شده، به درستی تکلم نمود.


Tintseijomndyuˈ ñˈoom na cweˈ tsˈiaaⁿˈndyo na cwilaˈneiⁿ nnˈaⁿ na cweˈ cwilaˈñˈeeⁿˈto ndyuee. Ee naⁿˈñeeⁿ yacheⁿ wjaachuunaˈ joona na ˈoolˈatina natia. 	 و از یاوه‌گویی های حرام اعراض نما زیرا که تا به فزونی بی‌دینی ترقی خواهد کرد.


Ndoˈ quia sˈaanaˈ tsˈoom na ñeˈcjaⁿ ndyuaa Acaya, quia joˈ nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ tyoluena na ya. Tyolaˈljeiina ñˈoom na tjañˈoom na mˈaⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ ndyuaaˈñeeⁿ na calaˈljo naⁿˈñeeⁿ jom. Naⁿˈñeeⁿ jnda̱ jlaˈyuˈna ncˈe naya na matseixmaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. Joˈ chii quia na tueeˈ Apolos na mˈaⁿna tˈmaⁿ tyoteijndeii tsaⁿˈñeeⁿ joona. 	 پس چون اوعزیمت سفر اخائیه کرد، برادران او راترغیب نموده، به شاگردان سفارش نامه‌ای نوشتند که او را بپذیرند. و چون بدانجا رسیدآنانی را که به وسیله فیض ایمان آورده بودند، اعانت بسیار نمود،زیرا به قوت تمام بر یهوداقامه حجت می‌کرد و از کتب ثابت می‌نمود که عیسی، مسیح است.


Meiⁿ tatinquiaaⁿ na nncˈoolaˈjomndye ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ ñˈeⁿñê na wjaⁿ waaˈ tsaⁿˈñeeⁿ. Macanda̱ tjañˈoom Pedro, ñequio Jacobo ñˈeⁿ Juan, tyjee Jacoboˈñeeⁿ. 	 و جز پطرس و یعقوب و یوحنا برادریعقوب، هیچ‌کس را اجازت نداد که از عقب اوبیایند.


¿Aa nnda̱a̱ nntsˈaanaˈ cwii xo̱ˈ na cwinaaⁿˈ ndaatiooya majoˈ joˈ cwinaaⁿˈ ndaatioo na ja? 	 آیا چشمه از یک شکاف آب شیرین و شور جاری می‌سازد؟


Xjeⁿ na ñetˈo̱o̱ⁿya quiiˈntaaⁿˈyoˈ ndoˈ na ñeseitjo̱o̱naˈ ja, tîcjuˈa xuu nacjoˈyoˈ. Ee nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ na mˈaaⁿ Macedonia tquiecanomna ja, tquiana sˈom na seitjo̱o̱naˈ ja. Na chaˈtsoñˈeⁿ seijndo̱ na tîcatio̱o̱ xuu nacjoˈyoˈ, ndoˈ ñecwitco na nntsˈaa na ljoˈ. 	 زیرابرادرانی که از مکادونیه آمدند، رفع حاجت مرانمودند و در هرچیز از بار نهادن بر شما خود رانگاه داشته و خواهم داشت.


Mˈaⁿ nnˈaⁿ na cwiwitsˈoomndye cwentaa nnˈaⁿ na jnda̱ tja̱. Sa̱a̱ xeⁿ na mayuuˈ tjaaˈnaⁿ na cwitaˈndoˈxco nnˈaⁿ na jnda̱ tja̱, quia joˈ ¿ljoˈ tsˈiaaⁿˈ na cwiwitsˈoomndyena cwentaa lˈoo? 	 والا آنانی که برای مردگان تعمید می‌یابندچکنند؟ هرگاه مردگان مطلق برنمی خیزند، پس چرا برای ایشان تعمید می‌گیرند؟


Tˈo̱o̱yâ nnoom, lˈuuyâ: —Tjaaˈnaⁿ na cwileiˈñˈo̱o̱ⁿyâ ñjaaⁿ, macanda̱ ñeˈom taⁿˈ tyooˈ ñequio we catscaa. 	 بدو گفتند: «در اینجا جز پنج نان و دو ماهی نداریم!»


Tyolaˈtyˈoondyena nnoom na nñequiaaⁿ ñˈoomˈm na nntˈuena meiiⁿ cweˈ ˈndyoo liaⁿˈaⁿ. Ee ticwii cwii tsˈaⁿ na tyenquiuuˈ liaⁿˈaⁿ, nˈmaⁿ. 	 و از او اجازت خواستند که محض دامن ردایش را لمس کنند و هر‌که لمس کرد، صحت کامل یافت.


Nndiˈ nntsjo̱o̱, taxocaluiˈ joˈ joˈ hasta na jnda̱ tiomˈnchaaˈndyuˈ. 	 تو را می‌گویم تا فلس آخر را ادا نکنی، از آنجا هرگز بیرون نخواهی آمد.»


Quia joˈ ˈo nnˈaⁿya na cwilaˈyuˈyoˈ quia cwitjomndyoˈ na cwilaˈtˈmaaⁿˈndyoˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, ntˈomndyoˈ ˈo cataˈyoˈ salmos, ntˈomndyoˈ ˈo catˈmo̱ⁿˈyoˈ ñˈoom na jnda̱ tˈmo̱ⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom nda̱a̱ˈyoˈ, ntˈomndyoˈ ˈo nda̱a̱ nlaneiⁿˈyoˈ ntˈomcheⁿ nnom ñˈoom na tjachuiiˈ ñequio ñˈoom na maxjeⁿ cwilaneiⁿˈyoˈ, ndoˈ ntˈomcheⁿ ncˈiaaˈyoˈ calaˈteincooˈna chiuu cwitˈmo̱o̱ⁿ nˈoomˈñeeⁿ. Sa̱a̱ chaˈtso na cwilˈaˈyoˈ caluiinaˈ na cateijndeiinaˈ na nncˈoonajnda̱ nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ. 	 پس‌ای برادران مقصود این است که وقتی که جمع شوید، هریکی از شما سرودی دارد، تعلیمی دارد، زبانی دارد، مکاشفه‌ای دارد، ترجمه‌ای دارد، باید همه بجهت بنا بشود.


Ndoˈ naⁿnom na cwiˈoo ñˈeⁿ Saulo, sˈaanaˈ na jeeⁿ tyuena ee jndyena na seineiⁿ tsˈaⁿ sa̱a̱ titquiooˈñe. 	 اما آنانی که همسفر او بودند، خاموش ایستادند چونکه آن صدا را شنیدند، لیکن هیچ‌کس را ندیدند.


ˈO nnˈaⁿya na cwilaˈyuˈyoˈ, cˈomˈtˈmaaⁿˈndyoˈ nˈomˈyoˈ chaˈxjeⁿ nquiee profetas na tyoñequia ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na jeeⁿ wiˈ tyotjoom. 	 ای برادران، نمونه زحمت و صبر رابگیرید از انبیایی که به نام خداوند تکلم نمودند.


Matso Jesús nnoom: —Tintˈuiiˈtyeⁿˈ ja, ee tyoocjo̱waa na mˈaaⁿ Tsotya̱ya. Sa̱a̱ cjaˈ na mˈaⁿ tiˈncˈiaya na cwiteijndeiina ja, catseicandiiˈ na majo̱waa na mˈaaⁿ Tsotya̱ya na mati cwiluiiñê Tsotyeˈyoˈ, na mˈaaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈomya ndoˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaˈyoˈ. 	 عیسی بدو گفت: «مرا لمس مکن زیرا که هنوزنزد پدر خود بالا نرفته‌ام. و لیکن نزد برادران من رفته، به ایشان بگو که نزد پدر خود و پدر شما وخدای خود و خدای شما می‌روم.»


Queⁿˈyoˈ cwenta, Tyˈo̱o̱tsˈom maˈñeeⁿ ˈo. Taxocˈoom watsˈom tˈmaⁿ ˈnaⁿˈyoˈ. Quia joˈ seineiiⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ, tsoom: —Nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱ na taxocantyˈiaˈyoˈ ja hasta na nncueˈntyjo̱ xuee na nnduˈyoˈ: “Matioˈnaaⁿñenaˈ nqueⁿ na mañoom ñequio xueeˈ Ta Tyˈo̱o̱tsˈom.” 	 اینک خانه شمابرای شما خراب گذاشته می‌شود و به شمامی گویم که مرا دیگر نخواهید دید تا وقتی آیدکه گویید مبارک است او که به نام خداوندمی آید.»


Tueⁿˈeⁿ na mˈaaⁿya. Matsoom no̱o̱ⁿ: “ˈU re nnˈaⁿya Saulo cantyˈiaˈnndaˈ.” Ndoˈ majuu xjeⁿˈñeeⁿ teitquionndaˈa, mana teitquiooˈñê ntyˈia. 	 به نزد من آمده و ایستاده، به من گفت: "ای برادر شاول، بینا شو" که در همان ساعت بر وی نگریستم.


Jnda̱ tquiaya ñˈoom naya ˈnaⁿˈ nda̱a̱na, sa̱a̱ nnˈaⁿ tsjoomnancue ticueeˈ nˈom joona ee ticalaˈxmaⁿna cantyja ˈnaaⁿˈ tsjoomnancue, chaˈxjeⁿ ja meiⁿ ticatseixmaⁿya cantyja ˈnaaⁿˈnaˈ. 	 من کلام تو را به ایشان دادم و جهان ایشان رادشمن داشت زیرا که از جهان نیستند، همچنان‌که من نیز از جهان نیستم.


Ndoˈ ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ na jnda̱ tjachuunaˈ joona cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoom na cwitˈmo̱o̱ⁿ naⁿmˈaⁿˈ, catjeiˈnˈmaaⁿndyoˈ joonaˈ chaˈcwijom na macwjiˈ tsˈaⁿ xˈiaaⁿˈaⁿ quiiˈ chom. Ndoˈ ñequio ntˈomcheⁿ cˈomˈyoˈ na wiˈ nˈomˈyoˈ joona sa̱a̱ cˈomˈyoˈ na nquiaˈyoˈ na juu natia na laxmaⁿna tincwˈuaaˈndyoˈ joonaˈ. 	 و بعضی را ازآتش بیرون کشیده، برهانید و بر بعضی با خوف رحمت کنید و از لباس جسم آلود نفرت نمایید.الان او را که قادر است که شما را از لغزش محفوظ دارد و در حضور جلال خود شما رابی عیب به فرحی عظیم قایم فرماید،


Quioˈyoˈ na mˈaaⁿya chaˈtsondyoˈ na jnda̱ teijndyaˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿ jnaⁿˈyoˈ na joonaˈ matseijaaˈñenaˈ nacjoˈyoˈ chaˈcwijom xuu na tileicanaⁿˈyoˈ ndoˈ ja nñequiaya na nntaˈjndyeeˈyoˈ. 	 بیاید نزد من‌ای تمام زحمتکشان و گرانباران و من شما را آرامی خواهم بخشید.


Sa̱a̱ joona jnda̱ jnaⁿndyena ñˈeⁿ tsaⁿjndiiˈñeeⁿ ncˈe nioomˈ Catsmaⁿ ndoˈ ncˈe ñˈoom na tjeiˈyuuˈndyena cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ. Ee joona tyomˈaⁿna na ticajnda nquiuna meiiⁿ cwjena cantyja na cwitjeiˈyuuˈndyena. 	 وایشان بوساطت خون بره و کلام شهادت خود براو غالب آمدند و جان خود را دوست نداشتند.


Tsoom nda̱a̱na: —ˈÑeeⁿ juu tsˈaⁿ na nntseityuiiˈ ljeii na toco ñˈeⁿ scuuˈ ndoˈ nncoco ñˈeⁿ cwiicheⁿ yuscu, tsaⁿˈñeeⁿ waa jnaaⁿˈ nnom scuuˈ ncˈe na matsonaˈ cantyja ˈnaaⁿˈ na cweˈ mˈaaⁿya ñequio cwiicheⁿ yuscu. 	 بدیشان گفت: «هر‌که زن خود را طلاق دهد و دیگری را نکاح کند، بر‌حق وی زنا کرده باشد.


Ee juu tsˈiaaⁿˈ natia na wantyˈiuuˈ mˈaⁿnaˈ jeˈ machˈeenaˈ quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ, na majeˈndyo macanda̱ macaⁿnaˈ na nleindyo̱o̱ nqueⁿ na matseitsaaⁿˈñê na nncˈoom tsaⁿˈñeeⁿ. 	 زیرا که آن سر بی‌دینی الان عمل می‌کندفقط تا وقتی که آنکه تا به حال مانع است از میان برداشته شود.


Queⁿˈyoˈ cwenta cantyja ˈnaaⁿ cantsaa na maˈntyja jo nandye. Jooyoˈ tjaa ljoˈ cwinomyoˈ na nntyjeendyeyoˈ na nlaˈweyoˈ nantquie na nleilˈue ˈio cha. Sa̱a̱ meiiⁿ na ljoˈ, nquii Tsotyeˈyoˈ na mˈaaⁿ cañoomˈluee mañequiaaⁿ na cwicwaˈ jooyoˈ. Ndoˈ ˈo cajndandyoˈtiˈyoˈ ntyjeeⁿ, nchiiti cantsaa. 	 مرغان هوا را نظرکنید که نه می‌کارند و نه می‌دروند و نه در انبارهاذخیره می‌کنند و پدر آسمانی شما آنها رامی پروراند. آیا شما از آنها بمراتب بهتر نیستید؟


Mañˈeⁿ Judas Iscariote, jnda Simón, juu mawaa xjeⁿ na nñequiaa cwenta Jesús. Tsaⁿˈñeeⁿ cwii jâ na tˈmaⁿ Jesús na calajomndyô̱ ñˈeⁿñê. 	 پس یکی از شاگردان او یعنی یهودای اسخریوطی، پسر شمعون که تسلیم‌کننده وی بود، گفت:


Ángel na jnda̱ ñequiee tjo̱o̱ⁿˈo̱ⁿ ntu ˈnaaⁿˈaⁿ, quia joˈ manndyooˈ chaˈna xcwe ñeˈquioomˈ ñˈeⁿ chiˈ seiˈndaaˈnaˈ. Teintomnaˈ. Ndoˈ majoˈti cancjuu teiˈndaaˈ. Taticwixueenaˈ. Mati ñeˈquioomˈ seitjo̱o̱naˈ chaˈna ñequiee hora na taticwixueeñê. Ndoˈ mati natsjom, seitjo̱o̱naˈ chaˈna ñequiee hora na taticwixueeñe chiˈ ñequio cancjuu. 	 و فرشته چهارم بنواخت و به ثلث آفتاب وثلث ماه و ثلث ستارگان صدمه رسید تا ثلث آنهاتاریک گردید و ثلث روز و ثلث شب همچنین بی‌نور شد.و عقابی را دیدم و شنیدم که دروسط آسمان می‌پرد و به آواز بلند می‌گوید: «وای وای وای بر ساکنان زمین، بسبب صداهای دیگرکرنای آن سه فرشته‌ای که می‌باید بنوازند.»


Cwiicheⁿ xuee jndyotseicandyooˈñe cwii tsˈaⁿ na titquieeñe na mˈaaⁿ Jesús. Taxˈee tsaⁿˈñeeⁿ nnoom: —ˈU Maestro na ya tsˈaⁿndyuˈ, ¿aa waa cwii nnom na yati na tseixmaⁿya na catsˈaa cha nncoˈño̱ⁿ na ticantycwii na wando̱ˈa? 	 ناگاه شخصی آمده، وی را گفت: «ای استادنیکو، چه عمل نیکو کنم تا حیات جاودانی یابم؟»


Nnˈaⁿ na cwiteiˈxˈee calcuˈñeeⁿ, jnda̱ na ntyˈiaana na luaaˈ tuii, jleiˈnomna, tyolaˈneiⁿna ñˈoomwaaˈ naquiiˈ tsjoom ndoˈ jo jnda̱a̱. 	 چون گرازبانان ماجرا را دیدند فرار کردند و در شهر واراضی آن شهرت دادند.


Queeⁿ tsˈo̱o̱ⁿya na catsˈaanaˈ na ticjaaweeˈ nˈom nnˈaⁿya na ñeˈcwii tsjaaⁿ quio tuiindyo̱ na macanda̱ ˈo cwicaluiˈnˈmaaⁿndyoˈ ndoˈ catseiqueeⁿnaˈ nˈomna na mati joona cwjiˈnˈmaaⁿñe Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 تاشاید ابنای جنس خود را به غیرت آورم و بعضی از ایشان را برهانم.


Ticatjoomˈ jlaˈtiuuna ñˈoom na jndyena. Joˈ chii tˈoomˈndyena. Sa̱a̱ tsojndyee Pablo cwii ñˈoom nda̱a̱na. Matsoom: —Mayuuˈ ñˈoom na seijndo̱ˈ Espíritu Santo tsˈom profeta Isaías. Juu ñˈoomˈñeeⁿ seineiiⁿ nda̱a̱ welooya na ñetˈom teiyo. 	 و چون با یکدیگر معارضه می‌کردند، از او جدا شدند بعداز آنکه پولس این یک سخن را گفته بود که «روح‌القدس به وساطت اشعیای نبی به اجداد مانیکو خطاب کرده،


Ee seiiˈ tsˈaⁿ nchii ñeˈcwii nnom tseixmaⁿ, jndye nnom tjacañjoomˈñê. 	 زیرابدن یک عضو نیست بلکه بسیار است.


Chaˈtsondye nnˈaⁿ na cwilajomndyena ñˈoomwaaˈ, quiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na meiⁿcwii ñomtiuu ticˈomna jo nnoom ñequio juu na mˈaaⁿ na candyaˈ tsˈoom joona. 	 وآنانی که بدین قانون رفتار می‌کنند، سلامتی ورحمت بر ایشان باد و بر اسرائیل خدا.بعد ازاین هیچ‌کس مرا زحمت نرساند زیرا که من در بدن خود داغهای خداوند عیسی را دارم.


Joˈ chii quia na jñeeⁿ na luaaˈ cwilue fariseosˈñeeⁿ, jlueeⁿˈeⁿ tsˈo̱ndaa Judea ñˈeⁿndyô̱ na nntsaayâ Galilea. 	 یهودیه راگذارده، باز به‌جانب جلیل رفت.


ˈÑeeⁿ juu na matseicandyaˈ tsˈom cantyja na matseijndaaˈñe nquii na nncwandoˈ, jnaaⁿˈ joˈ nntsuuñe. Sa̱a̱ juu tsˈaⁿ na machˈee na jndooˈ cantyja na wjaamˈaaⁿ, nndaaˈ tsaⁿˈñeeⁿ na ticantycwii na nncwanoomˈm. 	 کسی‌که جان خود رادوست دارد آن را هلاک کند و هر‌که در این جهان جان خود را دشمن دارد تا حیات جاودانی آن رانگاه خواهد داشت.


sa̱a̱ quia nncwjeeˈ juu na canda̱a̱ˈñˈeⁿ quia joˈ nˈndiinaˈ nmeiⁿˈ na ticanda̱a̱ˈ laˈxmaⁿ. 	 لکن هنگامی که کامل آید، جزئی نیست خواهد گردید.


Ndoˈ quia na jnda̱ jnda̱a̱ sˈaa ñˈomtiuu ˈñaaⁿˈ tsˈaⁿ na catsˈaaⁿ yuu na lˈue tsˈomnaˈ, quia joˈ mana wjaañˈoomnaˈ tsˈaⁿ na nntsuuñê. 	 پس شهوت آبستن شده، گناه را می‌زاید و گناه به انجام رسیده، موت را تولید می‌کند.


Ee quia ljoˈcheⁿ nnquioo cwii nawiˈ na tˈmaⁿticheⁿ na meiⁿjom ndiiˈ tyootjoom nnˈaⁿ cantyjati na tqueⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom tsjoomnancue hasta jeˈ. Ndoˈ xuee na cwiwjaatinaˈ meiⁿ tajom cwinluiinndaˈ cwiicheⁿ nawiˈ chaˈna juunaˈ. 	 زیرا که درآن ایام، چنان مصیبتی خواهد شد که از ابتدای خلقتی که خدا آفرید تاکنون نشده و نخواهد شد.


Cantyja ˈnaaⁿˈ na nlaˈtjomˈyoˈ sˈom na nlˈaˈyoˈ naya nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ, meiⁿ tacaⁿnaˈ na nntseiljeitya̱ya ñˈoommeiⁿˈ. 	 زیرا که در خصوص این خدمت مقدسین، زیادتی می‌باشد که به شما بنویسم.


Ee quia na nntaˈndoˈxco nnˈaⁿ na jnda̱ tja̱ taxocˈunconndaˈ meiⁿ naⁿnom, meiⁿ naⁿlcu ee nncˈomna chaˈna ángeles na mˈaⁿ cañoomˈluee. 	 زیرا هنگامی که از مردگان برخیزند، نه نکاح می‌کنند و نه منکوحه می‌گردند، بلکه مانندفرشتگان، در آسمان می‌باشند.


Ndoˈ nchii macanda̱ na luaaˈ waa. Joo ntmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ ndyuaameiiⁿñe, jnda̱ tyˈioomna tsˈiaaⁿ jom, na nncjaañˈeeⁿ ñˈeⁿndyô̱ quia nntsaayâ Jerusalén na nntsaacaˈndya̱a̱yâ sˈom na cwilˈaˈyoˈ naya naⁿˈñeeⁿ, na cantyja ˈnaaⁿˈ joˈ matseitˈmaaⁿˈñenaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ mˈmo̱ⁿnaˈ na ñeˈcateijndeiiya naⁿˈñeeⁿ. 	 و نه همین فقط بلکه کلیساها نیز او را اختیار کردند تا در این نعمتی که خدمت آن را برای تمجید خداوند و دلگرمی شما می‌کنیم، هم‌سفر مابشود.


Quia joˈ tsaⁿtseiljeii tsjoomˈñeeⁿ, quia na jnda̱ jnda̱a̱ sˈaaⁿ na seicheeⁿ joona, tsoom: —ˈO nnˈaⁿ Éfeso, nnˈaⁿ chaˈwaa tsjoomnancue manquiuna na jaa nnˈaⁿ tsjoomwaa teijnoomya na nnteiˈxˈa̱a̱ya watsˈoomˈ ndyo̱o̱ Diana na nquiuuya na tˈmaⁿti ñˈoom tseixmaⁿ. Mati cwiteiˈxˈa̱a̱ya tsjo̱ˈ na tuiinaˈ chaˈxjeⁿ nqueⁿ na jnaⁿnaˈ cañoomˈluee jndyocuenaˈ na mˈaaⁿya. 	 پس از آن مستوفی شهر خلق را ساکت گردانیده، گفت: «ای مردان افسسی، کیست که نمی داند که شهر افسسیان ارطامیس خدای عظیم و آن صنمی را که از مشتری نازل شد پرستش می‌کند؟


Quia na ntyˈiaana na tîcanda̱a̱ nncˈoontyjaaˈna na mˈaaⁿ ee na jeeⁿ tyeeⁿ mˈaⁿ nnˈaⁿ, quia joˈ tyˈewana xqueⁿ wˈaa. Jlaˈcanaaⁿndyena ndyeyu na meintyjeeˈ Jesús. Jlaˈcˈo̱ⁿna tsuee na ndiiˈ tsˈaⁿwiiˈ. 	 و چون به‌سبب جمعیت نتوانستند نزد او برسند، طاق جایی را که او بود باز کرده و شکافته، تختی را که مفلوج بر آن خوابیده بود، به زیر هشتند.


Ee meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na tiqueⁿ cwenta ñˈoom na nntso tsaⁿˈñeeⁿ nncwjiˈndyo̱naˈ juu quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ Israel.” 	 و هر نفسی که آن نبی را نشنود، از قوم منقطع گردد.


Calaˈjnda̱ˈyoˈ na nncˈomˈyoˈ nato yuu cha juu tsˈaⁿ na jnda̱ tˈuo̱o̱ xˈee nda̱a̱ nlcoˈxcwenaˈ jom, meiⁿ ticwinioomˈm. 	 و برای پایهای خود راههای راست بسازید تاکسی‌که لنگ باشد، از طریق منحرف نشود، بلکه شفا یابد.


Ndoˈ mati seicanda̱a̱ñê niomˈñeeⁿ watsˈomliaa ñequio chaˈtso ˈnaⁿ na cwiwilˈue joˈ joˈ na cwilaˈtˈmaaⁿˈndyena Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و همچنین خیمه و جمیع آلات خدمت را نیز به خون بیالود.


’ˈO jnda̱ jndyeˈyoˈ ñˈoom na tyolue nnˈaⁿ teiyo na matsonaˈ: “Cwaaⁿ cwii nnom nawiˈ machˈee tsˈaⁿ ñˈeⁿ xˈiaaⁿˈaⁿ, mati nleijndaaˈ na nntjom jom. Aa tsˈomnnom xˈiaaⁿˈaⁿ seiquieeˈñê, mati catjom jom. Aa tseiˈnˈom xˈiaaⁿˈaⁿ tcoom, maxjeⁿ mati jom majoˈti catjoom.” 	 «شنیده‌اید که گفته شده است."چشمی به چشمی و دندانی به دندانی "


Sa̱a̱ Pedro tjawintyjeeⁿˈeⁿ ˈndyootsˈa tatiom. Joˈ chii ja na mawajnaaⁿˈ tyee na cwiluiitquieñe, jluiiˈa chˈeⁿ, seina̱ⁿ nnom yuscu na machˈee cwenta ˈndyootsˈaˈñeeⁿ. Ndoˈ juu tquiaa ñˈoomˈ na jndyoquieeˈ Pedro tachˈeⁿ wˈaa. 	 اما پطرس بیرون در ایستاده بود. پس آن شاگرد دیگر که آشنای رئیس کهنه بود، بیرون آمده، با دربان گفتگو کرد و پطرس را به اندرون برد.


ndoˈ nchii Adán tquiuˈnnˈaⁿnaˈ, tquiuˈnnˈaⁿnaˈ yuscuˈñeeⁿ, ndoˈ jnda̱ na tquiuˈnnˈaⁿnaˈ juu, joˈ seijndaaˈñenaˈ na waa jnaaⁿˈaⁿ. 	 وآدم فریب نخورد بلکه زن فریب خورده، درتقصیر گرفتار شد.اما به زاییدن رستگارخواهد شد، اگر در ایمان و محبت و قدوسیت وتقوا ثابت بمانند.


Mantyja tandoˈnndaˈ ndoˈ mañoomˈ teicantyja. Sa̱ˈntjom Jesús na quiana na nlcwaˈ yuscuchjooˈñeeⁿ. 	 و روح او برگشت وفور برخاست. پس عیسی فرمود تا به وی خوراک دهند.و پدر و مادر او حیران شدند. پس ایشان را فرمود که هیچ‌کس را از این ماجراخبر ندهند.


Waa na mateijndeiinaˈ tsˈaⁿ quia na matseitsˈeiiñê na maleinoom. Sa̱a̱ tˈmaⁿti mateijndeiinaˈ jom quia na matseijneiⁿ na matseitˈmaaⁿˈñê Tyˈo̱o̱tsˈom. Ee quia na cwilaˈtˈmaaⁿˈndyo̱ jom jndye mateijndeiinaˈ jaa chaˈwaa xuee na mˈaaⁿya tsjoomnancue ndoˈ mati na nncˈo̱o̱ⁿya na ticantycwii na cwitando̱o̱ˈa. 	 که ریاضت بدنی اندک فایده‌ای دارد، لیکن دینداری برای هر چیز مفید است که وعده زندگی حال وآینده را دارد.


Ee Cristo, nchii tjaqueⁿˈeⁿ watsˈom na ñelˈa nnˈaⁿ, cwii na cweˈ jluiˈtsjaaⁿˈnaˈ watsˈom na mayuuˈcheⁿ na waa cañoomˈluee. Jom tjaqueⁿˈeⁿ cañoomˈluee yuu na matioomˈñê ñˈoom ˈnaaⁿya jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 زیرا مسیح به قدس ساخته شده به‌دست داخل نشد که مثال مکان حقیقی است؛ بلکه به خود آسمان تا آنکه الان درحضور خدا بجهت ما ظاهر شود.


Ndoˈ quia na tˈmo̱ⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom Jnaaⁿ na ñequiicheⁿ tuiiñe nda̱a̱ nnˈaⁿ tsjoomnancue, tsoom: Chaˈtsondye ángeles ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom calaˈtˈmaaⁿˈndyena juu. 	 و هنگامی که نخست زاده را باز به جهان می‌آورد می‌گوید که «جمیع فرشتگان خدا او راپرستش کنند.»


Tyoˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ naquiiˈ lanˈom ˈnaaⁿ nnˈaⁿ judíos, ndoˈ chaˈtso nnˈaⁿ jeeⁿ tyolaˈtˈmaaⁿˈndyena jom. 	 و اودر کنایس ایشان تعلیم می‌داد و همه او را تعظیم می‌کردند.


Quia joˈ tcaⁿ tsaⁿˈñeeⁿ chom. Jndeii tjaqueⁿˈeⁿ naquiiˈ wˈaancjo. Cwiteiñê na tyˈueeⁿ. Cweˈ seiquiooñetoom jo nnom Pablo ñˈeⁿ Silas. 	 پس چراغ طلب نموده، به اندرون جست و لرزان شده، نزد پولس وسیلاس افتاد.


Luaa queⁿˈyoˈ cwenta: juu cantyja na cwitsamˈaⁿˈyoˈ, cjooˈ nˈomˈyoˈ na matseijomnaˈ juunaˈ ñequio ñˈoom naya cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo, quia joˈ meiiⁿ na nncjo̱ nntyˈia ˈo oo meiiⁿ na aa tiˈcjo̱, nnda̱a̱ nndiiya ñˈoom na cwiljooˈndyoˈtyeⁿˈyoˈ na ñeˈcwii nˈomˈyoˈ na cwilaˈjnda̱ˈyoˈ na chaˈtsondyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoom na cwilaˈyuuˈa na laˈxmaaⁿya ncˈe juu ñˈoom na macwjiˈnˈmaaⁿñe Tyˈo̱o̱tsˈom nnˈaⁿ, 	 باری بطور شایسته انجیل مسیح رفتارنمایید تا خواه آیم و شما را بینم و خواه غایب باشم، احوال شما را بشنوم که به یک روح برقرارید و به یک نفس برای ایمان انجیل مجاهده می‌کنید.


Quia joˈ ya machˈee tsˈaⁿ na mawˈo̱ ñomcaaˈ jnda, sa̱a̱ yati machˈee juu tsˈaⁿ na matseiljo nomjnda. 	 پس هم کسی‌که به نکاح دهد، نیکو می‌کند و کسی‌که به نکاح ندهد، نیکوتر می‌نماید.


Eliud tsotye Eleazar, Eleazar tsotye Matán, Matán tsotye Jacob. 	 و ایلیهود، ایلعازر را آوردو ایلعازر، متان را آورد و متان، یعقوب راآورد.


Cˈomˈtˈmaaⁿˈndyoˈ nˈomˈyoˈ ñequio ncˈiaaˈyoˈ. Ndoˈ calaˈtˈmaⁿ nˈomˈyoˈ joona quia cwilaˈtjo̱o̱ndyena nda̱a̱ˈyoˈ. Calˈaˈyoˈ ñˈeⁿndyena chaˈxjeⁿ sˈaa Cristo na seitˈmaⁿ tsˈoom ˈo. 	 و متحمل یکدیگر شده، همدیگر را عفو کنید هرگاه بر دیگری ادعایی داشته باشید؛ چنانکه مسیح شما را آمرزید، شمانیز چنین کنید.


Tquieˈñˈomna snomxquieˈñeeⁿ ñequio jndayoˈ. Ndoˈ tioona liaana nanqueⁿˈ quiooˈñeeⁿ, chii tjawaˈljoom. 	 و الاغ را با کره آورده، رخت خود را بر آنها انداختند واو بر آنها سوار شد.


Jnda̱nquia teitquiooˈ na jndeiiñe scoomˈm Elisabet. Tyomˈaaⁿcheⁿ tsaⁿˈñeeⁿ wˈaana cwii ˈom chiˈ. 	 و بعد از آن روزها، زن او الیصابات حامله شده، مدت پنج ماه خود را پنهان نمود و گفت:


Tyomˈaaⁿ cwii tsˈaⁿ na jndyu Crispo na cwiluiitquieñe cantyja ˈnaaⁿˈ watsˈomˈñeeⁿ. Jom ñequio chaˈtso nnˈaⁿ waⁿˈaⁿ jlaˈyuˈna ñequio Ta Jesús. Ndoˈ jndye ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ tsjoom Corinto, quia na jndyena ñˈoom na tyoñequiaa Pablo, jlaˈyuˈna ndoˈ teitsˈoomndyena. 	 اما کرسپس، رئیس کنیسه با تمامی اهل بیتش به خداوند ایمان آوردند و بسیاری ازاهل قرنتس چون شنیدند، ایمان آورده، تعمیدیافتند.


Quia joˈ jleinoom, tjaaⁿ yuu na mˈaaⁿ ja na jeeⁿ candyaˈ tsˈom Jesús ñˈeⁿ Simón Pedro. Matsoom nda̱a̱yâ: —Jnda̱ tjeiiˈna seiˈtsˈo ˈnaaⁿˈ Ta Jesús tseiˈtsuaa, meiⁿ ticaliuuyâ yuu tqueⁿna juunaˈ. 	 پس دوان دوان نزد شمعون پطرس و آن شاگرد دیگرکه عیسی او را دوست می‌داشت آمده، به ایشان گفت: «خداوند را از قبر برده‌اند و نمی دانیم او راکجا گذارده‌اند.»


Cantyja ˈnaⁿya toom cweˈ chaˈtso naⁿnom laxmaⁿna chaˈna ja, sa̱a̱ tiñeˈcwii xjeⁿ na mañequiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na laxmaaⁿya. Ee ñˈeeⁿ nnˈaⁿ waa cwii nnom na laˈxmaⁿ, ndoˈ ntˈomcheⁿ cwiicheⁿ ljo laˈxmaⁿ. 	 اما می‌خواهم که همه مردم مثل خودم باشند. لکن هرکس نعمتی خاص از خدا دارد، یکی چنین و دیگری چنان.


Wendyô̱ jâ, nquii Simón Pedro ñˈeⁿ ja Juan saantyjo̱o̱yâ nanqueⁿˈ naⁿˈñeeⁿ. Juu tyee na cwiluiitquieñe mawajnaⁿˈaⁿ ja. Macweˈ joˈ tjo̱quia̱ˈa tachˈeⁿ waaˈ tyeeˈñeeⁿ xjeⁿ na tyˈeñˈomna Jesús joˈ joˈ. 	 اما شمعون پطرس و شاگردی دیگر ازعقب عیسی روانه شدند، و چون آن شاگرد نزدرئیس کهنه معروف بود، با عیسی داخل خانه رئیس کهنه شد.


Tsotya̱ya ˈu na cwiluiindyuˈ na matyˈiomyanaˈ, nnˈaⁿ na laˈxmaⁿna cantyja ˈnaaⁿˈ tsjoomnancue ticalaˈno̱ⁿˈna cantyja ˈnaⁿˈ, sa̱a̱ ja mawajnaⁿˈa ˈu ndoˈ naⁿmˈaⁿˈ cwilaˈno̱ⁿˈna na ˈu jñomˈ ja. 	 ای پدر عادل، جهان تو را نشناخت، اما من تو راشناختم؛ و اینها شناخته‌اند که تو مرا فرستادی.و اسم تو را به ایشان شناسانیدم و خواهم شناسانید تا آن محبتی که به من نموده‌ای در ایشان باشد و من نیز در ایشان باشم.»


Cwiwitquiooˈya na ˈo laxmaⁿˈyoˈ cwii carta na nquii Cristo seiljeiⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ tsˈiaaⁿ na jnda̱ macwilˈaayâ quiiˈntaaⁿˈyoˈ, na nchii teiljeii juunaˈ ñequio ndaantom, sa̱a̱ ñequio Espíritu Santo, meiⁿ nchii nacjooˈ lcaaˈljo̱ˈ sa̱a̱ teiljeiinaˈ naquiiˈ nˈomˈyoˈ. 	 چونکه ظاهرشده‌اید که رساله مسیح می‌باشید، خدمت کرده شده از ما و نوشته شده نه به مرکب بلکه به روح خدای حی، نه بر الواح سنگ، بلکه بر الواح گوشتی دل.


Cwiicheⁿ cwii ndiiˈ tjeiˈñe Pedro mana tjeiˈyom xueeˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Tsoom: —Ntyjii Tyˈo̱o̱tsˈom na ticwajnaⁿˈa tsaⁿmˈaaⁿˈ. 	 باز قسم خورده، انکار نمود که «این مرد را نمی شناسم.»


Jnda̱ chii tyˈeñˈomlcweˈ ntseinda Jacob seiˈtsˈo ˈnaaⁿˈaⁿ tsjoom Siquem ndyuaa yuu na jnaⁿna. Joˈ joˈ tjacantˈiuuˈñê naquiiˈ tseiˈtsuaa na seijnda Abraham ñequio sˈom xuee nda̱a̱ ntseinda Hamor. 	 و ایشان را به شکیم برده، در مقبره‌ای که ابراهیم از بنی حمور، پدر شکیم به مبلغی خریده بود، دفن کردند.


Jnda̱ tsoom na ljoˈ tjawannaaⁿˈaⁿ naquiiˈ wˈaa. Tyochˈeeⁿ xeⁿntaⁿˈ tyooˈ tcwaˈna na tyocañjom nˈomna Jesús. Jnda̱ chii tyotseineiⁿtyeeⁿ hasta na tjawixueecheⁿ. Jnda̱ joˈ mana tjaaⁿ. 	 پس بالا رفته و نان را شکسته، خورد و تا طلوع فجر گفتگوی بسیار کرده، همچنین روانه شد.


Tsoti Pedro: —Quia joˈ chaˈtsondyoˈ ˈo nnˈaⁿ Israel calaˈno̱ⁿˈyoˈ na mayuuˈ na juu Jesús na tyˈiomˈyoˈ tsˈoomˈnaaⁿ, tqueⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom na Ta jom na matsa̱ˈntjoom jaa ndoˈ na Cristo jom na macwjiˈnˈmaaⁿñê jaa. 	 پس جمیع خاندان اسرائیل یقین بدانندکه خدا همین عیسی را که شما مصلوب کردیدخداوند و مسیح ساخته است.»


Ja na jnaaⁿya cañoomˈluee cwiluiindyo̱ tyooˈ na mañequiaya na cwitaˈndoˈ nnˈaⁿ. Meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na nlcwaˈ tyooˈwaa mamatseixmaⁿ na ticantycwii na wandoˈ. Ndoˈ juu tyooˈ na mañequiaya cha na nntaˈndoˈna jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, seiiˈa cwiluiiñe Joˈ. 	 من هستم آن نان زنده که از آسمان نازل شد. اگر کسی از این نان بخورد تا به ابد زنده خواهد ماند و نانی که من عطامی کنم جسم من است که آن را بجهت حیات جهان می‌بخشم.»


Ndoˈ joˈ joˈ mˈaaⁿ cwii tsaⁿsˈa na ntjeiⁿ tsˈo̱. Ndoˈ nnˈaⁿ fariseos na mˈaⁿ watsˈomˈñeeⁿ jeeⁿ tyolˈueendyena chiuu nlˈayoona na nñeˈquiana cwenta Jesús. Taˈxˈeena nnoom, jluena: —Juu xuee na cwitaˈjndya̱a̱ya ¿aa matyˈiomnaˈ na nntseinˈmaⁿ tsˈaⁿ tsˈaⁿwiiˈ, oo aa tisˈa? 	 که ناگاه شخص دست خشکی حاضر بود. پس ازوی پرسیده، گفتند: «آیا در روز سبت شفا دادن جایز است یا نه؟» تا ادعایی بر او وارد آورند.


Quia matsjo̱o̱ ñˈoomwaaˈ ¿aa matsjo̱o̱ naljoˈ ee lˈue tsˈo̱o̱ⁿ na calue nnˈaⁿ na jeeⁿ cwijaacanjoomˈ na matsˈaa oo na nquii Tyˈo̱o̱tsˈom nntsoom na ljoˈ cantyja ˈnaⁿya? Ee xeⁿ ndicwaⁿ matseijndo̱ na cjaweeˈ nˈom nnˈaⁿ ñˈeⁿndyo̱, tixotseixmaⁿya tsˈaⁿ na mandiˈntjom nnom Cristo. 	 آیا الحال مردم را در رای خود می‌آورم؟ یا خدا را یا رضامندی مردم را می طلبم؟ اگر تابحال رضامندی مردم رامی خواستم، غلام مسیح نمی بودم.


Juu ñˈoom Agar maˈmo̱ⁿnaˈ sjo̱ Sinaí na mˈaaⁿnaˈ ndyuaa Arabia, na juu sjo̱ˈñeeⁿ matseijomnaˈ chaˈna Jerusalén na waa jeˈ, ee nnˈaⁿ tsjoomˈñeeⁿ cwindyeˈntjomtyeⁿna nnom ljeii na tqueⁿ Moisés. 	 زیرا که هاجر کوه سینا است در عرب، و مطابق است با اورشلیمی که موجود است، زیرا که با فرزندانش در بندگی می‌باشد.


Sa̱a̱ jnda̱ tˈom ñˈoom cantyja ˈnaⁿˈyoˈ na ˈo cwitueˈndyoˈcjeˈyoˈ nnom ñˈoom na xcwe. Joˈ na mañequiaanaˈ na jeeⁿ neiⁿya. Ndoˈ lˈue tsˈo̱o̱ⁿ na cˈomˈcˈeendyoˈ na nlˈaˈyoˈ ljoˈ na majoˈndyoˈ, nchii nlˈaˈyoˈyoˈ yuu na tisˈa. 	 زیرا که اطاعت شما در جمیع مردم شهرت یافته است. پس درباره شما مسرور شدم. اماآرزوی این دارم که در نیکویی دانا و در بدی ساده دل باشید.


Tjaaˈnaⁿ ˈñeeⁿ cwiicheⁿ na nnda̱a̱ nncwjiˈnˈmaaⁿñe nnˈaⁿ macanda̱ nquii Jesús. Ee chaˈwaa nnom tsjoomnancue tjaaˈnaⁿ xueeˈ cwiicheⁿ na tqueⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom na juu nnda̱a̱ nncwjiˈnˈmaaⁿñe jaa. 	 و در هیچ‌کس غیراز او نجات نیست زیرا که اسمی دیگر زیر آسمان به مردم عطانشده که بدان باید ما نجات یابیم.»


Tˈo̱ Jesús nnom, matsoom: —Chaˈtso nnˈaⁿ na cwiwe ndaatioomeiiⁿ nndyo na ñeˈcwenndaˈna. 	 عیسی در جواب اوگفت: «هر‌که از این آب بنوشد باز تشنه گردد،


ee macaⁿnaˈ na catseiˈno̱ⁿˈ na tixcwe mˈaaⁿ tsaⁿˈñeeⁿ jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ tseixmaaⁿ jnaⁿ, ndoˈ juunaˈ matseijndaaˈñenaˈ na nntˈuiinaˈ jom. 	 چون می‌دانی که چنین کس مرتد و از خود ملزم شده درگناه رفتار می‌کند.


Jeˈ macanda̱ cwimeiⁿndo̱ˈa na ncoˈño̱ⁿya juu na nntseitˈmaaⁿˈñenaˈ ja ncˈe na matseijomndyo̱ cantyja ˈnaaⁿˈ na matyˈiomyanaˈ na nquii Ta Jesús nñequiaaⁿ juunaˈ no̱o̱ⁿya, jom cwiluiiñê jwe na xcwe macuˈxeeⁿ, meiⁿ nchii macanda̱ nennco̱ nñequiaaⁿ na nndaya juu nayaˈñeeⁿ sa̱a̱ mati nñequiaaⁿ joˈ nda̱a̱ chaˈtso nnˈaⁿ na cwimeiⁿndooˈna na nncwjeeˈ nnaaⁿˈaⁿ. 	 بعد از این تاج عدالت برای من حاضر شده است که خداوند داور عادل در آن روز به من خواهد داد؛ و نه به من فقط بلکه نیز به همه کسانی که ظهور او را دوست می‌دارند.


Ee waa ñˈoom nacjooˈ libro Salmos na matsonaˈ: Caljo waⁿˈaⁿ na ñeⁿnquiinaˈ. Tincˈom nnˈaⁿ juunaˈ. Mati matsonaˈ: Cwiicheⁿ tsˈaⁿ coñom tsˈiaaⁿ na ñeseixmaaⁿ. 	 زیرا در کتاب زبور مکتوب است که خانه او خراب بشود و هیچ‌کس در آن مسکن نگیرد و نظارتش را دیگری ضبط نماید.


Juu ñˈoom wantyˈiuuˈñeeⁿ maˈmo̱ⁿnaˈ na quia nncueˈntyjo̱ xjeⁿ nntseicanda̱a̱ˈñeñˈeⁿnaˈ, matseijndaaˈñê na chaˈtso na mˈaⁿ cañoomˈluee ñequio nnom tsjoomnancue ncˈom joo joˈ nacje ˈnaaⁿˈ Cristo. 	 برای انتظام کمال زمانها تا همه‌چیز را خواه آنچه در آسمان و خواه آنچه بر زمین است، درمسیح جمع کند، یعنی در او.


Ndoˈ jeˈ ˈo nnˈaaⁿya ñequio xueeˈ Ta Jesús cwitaaⁿyâ nda̱a̱ˈyoˈ ndoˈ cwitsa̱ˈntjo̱o̱ⁿyâ ˈo na cˈomˈyoˈ chaˈxjeⁿ na jnda̱ tˈmo̱o̱ⁿyâ na calˈaˈyoˈ cha nncjaaweeˈ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom ñˈeⁿndyoˈ. 	 خلاصه‌ای برادران، از شما در عیسی خداوند استدعا و التماس می‌کنیم که چنانکه از ما یافته‌اید که به چه نوع باید رفتار کنیدو خدا را راضی سازید، به همانطور زیادتر ترقی نمایید.


Quia na mˈaaⁿya quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ judíos, matsˈaa chaˈna cwii joona na mˈaⁿna nacje ˈnaaⁿˈ ljeii na tquiaa Moisés cha nncwantjo̱ⁿya joona cwentaaˈ Cristo, meiiⁿ ticˈo̱o̱ⁿya nacje ˈnaaⁿˈnaˈ. 	 ویهود را چون یهود گشتم تا یهود را سود برم واهل شریعت را مثل اهل شریعت تا اهل شریعت را سود برم؛


Quia joˈ ntyˈiano̱o̱ⁿ tsjo̱ˈluee xco ñequio tsjoomnancue xco. Ee jnda̱ ntycwii cantyja ˈnaaⁿˈ tsjo̱ˈluee najndyee ñequio tsjoomnancue najndyee. Ndoˈ tatjaaˈnaⁿ ndaaluee cwii cuaa. 	 و دیدم آسمانی جدید و زمینی جدید، چونکه آسمان اول و زمین اول درگذشت و دریا دیگر نمی باشد.


Ndoˈ chaˈtso nnˈaⁿ Jerusalén nquiuna na luaaˈ sˈaaⁿ. Quia joˈ ñequio ñˈoom na cwilaˈneiⁿna jlaˈcajndyuna tyuaaˈñeeⁿ Acéldama. Ñˈoomwaaˈ matsonaˈ Tyuaa Niomˈ. 	 وبر تمام سکنه اورشلیم معلوم گردید چنانکه آن زمین در لغت ایشان به حقل دما، یعنی زمین خون نامیده شد.


Nnˈaⁿ fariseos ñequio nnˈaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés tyotioˈñˈoomna jom. Jluena: —Tsaⁿmˈaaⁿˈ ya ñˈoom jom ñˈeⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈtjo̱o̱ndye nnom Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ macwaaⁿˈaⁿ ñˈeⁿndyena. 	 فریسیان و کاتبان، همهمه‌کنان می‌گفتند: «این شخص، گناهکارن را می‌پذیرد و با ایشان می‌خورد.»


Ndoˈ seineiⁿticheⁿ Jesús nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ. Tsoom: —Ñˈoom na mayuuˈcheⁿ matsjo̱o̱ nda̱a̱ˈyoˈ, ja cwiluiindyo̱ ˈndyootsˈa tiom na cwiˈooquieˈ canmaⁿ. 	 آنگاه عیسی بدیشان باز‌گفت: «آمین آمین به شما می‌گویم که من در گوسفندان هستم.


Quia na cwilaneiⁿˈyoˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, luaa canduˈyoˈ: Tsotya̱a̱yâ na mˈaaⁿˈ cañoomˈluee, ñequiiˈcheⁿ catseitˈmaaⁿˈñenaˈ xueˈ. 	 «پس شما به اینطور دعا کنید: "ای پدر ما که در آسمانی، نام تو مقدس باد.


Ndoˈ tsoom nda̱a̱na: —Chaˈtso ñˈoom na teiljeii cantyja ˈnaⁿya naquiiˈ ñˈoom na tqueⁿ Moisés ñequio profetas, ndoˈ mati naquiiˈ salmos, ñˈoomˈñeeⁿ tyoˈmo̱o̱ⁿya nda̱a̱ˈyoˈ quia na ndicwaⁿ mˈaaⁿya ñˈeⁿndyoˈ. Joonaˈ wjaatseicanda̱a̱ˈñenaˈ, ndoˈ jeˈ macwiluii chaˈxjeⁿ na tsjo̱o̱. 	 و به ایشان گفت: «همین است سخنانی که وقتی با شما بودم گفتم ضروری است که آنچه درتورات موسی و صحف انبیا و زبور درباره من مکتوب است به انجام رسد.»


Jndyomeintyjeeⁿˈeⁿ nacañoomˈ ncˈee Jesús. To̱o̱ⁿˈo̱ⁿ na matyˈioom ndoˈ cwiquiaa ndaannoom nacjooˈ ncˈee Jesús. Ñequio sooxqueeⁿ tyoweeˈñê ncˈee Jesús. Tyoˈom ncˈee ndoˈ tyoñˈoomñê ncheⁿˈ cachiˈñeeⁿ. 	 در پشت سر اونزد پایهایش گریان بایستاد و شروع کرد به شستن پایهای او به اشک خود و خشکانیدن آنها به موی سر خود و پایهای وی را بوسیده آنها را به عطرتدهین کرد.


’ˈO jnda̱ jndyeˈyoˈ ñˈoom na tyolue nnˈaⁿ nda̱a̱ welooya na matsonaˈ: “Tintseicueˈ xˈiaˈ ndoˈ meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na nntsˈaa na ljoˈ, maxjeⁿ nntˈuiityeⁿnaˈ juu.” 	 «شنیده‌اید که به اولین گفته شده است "قتل مکن و هر‌که قتل کند سزاوار حکم شود."


Ndoˈ mati ˈo na wiˈ na cwitjomˈyoˈ nñequiaaⁿ na nntaˈjndya̱a̱yâ ñˈeⁿndyoˈ majuu xuee quia na nleitquiooˈñenndaˈ Ta Jesús. Ee matsˈia joˈ na nnaaⁿ cañoomˈluee nndyocueeⁿ. Nleitquiooˈñê naquiiˈ ntsaachom ñequio ángeles cwentaaⁿˈaⁿ na jeeⁿ jnda̱. 	 و شما را که عذاب می‌کشید، با ما راحت بخشد در هنگامی که عیسی خداوند از آسمان با فرشتگان قوت خودظهور خواهد نمود


Sa̱a̱ jeˈ ncuee na macanda̱, jnda̱ mamatseineiiⁿ nda̱a̱ya ñequio ñˈoom ˈndyoo Jnaaⁿ. Chaˈtsoti na niom, ñˈeⁿ juu quia tqueeⁿ joonaˈ, ndoˈ seijndaaˈñê na chaˈtso joo joˈ calaxmaⁿnaˈ cwentaaˈ juu. 	 در این ایام آخر به ما بوساطت پسر خود متکلم شد که او را وارث جمیع موجودات قرار داد و بوسیله او عالمها راآفرید؛


Luaaˈ tuii cha catseicanda̱a̱ˈñenaˈ ñˈoom na tyotseiljeii profeta Isaías, matso: Ta, ¿ˈñeeⁿ juu na matseiyuˈ ñˈoom na cwiñeˈquiaayâ? Ndoˈ tsotyeeⁿ cwiicheⁿ ñˈoom: ¿ˈÑeeⁿ juu na jnda̱ tˈmo̱ⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom nnom najndeii na matseixmaaⁿ? 	 تا کلامی که اشعیا نبی گفت به اتمام رسد: «ای خداوندکیست که خبر ما را باور کرد و بازوی خداوند به که آشکار گردید؟»


Ndoˈ ncˈe na mawaa xjeⁿ na nncˈooquieˈ nnˈaⁿ judíos xuee sauroˈ, joˈ chii joˈ joˈ tyˈecatjaaˈndyena tsˈoo Jesús. Ee tseiˈtsuaaˈñeeⁿ nndyooˈ waanaˈ yuu na tyˈioom nnˈaⁿ Jesús tsˈoomˈnaaⁿ. 	 پس به‌سبب تهیه یهود، عیسی را در آنجاگذاردند، چونکه آن قبر نزدیک بود.


Luaa ñˈoom na seilcweeⁿˈeⁿ nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ. Matsoom: —Ja matsˈaa chaˈxjeⁿ na tso profeta Isaías quia tsoom: “Mˈaaⁿ cwii tsˈaⁿ na matseiwe jndyeeˈ jo ndoˈ ndyuaa yuu tjaa nnˈaⁿ cˈoom. Calajndaaˈndyoˈ na nquii na tjacantyja na cwiluiitˈmaⁿñe nntsa̱ˈntjom ˈo.” 	 گفت: «من صدای ندا کننده‌ای دربیابانم که راه خداوند را راست کنید، چنانکه اشعیانبی گفت.»


Jeeⁿ ndyaaˈ ncˈuaaˈ saawiˈno̱o̱ⁿyâ nacañoomˈwiˈ tyuaaˈñeeⁿ. Chii squia̱a̱yâ cwii joo na nndyooˈ tsjoom Lasea na jndyunaˈ Buenos Puertos yuu na tjaquieeˈndiiˈñe ndaaluee. 	 وبه دشواری از آنجا گذشته، به موضعی که به بنادرحسنه مسمی و قریب به شهر لسائیه است رسیدیم.


Ee jâ tijoom jndaa caˈndya̱a̱yâ na nlana̱a̱ⁿyâ ljoˈ na ñentyˈiaayâ na tyochˈee Jesús ndoˈ na tyondya̱a̱yâ na tyotseineiiⁿ. 	 زیرا که ما را امکان آن نیست که آنچه دیده و شنیده‌ایم، نگوییم.»


Jlaˈtyuaaˈna, tyˈena chaˈwaa ndyuaaˈñeeⁿ, tyoˈoochona nnˈaⁿwii cweˈ ñˈeⁿ nduu meiⁿyuucheⁿ joo na ndyena na maweeˈ Jesús. 	 و در همه آن نواحی بشتاب می‌گشتند و بیماران را بر تختهانهاده، هر جا که می‌شنیدند که او در آنجا است، می‌آوردند.و هر جایی که به دهات یا شهرها یا اراضی می‌رفت، مریضان را بر راهها می‌گذاردندو از او خواهش می‌نمودند که محض دامن ردای او را لمس کنند و هر‌که آن را لمس می‌کرد شفامی یافت.


Mancˈe joˈ catsaaya na mˈaaⁿ Jesús nnom tsjoom na cwilaˈjomndyo̱ juu na jluiˈjnaaⁿˈñê. 	 لهذا عار او را برگرفته، بیرون از لشکرگاه به سوی او برویم.


Ndoˈ tsaⁿmˈaaⁿˈ, ¿aa nchii cweˈ tsˈaⁿ na macuuñe nˈoom? ¿Aa tiyuuˈ na jom jnda María? Ndoˈ ntyjeeⁿ, ¿aa nchii Jacobo ñequio José ndoˈ Judas ñequio Simón? Ndoˈ mati yolcu ntyjeeⁿ mˈaⁿna quiiˈntaaⁿya. Joˈ chii tˈomna na tineiiⁿna jom. 	 مگر این نیست نجار پسر مریم و برادر یعقوب و یوشا ویهودا و شمعون؟ و خواهران او اینجا نزد مانمی باشند؟» و از او لغزش خوردند.


Quia joˈ tsoom nnom Jesús: —ˈU Ta, cjaañjoomˈ tsˈomˈ ja quia na nndyoˈ na nntsa̱ˈntjomˈ. 	 پس به عیسی گفت: «ای خداوند، مرا به یاد آور هنگامی که به ملکوت خود آیی.»


Juu xuee na cwilaˈtˈmaaⁿˈndyo̱ nqueⁿ na cwiluiiñê na matsa̱ˈntjoom jaa, mˈaaⁿya nacje ˈnaaⁿˈ Espíritu Santo ndoˈ tˈmo̱o̱ⁿ cwii na tcoˈnaˈ no̱o̱ⁿya. Jndiiya na jndeii teicˈuaa na seineiⁿ tsˈaⁿ jo naxa̱ⁿˈa chaˈcwijom jndyeeˈ ntu. 	 و در روز خداوند درروح شدم و از عقب خود آوازی بلند چون صدای صور شنیدم،


Quia joˈ ˈndyena nnˈaⁿ na jndyendye. Tuo̱na tsˈom wˈaandaa na maxjeⁿ njom Jesús. Tyˈeñˈomna jom. Mati tyˈelaˈjomndye ntˈomcheⁿ lˈaandaa. 	 پس چون آن گروه رارخصت دادند، او را همانطوری که در کشتی بودبرداشتند و چند زورق دیگر نیز همراه او بود.


Tjawindye jnda̱ lqueeⁿ, tjaˈmeiiⁿndyenaˈ, quia joˈ chii teitquiooˈ na ñˈeeⁿˈ lqueeⁿ jnda̱a̱ naquiiˈ ntjomˈñeeⁿ. 	 و وقتی که گندم رویید و خوشه برآورد، کرکاس نیز ظاهر شد.


Ndoˈ quia na cwintyˈiaˈyoˈ na manaⁿ jndye ntyja na macaluiˈ caxjuu tsoomˈnaaⁿ, quinduˈyoˈ: “Jeˈ nleijmeiⁿˈ”, ndoˈ mayuuˈ na ljoˈ. 	 و چون دیدید که باد جنوبی می‌وزد، می‌گویید گرما خواهد شد و می‌شود.


¿Aa nchii najndyee nntsuˈ nnoom?: “Cwa catseijndaaˈndyuˈ jeˈ, catseiñˈoomˈndyuˈ na nlcwaaˈa. Xeⁿ jnda̱ tcwaaˈa ndoˈ jnda̱ tˈua, quia ljoˈcheⁿ nlcwaˈ ndoˈ nncˈuaˈ.” 	 بلکه آیا بدونمی گوید چیزی درست کن تا شام بخورم و کمرخود را بسته مرا خدمت کن تا بخورم و بنوشم وبعد از آن تو بخور و بیاشام؟


sa̱a̱ taticaliuna seiˈtsˈo ˈnaaⁿˈaⁿ. Tquiolcweeˈna, tyoluena na mati tcoˈnaˈ ángeles nda̱a̱na na jlue yoˈñeeⁿ nda̱a̱na na jom wanoomˈm. 	 وجسد او را نیافته آمدند و گفتند که فرشتگان را دررویا دیدیم که گفتند او زنده شده است.


Sa̱a̱ seiwe tsaⁿˈñeeⁿ jom. Matso nnoom: —Quicantyjaˈ sa, ee matsˈaⁿ ja chaˈna ˈu. 	 اما پطرس او را برخیزانیده، گفت: «برخیز، من خود نیز انسان هستم.»


Pablo ñˈeⁿ Silas tyˈena teiˈnomna tsjoom Anfípolis ñˈeⁿ tsjoom Apolonia. Jnda̱ chii tquiena tsjoom Tesalónica yuu waa cwii watsˈom ˈnaaⁿ nnˈaⁿ judíos. 	 و از امفپولس و اپلونیه گذشته، به تسالونیکی رسیدند که در آنجا کنیسه یهود بود.


Tso tsaⁿˈñeeⁿ nnoom: —¿Cwaaⁿ ljeii? Tˈo̱ Jesús nnom, tsoom: —Tintseicueˈ tsˈaⁿ. Tincˈomˈyaˈ ñˈeⁿ cwiicheⁿ tsˈaⁿ. Tinchˈueeˈ ˈnaaⁿˈ tsˈaⁿ. Tintseineiⁿˈ cantu nacjooˈ tsˈaⁿ. 	 بدو گفت: «کدام احکام؟» عیسی گفت: «قتل مکن، زنا مکن، دزدی مکن، شهادت دروغ مده،


Meiiⁿ tˈmaⁿ na caxuee tyotseixmaⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés, sa̱a̱ juu ñˈoom na maqueⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom jaa na tjaa jnaⁿ laxmaaⁿya, tˈmaⁿticheⁿ nacaxuee na tseixmaⁿnaˈ. 	 زیرا که آنچه جلال داده شده بود نیز بدین نسبت جلالی نداشت به‌سبب این جلال فایق.


Ndoˈ chaˈtso nnˈaⁿ na tyondye ñˈoom na tyoñequiaaⁿ seitsaⁿˈnaˈ joona. Tyoluena: —¿Aa nchii tsaⁿmˈaaⁿˈ tsˈaⁿ na tyomaˈnom Jerusalén na tyocoˈweeⁿˈeⁿ nnˈaⁿ na cwilcwiiˈ xueeˈ Jesús? Ndoˈ ¿aa nchii mati jnda̱ jñoom ñjaaⁿ na nncjaachom nnˈaⁿ na cwilayuˈ na chuˈtyeⁿndye jo nda̱a̱ ntyee na cwiluiitquiendye? 	 و آنانی که شنیدند تعجب نموده، گفتند: «مگر این آن کسی نیست که خوانندگان این اسم را در اورشلیم پریشان می‌نمود و در اینجا محض این آمده است تا ایشان را بند نهاده، نزد روسای کهنه برد؟»


“Ja cwiluiindyo̱ Alfa ñequio Omega. Ja maxjeⁿ mˈaaⁿya najndyee ndoˈ na macanda̱.” Luaaˈ matso nqueⁿ na matsa̱ˈntjoom chaˈtso. Nqueⁿ na mˈaaⁿ ndoˈ mˈaaⁿ ndoˈ maxjeⁿ ñetˈoom ndoˈ nncueˈntyjo̱ na nncwjeeˈcañoom. Nqueⁿ na cwiluiiñê na chaˈtso najndeii matseixmaaⁿ. 	 «من هستم الف و یا، اول و آخر، » می‌گویدآن خداوند خدا که هست و بود و می‌آید، قادرعلی الاطلاق.


Tyotaˈxˈeendyena: —¿Yuu mˈaaⁿ nqueⁿ na tuiiñê rey cwentaa nnˈaⁿ judíos? Ee jâ jnda̱ ntyˈiaayâ na teitquiooˈñe caxjuu cwentaaⁿˈaⁿ na ndicwaⁿ mˈaaⁿyâ ndyuaayâ jo ndoˈ yuu na macaluiˈ ñeˈquioomˈ. Joˈ na tquio̱o̱yâ na nlatˈmaaⁿˈndyô̱ jom. 	 «کجاست آن مولود که پادشاه یهود است زیراکه ستاره او را در مشرق دیده‌ایم و برای پرستش او آمده‌ایم؟»


Ananíasˈñeeⁿ seitjo̱o̱ⁿ cantyja na jna̱a̱ⁿ juunaˈ, ndoˈ mati ntyjii scoomˈm na ljoˈ. Jndyochom meiⁿ ndyee sˈomˈñeeⁿ tquiaaⁿ joonaˈ nda̱a̱ apóstoles. 	 قدری از قیمت آن را به اطلاع زن خود نگاه داشت و قدری از آن راآورده، نزد قدمهای رسولان نهاد.


Quia na jnda̱ teindyoona ˈndyootsˈa tatiom nnom tsjoom, jliuna na cwicaluiˈ nnˈaⁿ na ˈoocatyˈiuu tsˈoo, tsaⁿsˈa jnda cwii yuscu na jnda̱ ljoñe. Tsaⁿsˈaˈñeeⁿ macanda̱ ñenquii tuiiñe. Jndye nnˈaⁿ tsjoomˈñeeⁿ tyˈelaˈjomndye ñˈeⁿ yuscuˈñeeⁿ. 	 چون نزدیک به دروازه شهر رسید، ناگاه میتی را که پسر یگانه بیوه‌زنی بود می‌بردند و انبوهی کثیر از اهل شهر، با وی می‌آمدند.


Ndoˈ mati tsaacˈomˈyoˈ quiooˈjndyo chjoo na tˈmeiiⁿñe. Calaˈcueˈyoˈ juuyoˈ. Nlcwaaˈa ndoˈ nlˈaaya xuee. 	 و گوساله پرواری را آورده ذبح کنید تا بخوریم و شادی نماییم.


ˈO ntseindaaya, matseiljeiya ñˈoomwaañe nda̱a̱ˈyoˈ ncˈe jnda̱ seitˈmaⁿ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom jnaⁿˈyoˈ cweˈ ee Jesucristo. 	 ای فرزندان، به شما می‌نویسم زیرا که گناهان شما بخاطر اسم او آمرزیده شده است.


Ee meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na mañequiaañe na catjom ljoˈ na nntjom, ncˈe na mˈaaⁿ cantyja ˈnaⁿya, tsaⁿˈñeeⁿ nluiˈnˈmaaⁿñê. Ndoˈ meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na malˈueeˈñe cheⁿnquii chiuu nluiˈnˈmaaⁿñe, majoˈto joˈ nntsuuñe. 	 زیرا هر کس بخواهد جان خود را برهاند، آن را هلاک سازد؛ اما هر‌که جان خود را بخاطر من هلاک کند، آن را دریابد.


Sa̱a̱ ˈu jeˈ, tintseiñˈeeⁿˈñenaˈ ˈu, caljoya tsˈomˈ meiiⁿ wiˈ na matjomˈ, cjooˈ tsˈom na mañequiaaˈ ñˈoom naya na cantyja ˈnaaⁿˈ joˈ cwiluiˈnˈmaaⁿndye nnˈaⁿ. Catseicanda̱a̱ˈndyuˈ tsˈiaaⁿ na matseixmaⁿˈ. 	 لیکن تو در همه‌چیز هشیار بوده، متحمل زحمات باش و عمل مبشر را بجا آور وخدمت خود را به‌کمال رسان.


Cwii xuee mawinoom yuu na cwitioom nnˈaⁿ tsˈiaaⁿnda̱a̱na cwentaaˈ gobiernom. Joˈ joˈ noomˈm cwii tsˈaⁿ na jndyu Leví jnda Alfeo. Wacatyeeⁿ tsaⁿˈñeeⁿ na macoˈñoom sˈom na cwitioom nnˈaⁿ. Tso Jesús nnoom: —Candyoˈtseijomndyuˈ ñequio tsˈiaaⁿ ˈnaⁿya. Ndoˈ teicantyja tsaⁿˈñeeⁿ, tjatseijomñe ñˈeⁿ Jesús. 	 و هنگامی که می‌رفت لاوی ابن حلفی را بر باجگاه نشسته دید. بدو گفت: «از عقب من بیا!» پس برخاسته، درعقب وی شتافت.


Maja Pablo, cwiluiindyo̱ apóstol cwentaaˈ Jesucristo na mañequiaya ñˈoom naya ˈnaaⁿˈaⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ ncˈe na lˈue tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom. Nquii nnˈaaⁿya Sóstenes matseijomñê ñˈeⁿndyo̱ na matseiljeiya cartawaañe. 	 پولس به اراده خدا رسول خوانده شده عیسی مسیح و سوستانیس برادر،


Lˈue tsˈo̱o̱ⁿ na cjañjoomˈ nˈomˈyoˈ ñˈoom na tandyo xuee tyoñequia profetas na ljuˈ nˈom. Ndoˈ mati cjaañjoomˈ nˈomˈyoˈ ñˈoom na tˈmo̱ⁿ nqueⁿ na cwiluiiñê na matsa̱ˈntjoom jaa ndoˈ macwjiˈnˈmaaⁿñê jaa, ñˈoom na tyoñequia apóstoles ˈnaaⁿˈaⁿ nda̱a̱ˈyoˈ. 	 تا بخاطر آریدکلماتی که انبیای مقدس، پیش گفته‌اند و حکم خداوند و نجات‌دهنده را که به رسولان شما داده شد.


Quia joˈ tjeiˈndyo̱ Jesús nnˈaⁿ canchooˈwendye. Tsoom nda̱a̱na: —Queⁿˈyoˈ cwenta, jeˈ macwitsaawaaya Jerusalén. Joˈ joˈ nntseicanda̱a̱ˈñenaˈ chaˈtso ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na jlaˈljeii profetas cantyja ˈnaⁿya na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee. 	 پس آن دوازده را برداشته، به ایشان گفت: «اینک به اورشلیم می‌رویم و آنچه به زبان انبیادرباره پسر انسان نوشته شده است، به انجام خواهد رسید.


Tsoom ñˈoomwaaˈ ee jnda̱ sa̱ˈntjom Jesús na caluiˈ jndyetia naquiiˈ tsˈom tsaⁿˈñeeⁿ. Teijndye xuee maleiñˈoom jndyetia juu. Tyolatyeⁿ nnˈaⁿ lˈuaancjo lˈo̱o̱ⁿ ndoˈ ncˈeeⁿ. Sa̱a̱ tyocˈiooˈñê joonaˈ ndoˈ tyowjaañˈoom jndyetiaˈñeeⁿ jom yuu na tjaa nnˈaⁿ cˈoom. 	 زیرا که روح خبیث را امر فرموده بودکه از آن شخص بیرون آید. چونکه بارها او راگرفته بود، چنانکه هر‌چند او را به زنجیرها وکنده‌ها بسته نگاه می‌داشتند، بندها را می‌گسیخت و دیو او را به صحرا می‌راند.


Sa̱a̱ ñˈoom na macanda̱, cwii ndoˈ cwiindyoˈ ˈo cˈoom na jnda ntyjii scuuˈ chaˈxjeⁿ na jnda ntyjiiñe cheⁿnquii ndoˈ mati ˈo naⁿlcu calaˈlˈueeˈndyoˈ sˈaaˈyoˈ. 	 خلاصه هریکی از شما نیز زن خود را مثل نفس خود محبت بنماید و زن شوهر خود را باید احترام نمود.


Nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿ Jesús tyˈentyjaaˈna jom. Taˈxˈeena nnoom: —Ticalaˈno̱o̱ⁿˈâ chiuu na cweˈ ñˈoom wjaañoomˈ matseiˈneiⁿˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ. 	 آنگاه شاگردانش آمده، به وی گفتند: «ازچه جهت با اینها به مثلها سخن می‌رانی؟»


Ndoˈ tˈmo̱o̱ⁿ na mayuuˈ na ljoˈ ncˈe ñˈoomtyeⁿ na seineiiⁿ. Ntˈomcheⁿ ntyee na ñetˈom, quia na tˈomna tsˈiaaⁿ, tjaaˈnaⁿ ñˈoomtyeⁿ tuaa cantyja ˈnaaⁿna. 	 و بقدر آنکه این بدون قسم نمی باشد.


Joo naⁿˈñeeⁿ jndeii jlaˈxuaana, jluena: —ˈU Ta na macanda̱ nncuˈ matsa̱ˈntjomˈ chaˈtso, ˈU tseixmaⁿˈ na ljuˈ tsˈomˈ ndoˈ na matseiˈcanda̱ˈ ñˈoom ˈndyoˈ. ¿Cwanti cwiyo mˈaaⁿnaˈ ndoˈ nncueˈntyjo̱ na nncuˈxeⁿˈ naⁿˈñeeⁿ na mˈaⁿ tsjoomnancue na waa jnaaⁿna jnaaⁿˈ na tja̱a̱ jâ? ¿Cwaaⁿ nntsaˈ na nntioomndyena nioomyâ na tcweˈ? 	 که به آواز بلندصدا کرده، می‌گفتند: «ای خداوند قدوس و حق، تا به کی انصاف نمی نمایی و انتقام خون ما را ازساکنان زمین نمی کشی؟»


Ee nchii cweˈ ñequio nnˈaⁿ na laˈxmaⁿ seii ñequio ndeii cwilˈaaya tiaˈ. Jaa mˈaaⁿya nacjoo najnda̱ na wiˈndye na titquiooˈ na mˈaⁿ jo ndoˈ ljo̱ˈluee, joo na waa najnda̱ na cwiqueⁿ xjeⁿ, na cwitsa̱ˈntjom, ndoˈ ntˈomcheⁿ na cwitsa̱ˈntjom tsjoomnancue jaaⁿwaañe. 	 زیرا که ما را کشتی گرفتن با خون و جسم نیست بلکه با ریاستها و قدرتها وجهان داران این ظلمت و با فوجهای روحانی شرارت در جایهای آسمانی.


Ee manquiuuya na tso Tyˈo̱o̱tsˈom: “Ja tseixmaⁿya na nntioom nnˈaⁿ no̱o̱ⁿya cantyja na cwilaˈtjo̱o̱ndyena. Chaˈtso na nnjoom, nnco̱ nntsˈaa na nntioomna.” Ndoˈ mati waa cwiicheⁿ ñˈoom na tsoom: “Nquii Ta Tyˈo̱o̱tsˈom nncuˈxeeⁿ nnˈaaⁿˈaⁿ cantyja na jnda̱ jlaˈtjo̱o̱ndyena nnoom.” 	 زیرا می‌شناسیم او را که گفته است: «خداوند می‌گوید انتقام از آن من است؛ من مکافات خواهم داد.» و ایض: «خداوند قوم خودرا داوری خواهد نمود.»


Tsotyeeⁿcheⁿ nda̱a̱na: —Sa̱a̱ jeˈ, ˈñeeⁿ juu na maleiñˈoom ˈnaⁿ na cwicañjom sˈom, cjaañˈoom juunaˈ ndoˈ mati chetsjaˈ. Ndoˈ ˈñeeⁿ juu na tjaaˈnaⁿ xjo espada, cajnda̱a̱ liaatco ˈnaaⁿˈ, chii cˈoom xjooˈ. 	 پس به ایشان گفت: «لیکن الان هر‌که کیسه دارد، آن را بردارد و همچنین توشه‌دان را و کسی‌که شمشیر ندارد جامه خود را فروخته آن رابخرد.


’Mati waa ñˈoom na tyoñequiaa Moisés na meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na matseityuiiˈ ljeii ˈnaaⁿˈ ñˈeⁿ scuuˈ, tsaⁿˈñeeⁿ nnoomˈm na nluii ljeii cantyja na mato̱ⁿˈñê ñˈeⁿ scoomˈm. 	 «و گفته شده است هر‌که از زن خودمفارقت جوید، طلاق نامه‌ای بدو بدهد.


sa̱a̱ tjañˈoomnaˈ tsaⁿˈñeeⁿ paraíso yuu na mˈaaⁿ nquii Tyˈo̱o̱tsˈom. Joˈ joˈ jndii tsaⁿˈñeeⁿ ñˈoom na cweˈ wantyˈiuuˈ mˈaaⁿnaˈ na ticwanaaⁿ na nntseiteincooˈ tsˈaⁿ joonaˈ. 	 که به فردوس ربوده شد و سخنان ناگفتنی شنید که انسان را جایز نیست به آنها تکلم کند.


Ndoˈ chaˈtsondye joo naⁿˈñeeⁿ na taˈndoˈ, niom yom yom lquiina. Chaˈwaandyena ñˈeⁿ lquiina chuuˈ nˈom nda̱a̱na. Naxuee natsjom ticˈoomeintyjeeˈna na cwiluena: Nquii Ta Tyˈo̱o̱tsˈom matseixmaⁿñˈeeⁿ chaˈtso nnom najnda̱. Ljuˈ. Ljuˈ. Ljuˈ cwiluiiñê. Nqueⁿ mˈaaⁿ nacjeeˈ na jnaⁿjndyeenaˈ. Maxjeⁿ mˈaaⁿ ndoˈ mˈaaⁿ ndoˈ nncueˈntyjo̱ na nncwjeeˈcañoom. 	 و آن چهار حیوان که هر یکی از آنها شش بال دارد، گرداگرد و درون به چشمان پر هستند وشبانه‌روز باز نمی ایستند از گفتن «قدوس قدوس قدوس، خداوند خدای قادر مطلق که بود وهست و می‌آید.»


Jluena nda̱a̱ ncˈiaana: —Ticajndiiˈndyo̱ juunaˈ, xˈiaa nncjaaya na nntyˈiaaya ˈñeeⁿ cwii jaa nncwantjom juunaˈ. Luaaˈ lˈana cha catseicanda̱a̱ˈñenaˈ ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na teiyo teiljeii nacjooˈ libro Salmos. Matsonaˈ: “Tquiana cwii cwii liaya nda̱a̱ ncˈiaana, ndoˈ tyˈena xˈiaa na taˈntjomna liaya.” Ncˈe na luaaˈ matso ljeiiˈñee, joˈ chii lˈa sondaro na ljoˈ. 	 پس به یکدیگر گفتند: «این را پاره نکنیم، بلکه قرعه بر آن بیندازیم تا از آن که شود.» تا تمام گردد کتاب که می‌گوید: «در میان خود جامه های مرا تقسیم کردند و بر لباس من قرعه افکندند.» پس لشکریان چنین کردند.


Joˈ chii naⁿmaⁿnˈiaaⁿ tyˈecataⁿna ñˈoom tˈmaⁿ tsˈom nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ. Jnda̱ chii tjeiiˈna joo wˈaancjo. Jlaˈtyˈoondyena na caluiˈ naⁿˈñeeⁿ tsjoomna. 	 و آمده، بدیشان التماس نموده، بیرون آوردندو خواهش کردند که از شهر بروند.آنگاه اززندان بیرون آمده، به خانه لیدیه شتافتند و بابرادران ملاقات نموده و ایشان را نصیحت کرده، روانه شدند.


Catseitˈmaaⁿˈñenaˈ nquii Tyˈo̱o̱tsˈom na cwiluiiñê Tsotye Ta Jesucristo cwentaaya. Jom ncˈe na jeeⁿ wiˈ tsˈoom jaa jnda̱ sˈaaⁿ na cwiluiindyo̱xco̱o̱ ncˈe na tandoˈxco Jesucristo. Cantyja ˈnaaⁿˈ joˈ mˈaaⁿya na cwicantyjaaˈ nˈo̱o̱ⁿya na nndaaya na nntando̱o̱ˈa. 	 متبارک باد خدا و پدر خداوند ما عیسی مسیح که بحسب رحمت عظیم خود ما رابوساطت برخاستن عیسی مسیح از مردگان از نوتولید نمود برای امید زنده،


¿Aa nchii tsaⁿmˈaaⁿˈ jnda tsˈaⁿ na macuuñe nˈoom? Ndoˈ ¿aa nchii tsoñeeⁿ jndyu María? Ndoˈ ntyjeeⁿ, ¿aa nchii Jacobo, José, Simón ñequio Judas? 	 آیا این پسر نجار نمی باشد؟ و آیا مادرش مریم نامی نیست؟ و برادرانش یعقوب و یوسف و شمعون ویهودا؟


Chaˈtso na cwilˈaˈyoˈ, tilaˈncjooˈndyoˈ meiⁿ ticalañˈeeⁿˈ ndyueˈyoˈ ñequio ncˈiaaˈyoˈ na cwilaˈyuˈ 	 و هرکاری را بدون همهمه و مجادله بکنید،


Sa̱a̱ juu tsˈaⁿ na cweˈ mandii ñˈoom na matsjo̱o̱ ndoˈ titseicanda̱ joonaˈ, tsaⁿˈñeeⁿ matseijomnaˈ chaˈcwijom cwii tsˈaⁿ na tijndo̱ˈ tsˈom na sˈaa waaˈ na cweˈ jnaⁿtonaˈ nomtyuaa. Tjaaˈnaⁿ niaⁿljo̱ˈ tuii. Quia na tyjeeˈ jndaa ndoˈ jndeii tyocjaacameiiⁿˈñenaˈ wˈaaˈñeeⁿ, mantyja tmeiⁿˈnaˈ juunaˈ. Ndoˈ tˈmaaⁿˈ tsuu cantyja ˈnaaⁿˈnaˈ. 	 لیکن هر‌که شنید وعمل نیاورد مانند شخصی است که خانه‌ای برروی زمین بی‌بنیاد بنا کرد که چون سیل بر آن صدمه زد، فور افتاد و خرابی آن خانه عظیم بود.»


Ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee nncwja̱caño̱o̱ⁿnndaˈa tsjoomnancue ñequio ángeles cwentaaˈ Tsotya̱ya. Quia ljoˈ nntseitˈmaaⁿˈñenaˈ ja chaˈxjeⁿ na matseitˈmaaⁿˈñenaˈ nquii Tsotya̱ya. Ndoˈ nntsˈaa na nncoˈñom ticwii cwii tsˈaⁿ cantyjati na ñesˈaa, aa na ya, aa na tisˈa. 	 زیرا که پسر انسان خواهد آمد درجلال پدر خویش به اتفاق ملائکه خود و در آن وقت هر کسی را موافق اعمالش جزا خواهد داد.هرآینه به شما می‌گویم که بعضی در اینجاحاضرند که تا پسر انسان را نبینند که در ملکوت خود می‌آید، ذائقه موت را نخواهند چشید.»


“Ja cwiluiindyo̱ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaˈ Abraham, ndoˈ Isaac, ndoˈ Jacob.” Joˈ chii caliuˈyoˈ na cwitaˈndoˈ naⁿˈñeeⁿ ee jom cwiluiiñê Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaa nnˈaⁿ na cwitaˈndoˈ, nchii cwentaa lˈoo. 	 من هستم خدای ابراهیم و خدای اسحاق و خدای یعقوب؟ خدا، خدای مردگان نیست بلکه خدای زندگان است.»


Ncˈe na luaaˈ sˈaa Cristo, tiñequiandyoˈ na nntso cwii tsˈaⁿ na tixcwe cwilˈaˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ na cwicwaˈyoˈ oo na cwiweˈyoˈ oo ñˈoom cantyja ˈnaaⁿˈ cwii xuee na cwilue nnˈaⁿ na jeeⁿ tˈmaⁿ tseixmaⁿ oo quia na mˈaaⁿ chiˈndaa oo xuee na cwitaˈjndyeena. 	 پس کسی درباره خوردن و نوشیدن ودرباره عید و هلال و سبت بر شما حکم نکند،


Chaˈxjeⁿ ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na teiljeii na matsonaˈ: Meiⁿcwii tjaa ˈñeeⁿ juu cˈoom na machˈee na matyˈiomyanaˈ. 	 چنانکه مکتوب است که «کسی عادل نیست، یکی هم نی.


Jndye nnˈaⁿ mˈaⁿ tsjoomnancue na cwinquioˈnnˈaⁿ na cwiluena na tiyuuˈ na jndyo Jesucristo na tsˈaⁿ jom. Tsˈaⁿ na luaaˈ machˈee cwiluiiñê tsˈaⁿ na manquiuˈnnˈaⁿ, ndoˈ tsˈaⁿ na wjaa nacjooˈ Cristo. 	 زیرا گمراه کنندگان بسیار به‌دنیا بیرون شدندکه عیسی مسیح ظاهر شده در جسم را اقرارنمی کنند. آن است گمراه‌کننده و دجال.


Chaˈxjeⁿ mˈaaⁿcˈeeñe sondaro na mañjoom lcoomˈm na wjaⁿ tiaˈ, mati ˈo ñequiiˈcheⁿ cˈomˈcˈeendyoˈ na nntsanquiaˈyoˈ ñˈoom na ya na mañequiaanaˈ na cwiljoya ntyjii Tyˈo̱o̱tsˈom ñˈeⁿ nnˈaⁿ. 	 و نعلین استعداد انجیل سلامتی را در پا کنید.


Quia joˈ tsotyeeⁿcheⁿ nda̱a̱na: —Mayuuˈcheⁿ matsjo̱o̱ nda̱a̱ˈyoˈ, tixocalaˈljo nnˈaⁿ cwii profeta na mañecwii ndyuaana ñˈeⁿñe na mañequiaa ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و گفت: «هرآینه به شمامی گویم که هیچ نبی در وطن خویش مقبول نباشد.


Tacalˈaaya na ticalaˈjomndyo̱ quia cwitjomndye nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ. Mˈaⁿ nnˈaⁿ na cwilˈa na ljoˈ sa̱a̱ jaa quiaaya na tˈmaⁿ nˈom chaˈtsondye nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ. Majndeiiticheⁿ jeˈ na cwintyˈiaaya na wjaawindyooˈ na nncwjeeˈnndaˈ nquii Ta Jesús. 	 و از با هم آمدن در جماعت غافل نشویم چنانکه بعضی را عادت است، بلکه یکدیگر را نصیحت کنیم و زیادتر به اندازه‌ای که می‌بینید که آن روز نزدیک می‌شود.


Ndoˈ Pilato ncˈe na ñeˈcatseicandyaañê Jesús, seineiⁿnnaaⁿˈaⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ. 	 باز پیلاطس نداکرده خواست که عیسی را رها کند.


—Jâ jndya̱a̱yâ na tso tsaⁿmˈaaⁿˈ na jom nntseityueeⁿˈeⁿ watsˈom tˈmaⁿwaa na lˈa nnˈaⁿ, ndoˈ ñendyee xuee nntsˈaaxcoom cwiicheⁿ na nchii nnˈaⁿ nlˈa. 	 «ماشنیدیم که او می‌گفت: من این هیکل ساخته شده به‌دست را خراب می‌کنم و در سه روز، دیگری راناساخته شده به‌دست، بنا می‌کنم.»


Sa̱a̱ apóstoles ndooˈ nquiuna cweˈ ñˈomnco joˈ. Tîcalaˈyuˈna. 	 لیکن سخنان زنان را هذیان پنداشته باورنکردند.


Tjacaa cwii ndyee chu ndoˈ tjo̱ Jerusalén. Quia joˈ tajnaⁿˈaⁿ Pedro. Tyomˈaaⁿya ñˈeⁿñê cwii quinˈoom xuee. 	 پس بعد از سه سال، برای ملاقات پطرس به اورشلیم رفتم و پانزده روز با وی بسر بردم.


ˈO manquiuˈjndaaˈndyoˈ cwitjo̱o̱cheⁿ na cwilaˈyuˈyoˈ, tyojaachuunaˈ ˈo chaˈcwijom na nchjaaⁿˈyoˈ na cweˈ tyolaˈtˈmaaⁿˈndyoˈtoˈyoˈ joo na cweˈ nnˈaⁿ ñelˈa na xonda̱a̱ nlaˈneiⁿnaˈ. 	 می دانید هنگامی که امت‌ها می‌بودید، به سوی بتهای گنگ برده می‌شدید بطوری که شما رامی بردند.


—Meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na macoˈñom cwii yucachjoo ñequio xueya chaˈna yucachjoomˈaaⁿ, ja macoˈñom tsaⁿˈñeeⁿ. Ndoˈ tsˈaⁿ na macoˈñom ja, nchii macanda̱ ñennco̱ macoˈñom. Mati macoˈñom nqueⁿ na jñoom ja. 	 «هرکه یکی از این کودکان را به اسم من قبول کند، مراقبول کرده است و هر‌که مرا پذیرفت نه مرا بلکه فرستنده مرا پذیرفته باشد.


Nquii Tyˈo̱o̱tsˈom na mañequiaaⁿ na meiⁿcwii ñomtiuu ticˈo̱o̱ⁿya jo nnoom, na tquiaaⁿ na tandoˈxco Ta Jesucristo, nqueⁿ na cwiluiinê na mateixˈeeⁿ canmaⁿ ntsmeiiⁿˈeⁿ na tqueⁿtyeeⁿ ñˈoomxco ñˈeⁿ nioomˈm, 	 پس خدای سلامتی که شبان اعظم گوسفندان یعنی خداوند ما عیسی را به خون عهدابدی از مردگان برخیزانید،


Quia joˈ tsoom nda̱a̱yâ: —Jeˈ jnda̱ jlaˈno̱ⁿˈyoˈ ljoˈ ñeˈcatˈmo̱o̱ⁿ ñˈoom tjañoomˈmeiⁿˈ. Nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, ticwii cwii tsˈaⁿ na jnda̱ teijndo̱ˈ tsˈom chiuu tˈmaⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés ndoˈ mati jnda̱ seiˈno̱ⁿˈ cantyja ˈnaaⁿˈ juu na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom, tsaⁿˈñeeⁿ matseijomnaˈ jom chaˈna tsˈaⁿ na cwiluiitquieñe cwii wˈaa. Ee tsˈaⁿ na cwiluiitquieñe matseilˈueeˈñê ˈnaⁿ na tquie ndoˈ matseitjoom ˈnaⁿ na xco. Quia joˈ meiⁿquia xjeⁿ na macaⁿnaˈ cwii nmeiⁿˈ mawaacˈeenaˈ na nleilˈueeˈñê. 	 به ایشان گفت: «بنابراین، هر کاتبی که در ملکوت آسمان تعلیم یافته است، مثل صاحب‌خانه‌ای است که از خزانه خویش چیزهای نو و کهنه بیرون می‌آورد.»


Ntyjiiyaya na queeⁿ nˈomˈyoˈ na nnteiˈjndeiˈyoˈ. Jnda̱ ñetjeiiˈsˈaya ˈo nda̱a̱ nnˈaⁿ ñjaaⁿ tsˈo̱ndaa Macedonia na ˈo na mˈaⁿˈyoˈ tsˈo̱ndaa Acaya, machuˈ jlaˈjndaaˈndyoˈ na nnteiˈjndeiˈyoˈ. Ndoˈ majndye nnˈaⁿ tsˈo̱ndaa Macedonia mati ñeˈcateiˈjndeiina ncˈe ˈo jeeⁿ queeⁿ nˈomˈyoˈ ñˈoomˈñeeⁿ. 	 چونکه دلگرمی شما را می‌دانم که درباره آن بجهت شما به اهل مکادونیه فخر می‌کنم که ازسال گدشته اهل اخائیه مستعد شده‌اند و غیرت شما اکثر ایشان را تحریض نموده است.


Ja mˈaaⁿya ñˈeⁿndye joona, ndoˈ ˈu mˈaaⁿˈ ñˈeⁿndyo̱ ja cha nntsˈaanaˈ na ñeˈcwii cwilaˈxmaⁿna. Ndoˈ na ljoˈ nlaˈno̱ⁿˈ nnˈaⁿ na ˈu jñomˈ ja, ndoˈ na candyaˈ tsˈomˈ joona chaˈxjeⁿ na candyaˈ tsˈomˈ ja. 	 من در ایشان و تو در من، تا در یکی کامل گردند و تا جهان بداندکه تو مرا فرستادی و ایشان را محبت نمودی چنانکه مرا محبت نمودی.


Jnda̱ tuii nmeiⁿˈ, Jesús seicaˈmo̱ⁿñennaaⁿˈaⁿ nda̱a̱ jâ nnˈaⁿ na cwilajomndyô̱ ñˈeⁿñê. Sˈaaⁿ na ljoˈ yocheⁿ na mˈaaⁿyâ xndyaaˈ ndaaluee Tiberias. Luaa waa na seicaˈmo̱ⁿñê nda̱a̱yâ. 	 بعد از آن عیسی باز خود را در کناره دریای طبریه، به شاگردان ظاهر ساخت و بر اینطور نمودار گشت:


Ndoˈ mati cha tilaˈñˈoomˈndye naⁿˈñeeⁿ cuento na cweˈ cwilaˈjndaaˈndye cheⁿnquiee nnˈaⁿ judíos, meiⁿ ñˈoom na cwiqueⁿ nnˈaⁿ na ticueeˈ nˈom ñˈoom na mayuuˈ. 	 و گوش نگیرند به افسانه های یهود و احکام مردمانی که ازراستی انحراف می‌جویند.


Quia joˈ Pablo tjacueeⁿ. Tcoomˈm xtyeeⁿ nacañoomˈ tsaⁿˈñeeⁿ, taxcweeñê juu. Matsoom nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ: —Cˈomˈtˈmaaⁿˈndyoˈ nˈomˈyoˈ. Mawandoˈnndaˈ tsaⁿmˈaaⁿ. 	 آنگاه پولس به زیر آمده، بر او افتاد و وی را در آغوش کشیده، گفت: «مضطرب مباشید زیرا که جان اودر اوست.»


Quia joˈ xuee na cwiwityeⁿ ncuee na cwicwaˈ nnˈaⁿ judíos tyooˈ na tjaa ndaaljoˈ tjaquieeˈ, mañejuu xuee na cwilaˈcwjeena canmaⁿ nchˈu, nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿ Jesús taˈxˈeena nnoom, jluena: —¿Yuu lˈue tsˈomˈ na nntsaalajndaaˈndyô̱ cantyja ˈnaaⁿˈ xuee pascua, na nleiñˈoomˈ na nlquiˈ catsmaⁿ chjoo? 	 و روز اول از عید فطیر که در آن فصح راذبح می‌کردند، شاگردانش به وی گفتند: «کجامی خواهی برویم تدارک بینیم تا فصح رابخوری؟»


’ˈO cwiluiindyoˈ chaˈcwijom nda canduulja na jeeⁿ tia cwilˈaˈyoˈ. Chiuu nlˈaˈyoˈyoˈ na nnda̱a̱ nluiiˈndyoˈ nawiˈ na cwitjoom nnˈaⁿ na cwiˈoo bˈio. 	 ای ماران و افعی‌زادگان! چگونه از عذاب جهنم فرارخواهید کرد؟


Ndoˈ jeeⁿ tjaweeˈ nˈom naⁿˈñeeⁿ, tyolaˈneiⁿna, tyoluena: —Jesús jeeⁿ ya machˈeeⁿ ee nnˈaⁿ na cantaa, machˈeeⁿ na ya cwindyena. Ndoˈ nnˈaⁿ na tileicalaˈneiⁿ machˈeeⁿ na ya cwilaneiⁿna. 	 و بینهایت متحیر گشته می‌گفتند: «همه کارها را نیکوکرده است؛ کران را شنوا و گنگان را گویامی گرداند!»


Joˈ chii jeeⁿ tˈmaⁿ seiwˈii catsoomjndii yuscuˈñeeⁿ. Tjaaⁿ, tjacatsˈaaⁿ tiaˈ nacjoo chaˈtso nnˈaⁿ tsjaaⁿ yuscuˈñeeⁿ na cwilaˈcanda̱ ñˈoom na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ na ticaˈndye na cwitjeiˈyuuˈndye cantyja ˈnaaⁿˈ Jesucristo. 	 و اژدها بر زن غضب نموده، رفت تا باباقی ماندگان ذریت او که احکام خدا را حفظمی کنند و شهادت عیسی را نگاه می‌دارند، جنگ کند.


Juu xjeⁿˈñeeⁿ jndeii seixuaa Jesús, tsoom: —Elí, Elí, lama sabactani. (Ñˈoomwaaˈ matsonaˈ: Tsotya̱ya Tyˈo̱o̱tsˈom, ¿chiuu na maˈndiiˈ ja? ) 	 و نزدیک به ساعت نهم، عیسی به آواز بلند صدا زده گفت: «ایلی ایلی لما سبقتنی.» یعنی الهی الهی مرا چرا ترک کردی.


Sa̱a̱ ntˈomndye joona toˈñoomna jom, ndoˈ tyolaˈyuˈna ñˈeⁿñê. Nda̱a̱ joona tquiaaⁿ na cwilaˈxmaⁿna ntseinda Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و اما به آن کسانی که او را قبول کردند قدرت داد تا فرزندان خدا گردند، یعنی به هر‌که به اسم اوایمان آورد،


Teiˈnomna chaˈwaa ndyuaaxeⁿncweˈñeeⁿ. Tquiena hasta tsjoom Pafos. Joˈ joˈ jliuna cwii tsaⁿcaluaˈ, tsˈaⁿ judío na tyochˈee na profeta juu sa̱a̱ tiyuuˈ ñˈoom tyoñequiaa. Jndyu tsaⁿˈñeeⁿ Barjesús. 	 و چون در تمامی جزیره تا به پافس گشتند، در آنجا شخص یهودی را که جادوگر ونبی کاذب بود یافتند که نام او باریشوع بود.


Nquii na cwiluiiñe ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, tyomˈaaⁿñe tsjoomnancue, sa̱a̱ meiiⁿ na jom tqueeⁿ juunaˈ, maxjeⁿ tîcalaˈno̱ⁿˈ nnˈaⁿ ˈñeeⁿ cwiluiiñê. 	 او در جهان بود و جهان به واسطه او آفریده شد و جهان او را نشناخت.


Jnda̱ joˈ tso Jesús nda̱a̱na: —Nncwaxˈa̱ cwii ñˈoom nda̱a̱ˈyoˈ, xuee na cwitaˈjndya̱a̱ya, ¿aa wanaaⁿ na cateijndeii tsˈaⁿ xˈiaaⁿˈaⁿ na wiˈ matjom oo aa ticateijneiⁿ juu? ¿Aa cwjiˈnˈmaaⁿñê xˈiaaⁿˈaⁿ cha ticueˈ oo aa caˈñeeⁿ na cueˈ? 	 عیسی بدیشان گفت: «از شما چیزی می‌پرسم که در روزسبت کدام رواست، نیکویی‌کردن یا بدی، رهانیدن جان یا هلاک کردن؟»


Ñˈoomˈñeeⁿ cweˈ tˈuiinaˈ cantyja ˈnaⁿ na cwicwaˈna ndoˈ na cwiwena ñequio ntˈomcheⁿ nnom na maqueⁿljuˈnaˈ joona. Sa̱a̱ cweˈ tomti laˈxmaⁿnaˈ cwii na matsa̱ˈntjomnaˈ chiuu na ncˈomna, ndoˈ joo ñˈoommeiⁿˈ ñequiiˈcheⁿ tyowaa najnda̱naˈ hasta xjeⁿ na seichuiiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom chiuu nlaˈtˈmaaⁿˈndye nnˈaⁿ jom. 	 چونکه اینها با چیزهای خوردنی و آشامیدنی و طهارات مختلفه، فقط فرایض جسدی است که تا زمان اصلاح مقرر شده است.


Ya ntyjii xeⁿ chaˈtsondyoˈ ya nlaneiⁿˈyoˈ ntˈomcheⁿ nnom ñˈoom na tjachuiiˈ sa̱a̱ neiⁿtya̱ya na nñeˈquiaˈyoˈ ñˈoom na maˈmo̱ⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom nda̱a̱ˈyoˈ ee juunaˈ xcweti, nchiiti juu na matseineiⁿ tsˈaⁿ meiⁿnquia nnom ñˈoom na tjachuiiˈ. Macanda̱ xeⁿ na matseiteincooˈ tsˈaⁿ ñˈoomˈñeeⁿ cha joo nnˈaⁿ tmaaⁿˈ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ nncˈoonajnda̱na ncˈe Espíritu Santo. 	 و خواهش دارم که همه شما به زبانها تکلم کنید، لکن بیشتر اینکه نبوت نمایید زیرا کسی‌که نبوت کند بهتر است ازکسی‌که به زبانها حرف زند، مگر آنکه ترجمه کندتا کلیسا بنا شود.


Ndoˈ tjantyjaaˈ cwii tsˈaⁿ na maˈmo̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés. Matso nnoom: —Maestro, nncjo̱ntyjo̱ naxeⁿˈ meiⁿyuucheⁿ na wjaˈ. 	 آنگاه کاتبی پیش آمده، بدو گفت: «استادا هرجا روی، تو رامتابعت کنم.»


Quia joˈ jlaˈcandyooˈndye nnˈaⁿ fariseos na mˈaaⁿ na ñecalˈana xjeⁿ jom. Taˈxˈeena nnoom: —¿Aa wanaaⁿ na nntseityuiiˈ tsˈaⁿ ljeii na tocoom ñˈeⁿ scoomˈm ncˈe meiⁿnquia na seitjo̱o̱ñe tsaⁿˈñeeⁿ nnoom? 	 پس فریسیان آمدند تا او را امتحان کنند وگفتند: «آیا جایز است مرد، زن خود را به هر علتی طلاق دهد؟»


Tsonndaˈ Jesús nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê: —Chaˈtso na cwilaˈxmaⁿ najnda̱, Tsotya̱ya Tyˈo̱o̱tsˈom jnda̱ tquiaaⁿ joonaˈ lˈo̱o̱ya. Tjaa ˈñeeⁿ tseiˈno̱ⁿˈ chiuu tseixmaⁿya na cwiluiindyo̱ Jnaaⁿ, macanda̱ nqueⁿ ntyjeeⁿ. Meiⁿ tjaa ˈñeeⁿ tseiˈno̱ⁿˈ chiuu tseixmaⁿ Tsotya̱ya, macanda̱ ja na cwiluiindyo̱ Jnaaⁿ mantyjiiya. Mati meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na lˈue tsˈo̱o̱ⁿ na nntseiˈno̱ⁿˈ chiuu tseixmaⁿ Tsotya̱ya mañequia na nntseiˈno̱ⁿˈ. 	 پدر همه‌چیز را به من سپرده است و کسی پسر را نمی شناسد بجز پدر و نه پدر را هیچ‌کس می‌شناسد غیر از پسر و کسی‌که پسر بخواهد بدومکشوف سازد.


ˈO nnˈaaⁿya ñequiiˈcheⁿ calaneiⁿˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿyâ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 ای برادران، برای ما دعا کنید.


Tsˈoom na ya xocueˈ ta̱ na tisˈa, ndoˈ tsˈoom na tisˈa xocueˈ ta̱ na ya. 	 نمی تواند درخت خوب میوه بد آورد، و نه درخت بد میوه نیکو آورد.


Nquii Tyˈo̱o̱tsˈom na mañequiaaⁿ nda̱a̱ya na cwicantyjaaˈ nˈo̱o̱ⁿya jom, cateijneiⁿ ˈo na ya cˈomˈyoˈ ñequio ncˈiaaˈyoˈ chaˈxjeⁿ na lˈue tsˈom Cristo Jesús, 	 الان خدای صبر و تسلی شما را فیض عطاکناد تا موافق مسیح عیسی با یکدیگر یکرای باشید.


Ndoˈ juu ljeiiˈñeeⁿ na tsˈiaaⁿˈnaˈ na nñequiaanaˈ na nndaya na ticantycwii na wando̱ˈa, teijndaaˈyuu na nntsuundyo̱ cantyja ˈnaaⁿˈnaˈ. 	 و آن حکمی که برای حیات بود، همان مرا باعث موت گردید.


Cataⁿˈyoˈ nnoom na xcwe nñequiaya ñˈoomˈñeeⁿ chaˈxjeⁿ na matsonaˈ. 	 و آن رابطوری که می‌باید تکلم کنم و مبین سازم.


Ñˈoom na mayuuˈcheⁿ matsjo̱o̱ya nda̱a̱ˈyoˈ, juu tsˈaⁿ na mˈaaⁿ moso ticaluiitˈmaⁿñe chaˈna nquii tsˈaⁿ na matsa̱ˈntjom juu. Mati tsˈaⁿ na mawjaa tsˈiaaⁿ na jñom tsˈaⁿ juu, ticaluiitˈmaⁿñeti chaˈxjeⁿ nquii tsˈaⁿ na jñom juu. 	 آمین آمین به شما می‌گویم غلام بزرگتر از آقای خودنیست و نه رسول از فرستنده خود.


Ee nncueˈntyjo̱ xjeⁿ na taxolaˈñˈoomˈndye nnˈaⁿ ñˈoom na xcweti maˈmo̱ⁿnaˈ sa̱a̱ ñˈoom na ñeˈcandye nquieena nlˈuee nquiana nnˈaⁿ na ntˈmo̱o̱ⁿ ñˈoomˈñeeⁿ nda̱a̱na. 	 زیرا ایامی می‌آید که تعلیم صحیح را متحمل نخواهند شد، بلکه برحسب شهوات خود خارش گوشها داشته، معلمان را برخود فراهم خواهند‌آورد،


ndoˈ quia laxmaⁿˈyoˈ joˈ, cˈomˈyoˈ chaˈxjeⁿ ñequii tsˈaⁿ ntseinda, ndoˈ na ljoˈ, cˈomˈyoˈ na jnda nquiuˈyoˈ nnˈaⁿ. 	 و در دینداری، محبت برادران و درمحبت برادران، محبت را.


Ndoˈ Tsotya̱ya na jñoom ja luaa waa na lˈue tsˈoom na catsˈaa, na chaˈtsondye nnˈaⁿ na jnda̱ tquiaaⁿ lˈo̱o̱ya, meiⁿcwiindye joona ticatsuuñe añmaaⁿˈ. Ndoˈ xuee na macanda̱ nñequia na nntaˈndoˈxco chaˈtsondye joona. 	 و اراده پدری که مرا فرستاد این است که از آنچه به من عطا کرد چیزی تلف نکنم بلکه در روز بازپسین آن را برخیزانم.


Jnda̱ teinom chaˈna ndyee hora na tuii na ljoˈ ndoˈ tyjeeˈ scuuˈ Ananías. Meiⁿchjoo ticaljeiiⁿ aa waa ljoˈ tuii. 	 و تخمین سه ساعت گذشت که زوجه‌اش ازماجرا مطلع نشده درآمد.


Mati Juan tyotseitsˈoomñê nnˈaⁿ cwii joo na jndyu Enón, manndyooˈ Salim, ee majndye ndaatioo mˈaaⁿ joˈ. Ndoˈ tyoˈoo nnˈaⁿ na tyotseitsˈoomñê joona. 	 و یحیی نیز در عینون، نزدیک سالیم تعمید می‌داد زیرا که در آنجا آب بسیار بود ومردم می‌آمدند و تعمید می‌گرفتند،


Ee xeⁿ nmeiiⁿ macwilˈa nnˈaⁿ ñˈeⁿndyo̱ ja na tjaa jnaⁿ tseixmaⁿya, cwanti na tˈmaⁿti nawiˈ nntjoom naⁿˈñeeⁿ na waa jnaaⁿna. 	 زیرااگر این کارها را به چوب تر کردند به چوب خشک چه خواهد شد؟»


Sa̱a̱ juu Tito na tyomˈaaⁿ ñˈeⁿndyo̱, meiiⁿ na nchii tsˈaⁿ judío jom, tjaaˈnaⁿ ñˈoom jlue naⁿˈñeeⁿ na jndeiˈnaˈ na caluii ñˈeⁿñê chaˈna cwilˈaa jâ nnˈaⁿ judíos ñequio ndaayâ na naⁿnom. 	 لیکن تیطس نیز که همراه من و یونانی بود، مجبور نشد که مختون شود.


Tjalcweeⁿˈeⁿ ndyuaa tsjomˈm. Joˈ joˈ tyotseineiiⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ naquiiˈ watsˈom. Ndoˈ chaˈtsondye nnˈaⁿ jeeⁿ tjaweeˈ nˈomna ñˈoom na seineiiⁿ. Tyoluena: —Tsaⁿmˈaaⁿˈ ¿chiuu sˈaayom na jeeⁿ jndo̱ˈ tsˈoom? Ndoˈ ¿yuu jnaⁿ najneiⁿ na machˈeeⁿ tsˈiaaⁿ tˈmaⁿ na tyoontyˈiaaya? 	 و چون به وطن خویش آمد، ایشان را در کنیسه ایشان تعلیم داد، بقسمی که متعجب شده، گفتند: «از کجا این شخص چنین حکمت و معجزات را بهم رسانید؟


Quia joˈ Pablo ñequio nnˈaⁿ na ñˈeeⁿ ñˈeⁿñê jluiˈna tsjoom Pafos. Tuo̱na wˈaandaa. Tyˈena, tquiena tsjoom Perge ndyuaa Panfilia. Joˈ joˈ ˈndii Juan joona, tjalcweeⁿˈeⁿ Jerusalén. 	 آنگاه پولس و رفقایش از پافس به کشتی سوار شده، به پرجه پمفلیه آمدند. اما یوحنا ازایشان جدا شده، به اورشلیم برگشت.


Sa̱a̱ meiiⁿ na luaaˈ, majño̱o̱ⁿya naⁿmˈaⁿˈ na nncˈoona na mˈaⁿˈyoˈ cha ticatsˈaanaˈ na tiyuuˈ ñˈoom ya na jnda̱ tsjo̱o̱ya cantyja ˈnaⁿˈyoˈ, cha na cˈomcˈeendyoˈ chaˈxjeⁿ na jnda̱ tsjo̱o̱ nda̱a̱na. 	 امابرادران را فرستادم که مبادا فخر ما درباره شما دراین خصوص باطل شود تا چنانکه گفته‌ام، مستعدشوید.


Tcuu tcuu cwilaˈnaⁿˈyoˈ ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na teiljeii teiyo ee cwilaˈtiuuˈyoˈ cweˈ na cwilˈaˈyoˈ na ljoˈ, joˈ na nndaˈyoˈ na ticantycwii na cwitandoˈyoˈ jo nnoom. Ndoˈ joonaˈ cwitjeiˈyuuˈndyenaˈ cantyja ˈnaⁿya. 	 و نمی خواهید نزد من آیید تا حیات یابید.


Joˈ chii quia na tqueⁿˈyoˈ ja tjaa na seitsaaⁿˈndyo̱, maxjeⁿ jndyo̱o̱. Sa̱a̱ jeˈ ñecaljeiya chiuu na tqueⁿˈyoˈ ja. 	 از این جهت به مجرد خواهش شما بی‌تامل آمدم و الحال می‌پرسم که از برای چه مرا خواسته‌اید.»


Quia joˈ tso tsaⁿjndii nnoom: —Xeⁿ mayuuˈ ˈu cwiluiindyuˈ Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom, cwa catsa̱ˈntjomˈ tsjo̱ˈwaaˈ na catseicwaqueⁿnaˈ tyooˈ. 	 و ابلیس بدو گفت: «اگر پسر خدا هستی، این سنگ را بگو تا نان گردد.»


Yocheⁿ na cwicwaaˈâ toˈñom Jesús tyooˈ, seitˈmaaⁿˈñê Tyˈo̱o̱tsˈom cantyja ˈnaaⁿˈnaˈ. Tyjeeⁿ juunaˈ, tquiaaⁿ nda̱a̱yâ. Tsoom: —Catoˈñoomˈyoˈ cwaˈyoˈ tyooˈwaa, ee cwiluiiñenaˈ seiiˈa. 	 و چون ایشان غذا می‌خوردند، عیسی نان راگرفته، برکت داد و پاره کرده، به شاگردان داد وگفت: «بگیرید و بخورید، این است بدن من.»


Sa̱a̱ jeˈ xuee na cwii wjaanaˈ, ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee nncjo̱cajmaⁿ ntyjaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ntyjaya yuu na matseitˈmaaⁿˈñetinaˈ ja. Joˈ joˈ nntseijomndyo̱ ñˈeⁿñê chaˈtso najndeii na matseixmaaⁿ. 	 لیکن بعداز این پسر انسان به طرف راست قوت خداخواهد نشست.»


Ndoˈ quia na nntˈuena ˈo na nñeˈquiana cwenta ˈo, tincˈomˈyoˈ ñomtiuu cwaaⁿ ñˈoom na nnduˈyoˈ nda̱a̱ naⁿmanˈiaaⁿ. Ee xjeⁿˈñeeⁿ mˈmo̱ⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom cwaaⁿ ñˈoom na nntˈo̱ˈyoˈ. Ee nchii nlaneiⁿˈyoˈ ñˈoom na nquiuˈ ncjoˈyoˈ sa̱a̱ nquii Espíritu Santo nntsˈaaⁿ naquiiˈ nˈomˈyoˈ ljoˈ ñˈoom na nnduˈyoˈ. 	 و چون شما راگرفته، تسلیم کنند، میندیشید که چه بگویید ومتفکر مباشید بلکه آنچه در آن ساعت به شما عطاشود، آن را گویید زیرا گوینده شما نیستید بلکه روح‌القدس است.


Cwantindye joo nnˈaⁿ na mˈaⁿ nndyooˈ quia na jndyena ñˈoommeiⁿˈ, jluena: —Tsaⁿmˈaaⁿˈ macwaaⁿ profeta Elías. 	 اما بعضی از حاضرین چون این را شنیدند، گفتند که او الیاس را می‌خواند.


Xjeⁿˈñeeⁿ to̱ˈ Jesús na maˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ jâ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈeⁿñê na jndeiˈnaˈ na nncjaⁿ Jerusalén. Joˈ joˈ tˈmaⁿ nawiˈ nntjoom nlˈa nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye, ñequio ntyee na cwiluiitquiendye, ñequio nnˈaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés. Naⁿˈñeeⁿ nlaˈcueeˈna jom, sa̱a̱ xuee jnda̱ ndyee nncwandoˈxcoom. 	 و از آن زمان عیسی به شاگردان خودخبردادن آغاز کرد که رفتن او به اورشلیم وزحمت بسیار کشیدن از مشایخ و روسای کهنه وکاتبان و کشته شدن و در روز سوم برخاستن ضروری است.


Sa̱a̱ Jesús ñemaaⁿˈcheeⁿ mˈaaⁿ. Meiⁿcwii ñˈoom ticˈo̱o̱ⁿ. Quia joˈ juu tyee na cwiluiitquieñe taxˈeeñennaaⁿˈaⁿ, tsoom: —¿Aa ˈu cwiluiindyuˈ Cristo, Jnda nquii Tyˈo̱o̱tsˈom na cwilaˈtˈmaaⁿˈndyô̱? 	 اما او ساکت مانده، هیچ جواب نداد. باز رئیس کهنه از او سوال نموده، گفت: «آیا تو مسیح پسرخدای متبارک هستی؟»


Tˈo̱o̱ naⁿˈñeeⁿ na cwilˈa cwenta watsˈom, jluena: —Meiⁿjom ndiiˈ tyoondya̱a̱yâ na nntseineiⁿ cwii tsˈaⁿ chaˈna na matseineiⁿ tsaⁿmˈaaⁿˈ. 	 خادمان در جواب گفتند: «هرگزکسی مثل این شخص سخن نگفته است!»


Quia joˈ ¿aa waa yuu mateijndeiitinaˈ tsˈaⁿ ncˈe cwiluiiñê tsˈaⁿ judío oo aa jndati cwiluiiñê ncˈe na tuii ˈnaaⁿ tjaaⁿˈaⁿ? 	 پس برتری یهود چیست؟ و یا از ختنه چه فایده؟


Jesús ntyˈiaaⁿˈaⁿ nnom tsaⁿˈñeeⁿ. Sˈaanaˈ na jeeⁿ wiˈ tsˈoom juu. Tsoom nnom: —Cwii waa na matseitjo̱o̱naˈ ˈu. Cjaˈ, cajnda̱a̱ˈ chaˈtso ˈnaⁿˈ. Sˈomˈñeeⁿ quiaaˈ nda̱a̱ ndyeñeeⁿˈ. Quia joˈ nncˈoomˈ na tyandyuˈ nandye cañoomˈluee. Ndoˈ caljoya tsˈomˈ nawiˈ na nntjomˈ hasta meiiⁿ xeⁿ nntseicueeˈnaˈ ˈu. Candyoˈtseiˈjomndyuˈ ñˈeⁿndyo̱. 	 عیسی به وی نگریسته، او را محبت نمود وگفت: «تو را یک چیز ناقص است: برو و آنچه داری بفروش و به فقرا بده که در آسمان گنجی خواهی یافت و بیا صلیب را برداشته، مرا پیروی کن.»


Ee jnda̱ seijndaaˈñê xuee na nncuˈxeeⁿ jaa nnˈaⁿ tsjoomnancue cantyja na matyˈiomyanaˈ. Jnda̱ tqueeⁿ na nquii Jesús nncuˈxeⁿ jaa. Ndoˈ jnda̱ tˈmo̱o̱ⁿ na mayuuˈ na nluii na ljoˈ nda̱a̱ chaˈtso nnˈaⁿ ee sˈaaⁿ na tandoˈxco juu jnda̱ na tueˈ. 	 زیرا روزی را مقرر فرمود که در آن ربع مسکون را به انصاف داوری خواهد نمود به آن مردی که معین فرمود و همه را دلیل داد به اینکه او را از مردگان برخیزانید.»


Tsoti Pedro: —Chaˈtsondye profetas chaˈna Samuel ñequio nnˈaⁿ na cwiñetˈom jnda̱ na tueˈ tsaⁿˈñeeⁿ, tyoluena na nluii chaˈxjeⁿ na cwiluii jeˈ. 	 و جمیع انبیا نیز از سموئیل وآنانی که بعد از او تکلم کردند از این ایام اخبارنمودند.


Joˈ chii ˈo ntseindaaya, ñequiiˈcheⁿ calajomndyoˈ ñˈeⁿñê cha quia na nleitquiooˈñê na nndyonnaaⁿˈaⁿ, ñequiiˈcheⁿ mˈaⁿˈyoˈ na cwilaˈqui tˈmaⁿ nˈomˈyoˈ jom. 	 الان‌ای فرزندان در او ثابت بمانید تا چون ظاهر شود، اعتماد داشته باشیم و در هنگام ظهورش از وی خجل نشویم.اگر فهمیده ایدکه او عادل است، پس می‌دانید که هر‌که عدالت رابه‌جا آورد، از وی تولد یافته است.


Sa̱a̱ xeⁿ cweˈ na mandii tsˈaⁿ ñˈoom na mañequiaya, meiⁿ ticatseinda̱ joonaˈ, nchii ja tseixmaⁿya na nncuˈxa̱ⁿ tsaⁿˈñeeⁿ. Ee nchii tyˈiom Tsotya̱ tsˈiaaⁿ ja na nncuˈxa̱ⁿya nnˈaⁿ, tyˈioom tsˈiaaⁿ ja na cwjiˈnˈmaaⁿndyo̱ joona. 	 و اگر کسی کلام مرا شنید و ایمان نیاورد، من براو داوری نمی کنم زیرا که نیامده‌ام تا جهان راداوری کنم بلکه تا جهان را نجات‌بخشم.


Tsaⁿsˈamˈaaⁿˈ tˈue nnˈaⁿ judíos jom ndoˈ mawaa na nlaˈcueeˈna jom. Sa̱a̱ quia na jndiiya na jom matseixmaaⁿ tsˈaⁿ tsjoom Roma joˈ na saayâ ñˈeⁿ sondaro ˈnaⁿya. Tjeiiˈndyo̱ jom luee naⁿˈñeeⁿ. 	 یهودیان این شخص را گرفته، قصد قتل او داشتند. پس با سپاه رفته، او را ازایشان گرفتم، چون دریافت کرده بودم که رومی است.


Ncuee quia tyomˈaaⁿ Herodes tsaⁿmaⁿtsˈiaaⁿ tˈmaⁿ tsˈo̱ndaa Judea, tyomˈaaⁿ cwii tyee cwentaa nnˈaⁿ judíos na jndyu Zacarías. Jom tyocañˈeeⁿ ñˈeⁿ tmaaⁿˈ ntyee na seicajndyunaˈ Abías. Scoomˈm jndyu Elisabet, cwii tsˈaⁿ tsjaaⁿ Aarón. 	 در ایام هیرودیس پادشاه یهودیه، کاهنی زکریا نام از فرقه ابیا بود که زن او از دختران هارون بود و الیصابات نام داشت.


Nnˈaⁿ na jñom Jesús tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿˈaⁿ tjomndyenndaˈna na mˈaaⁿ. Tyoluena nnoom chaˈtso tsˈiaaⁿ na jnda̱ ñelˈana ndoˈ chaˈtso ñˈoom na jnda̱ ñetˈmo̱o̱ⁿna. 	 و رسولان نزد عیسی جمع شده، از آنچه کرده و تعلیم داده بودند او را خبر دادند.


Ndoˈ mati joo ntquieeˈ xqueⁿyoˈ cwitˈmo̱o̱ⁿnaˈ ntquieeˈ nnˈaⁿ na cwitsa̱ˈntjom. ˈOmndye joona jnda̱ tja̱, ndoˈ cwii joona mamˈaaⁿ tsˈiaaⁿ jeˈ, ndoˈ cwii quia nncˈoom. Sa̱a̱ quia na nncwjeeⁿˈeⁿ matsonaˈ na tijndye xuee nncˈoom. 	 و هفت پادشاه هستند که پنج افتاده‌اند و یکی هست و دیگری هنوز نیامده است و چون آیدمی باید اندکی بماند.


Nchii nmeiiⁿˈ matsˈaa. Ja ñequio na jndeiˈnaˈ majuˈcja̱ seiiˈa na catseicanda̱naˈ na matsa̱ˈntjo̱ⁿya juunaˈ, cha cwii na jnda̱ tˈmo̱o̱ⁿya nda̱a̱ ntˈomcheⁿ ticwjiˈndyo̱naˈ ja na ticwilˈuendyo̱ naquiiˈ tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿˈ Cristo. 	 بلکه تن خودرا زبون می‌سازم و آن را در بندگی می‌دارم، مباداچون دیگران را وعظ نمودم، خود محروم شوم.


seijndaaˈñê na ljeiya chiuu cwiluiiñe Jnaaⁿ cha nntseina̱ⁿya ñˈoom nda̱a̱ nnˈaⁿ na nchii judíos chiuu ya na nluiˈnˈmaaⁿndyena. Ndoˈ quia tuii na ljoˈ, tîcwaxˈa̱ nnom meiⁿcwii tsˈaⁿ cha na caljeiya cwaaⁿ ñˈoom na nñequiaya. 	 که پسر خود را در من آشکار سازد تا در میان امت‌ها بدو بشارت دهم، در آنوقت با جسم و خون مشورت نکردم،


Cwiicheⁿ xuee quia na jnda̱ tquiocuena sjo̱ˈñeeⁿ, tjacatjomñe cwii tmaaⁿˈ tˈmaⁿ nnˈaⁿ joona. 	 و در روز بعد چون ایشان از کوه به زیرآمدند، گروهی بسیار او را استقبال نمودند.


ˈO nnˈaaⁿya, Tyˈo̱o̱tsˈom mˈaaⁿ na candyaˈ tsˈoom ˈo, ndoˈ manquiuuyaayâ na jnda̱ tjeiiˈñê ˈo cwentaaⁿˈaⁿ. 	 زیرا که‌ای برادران و‌ای عزیزان خدا، ازبرگزیده شدن شما مطلع هستیم،


Quioˈyoˈ na nntquieˈyoˈ seiˈtsˈo ˈnaaⁿ nnˈaⁿ na tˈmaⁿ nˈiaaⁿ cwilaˈxmaⁿ, nnˈaⁿ na cwitsa̱ˈntjom sondaro, nnˈaⁿ na cwiluiindye sondaro, seiˈtsˈo ˈnaaⁿ catso, mandiñˈeeⁿ nnˈaⁿ na ñentyjondye jooyoˈ. Jndyendye nnˈaⁿ nntquieˈyoˈ seiˈtsˈo ˈnaaⁿna, mati ñˈeeⁿ nnˈaⁿ na cwindyeˈntjomtyeⁿ ndoˈ nnˈaⁿ na mˈaaⁿ xjeⁿ ˈnaaⁿ ñˈeⁿ nnˈaⁿ na cje mˈaⁿ, ndoˈ nnˈaⁿ na jnda̱ tquiendye. 	 تا بخورید گوشت پادشاهان و گوشت سپه سالاران و گوشت جباران و گوشت اسبها و سواران آنها و گوشت همگان را، چه آزاد و چه غلام، چه صغیر و چه کبیر.»


Quia joˈ seicuˈ Jesús ndyuee naⁿˈñeeⁿ na ticaluena nnom meiⁿcwii tsˈaⁿ cantyja na tuii. Sa̱a̱ meiiⁿ na ñenquiiˈcheⁿ tyotsoom nda̱a̱na na ticaluena, joona yacheⁿ jndyeti tyolaˈneiⁿna nda̱a̱ ncˈiaana. 	 پس ایشان را قدغن فرمود که هیچ‌کس را خبرندهند؛ لیکن چندان‌که بیشتر ایشان را قدغن نمود، زیادتر او را شهرت دادند.و بینهایت متحیر گشته می‌گفتند: «همه کارها را نیکوکرده است؛ کران را شنوا و گنگان را گویامی گرداند!»


Tiñequiaandyuˈ na ticueeˈ nˈom nnˈaⁿ ˈu cweˈ ee na titquiendyuˈ. Cantyja na matseineiⁿˈ, catseixmaⁿˈ cwii na mˈmo̱ⁿnaˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ chiuu na nncˈoomˈaⁿna, ndoˈ mati cantyja chiuu na wjaamˈaaⁿndyuˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ, ndoˈ cantyja na mˈaaⁿˈ na wiˈ tsˈomˈ joona, ndoˈ cantyja na matseiˈyuˈyaˈ tsˈomˈ ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom, ndoˈ cantyja na ljuˈ nquiu nnˈaⁿ cantyja ˈnaⁿˈ. 	 هیچ‌کس جوانی تو را حقیر نشمارد، بلکه مومنین را درکلام و سیرت و محبت و ایمان و عصمت، نمونه باش.


Neri jnda Melqui, Melqui jnda Adi, Adi jnda Cosam, Cosam jnda Elmodam, Elmodam jnda Er, 	 ابن ملکی، بن ادی، بن قوسام، بن ایلمودام، بن عیر،


Mati tso Jesús nnom tsˈaⁿ na tqueeⁿˈñe jom: —Quia na maqueⁿˈ nnˈaⁿ na calaˈjomndye na nlcwaˈyoˈ na quiajmeiⁿˈ oo natmaaⁿ, tilqueⁿˈ ncˈiaˈ, meiⁿ nnˈaⁿˈ nncuˈ, meiⁿ nnˈaⁿˈ na jnda̱ teitquio̱o̱ˈ, meiⁿ naⁿtya na mˈaⁿ nndyooˈ. ¿Ee aa nchii nncueeˈ xuee na majoˈti nlˈa joona, cha nnjoom chaˈxjeⁿ na saˈ ˈu? 	 پس به آن کسی‌که از او وعده خواسته بود نیز گفت: «وقتی که چاشت یا شام دهی دوستان یا برادران یا خویشان یا همسایگان دولتمند خود را دعوت مکن مبادا ایشان نیز تو رابخوانند و تو را عوض داده شود.


Cristo cwiluiiñê tsiaⁿtsjo̱ˈñeeⁿ. Nacjooˈ juunaˈ chaˈwaa wˈaaˈñeeⁿ cwijom wjaacanda̱a̱ˈnaˈ hasta na ncueˈntyjo̱ na nluiiñenaˈ cwii watsˈom na ljuˈ cwentaaˈ Ta Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 که در وی تمامی عمارت با هم مرتب شده، به هیکل مقدس در خداوند نمو می‌کند.و در وی شما نیز با هم بنا کرده می‌شوید تا در روح مسکن خدا شوید.


Nchii matsjo̱o̱ na luaaˈ ee na matseitjo̱o̱naˈ ja ncˈe jnda̱ ljeiiˈnaˈ na cwiljoya tsˈo̱o̱ⁿ aa maleiñˈo̱ⁿya oo aa tjaaˈnaⁿ. 	 نه آنکه درباره احتیاج سخن می‌گویم، زیرا که آموخته‌ام که در هر حالتی که باشم، قناعت کنم.


Ee Tsotya̱ya mˈaaⁿ na candyaˈ tsˈoom ja na cwiluiindyo̱ Jnaaⁿ. Maˈmo̱o̱ⁿ no̱o̱ⁿ chaˈtso na machˈeeⁿ. Ndoˈ mˈmo̱ⁿtyeeⁿcheⁿ tsˈiaaⁿ na tˈmaⁿti na catsˈaa cha catsˈaanaˈ na cjaaweeˈticheⁿ nˈomˈyoˈ. 	 زیرا همچنان‌که پدر مردگان را برمی خیزاند وزنده می‌کند، همچنین پسر نیز هر‌که رامی خواهد زنده می‌کند.


na cantyja ˈnaaⁿˈ joˈ cwicantyjaaˈ nˈo̱o̱ⁿya na nndaaya na ticantycwii na cwitando̱o̱ˈa. Nquii Tyˈo̱o̱tsˈom na tijoom nñequiuˈnnˈaaⁿ tqueⁿtyeeⁿ ñˈoomˈm na nlaxmaaⁿya na ljoˈ cwitjo̱o̱cheⁿ na nluii tsjoomnancue. 	 به امید حیات جاودانی که خدایی که دروغ نمی تواند گفت، اززمانهای ازلی وعده آن را داد،


Naⁿˈñeeⁿ na mˈaⁿna quiiˈntaaⁿˈyoˈ meiiⁿ na manquiuna na tuii na ljoˈ, sa̱a̱ laxmaⁿna nnˈaⁿ na cwicatsoona ndaa, cwilaˈndaaˈndyena seiina, lˈo̱na na nlqueⁿ Ta Jesús xjeⁿ joona, cwilaˈjnaaⁿˈna ángeles na tˈmaⁿ cwiluiindye cañoomˈluee. 	 لیکن باوجود این، همه این خواب بینندگان نیز جسد خود را نجس می‌سازند و خداوندی راخوار می‌شمارند و بر بزرگان تهمت می‌زنند.


Joˈ chii catueˈndyoˈcjeˈyoˈ nacje ˈnaaⁿˈ tsˈo̱ Tyˈo̱o̱tsˈom na tjacantyja najndeii cwiluiiñê cha quia nncueˈntyjo̱ xjeⁿ ntyjeeⁿ nntseitˈmaaⁿˈñê ˈo. 	 پس زبردست زورآور خدا فروتنی نمایید تا شما را در وقت معین سرافراز نماید.


ˈO jeeⁿcheⁿ ndyaaˈ ntjeiⁿndyoˈ, laxmaⁿˈyoˈ nnˈaⁿ na nchjaaⁿˈyoˈ. ¿Cwaaⁿ cwii na we nmeiⁿˈ tˈmaⁿti tseixmaⁿnaˈ? ¿Aa sˈom cajaⁿ na ñˈeⁿ teichjoom watsˈom oo aa nquii watsˈom? Juu watsˈom tˈmaⁿti tseixmaⁿnaˈ ee cantyja ˈnaaⁿˈ juunaˈ maqueⁿljuˈnaˈ sˈom cajaⁿˈñeeⁿ. 	 ای نادانان و نابینایان، آیا کدام افضل است؟ طلا یا هیکلی که طلا را مقدس می‌سازد؟


Nda̱a̱ yolcu na tquiendye, catsuˈ na calˈana yuu na matseitˈmaaⁿˈñenaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Talaˈneiⁿna cantu nacjoo ntyjelcuna, meiⁿ nchii na cwicandyeena. Calaxmaⁿna cwii na maˈmo̱ⁿnaˈ nda̱a̱ ntˈomcheⁿ, 	 همچنین زنان پیر، در سیرت متقی باشند و نه غیبت‌گو و نه بنده شراب زیاده بلکه معلمات تعلیم نیکو،


Majom na nntsˈaaⁿ tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom quia na jnda̱ ˈndiinaˈ ja, ee maxjeⁿ mˈaaⁿ cwii tjo̱o̱cheⁿ na nluiindyo̱. Ja meiⁿ cweˈ na nndiˈntjo̱ⁿya nnoom tilˈuendyo̱. 	 و او آن است که بعد از من می آید، اما پیش از من شده است، که من لایق آن نیستم که بند نعلینش را باز کنم.»


Ee jlaˈtiuuna na nlˈa nayaˈñeeⁿ nnˈaⁿ jndíos na cwilayuˈ, ndoˈ matyˈiomnaˈ na ljoˈ calˈana ee chaˈcwijom na choˈjnaⁿna nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ, ee cwicandaana na cwicaluiˈnˈmaaⁿndyena ncˈe nnˈaⁿ judíos. Joˈ chii matsonaˈ na cateiˈjndeiina naⁿˈñeeⁿ ˈnaⁿ na macaⁿnaˈ. 	 بدین رضادادند و بدرستی که مدیون ایشان هستند زیرا که چون امت‌ها از روحانیات ایشان بهره‌مندگردیدند، لازم شد که در جسمانیات نیز خدمت ایشان را بکنند.


Cˈuaa ˈñom matseineiiⁿ, tsoom: —Calcwiˈyoˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ñequio na nquiaˈyoˈ jom ee na jnda̱ tueˈntyjo̱ xjeⁿ na nncuˈxeeⁿ nnˈaⁿ. Calaˈtˈmaaⁿˈndyoˈ nqueⁿ na sˈaaⁿ cañoomˈluee ñequio tsjoomnancue, ñequio ndaaluee, ndoˈ ñequio chaˈtso nqueⁿljoˈ yuu na cwinaaⁿˈ ndaa. 	 و به آواز بلند می‌گوید: «از خدا بترسید واو را تمجید نمایید، زیرا که زمان داوری اورسیده است. پس او را که آسمان و زمین و دریا وچشمه های آب را آفرید، پرستش کنید.»


Joˈ chii xeⁿ matiom tsaⁿsˈa ˈnaⁿ xqueⁿ quia matseineiⁿ nnoom oo quia mañequiaa ñˈoomˈm, matseijnaaⁿˈ tsaⁿˈñeeⁿ Cristo na cwiluiiñe xqueeⁿ. 	 هرمردی که سرپوشیده دعا یا نبوت کند، سر خود رارسوا می‌نماید.


Tsjoom Éfeso seijndo̱ya cwii tsˈo̱o̱ⁿ ñequio quiooˈ wje sa̱a̱ meiiⁿ na ljoˈ ¿yuu waa na mawantjo̱ⁿ? Ee xeⁿ na mayuuˈ na ticataˈndoˈxco nnˈaⁿ na jnda̱ tja̱ yati calˈaaya chaˈxjeⁿ cwilue nnˈaⁿ: “Cwa cwaaˈa ndoˈ cwa̱a̱ya ee ˈiocha luaaˈ nncwja̱a̱ya.” 	 چون بطور انسان در افسس با وحوش جنگ کردم، مرا چه سود است؟ اگر مردگان برنمی خیزند، بخوریم و بیاشامیم چون فردامی میریم.


Tˈo̱ Esteban matsoom: —ˈO ta na cwiluiitquiendyoˈ ñequio ˈo nnˈaⁿya, candyeˈyoˈ ñˈoom na nntsjo̱o̱. Nquii Taya Tyˈo̱o̱tsˈom na jeeⁿ tˈmaⁿ cwiluiiñê, jom seicaˈmo̱ⁿñê nnom welooya Abraham quia na tyomˈaaⁿ tsaⁿˈñeeⁿ ndyuaa Mesopotamia cwii tjo̱o̱cheⁿ na nncˈoom tsjoom Harán. 	 او گفت: «ای برادران و پدران، گوش دهید. خدای ذوالجلال بر پدر ما ابراهیم ظاهر شد وقتی که در جزیره بود قبل از توقفش در حران.


Nnˈaⁿ tsjoomˈñeeⁿ tyoqueⁿna cwenta ñˈoom na tyotseineiiⁿ ee teiyo manquiuˈnnˈaaⁿ joona ñequio tsˈiaaⁿ caluaˈ na machˈeeⁿ. 	 و بدو گوش دادنداز آنرو که مدت مدیدی بود از جادوگری اومتحیر می‌شدند.


Jnda̱nquia tsoom nda̱a̱ chaˈtsondyena: —Meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na lˈue tsˈom na nncwˈaaˈñe ja, cwjiˈñê cantyja na matseitiuu nqueⁿ. Caljoya tsˈoom nawiˈ na matjoom ticwii xuee, ndoˈ candyontyjo̱o̱ⁿ cantyja na matsˈaa, meiiⁿ quio joˈ cueeⁿˈeⁿ. 	 پس به همه گفت: «اگر کسی بخواهد مراپیروی کند می‌باید نفس خود را انکار نموده، صلیب خود را هر روزه بردارد و مرا متابعت کند.


Chaˈtsondye nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ ñjaaⁿñe cwilaˈcwanomna na xmaⁿndyoˈ. Ncˈe na cwiluiindyoˈ ntseinda Tyˈo̱o̱tsˈom, quia cwitjomndyoˈ ñˈeⁿ ncˈiaaˈyoˈ na tjoomˈ cwilaˈyuˈyoˈ ñˈeⁿndyena, cataⁿˈyoˈ lueena na cwiñeˈquiaˈyoˈ na xmaⁿndyena. 	 همه برادران شما را سلام می‌رسانند. یکدیگر را به بوسه مقدسانه سلام رسانید.


Ndoˈ tjantyjo̱ cwiicheⁿ ángel na jnda̱ we naxeⁿˈ ángelˈñeeⁿ. Matso: —Jnda̱ tyuiiˈ tsjoom Babilonia. Jnda̱ tyuiiˈ tsjoom tˈmaⁿˈñeeⁿ. Ee nnˈaⁿ tsjoomˈñeeⁿ jnda̱ jlaˈndaaˈna nˈom nnˈaⁿ ticwii cwii ndyuaa ñequio natia na cwilˈana na juu joˈ matseijomnaˈ chaˈcwijom cwilaˈcwena nnˈaⁿ winom cha candyee naⁿˈñeeⁿ. 	 و فرشته‌ای دیگر از عقب او آمده، گفت: «منهدم شد بابل عظیم که از خمر غضب زنای خود، جمیع امت‌ها را نوشانید.»


’Quia joˈ seineiⁿ Jesús cwii ñˈoom tjañoomˈ na macaⁿnaˈ na catjeiiˈna cwenta cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ. Seijoomˈñe nqueⁿ chaˈcwijom cwii tsˈoom na ya ta̱a̱ˈnaˈ. Tsoom: —Xeⁿ cwintyˈiaˈyoˈ na ya ta̱ na ntyja cwii tsˈoom, cwilaˈno̱ⁿˈyoˈ na mati nquii tsˈoom cwiluiiñenaˈ tsˈoom na ya. Ndoˈ xeⁿ cwintyˈiaˈyoˈ na tisˈa ta̱ na ntyja cwii tsˈoom, cwilaˈno̱ⁿˈyoˈ na mati tisˈa tsˈoomˈñeeⁿ. Ee cantyja chiuu waa ta̱ na machˈee cwii cwii tsˈoom joˈ nntaˈjnaⁿˈyoˈ cwaaⁿ tsˈoom na ya ndoˈ cwaaⁿ tsˈoom na tisˈa. 	 یا درخت را نیکو گردانید و میوه‌اش رانیکو، یا درخت را فاسد سازید و میوه‌اش رافاسد، زیرا که درخت از میوه‌اش شناخته می‌شود.


Ja Juan na cwiluiindyo̱ nnˈaⁿˈyoˈ tjom na cwiwino̱o̱ⁿya nawiˈ ñˈeⁿndyoˈ, ndoˈ tjom na cwitueˈndyo̱cja̱a̱ya nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. Ee nquii Jesucristo mañequiaaⁿ na tjom mˈaaⁿya na ticatiom nˈo̱o̱ⁿya. Ja tyomˈaaⁿjnaⁿya ndyuaaxeⁿncwe na jndyunaˈ Patmos ncˈe na tyoñequia ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ na tyocwjiˈyuuˈndyo̱ cantyja ˈnaaⁿˈ Jesús. 	 من یوحنا که برادر شما و شریک در مصیبت و ملکوت و صبر در عیسی مسیح هستم، بجهت کلام خدا و شهادت عیسی مسیح در جزیره‌ای مسمی به پطمس شدم.


Ndoˈ meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na matseineiⁿ ñˈoom wiˈ nacjo ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee, nnda̱a̱ nntseitˈmaⁿ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom tsaⁿˈñeeⁿ. Sa̱a̱ meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na matsoyuu na cwiluii tsˈiaaⁿ ˈnaⁿya cweˈ cantyja najndeii tsaⁿjndii, tsaⁿˈñeeⁿ matseineiⁿ ñˈoom wiˈ nacjooˈ Espíritu Santo. Ndoˈ na ljoˈ tijoom nntseitˈmaⁿ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom tsaⁿˈñeeⁿ, meiiⁿ tiempomeiiⁿcheⁿ ndoˈ meiiⁿ ncuee na jnda̱ ntycwii tsjoomnancue. 	 وهرکه برخلاف پسر انسان سخنی گوید، آمرزیده شود اما کسی‌که برخلاف روح‌القدس گوید، دراین عالم و در عالم آینده، هرگز آمرزیده نخواهدشد.


Ja na cwiluiindyo̱ Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom, ja nntseicandyaandyo̱ ˈo. Macweˈ ncˈe joˈ nncˈomˈyoˈ na canda̱a̱ˈya na jnda̱ jndyaandyoˈ. 	 پس اگر پسر شما را آزاد کند، در حقیقت آزادخواهید بود.


Sa̱a̱ tincˈoomˈ tsˈomˈ na ˈu cwiluiitˈmaⁿndyuˈtiˈ nchiiti lˈo̱ nquii tsˈoom. Ee xeⁿ na nntsˈaanaˈ na ljoˈ ntyjiˈ, cjaañjoomˈ tsˈomˈ na nchii ˈu cwiluiindyuˈ nchˈiooˈ tsˈoom na mañequiaaˈ na jnda̱ lˈo̱naˈ, nchˈiooˈnaˈ cwiñequia na jnda̱ lˈo̱naˈ. 	 بر شاخه‌ها فخرمکن و اگر فخر کنی تو حامل ریشه نیستی بلکه ریشه حامل تو است.


Ee tsoom nnom Moisés: “ˈÑeeⁿ juu na matseitiuuya na nnteijndeiya maxjeⁿ nnteijndeiya tsaⁿˈñeeⁿ, ndoˈ ˈñeeⁿ juu na matseitiuuya na nncˈo̱o̱ⁿya na wiˈ tsˈo̱o̱ⁿya maxjeⁿ joˈ nntsˈaaya.” 	 زیرا به موسی می‌گوید: «رحم خواهم فرمود بر هر‌که رحم کنم و رافت خواهم نمود بر هر‌که رافت نمایم.»


Sa̱a̱ nquii Tyˈo̱o̱tsˈom na mˈaaⁿ na ndyeticheⁿ, nchii cweˈ naquiiˈ lˈaa na cwilˈa nnˈaⁿ macˈeeⁿ. Ee luaaˈ tyotso profeta. Seineiⁿ tsaⁿˈñeeⁿ ñˈoom na seijno̱o̱ⁿˈo̱ⁿ tsˈom. Matsoom: 	 و لیکن حضرت اعلی در خانه های مصنوع دستها ساکن نمی شود چنانکه نبی گفته است


Jnda̱ chii cwiicheⁿ nato tyˈelcweeˈna ndyuaa tsjoomna ee sˈaa Tyˈo̱o̱tsˈom na tsoona ndaa, joˈ na seijndo̱ˈnaˈ nˈomna na ticˈoolcweeˈna na mˈaaⁿ Herodesˈñeeⁿ. 	 و چون در خواب وحی بدیشان در‌رسید که به نزد هیرودیس بازگشت نکنند، پس از راه دیگر به وطن خویش مراجعت کردند.


Ángel na jnda̱ ndyee tjo̱o̱ⁿˈo̱ⁿ ntu ˈnaaⁿˈaⁿ, quia joˈ jnaⁿ cwii caxjuu tˈmaaⁿ tsjo̱ˈluee. Cwicoñê chaˈcwijom chom scacatsuu ndoˈ tiooñê nacjoo manndyooˈ xcwe candaa ñˈeⁿ luiˈxo̱ˈ. 	 و چون فرشته سوم نواخت، ناگاه ستاره‌ای عظیم، چون چراغی افروخته شده از آسمان فرود آمد و بر ثلث نهرها و چشمه های آب افتاد.


Ncˈe na luaaˈ waa, joˈ na lˈue tsˈo̱o̱ⁿ na yolcu na jnda̱ ljondye na cje mˈaⁿna, cˈunconndaˈna, cˈom ndana, cateixˈeena wˈaana meiⁿ tinquiana na wanaaⁿ na nlaˈneiⁿ nnˈaⁿ ñˈoom wiˈ nacjoo nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ. 	 پس رای من این است که زنان جوان نکاح شوند و اولاد بزایند و کدبانو شوند و خصم را مجال مذمت ندهند؛


Jnda̱ chii tjacatyjeeñê juu. Seityjooñê liaa sábana tsaⁿ lino ndoˈ tjaaˈñê juu naquiiˈ tsueˈtsjo̱ˈ na tuiiya. Joˈ joˈ meiⁿcwii tjaaˈnaⁿ ˈñeeⁿ cojaaquieeˈ. 	 پس آن را پایین آورده در کتان پیچید و در قبری که ازسنگ تراشیده بود و هیچ‌کس ابد در آن دفن نشده بود سپرد.


Ndoˈ mati cataⁿˈyoˈ na nndyaandyô̱ ljoˈ na ñeˈcalˈa nnˈaⁿ na tia nnˈaⁿndye ñˈeⁿndyô̱ na quieˈ nˈomna ee tichaˈtso nnˈaⁿ cwilayuˈya nˈomna ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و تا از مردم ناشایسته شریر برهیم زیرا که همه را ایمان نیست.


Chii tˈmaⁿ Jesús nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê. Tsoom nda̱a̱na: —Na mayuuˈcheⁿ nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, yuscumˈaaⁿˈ tsˈaⁿ na jnda̱ tueˈ saaˈ ndoˈ jeeⁿ jñeeⁿˈñê, sa̱a̱ tˈmaaⁿˈti tjoomˈm tsˈom castom, nchiiti chaˈtso ntˈomcheⁿ. 	 پس شاگردان خود را پیش خوانده، به ایشان گفت: «هرآینه به شما می‌گویم این بیوه‌زن مسکین از همه آنانی که در خزانه انداختند، بیشتر داد.زیرا که همه ایشان از زیادتی خود دادند، لیکن این زن ازحاجتمندی خود، آنچه داشت انداخت، یعنی تمام معیشت خود را.»


Sa̱a̱ juu tsˈaⁿ na ñequiiˈcheⁿ matseitjo̱o̱ñe, matseixmaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ tsaⁿjndii. Ee cantyjati xjeⁿ na jnaⁿjndyeecheⁿnaˈ chaˈtso, tsaⁿjndii jnaⁿ matseixmaaⁿ. Ndoˈ jnda̱ jndyo Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom na nntseityueeⁿˈeⁿ tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿˈ tsaⁿjndii. 	 و کسی‌که گناه می‌کند از ابلیس است زیرا که ابلیس از ابتدا گناهکار بوده است. واز این جهت پسر خدا ظاهر شد تا اعمال ابلیس راباطل سازد.


Sa̱a̱ manncueˈntyjo̱ xjeⁿ, ndoˈ jeˈ mamaweˈntyjo̱ na joo nnˈaⁿ na mayuuˈcheⁿ na cwilaˈtˈmaaⁿˈndye Tsotya̱ya, macaⁿnaˈ na calaˈtmaaⁿˈndyena jom cantyja ˈnaaⁿˈ Espíritu na cwiluiiñê ndoˈ ñequio na mayoona. Ee lˈue tsˈom Tsotya̱ya na luaaˈ calaˈtˈmaaⁿˈndye nnˈaⁿ jom. 	 لیکن ساعتی می‌آید بلکه الان است که در آن پرستندگان حقیقی پدر را به روح و راستی پرستش خواهندکرد زیرا که پدر مثل این پرستندگان خود را طالب است.


Quia na ntyˈiaayâ na mandyocaⁿ nnoom ndaaluee, jeeⁿ ndyaaˈ tyua̱a̱yâ. Jlaxuaayâ na nquiaayâ, lˈuuyâ: —Jeeⁿ sa, jndii luaaˈ. 	 اما چون شاگردان، او را بر دریا خرامان دیدند، مضطرب شده، گفتندکه خیالی است؛ و از خوف فریاد برآوردند.


Jnda̱ na tyˈelcweeˈ nnˈaⁿ na jñom Juan, to̱ˈ Jesús na matseineiiⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ na mˈaⁿ nacañomˈm cantyja ˈnaaⁿˈ Juan. Matsoom: —¿Chiuu waa saacantyˈiaˈyoˈ na saˈyoˈ ndyuaa na tja nnˈaⁿ cˈoom yuu na tyomˈaaⁿ Juan? ¿Aa ntyˈiaˈyoˈ jom chaˈcwijom cwii tsmaaⁿ na maleiñˈoomñe jndye? Ntyjii nchii joˈ. 	 و چون فرستادگان یحیی رفته بودند، درباره یحیی بدان جماعت آغاز سخن نهاد که «برای دیدن چه چیز به صحرا بیرون رفته بودید، آیا نی را که از باد در جنبش است؟


Jnda̱ tuii na luaaˈ, tja Jesús cwiicheⁿ cwii ndiiˈ ˈndyoo ndaaluee ndoˈ jndye nnˈaⁿ tyˈentyjaaˈna jom. Tyoˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱na. 	 و باز به کناره دریا رفت و تمام آن گروه نزداو آمدند و ایشان را تعلیم می‌داد.


’Moisés seiljeiⁿ ñˈoom na tqueⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom nda̱a̱ˈyoˈ na matsa̱ˈntjomnaˈ. Sa̱a̱ meiiⁿ na ljoˈ, meiⁿcwiindyoˈ ˈo tyoolaˈcanda̱a̱ˈndyoˈ juunaˈ. Ee xeⁿ cwilaˈcanda̱ˈyoˈ juunaˈ xoqueⁿndyoˈ na nlacueˈyoˈ ja. 	 آیا موسی تورات را به شما نداده است؟ و حال آنکه کسی از شما نیست که به تورات عمل کند. از برای چه می‌خواهید مرا به قتل رسانید؟»


Quia na ljeiijndaaˈñê na jnaⁿ Jesús tsˈo̱ndaa Galilea yuu na matsa̱ˈntjom Herodes, quia joˈ seicwanoom Jesús na mˈaaⁿ Herodesˈñeeⁿ na tsaⁿˈñeeⁿ cuˈxeeⁿ Jesús. Ee tyjeeˈ tsaⁿˈñeeⁿ Jerusalén quia joˈ. 	 و چون مطلع شد که از ولایت هیرودیس است او را نزد وی فرستاد، چونکه هیرودیس در آن ایام در اورشلیم بود.


Tyotaⁿna na catsˈaaⁿ cwii nayaˈñeeⁿ na cjaacandyooˈñe Pablo. Taⁿna na ljoˈ ee jnda̱ jlaˈtiuuna na nndo̱o̱na tsaⁿˈñeeⁿ nato na nlaˈcueeˈna juu. 	 منتی بر وی خواستند تا او را به اورشلیم بفرستد و درکمین بودند که او را در راه بکشند.


Quia joˈ tso Jesús nda̱a̱na: —Quioˈyoˈ ñˈeⁿndyo̱ ndoˈ ja nntsˈaa na nlatjomˈyoˈ nnˈaⁿ tachii cweˈ calcaa. 	 عیسی ایشان را گفت: «از عقب من آیید که شما را صیادمردم گردانم.»


Sa̱a̱ nquiee ntyee na cwiluiitquiendye nda̱a̱ ntyee ñequio naⁿmaⁿnˈiaaⁿ cwentaayâ tquiana cwenta jom na catˈuiityeⁿnaˈ jom na cueeⁿˈeⁿ, ndoˈ tyˈioom nnˈaⁿ jom tsˈoomˈnaaⁿ. 	 و چگونه روسای کهنه وحکام ما او را به فتوای قتل سپردند و او رامصلوب ساختند.


Sa̱a̱ ˈo cwilaˈcandyooˈndyoˈ na mˈaaⁿ Sjo̱ Sión, tsjoomˈ nquii Tyˈo̱o̱tsˈom na wandoˈ, juu Jerusalén na mˈaaⁿnaˈ cañoomˈluee, ndoˈ mˈaⁿ meiⁿ meiⁿcheⁿ ángeles na cwilaˈjomndyena na cwilaˈtˈmaaⁿˈndyena jom, 	 بلکه تقرب جسته ایدبه جبل صهیون و شهر خدای حی یعنی اورشلیم سماوی و به جنود بی‌شماره از محفل فرشتگان


Jluiˈ Jesús joˈ joˈ, mana tjaaⁿ. Ndoˈ ljeiiⁿ ja na jndyuya Mateo. Wacatya̱ⁿ wˈaa yuu cwitioom nnˈaⁿ tsˈiaaⁿnda̱a̱na cwentaaˈ gobiernom. Tsoom no̱o̱ⁿ: —Candyoˈtseijomndyuˈ ñequio tsˈiaaⁿ na matsˈaa. Mañoomˈ teicantyjaya, tjo̱tseijomndyo̱ ñequioñê. 	 چون عیسی از آنجا می‌گذشت، مردی رامسمی به متی به باج گاه نشسته دید. بدو گفت: «مرا متابعت کن.» در حال برخاسته، از عقب وی روانه شد.


Ndoˈ seiˈno̱ⁿˈ Jesús na mˈaaⁿˈ nˈo̱o̱ⁿyâ cantyja ˈnaaⁿˈ tyooˈ ñˈeⁿ ndaaljoˈ. Tsoom nda̱a̱yâ: —ˈO nnˈaⁿ na titˈmaⁿ cwilaˈyuˈya nˈomˈyoˈ, ¿chiuu na jeeⁿ jndye mˈaaⁿˈ nˈomˈyoˈ na tjaaˈnaⁿ tyooˈ cwileiˈñˈomˈyoˈ? 	 عیسی این را درک نموده، بدیشان گفت: «ای سست‌ایمانان، چرا در خود تفکرمی کنید از آنجهت که نان نیاورده‌اید؟


’ˈÑeeⁿ juu na ticˈoomñe cantyja ˈnaⁿya, maxjeⁿ mˈaaⁿ nacjoya. Ndoˈ ˈñeeⁿ juu na ticatseitjom nnˈaⁿ ñˈeⁿndyo̱, jom machˈeeⁿ na matseilcweˈnaˈ nnˈaⁿ na ticalaˈyuˈna ñˈeⁿndyo̱. 	 هر‌که با من نیست، برخلاف من است و هر‌که با من جمع نکند، پراکنده سازد.


Ntˈom nnˈaⁿ mañoomˈ cwiwitquiooˈ na cwilaˈtjo̱o̱ndye cwii tjo̱o̱cheⁿ na nntˈuiinaˈ joona sa̱a̱ ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ nda̱nquia cwiwitquiooˈ naljoˈ laxmaⁿna. 	 گناهان بعضی آشکار است و پیش روی ایشان به داوری می‌خرامد، اما بعضی را تعاقب می‌کند.و همچنین اعمال نیکو واضح است وآنهایی که دیگرگون باشد، نتوان مخفی داشت.


Hasta xjeⁿ jeˈ, waa xjeⁿ na matseitjo̱o̱naˈ na nntquia̱a̱yâ ndoˈ na nncwa̱a̱yâ ñequio liaa na nlcwa̱a̱ˈâ. Jndye ndiiˈ cwicacho̱o̱ˈâ, ndoˈ meiⁿ tjaaˈnaⁿ wˈaaya. 	 تا به همین ساعت گرسنه و تشنه و عریان و کوبیده وآواره هستیم،


Xmaⁿndye nnˈaⁿ na cwitjomndye waˈ, mati xmaⁿñe nomnnˈaaⁿya Apia ñequio Arquipo na mati matseijomñê na cwilajnda̱a̱yâ naquiiˈ tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و به اپفیه محبوبه و ارخپس همسپاه ما به کلیسایی که در خانه ات می‌باشد.


Naⁿmˈaⁿˈ cwilˈayana na cwitsuuˈ nˈomna quia to̱ˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na maqueeⁿ chaˈtso, ncˈe ñˈoom ˈñom, teitquiooˈ chaˈtso na niom jo nandye mati jluiˈ tsjoomnancue quiiˈ ndaa ndoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ ndaaˈñeeⁿ. 	 زیرا که ایشان عمد از این غافل هستند که به کلام خدا آسمانهااز قدیم بود و زمین از آب و به آب قائم گردید.


Joˈ chii ˈndiito Tyˈo̱o̱tsˈom na calˈatona meiⁿquia na ntjeiⁿ na ñeˈcalˈana na cwajndii na queeⁿ nˈom seiina na cantyja ˈnaaⁿ joonaˈ ñelˈana cwii na jeeⁿ jnaaⁿˈ ñequio ntyjeena. 	 لهذا خدا نیز ایشان رادر شهوات دل خودشان به ناپاکی تسلیم فرمود تادر میان خود بدنهای خویش را خوار سازند،


Juu tsjoomˈñeeⁿ ljoˈyu xjeⁿ nquinaˈ, ñeˈcwii xjeⁿ cantyja na tmeiⁿnaˈ ndoˈ cantyja na tconaˈ. Quia joˈ tjeiiⁿˈeⁿ xjeⁿ cwii ntyjaaˈ tsjoomˈñeeⁿ ñequio tsˈoomxjeⁿ ˈnaaⁿˈaⁿ. Tueˈntyjo̱ chaˈna we meiⁿ waljooˈ we siaⁿnto kilómetros na tco juunaˈ. Ñeˈcwii xjeⁿ cantyja na tconaˈ ñequio na tmeiⁿnaˈ ñequio na ndyenaˈ. 	 و شهر مربع است که طول و عرضش مساوی است و شهر را به آن نی پیموده، دوازده هزار تیر پرتاب یافت و طول و عرض وبلندی‌اش برابر است.


Joona nlaˈtˈmaaⁿˈndyena Tyˈo̱o̱tsˈom ee juu na cwiteijndeiˈyoˈ joona mˈmo̱ⁿnaˈ nda̱a̱na na cwilacanda̱a̱ˈndyoˈ chiuu cwitˈmo̱o̱ⁿ ñˈoom naya ˈnaaⁿˈ Cristo. Ndoˈ mati nlaˈtˈmaaⁿˈndyena jom na jeeⁿ xcweeˈ nˈomˈyoˈ na cwiteijndeiˈyoˈ joona ndoˈ mati ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ. 	 و ازدلیل این خدمت، خدا را تمجید می‌کنند به‌سبب اطاعت شما در اعتراف انجیل مسیح و سخاوت بخشش شما برای ایشان و همگان.


Ndoˈ ¿ˈñeeⁿ naⁿˈñeeⁿ na tso Tyˈo̱o̱tsˈom ñˈoomtyeⁿ na wˈiinaˈ na tijoom xuee nncˈooquieeˈndye yuu na nñequiaaⁿ na nntaˈjndyeena? Tsoom na ljoˈ nda̱a̱ joo nnˈaⁿ na tîcalacanda̱a̱ˈndye. 	 و درباره که قسم خورد که به آرامی من داخل نخواهند شد، مگر آنانی را که اطاعت نکردند؟پس دانستیم که به‌سبب بی‌ایمانی نتوانستندداخل شوند.


Quiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na nleijndyeti na nntoˈñoomˈyoˈ na wiˈ tsˈoom ˈo, ñequio na meiⁿcwii ñomtiuu ticˈomˈyoˈ ñequio na candyaˈ tsˈoom ˈo. 	 رحمت و سلامتی و محبت بر شما افزون باد.


Nntsˈaaⁿ na nncwintyjeeˈ canmaⁿ ntyjaaⁿˈaⁿ ntyjaya ndoˈ canchˈioo nntsˈaaⁿ na nncwintyjeeˈ ntyjatymaaⁿˈ. 	 و میشها را بر دست راست و بزها را برچپ خود قرار دهد.


Jnda̱ joˈ ntyˈiaya na meintyjeeˈ Catsmaⁿ xqueⁿ ta Sión. Ndoˈ ñeⁿˈnaaⁿˈ nacañomˈm mˈaⁿ cwii tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na jndyendye. Tueeˈ cwii siaⁿnto meiⁿ waljooˈ wenˈaaⁿ nchooˈ ñequiee meiⁿ joona. Ndoˈ cantaana jnda̱ teiljeii xueeˈ nquii Catsmaⁿ ñequio xueeˈ Tsotyeeⁿ. 	 و دیدم که اینک بره، بر کوه صهیون ایستاده است و با وی صد و چهل وچهار هزار نفر که اسم او و اسم پدر او را بر پیشانی خود مرقوم می‌دارند.


Cantyja na tueeⁿˈeⁿ joˈ chii cwiljoya tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom ñˈeⁿndyo̱ ndoˈ nchii macanda̱ cwentaa jnaaⁿ jaa, mati cwentaa jnaaⁿ nnˈaⁿ chaˈwaa tsjoomnancue. 	 واوست کفاره بجهت گناهان ما و نه گناهان ما فقطبلکه بجهت تمام جهان نیز.


’Candyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, juu teijaaⁿˈñeeⁿ quia na nndyo̱o̱nndaˈa, we nnˈaⁿ maⁿˈ cjooˈ jnduu, cwii tsaⁿˈñeeⁿ wjaañˈoomnaˈ jom na mˈaaⁿya, ndoˈ cwiicheⁿ maˈndiinaˈ. 	 به شما می‌گویم در آن شب دو نفر بر یک تخت خواهند بود، یکی برداشته و دیگری واگذارده خواهد شد.


ˈO na tyeⁿ mˈaⁿˈyoˈ moso nda̱a̱ patrom ˈnaⁿˈyoˈ, catueˈndyoˈcjeˈyoˈ nda̱a̱ joona meiiⁿ aa ya nnˈaⁿndyena oo aa tiannˈaⁿndyena. 	 ای نوکران، مطیع آقایان خود باشید با کمال ترس؛ و نه فقط صالحان و مهربانان را بلکه کج خلقان را نیز.


ticatsonaˈ na tsaⁿcandii jom, meiⁿ na nlˈueeⁿ ndiaˈ. Macaⁿnaˈ tsˈaⁿ na yatsˈaⁿñe jom, tsˈaⁿ na xiomˈñe ñequio nnˈaⁿ, na tintseiqueeⁿ tsˈoom sˈom. 	 نه میگسار یا زننده یا طماع سودقبیح بلکه حلیم و نه جنگجو و نه زرپرست.


Chaˈtso na maniom na tqueⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom, ñˈeeⁿ quia tqueⁿna joonaˈ. Cwii cwii nnom na maniom, ñequiiˈcheⁿ na ñˈeeⁿ na tqueⁿna joˈ. 	 همه‌چیز به واسطه او آفریده شد و به غیر از اوچیزی از موجودات وجود نیافت.


Sa̱a̱ nchii cantyja na jndo̱ˈ tsˈom nqueⁿ na luaaˈ ñˈoom tjeiiⁿˈeⁿ. Jom ncˈe na cwiluiiñê tyee na cwiluiitˈmaⁿñê nda̱a̱ jaa nnˈaⁿ judíos chuˈñeeⁿ, joˈ chii seijndo̱ˈ Tyˈo̱o̱tsˈom tsˈoom na nncueˈ Jesús cwentaa nnˈaⁿ judíos. 	 و این را از خودنگفت بلکه چون در آن سال رئیس کهنه بود، نبوت کرد که می‌بایست عیسی در راه آن طایفه بمیرد؛


joˈ chii catsaˈyoˈ na mˈaⁿ nnˈaⁿ ticwii cwii ndyuaa. Nñeˈquiaˈyoˈ ñˈoom naya nda̱a̱na cha nlaˈyuˈna ñˈeⁿndyo̱. Calatsˈoomndyoˈ joona ñequio xueeˈ Tsotya̱ya, ñequio xuee Ja na Jnaaⁿ, ndoˈ ñequio xueeˈ Espíritu Santo. 	 پس رفته، همه امت‌ها را شاگرد سازید و ایشان رابه اسم اب و ابن و روح‌القدس تعمید دهید.


Ndoˈ ntyjiiya ñˈoom na matsa̱ˈntjoom mañequiaanaˈ na nntseixmaⁿ tsˈaⁿ na ticantycwii na wandoˈ. Joˈ chii matseina̱ⁿya chaˈxjeⁿ ñˈoom na jnda̱ tsoom no̱o̱ⁿ. 	 و می‌دانم که فرمان او حیات جاودانی است. پس آنچه من می‌گویم چنانکه پدربمن گفته است، تکلم می‌کنم.»


Jndye nnˈaⁿ tyˈe na mˈaaⁿ na jnaⁿna chaˈwaa tsˈo̱ndaa Judea ñequio tsjoom Jerusalén. Jnda̱ na lcweˈ nˈomna jnaaⁿna, seitsˈoomñê joona tsˈom jndaa Jordán. 	 و تمامی مرز و بوم یهودیه و جمیع سکنه اورشلیم نزد وی بیرون شدند و به گناهان خود معترف گردیده، در رود اردون از او تعمیدمی یافتند.


Ndoˈ mati waa cwiicheⁿ ñˈoom na teiljeii na matsonaˈ: “Juu tsˈaⁿ na jndooˈ ˈu, xeⁿ na ñejnoomˈm, quiaaˈ na nlcwaaⁿˈaⁿ. Xeⁿ na ñecˈom ndaa, quiaaˈ ndaa na nncˈom ee na nntsaˈ na luaaˈ, nntsˈaanaˈ na jnaaⁿˈaⁿ chiuu waa na machˈeeⁿ ñˈeⁿndyuˈ.” 	 پس «اگردشمن تو گرسنه باشد، او را سیر کن و اگر تشنه است، سیرابش نما زیرا اگر چنین کنی اخگرهای آتش بر سرش خواهی انباشت.»مغلوب بدی مشو بلکه بدی را به نیکویی مغلوب ساز.


Quia joˈ Judas tyeⁿnqueeⁿˈeⁿ sˈom xueeˈñeeⁿ naquiiˈ watsˈom tˈmaⁿ. Jnda̱ joˈ jlueeⁿˈeⁿ, tjaaⁿ. Tjatseintyjañê, seicueeˈñe cheⁿnqueⁿ. 	 پس آن نقره را درهیکل انداخته، روانه شد و رفته خود را خفه نمود.


Meiⁿnquia wˈaa na nntsquieˈyoˈ, canduˈjndyeeˈyoˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ wˈaaˈñeeⁿ: “Quiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na ya mˈaⁿˈyoˈ ñˈeⁿ ntyjeeˈyoˈ.” 	 و در هرخانه‌ای که داخل شوید، اول گویید سلام بر این خانه باد.


Ndoˈ tsoom nda̱a̱na: —¿Chiuu na jeeⁿ matseiˈndaaˈnaˈ nquiuˈyoˈ ndoˈ na luaaˈ mˈaaⁿˈ nˈomˈyoˈ? 	 به ایشان گفت: «چرا مضطرب شدید و برای چه دردلهای شما شبهات روی می‌دهد؟


Tˈo̱ Jesús nnom tsaⁿˈñeeⁿ, tsoom: —“Cˈoomˈ na candyaˈ tsˈomˈ Ta Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaˈ, ñequio na xcweeˈya tsˈomˈ, ñequio chaˈwaa na jnda ntyjiˈ, ndoˈ ñequio chaˈwaa na jndo̱ˈya tsˈomˈ.” 	 عیسی وی را گفت: «اینکه خداوند خدای خود را به همه دل و تمامی نفس و تمامی فکر خود محبت نما.


Ee tsˈaⁿ na mˈaaⁿ na mandiˈntjomtyeⁿ quia na tˈmaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom jom na catseiyoomˈm ñˈeⁿ Ta Jesús, jeˈ cwiluiiñe tsˈaⁿ na jnda̱ seicandyaaˈñê. Ndoˈ maljoyu cantyja ˈnaaⁿˈ tsˈaⁿ na mˈaaⁿ xjeⁿ ˈnaaⁿˈ quia na tˈmaⁿ Cristo jom, jeˈ cwiluiiñê tsˈaⁿ na mandiˈntjomtyeⁿ nnoom. 	 زیرا غلامی که در خداوند خوانده شده باشد، آزاد خداوند است؛ و همچنین شخصی آزاد که خوانده شد، غلام مسیح است.


Joˈ chii, tjeiiˈna jom nnom ntjom ndoˈ jlaˈcueeˈna jom. Taxˈee Jesús nda̱a̱ nnˈaⁿ, tsoom: —Nquii tsˈaⁿ na ntjoomˈ joˈ, ¿ljoˈ ntsˈaaⁿ quio naⁿˈñeeⁿ? 	 در حال او را از باغ بیرون افکنده کشتند. پس صاحب باغ بدیشان چه خواهد کرد؟


Ndoˈ jndeii tyˈentquieena jom nnom tsjoom. Jnda̱ chii nnˈaⁿ na tyolue na waa jnaaⁿˈaⁿ tjeiiˈna liaa na teincoo na cweeˈna. Tsa̱ˈna joonaˈ, ndoˈ cwii tsˈaⁿ na titquieñe na jndyu Saulo jom sˈaaⁿ cwenta joonaˈ. Jnda̱ chii tyotmeiiⁿˈna ljo̱ˈ Esteban. 	 و از شهربیرون کشیده، سنگسارش کردند. و شاهدان، جامه های خود را نزد پایهای جوانی که سولس نام داشت گذاردند.


Jnda̱ tsoom ñˈoommeiⁿˈ cwantindyô̱ jâ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈeⁿñê tsˈiaaⁿ na machˈeeⁿ lˈuuyâ nda̱a̱ ntyja̱a̱yâ: —¿Chiuu ñecaˈmo̱ⁿ ñˈoomwaaˈ na matseineiiⁿ nda̱a̱yâ, na chjootindyo cwii ñˈeⁿtyeeⁿ ñˈeⁿndyo̱, ndoˈ xeⁿ jnda̱cheⁿ taxocantyˈiaaˈya jom, ndoˈ nda̱nquia joˈ chjootindyo cwii nntyˈianndaˈa jom? Ndoˈ na tsoom cweˈ ncˈe na wjaⁿ na mˈaaⁿ Tsotyeeⁿ. 	 آنگاه بعضی از شاگردانش به یکدیگرگفتند: «چه چیز است اینکه به ما می‌گوید که اندکی مرا نخواهید دید و بعد از اندکی باز مراخواهید دید و زیرا که نزد پدر می‌روم؟»


Quia joˈ tˈmaⁿna naⁿˈñeeⁿ. Sa̱ˈntjomna na meiⁿcwii ñˈoom talaˈneiⁿti naⁿˈñeeⁿ, tantˈmo̱o̱ⁿna ñequio xueeˈ Jesús. 	 پس ایشان راخواسته قدغن کردند که هرگز نام عیسی را بر زبان نیاورند و تعلیم ندهند.


Seintyjanquiondyo̱, ntyˈiaya liaa na ñechuˈtyjooñe Jesús meindyuaanaˈ naquiiˈ tseiˈtsuaa, sa̱a̱ tîcjo̱quia̱ˈa. 	 و خم شده، کفن راگذاشته دید، لیکن داخل نشد.


Cweˈ ncˈe joˈ tsantyjo̱o̱ya meiⁿnquia nnom na nnda̱a̱ nlˈaaya na ticalˈua̱a̱ ndiaˈ ñequio nnˈaaⁿya na cwilaˈyuˈ. Ee na nlˈaaya na ljoˈ nnteijndeiindyo̱ ntyja̱a̱ na nntsanajnda̱a̱ya na cwilaˈyuuˈa. 	 پس آن اموری را که منشا سلامتی و بنای یکدیگر است پیروی نمایید.


Ndoˈ joˈ joˈ waa cwii xuaa na cwicañjom winom na ta̱. Quia joˈ nchjeendye sondaroˈñeeⁿ cwii ˈnaⁿ na ya mawˈanaˈ winomˈñeeⁿ. Chii tioona juunaˈ nnom cwii tsˈoom hisopo, jnda̱ chii tyˈioomna juunaˈ ˈndyoo Jesús. 	 و در آنجا ظرفی پر از سرکه گذارده بود. پس اسفنجی را از سرکه پر ساخته، و بر زوفا گذارده، نزدیک دهان او بردند.


Cataⁿˈyoˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom na nchii xcwe ncuee na teiⁿ na nlcaⁿnaˈ na caleiˈnomˈyoˈ nawiˈñeeⁿ. 	 و دعاکنید که فرار شما در زمستان نشود،


Tsˈomnnom tsˈaⁿ tijoom nnda̱a̱ nntsonaˈ nnom tsˈo̱ tsˈaⁿ: “Ja tjaa yuu lˈueeˈndyo̱ ˈu.” Meiⁿ xqueⁿ tsˈaⁿ tijoom nnda̱a̱ nntsonaˈ nda̱a̱ ncˈee tsˈaⁿ: “Ja tjaa yuu lˈueeˈndyo̱ ˈo.” 	 و چشم دست رانمی تواند گفت که محتاج تو نیستم یا سر پایها رانیز که احتیاج به شما ندارم.


Tcaaⁿ ljeii nnom juu na nncjaañˈoom tsjoom Damasco na mˈaⁿ nnˈaⁿ judíos lanˈom ˈnaaⁿna. Ljeiiˈñeeⁿ tquiaanaˈ najneiⁿ na nncjaacwjaaⁿ naⁿnom ndoˈ naⁿlcu nnˈaⁿ na mˈaⁿ natooˈ Jesús, na nncjaachom joona pra̱so Jerusalén. 	 و از او نامه‌ها خواست به سوی کنایسی که دردمشق بود تا اگر کسی را از اهل طریقت خواه مردو خواه زن بیابد، ایشان را بند برنهاده، به اورشلیم بیاورد.


Tyomˈaaⁿ cwii tsˈaⁿ wiiˈ na jndyu Lázaro. Juu tsaⁿˈñeeⁿ tyomˈaaⁿ tsjoom Betania ñequio María ñequio xjoom Marta. 	 و شخصی ایلعازر نام، بیمار بود، از اهل بیت عنیا که ده مریم و خواهرش مرتابود.


Xeⁿ macwjiˈyuuˈndyo̱ cantyja ˈnaⁿya, ticajnda ñˈoomˈñeeⁿ. 	 دیگری هست که بر من شهادت می‌دهد ومی دانم که شهادتی که او بر من می‌دهد راست است.


Lˈo̱ Moisés tquiaa Tyˈo̱o̱tsˈom ljeii na matsa̱ˈntjomnaˈ. Sa̱a̱ cantyja ˈnaaⁿˈ Jesucristo cwiliuuya na candyaˈ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom jaa ndoˈ na cwiluiiñê ñˈoom na mayuuˈ. 	 زیراشریعت به وسیله موسی عطا شد، اما فیض وراستی به وسیله عیسی مسیح رسید.


Ee ntyjiiya na mawaxjeⁿ na nncˈio̱, chaˈxjeⁿ tˈmo̱ⁿ Ta Jesucristo no̱o̱ⁿ. 	 چونکه می‌دانم که وقت بیرون کردن خیمه من نزدیک است، چنانکه خداوند ما عیسی مسیح نیزمرا آگاهانید.


Joo ncueeˈñeeⁿ tqueⁿ Augusto César ñˈoom na nleiljeii ncuee chaˈtso nnˈaⁿ na chaˈtso ndyuaa na matsa̱ˈntjoom. 	 و در آن ایام حکمی از اوغسطس قیصرصادر گشت که تمام ربع مسکون را اسم نویسی کنند.


Quia joˈ to̱o̱ⁿˈo̱ⁿ na tjuˈ cheⁿnqueⁿ ñˈomwiˈ nacjoomˈm, ndoˈ tsoom na ntyjiicheⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom na mayomˈm. Tsoom: —Meiⁿchjoo ticwajnaⁿˈa tsˈaⁿ na cwinduˈyoˈ luaaˈ. 	 پس به لعن کردن و قسم خوردن شروع نمود که «آن شخص را که می‌گویید نمی شناسم.»ناگاه خروس مرتبه دیگر بانگ زد. پس پطرس را به‌خاطر آمد آنچه عیسی بدو گفته بود که «قبل از آنکه خروس دومرتبه بانگ زند، سه مرتبه مرا انکار خواهی نمود.» و چون این را به‌خاطر آورد، بگریست.


Quia joˈ ntyˈiaya nquii Catsmaⁿ seicanaaⁿñê yuu najndyee na ntquieeˈ joo na ta̱ˈ tsomˈñeeⁿ. Ndoˈ jndiiya na matseineiⁿ cwii tsaⁿ najndyee na ñequieendye naⁿˈñeeⁿ na taˈndoˈ. Cˈuaa seineiⁿ chaˈcwijom cˈuaa ˈndyoo tsuee. Tso: —Candyoˈ ndoˈ cantyˈiaˈ. 	 و دیدم چون بره یکی از آن هفت مهر راگشود؛ و شنیدم یکی از آن چهار حیوان به صدایی مثل رعد می‌گوید: «بیا (و ببین )!»


Juu tsˈaⁿ na tˈoomjndyee sˈaa Tyˈo̱o̱tsˈom juu ñˈeⁿ tsˈo, tyotseixmaaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ tyuaa. Sa̱a̱ nquii tsˈaⁿ na jnda̱ we cwiluiiñê na matsa̱ˈntjoom, tseixmaaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ cañoomˈluee. 	 انسان اول از زمین است خاکی؛ انسان دوم خداوند است از آسمان.


Ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nnˈaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés, quia tyondyena na luaaˈ matso Jesús, tyolˈueendyena chiuu ya nlˈana na nlaˈcueeˈna jom. Sa̱a̱ nquiaana na nntˈuena jom ee na chaˈtsondye nnˈaⁿ jeeⁿ tjaweeˈ nˈom ñˈoom na tyoˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱. 	 چون روسای کهنه و کاتبان این را بشنیدند، در صدد آن شدند که او را چطور هلاک سازندزیرا که از وی ترسیدند چون که همه مردم ازتعلیم وی متحیر می‌بودند.


Cantyjati na jnaⁿnaˈ na tˈmaⁿ Jesús jâ na cwilajomndyô̱ ñˈeⁿñê, tˈmo̱o̱ⁿ na jeeⁿ candyaˈ tsˈoom jâ. Ntyjeeⁿ na jnda̱ jaaweˈntyjo̱ xjeⁿ na nlueeⁿˈeⁿ tsjoomnancuewaañe na nncjaalcweˈnnaaⁿˈaⁿ na mˈaaⁿ Tsotyeeⁿ. Joˈ chii quia majaaweˈntyjo̱ xjeⁿ na nlatya̱a̱ⁿ jaa nnˈaⁿ judíos xuee pascua quia cwilacwja̱a̱ya canmaⁿ, tˈmo̱ⁿtyeeⁿ na jeeⁿ tˈmaⁿ waa na candyaˈ tsˈoom jâ. 	 و قبل از عید فصح، چون عیسی دانست که ساعت او رسیده است تا از این جهان به‌جانب پدر برود، خاصان خود را که در این جهان محبت می‌نمود، ایشان را تا به آخر محبت نمود.


Sa̱a̱ Jesús tîcato̱o̱ˈñê. Sˈaa Tyˈo̱o̱tsˈom na tandoˈxcoom. 	 لیکن آن کس که خدا او رابرانگیخت، فساد را ندید.


Ndoˈ na manncueeˈ xueeˈñeeⁿ tyolue ntyjeeⁿ nnoom: —Cwa sa, caluiˈ ñjaaⁿñe. Cjaˈ Judea cha nnˈaⁿ na mˈaⁿ laˈñeⁿ na cwilaˈjomndye ñˈoom na mañequiaaˈ mati nntyˈiaana tsˈiaaⁿ na macheˈ. 	 پس برادرانش بدو گفتند: «از اینجا روانه شده، به یهودیه برو تاشاگردانت نیز آن اعمالی را که تو می‌کنی ببینند،


Ee manquiuuya na Cristo cwii ndiiˈ na jnda̱ tandoˈxcoom na tueeⁿˈeⁿ, tacuaa cwii xuee na nncueˈnnaaⁿˈaⁿ ee juu na machˈee na cwiwje nnˈaⁿ tatjaaˈnaⁿ ljoˈ cwiya nnda̱a̱ nntsˈaanaˈ ñˈeⁿñê. 	 زیرا می‌دانیم که چون مسیح از مردگان برخاست، دیگر نمی میرد و بعداز این موت بر او تسلطی ندارد.


Manquiuuya na tquiaa Espíritu ljeii na matsa̱ˈntjomnaˈ. Sa̱a̱ ncˈe na tsˈaⁿ ja matseijomnaˈ cantyja ˈnaⁿya na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na seijnda jnaⁿ, na tyeⁿ mandiˈntjo̱ⁿya nnomnaˈ. 	 زیرا می‌دانیم که شریعت روحانی است، لکن من جسمانی و زیر گناه فروخته شده هستم،


Joˈ chii cˈoomˈya nˈomˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ na sˈaa Jesús na tyotseiquii tsˈoom ñequio nnˈaⁿ jnaⁿ na tyoˈoo nacjoomˈm cha tilaˈnchqueeⁿˈndyoˈ meiⁿ ticantycwii na tˈmaⁿ nˈomˈyoˈ na wiˈ na cwiwinomˈyoˈ. 	 پس تفکر کنید در او که متحمل چنین مخالفتی بود که از گناهکاران به اوپدید آمد، مبادا در جانهای خود ضعف کرده، خسته شوید.


ˈO manquiuˈyoˈ ñˈoom cantyja ˈnaaⁿˈ Jesús. Jnda̱ teinom na tyotseineiⁿ Juan ñˈoom na nleitsˈoomndye nnˈaⁿ, to̱ˈ Jesús tyoñequiaaⁿ ñˈoom nda̱a̱ nnˈaⁿ tsˈo̱ndaa Galilea ndoˈ tˈoomˈnaˈ chaˈwaa tsˈo̱ndaa Judea. 	 آن سخن را شما می‌دانید که شروع آن از جلیل بود و در تمامی یهودیه منتشر شد، بعد از آن تعمیدی که یحیی بدان موعظه می‌نمود،