’ˈOm cantsaa nchˈu ¿aa nchii ñewe tsjo̱ˈñjeeⁿ cwileilˈuandyeyoˈ? Sa̱a̱ meiiⁿ na ljoˈ, meiⁿcwiindye jooyoˈ tyootsuuˈ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 آیا پنج گنجشک به دو فلس فروخته نمی شود وحال آنکه یکی از آنها نزد خدا فراموش نمی شود؟


ˈO yolcu na mˈaⁿ sˈaaˈyoˈ, malaˈtiˈ catueˈndyoˈcjeˈyoˈ nda̱a̱na cha ˈñeeⁿ joona na tyoolaˈyuˈ ñˈoom naya ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, ncˈoolaˈno̱ⁿˈna na mayuuˈ juunaˈ ncˈe na cwiqueⁿnaˈ cwenta chiuu mˈaⁿˈyoˈ joo nda̱a̱na meiiⁿ tyoonduˈyoˈ nda̱a̱na, 	 همچنین‌ای زنان، شوهران خود را اطاعت نمایید تا اگر بعضی نیز مطیع کلام نشوند، سیرت زنان، ایشان را بدون کلام دریابد،


Jesús tˈo̱o̱ⁿ nda̱a̱na, tsoom: —Naquiiˈ ljeii ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na cwileiñˈomˈyoˈ, manquiuˈyoˈ na nquii Tyˈo̱o̱tsˈom matsoom: “Nda̱a̱ˈ ˈo na cwiluiitquiendyoˈ jo nda̱a̱ nnˈaⁿ matsjo̱o̱ na matseijomnaˈ ˈo chaˈna nnco̱.” 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «آیا در تورات شما نوشته نشده است که من گفتم شما خدایان هستید؟


Sa̱a̱ ncˈe ja ñequio najndeii Espíritu na cwiluiiñe Tyˈo̱o̱tsˈom, joˈ na macwjiiˈa naⁿjndii naquiiˈ nˈom nnˈaⁿ, joˈ chii maˈmo̱ⁿnaˈ juu na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom, jnda̱ tyjeeˈcañoomnaˈ ˈo. 	 لیکن هرگاه من به روح خدادیوها را اخراج می‌کنم، هرآینه ملکوت خدا برشما رسیده است.


Joˈ chii calaˈcandyooˈndyoˈ jo nnom nqueⁿ na cwiluiiñê tsjo̱ˈ na wandoˈ, nqueⁿ na tjeiiˈ nnˈaⁿ cwenta na xocwilˈueñê, sa̱a̱ tjeiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom jom na lˈueñê ndoˈ jnda ntyjii jom. 	 و به او تقرب جسته، یعنی به آن سنگ زنده رد شده از مردم، لکن نزد خدا برگزیده و مکرم.


Ee jnda̱ tueˈntyjo̱ xjeⁿ na nncuˈxeⁿnaˈ nnˈaⁿ tsjoomnancue. Ndoˈ mati nntyuiiˈ na matseixmaⁿ tsaⁿjndii na matsa̱ˈntjom quiiˈ nˈom nnˈaⁿ. 	 الحال داوری این جهان است و الان رئیس این جهان بیرون افکنده می‌شود.


Mati catsuˈ nda̱a̱ nnˈaaⁿya na cwilaˈyuˈ na queⁿndyena na calˈana chaˈtso nnom na matyˈiomyanaˈ cha nnda̱a̱ nnteiˈjndeiina nnˈaⁿ na matseitjo̱o̱naˈ joo. Calˈana na ljoˈ cha nlaxmaⁿna nnˈaⁿ na ya nnˈaⁿndye. 	 و کسان ما نیز تعلیم بگیرند که در کارهای نیکومشغول باشند برای رفع احتیاجات ضروری، تابی ثمر نباشند.


ˈO cwiluiindyoˈ nnˈaⁿ na jnda̱ seicandyaañe Tyˈo̱o̱tsˈom naquiiˈ natia. Sa̱a̱ ticalaˈtiuuˈyoˈ na ljoˈ sˈaaⁿ ñˈeⁿndyoˈ cha nncjuˈnaaⁿñenaˈ na nlˈaˈtiˈyoˈ na ticatyˈiomyanaˈ. Calˈaˈyoˈ chaˈxjeⁿ na macaⁿnaˈ na calˈa nnˈaⁿ na cwiluiindye moso jo nnoom. 	 مثل آزادگان، اما نه مثل آنانی که آزادی خود را پوشش شرارت می‌سازند بلکه چون بندگان خدا.


Teityˈionndaˈ Jesús ndaaluee. Quia na jlueeⁿˈeⁿ wˈaandaa, jndyendye nnˈaⁿ toˈñoomna jom ñequio na neiiⁿna, ee chaˈtsondyena mameiˈndooˈna jom. 	 و چون عیسی مراجعت کرد خلق او راپذیرفتند زیرا جمیع مردم چشم به راه اومی داشتند.


Catseitˈmaⁿ tsˈomˈ jâ natia na jnda̱ lˈaayâ chaˈxjeⁿ jâ cwilatˈmaⁿ nˈo̱o̱ⁿyâ nnˈaⁿ na cwilaˈtjo̱o̱ndye nda̱a̱yâ. 	 و قرض های ما را ببخش چنانکه ما نیزقرضداران خود را می‌بخشیم.


Ndoˈ teincoo cwiicheⁿ xuee, lcweeⁿˈeⁿ, tjaquieeˈnnaaⁿˈaⁿ watsˈom tˈmaⁿ. Ndoˈ jndyendye nnˈaⁿ tquieˈcañomna jom. Quia na jnda̱ tjacjom, tyoˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱na. 	 و بامدادان باز به هیکل آمد و چون جمیع قوم نزد اوآمدند نشسته، ایشان را تعلیم می‌داد.


Tyjeeˈ tsaⁿ najndyee, tso nnoom: “Nmeiiⁿ sˈom ˈnaⁿˈ, ta, qui ndiiˈ chaˈxjeⁿ na toˈño̱ⁿ jnda̱ tantjo̱ⁿ ñˈeⁿ juunaˈ.” 	 پس اولی آمده گفت، ای آقا قنطار تو ده قنطار دیگر نفع آورده است.


Tsoti Esteban: —Juu ndyuaa yuu tjaa nnˈaⁿ cˈoom, tyoleiñˈom welooya wˈaaliaa yuu tyolawena ljo̱ˈ lcaaˈ na chuuˈ ljeii na tqueⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom na matsa̱ˈntjomnaˈ. Wˈaaliaaˈñeeⁿ tuiinaˈ chaˈxjeⁿ na sa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom Moisés na catsˈaaⁿ juunaˈ chaˈxjeⁿ na jnda̱ tˈmo̱o̱ⁿ nnom. 	 و خیمه شهادت با پدران ما در صحرابود چنانکه امر فرموده، به موسی گفت: "آن رامطابق نمونه‌ای که دیده‌ای بساز."


Quia joˈ cwanti nnˈaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés tyomˈaaⁿˈ nˈomna, cwiluena: “Tsaⁿmˈaaⁿˈ ñˈoom ntjeiⁿ matseineiiⁿ ee machˈeeⁿ na ljoˈyu cwiluiiñê ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom.” 	 آنگاه بعضی از کاتبان با خود گفتند: «این شخص کفر می‌گوید.»


Sa̱a̱ Pablo jndeii seixuaⁿ nnom tsaⁿˈñeeⁿ tsoom: —Aa ndiˈ re, tintseicueeˈndyuˈ ee chaˈtsondyô̱ ndi mˈaaⁿyâ. 	 اما پولس به آواز بلندصدا زده، گفت: «خود را ضرری مرسان زیرا که ماهمه در اینجا هستیم.»


Juu xjeⁿˈñeeⁿ jeeⁿ wiˈ nntjoom yolcu na ndeiindye ñequio joo yolcu na ˈndaandye nda. 	 اما وای بر آبستنان و شیر دهندگان در آن ایام.


Quia jnda̱ ntyˈiaaˈ Simón Pedro na luaaˈ, tcoomˈm xtyeeⁿ jo nnom Jesús. Tsoom: —Ta, ticatyˈiomyanaˈ na nñˈeⁿˈ ñˈeⁿndyo̱, ee ja tsˈaⁿjnaⁿ. 	 شمعون پطرس چون این را بدید، بر پایهای عیسی افتاده، گفت: «ای خداوند از من دور شو زیرا مردی گناهکارم.»


Quia na tquiena joˈ joˈ, tsoom nda̱a̱na: —Calaneiⁿˈyoˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom cha juu na ñequeⁿnaˈ xjeⁿ ˈo tincwantjomnaˈ ˈo. 	 و چون به آن موضع رسید، به ایشان گفت: «دعا کنید تا درامتحان نیفتید.»


Maxjeⁿ matioˈnaaⁿñenaˈ mosoˈñeeⁿ xeⁿ nljeiiⁿ na mˈaⁿcˈeendyena, meiiⁿ aa nncwjeeⁿˈeⁿ xcwe tsjom oo jaancoo. 	 و اگر در پاس دوم یا سوم از شب بیاید و ایشان را چنین یابد، خوشا بحال آن غلامان.


Tueˈntyjo̱ xjeⁿ na nntseincuii Elisabet, quia joˈ seincueⁿ cwii tyochjoo. 	 اما چون الیصابات را وقت وضع حمل رسید، پسری بزاد.


Sa̱a̱ tsaa tsˈaⁿ meiⁿcwii tsˈaⁿ xocanda̱a̱ nntseixiomˈ juunaˈ, ee juunaˈ matseixmaⁿnaˈ cwii natia na xonda̱a̱ ntsˈaa tsˈaⁿ xjeⁿ. 	 لکن زبان را کسی ازمردمان نمی تواند رام کند. شرارتی سرکش و پر اززهر قاتل است!


Ndoˈ chaˈtso nnˈaⁿ cwitsjoom tyoquiena watsˈom tˈmaⁿ na nndyena ñˈoom na nñequiaaⁿ. 	 و هر بامداد قوم نزد وی در هیکل می‌شتافتند تا کلام او را بشنوند.


Ndoˈ na luaaˈ cwilaˈtiuuˈyoˈ joˈ chii cwitˈmo̱ⁿˈyoˈ tacaⁿnaˈ na nntseitˈmaaⁿˈñe tsˈaⁿ tsotyeeⁿ, tsoñeeⁿ. Cwilˈaˈyoˈ na tajndeii ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ee na cwilaˈtˈmaaⁿˈndyoˈtiˈyoˈ ñˈoom na tqueⁿ lotyeˈyoˈ. 	 و پدر یا مادرخود را بعد از آن احترام نمی نماید. پس به تقلیدخود، حکم خدا را باطل نموده‌اید.


Ee naquiiˈ ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na teiljeii matsoom: Jndiiya ñˈoom na tsuˈ no̱o̱ⁿ juu xjeⁿ na tjaweeˈ tsˈo̱o̱ⁿ ñˈeⁿndyuˈ. Teijndeiya ˈu juu xuee na seijndaaˈndyo̱ na nncwjiˈnˈmaaⁿndyo̱ ˈu. Calaˈno̱ⁿˈyoˈ ñˈoomwaaˈ na tso Tyˈo̱o̱tsˈom. Jeˈ cwiweeˈ xjeⁿ na ñecateijneiⁿ ˈo. Jeˈ xcwe xjeⁿ na jeeⁿ ñeˈcwjiˈnˈmaaⁿñê ˈo. 	 زیرا می‌گوید: «در وقت مقبول تو را مستجاب فرمودم و در روز نجات تو را اعانت کردم.» اینک الحال زمان مقبول است؛ اینک الان روز نجات است.


Joˈ chii jleinoom, tjañetyeeⁿ, tjawaaⁿ cwii tsˈoom sicómoro na nntyˈiaaⁿˈaⁿ Jesús ee na joˈ joˈ nncwinom tsaⁿˈñeeⁿ. 	 پس پیش دویده بردرخت افراغی برآمد تا او را ببیند. چونکه اومی خواست از آن راه عبور کند.


Mati toˈñoom cwii waso na ñjom ndaa winom, tquiaaⁿ na quianlˈuaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Jnda̱ chii tquiaaⁿ juunaˈ nda̱a̱yâ, tsoom: —Luaa cweˈyoˈ. Caluiˈ cjaanaˈ. 	 وپیاله را گرفته، شکر نمود و بدیشان داده، گفت: «همه شما از این بنوشید،


Ndoˈ quia na cwitsjoom cwintyˈiaˈyoˈ na jeeⁿ neiⁿncooˈ nchquiu ˈndaa, cwinduˈyoˈ: “Jeˈ maxjeⁿ nncuaˈ.” ˈO nnˈaⁿ na tiñecwii mˈaaⁿˈ nˈomˈyoˈ, jeeⁿ ya cwilaˈnoⁿˈyoˈ ˈnaaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ nchquiu na mˈaⁿ tsjo̱ˈluee sa̱a̱ tileicalaˈno̱ⁿˈyoˈ ljoˈ cwii ndyochˈeetinaˈ cantyja na cwitˈmo̱o̱ⁿ tsˈiaaⁿ tˈmaⁿ na cwintyˈiaˈyoˈ na matsˈaa. 	 وصبحگاهان می‌گویید امروز هوا بد خواهد شدزیرا که آسمان سرخ و گرفته است. ای ریاکاران می‌دانید صورت آسمان را تمییز دهید، اماعلامات زمانها را نمی توانید!


Queⁿˈyoˈ cwenta, ja na cwiluiindyo̱ tsaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee nntsjo̱o̱ juu ñˈoom na nquiuˈ ˈo na jndeiˈtinaˈ. Quia joˈ quia na jnda̱ tcoˈyanaˈ tsaⁿmˈaaⁿ nlaˈno̱ⁿˈyoˈ na majndeiiticheⁿ ja waa najndo̱ nnom tsjoomnancue na nnda̱a̱ nntseitˈmaⁿ tsˈo̱o̱ⁿya jnaaⁿ nnˈaⁿ. 	 لیکن تا بدانید که پسر انسان رااستطاعت آمرزیدن گناهان بر روی زمین هست...» مفلوج را گفت:


ˈU nnteiˈjndeiˈ naⁿˈñeeⁿ na nlaˈno̱ⁿˈna cha tacalˈana yuu na tia ee joˈ matseijomnaˈ chaˈcwijom macˈeⁿ tsˈaⁿ yuu na jo̱o̱ⁿñe. Sa̱a̱ nlˈana yuu na lˈue tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom ee joˈ matseijomnaˈ chaˈna macˈeⁿ tsˈaⁿ yuu na xueeñe. Ndoˈ nncˈoomeintyjeeˈna na mˈaⁿna nacje ˈnaaⁿˈ Satanás, nncˈomna nacje ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Cantyja na nlaˈyuˈna ñˈeⁿndyo̱ joˈ na nntseitˈmaⁿ tsˈo̱o̱ⁿya jnaaⁿna ndoˈ maxjeⁿ matjom nndaana chaˈxjeⁿ cwicandaa ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ na jnda̱ ljuˈ naquiiˈ nˈom.” 	 تا چشمان ایشان را باز کنی تا از ظلمت به سوی نور و ازقدرت شیطان به‌جانب خدا برگردند تا آمرزش گناهان و میراثی در میان مقدسین بوسیله ایمانی که بر من است بیابند."


Sa̱a̱ quia jndyena na luaaˈ tso Jesús, quia joˈ chaˈtso nnˈaⁿ na tooˈndye watsˈom, jeeⁿcheⁿ ndyaˈ jlaˈwjeena. 	 پس تمام اهل کنیسه چون این سخنان راشنیدند، پر از خشم گشتند.


Xjeⁿˈñeeⁿ meiⁿ tîcatseiˈno̱ⁿˈa ˈñeeⁿ juu na nluiiñe nquii na nntseicanduuˈ jnaaⁿ nnˈaⁿ. Sa̱a̱ tjañjoomˈ tsˈo̱o̱ⁿ quia jñom Tyˈo̱o̱tsˈom ja na catseitsˈoomndyo̱ nnˈaⁿ, tsoom no̱o̱ⁿ: “Nntyˈiaˈnjomˈ na nndyocue Espíritu nacjooˈ cwii tsˈaⁿ, ndoˈ nljooˈñe ñˈeⁿñê. Juu tsaⁿˈñeeⁿ jnda̱ tyˈio̱ⁿya tsˈiaaⁿ jom na nntseitsˈoomñê nnˈaⁿ ñˈeⁿ Espíritu Santo.” 	 و من او را نشناختم، لیکن او که مرافرستاد تا به آب تعمید دهم، همان به من گفت برهر کس بینی که روح نازل شده، بر او قرار گرفت، همان است او که به روح‌القدس تعمید می‌دهد.


’Meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na matso cwii ñˈomntjeiⁿ nacjo ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee, Tyˈo̱o̱tsˈom nnda̱a̱ nntseitˈmaⁿ tsˈoom tsaⁿˈñeeⁿ. Sa̱a̱ tsˈaⁿ na nncjuˈ ñˈomwiˈ nacjooˈ Espíritu Santo, taxocatseitˈmaⁿ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom juu. 	 و هر‌که سخنی برخلاف پسر انسان گوید، آمرزیده شود. اما هر‌که به روح‌القدس کفر گویدآمرزیده نخواهد شد.


Quia joˈ mati seineiiⁿ cwii ñˈoom na cweˈ tjañoomˈ, tsoom: —Tyomˈaaⁿ cwii tsaⁿtya na ya tyuaaⁿˈaⁿ ndoˈ jeeⁿ ya tyoweˈ ntjoomˈm. 	 و مثلی برای ایشان آورده، گفت: «شخصی دولتمند را از املاکش محصول وافر پیدا شد.


Quia joˈ jâ na cwindya̱a̱yâ ñˈoom na mañequiaaⁿ jlana̱a̱ⁿ cheⁿncjo̱o̱yâ nda̱a̱ ncˈiaayâ. Lˈuuyâ: —¿Aa nntsˈaacheⁿnaˈ na jndyoñˈoom cwii tsˈaⁿ na nlcwaaⁿˈaⁿ? 	 شاگردان به یکدیگر گفتند: «مگر کسی برای اوخوراکی آورده باشد!»


Calˈaˈyoˈ naya ndyeñeeⁿˈ, quia joˈ mˈmo̱ⁿnaˈ na ljuˈ cwiluiindyoˈ naquiiˈ nˈomˈyoˈ. 	 بلکه از آنچه دارید، صدقه دهید که اینک همه‌چیز برای شماطاهر خواهد گشت.


Sa̱a̱ macanda̱ matsjo̱o̱ na caljooˈndyoˈtyeⁿˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoom na mayuuˈ na cwileiˈñˈomˈyoˈ, hasta xjeⁿ na nncua̱ya. 	 جز آنکه به آنچه دارید تا هنگام آمدن من تمسک جویید.


Matsˈia joˈ tyjeeˈ cwii ángel cwentaaˈ Ta Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ teixueeñe naquiiˈ wˈaancjo. Ángelˈñeeⁿ tiiˈ lˈo̱o̱ⁿ tseiˈntsquieeˈ Pedro, seilcweeⁿ juu. Matsoom nnom: —Majeˈ majeˈndyo quicantyjaˈ. Quia joˈ mana tquiaa lˈuaancjo na chuˈtyeⁿ lˈo̱ Pedro. 	 ناگاه فرشته خداوند نزد وی حاضر شد و روشنی در آن خانه درخشید. پس به پهلوی پطرس زده، او را بیدارنمود و گفت: «بزودی برخیز.» که در ساعت زنجیرها از دستش فرو ریخت.


Jnda̱ we ndiiˈ taxˈeennaaⁿˈaⁿ nnom Pedro: —ˈU Simón, jnda Jonás, ¿aa mayuuˈ na jndati ntyjiˈ ja? Tˈo̱ Pedro: —Mayuuˈ Ta, ntyjiˈ na wiˈ tsˈo̱o̱ⁿya ˈu. Tsonndaˈ Jesús ñˈoom na wjaañoomˈ: —Cateixeˈ canmaⁿ cwentaya. 	 باز درثانی به او گفت: «ای شمعون، پسر یونا، آیا مرامحبت می‌نمایی؟» به او گفت: «بلی خداوندا، تومی دانی که تو را دوست می‌دارم.» بدو گفت: «گوسفندان مرا شبانی کن.»


Jnda̱ joˈ cwiicheⁿ ndiiˈ tjannaaⁿˈaⁿ. Mañejooti ñˈoom seineiiⁿ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و باز رفته، به همان کلام دعانمود.


’ˈO ñequiiˈcheⁿ ñˈeⁿˈyoˈ ñˈeⁿndyo̱ chaˈtsoti na maqueⁿnaˈ xjeⁿ ja. 	 و شما کسانی می‌باشید که در امتحانهای من با من به‌سر بردید.


Juu fariseoˈñeeⁿ, jeeⁿ ticjaaweeˈ tsˈom quia ntyˈiaaˈ na ticandyuuˈ Jesús cwii tjo̱o̱cheⁿ na nlcwaaⁿˈaⁿ chaˈxjeⁿ costumbre cwilˈa joona. 	 امافریسی چون دید که پیش از چاشت دست نشست، تعجب نمود.


Quia joˈ tja Felipe, matsoom na ljoˈ nnom Andrés, ndoˈ wendye joona tyˈecaluena na ljoˈ nnom Jesús. 	 فیلپس آمد و به اندریاس گفت و اندریاس وفیلپس به عیسی گفتند.


Naxeⁿˈ liaa na ntyja na jnda̱ we, tyowaa cwiicheⁿ cuarto na jndyunaˈ na Ljuˈticheⁿ Tseixmaⁿ. 	 و در پشت پرده دوم بودآن خیمه‌ای که به قدس‌الاقداس مسمی است،


Ndoˈ cha mˈmo̱ⁿnaˈ na cwiluiindyo̱ cwentaaⁿˈaⁿ, jnda̱ tquiaaⁿ Espíritu Santo quiiˈ nˈo̱o̱ⁿya, cwii na matseicandiinaˈ na nntoˈño̱o̱ⁿya chaˈtso na matseijndaaˈñê. 	 که او نیز ما را مهر نموده و بیعانه روح را دردلهای ما عطا کرده است.


’Tjaa na nnda̱a̱ nntsˈaa cantyja na matseixmaⁿ nnco̱. Chaˈxjeⁿ na matseijndo̱ˈ Tyˈo̱o̱tsˈom tsˈo̱o̱ⁿya, joˈ na macuˈxa̱ⁿ. Ndoˈ macuˈxa̱ⁿya chaˈxjeⁿ na matyˈiomyanaˈ. Ee nchii malˈueeˈndyo̱ na nluii yuu na lˈue tsˈo̱o̱ⁿ nnco̱. Malˈueeˈndyo̱ na nntsˈaa yuu na lˈue tsˈom Tsotya̱ na jñom ja quiiˈntaaⁿˈyoˈ. 	 اگر من بر خود شهادت دهم شهادت من راست نیست.


ˈU nnˈaⁿya, juu na mˈaaⁿˈ na jnda ntyjiˈ nnˈaⁿ mañequiaanaˈ na neiⁿya ndoˈ quianlˈuaˈ na cantyja ˈnaaⁿˈ juunaˈ, nnˈaⁿ na cwilayuˈ, cwiñˈomtˈmaaⁿˈndye nˈom. 	 زیرا که مرا خوشی کامل وتسلی رخ نمود از محبت تو از آنرو که دلهای مقدسین از تو‌ای برادر استراحت می‌پذیرند.


Matsoom: —Tyomˈaaⁿ cwii tsˈaⁿ na tyochˈee tsˈiaaⁿ jnda̱a̱. Tjaaⁿ, tjacjoomˈm lqueeⁿ trigo. Ndoˈ yocheⁿ na tyojoomˈm lqueeⁿˈñeeⁿ, ntˈom joˈ tquiaa tsˈom nato. Joonaˈ ndyue nnˈaⁿ ndoˈ ntˈom tcwaˈ cantsaa. 	 که «برزگری بجهت تخم کاشتن بیرون رفت. و وقتی که تخم می‌کاشت بعضی بر کناره راه ریخته شد وپایمال شده، مرغان هوا آن را خوردند.


Sa̱a̱ ˈo wandyo̱ˈ calˈaˈyoˈ, ˈo cweeˈyoˈ Jesucristo chaˈxjeⁿ macwee tsˈaⁿ liaa. Tañeˈquiandyoˈ na joo na neiⁿnco nquiu nnˈaⁿ na matseixmaⁿ tsjoomnancue nlqueⁿnaˈ xjeⁿ ˈnaaⁿˈnaˈ ˈo. 	 بلکه عیسی مسیح خداوند را بپوشید و برای شهوات جسمانی تدارک نبینید.


Espíritu Santo ñecwii cwiluiiñê. Manquiityeeⁿ mañequiaaⁿ cwii cwii nnom tsˈiaaⁿmeiⁿˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ cantyjati na lˈue tsˈoom. 	 لکن در جمیع اینها همان یک روح فاعل است که هرکس را فرد بحسب اراده خود تقسیم می‌کند.


Ndoˈ jnda̱ na jñoom naⁿˈñeeⁿ, tjawaaⁿ cwii joo quiiˈ jnda̱a̱ yuu na ñenqueⁿ na nntseineiiⁿ nnom Tsotyeeⁿ. 	 وچون ایشان را مرخص نمود، بجهت عبادت به فراز کوهی برآمد.


Tˈo̱o̱ⁿ, matsoom nda̱a̱na: —ˈNdyootsˈa cantyja na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom, cantuunaˈ. Calajnda̱ˈyoˈ na ntsaaquieˈyoˈ juunaˈ. Ee jndye nnˈaⁿ na ñeˈcˈooquieˈ joˈ joˈ, sa̱a̱ xocanda̱a̱ nlˈana. 	 «جد و جهد کنید تااز در تنگ داخل شوید. زیرا که به شما می‌گویم بسیاری طلب دخول خواهند کرد و نخواهندتوانست.


Tyˈena ndoˈ jliuna chaˈxjeⁿ na tsoom. Ndoˈ jlaˈjndaaˈndyena na nlcwaˈna, nntquiina catsmaⁿ. 	 پس رفته چنانکه به ایشان گفته بودیافتند و فصح را آماده کردند.


Tqueⁿtyeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom ñˈoom nnom Abraham na catsˈaaⁿ ˈnaaⁿ tjaaⁿˈ yuˈndaa na nluiiñe na tsaⁿsˈa. Joˈ chii quia na tuiiñe jnaaⁿ Isaac, sˈaaⁿ na ljoˈ juu jnda̱ na jnda̱a̱ˈ ñeeⁿ xuee na tuiiñe. Majoˈti sˈaa Isaac ñequio jnaaⁿ Jacob. Ndoˈ Jacob ñecwii xjeⁿ sˈaaⁿ ñequio canchooˈwe ntseinaaⁿ na yonom, nnˈaⁿ na cwiluiindye weloo jaa na canchooˈwe ntmaaⁿˈ nnˈaⁿ Israel. 	 و عهد ختنه را به وی داد که بنابراین چون اسحاق را آورد، در روز هشتم او رامختون ساخت و اسحاق یعقوب را و یعقوب دوازده پطریارخ را.


ˈIo ndii ˈio tyomˈaaⁿya quiiˈntaaⁿˈyoˈ naquiiˈ watsˈom tˈmaⁿ meiⁿ tîcatˈueˈyoˈ ja. Sa̱a̱ jeˈ jeˈ jnda̱ tueˈntyjo̱ na juu na jaaⁿñe maqueⁿnaˈ xjeⁿ. 	 وقتی که هر روزه در هیکل با شما می‌بودم دست بر من دراز نکردید، لیکن این است ساعت شما و قدرت ظلمت.»


Tueeˈ Jesús tsjoom Capernaum ñequio jâ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈeⁿñê. Ndoˈ nnˈaⁿ na cwitoˈñoom sˈom tsˈiaaⁿnda̱a̱ nnˈaⁿ judíos cwentaaˈ watsˈom tˈmaⁿ tyˈentyjaaˈna Pedro, jluena nnoom: —Tsaⁿ na maˈmo̱ⁿ nda̱a̱ˈyoˈ, ¿aa tiquitioom sˈom tsˈiaaⁿnnoom cwentaaˈ watsˈom tˈmaⁿ? 	 و چون ایشان وارد کفرناحوم شدند، محصلان دو درهم نزد پطرس آمده، گفتند: «آیااستاد شما دو درهم را نمی دهد؟»


Tuii tsiaⁿtsjo̱ˈ tatiom tsjoomˈñeeⁿ ñˈeⁿ canchooˈwe ljo̱ˈ na jeeⁿ ntˈmaⁿ. Ndoˈ canchooˈwe apóstoles, teiljeii xueeˈ cwii cwii joona nacjooˈ cwii cwii tsjo̱ˈñeeⁿ. 	 و دیوار شهردوازده اساس دارد و بر آنها دوازده اسم دوازده رسول بره است.


Tsoom na nqueⁿ na cwiluiiñê tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee, nñeˈquia nnˈaⁿ cwenta jom luee nnˈaⁿjnaⁿ. Ndoˈ naⁿˈñeeⁿ nntyˈioomna jom tsˈoomˈnaaⁿ. Sa̱a̱ xuee jnda̱ ndyee ncwandoˈxcoom. 	 گفت ضروری است که پسر انسان به‌دست مردم گناهکار تسلیم شده مصلوب گرددو روز سوم برخیزد.»


Sa̱a̱ Jesús tjaaⁿ ta na jndyu Olivos. 	 اما عیسی به کوه زیتون رفت.


Ndoˈ taxˈa̱a̱yâ nnoom, lˈuuyâ: —ˈU Maestro, ¿ˈñeeⁿ juu seitjo̱o̱ñe nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, joˈ na tuiiñe tsaⁿmˈaaⁿˈ na nchjaaⁿˈaⁿ? ¿Aa nqueⁿ oo aa nnˈaⁿ na nda jom? 	 وشاگردانش از او سوال کرده، گفتند: «ای استاد گناه که کرد، این شخص یا والدین او که کورزاییده شد؟»


Teixndyaañenndaˈ Jesús ndaaluee ñequio wˈaandaa. Quia na tueⁿˈeⁿ mantyja tyˈentyjaaˈ cwiicheⁿ cwii tmaaⁿˈ nnˈaⁿ jom. 	 و چون عیسی باز به آنطرف، در کشتی عبور نمود، مردم بسیار بر وی جمع گشتند و برکناره دریا بود.


Joˈ chii ncˈe na jnda̱ tqueⁿnaˈ na cwiluiindyo̱ nnˈaⁿ na tjaa jnaⁿ cwicolaxmaaⁿya ncˈe na cwilaˈyuˈya nˈo̱o̱ⁿya ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom, jnda̱ ljoya tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom ñˈeⁿndyo̱ ncˈe nquii Jesucristo na cwiluiiñe na matsa̱ˈntjom jaa. 	 پس چونکه به ایمان عادل شمرده شدیم، نزد خدا سلامتی داریم بوساطت خداوندما عیسی مسیح،


’Manquiuˈyoˈ tsˈaⁿ na maleichuu lˈo̱ tsˈiaaⁿ cwentaaˈ tiaˈ, waa najneiⁿ. Joˈ na ya machˈeeⁿ cwenta waⁿˈaⁿ. Ndoˈ tjaaˈnaⁿ ljoˈ nntjoom ˈnaaⁿˈaⁿ na niom. 	 وقتی که مرد زورآور سلاح پوشیده خانه خود را نگاه دارد، اموال او محفوظ می‌باشد.


Mañoomˈ teitquioomˈm. Tjantyjo̱o̱ⁿ naxeⁿˈ Jesús, tyotseitˈmaaⁿˈñê Tyˈo̱o̱tsˈom. Ndoˈ mati nnˈaⁿ na jndyendye, quia ntyˈiaana na luaaˈ, tyolaˈtˈmaaⁿˈndyena Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 در ساعت بینایی یافته، خدا راتمجید‌کنان از عقب او افتاد و جمیع مردم چون این را دیدند، خدا را تسبیح خواندند.


To̱o̱ⁿˈo̱ⁿ na tyojaantyjo̱o̱ⁿ nanqua̱a̱ⁿˈâ ñˈeⁿ Pablo. Tacwaxua ˈñom, tyotsoom: —Naⁿnommˈaⁿ cwindyeˈntjomna nnom Tyˈo̱o̱tsˈom na mˈaaⁿ nandyeticheⁿ. Cwilaˈcandiina ˈo cantyja nato na cwicaluiˈnˈmaaⁿndye nnˈaⁿ. 	 و از عقب پولس و ماآمده، ندا کرده، می‌گفت که «این مردمان خدام خدای تعالی می‌باشند که شما را از طریق نجات اعلام می‌نمایند.»


Jo nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ ljooñe, jluena na jeeⁿ wiˈ tsˈomˈ joona. Cwii nayaˈñeeⁿ cateijndeiˈ joona ˈnaⁿ na macaⁿnaˈ cha nnda̱a̱ ncˈootina tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, ee jeeⁿ cjaweeˈ ntyjeeⁿ na macheˈ naljoˈ. 	 که در حضور کلیسا بر محبت توشهادت دادند و هرگاه ایشان را بطور شایسته خدابدرقه کنی، نیکویی می‌نمایی زیرا که بجهت اسم او بیرون رفتند و از امتها چیزی نمی گیرند.


Tjatjatyeeⁿ chjoowiˈ ˈndyoo ndaaluee. Tueeˈcañoom Jacobo ñˈeⁿ tyjee tsaⁿˈñeeⁿ na jndyu Juan. Joona ntseinda Zebedeo. Mˈaⁿna tsˈom wˈaandaa, cwilaˈyo̱na lquiˈtsaⁿ ˈnaaⁿna. 	 و از آنجا قدری پیشتررفته، یعقوب بن زبدی و برادرش یوحنا را دید که در کشتی دامهای خود را اصلاح می‌کنند.


Naⁿˈñeeⁿ laxmaⁿna nnˈaⁿ na cwiquie lˈaa nnˈaⁿ, ndoˈ cwinquiooˈnnˈaⁿna yolcu na jeeⁿ cwilaˈtjo̱o̱ndye, na joona mˈaⁿna xjeⁿ ˈnaaⁿˈ na queeⁿ nˈomna, 	 زیرا که از اینها هستند آنانی که به حیله داخل خانه‌ها گشته، زنان کم عقل را اسیر می‌کنندکه بار گناهان را می‌کشند و به انواع شهوات ربوده می‌شوند.


’Macweˈ joˈ xeⁿ cantyja na mantyˈiaˈ wjaañˈoomnaˈ ˈu na matseiˈtjo̱o̱ndyuˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, queⁿˈ cheⁿnncuˈ xjeⁿ chaˈcwijom na macwjiˈ tsˈom njomˈ ndoˈ matquieˈ juunaˈ cha taxocatseitjo̱o̱ndyuˈtiˈ. Ee ñecuaa meiiⁿ na tacanda̱a̱ˈndyuˈ sa̱a̱ nncuˈ nluiˈnˈmaaⁿndyuˈ. Ndoˈ xeⁿ tiñeˈqueⁿˈ cheⁿnncuˈ xjeⁿ cantyja ˈnaⁿˈ, meiiⁿ na canda̱a̱ˈndyuˈ ñeˈcˈoomˈ, meiⁿchiuucheⁿ bˈio nncjuˈnaˈ ˈu. 	 پس اگر چشم راستت تو رابلغزاند، قلعش کن و از خود دور انداز زیرا تو رابهتر آن است که عضوی از اعضایت تباه گردد، ازآنکه تمام بدنت در جهنم افکنده شود.


Meiⁿ tilaˈcatyuendyoˈ quia na cwindyeˈyoˈ na nndyocwjeˈcañoom ntiaˈ ndoˈ cwilaˈwendye nnˈaⁿ nacjoo gobiernom ˈnaaⁿna. Ee jndeiˈnaˈ na nmeiⁿˈ cwinomjndyee, sa̱a̱ tyooweˈntyjo̱ xjeⁿ na nntsuu tsjoomnancue. 	 و چون اخبارجنگها و فسادها را بشنوید، مضطرب مشویدزیرا که وقوع این امور اول ضرور است لیکن انتهادر ساعت نیست.»


Ndoˈ tjaquieeˈnndaˈ Pilato quiiˈ watsˈiaaⁿ ˈnaaⁿˈaⁿ. Taxˈeeñê nnom Jesús: —¿Aa ˈu cwiluiindyuˈ Rey cwentaa nnˈaⁿ judíos? 	 پس پیلاطس باز داخل دیوانخانه شد وعیسی را طلبیده، به او گفت: «آیا تو پادشاه یهودهستی؟»


Quia joˈ ntˈom nnˈaⁿ judíosˈñeeⁿ jlaˈyuˈna, jlaˈjomndyena ñequio Pablo ñˈeⁿ Silas. Mati nnˈaⁿ na nchii judíos na cwilaˈtˈmaaⁿˈndye Tyˈo̱o̱tsˈom jndyendyena jlaˈyuˈna. Mati jndye yolcu na cwiluiitquiendye jlaˈyuˈna. 	 و بعضی از ایشان قبول کردند و با پولس و سیلاس متحد شدند و از یونانیان خداترس، گروهی عظیم و از زنان شریف، عددی کثیر.


Ñequio na jndeii tsˈiaaⁿ na matseixmaⁿya na tquiaa Ta Jesucristo matio̱o̱ya xuuwaañe nacjoˈyoˈ na calaˈnaⁿˈyoˈ cartawaa na nndye chaˈtsondye nnˈaaⁿya na cwilaˈyuˈ. 	 شمارا به خداوند قسم می‌دهم که این رساله برای جمیع برادران مقدس خوانده شود.


Ndoˈ nnˈaⁿ na meintyjeeˈ joˈ joˈ tyoluena nnom Pablo: —¿Chiuu na matseiˈneiⁿˈ ñˈoom na matseijnaaⁿˈnaˈ tyee na cwiluiitquieñe na mandiˈntjom nnom Tyˈo̱o̱tsˈom? 	 حاضران گفتند: «آیا رئیس کهنه خدا را دشنام می‌دهی؟»


Jnda̱ chii tquiaaⁿ na jndaana ndyuaa Canaán ee seityueeⁿˈeⁿ ntquieeˈ ntmaaⁿˈ nnˈaⁿ na ñetˈom ndyuaaˈñeeⁿ cha joˈ joˈ nncˈom joona. 	 و هفت طایفه را در زمین کنعان هلاک کرده، زمین آنها را میراث ایشان ساخت تا قریب چهار صد و پنجاه سال.


Quia joˈ jluena: —¿Ljoˈ cwii macaⁿtinaˈ na nluiˈyuuˈ nacjoomˈm? Ee mancjo̱o̱tya̱a̱ jnda̱ jndya̱a̱ya ñˈoom ˈñom. 	 گفتند: «دیگر ما را چه حاجت به شهادت است، زیرا خود از زبانش شنیدیم.»


Sa̱a̱ naⁿˈñeeⁿ jeeⁿ mˈaaⁿˈ nˈomna chiuu cwii ˈoomˈaⁿtina. Maquiuˈnnˈaⁿnaˈ joona na ñeˈcwityandyena, ndoˈ jeeⁿ cwilaˈqueeⁿ nˈomna na ñeˈcaleiˈchona chaˈtso nnom ˈnaⁿ. Chaˈtso nmeiⁿˈ matseicatsuunaˈ ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom naquiiˈ nˈomna. Joˈ chii tileicanaⁿjndeiinaˈ na nlˈana yuu na cjaweeˈ ntyjii Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 اندیشه های دنیوی و غرور دولت وهوس چیزهای دیگر داخل شده، کلام را خفه می‌کند و بی‌ثمر می‌گردد.


Ndoˈ ncˈe na cwilaˈyuˈya nˈo̱o̱ⁿ ñˈeⁿ Jesucristo ndoˈ cwicantyjaaˈ nˈo̱o̱ⁿya jom, joˈ na matseicanaaⁿñenaˈ na cwilaˈcandyooˈndyo̱ na mˈaaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 که در وی جسارت و دخول بااعتماد داریم به‌سبب ایمان وی.


Quia nlaˈnaⁿˈyoˈ juunaˈ quia joˈ nlaˈno̱ⁿˈyoˈ na matseiˈno̱ⁿˈa ñˈoom na wantyˈiuuˈ ñetuaa cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo. 	 و از مطالعه آن می‌توانید ادراک مرا درسر میسح بفهمید.


Malaaˈtiˈ cˈomˈ ˈo na calaxueendyoˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ cha nlaˈno̱ⁿˈna na cwilˈaˈyoˈ chaˈtso nnom na matyˈiomyanaˈ. Ndoˈ cantyja ˈnaⁿˈyoˈ nlaˈtˈmaaⁿˈndyena Tsotyeˈyoˈ na mˈaaⁿ cañoomˈluee. 	 همچنین بگذارید نور شما بر مردم بتابد تا اعمال نیکوی شما را دیده، پدر شما را که در آسمان است تمجید نمایند.


Juu tsˈaⁿ na cwiluiitˈmaⁿñeti quiiˈntaaⁿˈyoˈ, tsaⁿˈñeeⁿ maxjeⁿ matsonaˈ na candiˈntjoom nda̱a̱ˈyoˈ. 	 و هر‌که از شما بزرگتر باشد، خادم شما بود.


Ee yuscumˈaaⁿˈ, na cwiluiiñe tsjaaⁿ ˈnaaⁿˈ Abraham na jnda̱ quinˈoom nchooˈ ndyee chu na macoˈwiˈ Satanás jom, ¿aa ticatyˈiomnaˈ na nndyaañê nawiiˈwaaˈ xuee na cwitaˈjndya̱a̱ya? 	 و این زنی که دختر ابراهیم است و شیطان او رامدت هجده سال تا به حال بسته بود، نمی بایست او را در روز سبت از این بند رها نمود؟»


Sa̱a̱ ticaⁿnaˈ na jeeⁿ jndye ñˈoom nlaˈcachjuuyâ ˈu. Macaⁿˈa cwii nayaˈñeeⁿ njomˈ na catseitˈmaⁿ tsˈomˈ na nndiˈ ljoˈ nlˈuuyâ meiiⁿ na tiyo. 	 ولیکن تا تو را زیاده مصدع نشوم، مستدعی هستم که از راه نوازش مختصر عرض ما را بشنوی.


Tˈo̱ patrom nnom cwii joo naⁿˈñeeⁿ, tsoom: “ˈU re, tjaaˈnaⁿ na seitjo̱o̱ndyo̱ njomˈ. ¿Aa nchii tˈmaaⁿya ñˈeⁿndyuˈ na cwii denario nncwantjomˈ chaˈxjeⁿ quitaˈntjom nnˈaⁿ? 	 او در جواب یکی از ایشان گفت: "ای رفیق بر تو ظلمی نکردم. مگر به دیناری با من قرار ندادی؟


Mati profetas tyolaˈneiⁿna cantyja ˈnaaⁿˈ Jesús. Tyoluena na chaˈtsondye nnˈaⁿ na nlayuˈ ñˈeⁿñê maxjeⁿ nntseitˈmaⁿ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom jnaaⁿna ncˈe xueeˈ jom. 	 وجمیع انبیا بر او شهادت می‌دهند که هر‌که به وی ایمان آورد، به اسم او آمرزش گناهان را خواهد یافت.»


ˈÑeeⁿ ˈo na ñeˈcandyeˈyoˈ, candyeˈyaˈyoˈ ñˈoom na matseineiⁿ Espíritu Santo nda̱a̱ ntmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ.” 	 هر‌که گوش دارد بشنود که روح به کلیساها چه می‌گوید.»


Tsaⁿjndii majoomˈm ndo̱ nacjoˈyoˈ na tooˈ chom. Chaˈxjeⁿ tjaⁿ tmeiⁿ mawañoomˈnaˈ sondaro na tincˈoom ndo̱ jom, maluaaˈ cwilˈueeˈndyoˈ juu na cwilayuˈya nˈomˈyoˈ cha nlanduˈyoˈ ndo̱ na majuˈ tsaⁿjndii nacjoˈyoˈ. 	 و بر روی این همه سپرایمان را بکشید که به آن بتوانید تمامی تیرهای آتشین شریر را خاموش کنید.


Ndoˈ chaˈtsondye nnˈaⁿ nncˈomna na jndoona ˈo, ncˈe na cwilaxmaⁿˈyoˈ cantyja ˈnaⁿya. Sa̱a̱ juu tsˈaⁿ na tyeⁿ cwiljooˈñe ñˈeⁿndyo̱ hasta na macanda̱, tsaⁿˈñeeⁿ nluiˈnˈmaaⁿñe. 	 و به جهت اسم من، جمیع مردم از شما نفرت خواهندکرد. لیکن هر‌که تا به آخر صبر کند، نجات یابد.


Sa̱a̱ juu tmaaⁿˈ nnˈaⁿ Jerusalén na waa jo nandye na laˈxmaaⁿya, mˈaaⁿ candyaañenaˈ, ticandiˈntjomnaˈ nnom ljeii na tqueⁿ Moisés. 	 لیکن اورشلیم بالا آزاد است که مادرجمیع ما می‌باشد.


Ja ñequio Tsotya̱ ñeˈcwii cwiluiindyo̱ ñˈeⁿñê. 	 من و پدر یک هستیم.»


Quia joˈ seineiⁿ Jesús nda̱a̱ nnˈaⁿ na jndyendye ñequio nda̱a̱ jâ nnˈaⁿ na cwilajomndyô̱ ñˈeⁿñê, tsoom: 	 آنگاه عیسی آن جماعت و شاگردان خود را خطاب کرده،


Seixueeñenaˈ ndiocheⁿ nacañoomna, ndoˈ jlaˈneiⁿna ñˈeⁿñê cantyja na nlaˈcueeˈ nnˈaⁿ jom quia na nncjaⁿ Jerusalén. 	 و به هیات جلالی ظاهر شده درباره رحلت او که می‌بایست به زودی در اورشلیم واقع شود گفتگومی کردند.


Meiⁿ nnˈaⁿ na tyomˈaⁿ tsjoomnancue teiyo, tîcatseitˈmaⁿ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom joona quia seiquioom ndaaluaˈntyˈa nacjoona na tia nnˈaⁿndyena. Manda̱ tjeiˈnˈmaaⁿñê Noé, ndi ñˈeeⁿ ntquieeˈ nnˈaaⁿˈ tsaⁿˈñeeⁿ. Jom tsaⁿ na tyoñequiaa ñˈoom nda̱a̱ nnˈaⁿ na cˈomna cantyja na matyˈiomyanaˈ. 	 و بر عالم قدیم شفقت نفرمود بلکه نوح، واعظ عدالت را با هفت نفر دیگر محفوظداشته، طوفان را بر عالم بی‌دینان آورد؛


Tˈo̱ Jesús, tsoom: —¿ˈÑeeⁿ juu joˈ matseitiuuˈ na cwiluiiñe moso tquiee na cjee matseino̱ⁿˈ ndoˈ na matseicanda̱? Tsaⁿˈñeeⁿ nntyˈiom patrom tsˈiaaⁿ na candoˈ tsaⁿˈñeeⁿ ntyje mosoñe na nñequiaa nantquie na nlcwaˈ naⁿˈñeeⁿ quia cwiweeˈ xjeⁿ. 	 خداوندگفت: «پس کیست آن ناظر امین و دانا که مولای اووی را بر سایر خدام خود گماشته باشد تا آذوقه را در وقتش به ایشان تقسیم کند.


Ndoˈ fariseosˈñeeⁿ jluiˈna. Jlaˈtjomndyena, to̱ˈna tyoˈmaⁿna chiuu nlˈayoona na nlaˈcueeˈna Jesús. 	 اما فریسیان بیرون رفته، بر او شورا نمودند که چطور او را هلاک کنند.


Joˈ chii ˈo nnˈaⁿya na cwilaˈyuˈ, calaˈqueeⁿ nˈomˈyoˈ na nnda̱a̱ nñequiaˈyoˈ ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Meiⁿ ticalaˈcuˈyoˈ nnˈaⁿ na cwilaˈneiⁿ ntˈomcheⁿ nnom ñˈoom na tjachuiiˈ. 	 پس‌ای برادران، نبوت را به غیرت بطلبید و از تکلم نمودن به زبانهامنع مکنید.لکن همه‌چیز به شایستگی و انتظام باشد.


Jnaaⁿˈ joˈ jeeⁿ jlaˈwjeena Jesús. Ndoˈ tyoˈmaⁿna ñˈeⁿ ncˈiaana ljoˈ nnda̱a̱ nlˈana jom. 	 اما ایشان ازحماقت پر گشته به یکدیگر می‌گفتند که «باعیسی چه کنیم؟»


—Catsuˈ nda̱a̱yâ, ¿cwaaⁿ nncueˈntyjo̱ na nluii nmeiⁿˈ? Ndoˈ ¿cwaaⁿ ˈnaaⁿ mˈmo̱ⁿnaˈ na manndyooˈ nluii nmeiⁿˈ? 	 «ما را خبر بده که این امور کی واقع می‌شود و علامت نزدیک شدن این امورچیست؟»


Quia na ñecwii tsˈaⁿ, ticaⁿnaˈ tsˈaⁿ na nncˈoom xcwe ee nquii Tyˈo̱o̱tsˈom ñequii cwiiñê. 	 اما متوسط از یک نیست، اماخدا یک است.


Ncˈe na ljoˈ, jeˈ nchii cweˈ judío matseixmaⁿˈ, meiⁿ nchii cweˈ tsˈaⁿ na tuiiñe cwiicheⁿ nnom tsjaaⁿ. Jeˈ meiⁿ nchii tseixmaⁿˈ tsˈaⁿ na seijnda cwii patrom, meiⁿnchii tseixmaⁿˈ tsˈaⁿ na mˈaaⁿ xjeⁿ ˈnaaⁿˈ nquii, meiⁿ nchii tseixmaⁿˈ tsaⁿsˈa oo tsaⁿscu ˈu. ˈO ñeˈcwii cwilaxmaⁿˈyoˈ ncˈe na cwilaˈjomndyoˈ ñequio Cristo Jesús. 	 هیچ ممکن نیست که یهود باشد یا یونانی و نه غلام و نه آزاد و نه مرد و نه زن، زیرا که همه شمادر مسیح عیسی یک می‌باشید.اما اگر شما ازآن مسیح می‌باشید، هرآینه نسل ابراهیم وبرحسب وعده، وارث هستید.


Ndoˈ maluaaˈ waa na matseijomnaˈ cantyja ˈnaaⁿyâ, jeˈ juu na cwilaˈno̱o̱ⁿˈâ cantyja ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, matseijomnaˈ juunaˈ chaˈcwijom na mantyˈiaaˈ tsˈaⁿ nnon tsjo̱ˈjñom na jnda̱ teitsa̱ nnomnaˈ. Sa̱a̱ juu na canda̱a̱ˈñˈeⁿ quia na jnda̱ tyjeeˈcañoom juunaˈ quia joˈ canda̱a̱ˈñˈeⁿ nntseiˈno̱ⁿˈa. Jeˈ cweˈ xeⁿntaⁿˈ xeⁿntaⁿˈ matseiˈno̱ⁿˈa sa̱a̱ quia ljoˈcheⁿ nntseiˈno̱ⁿˈtcuundyo̱ chaˈxjeⁿ nquii Tyˈo̱o̱tsˈom canda̱a̱ˈñˈeⁿ mawajnaⁿˈaⁿ ja. 	 زیرا که الحال در آینه بطور معما می‌بینم، لکن آن وقت روبرو؛ الان جزئی معرفتی دارم، لکن آن وقت خواهم شناخت، چنانکه نیز شناخته شدم.و الحال این سه چیز باقی است: یعنی‌ایمان و امید ومحبت. اما بزرگتر از اینها محبت است.


Sa̱a̱ meiⁿcwiindyo̱ jâ na meindyuaandyô̱ nacañoomˈ meiⁿsa ñˈeⁿñê tîcalaˈno̱o̱ⁿˈâ chiuu na luaaˈ ñˈoom tsoom. 	 اما این سخن را احدی از مجلسیان نفهمید که برای چه بدو گفت.


Chaˈwaa na ndyowanaˈ, mˈaaⁿ na wiˈ tsˈoom chaˈtsoti nnˈaⁿ na cwii wjaawicantyjooˈ na cwilaˈtˈmaaⁿˈndye jom. 	 ورحمت او نسلا بعد نسل است. بر آنانی که از او می ترسند.


’Ticalaˈtiuuˈyoˈ na jndyo̱o̱ tsjoomnancue na ya nncˈom nnˈaⁿ ñˈeⁿ ncˈiaana. Ee ja nchii na jndyo̱o̱ na caljoya nˈom nnˈaⁿ ñequio ncˈiaana. Ee cantyja ˈnaⁿya nncˈom nnˈaⁿ na jndoondye ntyjeena. 	 گمان مبرید که آمده‌ام تا سلامتی بر زمین بگذارم. نیامده‌ام تا سلامتی بگذارم بلکه شمشیر را.


Tyolaˈtˈmaaⁿˈndyena Jesús joˈ joˈ. Jlaˈjndaaˈndyena cwii nantquie na tcwaaˈâ. Marta tyondiˈntjoom nda̱a̱yâ ndoˈ juu Lázaroˈñeeⁿ tacatyeeⁿ ñˈeⁿndyô̱ na meindyuaandyô̱ nacañoomˈ meiⁿsa ñˈeⁿ Jesús. 	 و برای او در آنجاشام حاضر کردند و مرتا خدمت می‌کرد و ایلعازریکی از مجلسیان با او بود.


Quia joˈ tso Jesús: —ˈO nnˈaⁿ na ticalaˈyuˈyaˈ nˈomˈyoˈ ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom, ¿cwanti yo macaⁿnaˈ na cwii nljooˈndyo̱ ñˈeⁿndyoˈ na mˈmo̱o̱ⁿtya̱ nda̱a̱ˈyoˈ? ¿Cwanti xuee cwii nnda̱a̱ nntseiquii tsˈo̱o̱ⁿya ñˈeⁿndyoˈ? Quioˈñˈomˈyoˈ tyochjoomˈaaⁿˈ ñjaaⁿñe. 	 او ایشان را جواب داده، گفت: «ای فرقه بی‌ایمان تا کی با شما باشم و تا چه حدمتحمل شما شوم! او را نزد من آورید.»


Sa̱a̱ ˈo nquiuˈyaˈyoˈ chiuu wjaamˈaaⁿ Timoteo ndoˈ chiuu waa na tyondiˈntjoom nˈeⁿndyo̱, teijneiⁿ ja chaˈcwijom machˈee jnda tsˈaⁿ ñequio tsotye. 	 اما دلیل اورا می‌دانید، زیرا چنانکه فرزند پدر را خدمت می‌کند، او با من برای انجیل خدمت کرده است.


Ee manquiuˈyaˈyoˈ nncueˈntyjo̱ xuee na nndyonndaˈ Ta Jesús xjeⁿ na ticˈom cˈee nnˈaⁿ na nluii na ljoˈ. Matseijomnaˈ chaˈna quia na macwjeeˈ tsaⁿnchˈue. 	 زیراخود شما به تحقیق آگاهید که روز خداوند چون دزد در شب می‌آید.


Ndoˈ tquioñˈom nnˈaⁿ cwii tsˈaⁿwiiˈ na mˈaaⁿ, cweˈ ñˈeⁿ tsuee. Tsaⁿˈñeeⁿ tycutqueeⁿ teiˈljoo jom mana teintjeiⁿ ncˈeeⁿ. Quia na ntyˈiaaˈ Jesús na tˈmaⁿ cwilaˈyuˈya nˈom naⁿˈñeeⁿ, tsoom nnom tsaⁿwiiˈ: —ˈU jndaaya, cˈomˈ tˈmaaⁿˈndyuˈ tsˈomˈ. Ja jnda̱ seitˈmaⁿ tsˈo̱o̱ⁿya ˈu chaˈtso jnaⁿˈ na waa. 	 ناگاه مفلوجی را بر بستر خوابانیده، نزد وی آوردند. چون عیسی ایمان ایشان را دید، مفلوج را گفت: «ای فرزند، خاطر جمع دار که گناهانت آمرزیده شد.»


Jndye nnˈaⁿ nlaˈjomndye natia na jeeⁿ wiˈ laxmaⁿna, ndoˈ jnaaⁿˈ na luaaˈ laxmaⁿ naⁿˈñeeⁿ, tisˈa ñˈoom ncwineiⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoom naya ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و بسیاری فجور ایشان را متابعت خواهند نمود که به‌سبب ایشان طریق حق، موردملامت خواهد شد.


Quia na jnda̱ teixuee, tcwaaⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê. Quiiˈntaaⁿna tjeiiˈñê canchooˈwendye nnˈaⁿ na seicajñoom joona apóstoles, nnˈaⁿ na majñom Tyˈo̱o̱tsˈom tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿˈ. 	 و چون روز شد، شاگردان خود را پیش طلبیده دوازده نفر از ایشان را انتخاب کرده، ایشان را نیزرسول خواند.


Yaya cˈoomˈ tsˈomˈ cantyja ˈnaaⁿˈ ndyee nnom ñˈoommeiⁿˈ na matsjo̱o̱ quia joˈ nquii Tyˈo̱o̱tsˈom nñequiaaⁿ na nntseiˈno̱ⁿˈ joonaˈ. 	 در آنچه می‌گویم تفکر کن زیراخداوند تو را در همه‌چیز فهم خواهد بخشید.


Sa̱a̱ nnˈaⁿ na cwilayuˈ na mˈaⁿ tsjoom Antioquíaˈñeeⁿ neiiⁿna ndoˈ tooˈ naquiiˈ nˈomna mˈaaⁿ Espíritu Santo. 	 و شاگردان پر از خوشی و روح‌القدس گردیدند.


Quia joˈ tjachuu Jesús tsˈoomˈnaaⁿ cwentaaⁿˈaⁿ cwii joo na jndyunaˈ Tseiˈxqueⁿ Tsˈoo. Ñequio ñˈoom na cwilaˈneiⁿ nnˈaⁿ judíos jndyunaˈ Gólgota. 	 و صلیب خودرا برداشته، بیرون رفت به موضعی که به جمجمه مسمی بود و به عبرانی آن را جلجتا می‌گفتند.


’ˈO cwiluiindyoˈ chom na cwiwixuee jo nda̱a̱ nnˈaⁿ tsjoomnancue. Cwii tsjoom na wacatyeeⁿ xqueⁿ ta, xocanda̱a̱ nncwantyˈiu juunaˈ. 	 شما نور عالمید. شهری که بر کوهی بنا شود، نتوان پنهان کرد.


Ncˈe na luaaˈ, catjeiˈndyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ cwii cwii nnom natia, chaˈtso na maquiuˈnnˈaⁿnaˈ, chaˈtso na we waa na machˈee tsˈaⁿ, chaˈtso na cwilaˈta̱a̱ˈ nˈom nnˈaⁿ ncˈiaana, chaˈtso na cwitioˈñˈoom nnˈaⁿ ntˈomcheⁿ. 	 لهذا هر نوع کینه و هر مکر و ریا و حسد وهرقسم بدگویی را ترک کرده،


Ncˈe na luaaˈ waa, lˈaayâ tyˈoo nnom Tito na catseicanda̱a̱ˈñê tsˈiaaⁿ nayawaañe na to̱ˈjñeeⁿ quiiˈntaaⁿˈyoˈ na cwilaˈtjomˈyoˈ sˈomˈñeeⁿ. 	 و از این سبب از تیطس استدعا نمودیم که همچنانکه شروع این نعمت را در میان شما کرد، آن را به انجام هم برساند.


Tjaquieeˈ Jesús waaˈ Pedro. Ljeiiⁿ na waa sta̱xeeⁿˈ tsaⁿˈñeeⁿ cjooˈ jnduu. Matseiconaˈ juu. 	 و چون عیسی به خانه پطرس آمد، مادر‌زن او را دید که تب کرده، خوابیده است.


Tjatseicandyooˈñê jo naxeⁿˈ Jesús ndoˈ tyenquioomˈm ˈndyoo liaatco na cwee Jesús. Mañoomˈ tjameintyjeeˈ na cwicaa nioomˈm. 	 از پشت سر وی آمده، دامن ردای او را لمس نمود که در ساعت جریان خونش ایستاد.


Quia na ntyˈiaaˈ Jesús joona, tsoom nda̱a̱na: —Catsalaˈcaˈmo̱ⁿndyoˈ nda̱a̱ ntyee. Ndoˈ yocheⁿ na cwiˈoona, jliuna cwa jnda̱ ljuuˈndyena tycuˈñeeⁿ. 	 اوبه ایشان نظر کرده گفت: «بروید و خود را به کاهن بنمایید.» ایشان چون می‌رفتند، طاهر گشتند.


mˈaaⁿ ñecwiiñe Jesucristo na cwiluiiñê na matsa̱ˈntjoom, ndoˈ ñecwii na cwilaˈyuˈya nˈo̱o̱ⁿya ñˈeⁿñê, ndoˈ ñeˈcwii na cwileitsˈoomndye nnˈaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ, 	 یک خداوند، یک ایمان، یک تعمید؛


Juu na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom na cwilaˈjomndyo̱, tjaaˈnaⁿ cwii nnom na nntseiteincwiiˈnaˈ juunaˈ. Cwa quiaaya na quianlˈuaaⁿˈaⁿ cantyja ˈnaaⁿ joˈ ndoˈ calaˈtˈmaaⁿˈndyo̱ jom ñequio na xcweeˈ nˈo̱o̱ⁿya ndoˈ mati ñequio na jnda nquiuuya. 	 پس چون ملکوتی را که نمی توان جنبانیدمی یابیم، شکر به‌جا بیاوریم تا به خشوع و تقواخدا را عبادت پسندیده نماییم.زیرا خدای ماآتش فروبرنده است.


Ncˈe na cwiluiindyô̱ nnˈaⁿ na cwilˈa tsˈiaaⁿ ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom, cwilˈaayâ tyˈoo nda̱a̱ˈyoˈ na tilˈaˈyoˈ na ticatoˈñoomˈyoˈ naya na matseixmaaⁿ. 	 پس چون همکاران او هستیم، التماس می نماییم که فیض خدا را بی‌فایده نیافته باشید.


Nquiaana na nnquiˈljoo wˈaandaa ljo̱ˈ. Joˈ chii tueeˈna ñequiee xjo quiiˈ ndaaluee na ñjoomnaˈ jo tsˈaaⁿ wˈaandaa na nlˈanaˈ na nncjaawintyjeeˈcheⁿnaˈ. Jnda̱ joˈ ñequio na chjooˈ nˈomna cwii tyomeindoˈtina na nleixuee. 	 و چون ترسیدند که به صخره‌ها بیفتیم، از پشت کشتی چهار لنگر انداخته، تمنا می‌کردندکه روز شود.


Chaˈxjeⁿ ñˈoom na mayuuˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo mˈaaⁿnaˈ ñˈeⁿndyo̱, joˈ chii meiⁿcwii tsˈaⁿ tsˈo̱ndaa Acaya xonnda̱a̱ nntsˈaa na nntseitsaaⁿˈñe na macwjiˈsˈandyoˈ na neiⁿya na matsˈaa naljoˈ. 	 به راستی مسیح که در من است قسم که این فخر در نواحی اخائیه از من گرفته نخواهد شد.


Chaˈtso na matsˈaa jeˈ na ticaliu chaˈtsondye nnˈaⁿ, mancjoˈyoˈ nlacano̱o̱ⁿˈyoˈ nda̱a̱na. Ndoˈ cwii cwii ñˈoom wjaañoomˈ na matseina̱ⁿya jeˈ maxjeⁿ nncueˈntyjo̱ na nlaˈno̱ⁿˈ nnˈaⁿ meiⁿnquiayuucheⁿ. 	 زیرا که چیزی پنهان نیست که آشکارا نگردد وهیچ‌چیز مخفی نشود، مگر تا به ظهور آید.


Ja tyootseiqueeⁿ tsˈo̱o̱ⁿ meiⁿ sˈom xuee, meiⁿ sˈom cajaⁿ, meiⁿ liaaˈ tsˈaⁿ. 	 نقره یاطلا یا لباس کسی را طمع نورزیدم،


cha cantyja ˈnaaⁿˈ xueeˈ Jesús chaˈtso joo na mˈaⁿ cañoomˈluee cataˈna cantyena, ndoˈ mati joo na mˈaⁿ tsjoomnancue ñequio chaˈtso joo na mˈaⁿ tsjoom lˈoo, 	 تا به نام عیسی هر زانویی از آنچه در آسمان و بر زمین وزیر زمین است خم شود،


Quia na tˈmo̱o̱ⁿyâ nda̱a̱ˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ najndeii na matseixmaⁿ Jesucristo na cwiluiiñê na matsa̱ˈntjoom jaa, ndoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ na nntseixmaaⁿ quia na nndyonnaaⁿˈaⁿ, nchii cweˈ cuento ñˈoomˈñeeⁿ, ee jndo̱o̱ˈnda̱a̱yâ na tjacantyja na tˈmaⁿ seitˈmaaⁿˈñe Tyˈo̱o̱tsˈom jom. 	 زیرا که در‌پی افسانه های جعلی نرفتیم، چون از قوت و آمدن خداوند ما عیسی مسیح شما را اعلام دادیم، بلکه کبریایی او رادیده بودیم.


Jnda̱ chii cwinduˈyoˈ: “Xeⁿ jaa mamˈaaⁿya ncuee na ñetˈom welooya teiyo, tixocalajomndyo̱ na jlaˈcwjeena profetas.” 	 و می‌گویید: "اگر در ایام پدران خود می‌بودیم، در ریختن خون انبیا با ایشان شریک نمی شدیم!"


Judá jnda Jacob, Jacob jnda Isaac, Isaac jnda Abraham, Abraham jnda Taré, Taré jnda Nacor, 	 ابن یعقوب، بن اسحق، بن ابراهیم، بن تارح، بن ناحور،


Quia na tquiena cwii joo na jndyu Ta Tseiˈxqueⁿ Tsˈoo, tyˈioomna jom tsˈoomˈnaaⁿ joˈ joˈ ñequio naⁿˈñeeⁿ na wiˈndye, cwii tsaⁿˈñeeⁿ ntyjaaⁿˈaⁿ ntyjaya ndoˈ cwiicheⁿ tsaⁿˈñeeⁿ ntyjaaⁿˈaⁿ ntyjatymaaⁿˈ. 	 و چون به موضعی که آن را کاسه سر می‌گویند رسیدند، اورا در آنجا با آن دو خطاکار، یکی بر طرف راست و دیگری بر چپ او مصلوب کردند.


Ee ljeii na tqueⁿ Moisés, tîcanda̱a̱ nlqueⁿnaˈ na tjaa jnaⁿ laxmaaⁿya ee tjaaˈnaⁿ najndeii na matseixmaⁿnaˈ cha nlaˈcanda̱a̱ya juunaˈ ee laˈxmaaⁿya nnˈaⁿ na cwilaˈtjo̱o̱ndye. Sa̱a̱ yuu na tîcanda̱a̱ nntsˈaa juunaˈ, nquii Tyˈo̱o̱tsˈom jnda̱ sˈaaⁿ. Ee jñoom Jnaaⁿ na tsˈaⁿ chaˈna jaa nmeiiⁿ, na juu nncueˈ cwentaa jnaaⁿya. Ndoˈ na ljoˈ seijndaaˈñê na cwintycwii najndeii na matseixmaⁿ jnaⁿ na cˈo̱o̱ⁿya nacje ˈnaaⁿˈnaˈ. 	 زیرا آنچه از شریعت محال بود، چونکه به‌سبب جسم ضعیف بود، خدا پسرخود را در شبیه جسم گناه و برای گناه فرستاده، برگناه در جسم فتوا داد،


Ndoˈ quia tueˈntyjo̱ xjeⁿ na jnda̱ tquie ta̱, jñoom mosoomˈm na mˈaⁿ naⁿˈñeeⁿ na cˈoocachona ta̱ na tantjom tyuaaⁿˈaⁿ. 	 وچون موسم میوه نزدیک شد، غلامان خود را نزددهقانان فرستاد تا میوه های او را بردارند.


Ee meiiⁿ na laxmaaⁿyâ chaˈxjeⁿ ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ sa̱a̱ tiquilaˈjnda̱a̱yâ chaˈxjeⁿ cwilˈa joona na cwilaˈjnda̱na na calaˈjomndye nnˈaⁿ ñequio ñˈoom na cwiñequiana. 	 زیرا هرچند در جسم رفتار می‌کنیم، ولی به قانون جسمی جنگ نمی نماییم.


Ndoˈ mati na nñeˈquiaˈyoˈ na quianlˈuaaˈ Tsotya̱a̱ya Tyˈo̱o̱tsˈom. Ee na jnda̱ tqueeⁿ na laˈxmaaⁿya na nntoˈño̱o̱ⁿya chaˈtso nnom na cwitoˈñoom nnˈaⁿ na macwjeeⁿˈeⁿ cwentaaⁿˈaⁿ na cwilaˈjomndyena cantyja na cwiluiiñê na matsa̱ˈntjoom yuu na jeeⁿ caxuee. 	 و پدر راشکر گزارید که ما را لایق بهره میراث مقدسان درنور گردانیده است،


Ndoˈ jom nchii tsˈaⁿ judío. Jom tsˈaⁿ sirofenicia. Sˈaa tyˈoo nnom Jesús na cwjiˈ tsaⁿˈñeeⁿ jndyetia naquiiˈ tsˈom yuscuchjoo jnaaⁿ. 	 و او زن یونانی از اهل فینیقیه صوریه بود. پس از وی استدعا نمود که دیو را ازدخترش بیرون کند.


Quia na nntjomˈyoˈ nmeiⁿˈ nncjuˈnaaⁿñenaˈ na nntjeiˈyuuˈndyoˈ cantyja ˈnaⁿya. 	 واین برای شما به شهادت خواهد انجامید.


Tˈo̱ Jesús nnom, matsoom: —Meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na mato̱ˈ na matseijomñe ñˈeⁿndyo̱, a̱a̱ tixcweeˈ tsˈom, ñenquiiˈcheⁿ ñjom tsˈom cantyja na jnda̱ ˈndii, matseijomnaˈ tsaⁿˈñeeⁿ chaˈcwijom tsˈaⁿ na matˈuii tsˈoomsnda sa̱a̱ mawaqueⁿxeⁿˈ, tsaⁿˈñeeⁿ ticatsonaˈ na nncjaaquieeˈñe cantyja na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 عیسی وی را گفت: «کسی‌که دست را به شخم زدن دراز کرده از پشت سر نظر کند، شایسته ملکوت خدا نمی باشد.»


Ncuee na macanda̱, matso Tyˈo̱o̱tsˈom, njño̱o̱ⁿya Espíritu na cwiluiindyo̱ naquiiˈ nˈom jndye nnˈaⁿ. Ndaˈyoˈ na naⁿnom ñequio ndaˈyoˈ na naⁿlcu nlaˈneiⁿna ñˈoom na nntsjo̱o̱ nda̱a̱na. Naⁿnom na titquiendye waa na nlcoˈnaˈ nda̱a̱na na nntyˈiaana. Ndoˈ naⁿnom na tquiendye ndaa nntsoona. 	 که "خدا می‌گوید در ایام آخر چنین خواهدبود که از روح خود بر تمام بشر خواهم ریخت وپسران و دختران شما نبوت کنند و جوانان شما رویاها و پیران شما خوابها خواهند دید؛


Joˈ chii ncˈe na cwilaˈqueeⁿ nˈomˈyoˈ na nñequiaa Espíritu Santo na nlaxmaⁿˈyoˈ tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿˈaⁿ, cjooˈya nˈomˈyoˈ na jndye nnom tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿˈaⁿ na nlaˈxmaⁿˈyoˈ na nñequiaanaˈ na nncˈoonajnda̱nnˈaⁿ tmaaⁿˈ cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 همچنن شما نیز چونکه غیورعطایای روحانی هستید بطلبید اینکه برای بنای کلیسا افزوده شوید.


Jeˈ nntsjo̱o̱ ljoˈ maˈmo̱ⁿ ñˈoom wantyˈiuuˈwaa cantyja ˈnaaⁿ ntquieeˈ cancjuu na ntyˈiaˈ na tooˈndye tsˈo̱o̱ ntyjaya, ndoˈ ntquieeˈ xjo sˈom cajaⁿ na cwicañjoomˈ nlca. Joo ntquieeˈ cancjuuˈñeeⁿ, joˈ joˈ ntquieeˈ ángeles na cwilˈa cwenta ntquieeˈ ntmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ. Ndoˈ joo ntquieeˈ xjo sˈom cajaⁿ na cwicañjoomˈ nlca, joˈ joˈ ntquieeˈ ntmaaⁿˈ naⁿˈñeeⁿ na laˈxmaⁿ cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 سر هفت ستاره‌ای را که در دست راست من دیدی و هفت چراغدان طلا را. اما هفت ستاره، فرشتگان هفت کلیسا هستند و هفت چراغدان، هفت کلیسا می‌باشند.


¿Ljoˈ joˈ na nñequiaanaˈ na cwicantyjaaˈ nˈo̱o̱ⁿyâ jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, ndoˈ na nñequiaanaˈ na neiiⁿyâ oo na nntantjo̱o̱ⁿyâ jo nnoom? ¿Aa nchii maˈo joˈ? Ee maˈo cwiluiindyoˈ chaˈtso nmeiⁿˈ na nntseitˈmaaⁿˈñenaˈ ja jo nnom Ta Jesucristo quia na nndyonnaaⁿˈaⁿ. 	 زیرا که چیست امید و سرور و تاج فخر ما؟ مگر شما نیستید در حضور خداوند ما عیسی درهنگام ظهور او؟زیرا که شما جلال و خوشی ما هستید.


Jnda̱ na tyˈequieˈna quiiˈ tsjoom, tquiena yuu waa wˈaa. Tyˈewana cuarto nandye wˈaa yuu cwicˈeeⁿyana. Ndoˈ ñˈeⁿ Pedro ñequio Jacobo, Juan, Andrés, Felipe, Tomás, Bartolomé, Mateo, Jacobo jnda Alfeo, Simón tsˈaⁿ na cwilue nnˈaⁿ cananista ndoˈ ñˈeⁿ Judas tyjee Jacobo. 	 و چون داخل شدند، به بالاخانه‌ای برآمدند که در آنجا پطرس و یوحناو یعقوب و اندریاس و فیلپس و توما و برتولما ومتی و یعقوب بن حلفی و شمعون غیور و یهودای برادر بعقوب مقیم بودند.


Sa̱a̱ meiiⁿ xeⁿ cwiwinomˈyoˈ nawiˈ na jnda̱ lˈaˈyoˈ naya, matioˈnaaⁿñe Tyˈo̱o̱tsˈom ˈo. Meiⁿ ncwii tsˈaⁿ tincˈomˈyoˈ na nquiaˈyoˈ juu, tilaˈcatyuendyoˈ. 	 بلکه هرگاه برای عدالت زحمت کشیدید، خوشابحال شما. پس ازخوف ایشان ترسان و مضطرب مشوید.


Quia joˈ ˈo nnˈaⁿ na tia nnˈaⁿndyoˈ, xeⁿ manquiuˈyoˈ na nñeˈquiaˈyoˈ ˈnaⁿ na ya nda̱a̱ ndaˈyoˈ, majndeiiticheⁿ nquii Tsotyeˈyoˈ na mˈaaⁿ cañoomˈluee nñequiaaⁿ ˈnaⁿ na yaticheⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwitaⁿ nnoom. 	 پس هرگاه شما که شریر هستید، دادن بخشش های نیکو را به اولاد خود می‌دانید، چقدر زیاده پدر شما که درآسمان است چیزهای نیکو را به آنانی که از اوسوال می‌کنند خواهد بخشید!


Jeeⁿ ya tsˈaⁿñe Bernabé, tooˈ naquii tsˈoom mˈaaⁿ Espíritu Santo ndoˈ na matseiyuˈya tsˈoom. Joˈ chii majndyendyeti nnˈaⁿ tyolayuˈ ñequio Ta Jesús. 	 زیرا که مردی صالح و پر از روح‌القدس و ایمان بود وگروهی بسیار به خداوند ایمان آوردند.


Sa̱a̱ xeⁿ nntso cwii tsˈaⁿ njomˈ: “Seiˈwaañe jnda̱ tacatyeeⁿnaˈ cwentaaˈ cwii na cweˈ nnˈaⁿ lˈa”, joˈ chii ˈu jeˈ tinlquiˈ juunaˈ. Ee meiiⁿ na xocatseiˈndaaˈnaˈ ˈu xeⁿ na nlquiˈ juunaˈ sa̱a̱ nntseiˈndaaˈnaˈ tsˈom tsˈaⁿ na tˈmo̱ⁿ njomˈ ee mˈaaⁿˈ tsˈoom na ticatsonaˈ na nlquiˈ juunaˈ. 	 اما اگر کسی به شماگوید «این قربانی بت است»، مخورید به‌خاطر آن کس که خبر داد و بجهت ضمیر، زیرا که جهان وپری آن از آن خداوند است.


Mati mˈaⁿ cancjuu tsjo̱ˈluee ndoˈ mˈaⁿ ntˈom nnom na cwitaˈndoˈ na tqueⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom nnom tsjoomnancue, ndoˈ joo na mˈaⁿ tsjo̱ˈluee cwichuiiˈ na neiⁿncooˈ joonaˈ ñequio juu na neiⁿncooˈ joo na mˈaⁿ nnom tsjoomnancue. 	 و جسمهای آسمانی هست و جسمهای زمینی نیز، لیکن‌شان آسمانی‌ها، دیگر و‌شان زمینی‌ها، دیگر است،


Tjawa Jesús cwii ta, ndoˈ tqueeⁿˈñê nnˈaⁿ na macwjiiˈñê cwentaaⁿˈaⁿ na cˈoona na mˈaaⁿ. 	 پس بر فراز کوهی برآمده، هر‌که راخواست به نزد خود طلبید و ایشان نزد او آمدند.


Quia joˈ taxˈee Jesús ˈndyoo tsaⁿ na matseiˈnaaⁿˈ ljeii na tqueⁿ Moisés, tsoom: “¿Chiuu matseiˈtiuuˈ, ˈñeeⁿ cwii na ndyeendye naⁿˈñeeⁿ cwiluiiñe xˈiaaˈ tsˈaⁿ na tioondye naⁿcantyˈue nacjooˈ?” 	 «پس به نظر تو کدام‌یک از این سه نفرهمسایه بود با آن شخص که به‌دست دزدان افتاد؟»


Ndoˈ yocheⁿ na tyˈelaˈjnda naⁿˈñeeⁿ seitye, tyjeeˈcañoom nquii tsaⁿsˈa na macoco. Quia joˈ joo yolcu na mˈaⁿcˈeendye tyˈequieˈna quiiˈ wˈaa ñˈeⁿñê yuu na nleitˈmaaⁿˈ na macocoom. Jnda̱ joˈ ta̱ˈ ndyueelˈa. 	 و درحینی که ایشان بجهت خرید می‌رفتند، داماد برسید و آنانی که حاضر بودند، با وی به عروسی داخل شده، در بسته گردید.


Ee chaˈtsondyo̱ meiiⁿ nnˈaⁿ judíos jaa, meiiⁿ cwiluiindyo̱ nnˈaⁿ na cwilaˈneiⁿ ñˈoom griego, oo meiiⁿ nnˈaⁿ na cwindya̱ˈntjo̱o̱ⁿtya̱a̱ⁿya nda̱a̱ patrom ˈnaaⁿya, oo meiiⁿ nnˈaⁿ na mˈaaⁿya xjeⁿ ˈnaaⁿ ncjo̱o̱, cwii na jnda̱ teitsˈoomndyo̱ cwiluiindyo̱ ñecwii seiiˈ Cristo ncˈe ñecwii cwiluiiñe Espíritu, ndoˈ chaˈtsondyo̱ jnda̱ toˈño̱o̱ⁿya jom. 	 زیرا که جمیع ما به یک روح در یک بدن تعمیدیافتم، خواه یهود، خواه یونانی، خواه غلام، خواه آزاد و همه از یک روح نوشانیده شدیم.


Jnda̱ chii tsoom nda̱a̱ nnˈaⁿ na jñom Juan: —Catsaˈyoˈ, calaˈcandiiˈyoˈ Juan ljoˈ na jnda̱ jndyeˈyoˈ, ndoˈ na jnda̱ ntyˈiaˈnda̱a̱ˈyoˈ jndye nnˈaⁿ nˈmaaⁿ. Nnˈaⁿ na nchjaaⁿ jnda̱ teitquioo. Ndoˈ nnˈaⁿ na ntjeiⁿ ncˈeeˈ, jeˈ ya cwiˈoocaˈ. Nnˈaⁿ na cho tycu lepra, jeˈ jnda̱ nˈmaaⁿ. Nnˈaⁿ na candaa, jeˈ ya cwindye. Nnˈaⁿ na jnda̱ tja̱, jnda̱ cwitandoˈnndaˈ. Ndoˈ ndyeñeeⁿˈ jnda̱ macwindye ñˈoom naya ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 عیسی در جواب ایشان گفت: «بروید و یحیی را از آنچه دیده و شنیده‌اید خبردهید که کوران، بینا و لنگان خرامان و ابرصان طاهر و کران، شنوا و مردگان، زنده می‌گردند و به فقرا بشارت داده می‌شود.


Mati nnˈaⁿ na jnda̱ jlaˈyuˈ jndyendyena tquionquiana jnaaⁿna, tjeiˈyuuˈndyena ljoˈ ñelˈana na ticatsa̱ˈntjomnaˈ. 	 و بسیاری از آنانی که ایمان آورده بودند آمدند و به اعمال خود اعتراف کرده، آنها رافاش می‌نمودند.


Sa̱a̱ tsˈaⁿ na mañequiaa ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, ˈoonajnda̱ ncˈiaaⁿˈaⁿ na cwilayuˈ ncˈe tsˈiaaⁿ na machˈeeⁿ ndoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ na ljoˈ cwiñˈomtˈmaaⁿˈndyena nˈomna, ñˈoomˈñeeⁿ matseinjoomˈnaˈ joona. 	 اما آنکه نبوت می‌کند، مردم را برای بنا و نصیحت و تسلی می‌گوید.


Sa̱a̱ nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱: Juu rey Salomón meiiⁿ jeeⁿ tyañê, ndoˈ tjacantyja na ya ˈnaⁿ na tyoleichom, sa̱a̱ tîcatseijomnaˈ na neiⁿncooˈ liaⁿˈaⁿ chaˈna neiⁿncooˈ cwii ljaaˈmeiⁿˈ. 	 لیکن به شما می‌گویم سلیمان هم باهمه جلال خود چون یکی از آنها آراسته نشد.


Tso cwiicheⁿ tsˈaⁿ nnoom: —Ta, nntseijomndyo̱ ñˈeⁿndyuˈ, sa̱a̱ quiaaˈ ñˈomˈ na jo̱cwaⁿjndya̱a̱ nnˈaⁿ wˈaya na majo̱. 	 و کسی دیگر گفت: «خداوندا تورا پیروی می‌کنم لیکن اول رخصت ده تا اهل خانه خود را وداع نمایم.»عیسی وی را گفت: «کسی‌که دست را به شخم زدن دراز کرده از پشت سر نظر کند، شایسته ملکوت خدا نمی باشد.»


Mati tiempoˈñeeⁿ tyomˈaⁿ profetas na tiyuuˈ ñˈoom tyoñequia nda̱a̱ nnˈaⁿ Israel, ndoˈ majoˈti nntsˈaanaˈ quiiˈntaaⁿˈyoˈ. Joona cweˈ ntyˈiu ntˈmo̱o̱ⁿna ñˈoom na nntseiˈndaaˈnaˈ ˈo, hasta nluena na tiyuuˈ ñˈoom cantyja ˈnaaⁿˈ nqueⁿ na macwjiˈnˈmaaⁿñê joona, ndoˈ na luaaˈ nˈomna tyuaaˈ nntˈuiiwiˈnaˈ joona. 	 لکن در میان قوم، انبیای کذبه نیز بودند، چنانکه در میان شما هم معلمان کذبه خواهند بود که بدعتهای مهلک را خفیه خواهندآورد و آن آقایی را که ایشان را خرید انکارخواهند نمود و هلاکت سریع را بر خود خواهندکشید؛


Tsoom nda̱a̱na na jnda̱ ndyee ndiiˈ: —¿Ljoˈ jeeⁿcheⁿ tisˈa sˈaaⁿ? Meiⁿcwii jnaaⁿˈaⁿ tîcaljeiya na matsa̱ˈntjomnaˈ na cueeⁿˈeⁿ. Joˈ chii nnchuuˈ jñeeⁿ, xeⁿ jnda̱ nntseicandyaandyo̱ jom. 	 بار سوم به ایشان گفت: «چرا؟ چه بدی کرده است؟ من در او هیچ علت قتل نیافتم. پس او را تادیب کرده رها می‌کنم.»


Meiⁿ ticalaˈtiuuˈyoˈ na cweˈ tomti ñˈoom na mˈaaⁿˈ nˈom nnˈaⁿ na macwjiiˈa. Ee ljeii na tquiaa Tyˈo̱o̱tsˈom nnom Moisés, majoˈti matsa̱ˈntjomnaˈ. 	 آیا این را بطور انسان می‌گویم یاشریعت نیز این را نمی گوید؟


ˈU re nnˈaⁿya na jeeⁿ jnda ntyjiiya, tintseijomndyuˈ ñequio tsˈiaaⁿ natia, ˈu catseijomndyuˈ tsˈiaaⁿ na ya. Ee tsˈaⁿ na matseijomñe tsˈiaaⁿ na ya tseixmaaⁿ cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, sa̱a̱ tsˈaⁿ na wjaantyjo̱ ñequio natia, ticˈoomñe cwentaaⁿˈaⁿ. 	 همه مردم و خود راستی نیز بردیمتریوس شهادت می‌دهند و ما هم شهادت می‌دهیم و آگاهید که شهادت ما راست است.


Quia joˈ taˈxˈeenndaˈna nnoom. Jluena: —¿Ljoˈ sˈaaⁿ ˈu? ¿Chiuu sˈaayom na ya mantyˈiaˈ? 	 باز بدو گفتند: «با توچه کرد و چگونه چشمهای تو را باز کرد؟»


Sa̱a̱ ˈo nnˈaⁿya na jeeⁿ wiˈ nˈo̱o̱ⁿyâ, meiiⁿ na luaaˈ waa ñˈoom na cwilˈuuyâ nda̱a̱ˈyoˈ, jndaaˈya nquiuuyâ na titseijomnaˈ ˈo chaˈna tyuaa na tilˈuenaˈ. Niom na cwitˈmo̱o̱ⁿnaˈ na mˈaⁿˈyoˈ nato na macwjiˈnˈmaaⁿñe Tyˈo̱o̱tsˈom nnˈaⁿ. 	 اما‌ای عزیزان در حق شما چیزهای بهتر وقرین نجات را یقین می‌داریم، هر‌چند بدینطورسخن می‌گوییم.


Maja Pablo, matseiljeiya xueeya, ja nndio̱o̱ⁿ, meiⁿ na ticatsjo̱o̱ya njomˈ na chujnaⁿˈ no̱o̱ⁿ na cwiluiindyuˈ cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 من که پولس هستم، به‌دست خود می‌نویسم، خود ادا خواهم کرد، تا به تو نگویم که به‌جان خود نیز مدیون من هستی.


Tjaquieeˈ Jesús naquiiˈ tsjoom Jerusalén. Tjaaⁿ watsˈom tˈmaⁿ. Ndoˈ quia jnda̱ ntyˈiaaⁿˈaⁿ ndiocheⁿ naquiiˈ watsˈom quia joˈ tjalcweeⁿˈeⁿ Betania ñˈeⁿ nnˈaⁿ na canchooˈwendye ee na jnda̱ tmaaⁿ. 	 و عیسی وارد اورشلیم شده، به هیکل درآمد وبه همه‌چیز ملاحظه نمود. چون وقت شام شد باآن دوازده به بیت عنیا رفت.


Ee xeⁿ luaaˈ waa mati nnˈaⁿ na ñejlaˈyuˈ ñˈeⁿñê na jnda̱ tja̱, jnda̱ tsuundye. 	 بلکه آنانی هم که درمسیح خوابیده‌اند هلاک شدند.


Ndoˈ tˈo̱ Jesús nda̱a̱na, tsoom: —Ndoˈ ˈo jeˈ, ¿chiuu na cwiwincjeˈyoˈ ñˈoom na sa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom cweˈ ñeˈcatsantyjo̱ˈyoˈ ñˈoom na tqueⁿ lotya̱a̱ya? 	 او در جواب ایشان گفت: «شمانیز به تقلید خویش، از حکم خدا چرا تجاوزمی کنید؟


Jnda̱ na seicanaaⁿñê yuu na jnda̱ ndyee na ta̱ˈtyeⁿ tsomˈñeeⁿ quia joˈ jndiiya na matseineiⁿ tsaⁿ na jnda̱ ndyee na ñequieendye naⁿˈñeeⁿ na taˈndoˈ. Tso: —Candyoˈ ndoˈ cantyˈiaˈ. Ndoˈ ntyˈiaya cwii caso ntoom ndoˈ tsˈaⁿ na waˈljoo maleichom luaˈncjeⁿ. 	 و چون مهر سوم را گشود، حیوان سوم راشنیدم که می‌گوید: «بیا (و ببین )!» و دیدم اینک اسبی سیاه که سوارش ترازویی بدست خود دارد.


Ndoˈ jndyo̱ñˈo̱ⁿya jom na mˈaⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿndyuˈ sa̱a̱ tileicanda̱a̱ na nlaˈnˈmaⁿna jom. 	 و او را نزد شاگردان تو آوردم، نتوانستند او را شفا دهند.»


Ndoˈ joo na matseixmaⁿ tsjoomnancue na cwilaqueeⁿ nˈom nnˈaⁿ, mawjaatseicjenaˈ, ñequio chaˈtso natia na queeⁿ nˈom nnˈaⁿ na matseixmaⁿnaˈ. Sa̱a̱ tsˈaⁿ na machˈee yuu na lˈue tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom, ticantycwii na wandoˈ. 	 و دنیا و شهوات آن در گذراست لکن کسی‌که به اراده خدا عمل می‌کند، تا به ابد باقی می‌ماند.


Ndoˈ yocheⁿ na majoomˈm lqueeⁿˈñeeⁿ ntˈom tquiaa tsˈom nato. Mañoomˈ tquieˈcañom cantsaa, tcwaˈyoˈ lqueeⁿˈñeeⁿ. 	 و چون تخم می‌پاشید، قدری در راه افتاد ومرغان آمده، آن را خوردند.


Luaaˈ najndyee na teiljeii ncuee nnˈaⁿ. Maquialjoˈ tyomˈaaⁿ Cirenio gobiernom ndyuaa Siria. 	 و این اسم نویسی اول شد، هنگامی که کیرینیوس والی سوریه بود.


quia joˈ chaˈtsondyoˈ na mˈaⁿˈyoˈ tsˈo̱ndaa Judea catsaleiˈnomˈyoˈ quiiˈ ntsjo̱. 	 آنگاه هر‌که در یهودیه باشد به کوهستان بگریزد؛


Ee maxjeⁿ majndaaˈya na nquii na cwiluiiñe na matsa̱ˈntjom jaa, tuiiñe tsjaaⁿ tmaaⁿˈ Judá, ndoˈ quia seineiⁿ Moisés cantyja ˈnaaⁿˈ tsˈiaaⁿ ntyee, ticwjaaˈñê ñˈoom cantyja ˈnaaⁿ nnˈaⁿ tmaaⁿˈñeeⁿ. 	 زیرا واضح است که خداوند مااز سبط یهودا طلوع فرمود که موسی در حق آن سبط از جهت کهانت هیچ نگفت.


Seiiˈa nmeiiⁿ na laxmaⁿnaˈ chaˈcwijom wˈaa yuu na cwicˈa̱a̱ⁿya, jaawiˈndaaˈnaˈ, joˈ cwilancjooˈndyo̱ ndoˈ matseiˈndaaˈnaˈ nquiuuya ee nchii cweˈ na ñecaˈndya̱a̱ya seiiˈa na nˈndiinaˈ jaa chaˈcwijom ñecantseiˈndyo̱, sa̱a̱ ncˈe na ñeˈcwa̱a̱ˈa seiiˈa na xconaˈ, cha juu na laxmaaⁿya na cwiwiˈndaaˈ ndoˈ na ˈoowje cwitsuuñˈeⁿnaˈ ncˈe na laxmaaⁿya na ticantycwii na cwitando̱o̱ˈa. 	 از آنرو که ما نیز که در این خیمه هستیم، گرانبار شده، آه می‌کشیم، از آن جهت که نمی خواهیم این را بیرون کنیم، بلکه آن را بپوشیم تا فانی در حیات غرق شود.


Juu na mˈaaⁿ Cristo na candyaˈ tsˈoom jâ cwiluiiñenaˈ cwii na matsa̱ˈntjomnaˈ ee nquiuuyaayâ na tueeⁿˈeⁿ cwentaa chaˈtsondye nnˈaⁿ, joˈ chii chaˈtsondyo̱ cwiluiindyo̱ lˈoo. 	 زیرا محبت مسیح ما را فرو گرفته است، چونکه این را دریافتیم که یک نفر برای همه مردپس همه مردند.


ˈÑeeⁿ juu na maqueⁿ ñˈoom nacjoˈ na ñeˈcueeˈ ñˈoom ˈu watsˈiaaⁿ ñeˈcwjeeⁿˈeⁿ cotomˈ, mati quiaaˈ na nncjaañˈoom liaasoˈ. 	 و اگر کسی خواهد با تو دعواکند و قبای تو را بگیرد، عبای خود را نیز بدوواگذار،


Cañoomˈluee matseixmaⁿnaˈ ndio ˈnaⁿya yuu na mawacatya̱ⁿ na matsa̱ˈntjo̱ⁿya. Ndoˈ tsjoomnancue matseixmaⁿnaˈ cweˈ chaˈna ˈnaⁿ yuu na cwiquieˈ ncˈa̱. Ncˈe na ljoˈ, ¿cwaaⁿ wˈaa na nlˈaˈyoˈ cwentaya? Ndoˈ ¿yuu waa cwii joo na ya na nncwajndya̱ya? 	 که "خداوند می‌گوید آسمان کرسی من است وزمین پای انداز من. چه خانه‌ای برای من بنامی کنید و محل آرامیدن من کجاست؟


Ñˈoom na macanda̱ ˈo nnˈaⁿya na cwilaˈyuˈyoˈ, cˈoomˈya nˈomˈyoˈ chaˈtso na cwiluiiñenaˈ na mayuuˈ, chaˈtso na matseitˈmaaⁿˈñenaˈ cwiicheⁿ tsˈaⁿ, chaˈtso na matyˈiomyanaˈ, chaˈtso na ljuˈ tseixmaⁿnaˈ, chaˈtso na cjaaweeˈ nquiu nnˈaⁿ, chaˈtso na waa ñˈoom ya cantyja ˈnaaⁿˈnaˈ. Meiⁿnquia na ya laxmaⁿnaˈ ndoˈ na matseixmaⁿnaˈ na nntseiwendyenaˈ tsˈaⁿ, chaˈtso nmeiⁿˈ cˈoomˈya nˈomˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿnaˈ. 	 خلاصه‌ای برادران، هرچه راست باشد وهرچه مجید و هرچه عادل و هرچه پاک و هرچه جمیل و هرچه نیک نام است و هر فضیلت و هرمدحی که بوده باشد، در آنها تفکر کنید.


Meiⁿ tatinquiaaⁿ na nncwinom nnˈaⁿ tachˈeeⁿˈ watsˈom tˈmaⁿ na cwileiˈchona ˈnaⁿ. 	 و نگذاشت که کسی با ظرفی از میان هیکل بگذرد،


cha cantyjati xuee na wañoomˈm nncˈoom chaˈxjeⁿ na lˈue tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom, nchii chaˈxjeⁿ na queeⁿ tsˈom seiiˈ tsˈaⁿ. 	 تا آنکه بعد از آن مابقی عمر را در جسم نه بحسب شهوات انسانی بلکه موافق اراده خدا بسر برد.


Tjaaⁿ tsjomˈm Nazaret, sa̱a̱ taticaljooˈñê joˈ joˈ. Tjaaⁿ na nljooˈñê tsjoom Capernaum na mˈaaⁿnaˈ ˈndyoo ndaaluee. Joˈ joˈ ndyuaa cwentaa nnˈaⁿ tmaaⁿˈ Zabulón ñequio Neftalí. 	 و ناصره را ترک کرده، آمد و به کفرناحوم، به کناره دریا در حدودزبولون و نفتالیم ساکن شد.


Quia joˈ ntmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ na mˈaⁿ chaˈwaa tsˈo̱ndaa Judea ñequio Galilea ñequio Samaria ya tyomˈaⁿna. Tjaa na cwitˈuiitinaˈ joona lˈa nnˈaⁿ ndoˈ tyˈenajnda̱na. Tyomˈaⁿna na nquiaana Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ ñequio na tyoteijndeii Espíritu Santo tjawijndyendyetina. 	 آنگاه کلیسا در تمامی یهودیه و جلیل و سامره آرامی یافتند و بنا می‌شدند و در ترس خداوند وبه تسلی روح‌القدس رفتار کرده، همی افزودند.


Canduˈyoˈ xmaⁿñe María. Jom jeeⁿ jndye tsˈiaaⁿ na sˈaaⁿ quiiˈntaaⁿˈyoˈ. 	 و مریم را که برای شما زحمت بسیار کشید، سلام گویید.


Tˈo̱ Jesús nda̱a̱na, tsoom: —ˈO nnˈaⁿ na we waa cwilaˈtiuuˈyoˈ, jeeⁿ teixcwe ñˈoom tjeiˈ profeta Isaías cantyja ˈnaⁿˈyoˈ quia na seiljeiⁿ ñˈoom na matsonaˈ: Naⁿmˈaⁿˈ ndooˈ na jeeⁿ cwilaˈtˈmaaⁿˈndyena ja, sa̱a̱ tˈmaⁿ waa na tixcweeˈ nˈomna ñˈeⁿndyo̱. 	 در جواب ایشان گفت: «نیکو اخبار نموداشعیا درباره شما‌ای ریاکاران، چنانکه مکتوب است: این قوم به لبهای خود مرا حرمت می‌دارندلیکن دلشان از من دور است.


Quia joˈ seiñˈoomˈñe Pedro joona na caljooˈndyena joˈ joˈ. Ndoˈ teincoo cwiicheⁿ xuee tjaaⁿ ñˈeⁿndyena. Ndoˈ ntˈom nnˈaⁿ tsjoom Jope na cwilayuˈ tyˈena ñˈeⁿñê. 	 پس ایشان را به خانه برده، مهمانی نمود. وفردای آن روز پطرس برخاسته، همراه ایشان روانه شد و چند نفر از برادران یافا همراه او رفتند.


Joˈ chii ˈndii Tyˈo̱o̱tsˈom joona. ˈNdiitoom na calatˈmaaⁿˈndyetona meiiⁿ cweˈ cancjuu na mˈaⁿ tsjo̱ˈluee. Ee naquiiˈ libro na teiljeii ñˈoom ndyuee profetas, matsonaˈ: ˈO nnˈaⁿ Israel, ¿aa no̱o̱ⁿya tyoñequiaˈyoˈ quiooˈ na tyolacwjeˈyoˈ wenˈaaⁿ ntyuˈñeeⁿ na tyomˈaⁿˈyoˈ ndyuaa yuu tjaa nnˈaⁿ cˈoom? 	 از این جهت خدا رو گردانیده، ایشان را واگذاشت تا جنود آسمان را پرستش نمایند، چنانکه در صحف انبیا نوشته شده است که "ای خاندان اسرائیل، آیا مدت چهل سال دربیابان برای من قربانی‌ها و هدایا گذرانیدید؟


Sa̱a̱ tso Abraham nnoom: “Jndaaya, cjaañjoomˈ tsˈomˈ chaˈtso na ya na ñetoˈñomˈ xjeⁿ na ñetandoˈ, ndoˈ Lázaro wiˈ ñetjoom. Sa̱a̱ jeˈ jeˈ jom ljoo mawajñeeⁿ ndoˈ ˈu jeˈ, wiˈ matjomˈ. 	 ابراهیم گفت‌ای فرزند به‌خاطر آور که تو در ایام زندگانی چیزهای نیکوی خود را یافتی و همچنین ایلعازرچیزهای بد را، لیکن او الحال در تسلی است و تودر عذاب.


Ndoˈ Jesús seintyjo̱o̱ⁿ tsˈo̱o̱ⁿ, tyenquioomˈm tsaⁿˈñeeⁿ, matsoom nnom: —Lˈue tsˈo̱o̱ⁿ. Canˈmaⁿˈ. Ndoˈ mañoomˈ nˈmaⁿ tsaⁿˈñeeⁿ, mana tsu tycu lepra. 	 عیسی دست آورده، او را لمس نمود و گفت: «می‌خواهم؛ طاهر شو!» که فور برص او طاهرگشت.


Sa̱a̱ tîcalaˈno̱ⁿˈna ñˈoom na seilcweeⁿˈeⁿ nda̱a̱na. 	 ولی آن سخنی را که بدیشان گفت، نفهمیدند.


Nmeiiⁿ ncueena: Simón, tsaⁿ na seicajñoom Pedro, ñequio tyjee tsaⁿˈñeeⁿ, Andrés, ñˈeⁿ Jacobo ñequio Juan, ñˈeⁿ Felipe ñequio Bartolomé, 	 یعنی شمعون که او را پطرس نیز نام نهاد و برادرش اندریاس، یعقوب و یوحنا، فیلپس و برتولما،


Jeˈ catsaˈyoˈ na mˈaaⁿ Pedro ñequio ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿ Jesús. Calacandiiˈyoˈ joona na nncjaajñeeⁿ Galilea, jnda̱nquia nncˈoontyjo̱na. Joˈ joˈ nleicwindyena ñˈeⁿñê chaˈxjeⁿ jnda̱ tsoom nda̱a̱ˈyoˈ. 	 لیکن رفته، شاگردان او و پطرس را اطلاع دهید که پیش از شما به جلیل می‌رود. اورا در آنجا خواهید دید، چنانکه به شما فرموده بود.»


Ee naquiiˈ nˈomna maxjeⁿ manquiuyana ñˈoom na mayuuˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ee manquiityeeⁿ jnda̱ tˈmo̱o̱ⁿ chiuu matseixmaaⁿ nda̱a̱na. 	 چونکه آنچه از خدا می‌توان شناخت، در ایشان ظاهراست زیرا خدا آن را بر ایشان ظاهر کرده است.


Sa̱a̱ jeˈ maleiˈtyeⁿ jnda̱ tuii chiuu na majndyendyoˈtiˈyoˈ jlaˈjndaaˈndyoˈ na catioom cantyja na seitjo̱o̱ñê. 	 کافی است آن کس را این سیاستی که از اکثر شما بدو رسیده است.


Sa̱a̱ mˈaⁿ cwantindyoˈ ˈo tsjoom Sardis na tyoolacwajndiindyoˈ liaˈyoˈ ñequio natia. Joˈ chii nñequiaya liaa canchiiˈ na nlcweeˈyoˈ ndoˈ nncˈomˈyoˈ ñˈeⁿndyo̱ ee laˈxmaⁿˈyoˈ na nndaˈyoˈ joonaˈ. 	 «لکن در ساردس اسمهای چند داری که لباس خود را نجس نساخته‌اند و در لباس سفید با من خواهند خرامید زیرا که مستحق هستند.


Jnda̱ tsoom na luaaˈ nda̱a̱yâ, tsotyeeⁿcheⁿ: —Juu tiˈxˈiaaya Lázaro watsom, sa̱a̱ jo̱ na nntseilcwiya jom. 	 این را گفت و بعد از آن به ایشان فرمود: «دوست ما ایلعازر در خواب است. اما می‌روم تا او را بیدار کنم.»


Mantyja teicantyja Leví, tjeiˈñê cantyja ˈnaaⁿˈ tsˈiaaⁿˈñeeⁿ, chii tjatseijomñê ñˈeⁿ Jesús. 	 در حال همه‌چیز را ترک کرده، برخاست و در عقب وی روانه شد.


Ndoˈ quia tso Jesús: “Maja luaa joˈ”, seilcweˈntyaˈnaˈ joona hasta xjeⁿ nomtyuaacheⁿ tquiaandyena. 	 پس چون بدیشان گفت: «من هستم، » برگشته، بر زمین افتادند.


Tyolaˈxuaana nda̱a̱ ntsjo̱ ñequio ljo̱ˈntyˈa, jluena: —Cwa, quiaandyoˈ nacjooyâ cha nnda̱a̱ nntaˈntyˈiuuyâ nnom nqueⁿ na mawacatyeeⁿ tio ñequio nnom nquii Catsmaⁿ na tˈmaⁿ nlcoˈweeⁿˈeⁿ jâ. Ee nntsˈaaⁿ na catio̱o̱ⁿndyô. 	 و به کوهها و صخره‌ها می‌گویند که «بر ما بیفتید و ما رامخفی سازید از روی آن تخت‌نشین و از غضب بره؛زیرا روز عظیم غضب او رسیده است وکیست که می‌تواند ایستاد؟»


Ndoˈ nntseixmaⁿya Tsotyeˈyoˈ. Ndoˈ mati ˈo nlaˈxmaⁿˈyoˈ ntseindaaya na naⁿnom ndoˈ naⁿlcu. Nmeiiⁿˈ ñˈoom na tso nqueⁿ na matseixmaaⁿ na catsa̱ˈntjoom jaa na tjacantyja na cwiluiiñê najneiⁿ. 	 و شما را پدر خواهم بود و شما مرا پسران ودختران خواهید بود؛ خداوند قادر مطلق می‌گوید.»


Jom na matsoom na cwiluiiñê Cristo ndoˈ Rey cwentaa jaa nnˈaⁿ Israel, cwa candyocueeⁿ na ñoom tsˈoomˈnaaⁿ cha nntyˈiaaya quia joˈ nlayuuˈa ñˈeⁿñê. Ndoˈ mati we nnˈaⁿ na ñom noomˈnaaⁿ ñˈeⁿñê tyolaˈjnaaⁿˈna jom. 	 مسیح، پادشاه اسرائیل، الان از صلیب نزول کند تا ببینیم و ایمان آوریم.» و آنانی که با وی مصلوب شدند او را دشنام می‌دادند.


¿Aa nntsˈaacheⁿnaˈ na nñequiaaˈ na quianlˈuaaˈ mosoˈ ncˈe na seicana̱a̱ⁿ ñˈoom na sa̱ˈntjomˈ jom? Matseitiuu xocatsaˈ na ljoˈ. 	 آیا از آن غلام منت می‌کشد از آنکه حکمهای او را به‌جا آورد؟ گمان ندارم.


Quia na jndii tsaⁿˈñeeⁿ na jnda̱ squia̱a̱yâ Galilea ñˈeⁿ Jesús na jnaaⁿyâ Judea, tja tsaⁿˈñeeⁿ na mˈaaⁿyâ. Sˈaa tyˈoo nnoom na cjaⁿ waaˈ, na catseinˈmaaⁿ tyochjoo jnda, ee juu mañeˈcueˈ. 	 وچون شنید که عیسی از یهودیه به جلیل آمده است، نزد او آمده، خواهش کرد که فرود بیاید وپسر او را شفا دهد، زیرا که مشرف به موت بود.


Quia na tjo̱ tsjoom Troas na nñequiaya ñˈoom cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo nda̱a̱ nnˈaⁿ tsjoomˈñeeⁿ, tˈmaⁿ tjuˈnaaⁿñenaˈ na nndiˈntjo̱ⁿya nnoom joˈ joˈ, 	 اما چون به تروآس بجهت بشارت مسیح آمدم و دروازه‌ای برای من در خداوند باز شد،


Jnda̱ na jñeeⁿ ñˈoomwaaˈ quia joˈ jeeⁿ seiˈndaaˈnaˈ ntyjeeⁿ. Tjaaⁿ na chjooˈ tsˈoom ee jeeⁿ jndye ˈnaaⁿˈaⁿ niom. 	 لیکن او از این سخن ترش رو و محزون گشته، روانه گردید زیرا اموال بسیار داشت.


Meiiⁿ nnco̱ Pablo, oo nquii Apolos, oo nquii Pedro, chaˈtsondyô̱ cwiluiindyô̱ na cwindya̱ˈntjo̱o̱ⁿyâ nda̱a̱ˈyoˈ. Ee chaˈtso na sˈaa Tyˈo̱o̱tsˈom mˈaaⁿnaˈ cwentaaya. Cantyja na cwitando̱o̱ˈa tsjoomnancuewaañe matseixmaⁿnaˈ naya ˈnaaⁿya ee na cwitoˈño̱o̱ⁿya na cwitando̱o̱ˈa ñˈeⁿñê. Mati cantyja na cwiwja̱a̱ya matseixmaⁿnaˈ naya ˈnaaⁿya, ncˈe cantyja ˈnaaⁿˈ joˈ cwitsaaquia̱a̱ˈa cañoomˈluee. Chaˈtso na cwiwino̱o̱ⁿya jeˈ ñequio na quia wjaaweˈcañoomnaˈ cwilaˈxmaⁿnaˈ na nnteijndeiinaˈ jaa. 	 خواه پولس، خواه اپلس، خواه کیفا، خواه دنیا، خواه زندگی، خواه موت، خواه چیزهای حال، خواه چیزهای آینده، همه از آن شما است،و شما از مسیح و مسیح از خدا می‌باشد.


Ñequio cwiicheⁿ cartaˈñeeⁿ tsjo̱o̱ya na tilajomndyoˈ ñequio nnˈaⁿ na cweˈ mˈaⁿya ñequio ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ. 	 در آن رساله به شما نوشتم که با زانیان معاشرت نکنید.


Ee nñeˈquia nnˈaⁿ cwenta ja luee nnˈaⁿ gentiles, nlaˈjnaaⁿˈna ja, cwajndii ñˈoom na nluena cjoya ndoˈ njñomna ndaajnaⁿˈ ja. 	 زیرا که او را به امت‌ها تسلیم می‌کنند و استهزا و بی‌حرمتی کرده آب دهان بروی انداخته


Yocheⁿ na matseineiⁿ Jesús ñˈoommeiⁿˈ, tyjeˈcañoom cwii tsˈaⁿ na cwiluiitquieñe watsˈom ˈnaaⁿ nnˈaⁿ judíos. Tcoˈ xtye jo nnoom, tso: —Jeˈndyo tueˈ nomjndaaya. Sa̱a̱ xeⁿ wjaˈ na nntioˈ tsˈo̱ˈ nacjoomˈm, nncwandoˈnnaaⁿˈaⁿ. Cwa cjaˈ, catioˈyaˈ tsˈo̱ˈ nacjoomˈm, quia joˈ nncwandoˈxcoom. 	 او هنوز این سخنان را بدیشان می‌گفت که ناگاه رئیسی آمد و او را پرستش نموده، گفت: «اکنون دختر من مرده است. لکن بیا و دست خودرا بر وی گذار که زیست خواهد کرد.»


Quia joˈ taxˈeeⁿ nda̱a̱na, tsoom: —¿Ljoˈ ñˈoom na jeeⁿ cwilañˈeeⁿˈ ndyueeˈyoˈ? 	 آنگاه از کاتبان پرسید که «با اینها چه مباحثه دارید؟»


Quia na jndii patrom na luaaˈ, majndyeti mosoomˈm jñomnnaaⁿˈaⁿ na mˈaⁿ naⁿˈñeeⁿ. Sa̱a̱ majoˈti tjoomna lˈa naⁿˈñeeⁿ. 	 باز غلامان دیگر، بیشتر از اولین فرستاده، بدیشان نیز به همانطور سلوک نمودند.


Tˈo̱ Jesús nnom, tsoom: —Xeⁿ cweˈ matseiˈno̱ⁿˈ na jeeⁿ jnda tseixmaⁿ naya na ñeˈcatsˈaa Tyˈo̱o̱tsˈom ˈu, ndoˈ xeⁿ matseiˈno̱ⁿˈ ˈñeeⁿ cwiluiindyo̱ na macaⁿˈa ndaatioo njomˈ, nntseityˈoondyuˈ no̱o̱ⁿ na cateijndeiya ˈu, ndoˈ ja jnda̱ tquiaya cwii na matseijomnaˈ ndaatioo na nñequiaanaˈ na ticantycwii na wandoˈ. 	 عیسی در جواب او گفت: «اگر بخشش خدا را می‌دانستی و کیست که به تو می‌گوید آب به من بده، هرآینه تو از او خواهش می‌کردی و به تو آب زنده عطا می‌کرد.


Juu nawiˈ na jnda̱ we, jnda̱ teinomnaˈ. Cantyˈiaˈ, manncueˈntyjo̱ nawiˈ na jnda̱ ndyee. 	 وای دوم درگذشته است. اینک وای سوم بزودی می‌آید.


Tsoom nnom: “Caluiˈ ñjaaⁿñe ndyuaa tsjomˈ. Caˈndiiˈ nnˈaⁿˈ, cjaˈ ndyuaa yuu na mˈmo̱o̱ⁿya njomˈ.” 	 و بدوگفت: "از وطن خود و خویشانت بیرون شده، به زمینی که تو را نشان دهم برو."


Sa̱a̱ tˈo̱ Jesús nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ, tsoom: —Quia na jnda̱ tmaaⁿ cwintyˈiaˈyoˈ na jeeⁿ tmaaⁿ nchquiu, cwinduˈyoˈ: “Matseinmaaⁿñeyanaˈ.” 	 ایشان راجواب داد که «در وقت عصر می‌گویید هوا خوش خواهد بود زیرا آسمان سرخ است؛


Ee jndye ndiiˈ jnda̱ ñejlaˈtyeⁿ nnˈaⁿ ncˈeeⁿ ñequio lˈo̱o̱ⁿ ñˈeⁿ lˈuaancjo. Sa̱a̱ jom tyocˈiooˈñê lˈuaancjoˈñeeⁿ nchˈu nchˈu ntaⁿˈ. Tjaa meiⁿ cwii tsˈaⁿ na nnda̱a̱ nlqueⁿ xjeⁿ jom. 	 زیرا که بارها او را به کنده‌ها وزنجیرها بسته بودند و زنجیرها را گسیخته وکنده‌ها را شکسته بود و احدی نمی توانست او رارام نماید،


Ndoˈ mati waa na cwileiñˈo̱o̱ⁿya na majndaaˈya, juu ñˈoom na tyolaneiⁿ profetas na tyoñequia ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom tandyo xuee, ˈo jeeⁿ xcwe nlˈaˈyoˈ xeⁿ cwilañˈoomˈndyoˈ ñˈoomˈñeeⁿ na laxmaⁿnaˈ chaˈcwijom lámpara na matseixueeñenaˈ yuu na jaaⁿñe, hasta nquii na cwiluiiñe caxjuuncoo matseixueeñe naquiiˈ nˈomˈyoˈ. 	 و کلام انبیا را نیز محکم تر داریم که نیکومی کنید اگر در آن اهتمام کنید، مثل چراغی درخشنده در مکان تاریک تا روز بشکافد و ستاره صبح در دلهای شما طلوع کند.


Cantyja ˈnaaⁿˈ Jesúsˈñeeⁿ na jnaⁿ Nazaret, tquiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na jom matseixmaaⁿ najndeii Espíritu Santo. Tyomanoom, tyochˈeeⁿ naya ndoˈ tyotseinˈmaaⁿ chaˈtso nnˈaⁿ na ñenchje tsaⁿjndii ee maxjeⁿ ñˈeⁿñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom ñˈeⁿñê. 	 یعنی عیسی ناصری را که خدا او را چگونه به روح‌القدس و قوت مسح نمود که او سیر کرده، اعمال نیکو به‌جا می‌آورد و همه مقهورین ابلیس را شفا می‌بخشید زیرا خدا با وی می‌بود.


Quia joˈ tsaⁿ na jnda̱ we tocoom ñˈeⁿ scuuˈ xioom sa̱a̱ mati jom tueeⁿˈeⁿ ndoˈ tjaaˈnaⁿ ndana ñˈeⁿ yuscuˈñeeⁿ. Mati tsaⁿ na jnda̱ ndyee tocoom ñˈeⁿ scuuˈ xioom ndoˈ majoˈti tjoom. 	 پس ثانی او را گرفته، هم بی‌اولاد فوت شد و همچنین سومی.


Joˈ joˈ tjameintyjeeˈ cwii tsˈaⁿ na wiiˈ jo nnoom na ndiiˈ tcooˈ. 	 واینک شخصی مستسقی پیش او بود،


’Ñequiiˈcheⁿ cataⁿˈyoˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom quia joˈ nndaˈyoˈ juu na cwitaⁿˈyoˈ. Ñequiiˈcheⁿ calˈueˈyoˈ chiuuya jo nnoom quia joˈ nliuˈyoˈ. Ñequiiˈcheⁿ caˈmaⁿˈyoˈ jom quia joˈ nnaaⁿ chaˈcwijom ˈndyootsˈa jo nda̱a̱ˈyoˈ. 	 «سوال کنید که به شما داده خواهد شد؛ بطلبید که خواهید یافت؛ بکوبید که برای شما بازکرده خواهد شد.


Tsoom nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê: —Tsaⁿmˈaaⁿ, maxjeⁿ Juan, tsˈaⁿ na tyotseitsˈoomñe nnˈaⁿ. Jnda̱ wandoˈxcoom joˈ chii cwiwitquiooˈ tsˈiaaⁿ tˈmaⁿ na machˈeeⁿ. 	 به خادمان خود گفت: «این است یحیی تعمید‌دهنده که ازمردگان برخاسته است، و از این جهت معجزات از او صادر می‌گردد.»


Sa̱a̱ quicantjaˈ, cwintyjeˈ, ee ja jnda̱ teitquiooˈndyo̱ njomˈ na nntˈio̱ⁿ tsˈiaaⁿ ˈu na nndiˈntjomˈ no̱o̱ⁿ. Nncwjiˈyuuˈndyuˈ ljoˈ na jnda̱ ntyˈiaˈ jeˈ ndoˈ mati na quia nntyˈiaˈtiˈ ja. 	 و لیکن برخاسته، بر پابایست زیرا که بر تو ظاهر شدم تا تو را خادم وشاهد مقرر گردانم بر آن چیزهایی که مرا در آنهادیده‌ای و بر آنچه به تو در آن ظاهر خواهم شد.


Ee machˈeenaˈ na jnaaⁿˈ tsˈaⁿ na nntseineiⁿ ljoˈ na cweˈ ntyˈiu cwilˈa naⁿˈñeeⁿ, 	 زیرا کارهایی که ایشان در خفا می‌کنند، حتی ذکر آنها هم قبیح است.


Jnda̱ na ntyˈiaaˈ Jesús na jndo̱ˈ tsˈom tsaⁿˈñeeⁿ ñˈoom na tˈo̱, tsoom nnom: —Jnda̱ teindyooˈ na nñequiaandyuˈ na nntsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom ˈu. Jnda̱ joˈ tjaaˈnaⁿ ˈñeeⁿ cwii jnda̱a̱ˈ tsˈom na nncwaxˈeti. 	 چون عیسی بدید که عاقلانه جواب داد، به وی گفت: «از ملکوت خدادور نیستی.» و بعد از آن، هیچ‌کس جرات نکردکه از او سوالی کند.


David, tsaⁿ na seiljeii ñˈoomˈñeeⁿ ñejndiˈntjoom nda̱a̱ nnˈaⁿ chaˈxjeⁿ na lˈue tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom. Jnda̱ chii tueeⁿˈeⁿ. Tyˈecatˈiuu nnˈaⁿ jom yuu tjacantˈiuuˈndye weloomˈm na ñetˈom teiyocheⁿ ndoˈ to̱ˈñê. 	 زیرا که داود چونکه در زمان خود اراده خدا راخدمت کرده بود، به خفت و به پدران خود ملحق شده، فساد را دید.


Sa̱a̱ Jesús meiⁿcwii ñˈoom ticˈo̱o̱ⁿ. Quia joˈ jâ saantyjaaˈâ jom, jlaˈtyˈoondyô̱ nnoom, lˈuuyâ: —Cwa cajñomˈ yuscumˈaaⁿˈ, ee jeeⁿ cˈuaa ˈñom ndyontyjo̱o̱ⁿ nanqua̱a̱ⁿˈa. 	 لیکن هیچ جوابش نداد تا شاگردان او پیش آمده، خواهش نمودند که «او را مرخص فرمای زیرا در عقب ما شورش می‌کند.»


Juu ñˈoomˈñeeⁿ tixotseijomnaˈ ñequio ñˈoomtyeⁿ na seijndaaˈndyo̱ ñequio weloona, quia na tˈuiya lueena na tjeiiˈa joona ndyuaa Egipto; sa̱a̱ ncˈe na tîcalaˈcanda̱a̱ˈndyena ñˈoomˈñeeⁿ, joˈ chii ˈndiya joona, luaaˈ matso nqueⁿ na matsa̱ˈntjoom. 	 نه مثل آن عهدی که با پدران ایشان بستم، در روزی که من ایشان را دستگیری نمودم تا از زمین مصربرآوردم، زیرا که ایشان در عهد من ثابت نماندند. پس خداوند می‌گوید من ایشان را واگذاردم.


Sa̱a̱ xeⁿ tiñeˈcañeeⁿ ñˈoom na matsuˈ quia joˈ cjaañˈeⁿ cwii oo we tsˈaⁿ ñˈeⁿndyuˈ cha joo naⁿˈñeeⁿ nndyena ñˈoom na cwiˈmaⁿˈyoˈ ñˈeⁿ xˈiaˈ ndoˈ na ljoˈ nquiujndaaˈndyena chiuu tˈmaⁿˈyoˈ. 	 و اگر نشنود، یک یا دو نفر دیگر با خود بردار تااز زبان دو یا سه شاهد، هر سخنی ثابت شود.


Ee joo na cwiwinomˈyoˈ na maqueⁿnaˈ xjeⁿ ˈo cha calaˈtjo̱o̱ndyoˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, ticachuiiˈnaˈ ñequio na cwitjoom ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ. Sa̱a̱ jom cwiluiiñê na mayoomˈm, meiⁿ tijoom quiaaⁿ na juu na maqueⁿnaˈ xjeⁿ ˈo nncwinomˈnaˈ juunaˈ na xocanda̱a̱ nnaⁿndyoˈ ndoˈ mati nñequiaaⁿ na ya nluiiˈndyoˈ naquiiˈ juunaˈ. 	 هیچ تجربه جز آنکه مناسب بشر باشد، شما را فرو نگرفت. اما خداامین است که نمی گذارد شما فوق طاقت خودآزموده شوید، بلکه باتجربه مفری نیز می‌سازد تایارای تحمل آن را داشته باشید.


Nquii Tyˈo̱o̱tsˈom na cwiluiiñe Tsotya̱a̱ya ñequio Jnaaⁿ Jesucristo quiana naya na laˈxmaⁿna naquiiˈ nˈomˈyoˈ ñequio juu na mˈaaⁿ na wiˈ nˈomna ˈo ñequio juu na tjaa ñomtiuu cˈomˈyoˈ jo nda̱a̱na ncˈe ñˈoom na mayuuˈ ndoˈ na candyaˈ nˈomna ˈo. 	 فیض و رحمت و سلامتی از جانب خدای پدر و عیسی مسیح خداوند و پسر پدر در راستی و محبت با ما خواهد بود.


Jeeⁿ wiˈ ñetjoom na jndye nnom nasei tyolˈa nnˈaⁿ jom. Ndoˈ chaˈtso ˈnaaⁿˈaⁿ jnda̱ seicatsoom. Sa̱a̱ tjaaˈnaⁿ na teijndeiinaˈ jom, yacheⁿ nioomti matjoom. 	 و زحمت بسیار ازاطبای متعدد دیده و آنچه داشت صرف نموده، فایده‌ای نیافت بلکه بدتر می‌شد،


Jnda̱ na jndii reyˈñeeⁿ chiuu tjoom mosoomˈm jeeⁿcheⁿ ndyaaˈ seiliooˈñê. Jñoom sondaro ˈnaaⁿˈaⁿ na cˈoolaˈcwjee nnˈaⁿ na lˈa nata̱ˈ mosoomˈm. Ndoˈ nlaˈcona tsjoom naⁿˈñeeⁿ. 	 پادشاه چون شنید، غضب نموده، لشکریان خود را فرستاده، آن قاتلان را به قتل رسانید و شهر ایشان را بسوخت.


Ee ljoˈ na queeⁿ tsˈom seiiˈ tsˈaⁿ mˈaaⁿnaˈ nacjooˈ Espíritu, ndoˈ Espíritu wjaamˈaaⁿ nacjooˈ na queeⁿ tsˈom seiiˈ tsˈaⁿ. Ndoˈ we ndiiˈ nmeiⁿˈ mˈaⁿ ndiaaˈndye. Ncˈe na luaaˈ waa, tixocanda̱a̱ nlˈaˈyoˈ ljoˈ na lˈue nˈomˈyoˈ. 	 زیرا خواهش جسم به خلاف روح است و خواهش روح به خلاف جسم و این دو با یکدیگر منازعه می‌کنندبطوری که آنچه می‌خواهید نمی کنید.


Quia na nnda̱a̱ nntseineiⁿ tsˈaⁿ ñˈoom na tjachuiiˈ ñequio ñˈoom na maxjeⁿ matseineiiⁿ, juu joˈ tseixmaⁿnaˈ ˈnaaⁿ jo nda̱a̱ nnˈaⁿ na tyoolaˈyuˈ. Sa̱a̱ juu na nnda̱a̱ nntseineiⁿ tsˈaⁿ ñˈoom na jnda̱ tˈmo̱ⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom nnoom tseixmaⁿnaˈ ˈnaaⁿ jo nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ, nchii cwentaa nnˈaⁿ na tyoolaˈyuˈ. 	 پس زبانها نشانی است نه برای ایمان داران بلکه برای بی‌ایمانان؛ اما نبوت برای بی‌ایمان نیست بلکه برای ایمانداران است.


Mati teiljeiinaˈ cwentaa jaa. Ee na cwilaˈyuˈya nˈo̱o̱ⁿya ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom, joˈ chii mati jaa mawˈanaˈ na tjaa jnaⁿ cwicolaˈxmaaⁿya, ee na cwilaˈyuuˈa ñˈeⁿ nqueⁿ na sˈaaⁿ na tandoˈxco Jesús jnda̱ na tueˈ, nquii na cwiluiiñe na matsa̱ˈntjom jaa, 	 بلکه برای ما نیزکه به ما محسوب خواهد شد، چون ایمان آوریم به او که خداوند ما عیسی را از مردگان برخیزانید،که به‌سبب گناهان ما تسلیم گردید و به‌سبب عادل شدن ما برخیزانیده شد.


Nquii Cristo cwiluiiñê Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom. Quia jnda̱ sˈaaⁿ na chaˈtso na niom cwitueˈndyecje jo nnoom, quialjoˈ manquiityeeⁿ nncjuˈñecjeeⁿ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom cha nntseixmaⁿ na tjacantyja na tˈmaⁿ cwiluiiñe jo nda̱a̱ chaˈtsoñˈeⁿ. 	 اما زمانی که همه مطیع وی شده باشند، آنگاه خود پسر هم مطیع خواهد شد او را که همه‌چیز را مطیع وی گردانید، تا آنکه خدا کل در کل باشد.


Jluena: —Xeⁿ ˈu cwiluiindyuˈ Rey na catsa̱ˈntjomˈ nnˈaⁿ judíos, cwjiˈnˈmaaⁿndyuˈ cheⁿnncuˈ. 	 و می‌گفتند: «اگر توپادشاه یهود هستی خود را نجات ده.»


cha nncua̱caño̱o̱ⁿya yuu na jnda̱ tˈmo̱ⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom no̱o̱ⁿ ndoˈ na nntoˈño̱o̱ⁿya naya na nñequiaa nqueⁿ na maˈmaaⁿ jaa cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo Jesús. 	 در‌پی مقصدمی کوشم بجهت انعام دعوت بلند خدا که درمسیح عیسی است.


Ndoˈ jaawindyooˈ na nncueeˈ ncuee na cwilaˈtˈmaaⁿˈndye nnˈaⁿ judíos quia na quilˈana xeⁿnquieˈ ncwaⁿˈ na cwijaañjoomˈ nˈomna chiuu ñetˈom weloo weloona ndyuˈñeeⁿcheⁿ. 	 و عید یهود که عید خیمه‌ها باشد نزدیک بود.


Xuee na nncuˈxeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom nnˈaⁿ na jnda̱ tja̱, nntaˈndoˈnndaˈ nnˈaⁿ tsjoom Nínive, mandiñˈeeⁿ nnˈaⁿ na mˈaaⁿ jeˈ na quia nncˈoowjee. Ndoˈ nntˈuiityeⁿnaˈ joona ncˈe na yati lˈa nnˈaⁿ Nínive. Ee joo naⁿˈñeeⁿ lcweˈ nˈomna quia na tyoñequiaa Jonás ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom nda̱a̱na. Ndoˈ ˈo jeˈ, ja jnda̱ tyja̱ quiiˈntaaⁿˈyoˈ na cwiluiitˈmaⁿndyo̱tya̱, nchiiti Jonás, sa̱a̱ nchaaˈ lˈuu ñeˈcalcweˈ nˈomˈyoˈ. 	 مردم نینوا در روز داوری با این طبقه برخاسته بر ایشان حکم خواهند کرد زیرا که به موعظه یونس توبه کردند و اینک در اینجا کسی بزرگتر از یونس است.


Ndyee chiˈ tˈoomñê joˈ joˈ. Jnda̱ chii manncuo̱o̱ⁿ wˈaandaa na wjaⁿ ndyuaa Siria, ndoˈ ljeiiⁿ ñˈoom na cwindo̱o̱ nnˈaⁿ judíos jom. Joˈ chii seitioom na nomtyuaa nncjaalcweeⁿˈeⁿ, nncwinomnnaaⁿˈaⁿ ndyuaa Macedonia. 	 و سه ماه توقف نمود و چون عزم سفر سوریه کرد و یهودیان در کمین وی بودند، اراده نمود که از راه مکادونیه مراجعت کند.


Ndoˈ na luaaˈ, tyolaxmaⁿˈyoˈ cwii na maˈmo̱ⁿnaˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ tsˈo̱ndaa Macedonia ñequio Acaya chiuu na nncˈoomˈaⁿna. 	 به حدی که شما جمیع ایمانداران مکادونیه واخائیه را نمونه شدید،


Sa̱a̱ nquii Tyˈo̱o̱tsˈom na macwjiˈnˈmaaⁿñê jaa, tˈmo̱o̱ⁿ na jeeⁿ ya machˈeeⁿ ndoˈ na candyaˈ tsˈoom nnˈaⁿ, 	 لیکن چون مهربانی ولطف نجات‌دهنده ما خدا ظاهر شد،


sa̱a̱ cweˈ ee na jeeⁿ matseiliooˈ yuscumˈaaⁿˈ ja, nncwaño̱ⁿˈto̱ jom cwitjo̱o̱cheⁿ nntycwii na tˈmaⁿ tsˈo̱o̱ⁿ ñˈeⁿñê.” 	 لیکن چون این بیوه‌زن مرا زحمت می‌دهد، به داد او می‌رسم، مبادا پیوسته آمده مرا به رنج آورد.


Ndoˈ ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nnˈaⁿ na cwilˈa cwenta watsˈom, quia ntyˈiaana Jesús, jlaˈxuaana: —Catyˈiomˈ jom tsˈoomˈnaaⁿ. Catyˈiomˈ jom tsˈoomˈnaaⁿ. Tˈo̱ Pilato nda̱a̱na, matsoom: —Ncjoˈyoˈ catoˈñoomˈyoˈ jom ndoˈ catyˈiomˈyoˈ jom tsˈoomˈnaaⁿ ee jnda̱ ljeiya na meiⁿcwii jnaⁿ ticatseixmaaⁿ. 	 و چون روسای کهنه و خدام او را دیدند، فریاد برآورده، گفتند: «صلیبش کن! صلیبش کن!» پیلاطس بدیشان گفت: «شما او را گرفته، مصلوبش سازید زیرا که من در او عیبی نیافتم.»


Cweˈ ncˈe joˈ, ntyee na cwiluiitquiendye nda̱a̱ nnˈaⁿ judíos, mati jlaˈjndaaˈndyena na nlaˈcueeˈna Lázaro. 	 آنگاه روسای کهنه شورا کردند که ایلعازر را نیز بکشند.


Ee jom mˈaaⁿ nacje ˈnaaⁿˈ tsˈaⁿ na matsa̱ˈntjom jom. Ndoˈ mati mˈaⁿ sondaro nacje ˈnaaⁿˈaⁿ. Quia na nntsoom nnom cwii joona: “Luaaˈ cjaˈ”, wjaa tsaⁿˈñeeⁿ. Ndoˈ quia na nntsoom nnom cwiicheⁿ: “Candyoˈ luaa”, ndyo. Mati quitsoom nnom cwii cwii mosoomˈm: “Catsaˈ luaa”, ndoˈ nntsˈaa. 	 زیرا که من نیز شخصی هستم زیر حکم ولشکریان زیر دست خود دارم. چون به یکی گویم برو، می‌رود و به دیگری بیا، می‌آید و به غلام خود این را بکن، می‌کند.»


Ee tyjeeˈcañoom Juan quiiˈntaaⁿˈyoˈ na tyoñequiaaⁿ ñˈoom cantyja na matyˈiomyanaˈ sa̱a̱ ˈo maxjeⁿ tîcalaˈyuˈyoˈ ñˈoom na tyoñequiaaⁿ. Nnˈaⁿ na cwitoˈñoom sˈom ñequio lculjaaˈ, joona jlaˈyuˈna ñˈoom na tyoñequiaaⁿ. ˈO tqueⁿˈyoˈ cwenta na ljoˈ sa̱a̱ chaaˈ lˈuu lcweˈ nˈomˈyoˈ na nlayuˈyoˈ ñˈoom na tjeiˈyuuˈñê. 	 زانرو که یحیی از راه عدالت نزد شما آمد وبدو ایمان نیاوردید، اما باجگیران و فاحشه‌ها بدوایمان آوردند و شما چون دیدید آخر هم پشیمان نشدید تا بدو ایمان آورید.


Joˈ chii mˈaaⁿya na neiⁿya meiiⁿ na cje matsˈaa, meiiⁿ cwilaˈjnaaⁿˈ nnˈaⁿ ja, meiiⁿ na matseitjo̱o̱naˈ na nleilˈueeˈndyo̱, meiiⁿ cwintyjo̱ nnˈaⁿ ja, ñequio joo na wiˈ na mawino̱o̱ⁿya ncˈe na cwiluiindyo̱ cwentaaˈ Cristo. Ee quia na majucjenaˈ ja, sa̱a̱ cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ mˈaaⁿya najndo̱. 	 بنابراین، از ضعفها ورسوایی‌ها و احتیاجات و زحمات و تنگیهابخاطر مسیح شادمانم، زیرا که چون ناتوانم، آنگاه توانا هستم.


Jnda̱ joˈ tso ángelˈñeeⁿ no̱o̱ⁿ: —Chaˈtso ñˈoommeiiⁿ tjacantyja na mayuuˈnaˈ, jo chii nnda̱a̱ ntyjaaˈtyeⁿ tsˈom tsˈaⁿ joonaˈ. Nquii Ta Tyˈo̱o̱tsˈom cwiluiiñê na matseijno̱o̱ⁿˈo̱ⁿ nˈom nnˈaⁿ na cwiñeˈquia ñˈoomˈm. Joˈ chii jnda̱ jñoom ángel cwentaaⁿˈaⁿ na caˈmo̱ⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwindyeˈntjomna nnoom ljoˈ na mawaaxjeⁿ na nluii. 	 و مرا گفت: «این کلام امین و راست است وخداوند خدای ارواح انبیا، فرشته خود را فرستادتا به بندگان خود آنچه را که زود می‌باید واقع شود، نشان دهد.»


Calaˈjnda̱ˈyoˈ na tjoomˈ ñˈoom nncˈomˈyoˈ ñˈeⁿ ncˈiaaˈyoˈ. Tacatiiˈndyoˈ ñˈoom ˈnaaⁿna na ticatseixmaⁿnaˈ na nlaˈjomndyoˈ. Cjooˈ nˈomˈyoˈ na calˈaˈyoˈ tsˈiaaⁿ ˈnaⁿˈyoˈ chaˈxjeⁿ ñˈoom na jnda̱ tqua̱a̱ⁿtya̱a̱ⁿyâ nda̱a̱ˈyoˈ, 	 و حریص باشید در اینکه آرام شوید و به‌کارهای خود مشغول شده، به‌دستهای خویش کسب نمایید، چنانکه شما راحکم کردیم،


Ndoˈ seineiⁿ Jesús cwiicheⁿ ñˈoom tjañoomˈ. Tsoom nda̱a̱na: —Juu na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom, matseijomnaˈ juunaˈ chaˈna cwii tsˈaⁿ na tja na waa tyuaaˈ, tjacjoomˈm lqueeⁿ tsjaaⁿ na ya. 	 و مثلی دیگر بجهت ایشان آورده، گفت: «ملکوت آسمان مردی را ماند که تخم نیکو درزمین خود کاشت:


Jnda̱ tsoom na luaaˈ toˈñoom tyooˈ. Tquiaaⁿ na quianlˈuaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom jo nda̱a̱ chaˈtso naⁿˈñeeⁿ. Jnda̱ joˈ tyjeeⁿ juunaˈ, to̱o̱ⁿˈo̱ⁿ na macwaaⁿˈaⁿ. 	 این بگفت و درحضور همه نان گرفته، خدا را شکر گفت و پاره کرده، خوردن گرفت.


Quia joˈ tjatjatyeeⁿcheⁿ, tjacwanquioom nomtyuaa. Tyocaaⁿ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom xeⁿ wanaaⁿ tintjoom nawiˈ na meiⁿndooˈnaˈ jom juu xjeⁿˈñeeⁿ. 	 و قدری پیشتر رفته، به روی بر زمین افتاد ودعا کرد تا اگر ممکن باشد آن ساعت از او بگذرد.


Tyˈena ta na jndyu Olivos ndyeyu yuu na meintyjeeˈ watsˈom tˈmaⁿ. Joˈ joˈ tjacjoo Jesús. Ndoˈ Pedro ñˈeⁿ Jacobo, ñˈeⁿ Juan ñˈeⁿ Andrés tyˈentyjaaˈna jom cha nnda̱a̱ nlaˈneiⁿna ñˈeⁿñê na ñenquieena. Taˈxˈeena nnoom, jluena: 	 و چون او بر کوه زیتون، مقابل هیکل نشسته بود، پطرس و یعقوب و یوحنا و اندریاس سر ازوی پرسیدند:


Maxjeⁿ tjawitˈmaaⁿˈ ñˈoom ˈnaaⁿˈ Ta Tyˈo̱o̱tsˈom. Tjawijndyendyeti nnˈaⁿ tyolaˈyuˈ. 	 بدینطور کلام خداوند ترقی کرده قوت می‌گرفت.


Luaa waa ñˈoom na tyonda̱a̱yâ na tyoñequiaa Jesucristo na cwitˈmo̱o̱ⁿyâ nda̱a̱ˈyoˈ, cwiluiiñe Tyˈo̱o̱tsˈom na xueeñe meiⁿ tjaaˈnaⁿ na matseixmaaⁿ na jaaⁿ. 	 و این است پیغامی که از او شنیده‌ایم و به شما اعلام می‌نماییم، که خدا نور است و هیچ ظلمت در وی هرگز نیست.


Jnda̱ na jndii Pilato ñˈoommeiⁿˈ, seicatyˈuetinaˈ jom. 	 پس چون پیلاطس این را شنید، خوف بر اوزیاده مستولی گشت.


Quia joˈ jâ nnˈaⁿ na tˈmaaⁿ na calaˈjomndyô̱ ñˈeⁿñê tsˈiaaⁿ na machˈeeⁿ tjañjoomˈ nˈo̱o̱ⁿyâ ñˈoom na mawaa cjooˈ libro Salmos. Matsonaˈ: “Nlaˈcueeˈ nnˈaⁿ ja jnaaⁿˈ na queeⁿ tsˈo̱o̱ⁿya na nleilˈueeˈndyena waaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom chaˈxjeⁿ na matsa̱ˈntjomnaˈ.” 	 آنگاه شاگردان او را یاد آمد که مکتوب است: «غیرت خانه تو مرا خورده است.»


Quia na jndya̱a̱yâ ñˈoomwaaˈ, jeeⁿ seiñˈeeⁿˈnaˈ jâ. Tyotaxˈa̱a̱yâ nda̱a̱ ntyja̱a̱yâ, lˈuuyâ: —¿Quia joˈ ˈñeeⁿ tsˈaⁿ nnda̱a̱ nluiˈnˈmaaⁿñe? 	 شاگردان چون شنیدند، بغایت متحیر گشته، گفتند: «پس که می‌تواند نجات یابد؟»


Quia joˈcheⁿ matsoom: —ˈU Ta, matseiyuˈa ñˈeⁿndyuˈ. Ndoˈ seitˈmaaⁿˈñê Jesús. 	 گفت: «ای خداوند ایمان آوردم.» پس او راپرستش نمود.


Jeeⁿ tjaweeˈ nˈomna quia ntyˈiaanndaˈna caxjuuˈñeeⁿ. Tˈmaⁿ tquiaanaˈ na neiiⁿna. 	 وچون ستاره را دیدند، بی‌نهایت شاد و خوشحال گشتند


Sa̱a̱ mˈaaⁿ cwiicheⁿ na macwjiˈyuuˈñe cantyja ˈnaⁿya, majuu Juan. Ndoˈ ntyjiiyaya na juu ñˈoomˈñeeⁿ tseixmaⁿnaˈ na mayuuˈ. 	 شما نزد یحیی فرستادید و او به راستی شهادت داد.


Ndoˈ mati manquiuuya na jnda̱ jndyo Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ jnda̱ teijndo̱ˈ nˈo̱o̱ⁿya na cwilaˈno̱o̱ⁿˈa na cwitajnaaⁿˈa nquii Tyˈo̱o̱tsˈom na cwiluiiñê na mayomˈm. Tjoomˈ cwitsaamˈaaⁿya cantyja ˈnaaⁿˈ nquii na cwiluiiñe na mayuuˈ, juu Jnaaⁿ Jesucristo. Ñˈoomwaaˈ maˈmo̱ⁿnaˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na cwiluiiñê na mayomˈm ndoˈ mati mañequiaa ñˈoomˈñeeⁿ na tseixmaⁿ tsˈaⁿ na ticantycwii na wandoˈ. 	 اما آگاه هستیم که پسرخدا آمده است و به ما بصیرت داده است تا حق رابشناسیم و در حق یعنی در پسر او عیسی مسیح هستیم. اوست خدای حق و حیات جاودانی.


Tso Jesús: —Tyomˈaaⁿ cwii tsˈaⁿ na teijndeii sˈom nnˈaⁿ. Ndoˈ tˈom we nnˈaⁿ na tyocachoˈjnaⁿ nnoom. Cwii tsaⁿˈñeeⁿ tyocachujnaaⁿ ˈom siaⁿnto denarios. Ndoˈ cwiicheⁿ tsaⁿˈñeeⁿ tyocachujnaaⁿ ñewenˈaaⁿ nchooˈ qui denarios. 	 گفت: «طلبکاری را دو بدهکار بودکه از یکی پانصد و از دیگری پنجاه دینار طلب داشتی.


Quia joˈ tyˈe nnˈaⁿ fariseos, tyoˈmaⁿ cheⁿnquieena chiuu ya nlˈana na nncˈomna jom ñequio ñˈoom na matseineiiⁿ. 	 پس فریسیان رفته، شورا نمودند که چطوراو را در گفتگو گرفتار سازند.


Jndyendye nnˈaⁿ ntyˈiaana na cwilaˈneiⁿ nnˈaⁿ na tileicalaˈneiⁿ, ndoˈ tcoˈyanaˈ nnˈaⁿ na ticanda̱a̱ˈndye, ndoˈ cwiˈoocaˈ nnˈaⁿ na ntjeiⁿ ncˈeeˈ, ndoˈ ya cwintyˈiaa nnˈaⁿ na nchjaaⁿ. Joˈ chii sˈaanaˈ na jeeⁿ tjaweeˈ nˈomna. To̱ˈna na tyolaˈtˈmaaⁿˈndyena nquii Tyˈo̱o̱tsˈom na cwilaˈtˈmaaⁿˈndye nnˈaⁿ Israel. 	 بقسمی که آن جماعت، چون گنگان را گویا و شلان را تندرست و لنگان راخرامان و کوران را بینا دیدند، متعجب شده، خدای اسرائیل را تمجید کردند.


Jeˈ maˈmo̱o̱ⁿ na candyaˈ tsˈoom jaa na jnda̱ jndyo nquii na macwjiˈnˈmaaⁿˈñe jaa, Jesucristo. Jom seityueeⁿˈeⁿ na jndeii na matseixmaⁿ juu na machˈee na cwiwje nnˈaⁿ. Cantyja ˈnaaⁿˈ juu ñˈoom naya na cwiñequiaaya cwitoˈñoom nnˈaⁿ na ticantycwii na cwitaˈndoˈna. 	 اماالحال آشکار گردید به ظهور نجات‌دهنده ماعیسی مسیح که موت را نیست ساخت و حیات وبی فسادی را روشن گردانید بوسیله انجیل،


Ñequiiˈcheⁿ quiaˈyoˈ na quianlˈuaaˈ Tsotya̱a̱ya Tyˈo̱o̱tsˈom cantyja chaˈtsoti na matioˈñaaⁿñê ˈo ñequio xueeˈ Taya Jesucristo. 	 و پیوسته بجهت هرچیز خدا و پدر را به نام خداوند ما عیسی مسیح شکر کنید.


Quia joˈ tso ángelˈñeeⁿ no̱o̱ⁿ: —Maxjeⁿ macaⁿnaˈ na cwiicheⁿ cwii ndiiˈ nntseineiⁿˈ ñˈoom na maˈmo̱ⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom njomˈ. Nñequiaaˈ ñˈoom chiuu nntjoom nnˈaⁿ jndye ndyuaa, ndoˈ ñequio jndye nnom ñˈoom na cwilaˈneiⁿna ndoˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwiluitquiendye nda̱a̱na. 	 و مرا گفت که «می‌باید تو اقوام وامت‌ها و زبانها و پادشاهان بسیار را نبوت کنی.»


Sa̱a̱ meiiⁿ na jndye nnˈaⁿ jlue ñˈoom cantu nacjoomˈm na waa jnaaⁿˈaⁿ maxjeⁿ ticaluiˈyuuˈ ñˈoomˈñeeⁿ. Jnda̱ chii wendye naⁿˈñeeⁿ tjoomˈ cantu jluena: 	 لیکن نیافتند. با آنکه چند شاهد دروغ پیش آمدند، هیچ نیافتند. آخر دو نفر آمده،


Ee ntyjaaˈya tsˈo̱o̱ⁿya na nncua̱ˈcaño̱o̱ⁿya na nnteijndeiya ˈo ñequio ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cha nntsanaˈjnda̱ˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ. 	 زیرا بسیار اشتیاق دارم که شما را ببینم تا نعمتی روحانی به شما برسانم که شما استوار بگردید،


Ntˈom naⁿnom na jeeⁿ xcweeˈ nˈom ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom tyˈecatˈiuuna Esteban. Jeeⁿ tyotyueena na jnda nquiuna jom. 	 و مردان صالح استیفان را دفن کرده، برای وی ماتم عظیمی برپا داشتند.


Meiⁿ tîcaluiˈjnaaⁿˈndyo̱ quia na tjeiˈsˈaya ˈo nnoom, na tsjo̱o̱ya na ntyjiiyaya na ˈo nlaˈcanda̱a̱ˈndyoˈ ñˈoom na nntsoom, ndoˈ chaˈxjeⁿ jluiˈyuuˈ chaˈtso ñˈoom na jnda̱ tjeiˈyuuˈndyo̱ nda̱a̱ˈyoˈ, mati chaˈtso ñˈoom na jnda̱ lˈuuyâ nnoom cantyja ˈnaⁿˈyoˈ, jnda̱ jluiˈyuuˈnaˈ. 	 زیرا اگردرباره شما بدو فخر کردم، خجل نشدم بلکه چنانکه همه سخنان را به شما به راستی گفتیم، همچنین فخر ما به تیطس راست شد.


Ndoˈ xeⁿ laaˈtiˈ matseichjoomñe Tyˈo̱o̱tsˈom ljaaˈ quiiˈ jnda̱a̱ na niomnaˈ xuee jeˈ ndoˈ ˈio cha nlconaˈ, majndeiiticheⁿ ntyjeeⁿ chiuu nlcweeˈyoˈ liaa, ˈo nnˈaⁿ na ticalaˈyuˈya nˈomˈyoˈ. 	 پس اگر خدا علف صحرا را که امروز هست وفردا در تنور افکنده می‌شود چنین بپوشاند، ای کم‌ایمانان آیا نه شما را از طریق اولی؟


Jnda̱ chii to̱ˈ Jesús na matseitiaaⁿˈaⁿ nnˈaⁿ njoom yuu na jndyeti tsˈiaaⁿ sˈaaⁿ na maˈmo̱ⁿnaˈ na tseixmaaⁿ najndeii Tyˈo̱o̱tsˈom ee na tîcalcweˈ nˈom naⁿˈñeeⁿ. Matsoom: 	 آنگاه شروع به ملامت نمود بر آن شهرهایی که اکثر از معجزات وی در آنها ظاهرشد زیرا که توبه نکرده بودند:


Jndyocue Jesús ñequio chaˈtso nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê. Tyˈemeintyjeeˈna cwii su. Joˈ joˈ jnda̱ tquieˈcañom ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈoom na mañequiaaⁿ ñequio jndyendye nnˈaⁿ na jnaⁿ chaˈwaa Judea ñequio Jerusalén ñequio ˈndyoo ndaaluee na nndyooˈ tsjoom Tiro ñˈeⁿ Sidón. Naⁿˈñeeⁿ tquiona na nndyena ñˈoom na mañequiaaⁿ, ndoˈ na nntseinˈmaaⁿ joona ntycu na cwitjoomna. 	 و با ایشان به زیر آمده، بر جای همواربایستاد. و جمعی از شاگردان وی و گروهی بسیاراز قوم، از تمام یهودیه و اورشلیم و کناره دریای صور و صیدون آمدند تا کلام او را بشنوند و ازامراض خود شفا یابند.


Ee ñecwii mˈaaⁿ na tquiaa ljeii na matsa̱ˈntjomnaˈ ndoˈ manquiityeeⁿ tseixmaaⁿ na nncuˈxeeⁿ na aa cwilaˈtjo̱o̱ndye nnˈaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈnaˈ ndoˈ manquiityeeⁿ nnda̱a̱ nncwjiˈnˈmaaⁿñê oo nncuˈxeeⁿ ˈu. Sa̱a̱ ˈu jeˈ, ¿ljoˈ cwiluiindyuˈ na jeeⁿ ñeˈcuˈxeⁿˈ xˈiaˈ? 	 صاحب شریعت و داور، یکی است که بر رهانیدن و هلاک کردن قادر می‌باشد. پس تو کیستی که بر همسایه خود داوری می‌کنی؟


Tilˈue nˈo̱o̱ⁿyâ na nncˈomˈyoˈ na ntqueⁿˈyoˈ sa̱a̱ calajnda̱ˈyoˈ na nluiiˈndyoˈtyeⁿˈyoˈ chaˈxjeⁿ tyolˈa nnˈaⁿ na tyoñˈomtˈmaaⁿˈndyena nˈomna na nntoˈñoomna chaˈtso na jnda̱ tso Tyˈo̱o̱tsˈom na nñequiaaⁿ nda̱a̱na. 	 و کاهل مشوید بلکه اقتدا کنید آنانی را که به ایمان و صبروارث وعده‌ها می‌باشند.


Quia joˈ jleityˈiom no̱o̱ⁿ ndoˈ queⁿˈ cwenta, ntyˈiaya cwii caso canchiiˈ. Ndoˈ waˈljoo tsˈaⁿ naxeⁿˈyoˈ. Maleiñˈoom casaˈ ndoˈ jnda̱ toˈñoom corona na ñjom xqueeⁿ. Tyomanoom na jnda̱ jnaⁿñê ñˈeⁿ nnˈaⁿ na mˈaⁿ nacjoomˈm ndoˈ malˈueeˈñê yuu na nnaⁿjndeiityeeⁿ. 	 ودیدم که ناگاه اسبی سفید که سوارش کمانی داردو تاجی بدو داده شد و بیرون آمد، غلبه کننده و تاغلبه نماید.


Cantyja ˈnaaⁿˈ Jesucristo nntsˈaa Tyˈo̱o̱tsˈom na nntoˈñoomˈyoˈ juu na nndaˈyoˈ na cwileiwe cañoomˈluee na ljuˈ tseixmaⁿnaˈ na tijoom cwiˈndaaˈ meiⁿ xocˈuaanaˈ chaˈna ljaaˈ. 	 بجهت میراث بی‌فساد و بی‌آلایش و ناپژمرده که نگاه داشته شده است در آسمان برای شما؛


Luaa waa na ñeˈcatsjo̱o̱ya cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoomwaaˈ: Cwii tyochjoo meiiⁿ na matsonaˈ na nloˈñom ˈnaaⁿˈ tsotye na jnda̱ tueˈ, ndoˈ na luaaˈ tseixmaⁿ, tjaaˈnaⁿ na cwichuiiˈ juu ñequio cwii moso na seijnda tsotye, meiiⁿ chaˈtso ˈnaaⁿˈ tsotyeeⁿ laˈxmaⁿnaˈ ˈnaaⁿˈaⁿ. 	 است، از غلام هیچ فرق ندارد، هرچندمالک همه باشد.


’Ndoˈ meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na nncwjiˈyuuˈñe cantyja ˈnaⁿya jo nda̱a̱ nnˈaⁿ, ja nncwjiˈyuuˈndyo̱ na mawajnaⁿˈa jom jo nnom Tsotya̱ya na mˈaaⁿ cañoomˈluee. 	 پس هر‌که مرا پیش مردم اقرار کند، من نیزدر حضور پدر خود که در آسمان است، او رااقرار خواهم کرد.


ˈNaⁿ na cwitjo̱ˈ chaˈna tsmaaⁿ ñequio arpa, xeⁿ nchii tjachuiiˈ jndyeenaˈ, xotseiˈño̱ⁿˈ tsˈaⁿ cwaaⁿ cwii joonaˈ macjo̱ˈ tsˈaⁿ. 	 و همچنین چیزهای بیجان که صدا می‌دهد چون نی یا بربط اگر در صداها فرق نکند، چگونه آواز نی یا بربط فهمیده می‌شود؟


—Jeeⁿ ya ñetjeiˈnˈmaaⁿñê ntˈomcheⁿ sa̱a̱ tileicanda̱a̱ nncwjiˈnˈmaaⁿñe cheⁿnqueⁿ. Xeⁿ mayuuˈ na cwiluiiñê Rey cwentaa jaa nnˈaⁿ Israel, cwa candyocueeⁿ na nñoom tsˈoomˈnaaⁿ quia joˈ nlayuuˈa ñˈeⁿñê. 	 «دیگران را نجات داد، اما نمی تواندخود را برهاند. اگر پادشاه اسرائیل است، اکنون ازصلیب فرود آید تا بدو ایمان آوریم!


Quia joˈ seincuii yuscuˈñeeⁿ yuˈndaa na tsaⁿsˈa. Jnda̱ tqueⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom yuˈndaaˈñeeⁿ na nluiitˈmaⁿñe, ndoˈ jndeii ñˈoom na nntsa̱ˈntjom chaˈtso nnˈaⁿ njoomnancue. Ndoˈ tjeiˈnaˈ juu quiiˈlˈo̱ yuscuˈñeeⁿ. Tjañˈoom Tyˈo̱o̱tsˈom juu yuu waa tio ˈnaaⁿˈaⁿ. 	 پس پسر نرینه‌ای را زایید که همه امت های زمین را به عصای آهنین حکمرانی خواهد کرد؛ و فرزندش به نزد خدا وتخت او ربوده شد.


Sa̱a̱ cjaañjoomˈya nˈomˈyoˈ ñˈoomwaa na cweˈ tjañoomˈ: Juu tsˈaⁿ na tijndye tsjaaⁿ manomˈ, titˈmaⁿ nntseiwe. Sa̱a̱ tsˈaⁿ na maya tsjaaⁿ manomˈ, majndyeti nntseiwe. 	 اما خلاصه این است، هرکه با بخیلی کارد، بابخیلی هم درو کند و هرکه با برکت کارد، با برکت نیز درو کند.


Ntyˈiaaⁿˈaⁿ na jeeⁿ wiˈ cwitjoom naⁿˈñeeⁿ na ñjomndye wˈaandaa, ee matseilcweˈtyaˈ jndye juunaˈ. Jeeⁿ cwilaˈjnda̱na na cwicantyjaandyena nˈoom palaˈ cwentaaˈ wˈaandaaˈñeeⁿ. Chaˈna ñequiee na cwitsjoom jnaaⁿ tjacaⁿ nnom ndaaluee. Tueeˈcañoom na mˈaⁿna, ndooˈ cweˈ nncwinoomˈm joona. 	 وایشان را در راندن کشتی خسته دید زیرا که بادمخالف بر ایشان می‌وزید. پس نزدیک پاس چهارم از شب بر دریا خرامان شده، به نزد ایشان آمد و خواست از ایشان بگذرد.


Quia joˈ yuu waa jeˈ na mateijndeiinaˈ tsˈaⁿ meiiⁿ chaˈwaa tsjoomnancue cuaanaˈ na ˈnaaⁿˈaⁿ xeⁿ nntsuu añmaaⁿˈaⁿ ndoˈ matseityuiiˈñe cheⁿnqueⁿ. 	 زیراانسان را چه فایده دارد که تمام جهان را ببرد ونفس خود را بر باد دهد یا آن را زیان رساند.


Ee tsˈaⁿ na cweˈ tomti mandii ñˈoomˈñeeⁿ ndoˈ ticatsˈaa ljoˈ na matsonaˈ matseijomnaˈ tsaⁿˈñeeⁿ chaˈna tsˈaⁿ na mantyˈiaaˈ nnom ñˈeⁿ tsjo̱ˈjnom. 	 زیرا اگر کسی کلام را بشنود و عمل نکند، شخصی را ماند که صورت طبیعی خود را در آینه می‌نگرد.


Sa̱a̱ xeⁿ quiiˈ nˈomˈyoˈ laxmaⁿˈyoˈ cwii na matseiˈndaaˈnaˈ ˈo chaˈcwijom cwii na ja jnaaⁿˈ na jeeⁿ xueeˈyoˈ ndoˈ jeeⁿ cwilaˈjnda̱ˈyoˈ na nluii tˈmaⁿndyoˈ, quia joˈ tintjeiˈyoˈ cwenta na jndo̱ˈ nˈomˈyoˈ, ee na cwilaxmaⁿˈyoˈ na ljoˈ matyˈiomnaˈ na cantundyoˈ ndoˈ cwitjeiˈndyoˈ ñequio ñˈoom na mayuuˈ. 	 لکن اگر در دل خودحسد تلخ و تعصب دارید، فخر مکنید و به ضدحق دروغ مگویید.


Maluaaˈ waa cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo, nchii tyˈiomñe cheⁿnqueⁿ tsˈiaaⁿ na cwiluiiñê tyee na tjacantyja, nquii Tyˈo̱o̱tsˈom seitˈmaaⁿˈñe jom na catseixmaaⁿ tsˈiaaⁿˈñeeⁿ, ee manquiityeeⁿ tsoom: ˈU cwiluiindyuˈ jndaaya. Xuee jeˈ majndaaˈ na cwiluiindyo̱ tsotyeˈ. 	 و همچنین مسیح نیز خود را جلال نداد که رئیس کهنه بشود، بلکه او که به وی گفت: «تو پسر من هستی؛ من امروز تو را تولید نمودم.»


Ee ˈo nnˈaⁿya tqueeⁿˈñe Tyˈo̱o̱tsˈom na calaˈxmaⁿˈyoˈ nnˈaⁿ na jnda̱ jndyaandyoˈ. Sa̱a̱ nchii na nleilˈueeˈndyoˈ nayaˈñeeⁿ na nlaˈjomndyoˈ ñequio na neiⁿncooˈ na ntyjii seiiˈ tsˈaⁿ. ˈO cˈomˈyoˈ na nnteijndeiindyoˈ ntyjeeˈyoˈ ncˈe na mˈaⁿˈyoˈ na wiˈ nˈomˈyoˈ joona. 	 زیرا که شما‌ای برادران به آزادی خوانده شده‌اید؛ اما زنهار آزادی خود را فرصت جسم مگردانید، بلکه به محبت، یکدیگر را خدمت کنید.


’Candyeˈyoˈ jeˈ cwiicheⁿ ñˈoom tjañoomˈ: Tyomˈaaⁿ cwii tsˈaⁿ na tˈmaⁿ ndyuaaˈ niom. Tcoomˈm lˈo̱o̱ uva. Sˈaaⁿ tiom ndiocheⁿ. Sˈaaⁿ peila na nncˈoocue ndaa na jnda̱ ˈndiindyena ta̱uva. Mati sˈaaⁿ cwii tatsiaⁿndye na nljo tsˈaⁿ na nntsˈaa cwenta ntjomˈñeeⁿ. Jnda̱ chii tioom cwenta ntjomˈñeeⁿ luee nnˈaⁿ na nlˈayana tsˈiaaⁿ. Quia na ncueˈ ta̱a̱ˈ ntjom, nncoˈñoom na tseixmaⁿnaˈ cwentaaⁿˈaⁿ. Jnda̱ na seijndaaˈñê chaˈtso nmeiⁿˈ, tjaaⁿ cwiicheⁿ ndyuaa. 	 و مثلی دیگر بشنوید: صاحب‌خانه‌ای بودکه تاکستانی غرس نموده، خطیره‌ای گردش کشید و چرخشتی در آن کند و برجی بنا نمود. پس آن را به دهقانان سپرده، عازم سفر شد.


Tancˈomˈyoˈ na mati ˈo cwilˈaˈyoˈ ljoˈ na cwintyˈiaˈyoˈ na cwilˈa nnˈaⁿ tsjoomnancue, calaˈchuiˈyoˈ cantyja na cwilaˈtiuuˈyoˈ cha na luaaˈ ntseixconaˈ chaˈtso cantyja na cwitsaamˈaⁿˈyoˈ. Ee na nlˈaˈyoˈ naljoˈ nncueˈntyjo̱ na nlaˈno̱ⁿˈyoˈ chiuu waa na lˈue tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom ñˈeⁿndyoˈ, na juu joˈ tjacantyja naya tseixmaⁿ, ndoˈ cjaaweeˈ tsˈoom ndoˈ canda̱a̱ˈ tseixmaⁿnaˈ. 	 و همشکل این جهان مشوید بلکه به تازگی ذهن خود صورت خود راتبدیل دهید تا شما دریافت کنید که اراده نیکوی پسندیده کامل خدا چیست.


Mati matsjo̱o̱ njomˈ na ˈu jndyuˈ Pedro, ñˈoom na maˈmo̱ⁿnaˈ tsjo̱ˈ. Nacjooˈ juu tsjo̱ˈwaañe nlqua̱a̱ⁿya tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiiˈndyo̱ cwentaya. Ndoˈ meiⁿ naⁿjndii na mˈaⁿ quiiˈ bˈio na jeeⁿ jnda̱ cwilaˈxmaⁿna, xocanaⁿjnda̱na nacjooˈ tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na cwjiiˈndyo̱ cwentaya. 	 و من نیز تو را می‌گویم که تویی پطرس و بر این صخره کلیسای خود را بنا می‌کنم و ابواب جهنم بر آن استیلا نخواهد یافت.


Sa̱a̱ matso Jesús nda̱a̱yâ: —Luaa waa na matseijomnaˈ nantquie ˈnaⁿya, na catsˈaaya yuu na lˈue tsˈom nqueⁿ na jñoom ja, hasta na jnda̱ jnda̱a̱ˈ tsˈiaaⁿ na tyˈioom ja. 	 عیسی بدیشان گفت: «خوراک من آن است که خواهش فرستنده خودرا به عمل آورم و کار او را به انجام رسانم.


Tˈmaⁿ tmaaⁿˈ nnˈaⁿ tyˈe ñˈeⁿ Jesús. Quia joˈ taqueeⁿ, tsoom nda̱a̱na: 	 و هنگامی که جمعی کثیر همراه اومی رفتند، روی گردانیده بدیشان گفت:


Sa̱a̱ macaⁿnaˈ na caljooˈñe Jesucristo cañoomˈluee hasta quia na jnda̱ seicanda̱a̱ˈñenaˈ chaˈtso ñˈoom na seineiiⁿ ñequio ndyuee profetas na tyoñequia ñˈoomˈm tandyo xuee. 	 که می‌باید آسمان او را پذیرد تا زمان معاد همه‌چیز که خدا از بدوعالم به زبان جمیع انبیای مقدس خود، از آن اخبار نمود.


Ndoˈ jeˈ ˈo nnˈaaⁿyâ na cwilaˈyuˈyoˈ, lˈue nˈo̱o̱ⁿyâ na caliuˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ naya na machˈee Tyˈo̱o̱tsˈom ñequio ntmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjeeⁿˈeⁿ cwentaaⁿˈaⁿ na mˈaⁿna tsˈo̱o̱ndaa Macedonia. 	 لیکن‌ای برادران شما را مطلع می‌سازیم ازفیض خدا که به کلیساهای مکادونیه عطاشده است.


Tˈo̱o̱ nnˈaⁿ judíos, jluena: —Jeˈ manquiujndaaˈndyo̱ na matseiˈxmaⁿˈ tsaⁿjndii quiiˈ tsˈomˈ. Tueˈ Abraham, ndoˈ mati profetas. Sa̱a̱ ˈu matsuˈ: “Xeeⁿ mˈaaⁿ ˈñeeⁿ juu na matseiñˈoomˈñe ñˈoom ˈnaⁿˈ, tijoom cueˈ.” 	 پس یهودیان بدو گفتند: «الان دانستیم که دیو داری! ابراهیم و انبیا مردند و تو می‌گویی اگر کسی کلام مرا حفظ کند، موت را تا به ابد نخواهد چشید


Ntˈom nnˈaⁿ na mˈaⁿ joˈ joˈ jlaˈliooˈndyena nacjooˈ yuscuˈñeeⁿ. Jluena nda̱a̱ ntyjeena: —Jeeⁿ ndyaˈ cweˈchi ncheⁿˈ ˈnaaⁿˈaⁿ na seicatsoom. 	 و بعضی در خود خشم نموده، گفتند: «چرا این عطر تلف شد؟


Ndoˈ quia na jnda̱ teinom chaˈtso nmeiⁿˈ, ntyˈiaya cwii tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na jndyendye na meiⁿcwii tsˈaⁿ xocanda̱a̱ nncuncho. Jnaⁿ naⁿˈñeeⁿ ticwii cwii ndyuaa, ndoˈ laˈxmaⁿna ticwii cwii tmaaⁿˈ nnˈaⁿ, ñequio ticwii cwii nnom na tjachuiiˈndye, ñequio ticwii cwii nnom ñˈoom na cwilaˈneiⁿna. Meiⁿˈntyjeeˈna jo nnom tio yuu na mˈaaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ na mˈaaⁿ Catsmaⁿ. Cweeˈna liaa canchiiˈ teincoo ndoˈ tooˈ njom nˈoom ta̱ncˈa lueena. 	 و بعد از این دیدم که اینک گروهی عظیم که هیچ‌کس ایشان را نتواند شمرد، از هر امت و قبیله و قوم و زبان در‌پیش تخت و در حضور بره به‌جامه های سفید آراسته و شاخه های نخل به‌دست گرفته، ایستاده‌اند


Cwii xuee na cwilaˈtˈmaaⁿˈndye naⁿˈñeeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom, ndoˈ cwilacweˈjndoˈndyena, juu xjeⁿˈñeeⁿ tso Espíritu Santo nda̱a̱na: —Catjeiiˈndyo̱ˈyoˈ Bernabé ñˈeⁿ Saulo na nncˈoona tsˈiaaⁿ na tˈio̱ⁿya joona. 	 چون ایشان در عبادت خدا و روزه مشغول می‌بودند، روح‌القدس گفت: «برنابا و سولس را برای من جداسازید از بهر آن عمل که ایشان را برای آن خوانده‌ام.»


Juu na mˈaⁿˈyoˈ na wiˈ nˈomˈ ntyjeeˈyoˈ matˈuiinaˈ juu na cwicantyjaaˈ nˈomˈyoˈ na cwileiwenaˈ cañoomˈluee. Quia tyondyeˈyoˈ ñˈoom na mayuuˈ na macwjiˈnˈmaaⁿñe Tyˈo̱o̱tsˈom nnˈaⁿ, joˈ tquiaanaˈ na cwicantyjaaˈ nˈomˈyoˈ. 	 به‌سبب امیدی که بجهت شما در آسمان گذاشته شده است که خبر آن را در کلام راستی انجیل سابق شنیدید،


ˈNaaⁿ na cwiluii ntjaaⁿ yoˈndaa naⁿnom nda nnˈaⁿ judíos jnda tseixmaⁿnaˈ xeⁿ matseicanda̱ˈ ljeii na tquiaa Tyˈo̱o̱tsˈom nnom Moisés. Sa̱a̱ xeⁿ matseiˈtjo̱o̱ndyuˈ nnom ljeiiˈñeeⁿ matyˈiomnaˈ cantyja ˈnaⁿˈ chaˈcwijom na tîcaluii ˈnaaⁿˈñeeⁿ ˈu. 	 زیرا ختنه سودمند است هرگاه به شریعت عمل نمایی. اما اگر از شریعت تجاوزنمایی، ختنه تو نامختونی گشته است.


Ndoˈ cwiicheⁿ ñˈoom na teiljeii matsonaˈ: ˈO nnˈaⁿ na nchii judíos, cˈomˈyoˈ na neiⁿˈyoˈ ñequio nnˈaⁿ na maqueⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom na cwiluiindye cwentaaⁿˈaⁿ. 	 و نیز می‌گوید «ای امت‌ها باقوم او شادمان شوید.»


Sa̱a̱ cantyˈiaˈyoˈ ñequio na jndooˈ jndye nnˈaⁿ matseineiiⁿ, meiⁿ tjaa ljoˈ coluena nnoom. ¿Aa nntsˈaacheⁿnaˈ na cwilaˈtiuu naⁿmaⁿnˈiaaⁿ cwentaaya na tsaⁿmˈaaⁿˈ mayuuˈcheⁿ cwiluiiñê Cristo? 	 و اینک آشکارا حرف می‌زند و بدو هیچ نمی گویند. آیاروسا یقین می‌دانند که او در حقیقت مسیح است؟


Quianlˈuaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na macanda̱ Crispo ñˈeⁿ Gayo na seitsˈoomndyo̱, tjaaˈnaⁿ ntˈomndyoˈ ˈo na seitsˈoomndyo̱, 	 خدا را شکر می‌کنم که هیچ‌یکی از شما راتعمید ندادم جز کرسپس و قایوس،


Wajnaⁿˈa cwii tsˈaⁿ na matseiyuˈ ñˈeⁿ Cristo. Jnda̱a̱ˈ canchooˈñequiee chu na tjañˈoom Tyˈo̱o̱tsˈom tsaⁿˈñeeⁿ cañoomˈluee na jnda̱ ndyee. Aa ndiñˈeⁿ seiiⁿˈeⁿ oo aa ticañˈeⁿ, joˈ ticaljeii, Tyˈo̱o̱tsˈom ntyjii. 	 شخصی را در مسیح می‌شناسم، چهارده سال قبل از این. آیا در جسم؟ نمی دانم! و آیا بیرون از جسم؟ نمی دانم! خدامی داند. چنین شخصی که تا آسمان سوم ربوده شد.


Ndoˈ tjalcweˈ Jesús tsˈo̱ndaa Galilea. Juu najndeii na matseixmaⁿ Espíritu Santo, canda̱a̱ˈñˈeⁿ tyotseixmaaⁿ joˈ. Ndoˈ tˈom ñˈoom cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ chaˈwaa ndyuaaˈñeeⁿ. 	 و عیسی به قوت روح، به جلیل برگشت وخبر او در تمامی آن نواحی شهرت یافت.


Ñˈoommeiⁿˈ catsa̱ˈntjomˈ nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ na calaˈcanda̱a̱ˈndyena joonaˈ cha xocuaa ñˈoom na tisˈa cwilˈana. 	 و به این معانی امر فرما تا بی‌ملامت باشند.


Sa̱a̱ tjantyˈeeti ñˈoom cantyja ˈnaaⁿˈ Jesús. Ndoˈ jndyendye nnˈaⁿ tyoˈoontyjaaˈ na nndye ñˈoom na tyoñequiaaⁿ. Mati ñeˈcanˈmaaⁿna ntycu na wiina. 	 لیکن خبر او بیشتر شهرت یافت و گروهی بسیار جمع شدند تا کلام او رابشنوند و از مرضهای خود شفا یابند،


Ee jnda̱ tueˈntyjo̱ xjeⁿ na juu ángel na jnda̱ ntquieeˈ nncjo̱o̱ⁿˈo̱ⁿ ntu ˈnaaⁿˈaⁿ. Xjeⁿˈñeeⁿ matseicanda̱a̱ˈñenaˈ ñˈoom na ntyjii nquii Tyˈo̱o̱tsˈom. Majuu ñˈoomˈñeeⁿ na jnda̱ tqueⁿtyeeⁿ nda̱a̱ nquiee profetas na cwindyeˈntjomtyeⁿ nnoom. 	 بلکه درایام صدای فرشته هفتم، چون کرنا را می‌بایدبنوازد، سر خدا به اتمام خواهد رسید، چنانکه بندگان خود انبیا را بشارت داد.»


ˈO nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈyoˈ, ncˈe Taya Jesucristo ndoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ na mañequiaa Espíritu Santo na wiˈ nˈo̱o̱ⁿya ncˈiaaya, macaⁿnaˈ na queⁿndyoˈ na calajomndyoˈ ñˈeⁿndyo̱ na nlana̱a̱ⁿya nnom Tyˈo̱o̱tsˈom cantyja ˈnaⁿya. 	 لکن‌ای برادران، از شما التماس دارم که بخاطر خداوند ما عیسی مسیح و به محبت روح (القدس )، برای من نزد خدا در دعاها جد وجهدکنید،


Toom cweˈ na nncˈomtˈmaaⁿˈndyoˈ nˈomˈyoˈ ñˈeⁿndyo̱ na nntseina̱ⁿ chaˈxjeⁿ tsˈaⁿ na cweˈ matseineiⁿto. Cwa, calˈaˈyoˈ na ljoˈ. 	 کاشکه مرا در اندک جهالتی متحمل شوید و متحمل من هم می‌باشید.


Ee seiteincuuˈñenaˈ cantyja na mˈaⁿna, cweˈ cha caluiˈnˈmaaⁿndyo̱ ja. Joˈ chii chaˈtso ntmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ na nchii judíos cwiñequia na quianlˈuaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cantyja ˈnaaⁿna, ndoˈ mati ja. 	 که در راه جان من گردنهای خود را نهادند و نه من به تنهایی ممنون ایشان هستم، بلکه همه کلیساهای امت‌ها.


Cˈo̱o̱ⁿya chaˈxjeⁿ na macaⁿnaˈ na catsˈaa tsˈaⁿ quia naxuee. Nchii cˈo̱o̱ⁿya na cwicwaˈjndooˈndyo̱ meiⁿ nchii na cwicandya̱a̱ya. Nchii cˈo̱o̱ⁿ ñequio nnˈaⁿ na cweˈ luaaˈndyo ñequio ntˈomcheⁿ nnom natia laˈxmaⁿ. Tacˈo̱o̱ⁿya na cwilaˈntjaˈndyo̱ ñequio nnˈaⁿ meiⁿ talaˈta̱a̱ˈ nˈo̱o̱ⁿya joona. 	 و با شایستگی رفتار کنیم چنانکه در روز، نه در بزمها و سکرها وفسق و فجور و نزاع و حسد؛بلکه عیسی مسیح خداوند را بپوشید و برای شهوات جسمانی تدارک نبینید.


Catsuˈ nndya̱a̱yâ. Chiuu matseiˈtiuuˈ: ¿Aa matyˈiomnaˈ na catio̱o̱ⁿya tsˈiaaⁿnda̱a̱ya nnom tsaⁿmatsˈiaaⁿ tˈmaⁿ tsjoom Roma, oo aa ticatyˈiomnaˈ? 	 پس به ما بگو رای تو چیست. آیا جزیه دادن به قیصر رواست یا نه؟»


Ndoˈ xuee jnda̱ ndyee chaˈtso lˈo̱o̱ tsˈiaaⁿ cwentaaˈ wˈaandaa ncjo̱o̱yâ tyotjeiiˈâ joonaˈ ñequio lua̱a̱yâ, tyotua̱a̱ˈâ joonaˈ tsˈom ndaaluee. 	 و روز سوم به‌دستهای خود آلات کشتی را به دریا انداختیم.


Xuee na tuii na luaaˈ, maxuee na cwilaˈjndaaˈndye nnˈaⁿ ˈnaⁿ na nlcaⁿnaˈ joona ee na ˈio xuee na nntaˈjndyeena. Quia na teincoo cwiicheⁿ xuee, ntyee na cwiluiitquiendye ñequio nnˈaⁿ fariseos, ñecwii tmaaⁿˈ tyˈena na mˈaaⁿ Pilato. 	 و در فردای آن روز که بعد از روز تهیه بودروسای کهنه و فریسیان نزد پیلاطس جمع شده،


Ndoˈ jo ndyeyu tsˈom xqueeⁿ tyˈioomna ljeii ñˈoom griego, latyeⁿ, ñˈeⁿ hebreo. Matsonaˈ: “Luaañe Rey cwentaa nnˈaⁿ judíos.” 	 و بر سراو تقصیرنامه‌ای نوشتند به خط یونانی و رومی وعبرانی که «این است پادشاه یهود.»


Ncˈe na luaaˈ waa na ntyjaaˈya cwii tsˈo̱o̱ⁿya cantyja ˈnaⁿˈyoˈ, seitiuuya na wendiiˈ nncwino̱o̱ⁿ na mˈaⁿˈyoˈ na ntyˈiaya ˈo cha we ndiiˈ nñequiaanaˈ na neiⁿˈyoˈ na ntyˈiaˈyoˈ ja, 	 و بدین اعتماد قبل از این خواستم به نزدشما آیم تا نعمتی دیگر بیابید،


Sa̱a̱ nnˈaⁿ ndyuaa tsjomˈm, jndoona jom. Joˈ jñoomna nnˈaⁿ ndyuaa yuu na tjaaⁿ, tyˈecalue naⁿˈñeeⁿ: “Jâ ticalˈue nˈo̱o̱ⁿyâ na tsaⁿmˈaaⁿˈ nluiiñê rey cwentaaya.” 	 اما اهل ولایت او، چونکه او رادشمن می‌داشتند ایلچیان در عقب او فرستاده گفتند، نمی خواهیم این شخص بر ما سلطنت کند.


Jnda̱ joˈ tsotyeeⁿcheⁿ: Meiⁿ xocjaañjoomˈti tsˈo̱o̱ⁿya jnaaⁿna ñequio natia na cwilˈana. 	 (باز می‌گوید) وگناهان و خطایای ایشان را دیگر به یاد نخواهم آورد.»


Meiⁿ tintyˈueena, catˈmo̱o̱ⁿna na cwilaˈcanda̱a̱na nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ, cha cantyja ˈnaaⁿna nleitquiooˈ na jeeⁿ neiⁿncooˈ tseixmaⁿ ñˈoom naya ˈnaaⁿˈ nquii Tyˈo̱o̱tsˈom na macwjiˈnˈmaaⁿñê jaa. 	 و دزدی نکنند بلکه کمال دیانت را ظاهر سازند تا تعلیم نجات‌دهنده ما خدارا در هر چیز زینت دهند.


Sa̱a̱ waa na ntyjiiya ñˈeⁿndyoˈ: tacantyjaaˈ nˈomˈyoˈ ja chaˈxjeⁿ quia to̱ˈjndyeeˈyoˈ na jeeⁿ jnda nquiuˈyo ñˈeⁿndyo̱. 	 «لکن بحثی بر تو دارم که محبت نخستین خود را ترک کرده‌ای.


Cwii cwiindyo̱ cantyjati na jnda̱ jndaaˈ nnom Cristo na ˈnaaⁿˈ tsˈiaaⁿ na matseixmaⁿ, cantyjati joˈ naya na macoˈñom. 	 لیکن هریکی از ما را فیض بخشیده شد بحسب اندازه بخشش مسیح.


Jeeⁿ candyaˈ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom ˈo ndoˈ jnda̱ tjeiiⁿˈeⁿ ˈo na cwiluiindyoˈ nnˈaaⁿˈaⁿ. Joˈ chii cˈomˈyoˈ na wiˈ nˈomˈyoˈ nnˈaⁿ ndoˈ na ya nnˈaⁿndyoˈ ñequio chaˈtsondyena. Cˈomˈcjeˈyoˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ, cˈomˈyoˈ na cwentandyoˈ ñequio chaˈtso nnˈaⁿ, cˈomˈyoˈ na mˈaaⁿ nioomcheⁿ nˈomˈyoˈ. 	 پس مانند برگزیدگان مقدس و محبوب خدا احشای رحمت و مهربانی و تواضع و تحمل و حلم را بپوشید؛


Macweˈ joˈ quia jndyo Cristo tsjoomnancue, tsoom nnom Tyˈo̱o̱tsˈom: Tileiquiaanaˈ na nljoya ntyjiˈ na cweˈ quiooˈ cwilaˈcwjee nnˈaⁿ, ñequio ˈnaⁿ na cwiñeˈquiana na cwilaˈtˈmaaⁿˈndyena ˈu. Joˈ chii tquiaaˈ na tsˈaⁿ ja cha nncˈio̱ cwentaa nnˈaⁿ cha nntseitˈmaⁿ tsˈomˈ jnaⁿ na laˈxmaⁿna. 	 لهذا هنگامی که داخل جهان می‌شود، می‌گوید: «قربانی و هدیه را نخواستی، لکن جسدی برای من مهیا ساختی.


na cwitaˈxˈeeˈyoˈ nda̱a̱yâ cantyja naya na tuii ñˈeⁿ tsˈaⁿ na ñetˈoom na ntjeiⁿ ncˈee, ¿aa ñeˈcandyeˈyoˈ chiuu tuiiyuu na jnda̱ tcoˈyanaˈ jom? 	 اگر امروز از ما بازپرس می‌شود درباره احسانی که بدین مرد ضعیف شده، یعنی به چه سبب او صحت یافته است،


Matseina̱ⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ juu na mˈaaⁿˈ tsˈom tsaⁿˈñeeⁿ na seicandii ˈu, nchii cantyja ˈnaaⁿˈ na mˈaaⁿˈ tsˈomˈ nncuˈ. Sa̱a̱ nnda̱a̱ nntsˈaanaˈ na nncwaxˈee cwiindyoˈ ˈo: “¿Chiuu na matsonaˈ na ja catseiljondyo̱yo̱ cweˈ chiuu na mˈaaⁿˈ tsˈom cwiicheⁿ? 	 اما ضمیرمی گویم نه از خودت بلکه ضمیر آن دیگر؛ زیراچرا ضمیر دیگری بر آزادی من حکم کند؟


ee juu naxueeñe quia na matseixueeñenaˈ naquiiˈ tsˈom tsˈaⁿ, machˈeenaˈ na yatsˈaⁿñê, xcwe machˈeeⁿ ndoˈ mayomˈm ñˈoom na nntseineiiⁿ. 	 زیرا که میوه نور در کمال، نیکویی وعدالت و راستی است.


Tyˈo̱o̱tsˈom caxuee cwiluiiñê, nqueⁿ na cwiluiiñê Tsotye Jesucristo na matsa̱ˈntjoom jaa, macaⁿˈa nnoom na cantyja ˈnaaⁿˈ Espíritu quiaaⁿ na nlaˈno̱ⁿˈyoˈ ñˈoom na maˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ya ndoˈ yati ntsataˈjnaⁿˈyoˈ jom. 	 تاخدای خداوند ما عیسی مسیح که پدر ذوالجلال است، روح حکمت و کشف را در معرفت خود به شما عطا فرماید.


Jnda̱ joˈ jaa na ndicwaⁿ cwitando̱o̱ˈa xjeⁿˈñeeⁿ ñeˈnaaⁿˈ nncjaachuunaˈ jaa ñˈeⁿndyena quiiˈ nchquiu na nntjomndyo̱ ñequio Ta Jesús quiiˈ jndye ndoˈ nncˈo̱o̱ⁿtya̱a̱ⁿya ñˈeⁿñê. 	 آنگاه ما که زنده و باقی باشیم، با ایشان در ابرهاربوده خواهیم شد تا خداوند را در هوا استقبال کنیم و همچنین همیشه با خداوند خواهیم بود.پس بدین سخنان همدیگر را تسلی دهید.


Jnda̱ na tquiena Cesarea, tquiana carta na ñˈomna nnom gobiernom ndoˈ tioona cwenta Pablo lˈo̱o̱ⁿ. 	 و چون ایشان وارد قیصریه شدند، نامه را به والی سپردند و پولس را نیز نزد اوحاضر ساختند.


Ndoˈ quia na jnda̱ tjeiiⁿˈeⁿ chaˈtso canmaⁿ na machˈeeⁿ cwenta, wjaajñeeⁿ jo nda̱a̱yoˈ, ˈoontyjo̱yoˈ naxeeⁿˈeⁿ ee cwitaˈjnaaⁿˈyoˈ jñeeⁿˈeⁿ. 	 و وقتی که گوسفندان خود را بیرون برد، پیش روی ایشان می‌خرامد وگوسفندان از عقب او می‌روند، زیرا که آواز او رامی شناسند.


Ndoˈ tyueneiiⁿ chaˈtsondye nnˈaⁿ. Tyolaˈtˈmaaⁿˈndyena Tyˈo̱o̱tsˈom. Jluena ñequio na tyueneiiⁿna: —Xuee jeˈ ntyˈiaa nda̱a̱ya cwii na jeeⁿ tˈmaⁿ, na meiⁿjom tiquintyˈiaaya. 	 و حیرت همه را فرو گرفت و خدا راتمجید می‌نمودند و خوف بر ایشان مستولی شده، گفتند: «امروز چیزهای عجیب دیدیم.»


Ndoˈ na luaaˈ, chaˈtsondyena teitsˈoomndyena na seitjoomˈnaˈ joona ñˈeⁿ Moisés quia na tyotseintyjo̱naˈ nchquiuˈñeeⁿ cjoona ndoˈ na teinomna ndaalueeˈñeeⁿ. 	 و همه به موسی تعمید یافتند، در ابر و در دریا؛


Matsoom: —Mañequiaanaˈ na neiⁿya, ˈu rey Agripa, na nndiˈ ñˈoom ˈndyo̱ nnco̱ xuee jeˈ. Nntsjo̱o̱ya cantyja na ntyjiiya na meiⁿchjoo tiyuuˈ ñˈoom na cwiqueⁿ nnˈaⁿ judíos nacjoya. 	 که «ای اغریپاس پادشاه، سعادت خود را در این می‌دانم که امروز درحضور تو حجت بیاورم، درباره همه شکایتهایی که یهود از من می‌دارند.


Sa̱a̱ Jesús tsoom nnom: —Tinduˈyoˈ na ticwanaaⁿ ee juu tsˈaⁿ na ticˈoom nacjooya, maxjeⁿ matseijomñê ñˈeⁿndyo̱ jaa. 	 عیسی بدو گفت: «او را ممانعت مکنید. زیرا هر‌که ضد شما نیست با شماست.»


Joˈ chii nnˈaⁿ na cwilayuˈ tsjoom Antioquía jlaˈjndaaˈndyena na nlˈana naya tsjo̱ˈñjeeⁿ nnˈaⁿ na cwilayuˈ na mˈaⁿ ndyuaa Judea ncˈe na matseitjo̱o̱naˈ naⁿˈñeeⁿ. Cwii cwii tsˈaⁿ nnteijneiⁿ cantyjati na nnda̱a̱ nntsˈaaⁿ. 	 و شاگردان مصمم آن شدند که هر یک برحسب مقدور خود، اعانتی برای برادران ساکن یهودیه بفرستند.پس چنین کردند و آن را به‌دست برنابا و سولس نزد کشیشان روانه نمودند.


Tsoti Pablo: —Nnco̱ tyotseitiuuya na maxjeⁿ jndeiˈnaˈ na nlco̱o̱ˈwiˈa nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ ñˈeⁿ Jesús tsaⁿ na jnaⁿ Nazaret. 	 من هم در خاطر خود می‌پنداشتم که به نام عیسی ناصری مخالفت بسیار کردن واجب است،


Ndoˈ xeⁿ cweˈ cantyja na mantyˈiaˈ wjaañˈoomnaˈ ˈu na matseiˈtjo̱o̱ndyuˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom, catsaˈ xjeⁿ chaˈcwijom na cwjiˈ tsˈomnjomˈ ndoˈ catquieˈ juunaˈ cha tintseiˈtjo̱o̱ndyuˈtiˈ. Ee yati na nnda̱a̱ nntseixmaⁿˈ na ticantycwii na wandoˈ añmaaⁿˈ meiiⁿ chaˈcwijom ñeˈcwii tsˈomnjomˈ, nchiiti na we tsˈomnjomˈ ndoˈ nncjuˈnaˈ ˈu quiiˈ chom bˈio. 	 و اگر چشمت تو را لغزش دهد، آن را قلع کرده، از خود دور انداز زیرا تو را بهتر است بایک چشم وارد حیات شوی، از اینکه با دو چشم در آتش جهنم افکنده شوی.


Juu tsˈaⁿ na jnda̱ jluiˈ naⁿjndii naquiiˈ tsˈom, tyochˈee tyˈoo nnom Jesús na quiaa tsaⁿˈñeeⁿ ñˈoomˈ na nñˈeⁿ ñˈeⁿñê, sa̱a̱ sa̱ˈntjom Jesús na caljooˈñê. 	 اما آن شخصی که دیوها از وی بیرون رفته بودند از او درخواست کرد که با وی باشد. لیکن عیسی او را روانه فرموده، گفت:


Quia joˈ chaˈtso nnˈaⁿ to̱ˈna na tyotaⁿna nnom Jesús na calueeⁿˈeⁿ ndyuaa tsjoomna. 	 پس شروع به التماس نمودند که از حدود ایشان روانه شود.


Joˈ joˈ tyomˈaaⁿ cwii tsaⁿsˈa na jnda̱ ntquiuu nchooˈ quii nchooˈ ñeeⁿ chu na wiiˈ. 	 چون عیسی او را خوابیده دیدو دانست که مرض او طول کشیده است، بدوگفت: «آیا می‌خواهی شفا یابی؟»


cha nñequiaa cheⁿnqueⁿ tmaaⁿˈñeeⁿ nnoom na neiⁿncooˈ caxuee tseixmaⁿnaˈ, na tjaa yuu na cwajndii cantyja ˈnaaⁿˈnaˈ meiⁿ tjaaˈnaⁿ na cantseiiⁿˈnaˈ meiⁿ tjaa cwiicheⁿ na nljeiˈ na ticuaaya cantyja ˈnaaⁿˈnaˈ, na ñequiiˈcheⁿ tseixmaⁿnaˈ cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ canda̱a̱ˈñˈeⁿ matseixmaⁿnaˈ cwentaaⁿˈaⁿ. 	 تاکلیسای مجید را به نزد خود حاضر سازد که لکه وچین یا هیچ‌چیز مثل آن نداشته باشد، بلکه تامقدس و بی‌عیب باشد.


Ee ndyeñeeⁿˈ ñequiiˈcheⁿ na mˈaⁿna ñˈeⁿndyoˈ, sa̱a̱ ja nchii ñequiiˈcheⁿ na nncˈo̱o̱ⁿya ñˈeⁿndyoˈ. 	 زیرا که فقرا همیشه با شما می‌باشند و امامن همه وقت با شما نیستم.»


Ndoˈ mañejuu tmaaⁿ xuee neiⁿncoˈñeeⁿ, jâ nnˈaⁿ na tˈmaⁿ Jesús tjomndyô̱ na ñeˈnaaⁿˈ. Jlaˈcata̱ˈtya̱a̱ⁿyâ ndyueelˈa ncˈe na nquiaayâ ncˈiaaya nnˈaⁿ judíos. Xjeⁿˈñeeⁿ tyjeeˈcañoom na mˈaaⁿyâ, teintyjeeⁿˈeⁿ xcwe quiiˈntaaⁿyâ. Matsoom: —Cˈoomˈyoˈ na tjaa ñomtiuu. 	 و در شام همان روز که یکشنبه بود، هنگامی که درها بسته بود، جایی که شاگردان به‌سبب ترس یهود جمع بودند، ناگاه عیسی آمده، در میان ایستاد و بدیشان گفت: «سلام بر شما باد!»