Nquiee ntyee na cwiluiitquiendye nda̱a̱ ntyee ñequio nnˈaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés, mañejuu xjeⁿˈñeeⁿ tyolaˈjnda̱na na nntˈuena Jesús, ee jlaˈno̱ⁿˈna na nacjoo joona seineiiⁿ ñˈoom na tjañoomˈwaaˈ. Sa̱a̱ nquiaana nnˈaⁿ na jndyendye, 	 آنگاه روسای کهنه و کاتبان خواستند که در همان ساعت او را گرفتارکنند. لیکن از قوم ترسیدند زیرا که دانستند که این مثل را درباره ایشان زده بود.


Xeⁿ nntˈuena canduu ñequio lueena oo xeⁿ nncwena nasei wjee, tjaaˈnaⁿ ljoˈ nntjoomna. Ndoˈ quia na nntioona lueena nacjoo nnˈaⁿwii, nnˈmaaⁿ naⁿˈñeeⁿ. 	 و مارها را بردارند و اگر زهر قاتلی بخورندضرری بدیشان نرساند و هرگاه دستها بر مریضان گذارند شفا خواهند یافت.»و خداوند بعد از آنکه به ایشان سخن گفته بود، به سوی آسمان مرتفع شده، به‌دست راست خدا بنشست.


Yuu na tyˈioom nnˈaⁿ Jesús tsˈoomˈnaaⁿ waa cwii ntjom. Naquiiˈ ntjomˈñeeⁿ waa cwii tseiˈtsuaa xco, na meiⁿjom ndiiˈ tyoojaantyˈiuuˈñe tsˈoo. 	 و در موضعی که مصلوب شد باغی بود و درباغ، قبر تازه‌ای که هرگز هیچ‌کس در آن دفن نشده بود.پس به‌سبب تهیه یهود، عیسی را در آنجاگذاردند، چونکه آن قبر نزدیک بود.


Yati xeⁿ teilˈuanaˈ ee nncwinom ndyee siaⁿnto denarios nncwjiˈnaˈ. Sˈomˈñeeⁿ nnluii naya ndyeñeeⁿˈ. Jnaaⁿˈ luaaˈ na tyolaˈwjeena yuscuˈñeeⁿ. 	 زیرا ممکن بوداین عطر زیادتر از سیصد دینار فروخته، به فقراداده شود.» و آن زن را سرزنش نمودند.


Ntyjiiya na tja tsaⁿˈñeeⁿ joˈ joˈ, ¿aa ndiñˈeⁿ seiiⁿˈeⁿ oo aa ticañˈeⁿ? joˈ ticaljeii, Tyˈo̱o̱tsˈom ntyjii, 	 و چنین شخص را می‌شناسم، خواه درجسم و خواه جدا از جسم، نمی دانم، خدامی داند،


Sa̱a̱ cwantindye joona tyoluena: —Tsaⁿmˈaaⁿˈ macwjeeⁿˈeⁿ naⁿjndii naquiiˈ nˈom nnˈaⁿ cweˈ ncˈe na matseixmaaⁿ najndeii tsaⁿjndiitquiee Beelzebú. 	 لیکن بعضی از ایشان گفتند که «دیوها را به یاری بعلزبول رئیس دیوها بیرون می‌کند.»


Tsotyeeⁿ no̱o̱ⁿ: “Nquii Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaa welooya na ñetˈom teiyo majnda̱ seijndaaˈñê na ˈu nljeiˈ chiuu waa na lˈue tsˈoom. ˈU nntyˈiaˈ nquii Jnaaⁿ tsaⁿ na tja jnaⁿ tseixmaⁿ, ndoˈ na nndiˈ ñˈoom na nntseineiiⁿ njomˈ. 	 او گفت: "خدای پدران ما تو را برگزید تا اراده او را بدانی و آن عادل را ببینی و از زبانش سخنی بشنوی.


Luaa waa na cwilaˈno̱o̱ⁿˈa ˈñeeⁿ cwiluiindye ntseinda Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ ˈñeeⁿ cwiluiindye ntseinda tsaⁿjndii, meiⁿ quia tsˈaⁿ na tiquichˈee na matyˈiomyanaˈ ticaluiiñe jnda Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ mati tsˈaⁿ na tiwiˈ tsˈom xˈiaaˈ na matseiyuˈ. 	 فرزندان خدا و فرزندان ابلیس ازاین ظاهر می‌گردند. هر‌که عدالت را به‌جانمی آورد از خدا نیست و همچنین هر‌که برادرخود را محبت نمی نماید.


Ndoˈ joo ntquiuu nchooˈ ñequiee nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye na meindyuaandye ntio ndiocheⁿ nacañoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, tyˈetaˈnquiona, tyeⁿnquiuuna nomtyuaa na tyolaˈtˈmaaⁿˈndyena jom. 	 و آن بیست و چهارپیر که در حضور خدا بر تختهای خود نشسته‌اند، به روی درافتاده، خدا را سجده کردند


Ndoˈ ncˈe na ljoˈ, joˈ chii tˈmaⁿ matseitˈmaaⁿˈñe Tyˈo̱o̱tsˈom jom. Ndoˈ mati tqueⁿ na jndati tseixmaⁿ xueⁿˈeⁿ, nchiiti xueeˈ meiⁿquia tsˈaⁿ, 	 از این جهت خدا نیز او را بغایت سرافراز نمود و نامی را که فوق از جمیع نامها است، بدو بخشید.


Ezequías tsotye Manasés, Manasés tsotye Amón, Amón tsotye Josías. 	 و حزقیا، منسی را آورد ومنسی، آمون را آورد و آمون، یوشیا را آورد.


ˈO nnˈaⁿya na cwilaˈyuˈyoˈ na jeeⁿ wiˈ tsˈo̱o̱ⁿya ˈo, tañequiandyoˈ na nñequiuˈnnˈaⁿnaˈ ˈo na nlaˈtiuuˈyoˈ na nquii Tyˈo̱o̱tsˈom machˈeeⁿ na cwilaˈtjo̱o̱ndyo̱ nnoom. 	 ای برادران عزیز من، گمراه مشوید!


Cwiicheⁿ cwii ndiiˈ seineiⁿnndaˈ Jesús nda̱a̱ ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nda̱a̱ nnˈaⁿ fariseos. Tsoom nda̱a̱na: 	 و عیسی توجه نموده، باز به مثلها ایشان را خطاب کرده، گفت:


Ndoˈ cwiindye joona na jndyu Cleofas tˈo̱ nnoom, tso: —¿Aa ˈu cwii tsˈaⁿ na cweˈ tyjeˈya Jerusalén, joˈ chii ticaljeiˈ chiuu waa na tuii wja mawenaˈ? 	 یکی که کلیوپاس نام داشت درجواب وی گفت: «مگر تو در اورشلیم غریب وتنها هستی و از آنچه در این ایام در اینجا واقع شدواقف نیستی؟»


Quia joˈ jluiˈ Judas ñˈeⁿ Silas. Tyˈena tsjoom Antioquía ñˈeⁿ Pablo ñˈeⁿ Bernabé. Quia na tquiena joˈ joˈ jlaˈtjomna nnˈaⁿ na cwilayuˈ ndoˈ tquiana carta na cwileiñˈomna nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ. 	 پس ایشان مرخص شده، به انطاکیه آمدندو جماعت را فراهم آورده، نامه را رسانیدند.


Ndoˈ chaˈtso ˈnaⁿ na tjeiˈ Abraham luee nnˈaⁿ ñˈeⁿ na sˈaaⁿ tiaˈ, tquiaaⁿ diezmo cantyja ˈnaaⁿ joo joˈ nnom Melquisedec. Xueeˈ Melquisedec maˈmo̱ⁿnaˈ na cwiluiiñê tsˈaⁿ na matsa̱ˈntjom chaˈxjeⁿ na matyˈiomyanaˈ ndoˈ xueeˈ tsjoom Salem maˈmo̱ⁿnaˈ na tjaa tiaˈ nnˈaⁿ tsjoomˈñee, joˈ maˈmo̱ⁿnaˈ na tyoluiiñê tsˈaⁿ na ya matsa̱ˈntjoom naⁿˈñeeⁿ na tjaa tiaˈ cachona. 	 و ابراهیم نیز ازهمه‌چیزها ده‌یک بدو داد؛ که او اول ترجمه شده «پادشاه عدالت» است و بعد ملک سالیم نیز یعنی «پادشاه سلامتی».


Sa̱a̱ tˈo̱ cwiicheⁿ tsaⁿˈñeeⁿ, seitiaaⁿˈaⁿ xˈiaaⁿˈaⁿ, tsoom: —Cwa tinquiaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Ndoˈ ˈu jnda̱ tˈuiityeⁿnaˈ na maxjeⁿ nncˈioˈ. ¿Aa ticandoˈ mañejoˈti matjomˈ chaˈxjeⁿ matjom jom? 	 اما آن دیگری جواب داده، او را نهیب کرد و گفت: «مگر تو از خدا نمی ترسی؟ چونکه تو نیز زیر همین حکمی.


Ndoˈ mati nquii Espíritu Santo macwjiˈyuuˈñê na ljoˈ nda̱a̱ya, na tsoom: 	 و روح‌القدس نیزبرای ما شهادت می‌دهد، زیرا بعد از آنکه گفته بود:


Jndyendye nnˈaⁿ tyoˈoontyjaaˈna Juan na nntseitsˈoomñê joona. Quia joˈ tyotsoom nda̱a̱na: —ˈO tsjaaⁿ canduulja, ¿ˈñeeⁿ tˈmo̱ⁿ nda̱a̱ˈyoˈ na caleiˈnomˈyoˈ na nndyocwjeeˈcañoom na nntseiwˈii Tyˈo̱o̱tsˈom ˈo? 	 آنگاه به آن جماعتی که برای تعمید وی بیرون می‌آمدند، گفت: «ای افعی‌زادگان، که شمارا نشان داد که از غضب آینده بگریزید؟


Luaaˈ ñˈoom na tso Jesús na maˈmo̱o̱ⁿ ljoˈ cwii nnom na nntsˈaanaˈ na nncueˈ Pedro, na cantyja ˈnaaⁿˈ joˈ nntseitˈmaaⁿˈñenaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Quia na jnda̱ seineiiⁿ ñˈoommeiⁿˈ, matsoom: —ˈU candyoˈntyjo̱ˈ naxa̱ⁿˈa. 	 و بدین سخن اشاره کردکه به چه قسم موت خدا را جلال خواهد داد وچون این را گفت، به او فرمود: «از عقب من بیا.»


Mati tsoom no̱o̱ⁿ: —Joo ñˈoom na chuu librowaa cantyja chiuu cwindyonaˈ, tintseicuˈ joonaˈ na ticandye nnˈaⁿ ee ncˈe na jnda̱ teinndyooˈ xjeⁿ na nntseicanda̱a̱ˈñenaˈ joonaˈ. 	 و مرا گفت: «کلام نبوت این کتاب را مهر مکن زیرا که وقت نزدیک است.


Quia waa cwilaˈtˈmaaⁿˈndye nnˈaⁿ jâ, quia waa ticueeˈ nˈomna jâ. Quia waa cwiluena na ya nnˈaⁿndyô̱, ndoˈ quia waa cwiluena na tia nnˈaⁿndyô̱. Quia waa cwiluena na cantundyô̱ meiiⁿ ñˈoom na mayuuˈ cwilana̱a̱ⁿyâ. 	 به عزت وذلت و بدنامی و نیکنامی. چون گمراه کنندگان واینک راستگو هستیم؛


Maluaaˈ maˈmo̱ⁿnaˈ jeˈ, na Tyˈo̱o̱tsˈom xcwe machˈeeⁿ quia na mañequiaaⁿ na caliu nnˈaⁿ na matsa̱a̱ⁿˈa̱ⁿ joona na tjaa jnaⁿ laˈxmaⁿna jo nnoom, ncˈe na cwilaˈyuˈya nˈomna ñequio Jesús. 	 برای اظهار عدالت خود در زمان حاضر، تا او عادل شود و عادل شمارد هرکسی را که به عیسی ایمان آورد.


Jnda̱ to̱ⁿˈndyô̱ ñequio naⁿˈñeeⁿ, tuo̱o̱yâ wˈaandaa, saandyeyuuyâ, squia̱a̱yâ ndyuaaxeⁿncwe Cos. Cwiicheⁿ xuee saatya̱a̱yâ hasta tsjoom Rodas. Jluiiˈâ joˈ joˈ saayâ squia̱a̱yâ tsjoom Pátara. 	 و چون از ایشان هجرت نمودیم، سفردریا کردیم و به راه راست به کوس آمدیم و روز دیگر به رودس و از آنجا به پاترا.


Nchii cwiluiindyena ntseinaaⁿ chaˈxjeⁿ na cwiluiindye nda nnˈaⁿ. Meiⁿ nchii cwiluiindyena ntseinaaⁿ ee na queeⁿya tsˈom cwii tsˈaⁿ. Tomti maqueⁿnaˈ joona ntseinaaⁿ ee nqueⁿ lˈue tsˈoom. 	 که نه از خون و نه از خواهش جسد و نه از خواهش مردم، بلکه از خدا تولدیافتند.


Tyomˈaⁿ ntˈom nnˈaⁿ na tyocañˈeeⁿ ñˈeⁿñê. Tyocañˈeⁿ Sópater tsˈaⁿ tsjoom Berea. Mati ñˈeⁿ Aristarco ñequio Segundo, joona nnˈaⁿ tsjoom Tesalónica. Ndoˈ tyoñˈeⁿ Gayo tsˈaⁿ tsjoom Derbe. Tyoñˈeⁿ Timoteo. Mati Tíquico ñequio Trófimo nnˈaⁿ ndyuaa Asia tyocañˈeeⁿna ñˈeⁿ Pablo. 	 و سوپاترس از اهل بیریه و ارسترخس وسکندس از اهل تسالونیکی و غایوس از دربه وتیموتاوس و از مردم آسیا تیخیکس و تروفیمس تا به آسیا همراه او رفتند.


Sa̱a̱ juu tsˈaⁿ na machˈee yuu na matyˈiomyanaˈ, tsaⁿˈñeeⁿ matseijomñê ñˈeⁿndyo̱ ja na cwiluiindyo̱ naxueeñe. Ndoˈ na ljoˈ cwiwitquiooˈya na chaˈtso na machˈeeⁿ, machˈeeⁿ ncˈe Tyˈo̱o̱tsˈom mˈaaⁿ ñˈeⁿñê. 	 و لیکن کسی‌که به راستی عمل می‌کند پیش روشنی می‌آید تا آنکه اعمال او هویدا گردد که در خداکرده شده است.»


Ndoˈ wendyô̱ jâ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈoom na tyoñequiaaⁿ, quia na jndya̱a̱yâ ñˈoomwaaˈ, saantyjo̱o̱yâ naxeⁿˈ Jesús. 	 و چون آن دو شاگرد کلام او را شنیدند، از پی عیسی روانه شدند.


Ndoˈ nqueⁿ na ljoom caso canchiiˈ ñequio sondaro ˈnaaⁿˈaⁿ jnaⁿndyena tiaˈñeeⁿ. Tˈuena quiooˈjndii tquiee ñequio quiooˈjndii na jnda̱ we. Juu tsaⁿ na jnda̱ we joˈ, tyoñequiaa ñˈoom cantu, tyochˈee ˈnaaⁿ tˈmaⁿ cantyja najndeii quiooˈjndii tquiee. Tyonquiuˈnnˈaⁿ tsaⁿˈñeeⁿ chaˈtso nnˈaⁿ na tquiandye na tyocañoom ljeii ˈnaaⁿˈ quiooˈñeeⁿ lueena oo cantaana, ndoˈ tyolaˈtˈmaaⁿˈndyena na jluiˈtsjaaⁿˈñe juuyoˈ. Quia joˈ nqueⁿ na ljoom caso canchiiˈ tjoomˈm wendye naⁿˈñeeⁿ na tandoˈ naquiiˈ ndaaluee chom yuu na cwico ljo̱ˈ sufra̱. 	 و وحش گرفتار شد و نبی کاذب با وی که پیش او معجزات ظاهر می‌کرد تا به آنها آنانی را که نشان وحش رادارند و صورت او را می‌پرستند، گمراه کند. این هر دو، زنده به دریاچه آتش افروخته شده به کبریت انداخته شدند.و باقیان به شمشیری که از دهان اسب‌سوار بیرون می‌آمد کشته شدند وتمامی مرغان از گوشت ایشان سیر گردیدند.


Jnda̱ na seineiⁿ Jesús ñˈoommeiⁿˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, mana jlueeⁿˈeⁿ joˈ joˈ ñˈeⁿndyô̱ jâ na cwilajomndyô̱ ñˈeⁿñê. Teiˈtyˈio̱o̱ˈâ tsjoˈ Cedrón. Squia̱a̱yâ cwii joo yuu waa cwIi ntjom, joˈ joˈ santyjo̱o̱yâ na tjaqueⁿˈeⁿ. 	 چون عیسی این را گفت، با شاگردان خود به آن طرف وادی قدرون رفت ودر آنجا باغی بود که با شاگردان خود به آن درآمد.


Quia joˈ jeeⁿ tˈmaⁿ seiwˈii patromˈñeeⁿ. Tqueeⁿ ñˈoom na catueeˈna mosoomˈm wˈaancjo na cataˈwiˈna juu hasta na nntiomñˈeⁿ chaˈwaati na chujnaⁿ nnoom. 	 پس مولای او درغضب شده، او را به جلادان سپرد تا تمام قرض رابدهد.به همینطور پدر آسمانی من نیز با شماعمل خواهد نمود، اگر هر یکی از شما برادر خودرا از دل نبخشد.»


Ndoˈ jnda̱ tsoom na luaaˈ, tˈmo̱o̱ⁿ lˈo̱o̱ⁿ ñequio tseiˈntsqueeⁿˈeⁿ nda̱a̱yâ. Ndoˈ tquiaanaˈ na jeeⁿ neiiⁿyâ na ntyˈiaanndaaˈâ jom. 	 و چون این را گفت، دستها و پهلوی خود را به ایشان نشان داد و شاگردان چون خداوند رادیدند، شاد گشتند.


Pedro ñˈeⁿ Juan jlaˈneiⁿna ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ tjeiˈyuuˈndyena cantyja ˈnaaⁿˈ Jesús. Jnda̱ chii jnaⁿna tsjoomˈñeeⁿ ndyuaa Samaria na nncˈoolcweeˈna Jerusalén. Jndye njoom nchˈu tyoˈoowiˈnomna ndyuaaˈñeeⁿ. Tyoñequiana ñˈoom naya nda̱a̱ nnˈaⁿ. 	 پس ارشاد نموده و به کلام خداوند تکلم کرده، به اورشلیم برگشتند و دربسیاری از بلدان اهل سامره بشارت دادند.


Quia joˈ cwiicheⁿ cwii ndiiˈ ntyˈiaya ndoˈ jndiiya na cˈuaa ndyuee jndye ángeles na mˈaⁿ ndiocheⁿ yuu na wacatyeeⁿ tio ñequio ñequiee naⁿ na taˈndoˈ, ñequio nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye. Ndoˈ tueˈntyjo̱ na jndyendye ángelesˈñeeⁿ chaˈna nqui meiⁿ ndiiˈ na nqui nqui meiⁿ. 	 و دیدم و شنیدم صدای فرشتگان بسیار راکه گرداگرد تخت و حیوانات و پیران بودند و عددایشان کرورها کرور و هزاران هزار بود؛


Ndoˈ chaˈtso nnˈaⁿ na tyondye ñˈoommeiⁿˈ, jeeⁿ tyolaˈwena ñˈoomˈñeeⁿ naquiiˈ nˈomna. Jeeⁿ tyomˈaaⁿˈ nˈomna, tyotaˈxˈeena nda̱a̱ ntyjeena: —¿Ljoˈto cwiluiiñe yuˈndaamˈaaⁿˈ? Ee jlaˈno̱ⁿˈna na Tyˈo̱o̱tsˈom mˈaaⁿ tsˈo̱ nacjooˈ yuˈndaaˈñeeⁿ. 	 و هرکه شنید، در خاطر خود تفکر نموده، گفت: «این چه نوع طفل خواهد بود؟» و دست خداوند با وی می بود.


Ee jom tˈmaⁿ nntseixmaaⁿ jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. Tixocˈom winom meiⁿ nta na wjeeti. Ndoˈ chaˈwaa naquiiˈ tsˈoom nncˈoom Espíritu Santo meiiⁿ na ndi njoom tsˈom tsiaaˈ tsoñeeⁿ. 	 زیرا که در حضورخداوند بزرگ خواهد بود و شراب و مسکری نخواهد نوشید و از شکم مادر خود، پر ازروح‌القدس خواهد بود.


Ee ja nchii ñequiiˈcheⁿ nncˈo̱o̱ⁿya ñˈeⁿndyoˈ sa̱a̱ ndyeñeeⁿˈ ñequiiˈcheⁿ mˈaⁿna quiiˈntaaⁿˈyoˈ. 	 زیرا که فقرا را همیشه نزد خوددارید اما مرا همیشه ندارید.


Tˈo̱ Felipe nnoom, matso: —Meiⁿ xeⁿ we siaⁿnto sˈom denarios na nlacatsuuya na nlaˈjndaaya ntyooˈ, sa̱a̱ maxjeⁿ xocwijndeii juunaˈ na nlcwaˈ cwii cwii joona meiiⁿ ñeˈchjoowiˈ. 	 فیلپس او را جواب داد که «دویست دینار نان، اینها را کفایت نکند تا هر یک اندکی بخورند!»


Luaa waa na ñeˈcatsjo̱o̱ nda̱a̱ˈyoˈ. Tyˈo̱o̱tsˈom seijndaaˈñê cwii ñˈoom na xocachuiiˈnaˈ ñequio Abraham. Tjacaa ñequiee sianto waljooˈ ntquiuu nchooˈ nqui ndyu ndoˈ tyjeeˈcañoom ljeii na matsa̱ˈntjomnaˈ na tquiaa Moisés. Sa̱a̱ juunaˈ tixocanda̱a̱ nntseityuiiˈnaˈ najndeii na matseixmaⁿ ñˈoom na tso Tyˈo̱o̱tsˈom nnom Abraham na nntsˈaaⁿ. 	 و مقصود این است عهدی را که از خدا به مسیح بسته شده بود، شریعتی که چهارصد و سی سال بعد از آن نازل شد، باطل نمی سازد بطوری که وعده نیست شود.


Luaaˈ ñˈoom na cweˈ tjañoomˈ na seineiⁿ Jesús nda̱a̱na. Sa̱a̱ tîcalaˈno̱ⁿˈna ljoˈ ñeˈcatsonaˈ. 	 و این مثل را عیسی برای ایشان آورد، اماایشان نفهمیدند که چه چیز بدیشان می‌گوید.


Ndoˈ xeⁿ mˈaaⁿ cwiindyoˈ ˈo na ñeˈjndoˈ cwaˈjñeeⁿ na waa waⁿˈaⁿ chaˈ ticaⁿnaˈ na nntˈuii Tyˈo̱o̱tsˈom jom na matseijomñê quia cwilajomndyoˈ Cena. Ntˈomcheⁿ ñˈoom na cwitaˈxˈeeˈyoˈ no̱o̱ⁿ, cua̱jndya̱a̱ na mˈaⁿˈyoˈ quia joˈ nntseijndaaˈndyo̱ joonaˈ. 	 و اگرکسی گرسنه باشد، در خانه بخورد، مبادا بجهت عقوبت جمع شوید. و چون بیایم، مابقی را منتظم خواهم نمود.


Jnda̱ na tjeiiⁿˈeⁿ naⁿˈñeeⁿ chˈeⁿ, tjaqueⁿˈeⁿ yuu ndiiˈ tsˈoochjoo, tˈueeⁿ tsˈo̱. Teintyja yuˈñeeⁿ. 	 اما چون آن گروه بیرون شدند، داخل شده، دست آن دختر را گرفت که در ساعت برخاست.


Ndoˈ quia na jñeeⁿ ñˈoom ˈndyoo capeitaⁿ na mayuuˈ na ljoˈ, quia joˈ tquiaaⁿ ñˈoomˈm na cjaañˈoom José seiˈtsˈo ˈnaaⁿˈ Jesús. 	 چون ازیوزباشی دریافت کرد، بدن را به یوسف ارزانی داشت.


Tatiomˈñeeⁿ tuiinaˈ ñˈeⁿ ljo̱ˈ jaspe, ndoˈ juu tsjoom tuiinaˈ ñˈeⁿ sˈomcajaⁿ ya. Macoˈnaˈ luiˈ chaˈna machˈee cwii tsioo na caxuee. 	 وبنای دیوار آن از یشم بود و شهر از زر خالص چون شیشه مصفی بود.


Nantquie na macwaˈ tsˈaⁿ, xocatsˈaanaˈ na tilˈueñe tsˈaⁿ jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. Sa̱a̱ ñˈoom na matseineiⁿ tsˈaⁿ, joonaˈ cwilˈanaˈ na tilˈueñe tsˈaⁿ jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 نه آنچه به دهان فرومی رود انسان را نجس می‌سازد بلکه آنچه از دهان بیرون می‌آید انسان را نجس می‌گرداند.»


Ndoˈ nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ jndye tsˈiaaⁿ tˈmaⁿ nlˈana. Ñequio xueya nntjeiiˈna jndyetia naquiiˈ nˈom nnˈaⁿ, ndoˈ nlaˈneiⁿna ntˈomcheⁿ nnom ñˈoom na tjachuiiˈ. 	 و این آیات همراه ایمانداران خواهد بود که به نام من دیوها را بیرون کنند و به زبانهای تازه حرف زنند


Caljooˈndyo̱tya̱a̱ⁿya ñequio ñˈoom na cwicantyjaaˈ nˈo̱o̱ⁿya. Tilˈaaya na we waa cantyja ˈnaaⁿˈnaˈ. Ee ñˈoom na jnda̱ tso Tyˈo̱o̱tsˈom nda̱a̱ya na nntsˈaaⁿ, maxjeⁿ nntseicanda̱a̱ˈñê. 	 و اعتراف امید را محکم نگاه داریم زیراکه وعده‌دهنده امین است.


quiaaⁿ na nlaˈxmaⁿˈyoˈ na tˈmaⁿ nˈomˈyoˈ ndoˈ na nncˈomˈ jnda̱ˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ cha chaˈtso na cwilaneiⁿˈyoˈ ñequio na cwilˈaˈyoˈ nlaˈxmaⁿ joonaˈ na ya. 	 دلهای شما راتسلی عطا کناد و شما را در هر فعل و قول نیکواستوار گرداناد.


Ñequio na neiⁿˈyoˈ catoˈñoomˈnndaˈyoˈ jom chaˈna cwii tsˈaⁿ na matseijomñe ñˈeⁿ Ta Jesús ndoˈ ñequiiˈcheⁿ calaˈtˈmaaⁿˈndyoˈ nnˈaⁿ na laxmaⁿ chaˈna jom. 	 پس او را در خداوند با کمال خوشی بپذیرید و چنین کسان را محترم بدارید،زیرا در کار مسیح مشرف بر موت شد و جان خود را به خطر انداخت تا نقص خدمت شما را برای من به‌کمال رساند.


’Jeeⁿ lˈue tsjaaⁿˈ, sa̱a̱ xeⁿ nluiˈ na chjeⁿˈnaˈ, ¿ljoˈ ñˈeⁿ cwii nleichjeⁿˈnndaˈnaˈ? 	 «نمک نیکو است ولی هرگاه نمک فاسدشد به چه چیز اصلاح پذیرد؟نه برای زمین مصرفی دارد و نه برای مزبله، بلکه بیرونش می‌ریزند. آنکه گوش شنوا دارد بشنود.»


Ee tiˈmˈaⁿˈ na tquioˈchoˈyoˈ ñjaaⁿ chaaˈ lˈuu jnda̱ ntyˈueena ˈnaⁿ na tseixmaⁿ ndyo̱o̱ Diana na cwilaˈtˈmaaⁿˈndyo̱, meiⁿ tyooluena ñˈoom ntjeiⁿ nacjoomˈm. 	 زیرا که این اشخاص را آوردید که نه تاراج کنندگان هیکل‌اند و نه به خدای شما بدگفته‌اند.


Ndoˈ joo yolcuˈñeeⁿ jlaˈcwanomna ñˈoom na mˈaaⁿ Jesús. Jluena: —ˈU Ta, juu tsˈaⁿ na jeeⁿ candyaˈ tsˈomˈ, weeⁿˈeⁿ. 	 پس خواهرانش نزد او فرستاده، گفتند: «ای آقا، اینک آن که او را دوست می‌داری مریض است.»


Ee cwiluiindyo̱ tsˈiaaⁿ na machˈee Tyˈo̱o̱tsˈom. Jnda̱ tqueeⁿxcoom jaa cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo Jesús cha na calˈaaya chaˈtso nnom na matyˈiomyanaˈ na ndyuˈñeeⁿcheⁿ seijndaaˈñê na calˈaaya. 	 زیرا که صنعت او هستیم، آفریده شده در مسیح عیسی برای کارهای نیکوکه خدا قبل مهیا نمود تا در آنها سلوک نماییم.


Cweˈ na nquiaya ˈu, joˈ chii tjo̱, tjo̱catyˈiuya sˈom ˈnaⁿˈ quiiˈ tyuaa. Luaa juunaˈ, coˈñomˈ.” 	 پس ترسان شده، رفتم و قنطار تو را زیر زمین نهفتم. اینک مال توموجود است.


Quia joˈ tjañjoomˈ nˈomna ñˈoom na tyotseineiiⁿ. 	 پس سخنان او را به‌خاطرآوردند.


sa̱a̱ tsˈaⁿ na mˈaaⁿ scuuˈ, mˈaaⁿˈ tsˈoom cantyja ˈnaaⁿ ˈnaⁿ na macaⁿnaˈ cha neiiⁿˈ scoomˈm ñˈeⁿñê. 	 وصاحب زن در امور دنیا می‌اندیشد که چگونه زن خود را خوش بسازد.


Ee tyomˈaaⁿya na ñeˈjndo̱ˈa sa̱a̱ tînquiaˈyoˈ na nlcwaaˈa. Tyomˈaaⁿya na ñeˈcˈua ndaatioo sa̱a̱ tînquiaˈyoˈ na nncˈua. 	 زیراگرسنه بودم مرا خوراک ندادید، تشنه بودم مراآب ندادید،


Joˈ chii cweˈ teiˈnomna ndyuaa Misia. Tyˈecuena hasta tquiena tsjoom Troas, nndyooˈ ˈndyoo ndaaluee. 	 و از میسیا گذشته به ترواس رسیدند.


Quia joˈ seitiuu mosotquiee naquiiˈ tsˈoom: “¿Chiuu nntsˈaayo̱ na cwii nncwantjo̱ⁿ? Ee patrom ˈnaⁿya macwjeeⁿˈeⁿ ja na mˈaaⁿya mosotquiee. Ee tijndo̱ na nntsˈaa tsˈiaaⁿ jnda̱a̱ ndoˈ jnaaⁿˈa na cweˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ nlcaaⁿˈa ljoˈ na macaⁿnaˈ ja. 	 ناظر با خود گفت چکنم؟ زیرا مولایم نظارت رااز من می‌گیرد. طاقت زمین‌کندن ندارم و از گدایی نیز عار دارم.


Jnda̱ na lcweeˈnndaˈ nnˈaⁿ na canchooˈwe tsˈiaaⁿ na jñom Jesús joona, jlaˈcandiina jom chaˈtso na jnda̱ lˈana. Quia joˈ tjachom joona, tyˈena cwii ntyja jo jnda̱a̱ nndyooˈ tsjoom Betsaida. 	 و چون رسولان مراجعت کردند، آنچه کرده بودند بدو بازگفتند. پس ایشان را برداشته به ویرانه‌ای نزدیک شهری که بیت صیدا نام داشت به خلوت رفت.


Ndoˈ nlue nnˈaⁿ cantyja ˈnaaⁿ nnˈaⁿ tsjoomˈñeeⁿ: —Chaˈtso ˈnaⁿ na tyolaqueeⁿ nˈomˈyoˈ, jnda̱ ntycwii cantyja ˈnaaⁿnaˈ. Ndoˈ chaˈtsoti ˈnaⁿ na yati na quitˈmaⁿ nˈomˈyoˈ ñequio chaˈtso na neiⁿnco nquiuˈyoˈ, jnda̱ tsuundyoˈ cantyja ˈnaaⁿnaˈ. Tajom nntsˈaanndaˈnaˈ chaˈxjeⁿ na ñetˈomˈyoˈ. 	 و حاصل شهوت نفس تو از تو گم شد و هر چیز فربه وروشن از تو نابود گردید و دیگر آنها را نخواهی یافت.


Ñequiiˈcheⁿ cˈomˈyoˈ na neiⁿˈyoˈ na laxmaⁿˈyoˈ cwentaaˈ Ta Jesús. Matsjo̱o̱nndaˈa: Cˈomˈyoˈ na neiⁿˈyoˈ. 	 در خداوند دائم شاد باشید. و باز می‌گویم شاد باشید.


Ndoˈ mañoomˈ seixuaa caxtijndyo na jnda̱ we ndiiˈ. Quia joˈ tjañjoomˈ tsˈom Pedro ñˈoom na tso Jesús nnoom: “Cwii tjo̱o̱cheⁿ na nntseixuaa caxtijndyo we ndiiˈ, sa̱a̱ ˈu jeˈ jnda̱ ndyee ndiiˈ macwjiˈndyuˈ cantyja ˈnaⁿya.” Ndoˈ quia tjañjoomˈ tsˈoom ñˈoommeiⁿˈ, jeeⁿ ndyaˈ tyotyˈioom. 	 ناگاه خروس مرتبه دیگر بانگ زد. پس پطرس را به‌خاطر آمد آنچه عیسی بدو گفته بود که «قبل از آنکه خروس دومرتبه بانگ زند، سه مرتبه مرا انکار خواهی نمود.» و چون این را به‌خاطر آورد، بگریست.


Mˈaⁿ ñequiee yolcu ntseinaaⁿ na tyoomaˈco. Joona tyoñequiana ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و او را چهار دختر باکره بود که نبوت می‌کردند.


Ñˈoomwaa ñˈoom na mayuuˈ juunaˈ, ndoˈ matsonaˈ na chaˈtsondye nnˈaⁿ calaˈyuˈna juunaˈ: jndyo Cristo Jesús tsjoomnancue cha nncwjiˈnˈmaaⁿˈñê nnˈaⁿ jnaⁿ, quiiˈntaaⁿ joona ja cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na tˈmaⁿti ñeseitjo̱o̱ndyo̱ nnoom. 	 این سخن امین است و لایق قبول تام که مسیح عیسی به‌دنیا آمد تا گناهکاران را نجات‌بخشد که من بزرگترین آنها هستم.


Tˈo̱ Jesús, matsoom: —Xeⁿ tia ñˈoom na matsjo̱o̱, cwjiˈyuuˈndyuˈ cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈomtiaˈñeeⁿ, sa̱a̱ xeⁿ ñˈoom na matyˈiomyanaˈ matseina̱ⁿ, tisˈa na macwjaˈ ja. 	 عیسی بدو جواب داد: «اگر بد گفتم، به بدی شهادت ده؛ و اگرخوب، برای چه مرا می‌زنی؟»


Chaˈtso nnom natia, laxmaⁿnaˈ jnaⁿ ndoˈ waa jnaⁿ na ticjaañˈoomnaˈ tsˈaⁿ na nntsuuñe. 	 هر ناراستی گناه است، ولی گناهی هست که منتهی به موت نیست.


Cweˈ joˈ na majño̱o̱ⁿya jom na mˈaⁿˈyoˈ na catseicañeeⁿ ˈo chiuu waa na mˈaaⁿya ñjaaⁿ cha na nñequiaanaˈ na tˈmaⁿ nˈomˈyoˈ. 	 که او را بجهت همین به نزد شمافرستادم تا از احوال ما آگاه باشید و او دلهای شمارا تسلی بخشد.برادران را سلام و محبت باایمان از جانب خدای پدر و عیسی مسیح خداوند باد.


ˈO meiiⁿ tyoontyˈiaˈyoˈ jom, sa̱a̱ candyaˈ nˈomˈyoˈ ñˈeⁿñê. Meiiⁿ na nchii cwintyˈiaˈnda̱a̱ˈyoˈ jom, sa̱a̱ ncˈe na jom quitˈmaⁿ nˈomˈyoˈ, mañequiaanaˈ na tˈmaⁿ waa na neiⁿˈyoˈ. Meiⁿ tileicaliuˈyoˈ cwaaⁿ ñˈoom na nnduˈyoˈ na neiⁿˈyoˈ. Ndoˈ juu na neiⁿˈyoˈ matseitˈmaaⁿˈñenaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 که او را اگرچه ندیده‌اید محبت می‌نمایید و الان اگرچه او را نمی بینید، لکن بر اوایمان آورده، وجد می‌نمایید با خرمی‌ای که نمی توان بیان کرد و پر از جلال است.


Quia joˈ jluena nnoom: —Jâ meiⁿcwii carta tyoocwjeeˈ na mˈaaⁿyâ na nnaⁿnaˈ tsˈo̱ndaa Judea na matseineiⁿnaˈ cantyja ˈnaⁿˈ. Ndoˈ mati ncˈiaaya nnˈaⁿ judíos na cwiquie ñjaaⁿ tjaaˈnaⁿ ñˈoom cotueeˈna nacjoˈ. 	 وی راگفتند: «ما هیچ نوشته در حق تو از یهودیه نیافته‌ایم و نه کسی از برادرانی که از آنجا آمدند، خبری یا سخن بدی درباره تو گفته است.


Ndoˈ joo nnˈaⁿ judíos na cwilaˈjomndye ñˈeⁿ María na cwiñeˈquia na tˈmaⁿ tsˈoom, quia ntyˈiaana na seityuaaⁿˈaⁿ, teicantyjaaⁿ, jlueeⁿˈeⁿ quiiˈ wˈaa, tyˈentyjo̱na naxeeⁿˈeⁿ. Ee jlaˈtiuuna na wjaacatyˈioom yuu waa tseiˈtsuaa. 	 و یهودیانی که در خانه با او بودندو او را تسلی می‌دادند، چون دیدند که مریم برخاسته، به تعجیل بیرون می‌رود، از عقب اوآمده، گفتند: «به‌سر قبر می‌رود تا در آنجا گریه کند.»


Quia joˈ seineiiⁿ ñˈoom na tjañoomˈ nda̱a̱na, tsoom: 	 پس برای ایشان این مثل را زده، گفت:


Xuee najndyee smaⁿna, nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ tjomndyena na nlˈana xeⁿntaⁿˈ tyooˈ na nlcwaˈna na cwicañjom nˈomna Jesús. Ndoˈ tyotseineiⁿ Pablo nda̱a̱na. Na nneiⁿncoo cwiicheⁿ xuee mawjaⁿ, joˈ chii tyotseineiiⁿ tyotseineiiⁿ nda̱a̱na hasta tueeˈ xcwe tsjom. 	 و در اول هفته چون شاگردان بجهت شکستن نان جمع شدند و پولس در فردای آن روز عازم سفر بود، برای ایشان موعظه می‌کرد و سخن او تانصف شب طول کشید.


Ndoˈ ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nnˈaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés, mati tyˈena na mˈaaⁿ. Tyoqueⁿya nˈomna na tyoñequiana jnaaⁿˈ Jesús. 	 و روسای کهنه و کاتبان حاضرشده به شدت تمام بر وی شکایت می‌نمودند.


ˈO caljooˈndyoˈ cantyja na mˈaaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom na candyaˈ tsˈoom ˈo ndoˈ cwindoˈyoˈ juu xuee quia nquii Jesucristo na cwiluiiñê na matsa̱ˈntjoom jaa nncwjeeˈnnaaⁿˈaⁿ, xjeⁿˈñeeⁿ ncˈe na wiˈ tsˈoom jaa nñequiaaⁿ na nntoˈño̱o̱ⁿya na ticantycwii na nntando̱o̱ˈa. 	 خویشتن را در محبت خدا محفوظ دارید ومنتظر رحمت خداوند ما عیسی مسیح برای حیات جاودانی بوده باشید.


Ndoˈ teintyjeeˈ Zaqueo, tsoom nnom Jesús: —Aa ndiˈ, Ta, xcwe ˈnaⁿya na niom manñequiaya nda̱a̱ ndyeñeeⁿˈ ndoˈ xeⁿ na xˈua̱ya ˈnaaⁿˈ tsˈaⁿ, jeˈ manntseilcwa̱ˈa ñequiee ndiiˈ chaˈxjeⁿ na tjeiiˈa. 	 اما زکی برپا شده به خداوند گفت: «الحال‌ای خداوند نصف مایملک خود را به فقرامی دهم و اگر چیزی ناحق از کسی گرفته باشم، چهار برابر بدو رد می‌کنم.»


Nnˈaⁿ na tyondye ñˈoommeiⁿˈ jlaˈtiuuna tyuaaˈ nleitquiooˈ cantyja na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom, ee manndyooˈ mˈaaⁿ Jesús tsjoom Jerusalén. Joˈ chii, tsotyeeⁿ ñˈoom na tjañoomˈ nda̱a̱na. 	 و چون ایشان این را شنیدند او مثلی زیادکرده آورد چونکه نزدیک به اورشلیم بود و ایشان گمان می‌بردند که ملکوت خدا می‌باید در همان زمان ظهور کند.


Joˈ chii macaⁿˈa nda̱a̱ˈyoˈ na catˈmo̱ⁿˈyoˈ na jnda nquiuˈyoˈ jom. 	 بنابراین، به شما التماس می‌دارم که با او محبت خود رااستوار نمایید.


Xjeⁿˈñeeⁿ ntˈom nnˈaⁿ jnaⁿna tsˈo̱ndaa Judea, tquiocuena Antioquía. Tyotˈmo̱o̱ⁿna nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwilayuˈ joˈ joˈ. Tyoluena na jndeiˈnaˈ na calˈa naⁿˈñeeⁿ costumbre chaˈxjeⁿ ñˈoom na sa̱ˈntjom Moisés na calˈa nnˈaⁿ judíos ñequio yoˈndaa na naⁿnom. Ee xeⁿ ticalacanda̱ naⁿˈñeeⁿ joˈ, jluena na xocaluiˈnˈmaaⁿndye naⁿˈñeeⁿ. 	 و تنی چند از یهودیه آمده، برادران راتعلیم می‌دادند که «اگر برحسب آیین موسی مختون نشوید، ممکن نیست که نجات یابید.»


Ndoˈ quia na jnda̱ tquieˈcañom naⁿˈñeeⁿ Jesús, jluena nnoom: —Juan tsaⁿ na matseitsˈoomñe nnˈaⁿ, jom jñoom jâ na mˈaaⁿˈ na cataˈxˈa̱a̱yâ njomˈ: “¿Aa ˈu cwiluiindyuˈ nquii na nncwjeeˈcañoom tsjoomnancue, oo aa nncwindo̱o̱ˈâ cwiicheⁿ?” 	 آن دو نفر نزد وی آمده، گفتند: «یحیی تعمید‌دهنده ما را نزد تو فرستاده، می‌گوید آیا تو آن آینده هستی یا منتظر دیگری باشیم.»


Jndye xuee ljooˈndyena joˈ joˈ. Joˈ chii seineiⁿ Festo cantyja ˈnaaⁿˈ Pablo nnom Agripaˈñeeⁿ. Matsoom: —Ljoo mˈaaⁿ cwii tsaⁿsˈa na ˈndii Félix na pra̱so juu. 	 و چون روزی بسیار در آنجا توقف نمودند، فستوس برای پادشاه، مقدمه پولس را بیان کرده، گفت: «مردی است که فیلکس او را در بند گذاشته است،


Chaˈtso cwicanda̱a̱ matsˈaa ncˈe najndeii nquii Cristo. 	 قوت هرچیز را دارم در مسیح که مرا تقویت می‌بخشد.


Matseicwanom Epafras na xmaⁿndyuˈ. Mˈaaⁿ pra̱so ñjaaⁿñe ñˈeⁿndyo̱ ncˈe na laxmaaⁿya cwentaaˈ Cristo Jesús. 	 اپفراس که در مسیح عیسی همزندان من است و مرقسو ارسترخس و دیماس و لوقاهمکاران من تو را سلام می‌رسانند.


Chaˈtsondye nnˈaⁿ jeeⁿ ya tqueⁿna cwenta ñˈoom na tyotseineiiⁿ ndoˈ ntyˈiaana ˈnaaⁿ tˈmaⁿ na tyochˈeeⁿ na xocanda̱a̱ nntsˈaa na cweˈ najndeii nquii tsˈaⁿ. 	 و مردم به یکدل به سخنان فیلپس گوش دادند، چون معجزاتی را که از اوصادر می‌گشت، می‌شنیدند و می‌دیدند،


Joˈ chii tyuaaˈti na nljeiya chiuu nntseijndaaˈñenaˈ ñˈoom na maleiñˈoom ja, quia joˈ njño̱o̱ⁿya jom na mˈaⁿˈyoˈ, 	 پس امیدوارم که چون دیدم کار من چطورمی شود، او را بی‌درنگ بفرستم.


Jnda̱ teinom na ljoˈ, xcwe na cwiwiljeiixco ncuee nnˈaⁿ, mati seisˈañe Judas tsˈaⁿ Galileo. Ndoˈ jndye nnˈaⁿ jlaˈjomndyena ñˈeⁿñê. Sa̱a̱ mati jlaˈcueeˈ nnˈaⁿ jom, ndoˈ chaˈtsondye nnˈaⁿ na tyolaˈjomndye ñˈeⁿñê majoˈti tˈoomˈndyena. 	 و بعد از او یهودای جلیلی درایام اسم نویسی خروج کرد و جمعی را در عقب خود کشید. او نیز هلاک شد و همه تابعان اوپراکنده شدند.


Mañoomˈ tjañjoomˈ tsˈom Pedro juu ñˈoom na jnda̱ tso Jesús nnoom: “Cwii tjo̱o̱cheⁿ na nntseixuaa caxtijndyo sa̱a̱ ˈu jnda̱ ndyee ndiiˈ macwjiˈndyuˈ ñˈeⁿndyo̱.” Mana jlueeⁿˈeⁿ chˈeⁿ. Seiˈndaaˈñˈeⁿnaˈ ntyjeeⁿ, tyotyˈioom. 	 آنگاه پطرس سخن عیسی را به یاد آورد که گفته بود: قبل از بانگ زدن خروس، سه مرتبه مرا انکار خواهی کرد.» پس بیرون رفته زار‌زار بگریست.


Joˈ chii nnˈaⁿ na cwiñequiandyeñˈeⁿ cantyja na lˈue tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom, mantyjiijndaaˈñê chiuu nntseicandyaañê tsˈaⁿ quia na maqueⁿnaˈ xjeⁿ juu. Ndoˈ mati nnˈaⁿ na cwiñequiandye cantyja ˈnaaⁿˈ natia, nljooˈndyena nacje ˈnaaⁿˈ nawiˈ na ntˈuiityeⁿnaˈ joona xuee na nntuˈxeⁿndye nnˈaⁿ. 	 پس خداوند می‌داند که عادلان را از تجربه رهایی دهد و ظالمان را تا به روز جزا در عذاب نگاه دارد.


Sa̱a̱ ntˈom lqueeⁿ tquiaanaˈ yuu na ya tsˈo. Tˈoomnaˈ, tyˈewijnda̱naˈ, jndye lqueeⁿ tueˈ. Ntˈom tjeiˈnaˈ cwii xuu waljooˈ yom tsˈoom lqueeⁿ trigo na cwii tsˈoom lqueeⁿ tjacjuˈ tsaⁿˈñeeⁿ. Ndoˈ ntˈom tjeiˈnaˈ we xuu waljooˈ xcwe na cwii tsˈoom lqueeⁿ tjacjoomˈm. Ndoˈ ntˈom tjeiˈnaˈ ñequiee xuu na cwii tsˈoom lqueeⁿ na tjacjoomˈm. 	 و مابقی در زمین نیکو افتاد و حاصل پیدا نمود که رویید و نمو کرد و بارآورد، بعضی سی وبعضی شصت و بعضی صد.»


¿Aa nntsˈaacheⁿnaˈ cwitjeiˈyoˈ cwenta na tquiuˈnnˈaⁿya ˈo ñequio cwii nnˈaⁿya na jño̱o̱ⁿya na mˈaⁿˈyoˈ? 	 آیا به یکی از آنانی که نزد شمافرستادم، نفع از شما بردم؟


Mati cwanti nnˈaⁿ na mˈaⁿ nˈiaaⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ ndyuaa Asia na ya ñˈoom ñˈeⁿ Pablo, jlaˈcwanomna ñˈoom na mˈaaⁿ na tincjaaqueⁿˈeⁿ wˈaaˈñeeⁿ. 	 وبعضی از روسای آسیا که او را دوست می‌داشتند، نزد او فرستاده، خواهش نمودند که خود را به تماشاخانه نسپارد.


Sa̱a̱ quia nncueˈntyjo̱ xjeⁿ na nncuˈxa̱ⁿ, nncuˈxa̱ⁿ chaˈxjeⁿ na matyˈiomyanaˈ. Ee nchii mˈaaⁿya na ñenco̱ na nntsˈaa tsˈiaaⁿˈñeeⁿ. Nquii Tsotya̱ na jñoom ja, mˈaaⁿñê ñˈeⁿndyo̱. 	 و اگر من حکم دهم، حکم من راست است، از آنرو که تنها نیستم بلکه من و پدری که مرا فرستاد.


Sa̱a̱ cha caliuˈyoˈ na cwiluiindyo̱ tsaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee ndoˈ na waa najndeii na matseixmaⁿya nnom tsjoomnancuewaa na catseitˈmaⁿ tsˈo̱o̱ⁿya jnaaⁿ nnˈaⁿ, quia joˈ tsoom nnom tsˈaⁿ na ntjeiⁿ ncˈee: —ˈU re, matsjo̱o̱ya njomˈ, quicantyjaˈ, catseilcwiindyuˈ tsueˈ cjaˈtoˈ waˈ. 	 لیکن تا بدانید که پسر انسان را استطاعت آمرزیدن گناهان بر روی زمین هست، مفلوج راگفت، تو را می‌گویم برخیز و بستر خود رابرداشته، به خانه خود برو.»


Mantyjacheⁿ cweˈ tiooñetoom jo ncˈee Pedro, mana tueeⁿˈeⁿ. Quia na tyˈequieˈ naⁿnom na titquiendye jliuna na jnda̱ tueeⁿˈeⁿ. Mati tjeiiˈna jom, tyˈecatˈiuuna jom nacañoomˈ saaⁿˈaⁿ. 	 در ساعت پیش قدمهای او افتاده، جان بداد و جوانان داخل شده، او را مرده یافتند. پس بیرون برده، به پهلوی شوهرش دفن کردند.


Ndoˈ jnaaⁿˈaⁿ na teiljeii luaa matsonaˈ: “Rey cwenta nnˈaⁿ judíos.” 	 و تقصیر نامه وی این نوشته شد: «پادشاه یهود.»


Ñˈoomwaaˈ ñˈoom na mayuuˈ juunaˈ, tintseitsaaⁿˈndyuˈ na matseineiⁿˈ joonaˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ. Cjooˈ nˈomna na nlˈana chaˈxjeⁿ na matyˈiomyanaˈ ee jeeⁿ ya na nluii naljoˈ ndoˈ cwiteiˈjndeiinaˈ chaˈtsondye nnˈaⁿ. 	 این سخن امین است و در این امور می‌خواهم تو قدغن بلیغ فرمایی تا آنانی که به خدا ایمان آورند، بکوشند که در اعمال نیکو مواظبت نمایند، زیرا که این امور برای انسان نیکو و مفیداست.


Ndoˈ seiñˈoomˈñê cwii nantquie tˈmaⁿ waⁿˈaⁿ cwentaaˈ Jesús. Seitjoom jndye ncˈiaaⁿˈaⁿ na ñequio ñetoˈñoom sˈom tsˈiaaⁿnda̱a̱ nnˈaⁿ cwentaaˈ gobiernom. Teindyuaandyena nacañoomˈ meiⁿsa ñˈeⁿñê ndoˈ ñˈeⁿ Jesús ñequio ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ. 	 و لاوی ضیافتی بزرگ در خانه خود برای او کرد و جمعی بسیار از باجگیران و دیگران با ایشان نشستند.


Ndoˈ canduˈyoˈ nnom Arquipo na matsjo̱o̱ queⁿñê na nntseicanda̱a̱ˈñê tsˈiaaⁿ na jnda̱ tyˈiom Ta Jesús jom. 	 و به ارخپس گویید: «باخبر باش تا آن خدمتی را که در خداوند یافته‌ای به‌کمال رسانی.»


cha catseiˈno̱ⁿˈ na mayuuˈ ñˈoom na jnda̱ tˈmo̱o̱ⁿ nnˈaⁿ njomˈ. 	 تا صحت آن کلامی که در آن تعلیم یافته‌ای دریابی.


Manqueⁿ na tsoom nda̱a̱ nnˈaⁿ Israel: “Tyˈo̱o̱tsˈom nlqueeⁿ cwii nnˈaⁿˈyoˈ na nñequiaa ñˈoomˈm nda̱a̱ˈyoˈ chaˈxjeⁿ na tqueeⁿ ja.” 	 این همان موسی است که به بنی‌اسرائیل گفت: "خدا نبی‌ای را مثل من از میان برادران شما برای شما مبعوث خواهد کرد. سخن او را بشنوید."


Sa̱a̱ chaˈtso cantyja na cwitjomndyoˈ, caluiinaˈ chaˈxjeⁿ na matsonaˈ ndoˈ ñequio na xcweya mˈaaⁿnaˈ. 	 لکن همه‌چیز به شایستگی و انتظام باشد.


Mati mamˈaⁿ ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ na cwiluiindyena canmaⁿ ntsma̱a̱ⁿˈa na ticˈomna tmaaⁿˈwaa. Mati joona cwiluiindyo̱ na cjo̱cacho̱o̱ya, ndoˈ nnquiontyjo̱na na nncwaⁿya joona. Ndoˈ nncuaa na ñeˈcwii tmaaⁿˈ, ndoˈ ñeˈcwii tsˈaⁿ na nnteixˈee joona. 	 و مرا گوسفندان دیگر هست که از این آغل نیستند. باید آنها را نیزبیاورم و آواز مرا خواهند شنید و یک گله و یک شبان خواهند شد.


Ja Pablo cwiluiindyo̱ apóstol cwentaaˈ Jesucristo. Jom tyˈioom tsˈiaaⁿ ja na matseixmaⁿya tsˈaⁿ na majñom Tyˈo̱o̱tsˈom jo nda̱a̱ nnˈaⁿ na nñequiaya ñˈoom naya ˈnaaⁿˈaⁿ cantyja na macwjiˈnˈmaaⁿñê joona. 	 پولس، غلام عیسی مسیح و رسول خوانده شده و جدا نموده شده برای انجیل خدا،


Sa̱a̱ meiiⁿ na ljoˈ cwii sondaroˈñeeⁿ tjaaˈñe lantsa tseiˈntsqueeⁿˈeⁿ. Mañoomˈ jluiˈ niomˈ ñequio ndaa. 	 لکن یکی از لشکریان به پهلوی او نیزه‌ای زد که در آن ساعت خون و آب بیرون آمد.


ee ljeiiˈñeeⁿ matsa̱ˈntjomnaˈ: “Tincˈomˈyaˈ ñequio cwiicheⁿ tsˈaⁿ, tintseicueˈ tsˈaⁿ, tinchˈueeˈ ˈnaaⁿˈ tsˈaⁿ, tintseiqueeⁿ tsˈomˈ ˈnaaⁿˈ tsˈaⁿ.” Ee chaˈtso ñˈoommeiⁿˈ ñequio ntˈomcheⁿ na sa̱ˈntjom ljeii na tqueⁿ Moisés, cwilaˈxˈiaaˈndye joonaˈ ñequio ñˈoomwaa na matsonaˈ: “Cˈoomˈ na jnda ntyjiˈ tyjetsˈaⁿndyuˈ chaˈxjeⁿ na wiˈ tsˈomndyuˈ cheⁿncuˈ.” 	 زیراکه زنا مکن، قتل مکن، دزدی مکن، شهادت دروغ مده، طمع مورز و هر حکمی دیگر که هست، همه شامل است در این کلام که همسایه خود راچون خود محبت نما.


’Sa̱a̱ jeˈ na nncjo̱lcwa̱ˈa na mˈaaⁿˈ. Ndoˈ matseina̱ⁿya ñˈoommeiiⁿ yocheⁿ na ndi mˈaaⁿya tsjoomnancuewaañe, cha juu na mˈaaⁿya na neiⁿya, canda̱a̱ˈ nlaˈxmaⁿna juunaˈ. 	 و اما الان نزد تو می‌آیم. و این را در جهان می‌گویم تا خوشی مرا در خود کامل داشته باشند.


Ñˈoom na jnduˈyoˈ na mˈaaⁿ cwiindyoˈ ˈo na mˈaaⁿ nomjnda na jnda̱ jaawinomˈnaˈ na ndyuañe ndoˈ ˈu na tsotyeeⁿ jnda̱ mamatseitiuuˈ na ya xeⁿ nncocotoom, maxjeⁿ ya na nluii na ljoˈ. Ee nchii jnaⁿˈ na nntsaˈ na ljoˈ. 	 لکن هرگاه کسی گمان برد که با باکره خودناشایستگی می‌کند، اگر به حد بلوغ رسید و ناچاراست از چنین شدن، آنچه خواهد بکند؛ گناهی نیست؛ بگذار که نکاح کنند.


Mati cˈomˈyoˈ na neiⁿˈyoˈ ndoˈ calajomndyoˈ ñˈeⁿndyo̱ na mˈaaⁿya na neiⁿya. 	 و همچنین شما نیز شادمان هستید و بامن شادی می‌کنید.


Mawjaalcweˈ Jesús tsˈo̱ndaa Galilea na jnaaⁿ jndaa Jordán. Ndoˈ chaˈwaañˈeⁿ naquiiˈ tsˈoom tooˈ mˈaaⁿ Espíritu Santo. Tjañˈoom Espíritu jom cwii joo yuu na tjaa nnˈaⁿ cˈoom. 	 اما عیسی پر از روح‌القدس بوده، از اردن مراجعت کرد و روح او را به بیابان برد.


Joˈ joˈ tˈomna hasta na tueˈ Herodes. Na tuii na luaaˈ seicanda̱a̱ˈñenaˈ ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na tyoñequiaa profeta. Matsonaˈ: “Tjeiiˈa Jndaaya na mˈaaⁿ ndyuaa Egipto.” 	 و تاوفات هیرودیس در آنجا بماند، تا کلامی که خداوند به زبان نبی گفته بود تمام گردد که «ازمصر پسر خود را خواندم.»


Jndye ñˈoom tjañoomˈ teilˈueeˈñê na tyoˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ. Tueˈcañoomnaˈ na tsoom ñˈoomwaa: 	 پس ایشان را به مثلها چیزهای بسیار می‌آموخت و درتعلیم خود بدیشان گفت:


Ndoˈ ntˈom lqueeⁿˈñeeⁿ tquiaanaˈ yuu na jeeⁿ ljo̱ˈ. Quia jnda̱ tˈoomnaˈ, mantyja tjacaaⁿnaˈ ee titeiiⁿˈ tyuaa. 	 وپاره‌ای بر سنگلاخ افتاده چون رویید از آنجهت که رطوبتی نداشت خشک گردید.


ˈO nnˈaⁿya na wiˈ tsˈo̱o̱ⁿya, jnda̱ seiqueeⁿnaˈ tsˈo̱o̱ⁿ na nntseiljeiya cwii ñˈoom cwentaˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ juu na tjoomˈ na macwjiˈnˈmaaⁿñe Tyˈo̱o̱tsˈom jaa, sa̱a̱ jeˈ maqua̱ⁿya cwenta na macaⁿnaˈ na catseijndo̱ˈa nˈomˈyoˈ na cjooˈ nˈomˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ juu na cwilayuˈya nˈo̱o̱ⁿya na juunaˈ ñejom tquiaaⁿ na laxmaⁿ nnˈaⁿ cwentaaⁿˈaⁿ. 	 ای حبیبان، چون شوق تمام داشتم که درباره نجات عام به شما بنویسم، ناچار شدم که الان به شما بنویسم و نصیحت دهم تا شما مجاهده کنیدبرای آن ایمانی که یک بار به مقدسین سپرده شد.


Tso Jesús nda̱a̱na: —Jndyeˈyoˈ na teicˈuaa na seineiiⁿ cha cateijndeiinaˈ ˈo, nchii cha cateijndeiinaˈ ja. 	 عیسی در جواب گفت: «این صدا از برای من نیامد، بلکه بجهت شما.


Tuii na luaaˈ chaˈxjeⁿ na matso ljeii libro na chuu ñˈoom ˈndyoo profeta Isaías. Matso ljeiiˈñeeⁿ: Mˈaaⁿ tsˈaⁿ na matseineiⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ yuu tjaa nnˈaⁿ cˈom. Matso tsaⁿˈñeeⁿ: “Calaˈjndaaˈndyoˈ naquiiˈ nˈomˈyoˈ chaˈcwijom cwii nato na juu joˈ nndyocwjeeˈcañoom nquii na nntsa̱ˈntjom ˈo. Cataˈndyoˈxcweˈyoˈ chaˈcwijom cwilayo̱ˈyoˈ nato na nñoom. 	 چنانچه مکتوب است در صحیفه کلمات اشعیای نبی که می‌گوید: «صدای ندا کننده‌ای دربیابان که راه خداوند را مهیا سازید و طرق او راراست نمایید.


Tsoom nda̱a̱na: —Queⁿˈyoˈ cwenta cha tinquioˈnnˈaⁿ nnˈaⁿ ˈo. Ee jndye nnˈaⁿ nlquieˈcañom na nlue na joona cwiluiindyena Cristo. Nluena: “Ja cwiluiindyo̱ Cristo”, ndoˈ nluena: “Jeˈ jnda̱ tueˈntyjo̱ xjeⁿ.” Sa̱a̱ ˈo tilajomndyoˈ ñequio naⁿˈñeeⁿ. 	 گفت: «احتیاط کنید که گمراه نشوید. زیرا که بسا به نام من آمده خواهند گفت که من هستم و وقت نزدیک است. پس از عقب ایشان مروید.


Cwii tsˈaⁿ fariseo tqueeⁿˈñê Jesús waⁿˈaⁿ na nlcwaˈna. Ndoˈ tjaquieeˈ Jesús quiiˈ waaˈ fariseoˈñeeⁿ ndoˈ tjacjom nacañomˈ meiⁿsa. 	 و یکی از فریسیان از او وعده خواست که بااو غذا خورد پس به خانه فریسی درآمده بنشست.


Juu cuarto na cweˈ weˈyandyo cantyja ˈnaaⁿˈ wˈaaliaaˈñeeⁿ tyomeintyjeeˈ xjo na tyocantyjoo chom ndoˈ ñˈeⁿ cwii meiⁿsa yuu na tyocantyjo ntyooˈ. Cuartoˈñeeⁿ jndyunaˈ Cuarto Ljuˈ. 	 زیرا خیمه اول نصب شد که در آن بود چراغدان و میز و نان تقدمه، و آن به قدس مسمی گردید.


’Ja cwiluiindyo̱ tsˈo̱o̱ ntjom na mayuuˈ ndoˈ Tsotya̱ya cwiluiiñê tsˈaⁿ na mateixˈee juunaˈ. 	 «من تاک حقیقی هستم و پدر من باغبان است.


’Quia na cwilaˈcwejndoˈndyoˈ, tilˈaˈyaˈyoˈ na taquiomya nda̱a̱ˈyoˈ cweˈ cha na caliu nnˈaⁿ na ljoˈ cwilˈaˈyoˈ. Ee mˈaⁿ nnˈaⁿ na cweˈ cwilˈayana taquiomya nda̱a̱na, cha caˈmo̱ⁿnaˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwilaˈcwejndoˈndyena. Mayuuˈcheⁿ nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, cweˈ tomti juu na cwilaˈtˈmaaⁿˈndye nnˈaⁿ joona, joˈ na matseinoomñenaˈ na cwilaˈcweˈjndoˈndyena. 	 «اما چون روزه‌دارید، مانند ریاکاران ترشرو مباشید زیرا که صورت خویش را تغییرمی دهند تا در نظر مردم روزه‌دار نمایند. هرآینه به شما می‌گویم اجر خود را یافته‌اند.


Cantyjati xuee na jnaⁿ tsjoomnancue, meiⁿjom ndiiˈ tyoondye nnˈaⁿ na ñetˈoom cwii tsˈaⁿ na sˈaa na ya mantyˈiaaˈ cwii tsˈaⁿ na tuiiñe na nchjaaⁿˈ. 	 از ابتدای عالم شنیده نشده است که کسی چشمان کور مادرزاد را باز کرده باشد.


Tso patrom nnoom: “ˈU moso ˈnaⁿya, ya saˈ. Tquiooˈ na tjooˈ tsˈomˈ ndoˈ na seicanda̱ˈ. Meiiⁿ cweˈ cwii tsˈiaaⁿ na cachjoo sa̱a̱ ˈu seicanda̱ˈ. Jeˈ nlqua̱a̱ⁿya ˈu na tˈmaⁿti tsˈiaaⁿ nntseixmaⁿˈ. Ndoˈ na luaaˈ wendyo̱ nncˈo̱o̱ⁿya na neiiⁿya.” 	 آقای او به وی گفت: آفرین‌ای غلام نیک متدین! بر چیزهای اندک امین بودی، تو را بر چیزهای بسیار خواهم گماشت. به شادی خداوند خود داخل شو!


Jaachˈee xuee tyotseina̱ⁿya ñˈoom ntjeiⁿ nacjoomˈm, ñetco̱ˈwiˈa nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ ñˈeⁿñê, ndoˈ tyotseijnaaⁿˈa jom. Sa̱a̱ tyˈoom Tyˈo̱o̱tsˈom na wiˈ tsˈoom ñˈeⁿndyo̱, ee xjeⁿˈñeeⁿ meiⁿ tyootseiyuˈa meiⁿ tîcaljeii na tixcwe tyotsˈaa. 	 که سابق کفرگو و مضر وسقطگو بودم، لیکن رحم یافتم از آنرو که ازجهالت در بی‌ایمانی کردم.


Luaaˈ sˈaaⁿ cha na nntseixmaⁿ tmaaⁿˈñeeⁿ cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ tqueⁿ ljoomˈm juunaˈ quia na teitsˈoomndyena ndoˈ ñequio na tyondyena ñˈoomˈm, 	 تا آن را به غسل آب بوسیله کلام طاهر ساخته، تقدیس نماید،


ee Demas jnda̱ ˈñeeⁿ ja, tjaaⁿ Tesalónica, neiiⁿˈtyeⁿ ˈnaⁿ na tseixmaⁿ tsjoomnancue. Crescente tjaaⁿ ndaandyuaa Galacia ndoˈ Tito tjaaⁿ ndaandyuaa Dalmacia. 	 زیرا که دیماس برای محبت این جهان حاضر مرا ترک کرده، به تسالونیکی رفته است و کریسکیس به غلاطیه و تیطس به دلماطیه.


Quia na jnda̱ squia̱a̱yâ Jerusalén, nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ toˈñoomna jâ ñequio na neiiⁿna. 	 و چون وارد اورشلیم گشتیم، برادران ما رابه خشنودی پذیرفتند.


Tso Jesús nda̱a̱na: —Quiolajomndyoˈ ñˈeⁿndyo̱ ndoˈ ja nntsˈaa na nlaˈtjomˈyoˈ nnˈaⁿ tachii cweˈ calcaa. 	 بدیشان گفت: «از عقب من آیید تا شما را صیاد مردم گردانم.»


Nntsˈaanaˈ na tajndeiiˈ nˈomna ncˈe na cwicatyuena ñequio na mˈaaⁿˈticheⁿ nˈomna chiuu cwii wjaachˈeetinaˈ nnom tsjoomnancue. Ee nntseicwachuuˈñenaˈ chaˈtso ˈnaⁿ najnda̱ na matseixmaⁿ tsjo̱ˈluee. 	 و دلهای مردم ضعف خواهد کرد از خوف و انتظار آن وقایعی که برربع مسکون ظاهرمی شود، زیرا قوات آسمان متزلزل خواهد شد.


Chaˈtso nmeiⁿˈ tuii cha catseicanda̱a̱ˈñenaˈ ñˈoom na seineiⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom ñequio ñˈoom ˈndyoo profeta. 	 و این همه برای آن واقع شد تاکلامی که خداوند به زبان نبی گفته بود، تمام گردد


Ndoˈ jndye nnˈaⁿ tsjoom Jerusalén ñequio nnˈaⁿ na mˈaⁿ chaˈwaa tsˈo̱ndaa Judea ndoˈ mati nnˈaⁿ na mˈaⁿ cantsu ˈndyoo jndaa Jordán, tyoˈoona na mˈaaⁿ. 	 در این وقت، اورشلیم و تمام یهودیه وجمیع حوالی اردن نزد او بیرون می‌آمدند،


Quia joˈ sa̱ˈntjoom na calˈa nnˈaⁿ cwii cwii tmaaⁿˈ ndoˈ cwindyuaandyena nacjooˈ jnda̱ nchˈu. 	 آنگاه ایشان رافرمود که «همه را دسته دسته بر سبزه بنشانید.»


Ndoˈ cwii yuscu tsjaaⁿ nnˈaⁿ cananita na macˈeⁿ ndyuaaˈñeeⁿ jndyotseicandyooˈñê na mˈaaⁿ Jesús, cˈuaa seineiiⁿ, seityˈooñê tsoom: —ˈU Ta, na cwiluiindyuˈ tsjaaⁿ David na jndyowicantyjooˈ, cˈoomˈ na wiˈ tsˈomˈ ñˈeⁿndyo̱. Mˈaaⁿ nomjndaaya na jeeⁿ cwajndii matjoom. Maleiñˈoom jndyetia jom. 	 ناگاه زن کنعانیه‌ای از آن حدود بیرون آمده، فریاد‌کنان وی را گفت: «خداوندا، پسر داودا، بر من رحم کن زیرا دختر من سخت دیوانه است.»


sa̱a̱ matseitˈmaaⁿˈñenaˈ yuscu quia na cwiwiteincoo soxqueeⁿ, ee joonaˈ tseixmaⁿnaˈ cwii na matseicuˈnaˈ xqueeⁿ. 	 و اگر زن موی درازدارد، او را فخر است، زیرا که موی بجهت پرده بدو داده شد؟


Ee tjaaˈnaⁿ ljoˈ tquio̱cho̱o̱ya tuiindyo̱ tsjoomnancue ndoˈ tjaaˈnaⁿ ljoˈ ya nntsaacho̱o̱, 	 زیرا که در این دنیا هیچ نیاوردیم و واضح است که از آن هیچ نمی توانیم برد.


Ndoˈ teicˈuaa jndeii seixuaⁿ, tsoom: —Jnda̱ tyuiiˈ, jnda̱ tyuiiˈ tsjoom tˈmaⁿ Babilonia. Tsjoomˈñeeⁿ tseixmaⁿnaˈ wˈaa naⁿjndii ñequio yuu cwicˈeeⁿ chaˈtso espíritu na cwajndiindye. Ndoˈ tseixmaⁿnaˈ yuu cwentaaˈ ticwii cwii nnom cantsaa na cwajndiindye ndoˈ tsˈiaaⁿndye. 	 و به آواز زورآورندا کرده، گفت: «منهدم شد، منهدم شد بابل عظیم! و او مسکن دیوها و ملاذ هر روح خبیث وملاذ هر مرغ ناپاک و مکروه گردیده است.


Nˈomnnoom matseijomnaˈ chaˈcwijom ntsaachom ndoˈ jndye corona ñjom xqueeⁿ. Waa xueⁿˈeⁿ na teiljeiinaˈ nacjoomˈm na macanda̱ nqueⁿ ntyjeeⁿ, tjaaˈnaⁿ ˈñeeⁿ caljeii. 	 و چشمانش چون شعله آتش و بر سرش افسرهای بسیار و اسمی مرقوم داردکه جز خودش هیچ‌کس آن را نمی داند.


talaˈquieˈ nˈomˈyoˈ chaˈxjeⁿ ñelˈa nnˈaⁿˈyoˈ nnˈaⁿ Israel, na tyolaˈwendyena nacjooˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ tyoqueⁿna xjeⁿ jom quia na tyomˈaⁿna ndyuaa yuu tjaa nnˈaⁿ cˈom. 	 دل خود را سخت مسازید، چنانکه در وقت جنبش دادن خشم او درروز امتحان در بیابان،


Tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ tsjoom Antioquía, quiiˈntaaⁿna tyomˈaⁿ profetas ndoˈ ñˈeeⁿ nnˈaⁿ na tyotˈmo̱o̱ⁿ. Joo naⁿˈñeeⁿ Bernabé ñˈeⁿ Simón, tsaⁿ na cwiluena negro juu, ndoˈ Lucio tsˈaⁿ tsjoom Cirene ñˈeⁿ Manaén ndoˈ Saulo. Ndoˈ juu Manaén ñecwii tyˈewijnda̱na ñˈeⁿ Herodes tsaⁿ na tyotsa̱ˈntjom tsˈo̱ndaa Galilea. 	 و در کلیسایی که در انطاکیه بود انبیا ومعلم چند بودند: برنابا و شمعون ملقب به نیجر و لوکیوس قیروانی و مناحم برادررضاعی هیرودیس تیترارخ و سولس.


Sˈaaⁿ tyˈoo, tsoom: —Nomjndaaya mañeˈcueeⁿˈeⁿ. ¿Aa tijoom nntsaˈ cwii nayaˈñeeⁿ na nncjaˈ, cjaˈcatiooˈ lˈo̱ˈ nacjoomˈm cha na nnˈmaaⁿ na nncwandoˈtyeeⁿ? 	 بدو التماس بسیار نموده، گفت: «نفس دخترک من به آخر رسیده. بیا و بر او دست گذار تاشفا یافته، زیست کند.»


ˈO cwiluiindyoˈ chaˈcwijom wˈaa na jnaⁿnaˈ nacjooˈ tsˈiaⁿtsjo̱ˈ, na tacatyeeⁿ nacjooˈ ñˈoom na tyoñequia apóstoles ñequio profetas. Manquiiti Jesucristo cwiluiiñê tsjo̱ˈ nqui wˈaaˈñeeⁿ. 	 و بر بنیاد رسولان و انبیا بنا شده‌اید که خودعیسی مسیح سنگ زاویه است.


Luaa waa ñˈoomwaaˈ. Majndyendyeti nnˈaⁿ Israel tîcatoˈñoomna naya na matseixmaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom na tyolˈueena, macanda̱ ntˈomndye joona na tjeiiˈñe Tyˈo̱o̱tsˈom toˈñoomna joˈ. Sa̱a̱ ntˈomndye joona sˈaanaˈ na quieˈ nˈomna. 	 پس مقصود چیست؟ اینکه اسرائیل آنچه راکه می‌طلبد نیافته است، لکن برگزیدگان یافتند وباقی ماندگان سختدل گردیدند؛


Ee cwitjo̱o̱cheⁿ na tajnaⁿˈyoˈ Cristo, ñeseijomnaˈ ˈo chaˈna canmaⁿ na jnda̱ tsuundyeyooˈ, sa̱a̱ jeˈ na jnda̱ lcweˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo, machˈeeⁿ cwenta añmaaⁿˈyoˈ chaˈxjeⁿ mateixˈee sto quiooˈñeeⁿ ndoˈ na mawañoomˈm ˈo. 	 از آنروکه مانند گوسفندان گمشده بودید، لکن الحال به سوی شبان و اسقف جانهای خود برگشته‌اید.


Mati nnˈaⁿ tsjoom Sodoma ñequio Gomorra ñequio nnˈaⁿ ntˈomcheⁿ njoom ndiocheⁿ, tquiandyeñˈeⁿna na lˈana meiⁿquia nnom na queeⁿ nˈom seiina nchii chaˈxjeⁿ na seijndaaˈñe Tyˈo̱o̱tsˈom na nncˈom nnˈaⁿ, ndoˈ na luaaˈ tyolˈa nnˈaⁿ njoomˈñeeⁿ tseixmaⁿnaˈ cwii na maˈmo̱ⁿnaˈ na nntˈuiiwiˈ chom na tijoom canduuˈ nnˈaⁿ na nmeiiⁿˈ cwilˈa. 	 و همچنین سدوم و غموره و سایربلدان نواحی آنها مثل ایشان چونکه زناکار شدند و در‌پی بشر دیگر افتادند، در عقوبت آتش ابدی گرفتار شده، بجهت عبرت مقرر شدند.


Tsoom nda̱a̱na: —Meiiⁿ na jeeⁿ cachjoo cwilayuˈya nˈomˈyoˈ cweˈ chaˈna cachjoo cwii tsˈom lqueeⁿ mostaza, nnda̱a̱ nnduˈyoˈ nnom tsˈoom sicómorowaaˈ: “Catyendyuˈ ndoˈ coˈnaˈ ˈu tsˈom ndaaluee.” Ndoˈ maxjeⁿ nntseicanda̱naˈ ñˈomndyueˈyoˈ. 	 خداوند گفت: «اگر ایمان به قدر دانه خردلی می‌داشتید، به این درخت افراغ می‌گفتیدکه کنده شده در دریا نشانده شود اطاعت شمامی کرد.


Quia na nndyoˈ candyoˈñˈoomˈ liaatco ˈnaⁿya na ˈndiya waaˈ Carpo tsjoom Troas. Mati candyoˈchuˈ libro ˈnaⁿya majndeiiticheⁿ nom ˈnaⁿya na chuˈlcwiinaˈ. 	 ردایی را که در تروآس نزدکرپس گذاشتم، وقت آمدنت بیاور و کتب را نیز وخصوص رقوق را.


Quia joˈ sa̱ˈntjoom na cjaacano̱ⁿ xtyoˈ Juan naquiiˈ wˈaancjo. 	 و فرستاده، سر یحیی را در زندان از تن جدا کرد،


Tyˈe naⁿˈñeeⁿ na mˈaⁿ ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye nda̱a̱ nnˈaⁿ judíos. Jluena nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ: —Jâ jnda̱ tqua̱ⁿtya̱a̱ⁿyâ ñˈoom na wˈii nacjooyâ na tacwaaˈâ hasta cueˈjndyee Pablo nlˈaayâ. 	 اینها نزد روسای کهنه و مشایخ رفته، گفتند: «بر خویشتن لعنت سخت کردیم که تا پولس رانکشیم چیزی نچشیم.


Ee quia na tjo̱tseicaandyo̱ quiiˈ tsjomˈyoˈ, jndye joo ntyˈiaya yuu cwilaˈtˈmaaⁿˈndyoˈ. Joˈ ljeiya cwii tio na chunaˈ ljeii: “Tiowaaˈ cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na ticataˈjnaaⁿˈa.” Majuu Tyˈo̱o̱tsˈom na cweˈ cwilaˈtˈmaaⁿˈndyoˈtoˈyoˈ meiⁿ ticataˈjnaaⁿˈyoˈ jom, majom na matseina̱ⁿya nda̱a̱ˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ. 	 زیرا چون سیر کرده، معابدشما را نظاره می‌نمودم، مذبحی یافتم که بر آن، نام خدای ناشناخته نوشته بود. پس آنچه را شماناشناخته می‌پرستید، من به شما اعلام می‌نمایم.


’Sa̱a̱ quia na nntyˈiaˈyoˈ na cwitjaaˈndye sondaro tsei ndiocheⁿ Jerusalén, quia joˈ calaˈno̱ⁿˈyoˈ na jnda̱ tueˈntyjo̱ xjeⁿ na nntyuiiˈ tsjoomˈñeeⁿ. 	 «و چون بینید که اورشلیم به لشکرهامحاصره شده است آنگاه بدانید که خرابی آن رسیده است.


Tsoom nda̱a̱ ncˈiaaⁿˈaⁿ: —ˈO ntyja̱ño̱ⁿ nnˈaⁿ Israel, calˈaˈyoˈ cwenta ljoˈ na cwilatiuuˈyoˈ na ñeˈcalˈaˈyoˈ ñˈeⁿ naⁿnommˈaⁿˈ. 	 پس ایشان راگفت: «ای مردان اسرائیلی، برحذر باشید از آنچه می‌خواهید با این اشخاص بکنید.


Ncˈe na cwilayuˈya nˈomˈyoˈ ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom mawañoomˈm ˈo ñequio najndeii na matseixmaaⁿ. Nntsˈaaⁿ na ljoˈ hasta ncuee na macanda̱ quia na nleitquiooˈ na nncwjiˈnˈmaaⁿñê ˈo. 	 که به قوت خدامحروس هستید به ایمان برای نجاتی که مهیاشده است تا در ایام آخر ظاهر شود.


Sa̱a̱ jeˈ jeˈ jnda̱ jndyaandyoˈ na ñejndyeˈntjomˈtyeⁿˈyoˈ nnom jnaⁿ, ndoˈ jnda̱ saaquieeˈndyoˈ na cwindyeˈntjomˈtyeⁿˈyoˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, ndoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ joˈ waa naya ˈnaⁿˈyoˈ na maqueⁿljuˈnaˈ ˈo jo nnoom, ndoˈ na nntoˈñoomˈyoˈ na ticantycwii na nntandoˈyoˈ. 	 اما الحال چونکه از گناه آزاد شده و غلامان خدا گشته‌اید، ثمر خود را برای قدوسیت می‌آورید که عاقبت آن، حیات جاودانی است.زیرا که مزد گناه موت است، اما نعمت خدا حیات جاودانی در خداوند ماعیسی مسیح.


Chaˈtsondye nnˈaⁿ ya ñˈoom nquiuna cantyja ˈnaaⁿˈ nnˈaaⁿya Demetrio, ndoˈ manquiiti ñˈoom na mayuuˈ macwjiˈyuuˈñenaˈ cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ. Mati jâ cwitjeiˈyuuˈndyô̱ na ljoˈ ndoˈ ˈo manquiuˈyoˈ na cwilana̱a̱ⁿyâ ñˈoom na mayuuˈ. 	 مرا چیزهای بسیار بود که به تو بنویسم، لکن نمی خواهم به مرکب و قلم به تو بنویسم.لکن امیدوارم که به زودی تو را خواهم دید وزبانی گفتگو کنیم.


Pablo ñequio Silas ñˈeⁿ Timoteo tyomaˈnomna. Ndoˈ ticwii cwii tsjoom yuu na tyoquiena tyolaˈcandiina nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ ñˈoom na jlaˈjndaaˈndye apóstoles ñequio nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye quiiˈntaaⁿ tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ tsjoom Jerusalén. 	 و در هر شهری که می‌گشتند، قانونها را که رسولان و کشیشان در اورشلیم حکم فرموده بودند، بدیشان می‌سپردند تا حفظ نمایند.


Sa̱a̱ mancjoˈtiˈyoˈ cwiluiindyoˈ chaˈcwijom cwii tsom na teiljeiinaˈ naquiiˈ nˈo̱o̱ⁿyâ na maˈmo̱ⁿnaˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwijaacañjoomˈ tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na cwiluii quiiˈntaaⁿˈyoˈ. Ncˈe cantyja ˈnaaⁿˈ juunaˈ nnda̱a̱ nljeii tsˈaⁿ chiuu waa tsˈiaaⁿ na tyotsˈaa quiiˈntaaⁿˈyoˈ ndoˈ nnda̱a̱ nndii na jlaˈljoˈyoˈ Jesucristo. 	 شما رساله ماهستید، نوشته شده در دلهای ما، معروف وخوانده شده جمیع آدمیان.


Mati tyomˈaaⁿ cwii yuscu tsjoomˈñeeⁿ na jnda̱ ljoñe na tueˈ saaˈ. Juu yuscuˈñeeⁿ ñequiiˈcheⁿ na tyocaa na mˈaaⁿ jweˈñeeⁿ na catseijndaaˈñe ñˈoom ˈnaaⁿˈaⁿ. Tyotsoom nnom: “Cwañomˈ ja ñˈoom cantu na sˈaa tsˈaⁿ nacjoya.” 	 ودر همان شهر بیوه‌زنی بود که پیش وی آمده می‌گفت، داد مرا از دشمنم بگیر.


Quia joˈ ¿chiuu waa na saacantyˈiaˈyoˈ? ¿Aa ntyˈiaˈyoˈ cwii profeta? Ja ntyjii na joˈ. Ndoˈ jom tˈmaⁿti cwiluiiñê nchiiti ntˈomcheⁿ profeta. 	 لیکن بجهت دیدن چه چیزبیرون رفتید؟ آیا نبی را؟ بلی به شما می‌گویم ازنبی افضلی را!


Cˈomˈyoˈ na jndo̱ˈ nˈomˈyoˈ ndoˈ calˈaˈyoˈ cwenta, ee mˈaaⁿ tsaⁿjndii na jnoomˈm ˈo. Matseijomnaˈ jom chaˈcwijom catsiaⁿ liom na manom manomyoˈ na malˈueyoˈ quiooˈ na nlquiiyoˈ. 	 هشیار و بیدار باشید زیراکه دشمن شما ابلیس مانند شیر غران گردش می‌کند و کسی را می‌طلبد تا ببلعد.


Chaˈtso na matsˈaa jeˈ na ticaliu chaˈtsondye nnˈaⁿ, mancjoˈyoˈ nlacano̱o̱ⁿˈyoˈ joonaˈ nda̱a̱na. Ndoˈ cwii cwii ñˈoom wjaañoomˈ na matseina̱ⁿya jeˈ maxjeⁿ nncueˈntyjo̱ na meiⁿquiayuucheⁿ nlaˈno̱ⁿˈ nnˈaⁿ juunaˈ. Maxjeⁿ nncuaa tyenquionaˈ. 	 زیرا چیزی نهان نیست که ظاهر نگردد و نه مستور که معلوم و هویدا نشود.


Ncˈe na luaaˈ, tyˈioom tsˈiaaⁿ ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na mañequiaa ñˈoom cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ ndoˈ tsˈaⁿ na majñoom tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿˈaⁿ, na caˈmo̱o̱ⁿya nda̱a̱ nnˈaⁿ na nchii judíos ñˈoom na xcweti na calaˈyuˈya nˈomna, ñˈoom na mayuuˈ matseina̱ⁿ, nchii cweˈ cantu. 	 و برای این، من واعظ و رسول ومعلم امتها در ایمان و راستی مقرر شدم. در مسیح راست می‌گویم و دروغ نی.


Ndoˈ na matsjo̱o̱ na luaaˈ, tilaˈtiuuˈyoˈ na ñeˈcatsjo̱o̱ na juu ˈnaⁿˈñeeⁿ na cwilaˈtˈmaaⁿˈndye nnˈaⁿ waa najndeii na matseixmaⁿnaˈ meiⁿ nchii na ñeˈcatsjo̱o̱ na juu seiˈ na cwiñequia naⁿˈñeeⁿ nnom juunaˈ jndati matseixmaⁿnaˈ ñequio meiⁿquia seiˈ. 	 پس چه گویم؟ آیا بت چیزی می‌باشد؟ یا که قربانی بت چیزی است؟


’Ndoˈ jeˈ jeˈ cantyˈiaˈyoˈ, chaˈtsondyoˈ na tyoñequiaya ñˈoom nda̱a̱ˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom, ntyjii na taxocantyˈiaˈnndaˈyoˈ ja. 	 و الحال این رامی دانم که جمیع شما که در میان شما گشته و به ملکوت خدا موعظه کرده‌ام، دیگر روی مرانخواهید دید.


Jnda̱ tyˈioom tsˈiaaⁿ ja na mañequiaya ñˈoom naya ˈnaaⁿˈaⁿ, ndoˈ cweˈ jnaaⁿˈ joˈ na mˈaaⁿya wˈaancjo, calaneiⁿˈyoˈ nnoom na cˈo̱ⁿtˈmaaⁿˈndyo̱ tsˈo̱o̱ⁿya na nntseina̱ⁿya juunaˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ chaˈxjeⁿ matsonaˈ na catsˈaa. 	 که برای آن در زنجیرها ایلچیگری می‌کنم تادر آن به دلیری سخن گویم، بطوری که می‌بایدگفت.


Ntˈomndye joona cwicandaana na nnda̱a̱ nlˈana tsˈiaaⁿ tˈmaⁿ na ticaluiinaˈ cantyja ˈnaaⁿˈ najndeii nquii tsˈaⁿ. Ndoˈ ntˈom joona cwicandaana na jeeⁿ ya cwiñequiana ñˈoom na maˈmo̱ⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom nda̱a̱na. Ntˈom joona cantyja ˈnaaⁿˈ Espíritu mañequiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na nnda̱a̱ ntjeiiˈna cwenta quia tiyuuˈ cwii ñˈoom na cwiñequia nnˈaⁿ ndoˈ quia na mayuuˈ juunaˈ. Ntˈom cwicanda̱a̱ cwilaˈneiⁿ ntˈomcheⁿ nnom ñˈoom ndoˈ wandyo̱o̱ˈ nnˈaⁿ na mañequiaaⁿ na cwicanda̱a̱ cwilaˈteincooˈna chiuu maˈmo̱ⁿ ñˈoomˈñeeⁿ. 	 و یکی را قوت معجزات ودیگری را نبوت و یکی را تمییز ارواح و دیگری را اقسام زبانها و دیگری را ترجمه زبانها.


Nchii tjaqueⁿˈeⁿ cañoomˈluee na jndye ndiiˈ na nncueeⁿˈeⁿ cwentaa nnˈaⁿ, chaˈxjeⁿ quichˈee tyee na cwiluiitquieñe jo nda̱a̱ nnˈaⁿ judíos na chu ndoˈ chu mawjaaqueⁿˈeⁿ cuarto na macanda̱ na ljuˈ tseixmaⁿnaˈ na nñequiaaⁿ nioom quiooˈ. 	 و نه آنکه جان خود را بارها قربانی کند، مانند آن رئیس کهنه که هر سال با خون دیگری به مکان اقدس داخل می‌شود؛


Ndoˈ tsaⁿtya na matseiyuˈ macaⁿnaˈ na cˈoom na neiiⁿˈeⁿ xeⁿ na majuˈcje Tyˈo̱o̱tsˈom jom. Ee tsaⁿtya matseijomnaˈ jom chaˈna ljaaˈ ˈnaaⁿˈ tscojnda̱a̱ na tiyo ntyjanaˈ. 	 و دولتمند از مسکنت خود، زیرا مثل گل علف در گذر است.


Joˈ chii chaˈtso na chaˈtso na cwilˈaaya, cwijooˈ nˈo̱o̱ⁿya na ñequiiˈcheⁿ calˈaaya yuu na cwijaaweeˈntyjeeⁿ, meiiⁿ na cwitsamˈaaⁿtya̱a̱ya ñˈeⁿ seiiˈa nmeiiⁿ, oo meiiⁿ na jnda̱ ˈndya̱a̱ya juunaˈ. 	 لهذا حریص هستیم بر اینکه خواه متوطن و خواه غریب، پسندیده او باشیم.


Joo naⁿˈñeeⁿ tyˈeñetina. Tquiena tsjoom Troas. Joˈ joˈ tyomeiˈndooˈna Pablo ñˈeⁿ ja Lucas. 	 و ایشان پیش رفته، درترواس منتظر ما شدند.


Catueˈyoˈ nacjooˈ nqueⁿ chaˈtsoñˈeⁿ na matseiñˈeeⁿˈñenaˈ ˈo ee mˈaaⁿˈ mˈaaⁿˈ tsˈoom ˈo. 	 وتمام اندیشه خود را به وی واگذارید زیرا که اوبرای شما فکر می‌کند.


Cwii tjo̱o̱cheⁿ na teitquiooˈ na calaˈyuˈya nˈo̱o̱ⁿya, tyeⁿ tyomˈaaⁿya nacje ˈnaaⁿˈ ljeii na matsa̱ˈntjomnaˈ. Majuu xjeⁿˈñeeⁿ tyomˈaaⁿya na cwicantyjaaˈ nˈo̱o̱ⁿya na nleitquiooˈ na nluiˈnˈmaaⁿndyo̱ ncˈe na cwilaˈyuˈya nˈo̱o̱ⁿya ñˈeⁿ Jesucristo. 	 اما قبل از آمدن ایمان، زیر شریعت نگاه داشته بودیم و برای آن ایمانی که می‌بایست مکشوف شود، بسته شده بودیم.


Sa̱a̱ quia na jndii tsaⁿˈñeeⁿ na luaaˈ, seichjooˈnaˈ tsˈoom ee jeeⁿ tyañê. 	 چون این راشنید محزون گشت، زیرا که دولت فراوان داشت.


Ndoˈ aa chii majoo naⁿtya cwilaˈneiⁿna ñˈoomntjeiⁿ nacjooˈ xuee nqueⁿ na jeeⁿ jnda tseixmaⁿnaˈ na cantyja ˈnaaⁿˈ juu joˈ matseicajndyunaˈ ˈo. 	 آیا ایشان به آن نام نیکو که بر شما نهاده شده است کفر نمی گویند؟


Quia joˈ to̱ˈ Pedro na tjuˈ cheⁿnqueⁿ ñˈomwiˈ nacjoomˈm. Tsoom na ntyjiicheⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom na mayomˈm. Tsoom: —Ja maxjeⁿ ticwajnaⁿˈa tsaⁿmˈaaⁿˈ. Ndoˈ majoˈto xjeⁿˈñeeⁿ seixuaa caxtijndyo. 	 پس آغاز لعن کردن و قسم خوردن نمود که «این شخص را نمی شناسم.» ودر ساعت خروس بانگ زدآنگاه پطرس سخن عیسی را به یاد آورد که گفته بود: قبل از بانگ زدن خروس، سه مرتبه مرا انکار خواهی کرد.» پس بیرون رفته زار‌زار بگریست.


ˈÑeeⁿ joo na jnda̱a̱ jnaⁿndye ñequio natia, nntseicwa̱ya liaa canchiiˈ naⁿˈñeeⁿ. Meiⁿ tijoom catseicanduuˈa ncueena nacjooˈ libro na chuunaˈ ncuee nnˈaⁿ na ticantycwii na cwitaˈndoˈ. Ndoˈ nncwjiˈyuuˈndyo̱ na cwiluiindyena cwentaya jo nnom Tsotya̱ya ndoˈ mati jo nda̱a̱ ángeles cwentaaⁿˈaⁿ. 	 هرکه غالب آید به‌جامه سفید ملبس خواهد شد واسم او را از دفتر حیات محو نخواهم ساخت بلکه به نام وی در حضور پدرم و فرشتگان او اقرارخواهم نمود.


Ndoˈ chaˈxjeⁿ cwilaˈyuuˈa na tueˈ Jesús ndoˈ na tandoˈxcoom, maluaaˈ cwilaˈyuuˈa na cantyja ˈnaaⁿˈ jom nñequiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na joo nnˈaⁿ na jnda̱ tja̱ na ñejlaˈyuˈ ñˈeⁿñê nntaˈndoˈxcona. 	 زیرا اگر باورمی کنیم که عیسی مرد و برخاست، به همینطورنیز خدا آنانی را که در عیسی خوابیده‌اند با وی خواهد آورد.


¿Chiuu na jeeⁿ ñeˈcatseijndaaˈndyuˈ jnaaⁿˈ xˈiaˈ? ¿Aa nntsuˈyuˈ nnoom: “Cwa ˈu nnˈaⁿya, quiaaˈ na nncwjiiˈa ntquiooˈ jnda̱ na njom tsˈomnjomˈ”, sa̱a̱ manncuˈ tiqueⁿˈ cwenta tsˈoom tscaaˈ na njom tsˈomnjomˈ? ˈU tsˈaⁿ na macheˈ na matseicanda̱a̱ˈndyuˈ cha cantyˈiaa nnˈaⁿ, najndyee cwjiˈ tsˈoom tscaaˈ na njom tsˈomnjomˈ nncuˈ, quia joˈ tquioˈyaˈ na nncwjiˈ ntquiooˈ jnda̱ tsˈomnnom xˈiaˈ. 	 و چگونه بتوانی برادر خود را گویی‌ای برادر اجازت ده تا خس را از چشم تو برآورم و چوبی را که در چشم خود داری نمی بینی. ای ریاکار اول چوب را از چشم خود بیرون کن، آنگاه نیکو خواهی دید تا خس را از چشم برادر خودبرآوری.


Quia joˈ taxˈee Pilato nda̱a̱na, tsoom: —¿Ljoˈ jnaⁿ tseixmaaⁿ nquiuˈyoˈ? Sa̱a̱ majndeiiti jlaˈxuaa naⁿˈñeeⁿ, jluena: —Catyˈioomˈ jom tsˈoomˈnaaⁿ. 	 والی گفت: «چرا؟ چه بدی کرده است؟» ایشان بیشترفریاد زده، گفتند: «مصلوب شود!»


Ndoˈ nnˈaⁿ na ñˈeeⁿ ñˈeⁿñê, quia na ntyˈiaana chiuu wjaachˈeenaˈ, jluena nnoom: —Ta, ¿aa mañejom nntua̱a̱ˈa xjo? 	 رفقایش چون دیدند که چه می‌شود عرض کردند خداوندابه شمشیر بزنیم.


Jnda̱ na toˈñoomna sˈomˈñeeⁿ to̱ˈna na tyolaˈncjooˈndyena nacjooˈ patrom ˈnaaⁿna. 	 اما چون گرفتند، به صاحب‌خانه شکایت نموده،


Nda̱a̱ joo nnˈaⁿ na cwitaˈntjom na ñeˈcatsˈaa Satanás xjeⁿ joona ndoˈ cwiljooˈndyetyeⁿna cantyja ˈnaⁿya hasta na macanda̱, nñequia najndeii na matseixmaⁿ na nntsa̱ˈntjomna nnˈaⁿ na cwii cwii ndyuaa. 	 و هر‌که غالب آید واعمال مرا تا انجام نگاه دارد، او را بر امت هاقدرت خواهم بخشید


Jnda̱ na ljeiiⁿ tsaⁿˈñeeⁿ jndyoñˈoom juu Antioquía. Chaˈwaa cwii chu tyotjomndyena joˈ joˈ ñequio tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ. Jndye nnˈaⁿ tyotˈmo̱o̱ⁿna nda̱a̱. Ndoˈ nnˈaⁿ tsjoom Antioquíaˈñeeⁿ, joona najndyee jlaˈcajndyuuna cristianos joo nnˈaⁿ na cwilayuˈ ñequio Cristo. 	 و ایشان سالی تمام درکلیسا جمع می‌شدند و خلقی بسیار را تعلیم می‌دادند و شاگردان نخست در انطاکیه به مسیحی مسمی شدند.


Tsˈaⁿ na machˈee cwenta ˈndyootsˈa tiomˈñeeⁿ, matseicanaaⁿñe na nncwinoom. Ndoˈ joo canmaⁿˈñeeⁿ na mateixˈeeⁿ cwitaˈjnaaⁿˈyoˈ jñeeⁿˈeⁿ. Macwjeeⁿˈeⁿ ncueeyoˈ, wjaachom jooyoˈ. 	 دربان بجهت او می‌گشاید و گوسفندان آواز او رامی شنوند و گوسفندان خود را نام بنام می‌خواند وایشان را بیرون می‌برد.


Sa̱a̱ meiⁿnquia tsjoom na nntsquieˈyoˈ na tiñeˈcalaˈljo nnˈaⁿ ˈo, caluiˈyoˈ tsˈom nataa ndoˈ canduˈyoˈ: 	 لیکن در هر شهری که رفتیدو شما را قبول نکردند، به کوچه های آن شهربیرون شده بگویید،


Quia joˈ tso Jesús nda̱a̱na: —Meiⁿ ja, xocatsjo̱o̱ nda̱a̱ˈyoˈ ˈñeeⁿ mañequiaa najndo̱ na matsˈaa nmeiiⁿˈ. 	 عیسی به ایشان گفت: «من نیز شما را نمی گویم که این کارها را به چه قدرت به‌جا می‌آورم.»


Ndoˈ cwintyˈuetyeⁿnquiona ˈnaaⁿ yolcu na jnda̱ ljondye na tja̱ noom. Juu xjeⁿ na cwilˈana na ljoˈ, jeeⁿ teincoo ñˈoom cwilaˈneiⁿna nnom Tyˈo̱o̱tsˈom cha tino̱o̱ⁿ na ljoˈ cwilaˈxmaⁿna. Tˈmaⁿti lcoˈwiˈnaˈ naⁿˈñeeⁿ nntsˈaa Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و خانه های بیوه‌زنان را می‌بلعند ونماز را به ریاکاری طول می‌دهند. اینها عذاب شدیدتر خواهند یافت.»


Sa̱a̱ Tyˈo̱o̱tsˈom mateijndeiityeeⁿ jaa ñequio naya na matseixmaaⁿ. Ee chaˈna matso ñˈoomˈm na teiljeii: “Tyˈo̱o̱tsˈom mˈaaⁿ nacjoo nnˈaⁿ na cwilasˈandye, cwilaˈlcundye, sa̱a̱ mateijneiⁿ nnˈaⁿ na cwitueeˈndyecje.” 	 لیکن او فیض زیاده می‌بخشد. بنابراین می‌گوید: «خدامتکبران را مخالفت می‌کند، اما فروتنان را فیض می‌بخشد.»


Ndoˈ ˈo nnˈaⁿ tsjoom Capernaum, ¿aa cwilaˈtiuuˈyoˈ na cañoomˈlueecheⁿ nntseiwendyenaˈ ˈo cweˈ ee na jndye tsˈiaaⁿ sˈaaya quiiˈntaaⁿˈyoˈ? Maxjeⁿ nntiom Tyˈo̱o̱tsˈom ˈo yuu na meindooˈ lˈoo. Mana ntsuuñˈeⁿ tsjomˈyoˈ Capernaum. Xeⁿ nnˈaⁿ na ñetˈom tsjoom Sodoma ntyˈiaana tsˈiaaⁿ tˈmaⁿ chaˈna sˈaaya quiiˈntaaⁿˈyoˈ, ndicwaⁿ waa tsjoomna xjeⁿ jeˈcheⁿ. 	 و تو‌ای کفرناحوم که تا به فلک سرافراشته‌ای، به جهنم سرنگون خواهی شد زیرا هرگاه معجزاتی که در تو پدید آمد درسدوم ظاهر می‌شد، هرآینه تا امروز باقی می‌ماند.


Mañequiaanaˈ na neiiⁿ nnˈaⁿ na cwitmaⁿljuˈ naquiiˈ nˈomna ñequio nioomˈ Jesucristo. Ee joona wanaaⁿ na nncwinomna ndyueelˈa na nncˈooquieˈna quiiˈ tsjoom Jerusalén xco. Ndoˈ nnda̱a̱ nlquieˈcañomna tsˈoom na nntquiina ta̱ na mañequiaanaˈ na cwitaˈndoˈ nnˈaⁿ. 	 خوشابحال آنانی که رختهای خود رامی شویند تا بر درخت حیات اقتدار یابند و به دروازه های شهر درآیند،


Ee laxmaⁿˈyoˈ lˈoo ndoˈ juu na cwitaˈndoˈyoˈ jeˈ, wantyˈiuuˈ mˈaaⁿnaˈ ñˈeⁿ Cristo ncˈe mˈaaⁿ ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 زیرا که مردید و زندگی شما با مسیح در خدا مخفی است.


Ee najndyee jnda̱ mandiiya quia cwitjomndyoˈ na nlaˈtˈmaaⁿˈndyoˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, titjoomˈ mˈaⁿˈyoˈ, ndoˈ mˈaaⁿˈ tsˈo̱o̱ⁿ na ljoˈ. 	 زیرا اولاهنگامی که شما در کلیسا جمع می‌شوید، می‌شنوم که در میان شما شقاقها روی می‌دهد وقدری از آن را باور می‌کنم.


Tsoom nnom tsˈoomˈñeeⁿ: —Tajom xuee nntsaˈnndaˈ ta̱ na nlquii tsˈaⁿ. Ndyecheⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê na luaaˈ ñˈoom tsoom. 	 پس عیسی توجه نموده، بدان فرمود: «از این پس تا به ابد، هیچ‌کس از تو میوه نخواهد خورد.» وشاگردانش شنیدند.


Joo nnˈaⁿ tsjoomnancue tijndoona ˈo. Sa̱a̱ cantyja ˈnaⁿ ja luaañe, ñequiiˈcheⁿ mˈaⁿna na jndoona ja, cweˈ ncˈe na macwjiˈyuuˈndyo̱ cantyja ˈnaaⁿ natia na cwilˈana. 	 جهان نمی تواند شما را دشمن دارد ولیکن مرا دشمن می‌دارد زیرا که من بر آن شهادت می‌دهم که اعمالش بد است.


Manquiiti Espíritu Santo macwjiˈyuuˈñê nnom espíritu na laxmaaⁿya na matsoom na cwiluiindyo̱ ntseinda Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 همان روح برروحهای ما شهادت می‌دهد که فرزندان خداهستیم.


Tjatjati Jesús ñequio nnˈaⁿ na cwiˈoo ñˈeⁿñê. Tquiena cwii tsjoom chjoo. Ndoˈ cwii yuscu na jndyu Marta, seiljo joona waaˈ. 	 و هنگامی که می‌رفتند او وارد بلدی شد وزنی که مرتاه نام داشت، او را به خانه خودپذیرفت.


Sa̱a̱ queⁿˈ cwenta, jeˈ nnta̱ˈ na matseiˈneiⁿˈ jnaaⁿˈ na ticatseiyuˈ ñˈoom na matsjo̱o̱ njomˈ. Ndoˈ nnaaⁿnndaˈ na nntseineiⁿˈ juu xuee quia na nntseicanda̱a̱ˈñenaˈ ñˈoomwaaˈ. 	 و الحال تا این امور واقع نگردد، گنگ شده یارای حرف زدن نخواهی داشت، زیراسخن های مرا که در وقت خود به وقوع خواهدپیوست، باور نکردی.»


Cantyja ˈnaⁿya, ˈo nnˈaⁿya na cwilaˈyuˈyoˈ, tîcanda̱a̱ nntseina̱ⁿya ñˈoom cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo nda̱a̱ˈyoˈ chaˈxjeⁿ na maˈmo̱ⁿ tsˈaⁿ juunaˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na laˈxmaⁿ Espíritu. Tcaⁿnaˈ na nntseina̱ⁿya juunaˈ nda̱a̱ˈyoˈ na chaˈcwijom cwiluiindyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ tsjoomnancue, chaˈcwijom nda̱a̱ yonchˈuu. 	 و من‌ای برادران نتوانستم به شما سخن گویم چون روحانیان، بلکه چون جسمانیان و چون اطفال در مسیح.


Joona mañoomˈ ˈndyena nlquiˈ ˈnaaⁿna, tyˈelaˈjomndyena ñˈeⁿñê. 	 در ساعت دامها را گذارده، از عقب او روانه شدند.


Tsoom nda̱a̱na: —Quia na cwilaneiⁿˈyoˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, canduˈyoˈ: Tsotya̱a̱yâ na mˈaaⁿˈ cañoomˈluee ñequiiˈcheⁿ catseitˈmaaⁿˈñenaˈ xueˈ. Candyo cantyja na matsa̱ˈntjomˈ naquiiˈ nˈo̱o̱ⁿyâ. Caluii cantyja na ˈu lˈue tsˈomˈ nnom tsjoomnancue chaˈxjeⁿ na cwiluii cañoomˈluee. 	 بدیشان گفت: «هرگاه دعا کنید گویید‌ای پدرما که در آسمانی، نام تو مقدس باد. ملکوت توبیاید. اراده تو چنانکه در آسمان است در زمین نیزکرده شود.


Ndoˈ mayuuˈ na tco̱o̱ˈwiˈa nnˈaⁿ naquiiˈ tsjoom Jerusalén. Jndye nnˈaⁿ na laˈxmaⁿ cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom tio̱o̱ⁿya wˈaancjo ñˈoom ndyuee ntyee na cwiluiitquiendye. Ndoˈ mati seijomndyo̱ na tja̱ naⁿˈñeeⁿ. 	 چنانکه در اورشلیم هم کردم واز روسای کهنه قدرت یافته، بسیاری از مقدسین را در زندان حبس می‌کردم و چون ایشان را می کشتند، در فتوا شریک می‌بودم.


Ja meiiⁿ nchii cwiluiindyo̱ moso na mandiˈntjomtyeⁿ nnom patrom ˈnaaⁿˈ, sa̱a̱ jnda̱ tqueⁿndyo̱ cheⁿnnco̱ na matseixmaⁿya na ljoˈ nda̱a̱ chaˈtso nnˈaⁿ. Matsˈaa na ljoˈ cha majndyeti nnˈaⁿ nncwantjo̱ⁿ cwentaaˈ Cristo. 	 زیرا با اینکه از همه کسی آزاد بودم، خودرا غلام همه گردانیدم تا بسیاری را سود برم.


Majoˈ matsˈaaya naquiiˈ watsˈom tˈmaⁿ. Jnda̱ tqueⁿljuˈndyo̱ chaˈxjeⁿ costumbre na cwilˈaayâ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. Nchii na jeeⁿ jndye nnˈaⁿ mˈaⁿ ñˈeⁿndyo̱ ndoˈ meiⁿ nchii cˈuaa ndyueena na cwilaˈntjaˈndyena. Sa̱a̱ jnda̱ na tqueⁿljuˈndyo̱ cwanti nnˈaⁿ judíos na jnaⁿ ndyuaa Asia jliuna ja joˈ joˈ. 	 و در این امور چند نفر ازیهودیان آسیا مرا در هیکل مطهر یافتند بدون هنگامه یا شورشی.


Juu na mˈaaⁿ Cristo na wiˈ tsˈoom ˈo luaa, macaⁿˈa na calaˈno̱ⁿˈyoˈ na waljooˈcheⁿ na tˈmaⁿnaˈ, ndoˈ na luaaˈ nlaˈno̱ⁿˈyoˈ joˈ na nncˈomˈyoˈ na chawaañˈeⁿ naquiiˈ nˈomˈyoˈ mˈaaⁿñe Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و عارف شوید به محبت مسیح که فوق از معرفت است تا پر شویدتا تمامی پری خدا.


Joˈ chii macaⁿnaˈ na nncˈoocue winom xco nˈom ntjaⁿ xco cha meiⁿ ntjaⁿ xcoˈñeeⁿ ticwiˈndaaˈnaˈ ndoˈ meiⁿ winom. 	 بلکه شراب نو را درمشکهای نو باید ریخت تا هر دو محفوظ بماند.و کسی نیست که چون شراب کهنه را نوشیده فی الفور نو را طلب کند، زیرا می‌گوید کهنه بهتراست.»


’Queⁿˈyoˈ cwenta quia na nlˈaˈyoˈ cwii nnom na matyˈiomyanaˈ, nchii nlˈaˈyoˈ cweˈ cha na cantyˈiaa nnˈaⁿ, ee xeⁿ na ljoˈ, tjaaˈnaⁿ naya ˈnaⁿˈyoˈ jo nnom Tsotyeˈyoˈ na mˈaaⁿ cañoomˈluee. 	 «زنهار عدالت خود را پیش مردم به‌جامیاورید تا شما را ببینند و الا نزد پدر خودکه در آسمان است، اجری ندارید.


Ja jnda̱ ntyˈiayaya na cwitaˈwiˈ nnˈaⁿ ndyuaa Egipto nnˈaⁿya nnˈaⁿ Israel ndoˈ jnda̱ jndiiya na cwitcweena. Ndoˈ jnda̱ jndyocua̱ya na nntseicandyaandyo̱ joona. Joˈ chii majño̱o̱ⁿya ˈu na cjaˈlcweˈ ndyuaa Egipto.” 	 همانا مشقت قوم خود را که در مصرند دیدم و ناله ایشان راشنیدم و برای رهانیدن ایشان نزول فرمودم. الحال بیا تا تو را به مصر فرستم."


Ndoˈ cwaaⁿti jnda̱ jlaˈnaⁿˈyoˈ naquiiˈ ljeii na tqueⁿ Moisés na matsonaˈ na nquiee ntyee jndye tsˈiaaⁿ cwilˈana naquiiˈ watsˈom tˈmaⁿ na cwindyeˈntjomna juu xuee na cwitaˈjndya̱a̱ya. Sa̱a̱ tjaa jnaaⁿna na ljoˈ cwilˈana. 	 یا درتورات نخوانده‌اید که در روزهای سبت، کهنه درهیکل سبت را حرمت نمی دارند و بی‌گناه هستند؟


Ndoˈ chaˈtsondye nnˈaⁿ na tooˈndye naquiiˈ watsˈom tyontyˈiaana na tyojaacaⁿ ndoˈ tyotseitˈmaaⁿˈñê Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و جمیع قوم او را خرامان و خدا راتسبیح خوانان دیدند.


Matsoom nda̱a̱na: —Catsaˈyoˈ watsˈom tˈmaⁿ. Calaneiⁿˈyoˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ ñˈoomwaaˈ cantyja ˈnaaⁿˈ na nncwandoˈ añmaaⁿˈ tsˈaⁿ. 	 «بروید و در هیکل ایستاده، تمام سخنهای این حیات را به مردم بگویید.


Seicandii cwii tsˈaⁿ Jesús, tso: —Aa ndiˈ Ta, jnda̱ tyjeˈcañoom tsoˈndyoˈ ñˈeⁿ ndyentyˈiuˈ na ñeˈcalaˈneiⁿna ñˈeⁿndyuˈ. 	 و شخصی وی را گفت: «اینک مادر تو و برادرانت بیرون ایستاده، می‌خواهند باتو سخن گویند.»


Mati seineiⁿ Isaías cantyja ˈnaaⁿ nnˈaⁿ Israel, tsoom: “Nnˈaⁿ na wjaawicantyjooˈ nnˈaⁿ Israel, meiiⁿ na nleijndyendyena chaˈna jndye teiˈ ˈndyoo ndaaluee, sa̱a̱ cweˈ cwantindye joona nluiˈnˈmaaⁿndyena.” 	 و اشعیا نیز در حق اسرائیل ندامی کند که «هرچند عدد بنی‌اسرائیل مانند ریگ دریا باشد، لکن بقیه نجات خواهند یافت؛


Jnaⁿnaˈ tuaˈ, tyjeeˈ jndaa, tioo jndye jndeii, teicaljoonaˈ wˈaaˈñeeⁿ, mana tioonaˈ. Ndoˈ matˈmaⁿ tsuu cantyja ˈnaaⁿˈ wˈaaˈñeeⁿ. 	 و باران باریده، سیلابها جاری شد و بادهاوزیده، بدان خانه زور آورد و خراب گردید وخرابی آن عظیم بود.»


Tyoluena: Queⁿˈyoˈ cwenta ˈo nnˈaⁿ na ticueeˈ nˈomˈyoˈ ñˈoom na mayuuˈ. Catseicatyˈuenaˈ ˈo. Ndoˈ na nntsuundyoˈ. Ee ncuee na cwitandoˈyoˈ ja Tyˈo̱o̱tsˈom nntsˈaa tsˈiaaⁿ tˈmaⁿ na nntseicatyˈuenaˈ ˈo, na xocalaˈyuˈyoˈ ñˈeⁿndyo̱ meiiⁿ na nntso tsˈaⁿ nda̱a̱ˈyoˈ na calˈaˈyoˈ na ljoˈ. 	 که "ای حقیرشمارندگان، ملاحظه کنید و تعجب نمایید و هلاک شوید زیرا که من عملی را درایام شما پدید آرم، عملی که هر‌چند کسی شما را از آن اعلام نماید، تصدیق نخواهیدکرد.»


Ee macwilaˈno̱ⁿˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ juu naya na matseixmaⁿ Ta Jesucristo. Ee meiiⁿ ñetˈoom na tjacantyja na tyañê cañoomˈluee, sa̱a̱ ncˈe na jeeⁿ candyaˈ tsˈoom ˈo sˈaañe cheⁿnqueⁿ na ntyˈiaaˈñeñˈeeⁿ. Ndoˈ na ljoˈ sˈaaⁿ maqueeⁿ ˈo na cwiluiindyoˈ na tyandyoˈ jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 زیرا که فیض خداوند ما عیسی مسیح را می‌دانید که هرچنددولتمند بود، برای شما فقیر شد تا شما از فقر اودولتمند شوید.


Joˈ chii mati ˈo, cˈoomˈya nˈomˈyoˈ na mayuuˈcheⁿ na jnda̱ tja̱ˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ jnaⁿ, ndoˈ na tandoˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ee na matseitjoomˈnaˈ ˈo ñequio Cristo Jesús na cwiluiiñê na matsa̱ˈntjoom jaa. 	 همچنین شما نیز خود را برای گناه مرده انگارید، اما برای خدا در مسیح عیسی زنده.


Quia joˈ mosoˈñeeⁿ tcoomˈm xtyeeⁿ nnom patrom ˈnaaⁿˈaⁿ, tˈmaⁿ tyˈoo sˈaa nnom tsaⁿˈñeeⁿ. Tsoom: “Ta, macaⁿˈa ñˈomtˈmaⁿ tsˈom njomˈ na nncwindoˈyaˈ ndoˈ nntio̱o̱ⁿñˈa̱ⁿ na cho̱jnaⁿ njomˈ.” 	 پس آن غلام روبه زمین نهاده او را پرستش نمود و گفت: "ای آقامرا مهلت ده تا همه را به تو ادا کنم."


Tyomˈaaⁿ Jesús cwii joo na matseineiiⁿ nnom Tsotyeeⁿ. Quia na jnda̱ jnda̱ seineiiⁿ, cwiindye joo nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê, tso nnoom: —Ta, caˈmo̱ⁿˈ nda̱a̱yâ chiuu nlana̱a̱ⁿyâ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, chaˈxjeⁿ na tˈmo̱ⁿ Juan nda̱a̱ nnˈaⁿ na tyolaˈjomndye ñˈeⁿñê. 	 و هنگامی که او در موضعی دعا می‌کردچون فارغ شد، یکی از شاگردانش به وی گفت: «خداوندا دعا کردن را به ما تعلیم نما، چنانکه یحیی شاگردان خود را بیاموخت.»


Ee meiⁿquia ndyuaa na mˈaⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈtˈmaaⁿˈndye jom ndoˈ na cwilˈa yuu na matyˈiomyanaˈ maxjeⁿ macjaaweeˈ tsˈoom ñˈeⁿndyena. 	 بلکه ازهر امتی، هر‌که از او ترسد و عمل نیکو کند، نزداو مقبول گردد.


Chaˈtso nmeiⁿˈ na tyotjoomna laxmaⁿnaˈ cwii na maˈmo̱ⁿnaˈ nda̱a̱ya na tilaˈqueeⁿ nˈo̱o̱ⁿya cwii cwii nnom natia chaˈxjeⁿ tyolaˈqueeⁿ nˈomna. 	 و این امور نمونه‌ها برای ما شد تا ماخواهشمند بدی نباشیم، چنانکه ایشان بودند؛


Ee nquii Tyˈo̱o̱tsˈom na cwilaˈtˈmaaⁿˈndyo̱, cwiluiiñê chom na matseindyueeñenaˈ chaˈtso. 	 زیرا خدای ماآتش فروبرنده است.


’Juu na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom mati matseijomnaˈ chaˈna cwii tsquiˈ tˈmaⁿ na tueeˈ nnˈaⁿ tsˈom ndaaluee. Jndye nnom calcaa matseitˈuenaˈ. 	 «ایض ملکوت آسمان مثل دامی است که به دریا افکنده شود و از هر جنسی به آن درآید،


Cwii cwiindyoˈ ˈo queⁿñe cheⁿnquii cwenta aa machˈee chaˈxjeⁿ na matsonaˈ, ee xeⁿ matseicanda̱a̱ˈñe quia joˈ nnda̱a̱ nncˈoom na neiiⁿˈ cantyja ˈnaaⁿˈ, nchii ee macwjiˈ cwenta na xcweti machˈee, nchiiti cwiicheⁿ, 	 اما هرکس عمل خودرا امتحان بکند، آنگاه فخر در خود به تنهایی خواهد داشت نه در دیگری،


Ndoˈ tcoˈ xˈiaaⁿˈaⁿ xtye jo nnoom. Sˈaa tyˈoo nnoom, tso: “Macaⁿˈa ñˈomtˈmaⁿ tsˈom njomˈ na nncwindoˈyaˈ ndoˈ nntio̱o̱ⁿ na cho̱jnaⁿ njomˈ.” 	 پس آن همقطار بر پایهای او افتاده، التماس نموده، گفت: "مرا مهلت ده تا همه را به تو رد کنم."


Manncueeˈ na ˈom na matmaaⁿ, tjannaaⁿˈaⁿ quiiˈ tsjoom. Mañoomcheⁿ na ljeiiⁿ na cweˈ mˈaⁿcheⁿ. Tsoom nda̱a̱na: “¿Chiuu na meiiⁿchaaˈ xuee ñjaaⁿ mˈaⁿˈyoˈ na tjaa tsˈiaaⁿ cwilˈaˈyoˈ?” 	 و قریب به ساعت یازدهم رفته، چند نفردیگر بیکار ایستاده یافت. ایشان را گفت: "از بهرچه تمامی روز در اینجا بیکار ایستاده‌اید؟"


Ndoˈ manquiuˈyoˈ na nda̱nquia quia na tcaaⁿ na catioˈnaaⁿñe tsotyeeⁿ jom, tîcatseiyuˈ tsotyeeⁿ. Taticatseichuiiˈ tsotyeeⁿ ñˈoom na tso meiiⁿ na jeeⁿ tyotˈioom. 	 زیرا می‌دانید که بعد از آن نیز وقتی که خواست وارث برکت شود مردود گردید (زیرا که جای توبه پیدا ننمود) با آنکه با اشکها در جستجوی آن بکوشید.


Sa̱a̱ tˈo̱ Jesús nda̱a̱ we naⁿˈñeeⁿ, tsoom: —ˈO ticalaˈno̱ⁿˈyoˈ ljoˈ cwitaⁿˈyoˈ. Juu nawiˈ na nncwino̱o̱ⁿ, ¿aa nnda̱a̱ nnaⁿndyoˈ? Ndoˈ ¿aa nnda̱a̱ nljoya nˈomˈyoˈ na nncwjeˈyoˈ chaˈxjeⁿ na jnda̱ ljoya tsˈo̱o̱ⁿ na nncˈio̱? Tˈo̱o̱na nnoom, jluena: —Nnda̱a̱. 	 عیسی در جواب گفت: «نمی دانید چه می‌خواهید. آیا می‌توانید از آن کاسه‌ای که من می‌نوشم، بنوشید و تعمیدی را که من می‌یابم، بیابید؟» بدو گفتند: «می‌توانیم.»


Ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ˈyoˈ cwilˈana na cateijndeiˈyoˈ joona. Ndoˈ majndeiiticheⁿ jâ wanaaⁿ na cateijndeiˈyoˈ. Meiiⁿ na wanaaⁿ na ntaaⁿyâ na calˈaˈyoˈ na ljoˈ, sa̱a̱ meiⁿjom ndiiˈ tyoolˈuuyâ. Ee cwilaˈquii nˈo̱o̱ⁿyâ naquiiˈ na cwitjo̱o̱ⁿyâ cha ticatseitsaaⁿˈñenaˈ na ya tsandyeˈyoˈ ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 اگر دیگران در این اختیار بر شما شریکند آیانه ماه بیشتر؟ لیکن این اختیار را استعمال نکردیم، بلکه هرچیز را متحمل می‌شویم، مبادا انجیل مسیح را تعویق اندازیم.


Ndoˈ mantyja jleinom cwii tsˈaⁿ, tjacˈoom cwii ˈnaⁿ na ya mawˈanaˈ ndaa. Nchjeeñê juunaˈ naquiiˈ winom na ta̱, tioom juunaˈ nnom tsmaaⁿ cha nnda̱a̱ nncueˈcañoomnaˈ ˈndyoo Jesús na nncˈuu. 	 در ساعت یکی از آن میان دویده، اسفنجی را گرفت و آن را پر ازسرکه کرده، بر سر نی گذارد و نزد او داشت تابنوشد.


Ncˈe na ljoˈ nquii Jacobo, Pedro ndoˈ Juan, na cwiluiitquiendye, jlaˈno̱ⁿˈna na jnda̱ tyˈiom Tyˈo̱o̱tsˈom tsˈiaaⁿˈñeeⁿ ja, ndoˈ ñequio na neiiⁿna cwii cwiindyo̱ tyotˈua̱a̱ ntyja̱a̱ya lua̱a̱ya, joona ndoˈ jâ ñequio Bernabé. Na lˈana na ljoˈ tˈmo̱o̱ⁿna na cwilaˈjomndyena na nlˈaayâ tsˈiaaⁿ quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ na nchii judíos yocheⁿ na cwilˈa joona tsˈiaaⁿ quiiˈntaaⁿ judíos. 	 پس چون یعقوب وکیفا و یوحنا که معتبر به ارکان بودند، آن فیضی را که به من عطا شده بود دیدند، دست رفاقت به من وبرنابا دادند تا ما به سوی امت‌ها برویم، چنانکه ایشان به سوی مختونان؛


Quia joˈ tjatseindyooˈñe Pedro na mˈaaⁿ Jesús. Tsoom nnom: —Ta, cwii xˈiaya na matseitjo̱o̱ñe no̱o̱ⁿ, ¿cwanti ndiiˈ na macaⁿnaˈ na catseitˈmaⁿ tsˈo̱o̱ⁿya jom? ¿Aa nncueˈntyjo̱ hasta ntquieeˈ ndiiˈ? 	 آنگاه پطرس نزد او آمده، گفت: «خداوندا، چند مرتبه برادرم به من خطا ورزد، می‌باید او راآمرزید؟ آیا تا هفت مرتبه؟»


Sa̱a̱ nquii tsˈaⁿ na jnda ntyjii ñequio Tyˈo̱o̱tsˈom, mawajnaⁿˈaⁿ tsaⁿˈñeeⁿ. 	 اما اگر کسی خدا را محبت نماید، نزد اومعروف می‌باشد.


Quia joˈ tsoom nda̱a̱na: —Cwa, catsaˈyoˈ. Mana jluiˈna, tyˈequieˈnomna naquiiˈ nˈom calcuˈñeeⁿ. Ndoˈ chaˈwaa tmaaⁿˈ calcuˈñeeⁿ tmaⁿˈnquioyoˈ, mana teiˈtyuˈyoˈ ˈndyoo ndaaluee. Tja̱yoˈ quiiˈ ndaa. 	 ایشان را گفت: "بروید!" در حال بیرون شده، داخل گلۀ گرازان گردیدند که فی‌الفور همۀ آن گرازان از بلندی به دریا جسته، در آب هلاک شدند.


Chaˈtso na matseixmaⁿ cwentaaˈ Tsotya̱ya macwentaya joonaˈ. Cweˈ ncˈe joˈ na tsjo̱o̱ na nncoˈñom juu Espíritu chaˈtso ñˈoom na ñeˈcatseicandiiya ˈo ndoˈ mˈmo̱ⁿ joonaˈ nda̱a̱ˈyoˈ. 	 هر‌چه از آن پدر است، از آن من است. از این جهت گفتم که از آنچه آن من است، می‌گیرد و به شما خبر‌خواهد داد.


Ee ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee jndyo̱o̱ na nndiˈntjo̱ⁿya nda̱a̱ nnˈaⁿ, nchii na nndyeˈntjom nnˈaⁿ no̱o̱ⁿ. Ndoˈ jndyo̱o̱ na nñequiaandyo̱ na cˈio̱ na nntio̱o̱ⁿya jnaaⁿ nnˈaⁿ na jndyendye cha nndyaandyena jnaaⁿna na waa. 	 زیرا که پسر انسان نیز نیامده تامخدوم شود بلکه تا خدمت کند و تا جان خود رافدای بسیاری کند.»


Ndoˈ quia na jnda̱ tsoom na luaaˈ, tjoomˈm jndye nda̱a̱yâ. Tsoom: —Catoˈñoomˈyoˈ Espíritu Santo. 	 و چون این را گفت، دمید وبه ایشان گفت: «روح‌القدس را بیابید.


Tˈo̱o̱ naⁿˈñeeⁿ nnoom, jluena: —Abraham cwiluiiñê tsotya̱a̱ya. Matso Jesús nda̱a̱na: —Xeⁿ ˈo na mayuuˈcheⁿ cwiluiindyoˈ ntseinda Abraham na jndyowicantyjooˈ, quia joˈ nlˈaˈyoˈ chaˈxjeⁿ sˈaaⁿ. 	 در جواب او گفتند که «پدر ماابراهیم است.» عیسی بدیشان گفت: «اگر اولادابراهیم می‌بودید، اعمال ابراهیم را به‌جامی آوردید.


Cwii xuee wacatyeeⁿ Jesús ndyeyu na meintyjeeˈ castom na cwitueeˈ nnˈaⁿ sˈom cwentaaˈ watsˈom tˈmaⁿ. Ntyˈiaaˈcheeⁿ na cwitioom nnˈaⁿ sˈom tsˈom castom ndoˈ na jndye naⁿtya tˈmaaⁿˈ sˈom cwitioomna. 	 و عیسی در مقابل بیت‌المال نشسته، نظاره می‌کرد که مردم به چه وضع پول به بیت‌المال می‌اندازند؛ و بسیاری از دولتمندان، بسیارمی انداختند.


Ndoˈ cateijndeiˈ Apolos ñˈeⁿ tiˈZenas, tsaⁿ na matseiˈno̱ⁿˈ ljeii na tqueⁿ Moisés. Catsaˈ cwanti na nnda̱a̱ nntsaˈ na nnteijndeiˈ joona na nncˈoonquiana ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, cha meiⁿcwii ticatseitjo̱o̱naˈ joona. 	 زیناس خطیب و اپلس را در سفر ایشان به سعی امداد کن تا محتاج هیچ‌چیز نباشند.و کسان ما نیز تعلیم بگیرند که در کارهای نیکومشغول باشند برای رفع احتیاجات ضروری، تابی ثمر نباشند.


Ee meiiⁿ na mayuuˈ najndyee sˈaa Tyˈo̱o̱tsˈom tsaⁿscu ee tsaⁿsˈa, sa̱a̱ mati na mayuuˈ na mˈaaⁿ tsaⁿsˈa ee tsaⁿscu, ndoˈ chaˈtsoñˈeⁿ cwinaⁿ na mˈaaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 زیرا چنانکه زن از مرد است، همچنین مرد نیزبوسیله زن، لیکن همه‌چیز از خدا.


Xeⁿ chaˈwaañe tsˈaⁿ ñeˈcwii nnom cwiluiiñê, meiⁿchjoo ticanda̱a̱ˈñe seiiˈ tsˈaⁿ. 	 و اگر همه یک عضو بودی بدن کجا می‌بود؟


Quia joˈ policíaˈñeeⁿ tyˈelacandiina naⁿmaⁿnˈiaaⁿˈñeeⁿ ñˈoommeiⁿˈ. Ndoˈ naⁿˈñeeⁿ quia jndyena na Pablo ñequio Silas cwilaxmaⁿna nnˈaⁿ romanos, jeeⁿ tyuena. 	 پس فراشان این سخنان را به والیان گفتند و چون شنیدند که رومی هستند بترسیدند


Zorobabel tsotye Abiud, Abiud tsotye Eliaquim, Eliaquim tsotye Azor. 	 زروبابل، ابیهود را آورد و ابیهود، ایلیقایم را آورد و ایلیقایم، عازور را آورد.


Ee ntyjii quia na tacˈo̱o̱ⁿndyo̱ ñˈeⁿndyoˈ, nlquie nnˈaⁿ naquiiˈ ntaaⁿˈyoˈ na nlaˈndaaˈna nˈomˈyoˈ na cwilayuˈyoˈ chaˈna cwitjoom canmaⁿ. Ee quia na cwiquie lowo quiiˈntaaⁿyoˈ cwilaˈcwjee lowoˈñeeⁿ jooyoˈ. 	 زیرا من می‌دانم که بعد از رحلت من، گرگان درنده به میان شما درخواهند آمد که بر گله ترحم نخواهند نمود،


Sa̱a̱ meiiⁿ na luaaˈ waa cantyja ˈnaaⁿˈ chaˈtso nmeiⁿˈ, waljooˈcheⁿ na tsanandyo̱ nmeiⁿˈ, ncˈe Cristo mˈaaⁿ na candyaˈ tsˈoom jaa. 	 بلکه در همه این امور از حد زیاده نصرت یافتیم، بوسیله او که ما را محبت نمود.


Nquii Catsmaⁿ, quia na seicanaaⁿñê cwiicheⁿ joo na jnda̱ ntquieeˈ na ta̱ˈtyeⁿ tsomˈñeeⁿ, quia joˈ teicheⁿ cañoomˈluee chaˈna xcwe hora. 	 و چون مهر هفتم را گشود، خاموشی قریب به نیم ساعت در آسمان واقع شد.


Ndoˈ ñˈoom na tyoñequiaaⁿ, jeeⁿ tjaweeˈ nˈomna. Tˈmo̱ⁿnaˈ nda̱a̱na na waa najndeii na matseixmaaⁿ, ee ñˈoom na tyoˈmo̱o̱ⁿ cajndatinaˈ, nchii cweˈ chaˈna ñˈoom na cwitˈmo̱o̱ⁿ nnˈaⁿ na jndo̱ˈ nˈom chiuu tˈmaⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés. 	 به قسمی که از تعلیم وی حیران شدند، زیرا که ایشان را مقتدرانه تعلیم می‌داد نه مانندکاتبان.


Mañejuu xjeⁿ na tquiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na taˈndoˈ xco Cristo tquiaaⁿ na ˈo tandoˈyoˈ meiiⁿ na jo nnoom tyolaˈxmaⁿˈyoˈ lˈoo ncˈe natia ñequio jnaⁿ na ñejlaˈxmaⁿˈyoˈ, 	 و شما را که در خطایا و گناهان مرده بودید، زنده گردانید،


Joˈ chii tsˈaⁿ na matseitiuu na meintyjeeˈtyeⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, catsˈaañe cwenta na ticjuˈcjenaˈ juu. 	 پس آنکه گمان برد که قایم است، باخبر باشد که نیفتد.


Ee ja mˈaaⁿya ñˈeⁿndyuˈ ndoˈ meiⁿcwii tsˈaⁿ tixocatsˈaa wiˈ ñˈeⁿndyuˈ. Ee ja jndye nnˈaⁿ mˈaⁿ tsjoomwaañe quia nlaˈxmaⁿ cwentaya. 	 زیرا که من با تو هستم و هیچ‌کس تو را اذیت نخواهد رسانید زیرا که مرا در این شهر خلق بسیار است.»


Sa̱a̱ meiⁿchjoo tileicaliuna chiuu ya nlˈana ee chaˈtsondye nnˈaⁿ tyocantyjaaˈ nˈom ñˈoom na tyotseineiiⁿ nda̱a̱na. 	 و نیافتند چه کنندزیرا که تمامی مردم بر او آویخته بودند که از اوبشنوند.


¿Cwaaⁿ ñˈoom cwilaˈtiuuˈyoˈ na tijndeiˈtinaˈ na nntsjo̱o̱ nnom tsaⁿwiiˈmˈaaⁿ? ¿Aa nchii chaˈna jnda̱ tsjo̱o̱ nnoom na matseitˈmaⁿ tsˈo̱o̱ⁿya jnaaⁿˈaⁿ na waa? Oo ¿aa nchii jndeiˈtinaˈ nquiuˈyoˈ na nntsjo̱o̱ na quicantyjaaⁿ, catseilcwiiñê tsuee ˈnaaⁿˈaⁿ ndoˈ cjaacaⁿ? 	 کدام سهل تر است؟ مفلوج را گفتن گناهان تو آمرزیده شد؟ یا گفتن برخیز و بستر خود را برداشته بخرام؟


Ndoˈ meiⁿquia na jeeⁿ jnaaⁿˈ na cwilˈa nnˈaⁿ na cweˈ ntyˈiu, jnda̱ tjeiˈndyô̱ cantyja ˈnaaⁿnaˈ. Meiⁿ tjaaˈnaⁿ cwii nnom na cwilˈaayâ cha nñequiuˈnnˈaⁿnaˈ nnˈaⁿ. Meiⁿ tiquilachuiiˈâ ljoˈ na maˈmo̱ⁿ ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Ñequiiˈcheⁿ cwilana̱a̱ⁿyâ ñˈoom na mayuuˈ ndoˈ ncˈe na ljoˈ cwiñeˈquiandyo̱ñˈa̱a̱ⁿyâ jo nnoom meiⁿljoˈcheⁿ na mˈaaⁿˈ nˈom nnˈaⁿ cantyja ˈnaaⁿyâ. 	 بلکه خفایای رسوایی را ترک کرده، به مکر رفتارنمی کنیم و کلام خدا را مغشوش نمی سازیم، بلکه به اظهار راستی، خود را به ضمیر هرکس درحضور خدا مقبول می‌سازیم.


Jlue naⁿˈñeeⁿ nda̱a̱na: —ˈO nnˈaⁿ Galilea, ¿chiuu na jeeⁿ cwintyˈiaˈyoˈ jo nandye tsjo̱ˈluee? Jesúsmˈaaⁿˈ na jnaaⁿ jo nda̱a̱ˈyoˈ xjeⁿ cañoomˈlueecheⁿ tjaaⁿ. Ndoˈ chaˈxjeⁿ na tjawaaⁿ maluaaˈ nndyonnaaⁿˈaⁿ. 	 گفتند: «ای مردان جلیلی چرا ایستاده، به سوی آسمان نگرانید؟ همین عیسی که از نزد شما به آسمان بالابرده شد، باز خواهد آمد به همین طوری که او رابه سوی آسمان روانه دیدید.»


Tsoom nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ: —Jeeⁿ matseichjooˈnaˈ tsˈo̱o̱ⁿ hasta jom ndyoweˈ tsˈo̱o̱ⁿ. Caljooˈndyoˈ ljooñe. Cˈomˈcˈeendyoˈ, nchii cwindaˈyoˈ. 	 و بدیشان گفت: «نفس من از حزن، مشرف بر موت شد. اینجا بمانید و بیدار باشید.»


Tiñeˈquiandyoˈ na ñeˈnquiuˈnnˈaⁿnaˈ ˈo. Waa ñˈoom na matso tsˈaⁿ: “Joo nnˈaⁿ na tisˈa laˈxmaⁿ cwilaˈndaaˈna tsˈiaaⁿ na ya na cwiluii.” 	 فریفته مشوید معاشرات بد، اخلاق حسنه را فاسد می‌سازد.


Ncˈe tsˈiaaⁿmeiⁿˈ, jndye xuee tyotseicuˈnaˈ ja na nncua̱caño̱o̱ⁿya ˈo na mˈaⁿˈyoˈ Roma. 	 بنابراین‌بارها از آمدن نزد شما ممنوع شدم.


Sa̱a̱ jaa na cwilaˈyuuˈa nntsaquia̱a̱ˈa yuu na nntaˈjndya̱a̱ya chaˈxjeⁿ jnda̱ tso Tyˈo̱o̱tsˈom: Xjeⁿ na wˈiiya joona tsjo̱o̱ na tijoom ñequia na nncˈooquieeˈndyena yuu na tsjo̱o̱ na nntaˈjndyeena. Waa cwii taⁿˈ ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na teiljeii na matseineiⁿnaˈ cantyja ˈnaaⁿˈ xuee na jnda̱ ntquieeˈ: Xjeⁿ na tqueeⁿ tsjoomnancue tjacanda̱a̱ˈ tsˈiaaⁿ na sˈaaⁿ. 	 زیرا ما که ایمان آوردیم، داخل آن آرامی می‌گردیم، چنانکه گفته است: «در خشم خود قسم خوردم که به آرامی من داخل نخواهند شد.» و حال آنکه اعمال او از آفرینش عالم به اتمام رسیده بود.


Sa̱a̱ naⁿˈñeeⁿ jlaˈxuaana: —Catseicueˈ jom. Catseicueˈ jom. Catyˈiomˈ jom tsˈoomˈnaaⁿ. Matso Pilato nda̱a̱na: —Nquii rey na nntsa̱ˈntjom ˈo, ¿aa maxjeⁿ catyˈio̱ⁿya jom tsˈoomˈnaaⁿ? Ntyee na cwiluiitquiendye tˈo̱o̱na, jluena: —Jâ tjaaˈnaⁿ cwiicheⁿ rey na catsa̱ˈntjom jâ, macanda̱ nquii César. 	 ایشان فریاد زدند: «او را بر دار، بر دار! صلیبش کن!» پیلاطس به ایشان گفت: «آیا پادشاه شما رامصلوب کنم؟» روسای کهنه جواب دادند که «غیر از قیصر پادشاهی نداریم.»


Meiⁿ tichaˈtsondye nnda̱a̱ nlaˈnˈmaⁿ nnˈaⁿwii. Mati tichaˈtsondye nnda̱a̱ nlaˈneiⁿ ñˈoom na tjachuiiˈ ñequio ñˈoom na macwixjeⁿ cwilaˈneiⁿ, meiⁿ nchii chaˈtsondye nnda̱a̱ nlaˈteincooˈ ljoˈ cwitˈmo̱o̱ⁿ ñˈoomˈñeeⁿ. 	 یا همه نعمتهای شفا دارند، یا همه به زبانها متکلم هستند، یا همه ترجمه می‌کنند؟لکن نعمتهای بهتر را به غیرت بطلبید و طریق افضلتر نیز به شمانشان می‌دهم.


Nnˈaⁿ na mˈaⁿ jeˈ jeeⁿ tia nnˈaⁿndye, jnda̱ ˈndyena Tyˈo̱o̱tsˈom sa̱a̱ meiiⁿ na ljoˈ, cwitaⁿna cwii ˈnaaⁿ tˈmaⁿ na ñeˈcantyˈiaana. Sa̱a̱ xonquiaya na nntyˈiaana cwii ˈnaaⁿ na tˈmaⁿ. Macanda̱ calaˈno̱ⁿˈna ljoˈ ñeˈcaˈmo̱ⁿnaˈ juu na tjom Jonás. Mana tjaaⁿ, ˈñeeⁿ joona. 	 فرقه شریر زناکار، آیتی می‌طلبند و آیتی بدیشان عطا نخواهد شدجز آیت یونس نبی.» پس ایشان را رها کرده، روانه شد.


Nnˈaⁿ judíos tsjoom Bereaˈñeeⁿ ya nnˈaⁿndyetina nchiiti ncˈiaana na mˈaⁿ tsjoom Tesalónica. Ñequio na xcweeˈ nˈomna tyoqueⁿna cwenta ñˈoom na tyolue naⁿˈñeeⁿ. Ndoˈ ˈio ndi ˈio tyolaˈnaaⁿna ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na teiyo teiljeii na tyolˈueena aa mayuuˈ ñˈoom na cwilue naⁿˈñeeⁿ nda̱a̱na. 	 و اینهااز اهل تسالونیکی نجیب‌تر بودند، چونکه درکمال رضامندی کلام را پذیرفتند و هر روز کتب را تفتیش می‌نمودند که آیا این همچنین است.


ˈO nnˈaaⁿya na jeeⁿ candyaˈ tsˈom Ta Jesús, jeeⁿ matyˈiomyanaˈ na ñequiiˈcheⁿ nñequiaayâ na quialˈuaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cantyja ˈnaⁿˈyoˈ ee cwitjo̱o̱cheⁿ na nncuaa tsjoomnancue tjeiiˈñê ˈo na nluiˈnˈmaaⁿndyoˈ. Ndoˈ tqueⁿño̱o̱ⁿ ˈo cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ ncˈe Espíritu, ndoˈ teilˈueeˈñê ñˈoom na mayuuˈ na jnda̱ macwilaˈyuˈyoˈ. 	 اما‌ای برادران و‌ای عزیزان خداوند، می‌باید ما همیشه برای شما خدا را شکر نماییم که از ابتدا خدا شما را برگزید برای نجات به تقدیس روح و ایمان به راستی.


Juu na macwjiˈnˈmaaⁿˈñe Tyˈo̱o̱tsˈom nnˈaⁿ cwilˈueeˈndyoˈ juunaˈ na nncwañoomˈnaˈ ˈo chaˈxjeⁿ tjaⁿxqueⁿ xjoˈ mawañoomˈnaˈ xqueⁿ sondaro ndoˈ mati cwilˈueeˈndyoˈ ñˈoomˈm chaˈxjeⁿ xjo espada na mañequiaa Espíritu Santo nda̱a̱ˈyoˈ. 	 و خود نجات وشمشیر روح را که کلام خداست بردارید.


xeⁿ cwilaˈjomndyo̱ nawiˈ na tjoom, mati nlaˈjomndyo̱ cantyja na matsa̱ˈntjoom, sa̱a̱ xeⁿ cwitjeiˈndyo̱ cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ, mati nncwjiˈñê cantyja ˈnaaⁿya. 	 و اگرتحمل کنیم، با او سلطنت هم خواهیم کرد؛ وهرگاه او را انکار کنیم او نیز ما را انکار خواهدکرد.


Sa̱a̱ naⁿˈñeeⁿ na tyˈecwaⁿ mosoomˈm tîcalanˈoomˈndyena jom. Tyˈena tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿna. Cwii tsaⁿˈñeeⁿ tjaaⁿ ranchoomˈm. Cwiicheⁿ tsaⁿˈñeeⁿ tjaaⁿ, tjacajna̱a̱ⁿ ˈnaⁿ. 	 ولی ایشان بی‌اعتنایی نموده، راه خود را گرفتند، یکی به مزرعه خود و دیگری به تجارت خویش رفت.


Quia joˈ tsoom nda̱a̱na: —ˈO nnˈaⁿ na ticalaˈyuˈya nˈomˈyoˈ ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom, ¿chiuu na cwilacatyuendyoˈ? Ndoˈ teicantyjaaⁿ, seitiaaⁿˈaⁿ jndyeˈñeeⁿ ñequio ndaaluee, mana teicheⁿñˈeⁿnaˈ. 	 بدیشان گفت: «ای کم‌ایمانان، چرا ترسان هستید؟» آنگاه برخاسته، بادها و دریا را نهیب کرد که آرامی کامل پدید آمد.


ˈU neiⁿˈ na cwilˈa nnˈaⁿ yuu na ya, ndoˈ jeeⁿ jndoˈ natia na cwilˈana, Ncˈe na ljoˈ, nquii Tyˈo̱o̱tsˈom na matseitˈmaaⁿˈndyuˈ, jnda̱ tjeiiⁿˈeⁿˈ ˈU, ndoˈ mañequiaaⁿ na neiⁿˈtiˈcheⁿ ˈu, nchiiti ncˈiaˈ. 	 عدالت را دوست و شرارت رادشمن می‌داری. بنابراین خدا، خدای تو، تو را به روغن شادمانی بیشتر از رفقایت مسح کرده است.»


Sa̱a̱ nchii cweˈ na jeeⁿ nioomñe Tyˈo̱o̱tsˈom na nntseicaña̱a̱ⁿ ñˈoom na jnda̱ tsoom na nntsˈaaⁿ chaˈxjeⁿ cwilaˈtiuu ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ, sa̱a̱ mˈaaⁿ nioomcheⁿ tsˈoom, ee ticalˈue tsˈoom na nntsuuñe meiⁿcwii tsˈaⁿ. Jom lˈue tsˈoom na chaˈtsondye nnˈaⁿ calcweˈ nˈomna jnaaⁿna. 	 خداوند در وعده خودتاخیر نمی نماید چنانکه بعضی تاخیرمی پندارند، بلکه بر شما تحمل می‌نماید چون نمی خواهد که کسی هلاک گردد بلکه همه به توبه گرایند.


Sa̱a̱ xeⁿ titseiˈno̱ⁿˈa ljoˈ maˈmo̱ⁿ ñˈoom na matseineiⁿ tsˈaⁿ cwii ñˈoomˈñeeⁿ, nntseijomnaˈ ja chaˈcwijom tsˈaⁿ cwiicheⁿ ndyuaa ndoˈ maljoˈyu ntyjeeⁿ ñˈeⁿ ja. 	 پس هرگاه قوت زبان را نمی دانم، نزد متکلم بربری می‌باشم و آنکه سخن گوید نزد من بربری می‌باشد.


Jnda̱ jaachˈee xuee tacocwaaˈâ. Joˈ chii teintyjeeˈ Pablo quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ. Matsoom: —ˈO re, yati xeⁿ cweˈ jndyeˈyoˈ ñˈoom na tsjo̱o̱ xjeⁿ na mˈaaⁿya Creta na tinquio̱o̱ya. Quia joˈ xocatjo̱o̱ⁿya na nmeiiⁿˈ, ndoˈ meiiⁿ canchuu xocatsuunaˈ. 	 و بعد از گرسنگی بسیار، پولس در میان ایشان ایستاده، گفت: «ای مردمان، نخست می‌بایست سخن مرا پذیرفته، از کریت نقل نکرده باشید تا این ضرر و خسران را نبینید.


Ee juu naya na matseixmaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom na cantyja ˈnaaⁿˈ joˈ cwicaluiˈnˈmaaⁿndye nnˈaⁿ cwiwitquiooˈnaˈ nda̱a̱ chaˈtso nnˈaⁿ, 	 زیرا که فیض خدا که برای همه مردم نجات‌بخش است، ظاهر شده،


Ee xeⁿ tîcatseitˈmaⁿ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom lˈo̱ nquii tsˈoomˈñeeⁿ, majndeiiticheⁿ cweˈ ˈu. 	 زیرا اگر خدا بر شاخه های طبیعی شفقت نفرمود، بر تو نیز شفقت نخواهد کرد.


Matioˈnaaⁿñe Tyˈo̱o̱tsˈom juu tsˈaⁿ na matseiˈnaaⁿˈ ñˈoommeiiⁿ cantyja chiuu cwii nndyonaˈ, ndoˈ mati joo nnˈaⁿ na cwindye ndoˈ cwilaˈwe joonaˈ naquiiˈ nˈom. Ee jnda̱ mawaa xjeⁿ na nluii chaˈxjeⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ñˈoommeiiⁿ. 	 خوشابحال کسی‌که می‌خواند و آنانی که می‌شنوند کلام این نبوت را، و آنچه در این مکتوب است نگاه می‌دارند، چونکه وقت نزدیک است.


Ndoˈ na jnda̱ tmaaⁿya ncˈeeˈyoˈ na cwiluiindyo̱ na matsa̱ˈntjo̱ⁿya ˈo ndoˈ na maˈmo̱o̱ⁿya ñˈoom naya ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom nda̱a̱ˈyoˈ, mati ˈo matsonaˈ na nntueˈndyoˈcjeˈyoˈ na nndyeˈntjomˈyoˈ nda̱a̱ ncˈiaaˈyoˈ. 	 پس اگر من که آقا و معلم هستم، پایهای شما را شستم، بر شما نیز واجب است که پایهای یکدیگر را بشویید.


Jnda̱ joˈ to̱ˈna, ndooˈ na cwilaˈtˈmaaⁿˈndyena jom, jluena: —Catseitˈmaaⁿˈñenaˈ ˈu na cwiluiindyuˈ rey cwentaa nnˈaⁿ judíos. 	 و او را سلام کردن گرفتند که «سلام‌ای پادشاه یهود!»


Joˈ chii tjatyeeⁿ, tjañˈoom Pedro ñˈeⁿ Jacobo ñˈeⁿ Juan. Ndoˈ jnaⁿnaˈ na tˈmaⁿ matseiˈndaaˈnaˈ ntyjeeⁿ ndoˈ jeeⁿ matseichjooˈnaˈ tsˈoom. 	 و پطرس و یعقوب ویوحنا را همراه برداشته، مضطرب و دلتنگ گردید


Ñˈoomwaaˈ jeeⁿ ndyaˈ seichjooˈnaˈ nˈomna. To̱ˈna cwii ndoˈ cwiindyena taˈxˈeena nnoom, jluena: —¿Aa ndyaˈ nntsˈaanaˈ na ja? 	 ایشان غمگین گشته، یک یک گفتن گرفتند که آیا من آنم و دیگری که آیا من هستم.


¿Aa machˈeeyuunaˈ nquiuˈyoˈ na jndo̱ya ˈo ncˈe matseina̱ⁿya ñˈoom na mayuuˈ nda̱a̱ˈyoˈ? 	 پس چون به شما راست می‌گویم، آیا دشمن شما شده‌ام؟


Xeⁿ luaaˈ waa na machˈee Tyˈo̱o̱tsˈom, na neiⁿncooˈ ljaaˈ tscojnda̱a̱, ndoˈ ˈio cha nlconaˈ, aa nchii majndeiiticheⁿ ntyjeeⁿ chiuu nlcweeˈ ˈo liaa, ˈo nnˈaⁿ na ticalayuˈya nˈomˈyoˈ ñˈeⁿ jom. 	 پس هرگاه خدا علفی را که امروز درصحرا است و فردا در تنور افکنده می‌شود چنین می‌پوشاند، چقدر بیشتر شما را‌ای سست‌ایمانان.


Jndyeˈñeeⁿ tjomñe wˈaandaa. Tyotseilcweˈnaˈ juunaˈ. Joˈ chii ˈndya̱a̱to̱o̱yâ, cjaañˈoomto jndye juunaˈ yuu na ñeˈcjaañˈoomnaˈ. 	 درساعت کشتی ربوده شده، رو به سوی باد نتوانست نهاد. پس آن را از دست داده، بی‌اختیار رانده شدیم.


Jnda̱nquia chii sa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom jom na catsˈaañe cheⁿnqueⁿ ˈnaaⁿ tjaaⁿˈaⁿ. Juu ˈnaaⁿˈñeeⁿ maˈmo̱ⁿnaˈ na jnda̱ tqueⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom jom na tjaa jnaⁿ tseixmaaⁿ jo nnom ncˈe na matseiyuˈya tsˈoom ñˈeⁿñe. Quia ljoˈcheⁿ tso Tyˈo̱o̱tsˈom nnoom na nntseixmaaⁿ tsotye chaˈtsondye nnˈaⁿ na cwilayuˈ ñˈeⁿñe meiiⁿ ticaluii ˈnaaⁿ joona. Ndoˈ ncˈe na cwilaˈyuˈya nˈomna ñˈeⁿñe, joˈ na maqueⁿ joona na ticalaˈxmaⁿna jnaⁿ. 	 و علامت ختنه را یافت تا مهر باشد بر آن عدالت ایمانی که در نامختونی داشت، تا او همه نامختونان را که ایمان آورند پدر باشد تا عدالت برای ایشان هم محسوب شود؛


Ndoˈ joo yolcu na tijndo̱ˈ nˈom jluena nda̱a̱ ncˈiaana na jndo̱ˈ nˈom: “Jeeⁿ ˈo leii, cateijndeiˈyaˈyoˈ seitye na cwileiˈñˈomˈyoˈ ee majaanduuˈ chom ˈnaaⁿyâ.” 	 و نادانان، دانایان را گفتند: "از روغن خود به ما دهید زیرا مشعلهای ما خاموش می‌شود."


Ja Pablo na mˈaaⁿya wˈaancjo ncˈe Cristo Jesús, ñequio tiˈnnˈaⁿya Timoteo matseiljeiya cartawaa na matseicwano̱ⁿ na mˈaaⁿˈ Filemón, ˈu na matseiˈjomndyuˈ tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿˈ nqueⁿ. 	 پولس، اسیر مسیح عیسی و تیموتاوس برادر، به فلیمون عزیز و همکار ما


Xeⁿ cwiindyoˈ ˈo ñeˈcatsˈaa wˈaandye, ¿aa nchii nncjaacjoojndyee, nntseitiuuya chiuuxjeⁿ nlcaⁿnaˈ cha ntyjii aa nleijndeii cwanti na maleiñˈoom hasta na nnda̱a̱ˈ wˈaaˈñeeⁿ? 	 «زیرا کیست از شما که قصد بنای برجی داشته باشد و اول ننشیند تا برآورد خرج آن رابکند که آیا قوت تمام کردن آن دارد یا نه؟


Quia na jnda̱ jnda̱a̱ˈ na cwitjeiˈyuuˈndyena, quia joˈ juu quiooˈ jndii na mˈaaⁿyoˈ tsˈom tsueˈ na tjaa yuu ntycwii na njoom, nluiˈyoˈ nntsˈaayoˈ tiaˈ nacjoo wendye naⁿˈñeeⁿ. Nnaⁿñeyoˈ ñˈeⁿndyena ndoˈ nntseicwjeeyoˈ joona. 	 و چون شهادت خود را به اتمام رسانند، آن وحش که از هاویه برمی آید، با ایشان جنگ کرده، غلبه خواهد یافت و ایشان را خواهد کشت


Tso Jesús nda̱a̱yâ: —Tichaˈtsondye nnˈaⁿ nnda̱a̱ nlaˈcanda̱na ñˈoomwaaˈ. Cweˈ ñejndaaˈ nnˈaⁿ na nnda̱a̱ nlaˈcanda̱ ncˈe na jnda̱ tquiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na ljoˈ. 	 ایشان را گفت: «تمامی خلق این کلام را نمی پذیرند، مگر به کسانی که عطا شده است.


Tyoowiquiuuˈ na jluiˈ mosoˈñeeⁿ naquiiˈ wˈaa ndoˈ tjomñê cwii xˈiaaⁿˈaⁿ na matyjemosoñê. Chujnaⁿ tsaⁿˈñeeⁿ nnoom cwii siaⁿnto sˈom. Ndoˈ seicjaa lˈo̱o̱ⁿ tsaⁿˈñeeⁿ, tyonchjeeⁿ xtyoˈ. Tsoom nnom: “Catiomˈ na chujnaⁿˈ no̱o̱ⁿ.” 	 لیکن چون آن غلام بیرون رفت، یکی از همقطاران خود را یافت که از او صددینار طلب داشت. او را بگرفت و گلویش رافشرده، گفت: "طلب مرا ادا کن!"


Jnda̱ joˈ jndiiya cwiicheⁿ jndyee na teicˈuaa cañoomˈluee. Matso: —ˈO nnˈaⁿya na laˈxmaⁿˈyoˈ cwentaya, caluiˈyoˈ quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ tsjoomˈñeeⁿ cha tintsˈaanaˈ na mati ˈo nlaˈjomndyoˈ jnaaⁿna, ndoˈ joˈ joˈ nntjomˈyoˈ nawiˈ tˈmaⁿ na nntjoomna. 	 و صدایی دیگر از آسمان شنیدم که می‌گفت: «ای قوم من از میان او بیرون آیید، مبادادر گناهانش شریک شده، از بلاهایش بهره‌مندشوید.


Jnda̱ joˈ teitquiooñê nnom Jacobo ndoˈ jnda̱ joˈ teitquiooˈñê nda̱a̱ chaˈtsondye apóstoles. 	 از آن پس به یعقوب ظاهر شد و بعدبه جمیع رسولان.


Matseiljeiya ñˈoommeiⁿˈ nda̱a̱ˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿ nnˈaⁿ na ñeˈquioˈnnˈaⁿna ˈo. 	 و این را به شما نوشتم درباره آنانی که شما را گمراه می‌کنند.


Tso Jesús nnoom: —Xmaⁿndyuˈ. Tsˈiaaⁿ na jndyoˈ, mana catseicanda̱a̱ˈndyuˈ. Quia joˈ tquieˈcañom naⁿˈñeeⁿ Jesús, tˈuena jom. Jlaˈtyeⁿna jom. 	 عیسی وی را گفت: «ای رفیق، از بهر‌چه آمدی؟» آنگاه پیش آمده، دست بر عیسی انداخته، او را گرفتند.


Ee jeeⁿ tˈmaⁿ majuˈnaaⁿñenaˈ na matsˈaa tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿˈ Ta Jesús ndoˈ jeeⁿ ticweˈ tsˈiaaⁿˈndyo meiiⁿ jndye nnˈaⁿ mˈaⁿ na jndoo ja. 	 زیرا که دروازه بزرگ و کارساز برای من باز شد و معاندین، بسیارند.


Matyˈiomnaˈ na nquiee naⁿˈñeeⁿ quiocaluena njomˈ xeⁿ na mayuuˈ waa ñˈoom na cwitueeˈna nacjoya. 	 و ایشان می‌بایست نیز دراینجا نزد تو حاضر شوند تا اگر حرفی بر من دارندادعا کنند.


Mati joo nnˈaⁿ na jndoo ja, na ticalˈue nˈom na nntsa̱ˈntjo̱ⁿya joo, quiochoˈyoˈ joona ñjaaⁿñe ndoˈ ñequio na ndo̱o̱ˈa catyjeˈyoˈ cantyoˈna. 	 اما آن دشمنان من که نخواستند من بر ایشان حکمرانی نمایم، در اینجا حاضر ساخته پیش من به قتل رسانید.»


Ndoˈ xeⁿ ticataˈndoˈxco nnˈaⁿ na jnda̱ tja̱ ¿chiuu na jâ chaˈtso xjeⁿ mˈaaⁿyâ na teincuuˈ waa na cwitjo̱o̱ⁿyâ? 	 و ما نیز چراهر ساعت خود را در خطر می‌اندازیم؟


’Ja cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na canda̱a̱ˈya mateixˈa̱ya canmaⁿ. Ndoˈ chaˈxjeⁿ wajnaaⁿˈ Tsotya̱ ja, mati ja mawajnaⁿˈa jom. Maluaaˈ matseijomnaˈ na wajnaⁿˈa canmaⁿ ntsma̱a̱ⁿˈa, ndoˈ quiooˈ ntsma̱a̱ⁿˈa cwitajnaaⁿˈyoˈ ja. Ndoˈ mañequiaandyo̱ na cˈio̱ cwentaa canmaⁿ ntsma̱a̱ⁿˈa. 	 من شبان نیکو هستم و خاصان خود را می‌شناسم وخاصان من مرا می‌شناسند.


Sa̱a̱ nquii Jesús watsom jo tsˈaaⁿ wˈaandaa, wantyeeⁿ cwii liaa ndyaa. Joona jlaˈnlcwina jom, jluena nnoom: —ˈU Maestro, ¿aa maxjeⁿ tjaa na cochˈeenaˈ ˈu meiiⁿ na nncwja̱a̱ya? 	 و او در موخر کشتی بر بالشی خفته بود. پس اورا بیدار کرده گفتند: «ای استاد، آیا تو را باکی نیست که هلاک شویم؟»


Ndiocheⁿ tsjoomˈñeeⁿ meintyjeeˈ tatiom tˈmaⁿ na jeeⁿ ndye. Niom canchooˈwe ndyueelˈa tatiomˈñeeⁿ, ndoˈ meintyjeeˈ cwii cwii ángel na cwii cwii ˈndyootsˈa. Mati ncuee canchooˈwe ntmaaⁿˈ ntseinda Israel teiljeii cwii cwiinaˈ nacjooˈ cwii cwii ˈndyootsˈa. 	 و دیواری بزرگ و بلند دارد ودوازده دروازه دارد و بر سر دروازه‌ها دوازده فرشته و اسم‌ها بر ایشان مرقوم است که نامهای دوازده سبط بنی‌اسرائیل باشد.


Juu ñˈoom xcwewaaˈ ñecwii xjeⁿ matseicandiinaˈ ñequio ñˈoom na jeeⁿ jndaˈnaˈ cantyja na cwiluiˈnˈmaaⁿndye nnˈaⁿ. Nquii Tyˈo̱o̱tsˈom na tjacantyja na tˈmaⁿ cwiluiiñê matyˈioom tsˈiaaⁿ ja na mañequiaya ñˈoomˈñeeⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ. 	 برحسب انجیل جلال خدای متبارک که به من سپرده شده است.


Ndoˈ quia tquieˈcañomna Jesús, mantyja seicandyooˈñê, tsoom nnom Jesús: —Xmaⁿndyuˈ Maestro. Ndoˈ tˈom ntsmaⁿˈ tsaⁿˈñeeⁿ. 	 و درساعت نزد وی شده، گفت: «یا سیدی، یا سیدی.» و وی را بوسید.


ee cwii cwii tsˈaⁿ na cwiluiiñe jnda Tyˈo̱o̱tsˈom cwii canda̱a̱ manaⁿñe ñequio na tixcwe na matseixmaⁿ tsjoomnancue. Cwinaⁿndyo̱ ncˈe na cwilaˈyuˈya nˈo̱o̱ⁿya ñˈeⁿ Cristo. 	 زیرا آنچه از خدا مولود شده است، بر دنیا غلبه می‌یابد؛ و غلبه‌ای که دنیا را مغلوب ساخته است، ایمان ماست.


Quia joˈ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê, taˈxˈeena nnoom, jluena: —¿Yuu cwii jom joˈ, Ta? Tˈo̱o̱ⁿ ndyueena cwii ñˈoom na tjañoomˈ na maˈmo̱ⁿnaˈ na maxjeⁿ nntuˈxeⁿndye naⁿˈñeeⁿ. Tsoom: —Yuu na meindyuaa ˈnaⁿ to̱ˈ, joˈ joˈ nntjomndye cantˈeiⁿ. 	 در جواب وی گفتند: «کجا‌ای خداوند.» گفت: «در هر جایی که لاش باشد درآنجا کرکسان جمع خواهند شد.»


Nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwindyeˈntjomtyeⁿ, catsuˈ na catueeˈndyecjena nda̱a̱ patrom ˈnaaⁿna. Calaˈcanda̱na na nncjaaweeˈ nquiu patrom ˈnaaⁿna joona meiⁿ nchii nncˈootˈo̱o̱na ljoˈ cwilue naⁿˈñeeⁿ. 	 غلامان را نصیحت نما که آقایان خود رااطاعت کنند و در هر امر ایشان را راضی سازند ونقیض گو نباشند؛


Ee cantyjati na squia̱a̱yâ tsˈo̱o̱ndaa Macedonia, tileiquiaanaˈ na nntaˈjndya̱a̱yâ ee lomañjaaⁿ jndye nnom na tyocoˈwiˈnaˈ jâ, tyolawendye nnˈaⁿ nacjooyâ ndoˈ macatyˈua̱ya. 	 زیرا چون به مکادونیه هم رسیدیم، جسم ماآرامی نیافت، بلکه در هرچیز زحمت کشیدیم؛ در ظاهر، نزاعها و در باطن، ترسها بود.


Sa̱a̱ tiˈmaaⁿˈ tsˈo̱o̱ⁿya na matseiljeiya cartawaa na mˈaⁿˈ ˈo nnˈaⁿya na cwilaˈyuˈyoˈ cha tintsuuˈ nˈomˈyoˈ joonaˈ. Matsˈaa naljoˈ ncˈe chaˈcwijom cwii xuu na majuˈnaˈ nacjoya na catsˈaaya. Matsˈaa na ljoˈ ee naya na mañequiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na matseixmaⁿ. 	 لیکن‌ای برادران بسیار جسارت ورزیده، من خود نیز به شما جزئی نوشتم تا شما را یادآوری نمایم به‌سبب آن فیضی که خدا به من بخشیده است،


Quia joˈ to̱ˈ Pedro na matseineiiⁿ, matsoom nda̱a̱na: —Jeˈ quia matseiˈno̱ⁿˈcha̱ⁿya, na mayuuˈ Tyˈo̱o̱tsˈom tiquichˈeeⁿ na cweˈ ñejndaaˈ nnˈaⁿ na candyaˈ tsˈoom. 	 پطرس زبان را گشوده، گفت: «فی الحقیقت یافته‌ام که خدا را نظر به ظاهر نیست،


Quia joˈ ntyˈiaya cwii tsˈaⁿ chaˈcwijom catsmaⁿ na jnda̱ jlaˈcueeˈ nnˈaⁿ. Meintyjeeⁿˈeⁿ nacañoomˈ tio quiiˈntaaⁿ ñequiee naⁿtaˈndoˈ ñequio nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye. Jom niom ntquieeˈ ndeiˈjñeeⁿˈeⁿ ndoˈ niom ntquieeˈ nˈomnnoom. Joo nˈomnnoom cwiluiindyenaˈ ntquieeˈ Espíritu na cwiluiiñe Tyˈo̱o̱tsˈom na jñoom chaˈwaa tsjoomnancue. 	 و دیدم در میان تخت و چهار حیوان و دروسط پیران، بره‌ای چون ذبح شده ایستاده است وهفت شاخ و هفت چشم دارد که هفت روح خدایند که به تمامی جهان فرستاده می‌شوند.


Jom waa tyuaaⁿˈaⁿ. Jna̱a̱ⁿ juunaˈ, jnda̱ chii jndyoñˈoom sˈom na toˈñoom, tquiaaⁿ sˈomˈñeeⁿ nda̱a̱ apóstoles. 	 زمینی را که داشت فروخته، قیمت آن را آورد و پیش قدمهای رسولان گذارد.


Ndoˈ tˈom ñˈoom cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ chaˈwaa ndyuaa Siria. Naⁿˈñeeⁿ tquiochona chaˈtso nnˈaⁿwii na mˈaaⁿ na cwitjoom jndye nnom ntycu ñequio na maquiinaˈ joo. Mati ñˈeeⁿ nnˈaⁿ na cwileiˈcho jndyetia joo, ñˈeeⁿ nnˈaⁿ na maleiñˈoom tycuweeˈ, ndoˈ ñˈeeⁿ nnˈaⁿ na cwitjoom tycutqueeⁿ. Seinˈmaaⁿ joona. 	 و اسم او در تمام سوریه شهرت یافت، و جمیع مریضانی که به انواع امراض ودردها مبتلا بودند و دیوانگان و مصروعان ومفلوجان را نزد او آوردند، و ایشان را شفا بخشید.و گروهی بسیار از جلیل و دیکاپولس واورشلیم و یهودیه و آن طرف اردن در عقب اوروانه شدند.


Quia joˈ tyˈeñˈomna Jesús jo nnom nquii tyee na cwiluiitquieñe nda̱a̱ ntyjentyeeñe. Joˈ joˈ tjomndye chaˈtsondye ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye naquiiˈ tsjoom ñequio nnˈaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés. 	 و عیسی را نزد رئیس کهنه بردند و جمیع روسای کاهنان و مشایخ و کاتبان بر او جمع گردیدند.


Quia ntyˈiaana na mawjaacaⁿ nnom ndaaluee, jlaˈtiuuna jndii cwintyˈiaana. Jndeii tyolaˈxuaana. 	 اما چون او رابر دریا خرامان دیدند، تصور نمودند که این خیالی است. پس فریاد برآوردند،


Queⁿˈyoˈ cwenta juu na tyomˈaⁿˈyoˈ na chjooˈ nˈomˈyoˈ teilˈueeˈñe Tyˈo̱o̱tsˈom. Juunaˈ sˈaanaˈ na tqueⁿndyoˈ na jlaˈjndaaˈndyoˈ. Sˈaanaˈ na jlaˈliooˈndyoˈ na luaaˈ sˈaa tsaⁿˈñeeⁿ ndoˈ tˈomˈyoˈ na nquiaˈyoˈ xeⁿ chiuu nntsˈaa Tyˈo̱o̱tsˈom ñˈeⁿndyoˈ. Mati sˈaanaˈ na ñeˈcantyˈiaˈyoˈ ja ndoˈ tqueⁿˈtyeⁿˈyoˈ na cjameintyjeeⁿˈeⁿ natia na sˈaaⁿ. 	 زیرا اینک همین‌که غم شما برای خدا بود، چگونه کوشش، بل احتجاج، بل خشم، بل ترس، بل اشتیاق، بل غیرت، بل انتقام را در شما پدید آورد. در هر چیزخود را ثابت کردید که در این امر مبرا هستید.


Quia joˈ nquiee nnˈaⁿ na cwilˈa cwenta watsˈom tyˈelcweeˈna na mˈaⁿ ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nnˈaⁿ tmaaⁿˈ fariseos. Taxˈee naⁿˈñeeⁿ nda̱a̱ nnˈa na cwilˈa cwenta watsˈom: —¿Chiuu na tînquioˈñˈomˈyoˈ jom? 	 پس خادمان نزد روسای کهنه و فریسیان آمدند. آنها بدیشان گفتند: «برای چه او رانیاوردید؟»


Ñˈoomˈñeeⁿ “cwiicheⁿ cwii ndiiˈ” maˈmo̱ⁿnaˈ na nquiño̱o̱ⁿ tsjoomnancue ñequio tsjo̱ˈluee na tqueeⁿ cha nljooˈndyetyeⁿ chaˈtso na maqueeⁿ na tixocateincwiiˈnaˈ. 	 و این قول او یک مرتبه دیگراشاره است از تبدیل چیزهایی که جنبانیده می‌شود، مثل آنهایی که ساخته شد، تا آنهایی که جنبانیده نمی شود باقی ماند.


Matso Pedro nnoom: —Chiuu na jlaˈtjomˈyoˈ ñˈoom na tquioˈnnˈaⁿˈyoˈ Espíritu na cwiluiiñe Tyˈo̱o̱tsˈom. Aa ndiˈ, jeˈ cwiquie nnˈaⁿ na tyˈecatˈiuu saˈ. Mati ˈu majeˈndyo nncˈoocatˈiuuna ˈu. 	 پطرس به وی گفت: «برای چه متفق شدید تا روح خداوند را امتحان کنید؟ اینک پایهای آنانی که شوهر تو را دفن کردند، بر آستانه است و تو را هم بیرون خواهندبرد.»


Quia na jnda̱ teiˈtyˈio̱o̱ˈâ, jluiiˈâ ndyuaa Genesaret. 	 آنگاه عبور کرده، به زمین جنیسره آمدند،


Quia na cwitsaquieˈyoˈ naquiiˈ wˈaaˈñeeⁿ, canduˈyoˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na Tyˈo̱o̱tsˈom matioˈnaaⁿñê joona. 	 و چون به خانه‌ای درآیید، بر آن سلام نمایید؛


Calˈandyoˈ cwenta cantyja ˈnaaⁿ naⁿmˈaⁿ na chaˈcwijom calueˈ joona natia na cwilˈana na cwityjena seiiˈ tsˈaⁿ, 	 از سگهاباحذر باشید. از عاملان شریر احتراز نمایید. ازمقطوعان بپرهیزید.


Nnˈaⁿ na jndyendye tˈo̱o̱na nnoom, jluena: —ˈU tsaⁿjndii matseixmaⁿˈ. ¿ˈÑeeⁿ tsˈaⁿ maqueⁿñe na nntseicueeˈ ˈu? 	 آنگاه همه درجواب گفتند: «تو دیو داری. که اراده دارد تو رابکشد؟»


Na nlˈaˈyoˈ na ljoˈ nlaˈno̱ⁿˈ chaˈtsondye nnˈaⁿ na ˈo cwiluiindyoˈ nnˈaⁿ na cwilajomndyoˈ ñˈeⁿndyo̱, xeⁿ mˈaⁿˈyoˈ na wiˈ nˈomˈ ncˈiaaˈyoˈ. 	 به همین همه خواهند فهمید که شاگرد من هستید اگر محبت یکدیگر را داشته باشید.»


Seiˈno̱ⁿˈ Jesús ñˈoom na tyomˈaaⁿˈ nˈomna. Tsoom nda̱a̱na: —Xeⁿ mˈaaⁿ cwii gobiernom na cwito̱ⁿˈndye nnˈaⁿ ˈnaaⁿˈaⁿ, ntˈom cwiˈoo nacjoomˈm ndoˈ ntˈom cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê, ndoˈ na luaaˈ waa xocaljooˈñetyeeⁿ tsˈiaaⁿ. Ndoˈ chaˈna nnˈaⁿ na ñecwii tsjoom oo nnˈaⁿ na ñeˈcwii wˈaa, xeⁿ cwilaˈntjaˈndyena, maxjeⁿ nnto̱ⁿˈndyena. Ndoˈ na ljoˈ cwilaˈtyuiiˈndye cheⁿnquieena. 	 عیسی خیالات ایشان را درک نموده، بدیشان گفت: «هر مملکتی که بر خود منقسم گردد، ویران شود و هر شهری یا خانه‌ای که برخود منقسم گردد، برقرار نماند.


Quia joˈ tsoom nda̱a̱na: —¿Yuu waa na maˈmo̱ⁿnaˈ na cwilayuˈya nˈomˈyoˈ? Sa̱a̱ joona jlaˈcatyuendyena ndoˈ tjaaweeˈ nˈomna. Tyoluena nda̱a̱ ncˈiaana: —¿ˈÑeeⁿ cwiluiiñe tsaⁿmˈaaⁿ na matsa̱ˈntjoom meiiⁿ jndye, meiiⁿ ndaaluee ndoˈ cwilaˈcanda̱naˈ ñˈoom na matsoom? 	 پس به ایشان گفت: «ایمان شما کجااست؟» ایشان ترسان و متعجب شده با یکدیگرمی گفتند که «این چطور آدمی است که بادها وآب را هم امر می‌فرماید و اطاعت او می‌کنند.»


Joˈ chii queⁿndyoˈ na nlˈaˈyoˈ yuu na matyˈiomyanaˈ. Meiⁿ tilaˈcatsuuˈyoˈ xuee ˈnaⁿˈyoˈ na cweˈ chutindyo, ee cwii cwii xuee jaawiwiˈti. 	 ووقت را دریابید زیرا این‌روزها شریر است.


Ee matseiˈno̱ⁿˈa cantyja ˈnaⁿˈyoˈ na juu na mˈaaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom na candyaˈ tsˈoom nnˈaⁿ, ticalaˈxmaⁿˈyoˈ joˈ. 	 من به اسم پدرخود آمده‌ام و مرا قبول نمی کنید، ولی هرگاه دیگری به اسم خود آید، او را قبول خواهید کرد.


Jacobo ñequio tyjeeⁿ Juan, ntseinda Zebedeo, joona seicajñoom Boanerges, ñˈoomwaaˈ maˈmo̱ⁿnaˈ na jeeⁿ chona ndyueena, 	 و یعقوب پسر زبدی و یوحنا برادریعقوب؛ این هر دو را بوانرجس یعنی پسران رعد نام گذارد.


Jnda̱ tuii na luaaˈ, tja Jesús tsjoom na jndyu Naín. Ndoˈ jndye nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈoom na mañequiaaⁿ tyˈena ñˈeⁿñê ñequio jndye ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ. 	 و دو روز بعد به شهری مسمی به نائین می‌رفت و بسیاری از شاگردان او و گروهی عظیم، همراهش می‌رفتند.


Jnda̱ joˈ calatyuaˈyoˈ, catsalacandiiˈyoˈ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê na jnda̱ mawandoˈxcoom. Ndoˈ canduˈyoˈ na mawjaañetyeeⁿ tsˈo̱ndaa Galilea, jnda̱ joˈ catsantjo̱ˈyoˈ. Joˈ joˈ nleicwindyoˈ ñˈeⁿñê. Ñˈoommeiiⁿ jndyo̱catsjo̱o̱ya nda̱a̱ˈyoˈ. 	 و به زودی رفته شاگردانش را خبر دهید که ازمردگان برخاسته است. اینک پیش از شما به جلیل می‌رود. در آنجا او را خواهید دید. اینک شما را گفتم.»


ee tijoom jndaa nljuˈñe tsˈaⁿ jnaaⁿˈaⁿ cweˈ ee na cwiquioo nioom quioondyo ñequio canchˈioo. 	 زیرا محال است که خون گاوهاو بزها رفع گناهان را بکند.


Cwii tsˈaⁿ judío na cwiluiitquieñe taxˈee nnoom: —ˈU Ta na maˈmo̱o̱ⁿˈ ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom nda̱a̱ nnˈaⁿ na ya tsˈaⁿndyuˈ, ¿chiuu ya nntsˈaa cha nndaya na ticantycwii na nncwaˈndo̱ˈa? 	 و یکی از روسا از وی سوال نموده، گفت: «ای استاد نیکو چه کنم تا حیات جاودانی راوارث گردم؟»


Quia joˈ tˈo̱ ángel nnoom, tso: —Juu Espíritu Santo nntsˈaaⁿ cwii tsˈiaaⁿ tˈmaⁿ ñˈeⁿndyuˈ. Ndoˈ juu na jndeii na matseixmaⁿ nquii Tyˈo̱o̱tsˈom na mˈaaⁿ nandyeticheⁿ, nncˈoomnaˈ ñˈeⁿndyuˈ. Ee joˈ na nluiiñe yuˈndaa na ljuˈ tsˈom, ndoˈ nntseicajndyunaˈ juu Jnda nquii Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 فرشته درجواب وی گفت: «روح‌القدس بر تو خواهد آمد وقوت حضرت اعلی بر تو سایه خواهد افکند، از آنجهت آن مولود مقدس، پسر خدا خوانده خواهد شد.


Quia tmeiiⁿˈñeyoˈ tsˈaaⁿyoˈ manndyooˈ chaˈna xcwe cancjuu na ntyja tsjo̱ˈluee teiˈcaljoonaˈ, tquiaandye cancjuuˈñeeⁿ nomtyuaa. Ndoˈ juu catsoomjndiiˈñeeⁿ tjameintyjeeˈyoˈ jo nnom yuscuˈñeeⁿ na mawaa xjeⁿ na nntseincuii cha mantyjacheⁿ nlquiiyoˈ jnda xeⁿ jnda̱ tuiiñe. 	 و دمش ثلث ستارگان آسمان را کشیده، آنها را بر زمین ریخت. و اژدها پیش آن زن که می‌زایید بایستاد تاچون بزاید فرزند او را ببلعد.


Ee luaa waa na tuii. Herodes tyomˈaaⁿ ñequio Herodías, scuuˈ tyjeeⁿ Felipe. Ndoˈ tso Juan nnoom na ticatyˈiomyanaˈ na mˈaaⁿ ñˈeⁿ scuuˈ tyjeeⁿ. Joˈ chii sa̱ˈntjoom na calaˈtyeⁿna Juan, catueeˈna juu wˈaancjo. 	 زیرا که هیرودیس یحیی را بخاطر هیرودیا، زن برادر خود فیلپس گرفته، در بند نهاده و در زندان انداخته بود؛


Ndoˈ ticwii cwii tsˈaⁿ na matseiyuˈ ñˈeⁿndyo̱, ticantycwii na nncwandoˈ, ndoˈ meiⁿ tijoom nntsuuñe. ¿Aa matseiyuˈ na ljoˈ? 	 و هر‌که زنده بود و به من ایمان آورد، تا به ابد نخواهد مرد. آیااین را باور می‌کنی؟»


Chaˈtso nnˈaⁿ na mañequiaa Tsotya̱ya lˈo̱o̱, nntioondyena lˈo̱o̱. Ndoˈ ˈñeeⁿ juu tsˈaⁿ na nntioñe lˈo̱o̱ya tijoom nntsˈaa na ticoˈño̱ⁿ juu. 	 هرآنچه پدر به من عطا کند، به‌جانب من آید و هر‌که به‌جانب من آید، او را بیرون نخواهم نمود.


’Mati candyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, xeⁿ wendyoˈ ˈo ñeˈcwii mˈaaⁿˈ nˈomˈyoˈ ñˈoom na cwitaⁿˈyoˈ nnom Tsotya̱ya Tyˈo̱o̱tsˈom na mˈaaⁿ cañoomˈluee, quia joˈ nñeeⁿ ndoˈ nñequiaaⁿ ñˈoom na cwitaⁿˈyoˈ. 	 باز به شما می‌گویم هر گاه دو نفر از شما در زمین درباره هر‌چه که بخواهند متفق شوند، هرآینه ازجانب پدر من که در آسمان است برای ایشان کرده خواهد شد.


Cweˈ ncˈe joˈ, chaˈtso na ñejnduˈyoˈ yuu najaaⁿñe, maxjeⁿ nleitquiooˈ ñˈoomˈñeeⁿ yuu na xuee. Ndoˈ ñˈoom na jnda̱ jlaneiⁿˈyoˈ na ñemaaⁿˈ ñemaaⁿˈ naquiiˈ lˈaa na ta̱ˈ, maxjeⁿ nleicˈuaanaˈ chˈeⁿ. 	 بنابراین آنچه در تاریکی گفته‌اید، درروشنایی شنیده خواهد شد و آنچه در خلوتخانه در گوش گفته‌اید بر پشت بامها ندا شود.


Ja matsjo̱o̱ nda̱a̱ˈyoˈ, juu tsaⁿsˈa na nntseityuiiˈ ljeii na toco ñˈeⁿ scuuˈ ndoˈ nncoco ñˈeⁿ cwiicheⁿ yuscu, matsonaˈ na cweˈ mˈaaⁿya ñˈeⁿ yuscuˈñeeⁿ. Wanaaⁿ na nntseityueeⁿˈeⁿ ljeii ˈnaaⁿˈaⁿ ñˈeⁿ scoomˈm xeⁿ na mˈaaⁿ tsaⁿˈñeeⁿ ñˈeⁿ cwiicheⁿ tsaⁿsˈa. Ndoˈ meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na nncoco ñˈeⁿ cwii yuscu na jnda̱ tyuiiˈ ljeii ˈnaaⁿˈ ñˈeⁿ saaˈ, tsaⁿˈñeeⁿ matseijndaaˈñenaˈ na cweˈ mˈaaⁿyaaⁿ ñˈeⁿ yuscuˈñeeⁿ. 	 و به شما می‌گویم هر‌که زن خود را بغیر علت زناطلاق دهد و دیگری را نکاح کند، زانی است و هرکه زن مطلقه‌ای را نکاح کند، زنا کند.»


Sa̱a̱ jndye nnˈaⁿ ntyˈiaatquia na cwiˈoona ndoˈ taˈjnaaⁿˈ naⁿˈñeeⁿ joona na ˈoowinomna. Ndoˈ jlaˈtyuaaˈti naⁿˈñeeⁿ, jnaⁿna njoomna tyˈecaˈna, tyˈenquiandyena ˈndyoo ndaaluee. Joona tquiejndyeena yuu na wjaa Jesús ñequio nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê. 	 و مردم ایشان را روانه دیده، بسیاری اورا شناختند و از جمیع شهرها بر خشکی بدان سوشتافتند و از ایشان سبقت جسته، نزد وی جمع شدند.


Sa̱a̱ ñecwii waa na macaⁿnaˈ, ndoˈ nomtyˈiuˈ María jnda̱ tjeiiˈñê cwii na yati cwentaaⁿˈaⁿ, na mañeeⁿ ñˈoom naya. Ndoˈ tjaa ˈñeeⁿ nncwjiˈ na matseixmaaⁿ juunaˈ. 	 لیکن یک چیز لازم است و مریم آن نصیب خوب را اختیار کرده است که از او گرفته نخواهد شد.»


Macaⁿnaˈ na calaˈxcoˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ espíritu ˈnaⁿˈyoˈ ñequio na mˈaaⁿˈ nˈomˈyoˈ, 	 و به روح ذهن خود تازه شوید.


Tquiena na mˈaaⁿ Jesús. Jliuna tsˈaⁿ na jeeⁿ cwajndii ñetjom, jnda̱ macweⁿ liaa ndoˈ jnda̱ tcoˈyañˈeⁿnaˈ jom. Jeeⁿ ndyaˈ seicatyˈuenaˈ joona. 	 و چون نزد عیسی رسیده، آن دیوانه را که لجئون داشته بود دیدند که نشسته و لباس پوشیده و عاقل گشته است، بترسیدند.


Ee chaˈxjeⁿ chaˈwaa seiiˈ tsˈaⁿ xeⁿ ticuaa espíritu ˈnaaⁿˈnaˈ, maxjeⁿ tsˈoo juunaˈ, majoˈti matseijomnaˈ na matseiyuˈya tsˈom tsˈaⁿ, tsˈoo juunaˈ xeⁿ ticañˈeⁿ na machˈee tsˈaⁿ. 	 زیراچنانکه بدن بدون روح مرده است، همچنین ایمان بدون اعمال نیز مرده است.


Sa̱a̱ ˈo nnˈaⁿya, ticalaxmaⁿˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ na jaaⁿñe, joˈ chii juu xuee na nncwjeeˈnndaˈ Ta Jesús xocatseijomnaˈ juunaˈ cantyja ˈnaⁿˈyoˈ chaˈna quia na nncwjeeˈ tsaⁿnchˈue waaˈ tsˈaⁿ. 	 لیکن شما‌ای برادران در ظلمت نیستید تا آن روز چون دزد برشما آید،


Xeⁿ chaˈtso cantyja ˈnaⁿˈ matseiˈxmaⁿˈ naxuee ndoˈ tjaa yuu candiiˈ najaaⁿ, quia joˈ nntseijomnaˈ cantyja ˈnaⁿˈ chaˈcwijom lámpara na matseixueeñe chom nda̱a̱ nnˈaⁿ. 	 بنابراین هرگاه تمامی جسم تو روشن باشد وذره‌ای ظلمت نداشته باشد همه‌اش روشن خواهد بود، مثل وقتی که چراغ به تابش خود، تورا روشنایی می‌دهد.»


Njño̱o̱ⁿya ángeles ˈnaⁿya na cˈoona cwii cwii ntyjaaˈ tsjoomnancue ndoˈ mati ndiocheⁿ cañoomˈluee na nlaˈtjomna nnˈaⁿ na jnda̱ tjeiiˈndyo̱ cwentaya. 	 در آن وقت، فرشتگان خود را از جهات اربعه از انتهای زمین تابه اقصای فلک فراهم خواهد آورد.


Cwiicheⁿ xuee seijndaaˈñe Jesús na nncjaⁿ tsˈo̱ndaa Galilea. Quia ljoˈcheⁿ teincwiñê ñˈeⁿ Felipe. Matsoom nnom: —Candyoˈtseijomndyuˈ ñˈeⁿndyo̱ tsˈiaaⁿ na matsˈaa. 	 بامدادان چون عیسی خواست به سوی جلیل روانه شود، فیلپس را یافته، بدو گفت: «ازعقب من بیا.»


Tsoom nda̱a̱na: —¿Ljoˈ lˈue nˈomˈyoˈ na catsˈaa ˈo? 	 ایشان را گفت: «چه می‌خواهید برای شما بکنم؟»


Quia joˈ tyˈeñˈomna juu tsˈaⁿ na ñetˈoom na nchjaaⁿˈ jo nda̱a̱ nnˈaⁿ judíos na laˈxmaⁿ tmaaⁿˈ fariseos. 	 پس او را که پیشتر کور بود، نزد فریسیان آوردند.


Sa̱a̱ xeⁿ joo na ticatyˈiomyanaˈ na cwilˈaaya cwitˈmo̱o̱ⁿnaˈ na Tyˈo̱o̱tsˈom cwiluiiñê na matyˈiomyanaˈ, ¿chiuu nlˈuuyo̱o̱ya? ¿Aa nntsˈaacheⁿnaˈ na tixcwe ljoˈ machˈeeⁿ quia na matseijndaaˈñê na nntio̱o̱ⁿya jnaaⁿya? Matseinchuˈa ñˈoommeiiⁿ chaˈxjeⁿ na cwilaˈnchuˈ nnˈaⁿ ñˈoom. 	 لکن اگر ناراستی ما عدالت خدا را ثابت می‌کند، چه گوییم؟ آیا خدا ظالم است وقتی که غضب می‌نماید؟ بطور انسان سخن می‌گویم.