Sa̱a̱ tjaaˈnaⁿ jnaaⁿˈaⁿ na majndaaˈ na nntseiljeiya na mˈaaⁿ ta tsaⁿmaⁿtsˈiaaⁿ tˈmaⁿˈñeeⁿ. Joˈ na jnda̱ jndyo̱ñˈo̱ⁿya jom jo nda̱a̱ˈyoˈ, ndoˈ majndeiiticheⁿ jo njomˈ ˈu ta Agripa. Lˈue tsˈo̱o̱ⁿya na nncwaxeˈ nnoom. Aa nchii nleijndaaˈ jnaaⁿˈaⁿ na nntseiljeiya. 	 و چون چیزی درست ندارم که درباره او به خداوندگار مرقوم دارم، از این جهت او را نزد شما و علی الخصوص در حضور تو‌ای اغریپاس پادشاه آوردم تا بعد از تفحص شاید چیزی یافته بنگارم.زیرا مراخلاف عقل می‌نماید که اسیری را بفرستم وشکایتهایی که بر اوست معروض ندارم.»


Ee mawaa mawaaxjeⁿ na nntseicueeˈnaˈ jom na mandiˈntjoom nnom Cristo. Tjuˈteincuuˈñenaˈ jom na mateijneiⁿ ja tsˈiaaⁿ na leicanda̱a̱ nlˈaˈ ncjoˈyoˈ. 	 زیرا در کار مسیح مشرف بر موت شد و جان خود را به خطر انداخت تا نقص خدمت شما را برای من به‌کمال رساند.


Quia ntyˈiaaˈ Jesús na ljoˈ cwilˈana, seiliooˈñê ñˈeⁿndyena. Tsoom nda̱a̱na: —Caˈndyeˈyoˈ na quiontyjaaˈ yocanchˈumˈaⁿˈ ja. Tilacuˈyoˈ joona, ee yuu na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom macanda̱ nncˈooquieeˈndye nnˈaⁿ na ntyjaandye ja chaˈna cwilˈa yocanchˈu. 	 چون عیسی این را بدید، خشم نموده، بدیشان گفت: «بگذارید که بچه های کوچک نزد من آیند و ایشان را مانع نشوید، زیراملکوت خدا از امثال اینها است.


Ndoˈ mati ˈo nntjeiˈyuuˈndyoˈ cantyja ˈnaⁿya, ee mˈaⁿˈyoˈ ñˈeⁿndyo̱ xjeⁿ na to̱ˈjndya̱a̱ tsˈiaaⁿmeiiⁿ. 	 و شما نیزشهادت خواهید داد زیرا که از ابتدا با من بوده‌اید.


Nchii juu cantyja ˈnaaⁿˈ Espíritu tyowaajndyee, tyowaajndyee cantyja ˈnaaⁿˈ tyuaa, jnda̱ joˈ chii tuaa cantyja ˈnaaⁿˈ Espíritu. 	 لیکن روحانی مقدم نبود بلکه نفسانی و بعد از آن روحانی.


Tˈo̱o̱ naⁿnchjaaⁿˈñeeⁿ nnoom, jluena: —Jeeⁿ ˈu ta, toom cweˈ nnda̱a̱ nntyˈiaayâ. 	 به وی گفتند: «خداوندا، اینکه چشمان ما باز‌گردد!»پس عیسی ترحم نموده، چشمان ایشان را لمس نمودکه در ساعت بینا گشته، از عقب او روانه شدند.


Matsoom nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ: —¿Aa tjaquieeˈ Espíritu Santo naquiiˈ nˈomˈyoˈ quia na jlayuˈyoˈ? Jluena nnoom: —Tjaaˈnaⁿ. Meiⁿchjoo tyoondya̱a̱yâ aa mˈaaⁿ Espíritu Santo. 	 بدیشان گفت: «آیا هنگامی که ایمان آوردید، روح‌القدس را یافتید؟» به وی گفتند: «بلکه نشنیدیم که روح‌القدس هست!»


Ee cantyjati na matseixmaⁿ ticwii cwii tsˈaⁿ, xeⁿ ya tsˈiaaⁿ machˈeeⁿ ñˈeⁿ juunaˈ quia joˈ nncoˈñomtyeeⁿ na nleilˈueeˈñê. Sa̱a̱ juu tsˈaⁿ na tisˈa tsˈiaaⁿ machˈee, nluiˈ cantyjati chjoowiˈ na maleiñˈoomtyeeⁿ. 	 زیرا به هر‌که داردداده شود و افزونی یابد و از آنکه ندارد آنچه داردنیز گرفته شود.


ˈO tjo̱o̱ndyoˈ cwii nnom, sa̱a̱ tileicuaanaˈ lueeˈyoˈ, joˈ na nlaˈcueˈyoˈ tsˈaⁿ, ndoˈ queeⁿ nˈomˈyoˈ na nncuaa cwii nnom ˈnaⁿ lueeˈyoˈ, sa̱a̱ tileicuaanaˈ, joˈ na cwino̱ⁿˈyoˈ mana matseiwenaˈ tiaˈ. Tileicuaa ljoˈ na lˈue nˈomˈyoˈ ee na tyootaⁿˈyoˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 طمع می‌ورزید وندارید؛ می‌کشید و حسد می‌نمایید و نمی توانیدبه چنگ آرید؛ و جنگ و جدال می‌کنید و نداریداز این جهت که سوال نمی کنید.


Ee ¿ˈñeeⁿ sondaro na cweˈ nquii matseicatsuu ˈnaⁿ na macaⁿnaˈ juu na macaa ndiaˈ? Ndoˈ ¿ˈñeeⁿ tsˈaⁿ na manomˈ cwii ntjom lˈo̱o̱ uva na tiquii ta̱a̱ˈnaˈ? Ndoˈ ¿ˈñeeⁿ tsˈaⁿ na mateixˈe canmaⁿ na ticˈuu ndaatsuuyoˈ? 	 کیست که هرگز از خرجی خود جنگ کند؟ یا کیست که تاکستانی غرس نموده، از میوه‌اش نخورد؟ یا کیست که گله‌ای بچراند و از شیر گله ننوشد؟


Tjawijndeii tyochjooˈñeeⁿ, tjawitquiooˈ na wandoˈ tsˈoom ndoˈ canda̱a̱ˈya tjawijndo̱ˈ tsˈoom. Ndoˈ tˈmaⁿ waa na matseixmaaⁿ naya ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و طفل نمو کرده، به روح قوی می‌گشت و از حکمت پر شده، فیض خدا بروی می‌بود.


Ee juu ljeii na matsa̱ˈntjomnaˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Espíritu na mañequiaa na wando̱ˈa jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom ncˈe na matseijomndyo̱ ñequio Cristo Jesús, ljeiiˈñeeⁿ jnda̱ seicandyaañenaˈ ja jo nnom ljeii na maˈmo̱ⁿnaˈ na matseixmaⁿya jnaⁿ na cantyja ˈnaaⁿˈ joˈ nntsuundyo̱. 	 زیرا که شریعت روح حیات در مسیح عیسی مرا از شریعت گناه وموت آزاد گردانید.


Ee meiiⁿ na cwilaˈjnda̱ˈyoˈ nacjoo jnaⁿ, sa̱a̱ tyootjomˈyoˈ na nlaˈcwjee nnˈaⁿ ˈo. 	 هنوز در جهاد با گناه تا به حدخون مقاومت نکرده‌اید،


Cwilˈaˈyoˈ na catˈuiityeⁿ wˈaancjo nnˈaⁿ na tjaa jnaaⁿ hasta cwilˈaˈyoˈ na cwjena, ee na tjaaˈnaⁿ ljoˈ ya nnda̱a̱ nlˈana ñˈeⁿndyoˈ. 	 بر مردعادل فتوی دادید و او را به قتل رسانیدید و با شمامقاومت نمی کند.


Ja nchii jndyo̱o̱ya na nncwaⁿya nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye cantyja na matyˈiomyanaˈ. Ja jndyo̱o̱ya na nncwaⁿya nnˈaⁿjnaⁿ na calcweˈ nˈomna. 	 و نیامده‌ام تا عادلان بلکه تا عاصیان را به توبه بخوانم.»


Jlaˈtyuaaˈna, tjeiiˈna jom nnom tsjoom. Tyˈeñˈomna jom xqueⁿ ta yuu waa tsjoomna cha nlaˈcwatyuˈna jom. 	 و برخاسته او را ازشهر بیرون کردند و بر قله کوهی که قریه ایشان برآن بنا شده بود بردند، تا او را به زیر افکنند.


Quia joˈ nntˈo̱o̱ naⁿˈñeeⁿ no̱o̱ⁿ, nluena: “Ta, ¿cwaaⁿ ñentyˈiaayâ ˈu na ñeˈjndoˈ, oo na ñeˈcˈuaˈ ndaa, oo na ñetoˈnoomˈ yuu na ticataˈjnaaⁿˈ nnˈaⁿ ˈu, oo na ñetˈoomˈ na ntsaandyuˈ, oo na ñeteiwiˈ, oo na ñetˈoomˈ pra̱so sa̱a̱ tîcateiˈjndeiiyâ ˈu?” 	 پس ایشان نیز به پاسخ گویند: ای خداوند، کی تو را گرسنه یا تشنه یاغریب یا برهنه یا مریض یا محبوس دیده، خدمتت نکردیم؟


Joˈ joˈ ljeiiⁿ cwii tsˈaⁿ judío na jndyu Aquila. Tsaⁿˈñeeⁿ tuiiñê ndyuaa Ponto. Nmeiiⁿndyo ñejnaaⁿ ndyuaa Italia ñequio scoomˈm Priscila. Sa̱a̱ jluiˈna joˈ joˈ ee Claudio, tsaⁿmaⁿtsˈiaaⁿ tˈmaⁿ tsjoom Roma na matsa̱ˈntjom ndyuaa Italia tqueⁿ ñˈoom na caluiˈ chaˈtso nnˈaⁿ judíos tsjoomˈñeeⁿ. Joˈ na tja Aquila ñequio scoomˈm jluiˈna joˈ joˈ, tyˈena tsjoom Corinto. Tjacandoˈ Pablo joona. 	 و مرد یهودی اکیلا نام راکه مولدش پنطس بود و از ایطالیا تازه رسیده بودو زنش پرسکله را یافت زیرا کلودیوس فرمان داده بود که همه یهودیان از روم بروند. پس نزدایشان آمد.


Malaaˈtiˈ matseijomnaˈ ˈo ee na ticaliuˈyoˈ ˈñeeⁿ xjeⁿ na nncwjeeˈ nquii na matsa̱ˈntjom ˈo. ¿Aa nncwjeeⁿˈeⁿ natmaaⁿ, oo aa nateijaaⁿ? ¿Aa nncwjeeⁿˈeⁿ xcwe tsjom, oo aa na jaancoo? Joˈ chii cˈomˈcˈeendyoˈ. 	 پس بیدار باشید زیرا نمی دانید که در چه وقت صاحب‌خانه می‌آید، در شام یا نصف شب یا بانگ خروس یا صبح.


Ndoˈ tˈuena jom, tjeiiˈna jom nnom ntjom. Joˈ joˈ jlaˈcueeˈna jom. 	 آنگاه او راگرفته، بیرون تاکستان افکنده، کشتند.


Jaa manquiuuya na tquiaa Tyˈo̱o̱tsˈom ljeii na matsa̱ˈntjomnaˈ na tqueⁿ Moisés nda̱a̱ jaa nnˈaⁿ judíos. Sˈaaⁿ na ljoˈ cha catseicheⁿnaˈ meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na mˈaaⁿ nacje ˈnaaⁿˈ ljeiiˈñeeⁿ na ñeˈcatso na tjaa jnaaⁿˈ. Ee cantyja ˈnaaⁿˈ juunaˈ matseijndaaˈñê na chaˈtsondye nnˈaⁿ laˈxmaⁿna jnaⁿ. 	 الان آگاه هستیم که آنچه شریعت می‌گوید، به اهل شریعت خطاب می‌کند تا هر دهانی بسته شود و تمام عالم زیر قصاص خدا آیند.


Joˈ chii ˈo nnˈaⁿya na cwilaˈyuˈyoˈ, ncˈe na luaaˈ waa tintseiñˈeeⁿˈñenaˈ ˈo na joo nnˈaⁿ na tyoolaˈyuˈ mˈaⁿna na jndoona ˈo. 	 ای برادران من، تعجب مکنید اگر دنیا از شما نفرت گیرد.


Yocheⁿ na meindooˈ Pablo joona tsjoom Atenas seiliooˈñê na ntyˈiaaⁿˈaⁿ na chaˈwaa quiiˈ tsjoomˈñeeⁿ tooˈ ˈnaⁿ na cweˈ nnˈaⁿ lˈa. 	 اما چون پولس در اطینا انتظار ایشان رامی کشید، روح او در اندرونش مضطرب گشت چون دید که شهر از بتها پر است.


’Ndoˈ ˈo nnˈaⁿ na cwitˈmo̱ⁿˈyoˈ nda̱a̱ ncˈiaaˈyoˈ, mati nntˈuiiwiˈnaˈ ˈo ee laxmaⁿˈyoˈ chaˈcwijom nchjaaⁿˈyoˈ. Cwinduˈyoˈ tityeⁿ ñˈoom na maqueⁿtyeⁿ tsˈaⁿ nacjoomˈm quia na macwjeeⁿˈeⁿ xueeˈ watsˈom tˈmaⁿ. Sa̱a̱ tyeⁿti ñˈoom na nncwjiˈ tsˈaⁿ xueeˈ sˈom cajaⁿ na ñˈeⁿ teichjoomnaˈ. 	 وای بر شما‌ای راهنمایان کور که می‌گویید "هر‌که به هیکل قسم خورد باکی نیست لیکن هر‌که به طلای هیکل قسم خورد باید وفاکند."


Jeˈ matseijndaaˈndyo̱ na nnda̱ ndyee ndiiˈ na majo̱cando̱o̱ˈnndaˈa ˈo. Meiⁿ xocaⁿˈa na nnteiˈxeˈyoˈ ja ee nchii malˈua̱ya ˈnaⁿˈyoˈ, malˈua̱ya na ˈo ncwantjo̱ⁿya ee matsonaˈ na nquiee tquie nnˈaⁿ nlaˈcatsuundyena cwentaa ndana, nchii ndana nnteixˈee joona. 	 اینک مرتبه سوم مهیا هستم که نزد شمابیایم و بر شما بار نخواهم نهاد از آنرو که نه مال شما بلکه خود شما را طالبم، زیرا که نمی بایدفرزندان برای والدین ذخیره کنند، بلکه والدین برای فرزندان.


Ndoˈ joo nnˈaⁿ na cwilaˈjnda ndoˈ cwinda̱a̱, cantyja ˈnaaⁿ nmeiⁿˈ jnda̱ teityandyena. Tquia nncwiˈntyjeeˈna na mati joona nquiaana nawiˈ tˈmaⁿ na nntjoom nnˈaⁿ. Nntyueena ndoˈ nlaˈxuaana na matseichjooˈnaˈ nˈomna. 	 و تاجران این چیزها که از وی دولتمند شده‌اند، از ترس عذابش دور ایستاده، گریان وماتم‌کنان


Joˈ chii matseiljeiya ñˈoomwaa ncˈe cwilaˈno̱ⁿˈyoˈ ñˈoom na mayuuˈ, nchii ncˈe na ticalaˈno̱ⁿˈyoˈ juunaˈ, ndoˈ manquiuˈyaˈyoˈ na cwii ñˈoom cantu tijoom nnaⁿnaˈ naquiiˈ ñˈoom na mayuuˈ. 	 ننوشتم به شما از این جهت که راستی را نمی دانید، بلکه از اینرو که آن رامی دانید و اینکه هیچ دروغ از راستی نیست.


Ndoˈ ˈo manquiuˈyoˈ yuu na majo̱ ndoˈ mati cwitaˈjnaⁿˈyoˈ nato. 	 و جایی که من می‌روم می‌دانید و راه را می‌دانید.»


Nndyeˈyoˈ nntsjo̱o̱, mayuuˈcheⁿ nntˈuiinaˈ ˈo nnˈaⁿ na mˈaⁿˈyoˈ jeˈ cantyja chaˈtso nawiˈmeiⁿˈ na tjoom naⁿˈñeeⁿ. 	 هرآینه به شما می‌گویم که این همه بر این طایفه خواهد آمد!


Ndoˈ joˈ joˈ mˈaaⁿ cwii tsaⁿsˈandyua na tjantyjo̱o̱ⁿ naxeⁿˈ Jesús. Macanda̱ chuˈtyjooñê cwii sábana. Mati jom tˈue naⁿˈñeeⁿ. 	 و یک جوانی باچادری بر بدن برهنه خود پیچیده، از عقب اوروانه شد. چون جوانان او را گرفتند،


Sa̱a̱ manquiuˈyaˈyoˈ na tyjeeˈcañoom Cristo na nntseicanoomˈm jnaⁿ na laxmaaⁿya. Ndoˈ jom meiⁿcwii nnom jnaⁿ tîcatseixmaaⁿ. 	 و می‌دانید که او ظاهر شد تا گناهان رابردارد و در وی هیچ گناه نیست.


Macwee liaa lino na jeeⁿ ya na jnda̱ jndaaˈ, caxueenaˈ ndoˈ ljuˈnaˈ. Juunaˈ tseixmaⁿnaˈ chaˈtso nnom tsˈiaaⁿ na matyˈiomyanaˈ na ñelˈa nnˈaⁿ na tqueⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom na ljuˈ nˈom. 	 وبه او داده شد که به کتان، پاک و روشن خود رابپوشاند، زیرا که آن کتان عدالتهای مقدسین است.»


Sa̱a̱ naⁿˈñeeⁿ jndeiiˈ ndyueena, jndeii tyolaˈxuaana, tyotaⁿna na cañoom tsˈoomˈnaaⁿ. Ndoˈ ñˈoomˈñeeⁿ na tyoluena ñequio ntyee na cwiluiitquiendye nda̱a̱ ntyee jnaⁿjndeiinaˈ. 	 اماایشان به صداهای بلند مبالغه نموده خواستند که مصلوب شود و آوازهای ایشان و روسای کهنه غالب آمد.


Tjaaⁿ ndoˈ ntyˈiaaⁿˈaⁿ na macoˈwiˈ cwii tsˈaⁿ Egipto cwii tsˈaⁿ tsjaaⁿ na tuiiñê. Joˈ chii tjacwañomˈm tsaⁿˈñeeⁿ. Tjeiiˈñê juu nawiˈ na matjom. Seicueⁿˈeⁿ tsˈaⁿ Egipto. 	 وچون یکی را مظلوم دید او را حمایت نمود وانتقام آن عاجز را کشیده، آن مصری را بکشت.


Ñˈoom na mayuuˈcheⁿ matsjo̱o̱ nda̱a̱ˈyoˈ, ñeeⁿ juu na matseiyuˈ ñˈeⁿndyo̱ juu matseixmaⁿ na ticantycwii na wandoˈ añmaaⁿˈ. 	 آمین آمین به شما می‌گویم هر‌که به من ایمان آرد، حیات جاودانی دارد.


Sa̱a̱ cantyja ˈnaaⁿˈ jndyetiameiⁿˈ cwicaluiˈncˈuaaˈndyena, joˈ chii macaⁿnaˈ na catseicwejndoˈñe tsˈaⁿ ndoˈ catseineiiⁿ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom cha nnda̱a̱ nntsˈaaⁿ. 	 لیکن این جنس جز به دعا و روزه بیرون نمی رود.»


Jnda̱ na jlaˈneiⁿ naⁿˈñeeⁿ quia joˈ tˈo̱ Jacobo, matsoom: —ˈO re nnˈaⁿya na cwilayuˈyoˈ candyeˈyoˈ ñˈoom na nntsjo̱o̱. 	 پس چون ایشان ساکت شدند، یعقوب رو آورده، گفت: «ای برادران عزیز، مرا گوش گیرید.


Mati joˈ joˈ tyˈioomna we naⁿcantyˈue nˈoomˈnaaⁿ, cwii tsaⁿˈñeeⁿ ñoom tsˈoomˈnaaⁿ na meintyjeeˈ ntyjaaˈ Jesús ntyjaya. Ndoˈ cwiicheⁿ tsaⁿˈñeeⁿ ñoom tsˈoomˈnaaⁿ na meintyjeeˈ ntyjatymaaⁿˈ. 	 آنگاه دو دزد یکی بر دست راست و دیگری برچپش با وی مصلوب شدند.


Pablo, jndyeti xuee tyoljooˈñetyeeⁿ Corinto. Jnda̱ joˈ tsoom nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ na mawjaⁿ. Jnda̱ chii mana tjaaⁿ. Ndoˈ Priscila ñˈeⁿ Aquila tyˈena ñˈeⁿñê. Tquiena tsjoom Cencrea. Joˈ joˈ teinquiˈ xqueeⁿ na maˈmo̱ⁿnaˈ na matseicanda̱a̱ˈñê ñˈoom na jnda̱ tsoom nnom Tyˈo̱o̱tsˈom na nntsˈaaⁿ. Jnda̱ joˈ tuo̱na wˈaandaa na wjaanaˈ ndyuaa Siria. 	 اما پولس بعد از آن روزهای بسیار در آنجاتوقف نمود پس برادران را وداع نموده، به سوریه از راه دریا رفت و پرسکله و اکیلا همراه او رفتند. و درکنخریه موی خود را چید چونکه نذر کرده بود.


Cˈoom Tyˈo̱o̱tsˈom nawiˈ tsˈoom nnˈaaⁿˈ Onesíforo ee jndye ndiiˈ teijneiⁿ ja ndoˈ meiⁿ tîcˈoom na jnaaⁿˈaⁿ na mˈaaⁿya pra̱so. 	 خداوند اهل خانه انیسیفورس را ترحم کناد زیرا که او بارها دل مرا تازه کرد و از زنجیر من عار نداشت،


Ee xeⁿ na cwiñequiandyoˈ joo na teincoondyoˈ ñequio seiiˈyoˈ nntsuundyoˈ, sa̱a̱ xeⁿ ñequio Espíritu Santo cwilˈaˈyoˈ na joo na teincoondyoˈ ñequio seiiˈyoˈ cwjenaˈ, quia joˈ nluiˈnˈmaaⁿndyoˈ. 	 زیرا اگربرحسب جسم زیست کنید، هرآینه خواهید مرد. لکن اگر افعال بدن را بوسیله روح بکشید، همانا خواهید زیست.


Juunaˈ matseijomnaˈ chaˈna ndaaljoˈ na tjaaˈñe cwii yuscu naquiiˈ ndyee tsuaˈ xjeⁿ jnda̱a̱ tyooˈ. Ndoˈ seicandeiiˈnaˈ chaˈwaa tsqueeⁿ tyooˈñeeⁿ. 	 خمیرمایه‌ای را می‌ماند که زنی گرفته در سه پیمانه آرد پنهان ساخت تا همه مخمرشد.»


’Mañequiaanaˈ na neiiⁿ nnˈaⁿ na chjooˈ nˈom cantyja jnaaⁿna, ee quia nñequiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na tˈmaⁿ nˈomna. 	 خوشابحال ماتمیان، زیرا ایشان تسلی خواهند یافت.


Jnda̱ seichuiiˈxcoˈnaˈ oˈ cantyja na tsamˈaⁿˈyoˈ, cwii na laxmaⁿˈyoˈ ncˈe na tuiindyoˈxcoˈyoˈ, cha nluiiˈndyo̱ Tyˈo̱o̱tsˈom, nqueⁿ na sˈaaⁿ jaa, cha na ya ndoˈ canda̱a̱ˈ nlaˈno̱o̱ⁿˈa cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ. 	 و تازه را پوشیده‌اید که به صورت خالق خویش تا به معرفت کامل، تازه می‌شود،


Jnda̱ na jluiˈ Jesús joˈ joˈ ñˈeⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê, tyˈena, teinomna tsˈo̱ndaa Galilea. Sa̱a̱ ticalˈue tsˈoom na nliu nnˈaⁿ na joˈ wjaⁿ. 	 و از آنجا روانه شده، در جلیل می‌گشتند ونمی خواست کسی او را بشناسد،


Teincoo cwiicheⁿ xuee ndicwaⁿ jaaⁿcheⁿ teicantyjaaⁿ, tjaaⁿ cwii joo yuu na ñenqueⁿ. Joˈ joˈ tyotseineiiⁿ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 بامدادان قبل از صبح برخاسته، بیرون رفت و به ویرانه‌ای رسیده، در آنجا به دعا مشغول شد.


Jndeii seineiⁿ Jesús. Matsoom: —ˈÑeeⁿ juu na matseiyuˈ ñˈeⁿndyo̱, nchii macanda̱ ñequio ja matseiyuˈ tsaⁿˈñeeⁿ. Mati matseiyuˈ ñequio nquii Tsotya̱ na jñom ja quiiˈntaaⁿˈyoˈ. 	 آنگاه عیسی ندا کرده، گفت: «آنکه به من ایمان آورد، نه به من بلکه به آنکه مرا فرستاده است، ایمان آورده است.


Mati tsˈaⁿ na machˈee winom tijoom nntioom juunaˈ tjaⁿ na jnda̱ teijndyo. Ee xeⁿ na ljoˈ nntsˈaa tsˈaⁿ nntˈiooˈ tjaⁿˈñeeⁿ, mana cwiwiˈndaaˈnaˈ, ndoˈ mati nlcweˈ winom. Joˈ chii matyˈiomnaˈ na tsˈom tjaⁿ xco nncˈoocuenaˈ. 	 و کسی شراب نو را در مشکهای کهنه نمی ریزد وگرنه آن شراب نو مشکها را بدرد و شراب ریخته، مشکهاتلف می‌گردد. بلکه شراب نو را در مشکهای نوباید ریخت.»


Sa̱a̱ nquiee nnˈaⁿ na cwilˈa tsˈiaaⁿ tyuaaⁿˈaⁿ, tyoluena nda̱a̱ ntyjeena: “Juu tsaⁿmˈaaⁿˈ nljo ntjomwaañe lˈo̱o̱ⁿ ee jom jnda nquii tsˈaⁿ na ˈnaaⁿˈ tyuaawaa. Chiuu ticalaˈcua̱a̱ˈa tsaⁿmˈaaⁿˈ cha jaa nljonaˈ ˈnaaⁿya.” 	 لیکن دهقانان با خودگفتند: این وارث است؛ بیایید او را بکشیم تامیراث از آن ما گردد.


Ja na cwiluiitquiendyo̱, matseiljeiya cartawaa na wjaanaˈ na mˈaaⁿˈ Gayo na mayuuˈcheⁿ jeeⁿ wiˈ tsˈo̱o̱ⁿya ˈu. 	 من که پیرم، به غایس حبیب که او را در راستی محبت می‌نمایم.


Sa̱a̱ joona, cweˈ tyoncona Jesús ee manquiuyana na jnda̱ tueˈ tsaⁿˈñeeⁿ. 	 پس به او استهزا کردندچونکه می‌دانستند که مرده است.


Tiñeˈquiandyoˈ na nntseiñˈeeⁿˈñenaˈ nˈomˈyoˈ. Calaˈyuˈyoˈ ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ mati calaˈyuˈyoˈ ñˈeⁿndyo̱ ja. 	 «دل شما مضطرب نشود! به خدا ایمان آورید به من نیز ایمان آورید.


Macaⁿnaˈ na waa ñˈoomya cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ, na ya seiqueeⁿ ntseinaaⁿ, tyotseiljoom nnˈaⁿ na cweˈ tyoquieya waⁿˈaⁿ, mati tyojuˈñe cjeeⁿ na tyondiˈntjoom nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈya nˈom, ndoˈ tyoteijneiⁿ nnˈaⁿ na wiˈ cwiwinom, ñequiiˈcheⁿ tyojooˈya tsˈoom na ñesˈaaⁿ chaˈtso nnom naya. 	 که دراعمال صالح نیک نام باشد، اگر فرزندان را پرورده و غربا را مهمانی نموده و پایهای مقدسین راشسته و زحمت کشان را اعانتی نموده و هر کارنیکو را پیروی کرده باشد.


Jeeⁿ ndyaˈ neiiⁿyâ sˈaanaˈ na toˈño̱o̱ⁿyâ jom tsˈom wˈaandaa. Ndoˈ mantyjacheⁿ tueˈcañoom juunaˈ yuu na cwitsaayâ. 	 و چون می‌خواستند او را در کشتی بیاورند، در ساعت کشتی به آن زمینی که عازم آن بودند رسید.


Teincoo cwiicheⁿ xuee wjaalcweeⁿˈeⁿ tsjoom Jerusalén. Jndyo na ñejnoomˈm. 	 بامدادان چون به شهر مراجعت می‌کرد، گرسنه شد.


Quia joˈ mana tjalcweeⁿˈeⁿ na mˈaaⁿ tsotyeeⁿ. ’Tquia ndicwaⁿ wjaanoom, ljeii tsotyeeⁿ jom. Tioo na jeeⁿ jnda ntyjii ñˈeⁿñê. Jleinom, tjacatjomñe jom. Taxcweeñe ndoˈ tˈuu ntsmaaⁿˈaⁿ. 	 در ساعت برخاسته به سوی پدر خودمتوجه شد. اما هنوز دور بود که پدرش او را دیده، ترحم نمود و دوان دوان آمده او را در آغوش خود کشیده، بوسید.


Ñeˈcwi saayâ, jleino̱o̱ⁿyâ, sa̱a̱ jndeiiti jleino̱o̱ⁿ, nchiiti Pedro. Joˈ chii ja tua̱jndya̱a̱ya yuu waa tseiˈtsuaa. 	 و هر دو با هم می‌دویدند، اما آن شاگرد دیگر از پطرس پیش افتاده، اول به قبر رسید،


Ndoˈ joo ndyuaaˈñeeⁿ tyomˈaaⁿ cha nntseicanda̱a̱ˈñenaˈ ñˈoom na seiljeii profeta Isaías, matsonaˈ: 	 تا تمام گردد آنچه به زبان اشعیای نبی گفته شده بود


Manquiiti Jesús na macwjiˈyuuˈñe ñˈoommeiⁿˈ, matsoom: —Mayuuˈcheⁿ tyuaaˈ nncua̱ˈcaño̱o̱ⁿya na mˈaⁿˈyoˈ. Ndoˈ jaa cwitˈo̱o̱ya nnoom, cwilˈuuya: —Mayuuˈ. Candyoˈ ˈu Ta Jesús. 	 او که بر این امور شاهد است، می‌گوید: «بلی، به زودی می‌آیم!»آمین. بیا، ای خداوند عیسی!


Tquiena cwii joo na jndyu Gólgota. Ñˈoomwaaˈ ñecatsonaˈ Ta Tseiˈxqueⁿ Tsˈoo. 	 و چون به موضعی که به جلجتایعنی کاسه سر مسمی بود رسیدند،


Meiⁿcwii tiquilˈaayaayâ cha catseilcweˈnaˈ tsˈom tsˈaⁿ, tintsˈaanaˈ na tia ñˈoom cwiwineiⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ tsˈiaaⁿ na cwilˈaayâ. 	 در هیچ‌چیز لغزش نمی دهیم که مباداخدمت ما ملامت کرده شود،


Jnda̱ na tueeⁿˈeⁿ, tandoˈnnaaⁿˈaⁿ, teitquiooˈñê nda̱a̱na ñequio jndye nnom na tˈmo̱ⁿnaˈ na wandoˈxcoom. Wenˈaaⁿ xuee tyomˈaaⁿ na ntyˈiaana jom. Ndoˈ seineiiⁿ nda̱a̱na cantyja ˈnaaⁿˈ na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 که بدیشان نیز بعد از زحمت کشیدن خود، خویشتن را زنده ظاهر کرد به دلیلهای بسیار که در مدت چهل روز بر ایشان ظاهر می‌شد و درباره امور ملکوت خدا سخن می‌گفت.


Ndoˈ tso Jesús nnom: —¿Chiuu na matsuˈ na ya tsˈaⁿndyo̱ ja? Macanda̱ nquii Tyˈo̱o̱tsˈom cwiluiiñê na ljoˈ. 	 عیسی بدو گفت: «چرا مرا نیکو گفتی و حال آنکه کسی نیکو نیست جز خدا فقط؟


Joˈ na jeeⁿ neiⁿnco tsˈo̱o̱ⁿya, ndoˈ ñequio na neiⁿya mataya. Ndoˈ cweˈ ncˈe meindo̱o̱ˈntyˈiaandyo̱, joˈ na machˈeenaˈ na mawajndya̱ya. 	 از این سبب دلم شادگردید و زبانم به وجد آمد بلکه جسدم نیز در امیدساکن خواهد بود؛


Luaa waa na nnda̱a̱ nlaˈno̱ⁿˈyoˈ aa ndyaˈ mayuuˈ na nquii Espíritu Santo maˈmo̱o̱ⁿ ñˈoom na mañequiaa tsˈaⁿ. Ticwii cwii tsˈaⁿ na macwjiˈyuuˈñe na nquii Jesús na cwiluiiñê Cristo tuiiñê na tsˈaⁿ jom, tsaⁿˈñeeⁿ matseixmaⁿ Espíritu na mañequiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na cˈoomñe quiiˈ nˈo̱o̱ⁿya. 	 به این، روح خدا را می‌شناسیم: هر روحی که به عیسی مسیح مجسم شده اقرار نماید از خداست،


Mati tsonndaˈ Jesús nda̱a̱na: —Juu na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom, matseijomnaˈ chaˈxjeⁿ na cwiluii quia na majuˈ tsˈaⁿ lqueeⁿ trigo nomtyuaa. 	 و گفت: «همچنین ملکوت خدا مانند کسی است که تخم بر زمین بیفشاند،


Ndoˈ jom na mañequiaaⁿ na wandoˈ añmaaⁿˈ tsˈaⁿ, teitquiooˈñê ndoˈ jnda̱ ntyˈiaa nda̱a̱yâ jom ndoˈ cwitjeiˈyuuˈndyô̱ nda̱a̱ˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ na matseixmaaⁿ. Cwiñequiaayâ ñˈoom nda̱a̱ˈyoˈ na mañequiaaⁿ na ticantycwii na wandoˈ añmaaⁿˈ tsˈaⁿ. Tyomˈaaⁿ ñequio Tsotya̱a̱ya Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ tyjeeˈcañoom jaa. 	 وحیات ظاهر شد و آن را دیده‌ایم و شهادت می‌دهیم و به شما خبر می‌دهیم از حیات جاودانی که نزد پدر بود و برما ظاهر شد.


Ee seiˈno̱ⁿˈ Pilato na cweˈ na jndoona Jesús joˈ chii jlaˈquioona juu lˈo̱o̱ⁿ nchii ee na waa jnaaⁿˈ tsaⁿˈñeeⁿ. 	 زیرا که دانست او را از حسد تسلیم کرده بودند.


Ja ntyˈia na ljoˈ tuii, ndoˈ macwjiˈyuuˈndyo̱. Calaˈno̱ⁿˈyoˈ na mayuˈa ñˈoom matseina̱ⁿ cha mati nnda̱a̱ nlaˈyuˈyoˈ. 	 و آن کسی‌که دید شهادت داد و شهادت او راست است و اومی داند که راست می‌گوید تا شما نیز ایمان آورید.


Jnda̱ na lˈana na ljoˈ, jeeⁿ jndye calcaa tyˈoomnaˈ tsˈom tsquiˈ ˈnaaⁿna hasta ñeˈcatyˈiooˈnaˈ. 	 و چون چنین کردند، مقداری کثیر ازماهی صید کردند، چنانکه نزدیک بود دام ایشان گسسته شود.


sa̱a̱ maqua̱ⁿ cwenta naquiiˈ seiiˈa mˈaaⁿ cwii na matseiweñe nacjooˈ juu na mˈaaⁿˈ tsˈo̱o̱ⁿ na maˈmo̱ⁿnaˈ na catsˈaa, majuu jnaⁿ na matsa̱ˈntjomnaˈ seiiˈa, na maleiñˈoomnaˈ ja pra̱so. 	 لکن شریعتی دیگر در اعضای خودمی بینم که با شریعت ذهن من منازعه می‌کند و مرااسیر می‌سازد به آن شریعت گناه که در اعضای من است.


Ee nnˈaⁿ na wiˈndye ndoˈ nnˈaⁿ na cwinquioˈnnˈaⁿ, yacheⁿ cwajndiiti nñequioˈnnˈaⁿndye ntyjeena. 	 لیکن مردمان شریر و دغاباز در بدی ترقی خواهند کرد که فریبنده و فریب خورده می‌باشند.


Jeeⁿ tyue chaˈtsondye nnˈaⁿ na ljoˈ sˈaa Jesús. Jluena nda̱a̱ ncˈiaana: —Ñˈoommeiⁿˈ cwitˈmo̱o̱ⁿnaˈ na cwiluiiñê tsˈaⁿ na maqueⁿ xjeⁿ. Ee waa najndeii na matseixmaaⁿ na matsa̱ˈntjoom meiiⁿ jndyetia, meiiⁿ naⁿjndii, cwicaluiˈ. 	 پس حیرت بر همه ایشان مستولی گشت و یکدیگر را مخاطب ساخته، گفتند: «این چه سخن است که این شخص با قدرت و قوت، ارواح پلید را امر می‌کند و بیرون می‌آیند!»


Tjacue Jesús Capernaum, cwii tsjoom tsˈo̱ndaa Galilea. Joˈ joˈ tyoˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ judíos xuee na cwitaˈjndyeena. 	 و به کفرناحوم شهری از جلیل فرود شده، در روزهای سبت، ایشان را تعلیم می‌داد.


Jeˈ cwiluiindyô̱ nnˈaⁿ na cwilaˈcandii ˈo ñˈoom na matseicwanom Cristo na mˈaⁿˈyoˈ. Matyˈiomnaˈ na nquii Tyˈo̱o̱tsˈom matseityˈooñê nda̱a̱ˈyoˈ ñequio ñˈomndyua̱a̱yâ. Joˈ chii ñequio xueeˈ Cristo cwilaˈtyˈoondyô̱ nda̱a̱ˈyoˈ na caljoya nˈomˈyoˈ ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 پس برای مسیح ایلچی هستیم که گویا خدا به زبان ما وعظ می‌کند. پس بخاطر مسیح استدعامی کنیم که با خدا مصالحه کنید.زیرا او را که گناه نشناخت در راه ما گناه ساخت تا ما در وی عدالت خدا شویم.


Xeⁿ mˈaaⁿ tsˈaⁿ na tso na matseixmaaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ naxuee, sa̱a̱ jnoomˈm cwii nnˈaaⁿˈaⁿ na matseiyuˈ, tsaⁿˈñeeⁿ ndicwaⁿ matseijomñe ñequio najaaⁿ. 	 کسی‌که می‌گوید که در نور است و از برادرخود نفرت دارد، تا حال در تاریکی است.


Quia joˈ Pedro ñequio ntˈomcheⁿ apóstoles, tˈo̱o̱na, jluena: —Jndeiˈtinaˈ na calacanda̱a̱yâ ñˈoom na matso Tyˈo̱o̱tsˈom nchiiti ñˈoom na cwilue nnˈaⁿ. 	 پطرس و رسولان در جواب گفتند: «خدا را می‌باید بیشتر از انسان اطاعت نمود.


Ee ticatsonaˈ na nlqueⁿ jnaⁿ xjeⁿ ˈo, ee nchii mˈaⁿˈyoˈ nacje ˈnaaⁿˈ ljeii na tqueⁿ Moisés, ˈo mˈaⁿˈyoˈ nacje ˈnaaⁿˈ naya na matseixmaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 زیرا گناه بر شما سلطنت نخواهد کرد، چونکه زیر شریعت نیستید بلکه زیرفیض.


ˈO naquiiˈ nˈomˈyoˈ calaˈtˈmaaⁿˈndyo Cristo na cwiluiiñê na matsa̱ˈntjoom ˈo. Ñequiiˈcheⁿ cˈomcˈeendyoˈ na ntˈo̱ˈyoˈ nnom tsˈaⁿ na mawaxˈee chiuu waa na cwicantyjaaˈ nˈomˈyoˈ jom, 	 بلکه خداوند مسیح را در دل خود تقدیس نمایید وپیوسته مستعد باشید تا هرکه سبب امیدی را که دارید از شما بپرسد، او را جواب دهید، لیکن باحلم و ترس.


Mañequiaanaˈ na neiiⁿˈ mosoˈñeeⁿ quia na nncwjeˈcañoom patrom ˈnaaⁿˈaⁿ na nljeii na ya machˈeeⁿ. 	 خوشابحال آن غلام که آقایش چون آید، او را در چنین کارمشغول یابد.


Ndoˈ yocheⁿ na majoomˈm lqueeⁿˈñee, ntˈom tquiaa tsˈom nato. Ndoˈ tquie cantsaa, tcwaˈyoˈ joonaˈ. 	 و چون تخم می‌پاشید، قدری بر راه ریخته شده، مرغان هوا آمده آنها را برچیدند.


Quia na ntyˈiaaˈ Jesús tsaⁿˈñeeⁿ, tˈmaaⁿ juu, tsoom nnom: —ˈU nomxjo̱o̱, jeˈ jnda̱ jndyaandyuˈ tycu na wiˈ. 	 چون عیسی او را دید وی را خوانده گفت: «ای زن از ضعف خودخلاص شو.»


sa̱a̱ meiiⁿ na ljoˈ tîleiquiaanaˈ na ya ntyjii ee tîcˈoomñe tiˈnnˈaaⁿya Tito. Ncˈe na ljoˈ, tsjo̱o̱ya nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ majo̱ya, jluiiˈa na mˈaⁿna, jndyo̱o̱ndyeyuya ñjaaⁿ tsˈo̱ndaa Macedonia. 	 در روح خود آرامی نداشتم، از آن رو که برادرخود تیطس را نیافتم، بلکه ایشان را وداع نموده، به مکادونیه آمدم.


Chaˈtso na cwilˈana lˈue nˈomna na cantyˈiaa nnˈaⁿ. Ee cwilˈana na jeeⁿ ntmeiⁿ ntjaⁿ na chuuˈ ljeii ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na cwiwityeⁿ cantaana ñequio lueena. Ndoˈ mati teincooti nmaⁿ ˈndyoo liaateincoo na cwicweeˈna nchiiti liaa ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ. 	 و همه کارهای خود را می‌کنند تا مردم، ایشان را ببینند. حمایلهای خود را عریض و دامنهای قبای خود را پهن می‌سازند،


Tˈo̱ Jesús nnom, matsoom: —Naⁿ, ¿ljoˈ nntsaˈ ja? Tyooweˈntyjo̱ xjeⁿ na nntsˈaa cwii nnom na tixocanda̱a̱ nluii na cweˈ tsˈaⁿ nntsˈaa. 	 عیسی به وی گفت: «ای زن مرابا تو چه‌کار است؟ ساعت من هنوز نرسیده است.»


Meiⁿcwiˈñeeⁿcheⁿ tsˈaⁿ na tileicatseiˈno̱ⁿˈ cantyja ˈnaⁿya, majuˈwiˈnaˈ juu chaˈcwijom tsˈaⁿ na toomñe na tiooñe nacjooˈ tsjo̱ˈ. Sa̱a̱ tsˈaⁿ na tiñeˈcatseiyuˈ ñˈeⁿndyo̱, maxjeⁿ nlcoˈwiˈnaˈ jom. Nntseijomnaˈ tsaⁿˈñeeⁿ chaˈcwijom tsˈaⁿ na tioo cwii tsjo̱ˈ tˈmaⁿ nacjooˈ, na seitiuujnda̱a̱naˈ juu. 	 و هر‌که برآن سنگ افتد خرد شود، اما اگر آن بر کسی بیفتداو را نرم خواهد ساخت؟»


Sa̱a̱ ˈndyootsˈa cantuu matseicanaaⁿñenaˈ nato cajneiⁿ. Natoˈñeeⁿ wjaañˈoomnaˈ tsˈaⁿ na ticantycwii na nncwandoˈ sa̱a̱ tijndye nnˈaⁿ cwiliu juunaˈ. 	 زیرا تنگ است آن در و دشوار است آن طریقی که مودی به حیات‌است و یابندگان آن کمند.


Matso Pedro nnom: —ˈU re Eneas, Jesucristo matseinˈmaaⁿ ˈu. Quicantyjaˈ. Tseijndaaˈndyuˈyaˈ jnduˈ. Quia joˈ mantyja teicantyja tsaⁿˈñeeⁿ. Jnda̱ na tcoˈyanaˈ jom. 	 پطرس وی را گفت: «ای اینیاس، عیسی مسیح تو را شفامی دهد. برخیز و بستر خود را برچین که او درساعت برخاست.»


Nlcoˈwiˈnaˈ naⁿmˈaⁿˈ ee cwiˈoontyjo̱na chaˈxjeⁿ na sˈaa Caín. Cha na nntaˈntjomna sˈom cwilaˈjomndyena na tisˈa sˈaa Balaam ndoˈ cwilawendyena nacjooˈ Tyˈo̱o̱tsˈom chaˈxjeⁿ seiweñe Coré ndoˈ ncˈe na ljoˈ sˈaaⁿ seicueeˈ Tyˈo̱o̱tsˈom jom. 	 وای بر ایشان زیرا که به راه قائن رفته‌اند ودر گمراهی بلعام بجهت اجرت غرق شده‌اند و درمشاجرت قورح هلاک گشته‌اند.


Ee tyomeindooˈntyˈiaañe Abraham na nncjaⁿ yuu waa tsjoom na jeeⁿ tyeⁿ tsiaⁿtsjo̱ˈ ñˈeⁿ tuiinaˈ na seijndaaˈñe nquii Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ ñenqueⁿ sˈaaⁿ juunaˈ. 	 زانرو که مترقب شهری بابنیاد بود که معمار و سازنده آن خداست.


Ee tˈmaⁿ waa na matseichjooˈnaˈ tsˈo̱o̱ⁿ ndoˈ matseiˈndaaˈna ntyjiiya cantyja ˈnaaⁿ nnˈaⁿya nnˈaⁿ judíos na tiˈñeˈcalayuˈ ñˈeⁿ Cristo, 	 که مرا غمی عظیم و در دلم وجع دائمی است.


Jnda̱a̱ chaˈna ñeeⁿ xueendyo na seineiiⁿ ñˈoommeiⁿˈ, tjawaaⁿ cwii ta na nntseineiiⁿ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. Tjañˈoom Pedro ñequio Juan ñˈeⁿ Jacobo. 	 و از این کلام قریب به هشت روز گذشته بود که پطرس و یوحنا و یعقوب را برداشته برفراز کوهی برآمد تا دعا کند.


Ee nquii Tyˈo̱o̱tsˈom na tso: “Tincˈoomˈyaˈ ñequio cwiicheⁿ tsˈaⁿ”, majom matsoom: “Tintseicueˈ tsˈaⁿ.” Joˈ chii xeⁿ na tyoocheˈ na cweˈ mˈaaⁿˈyaˈ ñˈeⁿ cwiicheⁿ tsˈaⁿ, sa̱a̱ nntseicueˈ tsˈaⁿ, maxjeⁿ jnda̱ seitjo̱o̱ndyuˈ nnom chaˈwaa ljeiiˈñeeⁿ. 	 زیرا او که گفت: «زنا مکن»، نیزگفت: «قتل مکن». پس هرچند زنا نکنی، اگر قتل کردی، از شریعت تجاوز نمودی.


Sa̱a̱ ˈo jeˈ, yacheⁿ cwilˈaˈyoˈ na catseijnaaⁿˈnaˈ ndyeñeeⁿˈ ndoˈ ¿aa nchii manaⁿtya cwinchjeena ˈo? Ndoˈ joona cwileiˈcho xjeⁿˈnaaⁿna ˈo jo nda̱a̱ naⁿmaⁿnˈiaaⁿ. 	 لکن شما فقیر را حقیر شمرده‌اید. آیا دولتمندان برشما ستم نمی کنند و شما را در محکمه هانمی کشند؟


Sa̱a̱ apóstoles, quia na ntyˈiaana na luaaˈ nlˈa nnˈaⁿ, to̱ˈna tyojndiiˈndyena liaana na matseiˈndaaˈnaˈ nquiuna na luaaˈ cwilˈa naⁿˈñeeⁿ. Jndeii tyˈequieˈna quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ. 	 اما چون آن دو رسول یعنی برنابا و پولس شنیدند، جامه های خود را دریده، در میان مردم افتادند و ندا کرده،


Sa̱a̱ tsaⁿˈñeeⁿ na ñeˈcwjiˈyañe cheⁿnqueⁿ taxˈeennaaⁿˈaⁿ ˈndyoo Jesús, tsoom: —¿ˈÑeeⁿ juu cwiluiiñe xˈiaya? 	 لیکن او چون خواست خودرا عادل نماید، به عیسی گفت: «و همسایه من کیست؟»


Quia joˈ seijno̱o̱ⁿˈo̱ⁿ nˈomna na ticjaañˈoomnaˈ joona cantyja ˈnaaⁿ ñˈoom na cwitˈmo̱o̱ⁿ nnˈaⁿ fariseos. Ndoˈ seijoomˈñê ñˈoomˈñeeⁿ ñequio ndaaljoˈ na cwiluii tyooˈ. Tsoom nda̱a̱na: —Cˈomˈcˈeendyoˈ na calˈaˈyoˈ cwenta cantyja ˈnaaⁿˈ tyooˈ ˈnaaⁿ nnˈaⁿ fariseos ñequio Herodes ee ndaaljoˈ ˈnaaⁿna tisˈa laxmaⁿnaˈ. 	 آنگاه ایشان را قدغن فرمود که «باخبر باشید و از خمیر مایه فریسیان و خمیرمایه هیرودیس احتیاط کنید!»


Quiiˈntaaⁿ jaa jnda̱ tqueeⁿ nquii na tjacantyja cwiluiitˈmaⁿñe na macwjiˈnˈmaaⁿñe nnˈaⁿ. Cwiluiiñe tsjaaⁿ David na jndyowicantyjooˈ na ñejndiˈntjom nnoom. 	 و شاخ نجاتی برای مابرافراشت، در خانه بنده خود داود.


’Ticwii cwii tsˈoom na ya xocatsˈaanaˈ ta̱ na tisˈa. Ndoˈ tsˈoom na tisˈa meiⁿ xocatsˈaanaˈ ta̱ na ya. 	 «زیرا هیچ درخت نیکو میوه بد بارنمی آورد و نه درخت بد، میوه نیکو آورد.


Tsjoom Jerusalén tueeˈ xuee quia cwilaˈtˈmaaⁿˈndye nnˈaⁿ judíos na cwijaañjoomˈ nˈomna xjeⁿ na tiooxconndaˈ weloo weloona cwenta watsˈom tˈmaⁿ lˈo̱ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 پس در اورشلیم، عید تجدید شد و زمستان بود.


Ee teiyo maxjeⁿ cwitˈmo̱o̱ⁿ nnˈaⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés. Ndoˈ chaˈtso njoom cwilaˈnaaⁿ nnˈaⁿ judíos ñˈoomˈñeeⁿ naquiiˈ lanˈom ˈnaaⁿna ticwii cwii xuee na cwitaˈjndyeena. 	 زیرا که موسی از طبقات سلف در هرشهر اشخاصی دارد که بدو موعظه می‌کنند، چنانکه در هر سبت در کنایس او را تلاوت می‌کنند.»


Jnda̱ teinom xuee, José ñequio tsondyee Jesús macwiˈoolcweeˈna. Sa̱a̱ tiqueⁿna cwenta na ljooˈñe tyochjoo Jesús Jerusalén. 	 وچون روزها را تمام کرده مراجعت می‌نمودند، آن طفل یعنی عیسی، در اورشلیم توقف نمودو یوسف و مادرش نمی دانستند.


Quia na jnda̱ majaatseicanda̱a̱ˈñe Juan tsˈiaaⁿ na tyotseixmaaⁿ, tsoom: “ˈO mˈaaⁿˈ nˈomˈyoˈ na ja tsˈaⁿ na nndyocwjiˈnˈmaaⁿñe ˈo sa̱a̱ nchii jom ja. Jom manncwjeeⁿˈeⁿ ndoˈ tˈmaⁿ tseixmaaⁿ. Ja meiⁿ cweˈ lcoomˈm ticatseixmaⁿya na nntseicanaⁿˈa.” 	 پس چون یحیی دوره خودرا به پایان برد، گفت: "مرا که می‌پندارید؟ من اونیستم، لکن اینک بعد از من کسی می‌آید که لایق گشادن نعلین او نیم."


Sa̱a̱ jaa na mˈaaⁿya tsjoomnancuewaañe, tjaaˈnaⁿ cwii tsjoom na mˈaaⁿtyeⁿnaˈ yuu ya nncˈo̱o̱ⁿtya̱a̱ⁿya. Jaa cwilˈua̱a̱tcuundyo̱ juu tsjoom na quia nncwjeeˈ. 	 زانرو که در اینجا شهری باقی نداریم بلکه آینده را طالب هستیم.


Xeⁿ mˈaaⁿ cwii tsˈaⁿ na ñomquiati ñˈoom na maˈmo̱o̱ⁿ na juu ñˈoomˈñeeⁿ titseijomnaˈ ñequio ñˈoom na xcweti cantyja ˈnaaⁿˈ Ta Jesucristo na ticateijndeiinaˈ na wjaaquieñe tsˈaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ, 	 و اگرکسی بطور دیگر تعلیم دهد و کلام صحیح خداوند ما عیسی مسیح و آن تعلیمی را که به طریق دینداری است قبول ننماید،


Cwitana cwii luantsa xco jo nnom tio na wacatyeeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom, ndoˈ jo nda̱a̱ ñequiee naⁿ na tandoˈ, ndoˈ jo nda̱a̱ ntquiuu nchooˈ ñequiee nnˈaⁿ na cwiluiitquiendye. Ndoˈ tjaa ˈñeeⁿ juu na nnda̱a̱ nntseiˈnaaⁿˈ luantsaˈñeeⁿ, macanda̱ nquiee nnˈaⁿ na cwii siaⁿnto waljooˈ wenˈaaⁿ nchooˈ ñequiee meiⁿndye. Ee quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ tsjoomnancue, macanda̱ joona na jnda̱ tjeiˈnˈmaaⁿñe Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و درحضور تخت و چهار حیوان و پیران، سرودی جدید می‌سرایند و هیچ‌کس نتوانست آن سرودرا بیاموزد، جز آن صد و چهل و چهار هزار که ازجهان خریده شده بودند.


Luaa nntsjo̱o̱ nndyeˈyoˈ, maluaaˈ na tˈmaⁿti neiiⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na mˈaaⁿ cañoomˈluee cantyja ˈnaaⁿˈ cwii tsˈaⁿjnaⁿ na cwilcweˈ tsˈom, nchiiti ñequieenˈaaⁿ nchooˈ nqui nchooˈ ñjeeⁿ tsˈaⁿ na mamachˈee yuu na matyˈiomyanaˈ na ticaⁿnaˈ na nlcweˈ tsˈom. 	 به شما می‌گویم که بر این منوال خوشی درآسمان رخ می‌نماید به‌سبب توبه یک گناهکاربیشتر از برای نود و نه عادل که احتیاج به توبه ندارند.


Pedro jndye ntˈomcheⁿ ñˈoom tyocwjiˈyuuˈñetyeeⁿ nda̱a̱na. Ndoˈ tyotseijndo̱ˈtyeeⁿ nˈomna. Tsoom: —Catjeiˈndyoˈ cantyja ˈnaaⁿ nnˈaⁿ na mˈaⁿ jeˈ na quieˈ nˈom cha nnda̱a̱ nluiˈnˈmaaⁿndyoˈ. 	 و به سخنان بسیار دیگر، بدیشان شهادت داد و موعظه نموده، گفت که «خود را از این فرقه کجرو رستگارسازید.»


Sa̱a̱ cantyja ˈnaaⁿˈ ñˈoom na nntaˈndoˈxco nnˈaⁿ na jnda̱ tja̱, ¿aa chii jnda̱ ñejlaˈnaⁿˈyoˈ libro na seiljeii Moisés yuu na matseineiⁿnaˈ cantyja ˈnaaⁿˈ tsˈoom nioom na ntyˈiaaⁿˈaⁿ? Joˈ joˈ xcwe naquiiˈ ntsaachom na cwico tsˈoomˈñeeⁿ, teicˈuaa na matseineiⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom nnoom, tso: “Ja cwiluiindyo̱ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaˈ Abraham, Isaac ndoˈ Jacob.” 	 اما در باب مردگان که برمی خیزند، در کتاب موسی در ذکربوته نخوانده‌اید چگونه خدا او را خطاب کرده، گفت که منم خدای ابراهیم و خدای اسحاق وخدای یعقوب.


Tqueeⁿˈndyena Pedro ñˈeⁿ Juan ndoˈ tsa̱ˈna naⁿˈñeeⁿ quiiˈntaaⁿna. Jluena: —¿ˈÑeeⁿ tquiaa na jnda̱ˈyoˈ, ndoˈ ˈñeeⁿ tsˈaⁿ xueeˈ cwileiˈñˈomˈyoˈ na luaaˈ cwilˈaˈyoˈ? 	 و ایشان را در میان بداشتند واز ایشان پرسیدند که «شما به کدام قوت و به چه نام این کار را کرده‌اید؟»


Joˈ chii ja matsjo̱o̱ nda̱a̱ˈyoˈ: Cataⁿˈyoˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom quia joˈ nñequiaaⁿ. Cjooˈya nˈomˈyoˈ na calˈueeˈndyoˈ chiuu ya jo nnoom, quia joˈ nliuˈyoˈ. Macweˈ na caˈmaⁿˈyoˈ ndoˈ nnaaⁿ chaˈcwijom cwii ˈndyootsˈa jo nda̱a̱ˈyoˈ. 	 «و من به شما می‌گویم سوال کنید که به شماداده خواهد شد. بطلبید که خواهید یافت. بکوبیدکه برای شما بازکرده خواهد شد.


ee quia mañequiaa Ta Jesús jaa, luaaˈ machˈeeⁿ cha ntsaalaˈno̱o̱ⁿˈa ndoˈ cha ticaⁿnaˈ na nntˈueeⁿ jaa chaˈxjeⁿ nntˈueeⁿ nnˈaⁿ na laˈxmaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ tsjoomnancue. 	 لکن هنگامی که بر ما حکم می‌شود، از خداوند تادیب می‌شویم مبادا با اهل دنیا بر ماحکم شود.


Ee quia na ñetˈo̱o̱ⁿya xjeⁿ ˈnaaⁿˈ na teincoondyo̱ na nnˈaⁿ jnaⁿ jaa, ljeiiˈñeeⁿ tyotseilcwiiˈñenaˈ nda̱a̱ya na cwilˈaaya chaˈtso nnom natia na queeⁿ tsˈom seiiˈa, joˈ na tjachuunaˈ jaa na nntsuundyo̱. 	 زیرا وقتی که در جسم بودیم، هوسهای گناهانی که ازشریعت بود، در اعضای ما عمل می‌کرد تا بجهت موت ثمر آوریم.


Sa̱a̱ manquiiti David cantyja na tˈmo̱ⁿ Espíritu Santo nnoom tsoom na Cristo cwiluiiñê Ta na matsa̱ˈntjom jom. Tsoom: Nquii Ta Tyˈo̱o̱tsˈom tsoom nnom juu Ta na matsa̱ˈntjom ja: “Cajmaⁿˈ ntyjaaˈa ntyjaya yuu na matseitˈmaaⁿˈñenaˈ ˈu hasta xjeⁿ na jnda̱ tsa̱ˈa nnˈaⁿ na jndoo ˈu na cˈomna nacje ˈnaⁿˈ.” 	 و حال آنکه خود داود در روح‌القدس می‌گوید که خداوند به خداوند من گفت برطرف راست من بنشین تا دشمنان تو را پای انداز تو سازم؟


Sa̱a̱ joona yacheⁿ jlaˈcheⁿna. Quia joˈ toˈñoom tsˈaⁿwiiˈ, seinˈmaaⁿ juu ndoˈ tsoom nnom: —Ya xeⁿ na wjaˈtoˈ waˈ. 	 ایشان ساکت ماندند. پس آن مرد راگرفته، شفا داد و رها کرد.


Ndoˈ nncˈoo naⁿˈñeeⁿ yuu na tijoom cantycwii na nlcoˈwiˈnaˈ joona. Sa̱a̱ nnˈaⁿ na mˈaⁿ cantyja na matyˈiomyanaˈ nntoˈñoomna na tijoom cantycwii na nntaˈndoˈna. 	 و ایشان درعذاب جاودانی خواهند رفت، اما عادلان درحیات جاودانی.»


Nquii Tsotya̱a̱ya Tyˈo̱o̱tsˈom ñequio Ta Jesucristo catioˈnaaⁿndyena ˈo. Quiana na meiⁿcwii ñomtiuu ticˈomˈyoˈ jo nda̱a̱na. 	 فیض و سلامتی ازجانب پدر ما خدا و عیسی مسیح خداوند بر شماباد.


ˈO manquiuˈjndaaˈndyoˈ quia cwitjomndye nnˈaⁿ na nleinom, chaˈtsondyena cwileinomna, sa̱a̱ macanda̱ juu tsˈaⁿ na nncueeˈjndyee nlaˈtˈmaaⁿˈndye nnˈaⁿ juu. Quia joˈ calaˈjnda̱ˈyoˈ chaˈxjeⁿ matseijndeii tsaⁿˈñeeⁿ. Cjooˈyaya nˈomˈyoˈ na cwindyeˈntjomˈyoˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom cha mati nntseitˈmaaⁿˈñê ˈo. 	 آیا نمی دانید آنانی که در میدان می‌دوند، همه می‌دوند لکن یک نفر انعام را می‌برد. به اینطور شما بدوید تا به‌کمال ببرید.


Joˈ chii tsˈaⁿ na ñeˈcatseitˈmaaⁿˈñe cheⁿnquii, catseitˈmaaⁿˈñe cantyja na machˈee Tyˈo̱o̱tsˈom ñˈeⁿñe. 	 اما هرکه فخر نماید، به خداوند فخر بنماید.زیرا نه آنکه خود را مدح کند مقبول افتد بلکه آن را که خداوند مدح نماید.


Ndoˈ jnda̱ wjaawixuee, quia joˈ tyjeeˈcañoom Jesús jâ. Meintyjeeⁿˈeⁿ ˈndyoo ndaaluee, sa̱a̱ tîcalaˈno̱o̱ⁿˈâ na manqueⁿ joˈ. 	 و چون صبح شد، عیسی بر ساحل ایستاده بود لیکن شاگردان ندانستند که عیسی است.


ncˈe na luaaˈ tyotseixmaⁿ juu na caxueeˈñeeⁿ, cwanti tˈmaⁿti tseixmaⁿ ñˈoom na tijoom cachuiiˈ na cwitoˈño̱o̱ⁿya na matseijndaaˈñe Espíritu Santo. 	 چگونه خدمت روح بیشتر با جلال نخواهد بود؟


Quia joˈ tso Jesús: —Macanda̱ na mˈaⁿ nnˈaⁿ ndyuaa Israel na jñom Tyˈo̱o̱tsˈom ja. Ee joona cwiluiindyena chaˈcwijom canmaⁿ na jnda̱ tsuundye. 	 او در جواب گفت: «فرستاده نشده‌ام مگر بجهت گوسفندان گم شده خاندان اسرائیل.»


’Quia na mandiˈ ñˈoom na mayuuˈ, matseijomnaˈ ˈu chaˈna tsˈaⁿ na tquiooˈya na xuee mantyˈiaaˈ. Ee quia matseiˈno̱ⁿˈ ñˈoom na mayuuˈñeeⁿ quia joˈ mateijndeiinaˈ chaˈwaa na mˈaaⁿˈ. 	 «چراغ بدن چشم است؛ پس هرگاه چشمت بسیط باشد تمام بدنت روشن بود؛


Tqueeⁿˈñe Jesús naⁿˈñeeⁿ ndoˈ seineiiⁿ ñˈoom tjañoomˈ nda̱a̱na. Tsoom: —¿Chiuu nntsˈaayuunaˈ na nquii Satanás mawjaⁿ nacjooˈ nqueⁿ na macwjeeⁿˈeⁿ jndyetia ñequio ntyjenaⁿjndiiñê naquiiˈ nˈom nnˈaⁿ? 	 پس ایشان را پیش طلبیده، مثلها زده، بدیشان گفت: «چطور می‌تواندشیطان، شیطان را بیرون کند؟


Ee ¿ˈñeeⁿ cwiluiitˈmaⁿñeti, aa juu tsˈaⁿ na wacatyeeⁿ nacañoomˈ meiⁿsa, oo aa juu tsˈaⁿ na mandiˈntjom joˈ joˈ? ¿Aa nchii maxjeⁿ juu tsˈaⁿ na wacatyeeⁿ nacañoomˈ meiⁿsa? Sa̱a̱ queⁿˈyoˈ cwenta, ja mˈaaⁿya quiiˈntaaⁿˈyoˈ na mandiˈntjo̱ⁿ. 	 زیرا کدام‌یک بزرگتراست آنکه به غذا نشیند یا آنکه خدمت کند آیانیست آنکه نشسته است؟ لیکن من در میان شماچون خادم هستم.


Jom nntseichueeⁿˈeⁿ seiiˈa na jeeⁿ cje tseixmaⁿnaˈ na nntseijomnaˈ joonaˈ chaˈna seiiⁿˈeⁿ na xocwiˈndaaˈ na matseixmaaⁿ jnda̱ na wandoˈxcoom. Nntsˈaaⁿ na ljoˈ ncˈe najndeii na tseixmaaⁿ na nlqueeⁿ xjeⁿ chaˈtso na niom. 	 که شکل جسد ذلیل ما را تبدیل خواهد نمود تا به صورت جسد مجید او مصورشود، برحسب عمل قوت خود که همه‌چیز رامطیع خود بگرداند.


Yocheⁿ na mawinom Jesús ˈndyoo ndaaluee Galilea, ntyˈiaaⁿˈaⁿ Simón ñequio tyjee tsaⁿˈñeeⁿ Andrés. Cwitueeˈna tsquiˈ ˈnaaⁿna tsˈom ndaaluee ee joona tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿna na cwitjeiiˈna calcaa. 	 و چون به کناره دریای جلیل می‌گشت، شمعون و برادرش اندریاس را دید که دامی دردریا می‌اندازند زیرا که صیاد بودند.


Jaa laˈxmaaⁿya cantyja ˈnaaⁿˈ naxuee. Tilaˈxmaaⁿya cantyja ˈnaaⁿˈ natsjom oo cantyja ˈnaaⁿˈ najaaⁿñe. 	 زیرا جمیع شما پسران نور و پسران روز هستید، از شب و ظلمت نیستیم.


¿Aa ticaliuˈyoˈ na cwiluiiñe seiiˈyoˈ watsˈom cwentaaˈ Espíritu Santo na mˈaaⁿ quiiˈ nˈomˈyoˈ na jnda̱ tquiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na cˈoom ñˈeⁿndyoˈ? Joˈ chii ticalaxmaⁿˈyoˈ na nñequiandyoˈ na nlˈa seiiˈyoˈ yuu na queeⁿ nˈomnaˈ. 	 یا نمی دانید که بدن شما هیکل روح‌القدس است که در شما است که از خدا یافته‌اید و از آن خود نیستید؟زیرا که به قیمتی خریده شدید، پس خدا را به بدن خودتمجید نمایید.


Ndoˈ nnˈaⁿ tmaaⁿˈñeeⁿ quia na ntyˈiaana jom, tˈomna na jeeⁿ tjaweeˈ nˈomna. Jlaˈtyuaaˈna, tyˈecatjomndyena jom. Tquiana na xmaⁿñê. 	 در ساعت، تمامی خلق چون او را بدیدند در حیرت افتادند و دوان دوان آمده، او را سلام دادند.


Tyomanoom chaˈwaa ndyuaaˈñeeⁿ. Tyotseineiiⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ ñˈoom na tquiaatinaˈ na tˈmaⁿ nˈomna. Jnda̱ chii tjaaⁿ, tueⁿˈeⁿ ndyuaa Grecia. 	 و در آن نواحی سیر کرده، اهل آنجا را نصیحت بسیار نمود و به یونانستان آمد.


Ticaˈndiindyuˈ na wjaañˈoomnaˈ ˈu ñˈeⁿ natia na cwilaˈqueeⁿ nˈom nnˈaⁿ na cje mˈaⁿ. Catseijomndyuˈ ñequio nnˈaⁿ na ˈoomˈaⁿ cantyja na matyˈiomyanaˈ, ñequio nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈya nˈom ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom, ñequio nnˈaⁿ na mˈaⁿ na wiˈ nˈom ntyjee, ñequio nnˈaⁿ na ya mˈaⁿ ñˈeⁿ ntˈomcheⁿ tjaaˈnaⁿ ndiaˈ cachona. 	 اما از شهوات جوانی بگریز و با آنانی که ازقلب خالص نام خداوند را می‌خوانند، عدالت وایمان و محبت و سلامتی را تعاقب نما.


Sa̱a̱ meiⁿcwii ˈndyoo ñˈoom tîcˈo̱o̱ⁿ cantyja ñˈoom na tueeˈna nacjoomˈm. Joˈ chii sˈaanaˈ na jeeⁿ tjaweeˈ tsˈom Pilato na tîcˈo̱ Jesús. 	 اما در جواب وی، یک سخن هم نگفت، بقسمی که والی بسیار متعجب شد.


Calaˈjndaaˈndyoˈyaˈyoˈ na tincˈoomˈ nˈomˈyoˈ cwaaⁿ ñˈoom na nntˈo̱ˈyoˈ cha nncwañoomˈnaˈ ˈo, 	 پس در دلهای خود قرار دهید که برای حجت آوردن، پیشتر اندیشه نکنید،


Quia joˈ jndiiya na teicˈuaa cwii jndyee jndeii cañoomˈluee. Matsonaˈ: —Jeˈ jeˈ yuuˈ, juu na macwjiˈnˈmaaⁿñe Tyˈo̱o̱tsˈom nnˈaⁿ, jnda̱ mamatseicanda̱a̱ˈñenaˈ, ndoˈ maˈmo̱o̱ⁿ juu najndeii na matseixmaaⁿ. Jnda̱ tueˈntyjo̱ na macanda̱ jom matsa̱ˈntjoom ndoˈ mati cwiluiitquieñe Jnaaⁿ Cristo. Ee juu naxuee ndoˈ natsjom mañequiaa jnaaⁿ nnˈaaⁿya jo nnom Tyˈo̱o̱ˈtsˈoomya, jnda̱ jlaˈcwatyuˈna juu. Manquiiti na tyoñequiaa jnaaⁿ nnˈaaⁿya. 	 و آوازی بلند در آسمان شنیدم که می‌گوید: «اکنون نجات و قوت و سلطنت خدای ما و قدرت مسیح او ظاهر شد زیرا که آن مدعی برادران ما که شبانه‌روز در حضور خدای ما برایشان دعوی می‌کند، به زیر افکنده شد.


yuu na jnda̱ tjaquieeˈ Jesús cantyja ˈnaaⁿya. Ndoˈ na luaaˈ, maqueⁿnaˈ jom na cwiluiiñê tyee na tjacantyja cantyja ˈnaaⁿya, na mañecwii tsˈiaaⁿ matseixmaaⁿ chaˈxjeⁿ ñeseixmaⁿ Melquisedec. 	 جایی که آن پیشرو برای ما داخل شد یعنی عیسی که بر رتبه ملکیصدق، رئیس کهنه گردید تاابدالاباد.


Jnda̱ chii cwiicheⁿ ñˈoom tjañoomˈ seineiⁿ Jesús nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ, tsoom: —Juu na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom matseijomnaˈ juunaˈ chaˈna ndaaljoˈ na seitjoomˈ yuscu ñˈeⁿ ndyee tsuaˈxjo jnda̱a̱ tyooˈ. Seicandeiiˈnaˈ chaˈwaa tsqueeⁿ tyooˈ. 	 و مثلی دیگر برای ایشان گفت که ملکوت آسمان خمیرمایه‌ای را ماند که زنی آن را گرفته، در سه کیل خمیر پنهان کرد تا تمام، مخمر گشت.


Ndoˈ ticwii tmaaⁿ tyocaluiˈ Jesús Jerusalén. 	 چون شام شد، از شهر بیرون رفت.


Tintsacwintyjeˈyoˈ na cwilaneiⁿˈyoˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom chaˈxjeⁿ na mañequiaa Espíritu Santo naquiiˈ nˈomˈyoˈ, ñequiiˈcheⁿ calaˈtyˈoondyoˈ ndoˈ cataⁿˈyoˈ nnoom, tincwintqueⁿˈyoˈ, ñequiiˈcheⁿ na cˈomˈcˈeendyoˈ na calaneiⁿˈyoˈ nnoom cantyja ˈnaaⁿ nnˈaⁿ na mˈaⁿ cwentaaⁿˈaⁿ. 	 و بادعا والتماس تمام در هر وقت در روح دعا کنید وبرای همین به اصرار و التماس تمام بجهت همه مقدسین بیدار باشید.


Ee ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na teiljeii matsonaˈ: “¿ˈÑeeⁿ tsˈaⁿ jnda̱ seiˈno̱ⁿˈ chiuu na mˈaaⁿˈ tsˈom Nquii na cwiluiiñe na matsa̱ˈntjom jaa? ¿ˈÑeeⁿ tsˈaⁿ nnda̱a̱ nntseijndo̱ˈ tsˈoom?” Sa̱a̱ jaa laxmaaⁿya juu na mˈaaⁿˈ tsˈom Cristo. 	 «زیرا کیست که فکر خداوند را دانسته باشد تااو را تعلیم دهد؟» لکن ما فکر مسیح را داریم.


Ee Tsotya̱ya lˈue tsˈoom na chaˈtsondye nnˈaⁿ na cwintyˈiaa ja na cwiluiindyo̱ Jnaaⁿ na cwilaˈyuˈ ñˈeⁿndyo̱ nntoˈñoomna na ticantycwii na cwitaˈndoˈna. Ndoˈ xuee na macanda̱ ja nñequia na nntaˈndoˈxco joo nnˈaⁿ na jnda̱ tja̱. 	 و اراده فرستنده من این است که هر‌که پسر را دید و بدو ایمان آورد، حیات جاودانی داشته باشد و من در روز بازپسین او راخواهم برخیزانید.»


’Ñequio ñeˈcwii tsˈaⁿ sˈaaⁿ tsjaaⁿ jaa nnˈaⁿ tsjoomnancue meiⁿ na meinchˈo̱ ndyuaa na mˈaaⁿya ee nqueⁿ sˈaaⁿ na jnda̱ tˈoomˈndyo̱ chaˈwaa nnom tsjoomnancue. Ndoˈ seijndaaˈñê cwaaⁿ xjeⁿ nncueˈntyjo̱ na nncˈoom tsˈaⁿ ndoˈ yuu na cwii cwii joo. 	 و هر امت انسان را از یک خون ساخت تا بر تمامی روی زمین مسکن گیرند و زمانهای معین و حدودمسکنهای ایشان را مقرر فرمود


Xeⁿ maˈmo̱o̱ⁿˈ na tincˈoomya tsˈaⁿ ñˈeⁿ cwiicheⁿ tsˈaⁿ, quia joˈ ¿chiuu na majoˈ macheˈ? ˈU na jndoˈ ˈnaⁿ na cweˈ nnˈaⁿ lˈa, quia joˈ ¿chiuu na machˈueeˈ ˈnaⁿ na cwiñequia nnˈaⁿ nda̱a̱ joonaˈ? 	 و از زنا کردن نهی می‌کنی، آیا خود زانی نیستی؟ و از بتها نفرت داری، آیا خود معبدها را غارت نمی کنی؟


Tˈo̱o̱ⁿ nda̱a̱na: —¿Aa ndyaˈ nnduˈyoˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na tquiolaˈjomndyena na macoco tsˈaⁿ na calaˈcwejndoˈndyena yocheⁿ na ndicwaⁿ mˈaaⁿ nquii tsaⁿsˈa na macoco quiiˈntaaⁿna? 	 بدیشان گفت: «آیامی توانید پسران خانه عروسی را مادامی که دامادبا ایشان است روزه‌دار سازید؟


Ee jnda̱ tueˈntyjo̱ juu xuee na tˈmaⁿti na matseiwˈiityeeⁿ jâ cantyja ˈnaaⁿˈ jnaaⁿyâ. Ndoˈ tjaa ˈñeeⁿ juu na nnda̱a̱ nluiiˈñe na ticatˈuiinaˈ juu joˈ. 	 زیرا روز عظیم غضب او رسیده است وکیست که می‌تواند ایستاد؟»


Joˈ na jeeⁿ teincuuˈ ee tsˈiaaⁿ na cwilˈaaya jaachˈeetonaˈ na cweˈ tsˈiaaⁿˈndyo. Ndoˈ mati watsˈom tˈmaⁿ na ndiiˈ Diana, ndyo̱o̱ na nquiu chaˈtso nnˈaⁿ na tˈmaⁿti ñˈoom tseixmaⁿ, jaachˈeetonaˈ tjaa ˈñeeⁿ cwitjo̱o̱ñe watsˈomˈñeeⁿ. Jeˈ nnˈaⁿ na mˈaⁿ chaˈwaa ndyuaa Asia ñequio chaˈwaa tsjoomnancue cwilaˈtˈmaaⁿˈndyena juu sa̱a̱ cweˈ tsˈiaaⁿ na machˈee Pablo nntycwii na jeeⁿ tˈmaⁿ ñˈoom juu nquiuna. 	 پس خطر است که نه فقط کسب ما از میان رودبلکه این هیکل خدای عظیم ارطامیس نیز حقیرشمرده شود و عظمت وی که تمام آسیا و ربع مسکون او را می‌پرستند برطرف شود.»


Ncˈe na luaaˈ, nntseitˈmaaⁿˈñenaˈ xueeˈ Ta Jesús cantyja ˈnaⁿˈyoˈ, ndoˈ mati nntseitˈmaaⁿˈñê ˈo ncˈe naya na matseixmaⁿ nquii Tyˈo̱o̱tsˈom na cwilaˈtˈmaaⁿˈndyo̱ ndoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Ta Jesucristo. 	 تا نام خداوند ما عیسی مسیح در شما تمجید یابد و شما در وی بحسب فیض خدای ما و عیسی مسیح خداوند.


Ee ticatsonaˈ na matsˈia joˈ nncwjeeⁿˈeⁿ ndoˈ nljeiiⁿ ˈo chaˈcwijom na cwindaˈyoˈ. 	 مبادا ناگهان آمده شما را خفته یابد.اما آنچه به شما می‌گویم، به همه می‌گویم: بیدار باشید!»


Joˈ na ñeˈcataˈxˈa̱a̱yâ njomˈ, Ta, quia na nntandoˈxco nnˈaⁿ na jnda̱ tja̱, ¿cwaaⁿ cwii na ntquieeˈndye joona scuuˈ jom? Ee jom ñetˈoom scuu chaˈtsondye naⁿˈñeeⁿ. 	 پس او در قیامت، زن کدام‌یک از آن هفت خواهد بود زیرا که همه او راداشتند؟»


Njoom nato na jnda̱ jaawinoomˈm tsjoom Damasco ndoˈ matsˈia joˈ tioo cwii chom ndiocheⁿ nacañomˈm na jnaⁿnaˈ cañoomˈluee. 	 و در اثنای راه، چون نزدیک به دمشق رسید، ناگاه نوری از آسمان دور او درخشید


Ndoˈ majndyeti nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ na cwintyˈiaana na mˈaaⁿya pra̱so, cwinˈomtˈmaaⁿˈndyena nˈomna na tiˈmaaⁿˈ nˈomna cwilaneiⁿna ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom ñequio na cwicantyjaaˈ nˈomna Ta Jesús. 	 و اکثر از برادران در خداوند از زنجیرهای من اعتماد به هم رسانیده، بیشتر جرات می‌کنند که کلام خدا را بی‌ترس بگویند.


Macweˈ ncˈe joˈ chii ˈndiito Tyˈo̱o̱tsˈom joona na calˈana ljoˈ na machˈeenaˈ nquiuna na ñeˈcalˈana. Hasta yolcu tquiandye nda̱a̱ ntyjelcu ndoˈ nchii ljoˈ teincoondyena. 	 از این سبب خدا ایشان را به هوسهای خباثت تسلیم نمود، به نوعی که زنانشان نیز عمل طبیعی را به آنچه خلاف طبیعت است تبدیل نمودند.


Jesús ñecwii ñˈoom sa̱ˈntjoom na ticaluena nnom meiⁿcwii tsˈaⁿ na cwiluiiñê na ljoˈ. 	 پس ایشان را فرمود که «هیچ‌کس را از او خبر ندهند.»


Naquiiˈ watsˈomˈñeeⁿ tyomˈaaⁿ cwii tsaⁿsˈa na mˈaaⁿ jndyetia naquiiˈ tsˈom. Jndeii seixuaⁿ ñˈoom ˈndyoo jndyetiaˈñeeⁿ. 	 و در کنیسه مردی بود، که روح دیو خبیث داشت و به آواز بلند فریادکنان می‌گفت:


Calanˈmaⁿˈyoˈ nnˈaⁿwii na mˈaⁿ joˈ joˈ ndoˈ canduˈyoˈ nda̱a̱na: “ˈO nnˈaⁿ, juu na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom nnˈaⁿ, matseindyooˈñenaˈ jo nda̱a̱ˈyoˈ.” 	 و مریضان آنجا راشفا دهید و بدیشان گویید ملکوت خدا به شمانزدیک شده است.


Joˈ joˈ tyoñequiana ñˈoom naya ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و در آنجا بشارت می‌دادند.


’Nnom cwii joo naⁿˈñeeⁿ tquiaaⁿ ˈom meiⁿ sˈom. Nnom cwiicheⁿ tquiaaⁿ ñeˈwe meiⁿ ndoˈ nnom cwiicheⁿ ñeˈcwii meiⁿ cwii tquiaaⁿ. Tquiaaⁿ nnom cwii cwii joona cantyjati na seiˈno̱o̱ⁿˈo̱ⁿ na nnda̱a̱ nntsˈaa. Jnda̱ joˈ jlueeⁿˈeⁿ, tjaaⁿ cwiicheⁿ tsjoomnancue. 	 یکی را پنج قنطار و دیگری را دو وسومی را یک داد؛ هر یک را بحسب استعدادش. و بی‌درنگ متوجه سفر شد.


ˈU Timoteo, cateixeˈ ñˈoom naya ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na jnda̱ toˈñomˈ. Tintseiñˈoomˈndyuˈ ñˈoom na cwilue nnˈaⁿ na cweˈ cwilaˈñˈeeⁿˈto ndyuee, na tileicwijndaaˈ. Meiⁿ tintseiñˈoomˈndyuˈ ñˈoom na wjaanaˈ nacjooˈ ñˈoom na mayuuˈ na cwilue nnˈaⁿ na tjacantyja na yanaˈ meiiⁿ na tiyuuˈ juunaˈ 	 ای تیموتاوس تو آن امانت را محفوظ دار واز بیهوده‌گویی های حرام و از مباحثات معرفت دروغ اعراض نما،


Ntyee na cwiluiitquiendye jlaˈxcwiina sˈomˈñeeⁿ. Jluena: —Sˈommeiiⁿ jnda̱ njomlˈua na nncueˈ tsˈaⁿ. Joˈ chii ticatyˈiomyanaˈ na nlatjo̱o̱ⁿˈa joonaˈ ñequio sˈom na cwiquioo cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 اما روسای کهنه نقره را بر داشته، گفتند: «انداختن این در بیت‌المال جایز نیست زیرا خونبها است.»


Mañoomˈ jndii cwii yuscu na joˈ mˈaaⁿ. Tyjeˈcañoom joˈ joˈ ndoˈ tcoˈ xtye jo nnom Jesús. Ee mˈaaⁿ yuscuchjoo jnda yuscuˈñeeⁿ na maleiñˈoom jndyetia. 	 از آنرو که زنی که دخترک وی روح پلیدداشت، چون خبر او را بشنید، فور آمده برپایهای او افتاد.


Sa̱a̱ nnˈaⁿ na cwiwena ndaa na mañequia tixocatsˈaanaˈ na ñecwetina ee nntsˈaanaˈ naquiiˈ nˈomna chaˈcwijom ndaa na cwileiˈwo̱o̱naˈ tsˈom xo̱ˈ na ticantquieeˈnaˈ na nntsˈaanaˈ na tijoom cantycwii na nntaˈndoˈna. 	 لیکن کسی‌که از آبی که من به او می‌دهم بنوشد، ابد تشنه نخواهد شد، بلکه آن آبی که به او می‌دهم در او چشمه آبی گردد که تا حیات جاودانی می‌جوشد.»


Sˈaa Espíritu Santo naquiiˈ tsˈoom na nncjaⁿ watsˈom tˈmaⁿ. Ndoˈ maxjeⁿˈñeeⁿ nnˈaⁿ na nda yuˈndaa Jesús tyˈeñˈomna juu joˈ joˈ na nluii ñˈeⁿñê chaˈxjeⁿ waa costumbre na matsa̱ˈntjom ljeii na tqueⁿ Moisés. 	 پس به راهنمایی روح، به هیکل درآمد وچون والدینش آن طفل یعنی عیسی را آوردند تا رسوم شریعت را بجهت او بعمل آورند،


Ndoˈ nnˈaⁿ na tîcˈom na jnda nquiu ncˈiaa, quia na nntuˈxeⁿndye nnˈaⁿ, tjaaˈnaⁿ ˈñeeⁿ nncˈoom na wiˈ tsˈom joona. Sa̱a̱ nnˈaⁿ na tˈom na wiˈ nˈom ncˈiaa, naⁿˈñeeⁿ nluiˈyana quia na nntuˈxeⁿndye nnˈaⁿ. 	 زیرا آن داوری بی‌رحم خواهد بود برکسی‌که رحم نکرده است و رحم بر داوری مفتخرمی شود.


Tˈo̱ Simón, matsoom: —Matseitiuuya tsˈaⁿ na tˈmaaⁿˈti chujnaⁿ nnoom, juu tsaⁿˈñeeⁿ jndati ntyjii jom. Quia joˈ matso Jesús nnoom: —Majoˈndyo macwjiˈ cwenta. 	 شمعون در جواب گفت: «گمان می‌کنم آنکه او را زیادتر بخشید.» به وی گفت: «نیکو گفتی.»


Ndoˈ waa cwiicheⁿ ñˈoom na teiljeii na tsoom: Ñequiiˈcheⁿ nntseicantyjaaˈtyeⁿ tsˈo̱o̱ⁿya Tyˈo̱o̱tsˈom. Ndoˈ mati waa cwiicheⁿ ñˈoom na tsoom: Luaa ja ñequio ntseindaaya na jnda̱ tquiaa Tyˈo̱o̱tsˈom lˈo̱o̱. 	 و ایض: «من بروی توکل خواهم نمود.» و نیز: «اینک من وفرزندانی که خدا به من عطا فرمود.»


Ndoˈ ntyˈiaya tsjoom Jerusalén xco, tsjoom na ljuˈ cwiluiiñe. Jnaⁿnaˈ cañoomˈluee na mˈaaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom, tycwiˈnaˈ chaˈcwijom cwii yuscundyua na manncoco ñˈeⁿ saaˈ. 	 و شهر مقدس اورشلیم جدید را دیدم که از جانب خدا ازآسمان نازل می‌شود، حاضر شده چون عروسی که برای شوهر خود آراسته است.


Quia na nntseicanduuˈa jnaaⁿna quia joˈ nntseicanda̱a̱ˈñenaˈ ñˈoom na tˈmaⁿtya̱a̱ⁿya ñˈeⁿndyena. 	 و این است عهد من باایشان در زمانی که گناهانشان را بردارم.»


Ndoˈ tsˈaⁿ na matsa̱ˈntjom, quia na ntyˈiaaⁿˈaⁿ na luaaˈ tuii seiyoomˈm ee jeeⁿ tjaweeˈ tsˈoom ñˈoom na cwitˈmo̱o̱ⁿna cantyja ˈnaaⁿˈ Ta Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 پس والی چون آن ماجرا را دید، از تعلیم خداوند متحیر شده، ایمان آورد.


Waa cwii na jndeiˈnaˈ na catjo̱ⁿya, na nncˈio̱ya. Ndoˈ jeeⁿ matseiˈndaaˈnaˈ ntyjii hasta xuee na nntseicanda̱a̱ˈñenaˈ joˈ. 	 اما مراتعمیدی است که بیابم و چه بسیار در تنگی هستم، تا وقتی که آن بسر‌آید.


Cweˈ cwantindyo xuee tqueⁿˈ joona na ticueˈntyjo̱ na tˈmaⁿ cwiluiindyena ñequio ángeles. Sa̱a̱ matseiweˈndyeˈ joona na matseiˈtˈmaaⁿˈndyuˈ joona, 	 او را ازفرشتگان اندکی پست‌تر قرار دادی و تاج جلال واکرام را بر سر او نهادی و او را بر اعمال دستهای خود گماشتی.


Quia na jnda̱ tˈmaⁿ Jesús nnˈaⁿ ee mana cwito̱ⁿˈndyena, quia joˈ tuo̱o̱ⁿ tsˈom wˈaandaa. Saayâ, squia̱a̱yâ ndyuaa Magdala. 	 پس آن گروه را رخصت داد و به کشتی سوار شده، به حدود مجدل آمد.


Maluaaˈ matseijomnaˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Abraham. Tyotseiyuˈya tsˈoom ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom, ndoˈ ncˈe joˈ tqueⁿ jom na tjaa jnaⁿ cwicotseixmaaⁿ. 	 چنانکه ابراهیم به خدا ایمان آورد و برای اوعدالت محسوب شد.


Joˈ chii seitjoom chaˈtso ntyee na cwiluiitquiendye, ñequio nnˈaⁿ na mˈaⁿ tsjoomˈñeeⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés. Ndoˈ taxˈeeñê nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ yuu tsonaˈ na nluiiñe juu na cwiluiiñe Cristo. 	 پس همه روسای کهنه و کاتبان قوم را جمع کرده، ازایشان پرسید که «مسیح کجا باید متولد شود؟»


Mañoomˈ tˈom ñˈoom cantyja ˈnaaⁿˈ Jesús chaˈwaa tsˈo̱ndaa Galilea. 	 و اسم او فور در تمامی مرز و بوم جلیل شهرت یافت.


Cwantindyena to̱ˈna na tyojñomna ndaajnaⁿˈ jom. Jlaˈcata̱ˈna nnoom, tyotmeiiⁿˈna ndaˈ jom, jluena: —Cjaaweeˈ ˈndyoˈ ˈñeeⁿ tquiaa ˈu. Mati nnˈaⁿ na cwilˈa cwenta watsˈom tyoñeˈquiana ndaˈ watmeiiⁿ nnoom. 	 و بعضی شروع نمودند به آب دهان بروی انداختن و روی او را پوشانیده، او را می‌زدندو می‌گفتند نبوت کن. ملازمان او را می‌زدند.


Sa̱a̱ manncueˈntyjo̱ xuee na nncwjiˈnaˈ jom quiiˈntaaⁿna, quia ljoˈcheⁿ nlaˈcwejndoˈndyena. 	 لیکن ایامی می‌آید که داماد از ایشان گرفته شود. در آن ایام روزه خواهند داشت.


Macantyjaaˈ tsˈo̱o̱ⁿya jo nnom Ta Jesús na tyuaaˈ njño̱o̱ⁿya Timoteo na mˈaⁿˈyoˈ cha quia na nndyolcweeⁿˈeⁿ nndiiya chiuu waa na mˈaⁿˈyoˈ. 	 و در عیسی خداوند امیدوارم که تیموتاوس را به زودی نزد شما بفرستم تامن نیز ازاحوال شما مطلع شده، تازه روح گردم.


Sa̱a̱ Jesús tˈo̱o̱ⁿ nda̱a̱na, tsoom: —Tsotya̱ya ñequiiˈcheⁿ machˈeeⁿ tsˈiaaⁿ, ndoˈ mati ja. 	 پس ازاین سبب، یهودیان بیشتر قصد قتل او کردند زیراکه نه‌تنها سبت را می‌شکست بلکه خدا را نیز پدرخود گفته، خود را مساوی خدا می‌ساخت.


Chaˈxjeⁿ juu Tsotya̱ya candyaˈ tsˈoom ja, mati ja candyaˈ tsˈo̱o̱ⁿya ˈo. Joˈ chii caljooˈndyoˈtyeⁿˈyoˈ cantyja na mˈaaⁿya na candyaˈ tsˈo̱o̱ⁿya ˈo. 	 همچنان‌که پدر مرا محبت نمود، من نیز شما را محبت نمودم؛ در محبت من بمانید.


Ndoˈ jeˈ jeˈ ˈo ñequio chaˈtso naⁿmaⁿnˈiaaⁿ ˈnaaⁿ jaa nnˈaⁿ judíos, cataⁿˈyoˈ nnom tsˈaⁿ na cwiluiitquieñe nda̱a̱ sondaro na ˈio catseicwanoom tsaⁿˈñeeⁿ na mˈaⁿˈyoˈ. Calˈaˈyoˈ na ndooˈ na tcuuti ñeˈcataˈxˈeendyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ. Ndoˈ jâ mˈaaⁿcˈeendyô̱ na nlacua̱a̱ˈâ jom cwii tjo̱o̱cheⁿ na nlquieˈñˈomna jom na mˈaⁿˈyoˈ. 	 پس الان شما با اهل شورا، مین باشی را اعلام کنید که او را نزد شمابیاورد که گویا اراده دارید در احوال او نیکوترتحقیق نمایید؛ و ما حاضر هستیم که قبل ازرسیدنش او را بکشیم.»


Hasta quiiˈntaaⁿˈ ncjoˈyoˈ nnto̱ˈ ntˈom ncˈiaaˈyoˈ nntˈmo̱o̱ⁿna nda̱a̱ˈyoˈ sa̱a̱ taxcwe chaˈxjeⁿ ñˈoom na mayuuˈ. Laaˈtiˈ nntˈmo̱o̱ⁿna cha ntˈomndyoˈ ˈo ñequio ncˈiaaˈyoˈ na mati cwilaˈyuˈ nlajomndyoˈ ñˈeⁿndyena. 	 و از میان خود شما مردمانی خواهندبرخاست که سخنان کج خواهند گفت تا شاگردان را در عقب خود بکشند.


Ndoˈ na lˈana na ljoˈ, seicanda̱a̱ˈñenaˈ na matso ljeii ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom: “Seicañˈeⁿyuunaˈ jom quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ na wiˈndye.” 	 پس تمام گشت آن نوشته‌ای که می‌گوید: «ازخطاکاران محسوب گشت.»


ndoˈ quia cwilaxmaⁿˈyoˈ joˈ cˈomˈyoˈ na queⁿndyoˈ cheⁿncjoˈyoˈ xjeⁿ, ndoˈ ñequio juu joˈ, cˈomˈyoˈ na nioomˈcheⁿ nˈomˈyoˈ, ndoˈ ñequio juu joˈ, quiandyoˈ na nleitquiooˈ na mˈaⁿˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, 	 و در فضیلت، علم و در علم، عفت و در عفت، صبر و در صبر، دینداری


Chaˈtso nmeiⁿˈ laˈxmaⁿnaˈ cwii na maˈmo̱ⁿnaˈ nda̱a̱ya ncuee meiiⁿñe, ee ˈnaⁿ na tyoñequia nnˈaⁿ ñequio quiooˈ na tyolaˈcwjeena na cwilaˈtˈmaaⁿˈndyena Tyˈo̱o̱tsˈom, tsˈiaaⁿˈñeeⁿ tîcanda̱a̱ nlqueⁿnaˈ joona na laˈxmaⁿna na canda̱a̱ˈndyena jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و این مثلی است برای زمان حاضر که بحسب آن هدایا وقربانی‌ها را می‌گذرانند که قوت ندارد که عبادت‌کننده را از جهت ضمیر کامل گرداند،


Juu na jeeⁿ wantyˈiuuˈ ñetuaa tînquiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na nliu nnˈaⁿ na ñetˈom teiyo juunaˈ, chaˈxjeⁿ jeˈ ñequio Espíritu Santo jnda̱ tˈmo̱o̱ⁿ nda̱a̱ apóstoles na ljuˈ nˈom ñequio profetas. 	 که آن در قرنهای گذشته به بنی آدم آشکار نشده بود، بطوری که الحال بررسولان مقدس و انبیای او به روح مکشوف گشته است،


¿ˈÑeeⁿ cwii ˈo nnda̱a̱ nntsˈaa na nleitcooñeti meiiⁿ ñeˈchjoowiˈ, cweˈ na jeeⁿ jndye matseitiuu? 	 و کیست از شما که به فکر بتواندذراعی بر قامت خود افزاید.


Ndoˈ meiⁿquia tsˈaⁿ na mˈaaⁿ na jnaaⁿˈ cantyja ˈnaⁿya ñequio ñˈoom naya ˈnaⁿya, ja na cwiluiindyo̱ tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee ncˈo̱o̱ⁿya na jnaaⁿˈa tsaⁿˈñeeⁿ quia nndyo̱o̱nndaˈa na matseitˈmaaⁿˈñenaˈ ja, ñequio na matseitˈmaaⁿˈñenaˈ Tsotya̱ ndoˈ ñequio ángeles na ljuˈndye. 	 زیرا هر‌که از من و کلام من عار دارد پسر انسان نیز وقتی که در جلال خود و جلال پدر و ملائکه مقدسه آید از او عار خواهد داشت.


Ndoˈ na ljoˈ njñomnnaaⁿˈaⁿ Jesucristo, tsaⁿ na nncwjiˈnˈmaaⁿñe ˈo, ee teiyo seijndaaˈñê na luaaˈ nntsˈaaⁿ. 	 و عیسی مسیح را که از اول برای شما اعلام شده بودبفرستد،


Quia na jnda̱ squia̱a̱yâ tyuaatcwii, ntyˈiaayâ ñoom na cwico, ndoˈ ljo catscaa ñˈeⁿ tyooˈ cjoo ñoomˈñeeⁿ, cwineiiⁿnaˈ. 	 پس چون به خشکی آمدند، آتشی افروخته و ماهی بر آن گذارده و نان دیدند.


Sa̱a̱ tso Tyˈo̱o̱tsˈom nnoom: “Ntjeiⁿndyuˈ ˈu. Tsjom jeˈ nncˈioˈ ndoˈ chaˈtso ˈnaⁿˈ na jnda̱ seiweˈ, ¿ˈñeeⁿ nljonaˈ lˈo̱?” 	 خدا وی را گفت‌ای احمق در همین شب جان تو را از تو خواهندگرفت، آنگاه آنچه اندوخته‌ای، از آن که خواهدبود؟


Ndoˈ ntˈomcheⁿ cˈoontyjondye cjooˈ lcaaˈ oo cjooˈ lcaaˈntaⁿˈ na tyuiiˈ wˈaandaa. Joˈ na chaˈtsondyô̱ ya squia̱a̱yâ tyuaatcwii. 	 وبعضی بر تختها و بعضی بر چیزهای کشتی وهمچنین همه به سلامتی به خشکی رسیدند.


Jnda̱ na jndye nnˈaⁿ judíosˈñeeⁿ na luaaˈ ñˈoom tso Jesús, jlaˈxcwiinndaˈna ljo̱ˈ na nntueeˈna nacjoomˈm. 	 آنگاه یهودیان باز سنگها برداشتند تا او راسنگسار کنند.


ee joˈ joˈ mˈaⁿ ˈom tiˈntyjo̱. Cjaanquiaaⁿ ñˈoom nda̱a̱na cha ticandyochuunaˈ joona ljooñe yuu na jeeⁿ wiˈ.” 	 زیرا که مرا پنج برادر است تا ایشان راآگاه سازد، مبادا ایشان نیز به این مکان عذاب بیایند.


Ñˈoom na jnda̱ tso nnoom: “Cantyja ˈnaaⁿˈ Isaac jeeⁿ ndyaˈ jndyendye nda ntseindacantyjoˈ nncˈom.” 	 که به او گفته شده بود که «نسل تو به اسحاق خوانده خواهد شد.»


Tˈo̱o̱ nnˈaⁿ na jndyendye, jluena: —Majnda̱ macwindya̱a̱ya na matso ñˈoom na sa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom na teiljeiinaˈ na juu Cristo xocantycwii na mˈaaⁿñê. Quia joˈ ¿chiuu na matsuˈ na matsonaˈ na nlaˈwe nnˈaⁿ juu na cwiluiiñe tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee na nlaˈcueeˈna juu? ¿ˈÑeeⁿ juu luaaˈ na matsuˈ na cwiluiiñe tsˈaⁿ na jnaⁿ cañoomˈluee? 	 پس همه به او جواب دادند: «ما از تورات شنیده‌ایم که مسیح تا به ابد باقی می‌ماند. پس چگونه تو می‌گویی که پسر انسان باید بالا کشیده شود؟ کیست این پسر انسان؟»


’Calˈuu cwiindyoˈ ˈo mˈaaⁿ mosooˈ na matseindyaa oo na machˈee cwenta quiooˈ jo jnda̱a̱, ndoˈ quia jnda̱ tyjeeˈ tsaⁿˈñeeⁿ na jnaⁿ jnda̱a̱, ¿aa mantyja nntsuˈ nnom: “Cwinoomˈ luaa, cajmaⁿˈ na nlcwaˈ”? 	 «اما کیست از شماکه غلامش به شخم کردن یا شبانی مشغول شود و وقتی که از صحرا آید به وی گوید، بزودی بیا و بنشین.


Tilaˈtsaaⁿˈndyoˈ tsˈiaaⁿ na machˈee Espíritu Santo quiiˈntaaⁿˈyoˈ. 	 روح را اطفامکنید.


Ndoˈ matso Festo: —ˈU ta Agripa ñequio ˈo na mˈaⁿˈyoˈ ñjaaⁿ, macwintyˈiaˈyoˈ tsaⁿsˈamˈaaⁿˈ. Chaˈtso nnˈaⁿ judíos na mˈaⁿ Jerusalén ndoˈ mati nnˈaⁿ na mˈaⁿ ñjaaⁿ Cesarea cwiqueⁿna ñˈoom nacjoomˈm. Jndeiiˈ ndyueena cwiluena na tseixmaaⁿ na cueeⁿˈeⁿ. 	 آنگاه فستوس گفت: «ای اغریپاس پادشاه، و‌ای همه مردمانی که نزد ما حضور دارید، این شخص رامی بینید که درباره او تمامی جماعت یهود چه دراورشلیم و چه در اینجا فریاد کرده، از من خواهش نمودند که دیگر نباید زیست کند.


Ee tjaa ˈñeeⁿ tsˈaⁿ na nnda̱a̱ nlqueⁿndyo̱ cwiicheⁿ tsˈiaaⁿtsjo̱ˈ ñequio tsiaⁿtsjo̱ˈ na waa, na juu joˈ tseixmaⁿnaˈ Jesucristo. 	 زیرا بنیادی دیگر هیچ‌کس نمی تواند نهاد جز آنکه نهاده شده است، یعنی عیسی مسیح.


Ñˈeeⁿndyoˈ ˈo na cwilasˈandyoˈ cheⁿncjoˈyoˈ na cwinduˈyoˈ na tixocjo̱ntyˈianndaˈa ˈo. 	 اما بعضی تکبرمی کنند به گمان آنکه من نزد شما نمی آیم.


Tjalcweˈ Jesús na ñetˈoom joˈ joˈ. Tjawinoom ndyuaa Tiro, ndoˈ ndyuaa Sidón ñequio ndyuaa jo ndoˈ njoom Decápolis. Tueⁿˈeⁿ ndaaluee chjoo tsˈo̱ndaa Galilea. 	 و باز از نواحی صور روانه شده، از راه صیدون در میان حدود دیکاپولس به دریای جلیل آمد.


Ee ticaljoya tsˈo̱o̱ⁿ na cweˈ cjee cjee mˈaaⁿnaˈ nncwino̱o̱ⁿ na mˈaⁿˈyoˈ. Ntyjaaˈya cwii tsˈo̱o̱ⁿ na majndye xuee nnda̱a̱ nljooˈndyo̱ ñˈeⁿndyoˈ, xeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom lˈue tsˈoom. 	 زیرا که الان اراده ندارم در بین راه شما راملاقات کنم، چونکه امیدوارم مدتی با شما توقف نمایم، اگر خداوند اجازت دهد.


Macaⁿnaˈ na calaˈquii nˈomˈyoˈ nawiˈ na cwiwinomˈyoˈ. Ee na nlˈaˈyoˈ na ljoˈ, nlaˈjomndyoˈ ñequio na lˈue tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ na nnda̱a̱ nñequiaaⁿ na nntoˈñoomˈyoˈ chaˈtso na jnda̱ tsoom na nntsˈaaⁿ. 	 زیرا که شما را صبر لازم است تااراده خدا را بجا آورده، وعده را بیابید.


Sa̱a̱ xeⁿ mˈaaⁿ tsˈaⁿ na ticjaaweeˈ tsˈom ñˈoomwaaˈ, macaⁿnaˈ na catseiˈno̱o̱ⁿˈo̱ⁿ na meiⁿ jâ meiⁿ nnˈaⁿ cwii cwii tmaaⁿˈ na macwjiˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaaⁿˈaⁿ, tjaaˈnaⁿ cwicheⁿ nnom na cwilˈaaya. 	 و اگر کسی ستیزه گر باشد، ما وکلیساهای خدا را چنین عادتی نیست.


Ee yuu na cwilaweˈyoˈ naya ˈnaⁿˈyoˈ, joˈ joˈ quitˈmaⁿ nˈomˈyoˈ. 	 زیرا جایی که خزانه شما است، دل شما نیز در آنجا می‌باشد.


Tiquitsˈaa na tilˈue naya na matseixmaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom ee xeⁿ nnda̱a̱ nlqueⁿnaˈ tsˈaⁿ na tjaa jnaⁿ tseixmaⁿ ee matseicaña̱a̱ⁿ chiuu tˈmaⁿ ljeiiˈñeeⁿ quia joˈ cweˈ tsˈiaaⁿˈndyo na tueˈ Cristo. 	 فیض خدا را باطل نمی سازم، زیرا اگر عدالت به شریعت می‌بود، هرآینه مسیح عبث مرد.


Ee ñˈeeⁿˈ yolcu na jnda̱ ljondye na jnda̱ tjeiiˈndyena cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo na cwilajomndyena cantyja ñaaⁿˈ Satanás. 	 زیرا که بعضی برگشتندبه عقب شیطان.


Ncueeˈñeeⁿ teiweeⁿˈeⁿ ndoˈ tueeⁿˈeⁿ. Jnda̱ tueeⁿˈeⁿ chii jlacanda̱a̱ˈna jom, ndoˈ tqueⁿna jom wˈaa na nda̱ we teicantyjooˈ. 	 از قضا در آن ایام او بیمارشده، بمرد و او را غسل داده، در بالاخانه‌ای گذاردند.


ˈO ntseindaaya na jeeⁿ wiˈ tsˈo̱o̱ⁿya, chjootindyo cwii mˈaaⁿya ñˈeⁿndyoˈ. Nlˈueˈyoˈ ja, ndoˈ chaˈxjeⁿ tsjo̱o̱ya nda̱a̱ ncˈiaaˈyoˈ nnˈaⁿ judíos, jeˈ mati matsjo̱o̱ nda̱a̱ˈ ˈo: ˈO xocanda̱a̱ nntsquieˈcañomˈyoˈ yuu na nncjo̱. 	 ای فرزندان، اندک زمانی دیگر با شما هستم و مرا طلب خواهید کرد؛ وهمچنان‌که به یهود گفتم جایی که می‌روم شمانمی توانید آمد، الان نیز به شما می‌گویم.


Quia joˈ matso Jesús nda̱a̱na: —ˈO maxjeⁿ ticalaˈno̱ⁿˈyoˈ ljoˈ cwitaⁿˈyoˈ no̱o̱ⁿ. Na wiˈtˈmaⁿ na nncwino̱o̱ⁿ, ¿aa nnda̱a̱ nnaⁿndyoˈ? ¿Aa nnda̱a̱ nljoya nˈomˈyoˈ na nlaˈcwjee nnˈaⁿ ˈo chaˈxjeⁿ na jnda̱ ljoya tsˈo̱o̱ⁿ na nlaˈcueeˈna ja? 	 عیسی ایشان راگفت: «نمی فهمید آنچه می‌خواهید. آیا می‌توانیدآن پیاله‌ای را که من می‌نوشم، بنوشید و تعمیدی را که من می‌پذیرم، بپذیرید؟»


Sa̱a̱ naⁿmˈaⁿˈ wiˈ ñˈoom cwilaˈneiⁿna nacjooˈ meiⁿnquia na ticalaˈno̱ⁿˈna, ndoˈ chjoowiˈ na ndyaˈ cwilaˈno̱ⁿˈtina, cwilaˈno̱ⁿˈna joˈ cweˈ na cˈeeˈ nˈomna, chaˈcwijom quiooˈ na cweˈ machˈeetoyoˈ. Ndoˈ cantyja ˈnaaⁿ joˈ cwilaˈndaaˈndye cheⁿnquieena. 	 لکن این اشخاص بر آنچه نمی دانند افتراء می‌زنند و در آنچه مثل حیوان غیرناطق بالطبع فهمیده‌اند، خود را فاسدمی سازند.


Ndoˈ joona jnda̱ na jndyena na tyotseineiiⁿ tyolaˈtˈmaaⁿˈndyena Tyˈo̱o̱tsˈom. Tyoluena nnoom: —Mayuuˈ re nnˈaaⁿya sa̱a̱ mantyjiˈ cwanti meiⁿ nnˈaⁿ judíos jnda̱ jlaˈyuˈna tsjoom ñjaaⁿ, ndoˈ chaˈtsondyena cwiluena na jndeiˈnaˈ na catseicanda̱ tsˈaⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés. 	 ایشان چون این راشنیدند، خدا را تمجید نموده، به وی گفتند: «ای برادر، آگاه هستی که چند هزارها از یهودیان ایمان آورده‌اند و جمیع در شریعت غیورند:


Sa̱a̱ cjaañjoomˈ nˈomˈyoˈ cantyja ˈnaaⁿ joo nnˈaⁿ na cwileinom, jndye nnom na cwilaˈljondyena, ee cwicantyjaaˈ nˈomna na nntaˈntjomna, meiiⁿ juu ˈnaⁿ na cwitaˈntjomna tyuaaˈ cwiwiˈndaaˈnaˈ. Joˈ chii mati jaa cjooˈyaya nˈo̱o̱ⁿya na cwindya̱ˈntjo̱o̱ⁿtya̱a̱ⁿya nnom Tyˈo̱o̱tsˈom ncˈe juu na nntoˈño̱o̱ⁿya na nñequiaaⁿ nda̱a̱ya tijoom cwiˈndaaˈnaˈ. 	 و هرکه ورزش کند در هرچیز ریاضت می‌کشد؛ اما ایشان تا تاج فانی را بیابند لکن ما تاج غیرفانی را.


Ee xuee na ñejndyowanaˈ mati jaa ñetˈo̱o̱ⁿya na ntjeiⁿ ljoˈ ñelˈaaya, na quieˈ nˈo̱o̱ⁿya jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. Tyolaxmaaⁿya nnˈaⁿ na jnda̱ tsuundye. Tyondya̱ˈntjo̱ⁿtya̱a̱ⁿ nda̱a̱ chaˈtso nnom na queeⁿ nˈom seiiˈa ñequio na jeeⁿ neinco nquiuuya. Tyolajomndyo̱ ñequio natia. Tyolata̱a̱ˈ nˈo̱o̱ⁿya, jndoo nnˈaⁿ jaa ndoˈ jndo̱o̱ya joona. 	 زیرا که ما نیز سابق بی‌فهم و نافرمانبردار وگمراه و بنده انواع شهوات و لذات بوده، در خبث و حسد بسر می‌بردیم که لایق نفرت بودیم و بریکدیگر بغض می‌داشتیم.


Sa̱a̱ ntˈomcheⁿ nnˈaⁿ tyolue: —Profeta Elías luaaˈ. Ndoˈ ntˈomcheⁿ tyolue: —Luaaˈ profeta chaˈna joo profeta na tyomˈaⁿ tandyo xuee. 	 اما بعضی گفتند که الیاس است و بعضی گفتند که نبی‌ای است یا چون یکی از انبیا.


Yocheⁿ na ntyˈiaana ndioom na cwico tsjoomˈñeeⁿ, tyolaˈxuaana, tyoluena: —Tijoom ñetuaa cwii tsjoom na jeeⁿ tyañe chaˈna tsjoomwaaˈ. 	 چون دود سوختن آن را دیدند، فریادکنان گفتند: کدام شهر است مثل این شهر بزرگ!


Tseixmaⁿ cheⁿnqueⁿ na ticantycwii na wanoomˈm. Juu joˈ na matseixmaaⁿ matseijomnaˈ chaˈcwijom chom na matseixueeñenaˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ. 	 در او حیات بود و حیات نور انسان بود.


Ñetˈomˈyoˈ na tîlaxmaⁿˈyoˈ tmaaⁿˈ cwentaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, sa̱a̱ jeˈ jeˈ cwilaˈxmaⁿˈyoˈ juunaˈ. Jaachˈeeti xuee tîcaliuˈyoˈ na candyaˈ tsˈoom ˈo, sa̱a̱ jeˈ jeˈ cwiliuˈyoˈ na ljoˈ jom ñˈeⁿndyoˈ. 	 که سابق قومی نبودید و الان قوم خدا هستید. آن وقت از رحمت محروم، اما الحال رحمت کرده شده‌اید.


Tˈo̱ Jesús nda̱a̱na, matsoom: —Calaˈtiuuˈyoˈ, xeⁿ mˈaaⁿ cwiindyoˈ ˈo na mˈaaⁿ catsmaⁿ tsmeiⁿˈ, ndoˈ xeⁿ nncjuˈnaˈ juuyoˈ tsˈom tsueˈtsjoom, ¿aa nchii nntseityuaˈ na wjaˈcwjiˈ juuyoˈ meiiⁿ juu xuee na cwitaˈjndyee nnˈaⁿ? 	 وی به ایشان گفت: «کیست از شما که یک گوسفند داشته باشد و هرگاه آن در روز سبت به حفره‌ای افتد، او را نخواهد گرفت و بیرون آورد؟


Tsjoom Jopeˈñeeⁿ manndyooˈ mˈaaⁿnaˈ ñequio tsjoom Lida. Ndoˈ nnˈaⁿ na cwilayuˈ na mˈaⁿ tsjoom Jopeˈñeeⁿ jndyena na tsjoom Lida mˈaaⁿ Pedro. Joˈ chii jñoomna we tsaⁿsˈa na cˈoocataⁿna nnom Pedro na ntyjantyja cjaⁿ na mˈaⁿna. 	 و چونکه لده نزدیک به یافا بود وشاگردان شنیدند که پطرس در آنجا است، دو نفرنزد او فرستاده، خواهش کردند که «در‌آمدن نزدما درنگ نکنی.»


Ncˈe luaaˈ tso ljeiiˈñeeⁿ, ¿yuu lˈueñe tsˈaⁿ na jeeⁿ jndo̱ˈ tsˈom ndoˈ mati tsˈaⁿ na jndye matseiˈnaaⁿˈ ndoˈ ñequio tsˈaⁿ na jeeⁿ ya matseitjoomˈ ñˈoom? Ee jnda̱ tqueⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom chaˈtso na jndo̱ˈ nˈom nnˈaⁿ, cweˈ tsˈiaaⁿˈndyo joonaˈ. 	 کجا است حکیم؟ کجا کاتب؟ کجا مباحث این دنیا؟ مگرخدا حکمت جهان را جهالت نگردانیده است؟


Jlaˈtiuuna, jluena nda̱a̱ ntyjeena: —Sa̱a̱ ticatˈua̱a̱ya jom xcwe ncuee, tintsˈaanaˈ na nlaˈwendye nnˈaⁿ nacjooya. 	 لیکن می‌گفتند: «نه در عید مبادا در قوم اغتشاشی پدید آید.»


Jnda̱ chii tcwaaⁿˈaⁿ ndoˈ tquiaanndaˈnaˈ najneiⁿ. Ljooˈñê cwantindyo xuee ñequio nnˈaⁿ na cwilayuˈ tsjoom Damasco. 	 و غذا خورده، قوت گرفت و روزی چند با شاگردان در دمشق توقف نمود.


Tjaaˈnaⁿ cwii na tˈmaⁿti na maˈmo̱ⁿnaˈ na wiˈ tsˈom tsˈaⁿ ncˈiaaˈ chaˈna juu tsˈaⁿ na nñequiaañe na cueˈ cwentaa ncˈiaaˈ. 	 کسی محبت بزرگتر از این ندارد که جان خودرا بجهت دوستان خود بدهد.


Mawaxˈa̱tya̱, ¿ˈñee naⁿˈñeeⁿ na tyotseiwˈeeⁿ joona wennˈaaⁿ ndyu? Ñequio joo na tyolaxmaⁿ jnaⁿ na tja̱ ndyuaa yuu tjaa nnˈaⁿ cˈom. 	 و به که تا مدت چهل سال خشمگین می‌بود؟ آیا نه به آن عاصیانی که بدنهای ایشان در صحرا ریخته شد؟


Ndoˈ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿ Jesús ñecwii taⁿˈ tyooˈ cwileiñˈomtina tsˈom wˈaandaa ee tsuuˈ nˈomna na nncˈooñˈomna na nlcwaˈna. 	 و فراموش کردند که نان بردارند و با خود در کشتی جز یک نان نداشتند.


Ndoˈ na jo̱ na nntseijndaaˈndyo̱ yuu na nncˈomˈyoˈ, nndyo̱lcwa̱ˈnndaˈa na nncjo̱cho̱ ˈo yuu na mˈaaⁿya, cha yuu na macˈa̱ⁿya, majoˈ nncˈomˈyoˈ. 	 و اگربروم و از برای شما مکانی حاضر کنم، بازمی آیم و شما را برداشته با خود خواهم برد تا جایی که من می‌باشم شما نیز باشید.


ˈÑeeⁿ na mmeiⁿˈ ndaˈ ntsmaⁿˈ, mati cwiicheⁿ ntyja quiaaˈ na mmeiⁿˈ ndaˈ. Ndoˈ ˈñeeⁿ na nncwjiˈ liaatco ˈnaⁿˈ, mati quiaaˈ cotomˈ na nncjaañˈoom. 	 و هرکه بر رخسارتو زند، دیگری را نیز به سوی او بگردان و کسی‌که ردای تو را بگیرد، قبا را نیز از او مضایقه مکن.


Tˈo̱o̱ⁿ nda̱a̱ naⁿntjoomˈm, tsoom: “Tilˈaˈyoˈ na ljoˈ ee xeⁿ nntjeiiˈndyoˈ joonaˈ, nntsˈaacheⁿnaˈ na mati nncˈoomnaˈ ntjom na ya. 	 فرمود: "نی، مبادا وقت جمع کردن کرکاس، گندم را باآنها برکنید.


Ndoˈ tso Espíritu no̱o̱ⁿ na cjo̱ ñˈeⁿndyena na meiⁿcwii ñomtiuu ticˈo̱o̱ⁿ. Mati yom nnˈaaⁿya nmeiiⁿ na cwilayuˈ tyˈeñˈeeⁿna ñˈeⁿndyo̱. Chaˈtsondyô̱ saquia̱a̱ˈâ naquiiˈ waaˈ tsaⁿˈñeeⁿ. 	 و روح مرا گفت که «با ایشان بدون شک برو.» و این شش برادر نیز همراه من آمدند تابه خانه آن شخص داخل شدیم.


Luaa waa na jnaⁿ ñˈoom naya cantyja ˈnaaⁿˈ Jesucristo, Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 ابتدا انجیل عیسی مسیح پسر خدا.


Ee nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye cantyja ˈnaaⁿˈ nquii na cwiluiiñe naxuee ndoˈ jnda̱ jliuna na juu na mañequiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na cwicandaana, jeeⁿ ya juu joˈ ndoˈ cwitoˈñoomna Espíritu Santo, 	 زیرا آنانی که یک بار منور گشتند و لذت عطای سماوی را چشیدند و شریک روح‌القدس گردیدند


Jndye xuee tîcatseinˈoomˈñe jwe yuscuˈñeeⁿ, sa̱a̱ jnda̱ joˈ seitioom naquiiˈ tsˈoom: “Meiiⁿ na tinquiaya Tyˈo̱o̱tsˈom ndoˈ meiiⁿ na ticatseitˈmaaⁿˈndyo̱ nnˈaⁿ, 	 و تا مدتی به وی اعتناننمود ولکن بعد از آن با خود گفت هرچند از خدا نمی ترسم و از مردم باکی ندارم،


Quia joˈ tˈmaⁿ Jesús jâ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈeⁿñê. Tsoom nda̱a̱yâ: —Jeeⁿ wiˈ tsˈo̱o̱ⁿya tmaaⁿˈ nnˈaⁿmˈaⁿˈ, ee jnda̱ ndyee xuee na mˈaⁿna ñˈeⁿndyo̱ ndoˈ tatjaaˈnaⁿ ljoˈ cwii cwileiˈñˈomtina na nlcwaˈna. Ticalˈue tsˈo̱o̱ⁿ na njño̱o̱ⁿ joona na cˈoona lˈaana na ñeˈjndoˈna, tintsˈaanaˈ na tajndeiiˈ nˈomna na ˈoona nato. 	 عیسی شاگردان خود را پیش طلبیده، گفت: «مرا بر این جماعت دل بسوخت زیرا که الحال سه روز است که با من می‌باشند و هیچ‌چیز برای خوراک ندارند و نمی خواهم ایشان را گرسنه برگردانم مبادا در راه ضعف کنند.»


ˈU tîcwjaaˈndyuˈ seitye xqua̱a̱ⁿ sa̱a̱ tsaⁿmˈaaⁿˈ jnda̱ tyˈoomñê ncheⁿˈ cachi ncˈa̱. 	 سر مرا به روغن مسح نکردی، لیکن اوپایهای مرا به عطر تدهین کرد.


Ndoˈ ñˈoom na matsa̱ˈntjoom jaa matsonaˈ na calayuuˈa ñequio Jnaaⁿ Jesucristo ndoˈ na cˈo̱o̱ⁿya na wiˈ nˈo̱o̱ⁿya ncˈiaaya na cwilayuˈ chaˈxjeⁿ na matsa̱ˈntjoom. 	 و هرکه احکام او را نگاه دارد، در او ساکن است و او در وی؛ و ازاین می‌شناسیم که در ما ساکن است، یعنی از آن روح که به ما داده است.


Ndoˈ jeˈ, ncˈe na cwitoˈñoomˈyoˈ ñˈoom na mayuuˈ, joˈ na ljuˈ añmaaⁿˈyoˈ cha xcweeˈ nˈomˈyoˈ cwilˈaˈyoˈ na cwilawiˈ nˈomˈyoˈ nnˈaⁿˈyoˈ na cwilaˈyuˈ. Ndoˈ matsonaˈ na cˈomˈyoˈ na wiˈ nˈomˈyoˈ cwii ndoˈ cwiindyoˈ ñequio na ljuˈ nˈomˈyoˈ ndoˈ ñequio chaˈwaa na jnda̱ˈyoˈ. 	 چون نفسهای خود را به اطاعت راستی طاهر ساخته‌اید تا محبت برادرانه بی‌ریا داشته باشید، پس یکدیگر را از دل بشدت محبت بنمایید.


Ndoˈ yocheⁿ na cwilaˈneiⁿna ˈooquieˈna naquiiˈ wˈaa. Joˈ joˈ ljeii Pedro cwa jndye nnˈaⁿ jnda̱ tjomndye. 	 و با اوگفتگوکنان به خانه درآمده، جمعی کثیر یافت.


Ee nchii ñequiiˈcheⁿ cwicandaˈyoˈ na cwilaˈyuˈyoˈ ñˈeⁿ Cristo, sa̱a̱ mati na lcoˈwiˈnaˈ ˈo cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ. 	 زیراکه به شما عطا شد به‌خاطر مسیح نه فقط ایمان آوردن به او بلکه زحمت کشیدن هم برای او. وشما را همان مجاهده است که در من دیدید و الان هم می‌شنوید که در من است.


Sa̱a̱ naⁿˈñeeⁿ na tˈoomˈndye tyomaˈnomna. Meiⁿyuucheⁿ na tquiena tyolaˈneiⁿna ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom nda̱a̱ nnˈaⁿ. 	 پس آنانی که متفرق شدند، به هر جایی که می‌رسیدند به کلام بشارت می‌دادند.


Macaⁿnaˈ na cjaanjoomˈ nˈo̱o̱ⁿya na nchii teijndaaˈ ljeii na qui cwentaa nnˈaⁿ na cwilˈa na matyˈiomyanaˈ. Teijndaaˈ juunaˈ cwentaa nnˈaⁿ na quieˈ nˈom, cwentaa nnˈaⁿ na ticatueeˈndyecje, cwentaa nnˈaⁿ na tia cwilˈa, nnˈaⁿ na laxmaⁿ jnaⁿ, cwentaa nnˈaⁿ na ticalaˈtˈmaaⁿˈndye Tyˈo̱o̱tsˈom oo cwiicheⁿ nnom na matseitˈmaaⁿˈñe tsˈaⁿ, teijndaaˈ juunaˈ cantyja ˈnaaⁿ nnˈaⁿ na cwilaˈcwjee tye ndyeena ndoˈ mati cwentaa chaˈtsondye nnˈa na cwilaˈcwjee nnˈaⁿ, 	 و این بداند که شریعت بجهت عادل موضوع نمی شود، بلکه برای سرکشان و طاغیان و بی‌دینان وگناهکاران و ناپاکان و حرامکاران و قاتلان پدر و قاتلان مادر و قاتلان مردم


Quia jnda̱ seityuiiˈ Cristo chaˈtsoñˈeⁿ na cwilaˈxmaⁿ na cwiqueⁿ xjeⁿ, ñequio chaˈtso na cwitsa̱ntjom, quia joˈ nntycwii chaˈtsoñˈeⁿ. Nda̱ joˈ nquii na cwiluiiñê na matsa̱ˈntjoom, nñequiaaⁿ cwenta joˈ lˈo̱ Tsotyeeⁿ Ta Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و بعد از آن انتها است وقتی که ملکوت را به خدا و پدر سپارد. و در آن زمان تمام ریاست و تمام قدرت و قوت را نابود خواهد گردانید.


Chaˈtso nnˈaⁿ tyolue ñˈoom ya cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ. Tjaweeˈ nˈomna na jeeⁿ cajnda ñˈoom na tyotseineiiⁿ. Tyoluena: —Cwa cweˈ jnda José tsaⁿmˈaaⁿˈ. 	 و همه بر وی شهادت دادند و از سخنان فیض آمیزی که از دهانش صادر می‌شد، تعجب نموده، گفتند: «مگر این پسر یوسف نیست؟»


Ee nchii tyˈiom Cristo tsˈiaaⁿ ja na catseitsˈoomndyo̱ nnˈaⁿ. Jñoom ja na catseicandiiya nnˈaⁿ na macwjiˈnˈmaaⁿñê añmaaⁿna, meiⁿ nchii ntsˈaaya tsˈiaaⁿˈñeeⁿ ñequio ñˈoom na jndo̱ˈ nˈom nnˈaⁿ, ee xeⁿ naljoˈ, juu ñˈoom cantyja ˈnaaⁿˈ na tyˈioom nnˈaⁿ jom tsˈoomˈnaaⁿ, tjaaˈnaⁿ najndeii na matseixmaⁿnaˈ. 	 زیرا که مسیح مرا فرستاد، نه تا تعمید دهم بلکه تا بشارت رسانم، نه به حکمت کلام مبادا صلیب مسیح باطل شود.


Ntˈom naⁿˈñeeⁿ tyˈemeindyuaandyena cwii siaⁿnto na cwii cwii tmaaⁿˈ, ndoˈ ntˈom naⁿˈñeeⁿ lˈana wenˈaaⁿ nchooˈ nqui na cwii cwii tmaaⁿˈ joona. 	 پس صف صف، صد صد و پنجاه پنجاه نشستند.


Joˈ chii ˈo nnˈaⁿya na cwilaˈyuˈyoˈ, mati ˈo cwiluiindyoˈ lˈoo cantyja ˈnaaⁿˈ ljeii na matsa̱ˈntjomnaˈ na tqueⁿ Moisés ncˈe tsˈoomˈnaaⁿ tyˈioom nnˈaⁿ Cristo, cha na nnda̱a̱ nlaˈxmaⁿˈyoˈ cwentaaˈ cwiicheⁿ, manqueⁿ na wandoˈxcoom jnda̱ na tueeⁿˈeⁿ. Maluaaˈ waa cha nnda̱a̱ nleilˈueeˈñê ˈo. 	 بنابراین، ای برادران من، شما نیز بوساطت جسد مسیح برای شریعت مرده شدید تا خود رابه دیگری پیوندید، یعنی با او که از مردگان برخاست، تا بجهت خدا ثمر آوریم.


Nioom tcondye nnˈaⁿ ncˈe na jeeⁿ jmeiⁿˈ ñeˈquioomˈ. Sa̱a̱ tîcalcweˈ nˈomna, meiⁿ tîcalaˈtˈmaaⁿˈndyena Tyˈo̱o̱tsˈom. Yacheⁿ tyotjeiiˈna ñˈoom ntjeiⁿ na wiˈnaˈ nacjooˈ xueeˈ nqueⁿ na waa najneiⁿ na tjoomˈm chaˈtso nawiˈñeeⁿ nacjoona. 	 ومردم به حرارت شدید سوخته شدند و به اسم آن خدا که بر این بلایا قدرت دارد، کفر گفتند و توبه نکردند تا او را تمجید نمایند.


Quia na cwilaneiⁿˈyoˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom ñequio na cwilayuˈya nˈomˈyoˈ ñˈeⁿñê, nntseinˈmaaⁿ tsˈaⁿ na wiiˈ, ndoˈ xeⁿ na seitjo̱o̱ñe tsaⁿˈñeeⁿ nnoom nntseitˈmaⁿ tsˈoom juu. 	 و دعای ایمان، مریض شما را شفا خواهد بخشید وخداوند او را خواهد برخیزانید، و اگر گناه کرده باشد، از او آمرزیده خواهد شد.


Juu tsˈaⁿ na ya tsˈaⁿñe matseineiⁿ ñˈoom ya ee naquiiˈ tsˈoom cwinaⁿ naya na matseitioom. Sa̱a̱ juu tsˈaⁿ na tia tsˈaⁿñe matseineiⁿ ñˈoom tia ee naquiiˈ tsˈoom cwinaⁿ natia na matseitioom. 	 مرد نیکو ازخزانه نیکوی دل خود، چیزهای خوب برمی آورد و مرد بد از خزانه بد، چیزهای بدبیرون می‌آورد.


Tqueeⁿ canchooˈwendyena na nñˈeeⁿna ñˈeⁿñê ndoˈ na njñoom joona na nñeˈquiana ñˈoom naya ˈnaaⁿˈaⁿ nda̱a̱ nnˈaⁿ. Matseicajndyunaˈ joona apóstoles. 	 و دوازده نفر را مقرر فرمود تا همراه او باشند وتا ایشان را بجهت وعظ نمودن بفرستد،


Ndoˈ seiˈno̱ⁿˈ Jesús na ñeˈcataˈxˈeendyo̱tya̱a̱yâ ñˈoomwaaˈ nnoom. Quia joˈ matsoom nda̱a̱yâ: —¿Aa cwitaˈxeˈyoˈ nda̱a̱ ntyjeeˈyoˈ cantyja ñˈoommeiⁿˈ na matsjo̱o̱ na chjootindyo meiⁿ taxocantyˈiaˈyoˈ ja, ndoˈ nda̱nquiacheⁿ na chjootindyo quia joˈ nntyˈiaˈnndaˈyoˈ ja? 	 عیسی چون دانست که می‌خواهند از او سوال کنند، بدیشان گفت: «آیا در میان خود از این سوال می‌کنید که گفتم اندکی دیگر مرا نخواهید دید پس بعد از اندکی بازمرا خواهید دید.


Quia joˈ Pablo tˈmaaⁿ cwii capeitaⁿ. Matsoom nnom: —Cjaˈñˈoomˈyaˈ tyochjoomˈaaⁿ na mˈaaⁿ tsˈaⁿ na cwiluiitquieñe nda̱a̱ˈyoˈ ee waa ñˈoom na nntsoom nnom tsaⁿˈñeeⁿ. 	 پولس یکی ازیوزباشیان را طلبیده، گفت: «این جوان را نزدمین باشی ببر زیرا خبری دارد که به او بگوید.»


Sˈaanaˈ chaˈna ñequiee na cwitsjoom jndyotseicandyooˈñe Jesús na mˈaaⁿyâ, jndyocaⁿ nnom ndaaluee. 	 و درپاس چهارم از شب، عیسی بر دریا خرامیده، به سوی ایشان روانه گردید.


Joˈ chii tacalaˈxmaⁿna na we tsˈaⁿ. Ndoˈ ncˈe na luaaˈ seijndaaˈñe Tyˈo̱o̱tsˈom, jo chii ticatsonaˈ na cweˈ tsˈaⁿ nntseityuiiˈ cantyja na mˈaⁿna. 	 بنابراین بعد از آن دونیستند بلکه یک تن هستند. پس آنچه را خداپیوست انسان جدا نسازد.»


ˈO nnˈaⁿya na cwilaˈyuˈyoˈ, lˈue tsˈo̱o̱ⁿ na caliuˈyoˈ chiuu machˈee Espíritu Santo na cwicandaaya cwii cwii nnom na lˈue tsˈoom cha nnda̱a̱ nndya̱ˈntjo̱o̱ⁿya nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 اما درباره عطایای روحانی، ای برادران نمی خواهم شما بی‌خبر باشید.


Mati cwilue nnˈaⁿ: “Juu nantquie tseixmaⁿnaˈ cwentaaˈ tsiaaˈ tsˈaⁿ, ndoˈ tsiaaˈ tsˈaⁿ tseixmaⁿnaˈ cwentaa nantquie.” Ñˈoom na mayuuˈ joˈ, sa̱a̱ we nnom nmeiⁿˈ nntsˈaa Tyˈo̱o̱tsˈom na nndyuenaˈ. Sa̱a̱ nchii tqueeⁿ seiiˈ tsˈaⁿ na cweˈ luaaˈ nncˈoom ñˈeⁿ cwiicheⁿ tsˈaⁿ, tqueeⁿ seiiˈa na laxmaⁿnaˈ cwentaaˈ nqueⁿ na matsa̱ˈntjoom, ndoˈ jom mˈaaⁿ cwentaaˈ seiiˈa. 	 خوراک برای شکم است و شکم برای خوراک، لکن خدااین و آن را فانی خواهد ساخت. اما جسم برای زنانیست، بلکه برای خداوند است و خداوند برای جسم.


ˈO ndicwaⁿ na cwitjeiˈyoˈ cwenta na niom ncuee na tˈmati laxmaⁿnaˈ, ndoˈ mati cantyja ˈnaaⁿˈ chiˈndaa ñequio ntˈom ncuee na cwitjeiiˈ nnˈaⁿ cwenta na jeeⁿ tˈmaⁿ laˈxmaⁿnaˈ, ndoˈ mati na cwitjom ndyu. 	 روزهاو ماهها و فصل‌ها و سالها را نگاه می‌دارید.


Saayâ squia̱a̱yâ tsjoom Siracusa yuu na cwiˈoomeintyjeeˈ lˈaandaa. Joˈ joˈ ljooˈndyo̱yaayâ cwii ndyee xuee. 	 و به‌سراکوس فرودآمده، سه روز توقف نمودیم.


Catsˈaanaˈ ñˈeⁿndyena chaˈcwijom nnˈaⁿ na ˈoowinchjaaⁿ na tileicantyˈiaa. Catsˈaanaˈ na ñequiiˈcheⁿ catseijomnaˈ joona chaˈcwijom tsˈaⁿ na jaaˈ xuuˈ na jndaˈjom ntyjo̱ wjaa. 	 چشمان ایشان تار شود تا نبینند و پشت ایشان را دائم خم گردان.»


Quia na njño̱o̱ⁿya Artemas oo Tíquico na mˈaaⁿˈ, queⁿndyuˈ na nncjaˈndoˈ ja tsjoom Nicópolis, ee jnda̱ seijndaaˈndyo̱ na nncˈo̱o̱ⁿya joˈ joˈ ncuee na teiⁿ. 	 وقتی که ارتیماس یا تیخیکس را نزد توفرستم، سعی کن که در نیکوپولیس نزد من آیی زیرا که عزیمت دارم زمستان را در آنجا بسر برم.


Ndoˈ na tyolaxmaaⁿya lˈoo tquiaaⁿ na tando̱o̱ˈxco̱o̱ya ñequio Cristo Jesús, ndoˈ sˈaaⁿ na cwimeiⁿndyuaandyo̱ ñˈeⁿñe cañoomˈluee. 	 و با او برخیزانید و در جایهای آسمانی در مسیح عیسی نشانید.


Weloo welooˈyoˈ tcwaˈna maná jo ndyuaa yuu na tjaa nnˈaⁿ cˈom, ndoˈ tja̱na. 	 پدران شما در بیابان من را خوردند ومردند.


ˈO nnˈaⁿya, ñequiiˈcheⁿ macaⁿnaˈ na nñequiaayâ na quianlˈuaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cantyja ˈnaⁿˈyoˈ, ndoˈ matyˈiomyanaˈ na cwilˈaayâ na ljoˈ ee wjaawixcweti na cwilaˈyuˈya nˈomˈyoˈ ñˈeⁿñê ndoˈ ncˈe cwii ndoˈ cwiindyoˈ wiˈti nˈomˈyoˈ ntyjeeˈyoˈ. 	 ای برادران می‌باید همیشه بجهت شما خدارا شکر کنیم، چنانکه سزاوار است، از آنجا که ایمان شما بغایت نمو می‌کند و محبت هر یکی ازشما جمیع با همدیگر می‌افزاید،


Sa̱a̱ na jeeⁿ jmeiⁿˈ tyontyˈiaaˈ ñeˈquioomˈ, tˈuaanaˈ. Tjacaaⁿnaˈ ee na tinjoom tyˈe nchˈiooˈnaˈ. 	 وچون آفتاب برآمد، سوخته شد و از آنرو که ریشه نداشت خشکید.


Tiempoˈñeeⁿ jnaⁿ Jesús tsjoom Nazaret, tsˈo̱ndaa Galilea. Tyjeˈcañoom Juan ndyuaa yuu na tjaa nnˈaⁿ cˈom. Ndoˈ seitsˈoomñe Juan jom tsˈom jndaa Jordán. 	 و واقع شد در آن ایام که عیسی از ناصره جلیل آمده در اردن از یحیی تعمید یافت.


Jnda̱ joˈ nnˈaⁿ na cwileiñˈom wˈaandaa jlaˈtiuuna na nleiˈnomna. Joˈ chii tyˈena sta wˈaandaa. Cweˈ lˈayana na ndooˈ cwitueeˈna ncjo naquiiˈ ndaaluee na nlˈanaˈ na nncjaameintyjeˈcheⁿ wˈaandaa. Sa̱a̱ tiyuuˈ, ee xuljoo cwitueeˈna quiiˈ ndaaluee na nleiˈnomna. 	 اما چون ملاحان قصد داشتند که از کشتی فرار کنند و زورق را به دریا انداختند به بهانه‌ای که لنگرها را از پیش کشتی بکشند،


Jluiˈ Jesús watsˈom tˈmaⁿ na mawjaⁿ. Ndoˈ jâ nnˈaⁿ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈeⁿñê squieˈcaño̱o̱ⁿyâ jom. To̱o̱ˈâ na cwitˈmo̱o̱ⁿyâ chiuu waa na jeeⁿ neiⁿncooˈ lˈaa cwentaaˈ watsˈom tˈmaⁿ. 	 پس عیسی از هیکل بیرون شده، برفت. و شاگردانش پیش آمدند تا عمارتهای هیکل را بدو نشان دهند.


Ndoˈ jluiˈnom cwiicheⁿ caso wee. Ndoˈ juu tsˈaⁿ na waˈljoo, toˈñoom najneiⁿ na nncwjaaˈñê tiaˈ quiiˈntaaⁿ nnˈaⁿ cha cantycwii na ya mˈaⁿna ñˈeⁿ ncˈiaana tsjoomnancue, cha yacheⁿ calaˈcwjeendyena. Ndoˈ toˈñoom cwii xjo espada na jeeⁿ tˈmaⁿ. 	 و اسبی دیگر، آتشگون بیرون آمد و سوارش را توانایی داده شده بود که سلامتی را از زمین بردارد و تا یکدیگررا بکشند؛ و به وی شمشیری بزرگ داده شد.


Quia joˈ mañecwii xjeⁿ tquiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na toˈñoomna Espíritu Santo naquiiˈ nˈomna chaˈxjeⁿ tquiaaⁿ na toˈño̱o̱ⁿ jaa jom quia na jlayuuˈa ñequio Ta Jesucristo. Quia joˈ ¿ˈñeeⁿ cwiluiindyo̱ ja na nntseitsaaⁿˈndyo̱ Tyˈo̱o̱tsˈom? 	 پس چون خدا همان عطا رابدیشان بخشید، چنانکه به ما محض ایمان آوردن به عیسی مسیح خداوند، پس من که باشم که بتوانم خدا را ممانعت نمایم؟»


Tˈo̱o̱nndaˈ nnˈaⁿ judíos nnoom, jluena: —Mawaa ljeii na cwileiñˈo̱o̱ⁿyâ, ndoˈ cantyja ˈnaaⁿˈ juunaˈ matsa̱ˈntjomnaˈ na cueeⁿˈeⁿ ee na tsoom na Jnda Tyˈo̱o̱tsˈom cwiluiiñê. 	 یهودیان بدو جواب دادند که «ما شریعتی داریم و موافق شریعت ماواجب است که بمیرد زیرا خود را پسر خداساخته است.»


Ndoˈ xeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom na tquiaaⁿ na tandoˈxco Cristo mˈaaⁿ Espíritu na cwiluiiñê naquiiˈ nˈomˈyoˈ, majom nñequiaaⁿ na nntaˈndoˈnndaˈ seiiˈyoˈ ñequio mañejuuti Espíritu na cwiluiiñê mˈaaⁿñe naquiiˈ nˈomˈyoˈ. 	 و اگر روح او که عیسی را ازمردگان برخیزانید در شما ساکن باشد، او که مسیح را از مردگان برخیزانید، بدنهای فانی شمارا نیز زنده خواهد ساخت به روح خود که در شماساکن است.


ˈO nnˈaⁿya na cwilaˈyuˈyoˈ, lˈue tsˈo̱o̱ⁿya na caliuˈyoˈ ñˈoomwaa na wantyˈiuuˈ waanaˈ, cha tintsˈaanaˈ ndooˈ nquiuˈyoˈ na jeeⁿ jndo̱ˈ nˈomˈyoˈ. Ntˈom nnˈaⁿ judíos cwilaˈquieˈ nˈomna cantyja ˈnaaⁿˈ Jesucristo hasta xjeⁿ na nntseicanda̱a̱ˈñenaˈ lojoo nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ ñˈeⁿ jom na nchii cwiluiindyena tsjaaⁿ nnˈaⁿ judíos. 	 زیرا‌ای برادران نمی خواهم شما از این سربی خبر باشید که مبادا خود را دانا انگارید که مادامی که پری امت‌ها درنیاید، سختدلی بربعضی از اسرائیل طاری گشته است.


Ndoˈ quia na jnda̱ tio Pablo lˈo̱o̱ⁿ nacjoona quia joˈ tjaquieeˈ Espíritu Santo naquiiˈ nˈomna. Mana to̱ˈna tyolaˈneiⁿna ntˈomcheⁿ nnom ñˈoom na nchii ñˈoom na maxjeⁿ cwilaˈneiⁿna. Tyoñeˈquiana ñˈoom na tˈmo̱ⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom nda̱a̱na. 	 وچون پولس دست بر ایشان نهاد، روح‌القدس برایشان نازل شد و به زبانها متکلم گشته، نبوت کردند.


Tjaa ˈñeeⁿ cˈoom na cwiluiiñe jnda Tyˈo̱o̱tsˈom na machˈeeya jnaⁿ ee jnda̱ tquiaaⁿ na catseixmaⁿ na wandoˈ ndoˈ ncˈe joˈ tiñecatsˈaa jnaⁿ ncˈe cwiluiiñe jnaaⁿ. 	 هر‌که از خدا مولود شده است، گناه نمی کند زیرا تخم او در وی می‌ماند و اونمی تواند گناهکار بوده باشد زیرا که از خدا تولدیافته است.


Jeeⁿ wiˈ cwitjoom nnˈaⁿ tsjoomnancue na jndye nnom neiⁿncooˈ niom na macjaachuunaˈ joona na cwilaˈtjo̱o̱ndyena. Sa̱a̱ tjaa chiuu ya ee maxjeⁿ niomnaˈ. Sa̱a̱ nntˈuiiwiˈnaˈ tsˈaⁿ na matseijndo̱ˈ tsˈom xˈiaaˈ na catsˈaa yuu na tia. 	 وای بر این جهان به‌سبب لغزشها؛ زیرا که لابد است از وقوع لغزشها، لیکن وای بر کسی‌که سبب لغزش باشد.


Quia joˈ seijndaaˈñê na cwitsˈoomndye naⁿˈñeeⁿ ñequio xueeˈ Jesucristo. Jnda̱ chii taⁿ naⁿˈñeeⁿ nnoom na caljooˈñê ñˈeⁿndyena cwantindyo xuee. 	 پس فرمود تا ایشان را به نام عیسی مسیح تعمید دهند. آنگاه از او خواهش نمودند که روزی چند توقف نماید.


ˈU mantyjiˈ ñˈoom na matsa̱ˈntjoom na matsonaˈ: “Tincˈoomˈyaˈ ñˈeⁿ cwiicheⁿ tsˈaⁿ. Tintseicueˈ tsˈaⁿ. Tinchˈueeˈ ˈnaaⁿˈ tsˈaⁿ. Tintseineiⁿˈ cantu nacjooˈ tsˈaⁿ. Catseitˈmaaⁿˈndyuˈ tsotyeˈ ñˈeⁿ tsoˈndyoˈ.” 	 احکام رامی دانی زنا مکن، قتل مکن، دزدی منما، شهادت دروغ مده و پدر و مادر خود را محترم دار.»


Tincˈomˈyoˈ ñˈomtiuu tjaa ljoˈ nntjomˈyoˈ, ee xeⁿ nndii gobiernom ñˈoomwaaˈ, jâ manquiuuyâ chiuu nluiˈljuuˈ ñˈoom ˈnaⁿˈyoˈ luaaˈ. 	 وهرگاه این سخن گوش زد والی شود، همانا ما او رابرگردانیم و شما را مطمئن سازیم.»


Ndoˈ mati ˈo nnˈaⁿ na nchii judíos quia na jndyeˈyoˈ ñˈoom na mayuuˈ cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo, majuu ñˈoomxco naya na macwjiˈnˈmaaⁿñenaˈ ˈo, jlaˈyuˈyoˈ ñˈeⁿñê, joˈ na jñoom sa̱yo ˈo ñequio Espíritu Santo na tsoom na nntoˈñoomˈyoˈ. 	 و دروی شما نیز چون کلام راستی، یعنی بشارت نجات خود را شنیدید، در وی چون ایمان آوردید، از روح قدوس وعده مختوم شدید.


ˈO nnˈaⁿya na cwilaˈyuˈyoˈ, matseina̱ⁿya ñˈoommeiⁿˈ nda̱a̱ˈyoˈ cantyja ˈnaⁿya ñˈeⁿ Apolos cha nnteijndeiinaˈ ˈo, ndoˈ cha cantyja ˈnaaⁿyâ nntsaalaˈno̱ⁿˈyoˈ na tincwinomˈyoˈ ñˈoom na teiljeii, ndoˈ cha meiⁿcwii tsˈaⁿ tincwjiˈsˈaaⁿ cwii tsˈaⁿ na mañequiaa ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cha nntsˈaanaˈ na ticwentyjo̱ ˈnaaⁿˈ cwiicheⁿ. 	 اما‌ای برادران، این چیزها را بطور مثل به خود و اپلس نسبت دادم به‌خاطر شما تا درباره ماآموخته شوید که از آنچه مکتوب است تجاوزنکنید و تا هیچ‌یکی از شما تکبر نکند برای یکی بر دیگری.


Jnda̱ joˈ tquio ntˈom nnˈaⁿ saduceos na mˈaaⁿ Jesús. Naⁿˈñeeⁿ ticalaˈyuˈna na nntaˈndoˈxco nnˈaⁿ na jnda̱ tja̱. Taˈxˈeena nnoom, jluena: 	 و صدوقیان که منکر هستند نزد وی آمده، از او سوال نموده، گفتند:


Ndoˈ Jesús, ncˈe na mantyjeeⁿ chaˈtso na mawaa xjeⁿ na nntjoom, tjacatjomñê naⁿˈñeeⁿ. Taxˈeeⁿ nda̱a̱na, matsoom: —¿ˈÑeeⁿ juu cwilˈueˈyoˈ? 	 آنگاه عیسی با اینکه آگاه بود از آنچه می‌بایست بر اوواقع شود، بیرون آمده، به ایشان گفت: «که رامی طلبید؟»


Ee ljeii ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom matseineiⁿnaˈ cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ. Luaa matsonaˈ: Ja majño̱o̱ⁿñetya̱ya cwii moso ˈnaⁿya na wjaajndyee jo njomˈ. Jom nncwjiˈyuuˈñê cantyja ˈnaⁿˈ, cha nncˈomcˈeendye nnˈaⁿ quia na nncueˈcañoomˈ. 	 زیرا همان است آنکه درباره اومکتوب است: "اینک من رسول خود را پیش روی تو می‌فرستم تا راه تو را پیش روی تو مهیا سازد."


Ee mantyjiiya na ñequiiˈcheⁿ mandiˈ ñˈoom na matseina̱ⁿya njomˈ. Sa̱a̱ cweˈ ncˈe nnˈaⁿ na jndyendye na mˈaⁿna na cañomya joˈ chii tsjo̱o̱ya ñˈoomwaaˈ cha calaˈyuˈna na ˈu jñomˈ ja. 	 و من می‌دانستم که همیشه سخن مرا می‌شنوی؛ و لکن بجهت خاطر این گروه که حاضرند گفتم تا ایمان بیاورندکه تو مرا فرستادی.»


ee na nlˈaˈyoˈ na ljoˈ, nnˈaⁿ na tyoolaˈyuˈ nlaˈtˈmaaⁿˈndyena ˈo meiⁿ xotseitjo̱o̱naˈ ˈnaⁿ na nleilˈueeˈndyoˈ. 	 تا نزد آنانی که خارج‌اند بطورشایسته رفتار کنید و به هیچ‌چیز محتاج نباشید.


Nnom tyuaawaa jeeⁿ neiⁿncooˈ mˈaⁿˈyoˈ ndoˈ cwilˈaˈyoˈ chaˈxjeⁿ na ˈo lˈue nˈomˈyoˈ, cwilaˈcaˈmeiiⁿndyoˈ chaˈcwijom quiooˈ na nntseicueeˈ tsˈaⁿ. Ndoˈ jnda̱ tueˈntyjo̱ xuee na nncwjeˈyoˈ. 	 بر روی زمین به ناز و کامرانی مشغول بوده، دلهای خود را در یوم قتل پروردید.


Luaa ñˈoom na matsa̱ˈntjo̱ⁿya ˈo: Cˈomˈyoˈ na wiˈ nˈomˈyoˈ ncˈiaaˈyoˈ. 	 به این چیزها شما را حکم می‌کنم تایکدیگر را محبت نمایید.


juu tsaⁿˈñeeⁿ tiempomeiiⁿñe nncoˈñoom siaⁿnto ndiiˈcheⁿ lˈaⁿˈaⁿ, tiˈnquioom, ndyencjoom, loñeeⁿ, ntseinaaⁿ, ndyuaaⁿˈaⁿ ñequio na nntaˈwiˈ nnˈaⁿ jom. Sa̱a̱ ncuee na cwii nndyonaˈ, ticantycwii na nncwanoomˈm. 	 جزاینکه الحال در این زمان صد چندان یابد ازخانه‌ها و برادران و خواهران و مادران و فرزندان و املاک با زحمات، و در عالم آینده حیات جاودانی را.


Jeeⁿ ñeˈcwaaⁿˈaⁿ meiiⁿ cweˈ nlcwa jnda̱a̱ na cwicwaˈ calcu. Sa̱a̱ meiⁿcwii tjaa ˈñeeⁿ tquiaa ljoˈ nlcwaaⁿˈaⁿ. 	 و آرزو می‌داشت که شکم خودرا از خرنوبی که خوکان می‌خوردند سیر کند وهیچ‌کس او را چیزی نمی داد.


Mati waa cwiicheⁿ na ntyjiiya ñˈeⁿndyoˈ na mˈaⁿ ntˈomndyoˈ ˈo na cwileiˈñˈomˈtyeⁿˈyoˈ ñˈoom na cwitˈmo̱o̱ⁿ tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na jndyu nicolaítas, ndoˈ ñˈoomˈñeeⁿ jeeⁿ jndo̱ya. 	 و همچنین کسانی را داری که تعلیم نقولاویان را پذیرفته‌اند.


Quia na ntyˈiaaˈ Pedro na chaˈtsondye nnˈaⁿ jnda̱ jlaˈcandyooˈndyena, matsoom nda̱a̱na: —ˈO re nnˈaⁿya Israel, ¿chiuu na jeeⁿ matseitsaⁿˈnaˈ ˈo? ¿Chiuu na jeeⁿ cwintyˈiaˈyoˈ nda̱a̱yâ na chacwijom cwilaˈtiuuˈyoˈ na cweˈ na jnda̱a̱ ncjo̱o̱yâ oo cweˈ ncˈe na jeeⁿ cwilaˈtˈmaaⁿˈndyô̱ Tyˈo̱o̱tsˈom joˈ na majaacaa tsaⁿmˈaaⁿˈ? Meiⁿchjoo nchiijoˈ. 	 آنگاه پطرس ملتفت شده، بدان جماعت خطاب کرد که «ای مردان اسرائیلی، چرا از این کار تعجب دارید و چرا بر ما چشم دوخته‌اید که گویا به قوت و تقوای خود این شخص را خرامان ساختیم؟


Jnda̱ chii tjañˈoom tsaⁿjndii Jesús cwii sjo̱ nandye. Joˈ joˈ tˈmo̱o̱ⁿ nnom chaˈtsoti nˈiaaⁿ tˈmaⁿ na mˈaⁿ nnˈaⁿ tsjoomnancue, ñequio na tˈmaⁿ matseitˈmaaⁿˈñenaˈ joo. 	 پس ابلیس او را به کوهی بسیار بلند برد وهمه ممالک جهان و جلال آنها را بدو نشان داده،


Ndoˈ ntˈomndyo̱ jaa jnaaⁿya Creta ñˈeⁿ Arabia. Sa̱a̱ chaˈtsondyo̱ cwindya̱a̱ na ya cwilaˈneiⁿ naⁿmˈaaⁿˈ ñˈoomya. Cwiluena cantyja na jeeⁿ tˈmaⁿ machˈee Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و اهل کریت و عرب اینها را می‌شنویم که به زبانهای ما ذکر کبریایی خدا می‌کنند.»


Teiyo tsoom na luaaˈ nntsˈaaⁿ ñequio ñˈoom ndyuee profetas cwentaaⁿˈaⁿ na ljuˈ nˈom. 	 چنانچه به زبان مقدسین گفت که از بدو عالم انبیای اومی بودند،


Tsˈaⁿ na jnda ntyjii xˈiaaˈ matseiquii tsˈoom chaˈtso na matjoom, ñequio na macantyjaaˈ tsˈoom ndoˈ ñequio na ticatiom tsˈoom cantyja ˈnaaⁿ joonaˈ. 	 در همه‌چیز صبر می‌کند و همه را باور می‌نماید؛ در همه حال امیدوار می‌باشد وهر چیز را متحمل می‌باشد.


Jeˈ chaˈtsondyoˈ cwiluiindyoˈ ntseinda Tyˈo̱o̱tsˈom ncˈe na cwilaˈyuˈya nˈomˈyoˈ ñˈeⁿ Cristo Jesús. 	 زیرا همگی شما بوسیله ایمان در مسیح عیسی، پسران خدا می‌باشید.


Xeⁿ mˈaaⁿ cwiindyoˈ ˈo na manchje nawiˈ juu, catseineiⁿ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. Ndoˈ xeⁿ mˈaaⁿ tsˈaⁿ na neiⁿnco tsˈom cata luantsa. 	 اگر کسی از شما مبتلای بلایی باشد، دعابنماید و اگر کسی خوشحال باشد، سرود بخواند.


Ndoˈ nnˈaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés ñequio nnˈaⁿ fariseos, jeeⁿ tyoqueⁿna cwenta xeⁿ na nntseinˈmaⁿ Jesús tsˈaⁿwiiˈ xuee na cwitaˈjndyeena, cha quia joˈ nnda̱a̱ nñeˈquiana jnaaⁿˈaⁿ. 	 و کاتبان و فریسیان چشم بر اومی داشتند که شاید در سبت شفا دهد تا شکایتی بر او یابند.


Ndoˈ tsaⁿˈñeeⁿ, jnda̱ na jñeeⁿ ñˈoomwaaˈ tjaaˈñê naⁿˈñeeⁿ wˈaancjo naquiiˈcheⁿ ndoˈ seityeeⁿ joona na tyeⁿ ñjoomˈ ncˈeeˈna tsˈoom tscaaˈ. 	 و چون او بدینطورامر یافت، ایشان را به زندان درونی انداخت وپایهای ایشان را در کنده مضبوط کرد.


Ee xeⁿ ˈu tiñeˈcatseitˈmaⁿ tsˈomˈ xˈiaˈ, mati Tsotyeˈ na mˈaaⁿ cañoomˈluee xocatseitˈmaⁿ tsˈoom ˈu juu na matseiˈtjo̱o̱ndyuˈ. 	 اما هرگاه شما نبخشید، پدر شما نیز که درآسمان است تقصیرهای شما را نخواهد بخشید.»


Sa̱a̱ jnda̱ tqueⁿtyeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom ñˈoom na matseijomnaˈ chaˈna tsiaⁿtsjo̱ˈ, na teiljeiinaˈ: “Mawajnaaⁿˈya Tyˈo̱o̱tsˈom chaˈtsondye nnˈaⁿ na cwiluiindye cwentaaⁿˈaⁿ”, ndoˈ mati waa cwiicheⁿ ñˈoomˈm na matsonaˈ: “Chaˈtsondye nnˈaⁿ na cwilcwiiˈna xueeˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, catjeiiˈndyena cantyja ˈnaaⁿˈ natia.” 	 و لیکن بنیاد ثابت خدا قائم است و این مهر را دارد که «خداوند کسان خود رامی شناسد» و «هرکه نام مسیح را خواند، ازناراستی کناره جوید.»


Ndoˈ ncˈe na cwiluiindyoˈ cwentaaˈ Cristo, quia joˈ mati cwiluiindyoˈ tsjaaⁿ Abraham na jndyowicantyjooˈ ndoˈ maxjeⁿ nndaˈyoˈ naya na jnda̱ tso Tyˈo̱o̱tsˈom na nntsˈaaⁿ. 	 اما اگر شما ازآن مسیح می‌باشید، هرآینه نسل ابراهیم وبرحسب وعده، وارث هستید.


Sa̱a̱ meiiⁿ na luaaˈ tyomˈaⁿna, maxjeⁿ majndyendyetina ticjaaweeˈ ntyjii Tyˈo̱o̱tsˈom ñˈeⁿndyena ee tîcalˈana yuu na lˈue tsˈoom. Macweˈ joˈ jndyendyena tja̱na ndyuaa yuu tja nnˈaⁿ cˈoom. 	 لیکن از اکثر ایشان خداراضی نبود، زیرا که در بیابان انداخته شدند.


Naⁿˈñeeⁿ mˈaⁿna nacje ˈnaaⁿˈ najaaⁿñe, sa̱a̱ jeˈ jeˈ jnda̱ teitquiooˈ cwii na jeeⁿ caxueeñe jo nda̱a̱na. Ndoˈ mati mˈaⁿna na manchjenaˈ joona na wiˈ cwitjoomna, sa̱a̱ jeˈ jnda̱ seicaxueeñenaˈ jo nda̱a̱na. 	 قومی که در ظلمت ساکن بودند، نوری عظیم دیدند و برنشینندگان دیار موت وسایه آن نوری تابید.»


cha na nncˈoomˈ na neiⁿˈ ndoˈ tco xueechuˈ nnom tsjoomnancuewaa.” 	 «تا تو را عافیت باشد و عمر درازبر زمین کنی.»


Ndoˈ jnda̱ na tquieˈcañom naⁿˈñeeⁿ, matsoom nda̱a̱na: —ˈO manquiuˈyoˈ chiuu tyomˈaaⁿya quiiˈntaaⁿˈyoˈ cantyjati xuee na tyja̱jndya̱a̱ya ndyuaa Asiawaa. 	 و چون به نزدش حاضر شدند، ایشان را گفت: «بر شما معلوم است که از روز اول که وارد آسیا شدم، چطور هر وقت با شما بسرمی بردم؛


Sa̱a̱ najndyee macaⁿnaˈ na tˈmaⁿ nawiˈ catjo̱ⁿ ndoˈ mati calˈa nnˈaⁿ na mˈaⁿ jeˈ na ticueeˈ nˈomna ja. 	 لیکن اول لازم است که اوزحمات بسیار بیند و از این فرقه مطرود شود.


Toom cweˈ nlaˈtiuuna na nntjeiˈyuuˈndyena na matsˈaⁿ fariseo ja ee jnda̱ jaachˈee xuee manquiuna na ljoˈ. Manquiuna na matsˈaa chaˈna cwilˈa nnˈaⁿ fariseoˈñeeⁿ na cwilaˈcanda̱tina chiuu na tˈmaⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés. 	 و مرا از اول می‌شناسند هر گاه بخواهند شهادت دهند که به قانون پارساترین فرقه دین خود فریسی می‌بودم.


Joˈ chii ˈo nnˈaⁿya na jeeⁿ jnda ntyjiiya, quia ñetˈo̱o̱ⁿya ñˈeⁿndyoˈ, jlaˈcanda̱a̱ˈndyoˈ chiuu ñetsjo̱o̱ya nda̱a̱ˈyoˈ, majndeiiticheⁿ jeˈ na ticˈo̱o̱ⁿndyo̱ ñˈeⁿndyoˈ calaˈcanda̱ˈyoˈ. Cantyja na cwitsamˈaⁿˈyoˈ ñequio na xcweeˈ nˈomˈyoˈ catˈmo̱ⁿˈyoˈ na cwiluiindyoˈ nnˈaⁿ na macwjiˈnˈmaaⁿñe Tyˈo̱o̱tsˈom, 	 پس‌ای عزیزان من چنانکه همیشه مطیع می‌بودید، نه در حضور من فقط بلکه بسیار زیادترالان وقتی که غایبم، نجات خود را به ترس و لرزبعمل آورید.


Ee xjeⁿˈñeeⁿ tyootsaaquia̱a̱ˈâ quiiˈ tsjoom ñˈeⁿ Jesús. Ndi mˈaaⁿyâ ñˈeⁿñê yuu na tjacatjomñe Marta jâ. 	 و عیسی هنوزوارد ده نشده بود، بلکه در جایی بود که مرتا او راملاقات کرد.


Ndoˈ cwiicheⁿ quindyô̱ jâ na cwilaˈjomndyô̱ ñˈeⁿ Jesús, quia na jndya̱a̱yâ ñˈoom na tcaⁿ yuscuˈñeeⁿ, jeeⁿ tyolaˈwja̱a̱yâ nacjoo we nnˈaaⁿyâ naⁿˈñeeⁿ. 	 اما چون آن ده شاگرد شنیدند، بر آن دوبرادر به دل رنجیدند.


Ndoˈ jlue ntˈomcheⁿ: —Tsaⁿmˈaaⁿˈ cwiluiiñê Cristo. Ndoˈ ntˈom jlue: —Chiuu sa ˈo, juu Cristo ticatsonaˈ na nnaaⁿ Galilea. 	 و بعضی گفتند: «او مسیح است.» وبعضی گفتند: «مگر مسیح از جلیل خواهد آمد؟


Sa̱a̱ xeⁿ tiñeˈcañeeⁿ ñˈoom na nlue naⁿˈñeeⁿ quia joˈ caˈmo̱ⁿˈ ñˈoomˈñeeⁿ nda̱a̱ tmaaⁿˈ nnˈaⁿ na macwjiiˈndyo̱ cwentaya. Ndoˈ xeⁿ meiⁿ ticañeeⁿ ñˈoom na nlue chaˈtso naⁿˈñeeⁿ quia joˈ tjaa chiuu ya. Caliuˈyoˈ na jom cwiluiiñê chaˈcwijom tsˈaⁿ na tyootseitˈmaaⁿˈñe Tyˈo̱o̱tsˈom oo chaˈcwijom tsaⁿcoˈñom tsˈiaaⁿnda̱a̱ nnˈaⁿ cwentaaˈ gobiernom na tia tsˈaⁿñe. 	 واگر سخن ایشان را رد کند، به کلیسا بگو. و اگرکلیسا را قبول نکند، در نزد تو مثل خارجی یاباجگیر باشد.


Joˈ chii quia jnda̱ seitˈmaⁿ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom jnaaⁿ nnˈaⁿ, tacaⁿtinaˈ na cwiicheⁿ nncueˈnndaˈ. 	 اما جایی که آمرزش اینها هست، دیگرقربانی گناهان نیست.


Xeⁿ quia na matseineiⁿˈ ñˈoom na tjachuiiˈ matseitˈmaaⁿˈndyuˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, ˈu mañequiaaˈ na quianlˈuaaⁿˈaⁿ ñequio na xcweeˈya tsˈomˈ, sa̱a̱ tsˈaⁿ na ticatseiˈno̱ⁿˈ ñˈoom na matseineiⁿˈ, ¿chiuu nntsˈaayuu na nntso Amén? ee cha ntyjii ñˈoom na matseineiⁿˈ. 	 زیرا اگر در روح تبرک می‌خوانی، چگونه آن کسی‌که به منزلت امی است، به شکر تو آمین گوید و حال آنکه نمی فهمد چه می‌گویی؟


Taˈxˈeena nnoom: —¿Yuu lˈue tsˈomˈ na nlajndaaˈndyô̱? 	 به وی گفتند: «در کجا می‌خواهی مهیا کنیم؟»


Ndoˈ juu sculjaaˈñeeⁿ na tcoˈnaˈ na ntyˈiaˈ maˈmo̱ⁿnaˈ tsjoom tˈmaⁿˈñeeⁿ na maqueⁿnaˈ xjeⁿ chaˈtso nnˈaⁿ na tˈmaⁿ cwiluiindye tsjoomnancue. 	 و زنی که دیدی، آن شهر عظیم است که بر پادشاهان جهان سلطنت می‌کند.»


Ndoˈ Tyˈo̱o̱tsˈom tcuu malˈueeⁿ chiuu waa naquiiˈ tsˈom tsˈaⁿ, joˈ chii ntyjeeⁿ ñˈoom na matseityˈooñe Espíritu nnoom cwentaa nnˈaⁿ na cwiluiindye cwentaaⁿˈaⁿ, ee juu matseityˈooñe chaˈxjeⁿ na lˈue tsˈoom. 	 و او که تفحص کننده دلهاست، فکر روح را می‌داند زیراکه او برای مقدسین برحسب اراده خدا شفاعت می‌کند.


Ee xeⁿ mañequiaya na quianlˈuaaˈ Tyˈo̱o̱tsˈom cantyja ˈnaaⁿˈ juu na macwaˈa, quia joˈ ¿yuu waa na nncjuˈnaaⁿñenaˈ na nntso tsˈaⁿ na tixcwe matsˈaa?” 	 واگر من به شکر بخورم، چرا بر من افترا زنند به‌سبب آن چیزی که من برای آن شکر می‌کنم؟


Tyotsoom: —Calcweˈ nˈomˈyoˈ ee juu na matsa̱ˈntjom Tyˈo̱o̱tsˈom mandyocwjeˈcañoomnaˈ ˈo. 	 «توبه کنید، زیرا ملکوت آسمان نزدیک است.»


Ticwintqueⁿˈyoˈ na ñequiiˈcheⁿ cwilaneiⁿˈyoˈ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. Cˈoomˈya nˈomˈyoˈ na cwilˈaˈyoˈ na ljoˈ. Ndoˈ ñequiiˈcheⁿ quiaˈyoˈ na quianlˈuaaⁿˈaⁿ. 	 در دعا مواظب باشید و در آن با شکرگزاری بیدار باشید.


Ndoˈ majndye nnˈaⁿ tyolaˈyuˈ ñˈeⁿ Jesús joˈ joˈ. 	 پس بسیاری در آنجا به او ایمان آوردند.


’Sa̱a̱ ˈo ticalˈueendyoˈ na nlue nnˈaⁿ na maestro ˈo ee chaˈtsondyoˈ ñecwii tmaaⁿˈ cwilaxmaⁿˈyoˈ ndoˈ ñecwii na cwiluiiñe Maestro ˈnaⁿˈyoˈ, juu Cristo. 	 لیکن شماآقا خوانده مشوید، زیرا استاد شما یکی است یعنی مسیح و جمیع شما برادرانید.


Macaⁿnaˈ na catseicheⁿˈ joona ee cwilaˈndaaˈna nˈom nnˈaⁿ hasta chaˈwaañˈeⁿ na cwii wˈaa nnˈaⁿ. Ee cwitˈmo̱o̱ⁿna ñˈoom na meiⁿchjoo ticatyˈiomyanaˈ cweˈ ee na ñeˈcataˈntjomna. 	 که دهان ایشان را باید بست زیراخانه‌ها را بالکل واژگون می‌سازند و برای سودقبیح، تعالیم ناشایسته می‌دهند.


Ndoˈ xeⁿ seitjoomˈna jaa ñˈeⁿñê cantyja na tueeⁿˈeⁿ, mati matseitjoomˈnaˈ jaa ñˈeⁿñê cantyja na tandoˈxcoom. 	 زیرا اگر بر مثال موت او متحد گشتیم، هرآینه در قیامت وی نیز چنین خواهیم شد.


Quia na tio̱o̱ lˈo̱o̱ya nacjoˈ, jndaˈ juu najndeii na matseixmaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom cha nnda̱a̱ nndiˈntjomˈ nnoom. Cwilˈueeˈndyuˈ juu nayaˈñeeⁿ. 	 لهذا بیاد تومی آورم که آن عطای خدا را که بوسیله گذاشتن دستهای من بر تو است برافروزی.


Ee nnˈaⁿ tsjoomnancue, cweˈ ncˈe na tyoolaˈyuˈna, joˈ chii juu na cwiluiiñe Tyˈo̱o̱tsˈom cwentaana matseicoomˈm na nlaˈno̱ⁿˈna, joˈ na tileiqueⁿna cwenta na juu ñˈoom naya cantyja ˈnaaⁿˈ Cristo na jeeⁿ cajnda tseixmaⁿnaˈ na jom jluiiˈñê nquii Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 که درایشان خدای این جهان فهم های بی‌ایمانشان راکور گردانیده است که مبادا تجلی بشارت جلال مسیح که صورت خداست، ایشان را روشن سازد.


xcwe catseineiⁿˈ cha xonquiaanaˈ na nlue nnˈaⁿ na tiyuuˈ ñˈoom na matseiˈneiⁿˈ. Ee naljoˈ nnˈaⁿ na ñeˈcˈoo nacjooya nntseijnaaⁿˈnaˈ joona, xocanda̱a̱ nliuna ñˈoomwiˈ na nluena nacjooya. 	 و کلام صحیح بی‌عیب را تا دشمن چونکه فرصت بد‌گفتن در حق ما نیابد، خجل شود.


Mati ñequio jom mawjaa Onésimo, cwii ncjoˈyoˈ na jeeⁿ wiˈ tsˈo̱o̱ⁿya jom na jeeⁿ xcweeˈ tsˈoom ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. Wendye joona nluena nda̱a̱ˈyoˈ chaˈtso na cwiluii ljooñe. 	 با انیسیمس، برادر امین وحبیب که از خود شماست، شما را از همه گزارش اینجا آگاه خواهند ساخت.


Ndoˈ cwii cwiindye joona toˈñoomna liaa canchiiˈ na teiˈncoonaˈ. Ndoˈ matsoom nda̱a̱na na cwindoˈyana chjootindyo hasta quia nntseicanda̱a̱ˈñenaˈ na nncwje ntˈom nnˈaaⁿna na cwindyeˈntjom nnoom, ee majndaaˈ na nlaˈcwjee nnˈaⁿ naⁿˈñeeⁿ chaˈxjeⁿ na tja̱ joona. 	 و به هر یکی از ایشان جامه‌ای سفید داده شد و به ایشان گفته شد که اندکی دیگر آرامی نمایند تا عدد همقطاران که مثل ایشان کشته خواهند شد، تمام شود.


Quia joˈ jluena nnoom: —Nquiee nnˈaⁿ na cwitˈmo̱o̱ⁿ ljeii na tqueⁿ Moisés cwilue macaⁿnaˈ na Elías nndyojñeeⁿ. —¿Chiuu na luaaˈ cwilue naⁿˈñeeⁿ? 	 پس از او استفسار کرده، گفتند: «چرا کاتبان می‌گویند که الیاس باید اول بیاید؟»


Ndoˈ tˈoomˈ ñˈoomˈ Ta Tyˈo̱o̱tsˈom chaˈwaa ndyuaaˈñeeⁿ. 	 و کلام خدا در تمام آن نواحی منتشرگشت.


Jnda̱ na teicheⁿ na seineiⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom, jliuna ñenquii Jesús cwii mˈaaⁿ. Ndoˈ xuee na cwityomˈaⁿtina, meiⁿcwii tsˈaⁿ tîcaluena nnom chiuu waa na ntyˈiaana. 	 و چون این آوازرسید عیسی را تنها یافتند و ایشان ساکت ماندندو از آنچه دیده بودند هیچ‌کس را در آن ایام خبرندادند.


Jnda̱ na teinom ntquieeˈ xuee na ljooˈndyô̱ tsjoomˈñeeⁿ, chaˈtsondye nnˈaⁿ na cwilaˈyuˈ ñequio lcuuna, ndana tyˈecaˈndyena jâ nnom tsjoom. Squia̱a̱yâ su tsˈoteiˈ ˈndyoo ndaaluee. Joˈ joˈ taaˈâ cantya̱a̱yâ jlana̱a̱ⁿyâ nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. 	 و چون آن روزها را بسر بردیم، روانه گشتیم و همه با زنان و اطفال تا بیرون شهر مارا مشایعت نمودند و به کناره دریا زانو زده، دعاکردیم.


Sa̱a̱ cantyja ˈnaⁿya, tijoom cwjiˈsˈandyo̱. Manda̱ macwjiiˈsˈaya cantyja ˈnaaⁿˈ juu na tueˈ nquii Ta Jesucristo nacjooˈ tsˈoomˈnaaⁿ, ee cantyja ˈnaaⁿˈ tsˈoomˈnaaⁿ, juu na matseixmaⁿ tsjoomnancue, maqueⁿnaˈ tsˈoo cantyja ˈnaⁿya ndoˈ mati cwiluiindyo̱ tsˈoo cantyja ˈnaaⁿˈ juunaˈ. 	 لیکن حاشا ازمن که فخر کنم جز از صلیب خداوند ما عیسی مسیح که بوسیله او دنیا برای من مصلوب شد و من برای دنیا.


Macjaañjoomˈ tsˈo̱o̱ⁿ na jeeⁿ xcwe matseiˈyuˈyaˈ tsˈomˈ ñˈeⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom. Najndyee tyotseiyuˈ tsoˈndyoˈ tsaⁿtquiee Loida mati nquii tsoˈndyoˈ Eunice ndoˈ mantyjiijndaaˈndyo̱ na mati ˈu. 	 زیرا که یاد می‌دارم ایمان بی‌ریای تو را که نخست درجده ات لوئیس و مادرت افنیکی ساکن می‌بود ومرا یقین است که در تو نیز هست.


Ntˈom nnˈaⁿ judíos na caluaˈndye tyomaˈnomna, tyotjeiiˈna jndyetia naquiiˈ nˈom nnˈaⁿ. Jnda̱ chii jlaˈtiuuna na nntjeiiˈna jndyetia ñequio xueeˈ Ta Jesús. Joˈ chii cwii cwiindyena tyoluena nda̱a̱ jndyetia: —Matsa̱ˈntjo̱ⁿya na caluiˈyoˈ ñequio xueeˈ Jesús, tsaⁿ na matseineiⁿ Pablo cantyja ˈnaaⁿˈ. 	 لیکن تنی چند از یهودیان سیاح عزیمه خوان بر آنانی که ارواح پلید داشتند، نام خداوند عیسی را خواندن گرفتند و می‌گفتند: «شما را به آن عیسی که پولس به او موعظه می‌کندقسم می‌دهیم!»


Joˈ chii tilanchqueeⁿˈndyo̱ na nlˈaaya yuu naya ee xeⁿ tiˈndya̱a̱ncˈuaaˈndyo̱, nncueˈntyjo̱ xjeⁿ na nntoˈño̱o̱ⁿya na ticantycwii na cwitando̱o̱ˈa. 	 لیکن از نیکوکاری خسته نشویم زیرا که درموسم آن درو خواهیم کرد اگر ملول نشویم.


Jndaaˈya ntyjiˈ na nnda̱a̱ nntsaˈ na nncjaˈchuundyuˈ nnˈaⁿ na laxmaⁿ na nchjaaⁿ, ndoˈ na cwiluiindyuˈ chom na matseixueeñenaˈ nda̱a̱ nnˈaⁿ na mˈaⁿ cantyja ˈnaaⁿˈ na jaaⁿñe. 	 و یقین داری که خود هادی کوران و نور ظلمتیان


ˈO nnˈaⁿya na cwilaˈyuˈyoˈ ñˈeⁿ Cristo, macaⁿˈa nda̱a̱ˈyoˈ na calcweˈyoˈ na ntyjaaˈ nˈomˈyoˈ ñˈoommeiⁿˈ chaˈxjeⁿ mˈaaⁿ candyaandyo̱ cantyja ˈnaaⁿˈ joonaˈ. Meiiⁿ na mayuuˈ tyootaˈwiˈyoˈ ja sa̱a̱ matseijomnaˈ na ljoˈ cwilˈaˈyoˈ. 	 ای برادران، از شما استدعا دارم که مثل من بشوید، چنانکه من هم مثل شما شده‌ام. به من هیچ ظلم نکردید.


Ee manquiuˈyoˈ na cwii cwii tsˈaⁿ, aa mˈaaⁿtyeeⁿ moso oo aa mˈaaⁿ xjeⁿ ˈnaaⁿˈ nqueⁿ, sa̱a̱ Ta Jesús nñequiaaⁿ na nncoˈñom cantyjati na ya na ñesˈaa. 	 و می‌دانند هرکس که عمل نیکو کند، مکافات آن را از خداوند خواهدیافت، خواه غلام و خواه آزاد.


Ndoˈ joˈ joˈ ticaⁿnaˈ ñeˈquioomˈ, meiⁿ chiˈ na nlaˈxuee. Ee cantyja na caxueeñe Tyˈo̱o̱tsˈom ñequio juu Catsmaⁿ, joˈ naxuee joˈ joˈ. 	 و شهراحتیاج ندارد که آفتاب یا ماه آن را روشنایی دهدزیرا که جلال خدا آن را منور می‌سازد و چراغش بره است.


Ncˈe na luaaˈ, tquiaañe Cristo na tueeⁿˈeⁿ cha cantyja ˈnaaⁿˈ cwii ñˈoom xco na matseijndaaˈñê nnda̱a̱ nntseitjoom nnˈaⁿ ñequio Tyˈo̱o̱tsˈom, ndoˈ na ljoˈ nnda̱a̱ nntseitˈmaⁿ tsˈoom nnˈaⁿ jnaaⁿna na ñelˈana quia tyomˈaⁿna nacje ˈnaaⁿˈ ñˈoomtyeⁿ na tyowaajndyee ndoˈ cha joo nnˈaⁿ na maˈmaⁿ Tyˈo̱o̱tsˈom nnda̱a̱ nntoˈñoomna juu naya na tijoom ntycwii na jnda̱ tsoom na nñequiaaⁿ nda̱a̱ naⁿˈñeeⁿ. 	 و از این جهت او متوسط عهد تازه‌ای است تا چون موت برای کفاره تقصیرات عهد اول بوقوع آمد، خوانده‌شدگان وعده میراث ابدی رابیابند.


Joˈ chii yuu na teijndyaa lueeˈyoˈ ñequio ndeiˈcantyeˈyoˈ, cˈomˈyoˈ na jnda̱ˈyoˈ. 	 لهذا دستهای افتاده و زانوهای سست شده را استوار نمایید،


Jesús tjameintyjeeⁿˈeⁿ, tsoom: —Cwaⁿˈyoˈ jom. Quia joˈ tcwaⁿna tsaⁿnchjaaⁿˈ, jluena nnoom: —Cˈomˈtˈmaaⁿˈndyuˈ tsˈomˈ. Quicantyjaˈ ee macwaaⁿ ˈu. 	 پس عیسی ایستاده، فرمود تا او را بخوانند. آنگاه آن کور را خوانده، بدو گفتند: «خاطر جمع دار برخیز که تو را می‌خواند.»


Joˈ chii sondaro na manntjaaˈ Pablo mana ˈndyena jom, teiˈndyo̱na nacañomˈm. Ndoˈ tsˈaⁿ na cwiluiitquieñe nda̱a̱na quia na jñeeⁿ na tsˈaⁿ tsjoom Roma matseixmaⁿ Pablo tyˈueeⁿ ee nqueⁿ sa̱ˈntjoom na cwityeⁿñe tsaⁿˈñeeⁿ. 	 در ساعت آنانی که قصد تفتیش او داشتند، دست از او برداشتند ومین باشی ترسان گشت چون فهمید که رومی است از آن سبب که او را بسته بود.بامدادان چون خواست درست بفهمد که یهودیان به چه علت مدعی او می‌باشند، او را از زندان بیرون آورده، فرمود تا روسای کهنه و تمامی اهل شوراحاضر شوند و پولس را پایین آورده، در میان ایشان برپا داشت.


Cwitjaaˈndyo̱ xjo frenom naquiiˈ ˈndyoo caso cha nñequiaañeyoˈ cantyja na cwitsa̱ˈntjo̱o̱ⁿya. Ndoˈ na luaaˈ cwilˈaaya nnda̱a̱ nlqua̱a̱ⁿya xjeⁿ chaˈwaañeyoˈ. 	 و اینک لگام رابر دهان اسبان می‌زنیم تا مطیع ما شوند و تمام بدن آنها را برمی گردانیم.


Cˈoomˈ nˈomˈyoˈ na nchii quiiˈntaaⁿˈ ˈo jnaⁿjndyee ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom, meiⁿ nchii macanda̱ ñencjoˈyoˈ na jnda̱ toˈñoomˈyoˈ juunaˈ. 	 آیا کلام خدا از شما صادر شد یا به شما به تنهایی رسید؟


Jeeⁿ ndyaˈ tyuena, jlaˈntyjanquioondyena nqueⁿna nomtyuaa. Jlue naⁿˈñeeⁿ nda̱a̱na: —¿Chiuu quiiˈntaaⁿ lˈoo cwilˈueˈyoˈ tsˈaⁿ na wandoˈ? 	 و چون ترسان شده سرهای خود را به سوی زمین افکنده بودند، به ایشان گفتند: «چرا زنده را از میان مردگان می‌طلبید؟


Tsˈaⁿ na macaⁿ ˈnaⁿ njomˈ, quiaaˈ nnoom, ndoˈ tsˈaⁿ na maco̱ⁿ, nchii nntsaˈ ndooˈ ticandiˈ. 	 هر کس ازتو سوال کند، بدو ببخش و از کسی‌که قرض از توخواهد، روی خود را مگردان.»


Quia na jndii Jesús na luaaˈ cwiluena, tsoom: —Nnˈaⁿ na tiwii titjo̱o̱ndyena tsˈaⁿ na machˈee nasei. Sa̱a̱ nnˈaⁿ na wii tjo̱o̱ndyena tsaⁿˈñeeⁿ. 	 عیسی چون شنید، گفت: «نه تندرستان بلکه مریضان احتیاج به طبیب دارند.


Nnˈaⁿ na cwilaˈjomndye ñˈeⁿñê jluena nnoom: —Jeeⁿ ˈu Ta, jeeⁿ tyeeⁿ mˈaⁿ nnˈaⁿ nacañomˈ. Ndoˈ na mawaxeˈ nda̱a̱yâ, xocanda̱a̱ nlˈuuyâ ˈñeeⁿ tyenquiuuˈ liaˈ. 	 شاگردانش بدو گفتند: «می‌بینی که مردم بر توازدحام می‌نمایند! و می‌گویی کیست که مرا لمس نمود؟ !»


Jnda̱ na jndye nnˈaⁿ judíos ñˈoommeiⁿˈ sˈaanaˈ na tîcatjoomˈnndaˈ na jlaˈneiⁿna cantyja ˈnaaⁿˈaⁿ. 	 باز به‌سبب این کلام، در میان یهودیان اختلاف افتاد.


Ndoˈ chaˈtso nnˈaⁿ na mˈaⁿ chaˈwaa ndyuaa Gadara, lˈana tyˈoo nnom Jesús na calueeⁿˈeⁿ quiiˈntaaⁿna, ee joona jeeⁿ nquiaana. Joˈ chii tuo̱nndaˈ Jesús tsˈom wˈaandaa mana tjalcweeⁿˈeⁿ tsˈo̱ndaa Galilea. 	 پس تمام خلق مرزوبوم جدریان از او خواهش نمودند که از نزد ایشان روانه شود، زیرا خوفی شدید بر ایشان مستولی شده بود. پس او به کشتی سوار شده مراجعت نمود.


Jndii Herodes, tsˈaⁿ na mˈaaⁿ gobiernom, chaˈtso na tyochˈee Jesús. Tˈmaⁿ seiñˈeeⁿˈnaˈ jom na tyolue ntˈom nnˈaⁿ na Juan jnda̱ wandoˈnndaˈ. 	 اما هیرودیس تیترارک، چون خبر تمام این وقایع را شنید مضطرب شد، زیرا بعضی می‌گفتندکه یحیی از مردگان برخاسته است،


Juanˈñeeⁿ tyocweⁿ liaa na tuii ñequio sooˈ camello. Tyochuˈtyeⁿ tsiaⁿˈaⁿ ñequio cwii tjaⁿ. Ndoˈ nantquie na tyocwaaⁿˈaⁿ calcaa ntyueˈ ñequio tsiomˈ jnda̱a̱. 	 و این یحیی لباس از پشم شترمی داشت، و کمربند چرمی بر کمر و خوراک او ازملخ و عسل بری می‌بود.


Ndoˈ tjacalˈue Felipe Natanael. Matsoom nnom: —Jnda̱ jliuuyâ nquii na cantyja ˈnaaⁿˈ seiljeii Moisés nacjooˈ libro na chuunaˈ ñˈoomˈ Tyˈo̱o̱tsˈom na matsa̱ˈntjomnaˈ. Ndoˈ mati ntˈomcheⁿ profetas tyolaˈljeiina cantyja ˈnaaⁿˈ tsaⁿmˈaaⁿˈ. Majuu Jesús joˈ, tsˈaⁿ tsjoom Nazaret, na cwilue nnˈaⁿ na jnda José juu. 	 فیلیپس نتنائیل را یافته، بدو گفت: «آن کسی را که موسی در تورات و انبیامذکور داشته‌اند، یافته‌ایم که عیسی پسر یوسف ناصری است.»


Tˈo̱o̱ⁿ nnom, matsoom: —Tsˈiaaⁿ na matsˈaa tileicatseiˈno̱ⁿˈ na majeˈndyo, sa̱a̱ nda̱quiacheⁿ nntseiˈno̱ⁿˈ. 	 عیسی در جواب وی گفت: «آنچه من می‌کنم الان تونمی دانی، لکن بعد خواهی فهمید.»


ndoˈ nntseicandyaañetyeeⁿ ja chaˈtso nnom nawiˈ ndoˈ nntsˈaaⁿ cwenta ja na nntseijomndyo̱ cantyja ˈnaaⁿˈ na matsa̱ˈntjoom cañoomˈluee. Ñecwii tco caluiitˈmaⁿñê. Amén. 	 و خداوند مرا ازهر کار بد خواهد رهانید و تا به ملکوت آسمانی خود نجات خواهد داد. او را تا ابدالاباد جلال باد. آمین.


Sa̱a̱ meiiⁿ na jluena ñˈoommeiⁿˈ jeeⁿ ncˈuaaˈ tjawitsaaⁿˈ na ñeˈcalacwjee nnˈaⁿ quiooˈ jo nda̱a̱na na nlatˈmaaⁿˈndye naⁿˈñeeⁿ joona. 	 و بدین سخنان خلق را از گذرانیدن قربانی برای ایشان به دشواری باز داشتند.


tsˈaⁿ na matioñˈoom xˈiaaˈ, tsˈaⁿ na ticueeˈ tsˈom Tyˈo̱o̱tsˈom, tsˈaⁿ na wiˈñe ñequio xˈiaaˈ, tsˈaⁿ na sˈañe scuñe, tsˈaⁿ na matseiwendyeñe cheⁿnquii, tsˈaⁿ na matseijndaaˈñexco natia, tsˈaⁿ na ticatseitˈmaaⁿˈñe nnˈaⁿ na nda juu, 	 غمازان و غیبت کنندگان و دشمنان خدا و اهانت کنندگان و متکبران و لافزنان و مبدعان شر و نامطیعان والدین؛


Ndoˈ mati chaˈtsondyena tyocwaˈna maná na tquiaa Tyˈo̱o̱tsˈom na jnaⁿnaˈ cañoomˈluee, 	 و همه همان خوراک روحانی را خوردند


Nnˈaⁿ judíos cwitaⁿna na nntyˈiaanda̱a̱na cwii tsˈiaaⁿ tˈmaⁿ na tixocaluiinaˈ na cweˈ najndeii nquii tsˈaⁿ cha nlaˈyuˈna. Sa̱a̱ nnˈaⁿ na nchii judíos, joona cwilˈueeˈndyena ñˈoom na nntseijndo̱ˈtinaˈ nˈomna cha na nlaˈyuˈna, 	 چونکه یهود آیتی می‌خواهند ویونانیان طالب حکمت هستند.


Meiiⁿ na maniom na matseichjooˈnaˈ nˈo̱o̱ⁿyâ sa̱a̱ mˈaaⁿyâ na neiiⁿyâ. Meiiⁿ na jneeⁿˈndyô̱ sa̱a̱ cantyja ˈnaaⁿyâ maqueⁿnaˈ jndye nnˈaⁿ na tyandyena jo nnom Tyˈo̱o̱tsˈom. Meiiⁿ na meiⁿchjoo tjaa na cwileiñˈo̱o̱ⁿyâ, sa̱a̱ chaˈtsoñˈeⁿ laˈxmaⁿnaˈ cwentaayâ. 	 چون محزون، ولی دائم شادمان؛ چون فقیر واینک بسیاری را دولتمند می‌سازیم؛ چون بی‌چیز، اما مالک همه‌چیز.


Quia waa na matseicwejndyaaˈndyo̱ñˈa̱ⁿ naquiiˈ tsˈiaaⁿ ˈnaaⁿˈ Tyˈo̱o̱tsˈom. Quia waa maquiinaˈ ja ndoˈ macwjiˈnaˈ tsaⁿtsjom no̱o̱ⁿ. Majndye ndiiˈ mˈaaⁿya na tileicaljeiya ljoˈ na nlquia̱a̱ya ndoˈ na jaaˈ mˈaaⁿnaˈ na ñecˈua ndaa. Ndoˈ jndye ndiiˈ mawejndo̱ˈa. Quia waa teiⁿ mˈaaⁿya na matseitjo̱o̱naˈ liaa na nlcwa̱ya. 	 در محنت و مشقت، در بی‌خوابیها بارها؛ در گرسنگی و تشنگی، در روزه‌ها بارها؛ در سرماو عریانی.